SCHRIFTELIJKE VRAAG P-1786/02

van Ari Vatanen (PPE-DE) aan de Commissie

(17 juni 2002)

Betreft: Bevorderen van brandstofceltechnologie in de Europese Unie

Brandstofceltechnologie is een zeer efficiënte manier om energie op te wekken. Sommige types brandstofcellen hebben al een commerciële toepassing gevonden in stationaire installaties en binnenkort zullen ze ook beschikbaar komen voor toepassingen in vervoermiddelen. Brandstofceltechnologie is een belangrijke technologie voor de ontwikkeling van een economie met een laag verbruik van organische brandstoffen in Europa, noodzakelijk voor de bestrijding van klimaatverandering en om de afhankelijkheid van de Unie van geïmporteerde energie terug te brengen.

Om een snelle commerciële exploitatie te bevorderen en het vertrouwen van investeerders in brandstofcellen te vergroten is overheidssteun nodig en beleid dat op de vereisten van deze opkomende technologie is afgestemd. Bovendien moeten brandstofcellen in staat zijn te concurreren met conventionele technologie voor het opwekken van energie en met andere soorten hernieuwbare energie, zoals zonnecellen en windmolens. Momenteel wordt de ontwikkeling van brandstofcellen tegengehouden doordat het bestaande energiebeleid geen rekening houdt met brandstofcellen en doordat een brandstofcelbeleid op onderzoek en ontwikkeling na ontbreekt. Brandstofcellen moeten volledig worden geïntegreerd in het bestaande beleid en er moet een samenhangend kader voor een brandstofcelbeleid worden ontwikkeld om het vertrouwen van investeerders te vergroten en een markt voor brandstofcellen te creëren.

- Wat is de Commissie voornemens te doen om de snelle en grootschalige toepassing van brandstofcellen in stationaire installaties en in vervoermiddelen in de Europese Unie systematisch en op samenhangende wijze te bevorderen?

- Overweegt de Commissie technologieën voor milieuvriendelijke energieopwekking, bijvoorbeeld brandstofcellen, met name op te nemen in bestaande kaders voor non-conventionele energie, zoals die voor hernieuwbare energiebronnen?

- Is de Commissie voornemens brandstofceltechnologie met name op te nemen in haar geplande voorstel voor de bevordering van warmtekrachtkoppeling?

Antwoord van mevrouw de Palacio Namens de Commissie

(2 augustus 2002)

1. Via het vijfde kaderprogramma voor onderzoek en technologische ontwikkeling van de Gemeenschap heeft de Commissie actief de ontwikkeling van de brandstofceltechnologie bevorderd, meer bepaald door onderzoeks- en demonstratieprojecten te ondersteunen. In de loop van dit programma is de jaarlijkse financiële bijdrage van de Gemeenschap aan dergelijke projecten verdubbeld en geleidelijk opgelopen tot ongeveer 35 miljoen euro in het laatste jaar. In het totaal zijn tussen 1995 en 2001 voor een bedrag van bijna 140 miljoen euro subsidies verleend voor meer dan 70 onderzoeks- en demonstratieprojecten.

Ter illustratie van de coherente strategie van de Commissie voor een versnelde introductie van brandstofcellen op de markt van het stedelijk vervoer kan onder meer worden verwezen naar: de deelneming aan het grootschalige CUTE-ECTOS-project waarin 10 steden uit 9 Europese landen samenwerken. Dit project, waarbij 30 door brandstofcellen aangedreven bussen in het verkeer zullen worden gebracht, heeft tot doel om in de praktijk de validiteit van de desbetreffende technologie aan te tonen. Voorts moet een groep onderzoeksprojecten (FUERO) enerzijds de toekomstige behoeften aan door brandstofcellen aangedreven voertuigen evalueren en anderzijds de ontwikkeling van onderdelen bevorderen, met name voor de productie van waterstof aan boord van voertuigen. Bij FUERO zijn de meeste Europese autoconstructeurs betrokken.

Op het gebied van de stationaire toepassingen ondersteunt de Commissie een project voor de gedecentraliseerde productie van elektriciteit, waarbij 50 woningen via brandstofcellen van energie werden voorzien (Virtual Power Plant). Dit vierjarenproject dat het afgelopen jaar van start is gegaan, moet een antwoord bieden op het probleem van het beheer van in een netwerk geschakelde brandstofcellen en moet de betrouwbaarheid van dergelijke cellen onder reële bedrijfsomstandigheden aantonen.

Als aanvulling op deze technologische projecten zijn in het 5e kaderprogramma verschillende thematische netwerken opgezet. Een daarvan is bijvoorbeeld HYNET waarin gesproken wordt over het geheel van het onderzoek inzake de waterstofeconomie. Het FCTESTNET-netwerk (dat 55 leden telt) is opgezet om de testprocedures voor brandstofcellen te harmoniseren en informatie op dit gebied uit te wisselen.

In het raam van het zesde kaderprogramma voor onderzoek en demonstratie wil de Commissie de totstandbrenging van een Europese onderzoeksruimte voor brandstofcellen bevorderen. Het is de bedoeling een passend werkkader te creëren en de nodige structuren tot stand te brengen waarin de verschillende mogelijkheden en uitdagingen van deze nieuwe technologie op een meer coherente en productieve wijze kunnen worden aangepakt.

Deze aanpak kan worden geconcretiseerd door de oprichting van een technologisch platform op basis waarvan de voornaamste actoren uit de wereld van wetenschap en industrie en de relevante overtheidsinstanties kunnen samenwerken.

Er zal een extra inspanning worden geleverd om de samenwerking tussen de betrokken openbare en particuliere partijen te versterken en de complementariteit tussen de nationale programma's en het kaderprogramma voor onderzoek en technologische ontwikkeling te verbeteren. Deze samenwerking is essentieel om het opzetten van gemeenschappelijke activiteiten te bevorderen, onder meer met het oog op de uitwerking van geharmoniseerde regelgevingsnormen voor de introductie en het gebruik van nieuwe uitrusting en brandstoffen. De nieuwe instrumenten van het volgende kaderprogramma en met name de geïntegreerde projecten en de uitmuntendheidsnetwerken zullen een geschikt platform bieden voor de versterking van deze samenwerking.

2. Het bestaande kader voor de bevordering van elektriciteitsproductie via hernieuwbare energiebronnen bevordert op impliciete wijze ook het gebruik van brandstofcellen als middel voor een gedecentraliseerde elektriciteitsproductie op basis van duurzame energiebronnen (biogas en biobrandstoffen) of voor de opslag van duurzame energie (windenergie en fotovoltaïsche cellen). Overeenkomstig de ontwerp-richtlijn betreffende de bevordering van biotransportbrandstoffen moeten de lidstaten ook het gebruik van brandstofcellen bevorderen(1).

In het ontwerp-voorstel betreffende warmtekrachtkoppeling, dat de Commissie weldra zal indienen bij het Parlement en de Raad, wordt de brandstofceltechnologie naar voren geschoven als een van de te bevorderen technologieën.

(1) PB C 103 E van 30.4.2002.