NL Publicatieblad van de Europese Unie CE 78/500

(2004/C 78 E/0522)

SCHRIFTELIJKE VRAAG E-3243/03

van Jan Wiersma (PSE) aan de Commissie

(3 november 2003)

Betreft: De „Buy American Act” in de Amerikaanse defensiebegroting

Is de Commissie op de hoogte van het feit dat in de Amerikaanse defensiebegroting van het Huis van Afgevaardigden een wet is opgenomen die het Pentagon in verregaande mate verplicht tot het kopen van Amerikaans defensiemateriaal, de zogenaamde „Buy American Act”?

Wat is het standpunt van de Commissie met betrekking tot de „Buy American Act” die in de Amerikaanse Defence Authorization Bill FY 2004 opgenomen is?

Welke pogingen heeft de Commissie gedaan om aanvaarding van deze wet te voorkomen?

In hoeverre is deze wet een schending van de internationale handelsverdragen?

Welke gevolgen heeft het aannemen van deze wet voor de wapenindustrie in Europa en de samenwerking op het gebied van wapenproductie tussen de EU en de Verenigde Staten?

Welke tegenmaatregelingen overweegt de Commissie bij definitieve aanvaarding van deze wet?

Is de Commissie van plan bij eventuele aanvaarding van deze wet hetzelfde te adviseren aan de EU-lidstaten als de voorziene wet oplegt aan het Pentagon?

Is de Commissie van mening dat aanname van de Buy American Act de toch al stroeve relatie met de Verenigde Staten verder onder druk zet?

Antwoord van de heer Lamy namens de Commissie

(23 december 2003)

De Commissie heeft het wetsontwerp „National Defence Authorisation Act for the Fiscal Year 2004”, sinds de goedkeuring door het Huis van Afgevaardigden van de Verenigde Staten in mei 2003, op de voet gevolgd. De Commissie werd voor het eerst op dit wetsontwerp geattendeerd door de verregaande verruiming van de „Buy American”-bepalingen waarmee verplichtingen zouden worden geschonden die voortvloeien uit de Overeenkomst inzake overheidsopdrachten van de Wereldhandelsorganisatie (WTO).

De kwestie heeft zich evenwel in de goede richting ontwikkeld sedert de bespreking van het ontwerp in het Huis en de Senaat, waar een duidelijk gebrek aan overeenstemming noodgedwongen tot verzoening en de betrokkenheid van de Amerikaanse regering heeft geleid. Op 11 november 2003 werd het Conciliation Conference Report goedgekeurd en onmiddellijk daarna aangenomen door het Huis en de Senaat. De wet werd voorgelegd aan President Bush en verkreeg kracht van wet op 21 november 2003.

Met betrekking tot de maatregelen die de Commissie heeft ondernomen tegen het eerste ontwerp, begin september 2003, dient vermeld dat de Commissie de Amerikaanse regering en het Congres een „verbale nota” heeft doen toekomen waarin zij haar bezorgdheid tot uiting heeft gebracht, erop wijzend dat enkele bepalingen van het wetsontwerp wellicht een schending zouden inhouden van de WTO-overeenkomst inzake overheidsopdrachten. Het Hoofd van de Delegatie van de Commissie te Washington heeft een schrijven gericht aan de minister van buitenlandse zaken en bepaalde vertegenwoordigers van Huis en Senaat waarin de bezwaren van de Commissie tegen de uitbreiding van de „Buy American”-bepalingen werden herhaald. Het lid van de Commissie, verantwoordelijk voor Handel, heeft zijnerzijds de aangelegenheid besproken met de Handelsvertegenwoordiger van de Verenigde Staten, de heer Zoellick. In oktober 2003 heeft de voorzitter van de Commissie, de heer Prodi, een schrijven gericht tot de President van de Verenigde Staten, de heer Bush, waarin hij hem verzocht de wet met een veto te treffen indien deze in de toen geldende vorm door het Congres zou worden aangenomen. De Commissie is van oordeel dat deze herhaalde stappen hebben geholpen om aperte probleempunten uit het oorspronkelijke ontwerp te verwijderen. Het uiteindelijke resultaat kan nu vanuit het perspectief van de Unie als grotendeels bevredigend worden beschouwd, vooral omdat een uitgebreid gebruik van ontheffingen of vrijstellingen, die tot een aanzienlijke mate van rechtsonzekerheid zou leiden en ruimte zou bieden voor de toepassing van willekeurige maatregelen, is vermeden.

Volgens de indiener van de wet, de voorzitter van de Commissie voor de Strijdkrachten in het Huis, de heer Hunter (Rep, CA) was het hoofdstuk over aankopen in de wet oorspronkelijk bedoeld om de militair-industriële capaciteit van de Verenigde Staten te versterken en de afhankelijkheid van het buitenland te verminderen. Volgens de oorspronkelijke versie van de wet had het ministerie van defensie de aankoop kunnen verbieden van goederen die zijn vervaardigd in landen die beperkingen op de wapenuitvoer toepassen of geen steun verlenen aan de operaties van de Verenigde Staten in Afghanistan of Irak. De uiteindelijke versie bevat een lichtelijk gewijzigde bepaling, volgens welke een verbod op de aankoop van goederen alleen betrekking kan hebben op landen die beperkingen kennen op de uitvoer van militaire goederen naar de Verenigde Staten voor de Amerikaanse oorlog tegen het terrorisme, in welk geval deze beperkingen toegepast zouden worden na de inwerkingtreding van de wet (en niet als gevolg van beperkingen tijdens de militaire operaties van de Verenigde Staten in Irak, zoals aanvankelijk was voorgesteld). Voorts dient de Amerikaanse regering ervoor te zorgen dat de toepassing van deze bepaling geen inbreuk vormt op internationale verplichtingen, waaronder de WTO-overeenkomst inzake overheidsopdrachten.

Andere voorgestelde maatregelen, zoals een verhoging van het Amerikaanse aandeel in goederen die onder de „Buy American”-regeling vallen (van 50 % tot 65 %) danwel een verbod op de invoer van bepaalde goederen die als „kritiek voor de nationale verdediging” worden geacht, zijn in de uiteindelijke versie achterwege gelaten.

De bepaling die Amerikaanse aannemers stimuleert machines en kapitaalgoederen te gebruiken die in de Verenigde Staten zijn vervaardigd voor de productie van militaire uitrusting en een vage voorkeur voor leveranciers die deze machines of kapitaalgoederen gebruiken, is in de uiteindelijke versie gehandhaafd; dit is ook het voornaamste overblijvende punt van zorg voor de Commissie. De bezorgdheid van de Commissie over deze bepaling zal afhangen van de wijze waarop de Amerikaanse overheid deze zal toepassen, alsmede de bredere vrijstelling waarin de wet voorziet doordat de Amerikaanse overheid wordt opgeroepen de bepalingen van de wet niet toe te passen op een wijze die strijdig is met de internationale verplichtingen van de Verenigde Staten, zoals die in het kader van de WTO-overeenkomst inzake overheidsopdrachten. De Commissie is zich ervan bewust dat Europese leveranties van civiele en militaire goederen aan het ministerie van defensie van de Verenigde Staten onder deze bepaling kan vallen indien de vrijstelling niet op juiste wijze wordt toegepast. Om deze redenen is de Commissie voornemens de tenuitvoerlegging van de genoemde bepalingen zeer nauwlettend te volgen.

De Commissie zal, zoals in het verleden, de tenuitvoerlegging van „National Defence Authorisation Act for Fiscal Year 2004” nauwlettend volgen en alle maatregelen treffen die zij nodig acht.