SCHRIFTELIJKE VRAAG E-2256/00

van Theresa Villiers (PPE-DE) aan de Commissie

(4 juli 2000)

Betreft: Optreden ter ondersteuning van de euro

Na afloop van de Ecofin-Raad van 8 mei 2000 verklaarde de Franse minister van Financiën, Laurent Fabius, dat concrete stappen zouden kunnen worden genomen ter versterking van de euro.

Volgens berichten waren de ministers van Financiën het erover eens dat er een interventie-instrument bestaat en beschikbaar is, daarbij doelend op de reserves van het Europese stelsel van centrale banken.

Kan de Commissie aangeven welke instrumenten kunnen worden aangewend om de euro te ondersteunen, onder welke omstandigheden daarop een beroep kan worden gedaan, en wie voor een dergelijk besluit verantwoordelijkheid draagt?

Antwoord van de heer Solbes Mira namens de Commissie

(28 juli 2000)

Het economische beleid beïnvloedt de ontwikkeling van de wisselkoers via verschillende kanalen. Terwijl het monetaire beleid door de werking ervan op de rente en door de interventies een rechtstreeks effect heeft, hebben andere economische beleidsmaatregelen een onrechtstreekse invloed omdat zij de verwachtingen van de marktdeelnemers beïnvloeden.

De Europese Centrale Bank (ECB) kan de aantrekkelijkheid en de rentabiliteit van portefeuillebeleggingen in euro veranderen door de rente te wijzigen. Een stijging van de herfinancieringsrente, die het belangrijkste beleidsinstrument van de ECB is, zou normaliter kapitaalinvoer aantrekken, en hierdoor wordt de wisselkoers ondersteund. Een stijging van de rente zou tevens een gunstige invloed op de inflatieverwachting hebben, wat de geloofwaardigheid van de ECB op het gebied van de stabiliteit zou versterken. Een ander instrument van het wisselkoersbeleid is de interventie op de valutamarkten. Door de euro tegen deviezen op de valutamarkten te kopen, zou de ECB aan de markt een signaal afgeven dat de wisselkoers ondergewaardeerd is. Niet-gesteriliseerde interventies zouden de liquiditeit van de binnenlandse monetaire markt verkleinen en tot renteverhogingen kunnen leiden terwijl gesteriliseerde interventies alleen de vraag zouden beïnvloeden. De interventies op de valutamarkten zouden meer effect hebben indien zij door de betrokken centrale banken gezamenlijk werden ondernomen.

Andere gebieden van het economisch beleid, met name het belasting- en het structuurbeleid, hebben een indirect effect op de wisselkoers. Een evenwichtige fiscaal-monetaire beleidsmix zou de ontwikkeling van de wisselkoers op de middellange termijn verstevigen. Structurele hervorming en de goede werking van de arbeidsmarkt kunnen het verwachte rendement doen stijgen en aldus investeringen in de eurozone aantrekken.

In het EG-Verdrag worden de verantwoordelijkheden ten aanzien van de beleidsmaatregelen in de eurozone duidelijk verdeeld. Terwijl de ECB het monetair beleid geheel onafhankelijk bepaalt, vallen het fiscaal beleid en het begrotingsbeleid onder de bevoegdheid van de lidstaten. De ECB moet derhalve de rente op zodanige wijze vaststellen dat de prijsstabiliteit in de eurozone wordt gevrijwaard. Begrotingsmaatregelen worden op nationaal niveau vastgesteld met het oog op de ondersteuning van de doelstelling van prijsstabiliteit van het monetair beleid. Het stabiliteits- en groeipact is een doeltreffend coördinatieinstrument om dit doel te verwezenlijken.

Wat de interventies aangaat, wordt in het EG-Verdrag (artikel 105 en artikel 111) bepaald dat de ECB valutamarktoperaties verricht in overeenstemming met de door de Raad vastgestelde algemene oriëntaties. Deze algemene oriëntaties laten het hoofddoel van van het Europese stelsel van centrale banken (ESCB), zijnde het handhaven van de prijsstabiliteit, onverlet. Op dit ogenblik heeft de Raad deze algemene oriëntaties niet vastgesteld.

Tot dusverre heeft de ECB niet op de valutamarkten geïntervenieerd. Aangezien de wisselkoers voor de ECB geen doelvariabele is, zouden interventies ter ondersteuning van de euro slechts noodzakelijk kunnen worden indien zou blijken dat er een duidelijke wanverhouding tussen de wisselkoersen bestaat, die de inflatiedoelstelling van de ECB in gevaar zou brengen. De ECB beschikt over valutareserves ten belope van 50,1 miljard (30 juni 2000) die voor interventies zouden kunnen worden gebruikt. De valutareserves van het Eurosysteem als geheel bedragen bijna 390 miljard.