SCHRIFTELIJKE VRAAG E-3013/00

van Freddy Blak (PSE) aan de Commissie

(26 september 2000)

Betreft: Plagerijen tegen buitenlandse reisgidsen

In veel Europese steden maakt de plaatselijke overheid het buitenlandse reisleiders, -gidsen en -organisatoren met plaatselijke protectionistische maatregelen moeilijk om op hun grondgebied te werken. Dikwijls gaat het om regels die speciale kwalificaties vergen, waar alleen de gidsen van ter plaatse aan kunnen voldoen.

Ettelijke reisleiders zijn al aangehouden en hebben zware boetes moeten betalen wegens het uitvoeren van wat hun werk is. Zoiets is onaanvaardbaar en in strijd met de regels van de interne markt over het vrij verkeer van arbeidskrachten. Is het waar dat de Europese Commissie niet overweegt om op te treden tegen een land als Italië, waar zich bijzonder krasse gevallen van overtreding van de bepalingen van het Verdrag van Rome over het vrij verkeer voordoen?

Antwoord van de heer Bolkestein namens de Commissie

(7 november 2000)

De Commissie is op de hoogte van de situatie waarnaar het geachte parlementslid verwijst. Zij onderhoudt namelijk veel contacten met de beroepssector en met de nationale autoriteiten. Met name zij gewezen op het werkdocument over toeristengidsen(1) en op het verslag voor de Raad en het Parlement(2) over de toepassing van Richtlijn 92/51/EEG van de Raad van 18 juni 1992 betreffende een tweede algemeen stelsel van erkenning van beroepsopleidingen, ter aanvulling van Richtlijn 89/48/EEG(3).

Om te beginnen moet erop worden gewezen dat het de lidstaten vrijstaat regels voor de toegang tot en de uitoefening van beroepen op hun grondgebied vast te stellen (mits deze regels niet discriminerend zijn). In het bijzonder kunnen zij eisen dat de betrokkenen in het bezit zijn van een specifieke kwalificatie of een diploma voordat zij een bepaald beroep mogen uitoefenen. Met deze regels wordt beoogd een zekere kwaliteit te waarborgen. Ze worden gemotiveerd met een beroep op bijvoorbeeld de bescherming van de volksgezondheid of van de consument. Onderdanen van een lidstaat die hun kwalificatie in een andere lidstaat hebben behaald, vallen evenwel onder het communautaire recht.

Om in Italië het beroep van toeristengids te mogen uitoefenen moet men in het bezit zijn van een kwalificatie op het in Richtlijn 92/51 aangegeven niveau. In deze richtlijn wordt bepaald dat onderdanen van de ene lidstaat het recht hebben in een andere lidstaat een beroep uit te oefenen als zij daarvoor in hun lidstaat van oorsprong volledig gekwalificeerd zijn. De ontvangende lidstaat kan van de migrant verlangen dat hij een stage loopt of een proeve van bekwaamheid aflegt wanneer er wezenljke verschillen zijn tussen zijn opleiding en de vereisten in de ontvangende lidstaat.

Italië heeft de richtlijn ten uitvoer gelegd door middel van een in 1994 goedgekeurd decreet (Decreto Legislativo 2 maggio 1994, n.319). Hierin wordt bepaald dat erkenning afhankelijk kan worden gesteld van, naar keuze van de migrant, het lopen van een stage of het afleggen van een proeve van bekwaamheid.

Wat de toepassing van deze regels door steden betreft, waar het geachte parlementslid op doelt, zij opgemerkt dat het iedere lidstaat vrijstaat desgewenst bevoegdheden over te dragen aan de binnenlandse autoriteiten van het land en om richtlijnen om te zetten door middel van maatregelen die door regionale of lokale autoriteiten worden genomen. Deze machtsverdeling ontslaat de lidstaat echter niet van de verplichting ervoor te zorgen dat de bepalingen van de richtlijn correct in nationaal recht worden omgezet.(4)

Het opleggen van administratieve, maar ook strafrechtelijke boetes aan mensen die een gereglementeerd beroep uitoefenen zonder te beschikken over de nodige kwalificaties dan wel over een in een andere lidstaat verkregen kwalificatie die niet vooraf erkend is, is in beginsel niet met bovenstaande regels in strijd. De Commissie heeft trouwens nooit een klacht ontvangen dat een lidstaat weigerde een kwalificatie als toeristengids te erkennen of dat er zich bijzondere moeilijkheden bij de erkenningsprocedures op dit gebied zouden voordoen.

Wat het opleggen van boetes aan reisleiders betreft, lijkt het probleem hoofdzakelijk te wijten te zijn aan verwarring over de verschillen tussen het beroep van reisleider en dat van toeristengids. De lidstaten zijn zelf bevoegd voor de afbakening van de reikwijdte van beide beroepen. De feiten die de Commissie tot nu toe onder de aandacht zijn gebracht, duiden niet op een praktijk die een inbreuk op het EG-Verdrag zou kunnen vormen. De Commissie herinnert het geachte parlementslid er in ieder geval aan dat artikel 49 (ex artikel 59) van het EG-Verdrag (vrij verlenen van diensten) rechtstreekse werking heeft en individuen rechten toekent die de nationale autoriteiten in acht moeten nemen. Belanghebbenden kunnen hun individuele rechten dan ook het best beschermen door de nationale rechter te vragen de boetes die huns inziens in strijd met deze bepalingen zijn opgelegd, te vernietigen.

(1) SEC(97) 837 def.

(2) MARKT/D4/8052/4/99.

(3) PB L 209 van 24.7.1992 PB L 30 van 9.2.1995 (overeenkomstig laatste wijziging).

(4) HvJ C-227-230/85.