SCHRIFTELIJKE VRAAG E-3039/97 van Amedeo Amadeo (NI) aan de Commissie (1 oktober 1997)

Betreft: In gebreke blijven door de Commisie - PHARE-programma

De Rekenkamer van de EU heeft een speciaal verslag gewijd aan het functioneren van het gedecentraliseerde uitvoerings- en beheerssysteem van het PHARE-programma (1990-1995) ten gunste van de Midden- en Oost-Europese landen ((PB C 175 van 9.6.1997, blz. 4. )). Het is bekend dat de Commissie een gedecentraliseerde beheers- en uitvoeringsstructuur heeft ingesteld terwille van een vloeiende uitvoering van de programma's en een snelle mobilisering van de financiële middelen. De teams voor het beheer van de programma's die opereren binnen de nationale administraties van de ontvangende landen zijn belast met de taak om de PHARE-gelden te beheren. Deze teams hebben te kampen met personeelsgebrek en een gebrekkige opleiding.

De Commissie heeft bijgedragen aan de financiering van de personeelskosten en de functioneringsuitgaven voor deze teams, maar zij heeft niet de principes gedefinieerd die van toepassing zijn op deze financiering, de boekhouding ervan en de controle erop. De Rekenkamer bevestigt dat door het intensieve gebruik van de technische hulpverlening voor administratieve en operationele ondersteuning ten gunste van deze teams, de kosten hoog zijn opgelopen, vooral door de "geringe concurrentie¨ bij het toekennen van de contracten (maar al te vaak weinig transparant). Sommige adviesbureaus hebben een buitenproportioneel groot aantal contracten in de wacht gesleept. Verder heeft de Commissie de oprichting vertraagd van een controlestelsel voor de uitgaven ten behoeve van deze teams en heeft zij niet zorg gedragen voor een adequate evaluatie van de uitgevoerde programma's.

De vraag luidt of de Commissie deze zeer ernstige beschuldigingen terecht acht.

Gecombineerd Antwoord op de schritftelijke vragen E-3039/97, E-3040/97 en E-3041/97 van de heer Van den Broek namens de Commissie (11 november 1997)

Het Geachte parlementslid heeft in zijn vragen enkele constateringen en kritieken overgenomen die door de Rekenkamer naar voren waren gebracht in haar speciale verslag met betrekking tot het stelsel voor gedecentraliseerde tenuitvoerlegging van het programma PHARE, en met name over de werking van de eenheden voor het beheer van de programma's, de procedure van de gunning van de dienstverleningscontracten en het evenwicht bij de keuze van de inschrijvers.

De Commissie herinnert eraan dat zij naar aanleiding van genoemd verslag uitgebreid heeft geantwoord op de opmerkingen van de Rekenkamer, en wel op een diepgaander wijze dan deze vragen hier toestaan. De Commissie herhaalt dat zij de geldende procedures en regels heeft eerbiedigd en wel in een verband waarin het er tegelijkertijd om ging zo goed mogelijk de soms moeilijk verenigbare doelstellingen van doeltreffendheid, responsabilisering van het partnerland, mededinging en openheid bij de gunning van contracten na te streven. Hierbij dient niet vergeten te worden dat de door de Rekenkamer onderzochte dienstverleningscontracten (volgens de steekproef van 1993-1994) hoofdzakelijk vielen onder de technische bijstand voor een uniek proces van overgang naar een model van democratie en markteconomie.

Na de eerste noodingrepen is het programma op gang gekomen en hebben de diensten van de partnerlanden en de Commissie steeds meer ervaring opgedaan, waarbij de gebieden die in het verslag van de Rekenkamer als onbevredigend waren gekenschetst, door de Commissie binnenkort worden of reeds zijn aangepakt. De voornaamste besluiten en verbeteringen betreffen:

- de maatregelen voor toepassing van het herziene artikel 118 van het Financieel Reglement van 21 december 1977, van toepassing op de algemene begroting van de Europese Gemeenschappen ((PB L 356 van 31.12.1977. )); afgezien van de voorgeschreven bekendmaking in het Publikatieblad, worden dienstverleningscontracten voor PHARE bovendien op internet aangekondigd en geldt voor alle blijken van belangstelling voortaan een voorselectie (procedure ingevoerd half 1996);

- de goedkeuring van een wijziging van de besloten aanbestedingen voor de gunning van dienstverleningscontracten voor PHARE (en TACIS): de regelgeving voor de aanbestedingen wordt verbeterd, waarbij met name een betere informatie aan de inschrijvers, met nauwkeurige opgave van de samenstelling van de beoordelingscomités en bevordering van een grotere spreiding over de contractanten;

- de nieuwe door de Commissie in maart 1997 uitgewerkte Phare-richtsnoeren, waarin een betere integratie van de structuren voor de tenuitvoerlegging van het programma in de "normale¨ structuren van de partnerlanden wordt nagestreefd, alsmede een versterkte decentralisering en deconcentratie naar de landen en de delegaties van de Commissie, waarvan ook het personeelsbestand zou worden verhoogd, en de mobilisering van nieuwe deskundigheid naast de adviesbureaus zoals banden tussen instellingen en administraties;

- de bijwerking van het handboek van het stelsel voor gedecentraliseerde tenuitvoerlegging en de invoering daarvan, beoogd voor eind 1997, met in één enkel document de nieuwe bepalingen met betrekking tot de doorzichtigheid van de contracten, en met eveneens nauwkeurige opgave van de modaliteiten voor (afnemende) steun aan de werkingskosten van de programmabeheerseenheden waarbij wordt voorzien in een model van overdracht van kennis op het gebied van programmabeheer, bedoeld om de afhankelijkheid van technische bijstand ter zake daadwerkelijk te verlagen.

De Commissie verwacht dat dit pakket maatregelen tot verbetering leidt van de voornaamste vastgestelde zwakke punten in de gedeelten van het verslag van de Rekenkamer waarnaar het Geachte parlementslid verwijst.