SCHRIFTELIJKE VRAAG E-2220/01

van Mogens Camre (UEN) aan de Commissie

(24 juli 2001)

Betreft: Verbod op vergoeding van de reistijd van advocaten

De Deense wet zegt dat er in strafzaken een advocaat voor de verdediging aangesteld kan worden. Die advocaat wordt dan door de staatskas betaald voor het werk dat hij aan de zaak besteedt. Tot op welke hoogte de staatskas uiteindelijk de vergoeding (het honorarium) van de advocaat betaalt, hangt van de afloop van de zaak af.

Dikwijls vergoedt de staat ook de reiskosten van de advocaat en het honorarium dat hij door zijn reizen moet derven. In sommige gevallen bepaalt de wet dat de reistijd van de advocaat niet vergoed wordt, volgens bijvoorbeeld rechtsvordering artikel 336c, paragraaf 3. In dergelijke gevallen heeft een plaatselijke advocaat een concurrentievoordeel tegenover een advocaat uit een andere plaats of uit het buitenland.

Het verschil kan gecompenseerd worden door een afspraak tussen de cliënt en zijn advocaat die van ver moet komen. Bijvoorbeeld: een Deense advocaat die in Londen gevestigd is, moet twaalf maal over en weer reizen om een zaak te voeren voor de oostelijke arrondissementsrechtbank in Kopenhagen, hetgeen beantwoordt aan 100 uren reizen à 2 500 kronen. Er wordt afgesproken dat de beschuldigde of zijn familie hem 250 000 kronen betalen als vergoeding voor zijn reizen, omdat de wet bepaalt dat de staat die 250 000 kronen in ieder geval niet betaalt.

Maar artikel 336c, paragraaf 5, van het wetboek van strafvordering bevat bepalingen die zo geïnterpreteerd kunnen worden dat het de verdachte of beschuldigde verboden is om de reiskosten van zijn advocaat te vergoeden, ook al weigert de staatskas om ze te betalen, en ook al probeert de verdachte of beschuldigde op geen enkel ogenblijk om het bedrag uit overheidsmiddelen terugbetaald te krijgen.

Zo'n advocaat bevindt zich dus in een veel slechtere situatie als een collega ter plaatse.

Ook de beschuldigde bevindt zich in een veel slechtere situatie, want zijn recht om vrij een raadsman van zijn keuze aan te stellen wordt in werkelijkheid opgeheven, als hij niet zelf de reiskosten van de advocaat mag vergoeden die hij met zijn verdediging wenst te belasten.

Kan zo'n verbod voor de verdachte of beschuldigde om zijn advocaat te helpen betalen door hem zijn reiskosten te vergoeden, beschouwd worden als in overeenstemming met de gebruikelijke concurrentieregels, en meer bepaald de concurrentieregels en het Verdragsrecht van de Gemeenschap?

Antwoord van de heer Bolkestein namens de Commissie

(24 september 2001)

De Commissie is van mening dat een algemeen verbod zoals het geachte parlementslid in het kort heeft beschreven inderdaad het vrij verrichten van diensten van advocaten, dat door de artikelen 49 tot en met 55 van het EG-Verdrag wordt gewaarborgd, zou kunnen belemmeren of bezwaren.

In het kader van de follow-up van haar mededeling voor een nieuwe strategie voor de interne dienstenmarkt(1) gaat de Commissie momenteel over tot de eerste fase van deze strategie, die bestaat uit het identificeren en diepgaand analyseren van de bestaande belemmeringen voor het vrij verrichten van grensoverschrijdende diensten tussen de lidstaten. Deze zal worden gevolgd door een tweede fase waarin de meest passende oplossingen voor de vastgestelde problemen zullen worden voorgesteld. In dit kader is de Commissie voornemens de bepalingen van het Deense wetboek van burgerlijke rechtsvordering en het wetboek van strafvordering, waarnaar het geachte parlementslid verwijst, te bestuderen teneinde te kunnen vaststellen of een dergelijke bepaling in strijd is met de voorschriften van het Verdrag inzake het vrij verrichten van diensten en zo nodig passende maatregelen voor te stellen om dit probleem op te lossen.

(1) COM(2000) 888.