SCHRIFTELIJKE VRAAG E-3358/01

van Lucio Manisco (GUE/NGL)en Giuseppe Di Lello Finuoli (GUE/NGL) aan de Raad

(7 december 2001)

Betreft: Europees arrestatiebevel en uitlevering van verdachte terroristen aan de VS

Wij hebben uit de pers vernomen dat de Verenigde Staten van Amerika en de Europese Unie streven naar een overeenkomst die de weg zou vrijmaken voor de uitlevering van verdachte terroristen aan de VS in het kader van het nieuwe Europese arrestatiebevel, met de verzekering dat in bepaalde gevallen de doodstraf niet zou worden toegepast. Verder hebben wij nota genomen van de algemene toezeggingen van de Amerikaanse ambassadeur bij de EU, de heer Rockwell Schnabel, dat de doodstraf niet zou worden toegepast op verdachte terroristen die door Europa worden uitgeleverd. In dit verband benadrukte de Amerikaanse ambassadeur evenwel dat sommige landen dingen zullen moeten veranderen, bijvoorbeeld hun grondwetten en voegde daaraan toe dat er overeenstemming bestaat om dat na te streven.

Oppositie tegen de doodstraf is een van de fundamentele beginselen van de EU, verankerd in de grondwetten en specifieke wetten van veel van haar lidstaten. De nieuwe bevoegdheden die sinds 11 september 2001 aan de president van de Verenigde Staten zijn verleend (zoals het toekennen aan militaire rechtbanken van de jurisdictie, in snelrecht, over buitenlanders die van terroristische activiteiten worden verdacht) zouden de beloftes van de autoriteiten van een deelstaat of van de federale autoriteiten van de VS teniet doen. Kan de Raad duidelijkheid verschaffen omtrent de juridische aard en reikwijdte van de in dit verband lopende onderhandelingen met de VS en kan hij andermaal verklaren dat hij vastbesloten is geen enkele overeenkomst te sluiten die de oppositie van de EU tegen de doodstraf in welke situatie dan ook, in het bijzonder in het geval van spoeduitleveringsprocedures, in gevaar brengt, beperkt of wijzigt?

Antwoord

(25/26 maart 2002)

De Raad heeft zijn goedkeuring gehecht (zie punt III.7 van de conclusies van 20 september 2001) aan het beginsel om aan de Verenigde Staten onderhandelingen voor te stellen over een overeenkomst tussen de Europese Unie en de Verenigde Staten, op basis van artikel 38 van het VEU, inzake samenwerking in strafzaken die verband houden met terrorisme.

Kort daarna heeft eerste minister Verhofstadt samen met Commissievoorzitter Prodi een bezoek gebracht aan de Verenigde Staten. Tijdens dat bezoek heeft president Bush te kennen gegeven dat hij de besprekingen ter zake wil voortzetten. In een brief die daarna voor het publiek beschikbaar is gesteld, heeft hij enkele ideeën over deze kwestie naar voren gebracht.

Het voorzitterschap heeft sedertdien, overeenkomstig de wens van de Raad, verkennende gesprekken gehouden met onze partners in de VS om een beter inzicht te krijgen in de meerwaarde die een eventuele overeenkomst inzake samenwerking in strafzaken die verband houden met terrorisme, kan opleveren. Die verkennende gesprekken zijn nog niet afgerond.

Formele onderhandelingen kunnen pas beginnen nadat de Raad daarmee formeel heeft ingestemd, zulks overeenkomstig de in artikel 24 van het VEU bedoelde procedures. Die instemming is nog niet gegeven.

Eventuele berichten als zou de uitlevering van personen uit lidstaten aan derde landen gebeuren op basis van de bepalingen inzake het Europees arrestatiebevel zijn uit de lucht gegrepen: het Europees arrestatiebevel is alleen bedoeld als instrument voor de samenwerking tussen de EU-lidstaten.

Overeenkomstig artikel 6, lid 2, van het Verdrag betreffende de Europese Unie, eerbiedigt de Unie de grondrechten, zoals die worden gewaarborgd door het Europees Verdrag tot bescherming van de rechten van de mens en de fundamentele vrijheden en zoals zij uit de gemeenschappelijke constitutionele tradities van de lidstaten voortvloeien. Dat geldt eveneens wanneer de Unie optreedt krachtens de artikelen 24 en 38 van het VEU.

In het licht van de aan de Slotakte van het Verdrag van Amsterdam gehechte Verklaring nr. 1 betreffende de afschaffing van de doodstraf, moge het duidelijk zijn dat een eventuele overeenkomst tussen de Unie en een derde land de gemeenschappelijke constitutionele tradities van de lidstaten betreffende de afschaffing van de doodstraf zal moeten eerbiedigen.