NL Publicatieblad van de Europese Unie CE 88/308

(2004/C 88 E/0314)

SCHRIFTELIJKE VRAAG P-3907/02

van Ilda Figueiredo (GUE/NGL) aan de Commissie

(7 januari 2003)

Betreft: Sociaal-economische gevolgen van de EU-uitbreiding

Zoals ik reeds in mijn vorige vraag aan de Commissie heb benadrukt, zal de komende uitbreiding van de EU met de landen van Midden- en Oost-Europa ingrijpende sociaal-economische gevolgen hebben, met name voor de regio's en lidstaten met een vergelijkbare structuur, zoals in het geval van Portugal.

Daarnaast is het onbegrijpelijk dat er voor de uitbreiding een financieel plan is voorgesteld dat slechts gebaseerd is op een inschatting van de gevolgen op „EU-niveau”, terwijl iedereen toch weet dat de EU geen homogene economische structuur bezit en er flagrante verschillen tussen de diverse landen, regio's en bedrijfssectoren bestaan.

Met betrekking tot Portugal leidt de uitbreiding tot diverse gevolgen zoals bedrijfsverplaatsingen en minder directe buitenlandse investeringen ten koste van Portugal en ten gunste van de nieuwe EU-landen, in een feller concurrentieklimaat, met negatieve gevolgen voor de werkgelegenheid en de economische groei van Portugal.

Inmiddels — maar pas nadat de Top van Kopenhagen besloten had voor de uitbreiding een financieel plan op te stellen — heeft de Commissie besloten een groep deskundigen in het leven te roepen die de gevolgen van de uitbreiding moet onderzoeken en de door het grote publiek gestelde vragen moet beantwoorden.

Kan de Commissie in het licht van het voorafgaande mededelen:

— of zij er zich van bewust is dat de EU geen homogene economische structuur bezit en dat de uitbreiding voor de diverse EU-landen uiteenlopende gevolgen zal hebben? Zo ja, hoe evalueert zij deze gevolgen per land?

— welke financiële middelen en maatregelen zij denkt te mobiliseren om de landen, regio's en bedrijfssectoren te steunen die het meest door de uitbreiding zullen worden getroffen, zoals Portugal? Is zij voornemens instrumenten in het leven te roepen (speciale programma's voor de bevordering van de economische groei, zoals bij vorige uitbreidingen is gebeurd) om genoemde negatieve sociaal-economische gevolgen op te vangen?

— welke doelstellingen en resultaten zij met de onlangs in het leven geroepen deskundigengroep hoopt te bereiken?

Antwoord van Günter Verheugen namens de Commissie

(29 januari 2003)

De macro-economische impact van uitbreiding van de Europese Unie is naar verwachting relatief gering voor de vijftien lidstaten (EU-15).

Volgens de evaluatie van een binnen de Commissie verrichte studie (1) zal er in de periode van tien jaar na de komende uitbreidingsronde sprake zijn van een gecumuleerd groeioverschot van 0,7 % voor de vijftien lidstaten.

De economische impact zal groter zijn in de grensregio's van lidstaten die grenzen aan kandidaat-lidstaten, voornamelijk in Duitsland en Oostenrijk, terwijl de meer afgelegen gebieden minder effect zullen ondervinden van de uitbreiding.

Het aandeel van Portugal in de totale export van de kandidaat-lidstaten naar de Unie bedroeg in 2002 slechts 0,7 % en het aandeel van dit land in de totale import van de kandidaat-lidstaten uit de Europese Unie was niet meer dan 0,3 %.

Het maken van een vergelijking tussen buitenlandse directe investeringen in de kandidaat-lidstaten en toewijzingen aan de lidstaten is veel complexer. Dankzij de Europaovereenkomsten zijn de markten al voor de toetreding behoorlijk open. Volgens het World Investment Report 2002 van de Verenigde Naties zijn de bruto inkomende investeringen in de kandidaat-lidstaten voortdurend toegenomen sinds 1996. Het rapport meldt verder dat de buitenlandse directe investeringen in Tsjechië in 2000 EUR 5,3 miljard bedroegen en in 2001 EUR 5,5 miljard. In Hongarije hadden deze investeringen een omvang van EUR 1,6 miljard in 2000 en van EUR 2,6 miljard in 2001. In Portugal bedroegen de buitenlandse directe investeringen EUR 6,9 miljard in 2000 en EUR 6,7 miljard in 2001, een opmerkelijke toename vergeleken met de periode 1996-1999. Volgens de Commissie zijn er bij een uitbreiding dan ook geen verliezers.

De economische en sociale ongelijkheid in de EU-25 zal na de uitbreiding aanvankelijk toenemen. Dit is echter een statistisch effect, dat toe te schrijven is aan het lagere bruto binnenlands product (bbp) van de toetredende staten.

Gebaseerd op de besluiten van de Europese Raad van Kopenhagen (12 en 13 december 2002) zal de via de structuurfondsen verleende bijstand in de nieuwe lidstaten in 2006 per capita EUR 118 bedragen, tegenover een gemiddelde van EUR 217 in de periode 2000-2006 in de onder doelstelling 1 vallende regio's in de vijftien lidstaten.

(1) The economic impact of enlargement. Enlargement Papers nr. 4, June 2001.