SCHRIFTELIJKE VRAAG P-0372/03

van Véronique Mathieu (EDD) aan de Commissie

(7 februari 2003)

Betreft: Financiering van Natura 2000-programma's

Sinds enige tijd wordt het Natura 2000-plan geleidelijk aan in praktijk gebracht, meer in het bijzonder de afbakening van zones. Het programma voor behoud en bescherming van het milieu zal niet zonder gevolgen blijven voor de economische activiteiten van de gebieden in kwestie. Maar op één vraag is er klaarblijkelijk nog altijd geen duidelijk antwoord gekomen, namelijk hoe Natura 2000 gefinancierd wordt. Wel is er dikwijls sprake van de tweede pijler van het gemeenschappelijk landbouwbeleid. Wat is daar juist van aan?

Onder de kosten die ontstaan, noemen sommige NGO's de huur en/of aankoop van gronden in de Natura 2000-gebieden. Dat werpt meerdere vragen op, zoals: welke beweegredenen worden er gegeven om de aankopen te verantwoorden? Wie kan dergelijke gronden kopen? En vooral: welke toekomst is er nog weggelegd voor de landbouw in de bewuste gebieden?

Antwoord van mevrouw Wallström namens de Commissie

(5 maart 2003)

Stand van zaken met betrekking tot de financiering van Natura 2000

Natura 2000 is het Europese ecologische netwerk dat is opgericht bij de habitat-richtlijn van 1992(1). Het voornaamste doel hiervan is de bescherming van wilde soorten en habitats van Europees belang. Artikel 8 van de habitat-richtlijn was opgesteld in het besef van de financiële last die Natura 2000 voor de lidstaten kon betekenen, inzonderheid de lidstaten met een gemiddeld hogere concentratie van soorten en habitats. Daarom voorziet het in EU-medefinanciering van maatregelen die voor de uitvoering en het lopende management van Natura 2000 noodzakelijk zijn.

Teneinde zaken als medefinanciering op een veelomvattende en effectieve manier aan te pakken heeft de Commissie in december 2001 een onafhankelijke werkgroep inzake artikel 8 ingesteld. Deze werkgroep heeft deskundigen en vertegenwoordigers van een aantal lidstaten, belanghebbende groepen en niet-gouvernementele organisaties bijeengebracht. Op 6 december 2002 werd het eindverslag van de werkgroep aan de Commissie voorgelegd.

De werkgroep was tot de overeenstemming gekomen dat voor het veilig stellen van toekomstige medefinanciering voor Natura 2000 drie hoofdopties zouden moeten worden onderzocht en wel:

- Optie 1 het gebruik van bestaande EU-fondsen, met name de verordening inzake de steun voor plattelandsontwikkeling van het gemeenschappelijk landbouwbeleid (GLB), de Structuurfondsen, het Cohesiefonds en het LIFE-Natuur-instrument, waarbij deze zodanig worden gewijzigd dat beter tegemoet wordt gekomen aan de behoeften van Natura 2000;

- Optie 2 het verruimen en wijzigen van het instrument LIFE-Natuur-instrument, zodat dit als het voornaamste uitvoeringsmechanisme kan dienen; of

- Optie 3 het creëren van een nieuw financieringsinstrument speciaal voor Natura 2000.

Het verslag zal worden gebruikt als een inbreng voor het voorbereiden van een mededeling aan de Raad en het Parlement inzake de financiering van Natura 2000, beoogd voor 2003, waarin voor de medefinanciering van Natura 2000 een samenhangend raamwerk zal worden geschetst.

Kosten met betrekking tot de gebieden van Natura 2000

De aanwijzing en het beheer van Natura 2000-gebieden vereisen tal van mogelijke maatregelen en werkzaamheden, waarvoor financiering nodig kan zijn. De werkzaamheden kunnen betrekking hebben op de aan aanwijzing voorafgaande fase of uitsluitend plaatsvinden nadat een gebied is aangewezen. Het kunnen acties in de vorm van een eenmalige investering zijn, zoals landaankoop of het herstel van beschadigde habitats of kenmerken, of acties die zich over een langere periode uitstrekken, zoals het geregelde actieve beheer van vegetatie en andere kenmerken, en de monitoring van gebieden of soorten.

In het verslag van de werkgroep illustreert een tabel een hele reeks beheersactiviteiten voor de aanwijzing en het beheer van Natura 2000-gebieden die volgens de werkgroep over het algemeen in aanmerking zouden moeten komen voor financiering door de Gemeenschap. Aankoop van gronden is als één van deze activiteiten opgenomen.

Er is terzake nog geen besluit genomen. Behandeling zal geschieden in combinatie met een implementatieraamwerk voor de medefinanciering, volgende op de beoogde mededeling inzake de financiering van Natura 2000.

(1) Richtlijn 92/43/EEG van de Raad van 21 mei 1992 inzake de instandhouding van de natuurlijke habitats en de wilde flora en fauna (PB L 206 van 22.7.1992).