SCHRIFTELIJKE VRAAG P-3107/01

van Torben Lund (PSE) aan de Commissie

(5 november 2001)

Betreft: EU-transportsteun vernielt natuurrijkdom in Oost-Europa

De Europese Unie verleent haar steun voor een groot aantal interessante projecten in Midden- en Oost-Europa. Maar bij Tina (beoordeling van de behoeften aan transportinfrastructuur) een netwerk naar hetzelfde model als het transeuropees netwerk (TEN) maken ngo's en specialisten zich zorgen over het feit dat de ontwikkeling van het transport belangrijke vogelreservaten in Midden- en Oost-Europa kan vernielen. Als dat werkelijk zo is, dan is de steunverlening ook niet te verenigen met de bestaande EU-regelgeving voor natuurbescherming. De problemen ontstaan o.a. omdat er niet genoeg milieueffectbeoordeling plaatsvindt bij de toekenning van middelen voor de verschillende projecten. Tina krijgt bijvoorbeeld EU-steun via de Europese Centrale Bank en de internationale vereniging voor dierenbescherming Ispa.

Zal de Europese Commissie ervoor zorgen dat er een strategische beoordeling van het Tina-netwerk vanuit milieuoogpunt plaatsvindt als er nog verdere infrastructuursteun toegekend wordt? Kan ze ook de verzekering geven dat de transportprojecten die EU-steun krijgen, niet de vogelreservaten vernielen?

Antwoord van mevrouw de Palacio namens de Commissie

(5 december 2001)

Het transportnetwerk Tina is het resultaat van de technische besprekingen die op initiatief van de Commissie tussen 1995 en 1999 met de kandidaat-lidstaten gevoerd zijn, om vast te stellen hoe het toekomstige transeuropese transportnetwerk (RTE-T) in die landen bij hun toetreding er uit zou moeten gaan zien. Het netwerk Tina is ontwikkeld overeenkomstig de doelstellingen en prioriteiten van de communautaire richtsnoeren met betrekking tot het RTE-T, die zijn neergelegd in Beschikking nr. 1692/96/EG van het Europees Parlement en de Raad van 23 juli 1996 betreffende communautaire richtsnoeren voor de ontwikkeling van een transeuropees vervoersnet(1), die onlangs is gewijzigd bij Beschikking nr. 1346/2001/EG van het Parlement en de Raad van 22 mei 2001(2). In deze richtsnoeren is expliciet vastgelegd dat milieubescherming en naleving van het communautair acquis op milieugebied essentiële beleidslijnen zijn bij de aanleg van het netwerk.

Bovendien moeten de uitvoering van het programma Pretoetredingsinstrument voor structuurbeleid (ISPA) en de financieringen door de Europese Investeringsbank in overeenstemming zijn met alle communautaire milieubeleidslijnen en -wetgeving. In dit verband dient er op te worden gewezen dat de begunstigde landen verplicht zijn tot naleving van de procedures van Richtlijn 85/337/EEG van de Raad van 27 juni 1985 betreffende de milieu-effectbeoordeling van bepaalde openbare en particuliere projecten(3), als gewijzigd bij Richtlijn 97/11/EG van de Raad van 3 maart 1997(4). Deze richtlijn schrijft een brede raadpleging van het publiek voor, die ook ngo's kan omvatten. Voorts geldt in het kader van deze projecten ook een zelfde procedure als voorzien in de Richtlijn 79/409/EEG van de Raad van 2 april 1979 inzake het behoud van de vogelstand(5) en Richtlijn 92/43/EEG van de Raad van 21 mei 1992 inzake de instandhouding van de natuurlijke habitats en de wilde flora en fauna(6).

Ten aanzien van de door het geachte parlementslid genoemde strategische milieueffectbeoordeling wijst de Commissie erop dat deze aanpak destijds niet in het TINA-concept is opgenomen, omdat men toen nog over geen enkele aanbevolen en erkende methodiek beschikte. Toch werden er regels voor de bescherming van die reeds als ecologisch kwetsbaar aangemerkte gebieden toegepast. Sindsdien zijn er analytische methoden voor de uitvoering van strategische milieueffectbeoordeling van transportinfrastructuurplannen ontwikkeld en uitgetest, met name in het kader van het vierde kaderprogramma voor onderzoek en ontwikkeling (RDT) en van pilotstudies voor corridors.

De recente Richtlijn 2001/42/EG van het Europees Parlement en de Raad van 27 juni 2001 betreffende de beoordeling van de gevolgen voor het milieu van bepaalde plannen en programma(7), die strategische milieueffectbeoordeling omvat, moet door de lidstaten worden toegepast en vanaf juli 2004 in nationaal recht worden omgezet. Net als het acquis communautaire geldt deze wetgeving voor de kandidaat lidstaten in Midden- en Oost-Europa, zodra zij tot de Unie toetreden. Bovendien zal de Comissie, als bepaald in het door de Commissie op 2 oktober 2001(8) goedgekeurde voorstel tot wijziging van Beschikking Nr. 1692/96/EG, bij ieder toekomstig voorstel tot herziening van de richtsnoeren rekening houden met strategische milieueffectbeoordelingen met betrekking tot de kwetsbare delen van het netwerk volgens de beginselen van deze richtlijn.

Ondertussen zal het door toepassing van de geldende communautaire wetgeving en de intensieve dialoog tussen de Commissie en de op milieubeschermingsgebied actieve non-gouvernementele organisaties mogelijk worden om bij de mede door de Gemeenschap gefinancierde aanleg van het RTE-T in de kandidaatlanden de ecologisch kwetsbare gebieden, met name de vogelreservaten van internationaal belang, in stand te houden.

(1) PB L 228 van 9.9.1996.

(2) PB L 185 van 6.7.2001.

(3) PB L 175 van 5.7.1985.

(4) PB L 73 van 14.3.1997.

(5) PB L 103 van 25.4.1979.

(6) PB L 206 van 22.7.1992.

(7) PB L 197 van 21.7.2001.

(8) COM(2001) 544 def.