SCHRIFTELIJKE VRAAG P-0338/03

van Charles Tannock (PPE-DE) aan de Commissie

(5 februari 2003)

Betreft: Rol van Europol bij de vaststelling van de vooruitgang die de kandidaat-lidstaten boeken bij hun maatregelen om de georganiseerde misdaad te bestrijden

In juni van het afgelopen jaar heeft de Commissie een verslag gepubliceerd waarin zij wijst op zwakke plekken in het justitiële en corruptiebestrijdingsstelsel in een aantal kandidaat-lidstaten, en zich op het standpunt stelt dat administratieve structuren moeten worden geconsolideerd om de enorme bedragen te verwerken die de kandidaat-lidstaten na toetreding zullen ontvangen aan landbouw- en regionale steun.

Meer in het algemeen zijn zelfs zij die Uitbreiding voorstaan verontrust over de gebrekkige kwaliteit van de maatregelen die in sommige kandidaat-lidstaten zijn genomen om de georganiseerde misdaad aan te pakken, met name de drugs- en mensenhandel en de corruptie van staatswege.

Het Europees Parlement heeft het probleem erkend in zijn meest recente verslag over de Uitbreiding, dat op 20 november van het afgelopen jaar is aangenomen. Paragraaf van dit verslag luidt als volgt:

Blijft grote prioriteit toekennen aan de bestrijding van corruptie en aan verbetering van de transparantie van overheidsuitgaven; herhaalt dat het van elk kandidaat-land en van Europol een rapport verwacht over corruptie en georganiseerde misdaad, waarin de genomen en lopende maatregelen worden beschreven en waarin harde toezeggingen worden gedaan wat betreft de wijze waarop elk land van plan is corruptie en georganiseerde misdaad in de toekomst tegen te gaan;

Juicht de Commissie het toe dat het Europees Parlement erop aandringt dat Europol in dit proces evenals de kandidaat-lidstaten zelf een rol speelt en, zo ja, is zij van mening dat Europol in dat geval aanvullende middelen moet ontvangen om deze taak naar behoren uit te voeren?

Antwoord van de heer Vitorino namens de Commissie

(6 maart 2003)

Net als het Parlement acht de Commissie het van groot belang de georganiseerde misdaad in het algemeen, waaronder drugs- en mensenhandel en corruptie, te bestrijden. Dit geldt voor zowel de huidige lidstaten als voor de kandidaat-lidstaten.

In een streven de door het geachte parlementslid aan de orde gestelde problemen op te lossen en in het bijzonder om de strijd tegen de georganiseerde misdaad te versterken, is de Commissie van mening dat een hoofdstuk over justitie en binnenlandse zaken aan het derde cohesieverslag en aan de structuurfondsen voor de periode 2007-2013 moet worden toegevoegd. Op deze manier zouden in het kader van de structuurfondsen, specifieke maatregelen ter voorkoming en/of bestrijding van de georganiseerde misdaad en van criminaliteit in het algemeen alsmede maatregelen die bedoeld zijn om vraagstukken op het gebied van grensbeheer in de uitgebreide Unie aan te pakken, kunnen worden gecofinancierd.

Meer algemeen heeft de Commissie herhaaldelijk beklemtoond dat zij het van groot belang acht te waarborgen dat de toetredende landen en de kandidaat-lidstaten over voldoende bestuurlijke en gerechtelijke capaciteit beschikken tegen de tijd dat zij toetreden. De Commissie toetst systematisch of alle toezeggingen die de toetredende landen tijdens de toetredingsonderhandelingen hebben gedaan, ten uitvoer worden gelegd, inclusief, uiteraard, de toezeggingen inzake de versterking van de

bestuurlijke en gerechtelijke capaciteit en inzake de strijd tegen georganiseerde misdaad, corruptie, drugs- en mensenhandel. Bij de ondersteuning van de inspanningen van de kandidaat-lidstaten vormen de versterking van de instellingen en investeringen voorts voorts reeds enkele jaren een belangrijk aandachtspunt van de communautaire bijstand in het kader van het PHARE-programma. Bovendien heeft de Commissie in 2002 met elk land waarmee onderhandelingen worden gevoerd een actieplan uitgewerkt ter versterking van de bestuurlijke en gerechtelijke capaciteit. Deze actieplannen wordt momenteel uitgevoerd. In het kader ervan heeft de Commissie 250 miljoen euro extra vrij gemaakt, waardoor de totale bijdrage van de Gemeenschap voor de versterking van de bestuurlijke en gerechtelijke capaciteit van de landen waarmee onderhandelingen worden gevoerd in 2002 op circa 1 miljard euro werd gebracht.

Europol is een belangrijk instrument van de Unie in de strijd tegen georganiseerde misdaad. Een van de instrumenten waarmee de dreiging die uitgaat van de verschillende vormen van ernstige internationale criminaliteit kan worden geëvalueerd, is het jaarverslag over de situatie op het gebied van de georganiseerde misdaad in de Europese Unie, dat door Europol op basis van de bijdragen van de lidstaten wordt gepubliceerd.

Corruptie is slechts een recente bevoegdheid van Europol. Op 6 december 2001 heeft de Raad een besluit van de Raad vastgesteld waardoor Europol bevoegdheid krijgt op het gebied van corruptiebestrijding(1). Dit besluit is pas op 1 januari 2002 in werking getreden. Gezien de beperkte middelen van Europol heeft de Raad bepaalde prioriteiten vastgesteld. Het is aan de Raad om te beslissen over deze prioriteiten en deze zo nodig te wijzigen, dat is echter slechts mogelijk op voorstel van de Raad van bestuur van Europol. Tot op heden maakt corruptie geen deel uit van de prioritaire criminaliteitsterreinen waarmee Europol is belast. In de laatste verslagen over de situatie op het gebied van de georganiseerde misdaad in de Europese Unie wordt daarom geen bijzondere aandacht besteed aan corruptie.

Het is de taak van Europol de lidstaten te steunen in hun strijd tegen georganiseerde misdaad. Dit zal ook gelden voor de kandidaat-lidstaten eens zij zijn toegetreden tot de Unie en tot de Europol-Overeenkomst. Deze ondersteundende taak kan enkel worden uitgevoerd in nauwe samenwerking met alle lidstaten, waaronder in de toekomst ook de nieuwe lidstaten.

Europol heeft geen controlebevoegdheid ten aanzien van de corruptiesituatie in de Unie en haar buurlanden. Elke inschakeling van Europol vereist een aanpak die op partnerschap is gebaseerd. Een verslag over de situatie op het gebied van de georganiseerde criminaliteit in de nieuwe lidstaten, inclusief de situatie op het gebied van corruptie, kan slechts worden opgesteld in nauwe samenwerking met de betrokken landen en op basis van hun bijdragen. Om een algemeen beeld te krijgen moet elke aanpak gericht zijn op de gehele Unie en niet beperkt blijven tot de nieuwe lidstaten. Indien de strijd tegen corruptie een extra prioriteit wordt voor Europol, moeten de bevoegde instanties overwegen om Europol aanvullende middelen toe te kennen zodat deze organisatie zich met succes van haar aanvullende taken kan kwijten.

(1) PB C 358 van 15.12.2001.