SCHRIFTELIJKE VRAAG E-3973/00

van Olivier Dupuis (TDI) aan de Commissie

(20 december 2000)

Betreft: Tunesië

Ondanks de nieuwe zoveelste aankondiging door president Ben Ali op 7 november 2000 dat er hervormingen komen, is in de situatie van de rechtsstaat en de fundamentele vrijheden in Tunesië geen enkele verbetering opgetreden. De toestand van een aantal gedetineerden die sedert enkele weken in hongerstaking zijn, is zeer kritiek.

De Tunesische Liga voor de rechten van de mens is overigens door de rechter in kort geding onder gerechtelijk toezicht geplaatst na een rechtsvordering van vier afgewezen kandidaten voor het bestuur van de organisatie om de resultaten van het laatste congres van de Liga nietig te laten verklaren. Dit congres had zijn goedkeuring gehecht aan een onafhankelijke koers ten opzichte van de Tunesische autoriteiten. Het kort geding vond plaats 24 uur na de verklaringen van de nieuwe voorzitter van de Tunesische Liga voor de rechten van de mens, de jurist Mohktar Trifi, over het feit dat de Tunesische overheid achter deze vordering zat om de vereniging te laten ontbinden. De behandeling van de klacht is vastgesteld op 25 december aanstaande.

Wijst het uitblijven van een reactie van de Commissie op deze nieuwe schendingen van de fundamentele vrijheden in Tunesië erop dat zij artikel 2 van de associatie-overeenkomst EU-Tunesië als een niet-bindende clausule beschouwt? Is de Commissie niet van mening dat dit uitblijven van een reactie harerzijds in combinatie met het feit dat Tunesië twee leningen van de EIB ten belope van 70 miljoen heeft gekregen, slechts enkele uren na het onder gerechtelijk toezicht plaatsen van de Liga, door de Tunesische burgers kan worden beschouwd als een bewijs van gebrek aan belangstelling van de zijde van de Unie voor hun grondrechten en als een blancovolmacht voor het beleid van de Tunesische autoriteiten?

Antwoord van de heer Patten namens de Commissie

(19 januari 2001)

Tijdens de voltallige zitting van juni 2000 en ter gelegenheid van een debat over Tunesië hebben de geachte parlementsleden de Commissie de gelegenheid gegeven om haar standpunt over de situatie in verband met de mensenrechten in dit land toe te lichten. Zo heeft de Commissie uiteengezet waarom zij het in dit stadium gewenst acht haar toevlucht te nemen tot de positieve instrumenten van het Euro-mediterrane partnerschap politieke dialoog en communautaire financieringen om te reageren op de aandekaakstelling van de toestand in verband met de mensenrechten in Tunesië.

Sinds dat debat heeft zich een aantal soms positieve en soms negatieve gebeurtenissen voorgedaan. Zonder daarop allemaal in te gaan, kan de Commissie daarvan vermelden: de overdracht van de bevoegdheid voor het gevangenisbeheer bij het ministerie van justitie, de aan bepaalde politieke gevangenen verleende gratie en het onbelemmerde verloop van het congres van de Tunesische Liga voor de rechten van de mens. Daarentegen zijn de Commissie aantijgingen voorgelegd in verband met hongerstakingen van politieke gevangenen, de betwisting van de wettigheid van de verkiezing van de nieuwe leiding van de Tunesische Liga voor de rechten van de mens of ook wel de vervolging van de heren Marzouki en Hosni. Die gebeurtenissen tonen aan hoe kwetsbaar de overgang van Tunesië naar een democratisch bestel en de eerbiediging van de mensenrechten nog is.

Ten aanzien van de vraag wat de Unie hieraan kan doen, blijft de Commissie ervan overtuigd dat de Unie in dit stadium de positieve instrumenten van het partnerschap dient te hanteren, ter ondersteuning van al degenen die naar een verbetering van de toestand in verband met de mensenrechten in Tunesië streven. De hoofden van de missies van de lidstaten en van de Commissie te Tunis volgen de ontwikkeling van de huidige gerechtelijke onderzoeken aandachtig en leggen steeds meer contacten met de Tunesische overheid om het standpunt van de Unie te doen gelden en aldus meer diepgang te geven aan de politieke dialoog met dit land. Ook op financieel gebied getroost de Commissie zich steeds meer inspanningen om de twee aangekondigde programma's om journalisten en niet-gouvernementele organisaties steun te verlenen, snel te doen goedkeuren.

Tenslotte zou het onredelijk zijn om geen melding te maken van de rol van het parlement, dat via bezoeken van parlementsleden en openbare debatten heeft bijgedragen tot een grotere bewustwording en een intensivering van de dialoog over deze kwesties, hetgeen er op den duur toe zou moeten leiden dat onze standpunten en die van onze Tunesische partner nader tot elkaar komen.