SCHRIFTELIJKE VRAAG E-2223/00

van Béatrice Patrie (PSE) aan de Commissie

(3 juli 2000)

Betreft: GGLO-regelgeving

Het is een wetenschappelijk feit dat genetisch gemodificeerde organismen (GGLO) bestaan. In 1982 zijn experimenten met muizen uitgevoerd, in 1994 is begonnen met het onderzoek van vissen en in Canada vermenigvuldigen zich reeds bijna 100 000 transgene zalmen, die de naam AquAdvantage hebben gekregen. Door wijziging van hun genetisch erfgoed kunnen zij in een tiende van de tijd zes keer zo zwaar worden als hun in het wild levende soortgenoten. Om goedkoper vis te produceren, wordt dit soort experimenten op grote schaal uitgevoerd in Noord-Amerika, maar ook in Groot-Brittannië en China.

Als toestemming wordt gegeven deze vis in de handel te brengen, kan hij vanaf 2002 bij de supermarkt uit het rek worden gehaald, waardoor belangrijke ethische, sociale, gezondheids- en milieuproblemen ontstaan.

Is de Commissie op de hoogte van de problemen in verband met dit soort onderzoek en teelt? Wordt naar verwachting toestemming verleend om dit soort producten op de markt te brengen en te consumeren?

Overweegt de Commissie regelgeving voor te stellen voor onderzoek naar en op de markt brengen van deze GGLO, naar analogie van de regelgeving voor GGO over vaststelling waarvan momenteel wordt onderhandeld?

Antwoord van mevrouw Wallström namens de Commissie

(26 september 2000)

Richtlijn 90/220/EEG van de Raad van 23 april 1990 inzake de doelbewuste introductie van genetisch gemodificeerde organismen in het milieu (GGOs)(1) geeft regels voor de introductie in het milieu, zowel voor onderzoekdoeleinden als met commercieel oogmerk, van levende genetisch gemodificeerde organismen en omvat dus ook de introductie van genetisch gemodificeerde zalm. De richtlijn heeft niet betrekking op niet-levensvatbare GGO's of op producten die wel gemaakt worden van GGO's, maar er geen bevatten. Bijgevolg valt de invoer en het in de handel brengen van dode zalm of filet van zalm niet onder de Richtlijn. Voor het gebruik van deze producten als voeding zou een vergunning vereist zijn overeenkomstig Verordening (EG) Nr. 258/97 van het Europees Parlement en de Raad van 27 januari 1997 betreffende nieuwe voedingsmiddelen en nieuwe voedselingrediënten(2).

Aanvragen voor de doelbewuste introductie van GGO's volgens Richtlijn 90/220/EEG vereisen een grondige beoordeling van de gevaren voor de menselijke gezondheid en het milieu en worden per geval behandeld. Voor de doelbewuste introductie van vis, zou dit ongetwijfeld betekenen dat beoordeeld moet worden in welk type milieu (water) de vis geïntroduceerd moet worden. Een vergunning wordt slechts afgegeven op voorwaarde dat er geen reden is om aan te nemen dat de introductie, indien wordt voldaan aan de in de vergunning gestelde voorwaarden, schadelijke gevolgen zal hebben voor de menselijk gezondheid of voor het milieu.

Tot dusver zijn er geen aanvragen overeenkomstig Richtlijn 90/220/EEG ingediend voor het in de handel brengen van genetisch gemodificeerde zalm en zijn er geen vergunningen verleend. Ook voor het introduceren van genetisch gemodificeerde zalm voor onderzoekdoeleinden heeft de Commissie nog geen samenvattingen van kennisgevingen overeenkomstig de Richtlijn ontvangen.

Richtlijn 90/220/EEG wordt momenteel herzien. Op 9 december 1999 heeft de Raad een gemeenschappelijk standpunt over het voorstel van de Commissie tot wijziging van de richtlijn(3) goedgekeurd waarin een aantal nieuwe bepalingen is opgenomen die een doeltreffender en doorzichtiger regelgevingskader voor de doelbewuste introductie van GGO's in het milieu tot stand moeten brengen. Wanneer deze nieuwe bepalingen eenmaal zullen zijn goedgekeurd en omgezet in nationaal recht, zullen zij zowel van toepassing zijn op de introductie van GGO's in het milieu voor onderzoekdoeleinden als met commercieel oogmerk, en dus ook op genetisch gemodificeerde vis.

Het toepassingsgebied van Richtlijn 90/219/EEG van de Raad van 23 april 1990 inzake het ingeperkte gebruik van genetisch gemodificeerde micro-organismen(5) is door de meeste lidstaten bij de omzetting in hun nationaal recht uitgebreid tot planten en dieren. Experimenten met genetisch gemodificeerde zalm zijn verricht overeenkomstig het bepaalde in Richtlijn 90/219/EEG zodat passende inperkingsmaatregelen zijn genomen om het contact met de bevolking of het milieu te beperken.

Voor het gebruik van genetisch gemodificeerde zalm als voedingsmiddel of voedselingrediënt is volgens de nieuwe-voedingsmiddelenrichtlijn een vergunning vereist. Volgens genoemde verordening, mogen genetisch gemodificeerd voedsel of genetisch gemodificeerde voedselingrediënten geen gevaar opleveren voor de consument, de consument misleiden of zodanig verschillen van conventioneel voedsel dat de normale consumptie ervan uit voedingsoogpunt nadelig zou zijn.

Beschikking 1999/167/EG van de Raad van 25 januari 1999 tot vaststelling van een specifiek programma voor onderzoek, technologische ontwikkeling en demonstratie op het gebied van Kwaliteit van het bestaan en beheer van de biologische hulpbronnen (1998-2002)(4) bepaalt ten aanzien van onderzoek op dit gebied: Modificatie van het genetisch erfgoed van dieren en het klonen van dieren worden in dit programma alleen overwogen voor doelstellingen die uit ethisch oogpunt verdedigbaar zijn, en indien bij het onderzoek het welzijn van de dieren en de genetische diversiteit worden gerespecteerd. Deelnemers aan communautaire onderzoeksprojecten dienen zich te houden aan de nationale wetgeving en aan de geldende gedragscodes en moeten voor de start van de OTO-activiteiten eerst de goedkeuring van het bevoegde ethische comité vragen. Deze regels gelden zowel voor genetisch gemodificeerde vis als voor ieder ander genetisch gemodificeerd dier.

(1) PB L 117 van 8.5.1990.

(2) PB L 43 van 14.2.1997.

(3) PB C 64 van 6.3.2000.

(4) PB L 64 van 12.3.1999.

(5) PB L 117 van 8.5.1990.