SCHRIFTELIJKE VRAAG E-3159/02

van Erik Meijer (GUE/NGL) aan de Commissie

(5 november 2002)

Betreft: Het op binnen en buiten de EU werkzame of beursgenoteerde bedrijven toepassen van de meest effectieve middelen om bedrijfsfraude tegen te gaan

1. Op grond waarvan maakt de Commissie bij monde van haar lid Bolkestein bezwaar tegen het op Europese bedrijven met een tweede notering aan de New York Stock Exchange of met vestigingen van dochterbedrijven in de Verenigde Staten toepassen van de Amerikaanse Sarbanes-Oxley-wet, die van in de VS gevestigde bedrijven verlangt dat zij het verstrekken van misleidende financiële gegevens onmogelijk maken door hun topmanagers te binden aan verplichtingen en aan een regeling van onafhankelijk toezicht?

2. Richten de in vraag 1 bedoelde bezwaren zich vooral op de verplichting om een onafhankelijke commissie in te stellen die de toezichthouder controleert en op het verbod voor bedrijven om leningen te verstrekken aan hun eigen commissarissen? Wat is er mis met die verplichtingen?

3. Waarom zou het onderwerpen van buiten de EU actieve ondernemingen aan de in het land van hun werkzaamheden of hun beursnotering geldende regels, die bedoeld zijn om bedrijfsfraude tegen te gaan, moeten worden beschouwd als een vorm van exterritoriale rechten? Is er niet in veel sterkere mate sprake van zulke rechten indien op het eigen grondgebied actieve bedrijven niet zijn onderworpen aan binnenlandse regels?

4. Is de Commissie ten behoeve van het tot stand brengen een sluitend systeem van maatregelen tegen bedrijfsfraude bereid om met de VS een overeenkomst na te streven die ervan uitgaat dat de meest effectieve controleregels van toepassing zullen zijn op elkaars grensoverschrijdend optredende bedrijven, zonder zelf daarop uitzonderingen te bedingen of aan anderen uitzonderingen toe te staan, zodat Amerikaanse bedrijven die aan Europese beurzen genoteerd staan en/of binnen de EU-lidstaten vestigingen hebben mede worden onderworpen aan thans binnen de EU geldende of in de toekomst door de EU in te voeren regels?

Bron: Het Nederlandse dagblad de Volkskrant van 9 oktober 2002.

Antwoord van de heer Bolkestein namens de Commissie

(19 december 2002)

1. In haar briefwisseling met de heer Pitt, de voorzitter van de Amerikaanse beurstoezichthouder, de US Securities and Exchange Commission (SEC), en met de Amerikaanse Congresleden Sarbanes en Oxley, heeft de Commissie consequent blijk gegeven van haar volledige steun voor de doelstellingen van de Sarbanes-Oxley-wet, namelijk het garanderen van een correcte financiële verslaggeving en het herstellen van het vertrouwen van de investeerders in de kapitaalmarkten. De Sarbanes-Oxley-wet, die zonder voorafgaand overleg werd goedgekeurd, omvat evenwel verscheidene voorschriften, die buiten verhouding en belastend zijn voor communautaire ondernemingen en accountantskantoren, omdat deze reeds onderworpen zijn aan soortgelijke communautaire en nationale regels. In sommige gevallen is er zelfs sprake van een duidelijk wetsconflict.

2. De Europese Commissie heeft zeven belangrijke probleempunten vastgesteld, zoals de registratie van communautaire accountantskantoren bij de Public Company Accounting Oversight Board (PCAOB), de VS-toegang tot EU-controlewerkdocumenten, de voor het audit committee geldende vereisten, de onafhankelijkheid van accountants, leningen aan bestuurders (directors) en topfunctionarissen (executive officers), de met betrekking tot de financiële verslagen geldende verklaringsvereisten en de met betrekking tot de interne controlesystemen geldende verklaringsvereisten. Deze kwesties werden begin oktober 2002 door de heer Pitt en het voor de interne markt, belastingen en douane-unie bevoegde lid van de Commissie besproken en deze besprekingen werden in het kader van het overleginstrument EU-VS betreffende de regelgeving voortgezet.

Een registratie bij de PCAOB van EU-accountantskantoren die EU-ondernemingen met een beursnotering in de Verenigde Staten controleren zou voor alle belangrijke EU-accountantskantoren dubbel toezicht (lidstaat + VS) impliceren. Dit is onnodig, belastend en inefficiënt en kan zelfs leiden tot conflicten tussen twee toezichtmechanismen. Als gevolg van de registratievereisten zouden EU-accountantskantoren de VS-normen op ethisch gebied, op het gebied van de accountantscontrole, de kwaliteitsborging en de onafhankelijkheid van accountants ook moeten toepassen voor bepaalde in de EU verrichte accountantscontroles. EU-accountantskantoren zouden (ook in de EU) onderworpen zijn aan controles van de PCAOB, die een overlapping zouden vormen van het kwaliteitsborgingsstelsel van de lidstaat.

Wat leningen aan bestuurders en topfunctionarissen betreft, sluit de Sarbanes-Oxley-wet topfunctionarissen van VS-banken uitdrukkelijk van het verbod uit. De uitzondering geldt daarentegen niet voor communautaire bancaire uitgevers die in de Verenigde Staten zijn genoteerd, zelfs wanneer zij aan een waterdicht geconsolideerd toezicht door de regelgevers van de lidstaten zijn onderworpen. De SEC heeft erkend dat het hier om een discriminerende behandeling gaat; de Commissie heeft verzocht een einde te maken aan deze discriminatie.

3. Hoewel de Amerikaanse autoriteiten terecht dezelfde gedragsnormen verwachten van ondernemingen die kapitaal opnemen op de Amerikaanse markten, ongeacht of zij in de Verenigde Staten dan wel in het buitenland zijn gevestigd, verkeren zij niet noodzakelijk in een betere positie dan andere bevoegde autoriteiten om nauwkeurige regels vast te stellen die buiten het Amerikaanse rechtsgebied moeten worden toegepast. Tenzij vrijstelling wordt verleend, zullen talrijke communautaire ondernemingen en accountantskantoren onderworpen zijn aan super equivalent-regels; in het beste geval leidt dit tot overlapping en in het slechtste geval tot conflict tussen regels, verwarring, dubbele strafbaarheid en zeker tot onnodige kosten.

4. De Commissie is van mening dat de Sarbanes-Oxley-wet een uitstekende gelegenheid biedt om de dialoog tussen de EU en de VS over de regelgeving, die ten doel heeft regelgevingskwesties op een positieve en constructieve wijze op te lossen, voort te zetten. Aangezien de Gemeenschap haar wet- en regelgeving inzake de kapitaalmarkten en de financiële diensten snel aan het aanpassen is, zal een dergelijke dialoog tussen de EU en de VS steeds belangrijker worden. De Commissie zal zich de komende maanden, samen met de SEC, met alle probleempunten blijven bezighouden, naarmate de uitvoeringsbepalingen nader worden ingevuld.