SCHRIFTELIJKE VRAAG E-3692/01

van Konrad Schwaiger (PPE-DE) aan de Commissie

(17 januari 2002)

Betreft: WTO douanewaarde en de zich ontwikkelende landen

De leden van de Wereldhandelsorganisatie (WTO) hebben in Doha een besluit genomen aangaande de tenuitvoerlegging van een aantal binnen het kader van de WTO tot stand gekomen overeenkomsten. Daarmee beogen ze tegemoet te komen aan de moeilijkheden waar de zich ontwikkelende landen mee te kampen hebben.

Er zijn niet genoeg mensen beschikbaar, en ook de technische en financiële middelen schieten tekort. De toepassing van de overeenkomst betreffende de douanewaarde is voor vele zich ontwikkelende landen dan ook heel problematisch. In de praktijk komt het erop neer dat de douanebeambten in een groot deel van deze landen niet in staat zijn iets te ondernemen tegen fraude en de gebruikelijke onderwaardering van handelsgoederen. Dat heeft ernstige gevolgen voor de begroting van de betrokken landen. De overheid van deze landen loopt zo immers belangrijke belastinginkomsten mis.

Een aantal Afrikaanse landen pleit daarom voor een verlenging van de uitzondering met opnieuw vijf jaar. Gedurende die periode zou de referentiewaarde blijven gelden voor een beperkt aantal goederen, en daarmee zouden deze landen hun douane-inkomsten veilig kunnen stellen. Met betrekking tot punt 8.2 van het besluit van Doha (De Ministeriële Conferentie dringt er bij de Raad voor de Handel in Goederen op aan om eventuele verzoeken van de zijde van de minst ontwikkelde landen te honoreren ) wil ik de volgende vragen stellen:

De douane-inkomsten zijn voor de ontwikkeling van deze landen uiterst belangrijk. Is de Commissie bereid een gunstig gevolg te geven aan de derogatieverzoeken van de zich ontwikkelende landen met betrekking tot de toepassing van de overeenkomst betreffende de douanewaarde?

Indien ja, is de Commissie alsdan bereid een billijk tijdschema voor te stellen om deze landen de gelegenheid te geven de nodige opleidingen te verzorgen voor hun douanepersoneel?

Welke middelen voor technische bijstand is de Commissie van plan in te zetten om deze landen te helpen de overeenkomst betreffende de douanewaarde op een even volledige als efficiënte wijze na te komen?

Antwoord van de heer Lamy namens de Commissie

(18 februari 2002)

De Overeenkomst van de Wereldhandelsorganisatie (WTO) over de douanewaarde is voortgevloeid uit de Tokio-Ronde (1979) en werd tijdens de Uruguayronde (Overeenkomst van Marrakesh van april 1994) tot alle WTO-leden uitgebreid. In de Overeenkomst zijn objectieve, rechtvaardige, zekere, stabiele en transparante regels opgenomen voor de vaststelling van de douanewaarde van de geïmporteerde goederen, om als grondslag te dienen voor de berekening van het douanerecht. Het belangrijkste principe is dat de douanewaarde van de aangegeven goederen zoveel mogelijk met de werkelijke transactiewaarde overeen moet komen. De WTO-overeenkomst voorziet wat dit betreft in verschillende berekeningsmethoden. Het is van belang over objectieve berekeningsgrondslagen te beschikken, om zowel fraude en onderwaardering door de importeurs alsook overwaardering of willekeurige berekeningen door de douaneinstanties te voorkomen. De douanewaardebepaling mag in geen geval ervoor dienen om de interne markt extra te beschermen, de inzake tarieven aangegane verplichtingen te annuleren of de budgettaire inkomsten kunstmatig te verhogen.

In de WTO-overeenkomst betreffende de douanewaarde is rekening gehouden met de bijzondere situatie van de zich ontwikkelende landen, die er moeite mee kunnen hebben om regels en procedures te gebruiken die een correcte toepassing van de voorschriften ter zake waarborgen. Daarom zijn er speciale bepalingen vastgesteld om deze landen in staat te stellen de Overeenkomst tenuitvoer te leggen.

Zo werd aan alle ontwikkelingslanden die lid zijn van de WTO en beweren moeilijkheden met de uitvoering van de Overeenkomst te hebben een algemene termijn van vijf jaar toegekend, gerekend vanaf hun toetreding tot de WTO. Per geval kan een extra termijn worden toegekend, voor landen die daar werkelijk behoefte aan hebben. Bovendien kunnen ontwikkelingslanden, die weliswaar in staat zijn de algemene bepalingen van de Overeenkomst toe te passen (wetgeving, regels, procedures), maar bij de toepassing ervan voor bepaalde producten of sectoren op overgangsmaatregelen aangewezen zijn, voor een beperkte periode om het gebruik van minimumwaarden vragen. Een dergelijk algemeen of bijzonder voorbehoud wordt in alle gevallen voorgelegd aan de beoordeling van de andere WTO-leden. Tegelijkertijd moet een werkprogramma worden voorgelegd waarin wordt aangetoond hoe het desbetreffende land deze extra termijnen gebruikt om de noodzakelijke voorwaarden voor de toepassing van de Overeenkomst te scheppen. Op de uitvoering van het werkprogramma wordt toezicht uitgeoefend.

Verder werd al geruime tijd ingezien dat technische hulp voor de versterking van de capaciteiten noodzakelijk is. De industrielanden, de regionale en internationale organisaties (WTO, Werelddouaneorganisatie (WDO), Conferentie van de Verenigde Naties voor Handel en Ontwikkeling (UNCTAD), Wereldbank, enz.) kunnen zo de ontwikkelingslanden bij de uitvoering van de Overeenkomst helpen. Sinds meer dan twintig jaar worden vele programma's voor technische bijstand in de ontwikkelingslanden uitgevoerd, waaraan de lidstaten en de Commissie hun bijdrage leveren. De maatregelen betreffen de meest uiteenlopende gebieden zoals hulp bij het opstellen van wetten en regels, bij de invoering van geschikte procedures of de opbouw van de douaneadministraties, maar ook de opleiding van personeel. Op initiatief van de Unie heeft het WTO-comité voor de douanewaarde in 2001 een werkprogramma opgesteld voor de versterking van de maatregelen van alle donateurs en leveranciers van technische bijstand op dit gebied.

De Commissie zal samen met de lidstaten de verzoeken om verlenging van de overgangsperioden of om toepassing van minimumwaarden aandachtig blijven onderzoeken, maar er wel op toezien dat er daadwerkelijk inspanningen worden geleverd, dat de in de werkprogramma's van de betrokken landen opgenomen verplichtingen worden nagekomen en dat deze uitzonderingen slechts voor een beperkte tijd gelden. In overeenstemming met het besluit van de ministeriële conferentie van Doha worden de verzoeken van de minstontwikkelde landen, gezien hun bijzondere problemen, met bijzondere welwillendheid onderzocht.