SCHRIFTELIJKE VRAAG E-0338/96 van Reimer Böge (PPE) aan de Commissie (22 februari 1996)

Betreft: Het schaarser worden van de wereldvoedselreserves

De ontwikkeling van de wereldvoedselreserves geeft aanleiding tot bezorgdheid. Volgens opgaven van de voedselorganisatie van de Verenigde Naties (FAO) zouden de wereldvoedselreserves na een reeks misoogsten in verscheidene van de voornaamste producerende landen in de zomer van 1996 onder een kritiek peil kunnen zakken.

In het seizoen 1995/96 zijn de oogsten voor het derde achtereenvolgende jaar lager dan het wereldgraanverbruik. Volgens berekeningen van de FAO moet de graanproduktie in het lopende seizoen gemiddeld met minstens 4% stijgen om het verbruik te dekken.

De gevolgen van de schaarste op de wereldmarkt krijgen vooral de ontwikkelingslanden te voelen die op de invoer van voedsel zijn aangewezen en de hoge prijzen nauwelijks nog kunnen betalen. Volgens de FAO worden in Afrika 44 staten door honger bedreigd. De situatie van deze landen wordt nog verergerd doordat de wereldvoedselhulp voor Afrika thans de laagste stand van de afgelopen 20 jaar heeft bereikt. De Verenigde Staten hebben hun hulp drastisch verminderd. De Europese Unie heeft zelf nauwelijks nog reserves want de voorraden zijn bijna volledig afgebouwd.

Hoe beoordeelt de Commissie deze situatie en welke consequenties trekt zij uit deze ontwikkeling met het oog op het gemeenschappelijk landbouwbeleid en de voedselhulp?

Antwoord van de heer Pinheiro namens de Commissie (30 april 1996)

1. Evenals de belangrijkste internationale organisaties zoals de Wereldbank en het IMF verwacht de Commissie dat met betrekking tot de wereldmarktprijzen voor landbouwprodukten de huidige, door een geleidelijke daling gekenmerkte trend zal blijven aanhouden. De verhoging van de graanprijzen in het tweede halfjaar van 1995 wordt beschouwd als een tijdelijk verschijnsel en de prijzen zijn intussen weer gedaald.

2. Op internationaal niveau worden de in een analyse van de huidige of wenselijke omvang van de wereldvoedselreserves op te nemen parameters geregeld besproken maar in het laatste anderhalf jaar zijn de discussies intensiever geworden. In verband hiermee zijn de werkzaamheden van het FAO-comité voor het veilig stellen van de wereldvoedselvoorziening, waarvan de EG lid is, zeer belangrijk.

3. De tijdelijk hogere wereldmarktprijzen voor graan zouden de op dit ogenblik door lage inkomsten en voedseltekort gekenmerkte landen ertoe moeten aansporen hun nationaal beleid te herzien en de binnenlandse produktie te bevorderen met het oog op het verzekeren van de continuïteit van de voedselvoorziening en een toenemende onafhankelijkheid op voedselgebied. De recente ervaringen van de West-Afrikaanse landen van de CFA-frankzone na de wijziging voor 50% van de pariteit met de Franse frank, zijn in dit verband instructief en bemoedigend.

4. Dat het GLB voldoende aanpasbaar en flexibel is bewijst de inkrimping met 10% van de regeling voor het uit produktie nemen van bouwland voor het produktiejaar 1995-1996, ten einde aldus de graanprijsstijgingen op de wereldmarkt te helpen afremmen.

5. De aan de gang zijnde hervorming van de voedselhulp maakt er een instrument voor het verzekeren van de continuïteit van de voedselvoorziening van. Er wordt namelijk meer lokaal aangekocht, de produkten worden door verkoop te gelde gemaakt of eventueel vervangen door valuta, de tegenwaardemiddelen worden aangewend in het kader van beleidsmaatregelen en programma's voor het verzekeren van de continuïteit van de voedselvoorziening, en de produkten gaan alleen naar kwetsbare doelgroepen. Door combinatie met andere instrumenten in het kader van de nationale indicatieve programma's kunnen de grondoorzaken van chronische hongersnood beter worden bestreden. Het zou goed zijn als de andere belangrijke donors van voedselhulp op dezelfde wijze konden te werk gaan.

6. De verbintenissen van de EU in het kader van het Voedselhulpverdrag blijven ongewijzigd, ofschoon de andere belangrijkste hulpverstrekker zijn minimumbijdrage in aanzienlijke mate heeft verkleind. Onze totale jaarlijkse voedselhulp is toegenomen in plaats van verminderd.

7. In de meeste gevallen kan de discontinuïteit van de voedselvoorziening in aanzienlijke mate worden verholpen door het wegwerken van de politieke onrust en de bestaande gewapende conflicten, en door het opzetten van een doorzichtig overheidsbeleid gericht op het bestrijden van de armoede, op de continuïteit van de voedselvoorziening en op de ontwikkeling van de landbouw. Als dat stadium eenmaal is bereikt, is het mogelijk om via de samenwerking een aanzienlijke bijdrage tot de sociaal-economische ontwikkeling te leveren.