SCHRIFTELIJKE VRAAG E-2836/97 van Livio Filippi (PPE) aan de Commissie (1 september 1997)

Betreft: Het gebruik van "risicohoudend materiaal¨ in verband met de BSE

Op voorstel van de Commissie heeft de Raad op 23 juli 1997 zijn goedkeuring gehecht aan een besluit om "risicohoudend materiaal¨ afkomstig van runderen, schapen en geiten uit te sluiten van de menselijke en dierlijke voedselketen en van vrijwel elk ander gebruik. Door dit besluit wordt in de lidstaten met name ook het gebruik verboden van "specifiek risicohoudend materiaal¨, zoals de schedel inclusief de hersenen, de ogen, de amandelen en het ruggemerg van runderen, schapen en geiten van meer dan 12 maanden oud en de milt van schapen en geiten van elke leeftijd.

Bovengenoemd besluit van de Raad lijkt een late compensatie voor de door het EP ontoereikend geachte maatregelen die de Commissie in het verleden genomen heeft om de verbreiding van de BSE te voorkomen. Hiertoe worden nu maatregelen van algemene strekking genomen waarvan de gevolgen onvoldoende doordacht zijn.

Kan de Commissie mededelen:

1. wat de wetenschappelijke argumenten zijn voor een dergelijk besluit, dat alle lidstaten betreft, ongeacht de uiteenlopende epidemiologische situatie in elk van deze landen;

2. of er voldoende aandacht is geschonken aan de moeilijkheden die verbonden zijn aan het verwijderen van de grote hoeveelheden risicohoudend materiaal die door de inwerkingtreding van deze maatregel zullen optreden en de milieuvervuilingsproblemen die zich zullen voordoen door het verbranden of begraven ervan;

3. welk onderzoek er is gedaan naar de negatieve gevolgen die een zo weinig flexibele en zo algemene maatregel kan hebben voor de consument, doordat er opnieuw een ernstige vermindering van het rundvleesverbruik zal optreden waardoor de door de Gemeenschap verleende financiële steun om de gevolgen van de BSE-crisis te temperen weer te niet wordt gedaan;

4. of er rekening is gehouden met het feit dat het door de Raad getroffen besluit ook derde landen treft, hetgeen moeilijk in overeenstemming valt te brengen met het fytosanitaire akkoord in het kader van GATT-Uruguay Ronde, op grond waarvan een gezondheidsmaatregel die de internationale handel hindert slechts op grond van steekhoudende wetenschappelijke argumenten genomen kan worden, hetgeen zou kunnen betekenen dat er alleen sprake zal zijn van een vrij verkeer binnen de EU voor risicohoudend materiaal afkomstig uit derde landen;

5. of zij het niet dienstig acht een juiste en voorzichtig gedoseerde voorlichting aan het publiek te verstrekken in plaats van de periodieke stortvloeden van misplaatste, alarmerende berichten, die alleen maar verwarring onder de consumenten zaaien op het zo gevoelige gebied van de bescherming van de menselijke gezondheid?

Antwoord van mevrouw Bonino namens de Commissie (26 november 1997)

Op 30 juli 1997 heeft de Commissie Beschikking nr. 97/534/EG ((PB L 216 van 8.4.1997. )) afgekondigd, houdende verbod, in verband met overdraagbare spongiforme encefalopathieën, op het gebruik van risicomateriaal.

1. Zowel het Internationaal Bureau voor Besmettelijke Veeziekten (OIE) als het multidisciplinaire wetenschappelijke comité / de wetenschappelijke stuurgroep van de Gemeenschap zijn van mening dat momenteel geen enkele lidstaat "vrij¨ kan worden geacht van bovine spongiforme encefalopathie (BSE) daar na het uitbreken van BSE in het Verenigd Koninkrijk in 1986 zowel runderen waarvan enkele het BSE-virus bleken te dragen, alsook besmet meel naar andere lidstaten zijn uitgevoerd.

Bovendien zijn uit de resultaten van in 1996 in de lidstaten verrichte controles enkele tekortkomingen gebleken bij de tenuitvoerlegging van de communautaire maatregelen inzake BSE, met name met betrekking tot het toezicht, de opleiding en de diagnosevoorzieningen, alsmede de tenuitvoerlegging van de controle op de destructienormen en het verbod van het voederen van van zoogdieren afkomstig eiwit aan herkauwers.

2. Bij de opstelling van haar voorstel was de Commissie zich bewust van de mogelijke gevolgen voor het milieu en de problemen die ten aanzien van de bescherming van de werknemers en het beheer van het proces zouden worden veroorzaakt bij het verwijderen van specifiek risicohoudend materiaal. Ze vond echter dat deze uitwerkingen en moeilijkheden niet opwogen tegen de voordelen van de in Beschikking 97/534/EG beschreven maatregelen voor de gezondheid van mens en dier, ten aanzien van het risico voor de overdracht van overdraagbare spongiforme encefalopathieën (TSE). Daarnaast verwijst artikel 4, lid 2, van Beschikking 97/534/EG naar artikel 3, lid 2, van Richtlijn 90/667/EEG van de Raad tot vaststelling van gezondheidsvoorschriften voor de verwijdering en de verwerking van dierlijk afval en ter voorkoming van de aanwezigheid van ziekteverwekkers in diervoeders van dierlijke oorsprong (vissen daaronder inbegrepen) en tot wijziging van Richtlijn 90/425/EEG ((PB L 363 van 27.12.1990. )). Artikel 3, lid 2, van die richtlijn stelt dat dierlijk afval met een hoog risico in een aantal gevallen door verbranding of begraving kan worden verwijderd, met name wanneer de dieren besmet zijn of vermoedelijk besmet zijn met een ernstige ziekte. Het vereist dat er maatregelen moeten worden genomen ten einde besmetting van het grondwater en iedere andere milieuhinder te voorkomen. Verder zijn er in de Richtlijnen 89/391/EEG ((PB L 183 van 29.6.1989. )) en 90/679/EEG ((PB L 374 van 31.12.1990. )) van de Raad al communautaire maatregelen vastgesteld ter bescherming van de werknemers tegen de risico's van onconventionele agentia die in verband worden gebracht met BSE en staan voor de nabije toekomst nieuwe maatregelen op het programma.

3. De Commissie beschikt niet over informatie waaruit zou kunnen blijken dat de bekendmaking van Beschikking 97/534/EG negatieve gevolgen voor de consumptie heeft gehad. Integendeel, tijdens de op 1 en 2 juli 1997 door het Parlement en de Commissie georganiseerde internationale wetenschappelijke conferentie inzake beendermeel bleek uit de opmerkingen van de vertegenwoordigers van de consumentenverenigingen veeleer een bezorgdheid vanuit de consumentenwereld in de richting van de door de Commissie op dit gebied genomen maatregelen. Zonder de economische gevolgen te onderschatten die de door de Commissie vastgestelde maatregelen voor de lidstaten kunnen hebben, zouden deze eigenlijk geen negatieve gevolgen voor de consumptie van vlees moeten hebben maar veeleer positieve.

4. Artikel 6, lid 4, stelt dat "de Commissie bij de tenuitvoerlegging van Beschikking 97/534/EG de uit internationale overeenkomsten voortvloeiende verplichtingen eerbiedigt¨.

De Commissie heeft haar beschikking gebaseerd op het wetenschappelijk advies van het Wetenschappelijk Veterinair Comité in december 1996. Aangezien de wetenschap echter sinds die datum vorderingen heeft gemaakt, raadpleegt de Commissie momenteel de wetenschappelijke stuurgroep om zo nodig de wetenschappelijke basis van de definitie van specifiek risicomateriaal in het licht van de recente wetenschappelijke ontwikkelingen aan te passen. Naar verwachting zal de wetenschappelijke stuurgroep in zijn volgende vergadering van 21 november 1997 een advies hierover goedkeuren. De stuurgroep is duidelijk gemaakt dat elk advies over deze kwestie op solide wetenschappelijke grondslagen moet zijn gebaseerd en met documentatie gestaafd, niet op de laatste plaats om de door de geachte afgevaardigde genoemde redenen.

Zoals gesteld in artikel 8 van de beschikking, zal de Commissie deze wijzigen indien nieuwe wetenschappelijke informatie zulks vereist. ("Deze beschikking wordt geregeld opnieuw bezien aan de hand van nieuwe wetenschappelijke informatie over het risico voor blootstelling aan overdraagbare spongiforme encefalopathieën ten gevolge van besmettelijkheid bij andere diersoorten, leeftijdscategorieën, weefsels of materialen. Indien nodig wordt deze beschikking gewijzigd, na raadpleging van het geëigend Wetenschappelijk Comité en overeenkomstig de procedure van artikel 18 van Richtlijn 89/662/EEG.¨).

5. Zoals de geachte afgevaardigde al opmerkt, acht de Commissie het zeker dienstig over deze kwestie een uitgebreide voorlichtingscampagne voor het grote publiek te lanceren. De Commissie beoogt met name vanaf oktober 1997 het verslag van de internationale wetenschappelijke conferentie inzake beendermeel van 1 en 2 juli 1997 te verspreiden alsmede een derde bijgewerkte en aangevulde versie van het vademecum over BSE. Gezien het succes van de tweede oplage van november 1990 verschijnt het nieuwe vademecum in alle officiële talen van de Gemeenschap en wordt het op grote schaal in alle lidstaten en in derde landen verspreid.