SCHRIFTELIJKE VRAAG E-0600/02

van Charles Tannock (PPE-DE) aan de Commissie

(5 maart 2002)

Betreft: Armoede en emigratie uit de Maghreb-landen naar de EU

Naar verluidt heeft de vorige Spaanse regering een wet uitgevaardigd waardoor economische migranten niet meer uit Spanje kunnen terugkeren naar Noord-Afrika, zodat velen onder hen vervolgens doorreizen naar andere Europese landen zoals België, Frankrijk en het Verenigd Koninkrijk. Is deze wet naar het oordeel van de Commissie wel in overeenstemming met de verplichtingen die Spanje jegens de overige lidstaten is aangegaan uit hoofde van de Conventie van Dublin en van de EU-Verdragen, en heeft de Commissie de implicaties van deze wet reeds onder de aandacht van de Spaanse regering gebracht?

Is de Commissie voorts ook niet van mening dat de beste oplossing voor het armoedeprobleem in de Maghreb-regio er politiek gezien niet in bestaat de buitengrenzen van de Europese Unie poreus te maken, met alle problemen van dien voor de lidstaten, maar economische en politieke hervormingen in de regio, het streven naar een degelijk bestuur en eerbiedigding van de mensenrechten, met alle investeringen die daaruit zouden voortvloeien, te bevorderen en de betrokken landen bij te staan door de eigen markten van de EU geleidelijk open te stellen, met inbegrip van de markten voor landbouwproducten, zodat zij de voordelen van economische liberalisering ten volle kunnen ervaren en zich niet buitengesloten hoeven te voelen door grote protectionistische handelsblokken?

Antwoord van de heer Vitorino namens de Commissie

(17 april 2002)

Het geachte parlementslid verwijst waarschijnlijk naar wet nr. 4/2000 inzake vreemdelingen, van 4 januari 2000. Onder deze wet was het niet-bezitten van een geldige verblijfsvergunning geen voldoende reden voor uitwijzing uit Spanje. Deze bepaling was niet in strijd met het Verdrag van Dublin aangezien zij geen afbreuk deed aan de verplichting van Spanje om zijn verantwoordelijkheid te erkennen voor het onderzoek van asielaanvragen van onderdanen van derde landen die de Unie via de Spaanse buitengrenzen waren binnengekomen, noch een inbreuk vormde op andere verplichtingen van Spanje uit hoofde van het Verdrag. Het geachte parlementslid stelt er wellicht belang in te vernemen dat deze bepaling is afgeschaft bij wet nr. 8/2000 van 22 december 2000.

De Commissie is het met het geachte parlementslid geheel eens over de noodzaak van een allesomvattende aanpak van het migratieverschijnsel. Zijn opmerkingen liggen volledig in de lijn van de conclusies van de Europese Raad van Tampere van oktober 1999, waarin benadrukt is dat een partnerschap met de landen van herkomst de hoeksteen is voor de totstandkoming van een gezamenlijk asiel- en migratiebeleid voor de Unie.

De allesomvattende aanpak van migratiekwesties is ook bepleit in de actieplannen die door de werkgroep op hoog niveau over asiel en migratie zijn opgesteld en door de Raad in oktober 1999 zijn goedgekeurd. Overeenkomstig de conclusies van Tampere is een beleid uitgestippeld dat activiteiten om de armoede terug te dringen, de levensomstandigheden en werkgelegenheidskansen te verbeteren en inachtneming van de mensenrechten te bevorderen combineert met maatregelen op het gebied van vrijheid, veiligheid en rechtvaardigheid.

De tenuitvoerlegging van de Associatieovereenkomsten met Tunesië en Marokko alsmede de ondertekening van de Overeenkomst met Algerije voor de totstandkoming van een vrijhandelszone in 2010 zullen gelegenheid bieden voor duurzame economische groei in de Maghreblanden. De uitwerking van bovengenoemde overeenkomsten zal nog worden versterkt door de landbouwovereenkomsten met Tunesië en Marokko (onderhandelingen daarover zijn nog gaande).

Daarnaast helpt de financiële samenwerking in het kader van de Meda-begrotingslijn de landen ten zuiden van de Middellandse Zee economische, sociale en politieke hervormingen doorvoeren. De Commissie is zich er geheel bewust van dat het migratieprobleem alleen met succes kan worden opgelost door versterkte sociale en economische ontwikkeling en welvaart in de partnerlanden. De financiële samenwerking van Meda helpt het concurrentievermogen van de economieën van de partnerlanden versterken en investeringen aantrekken teneinde werkgelegenheid en groei te scheppen en de levensomstandigheden van de bevolking te verbeteren, met name in kansarme gebieden. Voor de drie Maghreblanden Marokko, Algerije en Tunesië is sinds 1995 1765 miljoen euro aan Meda-middelen uitgetrokken. Deze financiële steun wordt aangevuld met leningen van de Europese Investeringsbank (EIB) ter financiering van economische infrastructuur, milieu-investeringen en de ontwikkeling van het particuliere bedrijfsleven.

De Associatieverdragen vormen ook het kader voor een uitvoerige dialoog over migratie, waarin de sociaal-economische dimensie, legale en illegale migratie aan bod komen. De dialoog met Marokko is reeds van start gegaan en een speciale gezamenlijke werkgroep over sociale zaken en migratie heeft zijn werkzaamheden aangevat.

De drie hoofdlijnen van migratie komen ook terug in de financiële samenwerking met Marokko onder het Meda-programma. Ongeveer een derde van de gehele bilaterale Meda-steun aan Marokko is tot nu toe rechtstreeks gericht op de ontwikkeling van de noordelijke provincies, die zwaar getroffen zijn door armoede en grote migratiestromen.

Na de Associatieraad Unie-Tunesië van 29 januari 2002 kan verwacht worden dat de bilaterale dialoog over migratie tussen de Unie en Tunesië later dit jaar van start gaat.

De behoefte aan een allesomvattende aanpak van migratie is ook weerspiegeld in het Euro-mediterraan partnerschap dat op de Euro-mediterrane conferentie van de ministers van Buitenlandse Zaken in Barcelona op 27 en 28 november 1995 is opgericht. De Euro-Medpartners zijn het erover eens dat om doeltreffend te zijn een politieke dialoog aandacht moet besteden aan respect voor democratische beginselen en grondrechten, economische samenwerking en sociale en culturele onderwerpen, zulks op een allesomvattende wijze. Om het beleid inzake justitie en binnenlandse zaken in het bredere kader van het proces van Barcelona te bevorderen, werken de Euro-mediterrane partners hard aan een regionaal programma dat ook migratie zou omvatten. In dit programma, dat naar verwachting tijdens de volgende vergadering van de ministers van Buitenlandse Zaken van de Euro-mediterrane landen in Valencia op 22 en 23 april zal worden goedgekeurd, ligt de nadruk op een allesomvattende aanpak. Een van de hoofddoelstellingen van het programma is duurzame ontwikkeling tot stand te brengen die tot aanhoudende stabiliteit en welvaart leidt.