SCHRIFTELIJKE VRAAG E-2692/97 van Patricia McKenna (V) aan de Commissie (1 september 1997)

Betreft: Op de markt brengen van testapparatuur met genetisch gemodificeerde micro-organismen voor het vaststellen van antibioticasporen in melk

In juli 1997 heeft de Europese Commissie toegestemd dat testapparatuur op de markt werd gebracht met genetisch gemodificeerde micro-organismen om vast te stellen of sporen van antibiotica in melk zijn achtergebleven. Deze apparatuur wordt gemaakt door de maatschappij Valio Oy en bevat genetisch gemodificeerd streptokokken thermophilus T102.

Kan de Commissie nader toelichten welke wetenschappelijke studies zijn uitgevoerd om te kunnen bepalen dat goedkeuring voor het in de handel brengen van dit product geen belangrijk risico voor de gezondheidszorg of het milieu oplevert? Wie heeft deze studies uitgevoerd? Liggen zij ter inzage van het publiek en/of worden zij beschikbaar gesteld?

Heeft de Commissie ten aanzien van antibiotica in melk bepaalde ideeën om het gebruik daarvan in de zuivelindustrie te beperken? De Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) heeft resistentie tegen antibiotica van mensen als een belangrijk gezondheidsrisico aangemerkt met mogelijk grote consequenties voor moderne medische behandelingen. Er wordt van uitgegaan dat deze resistentie wordt veroorzaakt door het hoge antibioticaniveau in levensmiddelen.

Antwoord van mevrouw Bjerregaard namens de Commissie (16 oktober 1997)

Op 14 juli 1997 nam de Commissie een beschikking aan betreffende het in de handel brengen van door de Finse maatschappij Valio Oy meegedeelde T102-test ((PB L 225 van 15.8.1997. )). Op het etiket van de testapparatuur zal worden aangegeven dat deze een genetisch gemodificeerd micro-organisme bevat (Streptococcus thermophilus T102).

Deze beschikking werd gegeven als gevolg van een gunstig advies dat bij gekwalificeerde meerderheid werd uitgebracht door het regelgevend comité zoals opgericht bij Richtlijn 90/220/EEG van de Raad van 23 april 1990 inzake de doelbewuste introductie van genetisch gemodificeerde organismen in het milieu ((PB L 117 van 8.5.1990. )). Ingevolge de vaststelling van die beschikking zal de bevoegde Finse instantie toestemming verlenen, waardoor het product kan worden gebruikt voor het snel vaststellen van antibioticasporen in melk.

In de toestemmingsprocedure van Richtlijn 90/220/EEG is vastgelegd dat de aanvrager een kennisgevingsdossier voorlegt dat alle gegevens en informatie omvat die noodzakelijk zijn voor de evaluatie van de mogelijke gevolgen van het in de handel brengen van het genetisch gemodificeerde micro-organisme voor de menselijke gezondheid en het milieu. In het geval van de bovenvermelde genetisch gemodificeerde T102-test heeft de kennisgever de Finse instantie een dergelijk dossier overhandigd.

Het dossier omvatte een groot aantal wetenschappelijke studies, verslagen en evaluaties die allemaal openbaar zijn en waarvan het merendeel door verschillende wetenschappers van universiteiten of andere openbare instellingen is opgesteld. De kennisgever en de Finse instantie zijn bereid nadere inlichtingen te verstrekken over alle in het kader van de toestemmingsprocedure verschafte informatie en gegevens. Er moet desalniettemin op worden gewezen dat deze informatieverspreiding moet geschieden binnen de grenzen van de bepalingen van artikel 19 van Richtlijn 90/220/EEG waarin is vastgelegd dat de Commissie en de bevoegde instanties het vertrouwelijke karakter van bepaalde informatie of gegevens moeten respecteren, met name die welke onder de intellectuele eigendomsrechten vallen of waarvan de openbaarmaking de concurrentiepositie van de aanvrager zou kunnen schaden. Uit het kennisgevingsdossier blijkt dat het onwaarschijnlijk is dat de te testen melkmonsters andere levensmiddelen zullen besmetten. Volgens de kennisgever zal het in de testapparatuur gebruikte melkmonster niet opnieuw in de voedselketen terecht komen. De melk waarvan een monster is getrokken zal derhalve niet worden aangetast.

De Commissie is zich weliswaar terdege bewust van de mogelijke gevolgen voor de menselijke gezondheid van het gebruik van antibiotica in de vlees- en zuivelindustrie, maar het is haar niet bekend dat de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) tot de conclusie is gekomen, zoals het geachte Parlementslid oppert, dat het resistentieprobleem bij mensen te wijten is aan het hoge antibioticaniveau in levensmiddelen. In dit opzicht moet erop worden gewezen dat geen enkel antibioticum tegenwoordig mag worden gebruikt als additief in voer voor melkkoeien. Het gebruik van antibiotica bij groepen melkkoeien kan resulteren in residuen in melk die de toegestane grenswaarden overschrijden. In Richtlijn 96/23/EG van de Raad van 29 april 1996 inzake controlemaatregelen ten aanzien van bepaalde stoffen en residuen daarvan in levende dieren en in producten daarvan en tot intrekking van de Richtlijnen 85/358/EEG en 86/469/EEG en de Beschikkingen 89/187/EEG en 91/664/EEG ((PB L 125 van 23.5.1996. )) werden eenjarige plannen ontvouwd voor toezicht op residuen in melk en met name antimicrobiële stoffen. Elke lidstaat moet officiële monsters nemen op boerderijen of zuivelbedrijven teneinde deze te laten onderzoeken op de aanwezigheid van antibioticasporen in melk. Wanneer er residuen zijn vastgesteld die de toegestane grenswaarde overschrijden, moet de bevoegde instantie, krachtens artikel 18 van deze richtlijn, een onderzoek instellen in de boerderij van oorsprong of herkomst en moet zij alle voor de bescherming van de openbare gezondheid noodzakelijke maatregelen nemen, alsmede specifieke maatregelen ingeval van herhaalde inbreuken.

In samenwerking met de industrie heeft de Commissie een programma uitgewerkt voor toezicht op antimicrobiële resistentie van dieren die antibiotica toegediend krijgen als voedseladditieven. De Commissie is bovendien betrokken bij het onderzoek naar het mogelijke verband tussen resistentie tegen antibiotica bij de mens en het toedienen van antibiotica aan vee. De Commissie zal een actieve rol spelen bij de komende WHO-bijeenkomst over de medische gevolgen van het toedienen van antibiotica aan vee, die in oktober 1997 te Berlijn zal plaatsvinden. In het kader van het specifieke programma voor onderzoek en technologische ontwikkeling, inclusief demonstratie, op het gebied van de medische biologie en de gezondheid (1994-1998) is 3 miljoen ecu uitgetrokken voor projecten die direct of indirect verband houden met de resistentie van ziekteverwekkers bij de mens tegen farmaceutische producten zoals mycobacteriën, enterohemorragische Escheria coli, salmonella en listeria.