NL Publicatieblad van de Europese Unie CE 88/468

(2004/C 88 E/0482)

SCHRIFTELIJKE VRAAG E-3560/03

van José Ribeiro e Castro (UEN) aan de Commissie

(1 december 2003)

Betreft: Al-Qaeda — internationale financieringsnetwerken

De Britse krant „The Financial Times” maakte op 11 november jl. bekend dat volgens een VN-rapport Al-Qaeda en zijn financiers, ondanks de aanzienlijke vooruitgang die is geboekt in de bestrijding ervan, nog steeds actief zijn op de internationale financiële markten.

Het internationale systeem dat in het leven is geroepen om de geldstromen ten voordele van Al-Qaeda te stoppen wordt op losse schroeven gezet door het gebrek aan medewerking van diverse landen, leemtes in de wetgeving en het gebrek aan politieke wil om dit reusachtige probleem aan te pakken.

In het VN-rapport is sprake van Youssef Nada en Ahmed Idris Nasreddin, twee bestuurders van de financiële groep al-Taqwa, die door de Verenigde Staten beschouwd wordt als de grootste geldschieter van de terreurorganisatie. De Europese en Noord-Amerikaanse recherche beschouwt al-Taqwa als de spil van talrijke netwerken die terreuracties financieren en daarbij ook kunnen rekenen op de steun van financiële of zelfs caritatieve Islamitische organisaties.

Ondanks het feit dat beide mannen als „terreurfinanciers” gebrandmerkt staan en hun banktegoeden werden bevroren, bezitten zij naar verluidt nog steeds belangen en eigendommen in Zwitserland en Italië.

„Off-shores” en trusts schijnen de meest courante technieken te zijn om de bestemming en de herkomst van dit bloedgeld te verbergen.

Youssef Nada schijnt in januari naar Liechtenstein te zijn verhuisd om de registratiegegevens van twee met al-Taqwa gelieerde bedrijven te veranderen, waarmee hij het VN-verbod met voeten treedt.

Al-Qaeda, de Taliban en hun helpers en bondgenoten zijn volgens het VN-rapport dus nog steeds in staat om aanzienlijke bedragen te verwerven, te vragen, te ontvangen, te transfereren en te verdelen.

Kan de Commissie mij meedelen:

— of zij over informatie beschikt in verband met deze feiten?

— of zij op de hoogte is van het bestaan van verrichtingen in de EU waarbij terroristen zijn betrokken?

— over welke informatie zij beschikt over de activiteiten van de groep al-Taqwa in de EU, en in landen waarmee de EU geprivilegieerde betrekkingen onderhoudt zoals de lidstaten van de EER?

— welke maatregelen zij heeft genomen of van plan is te nemen om ervoor te zorgen dat de VN-resoluties worden nageleefd en dat de doorstroming van kapitaal om terreurorganisaties te financieren wordt tegengehouden? Wat stelt de Commissie voor om het systeem te verbeteren en te vernieuwen? Is de Commissie voornemens deze verbeteringen al toe te passen in het kader van de EU?

Antwoord van de heer Patten namens de Commissie

(12 januari 2004)

De Commissie heeft nota genomen van het tweede verslag van een VN-monitoringgroep die wordt voorgezeten door de heer Chandler, die rapporteert aan het Sanctiecomité van de VN-Veiligheidsraad inzake Al Qa'ida en de Taliban (hierna het VN-comité genoemd). Dit verslag is uitgebracht op 1 december 2003 en kennelijk voor die datum door The Financial Times ingezien. Het betreft de tenuitvoerlegging van de beperkende maatregelen tegen Usama bin Laden en het Al Qa'ida-netwerk, die door de VN-Veiligheidsraad zijn vastgesteld in een aantal resoluties uit hoofde van hoofdstuk VII van het Handvest van de Verenigde Naties.

De Commissie is van mening dat het allereerst aan het VN-comité of de VN-Veiligheidsraad zelf is om te beoordelen of de informatie in het verslag van de monitoringgroep instelling van aanvullende maatregelen of wijziging van de bestaande maatregelen rechtvaardigt. De Veiligheidsraad zal de desbetreffende resoluties toetsen in januari 2004.

Wat de bestaande maatregelen betreft kan worden opgemerkt dat Verordening (EG) nr. 881/2002 (1) van de Raad de bevriezing voorschrijft van tegoeden en economische middelen die toebehoren aan personen, groepen en entiteiten waarvan door het VN-comité is vastgesteld dat zij voldoen aan de voorwaarden van Resolutie 1267(1999) of Resolutie (1390(2002). De verordening voorziet ook in een verbod op de terbeschikkingstelling van tegoeden en economische middelen aan dergelijke personen, groepen en entiteiten.

Verordening (EG) nr. 881/2002 legt beperkingen op aan het gebruik van tegoeden en economische middelen die aan de betrokken personen, groepen en entiteiten toebehoren. Deze maatregelen staan echter niet gelijk aan beslaglegging. De betrokken personen, groepen en entiteiten blijven derhalve in het bezit van rente en vermogen totdat een bevoegde autoriteit volgens een toepasselijke (strafrechtelijke of andere) procedure van een lidstaat anders beslist.

Het tweede verslag van de monitoringgroep beschrijft activiteiten van de heer Youssef Nada en de heer Ahmed Idris Nasreddin als voorbeeld van het aanhoudende inzetten van lege vennootschappen en offshore-trusts door personen, groepen en entiteiten die op de lijst van het VN-comité voorkomen. De redenen waarom de monitoringgroep deze personen heeft uitgekozen voor een „diepgaand onderzoek”, zoals punt 70 van het verslag het noemt, zijn niet geheel duidelijk. Uit het voorbeeld blijkt echter dat het om de financiering van terrorisme effectief te voorkomen noodzakelijk is dat rechtspersonen en entiteiten adequaat worden geregistreerd. Alleen dan kunnen de autoriteiten vaststellen wie de begunstigde eigenaars van een rechtspersoon of een entiteit zijn.

Derde landen als Zwitserland en Liechtenstein hebben de Commissie geen gegevens verstrekt over mogelijke activiteiten van de heer Nada en Al Taqwa Ltd. in de Gemeenschap. Het is aan de lidstaten om te onderzoeken of de bepalingen van Verordening (EG) nr. 881/2002 zijn overtreden en of rechtspersonen of entiteiten banden hebben met personen, groepen en entiteiten waarvan door het VN-comité reeds is vastgesteld dat zij voldoen aan de voorwaarden van Resolutie 1267(1999) of Resolutie (1390(2002). In voorkomend geval dienen de lidstaten het VN-comité voor te stellen ten aanzien van de onderzochte rechtspersoon of entiteit eenzelfde conclusie vast te stellen.

(1) Verordening (EG) nr. 881/2002 tot vaststelling van bepaalde specifieke beperkende maatregelen tegen sommige personen en entiteiten die banden hebben met Usama bin Laden, het Al-Qa'ida-netwerk en de Taliban, en tot intrekking van Verordening (EG) nr. 467/2001 van de Raad tot instelling van een verbod op de uitvoer van bepaalde goederen en diensten naar Afghanistan, tot versterking van het verbod op vluchten en verlenging van de bevriezing van tegoeden en andere financiële middelen ten aanzien van de Taliban van Afghanistan, PB L 139 van 29.5.2002.