SCHRIFTELIJKE VRAAG E-0411/02

van André Brie (GUE/NGL) aan de Commissie

(20 februari 2002)

Betreft: Preventieve maatregelen tegen de verlening van ongeoorloofde overheidssteun

Onder verwijzing naar de informatie dat de leiding van het van oudsher in Berlijn gevestigde bedrijf Babcock Borsig voornemens is het bedrijf te verplaatsen naar de Spaanse stad Bilbao, omdat Spanje kennelijk bereid is omvangrijke subsidie te verlenen (er wordt gesproken over een bedrag van tot 500 miljoen euro voor een periode van 5 jaar) wil ik de Commissie het volgende vragen:

- Is bij verplaatsing van een bedrijf van een lidstaat naar een andere lidstaat dergelijke subsidie wel toegestaan?

- Beschikt de Commissie over een systeem voor vroege waarschuwing waarmee zij voorafgaand aan de betaling van (mogelijk ongeoorloofde) overheidssteun onderzoek hiernaar kan verrichten en maatregelen kan treffen, en er aldus toe kan bijdragen dat een eventueel later getroffen negatieve beslissing van de Commissie niet betrekking heeft op een voldongen feit?

- Acht de Commissie het niet zinvol een dergelijk systeem voor vroege waarschuwing in het leven te roepen, voor zover dit nog niet bestaat?

Antwoord van de heer Monti namens de Commissie

(23 april 2002)

Naar aanleiding van bepaalde bedrijfsverplaatsingen binnen de Unie wordt de Commissie geregeld geïnterpelleerd over de samenhang van het concurrentiebeleid. Hoewel zij niet beschikt over nadere gegevens betreffende de eventuele steun waarop het geachte parlementslid doelt, brengt de Commissie hieronder de belangrijkste elementen van dit beleid nogmaals in herinnering.

Het basisbeginsel van de regels inzake staatssteun is dat dergelijke steun onverenigbaar met de gemeenschappelijke markt is. Van dit principe kan echter worden afgeweken, op voorwaarde dat de ongunstige beïnvloeding van het handelsverkeer en de vervalsing van de concurrentie die uit de verlening van staatssteun voortvloeien, worden gecompenseerd door voldoende baten in termen van ontwikkeling van een minder begunstigde regio.

Aldus bestaat een van de doelstellingen van het cohesiebeleid, en het eigenlijke doel van de regionale steunmaatregelen, erin de structurele handicaps van bepaalde regio's te compenseren om te bereiken dat deze regio's door een voldoende aantal ondernemingen worden beschouwd als een haalbare vestigingsplaats, op dezelfde wijze en onder dezelfde voorwaarden als relatief meer begunstigde regio's. Met betrekking tot de controle van de steunmaatregelen wordt dit beleid geconcretiseerd in een stelsel van maximale steunintensiteiten afhankelijk van de ernst en de urgentie van de verschillende regionale problemen.

Bedrijfsverplaatsingen zijn in de eerste plaats het resultaat van een afweging op het niveau van de onderneming om haar concurrentievermogen te verbeteren, hetzij door middel van een verlichting van haar lasten (loonkosten, transportkosten, kosten van grondstoffen, belastingen), hetzij door een rationalisering van haar productieapparaat. Beslissingen over de vestigingsplaats van een onderneming zullen derhalve worden beïnvloed door talrijke factoren en niet uitsluitend en zelfs niet hoofdzakelijk door de mogelijkheid financiële overheidssteun voor nieuwe investeringen te verkrijgen. In elk geval moet alle overheidssteun van dit type, of het nu gaat om nationale of om communautaire steun, voldoen aan de communautaire regeling inzake staatssteun.

Doordat het zo moeilijk is een operationele definitie van bedrijfsverplaatsing uit te werken, zijn de mogelijkheden voor de invoering van een echt controlemechanisme beperkt. Bij de toepassing van de communautaire regels inzake staatssteun houdt de Commissie echter reeds rekening met dit verschijnsel om ervoor te zorgen dat de schadelijke effecten van de steunmaatregelen op de concurrentievoorwaarden worden gecompenseerd door gunstige effecten, met name in termen van cohesie. Zo heeft de Commissie bij de vaststelling van de richtsnoeren inzake regionale steunmaatregelen een algemene verlaging van de toegestane steunintensiteiten ingevoerd om de kansen te verkleinen dat de regio's tegen elkaar op gaan bieden en om de steun tot het strikt noodzakelijke minimum te beperken. Tegelijkertijd is aan de toekenning van regionale steun de voorwaarde verbonden dat de investering en de geschapen arbeidsplaatsen gedurende ten minste een zekere tijd voor de regio in kwestie behouden blijven. Ten slotte moeten grote investeringsprojecten afzonderlijk bij de Commissie worden aangemeld om haar in staat te stellen de desbetreffende steunmaatregelen nog vóór de toekenning van de steun te onderzoeken in het licht van de bepalingen die in dit verband bij de multisectorale kaderregeling zijn vastgesteld.

Dit gezegd zijnde, is de Commissie voornemens contact op te nemen met de Spaanse autoriteiten om na te gaan of elke eventueel aan Babcock Borsig verleende steun wel overeenkomstig de geldende communautaire regels is toegekend.