SCHRIFTELIJKE VRAAG P-1874/00

van Michiel van Hulten (PSE) aan de Commissie

(6 juni 2000)

Betreft: Europese voedselhulp aan Rusland

1. Heeft de Commissie kennis genomen van het bericht Russen geven EU schuld van varkenssterfte in NRC Handelsblad van 27 mei jl.?

2. Klopt de bewering in het bericht dat als gevolg van de opslag van Frans en Duits vlees in het slachthuis van de stad Jaroslavl er eerder dit jaar geen opslagcapaciteit was voor varkens van plaatselijke varkensboeren, waardoor duizenden Russische varkens zijn gestorven?

3. Deelt de Commissie de mening van haar waarnemend zaakgelastigde in Moskou dat het Europese hulppakket ter waarde van 500 miljoen dollar de Russische markt niet heeft ontwricht? Zo ja, beschikt zij over cijfermateriaal waarmee deze stelling kan worden onderbouwd?

4. Op welke informatie baseert de waarnemend zaakgelastigde zijn uitspraak dat dankzij de EU-voedselhulp aan Rusland de levens van duizenden baboesjka's zijn gered?

5. Deelt de Commissie de mening van een Nederlandse vleeshandelaar in Rusland, die stelt dat de EU-voedselhulp de prijzen onder druk zet, en dat sprake is van dumping van overschotten door de Europese Unie en de VS?

6. Is de Commissie bereid een onderzoek in te stellen naar de effecten van de EU-voedselhulp op de varkensmarkt in Rusland?

Antwoord van de heer Patten namens de Commissie

(30 juni 2000)

De Commissie acht de kritiek in een bericht van het NRC Handelsblad, waarop het geachte parlementslid doelt, onaanvaardbaar.

Na de aanvraag om bijstand van de Russische regering in overweging te hebben genomen, heeft de Raad in december 1998 zijn goedkeuring gehecht aan het voedselleverantieprogramma. Wegens de slechte oogst en de financiële crisis in 1998 vreesde de Russische regering dat er zich in de winter van 1998 en in het voorjaar van 1999 in tal van Russische regio's voedseltekorten en speculatieve prijsstijgingen zouden voordoen. Om dat te voorkomen, moest er een aanzienlijke hoeveelheid voedsel worden ingevoerd.

De verstrekte producten werden aan meer dan 50 van de 89 regio's van de Russische Federatie geleverd. Zowel het communautaire als het Amerikaanse voedselleverantieprogramma (totale hoeveelheid: ongeveer 5 miljoen ton) is van grote invloed geweest voor de overbrugging van de periode van voedseltekort. Als gevolg daarvan zijn de prijzen voor de meeste voedselproducten geleidelijk gestegen en niet plotseling en sterk, zoals men vreesde.

Voor de crisis ging ongeveer 85 % van de communautaire voedselexport die voor de Russische Federatie bestemd was (hoofdzakelijk rund- en varkensvlees) naar Moskou en Sint-Petersburg en naar de gebieden rondom deze beide steden. Die gebieden waren specifiek van het communautaire voedselprogramma uitgesloten, om een verstoring van de traditionele exportmarkten te voorkomen.

De opbrengst van de voedselverkoop wordt gebruikt voor het pensioenfonds (80 %) en andere prioritaire sociale doelstellingen (20 %). Dientengevolge kon het pensioenfonds zijn betalingsachterstand volledig inhalen en dus waardevolle inkomsten verschaffen aan degenen die daaraan het meest behoefte hadden. De totale opbrengst van die verkoop moet ongeveer 7 400 miljoen roebel (274 miljoen) bedragen en er wordt algemeen erkend, dat deze inkomsten naar behoren naar bepaalde doelgroepen zijn doorgesluisd, om ervoor te zorgen dat de minderbedeelde bevolkingsgroepen daarvan het meeste konden profiteren.

De krachtens het communautaire programma aan Yaroslavl toegekende hoeveelheid varkensvlees bedroeg 5 000 ton, maar eigenlijk werd er slechts 2 413 ton geleverd. In feite gingen drie van de vier regionale verwerkingsinstallaties bankroet, voordat het varkensvlees uit de Gemeenschap werd afgeleverd, hetgeen aantoont dat de plaatselijke industrie toen al in ernstige moeilijkheden verkeerde. De verantwoordelijkheid voor de uitlading, het binnenlandse vervoer, de distributie en de opslag berustte geheel en al bij de Russische overheid. Toch was het verlies van de drie regionale verwerkingsinstallaties waarschijnlijk de voornaamste oorzaak van alle marktverstoringen, veeleer dan het feit dat communautaire producten in de koelhuizen lagen opgeslagen. In verband met de opslag acht de Commissie het percentage van de totale opslagcapaciteit (zowel de particuliere als die welke door de Staat wordt beheerd) waarvan voor het communautaire programma gebruik werd gemaakt, te verwaarlozen.

Volgens het bepaalde in Verordening (EG) nr. 2802/98 van de Raad, van 17 december 1998, betreffende een programma om de Russische Federatie van landbouwproducten te voorzien(1), wordt dit programma onafhankelijk geëvalueerd. Het tussentijds verslag van de evaluatiedeskundigen is reeds aan de Raad toegezonden en het geachte parlementslid en het secretariaat van het Parlement krijgen daarvan ook rechtstreeks een kopie. Aan het eindverslag wordt binnenkort de laatste hand gelegd.

(1) PB L 349 van 24.12.1998.