SCHRIFTELIJKE VRAAG E-2515/99

van Mikko Pesälä (ELDR) aan de Commissie

(22 december 1999)

Betreft: Aandacht voor de plannen in verband met vlasverwerking in het voorstel over vlas

Het door de Commissie voorbereide voorstel voor een nieuwe EU-verordening over vlasvezels doet voor Finland een probleem rijzen, omdat wordt voorgesteld de productiequota voor vezelvlas vast te leggen op grond van hoeveel elk land tevoren produceerde. In het verleden was de teelt van vezelvlas in Finland slechts bescheiden van omvang.

In Finland staat de teelt van vezelvlas nog in de kinderschoenen en daardoor lag de productie er de jongste jaren laag, met slechts een duizendtal hectare per jaar. Op dit ogenblik is de Finse landbouw onderhevig aan structurele veranderingen, waarbij de landbouwgronden voor andere teelten worden aangewend en waarbij naar nieuwe, rendabele productievormen wordt uitgekeken. Vezelvlas wordt beschouwd als een beloftevol alternatief gewas, dat zeer geschikt is voor het Finse klimaat. De opbrengst per hectare is bij ons van dezelfde orde als in de beste landbouwregio's van de EU, zodat wordt verwacht dat de teelt van vlasvezels in de toekomst aanmerkelijk zal toenemen. In Finland zijn op dit ogenblik op zijn minst drie nieuwe verwerkingsbedrijven voor vezelvlas in aanbouw, die samen minimum 12 000 12 500 hectare vlas nodig hebben als basisgrondstof. Als ze in haar huidige vorm wordt uitgevoerd, ontneemt de nieuwe vlasverordening van de Commissie de Finse teelt haar uitbreidingsmogelijkheden en zullen de nieuwe fabrieken moeten draaien op ingevoerde grondstoffen. In dat geval is het evenmin realistisch te stellen dat gunstige omstandigheden zouden bestaan voor de verdere ontwikkeling van de Finse vlasindustrie.

Bovendien is de in het voorstel opgenomen eis dat het tot vezels verwerkte materiaal maar vijf procent onzuiverheden mag bevatten voor de Finse productie van isolatiemateriaal te streng. Ook het

steunvoorstel van de Commissie is voor Finland ongunstig; wij zouden voor het vezelvlas te lijden hebben onder de slechte referentieoogsten, aangezien de steun ten dele op grond daarvan zou worden berekend. Voor de verwerking van korte en lange vezels worden verschillende steunmaatregelen gepland, maar de definitie van de verschillen tussen de soorten vezels is onduidelijk en de gebruiksdoeleinden komen grotendeels overeen.

Hoe houdt de Commissie er rekening mee dat met de huidige definitie geen volledig onderscheid kan worden gemaakt tussen vlas met korte en lange vezels? Wat is de Commissie van plan te ondernemen opdat ook in Finland de omstandigheden gunstig zijn voor de teelt en verwerking van vezelvlas? Hoe is de Commissie van plan de ontwikkeling van de teelt en de verwerking te beschermen, alsmede de mogelijkheden die een dergelijke ontwikkeling biedt als onderdeel van de Finse landbouw?

Antwoord van de heer Fischler namens de Commissie

(20 januari 2000)

In de sector vezelvlas en hennep zijn de ingezaaide oppervlakten de laatste jaren fors toegenomen, zonder dat de productie van of de reële vraag naar die producten gelijke tred houdt. De steunregeling werd ontwricht door de goedkope teelt van vlas en hennep met een zeer lage opbrengst, bijna uitsluitend gericht op het binnenhalen van steun.

De voorbije jaren zijn een aantal maatregelen genomen om de controles te verscherpen en om speculatieve teelt te voorkomen. Uit de toename van het areaal blijkt echter dat die maatregelen niet de gewenste resultaten hebben opgeleverd. Zij hebben er vooral toe geleid dat de betrokken wetgeving zeer ingewikkeld is geworden.

Doel van het hervormingsvoorstel(1) van de Commissie is de sector gezond te maken, rekening houdend met de technische ontwikkelingen die in deze sector sinds enkele jaren aan de gang zijn, met name wat de toepassingen van de producten betreft. De voorgestelde regeling is erop gericht de traditionele productie van lange vezels voor de textielsector in stand te houden, maar ook de nieuwe toepassingen die economisch levensvatbaar zijn, de mogelijkheid te bieden stabiele afzetmarkten te vinden. De Finse vlasproducenten zullen dus de teelt kunnen uitbreiden voor zover hun productie op de markt is afgestemd. Tegelijkertijd wordt het moeilijker gemaakt om gewassen uitsluitend te telen met het oog op de hoge steun.

Het voorstel beoogt dus nieuwe producten op basis van vlas en hennep op de markt af te stemmen, ook omdat de vereenvoudiging van de regelgeving en de begrotingsdiscipline waarmee in vele andere sectoren reeds een begin is gemaakt in het kader van het Gemeenschappelijk Landbouwbeleid (GLB), moet worden voortgezet. Derhalve moeten budgettaire stabilisatoren worden ingevoerd om frauduleuze verhoging van de voor steun in aanmerking komende hoeveelheden te voorkomen en om ontsporing van de uitgaven uit te sluiten. Gelet op de noodzakelijke begrotingsdiscipline moeten de stabilisatoren worden vastgesteld op basis van cijfers die zoveel mogelijk met de reële productie overeenkomen, in plaats van op basis van moeilijk te bepalen groeiprognoses.

Verder wordt voorgesteld de criteria aan de hand waarvan het onderscheid tussen lange en korte vlasvezels kan worden gemaakt, waarvoor de respectieve markten zeer verschillend zijn, op te nemen in de door de Commissie op een later tijdstip vast te stellen toepassingsbepalingen. Een verordening met toepassingsbepalingen, die gemakkelijker kan worden aangepast aan eventuele technische ontwikkelingen in de sector, leent zich namelijk beter voor de omzetting van technische definities in wetgeving.

(1) COM(1999) 576 def.