SCHRIFTELIJKE VRAAG P-3914/98

van Bertel Haarder (ELDR) aan de Commissie

(11 december 1998)

Betreft: Prohibitieve invoerrechten op Europese export naar de Verenigde Staten

De Verenigde Staten hebben aangekondigd voor een aantal geselecteerde producten, waaronder koekjes en balpennen - de definitieve lijst wordt op 15 december 1998 voorgelegd - prohibitieve invoerrechten te willen invoeren, wat voor alle landen van de EU geldt. Deze prohibitieve invoerrechten ten belope van 100 % worden waarschijnlijk per 1 februari of 1 maart 1999 van kracht, en hebben tot gevolg dat verschillende ondernemingen worden getroffen in de export van producten waarvan zij zeer afhankelijk zijn. Het kan niet zo zijn dat er naar believen ondernemingen worden uitgekozen en als gevolg van het bananenconflict tussen de EU en de VS tot gijzelaars worden gemaakt.

Zal de Commissie stappen nemen om de problemen met de VS op te lossen en het besluit van de WTO inzake een minder restrictieve invoer van bananen vóór 1 januari 1999 ten uitvoer te leggen, opdat het conflict over de bananenquota willekeurig uitgekozen Europese bedrijven geen export en arbeidsplaatsen kost?

Heeft de Commissie berekend hoeveel de export in de betrokken branches zal teruglopen, wanneer het probleem niet wordt opgelost?

Heeft de Commissie berekend wat de gevolgen zijn voor de werkgelegenheid in de betrokken branches?

Antwoord van Sir Leon Brittan namens de Commissie

(19 januari 1999)

De Commissie doet al het mogelijke om een oplossing te vinden voor de problemen die zijn ontstaan door de verklaring van de Verenigde Staten dat zij voornemens zijn unilateraal te bepalen dat de implementatiemaatregelen van de Gemeenschap in de bananenzaak strijdig zijn met de regels van de Wereldhandelsorganisatie (WTO) en dat zij uiterlijk op 3 maart 1999 handelssancties zullen nemen ten aanzien van de uitvoer uit de Gemeenschap.

Deze handelwijze van de Verenigde Staten is duidelijk in strijd met het memorandum van overeenstemming inzake geschillenbeslechting waarin is bepaald dat verschillen van mening ten aanzien van maatregelen die worden genomen met het oog op de tenuitvoerlegging van aanbevelingen van het geschillenbeslechtingsorgaan door middel van een nieuw spoedberaad van het panel en niet door unilaterale maatregelen dienen te worden opgelost.

De Commissie is van oordeel dat de nieuwe regeling van de Gemeenschap voor de invoer van bananen geheel in overeenstemming is met de aanbevelingen van het geschillenbeslechtingsorgaan in de bananenzaak. Deze aanbevelingen werden in twee fasen ten uitvoer gelegd, door middel van Verordening (EG) 1637/98 van de Raad van 20 juli 1998 houdende een gemeenschappelijke ordening der markten in de sector bananen(1) en Verordening (EG) 2362/98 van de Commissie van 28 oktober 1998 houdende uitvoeringsbepalingen van Verordening (EEG) 404/93 van de Raad betreffende de regeling voor de invoer van bananen in de Gemeenschap(2). Deze maatregelen werden ruim voor het verstrijken van de redelijke termijn voor de tenuitvoerlegging van aanbevelingen van het orgaan voor geschillenbeslechting genomen die op 1 januari 1999 afloopt.

De Commissie heeft er geen enkel bezwaar tegen dat deze regeling door middel van een nieuwe procedure van het panel wordt onderzocht. Met het oog hierop heeft zij met de Verenigde Staten uitgebreid overleg gepleegd over de mogelijkheid van een versnelde procedure. De Verenigde Staten hielden echter vast aan de eis dat de procedure binnen hun eigen arbitraire en onrealistisch korte termijn, namelijk uiterlijk op 3 maart 1999, zou worden afgewikkeld en zijn kennelijk voornemens unilaterale maatregelen te nemen. De Commissie acht het onaanvaardbaar dat een lidstaat van de WTO als jury en rechter optreedt in een zaak waar hij zelf bij betrokken is en eenzijdig sancties oplegt, hoewel onze implementatiemaatregelen niet door een multilateraal panel zijn afgewezen. De Gemeenschap heeft derhalve de geschillenbeslechtingsprocedure ingeleid ten aanzien van "section 301" van de Amerikaanse wetgeving waarop de unilaterale maatregelen gebaseerd zijn.

Over de nadelige gevolgen voor de uitvoer uit de Gemeenschap van de door de Verenigde Staten beoogde maatregelen die mogelijk op 3 maart van toepassing worden, zijn in dit stadium nog geen gegevens beschikbaar aangezien de WTO nog geen besluiten heeft genomen over de eventuele opschorting van concessies. Om dezelfde reden zijn ook de gevolgen voor de werkgelegenheid in de betrokken sectoren nog niet bekend. De Commissie stelt echter alles in het werk om te voorkomen dat deze maatregelen daadwerkelijk van kracht worden. Het is belangrijk dat de sectoren en bedrijven in Europa die mogelijkerwijze schade zullen ondervinden van deze maatregelen hun bezwaren rechtstreeks aan het bureau van de trade representative van de Verenigde Staten bekend maken.

(1) PB L 210 van 28.7.1998.

(2) PB L 293 van 31.10.1998.