SCHRIFTELIJKE VRAAG E-2736/01

van Erik Meijer (GUE/NGL) aan de Commissie

(5 oktober 2001)

Betreft: Beveiliging van luchthavens door overheidsdiensten in plaats van door particuliere bedrijven

1. Is het de Commissie bekend dat in de Verenigde Staten naar aanleiding van het gebruik van passagiersvliegtuigen als vliegende bommen op 11 september opnieuw discussie is ontstaan over de rol van de overheid bij het beveiligen van luchthavens tegen aanslagen op het betreden van vliegtuigen door personen met terroristische bedoelingen, waarbij wordt aangedrongen op een sterkere rol voor politiediensten of het militaire apparaat in plaats van alleen een papieren eindverantwoordelijkheid van overheidsdiensten voor werk dat wordt uitgevoerd door particuliere bewakingsdiensten?

2. In welke lidstaten van de EU worden voor de beveiliging van luchthavens en/of vliegtuigen particuliere veiligheidsdiensten ingeschakeld in plaats van overheidsdiensten? Zij er lidstaten waar dit niet het geval is, maar die wel plannen hadden om dit te gaan doen?

3. Op welke wijze wordt in geval van inschakeling van particuliere bedrijven voorkomen dat ter bescherming van de winstmarge wordt bezuinigd op de door het desbetreffende bedrijf ingezette menskracht, waardoor de controle gaat bestaan uit een steeds verder in omvang afnemende steekproef?

4. Op welke wijze wordt in geval van inschakeling van particuliere bedrijven voorkomen dat regelingen worden getroffen die wel het commerciële belang dienen van luchthavenondernemingen (zoals de toegankelijkheid van winkelcomplexen) of van luchtvaartmaatschappijen (een versnelling van de toelating van passagiers tot vliegtuigen) maar slechts in geringere mate die van de veiligheid van de passagiers of van de samenleving als geheel?

5. Ziet de Commissie aanleiding en mogelijkheden om op het niveau van de EU te bevorderen dat de rol van overheidsdiensten bij de beveiliging van het luchtverkeer wordt versterkt en die van particuliere bedrijven wordt teruggedrongen?

Antwoord van mevrouw de Palacio namens de Commissie

(18 december 2001)

1. De lidstaten zijn verantwoordelijk voor het beveiligen van de luchtvaart. In bijna alle lidstaten valt deze verantwoordelijkheid onder het ministerie van verkeer en in twee lidstaten onder het ministerie van justitie en het ministerie van binnenlandse zaken.

In werkelijkheid is de beveiliging van de luchtvaart het resultaat van een nauwe en noodzakelijke samenwerking tussen inlichtingendiensten, politiediensten, verkeersdiensten en veiligheidsdiensten.

2. Het is waar dat de zichtbare beveiligingsactiviteiten in luchthavens (controle van passagiers en handbagage) aan particuliere bewakingsdiensten en -personeel zijn uitbesteed. Toezicht en kwaliteitscontrole ressorteren echter nog steeds onder de nationale veiligheidsautoriteiten, overeenkomstig internationaal erkende normen en voorschriften. De lidstaten zijn verantwoordelijk voor de organisatie van de beveiligingsdiensten en de Gemeenschap kan zich hier geenszins mee bemoeien.

3. Het minimumaantal materiële controles van handbagage van passagiers is vastgesteld in internationale aanbevelingen van de Europese burgerluchtvaartconferentie (ECAC-document 30) en de bij de ECAC aangesloten landen streven er thans naar om voor 31 december 2002 100 % van alle handbagage te controleren. De meest recente gegevens wijzen erop dat binnen de Gemeenschap dit doel ruimschoots zal worden bereikt.

4. Ter versterking van de maatregelen voor de veiligheid van de luchtvaart in de gehele Gemeenschap heeft de Commissie een voorstel ingediend voor wetgeving(1) die ervoor moet zorgen dat de bovengenoemde doelstellingen worden verwezenlijkt door omzetting van de aanbevelingen van ECAC-document 30 in Gemeenschapsrecht en invoering van een controlemechanisme dat de daadwerkelijke naleving ervan moet waarborgen. Dit voorstel houdt rekening met de noodzakelijke verbetering in rekruteringstechnieken, opleiding en kwaliteitscontrole van het vereiste personeel, zoals bedoeld in het verslag dat op 16 oktober 2001 is ingediend door de ad hoc groep die de Commissie op verzoek van de Raad op 14 september heeft opgericht.

5. Na vaststelling van de verordening zullen alle luchtvaartmaatschappijen en luchthavens verplicht zijn de normen van de Gemeenschap te hanteren en niet op eigen houtje kunnen beslissen over het evenwicht tussen veiligheids- en faciliteringsmaatregelen. Indien zij een aanvaardbaar kwaliteitsniveau voor hun passagiers wensen te behouden en lange queues wensen te vermijden die het imago van het luchtvervoer kunnen aantasten, zullen zij moeten aanvaarden dat voor beveiliging van de luchtvaart meer middelen worden uitgetrokken.

(1) Voorstel voor een Verordening van het Europees Parlement en de Raad tot instelling van gemeenschappelijke regels op het gebied van de veiligheid in de burgerluchtvaart COM(2001) 575 def. van 10.10.2001.