NL Publicatieblad van de Europese Unie CE 84/837

(2004/C 84 E/0930)

SCHRIFTELIJKE VRAAG P-0663/04

van Samuli Pohjamo (ELDR) aan de Commissie

(3 maart 2004)

Betreft: Maatregelen om concentraties van wolven in Finland tegen te gaan

De Finse leden van het Europees Parlement worden steeds vaker door burgers benaderd met betrekking tot het groeiende wolvenprobleem in Finland. In kleine gebieden die worden begrensd door water zijn de wolven dusdanig in aantal toegenomen, dat bij de bevolking de paniek is toegeslagen. Er zijn duidelijke aanwijzingen dat de wolven in aantal toenemen en zich verspreiden naar nieuwe gebieden.

De Finse wolvenpopulatie valt samen met die van Rusland en bedraagt wel 10 000 dieren. De grootste problemen doen zich in Finland voor in bepaalde gebieden aan de oostgrens, bijvoorbeeld in Noord-Karelië, waar is bewezen dat tientallen wolven zeer dicht in de buurt van menselijke bewoning leven. In de buurt van Ruokolahti bevindt zich een nieuwe populatie, die de organisatie van de traditionele jachthondenwedstrijden in dat gebied onmogelijk maakt. Verder naar het noorden zal de toename van grote roofdieren binnenkort een einde maken aan de rendierhouderij, een traditionele bedrijfstak in deze regio.

Het huidige beleid van de EU dat inhoudt dat wolven geheel met rust moeten worden gelaten is in de ogen van de plaatselijke bewoners onhoudbaar. Voor het verlenen van afschietvergunningen in „uitzonderingsgevallen” moet aangetoond worden dat de problemen reeds lange tijd bestaan. De mensen vragen zich af hoeveel goede elandhonden nog ten prooi moeten vallen en of een kind op weg naar school moet omkomen voordat er wat aan de situatie gedaan kan worden. Bij maatschappelijke paniek is het onvoldoende om slechts afschietvergunningen af te geven voor „probleemgevallen”. De wolvenstand moet op zodanig niveau worden gehouden dat wolven niet in tuinen komen of zich laten zien op wegen tussen woningen en scholen, waar zij angst veroorzaken en een reëel gevaar vormen.

Het lijkt er nu helaas op dat besluiten worden genomen op basis van informatie die verouderd is of slechts afkomstig van milieuorganisaties, terwijl bovendien de dreiging van rechtszaken boven het hoofd van nationale overheden hangt. Een dergelijk beleid is niet in het voordeel van de burgers, die voortdurend met wolven worden geconfronteerd.

Ik heb kennis genomen van het antwoord van de Commissie op vraag P-4034/03 (1), maar zou graag om verduidelijking willen verzoeken. Welke maatregelen wil de Commissie nemen om de autoriteiten in staat te stellen snel op gevaarlijke situaties te reageren, onder meer door het afgeven van afschietvergunningen, zonder bang te hoeven zijn voor negatieve consequenties?

Antwoord van mevrouw Wallström namens de Commissie

(7 april 2004)

Zoals het geachte parlementslid weet, heeft Finland bij zijn toetreding tot de EU toegezegd de communautaire wetten en regels te zullen naleven. Verscheidene grote roofdieren, zoals de wolf, de bruine beer en de lynx, worden beschermd bij Richtlijn 92/43/EEG van de Raad van 21 mei 1992 inzake de instandhouding van de natuurlijke habitats en de wilde fauna en flora (2) (hierna de Habitatrichtlijn genoemd), bijlage IV, onder a). Voor deze soorten geldt derhalve een strenge beschermingsregeling, die onder meer inhoudt dat het opzettelijk doden daarvan verboden is. In de richtlijn wordt echter wel erkend dat het in bepaalde omstandigheden kan voorkomen dat moet worden afgeweken van deze algemene strenge beschermingsregeling. De redenen daarvoor, waaronder openbare veiligheid en schade aan landbouwbelangen, worden opgesomd in artikel 16 van de richtlijn. De lidstaten mogen deze afwijkingen toepassen, mits er geen toereikend alternatief voorhanden is en de afwijking geen schade toebrengt aan de instandhouding van de populaties van de desbetreffende soorten in een gunstige staat in hun natuurlijke verspreidingsgebied.

Wolfpopulaties in het Finse gebied waar rendieren worden gehouden, zijn vrijgesteld van bijlage IV, onder a), maar worden wel genoemd in bijlage V bij dezelfde richtlijn. Dit betekent dat er beheersmaatregelen getroffen mogen worden om de populatie te beperken. Voor soorten die onder deze bijlage vallen is het gebruik van middelen die plaatselijke verdwijning of ernstige verstoring van de populaties teweeg kunnen brengen, niettemin verboden. Dit geldt derhalve voor de wolfpopulaties in de regio waar rendieren worden gehouden (3). De nationale autoriteiten zijn bevoegd om passende maatregelen te nemen met inachtneming van het bovenstaande. Volgens de informatie die de Commissie heeft ontvangen, hebben de wolven in de regio waar rendieren worden gehouden, zich in de afgelopen jaren niet voortgeplant.

De door de Finse autoriteiten aan de Commissie verschafte gegevens betreffende rendiersterfte, laten zien dat er beduidend meer dieren omkomen op de weg (ruwweg 2500 dieren in 2002) dan er door grote roofdieren worden gedood (2-300 gedood door wolven in 2002). De bewering dat de rendierhouderij (200 000 dieren in Finland in 2002) het gevaar loopt te verdwijnen door roofdieren wordt zeker niet door de officiële gegevens ondersteund.

Buiten de regio waar rendieren worden gehouden, is het doden van wolven uitsluitend toegestaan op grond van de afwijking van artikel 16, d.w.z. dat het slechts mogelijk is in gevallen waarin er geen toereikend alternatief voorhanden is en op voorwaarde dat de afwijking geen schadelijke gevolgen heeft voor de instandhouding van de populaties van de desbetreffende soorten in een gunstige staat in hun natuurlijke verspreidingsgebied. De Commissie weet dat de Finse autoriteiten toestaan dat elk jaar een aantal wolven op grond van dergelijke afwijkingen wordt gedood.

De wolfpopulatie in Finland is de afgelopen jaren weliswaar iets toegenomen, maar het betreft slechts een zeer geringe toename. De populatie, die op dit moment geschat wordt op 140 (officiële Finse gegevens), kan niet worden beschouwd als een gunstige staat van instandhouding in termen van de Habitatrichtlijn. Dit standpunt wordt door de Finse autoriteiten niet in twijfel getrokken, aangezien de wolf is opgenomen in het officiële Red Data Book van bedreigde diersoorten, dat is uitgegeven door het Ministerie van Milieubeheer en het Finse Instituut Milieuzaken. Deze populatiegrootte is zeer klein vergeleken met een aantal andere lidstaten (bijv. 2000 in Spanje, 500 in Italië, 400 in Portugal).

Het beheer van de in de bijlagen genoemde soorten valt onder de bevoegdheid van de nationale autoriteiten, waarbij rekening gehouden moet worden met de in de richtlijn gestelde eisen. De Commissie heeft meerdere malen met de nationale autoriteiten over het wolfbeheer in Finland gesproken en heeft hen aangespoord een algemeen beleid en een brede aanpak op te stellen binnen een totaal nationaal beheersplan. De Finse autoriteiten hebben in juli 2002 toegezegd een dergelijk plan klaar te zullen hebben tegen eind 2002. De Commissie heeft dit plan nog niet ontvangen.

(1) Zie blz. 136.

(2) PB L 206 van 22.7.1992.

(3) Artikel 15 van Richtlijn 92/43/EEG van de Raad.