SCHRIFTELIJKE VRAAG P-1725/01

van Alexander de Roo (Verts/ALE) aan de Commissie

(6 juni 2001)

Betreft: Structuur van en tijdpad voor een Europese energieheffing via versterkte samenwerking

Tijdens de hoorzitting van het Europees Parlement met kandidaat-eurocommissaris Bolkestein heb ik hem namens de Milieucommissie gevraagd of hij bereid is om gelet op het Spaanse veto ten aanzien van een EU-wijde invoering van energie/CO2-heffing de Verdragsclausule van de versterkte samenwerking te gebruiken. Bolkestein antwoordde dat hij een jaar tijd nodig had om tot een antwoord te komen. We zijn nu ruim anderhalf jaar en een IGC verder. De weerstand van Spanje is niet afgenomen en in Nice is de unanimiteit op het gebied van het belasten van energie niet omgezet in besluitvorming per gekwalificeerde meerderheid.

Om uit de impasse te geraken heeft het Zweeds voorzitterschap voorgesteld nu eerst overeenstemming over de structuur van de energieheffing te bereiken. Onlangs heeft de Commissie aangegeven nu ook serieus te overwegen om het instrument van de versterkte samenwerking in te zetten op het gebied van de energieheffing (COM(2001) 260). Op de Ecofin van 5 juni hopen de lidstaten de eerste stappen in deze richting te zetten.

Zal de Commissie ervoor waken dat deze nieuwe structuur geen verdergaande uitzondering voor de groot- en intensieve verbruikers zal bevatten dan reeds is vastgelegd in haar voorstel uit 1997?

Wanneer zal de Europese Commissie het initiatief nemen om op basis van de versterkte samenwerkingsclausule een Europese energie/CO2-heffing voor te stellen?

Antwoord van de heer Bolkestein namens de Commissie

(12 juli 2001)

De Commissie zet haar inspanningen voort met het oog op de vaststelling door de Raad van een Richtlijn tot herstructurering van de belasting op energieproducten. In de mededeling Duurzame ontwikkeling in Europa voor een betere wereld: een strategie van de Europese Unie voor duurzame ontwikkeling(1), werd onlangs opgemerkt dat er tegen 2000 een richtlijn moet worden vastgesteld inzake energiebelasting, met name om de gevolgen van de klimaatverandering te beperken. Een dergelijke richtlijn is eveneens noodzakelijk om de concurrentiedistorsies te verminderen die het gevolg zijn van de zeer grote verschillen in belastingheffing (tarieven, grondslag) op energieproducten door de lidstaten. De Commissie heeft dan ook de door het Zweedse voorzitterschap ondernomen inspanningen gesteund om de discussies in de Raad over het belasten van energie weer op gang te brengen.

Het voorzitterschap heeft in eerste instantie de praktische kwesties in verband met de structuren van de energieheffing willen bespreken. Een van de onderwerpen die aan de orde werden gesteld was met name het terrein van de accijnsvrijstellingen of verlagingen voor energie-intensieve bedrijven, maar ook andere belangrijke kwesties kwamen aan bod, zoals de vaststelling van de regeling voor de heffing op elektriciteit. Deze aanpak werd door alle lidstaten ondersteund. De Commissie heeft er evenwel met kracht voor gepleit dat er bij de discussie over de structuren opnieuw gesproken zou worden over de tarieven van de toekomstige accijnzen. Verschillende lidstaten gaan hiermee akkoord. De besprekingen zullen onder het Belgische voorzitterschap moeten worden voortgezet.

Zoals in de mededeling over Het belastingbeleid in de Europese Unie(2) is gesteld zou in sommige gevallen ook de door het Verdrag van Amsterdam ingevoerde en door het Verdrag van Nice uitgewerkte mogelijkheid van een nauwere samenwerking tussen subgroepen van gelijkgestemde lidstaten in overweging genomen kunnen worden. Op het gebied van de indirecte belastingen zou de mogelijkheid van een versterkte samenwerking een stap vooruit kunnen betekenen op het gebied van de milieu- en de energiebelasting.

Verschillende economische en juridische aspecten die met de tenuitvoerlegging van een versterkte samenwerking samenhangen en nogal ingewikkeld zijn worden nog uitvoerig door de Commissie bestudeerd. Deze werkwijze mag bijvoorbeeld niet de interne markt in gevaar brengen, een belemmering of een discriminatie voor het handelsverkeer vormen, de concurrentievoorwaarden vervalsen of de bevoegdheden, rechten en verplichtingen van de niet-deelnemende lidstaten aantasten.

(1) COM(2001) 264 def.

(2) COM(2001) 260 def.