SCHRIFTELIJKE VRAAG E-1929/98

van Roberta Angelilli (NI) aan de Commissie

(18 juni 1998)

Betreft: Landbouwgrondbezit in Roemenië

In Roemenië werden in 1945 op grond van wet nr. 187 alle landbouwarealen van meer dan 50 hectare onteigend om verdeeld te worden onder de boeren. In 1948 werd besloten om alle landbouwarealen, met inbegrip van die welke het eigendom waren van de boeren, door middel van coöperaties en staatsbedrijven te exploiteren. Bij die gelegenheid werden ook de arealen van minder dan 50 hectare in beslag genomen, die door de onteigeningswet van 1945 ongemoeid waren gelaten.

In 1991 is het individuele bezit van landbouwgrond weer toegestaan, maar uitsluitend voor Roemeense onderdanen die in Roemenië woonachtig zijn.

In 1997 is het op grond van een nieuwe wet mogelijk geworden dat ook aan niet in Roemenië woonachtige Roemenen landbouwgrond met een oppervlakte van minder dan 50 hectare, waarop de wet van 1945 betrekking had, wordt teruggegeven, echter op voorwaarde dat de aanvraag voor het terugkrijgen van de in beslag genomen grond binnen 150 dagen wordt ingediend.

Momenteel kunnen burgers die de nationaliteit van een lidstaat van de EU hebben, in Roemenië geen landbouwgrond kopen of opnieuw verwerven, en ook voormalige Roemeense onderdanen kunnen hun eigendom niet terugkrijgen. Niet-Roemeense onderdanen kunnen landbouwgrond erven, maar moeten deze binnen een jaar van de hand doen.

Is de Commissie niet van mening:

1. dat de eventuele toetreding van Roemenië tot de Europese Unie afhankelijk moet worden gesteld van het opheffen van elke discriminatie tussen EU-burgers en Roemeense burgers?

2. Acht zij het niet wenselijk stappen te ondernemen bij de Roemeense autoriteiten en deze te verzoeken de grondstukken ook terug te geven aan ex-Roemeense EU-burgers die geen Roemeense onderdanen meer willen of kunnen zijn?

3. Acht zij de verplichting voor niet-Roemeense burgers om een geërfd grondstuk binnen een jaar te verkopen, geen ernstige beperking?

4. Hoe luidt haar algemene oordeel over deze kwestie?

Antwoord van de heer Van den Broek namens de Commissie

(22 juli 1998)

1. Bij de toetreding zal het "acquis communautaire" in Roemenië worden toegepast. In het bijzonder zal het recht van vestiging zonder discriminatie voor alle burgers van de verruimde Unie worden gewaarborgd. Dit omvat het recht om landbouwgrond te kopen, waarbij het principe van non-discriminatie thans bij wijze van uitzondering is uitgesloten door de bepalingen van de Europa Overeenkomst tussen de Gemeenschap en Roemenië.

2. Tot de toetreding is de Commissie niet bevoegd om tussen beide te komen in kwesties zoals de regels betreffende de teruggave van land aan de vroegere eigenaars. Deze maatregelen behoren uiteraard tot de exclusieve bevoegdheid van iedere soevereine staat.

3. De specifieke verplichting die op niet-Roemeense onderdanen wordt opgelegd om geërfde landbouwgrond binnen een bepaalde periode te verkopen, en in het algemeen, de regels betreffende de eigendom en de verkoop van land zijn in het kader van de Europa-Overeenkomst uitgesloten van de toepassing van het principe van gelijke behandeling tussen EU-burgers en Roemeense burgers.

4. In principe kan iedere beperking met betrekking tot het recht van eigendom de houder van een dergelijk recht economische schade toebrengen. Waarschijnlijk hebben redenen van algemeen belang de Roemeense wetgever ertoe gebracht om de in de vraag genoemde beperkingen in te voeren. Voor de toetreding van Roemenië tot de Gemeenschap is de Commissie niet bevoegd om in dergelijke kwesties tussenbeide te komen.