NL Publicatieblad van de Europese Unie CE 65/9

(2004/C 65 E/009)

SCHRIFTELIJKE VRAAG E-3459/02

van Christopher Heaton-Harris (PPE-DE) aan de Commissie

(6 december 2002)

Betreft: Godsdienstvrijheid in Hongarije

Aan de vooravond van zijn toetreding tot de Europese Unie handhaaft Hongarije nog altijd een vijftienjarige traditie van religieuze apartheid en schending van de rechten van de mens.

De vorige Hongaarse regering heeft de wet LXXIV/2001 (PA 153) ingevoerd, die de ondersteuning van religieuze instellingen door de belastingbetaler radicaal verandert. Ze vervangt de jaarlijkse uitdrukkelijke verklaring van de belastingplichtige door dubbelzinnige statistieken over het geloof van de burgers bij de geboorte, die onlangs uit de gegevens van een volkstelling verkregen zijn.

De wet is onrechtvaardig en ongrondwettelijk, en bedoeld om een paar gevestigde godsdiensten te bevoordelen ten nadele van de andere.

Denkt de Europese Commissie er bij de Hongaarse regering op aan te dringen om, als voorwaarde voor de toetreding, de wet in te trekken, gezien de principes van eerbied en verdraagzaamheid die de Europese Unie in het vaandel voert?

Gecombineerd Antwoord

van de heer Verheugen namens de Commissie

op de schritftelijke vragen E-3416/02 en E-3459/02

(21 januari 2003)

De Hongaarse grondwet garandeert de vrijheid van godsdienst en de scheiding van kerk en staat (1). Er zijn momenteel in Hongarije 104 officieel erkende godsdiensten.

De wet inzake de financiële voorwaarden voor de godsdienstige en openbare activiteiten van kerkgenootschappen regelt de steun van de overheid voor de kerken. Volgens deze wet besteedt de Hongaarse staat ten minste 0,8 % van de opbrengsten van de inkomstenbelasting aan ondersteuning van de kerken. Belastingbetalers kunnen in hun aangifte voor de inkomstenbelasting een kerkgenootschap aangeven waaraan 1 % van hun inkomstenbelasting wordt uitgekeerd. Indien nodig stelt de staat aanvullende middelen beschikbaar om het cijfer van 0,8 % te halen. Als verdeelsleutel wordt daarbij de verhouding van de door de belastingbetalers aangegeven percentages toegepast.

Naast de staatssubsidie kunnen kerkgenootschappen sinds 1 januari 2001 voor de belasting aftrekbare giften ontvangen van natuurlijke personen en rechtspersonen. Strikte voorwaarden hiervoor zijn vastgesteld in een wet die in 2000 is aangenomen (2). De lijst van kerkgenootschappen die aan deze voorwaarden voldoen, wordt jaarlijks in het staatsblad van Hongarije gepubliceerd.

In november 2001 besloot de vorige regering de steunregeling voor de kerken te wijzigen. Zij legde daarom aan het parlement ter goedkeuring een algemene wet inzake financiën voor, waarvan artikel 153 de verdeling tussen de kerkgenootschappen met ingang van januari 2003 wijzigt. De nieuwe financieringsregeling was gebaseerd op de resultaten van de volkstelling van 2001, waarin naar aanleiding van een gezamenlijke aanbeveling van de Economische en Sociale Commissie van de Verenigde Naties en Eurostat in het kader van de komende volkstellingscampagne voor het eerst een facultatieve vraag over het lidmaatschap van een kerkgenootschap was opgenomen.

Voor zover de Commissie bekend was de vraag naar de godsdienst in de volkstelling van 2001 een open vraag, dat wil zeggen dat de respondent niet behoefde te kiezen uit een lijst van kerkgenootschappen, maar zelf een religie kon invullen. Beantwoording was echter niet verplicht.

De vraag naar de godsdienst is door circa negen miljoen personen beantwoordt, waarvan 7,6 miljoen personen aangaven aanhanger te zijn van in totaal 260 verschillende kerkgenootschappen/religies. De cijfers bevestigen de eerder geschatte gegevens.

Om mogelijke onduidelijkheid te vermijden heeft de regering besloten de financieringsregeling voor kerkgenootschappen van 1997 te handhaven door middel van een wijziging waarbij het in 2001 goedgekeurde artikel 153 wordt ingetrokken. De Commissie juicht deze wijziging toe, die in januari 2003 in werking zal treden na de stemming in het Hongaarse parlement in december 2002.

(1) Zie artikel 60 van de grondwet:

1. Iedereen in de Republiek Hongarije heeft het recht op vrijheid van gedachte, vrijheid van geweten en vrijheid van godsdienst.

2. Dit recht omvat de vrije keuze of aanvaarding van een godsdienst of andere levensbeschouwelijke overtuiging, alsmede het recht voor iedereen om zijn godsdienst of overtuiging door middel van godsdienstige handelingen of rituelen of op andere wijze, alleen of samen met anderen, in het openbaar of in persoonlijke sfeer te uiten of niet te uiten, uit te oefenen of te onderwijzen.

3. Er is in de Republiek Hongarije scheiding van kerk en staat.

4. Voor de goedkeuring van de wet inzake de vrijheid van godsdienst en van levensbeschouwing is een tweederde meerderheid van stemmen in het Parlement vereist.

(2) Wet CXXXIII 2000. Aan een of meer van de volgende drie voorwaarden moet zijn voldaan: het kerkgenootschap moet:

i) de voorgaande twee jaar ten minste 1 % van de inkomsten van het eenprocents-belastingsteunsteunprogramma hebben genoten, ofwel

ii) ten minste honderd jaar een aanwezigheid in Hongarije hebben gehad, ofwel