SCHRIFTELIJKE VRAAG P-0664/00

van Hubert Pirker (PPE-DE) aan de Commissie

(29 februari 2000)

Betreft: Minderheden in Midden- en Oost-Europa

De Commissie is niet alleen krachtens het mandaat van de Raad van Kopenhagen, maar ook krachtens artikel F van het EG-Verdrag van 1992 gehouden te waken over de bescherming van minderheden. Dit geldt ook voor de toekomstige lidstaten. De oppervlakkige en summiere beschrijving van de minderhedenproblematiek in de adviezen over de kandidaat-lidstaten van juli 1997 alsmede de voortgangsverslagen van december 1998 en oktober 1999 vormen door hun eenzijdige gerichtheid op de staatsburgerschapsproblematiek van niet-autochtone Russische immigranten in de Baltische staten en de sociale problemen van de zigeuners in Midden-Europa en op de Balkan het bewijs dat de Commissie onvoldoende aandacht aan dit thema schenkt en over onvoldoende kennis van de stand van zaken beschikt. Het zou derhalve toe te juichen zijn als de Commissie met de noodzakelijke diepgang en niet met haar gebruikelijke summiere constateringen op onderstaande kwestie zou reageren.

Door het Benesch-decreet en de Jajce- en AVNOJ-besluiten van 1945 zijn de Duitse en Hongaarse bevolkingsgroepen in Tsjecho-Slowakije, die daar bijna 30 % van de bevolking uitmaken, alsmede de buiten Duitsland wonende Duitsers en de Oudoostenrijkers in Joegoslavië rechteloos, vogelvrij en zonder schadeloosstelling onteigend verklaard. Deze beide onrechtvaardige decreten zijn in Tsjechië, Slowakije en Slovenië nog steeds geldend recht. Het Tsjechische Constitutionele Hof in Brno heeft het Benesch-decreet nog op 8 maart 1995 als legaal en legitiem aangemerkt.

Bevolkingsgroepen, van bejaarden tot zuigelingen, ongedifferentieerd verantwoordelijk stellen voor oorlogsmisdaden, zoals in de genoemde decreten, en hen collectief bestraffen, tot en met massamoord, moet volgens de algemeen beschaafde rechtsopvatting als een oorlogsmisdaad worden beschouwd. Ook het Europese Hof voor de rechten van de mens heeft zich hierover duidelijk uitgesproken. Alleen de Commissie zwijgt hardnekkig over de aanhoudende geldigheid van deze onrechtvaardige decreten in de drie kandidaat-lidstaten.

Zou het niet in het welbegrepen eigenbelang van deze toetredingskandidaten zijn als zij door de Commissie ondubbelzinnig en openlijk zouden worden gewezen op de noodzaak deze manifest discriminerende decreten zo snel mogelijk af te schaffen en de slachtoffers schadeloos te stellen, daar deze onrechtvaardige regels na toetreding tot de EU toch niet langer houdbaar zijn?

Zal in de komende voortgangsverslagen worden ingegaan op dit fundamentele tekort in de Tsjechische, Slowaakse en Sloveense rechtsorde?

Antwoord van de heer Verheugen namens de Commissie

(24 maart 2000)

De aspirant-lidstaten hebben zich verbonden tot naleving van de criteria betreffende de beginselen van de rechtsstaat en de eerbiediging van de mensenrechten. De Bene-decreten en de te Jajce vastgestelde besluiten van de AVNOJ (Antifaistièko Veæe Narodnog Osloboðenja Jugoslavije Antifascistische Raad voor de Nationale Bevrijding van Joegoslavië) zijn goedgekeurd en ten uitvoer gelegd vóór de oprichting van de Gemeenschap en de inwerkingtreding van het Verdrag van Rome.

De aspiranten moeten wetgeving en beleid op alle gebieden van het Gemeenschapsrecht vaststellen en ten uitvoer leggen. In artikel 295 (ex artikel 222) van het EG-verdrag is uitdrukkelijk bepaald dat het Verdrag de regeling van het eigendomsrecht in de lidstaten onverlet laat. De Commissie is derhalve niet bevoegd op te treden bij vraagstukken in verband met de teruggave van eigendommen in een huidige of toekomstige lidstaat.

Tsjechië, Slowakije en Slovenië zijn partij bij het Europees Verdrag tot bescherming van de rechten van de mens. De uitvoering van dat verdrag behoort tot de taken van de Raad van Europa. Vragen betreffende problemen die in dat kader zijn gerezen dienen daarom tot de Raad van Europa worden gericht.

In deze context concentreren de periodieke verslagen zich op de vorderingen die de aspiranten maken bij hun voorbereiding op het lidmaatschap van de Unie, met name in welk tempo zij het Gemeenschapsrecht implementeren. De Commissie zal bij de beoordeling van het vermogen van de aspirant-lidstaten om aan de economische criteria en de uit de toetreding voortvloeiende verplichtingen te voldoen de in Agenda 2000 vastgelegde methode aanhouden.