SCHRIFTELIJKE VRAAG E-0374/03

van José Ribeiro e Castro (UEN) aan de Commissie

(13 februari 2003)

Betreft: Sluiting van schoenenfabriek Clarks in Portugal. Communautaire subsidies

In de Portugese pers is de laatste tijd veel aandacht besteed aan de onlangs aangekondigde sluiting van een schoenenfabriek van de Engelse multinational C & J Clark, in Castelo de Paiva, in het noorden van Portugal. Door deze sluiting, die niemand had zien aankomen, komen ongeveer 600 werknemers op straat te staan hetgeen een enorme slag betekent voor de gezinnen die in dit gebied dat in het kader van de structuurfondsen onder doelstelling 1 valt wonen en werken. Het bewuste bedrijf heeft voor de vestiging (1988) en inbedrijfname van zijn fabriek in Castelo de Paiva aanzienlijke nationale en communautaire steun ontvangen en volgens de plannen zou de fabriek tot tenminste 2007 operationeel blijven.

Daarnaast zou deze multinational naar verluidt de slechte gewoonte hebben zich regelmatig aan dit soort praktijken schuldig te maken, zoals hij nu weer een Portugese fabriek naar Roemenië wil verplaatsen om opnieuw communautaire steun te kunnen opstrijken. Ook wordt in de pers melding gemaakt van het feit dat het concern financiële steun heeft ontvangen zonder dat daarbij rekening is gehouden met het feit dat het concern zijn opdrachten deels uitbesteedt.

Kan de Commissie in het licht van het voorafgaande mededelen of zij over gegevens en het bewuste dossier beschikt teneinde het concern Clarks of C & J Clark in de toekomst uit te kunnen sluiten van iedere vorm van al dan niet directe communautaire financiële steun gezien de financiële kant van zijn betrekkingen met de EU (en hiervoor de EG) en zijn vroegere gedrag? Houdt de Commissie een lijst bij van bedrijven, ondernemers of concerns die directe of indirecte financiële steun van de Gemeenschap hebben ontvangen teneinde te voorkomen dat de ontvangers van dergelijke

subsidies vervolgens de gemaakte afspraken niet nakomen en daarmee de sociaal-economische belangen van de betrokken regio schaden of financieel anderszins van de Europese Unie misbruik maken? Zo niet, is de Commissie dan niet van mening dat zij een dergelijke lijst voor dit doel moet aanhouden? Over welke andere instrumenten beschikt de Commissie om ervoor te zorgen dat zij er niet van beschuldigd kan worden besluiten van bedrijven die sociaal-economisch gezien onverantwoord zijn, tegen de gemaakte afspraken indruisen en de financiële belangen van de EU schaden, nog eens objectief te belonen of te stimuleren door de ogen te sluiten voor misbruik en opportunistisch gedrag, of dit zelfs in de hand werken?

Gecombineerd Antwoordvan mevrouw Diamantopoulou namens de Commissieop de schritftelijke vragen E-0374/03, E-0375/03, E-0377/03 en E-0378/03

(28 maart 2003)

In de communautaire bestekken voor de periode 2000-2006 zijn voor de Structuurfondsen de volgende regels vastgesteld:

- ten eerste heeft de Commissie in de richtsnoeren inzake regionale steunmaatregelen (1998) bepaald dat de begunstigden investeringen of arbeidsplaatsen die zij met de steun tot

stand hebben gebracht, gedurende ten minste vijf jaar in de regio in kwestie moeten behouden. De Commissie is van oordeel dat de periode van ten minste vijf jaar gedurende dewelke de investering behouden moet blijven, ingaat wanneer de investering waarvoor steun is verleend, is afgerond, dat wil zeggen wanneer de investering in het bedrijf wordt gebruikt(1).

- ten tweede wordt in de verordening houdende algemene bepalingen inzake de Structuurfondsen bepaald dat de bijdrage van de fondsen aan een productieve activiteit slechts wordt gehandhaafd mits deze activiteit binnen vijf jaar na het besluit over de bijdrage niet naar een andere plaats wordt overgebracht(2).

- ten derde moet om een groot project (d.w.z. meer dan 50 miljoen euro) te laten medefinancieren in het kader van een EFRO-programma een uitdrukkelijke aanvraag worden ingediend bij de Commissie en moeten de lidstaten een vragenlijst invullen, waarin onder meer wordt gevraagd naar het risico van delokalisatie. De Commissie houdt daarmee rekening wanneer zij beslist welk percentage EFRO-medefinanciering wordt toegekend (in doelstelling 1-regio's kan dit oplopen tot 35 %).

Wat de communautaire bestekken voor de periode 1994-1999 betreft, geldt de vijf-jaarregel pas sinds 1998. Wel is sinds 1993 Verordening (EEG) nr. 2082/93(3) van toepassing; in artikel 24 wordt bepaald dat de bijstand wordt verminderd of ingetrokken indien deze door de stand van de uitvoering van de actie niet gerechtvaardigd blijkt. De Commissie moet dit in het kader van het partnerschap met de lidstaat controleren.

Bij een eventueel illegaal gebruik van steun is het in ieder geval in de eerste plaats aan de lidstaat om, op grond van de overeenkomst die bij de toekenning van de steun met het bedrijf is gesloten, een rechtsvordering in te stellen. Indien het begunstigde bedrijf de communautaire regels inzake staatssteun niet heeft nageleefd, is het immers in de eerste plaats aan de lidstaat om deze staatssteun te doen terugbetalen aan de autoriteiten die deze hebben toegekend. Indien de steun door de Structuurfondsen is medegefinancierd, moet de lidstaat de desbetreffende medefinanciering terugstorten in de communautaire begroting.

(1) Richtsnoeren inzake regionale steunmaatregelen, http://europa.eu.int/eur-lex/pri/nl/oj/dat/1998/c_074/c_07419980310nl00090031.pdf. Deze richtsnoeren zijn van toepassing vanaf de datum van de publicatie ervan in het Publicatieblad (PB C 74 van 10.3.1998). 4.10. De steunmaatregelen ten behoeve van de initiële investering moeten door de wijze van uitkering of door de voorwaarden welke aan de toekenning ervan zijn verbonden, worden onderworpen aan de verplichting dat de betrokken investering gedurende een periode van minimaal vijf jaar behouden blijft.

(2) Verordening (EG) nr. 1260/1999 houdende algemene bepalingen inzake de Structuurfondsen, artikel 30, lid 4, onder b), PB L 161 van 26.6.1999, http://europa.eu.int/eur-lex/pri/nl/oj/dat/1999/l_161/l_16119990626nl00010042.pdf. 4. De lidstaten zien erop toe dat de bijdrage van de fondsen slechts wordt gehandhaafd indien de verrichting waarop zij betrekking heeft binnen vijf jaar na het besluit van de bevoegde nationale autoriteit of de beheersautoriteit over de bijdrage van de fondsen, geen belangrijke verandering ondergaat: a) die strijdig is (), en b) die voortvloeit hetzij uit een wijziging in de aard van de eigendom van een infrastructuurvoorziening, hetzij uit de beëindiging of de overbrenging naar een andere plaats van een productieve activiteit.

(3) Verordening (EEG) nr. 2082/93 van de Raad van 20 juli 1993 houdende wijziging van Verordening (EEG) nr. 4253/88 tot vaststelling van toepassingsbepalingen van Verordening (EEG) nr. 2052/88 met betrekking tot de coördinatie van de bijstandsverlening uit de onderscheiden Structuurfondsen enerzijds en van die bijstandsverlening met die van de Europese Investeringsbank en de andere bestaande financieringsinstrumenten anderzijds, PB L 193 van 31.7.1993.