SCHRIFTELIJKE VRAAG P-3137/02

van Sérgio Marques (PPE-DE) aan de Commissie

(28 oktober 2002)

Betreft: Europees Programma voor de wederopbouw en ontwikkeling van Zuid-Afrika

Zuid-Afrika was lange tijd de belangrijkste economie van het Afrikaanse continent en een factor van politieke stabiliteit in een regio de wordt gekenmerkt door enorme politieke, sociale en economische problemen. De meest recente berichten over dit land geven echter aanleiding tot bezorgdheid. Hoewel de politieke overgang is voltooid, wordt de consolidatie van de democratie en de sociale vrede in het land bemoeilijkt door armoede, werkloosheid en sociale ongelijkheid, het hoge HIV-infectiecijfer en de toenemende onveiligheid in de grote steden.

De EU heeft in het kader van het Europees Programma voor de wederopbouw en ontwikkeling van Zuid-Afrika voor de periode 2000-2006 een bedrag van 885,5 miljoen euro beschikbaar gesteld (ongeveer 126,5 miljoen euro per jaar), terwijl de Europese Investeringsbank voor dezelfde periode leningen heeft uitgetrokken ten bedrage van 825 miljoen euro (135 miljoen euro per jaar).

Dit programma voor financiële en technische samenwerking wil een bijdrage leveren aan een duurzame en harmonieuze sociaal-economische ontwikkeling van Zuid-Afrika, met name door maatregelen strekkende tot het terugdringen van de armoede en het stimuleren van een economische groei die ten goede komt aan de armste laag van de bevolking, integratie van het land in de wereldeconomie, verbetering van het klimaat van onveiligheid en consolidatie van de democratie en de rechtsstaat met volledige eerbiediging van de mensenrechten en de fundamentele vrijheden.

Kan de Commissie in dit verband een antwoord geven op de volgende vragen:

- Wat is de stand van financiële en materiële uitvoering van de verschillende steunprogramma's van het Europees Programma voor de wederopbouw en ontwikkeling van Zuid-Afrika?

- Welke leningen zijn reeds verstrekt door de Europese Investeringsbank?

- Is er een evaluatie vooraf gemaakt van de uitwerking van het bovengenoemde Europese programma? Zo ja, welke gevolgen zullen naar verwachting optreden voor het scheppen van werkgelegenheid, de aanleg van infrastructuur, het verminderen van de onveiligheid, de beroepsopleiding, het aantal AIDS-gevallen, enz. enz.?

Antwoord van de heer Nielson namens de Commissie

(10 december 2002)

Het Europees programma voor wederopbouw en ontwikkeling in Zuid-Afrika (EPRD) werd in 1996 ingesteld ter ondersteuning van het beleid en de hervormingen van de Zuid-Afrikaanse autoriteiten en ter bevordering van duurzame economische en sociale ontwikkeling en de consolidatie van de democratie in Zuid-Afrika.

Het wordt uitgevoerd via indicatieve meerjarenprogramma's (Multiannual Indicative Programmes, MIP) op basis van een gedefinieerde strategie, om een duidelijk kader te scheppen voor de door de Gemeenschap gefinancierde samenwerkingsactiviteiten in Zuid-Afrika.

Het tweede MIP werd in juni 2000 ondertekend. Het bestrijkt de periode 2000-2002 en betreft een referentiebedrag van 340 miljoen euro, op een totaal van 885,5 miljoen euro die, in overeenstemming met Verordening (EG) nr. 1726/2000 van het Parlement en de Raad van 29 juni 2000 inzake ontwikkelingssamenwerking met Zuid-Afrika(1), de referentiehoeveelheid vormt voor de samenwerking tussen de Unie en Zuid-Afrika voor de periode 2000-2006. Binnen deze door het MIP bestreken periode werd met de Zuid-Afrikaanse autoriteiten overeengekomen dat de steun van de Gemeenschap geconcentreerd zou worden op de volgende terreinen: armoedebestrijding, ontwikkeling van de particuliere sector, consolidering van de rechtsstaat, bevordering van de mensenrechten en steun voor de regionale samenwerking.

De bijlagen met informatie over alle door de Gemeenschap sinds 1995 gefinancierde programma's, en informatie over de maatregelen van de EIB in Zuid-Afrika worden rechtstreeks naar het geachte parlementslid en het secretariaat van het Parlement gezonden.

Een kopie van het rapport van de delegatie in Zuid-Afrika van 2001, dat meer gedetailleerde informatie bevat over de projecten in bovengenoemde bijlage worden naar het geachte parlementslid en het secretariaat van het Parlement gezonden. Het rapport is ook beschikbaar op de website van de delegatie in Pretoria (http://www.eusa.org.za).

Er is geen ex-ante effectbeoordeling geweest van het EPRD. De Commissie legt echter de laatste hand aan een evaluatie van de landstrategie (Country Strategy Evaluation, CSE) van de hulp van de Gemeenschap aan Zuid-Afrika sinds 1994. Het CSE is in het bijzonder geconcentreerd op het effect (ex-post evaluatie) van de 1997-1999 MIP en de relevantie van de huidige landstrategie en het huidige MIP voor 2000-2002. De ontwerp-CSE concludeert onder andere dat de huidige strategie van de Unie in het algemeen gezond is. Prioriteiten komen overeen met die van het postapartheids-beleidskader van het programma voor wederopbouw en ontwikkeling. De Commissie heeft de meeste aanbevelingen uit een eerdere evaluatie van 1999 toegepast en ook de lessen uit eerdere pilot-projecten geïncorporeerd in een herziene en complete programmabenadering. Wat betreft het effect van de 1997-1999 MIP blijkt uit de evaluatie dat op alle belangrijke terreinen resultaten zijn geboekt. De statistiek bevestigt vorderingen in de meeste sectoren van de sociale dienstverlening, behalve daar waar de massale plattelandsemigratie steeds grotere behoeften creëert. Er zijn echter aanzienlijke uitdagingen, die in het uitgavenkader van de regering voor de middellange termijn als prioriteiten worden bestempeld en die beschouwd moeten worden als algemene beperkingen voor de effectiviteit van de programma's. Hiertoe behoren de HIV/AIDS-pandemie (de vooruitzichten voor HIV/AIDS maken dit waarschijnlijk tot het ernstigste probleem voor Zuid-Afrika op de korte en middellange termijn); decentralisatie en lokale ontwikkeling; tekortschietende vaardigheden en capaciteit; duurzaam levensonderhoud voor de meest achtergestelde bevolkingsgroepen.

De Commissie zal het evaluatierapport eind 2002 publiceren.

(1) PB L 198 van 4.8.2000.