SCHRIFTELIJKE VRAAG P-1979/00

van Bart Staes (Verts/ALE) aan de Commissie

(7 juni 2000)

Betreft: Deelname Commissie-ambtenaren aan lokale verkiezingen in de Belgische federatie

Krachtens artikel 19, lid 1 van het EG-Verdrag hebben EU-onderdanen actief en passief stemrecht in de Belgische federatie.

De Commissie zou evenwel een intern reglement hebben uitgevaardigd dat het voor ambtenaren van de Commissie zeer onaantrekkelijk maakt zich kandidaat te stellen. Ze moeten bij een eventuele kandidaatstelling drie maanden verlof zonder wedde nemen.

Deze maatregel staat haaks op de bekommernis om EU-onderdanen, en dus ook ambtenaren van de Commissie, te integreren in het sociale weefsel van hun woonplaats. Bovendien wordt op deze wijze de betrokkenheid van ambtenaren bij de lokale besluitvorming fundamenteel uitgehold.

1. Heeft de Commissie een intern reglement uitgevaardigd dat ambtenaren van de Commissie verplicht om drie maanden verlof zonder wedde te nemen indien ze kandidaat zijn voor de gemeente- en/of OCMW-raadsverkiezingen in de Belgische federatie? Zo ja, welke zijn de letterlijke bepalingen van dit intern reglement?

2. Erkent de Commissie dat een dergelijk reglement in strijd is met de bekommernis om EU-onderdanen, en dus ook ambtenaren van de Commissie, ten volle te integreren in het sociale weefsel van hun verblijfplaats? Zo ja, zal de Commissie het betrokken reglement intrekken? Zo neen, op welke wijze is de verplichting om drie maanden verlof zonder wedde te nemen te verzoenen met bekommernis om EU-onderdanen, en dus ook ambtenaren van de Commissie, te integreren in het sociale weefsel van hun woonplaats?

3. Erkent de Commissie dat een dergelijk reglement de betrokkenheid van ambtenaren bij de lokale besluitvorming fundamenteel uitholt? Zo ja, zal de Commissie het betrokken reglement intrekken? Zo neen, op welke wijze is de verplichting om drie maanden verlof zonder wedde te nemen te verzoenen met de bekommernis om ambtenaren van de Commissie ten volle te betrekken bij de lokale besluitvorming?

Antwoord van de heer Kinnock namens de Commissie

(13 juli 2000)

De Commissie heeft geen intern reglement uitgevaardigd met de strekking die door het Parlementslid is vermeld.

De enige bepalingen in the Statuut voor ambtenaren die hierop betrekking hebben en van toepassing zijn voor de ambtenaren van alle instellingen en niet alleen voor Commissie-ambtenaren zijn te vinden in artikel 15 daarvan: De ambtenaar die kandidaat is voor een openbaar ambt dat door middel van verkiezing wordt verkregen, dient verlof om redenen van persoonlijke aard aan te vragen en wel voor ten hoogste drie maanden. Het tot aanstelling bevoegde gezag beoordeelt de positie van de ambtenaar die tot een zodanig ambt is verkozen. Naar gelang van het gewicht van het ambt en van de verplichtingen welke daaruit voor de ambtsdrager voortvloeien, beslist het tot aanstelling bevoegde gezag of de betrokkenen in actieve dienst wordt gehandhaafd dan wel of hij verlof om redenen van persoonlijke aard moet aanvragen. Het verlof duurt in dit geval even lang als zijn mandaat.

Deze bepalingen houden in dat de Commissie ambtenaren toestaat actief te zijn met betrekking tot de publieke zaak in hun woonplaats, daarbij rekening houdend met aspecten zoals het feit of potentiële kandidaten zich voltijds aan hun verkiezingscampagne wensen te wijden, de aard en de verplichtingen van de functie waarvoor men kandidaat is, en of hierdoor de beschikbaarheid van de ambtenaren ten aanzien van hun instelling excessief in het gedrang komt.

Als een ambtenaar voor een openbaar ambt wordt verkozen, bekijkt de Commissie voorts of het werk dat voorvloeit uit de uitoefening van de door verkiezing verkregen functies gevolgen zal hebben voor de professionele verplichtingen van die persoon ten aanzien van de instelling en verder of het vervullen van deze functies op een of andere manier nadelig zou kunnen zijn voor de instelling. De Commissie beslist dan of de ambtenaar in actieve dienst kan blijven dan wel of hem moet worden verzocht verlof om redenen van persoonlijke aard aan te vragen voor de periode waarin hij het ambt uitoefent. Er zij echter op gewezen dat deze situatie zich maar uiterst zelden voordoet voor een ambtenaar die op lokaal niveau in een vertegenwoordigende functie wordt verkozen.

Dit zijn de enige gevallen in verband met deelneming aan het openbare leven waarin ambtenaren wordt verzocht verlof om redenen van persoonlijke aard aan te vragen.

De Commissie is van mening dat deze bepalingen zowel voor de kandidaten voor lokale verkiezingen als hun werkgevervoldoende vrijheid en discretie laten. Ze ontkent bijgevolg dat deze bepalingen op onredelijke wijze afbreuk doen aan de rechten van ambtenaren om politiek actief te zijn, zich voor verkiezingen kandidaat te stellen of verkozen te worden tot vertegenwoordiger op welk niveau dan ook, en dat ze in strijd zijn met de integratie van ambtenaren in het openbare leven en de democratische procedures van de lidstaten waar ze wonen.

Daarom wordt door de Commissie niet overwogen om deze bepalingen te wijzigen.

De enige maatregel die de Commissie in verband met de aanstaande gemeenteraadsverkiezingen in België heeft genomen, is dat zij via een bericht in het interne mailingsysteem er de aandacht van de ambtenaren op heeft gevestigd dat België op 27 januari 1999 een wet tot uitvoering van Richtlijn 94/80/EG van de Raad van 19 december 1994 heeft goedgekeurd waarbij niet-Belgische onderdanen van de Europese Unie met woonplaats in België het kiesrecht in lokale verkiezingen kunnen opeisen en waarin de ambtenaren die voldoen aan de voorwaarden inzake burgerschap van de Unie en verblijf, is gewezen op hun rechten om zich als kiezer te laten registreren, te stemmen en zich kandidaat te stellen.