SCHRIFTELIJKE VRAAG E-0402/02

van Monica Frassoni (Verts/ALE) aan de Commissie

(21 februari 2002)

Betreft: Graafafval en volstorten van groeven

Bij wet nr. 443 van 21 december 2001 (Stimulering van productieve activiteiten) heeft Italië bepaald dat grond afkomstig van graafwerkzaamheden niet als afval kan worden beschouwd,

ook als deze verontreinigd is. In artikel 1 van de wet wordt gesteld dat lid 3, letter b) van artikel 7 en lid 1, letter f-bis van artikel 8 van wetgevingsdecreet nr. 22/1997 geïnterpreteerd moeten worden in de zin dat grond en gesteente afkomstig van graafwerkzaamheden, ook voor tunnels, geen afval zijn en daarom niet onder de werkingssfeer van voornoemd wetgevingsdecreet vallen, ook wanneer deze tijdens de productiecyclus verontreinigd zijn met vervuilende stoffen afkomstig van de graaf-, boor- en bouwwerkzaamheden, mits de gemiddelde concentratie van vervuilende stoffen in de gehele massa niet hoger is dan de maximale waarden die in de vigerende normen worden vastgesteld (lid 17)(1). Kort gezegd wordt de eerdere regelgeving over afval (wetgevingsdecreet 22/1997) nu zo uitgelegd dat alle grond afkomstig van graafwerkzaamheden, ook als deze verontreinigd is, die bestemd is om te worden gestort, voor egalisatiewerkzaamheden, het volstorten van groeven enzovoort, of voor een willekeurige industriële productiecyclus, niet meer wordt beschouwd als afval, en dus vrijgesteld is van alle in de regelgeving inzake afval vastgestelde controles en voorschriften.

Al op 29 september 1997 (nota 6465) had de Europese Commissie een inbreukprocedure ingeleid tegen Italië vanwege onjuiste omzetting van de Europese regelgeving inzake afval in wetgevingsdecreet 22/1997.

De afgelopen jaren zijn talloze illegale stortplaatsen ontstaan voor het boormateriaal afkomstig van de bouwterreinen voor de hogesnelheidstrein, dat vaak door deze werkzaamheden verontreinigd was. Vanwege deze stortplaatsen zijn in geheel Italië strafzaken aangespannen; deze vrijstelling leidt in de praktijk tot de onmiddellijke beëindiging van alle strafzaken(2).

Kan de Commissie verzekeren dat het communautair recht inzake afval in acht wordt genomen en dat grond afkomstig van graafwerkzaamheden als afval wordt beschouwd?

(1) Artikel 1 vervolgt: De inachtneming van de in lid 17 genoemde maximumwaarden wordt geverifieerd door middel van controles op de plaats van bestemming van het graafmateriaal. De maximaal aanvaardbare waarden worden aangegeven in bijlage 1, tabel 1, kolom B van decreet nr. 471 van 25 oktober 1999 van het Ministerie van milieu, en successievelijke wijzigingen, behalve wanneer op grond van het bestemmingsplan van het betreffende terrein een lagere waarde noodzakelijk is (lid 18) en Voor het in lid 17 genoemde materiaal wordt met daadwerkelijk gebruik voor opnieuw ingraven, opvullen, ophogen en vermalen ook bedoeld de verwerking in diverse industriële productiecycli, met inbegrip van het opvullen van de geëxploiteerde groeven en het storten op een andere locatie, die op welke grond dan ook door de bevoegde bestuurlijke autoriteit is goedgekeurd, mits de maximumwaarden als genoemd in lid 18 in acht zijn genomen en bij de storting de milieubestemming van het betreffende terrein in aanmerking wordt genomen (lid 19).

(2) Deze redenering wordt bevestigd door wet 443/01, waarin aan de frase grond en gesteente afkomstig van graafwerkzaamheden uit de voorafgaande wetstekst expressis verbis ook voor tunnels is toegevoegd. Tegelijkertijd wordt ervoor gezorgd dat de opgelegde controleparameters zodanig zijn dat ook het materiaal afkomstig van bouwplaatsen voor de hogesnelheidstrein onder de vrijstelling valt.

Antwoord van mevrouw Wallström namens de Commissie

(2 april 2002)

Richtlijn 75/442/EEG van de Raad van 15 juli 1975 betreffende afvalstoffen(1), als gewijzigd bij Richtlijn 91/156/EEG van de Raad van 18 maart 1991(2) heeft als voornaamste doelstelling de gezondheid van de mens en het milieu te beschermen tegen de schadelijke invloeden veroorzaakt door het ophalen, het transport, de behandeling, de opslag en het storten van afvalstoffen. Onder afvalstof wordt volgens artikel 1 a) van Richtlijn 75/442/EEG elke stof of elk voorwerp verstaan behorende tot de in bijlage I genoemde categorieën waarvan de houder zich ontdoet, voornemens is zich te ontdoen of zich moet ontdoen.

Grond afkomstig van graafwerkzaamheden is afval in de zin van artikel 1 a) van de kaderrichtlijn afval (Richtlijn 75/442/EEG) en valt onder afval waarvan men zich ontdoet. Dit is zelfs het geval indien de van graafwerkzaamheden afkomstige grond onschadelijk is en/of (zoals eventueel kan worden gehoopt en verwacht) later opnieuw kan worden gebruikt. Het is daarbij belangrijk erop te wijzen dat van graafwerkzaamheden afkomstige grond die niet goed wordt beheerd direct of in de toekomst milieuschade kan veroorzaken doordat de ondergrond kan worden verstoord, er potentieel gevaar voor grondverschuivingen ontstaat, enz.

De Commissie die overeenkomstig de procedure handelt als bepaald in artikel 18 van Richtlijn 91/156/EEG heeft een lijst met afvalstoffen opgesteld die tot de in bijlage I genoemde categorieën behoren (Europese afvalcatalogus (EWC)). Hoofdstuk 17 van Beschikking 2001/118/EG van de Commissie van 16 januari 2001, houdende wijziging van de lijst van afvalstoffen als genoemd in Beschikking 2000/532/EG(3) luidt: bouw- en sloopafval (inclusief afgegraven grond van verontreinigende locaties). Grond en stenen die gevaarlijke stoffen bevatten en andere grond en stenen dan die welke gevaarlijke stoffen bevatten vallen onder dit hoofdstuk (EWC-codes 17 05 03 en 17 05 04).

In 1997 had de Commissie al kritiek op de Italiaanse wetgeving omdat in artikel 8, lid 2, onder c) van het Decreto Legislativo nr. 22 van 5 februari 1997 (eerste versie) waarmee de afvalrichtlijnen van de Gemeenschap in het nationale recht werden omgezet niet gevaarlijke van graafwerkzaamheden afkomstige materialen werden uitgesloten van het toepassingsgebied van de Italiaanse wetgeving inzake afvalstoffen. Deze uitzondering is in de volgende versie van het Italiaanse decreet ongedaan gemaakt.

Gezien het bovenstaande zou de Italiaanse wet nr. 443 van 21 december 2001 welke verbiedt dat van graafwerkzaamheden afkomstige grond en stenen als afvalstoffen worden gedefinieerd, zelfs indien deze zijn verontreinigd, een inbreuk kunnen betekenen op de communautaire wetgeving inzake afval.

De Commissie zal de nodige stappen nemen om te controleren of in dit specifieke geval de communautaire wetgeving is gerespecteerd. Indien de Commissie een inbreuk op de communautaire wetgeving zou vaststellen zal zij in haar hoedanigheid van hoedster van het EG-Verdrag niet aarzelen om alle noodzakelijke maatregelen te nemen die zij op grond van het EG-Verdrag kan nemen, met inbegrip van het opstartten van inbreukprocedures krachtens artikel 226 van het EG-Verdrag om ervoor te zorgen dat de desbetreffende communautaire wetgeving in acht wordt genomen.

(1) PB L 194 van 25.7.1975.

(2) PB L 78 van 26.3.1991.

(3) PB L 47 van 16.2.2001.