SCHRIFTELIJKE VRAAG E-3397/98

van Guido Podestà (PPE) aan de Commissie

(17 november 1998)

Betreft: De nieuwe rol van de ouderen

Er zijn inmiddels talrijke studies verschenen, zowel op communautair niveau als in de lidstaten, waaruit de exponentiële stijging van het aantal ouderen en de daaruit voortvloeiende vergrijzing van de bevolking van de Unie blijkt. Verwacht wordt dat in het eerste decennium van de volgende eeuw het aantal ouderen gelijk zal zijn aan het aantal jongeren, en wanneer er geen trendbreuk komt, zal tien jaar later een op de drie mensen ouder zijn dan 60 jaar.

In het licht van deze demografische trend en gelet op artikel 13 van het Verdrag van Amsterdam, waarin de communautaire instellingen expliciet verklaren discriminatie op grond van leeftijd te willen bestrijden, alsmede op artikel 137 van hetzelfde verdrag, dat voorziet in maatregelen ter bevordering van de samenwerking tussen de lidstaten bij het bestrijden van maatschappelijke uitsluiting, en ook gelet op het appel dat de voorzitter van het Europees Parlement, de heer José María Gil-Robles, heeft gedaan bij gelegenheid van de Conferentie van oudere burgers op 1 en 2 oktober jl.

is de Commissie niet van mening:

1. dat het de plicht is van de communautaire instellingen met een meer omvattend programma te komen dan de strategieën die tot nu toe zijn ontwikkeld, een programma dat de lidstaten in de gelegenheid stelt systematisch samen te werken bij de ontwikkeling van een optimaal sociaal beleid, waardoor ook het niveau van de dienstverlening zal verbeteren;

2. dat actief moet worden gewerkt aan de totstandkoming en de verbreiding van een nieuw maatschappelijk beeld van de ouderen, die actief - en niet passief - deel moeten uitmaken van de samenleving, dat "culturele ghettovorming" van een ten onrechte als zwak beschouwde maatschappelijke groep moet worden bestreden, en dat ouderen hun keuzevrijheid en hun zelfbeschikkingsrecht terug moeten krijgen, zodat dat wat nu als een probleem wordt gezien, in de volgende eeuw als een rijkdom van de Europese samenleving zal worden ervaren;

3. dat meer aandacht moet worden besteed, ook bij het beheer van de structuurfondsen en de andere communautaire middelen - zowel in de plannings- als in de uitvoeringsfase -, aan de wensen en verlangens van bejaarden en hoogbejaarden?

Antwoord van de heer Flynn namens de Commissie

(14 januari 1999)

De Commissie stemt in met het standpunt van de geachte afgevaardigde dat de demografische trend in de richting van grotere aantallen ouderen en vergrijzing van de bevolking een belangrijk thema is voor de Gemeenschap.

In de afgelopen jaren heeft de Commissie een aantal rapporten opgesteld betreffende verschillende aspecten van de demografische situatie; ook heeft zij, in samenwerking met het Oostenrijkse voorzitterschap, een symposium georganiseerd (12 - 13 oktober 1998 te Wenen) onder de titel "A Society for All Ages". Bovendien heeft de Commissie ervoor gezorgd dat op centrale beleidsterreinen (sociaal, economisch, werkgelegenheid) volledig rekening is gehouden met deze problematiek, met name door middel van de Mededeling over de modernisering en verbetering van de sociale bescherming(1) en de Werkgelegenheidsrichtsnoeren(2).

De Commissie deelt ook de mening van de geachte afgevaardigde dat ouderen een aanzienlijke en ongebruikte hulpbron vormen, en dat maatregelen om negatieve stereotypering van ouderen tegen te gaan, aangemoedigd dienen te worden. Een Mededeling van de Commissie over deze onderwerpen is momenteel in voorbereiding en zal begin 1999 goedgekeurd worden. Deze mededeling zal een beknopte analyse bevatten van de aard van de demografische uitdaging waarmee de Gemeenschap wordt geconfronteerd, en de hoofdlijnen van een strategie van actief ouder worden, als een coherent kader voor een positieve benadering van het ouder worden in een vergrijzende samenleving, bijvoorbeeld door het bevorderen van een gezonde leefwijze, door de inzetbaarheid van oudere werknemers op peil te houden en hun arbeidsparticipatie te stimuleren, en door te verzekeren dat zij actief blijven na hun pensionering. Deze mededeling is bedoeld als de officiële bijdrage van de Commissie aan het Internationale Jaar van de Ouderen van de VN en zal een belangrijk instrument zijn voor het vestigen van de aandacht op het thema vergrijzing en op de specifieke problemen en behoeften van ouderen in 1999.

In haar Sociaal Actieprogramma 1998 - 2000(3) heeft de Commissie verklaard voornemens te zijn de nieuwe mogelijkheden voor actie op basis van de artikelen 13 en 137 van het Verdrag van Amsterdam nader te onderzoeken. De Commissie bestudeert momenteel verschillende opties en zal ervoor zorgen dat alle eventuele voorstellen rekening houden met de thema's in verband met ouderen.

Wat de Structuurfondsen betreft, maakt het voorstel van de Commissie voor de herziening van de ESF-verordening(4) (Europees Sociaal Fonds) geen onderscheid naar leeftijd; wel wordt een "levenslang leren"-benadering aanbevolen op het terrein van de ontwikkeling van de menselijke hulpbronnen. Hierdoor kan niet alleen volledig rekening worden gehouden met de behoeften van oudere werknemers, maar kunnen ook wegen worden gevonden om hun mogelijkheden te verbeteren en te realiseren.

(1) COM(97) 102 def.

(2) COM(98) 574 def.

(3) COM(98) 259 def.

(4) COM(98) 131 def.