SCHRIFTELIJKE VRAAG E-1179/02

van Jonas Sjöstedt (GUE/NGL) aan de Commissie

(25 april 2002)

Betreft: Vermelding van prijsaanbevelingen op boeken die op de interne markt te koop worden aangeboden

In sommige lidstaten worden op boeken aanbevolen prijzen vermeld, in andere niet. Onlangs heeft het Handelshof in Zweden in arrest 2002:5 van 22 februari 2002 vastgesteld dat het feit dat uitgevers pocketboeken voorzien van een prijsaanbeveling wordt beschouwd als uitvloeisel van samenwerking of gecoördineerde aanpak door een aantal ondernemingen, hetgeen strijdig wordt geacht met artikel 6 van de mededingingswet.

De mededingingsvoorschriften van de EU (artikelen 81 en 82 van het Verdrag van Amsterdam) hebben model gestaan voor de Zweedse mededingingswetgeving. De mededingingswetgeving moet worden geïnterpreteerd op basis van de EU-wetgeving en de jurisprudentie van het Europees Hof van Justitie, terwijl tot op bepaalde hoogte rekening wordt gehouden met nationale omstandigheden.

In Zweden is het vraagstuk thans dus opgelost dankzij het arrest van het Handelshof (waartegen geen beroep mogelijk is). Is de Commissie echter van mening dat het uitgevers toegestaan dient te zijn prijsaanbevelingen op boeken te vermelden en is zij van mening dat het toelaatbaar is dat landen de artikelen 81 en 82 in dat geval anders toepassen?

Antwoord van de heer Monti namens de Commissie

(14 juni 2002)

De Commissie is van mening dat een op boeken gedrukte adviesprijs een beperking van de mededinging kan vormen in de zin van artikel 81, lid 1, van het EG-Verdrag, afhankelijk van de precieze omstandigheden van de zaak(1). Niettemin heeft de Commissie al vaak te verstaan gegeven in overeenstemming met de jurisprudentie en meer bepaald het arrest in de zaak Leclerc van 10 januari 1985(2) -dat zij geen bezwaar heeft tegen het opleggen van een vaste boekenprijs op nationaal niveau in zoverre dit de handel tussen de lidstaten onderling niet ongunstig beïnvloedt.(3) Anderzijds kunnen nationale prijsovereenkomsten in strijd zijn met de nationale mededingingswetten aangezien deze laatsten ook al zijn ze geschoeid op de leest van de artikelen 81 en 82 van het EG-Verdrag niet voorzien in het criterium van de ongunstige beïnvloeding van het communautaire handelsverkeer. Dit geldt eveneens voor artikel 6 van de Zweedse mededingingswet. In zoverre de nationale rechtbanken de artikelen 81 en 82 van het EG-Verdrag direct toepassen op de nationale boekenprijsovereenkomsten zijn zij onveranderlijk gebonden door de jurisprudentie ter zake van het Europese Hof van Justitie.

De toepassing van de nationale mededingingsregels op boekenprijsovereenkomsten kan evenwel verschillen van lidstaat tot lidstaat. In deze context is het van belang de nadruk te leggen op het feit dat de Zweedse Handelshof haar arrest klaarblijkelijk uitsluitend gebaseerd heeft op artikel 6 van de Zweedse mededingingswet en niet op artikel 81 van het EG-Verdrag.

Belangrijk is dat mogelijke verschillen in de toepassing van de nationale mededingingswet op gedrukte adviesprijzen op boeken ook in het bijzonder voortvloeien uit de aanvaarding of verwerping van systemen voor het opleggen van nationale vaste-boekenprijsregelingen door de respectieve lidstaten. De meeste lidstaten hebben wetten goedgekeurd inzake het vaststellen van een nationale boekenprijs of hebben uitgevers, vooral om culturele redenen, uitdrukkelijk de toestemming gegeven overeenkomsten te sluiten over een vaste boekenprijs. De Franse Loi Lang over een vaste boekenprijs bijvoorbeeld voorziet zelfs expliciet in de verplichting voor uitgevers om de prijs duidelijk zichtbaar op de kaft te drukken, terwijl de Duitse mededingingswet een uitzondering bevat volgens welke uitgevers overeenkomsten mogen sluiten over een vaste boekenprijs (alsook over de prijsvermelding op het boek). Slechts enkele lidstaten, zoals Zweden, waar geen prijsbepalingssysteem bestaat, passen dus hun mededingingsregels toe op boekenprijsovereenkomsten.

(1) Zie met name de punten 47, 111 en 112 van de bekendmaking van de Commissie Richtsnoeren inzake verticale beperkingen. PB C 291 van 13.10.2000.

(2) Zaak 229/83, jurisprudentie 1985, blz. 1.

(3) Zie recente persmededeling van het directoraat- generaal Concurrentie van 22 maart 2002, IP/02/461.