SCHRIFTELIJKE VRAAG E-2315/01

van Erik Meijer (GUE/NGL) en Bart Staes (Verts/ALE) aan de Commissie

(31 juli 2001)

Betreft: Faciliteiten voor ambtenaren die informatie op schrift willen stellen teneinde de Commissie in staat te stellen onregelmatigheden aan te pakken

1. Welke faciliteiten staan ter beschikking van ambtenaren die kennis dragen van onregelmatigheden binnen de onder de verantwoordelijkheid van de Commissie vallende diensten, en die binnen de bestaande regels ertoe willen bijdragen dat deze onregelmatigheden voor de Commissie inzichtelijk worden gemaakt? Kunnen ambtenaren in zulke situaties voor een toereikende periode worden vrijgesteld van hun lopende werkzaamheden en beschikken over afzonderlijke werkruimte en faciliteiten die hen in staat stellen om deze bijzondere taak te verrichten?

2. Staat de Commissie toe dat directeuren met de begrijpelijke bedoeling om de lopende werkzaamheden binnen hun dienst te beschermen en een maximale inzet van hun personeel voor de eigen taken mogelijk te maken voor een van hun medewerkers belemmeringen opwerpen tegen het in kaart brengen en voor de Commissie inzichtelijk maken van hun kennis over onregelmatigheden, ook in het geval dat directeuren van andere voor dit onderzoek relevante eenheden overtuigd zijn van het belang van de tijdelijke inzet van de betrokken ambtenaar voor bijzondere werkzaamheden, en aanvaardt de Commissie dat zij daarmee het grotere belang van de zuiverheid van de instellingen van de Europese Unie als geheel ondergeschikt maken aan hun dienstbelang?

3. Wil de Commissie bevorderen dat het op 12 juli 2001, door middel van een brief van 8 leden van het Europees Parlement uit verschillende lidstaten en verschillende fracties, aan haar gerichte verzoek om in een concreet geval aan een ambtenaar toereikende faciliteiten te verschaffen ten behoeve van het vóór 1 september 2001 volledig ophelderen van zowel oude als nieuwe problemen, met spoed wordt ingewilligd?

4. Wil de Commissie bewerkstelligen dat, in het geval uw positieve beslissing in deze zaak als gevolg van afwezigheid tijdens de zomerperiode niet tijdig kan worden afgerond, alsnog de gevraagde tijd en faciliteiten zo snel mogelijk ter beschikking worden gesteld van de desbetreffende ambtenaar?

5. Wil de Commissie ervoor zorgdragen dat ook in andere toekomstige gevallen een soepele regeling wordt gevonden om dergelijke problemen op te lossen, en daaraan voldoende bekendheid geven binnen de diensten, om daarmee te vermijden dat ambtenaren ervoor terugschrikken om datgene wat zij als verontrustende waarheid ervaren tijdig aan de Commissie of aan OLAF ter kennis te brengen?

Antwoord van de heer Kinnock namens de Commissie

(15 november 2001)

Het antwoord op deel 3 van de vraag is dat Vice-voorzitter Kinnock op 25 juli in extenso op de brief van de geachte parlementsleden van 12 juli heeft geantwoord en dat nog diezelfde dag kopieën van zijn antwoord aan de heer Meijer, de heer Staes en zes andere Parlementsleden zijn gestuurd. Wat de overige onderdelen van de vraag betreft, worden in het onderstaande de betrokken regelgeving en het gevoerde beleid toegelicht, gevolgd door expliciete antwoorden op sommige deelvragen.

In artikel 2 van Besluit 1999/352/EG, EGKS, Euratom van 28 april 1999 houdende oprichting van het Europees Bureau voor fraudebestrijding (OLAF)(1) is bepaald dat het OLAF vermoedelijke fraude, corruptie en alle andere onwettige activiteiten waardoor de financiële belangen van de Europese Gemeenschap worden geschaad, moet onderzoeken. Voorts bevat Verordening (EG) nr. 1073/1999 van het Europees Parlement en de Raad van 25 mei 1999 betreffende onderzoeken door het Europees Bureau voor fraudebestrijding (OLAF) duidelijke bepalingen over de plicht om gegevens die wijzen op mogelijke wanpraktijken, corruptie of andere onwettige activiteiten waardoor de financiële belangen van de Europese Gemeenschap worden geschaad, te melden en over de middelen die hiervoor kunnen worden ingezet. In deze verordening en in Verordening (Euratom) nr. 1074/1999 van de Raad van 25 mei 1999 betreffende de door het Europees Bureau voor Fraudebestrijding (OLAF) verrichte onderzoeken(2) is bepaald dat het OLAF de onderzoekstaken moet verrichten die bij de communautaire regelgeving en de terzake geldende akkoorden aan de Commissie zijn toevertrouwd.

Dit rechtskader geeft duidelijk aan dat het aan het OLAF is, en niet aan de ambtenaar die vermoedelijke wanpraktijken aan het licht brengt, om de betrokken feiten en handelingen te onderzoeken.

De Commissie heeft haar Besluit 1999/396/EG, EGKS, Euratom van 2 juni 1999 betreffende de voorwaarden voor en de wijze van uitvoering van interne onderzoeken op het gebied van de bestrijding van fraude, corruptie en elke andere onwettige activiteit die schadelijk is voor de belangen van de Gemeenschappen(3) vastgesteld in volledige overeenstemming met het Interinstitutioneel akkoord van 25 mei 1999 tussen het Europees Parlement, de Raad van de Europese Unie en de Commissie van de Europese Gemeenschappen betreffende de interne onderzoeken verricht door het Europees Bureau voor Fraudebestrijding (OLAF)(4).

In dit besluit is bepaald dat personeelsleden alle feiten die op mogelijke wanpraktijken wijzen, moeten melden, en wordt uitdrukkelijk verzekerd dat personeelsleden die zich te goeder trouw van deze taak kwijten niet op onbillijke of discriminerende wijze zullen worden behandeld omdat zij dergelijke informatie hebben meegedeeld.

Wat meer inzonderheid deel 1 van de vraag betreft: als een personeelslid, binnen de grenzen van het redelijke, tijd en faciliteiten verlangt om zich te kunnen kwijten van zijn of haar plicht om wanpraktijken te melden, doet de Commissie hiervoor het nodige. Dit heeft zij o.m. gedaan in het geval dat de geachte parlementsleden kennelijk bedoelen: het betrokken personeelslid werd gedurende meer dan zes weken vrijgesteld van zijn normale taken en kon beschikken over de faciliteiten en de uitrusting die hij voor het opstellen van zijn verslag nodig had.

In artikel 2 van het besluit van juni 1999 is het volgende bepaald: Elke ambtenaar of elk personeelslid van de Commissie die kennis krijgt van feiten welke het bestaan doen vermoeden van mogelijke gevallen van fraude, corruptie of van enige andere onwettige activiteit waardoor de belangen van de Gemeenschappen worden geschaad, of van ernstige feiten in verband met de uitoefening van werkzaamheden in dienstverband die kunnen worden aangemerkt als een niet-nakoming van de verplichtingen van de ambtenaren en andere personeelsleden van de Gemeenschappen die tot tuchtrechtelijke en, eventueel, strafrechtelijke vervolgingen aanleiding kan geven, of als een niet-nakoming van overeenkomstige verplichtingen van de leden van de Commissie of van de personeelsleden van de Commissie die niet aan het Statuut onderworpen zijn, stelt onverwijld zijn diensthoofd of zijn directeur-generaal daarvan in kennis, dan wel, indien hij dit nuttig acht, de secretaris-generaal van de Commissie of rechtstreeks het Bureau.

Het besluit vervolgt: De secretaris-generaal, de directeuren-generaal en de diensthoofden van de Commissie doen elk feit waarvan zij kennis hebben gekregen en dat het bestaan doet vermoeden van onregelmatigheden als bedoeld in de eerste alinea, onverwijld aan het Bureau toekomen.

Inzake deel 5 van de vraag: zoals uit het voorgaande blijkt, is de regelgeving zeer soepel, zodat wie gegronde vermoedens heeft, die, met eventuele bewijsstukken, rechtstreeks aan het OLAF kan meedelen. Vertrouwelijke behandeling van de identiteit van de ambtenaar die een zaak aan het licht brengt, wordt in elk afzonderlijk geval gegarandeerd door het Europees Bureau voor fraudebestrijding (OLAF) en, zonodig, de Commissie.

De Commissie is zich ervan bewust dat ambtenaren zich persoonlijk geremd kunnen voelen om kennelijke onregelmatigheden te melden en is van oordeel dat alle personeelsleden onpartijdig en vertrouwelijk advies moeten kunnen inwinnen over de beste manier om mogelijke onregelmatigheden veilig en overeenkomstig de voorschriften aan het licht te brengen. Daarom heeft de Commissie in haar discussiedocument met als titel Raising concerns about serious wrongdoings (Melden van klachten over ernstige wanpraktijken)(5) o.m. de oprichting voorgesteld van een adviesdienst die aan de bemiddelingsdienst zou worden toegevoegd of apart zou worden opgericht. Een dergelijke adviesdienst zou zeer toegankelijk zijn, maar het gebruik ervan zou geenszins verplicht worden.

(1) PB L 136 van 31.5.1999, blz. 20.

(2) PB L 136 van 31.5.1999, blz. 1 en 8.

(3) PB L 149 van 16.6.1999.

(4) PB L 136 van 31.5.1999, blz. 15.

(5) SEC(2000) 2078/6.