SCHRIFTELIJKE VRAAG E-3547/01

van Erik Meijer (GUE/NGL) aan de Commissie

(7 januari 2002)

Betreft: Toename criminele activiteiten door stijging aandeel van stedelijke bevolking zonder bekende naam, nationaliteit, woonadres en inkomstenbron

1. Deelt de Commissie de inschatting van gemeentebesturen van grote steden binnen de EU-lidstaten dat de laatste jaren een steeds groter deel van hun langdurig aanwezige inwoners gaat bestaan uit personen van wie de naam, de nationaliteit, het woonadres en de inkomstenbronnen onbekend zijn?

2. Kan de Commissie bevestigen dat de Schengen-afspraken over een restrictief toelatingsbeleid voor personen van buiten de EU niet blijken te leiden tot een afname van het aantal onbekenden in grote steden, maar vooral tot gevolg hebben dat daar steeds meer personen duurzaam wonen die zich genoodzaakt voelen om alles te doen om hun identiteit onbekend te houden en derhalve afzien van het aanvragen van asiel?

3. Wordt deze toename van het aantal voor de overheid onbekende inwoners mede veroorzaakt doordat het ontbreken van legale inkomstenbronnen en voorzieningen voor diegenen die geen legale verblijfstitel hebben of die deze verliezen er niet toe blijkt te leiden dat zij vertrekken, maar slechts bewerkstelligt dat zij zichzelf zoveel mogelijk onvindbaar maken?

4. In welke mate is naar het oordeel van de Commissie het gebrek aan legale inkomsten voor deze groeiende bevolkingsgroep een bron van illegale werkzaamheden, handel in verboden goederen, inbraken en berovingen?

5. Kan de Commissie bevestigen dat het met name inwoners van de toekomstige kandidaat-lidstaten zijn die in afwachting van 2004 in versterkte mate naar de steden binnen de EU trekken, en dat dit in sterkere mate wordt gedaan door mensen die voortkomen uit etnische minderheden die zich moeilijk kunnen handhaven ten opzichte van de etnische meerderheid in hun staat van herkomst, zoals Turken uit Bulgarije, Roma uit Midden-Europa, Albanezen van buiten Albanië en Hongaren uit de in 1918 door Hongarije afgestane gebieden?

6. Ziet de Commissie wegen om een terugkeer mogelijk te maken naar de oude toestand, waarin het vanzelfsprekend was dat identiteit en inkomstenbronnen van inwoners, ongeacht of hun herkomst autochtoon dan wel allochtoon is, voor de betrokken overheden bekend zijn zodat ook voor hen de normale regels gaan gelden met betrekking tot voorzieningen, belastingen, veiligheid en strafbaarheid?

Antwoord van de heer Vitorino namens de Commissie

(7 maart 2002)

Het is onmogelijk precies te schatten hoeveel illegalen wonen in de grote steden van de Unie. Toch is het zo dat uit de regularisatieprogramma's van de laatste jaren blijkt dat velen van hen bij de overheid bekend zijn (waarbij dikwijls het geval is dat de termijn van de originele visa werd overschreden), en dat zij tevens een baan hebben. Uit recente studies blijkt dat het aantal personen uit de kandidaat-lidstaten die legaal in de Unie werkzaam zijn, relatief gering is in vergelijking met alle arbeidskrachten van de Unie (ongeveer 300 000 plus gezinsleden = 0,2 % van de actieve bevolking binnen de Unie). Bovendien is er een onbekend aantal onderdanen van Midden- en Oost-Europa zonder documenten die in de lidstaten dikwijls op tijdelijke basis werkzaam zijn, terwijl zij in overtreding zijn met de verblijfsvoorschriften, en wel door wijziging van de bedoeling van hun verblijf of door overschrijding van het verblijf waarvoor geen vrijstelling geldt van een visum voor drie maanden. Cijfers inzake de etnische oorsprong van dergelijke illegale werkenden zijn niet beschikbaar.

Hoewel de maatregelen die zowel door de lidstaten als binnen de Unie tot dusverre werden genomen, ongetwijfeld tot resultaten hebben geleid, worden aanvullende stappen als noodzakelijk beschouwd ter bestrijding van illegale immigratie en illegaal verblijf. Daarom heeft de Commissie een mededeling aan de Raad en het Parlement inzake een gemeenschappelijk beleid met betrekking tot illegale immigratie toegezonden(1), die een actieplan bevat met passende maatregelen op het betrokken terrein. Zoals gevraagd op de Europese Top van Laken op 14 en 15 december 2001 is de Raad thans bezig met de goedkeuring van zijn eigen actieplan, dat grotendeels op bedoelde mededeling gebaseerd is.

Verder zal de Commissie binnenkort nog een andere mededeling uitgeven betreffende een geïntegreerde en brede strategie inzake grenscontrole en -beheer, welke mededeling gebaseerd zal zijn op het bestaande gemeenschappelijke acquis inzake de buitengrenzen. Daarin zal worden aangetoond hoe men kan komen tot een doeltreffender aanpak van de problemen die zich voordoen bij de buitengrenzen van de Unie, en wel in het kader van zowel illegale immigratie als activiteiten van criminele netwerken. Om te komen tot een daling van het aantal illegalen die niet kunnen worden geïdentificeerd en vervolgens worden teruggestuurd van hun land van herkomst, heeft de Commissie ook voorgesteld over te gaan tot de beoordeling van de haalbaarheid van een Europees visumidentificatiesysteem, teneinde te komen tot de vaststelling van een vroegtijdig instrument om te bewerkstelligen dat toestemming voor kort verblijf en terugkeer na verstrijking van het visum kunnen worden gelegaliseerd. De Europese Raad heeft de Raad reeds verzocht om de stappen te ondernemen die nodig zijn om te komen tot een dergelijk systeem, zulks in zijn conclusies nrs. 40 en 42 van de Europese Top van Laken in december 2001.

Een ander belangrijk probleem dat in het kader van illegaal verblijf moet worden aangepakt, is de beschikbaarheid van arbeid binnen de Unie die niet wordt aangegeven. De mogelijkheden om op de zwarte arbeidsmarkt te werken trekt illegale migranten aan. Derhalve moeten passende sancties worden opgelegd voor werkgevers die illegalen tewerk stellen. Bedoelde sancties moeten vooral afgestemd zijn op de financiële voordelen die samenhangen met het tewerkstellen van illegalen.

De Commissie is ervan overtuigd dat de tenuitvoerlegging van het beleid dat zij reeds heeft voorgesteld, en in het bijzonder een doorzichtiger beleid inzake legale migratie, zoals uiteengezet in haar mededeling betreffende een communautair immigratiebeleid(2), in samenhang met de coördinatie van het beleid tot vermindering van stimuleringsfactoren in de landen van herkomst, een beter en strenger controlesysteem bij de buitengrenzen van de Unie alsook grotere inspanningen om de arbeidswetgeving in de lidstaten kracht bij te zetten, zullen leiden tot een daling van illegale immigratie en illegaal bedrijf.

(1) COM(2001) 672 def.

(2) COM(2000) 757 def.