NL Publicatieblad van de Europese Unie CE 88/346

(2004/C 88 E/0353)

SCHRIFTELIJKE VRAAG E-1294/03

van José Ribeiro e Castro (UEN) aan de Commissie

(7 april 2003)

Betreft: Democratische oplossing voor de crisis in Venezuela

Volgens een akkoord tussen president Chávez en de Venezolaanse oppositie, dat werd gesloten dankzij een initiatief van de voormalige president van de Verenigde Staten, Jimmy Carter, moet een keuze worden gemaakt uit twee opties om het conflict tussen beide partijen te beëindigen: aanneming van een amendement op de grondwet ter beperking van het mandaat van de president of een referendum over de intrekking van dit mandaat.

Volgens Carter zou een wijziging van de grondwet de snelste en meest haalbare optie zijn. Het alternatief, i.e. een referendum, zou volgens de huidige grondwet op zijn vroegst op 19 augustus a.s. kunnen worden gehouden, halverwege de ambtstermijn van Chávez. De president is voorstander van deze tweede mogelijkheid.

De onderhandelingen zijn nog gaande.

Volgens de media zou Rafael Alonso, lid van het bestuur van de Democratische Coördinatie, zich onlangs hebben beklaagd over het feit dat Chávez, na zijn belofte om zich te onderwerpen aan de wil van het volk op 19 augustus en zijn kritiek op de oppositie die te ongeduldig zou zijn, er bij zijn laatste optreden op televisie geen misverstand over zou hebben laten bestaan dat hij zijn mandaat tot 2006 denkt te vervullen.

Kan de Commissie antwoord geven op onderstaande vragen:

— Over welke informatie over het verloop van de onderhandelingen beschikt zij?

— Welke stappen heeft zij ondernomen of denkt zij te ondernemen, vooral bij de president van Venezuela, om te bevorderen dat aan deze crisis die de hele Venezolaanse samenleving ontwricht een einde wordt gemaakt door daadwerkelijk een van beide alternatieven uit te voeren en aldus tot een democratische oplossing te komen?

Antwoord van de heer Patten namens de Commissie

(15 mei 2003)

Sedert de aanvang van de onderhandelingen tussen de vertegenwoordigers van de regering van Venezuela en de „Coordinadora Democrática” (georganiseerde oppositie) op 8 november 2002, zijn er twee akkoorden gesloten. Het eerste was een Pact tegen geweld, dat in februari 2003 tot stand is gekomen. Het tweede akkoord is op 11 april 2003 voorgesteld door de bemiddelaar van de Organisatie van Amerikaanse staten (OAS) en moest op 22 april 2003 worden ondertekend. Deze „voorovereenkomst” gaat in de richting van een referendum dat tot een herroeping van het mandaat van president Chávez kan leiden, wat overeenkomstig de grondwet mogelijk is vanaf 19 augustus 2003, het ogenblik waarop zijn ambtstermijn de tweede helft ingaat. De oppositie lijkt bereid dit akkoord te ondertekenen, maar de regering heeft een aantal amendementen voorgesteld. De ondertekening van het akkoord is uitgesteld. De regering staat echter onder internationale druk, vooral van leden van de „Groep van Vrienden”, om het akkoord te aanvaarden en te ondertekenen.

Tijdens de onderhandelingen over deze „voorovereenkomst” bestond er in hoofdzaak onenigheid over de vraag of de huidige president kan deelnemen aan de nieuwe verkiezingen indien zijn mandaat bij referendum wordt herroepen. Een oppositiepartij heeft het Hooggerechtshof hierover om verduidelijking gevraagd, maar het Hof heeft nog geen uitspraak gedaan.

De „voorovereenkomst” voorziet in de rol van waakhond voor de internationale actoren, zoals het Ontwikkelingsprogramma van de Verenigde Naties, het Carter Center en de OAS. De Groep van Vrienden heeft zich tevreden getoond over de laatste ontwikkelingen en is bereid het toekomstige proces te ondersteunen.

De Commissie en de lidstaten volgen de situatie in Venezuela met grote aandacht. Omdat de Unie bezorgd is over de duidelijk kloof die in de samenleving ontstaat tussen de aanhangers en tegenstanders van president Chávez, heeft zij in verschillende verklaringen (oktober en december 2002, januari 2003) haar volledige steun uitgesproken voor de inspanningen van de OAS en de Groep van Vrienden om een nationale dialoog tussen de regering en de „Coordinadora Democrática” (georganiseerde oppositie) en andere relevante sectoren van de samenleving tot stand te brengen. De Unie heeft erop gewezen dat de crisis een vreedzame, democratische, constitutionele en electorale oplossing moet krijgen. Twee lidstaten (Spanje en Portugal) maken deel uit van de Groep van Vrienden.

Verder biedt de Commissie financiële steun voor de inspanningen van de OAS voor de vergemakkelijking van de huidige dialoog tussen de partijen en de uitvoering van mogelijke akkoorden ten aanzien van drie belangrijke punten: vrije en eerlijke verkiezingen, oprichting van een Waarheidscommissie die de gebeurtenissen van april 2002 moet onderzoeken en ontwapening van de burgerbevolking. De Commissie is tevens bereid om een verkiezingswaarnemingsmissie te sturen, indien het electoraat wordt geraadpleegd en de Venezolaanse regering om een dergelijke missie verzoekt.