SCHRIFTELIJKE VRAAG E-0628/02

van Raina Echerer (Verts/ALE) aan de Commissie

(8 maart 2002)

Betreft: Omzetting van de UVP-richtlijn in Oostenrijk

Oostenrijk heeft zich er door de op 1 januari 1994 van kracht geworden EER-Overeenkomst toe verplicht, het acquis communautaire over te nemen. Overeenkomstig artikel 74 van de EER-Overeenkomst staan de bijzondere bepalingen over de beschermingsmaatregelen op het gebied van het milieu in bijlage XX van de overeenkomst. Daarin wordt bepaald dat richtlijn 85/337/EEG(1) moet worden overgenomen. De EER-Overeenkomst werd in Oostenrijk op 1 januari 1994 van kracht, zonder dat overgangsregels waren afgesproken. Op het beginsel dat de communautaire wetgeving met onmiddellijke ingang moest worden overgenomen is slechts een drietal uitzonderingen gemaakt, maar geen daarvan heeft betrekking op de MER-richtlijn.

Overeenkomstig paragraaf 46, lid 1 van de Oostenrijkse Wet betreffende milieueffectrapportage (UVP-G) is deze nationale wet, tenzij anders bepaald, op 1 juli 1994 van kracht geworden. Overeenkomstig paragraaf 46, lid 4, UVP-G zijn de bepalingen van deze wet echter niet van toepassing op projecten waarvoor tot 30 juli 1994 toestemming werd gevraagd. Dat heeft ertoe geleid dat zeer vele projecten die conform richtlijn 85/337/EEG aan een milieueffectrapportage zouden moeten worden onderworpen, enkele dagen voor het van kracht worden van de UVP-G werden ingediend, om toepassing van de UVP-G te omzeilen. In de MER-richtlijn is echter geen overgangsregeling conform paragraaf 46 UVP-G te vinden. Op procedures, die vóór 1 juli 1994 ter goedkeuring werden ingediend, zijn derhalve de bepalingen van de MER-richtlijn rechtstreeks van toepassing.

Het Oostenrijkse Verwaltungsgerichtshof (VwGH) staat in zijn rechtspraak echter op het standpunt, dat de EER-Overeenkomst een traditioneel volkenrechtelijk verdrag is. Het heeft, anders dan het EG-Verdrag, geen supranationaal karakter. De jurisprudentie van het Hof van Justitie van de Europese Unie inzake artikel 5 EG-Verdrag kan niet worden overgedragen op artikel 3 van de EER-Overeenkomst. Het VwGH is van mening dat aan de EER-Overeenkomst naar Oostenrijks recht derhalve geen prioriteit kan worden gegeven boven het nationale recht, zodat de MEP-richtlijn tussen 1 januari 1994 en 1 juli 1994 niet rechtstreeks van toepassing kan worden verklaard. Evenmin kan paragraaf 46 UVP-G door de MER-richtlijn zijn geldigheid verliezen (VwGH 3.10.1996, 95/06/0246).

Deelt de Commissie het standpunt van het VwGH, dat de EER-Overeenkomst een klassiek volkenrechtelijk verdrag zonder supranationaal karakter is?

Deelt de Commissie het standpunt van het VwGH dat in het kader van de EER het communautair recht geen prioriteit heeft boven het nationale recht?

Deelt de Commissie het standpunt van het VwGH dat de MER-richtlijn tussen 1 januari 1994 en 1 juli 1994 in Oostenrijk niet rechtstreeks van kracht kon zijn?

(1) PB L 175 van 5.7.1985, blz. 40.

Antwoord van mevrouw Wallström namens de Commissie

(25 april 2002)

Deze vraag betreft het juridische karakter van de Overeenkomst betreffende de Europese Economische Ruimte (EER) en de daarvan afgeleide wetgeving ten aanzien van de periode toen Oostenrijk deel uitmaakte van de EER (1 januari tot en met 31 december 1994). Aan de orde is met name Richtlijn 85/337/EEG van de Raad van 27 juni 1985 betreffende de milieueffectbeoordeling van bepaalde openbare en particuliere projecten (de Milieueffectbeoordelings- of MER-richtlijn) als gewijzigd bij Richtlijn 97/11/EG van de Raad van 3 maart 1997(1), die Oostenrijk krachtens de EER-Overeenkomst met ingang van 1 januari 1994 had moeten toepassen.

De Oostenrijkse wet (UVP-G) waarin genoemde richtlijn werd omgezet, is echter pas op 1 juli 1994 van kracht geworden en was niet van toepassing op projecten waarvoor vóór die datum een aanvraag werd ingediend. Het geachte parlementslid verwijst voorts naar een uitspraak van het Oostenrijkse Verwaltungsgerichtshof van 1996, luidens welke de EER-Overeenkomst beschouwd dient te worden als een klassieke internationale overeenkomst zonder supranationale effecten. Bijgevolg zou de jurisprudentie met betrekking tot artikel 10 (ex-artikel 5) van het EG-Verdrag die door het Europees Hof van Justitie werd ontwikkeld, niet van toepassing zijn op de EER-Overeenkomst en zou de MER-richtlijn niet rechtstreeks toepasselijk zijn geweest.

In concreto wordt de Commissie gevraagd advies uit te brengen over de uitspraak van het Oostenrijkse Verwaltungsgerichtshof met betrekking tot de volgende aspecten:

- het juridische karakter van de EER-Overeenkomst (supranationaal verdrag of klassiek internationaal verdrag);

- de voorrang van het communautair recht op het nationaal recht in de EER; en

- de rechtstreekse toepasselijkheid van de MER-richtlijn in Oostenrijk tussen 1 januari en 1 juli 1994.

In het licht van de door het geachte parlementslid beschreven situatie adviseert de Commissie deze vraag voor te leggen aan de Toezichthoudende Autoriteit van de Europese Vrijhandelsassociatie (EVA).

Wat de status van de EER-Overeenkomst betreft, verwijst de Commissie het geachte parlementslid naar de arresten in de zaken T-115/94, Opel Austria, Jurispr. 1997, blz. II-39; E-9/97, Sveinbjörnsdóttir, Jurisprudentie van het EVA-Hof 1998, blz. 95; en E-1/01, Einarsson, arrest van het EVA-Hof van 22 februari 2002, nog niet gepubliceerd.

(1) PB L 73 van 14.3.1997.