SCHRIFTELIJKE VRAAG P-3277/97

van Elly Plooij-van Gorsel (ELDR) aan de Commissie

(13 oktober 1997)

Betreft: Dupering Europese importeurs van Bangladese textiel door naheffing

Onder het GSP worden importen vanuit Bangladesh met herkomstcertificaten onder gunstiger voorwaarden toegelaten op de Europese markt.

Nu blijkt dat niet alle door de overheid verstrekte certificaten terecht zijn afgegeven. Daarom heeft Bangladesh met terugwerkende kracht 15.000 certificaten van oorsprong, op voordracht van de Commissie, ongeldig verklaard. De Commissie wil een naheffing van invoerrechten vorderen over importen uit de jaren '94 - '96. Hierdoor komen vele Europese importeurs in de grote financiële problemen.

1. Is de Commissie van mening dat er bij de Bangladese overheid voldoende kennis bestaat over de opstelling van oorsprongscertificaten? Zo nee, heeft de Commissie dan voldoende bijstand geleverd ter correcte opstelling hiervan?

2. Sinds wanneer was de Commissie op de hoogte van de technische problemen met de certificaten? Heeft zij de importeurs daar toen onverwijld van op de hoogte gesteld?

3. Zo nee, waarom niet? Verwacht de Commissie dat importeurs zelf de geldigheid van officiële overheidscertificaten van oorsprong verifiëren? Zo ja op welke wijze kan een ondernemer dit controleren?

4. Is de Commissie van mening dat de naheffing in de context van ongeldige officiële certificaten terecht is? Zo ja, acht de Commissie het dan redelijk drie jaar na dato van importen nog een naheffing in te stellen?

5. Op welke manier denkt de Commissie dit soort problemen in het vervolg te voorkomen?

Aanvullend antwoord

van de heer Monti namens de Commissie

(11 juni 1998)

1. De Commissie is van mening dat de autoriteiten van Bangladesh voldoende geïnformeerd waren over de communautaire voorschriften betreffende de oorsprongscertificaten. De basiscriteria voor het verkrijgen van de oorsprong, de afgifte en het beoordelen van de geldigheid van deze certificaten zijn al meer dan 20 jaar ongewijzigd. Zij zijn bij de betrokken overheidsdiensten en kringen van het bedrijfsleven zeer goed bekend, zowel in de Gemeenschap als in derde landen.

Tijdens recent (1994) overleg met vertegenwoordigers van de Commissie werden de autoriteiten van Bangladesh die bevoegd zijn voor de afgifte van oorsprongscertificaten en de exporteurs op deze bepalingen geattendeerd.

Bovendien hebben de douaneautoriteiten van de lidstaten in het kader van de administratieve samenwerking waarin deze voorschriften voorzien, regelmatig contact met de bevoegde autoriteiten van de betrokken landen, die van tijd tot tijd worden verzocht bepaalde van deze certificaten te verifiëren. Gebleken is dat bij deze verzoeken om verificatie dikwijls specifiek aan de ter zake geldende bepalingen wordt gerefereerd.

De officiële delegatie van de Commissie in dit land had de autoriteiten en het bedrijfsleven reeds bij de inwerkingtreding in 1995 geïnformeerd omtrent het nieuwe schema van algemene preferenties, dat de juridische grondslag vormt voor de betrokken invoer, en dit schema ter beschikking gesteld van de overheidsdiensten en de exporteurs in Bangladesh, tezamen met alle documentatie die deze eventueel nodig konden hebben. Pas in november 1996, toen de betrokken onderzoeksmissie werd aangekondigd, hebben de betrokkenen belangstelling getoond voor deze informatiemogelijkheden.

Tenslotte werden in 1995 door de Commissie te Brussel bij de inwerkingtreding van het nieuwe schema2 seminars georganiseerd. Een van deze seminars had uitsluitend betrekking op de oorsprongsregels en was bestemd voor vertegenwoordigers van de autoriteiten uit de begunstigde landen.

Het argument dat deze wetgeving onvoldoende bekend was, dient derhalve ten zeerste te worden gerelativeerd.

2. De omvang van deze problemen werd door de Commissie in november/december 1996 vastgesteld tijdens een communautaire onderzoeksmissie ter plaatse met vertegenwoordigers van diverse lidstaten. Dit onderzoek bevestigde de vermoedens van bepaalde lidstaten, die de Commissie daarvan in 1996 op de hoogte hadden gebracht. Bovendien werden de lidstaten vanaf december 1996 in kennis gesteld van de resultaten van dit onderzoek en werden zij gevraagd alle noodzakelijke maatregelen te nemen om de invordering van de uit deze vaststelling voortvloeiende schuldvorderingen te waarborgen.

De Commissie heeft pas in het voorjaar van 1997, toen het onderzoek voldoende bewijsmateriaal had opgeleverd, een mededeling voor de importeurs gepubliceerd in het Publikatieblad.

3. De communautaire wetgeving terzake, die 20 jaar geleden werd opgesteld en sindsdien ongewijzigd is, bepaalt dat de bewijslast, wat de oorsprong betreft, bij de importeurs berust en dat de geldigheid van het oorsprongscertificaat ten genoegen van de douaneautoriteiten in de Gemeenschap moet worden aangetoond. Dit beginsel wordt bevestigd door de vaste jurisprudentie van het Hof van Justitie.

Deze juridische verplichting is volkomen logisch in die zin dat, afgezien van het feit dat de toekenning van een tariefpreferentie aan deze voorwaarden in verband met de oorsprong is onderworpen, de meeste importeurs, om voor de hand liggende commerciële en produktietechnische redenen, bij hun leveranciers toch informeren naar de kwaliteit van hun produkten en derhalve eveneens naar de oorsprong van de materialen waaruit deze zijn samengesteld.

In het algemeen wordt er aan herinnerd dat, geheel volgens het subsidiariteitsbeginsel, de operationele afhandeling van deze certificaten bij de invoer in de Gemeenschap plaatsvindt en dat de controles uitsluitend onder verantwoordelijkheid van de douanediensten van de lidstaten worden uitgevoerd.

4. De invordering van deze douanerechten is alleen al gerechtvaardigd wegens het feit dat de bonafide importeurs, de Europese producenten en de burgers in het algemeen een steeds minder tolerante houding aannemen ten aanzien van oneerlijke concurrentie en fraude door overtreding van de communautaire wetgeving. De Commissie is als hoedster van de Verdragen en zodoende ook van het daarvan afgeleide communautaire douanerecht, verplicht hiermede rekening te houden.

De termijn van 3 jaar vloeit voort uit de communautaire douanewetgeving die door de Raad werd vastgesteld en die derhalve in eerste instantie door de lidstaten dient te worden toegepast. Deze termijn is geheel in overeenstemming met de verjaringstermijnen op douane- en belastinggebied.

5. De Commissie heeft in het verleden bewezen dat zij bij dergelijke ernstige douanefraude niet werkeloos toeziet. Zij gaat er zonder meer van uit dat de op een bepaald ogenblik geldende voorschriften ook voor situaties in het verleden worden nageleefd, opdat het beginsel van de rechtszekerheid niet met terugwerkende kracht wordt aangetast. Voor de toekomst stelt zij in haar mededeling aan de Raad en het Parlement over het beheer van de preferentiële tariefregelingen (1) een programma ter hervorming van deze regelingen voor. Hierin worden het vraagstuk van de oorsprongscertificaten en de problemen van de importeurs in een veel ruimere politieke context behandeld, namelijk die van de hervorming van het beheer van deze preferentiële regelingen(1).

(1) COM(97) 402 def.