SCHRIFTELIJKE VRAAG E-2609/00

van José Ribeiro e Castro (UEN) aan de Commissie

(1 augustus 2000)

Betreft: UEFA Euro 2000. Bestraffing van Portugese beroepsvoetballers en schending van de fundamentele procedureregels

De halve finale van Euro 2000 tussen Portugal en Frankrijk eindigde met een aantal incidenten. Een controversieel schot dat slechts door een paar mensen werd opgemerkt (zelfs de scheidsrechter had niets gezien) en dat aanleiding gaf tot een omstreden besluit, leidde tot fel protest van de Portugezen. Dit incident is weliswaar te betreuren maar gezien de omstandigheden toch ook wel begrijpelijk. N.a.v. dit incident heeft de UEFA zeer zware sancties getroffen op grond waarvan drie spelers van de Portugese nationale selectie, te weten ABEL XAVIER, NUNO GOMES en PAULO BENTO, respectievelijk 9, 8 en 6 maanden niet aan internationale competititiewedstrijden mogen deelnemen. Deze sanctie heeft ook gevolgen voor de clubs waarvan zij deel uitmaken omdat zij voor internationale wedstrijden geen beroep op deze spelers kunnen doen, terwijl zij eigenlijk niets met het gebeurde van doen hebben. Nu wil het geval dat de UEFA de betrokken spelers niet heeft gehoord alvorens ze deze zeer zware sancties op te leggen. Ook de clubs die onder sancties van de UEFA te lijden hebben, zijn niet gehoord.

Volgens artikel 6 van het EU-Verdrag is de EU gegrondvest op de beginselen van (mldr) eerbiediging van de rechten van de mens en de fundamentele vrijheden, en van de rechtsstaat. In hetzelfde artikel wordt ook verwezen naar het Europees Verdrag tot bescherming van de rechten van de mens en de fundamentele vrijheden, d.w.z. de garanties van de respectieve artikelen 6 en 7. Een fundamenteel recht van de burger, dat de grondslag van een rechtsstaat vormt, is nu juist het recht van de beklaagde om gehoord te worden alvorens hij gestraft wordt.

In het geval van de genoemde spelers is dit recht niet in acht genomen. Het feit dat zij inmiddels beroep tegen dit besluit hebben aangetekend neemt niet weg dat de UEFA reeds een fundamenteel recht heeft geschonden. Op grond van algemene rechtsregels betekent dit dat de hele procedure van nul en generlei waarde is.

Er wordt momenteel veel gesproken over een betere behandeling van sport in het kader van de Verdragen waarbij gepast rekening moet worden gehouden met de diverse takken ervan. Dit kan nooit worden verwezenlijkt als de individuele rechten van de Europese burger worden geschaad. De UEFA had juist op dit moment het goede voorbeeld moeten geven en de fundamentele rechten moeten respecteren om te laten zien dat zij deze hervorming van de Verdragen een warm hart toedraagt.

Daarnaast hebben het Bosman-arrest en de gevolgen hiervan ertoe geleid dat de interne markt nu ook geldt voor het beroepsvoetbal en de betrekkingen tussen voetbalclubs. Op grond van de mededingingsregels binnen deze interne markt mag het niet voorkomen dat bepaalde Europese voetbalclubs schade en andere voordeel ondervinden van illegale tuchtmaatregelen waarbij de elementaire procedureregels worden geschonden op grond van gebeurtenissen waarmee de (indirect gestrafte) voetbalclubs niets te maken hebben.

Is de Commissie op de hoogte van deze feiten? Heeft zij bij de UEFA om opheldering gevraagd met betrekking tot de gevolgde procedure en heeft zij gecontroleerd of er al dan niet sprake is van een schending van de fundamentele rechten die voor alle Europese burgers gelden, waaronder dus ook beroepsvoetballers en, op een ander niveau, de respectieve voetbalclubs? Welke stappen zal de Commissie in deze zaak en ten opzichte van de UEFA nemen als blijkt dat het recht om vooraf gehoord te worden met de voeten is getreden?

Antwoord van mevrouw Reding namens de Commissie

(26 september 2000)

De geachte afgevaardigde vraagt zich af welke mogelijkheden de Commissie heeft om op te treden naar aanleiding van de incidenten die hebben plaatsgevonden tijdens de wedstrijd Frankrijk-Portugal van Euro 2000. Als gevolg van deze incidenten heeft de Uefa Portugese spelers straffen opgelegd.

De Commissie wijst erop dat het Hof van Justitie in 1974 als beginsel heeft gesteld dat sportbeoefening slechts onder het Gemeenschapsrecht valt inzoverre zij een economische activiteit vormt(1). Verscheidene arresten, waaronder het Bosman-arrest(2), waarnaar de geachte afgevaardigde verwijst, hebben daarna deze aanpak bevestigd. De Commissie heeft steeds gewaakt over de toepassing van dit beginsel. Zij heeft hierop nog gewezen in het verslag van Helsinki over sport dat het onderwerp van de mededeling van 5 december 1999(3) is geweest. In deze mededeling heeft de Commissie, onder eerbiediging van de jurisprudentie van het Hof, een onderscheid gemaakt tussen de praktijken die onder de concurrentieregels vallen, die welke in beginsel door de concurrentieregels zijn verboden en die welke van de concurrentieregels kunnen worden vrijgesteld. Bijgevolg is de Commissie van mening dat de spelregels inherent zijn aan de sport en niet ten doel hebben de concurrentieregels te vervalsen.

In het door de geachte afgevaardigde genoemde geval meent de Commissie dat de incidenten die zich hebben voorgedaan en de straffen die naar aanleiding daarvan zijn opgelegd, vallen onder de spelregels, de evaluatie daarvan door de scheidsrechterlijke instanties en de tuchtbevoegdheid die daaruit voortvloeit wanneer deze regels worden overtreden. De Commissie kan op dit gebied bijgevolg niet optreden.

De Commissie wil er echter op wijzen dat overeenkomstig de jurisprudentie van het Hof de beginselen van rechtszekerheid, naleving van de rechten van de verdediging en het recht op beroep bij de rechter(4) deel uitmaken van de algemene beginselen van het Gemeenschapsrecht. Elke communautaire onderdaan die vindt dat hij in een van zijn uit het Gemeenschapsrecht voortvloeiende rechten is geschaad bijvoorbeeld recht op vrij verkeer kan deze rechten bijgevolg voor een nationale rechter laten gelden.

(1) Zie arrest van 12 december 1974, Walrave (36/74, Jurispr. blz. 1405).

(2) Zie arrest van 15 december 1995, Bosman (C-415-93, Jurispr.1995, blz. I-4921).

(3) Verslag van de Commissie aan de Europese Raad teneinde de bestaande sportstructuren te vrijwaren en de sport haar sociale functie in het kader van de Gemeenschap te laten behouden (verslag van Helsinki over sport); COM(1999) 644 def.

(4) Zie bijvoorbeeld arrest van 15 oktober 1987 Unectef v/ Heylens en anderen (222/86, Jurispr. blz. 4097).