SCHRIFTELIJKE VRAAG P-1871/99

van Antonios Trakatellis (PPE-DE) aan de Commissie

(12 oktober 1999)

Betreft: Evaluatie van de milieugevolgen van de oorlog in de Federale Republiek Joegoslavië en acties voor de bescherming van de volksgezondheid en van het milieu, alsook voor het herstel van de schade

Gezien de volgende feiten:

A. De militaire operaties van de afgelopen maanden in de Federale Republiek Joegoslavië en met name in Kosovo hebben aanzienlijke schade berokkend aan het milieu. Bij de bombardementen zijn immers grote hoeveelheden uiterst giftige en ook radioactieve stoffen vrijgekomen doordat gebruik is gemaakt van uraniumhoudende ammunitie en deze stoffen vormen een directe bedreiging voor de volksgezondheid van de bewoners van dit gebied en van de buurlanden.

B. Er is nog geen volledige evaluatie gemaakt van de gevaren voor de volksgezondheid of van de milieugevolgen voor Griekenland, Oostenrijk, Italië en de andere buurlanden.

C. In het kader van de Balkanstrategie van de EU is geen rekening gehouden met het feit dat de gezondheid van de terugkerende vluchtelingen en van de Joegoslavische bevolking bescherming behoeft en evenmin met de milieuaspecten van de oorlogsschade. Dit blijkt duidelijk uit het feit dat in het voorstel tot wijziging van Verordening 1628/96(1) (Obnova-verordening) geen expliciete vermelding wordt gemaakt van de financiering van desbetreffende acties.

Kan de Commissie in het licht hiervan antwoorden op de volgende vragen:

1. Wat zijn de resultaten van de eerste beoordeling van de milieuschade in het gebied en wanneer zal de volledige evaluatie rond zijn van de milieuschade en de gevaren die door de verspreiding van de vervuiling worden veroorzaakt voor de volksgezondheid van de bewoners van Joegoslavië, Griekenland, Oostenrijk, Italië en de andere buurlanden?

2. Is er hulp gevraagd aan het Europees milieuagentschap in Kopenhagen en aan het Centrum voor onderzoek in Ispra, die over de nodige technologische kennis en infrastructuur beschikken voor het verrichten van onderzoek en evaluatie, en zo neen, waarom gebeurt dit niet?

3. In welke mate en in welke gebieden is er gebruik gemaakt van ammunitie met verarmd uranium en welke meer algemene maatregelen zijn er genomen om de volksgezondheid te beschermen en verdere milieuvervuiling te voorkomen?

4. Hoe denkt de Commissie haar nalatigheid recht te zetten in verband met het opnemen van expliciete maatregelen voor de financiering van projecten voor het herstel van de milieuschade en voor de bescherming van de volksgezondheid, op basis van het voorstel tot wijziging van de Obnova-verordening, en hoe denkt zij het milieuaspect te integreren door middel van financiering van desbetreffende acties in het kader van het Stabiliteitspact, de Organisatie voor de wederopbouw van de Balkan en de Associatie- en Samenwerkingsovereenkomsten waarover met bepaalde Balkanlanden wordt onderhandeld?

5. Welke landen hebben schadevergoeding of financiële hulp gevraagd voor de milieuschade en is het mogelijk schadevergoeding of bijzondere hulp te vragen voor ondernemingen in de EU die door de milieuschade zijn getroffen?

(1) PB L 204 van 14.8.1996, blz. 1.

Gecombineerd Antwoord van mevrouw Wallström namens de Commissie op de schritftelijke vragen E-1716/99, P-1840/99 en P-1871/99

(25 november 1999)

De Commissie verwijst de geachte parlementsleden naar haar antwoord op schriftelijke vraag E-1481/99 van de heer Manisco(1) en haar antwoord op mondelinge vraag H-429/99 van de heer Alavanos tijdens het vragenuur van de parlementaire vergaderperiode van september 1999(2).

De Commissie wijst er in dit verband op dat het Regionaal Milieucentrum voor Midden- en Oost-Europa voor de uitvoering van de eerste voorlopige beoordeling van de gevolgen van het conflict voor het milieu werd geselecteerd omdat dit centrum dankzij zijn in de diverse betrokken landen gevestigde bureaus over de mogelijkheid beschikt, snel een eerste evaluatie het licht te doen zien.

De politieke situatie in de voormalige Republiek Joegoslavië blijft een hinderpaal vormen voor de vrije toegang van de instellingen van de Unie tot het gebied. De Commissie werd daarom van nabij betrokken bij de beoordeling van de milieuconsequenties van de oorlog door de task force Balkan van het Milieuprogramma van de Verenigde Naties (UNEP). Het eindrapport van deze task force werd onlangs gepubliceerd; daarin wordt geconcludeerd dat het conflict in Kosovo niet heeft geleid tot een milieucatastrofe voor het Balkangebied als geheel. Dit rapport wordt thans door de Commissie zorgvuldig onderzocht. Met het oog op de toekomst heeft de Commissie een aantal voorstellen inzake mogelijke regionale milieuprojecten ter tafel gelegd op de vergadering van de Werkgroep economisch

herstel, ontwikkeling en wederopbouw in het kader van het Stabiliteitspact, die op 9 oktober 1999 in Bari heeft plaatsgevonden. Over de financiering van het Stabiliteitspact door de Gemeenschap moet nog een beslissing worden genomen, maar die financiering zal geschieden in overeenstemming met de richtsnoeren betreffende de participatie van de Gemeenschap in de activiteiten van het Stabiliteitspact en zijn instanties welke door de Raad in september 1999 werden vastgesteld. Over de financiering door de Commissie van projecten die in het kader van het Stabiliteitspact worden ingediend, dient eveneens nog een beslissing te vallen; ook in dit geval zijn de richtsnoeren betreffende de participatie van de Gemeenschap in de activiteiten van het Stabiliteitspact en zijn instanties van toepassing, alsook de regels die overeenkomstig de regionale benadering van het stabilisatie- en associatieproces gelden voor de benutting van financiële middelen van de Gemeenschap in de landen van de betrokken regio.

De Commissie heeft het milieuaspect in geen enkele van de genoemde maatregelen verwaarloosd. In Verordening (EG) nr. 851/98 van de Raad van 20 april 1998 tot wijziging van Verordening (EG) nr. 1628/96 betreffende de steun aan Bosnië-Herzegovina, Kroatië, de Federatieve Republiek Joegoslavië en de Voormalige Joegoslavische Republiek Macedonië(3) (OBNOVA) zijn milieuvraagstukken in samenhang met wederopbouw, economisch herstel en ontwikkeling duidelijk aan de orde. Daarin is met het thans ingediende voorstel tot wijziging van deze verordening(4), dat de oprichting van een Bureau voor de wederopbouw van Kosovo beoogt, geen verandering gekomen, en ook toekomstige voorstellen tot wijziging van de verordening zullen de bestaande regelingen wat milieuvraagstukken betreft onverlet laten. De stabilisatie- en associatieovereenkomsten zullen betrekking hebben op alle kwesties die voor de relaties van de Gemeenschap met de betrokken landen van belang zijn, en bijgevolg ook op milieuaspecten. De milieuschade in Kosovo wordt in de mededeling van de Commissie terzake(5) uitdrukkelijk genoemd. Het stabiliteitspact zal eveneens betrekking hebben op thema's zoals het milieu, dat per definitie een regionale aangelegenheid vormt.

Van enige eis tot schadevergoeding voor door de Gemeenschap ondernomen acties is de Commissie niets bekend. Aangezien het niet de Unie maar de NAVO is die is opgetreden, kan men zich moeilijk voorstellen dat tegen de Unie of tegen de Commissie vorderingen tot schadevergoeding zouden worden ingesteld. Zolang de Raad geen nieuwe richtsnoeren verstrekt, zijn op alle speciale hulpmaatregelen de regels van toepassing die gelden voor het bestaande communautaire 1instrumentarium.

(1) PB C 203 van 18.7.2000, blz. 2.

(2) Handelingen van het Europees Parlement (september 1999).

(3) PB L 122 van 24.4.1998.

(4) COM(1999) 312 def.

(5) COM(1999) 235 def.