SCHRIFTELIJKE VRAAG E-2927/97 van Elly Plooij-van Gorsel (ELDR) aan de Commissie (17 september 1997)

Betreft: Discriminatie van Roma-bevolking in Tsjechië en Hongarije

1. Is het de Commissie bekend dat in Tsjechië en Hongarije de Roma-bevolking nog steeds op ontoelaatbare wijze wordt gediscrimineerd, met name wordt uitgesloten van onderwijs en werk?

2. Welke reactie heeft de Commissie ontvangen van Tsjechië en Hongarije op de waarschuwingen stappen te zetten om de discriminatie van de Roma-bevolking aldaar tegen te gaan en hun situatie te verbeteren?

3. Welke acties worden er in het kader van de pre-toetredingsonderhandelingen en hulpverleningsprogramma's, zoals PHARE, ondernomen om de situatie van de Roma in de landen van Midden- en Oost-Europa te verbeteren en wat zijn de concrete resultaten van deze acties?

De tweedeling van Tsjechië en Slowakije heeft vele Roma statenloos gemaakt en de zogenaamde zigeunerclausule in de Tsjechische wetgeving, die twee jaar vaste woon- en verblijfplaats eist, maakt het hun uitermate moeilijk het Tsjechische staatsburgerschap te verkrijgen.

4. Kunnen Roma, na de toetreding van Tsjechië (en Hongarije) tot de Europese Unie, deelnemen aan het vrije verkeer van personen als zij statenloos zijn? Zo nee, hoe denkt de Commissie de behandeling van deze bevolkingsgroep als volwaardig Europees burger te garanderen?

Antwoord van de heer Van den Broek namens de Commissie (27 oktober 1997)

1. De Commissie is goed ingelicht over de situatie van Roma in de landen van Midden- en Oost-Europa.

2. In Tsjechië bereidt de Raad voor nationale minderheden - met het oog op goedkeuring door de regering later dit jaar - een actieplan voor om de situatie van Roma te verbeteren. In september werd een interministeriële commissie opgericht die als officiële instantie voor Roma-aangelegenheden fungeert. In de laatste jaren hebben de Tsjechische autoriteiten strengere vonnissen voor daden uit rassenhaat en onverdraagzaamheid tegenover minderheden ingevoerd. In Hongarije keurde de regering in juli 1997 een programma op middellange termijn goed om de situatie van Roma aan te pakken, namelijk door het terugdringen van de werkloosheid en de verbetering van huisvesting en onderwijs.

3. In haar adviezen met betrekking tot de Midden- en Oost-Europese landen die om toetreding verzocht hebben, heeft de Commissie, waar het nodig was, de behandeling van Roma door elk land beoordeeld. In alle kandidaat-lidstaten van Midden- en Oost-Europa financiert de Commissie projecten op het gebied van mensenrechten en minderheden. In Tsjechië voorzien de concrete projecten voor Roma in steun aan een vormingscentrum voor Roma, steunverlening voor de oprichting van een advies-, informatie- en vormingscentrum voor Roma- organisaties, alsook voor de publicatie van het informatiebulletin Romano Dzaniben. In Hongarije omvatten de projecten, naast steun voor het Roma- perscentrum, ook de voorbereiding op toelatingsexamens aan de universiteit,gezondheidszorgvoorzieningen en sociale hulpverlening aan Roma-gezinnen.

4. Volgens het Gemeenschapsrecht komen statenlozen in principe niet in aanmerking voor de aan artikel 8A van het EG-Verdrag verbonden voordelen. Voor hen geldt echter wel het beginsel van vrij personenverkeer in de zin van artikel 7A van het EG-Verdrag (afschaffing van controles aan de binnengrenzen), aangezien dit op alle personen van toepassing is, ongeacht of zij een nationaliteit hebben, dan wel statenloos zijn. De Commissie wenst er evenwel ook op te wijzen dat artikel 7A van het EG-Verdrag nog niet volledig wordt toegepast tussen de lidstaten.