SCHRIFTELIJKE VRAAG P-2408/01

van Olivier Dupuis (TDI) aan de Commissie

(20 augustus 2001)

Betreft: Visum voor vertegenwoordigers van de Tjsetsjenen en andere verdoemde volkeren van deze aarde

In haar overigens zeer constructief antwoord op vraag H-0387/01(1) over visaverstrekking aan personen die landen vertegenwoordigen die in oorlog zijn of niet door de internationale gemeenschap erkend zijn, komt de Commissie tot de conclusie dat zij zich niet kan scharen achter het voorstel van het geachte lid om binnen de instellingen van de Unie een speciaal orgaan op te richten om de afgifte van visa te vergemakkelijken. De communautaire bevoegdheid inzake de procedures en voorwaarden voor de afgifte van visa door de lidstaten uit hoofde van artikel 62, punt 2 b) ii van het EG-Verdrag betekent enkel en alleen dat de rechtsregels op deze gebieden voortaan communautaire regels zijn. Het eigenlijke besluit om een visum al dan niet te verlenen komt enkel en alleen de consulaire diensten van de lidstaten toe. Het is juridisch onmogelijk deze diensten aan een speciaal communautair orgaan te onderwerpen of er een naast te plaatsen.

Is de Commissie niet van oordeel dat de EU-instellingen door het gemeenschappelijk optreden dat de Unie ertoe bracht een zwarte lijst op te stellen van hooggeplaatste personen uit het voormalige Joegoslavië die de toegang tot het grondgebied van de Unie wordt ontzegd, de facto en de jure bevoegdheden inzake visumverstrekking of -weigering uitoefenen en zich derhalve boven of naast de consulaire diensten van de lidstaten hebben geplaatst?

Is de Commissie in het licht hiervan niet van mening dat zij op dezelfde wijze als die welke haar ertoe gebracht heeft een zwarte lijst op te stellen, even goed het initiatief kan nemen om een witte lijst op te stellen van prominenten die volkeren vertegenwoordigen die onderdrukt zijn, in oorlog leven en/of niet erkend zijn door de internationale gemeenschap, teneinde hen in staat te stellen de belangen van hun volk of gemeenschap te behartigen bij elke bevoegde instantie op het grondgebied van de Unie, bij de instellingen van de Europese Unie en bij de lidstaten?

Kan de Commissie een voorstel voor een gemeenschappelijk optreden in die zin uitwerken en het aan de Raad en het Parlement voorleggen?

(1) Schriftelijk antwoord van 15.5.2001.

Antwoord van de heer Vitorino namens de Commissie

(17 oktober 2001)

Sinds de inwerkingtreding van het Verdrag van Amsterdam valt de materie van het visumbeleid binnen de werkingssfeer van titel IV van het EG-Verdrag; de bevoegdheden van de Gemeenschap hebben echter hoofdzakelijk betrekking op de goedkeuring van het regelgevende kader en van de algemene regels op dat gebied. Zo geldt krachtens artikel 62, lid 2, onder b) (ex-artikel 73J) van het EG-Verdrag het Gemeenschapsrecht bijvoorbeeld voor voorschriften inzake visa voor voorgenomen verblijven van ten hoogste drie maanden, met inbegrip van de lijst van derde landen waarvan de onderdanen bij overschrijding van de buitengrenzen in het bezit moeten zijn van een visum, en van derde landen waarvan de onderdanen zijn vrijgesteld van deze plicht. Deze lijst is thans vastgesteld bij Verordening (EG) nr. 539/2001 van de Raad van 15 maart 2001 tot vaststelling van de lijst van derde landen waarvan de onderdanen bij overschrijding van de buitengrenzen in het bezit moeten zijn van een visum en de lijst van derde landen waarvan de onderdanen van die plicht zijn vrijgesteld(1). Voorts zijn in andere algemene communautaire bepalingen, die door het acquis van Schengen(2) zijn vastgesteld, de voorwaarden en de procedures aangegeven overeenkomstig welke de visa aan onderdanen van derde landen worden afgegeven.

Het staat echter aan de nationale autoriteiten van de lidstaten elke visumaanvraag die bij hen wordt ingediend te behandelen op grond van een individueel onderzoek per geval. Dit onderzoek wordt verricht met inachtneming van de door het Gemeenschapsrecht vastgestelde regels, maar het besluit een visum af te geven of te weigeren wordt altijd genomen onder de verantwoordelijkheid van de nationale autoriteiten van de lidstaat(3).

De lidstaten kunnen, onverminderd de bepalingen van titel IV van het EG-Verdrag, op grond van artikel 14, lid 3, van het Verdrag betreffende de Europese Unie gemeenschappelijke optredens goedkeuren. In dit kader kunnen de lidstaten zich gezamenlijk ertoe verbinden de afgifte van visa aan bepaalde hooggeplaatste onderdanen van derde landen te weigeren of aan te moedigen, als zij van oordeel zijn dat deze maatregel van dien aard is dat de doelstellingen van het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid erdoor worden verwezenlijkt.

(1) PB L 81 van 21.3.2001.

(2) Zie de Overeenkomst van Schengen en de Gemeenschappelijke Visuminstructie, PB L 239 van 22.9.2000.

(3) Zie de punten V 2.2 en V 2.4 van de Gemeenschappelijke Visuminstructie.