SCHRIFTELIJKE VRAAG E-3414/01

van Anna Karamanou (PSE) aan de Raad

(13 december 2001)

Betreft: Martelingen en onmenselijke behandeling in de VS van personen die worden vastgehouden op verdenking van betrokkenheid bij terrorisme

De Amerikaanse maatregelen ter bestrijding van het terrorisme hebben reeds in een groot aantal gevallen tot schending van de fundamentele rechten van verdachten geleid. In een aantal rapporten van humanitaire organisaties staat, in concreto, dat personen die worden verdacht van betrokkenheid bij terroristische aanslagen het recht op juridische bijstand wordt ontzegd en dat ze bovendien geen contact met familieleden mogen opnemen. Uit informatie die door de voorzitter van het Centrum voor revalidatie van slachtoffers van martelingen ter beschikking is gesteld, blijkt verder dat verdachten worden gemarteld met als rechtvaardiging hun weigering mee te werken met de onderzoeksautoriteiten.

Wat is het standpunt van de EU ten aanzien van de schending van de beginselen van het internationale recht inzake de rechten van de mens alsmede van het Internationaal Verdrag tegen martelingen, dat door de VS is geratificeerd en martelingen en onmenselijke behandeling gericht op het afdwingen van bekentenissen verbiedt? Wat doet de Commissie om het gevaar uit te sluiten dat vergelijkbare ontwikkelingen zich ook in de lidstaten van de EU voordoen?

Antwoord

(25/26 maart 2002)

Zoals het geachte parlementslid bekend is, is preventie en uitbanning van alle vormen van foltering en andere onmenselijke of onterende behandeling of bestraffing binnen de EU en

wereldwijd een beleidsstandpunt waaraan door alle lidstaten sterk wordt vastgehouden. Foltering behoort tot de gruwelijkste schendingen van de mensenrechten en de menselijke waardigheid. In haar streven naar preventie en uitbanning van alle vormen van foltering en mishandeling laat de EU zich leiden door de desbetreffende internationale en regionale normen en standaarden op het gebied van de mensenrechten, de rechtsbedeling en de beheersing van gewapende conflicten. Het verbod op foltering en andere wrede, onmenselijke of onterende behandeling of bestraffing is ook vastgelegd in artikel 4 van het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie. De Raad onderstreept dat de strijd tegen het terrorisme in geen geval het gebruik van foltering rechtvaardigt.

Op 9 april 2001 heeft de Raad de richtsnoeren voor een EU-beleid ten aanzien van derde landen inzake foltering en andere wrede, onmenselijke of onterende behandeling of bestraffing aangenomen ter versterking van het streven van de Unie foltering overal ter wereld uit te bannen. Het doel van de richtsnoeren is, de EU een operationeel instrument te verschaffen dat in de contacten met derde landen op alle niveaus, alsmede in de multilaterale mensenrechtenfora gebruikt kan worden. De EU wil daarmee bereiken dat de derde landen effectieve maatregelen ter bestrijding van foltering treffen en erop toezien dat het verbod van foltering wordt nageleefd. Elke gevangene moet ongeacht zijn rechtspositie alle in het internationaal recht erkende garanties genieten en overeenkomstig de relevante internationale normen behandeld worden.

Wat tenslotte de preventiemaatregelen binnen de Europese Unie betreft, die vallen onder de nationale bevoegdheid van de lidstaten.