NL Publicatieblad van de Europese Unie CE 88/195

(2004/C 88 E/0200)

SCHRIFTELIJKE VRAAG E-0583/04

van Nirj Deva (PPE-DE) aan de Commissie

(26 februari 2004)

Betreft: Financiële hulp van de EU aan Zimbabwe

Wat zal de Commissie, op grond van de opmerkingen van de Rekenkamer in zijn jaarverslag over het jaar 2002, en met name in het deel getiteld „Verslag over de activiteiten in het kader van het zesde, zevende en achtste Europees Ontwikkelingsfonds”, hoofdstuk V — „Een bijzonder geval: het besluit van de Raad” Algemene Zaken „en de monetaire situatie in Zimbabwe” (1), ondernemen tegen de verspilling van EOF-middelen (vermindering van de waarde van de EOF-middelen met 89 % zoals vastgesteld door de Rekenkamer in paragraaf 68 (a)), en het misbruik van deze middelen door de leden van het regime van Mugabe die zijn opgenomen op de zwarte lijst van Raadsverordening (EG) nr. 310/2002 (2) betreffende bepaalde beperkende maatregelen tegen Zimbabwe (artikel 2 en bijlage 1), maar die toch vreemde valuta kunnen aanschaffen tegen een vaste wisselkoers van 55 ZWD/1 USD wanneer hun landgenoten voor 1 USD 1 500 ZWD moeten betalen?

Zal de Commissie in het licht van dit schandalig misbruik van EU-geld, een eind stellen aan dergelijke faciliteiten voor buitenlandse deviezen met landen die vaste wisselkoersen willen handhaven, of zal de Commissie dit in de toekomst nog laten gebeuren?

Kan de Commissie uitleggen waarom de delegatie van de Commissie, nadat zij de aandacht op deze ontwikkeling had gevestigd, de opdracht kreeg de vaste koers te blijven hanteren bij het storten van geld op de rekeningen die voor de door de Gemeenschap gefinancierde projecten en programma's waren geopend (zie Jaarverslag 2002 van de Rekenkamer, hoofdstuk V, paragraaf 63), ondanks het feit dat de Commissie telkens als zij in de loop van 2002 geld stortte op de rekeningen die in Zimbabwaanse dollars luidden, zwaar verlies leed (zie Jaarverslag 2002 van de Rekenkamer, hoofdstuk V, paragraaf 64)?

Antwoord van de heer Nielson namens de Commissie

(6 april 2004)

De Commissie is het om de volgende redenen niet eens met de analyse van de Rekenkamer:

— het gebruik door de Zimbabwaanse banken van de parallelle wisselkoers voor officiële transacties was illegaal (zie het antwoord van de Commissie op punt 62 van het verslag van de Rekenkamer); de Reservebank heeft herhaaldelijk gedreigd banken die op de zwarte markt actief waren te zullen vervolgen. Daarom kreeg de delegatie de instructie om, in afwachting van de resultaten van de besprekingen met de regering en de banken, de officiële wisselkoers te hanteren voor de aanvulling van de projectrekeningen;

— in 2002 was de Commissie, wat de steun uit de Europese Ontwikkelingsfondsen betreft, verplicht de procedures te volgen die waren vastgesteld in de Overeenkomsten van Lomé — die de nationale ordonnateur duidelijke bevoegdheden verleenden op het gebied van het fondsbeheer —, en in de uitvoeringsbepalingen voor die Overeenkomsten. Omdat de officiële wisselkoers uitsluitend onder de soevereiniteit van de staat valt, kan een andere koers alleen worden toegepast als daarover wordt onderhandeld met de nationale ordonnateur en de banken van het land. Toen de officiële koers onrealistisch werd, heeft de Commissie dat ook gedaan.

— Met name is de Commissie van oordeel dat het cijfer van 89 % „waardevermindering” dat de Rekenkamer toepast op betalingen voor in totaal 4,5 miljoen euro (minder dan 5 % van de totale steun van de Gemeenschap aan Zimbabwe in 2002), geen goede weergave is van de reële situatie of van de omstandigheden waarmee de Commissie werd geconfronteerd, ervan uitgaande dat de betalingen wettelijk en correct moesten blijven.

— De Commissie en de delegatie hebben onderhandeld over een „gemengde” koers om de gevolgen van het verschil tussen de officiële wisselkoers en de „parallelle” marktkoers te ondervangen en hebben tevens de volgende belangrijke maatregelen genomen: — de betalingen in lokale valuta werden tot een minimum beperkt; — de betalingen in euro werden zoveel mogelijk buiten het land verricht (zo is bijv. het programma voor gezondheidszorg vrijwel geheel gericht op de aankoop van geneesmiddelen); — er is voor gezorgd dat op de voorschotrekeningen van de werkprogramma's van lokale projecten onderdelen in euro werden opgenomen.

In 2002 heeft de Gemeenschap Zimbabwe steun verleend voor een totaalbedrag van 94 miljoen euro, en slechts 8 miljoen euro daarvan werd in het land zelf uitgegeven. Levensmiddelen in het kader van de voedselhulp, agrarische productiemiddelen en medische benodigdheden bijv. werden in de buurlanden gekocht.

(1) PB C 286 van 28.11.2003, blz. 355 sqq.

(2) PB L 50 van 21.2.2002, blz. 4.