SCHRIFTELIJKE VRAAG E-0033/01

van Erik Meijer (GUE/NGL) aan de Commissie

(18 januari 2001)

Betreft: De toename van met PCB's vergelijkbare broomhoudende vlamvertragers in mensen en hun voedsel

1. Kan de Commissie bevestigen dat broomhoudende vlamvertragers in hun giftigheid gelijkenis vertonen met de in de jaren '80 sterk in de belangstelling staande PCB's, omdat zij slecht afbreekbaar zijn terwijl zij zich tevens via de voedselketen in de menselijke vetlaag nestelen en hormonen verstoren, en dat zij zich volgens een Zweeds onderzoek ophopen in moedermelk waardoor aan kinderen al voor hun geboorte een beschadiging in geheugen en motoriek wordt meegegeven?

2. Kan de Commissie tevens bevestigen dat verspreiding van dergelijke vlamvertragers in het milieu mede plaatsvindt door lozingen bij de productie, verliezen bij het impregneren van plastics en door het afdanken van met deze stoffen behandelde producten, en dat zij in toenemende mate terechtkomen in voor menselijke consumptie bestemd vlees, vis en akkerbouwgewassen en zelfs worden aangetroffen in uit de zee aangespoelde vissen?

3. Is het waar dat al eerder is geprobeerd om door middel van afspraken met de industrie het gebruik van dergelijke vlamvertragers vrijwillig te beperken, maar dat inmiddels een groei van het gebruik plaatsvindt waardoor de gevaren in omvang sterk gaan lijken op die van de PCB's in het nabije verleden?

4. Kan de Commissie bevestigen dat Duitsland giftige vlamvertragers reeds verbood in 1986, maar dat daarentegen de betrokken industrie zich in andere landen blijft verzetten tegen en dergelijk verbod, terwijl de Nederlandse regering van oordeel is dat zij moet wachten op het zoeken naar alternatieven en op een voor de gehele Europese Unie geldend verbod van de meest giftige varianten in 2008?

5. Zijn er omstandigheden die andere lidstaten dan Duitsland verhinderen om vooruit te lopen op, of verder te gaan dan het in vraag 4 genoemde toekomstige verbod? Wat onderneemt u om die belemmeringen weg te nemen?

Antwoord van de heer Busquin namens de Commissie

(27 maart 2001)

De Commissie verwijst het geachte parlementslid naar het antwoord op de schriftelijke vragen E-2616/00(1) van de heer Davies, E-2504/99(2) van mevrouw Thors, P-1976/99(3) van mevrouw Schörling, E-3004/98(4) van de heer Eisma en naar het antwoord op de mondelinge vraag H-776/99(5) van mevrouw Schörling.

Het Europees Bureau voor Chemische Stoffen heeft in samenwerking met de lidstaten wetenschappelijke uiteenzettingen gecoördineerd overeenkomstig Verordening (EEG) nr. 793/93 van de Raad van 23 maart 1993 inzake de beoordeling en de beperking van de risico's van bestaande stoffen(6), wat heeft geleid tot de goedkeuring van uitvoerige risicobeoordelingen voor drie broomhoudende vlamvertragers die op de markt verkrijgbaar zijn.

De drie stoffen zijn:

- Pentabroomdifenylether (pentaBDPE) (CAS 32534-81-9) Rapporteur: Verenigd Koninkrijk,

- Octabroomdifenylether (octaBDPE)) (CAS 32536-52-0) Rapporteur: Frankrijk en Verenigd Koninkrijk, en

- Decabroomdifenylether (decaBDPE)) (CAS 1163-19 -5) Rapporteur: Frankrijk en Verenigd Koninkrijk

De conclusie van het risicobeoordelingsverslag voor pentaBDPE is dat de stof slecht afbreekbaar en bioaccumulatief is. PentaBDPE wordt vaak aangetroffen in biota, met inbegrip van het vetweefsel van vissen en zeedieren. Het wordt verder ook in vrij lage concentraties aangetroffen in moedermelk, maar dit zal wellicht verder toenemen. Naar aanleiding van deze conclusies heeft de Commissie op 5 maart 2001 een Aanbeveling goedgekeurd inzake de resultaten van de risicobeoordeling en inzake de risicobeperkingsstrategieën voor de stoffen: difenylether, pentabroomderivaat en cumeen(7). De Commissie beveelt aan om de beperkingen op de handel in en het gebruik van de stof te zien in het licht van de richtlijn betreffende de beperkingen van het op de markt brengen en van het gebruik van bepaalde gevaarlijke stoffen en preparaten (Richtlijn 76/769/EEG van de Raad van 27 juli 1976 betreffende de onderlinge aanpassing van de wettelijke en bestuursrechtelijke bepalingen der lidstaten inzake de beperking van het op de markt brengen en van het gebruik van bepaalde gevaarlijke stoffen en preparaten(8)).

De conclusie van het risicobeoordelingsverslag is dat congeneren met hoger broomgehalte, OctaBDPE en DecaBPPE, geen blijk geven van bioconcentratie en dus een laag potentieel hebben voor bioconcentratie en bioaccumulatie. De conclusie van de risicobeoordelingsverslagen voor beide congeneren is niettemin dat betere informatie omtrent mogelijke risico's noodzakelijk is. Er wordt momenteel dan ook een nieuw werkprogramma opgesteld, waarin vooral de mogelijke afbraak in het milieu naar difenylethers met lager broomgehalte verder wordt onderzocht. Deze conclusie werd gesteund door het wetenschappelijk comité inzake toxiciteit, ecotoxiciteit en het milieu in hun advies van 19 juni 2000.

Er is enige gelijkenis tussen broomdifenylethers en PCB's op chemisch gebied, maar er zijn ook verschillen, voornamelijk wat betreft bioaccumulatievermogen en toxiciteit van de verschillende polybroomcongeneren. Deze verschillen worden weergegeven door de resultaten van de risicobeoordelingen.

De Commissie heeft een voorstel goedgekeurd voor een richtlijn betreffende de beperking van het gebruik van bepaalde gevaarlijke stoffen in elektrische en elektronische apparatuur(9) (RoHS). De Commissie overweegt ook beperkingen in het kader van Richtlijn 76/769 inzake de beperking van het op de markt brengen en van het gebruik van bepaalde gevaarlijke stoffen en preparaten. Volgens het RoHS-voorstel moeten de lidstaten met ingang van 1 januari 2008 ervoor zorgen dat er alternatieve stoffen worden gebruikt voor bepaalde zware metalen en twee groepen van broomhoudende vlamvertragers, polybroombifenylen (PBB) en polybroomdifenylether (PBDE). Dit voorstel wordt momenteel besproken in de Raad en in het Europees Parlement.

Niettemin heeft de industrie van vlamvertragers zich sindsdien vrijwillig geëngageerd bij het programma voor milieu en gezondheid van de Organisatie voor Economische Samenwerking en Ontwikkeling (OESO) om het gebruik van broomdifenylethers beter te controleren. Tijdens deze vrijwillige actie is de invoer van pentaBDPE in de Gemeenschap gedaald.

Voorts heeft, voor zover de Commissie weet, de Duitse Chemical Industry Association zich in 1986 vrijwillig geëngageerd om geen PBB en PBDE voor productiedoeleinden te gebruiken.

Vooraleer er geharmoniseerde maatregelen worden getroffen op communautair niveau om de risico's te beperken, kunnen mogelijke eenzijdige nationale verbodsbepalingen op de stoffen onverenigbaar zijn met de bepalingen van artikels 28-30 (ex artikels 30-36) van het EG-Verdrag. Deze

verbodsbepalingen kunnen weliswaar gerechtvaardigd zijn op grond van fundamentele vereisten, erkend door het gemeenschapsrecht (o.a. bescherming van gezondheid en het leven van personen, dieren of planten), maar ze mogen in geen geval discriminerend zijn of een ongerechtvaardigde beperking vormen op het handelsverkeer tussen de lidstaten.

(1) PB C 113 E van 18.4.2001, blz. 134.

(2) PB C 330 E van 21.11.2000.

(3) PB C 203 E van 18.7.2000.

(4) PB C 142 van 21.5.1999.

(5) Handelingen van het Europees Parlement (december II 1999).

(6) PB L 84 van 5.4.1993.

(7) PB L 69 van 10.3.2001.

(8) PB L 262 van 27.9.1976.

(9) COM(2000) 347 def.