SCHRIFTELIJKE VRAAG E-2803/00

van Feleknas Uca (GUE/NGL) aan de Commissie

(4 september 2000)

Betreft: Martelingen in Turkse gevangenissen

De verscherping van de situatie in Turkse gevangenissen die zich momenteel voordoet, is zorgwekkend. In de afgelopen maanden waren muiterijen en martelingen in de Turkse gevangenissen aan de orde van de dag. De gedetineerden protesteren vooral tegen de plannen van de Turkse justitie om isolatiecellen (cellen van het F-type) naar Duits voorbeeld te bouwen.

Het jongste voorbeeld was de martel- en bloedbadoperatie van 5 juli tijdens een opstand van gedetineerden in de gevangenis van Burdur. Aangezien de gedetineerden al geruime tijd op de heen- en terugrit naar de zittingen van het gerecht worden gemarteld, wilden de gevangenen van Burdur op 5 juli voorkomen dat 11 gevangenen als getuigen voor het gerecht werden gebracht. De Turkse militaire politie reageerde daarop met onvoorstelbare wreedheid en onmenselijkheid. Van één gevangene werd bijvoorbeeld een arm afgerukt, die vervolgens niet door een arts werd aangenaaid, maar aan een hond werd toegeworpen.

1. Kan de Commissie mededelen hoe zij de situatie van gevangenen in Turkije beoordeelt, en

2. Kan de Commissie mededelen welke concrete maatregelen zij denkt te nemen om een einde te maken aan de martelingen in Turkse gevangenissen?

Antwoord van de heer Verheugen namens de Commissie

(3 oktober 2000)

De toestanden in de Turkse gevangenissen blijven reden tot grote bezorgdheid geven. Gewelddadige botsingen tussen gedetineerden en cipiers of veiligheidskrachten, alsook muiterij en gijzelneming komen er nog steeds voor. Tevens wordt melding gedaan van slechte behandeling van gedetineerden, met name gedurende het vervoer naar een andere gevangenis. Bovendien zou hoogste prioriteit moeten worden gegeven aan de omstandigheden waaronder jonge delinquenten gevangen worden gehouden.

De autoriteiten zijn thans bezig met een herstructurering van het gehele gevangeniswezen. Elf gevangenissen van een nieuw soort (het zogenoemde F-type) zouden tegen eind 2000 klaar moeten zijn. In deze gevangenissen zullen kleine cellen, voor één tot drie gevangenen, de huidige grote slaapzalen vervangen. De andere gevangenissen zouden moeten worden omgevormd tot die met het kamersysteem, met cellen voor twee, vier of zes gevangenen, eveneens tegen eind 2000. Hoewel de autoriteiten erop hebben gewezen dat de nieuwe soort gevangenissen aan de belangrijkste internationale normen zullen beantwoorden, bestaat er vrees dat gevangenen in de nieuwe opzet geïsoleerd gehouden zullen worden, zonder de mogelijkheid van contact met anderen; onder deze omstandigheden zouden de gevangenisautoriteiten, die nu aan de herstructurering werken, voorzichtigheid in acht moeten nemen teneinde nog meer geweld in de gevangenissen te vermijden. Zij zouden hierbij moeten blijven samenwerken met het comité voor de voorkoming van folteringen (CPT), dat in juli van dit jaar bezoeken aan Turkse gevangenissen heeft gebracht.

Voor Turkije geldt, als een van de voorwaarden voor toetreding en teneinde aan de politieke criteria van Kopenhagen te voldoen, dat het de situatie in zijn gevangenissen zal moeten verbeteren. Dit betekent met name dat de slechte behandeling van zijn gevangenen tot het verleden dient te behoren.