SCHRIFTELIJKE VRAAG P-0831/00

van Claude Desama (PSE) aan de Commissie

(10 maart 2000)

Betreft: Verordening nr. 2790/1999 betreffende vrijstelling voor groepen verticale overeenkomsten

Verordening nr. 2790/1999(1) betreffende de toepassing van artikel 81, lid 3, van het Verdrag op groepen verticale overeenkomsten blijkt nadelig te zijn voor duizenden KMO's die in een gestructureerd distributienet zijn opgenomen, met name in de automobielsector.

De nieuwe verordening bevat immers geen enkele bepaling op grond waarvan eventueel misbruik van de leveranciers ten opzichte van hun distributeurs en wederverkopers kan worden gestraft.

Zou met het oog op het voortbestaan van een belangrijk deel van het MKB, de motor van onze Europese economie, de verordening niet moeten worden aangevuld met een zwarte clausule (hard core) die de concessiegevers verbiedt te profiteren van een al te grote economische afhankelijkheid van de KMO's van distributie en service?

(1) PB L 336 van 29.12.1999, blz. 21.

Antwoord van de heer Monti namens de Commissie

(12 april 2000)

Overeenkomstig artikel 2, lid 5, van Verordening (EG) nr. 2790/1999 betreffende de toepassing van artikel 81, lid 3, (ex-artikel 85) van het Verdrag op groepen verticale overeenkomsten is de verordening van toepassing op overeenkomsten die het voorwerp uitmaken van Verordening (EG) nr. 1475/95 betreffende de toepassing van artikel 85, lid 3, van het Verdrag op groepen afzet- en klantenserviceovereenkomsten inzake motorvoertuigen(1). Dit betekent dat de nieuwe reglementering op het gebied van verticale afspraken momenteel geen gevolgen heeft voor de kleine en middelgrote ondernemingen (KMO's) die in de automobielsector optreden als distributeur.

Bovengenoemde Verordening (EG) nr. 1475/95 blijft tot en met 30 september 2002 van toepassing. Met het oog op die termijn werkt de Commissie momenteel aan het in artikel 11 van deze verordening bedoelde evaluatieverslag. Op basis van dit verslag zal de Commissie voorstellen doen met betrekking tot de regeling die geldt voor de automobieldistributiesector. De betrokken partijen en de lidstaten zullen naar behoren over deze voorstellen worden geraadpleegd.

Wat betreft de meer algemene vraag van het geachte parlementslid waarin erop wordt gewezen dat in Verordening (EG) nr. 2790/1999 geen zwarte clausules zijn opgenomen op grond waarvan aan de leveranciers het recht wordt ontzegd om misbruik te maken van de economische afhankelijkheid van hun distributeurs, dient de aandacht te worden gevestigd op de volgende punten:

- Het doel van de hervorming die door de Commissie werd doorgevoerd door middel van de nieuwe Verordening (EG) nr. 2790/1999 is de totstandbrenging van een mededingingsbeleid op het gebied van verticale afspraken dat werkelijk gebaseerd is op een economische aanpak en dat gericht is op de analyse van de gevolgen van de verticale afspraken voor de markt. Het is niet de bedoeling dat de contractuele betrekkingen tussen de partijen worden gereglementeerd door de communautaire mededingingsregels teneinde hun machtsverhoudingen in evenwicht te brengen. Het gaat er alleen om het concurrentievermogen te beschermen en anticoncurrentiële praktijken te voorkomen, met name door leveranciers die over merkbare marktmacht beschikken.

- Toch biedt de nieuwe aanpak van de Commissie belangrijke garanties aan de KMO's in de distributiesector. In de eerste plaats en, in tegenstelling tot de vroegere voorschriften inzake groepsvrijstellingen die van toepassing zijn op bepaalde distributievormen, bestrijkt de nieuwe Verordening (EG) nr. 2790/1999 niet de ondernemingen die een marktaandeel hebben van meer dan 30 %. Hierdoor worden de leveranciers met merkbare marktmacht ervan afgeschrikt om misbruik te maken van de economische afhankelijkheid van hun distributeurs.

- In de tweede plaats is in deze verordening een lijst van hardcore-restricties opgenomen die de groepsvrijstelling uitsluiten en waarvan de inhoud in ruime mate de communautaire jurisprudentie weergeeft, met name wat betreft de afspraken die de verkoopsactiviteiten van de distributeurs beperken.

- In de derde plaats bestrijkt de verordening voor het eerst de verticale overeenkomsten die zijn gesloten door ondernemersverenigingen van detailhandelaren waarvan de leden KMO's zijn. Dit betekent dat dergelijke KMO's hun positie op de markt zouden kunnen versterken zowel ten aanzien van hun leveranciers als ten aanzien van de geïntegreerde distributieketens.

- In de vierde plaats voorziet het nieuwe rechtskader in specifieke mechanismen waardoor de mededingingsautoriteiten maatregelen kunnen nemen ten aanzien van concurrentieverstorende praktijken, zelfs wanneer het marktaandeel van de onderneming minder bedraagt dan 30 %. Het gaat om de intrekking van de groepsvrijstelling, een mechanisme dat kan worden toegepast hetzij door de Commissie (artikel 6), hetzij, onder bepaalde voorwaarden, door de bevoegde autoriteit van een lidstaat (artikel 7) alsmede om de procedure waarbij de Commissie bij verordening verklaart dat, wanneer parallelle netwerken van soortgelijke verticale afspraken meer dan 50 % van de desbetreffende markt bestrijken, het toepassingsgebied van de verordening moet worden beperkt (artikel 8).

- Ten slotte zijn groepsvrijstellingen uit hoofde van de nieuwe Verordening (EG) nr. 2790/1999 alleen van toepassing op aan de distributeurs opgelegde niet-concurrentiebedingen die beperkt blijven tot een periode van vijf jaar. Bij de vroegere regeling konden dergelijke verplichtingen gedurende een periode van tien jaar en in bepaalde gevallen zelfs gedurende onbepaalde tijd aan de wederverkopers worden opgelegd. Op die manier bieden de nieuwe mededingingsregels aan de distributeurs werkelijk de mogelijkheid om gebruik te maken van alternatieve bevoorradingsbronnen. Ook kunnen zij rechtstreeks druk uitoefenen op hun leveranciers, hetgeen veel efficiënter is dan een gedetailleerde reglementering van de rechten en verplichtingen van de overeenkomstsluitende partijen.

(1) PB L 145 van 29.6.1995.