SCHRIFTELIJKE VRAAG E-0608/02

van Erik Meijer (GUE/NGL)en Herman Schmid (GUE/NGL) aan de Commissie

(5 maart 2002)

Betreft: Stopzetting betalingsverkeer vanuit de lidstaten van de EU naar inwoners van de uiteengevallen staat Somalië vanwege mogelijke aanwezigheid van terroristen

1. Is het de Commissie bekend dat de Somalische bank El Barakat vanuit kleine agentschappen in winkels in lidstaten van de EU geld overboekt van hier gevestigde personen van Somalische herkomst naar hun familieleden, die in grote armoede zijn achtergebleven in het tussen elkaar bestrijdende krijgsheren verdeelde Somalië?

2. Heeft op of omstreeks 27 december 2001 enig orgaan van de EU besloten dat het gebruikelijke betalingsverkeer via El Barakat niet langer kan plaatsvinden?

3. Bestaat er verband tussen het in vraag 2 bedoelde EU-besluit en de kort daarna (op of omstreeks 16.1.2002) aangenomen resolutie nr. 1390 van de Veiligheidsraad van de Verenigde Naties? Bezit elk permanent lid van de Veiligheidsraad het recht van veto over de wereldwijde opheffing van het verbod om met als terroristisch aangeduide organisaties zaken te doen?

4. Is de reden van het verhinderen van geldovermaking via El Barakat gelegen in rechtstreekse ondersteuning door deze bank van terrorische activiteiten van het soort Al Qaida? Beschikken organen van de EU over enig bewijs daarvoor of over een door de Verenigde Staten of de Verenigde Naties overlegd overtuigend bewijs?

5. Indien het betalingsverkeer via El Barakat duurzaam is stopgezet, heeft dit dan ten doel om het grondgebied van de sinds lang uiteengevallen staat Somalië volledig te isoleren van de buitenwereld teneinde mogelijk op dat grondgebied gevestigde terroristische groeperingen af te snijden van buitenlandse geldstromen?

6. Bestaan er thans nog praktisch toepasbare mogelijkheden voor in de lidstaten van de EU gevestigde mensen om op een andere wijze dan via El Barakat geld over te maken aan familieleden in Somalië? Zo ja, welke?

7. Wordt het op enigerlei wijze verhinderd of strafbaar gesteld om nieuwe kanalen open te stellen voor het overmaken van geld naar Somalië, met name ten behoeve van inwoners die voor hun overleven in sterke mate afhankelijk zijn van deze geldzendingen?

8. Op welke wijze en op welke termijn verwacht de Commissie herstel van een normaal betalingsverkeer met Somalië en op welke wijze denkt zij aan dit herstel bij te dragen?

Bron: o.a. Nederlandse Radio 1, VPRO, De Ochtenden van 15.2.2002.

Antwoord van de heer Nielson namens de Commissie

(25 april 2002)

1. De Commissie is zich ervan bewust dat de organisatie El Barakat in verschillende Europese landen actief is geweest en haar belangrijkste activiteit bestond uit het overboeken van geld van Somalische personen en organisaties tussen genoemde landen en bepaalde streken van Somalië. Overschrijvingen spelen een belangrijke rol in de Somalische economie en zijn voor veel personen van groot belang.

2. t/m 4. Krachtens enkele resoluties van de Veiligheidsraad van de Verenigde Naties (VN), met name Resolutie 1333(2000), lid 8, onder c), en Resolutie 1390(2002), lid 2, onder a), zijn de leden verplicht bepaalde maatregelen te nemen tegen personen en entiteiten die al dan niet rechtstreeks banden onderhouden met Osama bin Laden en de organisatie Al Qaida. De sanctiecommissie van de VN-Veiligheidsraad heeft in dit verband een speciale lijst opgesteld, die ook regelmatig wordt geactualiseerd. Deze resolutie van de VN-Veiligheidsraad en de uitvoeringsbesluiten van de sanctiecommissie zijn bindend en verplichtend, aangezien zij gebaseerd zijn op artikel 41 van het VN-Handvest.

De lijst van personen en entiteiten die door de VN-Veiligheidsraad is opgesteld, is gebaseerd op informatie van verschillende staten. Voor besluiten van de VN-Veiligheidsraad over substantiële aangelegenheden is minstens de instemming vereist van alle permanente leden, waartegen deze hun vetorecht kunnen inbrengen.

Om de Resolutie van de VN-Veiligheidsraad uit te voeren werd overgegaan tot goedkeuring van Verordening (EG) nr. 467/2001 van de Raad van 6 maart 2001 tot instelling van een verbod op de uitvoer van bepaalde goederen en diensten naar Afghanistan, tot versterking van het verbod op vluchten en verlenging van de bevriezing van tegoeden en andere financiële middelen ten aanzien van de Taliban van Afghanistan(1). Vervolgens ging de Commissie over tot goedkeuring van Verordening (EG) nr. 2199/2001 van 12 november 2001 houdende de vierde wijziging van Verordening (EG) nr. 467/2001 van de Raad(2), gebaseerd op de geactualiseerde lijst van de VN-Veiligheidsraad(3), waarin onder andere El Barakat-organisaties waren opgenomen. Dienovereenkomstig werden ook overschrijvingen naar Somalië via de El Barakat-organisatie stopgezet.

Krachtens Resolutie 1390(2002) worden de financiële restricties van Resolutie 1333(2000) gewijzigd en gecontinueerd. Verder dienen krachtens deze resolutie de sancties met betrekking tot Afghanistan ingetrokken. Een voorstel van de Commissie om de nodige maatregelen te nemen volgde op 6 maart 2002(4).

5. t/m 7. Nee. Het doel is de strijd tegen terrorisme te versterken en meer bepaald de strijd tegen de mechanismen voor de financiering daarvan. De financiële restricties die worden opgelegd krachtens de verordeningen van de Gemeenschap zijn gericht tegen specifieke organisaties en personen, dus niet tegen alle overboekingen van geld naar Somalië.

Andere organisaties die geld overmaken van en naar Somalië zijn nog steeds actief in dit land, zoals bijvoorbeeld Amaala en Dahabshil, en deze hebben de leegte die is achtergelaten door El Barakat, gedeeltelijk opgevuld. Kort geleden werd de Union Bank of Somalia opgericht. Ook is een groot aantal kleinere organisaties die geld overboeken, opgericht en/of actief in Somalië op een meer lokale basis. Bepaalde plattelandsgemeenschappen, vooral in Zuid-Somalië, kampen echter nog steeds met een tekort aan kanalen om overboekingen van familie in het buitenland te kunnen ontvangen.

8. De situatie van het betalingsverkeer verbetert zich. Maar het al dan niet bestaan van normale economische en financiële betrekkingen met Somalië is uiteindelijk een kwestie die afhangt van de vastberadenheid van de politieke krachten en maatschappelijke organisaties in Somalië om een duurzaam bestel op te bouwen in dit land en op harmonieuze wijze deel uit te maken van de internationale gemeenschap.

(1) PB L 67 van 9.3.2001.

(2) PB L 295 van 13.11.2001.

(3) AGF/163-SC/7206 van 9 november 2002.

(4) COM(2002) 117.