SCHRIFTELIJKE VRAAG E-1549/00

van Vitaliano Gemelli (PPE-DE) aan de Commissie

(18 mei 2000)

Betreft: Economisch en monetair beleid

De voortdurende verzwakking van de euro ten opzichte van de dollar schept in zeer vele Europese kringen ernstige bezorgdheid. Van meerdere politieke, economische, sociale en financiële zijden wordt om afdoende uitleg gevraagd over het economische en monetaire beleid van de EU, terwijl de Commissie zich uitput in geruststellende mededelingen en de Raad het probleem volledig negeert. De ECB

beperkt zich tot opeenvolgende verhogingen van de rentevoet, hetgeen een duidelijk bewijs is van het ontbreken van een economisch en monetair beleid, omdat gebruik wordt gemaakt van normale technische voorzieningen die los staan van een economische context van ruime draagwijdte. Weliswaar beperkt de discontoverhoging het risico van inflatie, maar zij houdt de bedrijven ervan af voor hun investeringen gebruik te maken van de euro. Deze investeringen zijn absoluut noodzakelijk voor de bespoediging van het economische moderniseringsproces en de oplossing van het probleem van de grote werkloosheid in Europa die zeker niet als conjunctuurverschijnsel kan worden beschouwd, maar het resultaat is van de vele bestaande structurele tekortkomingen en het gebrek aan harmonisatie van het economische, financiële, belasting- en sociaal beleid tussen de EU-lidstaten. Tot nu kenmerken deze beleidsvormen zich door scepticisme, protectionisme, kortzichtigheid en achterhaald ideologisch denken en staan een sereen debat voor het vinden van een concurrerende dimensie op de wereldmarkt in de weg.

Kan de Commissie derhalve mededelen:

- welke economische en monetaire beleidslijnen zij ten uitvoer denkt te leggen;

- welke Europese politieke autoriteit het economische en monetaire beleid van de EU met inachtneming van de technische en operationele onafhankelijkheid van de ECB vaststelt;

- welke maatregelen de EU en de lidstaten willen treffen voor de modernisering en ontwikkeling van de Europese economie;

- hoe men denkt het probleem van de grote werkloosheid in Europa op te lossen onder inachtneming van de voorschriften die de toegang en het verblijf van burgers van derde landen regelen;

- welke rol zij ziet voor de kandidaat-landen, opdat de gewenste uitbreiding onder de beste omstandigheden en zo spoedig mogelijk tot stand komt in een EU die goede economische voorwaarden waarborgt en een gevoel geeft van veiligheid en stabiliteit, ter verbetering van de levenskwaliteit van de Europese burgers;

- welk voorstel de Commissie wil doen aan de Verenigde Staten, Canada, Japan, Rusland, China en alle economische wereldmogendheden voor de opening van een onderhandelingsfase ter stabilisatie van de monetaire en financiële markten en bescherming van de burgers, investeerders en spaarders tegen de risico's van een krach, hetgeen zo rampzalig zou zijn dat de burgersamenleving in de gehele wereld gevaar zou lopen?

Antwoord van de heer Solbes Mira namens de Commissie

(11 juli 2000)

De Commissie heeft een strategie ontwikkeld voor een globaal en samenhangend economisch beleid dat een sterke, duurzame en niet-inflatoire groei beoogt waardoor zij ertoe bijdraagt dat belangrijke doelstellingen, zoals het herstel van de volledige werkgelegenheid, worden verwezenlijkt. Deze strategie is hoofdzakelijk gebaseerd op macro-economische beleidslijnen die groei en stabiliteit beogen alsmede op een monetair beleid dat gericht is op de handhaving van de prijsstabiliteit overeenkomstig het Verdrag, en op economische hervormingen om de werking van de product-, kapitaal- en arbeidsmarkten te bevorderen.

De Commissie heeft haar algemene strategie uiteengezet in haar aanbeveling over de globale richtsnoeren voor het economisch beleid van de lidstaten van de Gemeenschap voor 2000 (BEPG). Dit document bestrijkt alle belangrijke beleidsterreinen die meer gedetailleerd worden behandeld in het kader van de processen van Cardiff en Luxemburg. De betrokken instanties zijn belast met de tenuitvoerlegging van de strategie in het kader van de in het Verdrag vastgestelde taken, bevoegdheden en prerogatieven.

De verdeling van de beleidsbevoegdheden in de Gemeenschap is duidelijk geregeld. Het Europees stelsel van centrale banken (ESCB) is belast met het monetair beleid in de eurozone. Overeenkomstig de in artikel 105 van het EG-Verdrag opgesomde taken is de ESCB niet afhankelijk van instructies van derde landen, terwijl de vertegenwoordigers van de Centrale Bank actief deelnemen aan de besprekingen die op het gebied van het economisch beleid in het kader van verschillende forums worden gevoerd, met inbegrip van regelmatige gedachtewisselingen met het Parlement. Buiten de eurozone valt het monetair beleid nog steeds onder de nationale bevoegdheid. Het begrotingsbeleid en de meeste andere economische beleidslijnen worden overeenkomstig het subsidiariteitsbeginsel op nationaal niveau vastgesteld. Bij de tenuitvoerlegging van dit beleid dienen de lidstaten echter de bepalingen van het Verdrag alsmede de verplichtingen uit hoofde van het stabiliteits- en groeipact en het coördinatiebeginsel in acht te nemen. Dit

veronderstelt met name dat zij hun beleid voeren en coördineren in het kader van de bovengenoemde BEPG. De Ecofin-Raad, de spil van het coördinatieproces, keurt de BEPG goed op aanbeveling van de Commissie en houdt hierbij rekening met de door de Europese Raad vastgestelde prioriteiten alsmede met eventuele door andere Raadformaties gemaakte opmerkingen over de aanbeveling van de Commissie. De coördinatie van het beleid en van de hervormingen op de arbeidsmarkten valt onder de richtsnoeren voor de werkgelegenheid die zijn vastgesteld overeenkomstig titel VIII van het Verdrag. Het politieke proces waartoe de Europese Raad van Cardiff heeft besloten, garandeert de follow-up van de hervormingen op de product- en kapitaalmarkten. Beide processen moeten worden opgenomen in het door de BEPG's vastgestelde algemeen kader.

Deze verdeling van de bevoegdheden vereist een permanente en succesvolle dialoog tussen de betrokken instanties. Bij de dialoog tussen de Europese Central Bank (ECB) en de Ecofin-Raad, die uiteenlopende vormen aanneemt en op verschillende niveaus plaatsvindt, is ook de Commissie betrokken en worden alle aspecten van de onafhankelijkheid van het ESCB in acht genomen. Er wordt gebruik gemaakt van de door het Verdrag verstrekte communicatiekanalen. Er vinden informele besprekingen plaats in het kader van de vergaderingen van de EUR-11-groep waaraan de ECB regelmatig deelneemt. De dialoog tussen de ministers en de monetaire autoriteiten is permanent en wordt in het Economisch en Financieel Comité voorbereid door ambtenaren op hoog niveau. De macro-economische dialoog die tot stand is gekomen in het kader van het Europees werkgelegenheidspact, maakt het bovendien mogelijk om alle betrokken partijen samen te brengen, met inbegrip van de sociale partners. Deze regelmatige dialoog is gebaseerd op het wederzijdse vertrouwen en respecteert de onafhankelijkheid en autonomie van de deelnemers op hun eigen bevoegdheidsgebied.

De Commissie heeft met het oog op de modernisering van de economie van de Gemeenschap en de duurzame ontwikkeling, overeenkomstig het nieuwe door de Europese Raad van Lissabon vastgestelde strategisch doel, in haar aanbeveling voor de BEPG 2000 een uitgebreide en samenhangende reeks van beleidslijnen voorgesteld. Deze aanbeveling, waarin een operationele inhoud wordt gegeven aan de conclusies van de Raad van Lissabon, is erop gericht de kwaliteit en de duurzaamheid van de overheidsfinanciën te verbeteren en een op kennis gebaseerde economie te stimuleren, de doeltreffendheid van de productmarkten te garanderen, een betere integratie van de kapitaalmarkten te bevorderen en de arbeidsmarkten te versterken. Alle betrokkenen worden opgeroepen om de taken te vervullen waarmee zij op hun respectieve gebieden zijn belast. De Commissie zal haar volledige verantwoordelijkheid nemen door de tenuitvoerlegging van dit beleid nauwgezet te volgen.

De processen van Luxemburg en Cardiff zullen op hun respectieve gebieden de economische en sociale agenda uitvoeren. Zoals voorgesteld door de Europese Raad van Lissabon zal de aanpak van de coördinatie van het beleid op Gemeenschapsniveau worden uitgebreid tot nieuwe gebieden zoals onderwijs en opleiding, de bevordering van de informatiemaatschappij en innovatie alsmede sociale bescherming en de bestrijding van uitsluiting.

In de lente van elk jaar zal een speciale Europese Raad de ten uitvoer gelegde strategie en de geboekte vooruitgang onderzoeken, in het bijzonder op basis van een syntheseverslag dat door de Commissie zal worden voorbereid op basis van indicatoren inzake structurele uitvoeringscriteria op het gebied van werkgelegenheid, innovatie, economische hervorming en sociale samenhang.

De Commissie heeft, zoals reeds eerder gezegd, op het gebied van het economisch beleid een strategie uitgewerkt voor groei en werkgelegenheid die is uiteengezet in de BEPG en de werkgelegenheidsrichtsnoeren waarin meer gedetailleerd wordt aangegeven met welke middelen de arbeidsmarkten verder kunnen worden gestimuleerd. Het is de bedoeling dat met deze strategie een endogeen economisch groeiproces op gang wordt gebracht dat wordt ondersteund door een goed werkende arbeidsmarkt. Het doel is tot een duurzame stijging te komen van het globale werkgelegenheidscijfer in Europa. Het werkgelegenheidscijfer, dat momenteel ongeveer 61 % bedraagt, moet in 2010 zoveel mogelijk 70 % benaderen en het aantal arbeidsplaatsen voor vrouwen dient van het huidige gemiddelde (51 %) in 2010 op meer dan 60 % te worden gebracht.

Om de arbeidsmarkten te stimuleren, zoals dit in de BEPG wordt gevraagd, zijn in de werkgelegenheidsrichtsnoeren concrete doelstellingen en fasen vastgesteld. De nadruk wordt gelegd op een grotere inzetbaarheid, de ontwikkeling van het ondernemersschap, het stimuleren van het aanpassingsvermogen en het bevorderen van de gelijke kansen. Dit houdt niet in dat de voorschriften inzake migratie naar en uit de Gemeenschap worden gewijzigd.

De tenuitvoerlegging van de algemene economische strategie, zoals bepaald in de BEPG, en van de in de werkgelegenheidsrichtsnoeren voorgestelde beleidsmaatregelen levert reeds resultaten op. De werkgelegenheid neemt toe en de werkloosheid neemt af. In 2002 zal de impact van het Luxemburgproces grondig worden geëvalueerd.

De kandidaat-landen uit Midden- en Oost-Europa hebben reeds aanzienlijke vooruitgang geboekt bij de overgang naar een concurrentiële markteconomie. De groeivooruitzichten zijn verbeterd wegens het positieve effect van de nationale aanpassingsprogramma's en een gunstiger extern klimaat. De Commissie is van mening dat de kandidaat-landen hun inspanningen op het gebied van de hervormingen moeten voortzetten in het kader van de pretoetredingsprogramma's en overeenkomstig het bepaalde in de strategieën op het gebied van het economisch beleid en in de overzichten die gezamenlijk door de kandidaat-landen en de Commissie zijn opgesteld op het gebied van het werkgelegenheidsbeleid. Op die manier kan het terrein worden voorbereid om deze landen te zijner tijd te laten toetreden in omstandigheden die zowel in de kandidaat-lidstaten als in de huidige lidstaten de groei en het welzijn in de hand werken.

De Commissie heeft reeds een aantal initiatieven genomen met het oog op een grotere doeltreffendheid en stabiliteit van het communautair financieel stelsel. Deze maatregelen omvatten met name het actieplan betreffende de financiële diensten dat tegen 2005 ten uitvoer moet worden gelegd (Europese Raad van Lissabon) en de recente herziening van de communautaire wetgeving inzake de kapitaaltoereikendheid.

Er werd eveneens vooruitgang geboekt op het gebied van de hervorming van de architectuur van het internationaal monetair systeem. Over dit onderwerp werden in het kader van de verschillende forums besprekingen gevoerd, zoals met name bij het Internationaal Monetair Fonds (IMF) en de Groep van de zeven meest geïndustrialiseerde landen (G7). Teneinde de realiteit van de nieuwe opkomende markten en van de Economische en Monetaire Unie (EMU) beter in aanmerking te kunnen nemen, is de Commissie bereid een actieve rol te spelen bij de voorbereiding van en de onderhandelingen over gemeenschappelijke standpunten zowel op intern niveau als met de G7-partners, maar tot dusver aarzelen de lidstaten om de communautaire dimensie op internationaal niveau een grotere zichtbaarheid te geven.