NL Publicatieblad van de Europese Unie CE 84/136

(2004/C 84 E/0175)

SCHRIFTELIJKE VRAAG P-4034/03

van Kyösti Virrankoski (ELDR) aan de Commissie

(5 januari 2004)

Betreft: Bescherming van mensen en huisdieren tegen wolven en beren

Wolven en beren worden in de EU zeer streng beschermd. In Finland komen deze roofdieren in bepaalde gebieden echter in aanzienlijke aantallen voor, en ze vormen daar dan ook echt een gevaar voor mensen, met name voor kinderen. Ook huisdieren lopen gevaar, omdat er geen goede manieren zijn om roofdieren uit de buurt te houden.

Vooral roofdieren die gewend zijn aan de nabijheid van mensen zijn gevaarlijk. Er zijn bijvoorbeeld in Noord-Karelië in Finland troepen wolven die abnormaal gedrag vertonen. Ze mijden mensen niet meer, maar zoeken voedsel aan de randen van menselijke bewoning. Dit jaar is al een tiental runderen, schapen en honden door wolven verscheurd. Kinderen durven niet meer overal naar school te lopen, maar moeten door hun ouders of met schoolbussen worden gebracht.

De populaties van grote roofdieren in Noord-Karelië zijn uitzonderlijk groot, omdat vanuit de natuurgebieden in Russisch Karelië aan de andere kant van de Finse oostgrens voortdurend nieuwe roofdieren de grens over komen, en de grote meren een verdere verspreiding naar het westen verhinderen. Los daarvan nemen in heel Finland de grote roofdieren in aantal toe.

Vergunningen voor het afschieten van wolven en beren worden uiterst zelden verstrekt, maar worden afgegeven op basis van de gemiddelde populatie van roofdieren in heel Finland. Aan het roofdierbestand aan de grens met Rusland wordt hierbij op geen enkele wijze bijzondere rekening gehouden. De politie moest dan ook onlangs een roofdier midden in een woongebied afmaken met het oog op de openbare veiligheid, omdat de bevoegde autoriteiten niet in staat waren daarvoor een vergunning te verstrekken.

1. Welke maatregelen gaat de Commissie nemen om de veiligheid van mensen en huisdieren te waarborgen in gebieden waar wolven en beren te sterk in aantal zijn toegenomen?

2. Op welke wijze kan de hoeveelheid jachtvergunnningen worden verhoogd al naargelang het roofdierbestand in bepaalde gebieden?

Antwoord van mevrouw Wallström namens de Commissie

(5 februari 2004)

Diverse grote carnivoren, zoals de wolf, de bruine beer en de lynx, zijn beschermd bij Richtlijn van de Raad 92/43/EEG van 21 mei 1992 inzake de instandhouding van de natuurlijke habitats en de wilde fauna en flora (1), bijlage IV, onder a). Voor deze soorten geldt dus het strikte beschermingsprogramma dat onder andere vereist dat opzettelijk doden ervan verboden is. De richtlijn erkent echter dat er in bepaalde situaties een noodzaak bestaat om af te wijken van deze algemene regel van strikte bescherming. Deze gronden, waaronder de openbare veiligheid en het voorkomen van ernstige schade aan vee, worden genoemd in artikel 16 van de richtlijn. De lidstaten mogen deze afwijkingen toepassen, mits er geen bevredigend alternatief is en mits afwijking van de regel niet schadelijk is voor de instandhouding van de populaties van de betroffen soort in een gunstige staat van instandhouding in hun natuurlijke verspredingsgebied.

Het aantal beren in Finland (830 in 2002) is volgens de autoriteiten stabiel en neemt niet toe. De jachtquota voor 2003 voor beren in Finland was 90 exemplaren, wat niet als gering beschouwd kan worden. Het aantal wolven bedraagt 130, wat nog steeds zou betekenen dat de staat van instandhouding niet gunstig is. Bij de vaststelling van de nationale staat van instandhouding van deze soorten is rekening gehouden met de invloed van Rusland, en de niveaus zijn overeenkomstig naar beneden bijgesteld: beren van werkelijk „kwetsbaar” (vaarantunut) naar „bijna bedreigd” (silmälläpidettävä) en wolven uit de groep „ernstig bedreigd” (äärimmäisen uhanalainen) naar „bedreigd” (erittäin uhanalainen).

De Commissie beseft dat de Finse autoriteiten bij het verlenen van vergunningen om op beren te jagen de regionale quota's aanpast aan de populatie in de betroffen gebieden. Wat de wolven betreft zijn specifieke vergunningen verleend voor het afmaken van exemplaren die een probleem geworden waren zoals bedoeld in de gronden als genoemd in de richtlijn.

De Commissie is daarom van mening dat de richtlijn genoeg ruimte laat voor een passend beheer van de soorten om te zorgen dat er geen problemen van openbare veiligheid en schade aan landbouwbelangen ontstaan. In gesprekken met de Finse autoriteiten heeft de Commissie verzocht om deze maatregelen in een beheersplan op te nemen dat de behoudsdoelstellingen van de soorten bevat, evenals de kwestie van populatiebeheersing en de aanpak waarmee rekening moet worden gehouden om het naast elkaar bestaan van grote carnivoren en menselijke populaties te bevorderen. Het is duidelijk dat er in de lidstaten veel ervaring op dit gebied bestaat. Een onlangs gehouden conferentie over de specifieke kwestie van de wolf, „Living with the Wolf”, georganiseerd door de Commissie in samenwerking met de Spaanse autoriteiten en met deelnemers uit alle lidstaten met wolfpopulaties, was de eerste in een reeks acties die de Commissie aanbiedt met de bedoeling dergelijke positieve samenwerking tussen de lidstaten te bevorderen.

(1) PB L 206 van 22.7.1992.