SCHRIFTELIJKE VRAAG E-1183/03

van Erik Meijer (GUE/NGL) aan de Commissie

(1 april 2003)

Betreft: Verlegging van vervoersstromen in de luchtvaart als gevolg van gesubsidiëerde samenwerking tussen regionale luchthavens en nieuwe prijsvechters

1. Herinnert de Commissie zich dat de afgelopen decennia grote luchthavens werden gebouwd op 10 tot 40 km afstand van grote steden, die via een rechtstreekse aansluiting op het spoorwegnet goed bereikbaar zijn vanuit de stad en een invloedssfeer van enige honderden kilometers daaromheen?

2. Is het de Commissie bekend dat nieuwe luchtvaartmaatschappijen vooral verbindingen leggen tussen luchthavens op voormalige militaire bases of nabij kleinere steden, waardoor internationale reizigersstromen worden verlegd van centrale luchthavens bij grootstedelijke agglomeraties en spoorwegstations naar plekken die net als de oude luchthavens van vroeger volledig afhankelijk zijn van voor- en natransport over de weg?

3. Is het de Commissie bekend dat er een toenemende samenwerking ontstaat tussen voorheen zwakke regionale luchthavens en nieuwe luchtvaartmaatschappijen, waarbij zij wederzijds van elkaar afhankelijk worden, omdat deze luchthavens nieuwe klanten zoeken en de nieuw opkomende prijsvechters weinig kosten willen maken?

4. In welke mate wordt het aanbod van kleinere luchthavens aan goedkope luchtvaartmaatschappijen om over hun start- en landingsbanen en stationsfaciliteiten te beschikken tegen een in vergelijking met gewone luchthavens laag tarief, mede mogelijk gemaakt door de inzet van overheidsgeld van betrokken gemeenten of regionale besturen? Is in dat geval sprake van ongeoorloofde staatssteun of concurrentievervalsing?

5. Wat onderneemt de Commissie om te bevorderen dat internationaal en zeker intercontinentaal vliegverkeer geconcentreerd blijft of wordt op nabij grote agglomeraties gelegen luchthavens met een goede spoorwegaansluiting?

6. Wat onderneemt de Commissie om te bevorderen dat regionale luchthavens uitsluitend worden gebruikt ten behoeve van nabijgelegen steden en regio's op grote afstand van een centrale luchthaven in plaats van als een goedkope en overlastgevende concurrent voor de centrale luchthavens?

Antwoord van mevrouw de Palacio namens de Commissie

(15 mei 2003)

De Commissie is zich bewust van het bestaan van spoorwegverbindingen met vooral de grote luchthavens in de Unie. Niet alle luchthavens in de Unie zijn echter direct met het spoorwegnet verbonden.

De Commissie is zich bewust van de recente ontwikkelingen in de luchtvervoersector binnen de Unie, ook van de opkomst van zogenaamde lagekostenmaatschappijen die tengevolge van een aantal redenen een kostenstructuur hebben welke afwijkt van die van de gevestigde luchtvaartmaatschappijen. Sommige van deze lagekostenmaatschappijen, maar niet allemaal, concentreren hun activiteit op andere dan de grote luchthavens in de Unie. Er zijn geen aanwijzingen dat de internationale passagiersstromen tengevolge van deze ontwikkeling in het algemeen worden afgeleid naar die kleinere luchthavens. De door de lagekostenmaatschappijen aangeboden vluchten beantwoorden veeleer aan een zich wijzigende en toenemende vraag van reizigers naar een nieuw type van luchtvaartdiensten, namelijk directe vluchten van punt tot punt, met een zeer beperkte dienstverlening aan boord en reservering via het internet in plaats van het reisbureau. De Commissie merkt op dat deze nieuwe ontwikkeling in het luchtvervoer ook een gevolg is van de huidige open markttoegang, waarin luchtvaartmaatschappijen en klanten die beslissingen kunnen nemen welke het meest in hun belang zijn.

Of de relevante luchtvaartmaatschappijen die kleinere luchthavens kunnen gebruiken tegen ongewoon lage tarieven is niet gemakkelijk te zeggen, aangezien de kortingen op de officiële tarieven niet altijd openbaar worden gemaakt en de Commissie niet systematisch over dergelijke gevallen wordt geïnformeerd. Of er in bepaalde specifieke gevallen staatssteun wordt verleend zodat de mededinging vervalst wordt, moet geval per geval worden beoordeeld. In het geval van Ryanair, dat naar verluidt gunstige commervciële exploitatievoorwaarden heeft verkregen van de Waalse autoriteiten en van de luchthaven van Charleroi en dat nu onder die voorwaarden op Charleroi vliegt, heeft de Commissie besloten een formeel onderzoek te openen om na te gaan of de betrokken staatssteun verenigbaar is met artikel 87 van het EG-Verdrag. Dit onderzoek is momenteel aan de gang.

Het beleid van de Commissie is er hoegenaamd niet op gericht de luchtvaartmaatschappijen ertoe aan te sporen hun commerciële activiteit op deze of gene categorie van luchthavens te ontplooien. De keuze van een luchthaven hangt in een geliberaliseerde markt af van door de luchtvaartmaatschappijen gemaakte commerciële overwegingen. Zolang de communautaire wetgeving volledig wordt nageleefd, is het niet aan de Commissie om tussenbeide te komen in die besluitvorming.