NL Publicatieblad van de Europese Unie CE 78/278

(2004/C 78 E/0279)

SCHRIFTELIJKE VRAAG E-3395/03

van Olivier Dupuis (NI) aan de Commissie

(17 november 2003)

Betreft: Vrijheid van verkeer voor burgers van Kosovo in de EU en definitieve status van Kosovo

Volgens de bestaande EU-wetgeving beschikken burgers van Kosovo niet over de wettelijke mogelijkheid om zich voor kortere of langere tijd binnen het grondgebied van de lidstaten van de Unie te verplaatsen om er naar werk te zoeken (zie „The Western Balkans and the European Union: Liberalizing Movement of Persons”, ILPA, Immigration Law Practitioners' Association, Verenigd Koninkrijk, maart 2003). Een en ander brengt met zich mee dat er voor de explosief hoge werkloosheid in Kosovo op korte termijn geen oplossing kan worden gevonden.

In samenhang hiermee heeft de voormalige speciale vertegenwoordiger van de secretaris-generaal van de VN in Kosovo, Michael Steiner, verklaard dat de astronomisch hoge werkloosheid en de schreeuwende armoede in Kosovo de totstandkoming van een duurzame vrede in de regio ernstig belemmeren (SRSG, 2002).

De gerenommeerde Balkan-commentator Misha Glenny heeft in dit verband opgemerkt dat, als er niet heel snel een uitweg wordt gevonden voor de sinds 1999 oplopende spanningen in Kosovo, het risico bestaat dat de situatie explodeert (Guardian, 9 september 2003).

Zolang de definitieve constitutionele status van Kosovo echter in het ongewisse blijft, zullen buitenlandse investeringen in de Kosovaarse economie achterwege blijven. Het meest recente voorbeeld van de impasse waarin zowel de EU als de VN zich bevinden, is wel de chaotische wetgeving inzake eigendomsrechten (Institute of War and Peace Reporting, oktober 2003). Deze factoren dragen er — in combinatie met het feit dat de mogelijkheden om in de EU werk te vinden sterk zijn beperkt — toe bij dat Kosovo in een armoedespiraal is terechtgekomen. Tegen die achtergrond bezien treedt het bijzonder urgente karakter van de resolutie van het Europees Parlement van 5 juni 2003, waarin het uiting geeft aan zijn bezorgdheid omtrent de economische en sociale toestand in de westelijke Balkan en erop aandringt maximale prioriteit te geven aan de opheffing van de visumplicht voor de EU, dan ook duidelijk op de voorgrond.

Kan de Commissie derhalve haar voorstellen kenbaar maken voor wat betreft de opheffing van de visumplicht voor burgers van Kosovo, een klein land dat zwaar onder de oorlog heeft geleden? Is zij voorts bereid haar voorstellen met betrekking tot de definitieve constitutionele status van Kosovo nader te preciseren?

Antwoord van de heer Patten namens de Commissie

(21 januari 2004)

Sinds juni 1999 staat Kosovo overeenkomstig Resolutie 1244 (1999) van de VN-veiligheidsraad onder VN-interimbestuur.

Wat Schengenvisa (met een korte geldigheidsduur) betreft, is voor alle landen in de regio, behalve voor Kroatië, de visumplicht conform Verordening (EG) nr. 539/2001. Er dient op te worden gewezen dat Schengenvisa met een korte geldigheidsduur in de Schengenstaten niet worden afgegeven voor immigratiedoeleinden. Burgers van Kosovo, die in het bezit zijn van reisdocumenten afgegeven door de VN-missie in Kosovo (een reisdocument dat door alle Schengenstaten wordt erkend), kunnen een aanvraag indienen voor een Schengenvisum voor een kort verblijf. Om in aanmerking te komen voor een Schengenvisum dienen zij te voldoen aan alle relevante in het „acquis” vastgelegde voorwaarden (met name die in deel III van de Gemeenschappelijke Visuminstructie).

Wat de mogelijkheid betreft om naar de lidstaten te reizen en daar te gaan werken, daarvoor is een werkvergunning noodzakelijk. De Commissie heeft een voorstel (voor een richtlijn) ingediend betreffende de voorwaarden voor toegang en verblijf voor onderdanen van derde landen als werknemer of zelfstandige. Het ontwerp is nog in behandeling bij de Raad. Op dit moment nemen de lidstaten zelfstandig besluiten over de voorwaarden voor de toekenning van een werkvergunning aan onderdanen van derde landen (behalve in specifieke gevallen, bijvoorbeeld wanneer onderdanen van derde landen gezinsleden zijn van een burger van de Unie die zijn/haar recht doet gelden op gezinshereniging).

Wat de „definitieve constitutionele status van Kosovo” betreft, de strategie van de internationale gemeenschap is gebaseerd op het VN-beleid inzake „standards before status”. Overeenkomstig dat beleid wordt de discussie over de definitieve status pas gestart, wanneer Kosovo aan enkele specifieke normen heeft voldaan (bijvoorbeeld het functioneren van democratische instellingen, de rechtsstaat, vrijheid van beweging, duurzame terugkeer van ontheemden en rechten van minderheden enz).

Momenteel is het interimbestuur van de VN-missie in Kosovo (Unmik), met steun van de internationale gemeenschap, waaronder de Unie, doende een werkschema en kalender op te stellen voor de tenuitvoerlegging van en zorgvuldige controle op die normen. De Contactgroep heeft erop gewezen dat de discussie over de definitieve status vóór medio 2005 zou kunnen beginnen, mits voor die datum voldoende vooruitgang wordt geboekt met het werkschema.