SCHRIFTELIJKE VRAAG E-3062/01

van Erik Meijer (GUE/NGL) aan de Commissie

(7 november 2001)

Betreft: Het bevorderen van integratie en toekomstperspectief voor Roma-kinderen door een toereikend aanbod van onderwijs in eigen taal en cultuur

1. Is het de Commissie bekend dat het op school aanbieden van onderwijs in eigen taal en cultuur aan kinderen die afkomstig zijn uit nieuwe groepen ingezetenen, die thuis Turks of Arabisch spreken, ertoe heeft bijgedragen dat deze kinderen ook de als communicatietaal gangbare taal van de meerderheid van de inwoners in hun woongebied beter leerden beheersen, wat heeft bijgedragen tot hun integratie?

2. Houdt de Commissie er rekening mee dat het volk van de Roma over verschillende staten verspreid woont en dat het daardoor anders dan de meeste andere Europese volkeren niet beschikt over een eigen grondgebied, zodat na toetreding van nieuwe lidstaten in Midden-Europa nog veel meer EU-burgers dan nu een eerste spreektaal zullen hebben die niet samenvalt met de officiële bestuurs- en onderwijstaal?

3. Beschouwt de Commissie het feit dat in het algemeen geen onderwijs in eigen taal en cultuur beschikbaar is voor leerlingen van scholen die geheel of voornamelijk worden bevolkt door Roma-kinderen als één van de mogelijke verklaringen voor de achterblijvende onderwijsresultaten en de beperkte kansen op de arbeidsmarkt voor deze bevolkingsgroep?

4. Is het de Commissie tevens bekend dat het niet aanbieden van onderwijs in eigen taal en cultuur in dorpen en stadswijken die voor een groot deel worden bevolkt door huishoudens uit de Roma-groep tot nu toe door de betrokken overheden, in het bijzonder in de Slowaakse Republiek, wordt gerechtvaardigd met het argument dat het hier een taal betreft die niet op schrift is vastgelegd en die ook geen uniforme woordkeuze en zinsbouw kent, zodat in dit geval alleen onderwijs mogelijk zou zijn in de meerderheidstaal van het land?

5. Wat is de Commissie bekend over wat er inmiddels door taalkundigen en andere betrokkenen is ondernomen om een voor heel Europa zo veel mogelijk uniforme schrijfwijze van de Roma-taal te bewerkstelligen, zodat deze beter kan worden gebruikt in literatuur, theater en onderwijs?

6. Is de Commissie bereid te bevorderen dat de Roma-taal, naar het voorbeeld van de Zweedse stad Malmö, wordt geïntegreerd in de onderwijsvoorzieningen, en dat dit tenminste gebeurt in gebieden waar meer dan 10 % van de bevolking bestaat uit Roma?

Antwoord van mevrouw Reding namens de Commissie

(20 december 2001)

De Commissie neemt nota van de inlichtingen van de geachte afgevaardigde en met name van de inlichtingen ten aanzien van punt 1 en 3 en herinnert eraan dat de lidstaten volledig verantwoordelijk zijn voor de opzet van hun onderwijsstelsels en de inhoud van het onderwijs.

Over punt 3 heeft de Commissie geen informatie.

Het vraagstuk van het talenonderwijs voor migranten en het leren van talen door minderheden is een van de prioritaire thema's in de onderwijsprogramma's en initiatieven van de Commissie.

In het kader van de Comenius-actie van het Socrates-programma financiert de Commissie een aantal projecten tegen voortijdig schoolverlaten en voor probleemkinderen uit randgroepen, zoals de Sinti en Roma. In dit verband wordt aan de ontwikkeling van onderwijsmateriaal in de eigen talen van de Sinti en Roma en aan het gebruik van informatie- en communicatietechnologie gewerkt. Doel is deze gemeenschappen in het gebruik van de eigen talen te ondersteunen.

Instellingen die onderwijs geven aan Sinti en Roma maken deel uit van de door de Commissie gefinancierde projecten voor intercultureel onderwijs en onderwijs voor kinderen van migranten, rondtrekkenden en woonwagenbewoners.

De situatie van de spreektalen van de Roma- en Sintigemeenschappen is sociolinguïstisch gezien bijzonder complex. De taal komt in tal van varianten voor die in sommige gevallen alleen in bepaalde gemeenschappen verstaan worden, een situatie die nog ingewikkelder wordt door de contacten die deze gemeenschappen met de talen van de meerderheid van de bevolking hebben. Daarbij komt nog dat de leden van deze gemeenschappen zich vaak zelf tegen de ontwikkeling van een geschreven taal verzetten en erop tegen zijn dat hun taal ingang vindt bij mensen die niet tot hun gemeenschappen behoren. Dit zijn hindernissen die bij het schoolonderwijs in de taal en cultuur van de Sinti en Roma maar moeilijk te overwinnen zijn.

De Commissie is ervan op de hoogte dat er initiatieven voor de standaardisatie van de Roma-taal ontwikkeld zijn. Tot nu toe is het de Commissie echter niet bekend dat er een door alle Sinti- en Romagemeenschappen in Europa aanvaarde standaard zou zijn.

In het kader van het Phare-programma heeft de Commissie steun verleend voor projecten die gericht zijn op een betere integratie van Roma-kinderen in een normale schoolomgeving en op een verbetering van het schoolbezoek onder de Roma. Hiertoe wordt het onderwijs in de eigen Romataal en -cultuur en het tweedekansonderwijs voor degenen die vóór het eind van de leerplicht van school zijn gegaan, bevorderd. Dergelijke projecten zijn of worden ten uitvoer gebracht in een aantal kandidaat-lidstaten, waaronder Roemenië, Bulgarije en Slowakije.