SCHRIFTELIJKE VRAAG E-4008/00

van Robert Goebbels (PSE) aan de Commissie

(21 december 2000)

Betreft: Gevolgen van het nieuwe Duitse veiligheidssysteem voor de treinverbindingen met de Bondsrepubliek Duitsland

Met ingang van 1 januari 2001 voert de Bondsrepubliek Duitsland op alle treinen in het gehele land een nieuw veiligheidssysteem in, genaamd Indusi. Deze op zichzelf verdedigbare maatregel veroorzaakt echter problemen voor de spoorwegnetwerken in de buurlanden van Duitsland die hun materieel niet meer kunnen gebruiken op de Duitse spoorlijnen, omdat ze niet over het nieuwe systeem beschikken.

Vanaf 31 december 2000 tot aan de invoering van nieuw materieel dat is voorzien van het systeem Indusi, zal het federale ministerie van vervoer bijvoorbeeld aan de regionale treinen tussen Metz en Saarbrücken of tussen Luxemburg en Trier, evenals aan vele andere interregionale verbindingen, niet meer de vergunning verstrekken waarover de regionale treinen thans beschikken.

Kan de Commissie gezien het bovenstaande de volgende vragen beantwoorden:

1. Is de houding van de Duitse autoriteiten, zelfs al is die ingegeven door begrijpelijke veiligheidsoverwegingen, niet een aantasting van het vrije verkeer van personen en een belemmering van het aanbod van grensoverschrijdende openbare spoorwegdiensten?

2. Is de Commissie niet voornemens de Duitse autoriteiten ertoe te bewegen voor de andere spoorwegmaatschappijen een overgangsperiode in te voeren, zodat deze zich kunnen aanpassen aan de nieuwe Duitse veiligheidsnormen?

3. Is de zaak Indusi niet het duidelijkste bewijs dat de veiligheids- en andere exploitatievoorwaarden op de interne spoorwegmarkt in de Europese Unie (en van de kandidaat-lidstaten) moeten worden geharmoniseerd?

Antwoord van mevrouw de Palacio namens de Commissie

(8 maart 2001)

De spoorwegen in de lidstaten zijn alle ontwikkeld als nationale systemen met uiteenlopende normen wat betreft elektrificatie, signalering, spoorbreedte en andere basiskenmerken. De signalerings- en veiligheidssystemen verschillen van netwerk tot netwerk waardoor de interoperabiliteit van locomotieven en treinstellen wordt belemmerd. In het algemeen dienen internationale locomotieven te zijn voorzien van apparatuur die compatibel is met de verschillende treinbeveiligingssystemen die in de netwerken worden gebruikt. Dit geldt bijvoorbeeld voor de Thalys en de Eurostar, die tussen België, Duitsland, Frankrijk, Nederland en het Verenigd Koninkrijk rijden. De veiligheidseisen van de netwerken worden bij nationale wetgeving geregeld en dienen op niet-discriminerende wijze te worden toegepast, ongeacht de exploitant.

De huidige situatie vormt evenwel een groot obstakel voor de ontwikkeling van een interoperabel Trans-Europees spoorwegnet. Daarom heeft de Commissie in de afgelopen jaren diverse initiatieven genomen. Sinds 1990 heeft de Gemeenschap onder meer met financiële middelen de ontwikkeling van een geharmoniseerd Europees spoorwegverkeersleidingssysteem (ERTMS) gesteund, waarmee een van de grootste technische hinderpalen voor het internationaal treinverkeer uit de weg moet worden geruimd. In Richtlijn 96/48/EG van de Raad van 23 juli 1996 betreffende de interoperabiliteit van het Trans-Europees hogesnelheidsspoorwegsysteem(1) zijn technische specificaties inzake interoperabiliteit (TSI's) vastgelegd voor subsystemen voor de controle/besturing en signalering van het hogesnelheidssysteem. ERTMS is de toekomstige norm voor het signaleringssysteem voor het Europese hogesnelheidsspoorwegnet. Voor de interoperabiliteit van het conventionele Trans-Europese spoorwegnet(2) is vorig jaar een voorstel voor een soortgelijke richtlijn ingediend, die naar verwachting in het voorjaar van 2001 zal worden goedgekeurd. Voorts is de Commissie van plan om in 2001 met een voorstel voor de harmonisatie van de veiligheidsvoorschriften van de lidstaten te komen.

Indusi is het treinbeveiligingssysteem dat in Duitsland al vele jaren in gebruik is. In het algemeen dienen op grond van de desbetreffende Duitse wetgeving locomotieven die op het Duitse net rijden, van Indusi-apparatuur te zijn voorzien. De door het geachte parlementslid bedoelde regionale verbindingen worden geëxploiteerd door de Franse en Duitse spoorwegen, de Société nationale des chemins de fer français (SNCF), respectievelijk de Deutsche Bundesbahn (DB). DB geniet sinds september 1996 een tijdelijke ontheffing van de Duitse voorschriften in verband met de achterstand bij de aanpassing van de Franse locomotieven, die gewoonlijk over KVB beschikken, het equivalente Franse beveiligingssysteem. Om toch een vergelijkbaar veiligheidsniveau te bereiken is de spoorwegmaatschappij verplicht de machinist op het Duitse traject te laten vergezellen door een assistent. De vraag heeft betrekking het verstrijken van de ontheffing. Volgens informatie van het Duitse ministerie van vervoer is de ontheffing op 30 november 2000 met twee jaar verlengd. Verwacht wordt dat de Franse locomotieven bij het verstrijken van de nieuwe termijn over Indusi beschikken.

De voorgestelde richtlijn betreffende de interoperabiliteit van het conventionele spoor is gericht op de harmonisatie van het signalerings- en beveiligingssysteem van de netwerken, waardoor het in de toekomst niet langer nodig zal zijn om locomotieven in het internationale verkeer van meerdere beveiligingssystemen te voorzien.

(1) PB L 235 van 17.9.1996.

(2) PB C 89 E van 28.3.2000.