SCHRIFTELIJKE VRAAG P-2314/02

van Françoise Grossetête (PPE-DE) aan de Commissie

(19 juli 2002)

Betreft: Huwelijks- en familierechtelijke situatie bij huwelijk tussen twee communautaire onderdanen van verschillende nationaliteit

Binnen de Europese Unie doet het grote aantal huwelijken tussen partners uit verschillende lidstaten van de EU enkele juridische vragen rijzen, met name de volgende:

Kan, in geval van een huwelijk tussen twee Europeanen van verschillende nationaliteit, de huwelijksakte tot gevolg hebben dat beide echtgenoten een dubbele nationaliteit hebben indien zij hiermee instemmen?

Kan de Commissie, in geval van een huwelijk tussen twee communautaire onderdanen van verschillende nationaliteit, meedelen wat de juridische waarde is van een privaatrechtelijke akte die door beide ouders is ondertekend, waarin het gezag of de ouderlijke verantwoordelijkheid van een uit dit huwelijk geboren kind wordt geregeld?

In geval hierover nog wordt nagedacht, op welke wijze denkt de Commissie problemen aan te pakken die verband houden met de verschillen tussen de bepalingen van de verschillende lidstaten op het gebied van het huwelijks- en familierecht?

Antwoord van de heer Vitorino namens de Commissie

(23 september 2002)

Wat het verkrijgen van de dubbele nationaliteit door het huwelijk van twee Europese burgers van verschillende nationaliteit betreft, deelt de Commissie het geachte parlementslid mee dat over het verkrijgen van een nationaliteit geen communautaire regels bestaan. De wijze waarop de nationaliteit wordt verkregen en de voorwaarden terzake vallen bijgevolg onder de nationale regels van elke lidstaat.

Het geachte parlementslid vraagt naar de juridische waarde van een onderhandse akte die in het kader van een huwelijk tussen twee Europese burgers van verschillende nationaliteit door beide ouders is ondertekend, waarin de ouderlijke verantwoordelijkheid van een uit dit huwelijk geboren kind wordt geregeld. Hoewel de hierboven beschreven situatie niet door de bestaande

communautaire wetgeving wordt geregeld, wordt de kwestie van het ontstaan van de ouderlijke verantwoordelijkheid aangehaald in het voorstel van de Commissie inzake de ouderlijke verantwoordelijkheid van 3 mei 2002(1). Artikel 2 van het voorstel bepaalt dat de rechten en plichten van ouderlijke verantwoordelijkheid onder andere kunnen worden verkregen c.q. opgelegd bij een rechtsgeldige overeenkomst. De definitie van rechtsgeldige overeenkomst moet overeenkomstig de nationale wetgeving worden bepaald, maar impliceert in het algemeen dat de overeenkomst door een administratieve of rechterlijke instantie is goedgekeurd of erkend.

Wat de verschillen tussen de nationale bepalingen op het gebied van het huwelijks- en familierecht betreft, heeft de Raad Justitie en Binnenlandse Zaken op 30 november 2000 het Programma van maatregelen betreffende de tenuitvoerlegging van het beginsel van de wederzijdse erkenning van beslissingen in burgerlijke en handelszaken goedgekeurd. Dit programma voorziet in de vermindering van de intermediaire maatregelen die de uitvoering van beslissingen op diverse domeinen, waaronder het familierecht, vertragen. Het programma noemt het omgangsrecht en alimentatievorderingen als domeinen waarop in eerste instantie vooruitgang moet worden geboekt.

Verordening (EG) nr. 1347/2000 van de Raad(2) (ook Brussel II genoemd), die van kracht is sinds 1 maart 2001, bevat gemeenschappelijke regels inzake jurisdictie, erkenning en uitvoering van beslissingen in huwelijkszaken en inzake de ouderlijke verantwoordelijkheid voor gemeenschappelijke kinderen. Bovendien heeft de Commissie op 3 mei 2002 een voorstel goedgekeurd dat momenteel wordt besproken. Het voorstel wil het toepassingsgebied van verordening Brussel II uitbreiden tot alle beslissingen over de ouderlijke verantwoordelijkheid en bepalingen introduceren over kidnapping en grensoverschrijdend omgangsrecht.

Uit het voorgaande volgt dat de initiatieven van de Commissie op het gebied van het familierecht een uiterst gevoelig gebied waar de verschillen tussen nationale wetgevingen vaak een afspiegeling van historische en culturele verschillen zijn betrekking hebben op de wederzijdse erkenning van de beslissingen en niet op een harmonisatie van het materiële recht.

(1) COM(2002) 222 def.

(2) Verordening (EG) nr. 1347/2000 van de Raad van 29 mei 2000 betreffende de bevoegdheid en de erkenning en tenuitvoerlegging van beslissingen in huwelijkszaken en inzake de ouderlijke verantwoordelijkheid voor gemeenschappelijke kinderen, PB L 160 van 30.6.2000.