SCHRIFTELIJKE VRAAG E-3924/02

van Olivier Dupuis (NI) aan de Commissie

(14 januari 2003)

Betreft: Dood van de Tsjetsjeen Salman Raduyev in een Russische gevangenis

Op zondag 15 december 2002 heeft de Russische minister van Justitie medegedeeld dat Salman Raduyev de eerste Tsjetsjeense commandant die gearresteerd is en door

de rechtbank veroordeeld is tot levenslange gevangenisstraf voor de gijzelname in Kisljar in 2001 op 14 december 2002 op de ziekenafdeling van de Siberische gevangenis de witte zwaan in de stad Solikamsk (regio Perm) na een dagenlange doodstrijd op 35-jarige leeftijd is overleden aan de gevolgen van een inwendige bloeding, die volgens Russische bronnen te wijten was aan oude oorlogswonden welke nooit geheel waren genezen (sic).

Op maandag 16 december 2002 is in de Moskouse krant Kommersant een artikel verschenen, overgenomen door de Süddeutsche Zeitung, waarin anonieme verklaringen waren opgenomen van het gevangenispersoneel, volgens welke Raduyev naar zeggen van zijn celgenoot doodgeslagen zou zijn na zich te hebben verzet tegen een onverwachte doorzoeking van de cel door de gevangenisbewakers. De Russische minister van Justitie had op grond van de getuigenissen van o.a. Salman Raduyev Denemarken en Groot-Brittannië om de arrestatie en uitlevering van Akhmed Zakaiev verzocht, aangezien Raduyev verklaard zou hebben dat Zakaiev persoonlijk zou hebben meegedaan aan ontvoering van personen en terroristische daden. In hetzelfde artikel suggereerde de krant Kommersant het volgende scenario van de gebeurtenissen: Raduyev zou eerst gedwongen zijn verklaringen tegen Zakaiev af te leggen en zou vervolgens geëlimineerd zijn.

Is de Commissie op de hoogte van deze informatie en, zo ja, hoe heeft zij gereageerd? Welke officiële stappen denkt de Commissie te ondernemen om helderheid te verschaffen over de werkelijke omstandigheden van de dood van Raduyev? Wat denkt de Commissie meer in het algemeen over de capaciteit van de Russische staat om de verplichtingen van een rechtsstaat na te komen?

Antwoord van de heer Patten namens de Commissie

(5 februari 2003)

De Commissie is op de hoogte van het overlijden van de veroordeelde Tsjetsjeen Salman Raduyev in de gevangenis van Solikamsk in december vorige jaar. Het is haar tevens bekend dat bepaalde vermoedens over de doodsoorzaak van de heer Raduyev de ronde doen en hoopt dat deze snel en op onafhankelijke en onpartijdige wijze zullen worden onderzocht. Zij verzoekt diegenen die vraagtekens plaatsen bij de opgegeven doodsoorzaak hun argumenten ter onderzoek voor te leggen aan de relevante Russische autoriteiten waaronder de Ombudsman voor de mensenrechten van de Doema, de heer Mironov. De resultaten van een dergelijk onderzoek dienen absoluut openbaar te worden gemaakt. De Commissie zal de ontwikkelingen in deze zaak op de voet volgen.

De Commissie wijst erop dat de tenuitvoerlegging van gedeelde waarden op het gebied van democratie en mensenrechten het fundament vormt van de Partnerschaps- en Samenwerkingsovereenkomst tussen de EU en Rusland en dat deze waarden een sleutelelement vormen van het partnerschap tussen beide landen. De Commissie zal de kwestie van de eerbiediging van de mensenrechten dan ook telkens weer aan de orde blijven stellen in het kader van de bilaterale politieke dialoog van de EU met de Russische Federatie.

Verder mag niet worden vergeten dat de Commissie zich inzet voor de eerbiediging van de mensenrechten en de democratie in Rusland door middel van een aantal projecten die gefinancierd worden uit hoofde van het Europees Initiatief voor Democratie en Mensenrechten. Deze activiteiten worden uitgevoerd in samenwerking met burgerverenigingen en internationale organisaties als de Raad van Europa. Daarnaast is ook het Tacis-programma actief op dit gebied.