NL Publicatieblad van de Europese Unie CE 88/385

(2004/C 88 E/0392)

SCHRIFTELIJKE VRAAG E-2140/03

van Maurizio Turco (NI) aan de Commissie

(26 juni 2003)

Betreft: Schending van godsdienstvrijheid in Oezbekistan

In mei 2003 zijn vier Getuigen van Jehova vlakbij het politiekantoor van Kagan hardhandig aangepakt door de lokale autoriteiten nadat ze betrapt waren op het bidden op straat. Een van hen is bewusteloos geslagen, een tweede heeft, volgens het medische rapport, hersenletsel opgelopen. De politie ontkent geweld tegen de vier gebruikt te hebben. De rechtbank moet nog beslissen of ze tegen de vier een strafrechtelijk, dan wel administratief proces aanspant.

Tegen twee Getuigen van Jehova, Shukhrat Ashurov en Alisher Argeliyev, is, nadat de politie in het appartement van een van hen is binnengevallen en materiaal van de Getuigen (Koran, Nieuwe Testament, Bijbel) in beslag heeft genomen, een administratief onderzoek ingesteld. Volgens Ashurov zijn de teksten volledig legaal in Oezbekistan ingevoerd. Khusan Imanaliyev, ambtenaar van het departement voor terrorismebestrijding en internationale aangelegenheden van het district Gazalkent, beweert daarentegen dat de twee, hoewel ze niet voor terroristen gehouden worden, op basis van het gevonden materiaal schuldig zijn aan proselitisme, hetgeen naar Oezbeeks recht onwettig is.

Predikant Bakhtier Tuichiev, lid van de Pinksterbeweging, probeert al enkele jaren om van de lokale autoriteiten erkenning te krijgen voor zijn kerk van Andijian. In februari 2002 had Tuichiev de toestemming gekregen van zijn districtsbestuur, maar de centrale overheid blijft de registratie van deze aanvraag op weinig geloofwaardige gronden uitstellen. In januari en april 2003 kreeg Tuichev het bericht dat hij mogelijk administratief vervolgd zou worden indien hij zijn religieuze activiteiten zonder toestemming (wel aangevraagd, maar niet verleend) zou voortzetten. Zijn kerk staat onder strenge en voortdurende controle van politieagenten.

Bovendien kreeg Tuichiev in september 2002 bezoek van een groep mensen die zich voordeden als journalisten van BBC en CNN. Waarschijnlijk waren het agenten van de nationale veiligheidsdienst (ex KGB).

Kan de Commissie, gezien de uitstekende economische en handelsrelaties tussen de EU en Oezbekistan, meedelen:

— of zij van deze feiten op de hoogte is;

— welke maatregelen, in het kader van de onderlinge samenwerking, een belangrijk en doeltreffend instrument zouden kunnen zijn om Oezbekistan ertoe te brengen het beginsel van godsdienstvrijheid na te leven?

Antwoord van de heer Patten namens de Commissie

(30 juli 2003)

De Commissie is zich ten zeerste bewust van de zeer moeilijke omstandigheden waarin religieuze minderheden in Oezbekistan verkeren.

De Partnerschaps- en Samenwerkingsovereenkomst tussen de EU en Oezbekistan biedt een passend kader voor de bespreking van dergelijke vraagstukken.

De Commissie hecht grote waarde aan het recht op vrijheid van gedachte, geweten en godsdienst. Dit is een fundamenteel mensenrecht en als zodanig opgenomen in diverse internationale instrumenten, waaronder de Universele Verklaring van de rechten van de mens (artikel 18), het Internationaal Verdrag inzake burgerrechten en politieke rechten (artikel 18) en het Europees Verdrag tot bescherming van de rechten van de mens (artikel 9). Verder bepaalt het Handvest van de grondrechten van de Unie, waardoor het externe optreden van de Commissie op dit gebied wordt geleid, dat eenieder recht heeft op vrijheid van gedachte, geweten en godsdienst (artikel 10), en dat de Unie de culturele, godsdienstige en taalkundige verscheidenheid eerbiedigt.

De Unie heeft herhaaldelijk bevestigd dat de rechten van de mens en democratisering een integrerend deel moeten vormen van onze politieke dialoog met derde landen. Vrijheid van godsdienst als fundamenteel mensenrecht en de rechten van religieuze minderheden worden dan ook aan de orde gesteld in de bilaterale politieke betrekkingen van de Unie, en, voor zover nodig, via demarches en openbare verklaringen, alsmede in de multilaterale fora, zoals de VN-mensenrechtencommissie, de Derde Commissie van de Algemene Vergadering van de VN en de Organisatie voor Veiligheid en Samenwerking in Europa (OVSE).

De Commissie zal deze kwestie ter sprake blijven brengen bij de Oezbeekse autoriteiten wanneer de gelegenheid daarvoor zich voordoet.