NL Publicatieblad van de Europese Unie CE 88/79

(2004/C 88 E/0088)

SCHRIFTELIJKE VRAAG E-2346/03

van Erik Meijer (GUE/NGL) en Alexander de Roo (Verts/ALE) aan de Commissie

(16 juli 2003)

Betreft: Verwoesting van ongerept natuur- en cultuurlandschap en vernietiging eco-toerisme door groei van dagmijnbouw in de Poolse provincie Dolnoslaœkie (Neder-Silezië)

1. Is het de Commissie bekend dat kort voor de Poolse toetreding tot de EU mijnbouwmaatschappijen haast maken met aankoop van grond en verwerving van langlopende concessies voor grootschalige dagbouw (d.w.z. mijnbouw in de open lucht) in de gedeeltelijk beschermde berggebieden Góri Izerskie en Karkonosze (Reuzengebergte) aan de zuidrand van de Poolse provincie Neder-Silezië (województwo Dolnoslaœkie)?

2. Is het de Commissie bekend dat sinds 1999 de Zweedse onderneming NCC in Klopotnica (gemeente Mirsk) het landschap alsmede de aantrekkelijkheid ervan voor mensen verwoest door afgravingen, brede toegangswegen, lawaai van explosies en stofwolken, en dat dit ertoe leidt dat toeristen hier nu wegblijven en de streek verarmt?

3. Heeft de Commissie inmiddels vernomen dat uitbreidingsplannen worden ontworpen om een oude niet meer functionerende mijn bij het aan kastelen, paleizen en historische tuinen rijke Karpniki (gemeente Mysłakowice) in het beschermde „Rudawski Janowice Park” 20 tot 30 keer zo groot te maken en dat het bedrijf Pol-Skal tevens plannen ontwikkelt voor grootschalige dagbouw van 80 ha voor leuco-granietwinning tussen Mala Kamienica en Chromiec (gemeente Stara Kamienica) die bij uitvoering dit landschap sterk zouden aantasten en verwoesten, en dat deze plannen bij de plaatselijke bevolking op steeds sterkere protesten kunnen rekenen?

4. Zijn de EU of de Europese Investeringsbank op enigerlei wijze betrokken bij de voorbereiding, financiering of uitvoering van deze mijnbouwprojecten? Vindt een milieueffectrapportage plaats?

5. Wat kan en wil de Commissie doen om ertoe bij te dragen dat de verdere ontwikkeling van natuur-en landschapsbescherming en duurzame vormen van toerisme en agrarische bedrijvigheid in het bergland van Neder-Silezië wordt voortgezet en eventueel ondersteund met EU-fondsen, en wordt voorkomen dat hier in de toekomst na verwoesting door dagmijnbouw een onbruikbaar en onherbergzaam maanlandschap achterblijft?

Gecombineerd Antwoord

van de heer Verheugen namens de Commissie

op de schritftelijke vragen E-2345/03 en E-2346/03

(10 september 2003)

De Commissie neemt nota van de door de geachte parlementsleden gemelde feiten omtrent mijnbouw-activiteiten in Polen. De Commissie neemt er eveneens nota van dat een reizende internationale tentoonstelling in de Jelenia Góra-vallei werd gehouden en dat drie internationale conferenties hebben aanbevolen de regio rond Jelenia Gória, Doliny Bobru en Rudawaski Park op de World Heritage List van de Organisatie van de Verenigde Naties voor Onderwijs, Wetenschap en Cultuur (Unesco) te plaatsen. Wat betreft de beschermde gebieden is de Commissie op de hoogte van het nationale systeem van aangewezen gebieden in Polen.

Wat de mijnbouw in Polen betreft, is de Commissie niet op de hoogte van de door de geachte parlementsleden genoemde specifieke projecten. Ervaring in de Unie heeft de Commissie echter geleerd dat mijnbouwactiviteiten de facto niet onverenigbaar zijn met goede milieubescherming. Talrijke mijnbouw-operaties vinden plaats in beschermde natuurgebieden en een goede planning door de mijnbouwindustrie kan zelfs bijdragen aan het ontwikkelen van nieuwe recreatiegebieden. De Commissie kan echter bevestigen dat toetredende landen met een belangrijke mijnbouwsector, zoals Polen, nog steeds inspanningen moeten leveren om het kader waarin deze activiteiten plaatsvinden te verbeteren. Daarom staat de Commissie de autoriteiten en de industrie bij door hen via de uitwisseling van beste praktijken de nodige steun te verlenen.

In het algemeen zijn de toetredende landen regelmatig herinnerd aan de conclusies van de Raad van 24 september 1998 betreffende toetredingsstrategieën voor het milieu, waarin werd gesteld dat bij alle nieuwe investeringen moet worden voldaan aan de milieuwetgeving van de EU.

Wat betreft de relevante wetgeving van de Unie, moeten mijnbouwactiviteiten voldoen aan de eisen betreffende de milieu-effectbeoordeling van Richtlijn 85/337/EEG, zoals gewijzigd bij Richtlijn 97/11/EG (1). Het beheer van afval van de ontginning en verwerking van delfstoffen moet voldoen aan de algemene verplichtingen van de Afvalstoffen-kaderrichtlijn 75/442/EEG, zoals gewijzigd bij Richtlijn 91/156/EEG (2). Bij boven- of ondergrondse storting van dergelijk afval moet met name worden voldaan aan de operationele en technische eisen van Richtlijn 1999/31/EG (3) betreffende het storten van afvalstoffen.

Met het oog op een verbetering van de milieunormen in dit gebied heeft de Commissie bovendien onlangs een voorstel voor een richtlijn betreffende afvalbeheer in de mijnbouwindustrie vastgesteld (4). In dit voorstel worden de taken beschreven die de mijnbouwindustrie moet uitvoeren en wordt de rol van de bevoegde autoriteit die toezicht houdt op de mijnbouwoperatie vóór en na sluiting gedefinieerd. Ook wordt een financiële garantie geëist voor herstel van een mijnbouwlocatie bij insolventie. Op basis van het principe dat de vervuiler betaalt, zijn deze bepalingen erop gericht te voorkomen dat operatoren zonder scrupules de maatschappij opzadelen met een onnodige last, bijvoorbeeld bij een faillissement.

Overeenkomstig de in de toetredingsonderhandelingen aangegane verbintenissen moet de Poolse regering bijzondere beschermingsgebieden aanwijzen in het kader van de Vogelrichtlijn (5), en de nationale lijst indienen van locaties van communautair belang in het kader van de habitat-richtlijn (6), uiterlijk op de datum van toetreding. De Poolse regering heeft op basis van wetenschappelijk onderzoek een lijst van kandidaat-locaties opgesteld, en deze voorstellen worden besproken met lokale overheden en belanghebbenden. Tot nu toe is geen officiële mededeling over de lijst gedaan.

In het Phare-programma is geen financiering verstrekt voor mijnbouwprojecten in Polen. Ere is enige financiering is verstrekt voor de herstructurering van de kolen- en staalindustrie, met het oog op het creëren van alternatieve werkgelegenheid.

De Europese Investeringsbank heeft geen projecten gefinancierd die betrekking hebben op de voorbereiding, financiering of tenuitvoerlegging van mijnbouwprojecten, noch is de bank betrokken bij besprekingen betreffende deze mijnbouwprojecten.

Zoals de geachte parlementsleden bekend is, wordt ecotoerisme in de Europese context beschouwd als een vorm van toerisme die in het geheel niet beperkt is tot beschermde gebieden, maar voornamelijk gericht is op het minimaliseren van de negatieve effecten van het toerisme op cultuur en milieu. Daarom moet ecotoerisme in Europa worden beschouwd als een vorm van toerisme die de strengste normen van milieubescherming respecteert.

In dit kader heeft de Commissie een internet-gids opgesteld over „steun van de Unie voor toerisme-bedrijven en toeristische bestemmingen” die te vinden is op het volgende adres: http://europa.eu.int/comm/enterprise/services/tourism/tourism-publications/documents/internet_ guide_en.pdf. Deze internet-gids bevat zeer gedetailleerde informatie over diverse programma's, plannen, middelen, initiatieven en activiteiten van de Unie die van belang zijn voor de toerismesector, evenals links naar de startpagina's van de relevante programma's.

Doel van deze nieuwe internet-gids is het beschikbaar stellen aan de actoren in de toerismesector en andere geïnteresseerden van een zeer gedetailleerd en gestructureerd overzicht van de mogelijkheden die de Gemeenschap biedt om duurzaam toerisme — en dus ecotoerisme — te bevorderen. In deze internet-gids zijn de programma's van de Gemeenschap ingedeeld naar specifieke terreinen: bijvoorbeeld opleiding en steun voor werkgelegenheid, steun en samenwerking voor bedrijven, samenwerking tussen regio's, culturele gebeurtenissen ter ondersteuning van het toerisme, of onderzoek en technologische ontwikkeling. De relevantie van het programma voor het toerisme wordt geïllustreerd met passende voorbeelden van activiteiten die in het kader van de programma's zijn uitgevoerd.

Deze gids beschrijft ook programmabeschrijvingen, doelgroepen, vereisten, begrotingstoewijzingen en subsidies in kort bestek, en bevat links naar de startpagina's van de programma's, zodat het voor de begunstigden van een bepaald project eenvoudiger uitdrukking te geven aan hun wensen en bezorgdheden, in aan de hand van de doelstellingen van de verschillende financieringsregelingen van de Gemeenschap.

Polen, als toetredend land, en na het Toetredingsverdrag te hebben ondertekend, moet zich aanpassen aan bovengenoemde richtlijnen en deze ten uitvoer leggen, en tevens voldoen aan de eisen betreffende natuurbescherming en het aanwijzen van locaties op de datum van toetreding, voorzover geen overgangsregelingen zijn toegekend. Na de toetreding zal Polen de agromilieumaatregelen moeten toepassen krachtens het door het Europees Oriëntatie- en Garantiefonds voor de Landbouw (EOGFL) gefinancierd programma voor plattelandsontwikkeling.

De Commissie zal de situatie nauwlettend blijven volgen en zal in haar uitgebreide monitoring-verslag een uitvoerige evaluatie publiceren van de staat van de tenuitvoerlegging van de eisen op milieugebied in Polen, en zo nodig kwesties bij de bevoegde Poolse autoriteiten aankaarten.

(1) Richtlijn 97/11/EG van 3 maart 1997 tot wijziging van Richtlijn 85/337/EEG betreffende de milieu-effectbeoordeling van bepaalde openbare en particuliere projecten, PB L 73 van 14.3.1997.

(2) Richtlijn 91/156/EEG van de Raad van 18 maart 1991 tot wijziging van Richtlijn 75/442/EEG betreffende afval, PB L 78 van 26.3.1991.

(3) Richtlijn 1999/31/EG van de Raad van 26 april 1999 betreffende het storten van afvalstoffen, PB L 182 van 16.7.1999.

(4) COM(2003)319 def.

(5) Richtlijn 79/409/EEG van de Raad van 2 april 1979 inzake het behoud van de vogelstand, PB L 103 van 25.4.1979.

(6) Richtlijn 92/43/EEG van de Raad van 21 mei 1992 inzake de instandhouding van de natuurlijke habitat en de wilde flora en fauna, PB L 206 van 22.7.1992.