SCHRIFTELIJKE VRAAG E-3326/02

van Raffaele Costa (PPE-DE) aan de Commissie

(25 november 2002)

Betreft: Illegale handel in rundvee

In Italië zijn de autoriteiten vermoedelijk een illegale handel in runderen van hoofdzakelijk Duitse afkomst op het spoor gekomen. Een aantal van deze dieren bleek met ziektes besmet te zijn die een gevaar voor de menselijke gezondheid kunnen vormen.

De frauduleuze praktijken werden mogelijk gemaakt door de identificatieplaatjes van de betrokken runderen te vervalsen en verder onderzoek moet nog uitwijzen wie daarvoor verantwoordelijk was. De dieren werden bovendien met behulp van allerlei verboden middelen, zoals anabolica en cortisonepreparaten, opgefokt en daarna illegaal geslacht. Het onderzoek heeft reeds tot de aanhouding van dertig personen geleid, onder wie verscheidene, van medeplichtigheid beschuldigde dierenartsen; in het totaal gaat het om zo'n 700 personen, onder meer veefokkers, slagers, tussenpersonen, handelaars en ambtenaren. De illegale slachtingen hebben de EG naar schatting zo'n 50 miljoen euro gekost.

Acht de Commissie het daarom niet noodzakelijk om naast de surveillancemaatregelen voor de meest voorkomende runderziektes, vooral BSE, het huidige traceerbaarheidssysteem in de vlees- en vleesproductensector, dat ernstige tekortkomingen vertoont, te verbeteren, en wel om de bescherming van de menselijke gezondheid te waarborgen;

Het optreden te evalueren van het Voedsel- en Veterinair Bureau, dat belast is met het toezicht op de inachtneming van het Gemeenschapsrecht inzake voedselveiligheid;

Het toezicht op de grensoverschrijdende handel in rundvlees te verscherpen, teneinde de vele eerlijke fokkers te beschermen?

Antwoord van dhr. Byrne Namens de Commissie

(4 februari 2003)

De Commissie heeft geen informatie van de kant van de Italiaanse autoriteiten ontvangen betreffende de gebeurtenissen waarop de geachte afgevaardigde doelt. De Commissie beschikte echter wel over informatie uit de pers, waaruit bleek dat de verantwoordelijke autoriteiten de zaak onderzochten.

De Commissie zal de Italiaanse autoriteiten om verduidelijking vragen; zij is met name bezorgd over het feit dat het kennelijk dieren uit Duitsland betrof, aangezien in dat geval ook de verspreiding door de betrokken lidstaten van informatie via het systeem voor snelle waarschuwingen voor levensmiddelen in het geding is.

Wat de beschikbaarheid van passende communautaire maatregelen ter voorkoming van illegale activiteiten betreft, dient benadrukt te worden dat de hele reeks wetsbesluiten die de Commissie heeft voorgesteld, en die door de Raad en het Parlement zijn goedgekeurd, plus alle geplande toekomstige wetsvoorstellen, nooit afdoende zullen zijn om alle mogelijke illegale en misdadige handelingen te voorkomen.

De huidige communautaire wetgeving omvat verschillende bepalingen betreffende de traceerbaarheid van runderen.

Verordening (EG) nr. 1760/2000 van het Europees Parlement en de Raad van 17 juli 2000 tot vaststelling van een identificatie- en registratieregeling voor runderen en inzake de etikettering van rundvlees en rundvleesproducten en tot intrekking van Verordening (EG) nr. 820/97 van de Raad(1) verplicht de lidstaten ertoe een geautomatiseerde database op te zetten. Deze database moet informatie bevatten over de identiteit van alle runderen, over alle veehouderijen met runderen, en over alle transporten van runderen. Eventuele tekortkomingen van de werking van de databases van de betrokken lidstaten zullen onderzocht worden in het kader van het werkprogramma van de inspectiediensten van de Commissie.

Het Voedsel- en Veterinair Bureau (VVB) van het Directoraat-generaal Gezondheids- en Consumentenbescherming geeft hoge prioriteit aan controles op de naleving van communautaire wetgeving inzake voedselveiligheid. Het Bureau heeft in 2002 een reeks evaluaties verricht in verband met de traceerbaarheid van rundvlees en rundvleesproducten. De verslagen van deze inspectiemissies zijn aan het Parlement doorgegeven en staan ook op de website van het Directoraat-generaal. Naar het schijnt zijn de door de inspecteurs geconstateerde tekortkomingen ten aanzien van de traceerbaarheid niet zozeer het gevolg van inadequate communautaire wetgeving, maar van gebrekkige organisatie en/of het ontbreken van toezicht op de naleving van de geldende wetgeving. Alle onvolkomenheden worden gemeld aan de nationale autoriteiten, die verantwoordelijk zijn voor de correcte tenuitvoerlegging van wetgeving inzake voedselveiligheid op nationaal niveau, en ook voor het vervolgen en bestraffen van criminele activiteiten, waar nodig, zoals in de bedoelde gevallen van illegale handel in runderen.

De traceerbaarheid van levensmiddelen, diervoeders, voedselproducerende dieren, en stoffen die in levensmiddelen of diervoeders verwerkt worden, is op communautair niveau uitvoerig geregeld door Verordening (EG) nr. 178/2002 van het Europees Parlement en de Raad van 28 januari 2002 tot vaststelling van de algemene beginselen en voorschriften van de levensmiddelenwetgeving, tot oprichting van een Europese Autoriteit voor voedselveiligheid en tot vaststelling van procedures voor voedselveiligheidsaangelegenheden(2). Met ingang van 1 januari 2005 zal artikel 18 van deze Verordening volledig van toepassing zijn; dit artikel bepaalt dat de exploitanten van levensmiddelenbedrijven en diervoederbedrijven moeten kunnen nagaan wie hun levensmiddelen etc. heeft aangeleverd, en aan welke bedrijven zij zelf hun producten hebben geleverd. De exploitanten moeten hun bedrijven zodanig organiseren dat er passende traceerbaarheidssystemen en -procedures zijn en dat informatie waar de bevoegde autoriteiten om vragen onmiddellijk verstrekt kan worden. Levensmiddelen en diervoeders mogen alleen op de markt gebracht worden als de traceerbaarheid verzekerd is door passende etikettering en/of andere vormen van identificatie.

Wat grensoverschrijdende handel in runderen betreft, zij er op gewezen dat Richtlijn 90/425/EEG van de Raad van 26 juni 1990 inzake veterinaire en zoötechnische controles in het intracommunautaire handelsverkeer in bepaalde levende dieren en producten in het vooruitzicht van de totstandbrenging van de interne markt(3) de lidstaten ertoe verplicht te verzekeren dat runderen voldoen aan de voorschriften van Richtlijn 64/432/EEG van de Raad van 26 juni 1964 inzake veterinairrechtelijke vraagstukken op het gebied van het intracommunautaire handelsverkeer in runderen en varkens(4). Deze richtlijn verplicht lidstaten om ervoor te zorgen dat alleen dieren die aan de relevante voorschriften voldoen vanaf hun grondgebied uitgevoerd worden.

De informatie betreffende mogelijke benadeling van de Gemeenschap voor een bedrag van 50 miljoen euro door clandestiene slachtingen tenslotte zal worden doorgegeven aan het Europees Bureau voor Fraudebestrijding.

(1) PB L 204 van 11.8.2000.

(2) PB L 31 van 1.2.2002.

(3) PB L 224 van 18.8.1990.

(4) PB P 121 van 29.7.1964.