NL Publicatieblad van de Europese Unie CE 88/66

(2004/C 88 E/0072)

SCHRIFTELIJKE VRAAG E-2089/03

van José Gil-Robles Gil-Delgado (PPE-DE) aan de Commissie

(24 juni 2003)

Betreft: Vaststelling van de begrotingslijn voor niet-gouvernementele organisaties die zich inzetten tegen foltering

Sinds 1993 steunt het Europees Parlement overal ter wereld de slachtoffers van foltering. Er zijn hiertoe twee begrotingslijnen in het leven geroepen, een voor derde landen (B7-70) en een voor de Europese Unie (B5-813). Dankzij de steun van de Europese Unie zijn in de meeste landen in de wereld hulpprogramma's opgezet voor slachtoffers van foltering, ontheemden of asielzoekers, en zijn deze programma's voortdurend verder ontwikkeld.

De Commissie heeft besloten haar inspanningen in de strijd tegen folteringpraktijken op te voeren en dit streven wordt door het Europees Parlement van harte gesteund. Wij beseffen echter dat dit initiatief voorlopig nog geen onmiddellijk effect heeft op de situatie van bestaande slachtoffers, aangezien geen nieuwe kredieten zijn uitgetrokken voor dit initiatief, hetgeen tot gevolg heeft dat een aantal centra die volledig op deze financiële steunverlening hadden gerekend, de deuren hebben moeten sluiten.

Wat is het reële effect van deze beleidswijziging van de Commissie? Zijn hulpverlening en preventie twee gescheiden strategieën? Wat is de reikwijdte van dit besluit? Zijn de kredieten die de Europese Unie heeft uitgetrokken voldoende voor preventie en steunverlening of zou hiervoor meer geld moeten worden uitgetrokken? Welke voorzieningen zijn voor deze kredieten getroffen?

Antwoord van de heer Patten namens de Commissie

(28 juli 2003)

De Commissie heeft besloten een meer strategische aanpak te hanteren ten aanzien van de financiering uit hoofde van het Europees initiatief voor democratie en mensenrechten (EIDHR) en in de Mededeling van de Commissie over mensenrechten en democratisering van mei 2001 (1) werden vier thematische prioriteiten vastgesteld voor toekomstige EIDHR-steun, waaronder de preventie van foltering en de hulpverlening aan de slachtoffers van foltering. Overeenkomstig de noodzaak om de beperkte middelen doelgerichter in te zetten, werd in de Mededeling ook benadrukt dat de Europese Unie zich zo veel mogelijk moet richten op de preventie van foltering. In het hieruit voortvloeiende programmeringsdocument voor EIDHR voor 2002-2004 is bepaald dat bij de aanwending van de begrotingsmiddelen op de langere termijn voorrang zal worden gegeven aan het voorkomen van foltering.

De beperking van de middelen van hulpverleningscentra ging gepaard met maatregelen om de bestaande afhankelijkheid van communautaire financiering geleidelijk af te bouwen door centra te stimuleren middelen uit andere bronnen aan te trekken. In 2001 werd in de oproep tot het indienen van voorstellen het maximale steunpercentage voor projecten binnen de EU tot 60 % beperkt (80 % voor projecten buiten de EU). Deze percentages werden in 2002 verder verlaagd tot respectievelijk 50 % en 75 %. Ook de mate waarin aandacht besteed wordt aan duurzaamheidsvraagstukken is een belangrijke factor. Daarnaast kwam in 2001 en 2002 het onderdeel „institutionele opbouw” nadrukkelijk in aanmerking voor financiering.

De bedoeling was om dit proces voort te zetten in de oproep tot het indienen van voorstellen in 2002. Voor deze ronde was EUR 25 miljoen beschikbaar voor de financiering van projecten op het gebied van de preventie van foltering en hulpverleningscentra, waarbij het de bedoeling was hieraan respectievelijk eenderde en tweederde deel te besteden. Alle ingediende projectvoorstellen werden beoordeeld door twee deskundigen, die beiden ervaring hadden in vraagstukken op het gebied van foltering. De projecten werden gerangschikt op de toegekende score en bij de selectie werd erop toegezien dat de voorgestelde activiteiten geografisch gelijkelijk verdeeld waren.

De kwaliteit van de door hulpverleningscentra binnen de EU ingediende voorstellen (begrotingslijn Β5-813) leidde tot een resultaat conform de verwachte verdeling. De projecten van centra buiten de EU kregen echter tamelijk lage scores (soms lager dan het vereiste minimum), waardoor niet voldoende centra geselecteerd konden worden om tot de geplande verdeling van 2/3-1/3 te komen. Aan centra buiten de EU werd ongeveer EUR 4,5 miljoen toegekend (voor de periode 2002-2003), terwijl aan projecten ter voorkoming van foltering ongeveer EUR 8 miljoen werd toegekend. Ongeveer EUR 4 miljoen werd toegekend aan hulpverleningscentra binnen de EU, en nog eens EUR 2 miljoen aan projecten waarvan steun aan slachtoffers van foltering deel uitmaakte.

De eventuele sluiting van centra als gevolg van het feit dat zij niet in staat waren de communautaire financiering veilig te stellen, moet gezien worden in het licht van het hierboven beschreven beleid om van hulpverlening over te schakelen op preventie, en de hierboven beschreven maatregelen zijn het gevolg van deze beleidsverandering. Steun aan centra moet verleend worden volgens concurrerentieregels die zijn ontworpen om ervoor te zorgen dat de belastingbetaler in de EU waarde voor zijn geld krijgt doordat alleen de beste voorstellen, die aan minimale kwaliteitseisen voldoen, worden gefinancierd.

In 2003 zal een nieuwe oproep tot het indienen van voorstellen voor hulpverleningscentra binnen de EU gedaan worden, waarvoor een bedrag van EUR 11,5 miljoen beschikbaar is uit hoofde van begrotingslijn Β5-813 (voor de begroting van 2003 en 2004, onder voorbehoud van goedkeuring van de begroting voor 2004).

De Commissie overweegt momenteel de programmering van het EIDHR voor 2004 en daarna en heeft op 14 juli 2003 een speciaal congres voor niet-gouvernementele organisaties georganiseerd om te peilen wat hun mening is ten aanzien de thematische prioriteiten, waaronder foltering.

(1) COM(2001)252 def.