SCHRIFTELIJKE VRAAG P-1439/02

van Sebastiano Musumeci (UEN) aan de Commissie

(15 mei 2002)

Betreft: Woestijnvorming op Sicilië

Sicilië wordt al twee jaar lang geteisterd door aanhoudende droogte die niet langer als tijdelijk kan worden beschouwd, maar een echte ramp begint te vormen.

Het watergebrek is niet alleen schadelijk voor de landbouw en veeteelt, maar ook voor de watervoorziening van de steden; in sommige steden is inmiddels al tot rantsoenering overgegaan.

Deze ramp, die een gevolg is van de dramatisch verminderde regenval op het eiland, wordt alleen nog maar erger door het ontbreken van een adequate infrastructuur bij de regionale watervoorziening, waarvoor op korte en middellange termijn zo snel geen oplossing kan worden gevonden.

De door de regionale en nationale regeringen genomen maatregelen blijken absoluut tekort te schieten nu de situatie zo ernstig is geworden.

Daarom luidt de vraag aan de Commissie:

- welke uitzonderingsmaatregelen kunnen worden genomen om het hoofd te bieden aan dit langzame maar onverbiddelijke proces van woestijnvorming op Sicilië dat veroordeeld is hetzelfde lot te ondergaan als het nabije Afrikaanse continent;

- acht zij het nuttig om een commissie van deskundigen in te stellen die zich met spoed moet buigen over eventuele oplossingen zodat op het grootste eiland in de Middellandse Zee tijdig een ramp van onvoorstelbare omvang kan worden bezworen?

Antwoord van mevrouw Wallström namens de Commissie

(7 juni 2002)

In het kader van de structuurfondsen zijn in het operationeel programma voor Sicilië maatregelen voorzien met betrekking tot de waterreserves en de watervoorraden voor ongeveer 170 miljoen uit het Europees Fonds voor Regionale Ontwikkeling (EFRO) en voor 94 miljoen uit het Europees Oriëntatie- en Garantiefonds voor de Landbouw (EOGFL) afdeling Oriëntatie. De Commissie zou willen benadrukken dat, overeenkomstig het subsidiariteitsbeginsel, zowel de selectie als de uitvoering van projecten onder de verantwoordelijkheid van de regionale autoriteiten vallen, die belast zijn met het beheer van en het toezicht op de programma's die door bovengenoemde fondsen zijn medegefinancierd.

Er is voor 2003 een update en herziening van die programma's voorzien, met inbegrip van de financiële middelen om effectiever te kunnen inspelen op een veranderde situatie. Indien de door het geachte parlementslid beschreven ernstige situatie wordt bevestigd, kunnen de vereiste veranderingen in de herziening van het programma worden meegenomen, wat een effectievere aanpak van het tekort aan water mogelijk moet maken. Het initiatief om de programma's van Sicilië te herzien ligt echter bij de nationale en de regionale Italiaanse autoriteiten.

Waterbeleidszaken, inclusief watervoorziening voor menselijk gebruik, vallen onder Richtlijn 2000/60/EG van het Europees Parlement en de Raad van 23 oktober 2000 tot vaststelling van een kader voor communautaire maatregelen betreffende het waterbeleid(1).

In de doelstellingen van de kaderrichtlijn Water worden ten minste twee punten genoemd die voor de situatie zoals beschreven in de schriftelijke vraag relevant zijn: de vaststelling van een kader voor de bescherming van landoppervlaktewater, overgangswater, kustwateren en grondwater, waarmee:

a) duurzaam gebruik van water wordt bevorderd, op basis van bescherming van de beschikbare waterbronnen op lange termijn;

b) wordt bijgedragen tot afzwakking van de gevolgen van overstromingen en perioden van droogte. De richtlijn moet aldus een bijdrage leveren tot het behoud van de beschikbaarheid van voldoende oppervlaktewater en grondwater van goede kwaliteit voor een duurzaam, evenwichtig en billijk gebruik van water.

Op 16 april 2002 heeft de Commissie een Mededeling gedaan aan de Raad, het Europees Parlement, het Economisch en Sociaal Comité en het Comité van de Regio's Naar een thematische strategie inzake bodembescherming(2). In deze mededeling wordt woestijnvorming gezien in de context van bodemverval zoals erosie. In de mededeling wordt erkend dat het Middellandse-Zeegebied het zwaarst door erosie getroffen is. Het effect daarvan op het milieu, waterbekkens en de landbouwgrond vormt een ernstige bedreiging voor deze regio's.

In de Unie bevinden drylands zich hoofdzakelijk in het zuiden van Spanje en Portugal, de Italiaanse Mezzogiorno, het grootste gedeelte van het vasteland en de eilanden in Griekenland en het zuiden van Frankrijk. In deze regio's wordt 60 % van het land bedreigd of aangetast door woestijnvorming en bodembederf. Genoemde lidstaten hebben daarom hun inspanningen gebundeld binnen het kader van een regionale bijlage voor het noordelijke Middellandse-Zeegebied in de context van de Overeenkomst ter bestrijding van woestijnvorming van de Verenigde Naties. Deze lidstaten aan de Middellandse Zee en in het bijzonder Italië hebben nationale actieprogramma's opgezet ter bestrijding van woestijnvorming(3), waarin het woestijnvormingsproces wordt geanalyseerd en de te ondernemen acties worden vastgesteld.

(1) PB L 327 van 22.12.2000.

(2) COM(2002) 179 def.

(3) UN-CCD Secretariaat/Italiaans nationaal actieprogramma:http://www.unccd.int/actionprogrammes/northmed/national/2000/italy-eng.pdfComitato Nazionale Italiano per la lotta alla siccità e alla desertificazione: http://www.desertification.it/.