NL Publicatieblad van de Europese Unie CE 84/848

(2004/C 84 E/0943)

SCHRIFTELIJKE VRAAG E-0701/04

van Ilda Figueiredo (GUE/NGL) aan de Commissie

(9 maart 2004)

Betreft: Gebruik van benamingen als „vintage” en „tawny” door derde landen

Het Comité voor beheer van wijn van de Europese Unie heeft op 10 februari jl. besloten derde landen zoals Zuid-Afrika en Australië toestemming te verlenen bepaalde traditionele benamingen voor wijnen die in de Gemeenschap worden geproduceerd te laten gebruiken zolang de geproduceerde wijn aan dezelfde strenge voorwaarden voldoet als die welke in de lidstaten worden toegepast. De producentenlanden, zoals Portugal, hebben tegen dit besluit gestemd maar volgens de Portugese pers is dit besluit toch op 23 februari jl. door de Commissie goedgekeurd.

De nieuwe regels hebben betrekking op benamingen zoals „tawny”, „ruby”, „vintage”, „late bottle” die voor port worden gebruikt, en benamingen zoals „escuro”, „fino”, „frasqueira”, „reserva velha” en „solera” die voor madeirawijn worden gebruikt. Daarnaast gelden deze nieuwe regels ook voor andere benamingen zoals „vinho regional”, „vinho generoso” en „vinho doce natural”, die niet alleen voor port en madeira worden gebruikt maar ook voor moscatelwijn uit Setúbal en Carcavelos.

Dankzij dit voorstel, dat in 2002 werd ingediend, kunnen de onderhandelingen in het kader van de WTO en de overeenkomsten inzake de intellectuele eigendom soepeler verlopen, zal de — oneerlijke — concurrentie voor de in de Gemeenschap geproduceerde wijnen toenemen, met alle sociaal-economische gevolgen van dien, worden gevestigde benamingen en merken in het geding gebracht en wordt de consument in verwarring gebracht. Kan de Commissie met het oog op het voorafgaande het volgende mededelen:

1. Heeft zij op de een of andere wijze de sociaal-economische gevolgen van deze maatregelen voor de producentenlanden geëvalueerd? In hoeverre zal dit voorstel volgens haar van invloed op Portugal zijn?

2. Acht zij het niet van essentieel belang de communautaire benamingen in het kader van de overeenkomsten inzake de intellectuele eigendom en handelsovereenkomsten met derde landen te verdedigen? Waarom blijft zij dan toch vasthouden aan een voorstel dat tegen de belangen in gaat van de producentenlanden en dat de kwaliteit en meerwaarde van deze benamingen in het geding brengt? Hoe denkt zij deze ingevoerde wijn te controleren?

3. Zijn er dan tenminste instrumenten gepland om de getroffen producenten schadeloos te stellen?

Antwoord van de heer Fischler namens de Commissie

(15 april 2004)

De Commissie heeft nieuwe voorschriften ingevoerd met betrekking tot de omschrijving, de aanduiding en de bescherming van bepaalde wijnbouwproducten om te voorkomen dat binnen de WTO een panel zou worden opgericht. Dit zou een ernstige bedreiging hebben gevormd voor het Europese beleid op het gebied van de etikettering van wijn.

Nadat de Wereldhandelsorganisatie in kennis was gesteld van Verordening (EG) nr. 753/2002 (1), hebben verschillende derde landen hun opmerkingen meegedeeld aan de WTO en blijk gegeven van enig voorbehoud. In Genève vond hierover tweemaal overleg plaats. Derde landen beschouwden de exclusieve bescherming van bepaalde traditionele benamingen (deel B), naast het recht inzake geografische aanduidingen, als een nieuw intellectueel eigendomsrecht dat door de Unie werd ingevoerd in het kader van de overeenkomst inzake de handelsaspecten van de intellectuele eigendom (TRIPS). Een desbetreffend panel binnen de WTO had het EU-beleid inzake de bescherming van geografische aanduidingen op losse schroeven kunnen zetten en moest daarom worden vermeden.

In het licht van de opmerkingen van de derde landen heeft de Commissie besloten om in de desbetreffende verordening bepaalde wijzigingen aan te brengen. De Commissie heeft deze wijzigingen goedgekeurd na de stemming in het Comité van beheer voor wijn overeenkomstig de procedures van artikel 75 van Verordening nr. 1493/1999 (2) van de Raad. Vervolgens zijn die wijzigingen aan de WTO meegedeeld.

Deze wijzigingen hebben voornamelijk betrekking op de mogelijkheid voor derde landen om bepaalde traditionele benamingen te gebruiken met inachtneming van de in de lidstaten geldende voorschriften. Voorts moest er rekening mee worden gehouden dat veel derde landen niet over een gecentraliseerde regelgeving voor de wijnbouw beschikken. Bijgevolg werden de Europese eisen op het gebied van de regelgeving gewijzigd en werd het principe van „reglementering” vervangen door „geldende regels”, die eveneens de door representatieve beroepsorganisaties vastgestelde regels omvatten. Ook werd een definitie van „representativiteit” opgenomen.

Bovendien moet worden onderstreept dat in Verordening (EG) nr. 1493/1999 van de Raad, in tegenstelling tot bijlage III van Verordening (EG) nr. 753/2002, geen enkele keer wordt verwezen naar de twee categorieën van traditionele benamingen, maar alleen naar de mogelijkheid voor de Commissie om normen inzake traditionele benamingen vast te stellen in overeenstemming met de in de lidstaten geldende bepalingen.

De nieuwe voorwaarden voor het gebruik van traditionele benamingen van de Gemeenschap door derde landen zijn gelijkwaardig aan de voorwaarden die in de voorafgaande periode van kracht waren voor het gebruik van traditionele benamingen van bijlage III, deel A, bij Verordening (EG) nr. 316/2004.

Tot deze voorwaarden behoren, overeenkomstig artikel 1, punt 10, van Verordening (EG) nr. 316/2004 (3) houdende wijziging van artikel 37, lid 1, onder e), van Verordening nr. 753/2002:

— het derde land moet een met redenen omkleed verzoek indienen bij de Commissie en bewijzen overhandigen die de erkenning van de traditionele benaming wettigen;

— de taal van de traditionele benaming moet de officiële taal zijn van het derde land dat het verzoek en de aanduiding heeft geformuleerd, en moet gedurende een periode van minimaal tien jaar zijn gebruikt;

— als de taal van de traditionele benaming niet de officiële taal van het derde land is, moet het gebruik ervan in de wetgeving van het desbetreffende land zijn vastgelegd en moet de traditionele benaming in dit geval in deze taal ten minste de laatste 25 jaar onafgebroken zijn gebruikt;

— daarnaast moet aan andere criteria, zoals „specificiteit” en „onderscheidend” karakter van de aanduiding, alsook het uitsluiten van de mogelijkheid tot misleiding van de consument, waarin dezelfde verordening voorziet, worden voldaan.

In het specifieke geval van de traditionele Portugese benamingen als bedoeld in de schriftelijke vraag die aan de Commissie is gesteld, moet daarom aan meerdere voorwaarden worden voldaan alvorens deze aanduidingen door derde landen kunnen worden gebruikt. Dit houdt in dat, vóórdat een traditionele benaming als „ruby”, „tawny”, „vintage”, „canteiro” of „frasqueira” kan worden gebruikt voor een likeurwijn die geen portwijn of Maderawijn is, de officiële taal van het derde land hetzij Engels hetzij Portugees moet zijn en dat de traditionele benaming sedert ten minste tien jaar is gebruikt, of dat het Engels of het Portugees een tweede in de wetgeving van het desbetreffende land erkende taal is en dat, in dat geval, de benaming sedert ten minste 25 jaar is gebruikt. Bovendien moet de benaming specifiek en onderscheidend zijn, zodat deze niet misleidend is voor de consument wanneer de wijn in Europa op de markt wordt gebracht. Het gebruik van deze benaming in het derde land moet eveneens een zekere traditie hebben.

In dit verband moet erop worden gewezen dat de derde landen tegen deze categorie van traditionele benamingen (deel B) bezwaar hadden gemaakt, omdat de Gemeenschap bovenop het recht inzake geografische aanduidingen een nieuw industrieel eigendomsrecht had gecreëerd. Ook moet worden opgemerkt dat derde landen deze benamingen voor wijn onmogelijk op de communautaire markt konden gebruiken (vb: „fino”, „claret”, „vintage”, enz), hoewel sommige termen al lang in gebruik zijn buiten de Gemeenschap.

Wat de traditionele benamingen „reserva velha”, „Solera”, „Vinho regional”, „Vinho generoso” of „Vinho doce natural” betreft, blijven de voorwaarden met betrekking tot het gebruik van deze aanduidingen door derde landen ongewijzigd aangezien deze aanduiding al is vermeld in bijlage III, deel A, bij Verordening (EG) nr. 753/2002.

(1) Verordening (EG) nr. 753/2002 van de Commissie van 29 april 2002 tot vaststelling van uitvoeringsbepalingen van Verordening (EG) nr. 1493/1999 van de Raad wat betreft de omschrijving, de aanduiding, de aanbiedingsvorm en de bescherming van bepaalde wijnbouwproducten, PB L 118 van 4.5.2002.

(2) Verordening (EG) Nr. 1493/1999 van de Raad van 17 mei 1999 houdende een gemeenschappelijke ordening van de wijnmarkt, PB L 179 van 14.7.1999.

(3) Verordening (EG) nr. 316/2004 van de Commissie van 20 februari 2004 houdende wijziging van Verordening (EG) nr. 753/2002 tot vaststelling van uitvoeringsbepalingen van Verordening (EG) nr. 1493/1999 van de Raad wat betreft de omschrijving, de aanduiding, de aanbiedingsvorm en de bescherming van bepaalde wijnbouwproducten, PB L 55 van 24.2.2004.