SCHRIFTELIJKE VRAAG E-2980/96 van Katerina Daskalaki (UPE) aan de Commissie (8 november 1996)

Betreft: Milieuramp in de Egeïsche Zee

Wetenschappelijke metingen wijzen uit dat in de Egeïsche Zee een enorme milieuramp dreigt doordat in het zeewater dagelijks honderdduizenden kubieke meters stedelijk en industrieel afval uit Turkije worden geloosd. Het gaat hier meer bepaald om de fabriek voor goudwinning in Bergama, waar geen bijzondere technieken worden toegepast om de vervuiling tegen te gaan, en ook om de twee sterk vervuilende thermische centrales van Gökova en Yata Fgan, waarvoor Turkije een lening van 4,5 miljoen ecu heeft gekregen van de Europese Investeringsbank met het oog op de bevordering van schone technologieën.

Weet de Commissie hoe Turkije dit geld heeft besteed en welke maatregelen denkt zij te nemen voor de bestrijding van deze vervuilingsbronnen, alsook van de andere vervuiling die wordt veroorzaakt door de meer dan duizend fabrieken, en die volgens de studies ter zake van de Golf van Smyrna een dode zee maakt?

Welke informatie heeft de Commissie omtrent de kerncentrale die Turkije wil bouwen in het gevoelige seismische gebied van Akkuyu?

Gecombineerd Antwoord van de heer Van den Broek namens de Commissie op de schritftelijke vragen E-2940/96, E-2979/96 en E-2980/96 (17 januari 1997)

De Commissie is op de hoogte van de problemen met de vervuiling van de Egeïsche Zee en de daaraan verbonden ecologische bedreiging ten gevolge van vervuilingshaarden die gevormd worden door de industriëen in Turkije waarnaar de geachte Parlementsleden verwijzen.

De Commissie legt er de nadruk op dat de Associatieraad EG-Turkije van 6 maart 1995 een resolutie aangenomen heeft inzake de uitbreiding van de samenwerking tussen de Gemeenschap en Turkije, waarin het noodzakelijk wordt geacht dat er, met name op het vlak van het milieu, initiatieven genomen worden om de strijd tegen het milieubederf te ontwikkelen en te versterken.

In het kader van Meda hebben de Turkse autoriteiten de Commissie een project voorgelegd om de zee-, lucht- en bodemvervuiling aan de hele Turkse kust te evalueren en te controleren. Dit project werd al besproken met deskundigen uit Turkije en uit de Gemeenschap en deze besprekingen zijn nog aan de gang. Of dit project kan worden gefinancierd, zal afhangen van de beschikbare middelen op de begroting 1997.

Bovendien is Turkije partij bij de overeenkomst van Barcelona en de daaraan gehechte protocollen. Daarom is het verplicht de bepalingen van deze internationale instrumenten na te komen, voor zover ze op deze kwestie van toepassing zijn.

Het is in elk geval uitsluitend de verantwoordelijkheid van de Turkse regering om de nodige beslissingen te nemen tegen de schadelijke gevolgen van de vervuiling die het ecosysteem in de Egeïsche Zee bedreigt.

De Commissie wijst erop dat de Europese Investeringsbank (EIB) niet op de hoogte is van een lening van 4,5 miljoen ecu aan Turkije om vervuilingbestrijdende technologieën te stimuleren en om de thermo-elektriciteitscentrales van Gökova en Yutagan, waarnaar de geachte Parlementsleden verwijzen, te financieren.

De leningen van de EIB aan Turkije zijn toegekend in het kader van het onderdeel "financiering¨ van de horizontale samenwerking, die deel uitmaakt van het "vernieuwde mediterrane beleid¨ van de Gemeenschap. Dit onderdeel heeft enerzijds de bedoeling de investeringen te financieren van projecten in de energie-, vervoers- en telecommunicatiesector die van gemeenschappelijk belang zijn voor één of meer mediterrane landen alsook voor de Gemeenschap en, anderzijds, van projecten op het vlak van milieubescherming in het Middellandse-Zeegebied. Deze laatsten komen in aanmerking voor een rentesubsidie van 3%, die gefinancierd wordt uit de communautaire begroting. Net zoals in de andere landen van het Middellandse-Zeegebied verleent de EIB in Turkije hoge voorrang aan milieubescherming.

In dit kader heeft de EIB tijdens de periode 1992-1996 in Turkije vier milieuprojecten gefinancierd voor een totaalbedrag van 170 miljoen ecu van de in totaal 339 miljoen ecu voor leningen. De milieuprojecten betreffen de bouw van een riolering en een afvalwaterzuiveringsinstallatie in Antalya, de bouw van een riolering in Ankara, ontzwavelingsinstallaties in de elektriciteitscentrale van Yeniköy en de bouw van een opvang- en afvoersysteem voor industrieel afvalwater in de provincie van Kocaeli.

Wat de inwerkingstelling van een petrochemisch bedrijf op de kust van Klein-Azië tegenover het eiland Mitileni en zijn invloed op het milieu betreft, is Richtlijn nr. 85/337/EEG betreffende milieu-effectbeoordeling ((PB L 175 van 5.7.1985. )) van bepaalde openbare en particuliere projecten alleen van toepassing op de Lid-Staten. Turkije is geen partij bij het Verdrag inzake milieu-effectrapprtage in grensoverschrijdend verband (Verdrag van Espoo), dat voorziet in zo'n beoordeling voor projecten die betrekking hebben op installaties van petrochemische producten.

In verband met het project van een kerncentrale die Turkije wil bouwen in de regio van Akkuyiu, hebben de Turkse autoriteiten op 17 december 1996 internationale aanbestedingen bekendgemaakt voor de bouw van de centrale.