SCHRIFTELIJKE VRAAG E-0485/99

van Wilfried Telkämper (V) aan de Commissie

(5 maart 1999)

Betreft: Bougainville

1. Welke stappen heeft de Commissie tot nu toe genomen om het vredesproces op Bougainville te steunen? Welke stappen denkt zij te nemen?

2. Heeft de Commissie contact met de conflicterende partijen op Bougainville opgenomen? Zo niet, denkt zij in de toekomst contact op te nemen?

3. Is de Commissie van plan aan te bieden om waarnemers naar de op Bougainville geplande verkiezingen te sturen? Heeft zij maatregelen inzake de waarneming van verkiezingen genomen?

4. Heeft de Commissie de opbouw van democratische instellingen op Bougainville gesteund of denkt zij dit in de toekomst te doen?

5. Welke steunmaatregelen heeft de EU met het oog op de wederopbuw en de ontwikkeling van het door de oorlog verwoeste Bougainville genomen of denkt zij te nemen?

Antwoord van de heer Pinheiro namens de Commissie

(13 april 1999)

1. De Commissie heeft substantiële noodhulp en steun voor wederopbouw verleend, die deel uitmaakt van wat vaak het vredesdividend voor de bewoners van Bougainville wordt genoemd. Het hoofddoel is de economie nieuw leven in te blazen, waardoor wordt bewezen dat vrede ook materiële voordelen inhoudt. Het totale bedrag van de projecten van de Commissie die sinds het eind van de vijandelijkheden ten behoeve van Bougainville zijn uitgevoerd of goedgekeurd, beloopt 8,5 miljoen [fmxeuro], wat neerkomt op zo'n 50 [fmxeuro] per inwoner. Bovendien heeft de Commissie gebruik gemaakt van het netwerk voor conflictpreventie om een academische analyse van de situatie op Bougainville te verkrijgen.

2. De Commissie heeft verschillende malen contacten met de partijen bij het conflict gehad, meer in het bijzonder naar aanleiding van het bezoek van leden van de paritaire ACS-EEG-vergadering aan Bougainville in februari 1998 en een missie van hoge Commissieambtenaren in september 1998. De contacten gaan verder, niet in het minst omdat ze nodig zijn voor een vlotte tenuitvoerlegging van de diverse projecten.

3. De situatie in verband met de voorbereiding van de komende verkiezingen is onduidelijk. Er bestaat op dit ogenblik nog geen definitief tijdschema voor de verkiezingen. De Commissie heeft van geen enkele van de betrokken partijen in Bougainville een verzoek ontvangen om deel te nemen aan de observatie van de geplande verkiezingen. Andere donoren hebben te kennen gegeven dat zij bereid zouden zijn Bougainville bij de verkiezingen te steunen. De Commissie is echter wel bereid het verlenen van technische verkiezingssteun te overwegen, zij het op de volgende twee voorwaarden: a) dat de partijen het bij consensus eens worden over het houden van verkiezingen, en b) dat de partijen om verkiezingssteun en/of -observatie verzoeken.

4. De Commissie is in deze fase niet zinnens bijkomende steun voor de opbouw van de democratische instellingen op Bougainville te verlenen. Er zijn een aantal redenen waarom het weinig waarschijnlijk is dat de Commissie een essentiële rol in deze specifieke aangelegenheid zal spelen. Ten eerste is er de aanzienlijke betrokkenheid van anderen, onder meer gelijkgezinde donoren. Ten tweede vormt de implementatie van de maatregelen voor het vredesdividend onder de heersende omstandigheden op Bougainville een zware taak. De Commissie beschikt slechts over beperkte menselijke hulpbronnen en moet haar activiteiten zorgvuldig prioriteren. Ten derde is het weliswaar correct dat zowel de Commissie als de Gemeenschap in het conflict om Bougainville neutraal zijn en door alle partijen als neutraal worden beschouwd, maar dit geldt evenzeer voor een aantal landen in de regio. Bijgevolg komt de Commissie tot de conclusie dat de Gemeenschap op dit moment waarschijnlijk geen significant comperatief voordeel als vredesbemiddelaar biedt vergeleken met regionale actoren die al bij het proces zijn betrokken en die het belangrijke pluspunt van een nauwe culturele affiniteit bieden. Tenslotte moet worden erkend dat Papoea-Nieuw-Guinea een parlementaire democratie is, die al op een lange eigen democratische traditie kan bogen.

De Commissie overweegt of het nuttig zou zijn een identificatiemissie uit te zenden om na te gaan of bijkomende gerichte steun noodzakelijk is, in het bijzonder om - in coördinatie met sommige lidstaten - de voortzetting van het traditionele verzoeningsproces te bevorderen, wat belangrijk wordt geacht om het vredesproces te ondersteunen.

5. De steun van de Commissie voor Bougainville beloopt op dit ogenblik circa 8,5 miljoen [fmxeuro]. Dit omvat spoedhulp, herstel van de landbouw, in het bijzonder de cacaoteelt, en wederaanleg van wegeninfrastructuur die van belang is voor de landbouw, ontwikkeling van de ecologische bosbouw aangezien er een behoefte bestaat aan hout voor de wederopbouw, renovatie van een middelbare school en tenslotte watervoorziening op het platteland. Bovendien hebben ook sommige lidstaten een bijdrage geleverd, in het bijzonder in de vorm van spoedhulp.

Het Verenigd Koninkrijk heeft een bilaterale bijdrage voor Bougainville verstrekt, en Finland heeft steun verleend aan vrouwengroepen, die een belangrijke bemiddelende rol in het vredesproces hebben gespeeld.

Bijkomende steun voor Bougainville wordt overwogen.