SCHRIFTELIJKE VRAAG P-1557/01

van Ian Hudghton (Verts/ALE) aan de Commissie

(17 mei 2001)

Betreft: Genetisch gemodificeerde vis

Het is bekend dat uit conventionele viskwekerijen regelmatig vis ontsnapt. Dit betekent dat het kweken van genetisch gemodificeerde vis enorme risico's met zich meebrengt: dergelijke vissen kunnen letterlijk de vrijheid tegemoet zwemmen en in het wild terechtkomen.

In Schotland hebben de mogelijke invoering van genetisch gemodificeerde zalm en het gevaar van ontsnapping van genetisch gemodificeerde vissen in het algemeen aanleiding gegeven tot de vrees dat ernstige schade aangericht kan worden aan wilde visbestanden, die reeds op dramatische wijze aan het afnemen zijn.

Is de Commissie het ermee eens dat het kweken van genetisch gemodificeerde vis in experimentele viskwekerijen kan leiden tot ernstige schade aan wilde visbestanden, indien dergelijke vissen ontsnappen en gaan kruisen met wilde vissen, met een mogelijk verwoestend domino-effect voor de visserij- en aquacultuursectoren en voor het consumentenvertrouwen?

Welke veiligheidsmaatregelen heeft de Commissie genomen, gezien de mogelijke gevaren voor het ecosysteem, de visserij- en aquacultuursectoren en het consumentenvertrouwen, om te waarborgen dat de consumenten niet worden blootgesteld aan genetisch gemodificeerde vis, of deze nu is ontwikkeld binnen de EU of daarbuiten?

Kan de Commissie informatie verstrekken over de status van het onderzoek naar en de ontwikkeling en financiering van genetisch gemodificeerde vis in de EU, en de doelstellingen toelichten en motiveren van het financieren van dergelijk onderzoek, gezien de inherente gevaren die aan de ontwikkeling van dergelijke vis verbonden zijn?

Antwoord van de heer Fischler namens de Commissie

(20 juni 2001)

De Commissie is het ermee eens dat genetisch gemodificeerde vis die ontsnapt, onherstelbare schade kan toebrengen aan visbestanden en aan het mariene milieu. Er bestaat communautaire regelgeving die erop is gericht de potentiële gevaren van activiteiten waarin dergelijke organismen een rol spelen af te wenden.

Richtlijn 2001/18/EG van het Parlement en de Raad van 12 maart 2001 inzake de doelbewuste introductie van genetisch gemodificeerde organismen in het milieu(1) heeft betrekking op het vrijgeven van genetisch gemodificeerde organismen (GGO's), met inbegrip van vis, voor hetzij experimentele doeleinden, hetzij de handel.

Experimenten vallen onder deel B van de richtlijn. De lidstaat waar het geplande experiment zal worden uitgevoerd, beoordeelt de aanvraag en verleent de toestemming. Deze lidstaat moet de Commissie en de overige lidstaten informeren over de betrokken vrijgave. Bovendien wordt informatie over de introductie voor experimentele doeleinden in de Gemeenschap bijgehouden in een databank van het Gemeenschappelijk Centrum voor Onderzoek in ISPRA die toegankelijk is voor het publiek (http://biotech.jrc.it). Tot nog toe heeft de Commissie geen enkele dergelijke kennisgeving over een introductie van genetisch gemodificeerde vis voor experimentele doeleinden ontvangen.

Voor het in de handel brengen van GGO's moet toestemming worden verkregen overeenkomstig deel C van Richtlijn 2001/18/EG. Het gaat hier om een regeling voor het verlenen van toestemming op communautair niveau waarbij alle lidstaten worden betrokken. De toestemming wordt slechts verleend als er geen redenen zijn om te vrezen dat het in de handel brengen van het betrokken product nadelige gevolgen voor de volksgezondheid of het milieu zou hebben. Tot nog toe is geen enkele aanvraag om genetisch gemodificeerde vis in de handel te mogen brengen ontvangen en is daar dus ook geen toestemming voor verleend.

Voor het gebruik van genetische gemodificeerde vis of daarvan afgeleide producten als of in voedsel is toestemming nodig overeenkomstig de verordening betreffende nieuwe voedingsmiddelen (Verordening (EG) nr. 258/97 van het Parlement en de Raad van 27 januari 1997 betreffende nieuwe voedingsmiddelen en nieuwe voedselingrediënten(2)). In deze verordening is bepaald dat genetisch gemodificeerd voedsel geen gevaar voor de consument mag opleveren, de consument niet mag misleiden en niet zodanig van conventioneel voedsel mag verschillen dat de normale consumptie ervan uit voedingsoogpunt voor de consument nadelig zou zijn.

De Commissie subsidieert momenteel één project betreffende technologie op het gebied van experimentele transgene vis waarmee wordt beoogd de risico's te beoordelen en te verminderen die door middel van recombinant-DNA-technologie genetisch gemodificeerde vis zou kunnen opleveren. Het betreft FAIR-project 3482 uit 1997 (Vierde Kaderprogramma voor Onderzoek en Technologische Ontwikkeling) waarmee in januari 1999 is begonnen en dat in december 2001 moet zijn voltooid. Het project wordt gecoördineerd door de Julius-Maximilian Universität Würzburg in Duitsland en er zijn partners uit Spanje, Frankrijk, Italië, het Verenigd Koninkrijk en Noorwegen bij betrokken. De door de Gemeenschap toegekende subsidie bedraagt 924 000. De Commissie heeft in het verleden ook vier onderzoeksprojecten betreffende genetisch gemodificeerde vis gesubsidieerd die nu zijn beëindigd. Twee van die projecten hadden uitsluitend betrekking op bioveiligheidsaspecten, terwijl de andere twee op mogelijke commerciële toepassingen waren gericht.

Er wordt momenteel ook onderzoek verricht naar middelen om de integratie en de expressie van geïntroduceerde genen onder controle te houden en naar betere methoden voor het analyseren van transgene vis. Het betrokken project heeft niet tot doel transgene vis met veranderde eigenschappen te produceren en evenmin commerciële soorten genetisch te modificeren of genetische gemodificeerde organismen te introduceren in het milieu. De resultaten van dergelijk onderzoek kunnen in de toekomst een bijdrage leveren aan de risicobeoordeling en aan de opsporing van genetisch gemodificeerde vis op de markt.

(1) PB L 106 van 17.4.2001.

(2) PB L 43 van 14.2.1997.