SCHRIFTELIJKE VRAAG P-1758/98

van Sirkka-Liisa Anttila (ELDR) aan de Commissie

(27 mei 1998)

Betreft: Berekeningsgrondslagen die de Commissie gebruikt bij analyses van de inkomens- en kostenontwikkelingen in de landbouw van de lidstaten, waaronder Finland

De Commissie volgt de ontwikkeling van de landbouw door het maken van analyses van de situatie per land, analyses van de ontwikkelingen per sector, en dergelijke. Over de bijzondere omstandigheden van de landbouw in Finland zijn onderhandelingen gevoerd en is een briefwisseling met de Commissie gaande. Op 23 april heeft de Commissie een brief gestuurd, waarin aandacht wordt besteed aan de inkomensontwikkeling van de Finse landbouwers en aan de verlaging van de kosten in de landbouw. In deze brief wordt meegedeeld dat de inkomsten van de Finse landbouwers in 1995 met 5 % en in 1996 met 5,4 % zijn gestegen en dat de productiekosten in de Finse landbouw met 17 % zijn gedaald, daarna jaarlijks met 3 tot 4 %, en waarschijnlijk in 1997 nog verder zijn gedaald.

Daarentegen zijn zowel volgens de economische faculteit van de Universiteit van Helsinki als volgens het Onderzoeksinstituut voor de Landbouweconomie de inkomsten van de landbouwers in werkelijkheid in 1995 met 6,1 % gedaald en in 1996 met 8,4 %, en vertonen de inkomsten nog steeds een dalende lijn. Ook de door deze instellingen berekende daling van de productiekosten komt niet overeen met de berekeningen van de Commissie. Uit een onderzoek van de Universiteit van Helsinki blijkt zelfs dat na Agenda 2000 de landbouwsector in Finland in zijn voortbestaan bedreigd zal worden.

Waar komen de grote verschillen vandaan tussen de analyses van de Commissie en de officiële Finse analyses van de inkomens- en kostenontwikkelingen in de Finse landbouw? De analyses die de Commissie opstelt over de ontwikkeling van de landbouw in de lidstaten moeten absoluut correct zijn, omdat op basis van deze analyses onder andere de gevolgen van de dalingen van de producentenprijzen in de verschillende lidstaten na Agenda 2000 worden berekend, en de behoefte aan rechtstreekse steun ter compensatie van inkomensverliezen van de landbouwers wordt vastgesteld. Ik ben ernstig verontrust over de door de Commissie gebruikte berekeningsgrondslagen, die voor wat Finland betreft onjuiste resultaten opleveren. Het gaat hierbij om informatie die voor de betreffende sector van groot belang is.

Welke maatregelen gaat de Commissie nemen om ervoor te zorgen dat de analyses van de inkomens- en kostenontwikkelingen in de landbouw van de lidstaten betrouwbaar, waarheidsgetrouw en vergelijkbaar zijn?

Antwoord van de heer Fischler namens de Commissie

(22 juni 1998)

De Commissie is het volkomen eens met de zienswijze van het geachte parlementslid dat de landbouweconomische ontwikkelingen in de lidstaten nauwlettend gevolgd moeten worden. De landbouwrekeningen zijn het belangrijkste instrument van de Commissie.

De door de Commissie opgestelde rekeningen bieden een schat aan informatie over het landbouwinkomen. In het bijzonder verschaffen zij gedetailleerde gegevens over productie (productiewaarden), intermediair verbruik, subsidies en belastingen, afschrijvingen, lonen, pachtgelden en rentekosten in de landbouw. Tot nu toe vormen zij de meest betrouwbare bron van onderling vergelijkbare gegevens over de sector.

De Commissie publiceert deze landbouwrekeningen sedert 1964. Sedert 1969 zijn deze statistieken gebaseerd op het Europese stelsel van economische rekeningen (ESER)(1), dat wordt gebruikt voor de berekeningen over de periode sinds 1963. De in het ESER vastgelegde begrippen, beginselen en boekhoudregels vormen slechts een raamwerk voor de economie als totaal. Daarom zijn niet alle specifieke aspecten geregeld van de afzonderlijke bedrijfstakken, zodat het systeem moest worden aangevuld om rekening te houden met de bijzondere eisen voor land- en bosbouw.

De aanzet daartoe is in 1969 gegeven in twee werkdocumenten van de werkgroep "Landbouwrekeningen" van het Comité voor de Landbouwstatistiek. In de daarop volgende jaren zijn deze steeds verder uitgewerkt. Dankzij de latere bemoeiingen van de werkgroep "Landbouwrekeningen" kon een gemeenschappelijke methodologie voor alle lidstaten worden ontwikkeld. De bedoeling was een samenhangend, praktisch en begrijpelijk werkinstrument voor de opstelling en het gebruik van de landbouwrekeningen te verschaffen. In 1989 is de methode voor de eerste maal gepubliceerd. Naar aanleiding van de herziening van het systeem van nationale rekeningen in 1995 en omdat ook een aanpassing aan de economische en structurele ontwikkelingen in de land- en bosbouw noodzakelijk was, zijn de basismethoden voor de landbouw- en bosbouwrekeningen ingrijpend gewijzigd. In juli 1997 heeft de werkgroep "Landbouwrekeningen" de handleiding inzake landbouw- en bosbouwrekeningen (herziening 1: uitsluitend verkrijgbaar in EN-DE-FR) aangenomen. Deze nieuwe methodologie voor de landbouwrekeningen wordt toegepast met ingang van 1999.

Een aantal instrumenten om het landbouwinkomen te bepalen, kan uit de landbouwrekeningen worden afgeleid. Het gaat met name om de netto toegevoegde waarde tegen factorkosten (NTWfc), die gelijk is aan de productiewaarde, min het intermediaire verbruik, de belastingen en afschrijvingen, en vermeerderd met de subsidies. Door van het NTWfc pachtgelden en rentekosten af te trekken, krijgt men de "netto-inkomsten uit landbouw". Wanneer men vervolgens ook nog de lonen aftrekt, krijgt men de "netto-inkomsten uit landbouw per gezin".

De correspondenten in de lidstaten zijn hoofdzakelijk de nationale bureaus voor de statistiek. Voor Finland is "Statistics Finland" de officiële correspondent voor de mededeling van de landbouwrekeningen en het indexcijfer van het landbouwinkomen. De door de Commissie gepubliceerde gegevens corresponderen exact met de verstrekte gegevens. De BNP-deflatoren en wisselkoersen zijn in de berekeningen van de Commissie de enige cijfers die niet (rechtstreeks) afkomstig zijn uit de lidstaten. Zij worden echter met een standaardmethode berekend.

Verschillen tussen de door de Commissie en de door sommige Finse onderzoekinstellingen berekende economische indicatoren worden veroorzaakt door uiteenlopende methoden voor het bepalen en selecteren van gegevens. Voor zover de Commissie bekend is, passen de door het geachte parlementslid vermelde Finse onderzoeksinstellingen methoden toe die niet in overeenstemming zijn met de door de lidstaten in het Comité voor de Landbouwstatistiek overeengekomen methodologie.

(1) Bureau voor de Statistiek van de Europese Gemeenschappen, Europees Stelsel van Economische Rekeningen - ESER, tweede druk, Luxemburg 1979.