SCHRIFTELIJKE VRAAG E-1575/00

van Alexandros Alavanos (GUE/NGL) aan de Commissie

(23 mei 2000)

Betreft: Relatie tussen sterftecijfer en luchtverontreiniging

In antwoord op mijn recente vraag (E-2270/99)(1) over verhoogde ozongehaltes antwoordde de Commissie dat volgens een kosten/batenanalyse de baten van de voorgestelde maatregelen tegen verontreiniging groter zijn dan de kosten. In de toelichting bij de ontwerprichtlijn inzake de nationale emissiemaxima (COM(1999) 125)(2) staan in de tabellen 9 t/m 12 van de bijlage voor het eerst in een EU-document berekeningen die na analyse sterftecijfers geven.

Kan de Commissie, aangezien deze cijfers uiterst verontrustend zijn en het trekken van conclusies door niet-deskundigen gevaren in zich draagt de volgende vragen beantwoorden:

1. Wat is het waarschijnlijke sterftecijfer voor Griekenland, op grond waarvan in de tabellen 9 t/m 12 van de bijlage (99/0067(COD)) de totale baten zijn berekend met betrekking tot de acute en de chronische sterfte?

2. Hoe vinden de berekeningen voor de schadelijkheid voor de gezondheid plaats?

3. Waarom wordt gebruikgemaakt van de verschillende parameters VOSL en VOLU?

(1) PB C 219 E van 1.8.2000, blz. 135.

(2) PB C 56 E van 29.2.2000, blz. 34.

Antwoord van mevrouw Wallström namens de Commissie

(10 juli 2000)

1. De tabellen 10 en 11 van de toelichting bij het voorstel voor een richtlijn inzake nationale emissiemaxima (COM(1999) 125) illustreren de financiële baten van extra maatregelen voor

emissiebestrijding bovenop de reeds in de bestaande wetgeving voorgestelde maatregelen (i.e. de baten bovenop die welke met het referentiescenario samenhangen). Deze baten vloeien voort uit verder dan het referentiescenario gaande emissiebeperkingen voor de vier verontreinigende stoffen, namelijk stikstofoxiden (NOX), vluchtige organische stoffen (VOS), zwaveldioxide (SO2) en ammoniak. De voor Griekenland berekende financiële baten zijn gebaseerd op een verlaagd niveau van vroegtijdige sterfte (70 gevallen) ten gevolge van de blootstelling aan ozon en secundaire deeltjes, alsmede op een daling van het aantal verloren levensjaren met ongeveer 1700.

2. De analyse begint met de kwantificering van de veranderde blootstelling van de bevolking en de kwetsbare groepen ten gevolge van de in het Commissievoorstel vermelde emissiebeperking. Teneinde de veranderde omvang van de gevolgen van luchtverontreiniging te kwantificeren, worden voor verschillende types van ziekten en aandoeningen blootstellingsresponsiefuncties toegepast. Er werd rekening gehouden met verscheidene soorten gezondheidseffecten op de morbiditeit, waaronder acute effecten zoals het gebruik van geneesmiddelen voor bronchodilatatie bij astmapatiënten, hoest bij astmapatiënten, symptomen van de lagere ademhalingswegen bij astmapatiënten, astma-aanvallen, ziekenhuisopname wegens ademhalingsproblemen, congestief hartfalen, ziekenhuisopname wegens cerebrovasculaire aandoeningen, dagen van beperkte activiteit en chronische effecten zoals het optreden van bronchitis, hoest. Bij het kwantificeren van de baten wordt gebruik gemaakt van de bereidheid om te betalen voor het voorkomen van deze ziekten, samen met de kosten voor medische behandeling, enz.

3. Het is moeilijk om het prijskaartje van chronische en acute mortaliteitseffecten te bepalen en dit is dan ook het onderwerp van veel discussie. Om een idee te krijgen van de gevarieerdheid van de resultaten die bij het hanteren van verschillende uitgangspunten kunnen worden verkregen, worden in de studie van de Commissie twee verschillende technieken gebruikt: bij de eerste wordt gekeken naar de waarde van een statistisch leven (WVSL) en bij de tweede naar de waarde van een verloren levensjaar (WVLJ).

Bij de WVSL-techniek wordt vastgesteld hoe groot de bereidheid van mensen is om te betalen voor een vermindering van het sterfterisico. Het resultaat is een indicator van het belang dat mensen aan een risico hechten, en niet noodzakelijkerwijs een inschatting van de waarde van een leven als zodanig. Bij de hier gebruikte methode is uitgegaan van betrekkelijk conservatieve schattingen, te weten 2,2 miljoen als de WVSL voor acute mortaliteit en 1,1 miljoen voor chronische mortaliteit. Er is enige discussie geweest over de bruikbaarheid van de WVSL in gevallen waarin de daling van de levensverwachting die aan blootstelling kan worden toegeschreven, klein is. Een alternatieve methode is om een bepaalde waarde toe te kennen aan elk verloren levensjaar (WVLJ) als gevolg van vroegtijdig sterven, waarbij wordt gecorrigeerd voor de reeds geringe levensverwachting van de betrokken patiënten. In de studie van de Commissie wordt voor acute en chronische mortaliteit aan elk verloren levensjaar een waarde van respectievelijk 110 000 en 67 000 toegekend.

Men zou echter kunnen aanvoeren dat de WVLJ-methode niet consistent is met empirische gegevens over de relatie tussen leeftijd en de bereidheid te betalen voor het vermijden van risico's. Bij die kosten-batenanalyse is echter geen directe keuze gemaakt voor de ene of de andere methode, maar werden beide gebruikt om aan te geven in welke mate de resultaten van de analyse door de keuze van de parameter worden beïnvloed. Vandaar dat er zowel voor chronische als acute gezondheidseffecten twee schattingen zijn van de baten, waarvan de laagste tot stand is gekomen op basis van de WVLJ- en de hoogste op basis van de WVSL-methode.