SCHRIFTELIJKE VRAAG E-3995/00

van Helmuth Markov (GUE/NGL) aan de Commissie

(21 december 2000)

Betreft: Verzoek van de VIKH betreffende de afgifte van een document inzake een individuele vrijstelling GEMA

Op 26 maart 1999 werd bij de Commissie (dossier nr. IV-C/2 (SG) 486) een klachtenprocedure ingeleid tegen de Gesellschaft für musikalische Aufführungs- und mechanische Vervielfältigungsrechte (GEMA) waaraan tot op heden blijkbaar geen gevolg werd gegeven.

Op 13 januari 2000 verzocht de Verband innovativer Kfz-Unternehmer und Handelsvertreter e.V. (VIKH) om toezending van een kopie van de documenten betreffende de individuele vrijstelling resp. de toekenning van een individuele vrijstelling met betrekking tot GEMA die de indiener van de klacht tot op heden niet heeft ontvangen.

1. Om welke reden werd bovengenoemde klacht niet behandeld en werden de documenten betreffende de individuele vrijstelling niet afgegeven?

2. Deelt de Commissie de opvatting van de indiener van de klacht dat in tegenstelling tot muziekuitzendingen met een commercieel karakter (bijvoorbeeld radiozenders, discotheken, opera's of theaters, life-bands, enz.) voor het spelen van muziek in bijvoorbeeld restaurants, garages of in een kapsalon geen rechten zijn verschuldigd aan de GEMA? (volgens het besluit van de Commissie 71/224 kunnen slechts dan rechten worden geheven op muziekuitzendingen wanneer zij tegen betaling worden uitgezonden).

3. Is de Commissie het voorts met de indiener van de klacht eens dat de GEMA voor haar overeenkomsten met laatstgenoemde ondernemingen verplicht een individuele vrijstelling nodig heeft?

4. Is voor de overeenkomsten van de GEMA met deze ondernemingen (kappers, restaurants (verschilt van het gebruik in discotheken), en garages als achtergrondmuziek in de verkoopruimte) een goedkeuring nodig?

Antwoord van de heer Monti namens de Commissie

(7 maart 2001)

1. Bij brief van 26 maart 1999 heeft de VIKH gesteld dat het innen van rechten door de GEMA voor het spelen van achtergrondmuziek in een restaurant, in de vorm van opgenomen of uitgezonden muziek, in strijd is met het mededingingsrecht. Bij brief van 27 april 1999 heeft het Directoraat-generaal

Concurrentie de VIKH ervan in kennis gesteld dat het geen aanleiding zag stappen te ondernemen op grond van de in het EG-Verdrag vervatte mededingingsregels. Het verklaarde dat het innen van rechten door de GEMA voor het spelen van auteursrechtelijk beschermd werk in restaurants op zichzelf geen inbreuk op deze bepalingen vormt. De brief van 26 maart 1999 van de VIKH bevat geen enkele aanwijzing dat de berekening van de geïnde rechten inbreuk zou hebben gemaakt op deze bepalingen. De brief van 19 september 2000 van de VIKH bevat volgens het voorlopige standpunt van het Directoraat-generaal Concurrentie evenmin nieuwe informatie die het inleiden van een procedure zou rechtvaardigen. De VIKH werd ook hiervan in kennis gesteld.

Na de beschikking van de Commissie in de GEMA-zaak van 2 juni 1971 (71/224) zijn de statuten van de GEMA meermaals gewijzigd. Na deze wijzigingen heeft de Commissie op 4 december 1981 een negatieve verklaring (82/204) goedgekeurd. De Commissie vond het niet nodig een individuele ontheffing te verlenen.

2. De zienswijze van de VIKH dat over in restaurants afgespeelde muziek geen rechten behoeven te worden afgedragen wordt niet gedeeld door de Commissie. Het in restaurants spelen van muziek is een vorm van exploitatie met een commercieel karakter, net als in de voorbeelden die het geachte parlementslid ter vergelijking aandraagt.

Het GEMA-besluit (71/224) heeft geen betrekking op deze vraag. Niettemin dienen rechthebbenden of houders van naburige rechten, zoals zendgemachtigden, rechten (vergoeding) te ontvangen voor muziek die wordt gespeeld in een lokaal waarvan het doel of de activiteit voornamelijk commercieel van aard is. Deze vergoeding wordt niet alleen voorgeschreven door de nationale wetgeving van de lidstaten maar ook door internationale verdragen (artikel 11bis van de Berner Conventie voor de bescherming van werken van letterkunde en kunst en artikel 12 van het in Rome gesloten Internationaal Verdrag inzake de bescherming van uitvoerende kunstenaars, producenten van fonogrammen en omroeporganisaties). Het Gemeenschapsrecht, en met name artikel 8 van Richtlijn 92/100/EEG van de Raad van 19 november 1992 betreffende het verhuurrecht, het uitleenrecht en bepaalde naburige rechten op het gebied van intellectuele eigendom(1) is in overeenstemming met het internationale recht en met de internationale verplichtingen van de Gemeenschap. Voorts staat de Overeenkomst inzake de handelsaspecten van intellectuele eigendomsrechten (TRIPs-Overeenkomst van de Wereldhandelsorganisatie) geen vrijstellingen toe van het afdragen van rechten, noch van het verkrijgen van toestemming van de rechthebbende voor kleine lokalen die uitgezonden muziek spelen (zoals restaurants, garages of kapsalons).

3. en 4. Overeenkomsten met ondernemingen zoals het geachte parlementslid die heeft genoemd vereisen niet noodzakelijk een individuele vrijstelling. Dergelijke overeenkomsten vallen niet automatisch onder het communautaire mededingingsrecht indien zij enkel betrekking hebben op het gebruik van het auteursrecht tegen vergoeding. Indien evenwel dergelijke overeenkomsten wegens ongerechtvaardigd hoge auteursrechtelijke kosten, die aanzienlijke gevolgen voor de handel tussen de lidstaten zouden hebben, misbruik van een machtspositie zouden inhouden zoals bedoeld in artikel 82 (ex artikel 86) van het EG-Verdrag, zouden zij verboden zijn en zou deze inbreuk niet voor vrijstelling in aanmerking komen. De Commissie is echter niet in het bezit van informatie die een dergelijke gevolgtrekking rechtvaardigt.

(1) PB L 346 van 27.11.1992.