SCHRIFTELIJKE VRAAG E-1688/97 van Wolfgang Kreissl-Dörfler (V) aan de Commissie (20 mei 1997)

Betreft: Omzetting van Agenda 21 (Exportsubsidie)

Vijf jaar geleden, in juni 1992, verplichtte de internationale gemeenschap van staten zich er op de UNCED-Conferentie in Rio de Janeiro toe de doelstellingen van Agenda 21 na te komen. In deel I, hoofdstuk 2, van de Agenda wordt vastgesteld dat het uit de weg ruimen van de huidige distorsies in de wereldhandel van groot belang is. Om dit te bewerkstelligen is vooral een grootscheepse en voortdurende vermindering van de subsidie en steun aan de landbouw nodig.

Zoals uit het geval van de subsidie voor export van rundvlees naar Zuid-Afrika is gebleken, vormt het subsidiebeleid van de EU ook vijf jaar na de vaststelling van Agenda 21 nog een bedreiging voor de ontwikkeling in de zuidelijke landen. Hoe denkt de Commissie de verplichtingen van Agenda 21 op dit terrein na te komen? Heeft de Commissie in dit verband haar beleid van exportsubsidie wel grondig getoetst? Welke consequenties heeft zij uit dit onderzoek getrokken? Heeft zij haar onderzoek naar deze kwestie reeds gepubliceerd of is zij van plan dit nog te doen?

Antwoord van de heer Fischler namens de Commissie (4 juli 1997)

De Gemeenschap heeft een leidende rol gespeeld op de conferentie van de Verenigde Naties inzake milieu en ontwikkeling die in 1992 in Rio de Janeiro is gehouden, en bij de vervolgwerkzaamheden met betrekking tot de tenuitvoerlegging van Agenda 21. Het streven van de lidstaten en de Commissie is erop gericht te bereiken dat op de later dit jaar te houden speciale zitting van de algemene vergadering van de Verenigde Naties verdere impulsen worden gegeven voor de tenuitvoerlegging van Agenda 21 in de hele wereld.

Het landbouwhoofdstuk van Agenda 21 is nader besproken op de in 1995 gehouden derde zitting van de Commissie voor duurzame ontwikkeling, die een evenwichtig stel aanbevelingen met betrekking tot landbouw en plattelandsontwikkeling in relatie tot Agenda 21 heeft opgeleverd. Deze aanbevelingen betroffen uiteenlopende terreinen zoals een veiliggestelde voedselvoorziening, armoede en de ontwikkeling van de gemeenschappen, planning van het grondgebruik, aandacht voor kleine landbouwers op marginale grond, bescherming van de hulpbronnen, onderzoek, energie en genetische hulpbronnen.

Wat meer in het bijzonder de handel in landbouwproducten betreft, vond de Commissie voor duurzame ontwikkeling dat de volledige tenuitvoerlegging van de Uruguay-Ronde een belangrijke bijdrage betekent aan een voor de verschillende sectoren en de economie als geheel geldend beleidskader voor duurzame ontwikkeling zonder distorsies, met dien verstande dat de gevolgen van de liberalisering van de handel in het oog dienen te worden gehouden. De Gemeenschap heeft de nodige regelgeving aangenomen voor een correcte tenuitvoerlegging van de verlagingen waartoe zij zich in het kader van de Uruguay-Ronde heeft verbonden.

Bovendien heeft de hervorming van het gemeenschappelijk landbouwbeleid waartoe in 1992 is besloten, ertoe bijgedragen dat het evenwicht op de landbouwmarkten is hersteld en er minder uitvoersubsidies nodig zijn, terwijl bij die hervorming ook rekening is gehouden met de eisen van milieubescherming. De hervorming van 1992 is inmiddels volledig ten uitvoer gelegd. Elementen van deze hervorming zijn dat de prijssteun is verlaagd en dat niet aan de productie gekoppelde inkomenssteun is ingevoerd, zodat het overheidsbeleid nu minder op het stimuleren van intensieve productie is gericht. Daarna is verder vooruitgang geboekt bij de hervorming van de gemeenschappelijke marktordeningen voor landbouwproducten. De marktordening voor groenten en fruit is onlangs gewijzigd met het doel tot een meer marktgerichte aanpak te komen. Er mogen verdere ontwikkelingen worden verwacht waarbij de beginselen van de hervorming van 1992 zullen worden uitgebreid tot sectoren die nog niet zijn hervormd, en verder zullen worden aangescherpt waar dat nodig blijkt. Het instrument van de

prijssteun zaldus waarschijnlijk aan belang inboeten. Dit kan de landbouwers ook helpen om te profiteren van nieuwe kansen op de wereldmarkt. De Gemeenschap heeft zich ertoe verbonden de Uruguay-Ronde volledig ten uitvoer te leggen en is voorstander van een voortzetting van dit proces, vooral door de met uitvoerrestituties uitgevoerde hoeveelheden en de met die restituties gemoeide begrotingsuitgaven verder te verlagen. Liberalisering van de markt en afschaffing van de steun leiden er echter niet automatisch toe dat milieuverbetering wordt bereikt, plattelandsontwikkeling wordt bevorderd of de arme en hongerlijdende bevolking van ontwikkelingslanden wordt geholpen. Om deze doeleinden te kunnen bereiken is flankerend beleid nodig dat het multifunctionele karakter van de landbouw veiligstelt.