SCHRIFTELIJKE VRAAG E-2351/02

van Juan Naranjo Escobar (PPE-DE) aan de Commissie

(31 juli 2002)

Betreft: Europees immigratiebeleid

De Franse minister van Binnenlandse Zaken, Nicolas Sarkozy, heeft op woensdag 10 juli jl. bekend gemaakt dat er een project zal worden gestart waarbij illegale immigranten, per land gegroepeerd, zullen worden teruggebracht naar de grens.

Volgens Sarkozy moet Frankrijk zijn immigratiebeleid bijstellen, daar het niet normaal kan zijn dat het aantal asielaanvragen in zeven landen van de EU is afgenomen, terwijl het in Frankrijk nog steeds toeneemt.

Dit Franse standpunt komt op een moment waarop de EU zich buigt over een voorstel voor harmonisering van de repatriëring van immigranten zonder papieren. Wat zijn de eventuele hinderpalen die de Europese wetgeving voor deze aangekondigde Franse actie zou kunnen opwerpen? Hoe ziet de harmonisatie die momenteel door de EU wordt voorbereid eruit?

Aangezien dit soort situaties zich ook in andere lidstaten kan voordoen is duidelijk dat er heropnameovereenkomsten nodig zijn met de landen waaruit de immigranten afkomstig zijn, om te waarborgen dat deze landen in dergelijke gevallen hun onderdanen als zodanig erkennen.

Kan de Commissie, ongeacht de overeenkomsten die de lidstaten eventueel bilateraal met landen van herkomst hebben gesloten, meedelen hoe de stand van zaken luidt wat betreft de onderhandelingen over heropnameovereenkomsten waarvoor haar een mandaat is verleend? Welke landen denkt de Commissie aan de Raad voor te dragen voor nieuwe onderhandelingsmandaten?

Antwoord van de heer Vitorino namens de Commissie

(23 september 2002)

De Commissie is niet op de hoogte van een Frans project waarbij illegale immigranten, per land gegroepeerd, zullen worden teruggebracht naar de grens. Derhalve kan zij geen standpunt innemen over de verenigbaarheid van een dergelijk project met de huidige communautaire wetgeving en beleidslijnen.

Hoewel de Commissie een Groenboek over een communautair terugkeerbeleid(1) heeft gepubliceerd en vooruitgang heeft geboekt in haar werkzaamheden inzake overnameovereenkomsten zoals hieronder beschreven, bestaat er op dit moment nog geen algemeen EU-beleid inzake terugkeer en overname. Dit is te wijten aan het feit dat de Gemeenschap pas bevoegdheden op dit gebied heeft sinds de inwerkingtreding van het Verdrag van Amsterdam op 1 mei 1999 (Artikel 63, lid 3, onder b), van het EG-Verdrag).

Bij de besprekingen over de gevolgen van de inwerkingtreding van het Verdrag van Amsterdam voor het toekomstige beleid van de Unie op dit gebied kwam de Raad op zijn bijeenkomst van 27 en 28 mei 1999 tot de conclusie dat communautaire overnameovereenkomsten een waardevol instrument zouden vormen voor een actief terugkeerbeleid en dat, in gevallen die zich daartoe lenen, de Raad de Commissie zou machtigen om met derde landen onderhandelingen te voeren over dergelijke overeenkomsten. Deze conclusies werden in grote lijnen onderschreven door de Europese Raad van Tampere van 15 en 16 oktober 1999 toen de staatshoofden en regeringsleiders van de EU uitdrukkelijk bevestigden dat bij het Verdrag van Amsterdam bevoegdheden op het gebied van overname zijn overgedragen aan de Gemeenschap. De Europese Raad verzocht de Raad overnameovereenkomsten te sluiten met de betrokken derde landen of groepen van derde landen. De Commissie heeft herhaaldelijk verklaard dat zij deze benadering onderschrijft, zoals onlangs in haar mededeling betreffende een gemeenschappelijk beleid inzake illegale immigrati(2) en in het bovengenoemde Groenboek over een communautair terugkeerbeleid.

De Raad heeft de Commissie tot nu toe toestemming gegeven om met Rusland, Marokko, Pakistan, Sri Lanka (in september 2000), de Chinese Speciale Administratieve Regio's Hongkong en Macao (in april 2001) en Oekraïne (in juni 2002) te onderhandelen over communautaire overnameovereenkomsten overeenkomstig artikel 300 van het EG-Verdrag. Tot dusver is de Commissie erin geslaagd de onderhandelingen met Hongkong en Sri Lanka af te ronden: de definitieve teksten werden respectievelijk op 22 november 2001 en 30 mei 2002 geparafeerd. De Raad zal de Commissie binnenkort machtigen om de overeenkomst met Hongkong te ondertekenen, waardoor deze waarschijnlijk de eerste overnameovereenkomst wordt die de Gemeenschap sluit.

Aansluitend op de Europese Raad van Laken van 14 en 15 december 2001, die benadrukte dat met andere betrokken derde landen communautaire overnameovereenkomsten moeten worden gesloten, heeft de Raad op zijn bijeenkomst van 25 april 2002 beslist Albanië, Algerije, China en Turkije bovenaan de agenda te plaatsen. Dit werd bevestigd door de Europese Raad van Sevilla van 21 en 22 juni 2002. In punt 30 van de conclusies van deze Raad wordt uitdrukkelijk opgeroepen om de sluiting van de overnameovereenkomsten waarover onderhandelingen gaande zijn, te bespoedigen, en nieuwe onderhandelingsmandaten voor overnameovereenkomsten met andere derde landen goed te keuren. Bijgevolg zal de Commissie binnenkort bij de Raad ontwerp-mandaten indienen voor onderhandelingen met Albanië, Algerije, China en Turkije.

(1) COM(2002) 175 def.

(2) COM(2001) 672 def.