NL Publicatieblad van de Europese Unie CE 88/589

(2004/C 88 E/0601)

SCHRIFTELIJKE VRAAG E-0130/03

van Margrietus van den Berg (PSE) aan de Commissie

(28 januari 2003)

Betreft: Tenuitvoerlegging van punt 6 van de Verklaring van Doha, betreffende TRIP's en volksgezondheid

In punt 4 van de Verklaring van Doha wordt bepaald dat het TRIP's-akkoord (overeenkomst inzake de handelsaspecten van de intellectuele eigendom) voor de leden geen hinderpaal vormt of mag vormen om maatregelen te nemen ter bescherming van de volksgezondheid. Er wordt ook bepaald dat het akkoord op een zodanige manier kan en moet worden geïnterpreteerd en uitgevoerd dat de rechten van de WHO-leden om de volksgezondheid te beschermen en, in het bijzonder, om geneesmiddelen voor iedereen toegankelijk te maken, niet in het gedrang komen.

Verder wordt in punt 5 (b) van de Verklaring nogmaals bevestigd dat elk WHO-lid het recht heeft om verplichte vergunningen toe te kennen en om zelf de vereisten voor de toekenning van die vergunningen te bepalen.

Erkent de Commissie dat zowel in de Verklaring van Doha als in het TRIP's-akkoord deze beginselen op alle volksgezondheidsproblemen van toepassing zijn, en voor alle landen gelden?

Erkent de Commissie dat punt 6 van de Verklaring van Doha tot doel heeft te verzekeren dat WHO-leden die niet over de gepaste productiecapaciteit beschikken, toch ten volle van de bepalingen in het verdrag kunnen genieten, onder dezelfde voorwaarden als de WHO-leden die wel over deze capaciteit beschikken?

Erkent de Commissie bijgevolg dat het opleggen van bijkomende of nieuwe beperkingen, als oplossing voor het problematische punt 6, de geest van de Verklaring van Doha zou schenden en door de ontwikkelingslanden terecht als een teken van wantrouwen zou worden gezien?

Antwoord van de heer Lamy namens de Commissie

(25 februari 2003)

De Verklaring van Doha over de TRIPs-overeenkomst en volksgezondheid bevestigde de bestaande flexibiliteit in het kader van de TRIPs-overeenkomst en creëerde duidelijkheid, met name met betrekking tot de gedwongen verlening van licenties en parallelle import, en bevestigde verder in haar interpretatie opnieuw het belang van artikel 7 en 8 van de TRIPs-overeenkomst. De Verklaring is juridisch van belang, omdat zij houvast biedt bij de interpretatie van de TRIPs-overeenkomst.

Punt 6 van de Verklaring heeft betrekking op een onderwerp dat in Doha niet is opgelost, en waarvoor de TRIPs-overeenkomst geen pasklare oplossing biedt. Strikt gesproken gaat punt 6 niet over de implementatie van de Verklaring van Doha. De Verklaring van Doha kan op zich door alle leden worden geïmplementeerd zonder dat daarvoor verdere internationale wetsinstrumenten nodig zijn. Het doel van punt 6 is de TRIPs-overeenkomst en de Verklaring van Doha extra flexibel te maken. Het beoogt nieuwe mogelijkheden te creëren in het kader van de TRIPs-overeenkomst om de problemen op te lossen van landen zonder productiecapaciteit in de farmaceutische sector door hen de kans te geven een doeltreffend beroep te doen op de gedwongen verlening van licenties.

Het grote verschil met de gedwongen verlening van licenties waarin nu al wordt voorzien in het kader van de TRIPs-overeenkomst, is dat de productie in het ene land plaatsvindt en vervolgens in haar geheel wordt geëxporteerd naar een ander land (overeenkomstig de geldende regels van de TRIPs-overeenkomst dienen productie en verbruik van het overgrote deel van de productie in hetzelfde land plaats te vinden). De voorwaarden die aan het gebruik van dergelijke licenties worden gesteld, dienen dan ook aan deze realiteit te worden aangepast. Er is dus geen sprake van het opleggen van bijkomende en bezwarende beperkingen, maar van het aanpassen van voorwaarden aan andere omstandigheden. Dat is de bedoeling van het ontwerpbesluit van 16 december 2002 (1), dat minimale vrijwaringen omvat tegen verlegging van het handelsverkeer en dat verder (op voorstel van de Unie) specificeert dat dergelijke maatregelen in verhouding dienen te staan tot de administratieve capaciteit van de betrokken landen. Deze regeling, waar alle leden van de Wereldhandelsorganisatie (WTO) zich bij hebben aangesloten (op één na), en die landen zonder productiecapaciteit effectief in staat stelt te profiteren van gedwongen verlening van licenties, is geheel in overeenstemming met de bedoeling van de Verklaring van Doha.

Zoals het geachte parlementslid weet, heeft de Unie zich volledig aangesloten bij de tekst van 16 december 2002, ook wat betreft epidemieën, onder verwijzing naar punt 1 van de Verklaring van Doha. De Commissie betreurt het dat de Verenigde Staten zich niet bij de consensus hebben aangesloten en de Unie zal zich blijven inzetten om zo spoedig mogelijk een multilaterale oplossing te bereiken. Zij wil niet dat deze onderhandelingen op een mislukking uitlopen. De WTO-leden hebben zich gecommitteerd om in Doha een multilaterale oplossing te bereiken. Die committering dient gehandhaafd te blijven. Daartoe heeft de Unie onlangs het initiatief genomen voor te stellen een beroep te doen op de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO), teneinde flexibiliteit te garanderen bij de toepassing van het stelsel, overeenkomstig de strekking van de Verklaring van Doha.

(1) Ontwerpbesluit van de voorzitter van de TRIPs-raad van de WTO (Referentie: JOB (02) 217).