NL Publicatieblad van de Europese Unie CE 88/558

(2004/C 88 E/0569)

SCHRIFTELIJKE VRAAG E-1003/04

van Daniel Hannan (PPE-DE) aan de Commissie

(31 maart 2004)

Betreft: Project voor een autoweg in Roemenië

De EU heeft onlangs gedreigd de toetreding van Roemenië te zullen uitstellen indien het land er niet in slaagt de corruptie beter onder controle te brengen. Men zou kunnen hopen dat de Roemeense regering hiervan kennis zou nemen, maar helaas wijst alles erop dat de problemen blijven voortduren en zelfs nog verder verslechteren. Een specifiek voorbeeld is het project voor een autosnelweg door Transylvanië, waardoor een van de laatst overblijvende middeleeuwse landschappen van Europa zou worden aangetast, zonder dat iemand hierbij enig voordeel heeft, afgezien dan van enkele personen met goede connecties, die reeds het land hebben gekocht waarop de snelweg zal worden gebouwd. Bovendien bestaat er reeds een door de EU gesteund plan voor de bouw van een autosnelweg van de Hongaarse grens over Roemeens grondgebied, via Brasov, de belangrijkste stad van Transylvanië, en Boekarest naar de Zwarte Zee. Het nieuwe plan voor een tweede snelweg, die vanuit Brasov naar het noorden loopt, parallel aan deze andere weg, op een afstand van slechts vijftig mijl, en dan zinloos doodloopt vlak voor de Hongaarse grens, is dus volledig overbodig. Voor dit project zijn ook nooit aanbestedingen uitgeschreven. Evenmin is er een milieueffectevaluatie uitgevoerd of enige raming van het verkeersvolume gemaakt voordat het plan werd goedgekeurd en het contract aan een Amerikaanse onderneming, Bechtel, gegund werd op gond van een „spoedverordening”, een procedure die speciaal ontworpen was om parlementaire controle te omzeilen. Er bestaan aanwijzingen dat het land dat voor de bouw van de Bechtel-autoweg nodig is op onbehoorlijke wijze werd onteigend. In een studie van het Roemeens Academisch Genootschap wordt beweerd dat de EUR 3 miljard die de bouw van deze autosnelweg zou kosten voldoende zou zijn voor de reconstructie van de gehele wegeninfrastructuur van Roemenië's 3000 gemeenten of voor de voltooiing van de moderniseringswerkzaamheden over ruim 3500 kilometer nationale wegen.

Wat is het standpunt van de Commissie ten aanzien van dit autosnelwegproject? Is de Commissie het ermee eens dat de Roemeense regering zich klaarblijkelijk weinig moeite heeft getroost om een oplossing te vinden voor de corruptieproblemen? Is de Commissie ook niet van mening dat het in niemands belang is dat dit weergaloze landschap en culturele erfgoed onherroepelijk wordt aangetast ter wille van een onnodig en door corruptie getekend project?

Antwoord van de heer Verheugen namens de Commissie

(30 april 2004)

Het besluit om af te wijken van de Roemeense regels voor overheidsopdrachten, die bedoeld zijn om de EU-richtlijnen op het gebied van overheidsopdrachten ten uitvoer te leggen, en zonder openbare aanbesteding een contract te gunnen voor de aanleg van de snelweg Brasov-Cluj-Bors, doet twijfels rijzen over het belang dat de Roemeense regering hecht aan eerlijke en transparante procedures voor overheidsopdrachten. De Commissie heeft Roemenië om meer informatie gevraagd om de gevolgen van dit besluit goed te kunnen beoordelen. Aangezien er geen concurrerende* en transparante aanbesteding was, heeft de Europese Commissie de Roemeense partij reeds duidelijk gemaakt dat zij geen enkele financiële steun aan dit project zal verlenen en dat zij eventuele hulp van de internationale financiële instellingen voor de aanleg van deze snelweg niet zal ondersteunen.

Zoals uiteengezet in haar recente mededeling over een alomvattend EU-beleid inzake corruptie (1), meent de Commissie dat open en transparante procedures voor overheidsopdrachten een belangrijk element van corruptiebestrijding zijn. De Commissie is dan ook van mening dat Roemenië een vaste verbintenis moet aangaan over het gebruik van open en transparante procedures voor overheidsopdrachten waarbij niet wordt afgeweken van de Roemeense regels voor overheidsopdrachten die uitvoering geven aan de desbetreffende relevante EU-richtlijnen.

Meer in het algemeen geven internationale rapporten en onderzoeken aan dat de corruptie in Roemenië inherent aan het systeem is en een algeheel probleem vormt dat de rechtsstaat ondermijnt, economische hervorming en ontwikkeling beperkt en een belangrijke belemmering is bij het aantrekken van directe buitenlandse investeringen. De Commissie is op de hoogte van enkele maatregelen die de Roemeense regering de laatste anderhalf jaar heeft getroffen in een poging deze situatie aan te pakken: zo werd in december 2002 een herzien nationaal actieplan tegen corruptie vastgesteld, werd in april 2003 een pakket anti-corruptiewetgeving vastgesteld, en werd in september 2002 het National Anti-Corruption Prosecution Office (PNA) opgericht. Deze maatregelen betekenen dat er nu een adequaat juridisch kader bestaat en dat er in theorie voldoende personele en financiële middelen zijn gereserveerd voor een effectieve corruptiebestrijding. In deze situatie roept het uitblijven van succes bij het onderzoek naar corruptie op hoog niveau vragen op over de politieke steun voor een serieuze aanpak van deze kwestie.

(1) COM(2003) 317 def. van 28.5.2003.