SCHRIFTELIJKE VRAAG E-2408/02

van Charles Tannock (PPE-DE) aan de Raad

(7 augustus 2002)

Betreft: Voorwaarden verbonden aan toepassing van het Europese arrestatiebevel

Kan de Raad mededelen of op grond van het Europese arrestatiebevel dat momenteel door de Raad wordt behandeld de verzoekende staat de plicht heeft zich bij de vervolging van een uitgeleverde persoon te beperken tot de in het arrestatiebevel vermelde misdrijven? Zou het een schending van het arrestatiebevel betekenen als de verzoekende lidstaat overgaat tot vervolging voor een misdrijf dat, naar beweerd wordt, begaan is voordat het verzoek om uitlevering werd gedaan en dat niet in het arrestatiebevel wordt vermeld, zonder dat de uitgeleverde persoon eerst de mogelijkheid wordt geboden de jurisdictie van de verzoekende staat te verlaten?

Antwoord

(16-19 december 2002)

Het antwoord op de vraag of de uitvaardigende staat de plicht heeft zich bij de vervolging van een persoon die is uitgeleverd op grond van het kaderbesluit betreffende het Europees aanhoudingsbevel, te beperken tot de in het aanhoudingsbevel vermelde misdrijven, wordt geboden door artikel 27 van het kaderbesluit, dat handelt over de eventuele vervolging wegens andere strafbare feiten.

De hoofdregel in artikel 27 stemt overeen met het bekende specialiteitsbeginsel van het uitleveringsrecht, namelijk dat een uitgeleverde persoon door de verzoekende staat niet kan worden vervolgd voor enig ander vóór de uitlevering/overlevering begaan feit dan de feiten waarvoor de uitlevering werd toegestaan (zie artikel 27, lid 2). Zoals traditioneel het geval is geweest in de meeste uitleveringsverdragen, bevat het kaderbesluit betreffende het Europees aanhoudingsbevel de praktische voorwaarden waaronder dit beginsel dient te worden toegepast. Er is namelijk bepaald onder welke omstandigheden het specialiteitsbeginsel niet van toepassing is.

In artikel 27, lid 3, van het kaderbesluit staat dat dit het geval is wanneer:

a) de gezochte persoon, hoewel hij daartoe de mogelijkheid had, niet binnen 45 dagen na zijn definitieve invrijheidstelling het grondgebied van de lidstaat waaraan hij was overgeleverd, heeft verlaten, of indien hij na dit gebied verlaten te hebben daarnaar is teruggekeerd;

b) de feiten niet strafbaar zijn gesteld met een vrijheidsstraf of een tot vrijheidsbeneming strekkende maatregel;

c) de strafvervolging niet leidt tot de toepassing van een maatregel die zijn persoonlijke vrijheid beperkt;

d) de gezochte persoon zal worden onderworpen aan de tenuitvoerlegging van een straf of maatregel die geen vrijheidsbeneming meebrengt, met inbegrip van een geldboete, of een daarvoor in de plaats komende maatregel, zelfs indien deze kan leiden tot beperking van zijn persoonlijke vrijheid;

e) de gezochte persoon heeft ingestemd met zijn overlevering, in voorkomend geval op hetzelfde tijdstip waarop hij afstand heeft gedaan van de bescherming van het specialiteitsbeginsel, overeenkomstig artikel 13;

f) de gezochte persoon na zijn overlevering uitdrukkelijk afstand heeft gedaan van bescherming van het specialiteitsbeginsel voor bepaalde, vóór zijn overlevering gepleegde feiten.

g) de uitvoerende rechterlijke autoriteit die de gezochte persoon overgeleverd heeft, overeenkomstig lid 4 daartoe toestemming geeft.

Wat betreft de arrestant die afstand doet van bescherming van het specialiteitsbeginsel, is in artikel 27, lid 3, onder f), bepaald dat de afstand wordt gedaan ten overstaan van de bevoegde rechterlijke autoriteiten van de uitvaardigende lidstaat, dat de afstand wordt opgetekend in een proces-verbaal dat wordt opgemaakt overeenkomstig het nationale recht van die staat en dat de afstand wordt verkregen onder omstandigheden waaruit blijkt dat de betrokkene uit vrije wil handelt en zich volledig bewust is van de gevolgen. Bovendien heeft de gezochte persoon het recht zich door een raadsman te laten bijstaan. Voorts zij erop gewezen dat artikel 13, lid 4, van het kaderbesluit betreffende het Europees aanhoudingsbevel elke lidstaat de mogelijkheid biedt te bepalen dat de betrokkene die instemming kan herroepen. Vijf lidstaten hebben het secretariaat-generaal van de Raad van de Europese Unie meegedeeld dat zij van deze mogelijkheid gebruik wensen te maken; het gaat om België, Denemarken, Ierland, Finland en Zweden. De consequentie van artikel 13, lid 4, van het kaderbesluit betreffende het Europees aanhoudingsbevel is dat in alle andere lidstaten afstand van het specialiteitsbeginsel niet kan worden herroepen.

In andere gevallen kan de uitvaardigende staat de overgeleverde persoon slechts vervolgen voor andere strafbare feiten dan die welke in het Europees aanhoudingsbevel zijn vermeld, indien hij de uitvoerende staat om toestemming verzoekt en deze de toestemming verleent. De procedure hiervoor is analoog met die voor een Europees aanhoudingsbevel. Artikel 27, lid 4, van het kaderbesluit houdt in dat een dergelijk verzoek tot toestemming bij de uitvoerende rechterlijke autoriteit wordt ingediend, de gegevens bedoeld in artikel 8, lid 1, en vergezeld gaat van een vertaling als bedoeld in artikel 8, lid 2, dus dat het verzoek aan dezelfde vormvereisten voldoet als het Europees aanhoudingsbevel. Artikel 27, lid 4, behelst tevens dat de toestemming wordt verleend indien het strafbaar feit waarvoor zij wordt verzocht op zichzelf de verplichting tot overlevering overeenkomstig de bepalingen van het kaderbesluit meebrengt, en dat toestemming moet worden geweigerd op de in artikel 3 genoemde gronden en kan worden geweigerd op de in artikel 4 genoemde gronden.

Het besluit inzake het verzoek tot toestemming wordt uiterlijk 30 dagen na ontvangst van het verzoek genomen. Zoals bij een Europees aanhoudingsbevel het geval is, dient de uitvaardigende lidstaat, in de in artikel 5 vermelde situaties (d.w.z. uitvoering van een bij verstek opgelegde vrijheidsstraf, een levenslange vrijheidsstraf of een maatregel welke levenslange vrijheidsbeneming meebrengt, dan wel indien de betrokkene onderdaan of ingezetene van de uitvoerende lidstaat is), de daarin bepaalde garanties te bieden.

Artikel 27, lid 1, van het kaderbesluit voorziet in een regeling volgens welke lidstaten het secretariaat-generaal van de Raad ervan in kennis kunnen stellen dat, in hun betrekkingen met andere lidstaten die dezelfde kennisgeving hebben verricht, de toestemming geacht kan worden te zijn gegeven voor de vervolging, berechting of detentie met het oog op de tenuitvoerlegging van een vrijheidsstraf of tot vrijheidsbeneming strekkende maatregel, van de persoon wegens enig ander vóór de overlevering begaan feit dan dat welk de reden tot de overlevering is geweest, tenzij de uitvoerende rechterlijke autoriteit in een specifiek geval in haar beslissing tot overlevering anders heeft beschikt. De Raad heeft evenwel geen kennisgeving in die zin ontvangen.

Het bovenstaande leidt tot de conclusie dat indien een lidstaat een op grond van het kaderbesluit betreffende het Europees aanhoudingsbevel overgeleverd persoon zou vervolgen voor een niet in het aanhoudingsbevel genoemd misdrijf zonder de betrokkene de mogelijkheid te bieden binnen 45 dagen na zijn definitieve invrijheidsstelling het grondgebied van de betrokken lidstaat te verlaten, en indien geen van de andere in artikel 27, lid 3, beschreven uitzonderingen van toepassing zou zijn, die lidstaat inderdaad inbreuk zou maken op het kaderbesluit betreffende het Europees aanhoudingsbevel, mocht hij aldus handelen zonder vooraf de toestemming van de uitvoerende lidstaat te hebben verkregen volgens de in artikel 27, lid 4, bedoelde procedure.