SCHRIFTELIJKE VRAAG E-1104/02

van Isidoro Sánchez García (ELDR) aan de Raad

(18 april 2002)

Betreft: Politieke maatregelen ter opheldering van de betrekkingen tussen de Canarische Eilanden en Marokko

Het is een feit dat de Canarische Eilanden dicht bij het Afrikaanse continent liggen (Marokko, de Sahara, Mauritanië). Als autonome regio van een lidstaat (Spanje) behoren ze evenwel tot het Europees grondgebied en daarom moeten ze ook als zodanig worden beschouwd als het gaat om de toepassing van de bepalingen van de Europese Verdragen. Hetzelfde geldt voor de naleving van verplichtingen die voortvloeien uit internationale overeenkomsten tussen de Europese Unie en derde landen, met name waar het buurlanden van de Canarische Eilanden als Marokko en Mauritanië betreft.

Het is eveneens een feit dat de ultraperifere regio's van de EU een welbepaalde juridische status hebben op grond van artikel 299, lid 2, van het EG-Verdrag, waardoor de Raad de mogelijkheid heeft speciale maatregelen te treffen op onder andere economisch, handels- en financieel gebied bij de toepassing van communautaire bepalingen. Daardoor zijn deze gebieden beter opgewassen tegen een aantal problemen. De problemen van de Canarische Eilanden hebben voornamelijk te maken met het feit dat ze de buitengrens van de EU vormen, dicht bij een ander continent liggen, ver weg liggen en eilanden zijn. Ook op sociaal en milieugebied hebben de Canarische Eilanden met problemen te kampen, met name op het gebied van de illegale immigratie en de exploratie en exploitatie van natuurlijke rijkdommen. De communautaire instellingen voorzien evenwel niet in specifieke maatregelen om deze sociaalpolitieke problemen op te lossen.

Het is derhalve wenselijk dat het voorzitterschap van de Raad de nodige stappen onderneemt om dit rechtsvacuüm op Europees niveau op te vullen, zodat er een oplossing gevonden kan worden voor dit soort problemen die meestal het gevolg zijn van conflicten. De huidige houding van Marokko is daarvan een duidelijk voorbeeld. Enerzijds houdt dit land zich niet aan het met

de EU overeengekomen actieplan inzake migratie door toe te staan dat emigranten illegaal naar de Canarische Eilanden vertrekken, en anderzijds trekt het de territoriale bevoegdheden in twijfel over de wateren rond de Canarische Eilanden die onder de jurisdictie van Spanje vallen. In feite gaat het om een conflict over de exclusieve economische zone van Spanje, en derhalve ook van de Europese Unie.

Het Europees Parlement heeft op grond van artikel 21 van het Verdrag betreffende de EU het recht om aan de Raad vragen te stellen over kwesties die te maken hebben met het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid van de EU. Daarom wil ik u nu vragen welke maatregelen de Raad denkt te nemen om tot een oplossing te komen voor dit ernstige probleem tussen de Canarische Eilanden een van de ultraperifere regio's van de EU en Marokko.

Antwoord

(3 oktober 2002)

De Raad deelt het geachte parlementslid mede dat over migratievraagstukken, waaronder de uitvoering van het actieplan voor Marokko, een dialoog tussen de Marokkaanse autoriteiten en de EU wordt gevoerd in een werkgroep sociale zaken en migratie die legale migratie (integratie van immigranten, gelijkekansenbeleid), illegale migratie en sociaal-economische ontwikkeling als hoofdthema's heeft. De laatste vergadering van de groep sociale zaken en migratie tussen de EU en Marokko vond plaats op 12 maart 2002 in Rabat. Bij die gelegenheid heeft de Marokkaanse delegatie benadrukt dat alle veiligheidsdiensten in Marokko zich krachtig inzetten in de strijd tegen de illegale migratie en de maffianetwerken voor mensenhandel, en heeft ze de wens geuit om terzake op alle gebieden met de EU te kunnen samenwerken in een geest van gedeelde verantwoordelijkheid en gezamenlijke ontwikkeling. Een versterking van de technische middelen blijkt trouwens nodig te zijn om de strijd aan te gaan tegen de illegale migratie en de netwerken voor mensenhandel, alsook om bij te dragen aan de sociaal-economische ontwikkeling van de gebieden waar deze emigranten vandaan komen.

Een groot deel van de financiële samenwerking van de EU en haar lidstaten met Marokko is bestemd voor migratieprojecten, onder meer voor het beheer van de grenscontroles Marokko/EU waarvoor 40 miljoen euro uit het MEDA-programma wordt gefinancierd. Een missie van deskundigen van de lidstaten en van de Commissie gaat in juli naar Marokko om er de concrete behoeften van dat land te evalueren. Bovendien is Marokko de grootste begunstigde van het begrotingsonderdeel B7-667, het nieuwe financieringsinstrument voor migratieprojecten.

De Commissie voert op dit ogenblik verkennende gesprekken met het oog op het afsluiten van een overnameovereenkomst die ook zou kunnen voorzien in de overname van onderdanen van derde landen die uit Marokko komen en onwettig in een lidstaat verblijven. Marokko heeft een dergelijke overeenkomst lang geweigerd, maar geeft nu blijk van goede wil en de formele onderhandelingen zouden spoedig van start kunnen gaan.

Meer algemeen heeft de Europese Raad van Sevilla van 21 en 22 juni 2002 de Raad en de Commissie verzocht zich nader te beraden op de uitvoering van artikel 299, lid 2, van het Verdrag waarin de bijzondere kenmerken van de ultraperifere gebieden worden erkend, en om adequate voorstellen in te dienen die rekening houden met de specifieke behoeften van deze gebieden bij het gemeenschappelijk beleid in de verschillende sectoren, met name vervoer, en ook in het kader van de hervorming van een aantal van deze beleidssectoren, met name het regionaal beleid.