SCHRIFTELIJKE VRAAG E-2681/02

van Erik Meijer (GUE/NGL) aan de Commissie

(24 september 2002)

Betreft: Strijdigheid tussen bewaarplicht voor verkeersgegevens van telecommunicatie en bescherming persoonlijke levenssfeer in artikel 8 van het Europees Verdrag tot bescherming van de rechten van de mens

1. Heeft de Commissie kennis genomen van de opvatting van het Nederlandse College Bescherming Persoonsgegevens (CBP), de vroegere Registratiekamer, geuit in de Nederlandse Staatscourant van 5 september 2002, dat een algemene bewaarplicht voor verkeersgegevens van telecommunicatie van een jaar of meer, zoals die mogelijk wordt naar aanleiding van de eind mei in tweede lezing door het Europees Parlement behandelde Richtlijn betreffende de verwerking van persoonsgegevens en de bescherming van de persoonlijke levenssfeer in de sector elektronische communicatie (nr. 2002/58/EG(1)), ontoelaatbaar is?

2. Heeft zij tevens kennis genomen van de verwijzing door het CBP naar het meermaals ingenomen standpunt van de Europese privacy-toezichthouders dat een bewaarplicht van een jaar of meer een inbreuk vormt op het recht op eerbiediging van de persoonlijke levenssfeer? Wat is uw opvatting daarover?

3. Heeft zij er tevens kennis van genomen dat een algemene bewaarplicht voor verkeersgegevens volgens het CBP strijdig is met de eerbieding van de persoonlijke levenssfeer zoals die is vastgelegd in artikel 8 van het Europees Verdrag tot bescherming van de Rechten van de Mens (EVRM)?

4. Kan zij bevestigen dat deze bewaarplicht strijdig is met het genoemde artikel uit het EVRM, zeker als deze plicht niet berust op een voorafgaande beschuldiging en op een afzonderlijke gerechtelijke opdracht tot onderzoek?

5. Kan de Commissie bevestigen dat de Europese Unie bij de artikelen 52, derde lid, en 53 van het in december 2000 in Nice afgekondigde Handvest voor de Grondrechten van de Europese Unie een link heeft gelegd met het op 4 november 1950 onder verantwoordelijkheid van de Raad van Europa totstandgekomen en voor het laatst op 11 mei 1994 gewijzigde EVRM die ertoe leidt dat EU-regelgeving met dit verdrag in overeenstemming dient te zijn?

6. Welke gevolgen dient de strijdigheid tussen eerder vastgelegde mensenrechten, waaronder de bescherming van de persoonlijke levenssfeer, te hebben voor de thans bij de Raad in ontwikkeling zijnde plannen voor een verplichting tot algemene opslag van verkeersgegevens van datacommunicatie?

(1) PB L 201 van 31.7.2002, blz. 37.

Antwoord van de heer Liikanen namens de Commissie

(13 november 2002)

1. De Commissie is nauw betrokken bij de huidige discussie over de verenigbaarheid van de algemene regels betreffende de bewaarplicht voor verkeersgegevens met het Europees Verdrag tot bescherming van de rechten van de mens en het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie. In deze context is de Commissie op de hoogte van de standpunten van de nationale autoriteiten voor de bescherming van persoonsgegevens.

2. en 3. Tijdens de gehele medebeslissingsprocedure die heeft geleid tot de vaststelling van Richtlijn 2002/58/EG van het Europees Parlement en de Raad van 12 juli 2002 betreffende de verwerking van persoonsgegevens en de bescherming van de persoonlijke levenssfeer in de sector elektronische communicatie(1) heeft de Commissie het standpunt verdedigd dat de algemene verplichting om verkeersgegevens te wissen wanneer die niet langer vereist zijn voor de levering en/of aanrekening van een communicatiedienst moet worden gehandhaafd. Eveneens gehandhaafd blijft echter de bestaande ruimte voor de lidstaten om de door de richtlijn opgelegde rechten en plichten te beperken wanneer dat noodzakelijk is voor openbare veiligheid, defensie en staatsveiligheid en de preventie van, het onderzoek naar en het opsporen en vervolgen van strafrechtelijke feiten. Daarbij moet evenwel worden voldaan aan de voorwaarden die nu uitdrukkelijk in dezelfde richtlijn worden genoemd (wetgevingsmaatregel, noodzakelijkheid, passendheid en proportionaliteit in een democratische samenleving, alsook beperktheid in de tijd).

5. De Commissie is het ermee eens dat de regelgeving in overeenstemming moet zijn met bovengenoemd Verdrag.

4. en 6. Er mag niet zonder meer van worden uitgegaan dat er onverenigbaarheid bestaat tussen een maatregel ter bewaring van verkeersgegevens en de door de Unie onderschreven rechten van de mens. De Commissie maakt momenteel een juridische analyse van de verenigbaarheid van maatregelenen met het oog op het bewaren van verkeersgegevens en verschillende wettelijke instrumenten, met inbegrip van die waarnaar in de vraag wordt verwezen. Of de lidstaten in overeenstemming met het Europees Verdrag tot bescherming van de rechten een algemene bewaarplicht voor verkeersgegevens kunnen opleggen aan de leveranciers van communicatiediensten, en, indien dat het geval is, in welke vorm en gepaard aan welke beschermingsmaatregelen, is een vraag die nog onbeslist is. Er is in dit verband immers nog geen jurisprudentie van het Europees Hof voor de Rechten van de mens of van het Europees Hof van Justitie.

(1) PB L 201 van 31.7.2002.