SCHRIFTELIJKE VRAAG E-4082/96 van Amedeo Amadeo (NI) aan de Commissie (17 januari 1997)

Betreft: Structuurfondsen

De Rekenkamer heeft in zijn verslag over 1995 vastgesteld dat er een grote kloof bestaat tussen de betalingskredieten en de werkelijke verrichte betalingen, vooral wegens cofinancieringsmoeilijkheden, de grote werklast van de nationale overheidsinstanties en economische moeilijkheden. Wat het Europees Sociaal Fonds (ESF) betreft, was begin 1996 slechts 37% van de 850 operationele programma's voor de periode 1990-1993 afgerond. De situatie zou nog ernstiger zijn voor de nieuwe communautaire initiatieven: slechts 15% op een totaal van 190 zou zijn afgesloten. De geblokkeerde middelen van het ESF bedroegen in februari 1996 1 miljard ecu.

Bovendien zou de Commissie grote moeite hebben om de vertraagde projecten af te wikkelen (900 miljoen ecu voor vastgelopen projecten, alleen al voor 1995). De achterstand bij het initiatief LEADER doet zelfs de vraag rijzen of bepaalde acties wel stroken met de doelstellingen van het initiatief. Mocht dit waar blijken te zijn, dan kunnen de burgers uiteraard de indruk krijgen dat de Europese Unie hun geld verspilt.

Zou de Commissie duidelijkere regels kunnen vaststellen voor het in aanmerking komen voor steun en zou zij de mogelijkheid kunnen scheppen om de bedragen terug te vorderen die onterecht zijn ontvangen? Is de Commissie voorts bereid strengere controle uit te oefenen, opdat deze achterstand bij de structuurfondsen niet de indruk wekt van absolute ondoeltreffendheid of, erger nog, nutteloosheid van de communautaire organen?

Antwoord van de heer Liikanen namens de Commissie (18 april 1997)

De Commissie wijst het geachte Parlementslid er in de eerste plaats op dat genoemde 37 % in het verslag van de Rekenkamer bij de afsluiting door het Europees Sociaal Fonds (ESF) voor 1990-1993 betrekking heeft op de definitieve afsluiting van de rekeningen en niet op de feitelijke uitvoeringen van de begroting. De situatie wat betreft de uitvoering wordt uiteengezet in paragraaf 6.20 van het verslag.

Desalniettemin is er naar aanleiding van de vaststelling van een onderbesteding van de ESF-middelen door de Commissie in 1995, bijzondere moeite gedaan om betrouwbaarder prognoses over de financiële uitvoering van de lidstaten te verkrijgen. Dit begon op 26 januari 1996 met een brief aan de lidstaten van het lid van de Commissie dat verantwoordelijk is voor het Sociaal Fonds; daarna volgde in 1996 een veelomvattend actieprogramma. Een overzicht van het actieprogramma wordt het geachte Parlementslid en het Secretariaat-generaal van het Parlement rechtstreeks toegezonden.

De financiële uitvoering van het ESF voor 1996 bedroeg praktisch 100 %. Er zijn wat Italië betreft veel inspanningen geleverd. Toch moeten er nog verbeteringen worden aangebracht. Een tabel betreffende de financiële situatie van Italië voor de periode 1990-1993 wordt het geachte Parlementslid en aan het Secretariaat-generaal van het Parlement rechtstreeks toegezonden.

De Commissie deelt het geachte Parlementslid mee dat zij, uit hoofde van artikel 23, lid 1, eerste alinea, van Verordening van de Raad nr. 4253/88 ((PB L 374 van 31.12.1988. )), laatstelijk gewijzigd bij Verordenng van de Raad nr. 2082/93 ((PB L 193 van 31.7.1993. )), de aan de subsidiair aansprakelijke lidstaat onverschuldigd uitgekeerde middelen kanterugvorderen.

In het kader van het partnerschap en de follow-up comités verrichten de Commissie en de lidstaat de follow-up van de door het Europees Sociaal Fonds gefinancierde maatregelen om, zo nodig, wijzigingen aan te brengen in de programmering, ten einde tot een optimaal gebruik van de communautaire financieringen te komen.

Er hebben zich bij de financiële tenuitvoerlegging van het communautair initiatief Leader in 1995 geen bijzondere problemen voorgedaan. Wat betreft de vraag "of bepaalde acties wel stroken met de doelstellingen van het initiatief¨ keurt de Commissie weliswaar alle programma's goed die uit hoofde van het Leader-initiatief zijn voorgesteld en gaat zij vervolgens na of de voorgestelde acties wel beantwoorden aan de doelstelling van het initiatief, nl. "vernieuwende oplossingen aan te dragen die een voorbeeldfunctie hebben voor alle plattelandsgebieden doordat de activiteiten in de verschillende sectoren optimaal op elkaar worden afgestemd¨, maar verleent zij niet haar goedkeuring aan elk project afzonderlijk.

Momenteel wordt een evaluatie achteraf van Leader I verricht. Daardoor zal het mogelijk zijn uiterlijk eind 1997 een balans op te stellen van de tenuitvoerlegging van dit initiatief. Toch is het mogelijk om aan de hand van verschillende evaluatiestudies die door de stimuleringsgroepen van het netwerk AEIDL en een enquête naar het "netwerkeffect¨ dat aan het einde van Leader I is verricht, vast te stellen dat het initiatief Leader werkelijk heeft bijgedragen om de totstandkoming en de tenuitvoerlegging van maatregelen voor plaatselijke plattelandsontwikkeling die soms een doorslaggevende rol hebben gespeeld bij de wederopleving van bepaalde gebieden.

Ten einde het financieel beheer van de mede door de Structuurfondsen gefinancierde operaties te verbeteren, heeft de Commissie, in goede harmonie met de lidstaten, een reeks maatregelen vastgesteld in het kader van fase III van het programma SEM 2000. Betreffende de vraag, welke uitgaven voor bijstand in aanmerking komen, is het beraad, dat in september 1994 was begonnen, in 1996 versneld en is een groep van 22 fiches betreffende de subsidiabiliteit van de uitgaven eerst voorgelegd aan de groep van de persoonlijke vertegenwoordigers van de ministers van Financiën die in het kader van het initiatief SEM 2000 is opgericht. Over deze 22 fiches zijn vervolgens diepgaande besprekingen in het kader van de comités van de Structuurfondsen gevoerd. Zo is een proces van werkelijk partnerschap tot stand gekomen en zijn vele opmerkingen en verzoeken om toelichting van de delegaties tijdens de zittingen van de verschillende comités door de Commissie geanalyseerd. Dank zij dit proces was het mogelijk de fiches te wijzigen en tot een werkelijk instrument tot verbetering van het beheer van de Structuurfondsen te maken. Na de uiteindelijke stemming in de comités van de fondsen, die in maart zal plaatsvinden, zal de Commissie een beslissing nemen over de fiches, met de bedoeling deze op te nemen in de standaardclausules die zijn toegevoegd aan de communautaire bestekken en programmeringsdocumenten. De besprekingen over de doelmatigheid van de controles zijn voortgezet ten einde de samenwerkingsprotocollen die tussen de Commissie en de nationale instanties zijn gesloten, tot alle lidstaten uit te breiden. In dit kader heeft de coördinatie van de controleprogramma's tussen de Commissie en de nationale instanties ook een nieuwe impuls gekregen, ten einde synergetische effecten te verkrijgen bij de nationale en communautaire controles.