SCHRIFTELIJKE VRAAG E-0762/03

van Charles Tannock (PPE-DE) aan de Commissie

(12 maart 2003)

Betreft: Bescherming van de moerassen van de Biebrza in het noord-oosten van Polen

Er zijn berichten dat er een omvangrijk wegenaanlegproject in voorbereiding is voor het noord-oosten van Polen, dat o.a. het tracé van de Via Baltica door het nationaal park van de Biebrza en de ongerepte woudgebieden van Augustow en Knyszyn omvat. Volgens de berichten zou de weg ook geheel of gedeeltelijk gefinancierd worden met EU-middelen. De moerassen van de Biebrza worden als één van de belangrijkste waterrijke gebieden in Europa beschouwd; ze herbergen een buitengewoon grote verscheidenheid aan vogels, o.a. witte en zwarte ooievaars, arenden, haviken, kraanvogels, kwartelkoning, stern, roodmus, blauwborst en wouw, naast andere soorten fauna. Het World Wildlife Fund neemt deel aan een beschermingsproject dat over 10 jaar loopt om het gebied in zijn oorspronkelijke staat te bewaren.

Zijn de berichten juist, en zo ja, heeft de Europese Commissie het tracé van de weg met de Poolse autoriteiten besproken, met inbegrip van de mogelijkheden om één van de vele alternatieve tracés te volgen? Stemt Polen in met naleving van de EU-milieurichtlijnen vóór zijn toetreding, en worden EU-subsidies voor aanlegprojecten in alle kandidaat-lidstaten vóór de toetreding afhankelijk gemaakt van naleving van de milieuwetgeving van de Europese Unie?

Antwoord van mevrouw Wallström namens de Commissie

(15 april 2003)

De Via Baltica is een van de wegtracés van Corridor I, die in 1994 op de tweede pan-Europese vervoersconferentie in Kreta is vastgelegd. In januari 1996 is de Groep op hoog niveau Via Baltica opgericht, die de behoefte heeft aangegeven de weg uit te bouwen en de investeringen te coördineren met nationale middelen, leningen en Gemeenschapsfondsen. De Via Baltica volgt voornamelijk reeds bestaande wegtracés.

Het begrip pan-Europese vervoerscorridor omschrijft de geografie van de vervoersontwikkeling, maar legt geen vervoersprojecten vast. Het is duidelijk dat in de eerste plaats de Poolse regering bevoegd is voor de aanleg en het onderhoud van infrastructuur op haar grondgebied.

In juridisch opzicht is het communautair recht in de nieuwe lidstaten slechts vanaf de toetreding van toepassing. De Commissie is echter van mening dat zij reeds in de pretoetredingsperiode de bepalingen van het acquis op milieugebied dienen toe te passen en uit te voeren. Met andere woorden, alle nieuwe investeringen dienen in overeenstemming te zijn met het communautair milieurecht.

De Commissie wenst erop te wijzen dat er geen financiering is verstrekt uit hoofde van het Pretoetredingsinstrument voor structuurbeleid (ISPA) ten behoeve van de aanleg van een autosnelweg door het nationaal park Biebrza in Polen. Evenmin is er een project van dien aard in voorbereiding. In gevallen met betrekking tot communautaire pretoetredingsfinanciering van grote ontwikkelingen op het gebied van de infrastructuur, dienen soortgelijke normen, zoals vastgesteld bij communautair milieurecht, te worden toegepast vooraleer de Commissie financiële steun geeft aan de kandidaat-lidstaten. Het gaat hier over de bepalingen van de Milieueffectbeoordelingsrichtlijn (Richtlijn 97/11/EG

van de Raad van 3 maart 1997 tot wijziging van Richtlijn 85/337/EEG betreffende de milieu-effectbeoordeling van bepaalde openbare en particuliere projecten(1)). De kandidaat-lidstaat dient daarnaast te onderzoeken of ecologisch kwetsbare gebieden worden aangetast, die in de toekomst mogelijk zullen vallen onder de bescherming van de Habitatrichtlijn (Richtlijn 92/43/EEG van de Raad van 21 mei 1992 inzake de instandhouding van de natuurlijke habitats en de wilde flora en fauna(2)) of de Vogelrichtlijn (Richtlijn 79/409/EEG van de Raad van 2 april 1979 inzake het behoud van de vogelstand(3)).

Het nationaal park Biebrza heeft een bijzondere natuurwaarde. Daarnaast is het meer dan waarschijnlijk dat Biebrza bij de toetreding van Polen als een Natura 2000-gebied zal worden aangewezen. Dit betekent dat strikte instandhoudingsmaatregelen van toepassing zijn. Artikel 6 van de Habitatrichtlijn vereist dat alle lidstaten grondig alle alternatieven evalueren voor een voorgestelde investering die negatieve gevolgen kan hebben voor het milieu in een eventueel Natura 2000-gebied. Indien er geen alternatief bestaat, kan de investering slechts worden aanvaard indien wordt aangetoond dat deze van groot openbaar belang is en alle compenserende en beperkende maatregelen zijn genomen.

De Commissie heeft de Poolse autoriteiten aangeschreven om hun aandacht op deze zaken te vestigen, teneinde zich ervan te verzekeren dat de voorschriften van artikel 6 van de Habitatrichtlijn op dit geval zijn toegepast. De Poolse autoriteiten hebben verklaard dat de twee betrokken gemeentes een milieueffectbeoordeling van het voorgestelde tracé hebben uitgevoerd. Zij hebben nog geen besluit genomen over de voorwaarden voor landontwikkeling en -gebruik ter bepaling van de locatie van de weg. Zij hebben toegezegd de Commissie op de hoogte te houden van verdere ontwikkelingen.

(1) PB L 73 van 14.3.1997.

(2) PB L 206 van 22.7.1992.

(3) PB L 103 van 25.4.1979.