SCHRIFTELIJKE VRAAG E-1980/01

van Piia-Noora Kauppi (PPE-DE) aan de Commissie

(5 juli 2001)

Betreft: Milieugevolgen van intensieve olijventeelt

Volgens een rapport van WWF en Birdlife International, gepubliceerd op 18 juni 2001, leidt de intensieve olijventeelt, toegenomen dankzij de landbouwsteun van de EU, tot woestijnvorming, bodemerosie en het verlies van habitats in de Middellandse-Zeeregio. Volgens het rapport verdwijnt van olijvenplantages in Andalusië in Spanje per jaar 80 miljoen ton van de bovenste laag aarde tengevolge van de intensieve teelt. Deze aarde veroorzaakt elders problemen, onder meer doordat waterreservoirs erdoor verstopt raken. In Spanje, Griekenland en Portugal worden bovendien oeroude loofbossen gekapt om plaats te maken voor de intensieve olijventeelt.

Op de landbouwbegroting van de EU is een bedrag van 2 250 miljoen bestemd voor de olijventeelt. Dit bedrag wordt bijna geheel gebruikt als productiesteun. De boeren krijgen steun al naargelang de hoeveelheid olijven die ze produceren. Dit beleid stimuleert intensivering, irrigatie en uitbreiding van de plantages.

Is de Europese Commissie op de hoogte van het feit dat de intensieve olijventeelt momenteel een van de grootste milieuproblemen in Europa vormt?

Welke maatregelen gaat de Commissie nemen om de schade tengevolge van de intensieve olijventeelt te beperken?

Antwoord van de heer Fischler namens de Commissie

(12 oktober 2001)

De Commissie heeft kennis genomen van het WWF-rapport waarnaar het geachte parlementslid verwijst. Zij is zich bewust van de problemen in verband met de olijventeelt en heeft deze ter sprake gebracht in haar verslag aan de Raad en het Europees Parlement over de kwaliteitsstrategie voor olijfolie(1).

De Commissie is het ook eens met vele conclusies in het rapport en met name dat algemeen moet worden gestreefd naar een duurzaam en milieuvriendelijk landbouwbeleid. Toch is het moeilijk te beweren welke problemen de ergste zijn in Europa, omdat er geen gegevens voorhanden zijn om een dergelijke bewering te staven.

De Commissie wijst erop dat dank zij de productiesteun de plattelandsstructuur in talrijke gebieden in de Gemeenschap in stand kon worden gehouden, waardoor de steun ruim bijgedragen heeft tot de strijd tegen verwoestijning. Bepaalde olijfgaarden, en meer in het bijzonder die welke biologisch geëxploiteerd worden, bevorderen zelfs het herstel van milieuschade. Met het oog op de mogelijke negatieve gevolgen van een te intensieve teelt voor het milieu heeft de Raad echter in 1998 besloten om de aanplant van nieuwe olijfgaarden te beperken.

Voorts wijst de Commissie op de verplichtingen van de lidstaten met betrekking tot de milieubeschermingseisen die zijn vastgesteld in Verordening (EG) nr. 1259/1999 van de Raad van 17 mei 1999 tot vaststelling van gemeenschappelijke voorschriften voor de regelingen inzake rechtstreekse steunverlening in het kader van het gemeenschappelijk landbouwbeleid(2). Ter zake verwacht zij uiterlijk op 30 september 2001 van de betrokken lidstaten informatie over de olijfoliesector. Deze informatie omvat een analyse van de toestand van de olijfgaarden, een gedetailleerde beschrijving van de op grond van die analyse voorgenomen milieumaatregelen en een gedetailleerde beschrijving van eventuele sancties waartoe besloten is.

Momenteel kan forfaitair toegekende steun niet deugdelijk gecontroleerd worden, zodat een aan de productie gekoppelde steun de enige mogelijkheid is. In juni 2001 heeft de Raad besloten dat de steun met ingang van 1 november 2003 slechts toegekend mag worden na controle van de betrokken bomen door middel van luchtfoto's, waardoor het van dan af mogelijk wordt ook andere criteria voor de toekenning van de steun te hanteren.

(1) COM(2000) 855 def. (punt 1.3.1, vierde alinea).

(2) PB L 160 van 26.6.1999.