SCHRIFTELIJKE VRAAG E-2548/02

van Erik Meijer (GUE/NGL) aan de Commissie

(12 september 2002)

Betreft: Katalysatoren en zwavelarme brandstoffen als middel om het grote aandeel van de zeescheepvaart in de luchtverontreiniging boven land te verminderen

1. Welke maatregelen zowel met betrekking tot in EU-lidstaten geregistreerde zeeschepen als met betrekking tot de toelating van sterk verontreinigende schepen uit andere staten worden er binnen de Europese Unie voorbereid om vooruitlopend op mogelijke effectieve maatregelen in het verband van de Internationale Maritieme Organisatie (IMO) de uitstoot van broeikasgassen door zeeschepen zo veel mogelijk te verminderen en om de IMO te stimuleren tot doeltreffende regelgeving?

2. Treedt de verplichting om voor het varen op Noordzee en Oostzee bunkerolie te gebruiken waarvan het zwavelgehalte niet hoger is dan 1,5 % in werking op de in 1997 beoogde datum 31 december 2002, of treedt vertraging op doordat nog niet 15 vlaggenstaten die tezamen 50 % van de mondiale tonnagevloot vertegenwoordigen bijlage VI van Marpol hebben geratificeerd?

3. Is de in vraag 2 bedoelde bunkerolie inmiddels in toereikende mate verkrijgbaar in alle EU-havens, of duurt de begin 2001 geconstateerde situatie (schriftelijke vragen E-0407/01(1)) voort waarin bunkerolie met een zwavelgehalte van 1 % slechts beperkt wordt geproduceerd en slechts beperkt verkrijgbaar is, terwijl de prijs belangrijk hoger is dan die van olie met een zwavelgehalte van 3 % en er bovendien hogere transportkosten voor in rekening worden gebracht?

4. Kan de Commissie per lidstaat van de EU en voor het totaal van de EU aangeven welk percentage van de daar geregistreerde zeeschepen is uitgerust met een katalysator?

5. In welke mate nemen andere lidstaten het voorbeeld van Zweden over om het gebruiken van zwavelarme bunkerolie te stimuleren door financiële prikkels? Wordt dit door de Commissie gestimuleerd? Zo nee, waarom niet?

(1) PB C 318 E van 13.11.2001, blz. 45.

Antwoord van mevrouw Wallström namens de Commissie

(22 oktober 2002)

De Commissie legt momenteel de laatste hand aan een communautaire strategie ter vermindering van de door zeeschepen veroorzaakte luchtverontreiniging. In dat kader zal ook worden voorgesteld om Richtlijn 1999/32/EG(1) te wijzigen en daarin grenswaarden voor het zwavelgehalte van bunkerolie op te nemen. In de loop van dit jaar is in dat verband een raadpleging georganiseerd en recentelijk zijn ook een aantal studies voor de Commissie afgerond. Voor meer details, zie: http://www.europa.eu.int/comm/environment/air/transport.htm

3.

1. Wat de uitstoot van broeikasgassen betreft, zal de toekomstige communautaire strategie de verbintenis omvatten van het zesde milieuactieprogramma(2), namelijk dat de Commissie specifieke acties zal selecteren en opzetten om de uitstoot van broeikasgassen door zeeschepen terug te dringen wanneer een dergelijke actie tegen 2003 niet zelf wordt opgezet door de Internationale Maritieme Organisatie (IMO). De Commissie werkt momenteel samen met de lidstaten aan een gecoördineerd communautair standpunt met het oog op het overleg met de IMO. Het lijkt waarschijnlijk dat de IMO in 2003 een strategie inzake broeikasgassen zal aannemen.

2. De voorschriften betreffende het emissiebeperkingsgebied voor zwaveloxiden (SOX) van de Noord- en Oostzee, als bedoeld in bijlage VI van het Internationaal verdrag ter voorkoming van verontreiniging door schepen (Marpol), kunnen op 31 december 2002 onmogelijk in werking treden. Bijlage VI van het Marpol-verdrag treedt slechts in werking twaalf maanden na bekrachtiging ervan door vijftien vlaggenstaten die goed zijn voor 50 % van de wereldkoopvaardijtonnage. Tot dusver zijn echter slechts zeven vlaggenstaten, goed voor 26 % van de wereldtonnage, tot ratificatie overgegaan. Het voorstel van de Commissie tot wijziging van Richtlijn 1999/32/EG zal echter onder meer bepalingen bevatten inzake de daadwerkelijke invoering van het emissiebeperkingsgebied voor SOX.

3. Wat de beschikbaarheid van bunkerolie met een zwavelgehalte van minder dan 1,5 % betreft, is in een recente studie voor de Commissie van Beicip Franlab gemeld dat het gemiddelde zwavelgehalte van in de Gemeenschap verkochte bunkerolie 2,5 % bedraagt. In drie lidstaten ligt het gemiddelde zwavelgehalte lager dan 2 %, terwijl het in twee lidstaten uitstijgt tot boven 3,0 %. Uit dezelfde studie blijkt dat ongeveer 5 miljoen ton bunkerolie met een zwavelgehalte van slechts 1,5 % tegen vrij lage kosten in de Gemeenschap beschikbaar kan komen.

4. De Commissie beschikt momenteel niet over gegevens betreffende het aantal onder de vlag van een lidstaat van de Gemeenschap varende schepen die met een katalysator zijn uitgerust.

5. Wat de financiële prikkels betreft, kan worden aangestipt dat in bepaalde communautaire havens, zoals Hamburg en Rotterdam, verlaagde havenrechten gelden voor schepen die op zwavelarme olie varen. Het Zweedse systeem van gedifferentieerde vaarrechten is niet overgenomen door de overige lidstaten, waarschijnlijk omdat in de meeste lidstaten geen systeem van nationale vaarrechten van kracht is dat in die zin kan worden aangepast. De Commissie buigt zich momenteel over de mogelijkheid om als onderdeel van de toekomstige communautaire strategie een reeks op de marktwerking gebaseerde instrumenten in te voeren ter versterking van de regelgevingsmaatreglen met het oog op de vermindering van de zwaveluitstoot.

(1) Richtlijn 1999/32/EG van de Raad van 26 april 1999 betreffende een vermindering van het zwavelgehalte van bepaalde vloeibare brandstoffen en tot wijziging van Richtlijn 93/12/EEG; PB L 121 van 11.5.1999.

(2) Besluit nr. 1600/2002/EG van het Europees Parlement en de Raad van 22 juli 2002 tot vaststelling van het Zesde Milieuactieprogramma van de Europese Gemeenschap; PB L 242 van 10.9.2002.