SCHRIFTELIJKE VRAAG E-0836/01

van Giovanni Pittella (PSE) aan de Commissie

(22 maart 2001)

Betreft: Het sluiten van de spoorwegwerkplaats in San Nicola (Melfi)

Trenitalia SpA, een bedrijf dat onder de FS-groep (Italiaanse spoorwegen) valt, heeft besloten zonder enige kennisgeving aan de sociale partners en aan de regio dat de spoorwegwerkplaats in San Nicola di Melfi dicht moet. Daar worden dieseltreinen en locomotieven gerepareerd. In zijn soort is het een van de modernste werkplaatsen van de afdeling Technologie rollend materieel.

Voor een deel wordt het werk voortgezet in de zusterwerkplaats in Rimini, terwijl Trenitalia ook nog andere werkplaatsen handhaaft.

De werkplaats in Melfi was de enige die zich op constructieve wijze aan alle communautaire regels hield, ook voor wat het milieu betreft.

De sluiting leidt tot het verlies van 200 arbeidsplaatsen in de regio en is een enorme schadepost voor de economie in een gebied dat toch al gebukt gaat onder werkloosheid.

Gebleken is dat geen enkel particulier bedrijf in staat is met behoud van kwaliteit deze treinen voordeliger te repareren dan de vestiging in Melfi.

Kan de Commissie meedelen welke initiatieven zij wil nemen om, in samenwerking met de Italiaanse regering, een positieve oplossing voor deze situatie te vinden?

Antwoord van mevrouw Diamantopoulou namens de Commissie

(5 juli 2001)

De Commissie hecht het grootste belang aan de centrale kwestie van de sociale gevolgen van bedrijfsherstructureringen.

Wat de bestaande Europese wetgeving inzake de bescherming van werknemers in geval van bedrijfsherstructurering betreft, moet de nationale wetgeving die een aantal richtlijnen op het gebied van arbeidswetgeving en arbeidsverhoudingen aanvult, toegepast en gerespecteerd worden, in het bijzonder Richtlijn 98/59/EG van de Raad van 20 juni 1998 betreffende de aanpassing van de wetgevingen van de lidstaten inzake collectief ontslag(1) en Richtlijn 77/187/EEG van de Raad van 14 februari 1977 inzake de onderlinge aanpassing van de wetgeving der lidstaten betreffende het behoud van de rechten van de werknemers bij overgang van ondernemingen, vestingen of onderdelen daarvan(2), gewijzigd door Richtlijn 98/50/EG van de Raad van 29 juni 1998(3).

Aangezien deze richtlijnen in het nationale recht zijn omgezet, is het de taak van de nationale administratieve en rechterlijke instanties om te bepalen of er inbreuken hebben plaats gevonden in het geval dat betrekking heeft op het bedrijf Trenitalia S.p.A. van de FS-groep.

De Commissie heeft herhaaldelijk benadrukt dat ervoor moet worden gezorgd dat een bedrijfsherstructurering op een sociaal aanvaardbare wijze wordt doorgevoerd en heeft als gevolg daarvan de dwingende noodzaak onderstreept om de informatie- en raadplegingsrechten van de werknemers te versterken, met name in de context van het grote aantal herstructureringen en de talrijke fusies en overnames die bijna dagelijks plaatsvinden.

Dit was het voornaamste punt van zorg van de Commissie bij de opstelling van een voorstel voor een richtlijn van de Raad tot instelling van een algemeen kader betreffende de informatie en de raadpleging van de werknemers in de Europese Gemeenschap(4) waarover door de Ministerraad op 11 juni 2001 een politiek akkoord met het oog op een gemeenschappelijk standpunt is bereikt. Het doel van de voorgestelde richtlijn is de verbetering van de informatie- en raadplegingsrechten van werknemers in afzonderlijke bedrijven en de aanvulling van de lacunes in de bepalingen betreffende de informatie en de raadpleging van de werknemers op nationaal en communautair niveau. De richtlijn moet worden gezien als een concrete reactie op communautair niveau op de zorgen van de Europese burgers als gevolg van de onzekerheid die ontstaat door de successieve golven van massale bedrijfsherstructureringen, fusies, overnames, enz., die normaliter vergezeld gaan met personeelsafvloeiingen.

Zodra deze richtlijn definitief door de Raad en het Parlement wordt goedgekeurd en in de lidstaten ten uitvoer wordt gelegd, zal zij de werknemers in bedrijven van ten minste 50 werknemers (ook als dit filialen van een multinationale groep zijn) een aantal basisrechten toekennen: het recht op informatie over de recente en te verwachten ontwikkeling van de activiteiten van het bedrijf, over de economische en financiële situatie van het bedrijf, het recht om geïnformeerd en geraadpleegd te worden over werkgelegenheidskwesties en over beslissingen die zouden kunnen leiden tot ingrijpende veranderingen in de werkorganisatie, alsook het recht om te weten hoe het bedrijf deze veranderingen wil aanpakken.

In haar agenda voor het sociaal beleid(5) heeft de Commissie de oprichting van een waarnemingspost voor veranderingen in het kader van de Stichting van Dublin voorgesteld. Dit voorstel is goedgekeurd door de Europese Raad van Stockholm, die heeft verklaard dat een dergelijke waarnemingspost zo spoedig mogelijk moet worden opgericht.

Bovendien is de Commissie voornemens in juli 2001 een groenboek over de sociale verantwoordelijkheid van bedrijven te presenteren, waarin zij onderstreept dat een herstructurering op een sociaal verantwoordelijke wijze betekent dat moet worden gezorgd voor een evenwicht tussen de belangen en zorgen van alle belanghebbenden die door de veranderingen en beslissingen worden getroffen.

Tot slot kan worden gesteld dat Europa het hoofd moet bieden aan industriële herstructureringen die kunnen bijdragen aan een groter concurrentievermogen en een grotere economische groei en de sociale gevolgen daarvan door een combinatie van innovatie en sociale samenhang en de verbetering

van zijn vermogen om veranderingen te beheren. De Commissie gaat uit van een omvattende aanpak, zoals hierboven omschreven. Dit houdt in dat zij haar vermogen om te anticiperen op veranderingen en deze te beheren via de waarnemingspost van Dublin verbetert, dat zij juridische mechanismen opzet om te zorgen voor een passende bescherming van de werknemers bij industriële herstructureringen en dat zij de sociale verantwoordelijkheid van de bedrijven ontwikkelt.

(1) PB L 225 van 12.8.1998.

(2) PB L 61 van 5.3.1977.

(3) PB L 201 van 17.7.1998.

(4) PB C 2 van 5.1.1999.

(5) COM(2000) 379 def.