SCHRIFTELIJKE VRAAG E-0496/01

van Alexander de Roo (Verts/ALE) aan de Commissie

(22 februari 2001)

Betreft: Aantasting Duitse natuurgebieden door IJzeren Rijn

De eventuele heropening van het historische tracé voor de IJzeren Rijn door Nationaal Park De Meinweg leidt net over de grens in Duitsland ook tot aantasting van de natuur in een door de Duitse overheid aangewezen habitat- en vogelrichtlijngebied. De voorgestelde tracévarianten ten noorden en ten zuiden van De Meinweg (alternatief A1 en alternatief A2) ontzien het (Nederlandse) natuurgebied enigszins, maar doorsnijden op Duits grondgebied het Natura 2000-gebied Forst Meinweg en het vogelbeschermgebied Schwalm Nette Platte mit Grenzwald und Meinweg (DE 4603-401).

Is voor het eventueel opnieuw in gebruik nemen van het historische tracé in Duitsland niet ook een (onafhankelijk) onderzoek van de Duitse overheden noodzakelijk naar de mogelijke gevolgen voor de natuurwaarde(n) in Forst Meinweg en het vogelbeschermgebied Schwalm Nette Platte mit Grenzwald und Meinweg?

In hoeverre is een grensoverschrijdende milieueffectbeoordeling noodzakelijk (confer Richtlijn 97/11/EG(1) tot wijziging van Richtlijn 85/337/EEG(2) betreffende de milieueffectbeoordeling van bepaalde openbare en particuliere projecten) om ook de mogelijke negatieve effecten op Duits grondgebied te kunnen beoordelen?

(1) PB L 73 van 14.3.1997, blz. 5.

(2) PB L 175 van 5.7.1985, blz. 40.

Antwoord van mevrouw Wallström namens de Commissie

(30 mei 2001)

De zone Schwalm-Nette-Platte mit Grenzwald und Meinweg werd door Duitsland aan de Commissie ter kennis gebracht als een speciale beschermingszone krachtens artikel 4, lid 1 van Richtlijn 79/409/EEG van de Raad van 2 april 1979 inzake het behoud van de vogelstand(1) (hierna de Vogelrichtlijn). Een deel van deze speciale beschermingszone, gelegen in het gebied Forst Meinweg, is bovendien onlangs aangewezen als een voorgesteld gebied van communautair belang volgens artikel 4, lid 1 van Richtlijn 92/43/EEG van de Raad van 21 mei 1992 inzake de instandhouding van de natuurlijke habitats en de wilde flora en fauna(2) (hierna de Habitatrichtlijn) onder de naam Meinweg mit Ritzroder Dünen.

De beschermingsregeling, zoals voorzien in artikel 6, leden 2 tot en met 4 van de Habitatrichtlijn, is zowel van toepassing op de krachtens de Vogelrichtlijn aangewezen speciale beschermingszones als op de krachtens de Habitatrichtlijn voorgestelde gebieden van communautair belang. Volgens artikel 6, lid 3, van de Habitatrichtlijn, wordt voor elk plan of project dat niet direct verband houdt met of nodig is voor het beheer van het gebied, maar aanzienlijke gevolgen kan hebben voor zo'n gebied, een passende beoordeling gemaakt van de gevolgen, rekening houdend met de instandhoudingsdoelstellingen van dat gebied. De Habitatrichtlijn bepaalt niet op welke manier deze gevolgen beoordeeld moeten worden, maar stelt alleen vast dat de beoordeling passend moet zijn.

De Commissie wijst erop dat de heropening van de IJzeren Rijn momenteel wordt bestudeerd, maar dat er nog geen beslissing is genomen. Indien wordt beslist de spoorlijn door het gebied Schwalm-Nette-Platte mit Grenzwald und Meinweg te heropenen, moet dit project eerst onderworpen worden aan een passende beoordeling van de gevolgen, rekening houdend met de instandhoudingsdoelstellingen van dat gebied, op voorwaarde dat het project voor dat gebied aanzienlijke gevolgen zou kunnen hebben.

Volgens bijlage I, lid 7 a), artikel 4, lid 1 van Richtlijn 85/337/EEG van de Raad betreffende de milieu-effectbeoordeling van bepaalde openbare en particuliere projecten (hierna de MEB-richtlijn), zoals gewijzigd bij Richtlijn 97/11/EG van de Raad van 3 maart 1997(3), moet de aanleg van spoorlijnen voor spoorverkeer over lange afstand worden onderworpen aan een milieu-effectbeoordeling. Met betrekking tot een wijziging in de projecten van bijlage I van de MEB-richtlijn, stelt bijlage II, lid 13, artikel 4, lid 2 van de MEB-richtlijn vast dat de lidstaten door een onderzoek per geval of aan de hand van door de lidstaten vastgestelde drempelwaarden of criteria, bepalen of het project al dan niet moet worden onderworpen aan een beoordeling.

Artikel 7 van de MEB-richtlijn legt lidstaten, die constateren dat een project vermoedelijk aanzienlijke milieu-effecten zal hebben in een andere lidstaat, de verplichting op om die andere lidstaat over het project op de hoogte te brengen. Deze lidstaat kan verzoeken om deel te nemen aan de procedure van milieu-effectbeoordeling van de lidstaat, op wiens grondgebied het project zal worden uitgevoerd. De betrokken lidstaten moeten in overleg treden over de mogelijke grensoverschrijdende gevolgen van de projecten en de voorgenomen maatregelen om die gevolgen te verminderen of teniet te doen.

Aangezien de IJzeren Rijn alleen heropend schijnt te kunnen worden als alle lidstaten waardoor de spoorlijn loopt toestemmen in de heropening, zal het project niet slechts in één lidstaat worden uitgevoerd. Elke betrokken lidstaat heeft daarom de mogelijkheid om de gevolgen van het project voor het eigen grondgebied te beoordelen en er rekening mee te houden in het kader van zijn eigen administratieve procedure. Alleen in geval van bijkomende grensoverschrijdende gevolgen, die de Commissie in dit stadium niet kan voorzien, lijkt de procedure van artikel 7 van de MEB-richtlijn in deze context van toepassing.

(1) PB L 103 van 25.4.1979.

(2) PB L 206 van 22.7.1992.

(3) PB L 73 van 14.3.1997.