SCHRIFTELIJKE VRAAG E-0640/03

van José Ribeiro e Castro (UEN) aan de Commissie

(4 maart 2003)

Betreft: Angola Cabinda mensenrechten

In december jl. werd in Luanda een rapport gepresenteerd waarin verslag werd gedaan van de ernstige mensenrechtenschendingen in de provincie Cabinda in Angola. Dit rapport was opgesteld door Angolese niet-gouvernementele organisaties. Intussen is een deel van deze beschuldigingen door andere bronnen bevestigd (met name door Amnesty International) en zijn hierover in de internationale pers berichten verschenen.

De beschuldigingen werden geuit aan het adres van Angolese militairen of facties van de FLEC, die voor de onafhankelijkheid van dit gebied strijden.

In Angola is onlangs na een langdurig conflict tussen de regering en de UNITA de vrede weer hersteld. Angola tracht in het kader van nationale verzoening en vrijheid de democratie te consolideren aangezien dit voor het herstel van het land en de verbetering van het welzijn van de bevolking van essentieel belang is. Maar het probleem van het gewapende conflict in Cabinda is nog steeds niet opgelost. Alle initiatieven die kunnen bijdragen aan de vrede en herstel van het land en die ervoor zorgen dat de fundamentele mensenrechten in acht worden genomen moeten dan ook als positief worden beschouwd.

De Commissie heeft een delegatie in Luanda en legt in Angola diverse programma's ten uitvoer. De Hoge Commissaris van de Verenigde Staten voor de mensenrechten, de heer Sérgio Vieira de Mello, heeft in januari jl. een bezoek aan Angola gebracht.

Kan de Commissie in het licht van het voorafgaande mededelen:

- Of zij bovengenoemd rapport heeft geanalyseerd of op een andere wijze kennis heeft genomen van deze mensenrechtenschendingen?

- Welk standpunt zij over deze beschuldigingen inneemt?

- Of de delegatie in Luanda stappen heeft ondernomen om deze beschuldigingen na te trekken?

- Heeft zij de Hoge Commissaris van de Verenigde Naties voor de mensenrechten hierop aangesproken?

- Is de Commissie van mening dat zij acties kan ontplooien die ervoor kunnen zorgen dat dergelijke mensenrechtenschendingen niet plaatsvinden, of andere acties kan ondernemen om een politieke dialoog te bevorderen die een einde aan het conflict zal maken?

Antwoord van de heer Nielson namens de Commissie

(30 april 2003)

De situatie in Cabinda is een van de kwesties die nog moeten worden opgelost na de ondertekening van de vredesovereenkomst tussen de regering en de UNITA in april 2002 en de daaropvolgende ontwikkelingen in het vredesproces. De Commissie is op de hoogte van de moeilijke situatie van de bevolking van Cabinda en blijft bij haar standpunt dat al het mogelijke moet worden gedaan om conflicten op vreedzame wijze op te lossen. Voorts is de eerbiediging van de mensenrechten van het allerhoogste belang. De Commissie blijft erop wijzen dat duurzame vrede een verbetering van de democratische voorwaarden in Angola vergt, waarbij vooral de situatie op het gebied van de mensenrechten moet verbeteren, met volledige deelname van alle betrokken partijen. Commissaris Nielson heeft van 25 tot 28 januari 2003 een bezoek aan Angola gebracht. Tijdens zijn ontmoetingen met vertegenwoordigers van de regering, met inbegrip van president dos Santos, heeft hij specifiek op de noodzaak van de eerbiediging van de mensenrechten gewezen.

De Commissie heeft inderdaad kennis genomen van het verslag Terror in Cabinda van de Ad-hoccommissie voor de mensenrechten in Cabinda en de Coalitie voor burgerrechten, verzoening en transparantie, dat in december 2002 is gepubliceerd en de steun geniet van de internationale niet-gouvernementele organisatie (NGO) Open Society. Voorts krijgt de Commissie van Angolese en internationale organisaties en van de lokale media informatie over de huidige situatie in het conflict en de vermeende mensenrechtenschendingen in Cabinda.

Ingevolge de burgeroorlog in het land en de ernst van de humanitaire situatie waren de samenwerkingsacties van de Gemeenschap geconcentreerd op de zuidoostelijke provincies en de Planalto Central. Voorts hadden de internationale organisaties moeilijk toegang tot Cabinda door de militaire activiteiten in de streek, die nog intenser werden na de ondertekening van het Memorandum van Overeenstemming. Gelet op het voorgaande en aangezien er in Cabinda geen permanent agentschap van de Verenigde Naties (VN) is of door de Gemeenschap gefinancierde NGO's werkzaam zijn, heeft de delegatie van de Commissie beperkte mogelijkheden om deze beweringen te onderzoeken.

De Hoge Commissaris voor de Mensenrechten van de VN, de heer Sérgio Viera de Mello, heeft tijdens zijn bezoek aan het land in januari 2003 het belang benadrukt van een nationaal actieplan voor de mensenrechten om te waarborgen dat de bepalingen van de Angolese grondwet en wetgeving in verband met mensenrechten daadwerkelijk worden toegepast.

Het huidige conflict geeft reden tot bezorgdheid en de Unie meent dat de mensenrechtenschendingen waarvan in het verslag van december 2002 sprake is, zorgvuldig moeten worden onderzocht. In het kader van haar politieke dialoog met de regering van Angola zal de Unie nagaan welke maatregelen kunnen worden genomen om de mensenrechten te doen eerbiedigen en te versterken. Een belangrijk element in deze context vormt de ondertekening en ratificatie door Angola van het VN-Verdrag tegen foltering en andere wrede, onmenselijke of onterende behandeling of bestraffing en initiatieven om dit proces te vergemakkelijken zullen worden onderzocht. Ondertussen is de Commissie voornemens om NGO's aan te moedigen zoveel mogelijk in deze provincie actief te zijn.