NL Publicatieblad van de Europese Unie CE 88/667

(2004/C 88 E/0686)

SCHRIFTELIJKE VRAAG E-4051/03

van Hiltrud Breyer (Verts/ALE) aan de Commissie

(12 januari 2004)

Betreft: Export van kerninstallaties naar de Volksrepubliek China

Het plutonium in splijtstofelementen van civiele Chinese kernreactors kan bij gebrek aan een opwerkings-installatie niet voor MOX-productie worden gebruikt. De voor militaire doeleinden beoogde hoeveelheid plutonium is voor een economische exploitatie van de MOX-fabriek ontoereikend. Het is bovendien de vraag of de bestaande kernreactors in staat zijn op MOX-splijtstofelementen te werken. Vooraanstaande experts zijn van mening dat het mogelijk is de installatie geschikt te maken voor de verwerking van plutonium voor kernkoppen.

De IAEO is van mening dat zij niet de juridische bevoegdheid bezit, noch qua personeel en financiën in staat is een doeltreffende controle op ingevoerde kerninstallaties te garanderen.

1. Over welke informatie beschikt de Commissie in verband met de bestemming, in de Volksrepubliek China, van de splijtstofelementenfabriek in Hanau, de SNR-300 en de reactorkern daarvan?

2. Is de Commissie van mening dat een rechtstreeks of indirect militair gebruik van de in het kader van de beoogde transactie te leveren installaties, onderdelen en kernsplijtstoffen mogelijk is?

3. Hoe beoordeelt de Commissie momenteel de verenigbaarheid van de bestaande exportplannen met verordening (EG) nr. 1334/2000 van de Raad (1), met het nog geldende wapenembargo van de EU ten aanzien van China en met verdere internationale verplichtingen om de levering van militair bruikbare goederen te voorkomen?

4. Deelt de Commissie de opvatting van de IAEO dat een doeltreffende controle op het militair gebruik van de installatie niet mogelijk is, en welke conclusies trekt zij daaruit in verband met toepassing van het wapenembargo ten aanzien van China?

Antwoord van de heer Patten namens de Commissie

(24 februari 2004)

Het is de Commissie bekend dat Duitsland wellicht een MOX-fabriek naar China zal uitvoeren. Voorts is de Commissie ervan op de hoogte dat China SNR 300 splijtstofelementen wenst te verkrijgen. De Commissie beschikt evenwel niet over officiële informatie waarin wordt aangegeven waarom China belangstelling heeft voor deze splijtstoffen en deze installatie. Het MOX-productieproces is niet geschikt voor de productie van kernwapens, maar wel een belangrijke stap voor verwerking van plutonium door het gebruik ervan in lichtwaterreactoren.

De desbetreffende uitvoer valt onder Verordening (EG) nr. 1334/2000 van de Raad van 22 juni 2000 tot instelling van een communautaire regeling voor controle op de uitvoer van producten en technologie voor tweeërlei gebruik, hierna te noemen Dual-use verordening, en is daarom onderworpen aan een uitvoervergunning. Het product is opgenomen in bijlage I (0B005). De relevante bepalingen in dit verband zijn de artikelen 3 en 8 van de Dual use verordening.

Op grond van artikel 3, lid 1, van de Dual Use verordening is een vergunning vereist voor alle producten die voorkomen op de lijst in bijlage I. De Commissie is van oordeel dat de MOX-fabriek waarnaar in de vraag wordt verwezen, technisch gezien overeenstemt met het product dat wordt vermeld in de lijst onder rubriek 0B005 van bijlage I van de Dual Use verordening. Bijgevolg is op grond van artikel 3, lid 1 een vergunning vereist.

Volgens de informatie waarover de Commissie beschikt, heeft de Duitse onderneming Siemens aan de Duitse vergunningverlenende autoriteit gevraagd of een vergunning zou worden verleend voor de uitvoer van de fabriek naar China. Voor zover de Commissie bekend, is hierover nog geen beslissing genomen. De beslissing om de vergunning te verlenen of te weigeren is evenwel een soeverein besluit van de lidstaat. In artikel 8 van de verordening is een niet-beperkende lijst opgenomen met bepaalde overwegingen waarmee de lidstaten bij het nemen van hun besluit rekening moeten houden. De Commissie is niet bevoegd om op te treden. Slechts wanneer het besluit is genomen, zouden andere lidstaten eventueel een dergelijk besluit in twijfel kunnen trekken, maar de voorwaarden voor een dergelijke actie zijn strikt afgebakend door de verordening.

De Internationale Organisatie voor Atoomenergie (IAEA) is de instantie die verantwoordelijk is voor de controle op nucleaire installaties en de Commissie is niet op de hoogte gebracht van de verklaring van de IAEA. China is echter een van de vijf in het non-proliferatieverdrag vermelde kernmachten. Bijgevolg kan de IAEA slechts controles uitvoeren indien beide partijen hiermee vrijwillig instemmen. Bovendien moet op basis van een kosten-batenanalyse worden beoordeeld hoe doeltreffend dergelijke controles zijn. Voorts merkt de Commissie op dat China lid is van het Zangger-comité, dat bevoegd is voor de controle op de uitvoer van nucleair materiaal.

Wat het wapenembargo van de EU tegen China betreft, heeft de Europese Raad van 12 december 2003 de Raad Algemene Zaken en Externe Betrekkingen verzocht dit wapenembargo opnieuw te bezien. Tijdens de Raad Algemene Zaken en Externe Betrekkingen van januari 2004 werd deze kwestie voor de eerste maal besproken. De werkzaamheden worden voortgezet in de desbetreffende groepen van de Raad. Vóór maart 2004 wordt geen beslissing verwacht.

(1) PB L 159 van 30.6.2000, blz. 1.