SCHRIFTELIJKE VRAAG E-1259/02

van Carlos Ripoll y Martínez de Bedoya (PPE-DE) aan de Commissie

(6 mei 2002)

Betreft: Belasting op de Balearen

De autonome regering van de Balearen heeft op 23 april j.l. wet 7/2001 goedgekeurd betreffende invoering van een belasting op verblijf in hotels of appartementencomplexen voor toeristen, waarvan de opbrengst is bestemd voor ondersteuning van de toeristensector en milieubescherming.

In de toelichting bij deze wet staat dat deze belasting gezien haar specifieke aard zal zorgen voor extra geld voor programma's op het gebied van toerisme en milieu die zijn gericht op een rationele en harmonieuze ontwikkeling van de belangrijkste economische sector in dit autonome gebied.

De belasting wordt alleen geheven op hotels en appartementencomplexen voor toeristen. De opbrengst is dus bestemd voor verbetering van de kwaliteit van het toerisme als product op de eilandengroep.

Is de Commissie, gelet op de bestemming van de opbrengst, niet van oordeel dat er sprake is van discriminatie indien deze belasting uitsluitend geldt voor hotels en appartementencomplexen en niet voor de gehele toeristische sector op de Balearen?

Gecombineerd Antwoordvan de heer Bolkestein namens de Commissieop de schritftelijke vragen E-1258/02, E-1259/02, E-1260/02 en E-1261/02

(5 augustus 2002)

Zoals het geachte parlementslid weet, voorziet de door de autonome gemeenschap van de Balearen op 23 april 2001 goedgekeurde wet 7/2001 in een belasting op verblijf in hotels of appartementencomplexen. De van het logies gebruik makende klant dient de belasting te betalen en het toeristisch etablissement moet ze innen. Ofschoon in de tekst van wet 7/2001 de term belasting wordt gebruikt, gaat het in feite veeleer om een toeristische heffing welke, bijv. onder de benaming toeristenbelasting eveneens in andere vakantieoorden binnen de Unie wordt toegepast.

Voor de door het geachte parlementslid bedoelde heffing bestaat op communautair niveau nog geen harmonisatieregeling. De daarop betrekking hebbende voorschriften en de aanslagcriteria blijven dus tot de fiscale bevoegdheid van de lidstaten behoren op voorwaarde dat de basisbeginselen van het Gemeenschapsrecht worden nageleefd.

Met betrekking tot de ten aanzien van de territoriale hulpbronnen en het milieu na te streven duurzame ontwikkeling en het communautair beginsel de vervuiler betaalt, heeft de Commissie in haar mededeling van juli 1997(1) opgemerkt dat het de kenmerken en gevolgen van een maatregel zijn, en niet de in de lidstaten gebruikte benaming ervan, die bepalen hoe de maatregel volgens het Gemeenschapsrecht wordt beoordeeld. Algemeen bepaald is een belasting een milieuheffing

wanneer haar grondslag klaarblijkelijk ongunstige gevolgen heeft voor het milieu. In het geval van bedoelde wet wordt voor de berekening uitgegaan van het aantal overnachtingen in een toeristisch etablissement. Deze belasting kan dus niet worden beschouwd als gebaseerd op het communautaire beginsel de vervuiler betaalt, zelfs indien de opbrengst ervan bestemd is voor het financieren van een Fonds voor ondersteuning van de toeristische sector en milieubescherming.

Wat betreft de doelstelling het toeristisch aanbod op de Balearen kwalitatief te verbeteren aan de hand van de opbrengst van een belasting die alleen voor hotels en appartementencomplexen en niet voor de gehele toeristische sector van de Balearen geldt, herinnert de Commissie eraan dat de aanslagcriteria door de nationale fiscale autoriteit worden gekozen. Het opleggen van bedoelde belasting aan ook andere bedrijven in de toeristische sector zoals restaurants, centra voor toeristische activiteiten, bioscopen, enz, valt derhalve onder dezelfde bevoegdheid van de nationale fiscale autoriteit.

De Commissie is van mening dat er evenmin sprake is van een dubbele belastingheffing die strijdig is met het geharmoniseerd BTW-systeem(2). In artikel 33 van de Zesde BTW-Richtlijn wordt namelijk bepaald dat onverminderd andere communautaire bepalingen de bepalingen van deze richtlijn geen beletsel vormen voor de handhaving of invoering door een lidstaat van belastingen op verzekeringsovereenkomsten en op spelen en weddenschappen, alsmede van accijnzen, registratierechten en, meer in het algemeen, van alle belastingen, rechten en heffingen die niet het karakter van omzetbelasting bezitten.

Het Hof van Justitie heeft met betrekking tot het begrip belasting die niet het karakter van omzetbelasting bezit reeds zeer vaak(3) uitspraken gedaan. Met name in punt 11 van zijn arrest van 31 maart 1992, in zaak C-200/90, heeft het Hof, na eraan te hebben herinnerd dat artikel 33 ten doel heeft te beletten dat er belastingen, rechten en heffingen worden ingevoerd die de werking van het gemeenschappelijk BTW-stelsel in gevaar brengen doordat zij het goederen- en dienstenverkeer op dezelfde wijze belasten als de BTW, de voornaamste kenmerken van de BTW opgenoemd(4).

De belasting waarvan het geachte parlementslid de wettelijkheid in het kader van het Gemeenschapsrecht betwist, beantwoordt niet aan de voornaamste kenwerken van de BTW, hetgeen volgens de jurisprudentie van het Hof voor een heffing een noodzakelijke voorwaarde is om als onverenigbaar te worden beschouwd. De belasting is namelijk niet algemeen maar slechts op één sector, te weten de hotel- en appartementensector, van toepassing, zij is niet evenredig aan de prijs van de diensten en de aan de BTW inherente doorberekening-/aftrekregeling bestaat in het kader van bedoelde belasting niet.

Wat de vrijheid van vestiging (artikel 43 van het EG-Verdrag) en het vrije verkeer van diensten (artikel 49 van het EG-Verdrag) betreft, staat het Gemeenschapsrecht in de weg aan de toepassing van een nationale regeling, met inbegrip van fiscale wetgeving, die de mogelijkheid voor een dienstverrichter om daadwerkelijk van die vrijheid gebruik te maken, zonder objectieve rechtvaarding beperkt en met name ertoe leidt, dat het verrichten van diensten tussen lidstaten moeilijker wordt dan het verrichten van diensten binnen een enkele lidstaat(5). In het geval van bedoelde belasting lijkt er evenwel fiscaal niet te worden gediscrimineerd tussen de alle op de Balearen gevestigde toeristische etablissementen die logies verstrekken.

Indien bovendien bij de personen ter wier behoeve de belaste diensten worden verricht, altijd toeristen zijn en de vrijheid van dienstverrichting impliceert dat laatstgenoemden zich voor de diensten vrij naar een andere lidstaat kunnen begeven(6), beschikt de Commissie in het huidige stadium niet over gegevens die erop wijzen dat de beschouwde maatregel op discriminerende of overmatige wijze de toeristen treft. De Commissie onderzoekt deze zaak nog verder.

(1) Mededeling van de Commissie Milieubelastingen en -heffingen in de gemeenschappelijke markt, PB C 224 van 23.7.1997.

(2) Zesde Richtlijn 77/388/EEG van de Raad van 17 mei 1977 betreffende de harmonisatie van de wetgevingen der lidstaten inzake omzetbelasting Gemeenschappelijk stelsel van belasting over de toegevoegde waarde: uniforme grondslag, PB L 145 van 13.6.1977.

(3) Laatstelijk in een arrest van 9 maart 2000 in zaak Evangelischer Krankenhausverein Wien C-437/97, arrest van 9 maart 2000, Jurispr. 2000 blz. I-01157.

(4) Deze voornaamste kenmerken zijn: de BTW is algemeen van toepassing op transacties betreffende goederen en diensten; zij is evenredig aan de prijs van die goederen en diensten; zij wordt geheven in elk stadium van het productie- en distributieproces; zij wordt, ten slotte, geheven over de toegevoegde waarde van de goederen en diensten, doordat de over een transactie verschuldigde belasting wordt berekend na aftrek van die welke in de voorgaande stadia is betaald. Zaak. Denkavit C-200/90, arrest van 31 maart 1992, Jurispr. 1992, blz. I-02217.

(5) Zaak C-381/93 Commissie/Frankrijk, arrest van 5 oktober 1994, punten 16 en 17, Jurispr. 1994, blz. I-05145; Zaak C-118/96 Safir, arrest van 28 april 1998, punten 22 en 23, Jurispr. 1998, blz. I-01897; Zaak C-439/99 Commissie/Italië, blz. 22, arrest van 15 januari 2002, nog niet gepubliceerd.

(6) Volgens de jurisprudentie van het Hof in zaak Luisi en Carbone C-286/82, arrest van 31 januari 1984, punt 16, Jurispr. 1984, blz. 00377; en zaak Bickel en Franz C-274/96, arrest van 24 november 1998, punt 15, Jurispr. 1998, blz. I-07637.