SCHRIFTELIJKE VRAAG E-0399/02

van Feleknas Uca (GUE/NGL) aan de Commissie

(20 februari 2002)

Betreft: Procedure met het oog op een verbod van de HADEP-partij arrestatiegolf in Turkije

De procedure om de HADEP-partij te verbieden, ingesteld naar aanleiding van een verzoek uit 1999 van de Turkse procureur-generaal, is op gang gebracht. HADEP wordt verweten de eenheid van het land te willen ruïneren. De rechtbank heeft deze procedure een maand opgeschort om HADEP-voorzitter Murat Bozlak tijd te geven voor de voorbereiding van zijn pleidooi. De zaak tegen HADEP wordt op 1 maart voortgezet.

Met de opening van deze zaak is een nieuwe golf van arrestaties van Koerden van start gegaan. HADEP-leden en -functionarissen zijn gearresteerd. Het Koerdische Instituut in Istanbul werd zonder een besluit van de rechter verzegeld. 500 studenten van de Universiteit Van zijn begin januari 2002 gearresteerd toen zij de rector van de universiteit in het kader van een nationale campagne voor vrijwillig onderwijs in het Koerdisch aan universiteiten een verzoekschrift wilden overhandigen. Als reactie daarop zijn in het hele land nog meer studenten gearresteerd die het verzoekschrift hadden ondertekend. De studenten werden volgens vooraanstaande politici van terrorisme beschuldigd en op die grond aangeklaagd.

1. Hoe beoordeelt de Commissie de ingestelde procedure om de pro-Koerdische-partij HADEP te verbieden?

2. Hoe beoordeelt de Commissie de gewijzigde grondwetsbepalingen in Turkije, volgens welke het voortaan niet meer zo eenvoudig is partijen in Turkije te verbieden?

3. Is de Commissie op de hoogte van de arrestatie van de studenten?

4. Hoe beoordeelt de Commissie de gewijzigde grondwetsbepalingen inzake het gebruik van het Koerdisch?

Antwoord van de heer Verheugen namens de Commissie

(22 maart 2002)

1. Evenals het Parlement ziet de Commissie nauwlettend toe op de ontwikkelingen in verband met de gerechtelijke stappen tegen de politieke partij Halkin Demokrasi Partisi (HADEP) voor het Grondwettelijk Hof. Op 1 maart 2002 heeft er een hoorzitting plaatsgevonden. De HADEP heeft bij die gelegenheid haar verdediging gevoerd. Het is de Commissie, ondanks enkele pogingen daartoe, onmogelijk gebleken deze hoorzitting bij te wonen, aangezien deze zich geheel en al achter gesloten deuren afspeelde.

2. Het Turkse Parlement heeft in 2001 de grondwet gewijzigd teneinde de mensenrechten in Turkije te versterken. Daarbij heeft het evenwel de redenen voor het verbieden van politieke partijen ongewijzigd gelaten. De huidige bepalingen stemmen niet overeen met de normen van de Unie.

3. De Commissie heeft de activiteiten waargenomen van enkele studenten om in hun moedertaal onderwijs te kunnen ontvangen. De Commissie is in dit verband bezorgd over de reactie van de Turkse autoriteiten met betrekking tot de uitoefening door de genoemde studenten van het recht een verzoekschrift in te dienen, en dit te meer nu dit recht onlangs door een wijziging van artikel 74 van de Turkse grondwet nog is verruimd.

4. De Commissie heeft in haar Periodiek verslag van 13 november 2001(1) met betrekking tot de culturele rechten opgemerkt dat de wijzigingen op de artikelen 26 en 28 van de Turkse grondwet als een verbetering kunnen worden aangemerkt. De grondwettelijke bepalingen die het gebruik van talen verbieden die bij de wet zijn verboden, zijn thans geschrapt. Als een volgende stap zullen er thans wijzigingen in de beperkende wetgeving nodig zijn om het recht op vrije taalkeuze ook in de praktijk te kunnen uitoefenen.

(1) COM(2001) 700 def.