SCHRIFTELIJKE VRAAG E-1979/02

van Roberta Angelilli (UEN) aan de Commissie

(8 juli 2002)

Betreft: Opvang van woonwagenbewoners in de Europese steden

De opvang van groepen woonwagenbewoners is in talrijke Europese steden een van de meest urgente problemen geworden. Vaak blijven omvangrijke groepen woonwagenbewoners lange tijd op dezelfde plek, met alle problemen van dien: logistieke problemen en problemen in de samenleving met de plaatselijke bevolking. Problemen bij de integratie en het gebrek aan geschikte structuren kunnen bovendien aanleiding zijn tot zowel groeiende intolerantie als noodsituaties onder de woonwagenbewoners op het gebied van de gezondheidszorg.

Ik verzoek de Commissie derhalve te antwoorden op de volgende vragen:

1. Zijn er voorbeelden van goede praktijken voor de opvang van groepen woonwagenbewoners in de Europese steden?

2. Zijn er studies of onderzoeken over het verschijnsel van de migrerende bevolkingen in Europa?

3. Kan de Commissie een algemeen oordeel vellen over dit vraagstuk?

Antwoord van de heer Vitorino namens de Commissie

(14 oktober 2002)

1. De bevordering en bescherming van de rechten van minderheden vormt een integrerend deel van het mensenrechtenbeleid van de Unie. Bijzondere aandacht wordt besteed aan de zigeuners, waarvan er ongeveer zes miljoen in de kandidaat-lidstaten wonen. In de Mededeling van de Commissie aan de Raad en het Europees Parlement betreffende de rol van de Unie bij de bevordering van de mensenrechten en de democratisering in derde landen(1) is prioriteit toegekend aan de financiering van de strijd tegen racisme, xenofobie en de discriminatie van minderheden. Op basis hiervan is in april 2002 in het kader van het Europees Initiatief voor Democratie en Mensenrechten (EIDHR) in verband met deze problematiek een oproep tot het indienen van voorstellen gepubliceerd. Het EIDHR heeft in het verleden actief bijgedragen tot de ondersteuning van zigeuners. Momenteel lopen er verschillende projecten met de Raad van Europa, de Organisatie voor Veiligheid en Samenwerking in Europa (OVSE) en bepaalde niet-gouvernementele organisaties zoals Minorities Rights Group International of Caritas(2).

Tussen 1998 en 2001 heeft de Commissie voorbereidende acties ter bestrijding en voorkoming van sociale uitsluiting gefinancierd. Het doel van deze programma's was via uitwisseling tussen de lidstaten kennis over het bestrijden van sociale uitsluiting te verspreiden. In het kader van deze programma's is steun toegekend aan een groot aantal initiatieven in verband met

de integratie van migranten in het algemeen en van nomadenvolken in het bijzonder. Details over de gesteunde projecten zijn beschikbaar op de website sociale integratie van het Directoraat-generaal Werkgelegenheid en sociale zaken: http://esnet.cec/comm/employment_social/soc-prot/soc-incl/prep_mes_en.htm. De Commissie plant momenteel de publicatie van de uit deze voorbereidende acties getrokken lessen.

2. Wat de studies betreft, zijn er verschillende onderzoeksnetwerken betreffende immigratie en met migranten verband houdende kwesties. Een project dat specifiek betrekking heeft op het probleem van nomadenvolken in Europa, onderzoekt de onderwijssituatie van zigeunerkinderen in Spanje, Frankrijk en Italië. Dit project wordt gecoördineerd door de Universitat Jaume I, Castellón de la Plana, Spanje.

Meer algemeen is het doel om behoorlijke huisvesting voor iedereen te verzekeren aan de orde gesteld in het Gezamenlijk Verslag inzake sociale integratie dat in december 2001 door de Europese Raad van Laken is goedgekeurd. Het was gebaseerd op een analyse van de door de lidstaten opgestelde nationale actieplannen ter bestrijding van armoede en sociale uitsluiting. De specifieke uitdaging van steun voor de behoeften van nomadenvolken inzake huisvesting en integratie is duidelijk een onderdeel van deze algemene uitdaging, ook al zijn slechts enkele lidstaten op dit punt ingegaan. In dit verband is het evenwel interessant te vermelden dat Ierland in zijn herziene Nationale strategie ter bestrijding van armoede (National Anti-Poverty Strategy) een aantal doelstellingen voor integratie van de leden van een rondtrekkende gemeenschap, onder meer ook in verband met huisvesting, heeft geformuleerd. Tevens kan worden opgemerkt dat de Commissie onlangs een samenwerkingsprocedure heeft gestart om de kandidaat-lidstaten bij de nieuwe strategie van sociale integratie van de Unie te betrekken. Het is frappant dat in enkele van deze landen dringend moet worden ingegaan op de uitdaging van de integratie van zigeuners; huisvesting vormt daarvan een belangrijk onderdeel. Algemeen is de kwestie van huisvesting van immigranten en specifieke migrantenvolken belangrijk voor de Unie en zij zal waarschijnlijk steeds belangrijker worden. De hoop is dan ook dat de lidstaten er meer aandacht aan zullen besteden in hun volgende nationale actieplannen ter bestrijding van armoede en sociale uitsluiting die in 2003 worden verwacht.

3. Gelijkheid voor de wet en de bescherming tegen discriminatie voor iedereen zijn universele rechten die erkend zijn door verschillende internationale verdragen en met name door het Europees Verdrag tot bescherming van de rechten van de mens en de fundamentele vrijheden, dat door alle lidstaten is geratificeerd. Ook in het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie worden deze grondrechten erkend (zie met name artikel 21 dat elke discriminatie, met name op grond van ras, etnische of sociale afkomst of het behoren tot een nationale minderheid verbiedt en artikel 22 betreffende de eerbiediging van de culturele, godsdienstige en taalkundige verscheidenheid).

Het EG-Verdrag voorziet in bevoegdheden om discriminatie op grond van geslacht, ras of etnische afstamming, godsdienst of overtuiging, handicap, leeftijd of seksuele geaardheid te bestrijden (artikel 13). De Raad heeft in 2000 een pakket maatregelen ter bestrijding van discriminatie goedgekeurd. In het kader hiervan zijn een communautair actieprogramma ter bestrijding van discriminatie(3) en twee richtlijnen ter uitvoering van deze bevoegdheden(4) vastgesteld.

(1) COM(2001) 252 def.

(2) Zie de website van DG RELEX over de rechten van minderheden: http://europa.eu.int/comm/external_relations/human_rights/rm/index.htm.

(3) Besluit 2000/750/EG van de Raad van 27 november 2000 tot vaststelling van een communautair actieprogramma ter bestrijding van discriminatie, PB L 303 van 2.12.2000.

(4) Richtlijn 2000/43/EG van de Raad van 29 juni 2000 houdende toepassing van het beginsel van gelijke behandeling van personen ongeacht ras of etnische afstamming, PB L 180 van 19.7.2000; Richtlijn 2000/78/EG van de Raad van 27 november 2000 tot instelling van een algemeen kader voor gelijke behandeling in arbeid en beroep, PB L 303 van 2.12.2000.