SCHRIFTELIJKE VRAAG E-1628/98

van Amedeo Amadeo (NI) aan de Commissie

(27 mei 1998)

Betreft: XXVI-Verslag over het mededingingsbeleid

In verband met het "XXVI-Verslag over het mededingingsbeleid (1996)" (SEC(97) 0628 def), (CES 1381/97).

Wat de landen van Midden- en Oost-Europa en Cyprus betreft luidt de vraag of er maatregelen kunnen worden genomen die moeten garanderen dat, voordat er van toetreding sprake is, elk kandidaatland eerst het beleid van de Unie op het gebied van mededinging en overheidssteun ten uitvoer legt.

Antwoord van de heer Van Miert namens de Commissie

(15 juli 1998)

De Europa-Overeenkomsten met negen landen in Midden- en Oost-Europa (Bulgarije, Tsjechië, Estland, Hongarije, Letland, Litouwen, Polen, Roemenië, Slowakije) en de Interimovereenkomst met Slovenië bevatten mededingingsbepalingen die van toepassing zijn op de handel tussen de Gemeenschap en deze landen. Onverenigbaar met het functioneren van de Overeenkomsten zijn met name: (i) overeenkomsten tussen ondernemingen die ertoe strekken of ten gevolge hebben dat de mededinging wordt beperkt; (ii) misbruik door ondernemingen van een machtspositie op de markt; (iii) steunmaatregelen van de staten die de mededinging vervalsen of dreigen te vervalsen. Deze mededingingsregels dienen te worden geïnterpreteerd overeenkomstig de criteria die voortvloeien uit de toepassing van de artikelen 85, 86 en 92 van het EG-Verdrag.

Voor Bulgarije, Tsjechië, Hongarije, Polen en Slowakije heeft de Associatieraad een aantal regels vastgesteld voor de tenuitvoerlegging van de bovengenoemde mededingingsbepalingen, die van toepassing zijn op de ondernemingen uit deze landen. Voor de andere landen in Midden- en Oost-Europa is het wetgevingsproces in verband met deze regels nog niet voltooid. Overeenkomstig de uitvoeringsbepalingen is, wat de Gemeenschap betreft, de Commissie bevoegd, en zijn in de landen in Midden- en Oost-Europa de nationale mededingingsautoriteiten bevoegd, een en ander in overeenstemming met de wetgeving van de Gemeenschap en de betrokken landen.

De nationale mededingingswetgeving van de landen in Midden- en Oost-Europa dient echter te worden aangepast aan de mededingingswetgeving van de Gemeenschap. Volgens de Europa-Overeenkomsten is de aanpassing van de huidige en toekomstige wetgeving aan de Gemeenschapswetgeving één van de belangrijkste voorwaarden voor de economische integratie van de landen in Midden- en Oost-Europa in de Gemeenschap. De mededingingswetgeving wordt gezien als een terrein waarop aanpassing van bijzonder belang is. De Commissie ziet nauwlettend toe op het proces van aanpassing van de wetgeving en ondersteunt dit, bijvoorbeeld door technische bijstand te verlenen en opleidingsactiviteiten te organiseren.

Op het gebied van staatssteun is het proces voor de definitieve goedkeuring van de uitvoeringsbepalingen door de Associatieraad nog gaande. Overeenkomstig deze bepalingen controleert de Commissie of de door de lidstaten verleende steun verenigbaar is met de communautaire voorschriften inzake staatssteun. In elk land in Midden- en Oost-Europa controleert een nationale toezichthoudende instantie of de door dat land verleende steun in overeenstemming is met de genoemde regels.

De Gemeenschap of de landen in Midden- en Oost-Europa nemen, in overleg met de Associatieraad, passende maatregelen, indien het vermoeden bestaat dat een bepaalde praktijk niet in overeenstemming is met de mededingingsbepalingen van de Europa-Overeenkomst en niet adequaat wordt aangepakt in het kader van de uitvoeringsbepalingen, indien dergelijke regels er niet zijn, indien de betrokken praktijk de andere partij ernstige schade berokkent of dreigt te berokkenen, of indien deze praktijk de binnenlandse industrie aanmerkelijke schade berokkent of dreigt te berokkenen. Maatregelen op het gebied van staatssteun moeten worden goedgekeurd overeenkomstig de procedures en onder de voorwaarden die zijn vastgesteld in het kader van de Algemene Overeenkomst inzake tarieven en handel (GATT).

Het Protocol houdende vaststelling van de voorwaarden en procedures voor de tenuitvoerlegging van de tweede etappe van de Overeenkomst waarbij een associatie tot stand wordt gebracht tussen de Europese Economische Gemeenschap en de Republiek Cyprus en houdende aanpassing van een aantal bepalingen van de Overeenkomst(1) bevat de belangrijkste mededingingsbepalingen die van toepassing zijn op de handel tussen de Gemeenschap en Cyprus. Zij hebben betrekking op overeenkomsten tussen ondernemingen die ertoe strekken of ten gevolge hebben dat de mededinging wordt beperkt, misbruik door ondernemingen van een machtspositie op de markt, en steunmaatregelen van de staten die de mededinging vervalsen of dreigen te vervalsen. Deze mededingingsregels dienen te worden geïnterpreteerd overeenkomstig de criteria die voortvloeien uit de toepassing van de artikelen 85, 86 en 92 van het EG-Verdrag. Er zijn nog geen gedetailleerde regels goedgekeurd voor de toepassing van de mededingingsbeginselen met betrekking tot Cyprus. Indien bepaalde gedragingen of praktijken in Cyprus in strijd zijn met de mededingingsbeginselen, kan de Gemeenschap in overleg met de Associatieraad passende maatregelen nemen.

Het Protocol biedt een minder duidelijke juridische grondslag voor het vereiste van aanpassing dan de Europa-Overeenkomsten. Uit de conclusies van de Europese Raad van Luxemburg van 12 en 13 december 1997 is echter duidelijk op te maken dat de aanpassing van de mededingingswetgeving van Cyprus aan de Gemeenschapswetgeving op dit gebied één van de belangrijkste voorwaarden voor de integratie van Cyprus in de Gemeenschap is.

(1) PB L 393 van 31.12.1987.