SCHRIFTELIJKE VRAAG E-3297/02

van Marie Isler Béguin (Verts/ALE) aan de Commissie

(21 november 2002)

Betreft: Onderhandelingen met Armenië over sluiting van de centrale van Medzamor

De aanhoudende crisissen en spanningen in de zuidelijke Kaukasus werpen een schril licht op het feit dat de Armeense Republiek voor haar energievoorziening afhankelijk is van een centrale die volkomen verouderd is en in een gebied met seismische activiteit ligt, zodat ze de aandacht en vrees van alle politieke en wetenschappelijke autoriteiten van het gebied opeist.

De conclusies van de eerste samenwerkingsraad Europese Unie Armenië stellen een sluiting van de centrale van Medzamor in het vooruitzicht.

Het denkwerk over de energievoorziening van Armenië in te toekomst, in samenwerking met de Europese Unie, is op gang gekomen sinds 1995, toen de Armeense regering, die toen voor een ernstige energiecrisis stond, de centrale van Medzamor weer opgestart heeft, waarbij 2004 als uiterste bedrijvigheidsdatum vooropgesteld is. In de lopende termijn zijn er geen concrete of doelmatige oplossingen, ter vervanging van de kernenergie gevonden, en de Europese Unie en Armenië zijn tot de slotsom gekomen dat de sluiting van de centrale van Medzamor ook na 2004 nog omvangrijke investeringen zal vergen om een alternatieve oplossing te kunnen vinden.

De totale kostprijs om het nucleair gevaar van Medzamor volledig onschadelijk te maken, wordt op rond de 1 miljard euro geschat, een bedrag dat de nodige investeringen omvat om van kernenergie op andere energiebronnen over te gaan. De Europese Unie heeft zich ertoe verbonden om 100 miljoen euro bij te dragen als er een intentieverklaring tussen de Commissie en de autoriteiten van Erivan ondertekend wordt die een definitieve sluitingsdatum vastlegt; het saldo verwacht men te kunnen bijeenkrijgen op een donorconferentie die voor het einde van dit jaar bijeen moet komen.

1. Kan de Commissie haar toezeggingen voor de overschakeling van de Armeense energiesector nogmaals bevestigen, in de termen en met de termijnen die met de autoriteiten van Erivan overeengekomen zijn?

2. Staats de Commissie in alle openheid en onpartijdigheid borg voor de deugdelijkheid en objectiviteit van de studies en financiële ramingen voor het sluitingsplan van de centrale?

3. Heeft ze haar volledige overtuigingskracht en al haar middelen ingezet om in het energie-overschakelingsplan de hernieuwbare energiebronnen te verdedigen, met inachtneming van de prioriteiten voor de industriële omschakeling, tegen de internationale achtergrond van milieucrisissen, en van de internationale overeenkomsten tegen de opwarming van het klimaat, en in overeenstemming met de grote mogelijkheden voor hernieuwbare energiebronnen waar de Armeense Republiek over beschikt?

Antwoord van de heer Patten namens de Commissie

(17 december 2002)

In 1998 heeft het Gemengd Comité EU-Armenië een Werkgroep Commissie-Armenië ingesteld, die zich buigt over de voorwaarden voor sluiting van de kerncentrale van

Medzamor. Deze werkgroep heeft een strategie opgesteld voor alternatieve bronnen van stroomvoorziening in Armenië na de sluiting van Medzamor. Uit het eerste onderzoek blijkt dat sluiting van Medzamor vóór 2004 niet mogelijk is zonder de elektriciteitsvoorziening van de Armeense gebruikers ernstig te verstoren.

Tegen deze achtergrond kwam uit de besprekingen van de Commissie met de Armeense autoriteiten naar voren dat een akkoord over sluiting van Medzamor vóór 2004 niet mogelijk was.

Een door Tacis gefinancierd en in augustus 2002 afgerond rapport bevat een gedetailleerd financierings- en investeringsplan voor de ontwikkeling van alternatieve energiebronnen ter vervanging van Medzamor.

Het plan prioritiseert een aantal concrete projecten die betrekking hebben op:

a) sluiten van Medzamor en voorzien in vervangende capaciteit;

b) meer energie besparen, betrouwbaarheid verhogen van de elektriceitsvoorziening en diversifiëren van brandstoffen en

c) bijdragen aan de elektriciteitsvoorziening in 2010, verminderen van de afhankelijkheid van niet-inheemse bronnen en meer diversifiëren.

De Commissie rondt dit rapport momenteel af met de uitvoering van een laagste kosten-onderzoek om vast te stellen welke energiebronnen, waaronder hernieuwbare energiebronnen, vanuit economisch oogpunt het gunstigste alternatief zijn voor Medzamor. Dit wordt beschouwd als een essentiële stap om brede financiële steun te krijgen van de internationale gemeenschap. Zodra dit onderzoek is beëindigd, komt de Werkgroep Armenië-Commissie hopelijk begin 2003 bijeen om een akkoord te bereiken over de vroegst mogelijke sluitingsdatum, die vervolgens bevestigd dient te worden in een Memorandum van Overeenstemming. De Commissie is bereid om haar committering gestand te doen en bij te dragen aan een donorfonds wanneer dit akkoord wordt bereikt.