NL Publicatieblad van de Europese Unie CE 70/36

(2004/C 70 E/041)

SCHRIFTELIJKE VRAAG E-1348/03

van Bill Newton Dunn (ELDR) aan de Commissie

(10 april 2003)

Betreft: GATS en privatisering van de watervoorziening

De Europese Unie spreekt momenteel 109 armere landen aan met het „verzoek” om hun watervoorziening te privatiseren.

Eén van de problemen met buitenlandse ondernemingen die de watervoorziening in ontwikkelingslanden verzorgen, is dat het om een wezenlijke dienstverlening gaat die een belangrijke stap in de ontwikkeling van een land vertegenwoordigt, en één van de voornaamste aanwijzingen voor goed bestuur. Er is daarom veel verzet, soms gewelddadig, tegen de privatisering van de watervoorziening, die een onomkeerbare keuze zou betekenen.

Als een aantal van de betreffende landen hun openbare dienstverlening moeten openstellen voor buitenlandse ondernemingen, krijgen ze dan ook het best mogelijk advies om de nodige waarborgen in te stellen dat hun openbare voorzieningen niet op de eerste plaats in het belang van de bedrijfswinst beheerd worden?

En kan de Commissie een voorbeeld van een ontwikkelingsland geven waar privatisering van de watervoorziening voordelig gebleken is?

Antwoord van de heer Lamy namens de Commissie

(23 mei 2003)

De verzoeken van de Gemeenschap in verband met de Algemene overeenkomst inzake de handel in diensten (GATS) zijn in juli 2002 ingediend bij 109 partners van de Wereldhandelsorganisatie (WTO). Van deze 109 WTO-leden heeft de Commissie aan 54 ontwikkelingslanden en overgangseconomieën om verbintenissen gevraagd op het gebied van milieu. Deze verzoeken hebben onder andere betrekking op de opvang, zuivering en distributie van water en het beheer van afvalwater.

In dit verband is de Commissie van mening dat de eindverantwoordelijkheid voor efficiënte en eerlijke toegang tot diensten op het gebied van water en afvalwater voor de hele bevolking bij de regering berust. In veel gevallen zullen dergelijke diensten dus door de publieke sector geleverd worden. Het is belangrijk op te merken dat de Gemeenschap niet verzoekt om de privatisering van overheidsondernemingen, en ook niet van plan is regeringen in die richting te dwingen.

De Commissie is het met het geachte parlementslid eens dat een solide en adequaat regelgevend kader essentieel is voor diensten in verband met water, met name wanneer regeringen besluiten de particuliere sector te betrekken bij de levering van essentiële diensten zoals de distributie van water.

De Commissie is echter van mening dat een van de mogelijkheden om de diensten op het gebied van water- en sanitaire voorzieningen, met name in ontwikkelingslanden, te verbeteren, en de investeringen en de beheerscapaciteit te versterken, erin bestaat de particuliere sector, samen met de overheid en het maatschappelijk middenveld, hierbij te betrekken. Voordat een bepaald besluit genomen kan worden (onder andere over betrokkenheid van de particuliere sector), moeten natuurlijk alle opties onderzocht worden om de beste oplossing te kunnen kiezen, en moeten adequate regelgevende kaders en mechanismen voor toezicht opgezet worden om de bescherming van het openbaar belang te garanderen. De liberalisering van de handel in diensten op het gebied van water in het kader van de Wereldhandelsorganisatie zou gebruikt kunnen worden als een instrument om investeringen in de infrastructuur te vergemakkelijken, de beheerscapaciteit op het gebied van water uit te breiden en technologische ontwikkeling te stimuleren, rekening houdend met de bestuurlijke capaciteit en de regelgevende kaders in ontwikkelingslanden.

Uiteindelijk moet iedere regering zelf beslissen welke doelen zij zich stelt en hoe zij die wil verwezenlijken; de Gemeenschap zal niet proberen via haar GATS-verzoeken deze beleidskeuzes te beïnvloeden.

In het kader van haar programma's voor ontwikkelingssamenwerking ondersteunt de Gemeenschap ontwikkelingslanden actief bij het verbeteren en hervormen van de waterdistributie en het afvalwater-beheer. De Commissie heeft bijvoorbeeld voorgesteld een EU-waterfonds op te richten, met een begroting van 1 miljard euro, zodat de bevolking in de 77 ACS-landen (Afrika, Caribisch gebied en Stille Oceaan) die de overeenkomst van Cotonou ondertekend hebben toegang krijgen tot schoon drinkwater en goede sanitaire voorzieningen.

Wat betreft de ervaringen van individuele landen met de hervorming van de watersector is veel en zeer bruikbare informatie beschikbaar, met name via de Organisatie voor Economische Samenwerking en Ontwikkeling (OESO), die zeer actief is op dit terrein, alsmede via donors zoals de Wereldbank, die met begunstigde landen hebben samengewerkt op het gebied van de hervorming van de watersector.