NL Publicatieblad van de Europese Unie CE 78/867

(2004/C 78 E/0921)

SCHRIFTELIJKE VRAAG E-3873/03

van Luigi Vinci (GUE/NGL) aan de Commissie

(16 december 2003)

Betreft: Autoweg- en hoge snelheidstreinverbindingen in corridor 5 naar Friuli-Venezia Giulia

De wet nr. 443 van 21 december 2001 is bedoeld om corridor 5 uit te breiden met de aanleg van een derde rijstrook op de autoweg tussen Quarto d'Altino en Sistiana, en een hoge snelheidstreinverbinding van Ronchi-zuid naar Triëst; er zijn twee voorontwerpen voor ingediend, respectievelijk door Autovie Venete en voor de spoorwegverbinding door Italferr, met impactstudies waar elke vorm van strategische evaluatie van de weerslag op het milieu en vergelijking met alternatieve oplossingen, zoals voorgeschreven in richtlijn 2001/42/EG van 27 juni 2001 (1), in ontbreekt.

De projecten worden niet geïntegreerd in de andere transportinfrastructuur waarvan de aanleg in het vooruitzicht gesteld wordt in de kaderovereenkomst van 20 september 2002 tussen de nationale regering en het regionaal bestuur; integendeel, het feit dat ze gelijktijdig ingediend worden, is een voorbode van gelijktijdige uitvoering, terwijl ze als alternatieven beoordeeld zouden moeten worden.

Voor het autowegtraject worden de milieueffectbeoordelingen voor vijf gebieden van Europees belang weggelaten: de moerassen van Porpetto (IT 3320032), het bosgebied Boscat (IT 3320032), de meren van Doberdó en Pietrarossa (IT 3330003), de monding van de Timavo (IT 3330004) en de rotskust van Duino (IT 3340001) — stuk voor stuk speciaal beschermde gebieden en zones van groot milieubelang, afgebakend door bijzondere besluiten van het regionaal bestuur.

Voor het spoorwegtraject van bijna 30 km zijn er geen onderzoeken van de mogelijke invloed op de grotten in het karstgebied van de Isonzo-rivier, dat over een lengte van volle 24 km door 4 dubbele tunnels doorkruist wordt en de intermodale voordelen van de verbinding met de haven van Triëst tenietgedaan worden als de hoge snelheidslijn onder de heuvel van Cattinara doorgetrokken wordt.

De transportstudies zijn in tegenspraak met de vooruitzichten voor de verkeersdichtheid voor de beide vervoermiddelen: Autovie Venete verwacht tegen 2011 een toename van gemiddeld 39 000 tot 52 000 voertuigen per dag, en de spoorwegen verwachten dat ze tegen 2025 3,1 miljoen ton goederen en 1,6 miljoen reizigers voor de verbinding kunnen aantrekken.

In strijd met het Verdrag van Aarhus, dat in Italiaans recht omgezet is met de nationale wet 108/2001 en de regionale wet 43/1990, liggen de enige twee exemplaren van de voorontwerpen van de projecten enkel ter inzake op de regionale vestigingen van Triëst en Venetië, zonder dat er ooit ook maar enige openbare bekendmaking aan de burgers en plaatselijke besturen plaatsgevonden heeft.

Denkt de Commissie niet te onderzoeken of er geen overtreding van de richtlijnen 85/337/EEG (2), 96/11/EG (3) en 90/313/EEG (4) op de milieueffectbeoordeling en de toegang tot informatie plaatsgevonden heeft, richtlijn 92/43/EEG op het habitat (5) en 2001/42/EG op de verplichting om de belanghebbenden (art. 6) inzage te geven in alle economische en milieutechnische evaluaties van de projecten?

Antwoord van mevrouw Wallström Namens de Commissie

(9 februari 2004)

Het geachte parlementslid verwijst naar de ontwikkeling van Corridor 5 die onder andere de aanleg van een derde rijstrook inhoudt (Quarto d'Altino — Sistiana) en een hogesnelheidstreinverbinding (Ronchi zuid — Trieste). Volgens de door het geachte parlementslid verstrekte informatie zijn er twee voorontwerpen ingediend, respectievelijk door Autovie Venete voor de weg en door Italferr voor de spoorwegverbinding, samen met effectstudies die echter geen strategische milieubeoordeling of een vergelijkend onderzoek van alternatieven bevatten zoals is voorgeschreven in Richtlijn 2001/42/EG van het Europees Parlement en de Raad van 27 juni 2001 betreffende de beoordeling van de gevolgen voor het milieu van bepaalde plannen en programma's.

Op dit moment eist de communautaire wetgeving niet dat de lidstaten een strategische milieubeoordeling van hun conceptplannen of voorontwerpen of van voorgestelde wijzigingen uitvoeren. Deze situatie zal veranderen per 21 juli 2004, datum waarop de lidstaten Richtlijn 2001/42/EG, de zogenaamde strategische milieubeoordelingsrichtlijn, moeten hebben omgezet in nationale wetgeving. Daarna moeten de lidstaten een milieurapportage uitvoeren voor plannen en programma's die voldoen aan de definitie van de richtlijn. In bepaalde omstandigheden moet ook een evaluatie worden uitgevoerd voor plannen of programma's die vóór 21 juli 2004 een aanvang hebben genomen, maar die pas na 21 juli 2006 worden goedgekeurd.

Zodra de aanvraag voor de bouw van de specifieke projecten is ingediend, is Richtlijn 85/337/EEG van de Raad van 27 juni 1985 (de MEB-richtlijn) zoals gewijzigd bij Richtlijn 97/11/EG van de Raad van 3 maart 1997, met betrekking tot de milieueffectbeoordeling van bepaalde openbare en particuliere projecten, van toepassing. Deze richtlijn bepaalt dat de lidstaten ervoor moeten zorgen dat, voordat zij toestemming voor ontwikkeling geven, projecten die aanzienlijke effecten kunnen hebben op het milieu, onder meer vanwege hun aard, omvang of ligging, onderworpen moeten worden aan een onderzoek naar de gevolgen voor het milieu. Deze projecten worden gedefinieerd in artikel 4, dat verwijst naar bijlagen I en II van de richtlijn. Autowegen en spoorlijnen voor hogesnelheidstreinen zijn opgenomen in bijlage I, punt 7, onder a) en b), waarvoor een verplichte MEB uitgevoerd moet worden. De lidstaten moeten alle nodige maatregelen treffen om ervoor te zorgen dat de milieueffectbeoordeling, voor zover dit relevant en redelijk is, een beoordeling bevat van de effecten op het milieu, waaronder een opsomming van de onderzoeken naar de belangrijkste alternatieven die de ontwikkelaar heeft uitgevoerd, evenals vermelding van de belangrijkste redenen voor zijn keuze. Ook moet een beschrijving worden gegeven van de milieuaspecten waarop het project aanzienlijke effecten kan hebben, zoals fauna, flora en landschap. De beschrijving van de effecten moet ook betrekking hebben op de directe en indirecte effecten, de bijkomende en cumulatieve effecten en de effecten op korte, middellange en lange termijn.

Verder vereist de richtlijn dat er raadplegingen gehouden moeten worden met andere voor het milieu bevoegde autoriteiten en met het betrokken publiek. Bijzonderheden met betrekking tot de informatieinzameling en raadpleging worden door de lidstaten bepaald; zij moeten ervoor zorgen dat de vraag naar instemming met de ontwikkeling en de informatie over de milieubeoordeling binnen een redelijke termijn ter inzage aan het publiek worden gesteld, zodat het betrokken publiek de mogelijkheid wordt geboden zijn mening te uiten voordat de vergunning voor de ontwikkeling wordt verstrekt. Dit betekent met name dat gespecificeerd moet worden waar de informatie over het project en over de milieubeoordeling ingezien kan worden, en hoe het betrokken publiek geraadpleegd zal worden.

Richtlijn 90/313/EEG van de Raad van 7 juni 1990 inzake de vrije toegang tot milieu-informatie verplicht overheidsinstellingen om informatie over het milieu ter inzage te stellen aan alle natuurlijke of rechtspersonen die hierom vragen en zonder dat zij een belang hierin dienen aan te tonen, tenzij een weigering gerechtvaardigd zou zijn op de in de richtlijn genoemde gronden. De richtlijn noemt alleen de verplichting om actief informatie te verspreiden als het gaat om algemene informatie over de toestand van het milieu, bij voorbeeld door middel van een periodieke publicatie van beschrijvende rapporten. Uit de door het geachte parlementslid verstrekte informatie kan niet worden afgeleid dat Richtlijn 90/313/EEG niet correct is toegepast.

Volgens de door het geachte parlementslid verstrekte informatie zouden de projecten in kwestie een significante invloed kunnen hebben op vijf gebieden die zijn voorgesteld om opgenomen te worden in de Natura 2000 lijst van gebieden van communautair belang in het kader van de Habitatrichtlijn, Richtlijn 92/43/EEG van de Raad van 21 mei 1992 inzake de instandhouding van de natuurlijke habitats en de wilde fauna en flora. Daarom zijn de bepalingen van artikel 6, leden 3 en 4, van die richtlijn van toepassing, waarin de voorwaarden staan genoemd waaronder een project aanzienlijke effecten op een gebied van communautair belang kan hebben of een speciaal beschermd gebied door de bevoegde autoriteiten kan worden toegestaan. Deze voorwaarden behelzen ondermeer de verplichting om een adequate beoordeling uit te voeren van de effecten die het project op het gebied zal hebben uit het oogpunt van natuurbehoud.

Op basis van de door het geachte parlementslid verstrekte informatie zou er voor dit project geen toestemming voor ontwikkeling zijn gegeven. De Commissie heeft daarom op dit moment geen reden om aan te nemen dat de richtlijn betreffende de milieu-effectbeoordeling en de Habitatrichtlijn niet correct worden toegepast.

(1) PB L 197 van 21.7.2001, blz. 30.

(2) PB L 175 van 5.7.1985, blz. 40.

(3) PB L 73 van 14.3.1997, blz. 5.

(4) PB L 158 van 23.6.1990, blz. 56.

(5) PB L 206 van 22.7.1992, blz. 7.