SCHRIFTELIJKE VRAAG E-3136/00

van Juan Naranjo Escobar (PPE-DE) aan de Commissie

(6 oktober 2000)

Betreft: Stijging van de brandstofprijzen

De prijs van de ruwe olie Brent heeft de laatste dagen weer een nieuwe recordhoogte bereikt, ook nadat de OPEC-landen erin toegestemd hebben om de productie met 800 000 vaten per dag te verhogen, wat overeenkomt met 3 % van de productie van vandaag. De stijging van de brandstofprijzen zorgt in verschillende lidstaten voor onrust in sectoren als de landbouw en het transport. Samen met de lage quotering van de euro op de internationale markten kan de onstabiele prijs van de ruwe olie in de eurozone een nieuwe toename van de inflatie veroorzaken, die volgens de laatste gegevens, die de statistische dienst van de Europese Unie (Eurostat) op 18 september 2000 gepubliceerd heeft, in augustus al op 2,3 % lag.

Het is te betreuren dat de lidstaten geen gemeenschappelijke zienswijze op de lopende crisis hebben, zodat er afzonderlijke oplossingen per lidstaat ingevoerd zijn om te proberen een einde te maken aan de blokkades van bepaalde invloedrijke sectoren door hun lagere belastingheffingen toe te kennen.

Denkt de Europese Commissie niet dat we hier vermoedelijk voor een schending van de principes van artikel 81 en 82 staan die de concurrentie op de interne markt garanderen? Hoe hebben de verschillende Europese instellingen gereageerd op de stijging van de brandstofprijzen en vooral de maatregelen die de lidstaten getroffen hebben? Wat is naar de mening van de Europese Commissie de invloed die de huidige crisis kan hebben op de andere energiebronnen? Is er een gemeenschappelijke maar samenhangende benadering mogelijk om de verschillen in de belastingheffing tussen de lidstaten weg te werken met een algemene strategie voor de vaststelling van de olieprijs, zonder dat er een gemeenschappelijk buitenlands beleid nodig is?

Antwoord van mevrouw de Palacio namens de Commissie

(29 november 2000)

In haar mededeling van 4 oktober 2000 over de olievoorziening van de Europese Unie(1) heeft de Commissie zich duidelijk uitgesproken tegen het idee om de stijging van de olieprijzen te verzachten door een belastingverlaging. Indien men op dit gebied zou toegeven zou dit erop neerkomen dat belastinginkomsten worden doorgesluisd naar de lidstaten van de Organisatie voor olie exporterende landen (OPEC) en deze worden aangemoedigd de marktprijzen kunstmatig hoog te houden omdat het effect van stijgingen van de prijs van de ruwe olie op de consumptieprijzen toch door belastingverlagingen zou worden geneutraliseerd. Bovendien zou een belastingverlaging niet in overeenstemming zijn met onze milieudoelstellingen.

Belastingverlagingen ad hoc zijn niet helemaal verenigbaar met de Europese regelgeving, ook al zijn de accijnzen en BTW-tarieven nog lang niet onderling op elkaar afgestemd.

Verscheidene lidstaten hebben onlangs sectoriële steunmaatregelen aangekondigd die onder meer verlagingen van de accijnzen op dieselbrandstof voor het wegvervoer omvatten. Dergelijke maatregelen moeten worden beoordeeld in het kader van de communautaire wetgeving betreffende staatssteun in de zin van artikel 87 (ex artikel 92) van het EG-Verdrag (omdat zij de concurrentie kunnen vervalsen en aldus belemmeringen kunnen creëren voor de verwezenlijking van de interne markt) alsook in het kader van de communautaire wetgeving betreffende de accijnzen op minerale oliën. Met het oog hierop heeft de Commissie al aan meerdere lidstaten gevraagd haar volledig in te lichten over alle op nationaal niveau genomen of overwogen maatregelen. Indien sommige van deze maatregelen in strijd zouden blijken met het Gemeenschapsrecht, met name inzake staatssteun, zouden de procedures als bedoeld in het EG-Verdrag worden ingeleid.

Bovendien liggen dergelijke maatregelen niet in de lijn van de doelstellingen die door de Gemeenschap zowel op milieugebied als op energie- en vervoersgebied worden nagestreefd.

Een opwaartse belastingaanpassing tussen de lidstaten blijkt dus onvermijdbaar. Dit stelt de Commissie trouwens voor in haar ontwerp voor een richtlijn inzake de belasting van energieproducten(2), die al sinds 1997 bij de Raad ter tafel ligt.

Men dient dus weerstand te bieden aan de verleiding om de prijsstijging te temperen met een verlaging van de belastingen. In het kader van een echte aanpassing van de accijnzen op brandstoffen in opwaartse zin dient men zelfs het omgekeerde te doen. De enige aanpassing die te overwegen valt is een BTW-aanpassing: er zou tot een stabilisering van de ontvangsten kunnen worden besloten bij belangrijke schommelingen van de olieprijzen.

(1) COM(2000) 631 def.

(2) PB C 139 van 6.5.1997.