SCHRIFTELIJKE VRAAG E-0433/02

van Rijk van Dam (EDD) en Albert Maat (PPE-DE) aan de Commissie

(21 februari 2002)

Betreft: Economische binding als vereiste voor vissers varend onder Belgische vlag

De Belgische regering heeft bij Koninklijk besluit van 3 februari 1999 vastgelegd dat vissersschepen die onder de Belgische vlag varen een daadwerkelijke economische band met de Belgische kuststreek moeten onderhouden. Concreet houdt dit in dat ofwel de bemanning voor minimaal 50 % uit de Belgische kuststrook afkomstig moet zijn ofwel een aanzienlijk deel van de vangst in Belgische havens aangeland of via Belgische veilingen verkocht wordt.

De Belgische regering heeft dit ontwerpbesluit bij de Commissie aangemeld, die het goedgekeurd heeft, aangezien de bepalingen ervan in overeenstemming waren met het arrest van het Hof van Justitie, dat het recht van een lidstaat erkent te eisen dat een vaartuig dat zijn vlag voert een daadwerkelijke economische band met die lidstaat heeft.

Aan de andere kant heeft het Europese Hof van Justitie zich verzet tegen het opleggen van een veilplicht en een verplichting tot aanmonstering van lokale bemanning. Tevens is de Commissie opgetreden tegen een regeling van de Nederlandse quota-beheersgroepen die de leden verplichtte hun vangsten op de Nederlandse visafslagen te verkopen.

In haar antwoord op eerdere vragen (E-2205/00 en P-2236/00)(1) merkte de Commissie op dat zij het Parlement op de hoogte zou houden van de behandeling van de klacht van Nederlandse reders tegen hierboven omschreven verplichting. Tot op heden (anderhalf jaar na dato) heeft de Commissie het Europees Parlement geen informatie gegeven omtrent de behandeling van deze klacht.

1. Waarom is de Commissie in deze nalatig geweest? Kan de Commissie aangeven in welke fase deze procedure zich bevindt en welk gevolg de Commissie aan deze procedure wenst te geven?

2. Welk beleid hanteert de Commissie met betrekking tot het opleggen van nationale veilplichten? Differentieert de Commissie tussen nationaal opgelegde veilplichten en privaat opgelegde veilplichten? Zo ja waarom, zo nee waarom worden Nederlandse quota-beheersgroepen dan anders bejegend dan de Belgische overheid?

(1) PB C 89 E van 20.3.2001, blz. 160.

Antwoord van de heer Fischler namens de Commissie

(11 april 2002)

De aanleiding voor deze zaak is een klacht die bij de Commissie werd ingediend door een groep eigenaars van vissersschepen die de Belgische vlag voeren. Deze zaak wordt momenteel nog altijd onderzocht door de Commissie.

Het geschil betreft de toepassing door België van de vereiste dat vissersschepen een daadwerkelijke economische band met de Belgische kuststreek moeten onderhouden, een vereiste die de lidstaten kunnen opleggen aan vissersschepen die hun vlag voeren. De reder van een visserschip kan volgens diverse combineerbare criteria aan deze verplichting voldoen: een aanzienlijk deel van de bemanning is afkomstig uit de kuststrook van de lidstaat, een bepaald deel van de vangst wordt in de havens van de lidstaat aangeland en/of verkocht, een aanzienlijk percentage van de visreizen vertrekt vanuit de havens van die lidstaat en de scheepsvoorraden worden in deze havens aangekocht, enz. Het Hof van Justitie heeft in haar rechtspraak vastgelegd hoever deze criteria kunnen worden toegepast zonder dat het Gemeenschapsrecht hierdoor wordt geschonden.

De Commissie heeft in eerste instantie geoordeeld dat het vereiste door België werd toegepast op een manier die wel degelijk een schending van het Gemeenschapsrecht vormde. Zij heeft België van deze beoordeling op de hoogte gesteld via een aanmaningsbrief van 11 april 2001.

De Belgische Regering heeft haar opmerkingen kenbaar gemaakt bij schrijven van 15 juni 2001. De Commissie moest normaal gezien een standpunt over de verdere behandeling van deze zaak innemen in het kader van het onderzoek van het tweede halfjaarlijks verslag over overtredingen van het jaar 2001. Bij brief van 5 oktober 2001 ontving de Commissie van België echter bijkomende opmerkingen, waarbij zeer recente vonnissen van Belgische rechtbanken betreffende dezelfde zaak gevoegd waren. De Commissie achtte het belangrijk deze aanvullende informatie te analyseren, waardoor ze zich genoodzaakt zag haar uitspraak bij het onderzoek van bovenbedoeld tweede verslag van 2001 op te schorten.

Dit betekent dat de verdere behandeling van deze zaak verschoven wordt naar het onderzoek van het eerste halfjaarlijks verslag van het jaar 2002, d.w.z. naar de maand juli 2002.

De Commissie maakt in haar aanpak overigens geen onderscheid tussen door overheidsinstanties opgelegde verplichtingen en door particuliere groeperingen opgelegde verplichtingen. De Commissie moet waken over de naleving van het Gemeenschapsrecht en stelt zichzelf tot taak een einde te maken aan geconstateerde vermeende overtredingen, ongeacht de hoedanigheid van de overtreders. Bij de vervulling van deze taak is de Commissie gebonden aan de procedurevoorschriften zoals die zijn vastgelegd in het EG-verdrag en het afgeleid recht.

Tegen deze achtergrond zijn twee verschillende procedures uitgevoerd, die overigens zijn ingeleid door twee verschillende directoraten-generaal van de Commissie, de ene betreffende de kwestie van de hierboven uiteengezette daadwerkelijke economische band en de andere betreffende de regeling waarbij Nederlandse vissers door hun beheersgroepen verplicht worden hun visvangst enkel te verkopen op de Nederlandse visafslagen. Voor elk van beide dossiers zijn de toepasselijke bepalingen gevolgd. Het eerste wordt getoetst aan de bepalingen van artikel 226, paragraaf 2, van het EG-verdrag, het tweede is getoetst aan de specifieke bepalingen van artikel 81 van het EG-verdrag, betreffende overeenkomsten en onderling afgestemde feitelijke gedragingen van ondernemingen. De tweede zaak is afgesloten, aangezien de beheersgroepen de verplichting tot verkoop in de Nederlandse visafslagen hebben geschrapt. Wat de eerste aangehaalde zaak betreft, betreffende de daadwerkelijke economische band, wordt het onderzoek gewoon voortgezet.

De Commissie zal de geachte parlementsleden op de hoogte brengen van het standpunt dat hierbij zal worden ingenomen.

De Commissie publiceert de recente beslissingen die met betrekking tot inbreuken genomen zijn, op de Europa-site: http://europa.eu.int/comm/secretariat_general/sgb/droit_com/index_en.htm

infractions. Deze informatie wordt regelmatig bijgewerkt, meer bepaald na elk periodiek verslag over de vastgestelde overtredingen en over de vermeende overtredingen.