SCHRIFTELIJKE VRAAG E-3310/01

van Ioannis Souladakis (PSE) aan de Commissie

(28 november 2001)

Betreft: De huidige crisis in de luchtvaart- en toeristensector in Europa

De recente crisis in de luchtvaartsector, die ernstig heeft geleden onder de aanslag in New York van 11 september, de ongelukken op de luchthaven van Milaan, boven de Zwarte Zee en bij de luchthaven van JFK en het faillissement van Sabena, heeft geleid tot duizenden ontslagen in de luchtvaartsector en een ernstige financiële situatie voor de toeristensector in Europa.

Kan de Commissie, om verdere schade voor deze beide sectoren te voorkomen die zeer belangrijk zijn voor de Europese economie en de toekomstverwachtingen beïnvloeden (grotere werkloosheid, recessie, enz.), meedelen:

1. Of zij van mening is dat de grootscheepse financiële steun van de Amerikaanse regering aan de Amerikaanse luchtvaartmaatschappijen de Europese luchtvaartmaatschappijen verzwakken omdat de Commissie soortgelijke financiële steun niet toestaat?

2. Welke maatregelen zij treft om personeelsleden die ontslagen zijn bij Europese luchtvaartmaatschappijen weer aan het werk te krijgen?

3. Of zij van mening is dat de nieuwe belastingen die vele Europese luchthavens na de terroristische aanslag in New York hebben opgelegd, grote schade toebrengen aan het ticketbeleid van de luchtvaartsector en aan het toerisme als gevolg van de daaruit voortvloeiende hogere prijzen?

4. Of zij, na de uitbarsting van de crisis in de sector, serieuze maatregelen overweegt om de Europese toeristensector attractiever en goedkoper te maken?

5. Of zij programma's voor de korte of lange termijn overweegt om de Europese luchtvaartindustrie te behoeden voor verder faillissementen?

6. Welke specifieke maatregelen zij voornemens is te treffen om een verdere verslechtering van de situatie in de luchtvaart- en toeristensector te voorkomen, die ook ernstige gevolgen heeft voor de Europese vliegtuigbouwers?

7. Welk beleid zij inzake de slots voert, die zeer belangrijk lijken te zijn voor een soepeler luchtvervoer in het Europese luchtruim?

Antwoord van mevrouw de Palacio namens de Commissie

(17 januari 2002)

De huidige situatie in de luchtvaartindustrie is het resultaat van een combinatie van structurele en cyclische factoren en werd aanzienlijk verergerd door de terroristische aanslagen van 11 september 2001. De Commissie keurde op 10 oktober 2001 een mededeling goed over de Gevolgen voor de luchtvaart na de aanslagen in de Verenigde Staten(1), welke de grondslag vormt voor haar beleid op dit gebied.

1. Hoewel de Commissie erkent dat de gevolgen van de aanslagen van 11 september niet dezelfde zijn aan beide zijden van de Atlantische Oceaan spreekt zij haar bezorgdheid uit over het feit dat de grootscheepse financiële steun welke door de regering van de Verenigde Staten gegeven is aan de Amerikaanse luchtvaartindustrie (in totaal 16,8 miljard) zou kunnen leiden tot ernstige verstoringen. De Commissie heeft contact opgenomen met de Amerikaanse autoriteiten om zoveel mogelijk te proberen de hantering van afbraakprijzen in de transatlantische markten tegen te gaan. Door het feit evenwel dat zij geen mandaat heeft om onderhandelingen met de Verenigde Staten aan te knopen op het gebied van het luchtvervoer kan de Commissie geen actievere rol op dit gebied spelen.

2. De Commissie zorgt ervoor dat haar wettelijke en financiële instrumenten alsmede de sociale dialoog worden ingezet voor de personeelsleden die ontslagen zijn. De Commissie heeft onder meer de sociale partners en een aantal nationale deskundigen uitgenodigd voor een workshop op 3 december 2001 waar de maatregelen werden besproken die op de verschillende niveaus zijn genomen en toekomstige acties werden uitgestippeld. Deze initiatieven hebben met name betrekking op opleiding en de toegang tot opleidingsvoorzieningen, mobiliteit en de wederzijdse erkenning van licenties voor verschillende categorieën werknemers, met inbegrip van piloten.

3. De Commissie is zich ervan bewust dat de strengere veiligheidmaatregelen die na de aanslagen van 11 september 2001 zijn ingevoerd een extra financiële last voor de luchtvaartindustrie betekenen. Zij is van oordeel dat de maatregelen waarmee men aanslagen tracht te voorkomen die tegen de maatschappij in haar geheel zijn gericht door de lidstaten dienen te worden bekostigd, met inachtneming van de regels uit het Verdrag die gelijke concurrentieverhoudingen garanderen voor de luchtvaartmaatschappijen uit de Gemeenschap.

4. De Commissie verwijst naar haar verslag van 13 november 2001 In navolging op de Europese Raad van 21 september: de situatie in de Europese toeristische sector(2). Hoewel er blijkens haar mededeling Een gezamenlijke aanpak voor de toekomst van het Europese toerisme(3) welke op dezelfde dag verscheen, naar gestreefd wordt om de Europese markt voor het toerisme aantrekkelijker te maken, is iedere benadering om deze goedkoper te maken een keuze die door de ondernemingen in de betrokken sector zal moeten worden genomen. In het algemeen evenwel bestaan de concurrentievoordelen van Europa op de totale reismarkt niet zozeer uit lage prijzen, doch veeleer uit een kwaliteitsproduct met een duurzaam karakter, waarbij geprofiteerd wordt van het feit dat hier de hoogste dichtheid aan toeristische attracties ter wereld bestaat en lange afstanden kunnen worden vermeden om de ervaringen van de toeristen zo optimaal mogelijk te maken.

5. De Gemeenschap heeft in tegenstelling tot de Amerikaanse overheid geen financiële middelen ter beschikking om de luchtvaartindustrie te steunen. In haar mededeling van 10 oktober gaf zij aan op welke wijze zij de regels inzake staatssteun wenst toe te passen, indien de lidstaten dat soort maatregelen zouden willen nemen.

6. De Commissie verwijst naar de bovengenoemde documenten van 10 oktober 2001 en 13 november 2001.

7. In aansluiting op de mededeling van 10 oktober 2001 waarin de Commissie zich erover uitsprak dat de sluiting van het Amerikaanse luchtruim en de daaruit voortvloeiende wijzigingen in de dienstverlening uitzonderlijke omstandigheden vormden, heeft de Commissie voorgesteld om Verordening (EEG) nr. 95/93 van de Raad van 18 januari 1993 betreffende gemeenschappelijke regels voor de toewijzing van slots op communautaire luchthavens(4) te wijzigen met de bedoeling ervoor te zorgen dat door alle coördinatoren de verordening op dezelfde wijze wordt toegepast zodat de luchtvaartmaatschappijen niet het risico lopen dat zij de slots die zij niet gebruikt hebben gedurende de zomerdienstregeling van 2001 en de winterdienstregeling van 2001/2002 kwijt zullen raken.

(1) COM(2001) 574 def.

(2) COM(2001) 668 def.

(3) COM(2001) 665 def.

(4) PB L 14 van 22.1.1993.