SCHRIFTELIJKE VRAAG P-1037/97 van Nikitas Kaklamanis (UPE) aan de Raad (11 maart 1997)

Betreft: Crisis in Albanië

Verrast door de gebeurtenissen in Albanië, volgt de internationale publieke opinie de verdere ontwikkelingen aldaar. Albanië is een land van bijzonder belang voor de EU, omdat het onder meer rechtstreeks grenst aan twee lidstaten, te weten Italië en Griekenland.

Er is sprake van een chaotische situatie met een ongecontroleerd optreden van parastatale organisaties, die echter volgens berichten van alle internationale massamedia geleid worden door president Berisha.

Deze organisaties zijn vooral actief in het zuiden van Albanië, waar de Griekse minderheid sterk vertegenwoordigd is en ook de zetel van het Griekse consulaat gevestigd is.

Ik breng hier mijn ernstige ongerustheid naar voren over gewelddadigheden tegen de Griekse minderheid (pogrom) en tegen het Griekse consulaat. De heer Berisha heeft behoefte aan zoenoffers.

Kan de Raad meedelen:

1. waarom de Raad van ministers van Buitenlandse Zaken niet onmiddellijk bijeengeroepen is om de crisis in Albanië te bespreken;

2. welke spoedmaatregelen hij denkt te nemen opdat dit land terugkeert tot een situatie van democratie en politieke rust;

3. hoe hij denkt te reageren en de Griekse minderheid denkt te beschermen indien deze het slachtoffer van ongemotiveerde agressie wordt?

Gecombineerd antwoord op de schriftelijke vragen P-1037/97, E-1043/97 en E-1062/97 (14 juli 1997)

Sinds het uitbreken van de huidige crisis in februari van dit jaar staat Albanië bovenaan op de agenda van de Raad; de Raad heeft zich actief ingezet om Albanië te helpen terug te keren naar politieke stabiliteit en de binnenlandse veiligheid te herstellen; hij verleent humanitaire bijstand en werkt samen met de internationale financiële instellingen aan steun voor bredere economische hervormingen.

In maart 1997 heeft de Raad het initiatief genomen om binnen het coördinerende kader van de OVSE een adviesmissie voor Albanië te organiseren om advies uit te brengen over humanitaire, economsiche, politieke en veiligheidskwesties. Er werd onmiddellijk een verkenningsteam uitgezonden om die missie voor te bereiden. Aan de hand van de aanbevelingen van dat team is, naast de door Italië geleide multinationale beschermingsmacht (MNPF) de internationale adviesmissie ingesteld. De Raad steunt ten volle de inspanningen van de staten (Italië, Frankrijk, Griekenland, Spanje, Portugal, Oostenrijk, Denemarken, Turkije en Roemenië) welke deelnemen aan de MNPF, die bijdraagt tot een veilig klimaat waarin zonder risico's internationale bijstand kan worden verleend. De Raad staat ook positief tegenover de versterking van de waarnemersmissie van de Europese Gemeenschap (ECMM).

De Unie hecht bijzonder veel belang aan een hechte samenwerking en coördinatie tussen de betrokken internationale organisaties. Zij steunt voluit de inspanningen terzake van de heer Vranitzky, algemeen coördinator en persoonlijk vertegenwoordiger van de fungerend voorzitter van de OVSE, en diens afgevaardigde ter plaatse, de heer Grubmayr.

De Raad is ingenomen met het besluit van de Albanese autoriteiten om op 29 juni verkiezingen te houden, en verwacht dat alle politieke partijen op volwaardige wijze aan de verkiezingen deelnemen en de resultaten ervan eerbiedigen. Hij beklemtoonde dat de verantwoordelijkheid voor de toekomst van het land in eerste instantie bij het Albanese volk ligt. Hij riep de internationale gemeenschap op het verkiezingsproces te steunen, met name door het noodzakelijke aantal waarnemers beschikbaar te stellen.

Op 2 juni 1997 heeft de Raad op basis van artikel J.2 een gemeenschappelijk standpunt vastgesteld waarin het algemene kader geschetst wordt van het optreden van de EU in Albanië. De Unie zal Albanië binnen het coördinerende kader van de OVSE bijstaan bij het bevorderen van het democratisch proces, de terugkeer naar politieke stabiliteit en het herstel van de binnenlandse veiligheid en bij het houden van vrije en eerlijke verkiezingen. Hij zal humanitaire bijstand blijven verstrekken waar dit nodig is en zal steun blijven verlenen voor economische hervormingen, in overeenstemming met zijn regionale aanpak en behoudens de toezegging van de Albanese autoriteiten zich in te zetten voor serieuze hervormingen.

De Raad heeft er nota van genomen dat de Commissie namens de Europese Gemeenschap, via het Bureau voor humanitaire hulp van de Europese Gemeenschap (ECH=) in de onmiddellijke behoeften van het Albanese volk voorziet; overweegt de PHARE-steun te concentreren op gebieden die verband houden met de versterking van de democratie, het herstel van de economische activiteiten en de hervorming van de overheidsdiensten; de verstrekking van financiële steun coördineert met de internationale financiële instellingen; bereid is een bijdrage te leveren aan het initiatief van de WEU en de Raad van Europa waarmee wordt beoogd weer een levensvatbare Albanese politiedienst op te zetten, alsmede bereid is de ondersteunings- en waarnemingsactiviteiten van de OVSE bij de verkiezingen te steunen.

De Raad heeft nota genomen van de informatie van Italië en de Commissie, respectievelijk over de internationale ministeriële Albanië-conferentie die na de verkiezingen zou moeten plaatsvinden te Rome en over de voorgestelde donorconferentie van het IMF, welke zou moeten plaatsvinden nadat de nieuwe Albanese regering een begin gemaakt heeft met de uitvoering van een door het IMF gesteund economisch programma.

De Raad heeft de Albanese regering herhaaldelijk het standpunt van de Europese Unie met betrekking tot de ontwikkelingen in Albanië uiteengezet, alsook de gevolgen die deze ontwikkelingen kunnen hebben voor de betrekkingen van Albanië met de Europese Unie, en blijft via de hoofden van de missies van de Unie in contact met de Albanese autoriteiten.

De Raad is ervan overtuigd dat de genoemde inspanningen tevens zullen bijdragen tot de veiligheid en het welzijn van de Griekse minderheid in Albanië.