SCHRIFTELIJKE VRAAG P-0747/02

van Claude Moraes (PSE) aan de Commissie

(8 maart 2002)

Betreft: Aanvallen op Hindoeminderheid in Bangladesh

Hoe denkt de Europese Unie over de regering en de politie van Bangladesh die er niet in zijn geslaagd de rechten van de Hindoeminderheid tegen de recente aanvallen te beschermen? De nationale en internationale pers en mensenrechtenorganisaties hebben deze aanslagen uitgebreid beschreven.

Welke maatregelen zal de EU treffen om erop toe te zien dat de regering van Bangladesh de aard en omvang van deze aanvallen onder ogen ziet en de nodige stappen onderneemt om de aanvallen een halt toe te roepen (volgens de Bangladese pers blijven de aanvallen nl. gewoon doorgaan) en de verantwoordelijke personen te straffen?

Waarom heeft de regering van Bangladesh de mensenrechtenactivist Shahriar Kabir, die alleen maar aandacht vroeg voor de positie en de Hindoeminderheid, gearresteerd?

Antwoord van de heer Patten namens de Commissie

(12 april 2002)

De bevolking van Bangladesh heeft al vele jaren te lijden onder politiek geweld en confrontatie en onveiligheid, en ook de Unie en de internationale donorgemeenschap in het algemeen is hierover ernstig bezorgd. De uitbarsting van politiek geweld voor en na de nationale verkiezingen is in zekere zin een uitvloeisel van het steeds aanwezige geweld in de samenleving in Bangladesh. De buitengewone omvang, ernst en duur van de recente gewelddadigheden tegen oppositieleden en religieuze minderheden, met name de Hindoegemeenschap, zijn echter bijzonder zorgwekkend.

Uit geverifieerde informatie en analyse van verschillende bronnen in Bangladesh concludeert de Commissie echter dat dit geweld voornamelijk werd veroorzaakt door een machtsvacuüm gedurende de periode totdat de nieuwe regering haar gezag kon vestigen. De gebruikelijke groepen mastans en gangsters hebben van dit langdurige machtsvacuüm en deze verwarring bij de ordehandhavers gebruik gemaakt om oude rekeningen te vereffenen en hun positie onder het nieuwe regime te verstevigen.

Onderzoek door de diplomatieke vertegenwoordigingen in Dhaka heeft geen duidelijk bewijs opgeleverd dat politieke partijen systematisch oproepen tot geweld tegen religieuze minderheden. In de meeste gevallen dat de gewelddadigheden bewust gericht waren op deze minderheden, zijn de motieven voor de aanvallen niet duidelijk geworden.

De Commissie heeft de situatie na de verkiezingen en de politieke ontwikkelingen in Bangladesh via haar delegatie in Dhaka nauwgezet gevolgd en zij blijft dat ook doen. Met de diplomatieke vertegenwoordigingen van de lidstaten en van andere landen, met niet-gouvernementele organisaties, mensenrechtenorganisaties en de media speelt zij een actieve rol door de negatieve ontwikkelingen te bekritiseren.

De Unie heeft de volgende initiatieven genomen:

- In oktober 2001 is een openbare verklaring afgelegd door het hoofd van de delegatie van de Commissie in Bangladesh, het voorzitterschap van de Unie in Dhaka en de ambassadeurs van de Verenigde Staten, Canada, Australië, Japan, Noorwegen, Zwitserland, Denemarken, Duitsland, Finland, Italië, Nederland, Zweden en het Verenigd Koninkrijk en de vertegenwoordiger van het Ontwikkelingsprogramma van de Verenigde Naties (UNDP).

- Op 1 november 2001 brachten de hoofden van de missies van de lidstaten en het hoofd van de delegatie van de Commissie hun bezorgdheid over de voortdurende aanvallen op minderheidsgroepen in Bangladesh aan de minister van Binnenlandse Zaken over.

- Een soortgelijke diplomatieke stap is ondernomen bij de leiding van de Awami League. Bij de partijleiders is erop aangedrongen zelfbeheersing te betrachten en escalatie van geweld te vermijden door af te zien van wraakacties.

- Op de eerste vergadering van het Gemengd Comité Bangladesh-Gemeenschap, 20 november 2001 in Dhaka, gaf de voorzitter van de delegatie van de Commissie uiting aan de bezorgdheid van de Gemeenschap over de uitbarsting van politiek geweld na de verkiezingen en drong hij er bij de regering van Bangladesh op aan maatregelen te nemen om hieraan een einde te maken.

- Soortgelijke stappen zijn gezet bij ontmoetingen van de missiehoofden van de lidstaten en het hoofd van de delegatie van de Commissie met de minister van Buitenlandse Zaken.

- Wets- en ordehandhaving, mensenrechten (waaronder de rechten van minderheden) en goed bestuur zijn enkele van de onderwerpen die met de regering van Bangladesh zijn besproken op het door de Wereldbank ondersteunde Ontwikkelingsforum voor Bangladesh, dat op 13-15 maart 2002 plaatsvond in Parijs.

Sinds begin 2002 is, hoewel de veiligheidssituatie nauwelijks is verbeterd, het aantal gemelde gevallen van geweld tegen en intimidatie van minderheden afgenomen.

Opgemerkt moet ook worden dat de overheid in Bangladesh al maatregelen neemt of gaat nemen die erop wijzen dat zij het geweld tegen minderheden wil bestrijden. Een onderzoekscommissie onder leiding van de eerste secretaris van de minister-president is ingesteld, er zijn arrestaties verricht, onder andere van een beruchte crimineel die voor de Bangladesh National Party (BNP) parlementslid was, en er is een wetsvoorstel ingediend tot instelling van een onafhankelijke mensenrechtencommissie.

Hoewel deze ontwikkelingen bemoedigend zijn, heeft de Commissie haar delegatie in Dhaka geïnstrueerd de mensenrechtensituatie in het land nauwgezet te blijven volgen, actief deel te nemen aan alle diplomatieke initiatieven in nauwe samenwerking met de vertegenwoordiger van het voorzitterschap van de Unie en de vertegenwoordigingen van de lidstaten in Bangladesh, en deze kwestie bij de regering van Bangladesh ter sprake te brengen wanneer daartoe aanleiding is.

Nu wat betreft de schrijver en columnist Shahriar Kabir. Hij is op 22 november 2001 gearresteerd op grond van de Special Powers Act op beschuldiging van deelname aan staatsgevaarlijke activiteiten. Op 8 december 2001 is hij in staat van beschuldiging gesteld wegens opruiing. Na twee maanden hechtenis is hij op borgtocht vrijgelaten op 19 januari 2002. De vasthouding van de heer Kabir is door de media, persassociaties, mensenrechtenorganisaties, oppositiepartijen enz. scherp veroordeeld.

Gezien het feit dat de heer Kabir duidelijk behoort tot de tegenstanders van de huidige regering, voor de verkiezingen tegen de BNP campagne heeft gevoerd, de Jamaat (een islamitische coalitiepartij) scherp heeft bekritiseerd en in zijn geschriften heeft geageerd tegen fundamentalisme en communalisme, is zijn arrestatie volgens vele waarnemers politiek gemotiveerd.

Het is nu aan de rechter om te oordelen.