SCHRIFTELIJKE VRAAG E-1616/02

van Paulo Casaca (PSE) aan de Commissie

(5 juni 2002)

Betreft: Achteruitgang van de Portugese taal in de documenten van de Commissie

De kwaliteit van de Portugese taal in de documenten van de Europese Commissie gaat sterk achteruit, wat een reden is voor ernstige bezorgdheid.

Toen het voorstel voor een verordening betreffende de opstelling van een gemeenschappelijke nomenclatuur van territoriale eenheden voor de statistiek (NUTS)(1) werd ingediend, zag ik me genoodzaakt andere taalversies te gebruiken omdat de Portugese versie op essentiële punten onbegrijpelijk was.

Eerder was ik al geconfronteerd met de term governança (bestuur) in plaats van boa governança als vertaling van governance, wat erop wijst dat de diensten van de Europese Commissie volstrekt onbekend zijn met de Portugese taal. Volgens het on-line woordenboek van de Portugese taal, van Porto Editora, is governança een pejoratief vrouwelijk zelfstandig naamwoord dat gebruikt wordt om het bestuur op pejoratieve wijze aan te duiden. Iedere Portugees die in Portugal woont weet dit, overigens zonder een woordenboek te hoeven raadplegen, waardoor de officiële vertaling van de Commissie van dit belangrijke beleidsinitiatief in Portugal mikpunt van spot werd.

Vervolgens werd ik geconfronteerd met een aantal verordeningen: COM(2001) 764 def. en COM(2002) 108 def, waarin sprake is van pesca das unidades populacionais da fundura (bestanden van diepzeevissen).

Hoewel het on-line woordenboek van Porto Editora aangeeft dat fundura (diepte) een synoniem kan zijn van profundidade of een bijvoeglijke bepaling die equivalent is aan de fundo, aanduidingen die in het in Portugal gesproken Portugees gebruikt worden om de bedoelde vissoorten te beschrijven, blijft het een feit dat de uitdrukking peixe (of unidade populacional) da fundura in de Portugese taal niet bestaat en door niemand in de visserijwereld wordt gebezigd omdat nl. gesproken wordt over peixe de profundidade of peixe de fundo.

Beide documenten over visserij die qua inhoud op zich al uiterst esoterisch en surrealistisch zijn worden nog minder begrijpelijk door hun taalkundige kwaliteit.

In dit verband zou ik de Commissie willen vragen of zij zich bewust is van de kloof tussen de instellingen en de Europese bevolking die wordt veroorzaakt door slordig taalgebruik of het gebruik van onbegrijpelijke taal.

(1) COM(2001) 83 def.

Antwoord van de heer Kinnock namens de Commissie

(27 juni 2002)

De Commissie en haar taaldiensten zijn altijd bezorgd wanneer gebruikers van de diensten menen reden tot klagen te hebben over de kwaliteit van de taalkundige productie, en dergelijke klachten worden steeds zorgvuldig behandeld. Bovendien tracht de Vertaaldienst steeds de taalkundige kwaliteit en de overeenstemming van de verschillende taalversies te verbeteren.

In antwoord op de vraag van het geachte parlementslid, werd de vice-voorzitter van de Commissie belast met Personeelszaken en administratie ervan op de hoogte gebracht dat de Portugese versie van het voorstel voor een verordening van het Parlement en de Raad betreffende de opstelling van een gemeenschappelijke nomenclatuur van territoriale eenheden voor de statistiek (NUTS)(1) aandachtig werd gelezen en dat er geen bijzondere inconsistentie was met de versies in de andere talen die begripsmoeilijkheden of een gebrek aan overeenstemming zou kunnen opleveren. Bovendien heeft het Portugese Bureau voor de Statistiek (INE), waarmee de Vertaaldienst regelmatig contact heeft voor terminologisch advies of feedback, hierover nooit opmerkingen gemaakt. Als het geachte parlementslid zou kunnen preciseren welke punten precies aan de basis liggen van zijn opmerking, zal de Vertaaldienst hier met plezier een passend antwoord op geven.

De vice-voorzitter van de Commissie belast met Personeelszaken en administratie werd er verder van op de hoogte gebracht dat, hoewel de term da fundura gebruikt wordt om verschillende soorten diepzeevissen aan te duiden, de Commissie het geachte parlementslid gelijk geeft in zijn punt dat de term niet gebruikt wordt door de Portugese visserijwereld om te verwijzen naar bestanden van diepzeevissen. Er zijn al stappen ondernomen om de Portugese versie van beide voorstellen voor verordeningen van de Raad te wijzigen.

Wat betreft de vertaling van Europese governance, heeft de Vertaaldienst haar keuzes zorgvuldig overwogen in het volle besef dat de term in verschillende landen niet algemeen gangbaar is en de oplossingen waarvoor werd gekozen door sommige taaldeskundigen in Portugal en elders ter discussie zouden kunnen worden gesteld. Daarom werd de Vertaaldienst gevraagd, als onderdeel van de voorbereidingen van het Witboek(2), een meertalige studiegroep op poten te zetten om de omzetting van de term governance in de verschillende officiële talen te bestuderen; een term die nu steeds meer wordt gebruikt in verscheidene landen. De groep moest ondermeer nagaan of het mogelijk was een term met dezelfde stam te vinden voor talen die taalkundige en culturele overeenkomsten vertonen en, wat belangrijker is, een term te vinden die niet verward kon worden met bestuur of bestuurlijke activiteit, (wat traditioneel begrepen wordt als een verwijzing naar de activiteiten van het politieke en administratieve overheidsapparaat).

Na een zorgvuldige studie van het beperkte keuzeaanbod, werd de keuze van het woord governança (governança europeia) gebaseerd op de beslissing een oude term te hergebruiken die dezelfde stam had als zijn Franse en Spaanse equivalent en een neutrale betekenis had gekregen in het Portugees. De taal- en terminologiedeskundigen van de Commissie kwamen namelijk tot de conclusie dat, net zoals bij het Franse equivalent, de met de term geassocieerde negatieve connotaties teruggingen tot de tijd van het ancien régime en dat ze bijgevolg achterhaald waren. De tekst van hun met redenen omkleed advies zal meteen naar het geachte parlementslid en het Secretariaat-generaal van het Parlement worden verzonden. Als onderdeel van de aandacht die de Vertaaldienst aan deze zaak heeft besteed, werden er door de Dienst contacten gelegd met de Dicionário da Academia en de Dicionário Porto Editora met het oog op het herzien van hun aantekeningen bij het woord governança om de nieuwe betekenis van de term bekend te maken.

De Commissie en haar taaldiensten zijn zich zeer bewust van het fundamentele belang van taal voor identiteit, vertrouwen en goede communicatie. Daarom worden er steeds intensieve en uitgebreide inspanningen geleverd om een correct en zuiver gebruik van alle officiële talen te waarborgen.

(1) PB C 180 E van 26.6.2001.

(2) PB C 287 van 12.10.2001.