SCHRIFTELIJKE VRAAG E-2821/02

van Jules Maaten (ELDR) aan de Commissie

(8 oktober 2002)

Betreft: Straling draadloze telefoons

1. Heeft de Europese Commissie het artikel Test Schnurlose Telefone. Ganz schön sendebewusst in het Duitse consumentenblad Öko Test gelezen? Hieruit blijkt namelijk dat alle geteste draadloze telefoons niet voldoen aan de grens van 100 µW/m2, die door het Europees Parlement (Directoraat Wetenschap) als grens is voorgeschreven? De geteste telefoons stralen zelfs 8 800 tot 18 400 µW/m2 uit!

2. Is het de Europese Commissie bekend dat uit recente studies is gebleken dat deze straling het zenuw- en hormoonstelsel kan beschadigen? Ook blijkt uit studies dat hierdoor erfelijke problemen (Erbgutschäden) en kanker bevorderd worden.

3. Is de Europese Commissie van plan maatregelen te nemen om deze gevaarlijke situatie te veranderen?

Antwoord van de heer Liikanen namens de Commissie

(25 november 2002)

In het antwoord op schriftelijke vraag E-2900/02 van mevrouw Breyer(1) is er al eens op gewezen dat de Raad op 12 juli 1999 zijn goedkeuring heeft gehecht aan Aanbeveling 1999/519/EEG aan de lidstaten. Deze betreft de beperking van blootstelling van de bevolking aan elektromagnetische velden van 0 hertz (Hz) tot 300 gigahertz (GHz)(2). Als de basisrestricties en referentieniveaus in de aanbeveling volledig in acht worden genomen, is de gebruiker verzekerd van een hoog niveau van bescherming tegen acute en langetermijneffecten van niet-ioniserende straling voor het gehele spectrum. Bij de aanbevolen restricties voor draadloze en mobiele telefoons wordt het SAT (specifieke

energieabsorptietempo) als maatstaf gehanteerd. De vermogensdichtheid waaraan het geachte parlementslid refereert, wordt alleen gehanteerd als maatstaf voor de blootstelling aan elektromagnetische golven boven 10 GHz en wordt niet beschouwd als passende grootheid voor de frequenties waarmee draadloze en mobiele telefoons werken (tussen 0,4 en 2 GHz).

De aanbevolen grenswaarden bevatten een veiligheidsfactor van 50 om bescherming te bieden tegen eventuele langetermijneffecten in het gehele frequentiegebied en ook tegen tot nog toe niet aangetoonde niet-thermische effecten. Derhalve is de bovengrens voor draadloze en mobiele telefoons vastgesteld op 2 watt per kilogram (W/kg). Vertaald in vermogensdichtheid komt dit ruwweg neer op 2-10 watt per vierkante meter (W/m2). De bovengrens van 100 microwatt per m2 ligt ruimschoots onder deze niveaus.

De Commissie heeft de Europese normalisatieorganisaties opdracht gegeven om geharmoniseerde Europese normen op te stellen die waarborgen dat de bevolking niet via een product wordt blootgesteld aan hogere dan de door de Raad aanbevolen grenswaarden. Deze normen (EN 50360 en EN 50361) zijn rechtsgeldig geworden ingevolge Richtlijn 1999/5/EG van het Europees Parlement en de Raad van 9 maart 1999 betreffende radioapparatuur en telecommunicatie-eindapparatuur en de wederzijdse erkenning van hun conformiteit(3). Fabrikanten moeten op grond van deze richtlijn ervoor zorgen dat hun producten bij gebruik ervan voor het beoogde doel geen nadelige gevolgen voor de gezondheid hebben. Aan de hand van deze normen kan direct worden beoordeeld of de SAT-grenswaarden in acht worden genomen. Blijkens een verslag van het Parlement (STOA) loopt het gemiddelde SAT voor mobiele telefoons uiteen van 0,4 tot 1,4 W/kg. Draadloze telefoons zenden veel minder energie uit dan mobiele telefoons en hebben navenant lage SAT-waarden.

De Commissie volgt het wetenschappelijk onderzoek op de voet en zal zo nodig in actie komen als er nieuwe wetenschappelijke gegevens aan het licht komen waarmee tot op heden geen rekening is gehouden. Tot dusver is niet bewezen dat blootstelling aan elektromagnetische velden bij draadloze en mobiele telefoons schadelijk kan zijn voor het zenuw- en hormoonstelsel. Wat mobiele telefoons betreft, zij gewezen op het Interphone-project (gesteund door de Commissie in het kader van het vijfde kaderprogramma voor onderzoek 5KP), een grootschalig epidemiologisch project waarbij dertien landen betrokken zijn. Het doel van deze studie is te bepalen of het gebruik van mobiele telefoons tot een verhoogd risico op kanker leidt en met name of de door deze telefoons uitgezonden radiofrequentiestraling (RF-straling) kankerverwekkend is. Als de resultaten van het project in 2004-2005 beschikbaar komen, kunnen er definitieve conclusies worden getrokken. In-vitro-experimenten op cellen hebben in een aantal gevallen biologische gevolgen aangetoond die verband houden met kanker of andere ziekten. Geisoleerd gekweekte cellen wijken evenwel sterk af van het menselijk lichaam (human total body). Bovendien zijn deze experimenten complex en controversieel. Dit zou erop kunnen wijzen dat de gevolgen beperkt zijn, zo er al sprake van is. Ze moeten echter wel wetenschappelijk goed worden gedocumenteerd, reden waarom de Gemeenschap en andere organisaties wetenschappelijk onderzoek naar elektromagnetische velden financieren. In totaal worden er in het kader van het 5KP acht projecten op dit gebied gefinancierd.

Ten slotte heeft het Wetenschappelijk Comité voor toxiciteit, ecotoxiciteit en milieu in zijn op 30 oktober 2001 gepubliceerde advies over de gezondheidseffecten van blootstelling aan elektromagnetische velden de validiteit bevestigd van de grenswaarden voor radiofrequenties en microgolven in de aanbeveling van de Raad. Dit advies is in overeenstemming met andere nationale en internationale evaluaties van de wetenschappelijke literatuur op dit gebied.

(1) PB C 110 E van 8.5.2003, blz. 121.

(2) PB L 199 van 30.7.1999.

(3) PB L 91 van 7.4.1999.