SCHRIFTELIJKE VRAAG P-1691/01

van Sérgio Marques (PPE-DE) aan de Commissie

(6 juni 2001)

Betreft: Uitvoering van het Poseima-programma op Madeira en de nieuwe rechtsgrondslag voor ultraperifere gebieden

Het programma van speciaal op het afgelegen en insulaire karakter van Madeira en de Azoren afgestemde maatregelen (Poseima), dat in 1991 werd gelanceerd, voorziet in de modulatie van het communautair beleid, met name op het gebied van controle, het goedkeuren van maatregelen in de sectoren landbouw, veeteelt, visserij, ambacht, milieu en vervoer, specifieke maatregelen om de hoge kosten van de afzet van landbouw- en aardolieproducten op te vangen en maatregelen op douanegebied voor douanevrije zones.

Het Poseima-programma heeft positieve gevolgen gehad voor de economische en sociale ontwikkeling van Madeira, hoewel een deel van de geplande sectoriële maatregelen slechts gedurende een korte periode is toegepast. Dit geldt met name voor maatregelen op het gebied van milieu, ambacht en energie. Andere maatregelen zijn niet goed afgestemd op de daadwerkelijke regionale situatie, hetgeen vooral voor de landbouwsector geldt. Poseima wordt momenteel voornamelijk toegepast op de landbouw- en visserijsector, maatregelen op douanegebied voor de douanevrije zone van Madeira, enkele BTW-verlagingen (het bepaalde in de Toetredingsakte bleef gehandhaafd) en speciale verbruiksbelastingen.

Naar aanleiding van de nieuwe rechtsgrondslag die in het Verdrag voor ultraperifere gebieden is opgenomen, verwachtte men dat de Commissie met het oog op de ervaringen met de uitvoering van het Poseima-programma een algemeen actieprogramma voor alle sectoren zou indienen dat binnen het huidige kader van de Europese integratie zou voldoen aan de behoeften van Madeira en de overige ultraperifere regio's. De Commissie is in diverse memoranda van de regio's en respectieve lidstaten van deze behoeften in kennis gesteld. Tot nu toe heeft de Commissie geen stappen in die richting genomen en slechts enkele voorstellen ingediend over wijzigingen van bepaalde verordeningen op structureel gebied (landbouw: goedkeuring van vastgestelde interventiegrenzen in de verordening over EOGFL-steun; visserij: goedkeuring van bepaalde financiële interventiemogelijkheden in het kader van het FIOV; structurele fondsen: uitbreiding van de grenzen voor maximale deelname) en de herziening van het onderdeel landbouw van het Poseima-programma en van de andere POSEI-programma's waarbij de landbouwsector wederom en vooral in het laatste geval een bevoorrechte positie inneemt.

Hier komt nog eens bij dat de Commissie de nieuwe rechtsgrondslag die in het Verdrag is neergelegd in geen enkele van haar onlangs ingediende voorstellen voor ultraperifere gebieden gebruikt heeft, ondanks de geschapen verwachtingen.

Kan de Commissie derhalve mededelen:

- Wanneer zij haar aangekondigde algemene plurisectoriële actieprogramma zal opstellen en in de praktijk zal brengen, met inbegrip van de respectieve financiële afspraken en de formulering van de prioritaire interventiegebieden, waarbij over het geheel genomen rekening zal worden gehouden met de behoeften van de ultraperifere regio's? Is de Commissie bijvoorbeeld van plan de maatregelen die oorspronkelijk voor het Poseima-programma waren bedoeld opnieuw te gebruiken voor gebieden zoals milieu, ambacht, toerisme, energie en vervoer?

- Welk criterium denkt de Commissie te hanteren om gebruik te maken van de nieuwe rechtsgrondslag voor ultraperifere gebieden, zoals neergelegd in artikel 299, lid 2 van het Verdrag?

Antwoord van de heer Prodi namens de Commissie

(4 september 2001)

De Commissie achtte het niet nuttig, althans in dit stadium, één programma voor te stellen ter vervanging van het programma van speciaal op het afgelegen en insulaire karakter van Madeira en de Azoren afgestemde maatregelen (Poseima), het programma van speciaal op het afgelegen en insulaire karakter van de Franse overzeese departementen afgestemde maatregelen (Poseidom) en het programma van speciaal op het afgelegen en insulaire karakter van de Canarische Eilanden afgestemde maatregelen (Poseican). Er werden overigens ook geen verzoeken in dat verband ingediend door de desbetreffende lidstaten en regio's. De Commissie heeft daarentegen in haar verslag van 14 maart 2000(1) een strategie voorgesteld voor de duurzame ontwikkeling van de ultraperifere regio's. Deze strategie houdt niet alleen in dat de bestaande maatregelen worden voortgezet, aangepast en verbeterd maar opent ook de weg naar nieuwe initiatieven.

Het was niet mogelijk de maatregelen van het Poseima-programma die het geachte parlementslid aanhaalt (milieu, ambacht, energie, enz.), verder te zetten omdat ze niet in aanmerking komen voor de structuurfondsen en omdat er geen specifieke begrotingslijn voor bestaat. Voor 2000-2006 voorzien de structuurfondsen echter, via de operationele programma's, in de financiering van de investeringen op het gebied van energie en milieu. Meer algemeen komen de investeringen op het gebied van milieu en vervoer eveneens in aanmerking voor financiering door het Cohesiefonds voor de desbetreffende landen. Tegelijkertijd blijft de Commissie zich beraden over de bezorgdheid van het geachte parlementslid.

Tenslotte beschouwt de Commissie artikel 299 (ex-artikel 227) van het EG-Verdrag in de toekomst als de politieke hefboom voor alle communautaire acties ten gunste van de ultraperifere regio's. Wat betreft de rechtsgrondslag in de strikte zin des woords van de voor deze gebieden getroffen maatregelen, kan worden opgemerkt dat de Raad voor de in juni laatstleden vastgestelde maatregelen unaniem heeft besloten de dubbele rechtsgrondslag te hanteren. De Commissie blijft echter bij haar standpunt betreffende het gebruik van artikel 299, lid 2, als rechtsgrondslag voor de maatregelen die afwijken van de Verdragsbepalingen, onverminderd de specifieke rechtsgrondslagen die gehanteerd worden voor het gemeenschappelijk beleid.

(1) COM(2000) 147.