SCHRIFTELIJKE VRAAG E-2852/02

van Alexandros Alavanos (GUE/NGL) aan de Commissie

(10 oktober 2002)

Betreft: Problemen voor EU-tuinbouwers ten gevolg van de niet-afschaffing van het gebruik van methylbromide in ontwikkelingslanden

Het gebruik van methylbromide (een bodemreiniger met een breed toepassingsgebied) moet in de westerse landen tussen nu en 2005 worden stopgezet; de ontwikkelingslanden is evenwel een overgangsperiode van tien jaar toegestaan, alsmede financiering van de kosten voor de vervanging ervan (Protocol van Montreal). Dit verschil in behandeling, bijvoorbeeld geen financiering van de vervangingskosten in de lidstaten, leidt voor de tuinbouwers in Griekenland en andere landen in het gebied van de Middellandse Zee tot a) een concurrentienadeel en b) verdringing van hun producten van de markt door de producten uit derde landen.

1. Welke maatregelen neemt de Commissie ter bescherming van de tuinbouwers in Griekenland en andere EU-lidstaten tegen de sterke concurrentie van tuinbouwproducten uit de landen in Noord-Afrika en Azië die geproduceerd worden met gebruikmaking van methylbromide?

2. Op welke wijze gaat de Commissie controle uitoefenen op de handel binnen de EU in tuinbouwproducten afkomstig uit landen die ook na 2005 methylbromide gebruiken, met het oog op de bescherming van de volksgezondheid?

3. Controleert de EU of de landen waarmee preferentiële akkoorden zijn gesloten (Turkije, Egypte, Marokko, enz.) zich houden aan de geleidelijke vermindering van het gebruik van methylbromide? Beschikt de EU over gegevens betreffende de financiering die aan landen wordt toegekend met middelen van het speciale fonds voor de financiering van de extra kosten voor het terugdringen van stoffen die de ozonlaag afbreken?

Antwoord van mevrouw Wallström namens de Commissie

(3 december 2002)

1. Aangezien ontwikkelingslanden doorgaans over een lager niveau van technische deskundigheid en over beperkter financiële middelen beschikken dan de industrielanden, zijn de Partijen bij het Protocol van Montreal overeengekomen om het gebruik van methylbromide (MB) in 2002 te bevriezen, tegen 2005 te verminderen met 20 % en tegen 1 januari 2015 totaal uit te bannen. De Partijen zijn overeengekomen dit uitbanningsscenario in 2003 opnieuw te bekijken met het oog op de definitieve uitbanning van MB zodra het gebruik van dit product niet langer noodzakelijk is. Aan de andere kant zijn de Partijen ook overeengekomen dat boeren uit de ontwikkelde landen alternatieven voor MB gaan gebruiken tussen nu en 2005. De Commissie kan deze afspraken tussen de Partijen niet zomaar veranderen, maar zal zich blijven inspannen om een vroegtijdig gebruik van vervangingsmiddelen in alle landen te bevorderen.

Sinds 1994 heeft de Commissie al 40,8 miljoen euro toegekend om het gebruik van alternatieven voor MB in de Gemeenschap te bevorderen, met inbegrip van onderzoeks- en ontwikkelingsprojecten, demonstratieprojecten en projecten voor de opleiding van landbouwers. Deze projecten zijn uitgevoerd in België, Duitsland, Griekenland, Spanje, Frankrijk, Italië, Nederland, Portugal, Zweden en het Verenigd Koninkrijk. De subsidies dekken geen commercieel gefinancierde projecten, en evenmin nationaal gefinancierde projecten. In Europa en elders uitgevoerde projecten hebben aangetoond dat bepaalde vervangingsmiddelen voor MB niet alleen de opbrengst kunnen verhogen, maar soms zelfs goedkoper zijn dan MB.

De Commissie en de Spaanse regering hebben in maart 2002 te Sevilla gezamenlijk een vierdaagse conferentie inzake alternatieven voor MB gesponsord, die bijgewoond is door ongeveer 300 onderzoekers, landbouwconsulenten, boeren en vertegenwoordigers van de industrie en van regeringen uit 18 ontwikkelingslanden en 22 industrielanden. Deze conferentie werd mede door de Commissie gefinancierd uit hoofde van haar verplichtingen krachtens artikel 4, lid 2 i), sub d), van Verordening (EG) nr. 2037/2000 van het Europees Parlement en de Raad van 29 juni 2000 betreffende de ozonlaag afbrekende stoffen(1) waarbij de Commissie wordt opgedragen om de ontwikkeling en het gebruik van alternatieven voor MB te stimuleren.

2. Het gebruik van MB is geen zaak van de gezondheid van de consument, maar het is de bedoeling om via de geleidelijke uitbanning op wereldwijd niveau van het gebruik van MB het herstel van de ozonlaag te versnellen. Bij de Richtlijnen 86/362/EEG(2) en 93/58/EG(3) van de Raad zijn maximumgehalten aan residuen van MB in levensmiddelen vastgelegd. In uitvoering van Richtlijn 91/414/EEG(4) van de Raad wordt voorts in de nabije toekomst een volledige evaluatie van MB opgemaakt en op die basis zal worden beoordeeld of de huidige maximumgehalten aan residuen moeten worden herzien. Bij een herziening van die toegestane maximumgehalten zal ook rekening worden gehouden met de gehalten die zijn vastgesteld door de commissie van de Codex Alimentarius.

3. Om bij te dragen tot de selectie en vaststelling van vervangingsmiddelen voor MB heeft het multilateraal fonds (MLF) van het Protocol middelen ter beschikking gesteld ten belope van ongeveer 49 miljoen USD voor 208 projecten in meer dan 55 ontwikkelingslanden. Er moet worden opgemerkt dat de bijdrage van de lidstaten aan het MLF voor de geleidelijke uitbanning van het gebruik van alle ozonafbrekende stoffen, inclusief MB, in de ontwikkelingslanden oploopt tot meer dan 40 % van het totaal in de laatste drie tijdvakken van drie jaar. De lidstaten beseffen dat het belangrijk is om zo spoedig mogelijk vervangingsmiddelen voor die stoffen in te voeren, teneinde een gelijk speelveld tot stand te brengen voor alle landen.

Bepaalde ontwikkelingslanden hebben er unilateraal mee ingesteld om hun uitbanningstempo te versnellen teneinde een verdere afhankelijkheid van MB te vermijden en eventuele boycots door de consumenten uit industrielanden van met MB behandelde producten te voorkomen. Zo lopen er in Marokko verschillende projecten ter bevordering van MB-alternatieven bij de teelt van belangrijke gewassen en zijn er plannen om de invoer/consumptie van MB terug te dringen van 1 600 ton in 1998 tot 275 ton in 2006. Turkije zal alternatieven introduceren voor de productie van tomaten, komkommer, snijbloemen en gedroogd fruit en heeft plannen om de invoer/consumptie van MB te verminderen van 840 ton in 1997 tot 34 ton in 2006.

(1) PB L 244 van 29.9.2000.

(2) Richtlijn 86/362/EEG van de Raad van 24 juli 1986 tot vaststelling van maximumgehalten aan residuen van bestrijdingsmiddelen in en op granen, PB L 221 van 7.8.1986.

(3) Richtlijn 93/58/EEG van de Raad van 29 juni 1993 houdende wijziging van bijlage II bij Richtlijn 76/895/EEG betreffende de vaststelling van de maximale hoeveelheden residuen van bestrijdingsmiddelen in en op groenten en fruit en van de bijlage bij Richtlijn 90/642/EEG tot vaststelling van maximumgehalten aan residuen van bestrijdingsmiddelen in en op bepaalde producten van plantaardige oorsprong, met inbegrip van groenten en fruit, en houdende vaststelling van een eerste lijst van maximumgehalten, PB L 211 van 23.8.1993.

(4) Richtlijn 91/414/EEG van de Raad van 15 juli 1991 betreffende het op de markt brengen van gewasbeschermingsmiddelen, PB L 230 van 19.8.1991.