SCHRIFTELIJKE VRAAG E-2208/00

van Paulo Casaca (PSE) aan de Commissie

(3 juli 2000)

Betreft: Uitzetting van Europese burgers uit de VS en Canada

In de Verenigde Staten en Canada leeft een zeer grote gemeenschap van Azorische herkomst, waarvan velen de Portugese nationaliteit hebben behouden ook al zijn zij in Amerika geboren.

De Amerikaanse deportatiewet uit 1996 heeft geleid tot de systematische uitzetting van buitenlanders die in de VS voor een delict zijn veroordeeld, of het nu om een ernstig misdrijf gaat of om een simpele verkeersovertreding. In maart heeft de Supreme Court van de Verenigde Staten verklaard dat deze wet geen terugwerkende kracht heeft ten aanzien van misdrijven waarvoor de veroordeling vóór 1996 heeft plaatsgevonden, maar dit arrest lost de problemen van reeds uitgezette burgers of van degenen die momenteel in Noord-Amerikaanse gevangenissen straffen uitzitten niet op. De Canadese wetgeving heeft een soortgelijke strekking.

De regionale autoriteiten van de Azoren zijn in kennis gesteld van 307 deportaties vanuit de VS en 87 vanuit Canada naar de Azoren. Dit aantal zou echter ook veel hoger kunnen liggen, aangezien de Amerikaanse autoriteiten de Portugese consulaire autoriteiten en deze wederom de regionale autoriteiten van de Azoren niet altijd op de hoogte stellen.

In de pers, met name op de Azoren en in Massachusetts, kunnen de vaak dramatische gevolgen van deze uitzettingen worden nagelezen: alarmerende zelfmoordcijfers, uiteengevallen families, mensen die geen Portugees spreken uit stedelijke agglomeraties die in kleine plattelandsgemeenschappen op de Azoren terechtkomen met het rampzalige sociale stigma van deportatie, enz.

Op 14 mei 2000 heeft een Women's Immigrant Support Group in New Bedford, Massachusetts een wake en een protestmars tegen de deportatiewet georganiseerd. En ook een aantal leden van het Amerikaanse Congres, in het bijzonder Barney Frank, en senator Patrick Kennedy hebben zich tegen de wet uitgesproken.

De regionale autoriteiten van de Azoren zetten, in het kader van hun bevoegdheden en mogelijkheden, een intensief beleid ter begeleiding van de gedeporteerden op stapel, vooral door Portugese lessen en de bevordering van programma's voor opleiding en sociale rehabilitatie en integratie.

Is de Commissie voornemens om uit hoofde van artikel 2 van het Verdrag betreffende de Europese Unie initiatieven te ontplooien om verbetering te brengen in de situatie van deze Europese burgers?

Antwoord van de heer Patten namens de Commissie

(11 september 2000)

De Commissie is inderdaad op de hoogte van de moeilijkheden in verband met deportaties waartoe door de autoriteiten van de Verenigde Staten is besloten op basis van de Wet van 1996 inzake de nieuwe aanpak van illegale immigratie en de verantwoordelijkheid bij immigratie (de IIRAIRA).

De eventueel negatieve gevolgen van de IIRAIRA voor burgers van de Unie zijn met de lidstaten in de werkgroep consulaire aangelegenheden van de Raad doorgenomen en bij de regering van de Verenigde Staten aan de orde gesteld. In een bijeenkomst in maart 2000 is deze werkgroep door de Amerikaanse dienst voor emigratie en naturalisatie ervan in kennis gesteld dat de wetgeving aangaande deportatie met slechts een zeer geringe ruimte voor flexibiliteit was opgesteld.

Desalniettemin hebben zowel de lidstaten als de Commissie zich erover bezorgd getoond dat de huidige bepalingen van de IIRAIRA tot onmenselijke, door de Amerikaanse wetgever niet bedoelde toestanden hebben kunnen leiden. De huidige tekst van de IIRAIRA zou derhalve moeten worden aangepast, waarbij er van de kant van de Unie op werd aangedrongen dat de wet door het Amerikaanse Congres herzien zou worden. De Amerikaanse presidentsverkiezingen zouden wel eens tot uitstel van deze nieuwe behandeling kunnen leiden.

De Commissie is er intussen van op de hoogte gebracht dat de Portugese regering met de Verenigde Staten een protocol heeft afgesloten met daarin nieuwe procedures die bij gevallen van deportatie van Portugese onderdanen moeten worden gevolgd.