SCHRIFTELIJKE VRAAG E-2024/98

van Laura De Esteban Martin (PPE) aan de Commissie

(30 juni 1998)

Betreft: Gedragslijn voor communautaire ondernemingen die in ontwikkelingslanden werkzaam zijn

Aangezien de Spaanse Senaat onlangs een motie heeft aangenomen over het opstellen van een gedragscode inzake de arbeidsomstandigheden van werknemers in bedrijven in derde landen die Spaans eigendom zijn, ter bestrijding van de uitbuiting van deze werknemers (om kinderarbeid tegen te gaan en om een werkweek met vaste werktijden te bereiken), en aangezien de Commissie ontwikkelingssamenwerking van het Europees Parlement is begonnen aan een intiatiefverslag over de werkomstandigheden in communautaire bedrijven die in ontwikkelingslanden actief zijn, luidt de vraag:

Hoe zijn deze initiatieven bij de Commissie gevallen?

Denkt de Commissie met een voorstel te komen voor het opstellen van een gedragscode inzake de arbeidsomstandigheden in bedrijven uit de lidstaten die in ontwikkelingslanden werkzaam zijn?

Vindt de Commissie dat het zin heeft om een specifieke paragraaf aan dit onderwerp te wijden bij de post Lomé-onderhandelingen die in september a.s. zullen beginnen?

Antwoord van de heer Pinheiro namens de Commissie

(24 september 1998)

De verbetering van de arbeidsvoorwaarden en levensomstandigheden in de ontwikkelingslanden is voor de Commissie een bron van voortdurende zorg. Zij volgt met belangstelling de uiteenlopende initiatieven die op dit gebied worden genomen en stelt de geleverde inspanningen op prijs, met name wanneer deze gericht zijn op het vastleggen van vrijwillig aangegane gedragscodes. De Commissie, die deelneemt aan de werkzaamheden die van de Organisatie voor economische samenwerking en ontwikkeling (OESO) thans aangaande de herziening van de richtsnoeren voor de multinationale ondernemingen worden verricht, tracht om een gecoördineerde aanpak van de lidstaten en de Commissie op deze gebieden te bevorderen. De Commissie acht het niettemin van wezenlijk belang dat de genoemde aangelegenheden in de wetgevingen van de ontwikkelingslanden worden ingebed.

Deze aangelegenheid wordt trouwens binnen de verschillende vormen van het gemeenschapsbeleid vanuit verschillende invalshoeken aangepakt. De onlangs in het stelsel van algemene tariefpreferenties ingevoerde regeling voor sociale stimulansen vormt daar een voorbeeld van. Het stelsel voorziet in de toekenning van bijkomende preferenties aan de begunstigde landen die daadwerkelijk de fundamentele sociale rechten toepassen die in de verdragen van de Internationale Arbeidsorganisatie (ILO) nr 87, nr 98 en nr 138 zijn vermeld. De regeling geeft volledig de positieve en stimulerende benadering weer die de Gemeenschap terzake inneemt, en die tot doel heeft om sociale vraagstukken als bestanddelen van het beleid van ontwikkelingssamenwerking te behandelen, en niet als protectionistische dwangmiddelen die de ministerconferentie van Singapore, van de Wereldhandelsorganisatie (WTO), duidelijk had verworpen.

Het communautair beleid bestrijkt eveneens een breed spectrum aan maatregelen die een bijdrage leveren aan een betere inachtneming van de sociale rechten, met name via steunverlening aan vakbonden en steun in de sociale sectoren. Voorts wordt in alle samenwerkingsovereenkomsten die de Gemeenschap met de ontwikkelingslanden afsluit voortaan uitdrukkelijk verwezen, naast de mensenrechten en de democratische beginselen, naar de verbintenissen die zijn aangegaan tijdens de topconferentie voor sociale ontwikkeling te Kopenhagen. Het betreft hier de overeenkomsten met de ontwikkelingslanden van Azië, Latijns-Amerika en de derde landen van het Middellandse-Zeegebied, alsmede de toekomstige overeenkomst voor partnerschap met de landen van Afrika, het Caraïbisch Gebied en de Stille Oceaan (de ACS-landen) die, volgens het onderhandelingsmandaat dat de Raad op 29 juni 1998 heeft goedgekeurd, bepaalt dat specifieke vermelding moet worden gegeven van de eerbiediging van de fundamentele sociale rechten, met inachtneming van de beginselen die zijn vervat in de relevante ILO-instrumenten.

Betreffende meer in het bijzonder de toekomstige betrekkingen met de ACS-landen, stelt het onderhandelingsmandaat het vraagstuk van de fundamentele sociale rechten op verschillende niveaus aan de orde. Afgezien van vermelding in de preambule, zal de Gemeenschap in het kader van de ontwikkelingssteun bijstand verlenen aan beleidslijnen en instellingen van de arbeidsmarkt, in het bijzonder voor de tenuitvoerlegging van de wetgeving die een passend beschermingsniveau van de werknemers garandeert alsook de eerbiediging van de fundamentele sociale rechten, en de verbetering van de gezondheids- en veiligheidsomstandigheden op de arbeidsplaats. In dezelfde geest dienen de communautaire maatregelen in het bestek van de investeringsfaciliteit ter bevordering van de ontwikkeling van bedrijven in de ACS-landen, uitdrukkelijk rekening te houden met de normen van de ILO. Tenslotte zal in het economisch en handelsgedeelte van het onderhandelingsmandaat van de Gemeenschap verwezen worden naar de internationale verdragen inzake fundamentele sociale rechten en zal de samenwerking op dit gebied worden aangemoedigd.

De mechanismen die het mogelijk moeten maken deze richtsnoeren te concretiseren dienen te worden gedefinieerd in het kader van de onderhandelingen en het partenariaat met de betrokken landen.