SCHRIFTELIJKE VRAAG E-0824/00

van Ieke van den Burg (PSE) aan de Commissie

(21 maart 2000)

Betreft: Besluit uitbreiding en beperking kring verzekerden volksverzekering 1999

1. Is het de Commisie bekend dat per 1 januari 2000 de AWBZ (Algemene Wet Bijzondere Ziektekosten) niet meer geldt voor Nederlandse post-actieven die in het buitenland wonen en die particulier verzekerd zijn tegen ziektekosten? Een gevolg daarvan is dat de Nederlandse AWBZ niet meer de kosten betaalt voor bijvoorbeeld opname in een verzorgingstehuis of voor thuiszorg of revalidatie. Deze groep die nu feitelijk zonder overgangsregeling wordt uitgesloten, heeft wel tientallen jaren bijdragen voor de AWBZ-verzekering betaald. Particulier verzekeren tegen de kosten die tot nog toe onder de AWBZ vallen, is onmogelijk, met name voor mensen met medische risico's. Ziekenfondsverzekerden blijven wel onder de AWBZ vallen.

2. Is de Commissie niet van mening dat deze behandeling van particulier verzekerden in strijd is met de vrijheid van verkeer van personen binnen de Europese Unie, met de vestigingsvrijheid van burgers en patiënten (zie uitspraak Europees Hof van Justitie van 28.4.1998, nr. C-158/96) in andere lidstaten en met artikel 10, 1) van verordening nr. 1408/71(1)?

3. Ziet de Commissie aanleiding om maatregelen te treffen tegen deze stap van de Nederlandse overheid en, zo ja, welke?

(1) PB L 149 van 5.7.1971, blz. 2.

Antwoord van mevr. Diamantopoulou namens de Commissie

(29 mei 2000)

Volgens de informatie waarover de Commissie beschikt, is het inderdaad zo dat met ingang van 1 januari 2000 de ontvangers van langetermijnuitkeringen in het kader van de Nederlandse sociale zekerheid (Wet op de arbeidsongeschiktheidsverzekering en Algemene Ouderdomswet) die op het grondgebied van een andere lidstaat wonen en niet aan het verplichte ziekteverzekeringsstelsel zijn

onderworpen, maar over een particuliere verzekering tegen ziektekosten beschikken niet langer recht hebben op dekking van de bijzondere ziektekosten (Algemene Wet Bijzondere Ziektekosten) en niet langer gehouden zijn de desbetreffende premies te betalen. In het kader van de invoering van deze clausule in verband met de woonplaats is er een overgangsregeling ontwikkeld die personen die vóór 1 januari 2000 vrijwillig waren onderworpen de mogelijkheid biedt het recht op financiële vergoeding van de kosten voor bepaalde vormen van verzorging te behouden, voor zover deze reeds bestaat en zolang als de verzorging nodig is.

Ook de Commissie heeft in dit verband een groot aantal klachten ontvangen van personen die door deze Nederlandse hervorming worden getroffen.

De Commissie vestigt de aandacht van de geachte afgevaardigde evenwel op het feit dat het Gemeenschapsrecht het recht van de lidstaten onverlet laat om de opzet van hun stelsels van sociale zekerheid zelf te bepalen. Bij afwezigheid van harmonisatie van de sociale zekerheid op communautair niveau is het dan ook elke lidstaat die door middel van wetgeving vrijelijk de voorwaarden voor het recht op of de verplichting tot aansluiting bij een stelsel van sociale zekerheid bepaalt, alsmede de voorwaarden die recht geven op sociale uitkeringen. Deze beginselen resulteren uit de vaste jurisprudentie van het Hof, in het bijzonder in herinnering gebracht in de punten 17 en 18 van het arrest van 28 april 1998 in de door de geachte afgevaardigde genoemde zaak Kohll, C-158/96.

Het is waar dat de lidstaten bij de uitoefening van hun bevoegdheden het Gemeenschapsrecht dienen te respecteren. In dit verband zij gewezen op het bestaan van de artikelen 39 en 42 (ex artikelen 48 en 51) van het EG-Verdrag, alsmede verordeningen nr. 1408/71 van de Raad van 14 juni 1971 betreffende de toepassing van de sociale zekerheidsregelingen op loontrekkende en hun gezinnen die zich binnen de Gemeenschap verplaatsen(1) en 574/72 van de Raad van 21 maart 1972 tot vaststelling van de wijze van toepassing van Verordening (EEG) nr. 1408/71(2), die de wettelijke socialezekerheidsstelsel van de lidstaten beogen te harmoniseren(3).

Gezien echter het feit dat degenen die door de hervorming van de Nederlandse wetgeving worden getroffen op particuliere titel aan de Wet Bijzondere Ziektekosten zijn onderworpen, kan de hierboven aangehaalde garantie uit hoofde van de verordeningen (EEG) nr. 1408/71 en 574/72 in dit geval niet worden ingeroepen.

Uit het voorgaande resulteert dat de Commissie in verband met deze zaak, die een exclusieve bevoegdheid van de lidstaat is, geen maatregelen kan treffen.

(1) PB L 149 van 5.7.1971.

(2) PB L 74 van 27.3.1972.

(3) Laatste geconsolideerde versie: Verordening (EG) nr. 118/97 PB L 28 van 30.1.1997.