SCHRIFTELIJKE VRAAG E-2691/02

van Bart Staes (Verts/ALE) aan de Raad

(26 september 2002)

Betreft: Goedkeuring Europese Gedragscode Wapenuitvoer door kandidaat-lidstaten

In 1998 bereikten de 15 EU-lidstaten een akkoord over de Gedragscode van de Europese Unie betreffende Wapenuitvoer. Op 10 juli 2001 antwoordde de Raad aan EP-lid Wuori (P-3693/00(1)):

Volgens de Raad moet men erop toezien dat de kandidaat-lidstaten de Gedragscode naleven alvorens zij tot de Unie toetreden. Al deze landen hebben zich daar overigens reeds toe verbonden. In het kader van de geregelde vergaderingen van de Trojka ontvangen de geassocieerde landen uitgebreide informatie over de activiteiten van de Raad, onder meer over de toepassing van de Gedragscode. Er zijn niettemin andere vormen van samenwerking op het gebied van exportcontrole denkbaar.

Als de Raad vraagt dat men erop toeziet dat de kandidaat-lidstaten de Gedragscode naleven, wie heeft de Raad dan met men voor ogen?

Kan de Raad nu, één jaar na het antwoord aan collega Wuori, inmiddels een evaluatie maken van de naleving van de gedragscode door kandidaat-lidstaten? Zo ja, welke is deze? Zo neen, waarom niet? Op welke manier hebben de kandidaat-lidstaten er zich toe verbonden de Gedragscode na te leven: formeel of informeel? Indien landen geen formele onderschrijving doen, zal de Raad ze dan weigeren als lidstaat?

Welke zijn de activiteiten van de Raad m.b.t. de toepassing van de Gedragscode waarover de kandidaat-lidstaten blijkbaar uitgebreide informatie ontvangen?

De Raad is van oordeel dat er niettemin andere vormen van samenwerking op het gebied van exportcontrole denkbaar zijn. Welke zijn dat? Betekent dit dat de kandidaat-lidstaten niet aan dezelfde regels onderhevig zouden zijn als de actuele lidstaten? Zo neen, acht de Raad het niet raadzamer om één uniform systeem binnen de EU te handhaven? En zal hij dan opteren voor het handhaven van de huidige Gedragscode?

(1) PB C 340 E van 4.12.2001, blz. 6.

Antwoord

(18 februari 2003)

De door de Raad op 8 juni 1998 aangenomen EU-Gedragscode voor wapenuitvoer is niet aangenomen in de vorm van een juridisch bindend besluit en vormt ook geen internationale overeenkomst die de lidstaten moeten ondertekenen of bekrachtigen. Een aantal derde landen, waaronder alle kandidaat-lidstaten, hebben zich, op het tijdstip van aanneming of later, achter de beginselen van de gedragscode geschaard. Zij hebben dit gedaan in de vorm van unilaterale verklaringen. Die landen zijn dan ook politiek gebonden door de beginselen van de code, maar zij nemen niet deel aan het overlegmechanisme waarin de uitvoeringsbepalingen van de code voorzien.

De dialoog met de derde landen die zich achter de beginselen van de code hebben geschaard, met name de geassocieerde landen van Midden- en Oost-Europa, evenals Cyprus, Malta en Turkije, is onmiddellijk na de aanneming van de code aangeknoopt en is tijdens de laatste twee jaar (te weten het derde en vierde jaar van toepassing van de code) opgevoerd. Tijdens die twee jaar zijn nieuwe initiatieven genomen die gericht waren op een betere toepassing van de code in die landen, zowel op het gebied van wetgeving als wat de concrete uitvoering door de betrokken partijen betreft.

Bovendien zijn seminars over wapenuitvoer gehouden om een ruimere uitwisseling van informatie over de praktische uitvoering van de Europese gedragscode tussen deskundigen van alle lidstaten en van de kandidaat-lidstaten te bevorderen. Dergelijke seminars hebben in januari 2001 in Warschau, in juni 2001 in Nicosia en in maart 2002 in Sofia plaatsgevonden.

De lidstaten hebben door deze geïntensiveerde dialoog kunnen vaststellen dat de kandidaat-lidstaten aanzienlijke vooruitgang hebben geboekt bij de uitvoering en de verbetering van hun wetgeving inzake wapencontrole, in het licht van de code.

Tegelijkertijd zijn verdere inspanningen geleverd om de kandidaat-lidstaten meer bij het overlegmechanisme te betrekken en is overeenstemming bereikt over het beginsel dat de kandidaat-lidstaten bij kennisgevingen van weigeringen te worden betrokken, alsmede over het beginsel dat die informatie in geaggregeerde vorm dient te worden meegedeeld.

Na hun toetreding tot de EU zullen de kandidaat-lidstaten, net als iedere andere lidstaat, de uitvoeringsbepalingen van de code volledig toepassen.