NL Publicatieblad van de Europese Unie CE 33/51

(2004/C 33 E/048)

SCHRIFTELIJKE VRAAG E-0538/03

van Erik Meijer (GUE/NGL) aan de Commissie

(26 februari 2003)

Betreft: Exportzones voor de Europese markt met extreem lage lonen en onaanvaardbare arbeidsomstandigheden op het eiland Mauritius

1. Is het de Commissie bekend dat op het eiland Mauritius in de Indische Oceaan, voormalig koloniaal bezit van verschillende huidige lidstaten van de EU, „export processing zones” bestaan waar voor de Europese markt luxegoederen worden geproduceerd op het gebied van merkkleding, elektronica en cosmetica, alsmede tonijn in blik?

2. Is het de Commissie bekend dat de wet op Mauritius toestaat dat in deze zones aan de arbeiders een uiterst laag loon wordt betaald voor zeer lange werkweken onder onveilige omstandigheden, wat ertoe leidt dat de mensen van dit loon zelfs op een uiterst schraal niveau niet kunnen leven zonder afhankelijk te worden van financiële steun door de overheid en van het wonen in met gebruik van afval opgetrokken huisjes?

3. Is het de Commissie tevens bekend dat inmiddels de lonen en arbeidsomstandigheden in deze zones zo slecht zijn dat inwoners van Mauritius er niet meer willen werken, zodat deze arbeidsplaatsen nu worden ingenomen door mensen uit China, India en Bangladesh, die voordat zij daar komen werken een omvangrijke „recruitment fee” moeten betalen die er uiteindelijk toe leidt dat zij als beloning na jarenlang hard werken met een schuld naar het land van herkomst terugkeren?

4. Deelt de Commissie de conclusie dat de verrichte arbeid niet leidt tot ontwikkeling ter plaatse, maar tot permanente uitbuiting die luxegoederen binnen Europa kunstmatig goedkoop houdt, met als gevolg dat onze welvaart steeds meer afhankelijk wordt van permanente armoede elders die er tevens toe bijdraagt dat goede arbeidsplaatsen in Europa worden vernietigd?

5. Wat kan de EU bijdragen aan een zo spoedig mogelijke beëindiging van deze onaanvaardbare situatie, bij voorbeeld door het waarschuwen van importerende bedrijven en hun consumenten, importverboden voor kunstmatig te goedkoop gehouden goederen en contacten met de regering van Mauritius en vergelijkbare staten over opheffing van dergelijke zones?

Bron: TV Nederland 2, Actualiteitenrubriek „Twee Vandaag”, 12 februari 2003.

Antwoord van de heer Nielson namens de Commissie

(22 april 2003)

De Commissie is zich bewust van het bestaan van exportproductiezones (EPZ's), en de belangrijke rol die deze de afgelopen dertig jaar hebben gespeeld bij de ontwikkeling van Mauritius.

De Commissie realiseert zich ook dat er, in het algemeen, vaak kritiek is op EPZ's vanwege de slechte werkomstandigheden en de belemmeringen voor vakbondsactiviteiten. De arbeidsmarkt voor de exportsector is op Mauritius effectief gescheiden van de rest van de economie, en exportbedrijven kunnen het aantal werknemers laten afnemen of stijgen, afhankelijk van de marktomstandigheden. De recente toename van het aantal illegale werkonderbrekingen in EPZ's op Mauritius wijst erop dat het overigens uitgebreide systeem van regulering niet volledig effectief is. Nieuwe ontwikkelingen in de internationale handels- en arbeidspatronen met betrekking tot EPZ's kunnen ook van invloed zijn op de situatie van de EPZ's op Mauritius. In die context heeft de Internationale Arbeidsorganisatie (ILO) haar werkzaamheden met betrekking tot werkgelegenheid en sociaal beleid in samenhang met EPZ's geïntensiveerd. De ILO heeft rapport uitgebracht over enkele problemen die zich op Mauritius hebben voorgedaan met betrekking tot de aanwerving van migrante werknemers en andere vraagstukken als de arbeidsduur (1).

De Commissie meent dat de EPZ's op Mauritius wel degelijk hebben geleid tot plaatselijke ontwikkeling. EPZ's kunnen, naast de suikerbranche, het toerisme en de financiële dienstverlening, worden gerekend tot de vier pijlers die de economische bedrijvigheid in dit land aanjagen. Mauritius laat EPZ's op succesvolle wijze meespelen in het industrialiseringsproces door duurzame verbindingen aan te brengen tussen EPZ's en binnenlandse leveranciers, waardoor het potentieel van deze zones waar het gaat om het creëren van werkgelegenheid wordt gemaximaliseerd.

De Commissie betreurt het als op Mauritius, of waar dan ook, misbruik wordt gemaakt van de arbeidswetgeving. In dit verband dient eraan te worden herinnerd dat de Gemeenschap grote waarde hecht aan de naleving van de fundamentele arbeidsnormen van de ILO. Voorts heeft de Commissie onlangs haar samenwerking met de ILO versterkt. Deze samenwerking heeft betrekking op de wereldwijde bevordering van fundamentele arbeidsnormen, de bevordering van fatsoenlijk werk, inclusief armoedebestrijding en bevordering van de sociale dimensie van de globalisering. De Gemeenschap is ook overeengekomen de toepassing van fundamentele arbeidsnormen te stimuleren in het kader van bilaterale en multilaterale overeenkomsten met ontwikkelingslanden. Een goed voorbeeld is artikel 50 van de Overeenkomst van Cotonou. Daarin herbevestigen de Gemeenschap en de leden van de groep van staten in Afrika, het Caribisch gebied en de Stille Oceaan (ACS) hun gehechtheid aan de fundamentele arbeidsnormen van de ILO.

De onderhandelingen over economische partnerschapsovereenkomsten tussen de EU en de ACS-staten vormen een gelegenheid om de dialoog en samenwerking te intensiveren met betrekking tot de implementatie van deze verbintenis door concrete maatregelen.

(1) http://www.ilo.org/public/english/standards/relm/gb/docs/gb286/pdf/esp-3.pdf.