SCHRIFTELIJKE VRAAG E-2276/00

van Reinhold Messner (Verts/ALE) aan de Commissie

(7 juli 2000)

Betreft: Snelwegverbinding tussen de snelwegen Tirreno en Brennero

De wegenbouwmaatschappijen Autocisa en Autobrennero zijn voornemens een verbindingssnelweg aan te leggen tussen de snelwegen Tirreno en Brennero (de weg gaat dan ook Tibre heten) waarvoor zij twee verschillende tracés voorstellen: Autocisa is voorstander van een meer noordelijk gelegen tracé tussen Nogarole Rocca en Fontevivo di Parma, terwijl de voorkeur van Autobrennero uitgaat naar een lager tracé, tussen Mantua-Zuid en Fontivo di Parma. Maar inmiddels wordt er reeds gewerkt aan een verbinding tussen beide autowegen door middel van de verbreding van de weg tussen Reggiolo Rolo op de Brenner-autoweg en Parma. Deze as wordt gefinancierd door de Italiaanse staat, de regio Emilia-Romagna en de maatschappij Autobrennero. Wanneer deze weg klaar is, zou een eventuele Tibre-snelweg hoe dan ook een zinloze overlapping vormen met een bestaande infrastructuur die hetzelfde gebied bestrijkt(1).

Onlangs verklaarden de voorstanders van beide varianten ten overstaan van de plaatselijke pers dat de Europese Unie 10 % van de kosten van de Tibre voor haar rekening zou nemen(2); het zou dus om een bedrag van 200 miljard lire gaan, aangezien de totale kosten van de weg op zo'n 2 000 miljard lire worden geraamd. Dat zou niet stroken met de investeringen die op nationaal en Europees niveau worden gedaan om een deel van het wegvervoer naar de Brenner-spoorlijn over te hevelen en de infrastructuur van de spoorwegcorridor tussen de Tyrrheense kust en de Brenner te verbeteren, evenmin als met de voorgenomen aanleg van de Brenner-spoorwegtunnel.

Intussen heeft de Commissie een Europees programma inzake klimaatsverandering voorgesteld om de te Kyoto overeengekomen doelstellingen(3) met het oog op de vermindering van gassen die het broeikaseffect in de hand werken, te kunnen verwezenlijken. In 1996 was 22 % van de uitstoot van dit soort gassen in de Europese Unie toe te schrijven aan het vervoer over de weg (bron: Eurostat), en dat percentage zal tussen nu en 2010 nog stijgen. Italië heeft toegezegd dat zij dit percentage vóór 2001 zal terugbrengen met 6,5 % van de waarden van 1990(4), en dit percentage was in 1995 al met 3,2 % gestegen. Bovendien zouden beide geplande Tibre-tracés door landbouwgebieden lopen die in absolute termen tot de meest productieve van Europa behoren.

Is het waar dat de Commissie bereid zou zijn de verbindingssnelweg Tibre te subsidiëren?

Denkt zij niet dat er gezien de toezeggingen in verband met de terugdringing van de emissies van gassen die het broeikaseffect in de hand werken, minder zal moeten worden geïnvesteerd in nieuwe snelweginfrastructuur, en zeker als die een overlapping betekent met bestaande wegen, zoals in het geval van de verbinding tussen Autocisa en Autobrennero?

Welke maatregelen denkt de Commissie te nemen om te garanderen dat de MER-procedures worden toegepast op dit project om vast te stellen of dit werkelijk gewenst is en het openbaar belang dient?

(1) In een doctoraalscriptie die in oktober 1999 aan de Technische Hogeschool van Milaan werd verdedigd en op een studiebijeenkomst te Mantua werd gepresenteerd (Titel: Tirreno-Brennero: Strada? Ferrovia? Quale strada? Quale ferrovia; auteurs: Mahmoud Mataei en Simona Mattioli, begeleid door professor architect Giuseppe Boatti, academisch jaar 1998-99) wordt aangetoond dat de gemiddelde maandelijkse verkeersdrukte op de Tibre, berekend op grond van de huidige verkeersstromen, circa 69 000 voertuigen per rijrichting zou bedragen, d.w.z. ongeveer één twaalfde van de capaciteit van de weg. De nieuwe weg zou dus alleen maar tot doel hebben het wegverkeer met name het goederenvervoer naar de Tyrrheense havens te doen toenemen.

(2) Gazzetta di Mantova, 30 mei 2000, blz. 17.

(3) Zie mededeling van de Commissie COM(2000) 88 van 8 maart 2000.

(4) Zie mededeling van de Commissie COM(1999) 230, Voorbereiding van de tenuitvoerlegging van het protocol van Kyoto, 19 mei 1999.

Antwoord van mevrouw de Palacio namens de Commissie

(19 september 2000)

De weg tussen de twee autosnelwegen die door het geachte parlementslid wordt vermeld, is aangeduid als een geplande verbinding op de wegennetkaart die is opgenomen in bijlage I van de communautaire richtsnoeren voor de ontwikkeling van het Trans-Europese vervoersnet (TEN-V)(1), welke in 1996 door het Parlement en de Raad zijn aangenomen. De Italiaanse regering diende een formele aanvraag in voor financiële steun voor dit project in het kader van het Trans-Europese vervoersnetwerk (begrotingsjaar 2000). De Commissie wees dit project echter niet aan voor de verlening van steun. Na toetsing van het project aan de voorwaarden en selectiecriteria in de desbetreffende verordeningen van de Raad en het Parlement(2) bleek het project niet de vergelijking te kunnen doorstaan met andere projecten die meedongen naar de binnen de begroting in kwestie beschikbare beperkte financiële middelen.

In het kader van de TEN-V-begroting geeft de Commissie prioriteit aan de financiering van spoorwegprojecten. Dit beleid is in overeenstemming met het streven naar vermindering van de onevenwichtigheid tussen de vervoerswijzen en de ontwikkeling van duurzame mobiliteit rekening houdend met de milieubelangen als vastgesteld in het Witboek inzake het gemeenschappelijke vervoersbeleid van 1992(3). In een aantal gevallen kunnen investeringen in nieuwe autosnelweginfrastructuur evenwel aangewezen worden als een project van gemeenschappelijk belang, bijvoorbeeld in perifere gebieden, in de context van de regionale ontwikkeling, of om deze gebieden te verbinden met de rest van de Gemeenschap. Wanneer echter vaststaat dat er overlappingen zijn met investeringen in andere wegen zal het project vermoedelijk economisch niet levensvatbaar zijn en niet aangewezen kunnen worden als project van gemeenschappelijk belang.

Artikel 8 van Beschikking 1692/96/EG bepaalt dat bij de ontwikkeling en de uitvoering van projecten die aangewezen worden als projecten van gemeenschappelijk belang in het Trans-Europese netwerk de lidstaten rekening dienen te houden met de bescherming van het milieu door voor de uit te voeren projecten milieu-effectbeoordelingen op te stellen overeenkomstig Richtlijn 85/337/EEG, gewijzigd bij Richtlijn 97/11/EG(4) en door toepassing van Richtlijn 92/43/EEG(5). Wanneer bepaalde organisaties of mensen betwijfelen dat de desbetreffende bepalingen van deze richtlijnen juist zijn toegepast, worden zij verzocht de mogelijke onjuiste toepassing aan de Commissie te melden. Op basis van de door het geachte parlementslid gegeven informatie kan wegens het ontbreken van gronden voor een klacht over de toepassing van het Gemeenschapsrecht momenteel geen schending ervan worden vastgesteld.

(1) Beschikking Nr. 1692/96/EG van het Europees Parlement en de Raad van 23 juli 1996 betreffende communautaire richtsnoeren voor de ontwikkeling van een transeuropees vervoersnet, PB L 228 van 9.9.1996.

(2) Verordening (EG) nr. 2236/95 van de Raad van 18 september 1995 tot vaststelling van de algemene regels voor het verlenen van financiële bijstand van de Gemeenschap op het gebied van transeuropese netwerken, gewijzigd bij Verordening nr. 1655/1999 van het Parlement en de Raad van 19 juli 1999, PB L 197 van 29.7.1999.

(3) COM(92) 494 def.

(4) Richtlijn 85/337/EEG van de Raad van 27 juni 1985 betreffende de milieu-effectbeoordeling van bepaalde openbare en particuliere projecten, gewijzigd bij Richtlijn 97/11/EG van de Raad van 3 maart 1997, PB L 73 van 14.3.1997.

(5) Richtlijn 92/43/EEG van de Raad van 21 mei 1992 inzake de instandhouding van de natuurlijke habitats en de wilde flora en fauna, PB L 206 van 22.7.1992.