SCHRIFTELIJKE VRAAG E-0121/00

van Ioannis Souladakis (PSE) aan de Commissie

(27 januari 2000)

Betreft: Schending van de handelsovereenkomst tussen de EU en Zuid-Afrika

Zuid-Afrika dringt erop aan dat het voor zijn eigen alcoholhoudende producten de gepatenteerde benamingen ouzo en grappa van de respectievelijk Griekse en Italiaanse beschermde producten, zou mogen gebruiken. Daarmee zet het de vrijhandelsovereenkomst op de helling die onlangs is gesloten tussen de EU en Zuid-Afrika. Deze handelwijze van Zuid-Afrika veroorzaakt moeilijkheden in de pogingen tot toenadering tussen de twee zijden, met name na de afschaffing van de apartheid en het einde van het internationale isolement waarin het land zich gedurende tientallen jaren bevond.

De schending van overeenkomsten van de EU met derde landen ten nadele van bepaalde belangen van producentengroepen in de lidstaten van de EU zou beter worden voorkomen voordat de desbetreffende verdragen worden gesloten. Aangezien er een groot aantal soortgelijke overeenkomsten zijn met derde landen, zullen de bevoegde organen van de Europese Unie elke keer de vereiste preventieve maatregelen moeten nemen om de risico's van namaak van een steeds groter aantal beschermde producten te voorkomen.

Houdt de Commissie rekening met de bescherming van gepatenteerde benamingen van producten uit de EU wanneer zij vrijhandelsovereenkomsten sluit? Over welke middelen beschikt zij in dit geval om de producenten van ouzo en grappa te beschermen tegen de namaak die wordt gepleegd door het gebruik van gelijkluidende benamingen in Zuid-Afrika?

Antwoord van de heer Nielson namens de Commissie

(8 maart 2000)

De onderhandelingen over vrijhandelsovereenkomsten tussen de Gemeenschap en derde landen hebben hoofdzakelijk ten doel praktisch alle handelsbarrières in de handel tussen de partijen af te schaffen. In de overeenkomst tussen de EU en Zuid-Afrika komen echter, zoals gebruikelijk is, ook met de handel verband houdende gebieden aan de orde, zoals de bescherming van de intellectuele eigendom.

De Raad heeft de onderhandelingen zeer aandachtig gevolgd die tot de overeenkomst inzake handel, ontwikkeling en samenwerking (OHOS) hebben geleid en gevoerd werden in overeenstemming met het in maart 1996 door de Raad goedgekeurde onderhandelingsmandaat. Het resultaat van deze onderhandelingen kreeg unanieme steun van de lidstaten op de Europese Raad van Berlijn in maart 1999 en opnieuw in juli 1999, toen de Raad besloot de OHOS voorlopig toe te passen. In oktober 1999 keurde het Parlement de OHOS goed.

De benamingen van de gedistilleerde dranken ouzo en grappa zijn op het grondgebied van de Gemeenschap volledig beschermd voor wat betreft de respectievelijke Griekse of Italiaanse producten(1). Geen enkel product uit derde landen mag derhalve onder deze benamingen in de Gemeenschap worden ingevoerd en verhandeld. Op multilateraal niveau worden deze twee benamingen momenteel niet beschermd in het kader van de regels betreffende handelsgerelateerde intellectuele eigendomsrechten (TRIPs). Het beleid van de Gemeenschap is er echter op gericht om bilaterale en multilaterale overeenkomsten te sluiten om de bescherming van deze benamingen op de markten van derde landen te waarborgen. Enkele derde landen, waaronder Zuid-Afrika, verzetten zich nog steeds tegen een dergelijke bescherming. In de bilaterale overeenkomsten die de Gemeenschap met Mexico en Zwitserland heeft gesloten zijn wel de nodige beschermende maatregelen opgenomen. Over soortgelijke overeenkomsten worden momenteel onderhandelingen gevoerd met de toetredingskandidaten en aangrenzende landen alsook met Canada.

De in oktober 1999 met Zuid-Afrika ondertekende OHOS bevat een specifieke verwijzing naar de bescherming van de geografische aanduidingen port en sherry, die in het kader van de multilaterale TRIPs-regels erkend worden(2). In de OHOS wordt echter bevestigd dat de bescherming van de benamingen van de traditionele gedistilleerde dranken zoals grappa en ouzo verkregen moet worden door een afzonderlijke overeenkomst inzake wijn en gedistilleerde dranken, waarover de laatste drie jaar onderhandelingen met Zuid-Afrika zijn gevoerd. Het onderhandelingsteam van de Commissie is nooit afgeweken van de gevestigde positie van de Gemeenschap die vastgesteld is met betrekking tot deze afzonderlijke overeenkomst die al was opgenomen in het onderhandelingsmandaat voor de belangrijkste overeenkomst, dat de Commissie in 1996 is verleend.

De Zuid-Afrikaanse regering heeft in februari 2000 een voorstel van de Gemeenschap aangenomen om de benaming ouzo en de andere benamingen voor traditionele gedistilleerde dranken(3) voor de overeenkomstige producten van de Gemeenschap aan het eind van een vijfjarige overgangsperiode te beschermen. Bovendien werd met Zuid-Afrika afgesproken om de formele onderhandelingen over de overeenkomst inzake wijn en gedistilleerde dranken in maart 2000 te hervatten, met het oog op de sluiting ervan tegen 1 juni 2000 en de inwerkingtreding op 1 september van dat jaar.

(1) Zie Verordening (EEG) nr. 1576/89 van de Raad van 29 mei 1989 tot vaststelling van de algemene voorschriften betreffende de definitie, de aanduiding en de aanbiedingsvorm van gedistilleerde dranken (PB L 160 van 12.6.1989).

(2) Zie bijlage X bij Besluit 1999/753/EG van de Raad van 29 juli 1999 betreffende de voorlopige toepassing van de overeenkomst inzake handel, ontwikkeling en samenwerking tussen de Europese Gemeenschap en haar lidstaten, enerzijds, en de Republiek Zuid-Afrika, anderzijds (PB L 311 van 4.12.1999).

(3) Grappa, Korn, Kornbrand, Pacharan, Jägertee.