NL Publicatieblad van de Europese Unie CE 84/50

(2004/C 84 E/0057)

SCHRIFTELIJKE VRAAG E-3115/03

van Maurizio Turco (NI) aan de Commissie

(22 oktober 2003)

Betreft: Verspreiding van foutieve wetenschappelijke berichten over de doeltreffendheid van condooms in de strijd tegen AIDS door hoge vertegenwoordigers van de Katholieke Kerk, alias de Heilige Stoel, alias Vaticaanstad

Gezien de volgende feiten:

— Op 10 oktober 2003 publiceerde de Britse krant „The Guardian” onder de titel „We have faith in condoms” (wij geloven in condooms) een artikel volgens welk de leiding van de Katholieke Kerk, alias de Heilige Stoei, alias Vaticaanstad het gebruik van condooms ter bescherming tegen AIDS ontraadt omdat het HIV-virus door de poriën van de latex zou dringen, waardoor het condoom zijn beschermende functie zou verliezen.

— In het artikel wordt ook een interview voor de daaropvolgende zondag aangekondigd van het BBC-programma „Panorama” met Kardinaal Alfonso Lopez Trujillo, voorzitter van de Pauselijke Raad voor het Gezin, die aan de Engelse journalisten heeft verklaard dat „het virus 450 keer kleiner is dan een spermatozoïde en dus gemakkelijk 'door de mazen van het net” kan glippen … Deze onzekerheidsmarge zou de ministeries van volksgezondheid en alle organisaties die het gebruik van condooms aanraden ertoe moeten aanzetten het probleem aan te pakken zoals zij dat doen met sigaretten, namelijk erop te vermelden dat zij gevaarlijk zijn.

— De Wereldgezondheidsorganisatie heeft op deze beweringen als volgt gereageerd: „Deze foutieve beweringen over condooms en het HIV-virus zijn uitermate gevaarlijk, vooral op een moment waarop zich een ware globale epidemie voordoet, waarbij al meer dan 20 miljoen mensen zijn omgekomen en momenteel 42 miljoen mensen besmet zijn geraakt”.

— De campagne van de Katholieke Kerk, alias de Heilige Stoel, alias Vaticaanstad is uitgerekend vooral gericht op landen van de derde wereld, waarvan de bevolking door AIDS wordt uitgeroeid en waar de Katholieke Kerk, alias de Heilige Stoel, alias Vaticaanstad een aanzienlijke machtspositie bekleedt bij de verdeling van geneesmiddelen en medische apparatuur en dus voor een regelrechte ramp kan zorgen.

De Europese Unie onderhoudt institutionele en diplomatieke betrekkingen met de Heilige Stoel.

Kan de Commissie mij meedelen:

— of zij meent dat, op basis van de wetenschappelijke informatie waarover zij beschikt, de beweringen van de Katholieke Kerk, alias de Heilige Stoel, alias Vaticaanstad over de condooms juist zijn;

— welke initiatieven zij van plan is te nemen op het vlak van het verzamelen van informatie, de preventie, sancties en diplomatieke acties als antwoord op deze beweringen en om een eind te maken aan de gewetenloze campagne van de Katholieke Kerk, alias de Heilige Stoel, alias Vaticaanstad, die alle Europese en internationale inspanningen om de verspreiding van AIDS in te dijken en het aantal slachtoffers van AIDS en andere seksueel overdraagbare aandoeningen in Europa en de rest van de wereld te verminderen dreigt te ondermijnen;

— of zij het niet nodig acht artikel 51 van het ontwerp van Europese Grondwet te herzien om te vermijden dat wij door de „erkenning van (de) identiteit en (de) specifieke bijdrage” van kerken gedwongen zijn om door vooroordelen ingegeven beweringen als „wetenschappelijk” aan te nemen?

Antwoord van de heer Patten namens de Commissie

(10 december 2003)

Uitgaand van onderzoek van de afgelopen 15 jaar, dat gedeeltelijk werd gefinancierd door de Gemeenschap, kan worden gesteld dat condooms bij juist gebruik een efficiënt middel zijn om overdracht van het HIV-virus (human immunodeficiency virus) te voorkomen. De efficiëntiegraad is bijna 100 %. De Commissie heeft kortgeleden een perscommuniqué uitgebracht over dit onderwerp (1).

Deze bevindingen stroken met die van vooraanstaande internationale organisaties op het gebied van de volksgezondheid, zoals de Wereldgezondheidsorganisatie en de Nationale Volksgezondheidsinstituten van de Verenigde Staten.

Wat de voorlichting en preventie betreft, hebben DG (directoraat-generaal) Ontwikkeling en DG Onderzoek in bovengenoemd perscommuniqué van 20 oktober 2003 het standpunt van de Commissie uiteengezet en gewezen op de gevaren die worden opgeroepen door de beweringen van de vertegenwoordigers van de Heilige Stoel. De Commissie is bezorgd over het mogelijk negatieve effect van deze beweringen.

De Gemeenschap is vanaf het begin van de HIV/AIDS-epidemie actief geweest in de bevordering van de toegang tot efficiënte preventiemethoden. In 2000 heeft de Gemeenschap haar aanpak voor de strijd van HIV/AIDS, malaria en tuberculose breder opgezet en een meer strategisch karakter gegeven. De raadplegingen ter gelegenheid van de Ronde Tafel op hoog niveau van september 2000 zijn uitgemond in het „Actieprogramma: versnelde actie ter bestrijding van HIV/AIDS, malaria en tuberculose in het kader van de armoedebestrijding” (2), waarmee de Gemeenschap een breed opgezet en coherent antwoord geeft voor de periode 2001-2006. De in de mededeling uiteengezette baanbrekende strategie bouwt voort op de ervaringen met een coherente, allesomvattende aanpak, op het beginsel van een door het betrokken land zelf geleid ontwikkelingsproces — ownership — en op de onderlinge band tussen gezondheid en armoede en de gevolgen daarvan voor het macro-economisch beleid en de ontwikkeling. In deze strategie zijn de cruciale, globale elementen van partnerschappen op het gebied van ontwikkeling, handel en onderzoek opgenomen.

De Commissie ziet geen enkele band tussen het toepassingsgebied en de draagwijdte van de ontwerp-Grondwet en de persoonlijke mening van een lid van een kerk.

In artikel 51 van de Europese ontwerp-Grondwet, waarin sprake is van de status van kerken en niet-confessionele organisaties, staat het volgende:

1. De Unie eerbiedigt de status die kerken en religieuze verenigingen en gemeenschappen volgens het nationale recht in de lidstaten hebben, en doet daaraan geen afbreuk.

2. De Unie eerbiedigt tevens de status van levensbeschouwelijke en niet-confessionele organisaties.

3. De Unie voert een open, transparante en regelmatige dialoog met die kerken en organisaties, onder erkenning van hun identiteit en hun specifieke bijdrage.

(1) (http://europa.eu.int/rapid/start/cgi/guesten.ksh?p_action.gettxt=gt&doc=IP/03/1410|0|RAPID&lg=EN&display=).

(2) COM(2001)96 def.