SCHRIFTELIJKE VRAAG E-2737/01

van Erik Meijer (GUE/NGL) aan de Commissie

(5 oktober 2001)

Betreft: Extreem hoge gebouwen en maatregelen tegen hun kwetsbaarheid bij branden, ontploffingen en vliegtuigbotsingen

1. Is het de Commissie bekend dat niet alleen in New York maar ook elders in de wereld, en met name in Europese steden als Rotterdam en Frankfurt am Main, in de afgelopen decennia gebouwen zijn neergezet die een hoogte van 50 tot 100 meter ruimschoots overschrijden, en dat met name grote ondernemingen denken dat het bijdraagt aan hun prestige als ze erin slagen om nationale, continentale en mondiale records op het gebied van hoogbouw steeds opnieuw te breken?

2. Kan de Commissie bevestigen dat met het stijgen van de hoogte van gebouwen niet alleen het gevaar groeit dat dergelijke gebouwen vanwege hun bekendheid en kwetsbaarheid worden uitgekozen als object voor aanslagen, maar dat ook rampen kunnen ontstaan door niet opzettelijke botsingen met vliegtuigen, door gebrek aan toereikende vluchtroutes bij branden en ontploffingen, door omvallen als gevolg van aardbevingen of door instorten als gevolg van na veroudering optredende materiaalmoeheid van moderne, niet in vroeger eeuwen toegepaste en beproefde materialen zoals staal en beton?

3. Kan de Commissie aangeven hoeveel gebouwen van 150 meter of hoger er inmiddels in de 15 lidstaten van de EU zijn gerealiseerd?

4. Acht de Commissie het wenselijk om op Europees niveau te komen tot gemeenschappelijke veiligheidsnormen waaraan hoge gebouwen ten minste dienen te voldoen?

5. Acht de Commissie het wenselijk om uit een oogpunt van veiligheid en kwetsbaarheid de bouwhoogte in Europa te beperken tot b.v. 50, 100 of ten hoogste 150 meter, zodat gebouwen niet gemakkelijk prooi kunnen worden van aanslagen of van andere rampen?

6. Op welke wijze denkt de Commissie bij te dragen tot de in de vragen 4 en 5 bedoelde verhoogde veiligheid?

Gecombineerd Antwoordvan de heer Liikanen namens de Commissieop de schritftelijke vragen E-2737/01 en E-2738/01

(27 november 2001)

Nadat de Commissie deskundigen en literatuur over dit onderwerp heeft geraadpleegd, kan zij bevestigen dat de twee Twin Towers in New York dezelfde constructie hadden, met inbegrip van een solide centrale kern met schachten voor liften, trappen, ventilatie enzovoort die bij horizontale inslagen als stabiliserend element diende. De stalen vloerelementen werden door deze kern gedragen en ook waren constructie-elementen in de gevel geïntegreerd. Deze twee wijzen van ondersteuning zijn noodzakelijk voor een veilig en functioneel bouwwerk van dergelijke afmetingen.

De voor de Twin Towers gebruikte constructiemethode is in de Verenigde Staten diverse malen toegepast, terwijl de constructie van hoge gebouwen in Europa meer op betontechnologie is gebaseerd. De Commissie is niet op de hoogte van het bestaan van hoge gebouwen waarbij geen stabiliserende maatregelen zijn genomen.

Er zijn maar zeer weinig civieltechnische werken zodanig geconstrueerd dat ze bestand zijn tegen een inslag als die welke het World Trade Center (WTC) op 11 september 2001 kreeg te verduren. Er zal grondig onderzoek noodzakelijk zijn om de complexe reeks van gebeurtenissen die tot de ineenstorting van de twee gebouwen leidde, volledig te kunnen begrijpen. Dit zou kunnen resulteren in belangrijke gegevens die van invloed zijn op toekomstige constructies, berekeningsmethoden en regelgeving.

De tijdspanne tussen botsing en ineenstorting bedroeg 47 minuten voor de zuidelijke en 1 uur en 44 minuten voor de noordelijke toren. Waarschijnlijk is de ineenstorting dan ook niet zozeer te wijten aan de directe gevolgen van de botsing zelf, maar aan de door brand veroorzaakte hitte, waardoor de sterkte van het staal verminderde.

De Commissie is zich ervan bewust dat er in diverse steden in de lidstaten hoge gebouwen zijn opgetrokken overeenkomstig de desbetreffende nationale en/of lokale bouwvoorschriften inzake veiligheids- en andere essentiële eisen ten aanzien van de bouwwerken. De Commissie beschikt niet over een lijst van deze gebouwen of de kenmerken ervan, omdat zij ter zake niet bevoegd is.

De bevoegdheid van de Gemeenschap inzake de regelgeving in de bouw blijft beperkt tot de internemarktaspecten van voor de bouw bestemde producten, terwijl bouwvoorschriften, met inbegrip van veiligheidsniveaus, een nationale aangelegenheid zijn. De beperking van de hoogte van gebouwen om veiligheids- of andere redenen behoort dus tot de verantwoordelijkheid van de lidstaten. Vanzelfsprekend is de hoogte een van de belangrijkste parameters waarmee rekening moet worden gehouden bij de beoordeling van de veiligheid van een gebouw, met name de mechanische weerstand en stabiliteit en de brandveiligheid.

In de lidstaten bestaan er als onderdeel van bouwvoorschriften ook regels voor de sloop van gebouwen. De Commissie houdt zich hiermee bezig in het kader van haar concurrentie- en milieubeleid. Een gezamenlijke task force, bestaande uit vertegenwoordigers van de Commissie, de lidstaten en het bedrijfsleven, heeft in het kader van de mededeling over het concurrentievermogen van de bouwnijverheid(1) aandacht aan diverse aspecten in verband met de sloop van gebouwen besteed. Het eindrapport bevat een aantal aanbevelingen aan ontwerpers, bedrijfsleven en overheid. Er zijn wellicht verdere maatregelen op dit gebied noodzakelijk.

Wat de mogelijke noodzaak van Europese minimumveiligheidsnormen voor gebouwen betreft, kan de Commissie het geachte parlementslid mededelen dat zij samen met het Europees Comité voor normalisatie (CEN) werkt aan een reeks constructie- en berekeningsmethoden, Eurocodes geheten. Naar verwachting zullen de eerste Eurocodes eind 2001 beschikbaar komen, terwijl de overige acht belangrijke normen in de loop van 2002 moeten zijn afgerond. De lidstaten blijven echter zelf verantwoordelijk voor de introductie van nationale veiligheidsniveaus. Het uiteindelijke doel is alleen de ontwikkeling van een Europese methodiek voor de beoordeling van de veiligheid.

(1) COM(97) 539 def.