SCHRIFTELIJKE VRAAG E-3387/00

van Erik Meijer (GUE/NGL) aan de Commissie

(3 november 2000)

Betreft: Het werven van klanten voor luchtverkeer over korte afstanden die worden bediend met een frequente treinverbinding

1. Is het de Commissie bekend dat in Nederland de luchtvaartmaatschappij Air France reclame maakt met kortingen voor frequente gebruikers van de vliegroute Amsterdam-Parijs, waarbij na het maken van vijf vluchten de zesde vlucht gratis wordt aangeboden?

2. Acht de Commissie een dergelijke reclamecampagne in overeenstemming met de grote investeringen die sinds 20 jaar worden gedaan voor de aanleg van hogesnelheidsspoorlijnen, die door de inzet van snelle en frequente treinen van stadscentrum tot stadscentrum een alternatief vervoer bieden dat nauwelijks meer tijd kost dan het vliegtuig en daarmee vliegen overbodig maken voor het personenvervoer op korte en middellange afstanden tot 1000 km?

3. Is de Commisie ook niet van mening dat het alleen al vanwege de noodzakelijke beperking van het ruimtebeslag en de geluidsoverlast van luchthavens wenselijk is om het gebruik van het vliegtuig te ontmoedigen en dat van de trein te bevorderen, en dat dit zeker van toepassing dient te zijn op de verbinding tussen Amsterdam en Parijs waar de luchthavens ondanks hun groei vollopen, terwijl bovendien op alle trajectgedeelten minstens één trein per uur de verbinding onderhoudt en voor het gedeelte tussen Brussel en Parijs de hogesnelheidslijn reeds enkele jaren is voltooid?

4. Zijn aan de Commissie meer gevallen bekend waar ondanks het bestaan van een snelle grensoverschrijdende spoorverbinding vliegtuigmaatschappijen proberen om hun marktaandeel zo groot mogelijk te laten zijn?

5. Wat denkt de Commissie daadwerkelijk te ondernemen om het gebruik van vliegtuigen voor afstanden onder 1000 km te ontmoedigen en de concurrentiepositie van de spoorwegen te versterken?

Antwoord van mevrouw de Palacio namens de Commissie

(21 december 2000)

De Commissie is niet op de hoogte van deze kortingsregeling die door Air France wordt aangeboden aan reizigers op de lijn Amsterdam-Parijs. Het genoemde prijsbeleid lijkt verenigbaar te zijn met een geliberaliseerde vervoersmarkt waar prijzen worden bepaald door een normaal functionerend marktmechanisme.

Dergelijke reclamecampagnes zijn normale commerciële praktijken die verenigbaar zijn met het principe van vrije verlening van vervoersdiensten en het principe van vrije keuze van vervoerswijze. Of vervoersdiensten tussen verschillende vertrekplaatsen en bestemmingen al dan niet worden onderhouden, is een beslissing van de maatschappijen die deze diensten aanbieden.

De Commissie is op de hoogte van de capaciteits- en milieuproblemen op een aantal luchthavens en heeft deze problemen behandeld in haar mededeling Luchtvervoer en het Milieu(1), waarin de rol van andere vervoerswijzen wordt benadrukt, in het bijzonder de alternatieven die hogesnelheidstreinen kunnen bieden om de druk op ATM-systemen te verlichten en om de situatie op verstopte luchthavens te vergemakkelijken. In dit verband zal de Commissie haar inspanningen opvoeren om ervoor te zorgen dat, door het vervangen van korte afstandsvluchten door vervoer per spoor, deze laatste vervoerstak competitiever is en beter geïntegreerd wordt.

Enerzijds vindt de Commissie het normaal dat er in een concurrerende markt naar wordt gestreefd om het marktaandeel te optimaliseren. Anderzijds is de Commissie van mening dat het, met het oog op eerlijke concurrentie, noodzakelijk is de concurrentievoorwaarden tussen verschillende vervoerswijzen te harmoniseren. Er bestaan andere gevallen waar de passagiers de keuze hebben tussen de trein of het vliegtuig (Londen-Brussel, Parijs-Brussel) en waar luchtvaart- en spoorwegmaatschappijen beide proberen hun marktaandeel te vergroten, rekening houdend met de onderliggende kostenstructuur. Dit is het gevolg van een marktgestuurd proces waarin de betrokken spoorweg- en luchtvaartmaatschappijen zelf besluiten om al dan niet vervoersdiensten aan te bieden. Diezelfde dienstverleners nemen ook beslissingen over intermodale samenwerking, zoals dit het geval was voor de lijnen Brussel-Parijs en Frankfurt-Stuttgart.

Het spoor- en luchtvervoer zijn niet alleen concurrerende maar ook complementaire elementen in de vervoersketen. In die optiek wil de Commissie de nodige voorwaarden definiëren voor een evenwichtige ontwikkeling van de verschillende vervoerswijzen en de intermodaliteit, daarbij zo goed mogelijk gebruik makend van hun relatieve voordelen. Dit brengt met zich mee dat er een kader moet worden gecreëerd voor eerlijke concurrentie, en maatregelen moeten worden genomen die de integratie van verschillende vervoerswijzen bevorderen, zoals een gemeenschappelijke reserveringssysteem, gemeenschappelijke veiligheidsregels, geïntegreerde afhandeling van bagage en een compatibel systeem voor de ticketverkoop.

In het aangekondigde witboek over het vervoersbeleid zal een aantal maatregelen worden aangegeven om het spoorvervoer beter in de logistieke keten te integreren.

(1) COM(1999) 640 def.