SCHRIFTELIJKE VRAAG E-3084/97 van Doeke Eisma (ELDR) aan de Commissie (2 oktober 1997)

Betreft: Verwijdering van de aalscholver van bijlage 1 van de Vogelrichtlijn

De Commissie heeft op 29 juli 1997 besloten (Richtlijn 97/49/EG ((PB L 223 van 13.8.1997, blz. 9.))) om de aalscholver Phcrocorax carbo sinensis te verwijderen van bijlage 1 van de Vogelrichtlijn 97/409/EEG ((PB L 103 van 25.4.1979, blz. 1.)). Met betrekking tot dit besluit en met het oog op eventuele toekomstige verwijdering van soorten van deze bijlage de volgende vragen:

1. Op grond van welke overwegingen en criteria is de Commissie tot de conclusie gekomen dat de "vooruitzichten op instandhouding van deze soort in Europa gunstig zijn¨? In hoeverre hebben hierbij de criteria a-d genoemd in artikel 4, lid 1 van de richtlijn een rol gespeeld?

2. Is de Commissie ook van mening dat de speciale beschermingsmaatregelen die voor van bijlage 1 verwijderde soorten zijn getroffen, niet ongedaan mogen worden gemaakt opdat de instandhouding van deze soorten ook op langere termijn is verzekerd?

3. Kan de Commissie bevestigen dat de verwijdering van een soort van bijlage 1 geen invloed heeft op de juridische status van reeds aangewezen speciale beschermingszones en met name zones die uitsluitend voor de betrokken soorten zijn aangewezen? Zo nee, op welke wijze denkt de Commissie dan te verzekeren dat de beoogde samenhang van beschermingszones, zoals onder meer bedoeld in artikel 4, lid 3 van de richtlijn, niet verloren gaat?

4. In hoeverre bestaat er naar de mening van de Commissie een verschil in toepassing, reikwijdte en rechtsgevolgen tussen artikel 4, lid 1 en artikel 4, lid 2 mede gelet op het gestelde in de negende overweging van de aanhef van de richtlijn?

Antwoord van mevrouw Bjerregaard namens de Commissie (31 oktober 1997)

1. Wetenschappelijke gegevens, met name wat betreft populatietrends en aantalsschommelingen, hebben de Commissie ervan overtuigd dat de aalscholver (Phalacrocorax carbo) een gunstige behoudstatus heeft bereikt. Die conclusie is in overeenstemming met aanbeveling 4.1 die de partijen bij het Verdrag inzake de bescherming van trekkende wilde diersoorten (Verdrag van Bonn) in juni 1994 hebben aangenomen. In die aanbeveling wordt onder meer gesteld dat de ondersoort Phalacrocorax carbo sinensis zowel qua aantallen als qua areaalomvang duidelijk een sterke toename vertoont, en wordt ervoor gepleit die gunstige situatie in stand te houden.

In zijn resolutie van 15 februari 1996 heeft ook het Parlement de toename van het bestand en het uitdijen van het areaal erkend. Gezien de gunstige instandhoudingsvooruitzichten van Phalacrocorax carbo sinensis is de handhaving van deze ondersoort in bijlage I van Richtlijn 79/409/EEG inzake het behoud van de vogelstand ((PB L 103 van 25.4.1979. Richtlijn laatstelijk gewijzigd bij Richtlijn97/49/EG, PB L 223 van 13.8.1997. )) in het licht van de criteria van artikel 4, lid 1, onder a) tot en met d), van die richtlijn niet langer gerechtvaardigd.

2. De Commissie is van mening dat de lidstaten de nodige maatregelen moeten nemen om de gunstige behoudstatus van de betrokken soort ook voor de toekomst te garanderen. Dit kan de voortzetting van bestaande maatregelen c.q. het nemen van nieuwe maatregelen vereisen.

3. Het schrappen van de aalscholver uit bijlage I heeft geen consequenties voor de juridische status van speciale beschermingszones waarvan de aanwijzing mede berust op hun hoedanigheid als leefgebied van andere vogels dan de aalscholver. Wat de gebieden betreft waarvan de aanwijzing als SBZ uitsluitend stoelt op het feit dat de ondersoort Phalacrocorax carbo sinensis in bijlage I was opgenomen, is de Commissie van mening dat de verwijdering van die ondersoort uit bijlage I tot gevolg heeft dat de voorschriften betreffende speciale beschermingszones krachtens Richtlijn 71/409/EEG niet langer op die gebieden van toepassing zijn, althans voorzover geen nieuwe gronden voor de aanwijzing als SBZ kunnen worden aangevoerd. Een dergelijke grond verschaft eventueel artikel 4, lid 2, van de richtlijn, dat bepaalt dat de lidstaten gebieden moeten aanwijzen ten behoeve van niet in bijlage I genoemde trekvogelsoorten. De aalscholver komt, als niet langer in bijlage I opgevoerde trekvogel, voor bescherming krachtens deze bepaling in aanmerking. De Commissie gelooft niet dat de samenhang van het netwerk van speciale beschermingszones door een en ander in het gedrang wordt gebracht.

4. Eénzelfde wettelijk instandhoudings- en beschermingsregime is van toepassing op gebieden die krachtens artikel 4, lid 1, respectievelijk krachtens artikel 4, lid 2, van Richtlijn 79/409/EEG werden aangewezen. Het verschil tussen beide bepalingen betreft de aard van de soorten waarvan de leefgebieden door de aanwijzing van speciale beschermingszones in stand dienen te worden gehouden. Artikel 4, lid 1, betreft uitsluitend de leefgebieden van de soorten van bijlage I, terwijl artikel 4, lid 2, betrekking heeft op de habitats van niet in bijlage I opgenomen trekvogelsoorten, en op wetlands in het bijzonder. Eenzelfde gebied kan overigens krachtens beide bepalingen voor bescherming in aanmerking komen.