SCHRIFTELIJKE VRAAG P-1058/98 van Werner Langen (PPE) aan de Commissie (30 maart 1998)

Betreft: Boete Volkswagen

In januari van dit jaar heeft de Europese Commissie het Duitse Volkswagenconcern een boete van 102 miljoen ecu opgelegd wegens ernstige overtredingen van het mededingingsrecht. Het besluit van Commissaris Van Miert vormt een duidelijk signaal met betrekking tot de bescherming van de consumentenbelangen op de Europese interne markt. In het kader van het desbetreffende besluit kreeg het Volkswagenconcern duidelijke instructies om onverwijld een einde te maken aan praktijken die in strijd zijn met de mededingingsregels. Tot dusverre is onduidelijk in hoeverre de door de Commissie opgelegde verplichtingen een opheffing betekenen van het systeem van de selectieve distributie.

Vandaar de volgende vragen:

1. Hoe beoordeelt de Commissie de juridische gevolgen voor handelaren die niet behoren tot het netwerk van erkende Volkswagendealers?

2. Is het de Commissie bekend in hoeverre Volkswagen deze handelaren op grond van het nationaal recht kan en moet bevoorraden?

3. Over welke informatie beschikt de Commissie met betrekking tot de vraag of de tussen het Volkswagenconcern en erkende dealers gesloten contracten hun geldigheid behouden?

4. Onder welke voorwaarden kan Volkswagen dealers die voorheen tot het netwerk van erkende dealers behoorden, verbieden wederverkopers te bevoorraden?

5. Aan welke voorwaarden moet Volkswagen voldoen om weer in aanmerking te komen voor de vrijstelling?

Antwoord van de heer Van Miert namens de Commissie (29 april 1998)

1. De beschikking van de Commissie in zaak IV/35.733 van 28 januari 1998 ((PB L 124 van 25.4.1998. )) heeft geen juridische consequenties voor de niet tot de organisatie van Volkswagen(VW)-dealers behorende (vrije) handelaren, omdat de beschikking geen eisen bevat waaruit de vrije handelaren rechten kunnen putten of waardoor de erkende VW-dealers verplichtingen - zoals de levering aan vrije handelaren - worden opgelegd. Het is de Commissie niet bekend of dit voor de vrije handelaren juridische consequenties heeft die zijn af te leiden uit het nationale recht. Over deze vraag kan in voorkomend geval enkel door de bevoegde nationale instanties - de mededingingsautoriteiten en de nationale rechter - uitsluitsel worden gegeven.

2. Het is de Commissie niet bekend of VW op grond van het nationale recht aan de vrije handelaren moet leveren. Hierover kunnen enkel de bevoegde nationale instanties besluiten nemen.

3. De Commissie heeft in haar beschikking van 28 januari 1998 het volgende besloten:

"Artikel 1

Volkswagen AG heeft samen met haar dochterondernemingen Audi AG en Autogerma SpA inbreuk gemaakt op artikel 85, lid 1, van het EG-Verdrag, doordat zij met de Italiaanse dealers van haar distributienet overeenkomsten heeft gesloten, om de verkoop aan eindgebruikers uit andere lidstaten die ofwel zelf optreden ofwel via een door hen gevolmachtigde tussenpersoon handelen, alsmede aan in andere lidstaten gevestigde erkende dealers van het distributienet te verbieden of te beperken.¨

Deze overeenkomsten zijn krachtens artikel 85, lid 2, van het EG-Verdrag sowieso nietig.

De burgerrechtelijke gevolgen van de overige, in de met de handelaren gesloten concurrentiebeperkende overeenkomsten zijn geregeld door Verordening (EG) nr. 1475/95 van de Commissie van 28 juni 1995 betreffende de toepassing van artikel 85, lid 3, van het Verdrag op groepen afzet- en klantenserviceovereenkomsten inzake motorvoertuigen ((PB L 145 van 29.6.1995; )). In punt 187 van haar beschikking van 28 januari 1998 heeft de Commissie hierover het volgende verklaard:

"Op grond van artikel 6, lid 1, punten 3, 7 en 8, van Verordening (EG) nr. 1475/95 komt de vrijstelling automatisch te vervallen wanneer de partijen concurrentiebeperkingen overeenkomen die niet uitdrukkelijk zijn vrijgesteld. In gevallen als bedoeld in artikel 6, lid 1, punt 3, betreft de niet-toepasselijkheid van de vrijstelling alle in de betrokken overeenkomst vervatte concurrentiebeperkende bepalingen, en voor gevallen als bedoeld in artikel 6, lid 1, punten 7 en 8, is de vrijstelling niet van toepassing voor die concurrentiebeperkende bepalingen die ten gunste van de fabrikant werden overeengekomen (artikel 6, lid 2). Het staat aan de nationale rechter zich over de burgerrechtelijke gevolgen van de toepassing van artikel 6 uit te spreken.¨

4. VW kan de erkende dealers verbieden te verkopen aan vrije handelaren, indien het VW-distributiesysteem beantwoordt aan de voorschriften van Verordening (EG) nr. 1475/95.

5. De beschikking van de Commissie van 28 januari 1998 bevat in artikel 2 een aantal verplichtingen waaraan Volkswagen moet voldoen. Het moet aan de in artikel 1 (zie het citaat in het antwoord op vraag nr. 3) vastgestelde inbreuken onmiddellijk een einde maken en mag deze niet door beperkingen van gelijke strekking vervangen.

Hiertoe heeft de Commissie VW - en de tot het concern behorende ondernemingen Audi en Autogerma - verplicht om binnen twee maanden na de kennisgeving van de beschikking, onder meer de in de Italiaanse dealerovereenkomst vervatte bonus- en margeregelingen in te trekken, waardoor handelaren financieel nadeel ondervonden van de verkoop aan buitenlandse eindverbruikers of hun tussenverkopers. Voorts moet de Europese dealers van de VW-distributieorganisatie worden meegedeeld dat alle beperkingen op onderlinge leveringen binnen het VW-distributienet zijn opgeheven, en dat er geen sancties zijn voor handelaren die verkopen aan buitenlandse klanten en hun tussenpersonen.

Het is de taak van het VW-concern om alle maatregelen ter belemmering van de parallelhandel met eindverbruikers en hun tussenpersonen op te heffen. Dit geldt ook voor eventuele maatregelen die de parallelhandel belemmeren en die de Commissie niet bekend zijn.