SCHRIFTELIJKE VRAAG E-3054/02

van Bart Staes (Verts/ALE) aan de Commissie

(24 oktober 2002)

Betreft: Houding van de Commissie ten opzichte van Nepal

Sinds 1977 heeft de EU meer dan 130 miljoen euro steun gegeven aan Nepal. Op 24 juli 2001 wenste Commissievoorzitter Romano Prodi de toen recent verkozen eerste minister van dat land, Sher Bahadur Deuba, succes in zijn nieuwe functie. Prodi had er naar eigen zeggen alle vertrouwen in dat onder het leiderschap van de nieuwe premier en door democratische dialoog Nepal in de mogelijkheid zou zijn vooruitgang te maken in zijn streven naar vrede, stabiliteit en voorspoed. Tegelijk bevestigde Prodi de bereidheid van de Europese Commissie om de banden met Nepal nauwer aan te halen.

Op 20 augustus van dit jaar verspreidde de Commissie een persmededeling met de boodschap dat zij 615 000 EUR had uitgetrokken als steun voor Nepal met het oog op het verminderen van de spanningen in dat land. Acht dagen later had de Nepalese eerste minister een gesprek met Commissaris Patten. Over Sher Bahadur Deuba's bezoek aan Brussel zegt de Nepalese mensenrechtactivist Gopal Siwakoti Chintan dat niemand in Nepal daarvan op de hoogte was. Voor zijn landgenoten bevond hun premier zich in Johannesburg op de top over duurzame ontwikkeling. Op 4 oktober jl. werden de premier en zijn regering door de koning ontslagen wegens incompetentie om de verkiezingen te houden op de geplande datum van 13 december. Koning Gyanendra zegt dat hij geen staatsgreep heeft gepleegd, maar stelt anderzijds de verkiezingen voor onbepaalde tijd uit.

Kan Commissaris Patten meedelen over welke onderwerpen hij sprak met de gewezen premier van Nepal, in welke sfeer het gesprek verliep en welke indruk het gesprek op de Commissaris heeft nagelaten? Welke concrete resultaten heeft dit gesprek gehad?

Kan de Commissie een evaluatie maken van de steun die zij sinds 1977 heeft geleverd aan Nepal en meedelen welke concrete resultaten deze steun heeft gehad? Staan de resultaten volgens de Commissie in verhouding tot de geleverde financiële inspanningen?

Is de Commissie op de hoogte van de meest recente ontwikkelingen in Nepal en op welke manier zal zij, daarmee rekening houdend, haar houding ten opzichte van dit land aanpassen?

Tot slot: de persmededeling stelde dat de toekomstige EU-steun zich meer zal toeleggen op de onderliggende oorzaken van het conflict in Nepal. Welke initiatieven heeft de Commissie hiertoe al genomen?

Antwoord van de heer Patten namens de Commissie

(27 november 2002)

Naar aanleiding van de toenemende instabiliteit in Nepal na de moord op de koninklijke familie (juni 2001) hecht de Unie meer aandacht aan de situatie op politiek gebied en op het gebied van veiligheid in het dat land. De Commissie en de lidstaten houden zich thans meer bezig met het evalueren van de instabiliteit van het overheidsapparaat, van de activiteiten van de maoïstische opstandelingen en van de pogingen van het leger om de situatie onder controle te houden. Zij geven eveneens blijk van hun bezorgdheid over de toenemende schendingen van de mensenrechten en de slechter wordende economische en sociale situatie.

Het bezoek van Eerste Minister Deuba in augustus 2002 had in deze context plaats. Het lid van de Commissie verantwoordelijk voor buitenlandse betrekkingen heeft bij die gelegenheid het aanbod van de Commissie om de verkiezingen te ondersteunen herhaald en tegelijkertijd bezorgdheid te kennen gegeven met betrekking tot een mogelijke verlenging van de noodtoestand. Hij heeft de steun van de Commissie bevestigd voor initiatieven inzake ontwikkeling op lange termijn gericht op het doen verdwijnen van armoede en van de grondoorzaken voor het conflict met de maoïsten. De sfeer van het gesprek was vriendelijk (eerste bezoek van een Eerste Minister van Nepal aan de Commissie) en de bereidheid van de Commissie om alle maatregelen ter versterking van de democratie te ondersteunen, werd zeer duidelijk te kennen gegeven.

De meest recente ontwikkelingen, zoals de vorming van een niet-verkozen interimregering, het ontbreken van een parlement, van verkozen lokale vertegenwoordigers, en van duidelijke aanwijzingen betreffende het hervat worden van gesprekken met de maoïsten, houden voor het land het gevaar in van teruggang naar een situatie van vóór 1990 en het tenietgedaan worden van de sedert de totstandkoming van de constitutionele monarchie bereikte resultaten.

De Commissie zal haar verbintenissen ten aanzien van Nepal verder nakomen en heeft in maart 2002 een delegatiebureau geopend. De politieke rapportering en het gecoördineerd optreden met de in Kathmandu vertegenwoordigde lidstaten hebben plaats zoals gewoonlijk, vooral met betrekking tot de veiligheidsaangelegenheden welke aan de gang zijnde of nieuwe ontwikkelingsactiviteiten in gevaar zouden kunnen brengen.

De ontwikkelingsbijstand van de Gemeenschap voor Nepal heeft zich vooral geconcentreerd op plattelandsontwikkeling en armoedevermindering. De maatregelen van de Gemeenschap hadden in hoofdzaak betrekking op: i) irrigatie en het beheer van waterkeringen, ii) diergezondheid, iii) reproductieve gezondheid, iv) lager onderwijs, v) vluchtelingen, en vi) institutionele uitbreiding en capaciteitsopbouw.

De communautaire steun aan Nepal heeft over het geheel genomen goede resultaten opgeleverd en beantwoordde aan de behoeften en prioriteiten van Nepal zoals omschreven in de verschillende vijfjarenplannen. Uit de ervaring is gebleken dat het succes van een project afhankelijk is van een actieve participatie van de lokale begunstigden evenals van een degelijk management.

De laatste jaren hebben zich bij communautaire projecten welke betrekking hadden op plattelandsontwikkeling en irrigatie, ernstige problemen voorgedaan naar aanleiding van maoïstische inmenging en aanvallen. Als gevolg van deze ontwikkelingen en teneinde de vooruitgang op de weg naar vrede en stabiliteit in Nepal te ondersteunen, werd in de nieuwe communautaire strategie inzake samenwerking met Nepal het probleem van de conflictvermindering als een belangrijke component geïntegreerd.

De Commissie legt op dit ogenblik de laatste hand aan een nieuw nationaal strategiedocument voor Nepal, waarin preventieve initiatieven worden opgenomen, in de vorm van steun voor de rechtsstaat, behoorlijk bestuur, bescherming van de mensenrechten alsook plattelandsontwikkeling op lange termijn voor streken (centraal-westelijke regio) met een aanzienlijke aanwezigheid van opstandelingen. De Commissie heeft in juli 2002 haar goedkeuring gehecht aan een belangrijk initiatief ter waarde van 15 miljoen euro, dat betrekking heeft op (fotovoltaïsche) stroomvoorziening voor gemeenschappen in gebieden waar geen aansluiting kan worden verkregen op het nationale elektriciteitsnet of waterkrachtsystemen.