SCHRIFTELIJKE VRAAG E-2196/02

van Marjo Matikainen-Kallström (PPE-DE) aan de Commissie

(19 juli 2002)

Betreft: Toepassingsgebied van de arbeidstijdenrichtlijn

Het aantal hoge functionarissen in de lidstaten van de Europese Unie neemt toe. Desondanks krijgen hoge functionarissen geen arbeidstijdbescherming, want zij vallen niet onder de Europese arbeidstijdenrichtlijn 93/104/EG(1). De arbeidstijden van hoge functionarissen behoren in de verschillende lidstaten tot de langste onder werknemers en voortdurend ongeregeld overwerk heeft al geleid tot arbeidsgerelateerde ziekten en talrijke andere problemen.

De centrale leiding van ondernemingen bevindt zich echter duidelijk in een werknemerspositie en zou dezelfde juridische bescherming moeten krijgen als andere personeelscategorieën. De huidige situatie is ook duidelijk in strijd met het Europees Sociaal Handvest, waarin rechtvaardige arbeidsomstandigheden, vooral een redelijke arbeidstijd, worden gegarandeerd.

Het toepassingsgebied van de arbeidstijdenrichtlijn moet zich zo snel mogelijk uit gaan strekken tot de hoge functionarissen van ondernemingen, zodat grote druk en schade aan de gezondheid die door buitenissige arbeidstijden worden veroorzaakt, kunnen worden voorkomen. Op welke termijn is de Commissie van plan de arbeidstijdenrichtlijn zo te herzien, dat ook hoge functionarissen onder de richtlijn gaan vallen?

(1) PB L 307 van 13.12.1993, blz. 18.

Antwoord van mevrouw Diamantopoulou namens de Commissie

(27 augustus 2002)

Hoger leidinggevend personeel valt onder de werkingssfeer van Richtlijn 93/104/EG van de Raad van 23 november 1993 betreffende een aantal aspecten van de organisatie van de arbeidstijd(1). In lid 3 van artikel 1 van de richtlijn is namelijk het volgende bepaald: Onverminderd artikel 17 is deze richtlijn van toepassing op alle particuliere of openbare sectoren in de zin van artikel 2 van Richtlijn 89/391/EEG, met uitzondering van het weg-, lucht-, zee- en spoorwegvervoer, de binnenvaart, de zeevisserij, andere activiteiten op zee, alsmede de activiteiten van artsen in opleiding.

Er wordt op gewezen dat de sectoren en activiteiten waarop richtlijn 93/104/EG niet van toepassing is in het verlengde van de goedkeuring van richtlijn 2000/34/EG(2) met ingang van 1 augustus 2003 (voor artsen in opleiding met ingang van 1 augustus 2004) daar wél onder gaan vallen.

Artikel 17, lid 1 van de richtlijn bepaalt ondertussen het volgende: Met inachtneming van de algemene beginselen inzake de bescherming van de veiligheid en de gezondheid van de werknemers, kunnen de lidltaten afwijken van de artikelen 3, 4, 5, 6, 8 en 16, wanneer de duur van de arbeidstijd wegens de bijzondere kenmerken van de verrichte werkzaamheid niet wordt gemeten en/of vooraf bepaald, of door de werknemers zelf kan worden bepaald, en met name wanneer het gaat om: a) leidinggevend personeel of andere personen met een autonome beslissingsbevoegdheid.

In deze bepaling wordt het hoger leidinggevend personeel niet van de werkingssfeer van de richtlijn uitgesloten, maar krijgen de lidstaten de mogelijkheid om bij de toepassing van een aantal artikelen afwijkingen toe te staan.

In het geval er van de basisbeginselen van de richtlijn wordt afgeweken, dient er een restrictieve interpretatie aan de richtlijn te worden gegeven. De richtlijn mag dan ook niet zo geïnterpreteerd worden als zou het als algemene regel toegestaan zijn om bij ál het hoger leidinggevend personeel van de aangehaalde artikelen van de richtlijn af te wijken. Een afwijking is alléén toegestaan bij hoger leidinggevend personeel met arbeidstijden die uit hoofde van de specifieke kenmerken van het te verrichten werk niet gemeten worden en/of van te voren vastgesteld zijn of die niet door de werknemers zelf bepaald kunnen worden.

Uit het voorgaande volgt dat de Commissie geen wijzigingen voor richtlijn 93/104/EG zal voorstellen, die een uitbreiding van de werkingssfeer van de richtlijn tot doel hebben.

(1) PB L 307 van 13.12.1993.

(2) Richtlijn 2000/34/EG van het Europees Parlement en de Raad van 22 juni 2000 tot wijziging van Richtlijn 93/104/EG van de Raad betreffende een aantal aspecten van de organisatie van de arbeidstijd om de van deze richtlijn uitgesloten sectoren en activiteiten te bestrijken, PB L 195 van 1.8.2000.