SCHRIFTELIJKE VRAAG E-0552/99

van Anita Pollack (PSE) aan de Commissie

(12 maart 1999)

Betreft: Ontwikkelingshulp

Waarom is de hulp van de EG aan landen met gemiddelde inkomens per hoofd van de bevolking naar verluidt drie maal zo hoog als aan landen met lage inkomens? Bestaan er plannen om de ontwikkelingshulp van de EG weer sterker te richten op de bestrijding van de armoede en in de periode 2000 - 2006 de middelen naar de landen met lage inkomens te verleggen?

Antwoord van de heer Pinheiro namens de Commissie

(6 mei 1999)

Het geachte parlementslid stelt terecht dat het aandeel van de steun aan de armste landen de afgelopen jaren is afgenomen. De Gemeenschap staat volledig achter de campagne tegen armoede in de ontwikkelingslanden. De Commissie tracht er vanzelfsprekend voor te zorgen dat deze verschuiving die campagne niet ondermijnt en is derhalve voornemens het aandeel van de communautaire steun dat aan de armste landen wordt besteed nauwlettend in het oog te houden.

De wijze waarop kan worden gezorgd voor samenhang en een doelmatige aanpak bij de strategie voor ontwikkelingshulp, die de kern vormt van de vraag van het geachte parlementslid, is desalniettemin complex. Bij de toewijzing van steun kan niet uitsluitend rekening worden gehouden met het peil van de armoede. Ook andere factoren zoals historische of culturele banden, doelstellingen van het buitenlands beleid, politieke en economische stabiliteit, de kwaliteit en de omvang van het partnerschap en het ontwikkelingsniveau van de burgermaatschappij spelen hierbij onlosmakelijk een rol zoals zowel de Raad als het Parlement hebben erkend. Voorts dient te worden onderstreept dat de plaatselijke absorptiecapaciteit en de mate van goed bestuur in een land of regio van doorslaggevend belang zijn om de doelmatigheid van samenwerking te kunnen bepalen; dit zijn factoren die niet eenvoudig kunnen worden beïnvloed door donors.

De afgelopen tien jaar lieten de communautaire steunprogramma's voor het Middellandse-Zeegebied, Latijns-Amerika en Oost-Europa, na de nieuwe beleidsdoelstellingen van de lidstaten die door het Parlement werden gesteund, een groei zien. Dit heeft inderdaad geleid tot een verlaging van het aandeel van de steun aan landen met lage inkomens (tussen 1986 en 1996 van 75 % tot 56 %). De monetaire waarde van de steun die aan deze landen ter beschikking werd gesteld steeg in diezelfde periode echter met 31 %. Het aandeel van de communautaire steun aan de minst-ontwikkelde landen blijft voorts hoger dan dat van de lidstaten (34 % vergeleken met 32 %). De communautaire steun in 1996 bedroeg per capita 2 ecu in de minst-ontwikkelde landen, vergeleken met 1,4 ecu per capita voor de landen met lage tot gemiddelde inkomens.

In dit verband mag niet worden vergeten dat de toewijzing van communautaire steun aan de minst-ontwikkelde landen geen maatstaf is voor de algemene inspanningen die de Gemeenschap zich getroost om de armoede te bestrijden omdat hierbij geen rekening wordt gehouden met de partnerschapsprogramma's van de Gemeenschap die worden uitgevoerd in landen met lage tot modale inkomens (bijvoorbeeld in Latijns-Amerika) waar armoede vaak hardnekkige en belangrijke wortels heeft gevormd ondanks de hogere welvaart. Deze landen zijn bovendien de voornaamste begunstigden van economische samenwerkingsovereenkomsten die bijdragen tot hun ontwikkeling en waardoor ze worden geholpen een klimaat te scheppen dat gunstiger is voor investeringen, internationale handel en de overdracht van technologie zodat zij zelf beter in staat worden gesteld de armoede te bestrijden.

Voor de toekomst is in de nieuwe op de Europese Raad van Berlijn goedgekeurde financiële vooruitzichten een zeer beperkte verhoging van 0,22 % per jaar in reële termen voorzien, hetgeen betekent dat de steun van 4 550 miljoen [fmxeuro] in het jaar 2000 zal worden verhoogd tot 4610 miljoen [fmxeuro] in 2006. Hierbij wordt geen rekening gehouden met de communautaire ontwikkelingssteun voor landen in Afrika, het Caraïbisch Gebied en de Stille Oceaan (ACS-landen) die wordt verleend uit hoofde van het afzonderlijk gefinancierde Europese Ontwikkelingsfonds (EOF). Tot het jaar 2001 zullen de meeste verplichtingen op dit gebied worden gefinancierd met behulp van het huidige 8ste EOF (ter waarde van 15 000 miljoen [fmxeuro] over een periode van vijf jaar). Prognoses voor de periode na deze datum hangen af van besluiten inzake de begroting en de werking van de financiële regelingen in het tijdperk na Lomé. De Commissie is voornemens in de komende paar maanden een voorstel te formuleren met betrekking tot de financiële enveloppe voor deze regelingen.

Een van de centrale grondslagen van de aanpak van de Commissie van de onderhandelingen na Lomé is het toekomstig partnerschap met de ACS-landen (waaronder het merendeel van de minst ontwikkelde landen (MOL)) te richten op de centrale doelstelling om de armoede terug te dringen. Zij zal hierbij uitgaan van de richtsnoeren van het Comité ontwikkelingshulp van de organisatie voor economische samenwerking en ontwikkeling (OESO) en zeker trachten de fondsen meer op de armste landen te richten.

Tot slot mag in dit verband worden opgemerkt dat de periodieke herziening van de programma's en het eventueel opnieuw toewijzen van fondsen voor de centrale doelstelling van armoedebestrijding wat de ACS-landen betreft reeds plaats vindt. De Commissie heeft onlangs een systeem ingevoerd waarbij ieder jaar een overzicht wordt opgesteld van de communautaire steun die elke begunstigde heeft ontvangen met het oog op eventuele aanpassingen. Dit systeem zal worden gekoppeld aan een herziening halverwege van de overeenkomsten met de ACS-landen (nationale indicatieve programma's) in de loop van dit jaar, zodat toewijzingen van steun waarvoor geen verplichtingen zijn aangegaan of die onderbenut zijn, zullen worden toegewezen aan lage inkomenslanden zelfs voordat de nieuwe financieringsfase is ingegaan die gepland is voor de periode 2000-2006.