SCHRIFTELIJKE VRAAG E-1837/96 van James Provan (PPE) aan de Commissie (5 juli 1996)

Betreft: Convergentie tussen de handelswetgeving van WHO en EU

Artikel XX, sub g) van de GATT was oorspronkelijk vooral bedoeld om beperkingen mogelijk te maken op de export van uitputbare goederen zoals aardolie en steenkool. Door de uitspraak van de WHO in de zaak tussen de VS en Venezuela over VS-normen voor benzine met een nieuwe formule en conventionele benzine is de werkingssfeer van artikel XX, sub g), nu ook uitgebreid tot "schone lucht¨. Kan de Commissie met het oog op het bovenstaande een lijst verstrekken van de natuurlijke hulpbronnen binnen de EU die in aanmerking zouden komen om onder de werkingssfeer van artikel XX, sub g), te vallen?

Gecombineerd Antwoord van Sir Leon Brittan namens de Commissie op de schritftelijke vragen E-1837/96 en E-1838/96 (5 september 1996)

De rapporten van de speciale groep en van de beroepsinstantie van de Wereldhandelsorganisatie (WTO) in het kader van het geschil tussen Venezuela en Brazilië enerzijds en de Verenigde Staten anderzijds met betrekking tot de door laatstgenoemd land voor geïmporteerde benzine toegepaste normen lijken een bevestiging, en in zekere zin een interpretatie-uitbreiding, te bevatten van de bepalingen van de Algemene Overeenkomst betreffende Tarieven en Handel (GATT) in verband met commerciële maatregelen die met het oog op de bescherming van het milieu worden genomen.

Afgezien van het feit dat het daarbij om de eerste in het kader van de WTO geregelde zaak gaat, is één van de belangrijkste aspecten van die twee rapporten de interpretatie van de in artikel XX van de GATT bedoelde algemene uitzonderingen, en vooral die betreffende de bescherming van de natuurlijke hulpbronnen.

Bij het onderzoek van de maatregelen waarin de Amerikaanse wet voorziet, heeft namelijk de speciale groep aanvaard dat ter rechtvaardiging van de normen gericht op vermindering van de luchtvervuiling in de door de Amerikaanse wet bestreken gebieden op zowel het sub g) als het sub b) van artikel XX bepaalde kan worden gesteund, omdat naar het oordeel van de groep zuivere lucht een niet-vernieuwbare natuurlijke rijkdom in de zin van het aldaar bepaalde is.

Het volstaat voor het gerechtvaardigd zijn van een maatregel op grond van artikel XX evenwel niet dat de maatregel tot het toepassingsgebied van genoemd artikel behoort. De maatregel moet ook nog voldoen aan de voorwaarden van de inleidende alinea van het artikel, volgens welke hij geen middel tot arbitraire of onverdedigbare discriminatie dan wel een verhulde beperking van de internationale handel mag vormen.

De Commissie is niet van oordeel dat de naar aanleiding van het geschil tussen de Verenigde Staten en Venezuela uitgebrachte rapporten van die aard zijn dat de algemeen aanvaarde interpretatie van de bepalingen van de GATT met betrekking tot unilaterale maatregelen erdoor in het gedrang komt. Bedoelde rapporten mogen haars inziens niet leiden tot een wijziging van haar standpunt op dat gebied. De Commissie beschouwt het met name als zeer belangrijk dat unilaterale commerciële maatregelen die op de bescherming van het buiten haar jurisdictie vallende milieu zijn gericht en tot gevolg hebben dat andere leden worden gedwongen hun beleid te wijzigen, worden vermeden.

Met betrekking tot de lijst van niet-duurzame natuurlijke hulpbronnen in de zin van artikel XX, sub g), moet worden erkend dat punt 6.37 in het rapport van de speciale groep inderdaad een aantal elementen bevat die een niet-duurzame natuurlijke hulpbron nader omschrijven. Die elementen zullen in de toekomst een nauwkeuriger interpretatie van de strekking van het sub g) van artikel XX bepaalde mogelijk maken. Daarbij dient echter eveneens te worden overwogen dat het om een nog zeer nieuwe materie gaat ten aanzien waarvan nog geen uitvoerige jurisprudentie beschikbaar is, omdat die nog in ontwikkeling is en in het kader van de analyse van ieder nieuw geval nader zal worden uitgewerkt.

Het is in het huidige stadium daarom niet mogelijk voor de Gemeenschap een lijst van eventueel onder artikel XX, g), vallende niet-duurzame natuurlijke hulpbronnen op te stellen; een dergelijke lijst zou ook op veel te korte termijn steeds weer onvolledig of verouderd zijn.