SCHRIFTELIJKE VRAAG P-2211/02

van Joaquim Miranda (GUE/NGL) aan de Commissie

(12 juli 2002)

Betreft: Stabiliteits- en groeipact

In een Duitse krant is het bericht verschenen dat de Europese Commissie voornemens is zware sancties tegen Portugal te treffen omdat dit land zich niet gehouden zou hebben aan de grens van 3 % die in het stabiliteits- en groeipact voor het begrotingstekort is voorgeschreven.

Hoewel een lid van de Commissie dit ontkend heeft, zou ik gezien het belang en de ernst van de situatie en bij ontstentenis van een wetenschappelijk erkende onderbouwing van een dergelijke grens de volgende vraag willen stellen: is de Commissie niet van mening dat het gezien de duidelijke negatieve gevolgen van de 3 %-grens en de problemen die ontstaan bij het in acht nemen ervan, vooral door lidstaten die het economisch niet voor de wind gaat en in een periode dat de economische groei lager uitvalt dan verwacht werd, tenminste zouden moeten leiden tot een flexibeler houding ten opzichte van de plicht om deze grens in acht te nemen?

Antwoord van de heer Solbes Mira namens de Commissie

(12 augustus 2002)

Fiscale discipline draagt bij tot de handhaving van een economisch klimaat waarin monetair beleid een efficiënt instrument kan zijn in het streven naar prijsstabiliteit. Het fiscale kader van de Economische en Monetaire Unie (EMU) (zoals vastgelegd door het Verdrag en het stabiliteits- en groeipact) is erop gericht begrotingsdiscipline te combineren met budgettaire flexibiliteit. Hiervoor moet aan twee voorwaarden worden voldaan: ten eerste mag het begrotingstekort niet hoger zijn dan 3 % van het Bruto Binnenlands Product (BBP) (behalve in uitzonderlijke en tijdelijke omstandigheden) en ten tweede moet er sprake zijn van een begrotingssituatie die vrijwel in evenwicht is dan wel een overschot vertoont over de volledige conjunctuurcyclus.

Wanneer aan deze twee voorwaarden wordt voldaan, worden enerzijds de fiscale discipline en de houdbaarheid van de overheidsfinanciën gewaarborgd en wordt het anderzijds mogelijk om het nationale begrotingsbeleid op een flexibele manier te voeren door de nodige bewegingruimte te scheppen voor conjuncturele stabilisatie door middel van de automatische stabilisatoren. Bovendien geven de begrotingsregels en -procedures van de EMU stimulansen en bieden ze ruimte om het begrotingsbeleid opnieuw te richten op middellangetermijndoelen zoals economische groei, werkgelegenheid en sociale samenhang. Tot slot verhoogt het stabiliteits- en groeipact de voorspelbaarheid en transparantie van het begrotingsbeleid en vergemakkelijkt het de coördinatie van het fiscale beleid van de verschillende lidstaten. Kortom, gezonde overheidsfinanciën zijn in het economische belang van alle landen.

In het kader van het begrotingstoezicht dienen de lidstaten ieder jaar een stabiliteits- of convergentieprogramma in waarin zij een midellangetermijndoelselling voor de begrotingssituatie vaststellen alsmede het aanpassingstraject daarnaartoe. Terwijl de begrotingsdoelstellingen in de programma's in nominale waarde zijn uitgedrukt, houdt de Commissie bij de beoordeling van de begrotingssituaties van de lidstaten ook rekening met de effecten van de conjunctuurcyclus. Dit doet zij door de voor conjunctuurinvloeden gecorrigeerde begrotingssaldi te onderzoeken.

De stappen die gevolgd dienen te worden in een procedure bij buitensporige tekorten zijn neergelegd in het Verdrag en in Verordening (EG) nr. 1466/97 van de Raad van 7 juli 1997 over versterking van het toezicht op begrotingssituaties en het toezicht op en de coördinatie van het economisch beleid(1). Terwijl de procedure bij buitensporige tekorten de mogelijkheid biedt een geldboete op te leggen, kan dit alleen na een langdurig proces waarbij de Raad verschillende besluiten moet nemen. Er wordt alleen gebruik gemaakt van sancties wanneer de betrokken lidstaat herhaaldelijk nalaat om binnen een bepaalde termijn correctiemaatregelen te nemen om het begrotingstekort te doen dalen tot minder dan 3 % van het BBP. Sancties worden niet onmiddelijk opgelegd zodra een land een buitensporig overheidstekort heeft.

(1) PB L 209 van 2.8.1997, blz. 1.