SCHRIFTELIJKE VRAAG E-0030/02

van Doris Pack (PPE-DE) aan de Commissie

(21 januari 2002)

Betreft: Luchtverkeer mededingingsregels en allianties

1. Hoe beoordeelt de Commissie de afspraken over prijzen en condities die Europese en niet-Europese luchtvaartmaatschappijen binnen de zogeheten allianties maken, tegen de achtergrond van de instandhouding van de concurrentie?

2. Wordt volgens de Commissie door deze samenwerking de concurrentie belemmerd of bevorderd?

3. Welke gevolgen verwacht de Commissie van zulke samenwerkingsverbanden voor de prijzen die de consumenten/passagiers nu en in de toekomst voor hun ticket moeten betalen?

4. Hoe beoordeelt de Commissie de afspraken tussen de luchtvaartmaatschappijen over de betaling van bemiddelingsprovisies aan reisbureaus respectievelijk IATA-agenten?

5. Zijn dergelijke afspraken over prijzen en condities met betrekking tot de betaling van bemiddelingsprovisies in overeenstemming met het mededingingsrecht van de EU?

Antwoord van de heer Monti namens de Commissie

(8 maart 2002)

1. Allianties tussen luchtvaartmaatschappijen kunnen verschillende vormen hebben en verschillende maten van samenwerking behelzen en moeten dan ook van geval tot geval worden beoordeeld. Voorzover bij allianties sprake is van samenwerking op belangrijke gebieden waarop luchtvaartmaatschappijen normaliter concurreren, zoals gezamenlijke prijsstelling, coördinatie van vluchtschema's en capaciteits- en inkomstenverdeling, kunnen mededingingsrechtelijke bezwaren ontstaan indien de alliantiepartners vóór de alliantie werkelijke of potentiële concurrenten waren. Dergelijke allianties kunnen in het kader van de communautaire mededingingsregels alleen worden toegestaan indien de alliantiepartners kunnen aantonen dat de voordelen van de alliantie ruimschoots opwegen tegen de concurrentiebeperkende effecten ervan. Bovendien moet worden vastgesteld dat de voordelen ook voor de consumenten gelden, dat zij niet via minder beperkende alternatieven konden worden bereikt en dat de concurrentie niet wordt uitgeschakeld.

Deze beginselen gelden zowel voor intracommunautaire allianties als voor allianties tussen Europese en niet-Europese luchtvaartmaatschappijen. Het procedurele kader is echter verschillend, omdat Verordening (EEG) nr. 3975/87 van de Raad van 14 december 1987 tot vaststelling van de wijze van toepassing van de mededingingsregels op ondernemingen in de sector luchtvervoer(1) alleen betrekking heeft op het luchtvervoer tussen luchthavens in de Europese Economische Ruimte (EER). Allianties tussen Europese en niet-Europese luchtvaartmaatschappijen kunnen worden onderzocht krachtens artikel 85 van het EG-Verdrag. Op grond van deze overgangsbepaling kan de Commissie passende middelen voorstellen om een einde te maken aan inbreuken en de lidstaten machtigen de noodzakelijke tegenmaatregelen te treffen om de toestand te verhelpen. Op grond van deze bepaling toetst de Commissie momenteel de verenigbaarheid van enkele transatlantische allianties met het communautaire mededingingsrecht.

2. Uit mededingingsrechtelijk oogpunt is de Commissie geen tegenstander van het aangaan van allianties op zich. De Commissie erkent dat allianties tot aanzienlijke besparingen kunnen leiden. Om deze reden heeft de Commissie dergelijke allianties in het verleden toegestaan zodra oplossingen waren gevonden die de mededingingsrechtelijke bezwaren wegnamen.

3. De gevolgen van allianties voor de prijzen die de passagiers moeten betalen, moeten van geval tot geval worden beoordeeld en zijn moeilijk te voorspellen. Grotere efficiëntie en kostenbesparingen zouden normaal gesproken tot lagere prijzen moeten leiden. Allianties zouden voor de consumenten echter ook voordelen kunnen hebben in de vorm van toegenomen capaciteit en frequentie enz.

4. en 5. Overeenkomsten tussen luchtvaartmaatschappijen over de betaling van provisie aan reisbureaus zouden in beginsel neerkomen op verticale prijsafspraken tussen concurrenten, die door artikel 81, lid 1, van het EG-Verdrag worden verboden. In het verleden bereikten luchtvaartmaatschappijen in het kader van de International Air Transport Association (IATA) overeenstemming over de aanbevolen provisie aan reisbureaus. De IATA heeft de Commissie medegedeeld dat alle besluiten ter zake in april 2001 zijn afgelopen.

(1) PB L 374 van 31.12.1987.