NL Publicatieblad van de Europese Unie CE 88/712

(2004/C 88 E/0733)

SCHRIFTELIJKE VRAAG P-0841/04

van Cristiana Muscardini (UEN) aan de Commissie

(9 maart 2004)

Betreft: Seksuele verminking van vrouwen

Meer dan honderd miljoen vrouwen in de wereld zijn het slachtoffer van ernstige vormen van seksuele verminking en elk jaar worden er nog eens twee en een half miljoen vrouwen onderworpen aan allerlei barbaarse praktijken, waarbij tal van meisjes het leven laten. Ook in de Europese Unie neemt dit soort verwerpelijke mutilatiepraktijken, waaraan de slachtoffers zowel lichamelijk als geestelijk zware littekens overhouden, hand over hand toe, hetgeen ten enenmale onverenigbaar is met de normen op het gebied van de mensenrechten en de waardigheid van de mens, alsook met alle wet- en regelgeving ter bescherming van de fysieke integriteit.

Kan de Commissie derhalve laten weten waarom 8 maart niet is uitgeroepen tot dag van strijd en verzet tegen seksuele verminking bij vrouwen?

Kan zij voorts aangeven waarom zij nog niet met een richtlijn is gekomen tot vaststelling van normen ter uitbanning van seksuele mutilaties bij vrouwen en voor het verstrekken van goede voorlichting over dergelijke gebruiken, met name ten behoeve van immigranten uit landen waar dit soort praktijken nog steeds is geoorloofd?

Kan zij tenslotte mededelen waarom in de met de regeringen van deze landen gesloten handels- en samenwerkingsakkoorden geen bindende clausule is opgenomen die voorziet in de verplichting om de verspreiding van dergelijke praktijken op hun grondgebied tegen te gaan?

Antwoord van de heer Nielson namens de Commissie

(22 april 2004)

De Commissie en de internationale gemeenschap erkennen dat genitale verminking van vrouwen een ernstige schending van de mensenrechten van vrouwen inhoudt (Actieplatform van Peking en Verdrag inzake de uitbanning van alle vormen van discriminatie van vrouwen).

Slechts drie Europese landen — Zweden, het Verenigd Koninkrijk en Noorwegen — kennen evenwel specifieke wetten die alle of bepaalde vormen van genitale verminking van vrouwen verbieden. Zweden voerde zijn wetgeving terzake reeds in in 1982. Het Verenigd Koninkrijk verbood de praktijk in 1985 door de „Prohibition of Female Circumcision Act” (wet inzake het verbod op de vrouwenbesnijdenis). Noorwegen volgde het voorbeeld van deze landen in 1998. De overige lidstaten beschikken slechts over algemene wetten die het toebrengen van ernstige lichamelijke verwondingen verbieden, maar niet uitdrukkelijk verwijzen naar genitale mutilatie van vrouwen.

Het verwezenlijken en verdedigen van de waarden van de Unie die gebaseerd zijn op rechtvaardigheid, de gelijkheid van vrouwen en mannen en de mensenrechten is een essentiële taak van de Commissie. Zij kan derhalve binnen de grenzen van de Unie of elders in de wereld geen praktijken als de genitale mutilatie van vrouwen dulden, omdat dergelijke praktijken geen plaats hebben in de moderne maatschappij en met name vrouwen in een positie van onderworpenheid plaatsen.

De Commissie is van oordeel dat genitale mutilatie van vrouwen slechts zal verdwijnen indien de overtuiging veld wint, ook bij de vrouwen zelf, dat zij van deze praktijk afstand kunnen doen zonder de ermee verbonden aspecten van hun cultuur op te geven. De Commissie oordeelt dat hiertoe een veelzijdige strategie noodzakelijk is, alsook maatregelen die op gezondheidswerkers en sociaal werkers gericht zijn. De verspreiding van passende informatie die de nadruk legt op de gevaren voor de gezondheid is een ander belangrijk instrument.

De genitale mutilatie van vrouwen werd twee achtereenvolgende jaren, namelijk in 2001 en 2002, als prioriteit opgenomen in het jaarprogramma (en in de oproep tot het indienen van voorstellen) van Daphne (2000-2003), het programma ter voorkoming van geweld tegen kinderen, jongeren en vrouwen. Dat resulteerde in de financiering van tien projecten in verband met dit specifieke thema; zes van die projecten lopen over twee jaar, wat betekent dat deze acties de kwestie grondig zullen aanpakken. Voor deze acties heeft de Gemeenschap meer dan 1,6 miljoen euro uitgetrokken.

Door het inzetten van het Daphne-programma om deze praktijk te bestrijden, worden organisaties gesteund die vanuit de basis werken om niet alleen met elkaar, maar ook met de academische wereld en met de autoriteiten samen te werken zodat dit probleem op het terrein kan worden aangepakt en (in de meeste gevallen) de slachtoffers rechtstreeks bij de aanpak kunnen worden betrokken. Het Daphne II-programma (2004-2008) zal weldra worden goedgekeurd en in het kader daarvan zal deze strijd worden voortgezet.

Het algemene internationale thema voor 8 maart (Internationale Vrouwendag) wordt gekozen door de Verenigde Naties. De Commissie kiest ook jaarlijks een specifiek thema voor 8 maart: in 2003 was dat genitale mutilatie van vrouwen, maar het is niet de bedoeling om jaarlijks hetzelfde thema te herhalen.

In het algemeen vindt het grootste gedeelte van de genitale mutilaties plaats in ontwikkelingslanden en niet in Europa. De Commissie is zich daarvan bewust, en in deel III van de Overeenkomst van Cotonou, waarin de samenwerkingsstrategieën aan bod komen, is bepaald dat speciale aandacht moet worden geschonken aan de integratie van bevolkingsvraagstukken in de ontwikkelingsstrategieën ter verbetering van de reproductieve gezondheidszorg, de eerstelijnsgezondheidszorg, de gezinsplanning en het voorkomen van verminking van de genitaliën bij vrouwen (artikel 25, lid 1, onder c). In onze onderhandelingen met de landen in Afrika, het Caribisch gebied en de Stille Oceaan (ACS-landen) stellen we prioriteiten in verband met de seksuele en reproductieve gezondheid en rechten en dus ook in verband met de genitale mutilatie van vrouwen, en wij zullen dergelijke prioriteiten ook in de toekomst blijven stellen. Talrijke landen nemen reeds maatregelen om de praktijk van genitale mutilatie van vrouwen uit te bannen; onder meer wordt aangepaste wetgeving uitgevaardigd en worden geschikte voorlichtingsprogramma's opgezet. De Commissie meent dat een aanpak die is gebaseerd op dialoog en samenwerking de juiste is; een bindende clausule in handels- en samenwerkingsovereenkomsten die de landen tot actie verplicht, is volgens haar niet zinvol.