SCHRIFTELIJKE VRAAG E-0312/02

van Jonas Sjöstedt (GUE/NGL) aan de Commissie

(11 februari 2002)

Betreft: Brief van Mercedes de Sola aan een getuige van het Stockholmschandaal

Mercedes de Sola, hoofd van de eenheid van tuchtrechtelijke aangelegenheden van de Commissie, zou een brief gestuurd hebben aan een getuige in de zaak van de financiële onregelmatigheden bij het Stockholmse Voorlichtingsbureau van de Commissie. De getuige zou aangemaand zijn zijn mond te houden over hetgeen hij de onderzoekers tijdens zijn verhoor verteld heeft.

Hierop hebben vele Zweden met verontwaardiging gereageerd. Volgens velen stemt de brief niet overeen met de opvatting die wij, in Zweden, hebben over vrije meningsuiting en getuigt dit van een gezagscultuur die Zweden totaal vreemd is.

Kan de Commissie de brief openbaar maken en kan ze tevens de beweegredenen van Mercedes de Sola voor het versturen van de brief verduidelijken? Is de Commissie van mening dat Mercedes de Sola juist gehandeld heeft in deze zaak?

Antwoord van de heer Kinnock namens de Commissie

(27 maart 2002)

De brief waarnaar het geachte parlementslid verwijst, is een formele standaardmededeling die de Commissie naar getuigen in een tuchtprocedure stuurt; de tekst van deze mededeling luidt als volgt:

Ik wens u ervan in kennis te stellen dat de verklaringen die u hebt afgelegd, op verzoek van verschillende personen die bij de procedure zijn betrokken, aan de belanghebbenden zijn medegedeeld, met inachtneming van de rechten van de verdediging, die de Commissie tijdens het onderzoek behoort te vrijwaren.

Hierbij zij erop gewezen dat deze verklaringen strikt vertrouwelijk worden behandeld; zij mogen derhalve niet voor andere doeleinden dan het lopende onderzoek worden gebruikt en mogen alleen worden bekendgemaakt aan bij de procedure betrokken personen, die als enigen daarvan kennis mogen dragen.

De Commissie heeft de relevante elementen van deze standaardbrief, samen met een volledige toelichting betreffende de bedoeling en de betekenis van de brief, op 1 februari 2002 naar de Zweedse pers en de televisiezender TV 4 gezonden. Hiermee wilde ze reageren op een item in de nieuwsuitzending (Nyheterna) van 26 januari 2002 met de titel Getuigen tot zwijgen gebracht.

Deze standaardbrief heeft ten doel getuigen duidelijk te maken dat beklaagden in een lopende tuchtprocedure in kennis worden gesteld van de door de getuigen afgelegde verklaringen, zodat zij precies weten welke aantijgingen tegen hen zijn uitgebracht, en de gelegenheid krijgen hun verdediging voor te bereiden. Met deze brief wil de Commissie getuigen erop wijzen dat hun verklaringen noch door de Commissie, noch door de beklaagden, voor andere doeleinden dan de lopende tuchtprocedure mogen worden gebruikt.

Deze brief heeft dan ook niets te maken met het recht op vrije meningsuiting van de getuigen. Alleen een verkeerde interpretatie van de inhoud van de brief kan de indruk doen ontstaan dat een getuige zou zijn aangemaand om zijn mond te houden. De Commissie heeft in het verleden nooit enige klacht of enig bezwaar ontvangen betreffende het feit dat getuigen met een dergelijke brief het zwijgen zou zijn opgelegd. Niettemin wordt aan een nieuwe formulering gewerkt, ten einde in de toekomst te voorkomen dat dergelijke brieven al dan niet opzettelijk verkeerd worden geïnterpreteerd.

Het is dus geenszins de bedoeling getuigen het zwijgen op te leggen; deze brief dient om de getuigen op de hoogte te houden van het verloop van de procedure en hun de verzekering te geven dat de Commissie het vertrouwelijk karakter van hun verklaringen respecteert. Met een systeem waarbij aan beklaagden naar behoren kennis wordt gegeven van getuigenverklaringen die hen betreffen, en waarbij getuigen naar behoren over die kennisgeving worden ingelicht, wordt specifiek beoogd de burgerrechten, zowel van de getuige als van de beklaagde, te vrijwaren. Een dergelijke procedure vormt geen inbreuk op het fundamentele recht op vrije meningsuiting en rechtspleging; zij is er veeleer op gericht deze waardevolle rechten van het individu te beschermen, en is volledig in overeenstemming met de beste praktijken inzake democratie en de democratische cultuur die in de hele Unie geldt.

De Commissie is dan ook van mening dat het hoofd van de eenheid Tucht- en administratieve procedures van de Commissie de standaardprocedure correct heeft toegepast door deze brief te versturen.