SCHRIFTELIJKE VRAAG E-2255/03

van Olivier Dupuis (NI) aan de Commissie

(8 juli 2003)

Betreft: Opsluiting van drie westerlingen en vier Laotianen

Op 4 juni 2003 hebben de Laotiaanse autoriteiten de Belgische journalist Thierry Falise, de Franse fotograaf en cameraman Vincent Reynaud en Naw-Karl Mua, een Amerikaan, aangehouden, samen met vier Laotiaanse burgers, waarvan de identiteit niet bekendgemaakt is. De zeven arrestanten bevonden zich in de provincie Xhieng Khouang ten noorden van Vientiane om er een reportage over de Hmong te maken, een volk dat al jarenlang genadeloos onderdrukt wordt door de autoriteiten van de democratische volksrepubliek Laos. Wat er de zeven personen in kwestie ten laste gelegd wordt, is tot op dit ogenblijk niet openbaar gemaakt. De verdachten van Belgische, Franse en Amerikaanse nationaliteit hebben trouwens pas twee weken na hun aanhouding Franse diplomaten kunnen ontmoeten, hetgeen flagrant in strijd is met de geldende internationale overeenkomsten. Hun proces, dat volgens diplomatieke bronnen op 27 juni 2003 had moeten beginnen, is ook al uitgesteld tot maandag 30 juni. Het zou in Phonesavanh gehouden worden, in een moeilijk bereikbare streek, per auto op meer dan tien uur reizen vanuit de hoofdstad. De beschuldigden moeten zware gevangenisstraffen onder ogen zien. En voor wat betreft de vier Laotiaanse staatsburgers die samen met hun aangehouden zijn, de autoriteiten van Vientiane hebben hun aanhouding pas op 20 juni toegegeven, is geen enkele informatie verstrekt, noch over de feiten die hun ten laste gelegd worden noch over de plaats en de omstandigheden van hun opsluiting.

Welke initiatieven neemt de Commissie om tegenover de autoriteiten van Vientiane uitdrukking te geven aan haar verontwaardiging over de zoveelste schending van de grondrechten van Laotiaanse en buitenlandse staatsburgers en de internationale overeenkomsten op het bezoekrecht van diplomaten bij aangehouden personen?

Welke initiatieven neemt ze om te zorgen dat het proces tegen de zeven gearresteerden met inachtneming van de internationale normen voor een eerlijke procesvoering verloopt, en welke stappen denkt ze te ondernemen om te zorgen dat de vier Laotiaanse staatsburgers die samen met de westerse journalisten aangehouden zijn, niet naar het voorbeeld van de vijf studentenleiders van de beweging van 26 oktober 1999 het lot van desaparecidos ondergaan, dat zo veel slachtoffers van de meedogenloze repressie van het antidemocratisch Laotiaans regime ten deel valt?

Meent de Commissie niet, gezien de aanhoudende onderdrukking van de gehele bevolking van Laos en de nog ongenadiger onderdrukking van de Hmong-bevolking, dat de Europese Unie de autoriteiten van Vientiane zou moeten laten weten dat ze voornemens is om alle samenwerkingprogramma's op te schorten als de Laotiaanse autoriteiten niet spoedig overgaan tot betekenisvolle democratische hervormingen?

Antwoord van de heer Patten Namens de Commissie

(1 augustus 2003)

De Commissie is vast van plan erop te wijzen dat de mensenrechten in Laos, met inbegrip van de vrijheid van mening, vergadering, vereniging en godsdienst, en de verplichtingen die uit internationale overeenkomsten inzake mensenrechten voortvloeien, beter in acht moeten worden genomen.

De Commissie is van mening dat het recente proces tegen de twee Europese journalisten, hun Amerikaanse tolk en drie Laotiaanse Hmong niet aan internationale normen beantwoordt en dat het vonnis, gezien de bewijsstukken, ongewoon streng is voor de beklaagden. Ze verheugt er zich evenwel over dat een diplomatieke oplossing is gevonden die de vrijlating van de drie westerlingen mogelijk heeft gemaakt.

In verband met de algemene mensenrechtensituatie in de Democratische Volksrepubliek Laos heeft de Commissie de Laotiaanse regering bij tal van gelegenheden haar bezorgdheid meegedeeld over een aantal kwesties, onder meer over de vijf leiders van de beweging van 26 oktober. Jammer genoeg bleven de resultaten tot dusver beperkt. De Commissie zal alle aspecten van de mensenrechtensituatie in Laos, met inbegrip van de mogelijke antwoorden van de Gemeenschap, onderzoeken in het vooruitzicht van de volgende vergadering van het gezamenlijk comité Commissie-Laos, die voor dit najaar is gepland. Wanneer dit nodig is, zal zij daarover bij het Parlement verslag uitbrengen.

Intussen blijft de Commissie coherent een constructieve politieke dialoog met de Laotiaanse regering nastreven, en biedt zij de Laotiaanse bevolking verder steun in het kader van door de Gemeenschap gecofinancierde ontwikkelingsprogramma's die tot doel hebben het democratiseringsproces in dat land te ondersteunen en te versnellen.

Het schorsen van steun totdat de fundamentele mensenrechten worden gerespecteerd, moet als een laatste drukkingsmiddel worden beschouwd, aangezien de gevolgen voor de bevolkingsgroepen wier rechten worden geschonden, waarschijnlijk negatief zullen zijn.