SCHRIFTELIJKE VRAAG P-3113/00

van Gerhard Hager (NI) aan de Commissie

(27 september 2000)

Betreft: Mogelijke reacties op de herziening van de regeling betreffende Foreign Sales Corporations

Het Amerikaanse Congres zal binnenkort de regeling van de Verenigde Staten inzake Foreign Sales Corporations herzien. Op grond hiervan wordt belastingheffing op inkomsten uit in het buitenland plaatsgevonden verkopen uitgesloten. Volgens zeggen van de heer Stuart Eizenstat, staatssecretaris in het Amerikaanse departement van Financiën, heeft de geschillencommissie van de WTO vastgesteld dat het de leden volledig vrijstaat inkomsten al dan niet te belasten. De Commissaris is van mening dat de nieuwe regeling in strijd is met de regels van de WTO.

Zou de Commissie derhalve kunnen mededelen:

1. of zij voornemens is in geval de nieuwe US-exportregeling daadwerkelijk van kracht wordt binnen de door de WTO-procedure voorziene termijn van 30 dagen handelspolitieke vergeldingsmaatregelen te treffen overeenkomstig artikel 133 van het EG-Verdrag;

2. zo ja, op welke wijze de Commissie de belangen van de EU zal behartigen;

3. op welke goederen, respectievelijk ondernemingen de maatregelen zullen worden toegepast;

4. of er volgens de Commissie naast handelspolitieke beschermingsmaatregelen overeenkomstig artikel 133 EGV alternatieve maatregelen denkbaar zijn;

5. of zij van oordeel is dat de verschillende lidstaten van de Europese Unie bevoegd zijn de belastingheffing op inkomsten zelf te regelen;

6. zo niet, met welke argumenten de Commissie deze rechtsopvatting staaft?

Antwoord van de heer Lamy namens de Commissie

(7 november 2000)

In de verslagen van het WTO (Wereldhandelsorganisatie)-panel en de beroepsinstantie die zijn goedgekeurd door het orgaan voor de beslechting van geschillen van de WTO werd vastgesteld dat Amerikaanse exporteurs op grond van de huidige wetgeving inzake de Foreign Sales Corporations (FSC) een exportsubsidie kunnen ontvangen die verboden is bij de WTO-overeenkomsten.

In juli 2000 diende de Amerikaanse regering bij het Congress een wetsontwerp in om de FSC-bepalingen te vervangen maar de voornaamste elementen van de wetgeving die niet verenigbaar is met de WTO, met name de exportfaciliteit, blijven hierin gehandhaafd. Amerikaanse ondernemingen zouden op grond van dit nieuwe wetsontwerp in feite alleen door uit te voeren in aanmerking kunnen komen voor deze subsidie (belastingvrijstelling). Het Congress kon het relevante wetsontwerp echter niet goedkeuren vóór 1 oktober 2000, de door de WTO vastgestelde termijn om deze verboden subsidie in te trekken. Derhalve werd een verlenging van deze termijn met een maand gevraagd.

Aangezien de Verenigde Staten hun internationale verplichtingen niet zijn nagekomen heeft de Gemeenschap een aantal formele stappen ondernomen om haar rechten en belangen te beschermen. Om de spanning echter niet op te drijven hebben de Gemeenschap en de Verenigde Staten op 29 september 2000 een overeenkomst gesloten over de volgende stappen in de procedure voor geschillenbeslechting.

1. en 2. In de WTO-overeenkomst inzake subsidies en compenserende maatregelen en de het WTO- memorandum van overeenstemming inzake de regels en procedures betreffende de beslechting van geschillen (het DSB) wordt bepaald dat indien een WTO-lid de met een WTO-overeenkomst onverenigbaar geachte maatregel daarmee niet in overeenstemming brengt, of anderszins de aanbevelingen en uitspraken

niet naleeft binnen de door de WTO vastgestelde termijn, de partij die hiervan schade ondervindt (in dit geval de Gemeenschap) bevoegd is de WTO toestemming te vragen om compenserende maatregelen te mogen nemen. Dergelijke toestemming is echter alleen mogelijk indien deze uiterlijk 30 dagen na het verstrijken van de termijn voor naleving wordt verleend.

Om haar rechten uit hoofde van de WTO-overeenkomsten te beschermen is de Gemeenschap derhalve vanuit procedureel opzicht verplicht in een vroeg stadium van de procedure toestemming te vragen om compenserende maatregelen te mogen nemen. Deze toestemming zal worden verleend behalve wanneer de Verenigde Staten om arbitrage vragen over het bedrag van de compenserende maatregelen. In dat geval wordt de toestemming voor de compenserende maatregelen uitgesteld totdat arbitrale uitspraak is gedaan.

3. Doel van de compenserende maatregelen is de partij in het ongelijk ertoe aan te zetten de verboden uitvoersubsidie op te heffen. De lijst van Amerikaanse uitvoerproducten die aan een verhoging van douanerechten zouden kunnen worden onderworpen is nog niet afgerond.

4. Niet in dit stadium.

5. en 6. In de Gemeenschap zijn de lidstaten over het algemeen bevoegd op het gebied van de rechtstreekse belastingheffing waarbij zij echter wel hun verplichtingen op grond van het Verdrag moeten nakomen (bijvoorbeeld het beginsel van niet-discriminatie) en de bestaande secundaire wetgeving (bijvoorbeeld de richtlijn inzake de uitbetaling van dividenden tussen verbonden vennootschappen). Dit is echter niet relevant voor het door het geachte parlementslid naar voren gebrachte punt omdat het hier gaat om een WTO-lid dat zijn verplichting om geen uitvoersubsidie te verstrekken niet naleeft. De maatregel in kwestie in het FSC-geschil is inderdaad een subsidie om de VS-uitvoer te bevorderen, hetgeen op grond van de WTO-overeenkomsten is verboden. Het feit dat de subsidie de vorm heeft van een vrijstelling van inkomstenbelasting of bijvoorbeeld een subsidie aan ondernemingen is vanuit WTO-oogpunt, irrelevant.

Het panel heeft bevestigd dat een lid van de WTO zelf zijn belastingstelsel mag kiezen zo lang het hierbij gebruik maakt van een stelsel dat verenigbaar is met zijn WTO-verplichtingen. Wanneer een lid via zijn belastingsstelsel subsidies verleent die afhankelijk zijn van de uitvoer en die op grond van de genoemde overeenkomsten niet zijn toegestaan, leeft hij zijn WTO-verplichtingen, ongeacht de keuze van belastingstelsel, evenwel niet na.