SCHRIFTELIJKE VRAAG E-1069/00

van Koldo Gorostiaga Atxalandabaso (NI) aan de Raad

(6 april 2000)

Betreft: Schending van de artikelen 2, lid 4, en 6, lid 2 van het Verdrag van Amsterdam

De Oostenrijkse coalitieregering is sinds haar aantreden in februari het onderwerp geweest van hevige kritiek. Met als duidelijk oogmerk de publieke opinie in de EU te benadrukken, hebben duizenden Europeanen meegelopen in een mars door de straten van Wenen, die in grote lijnen door alle EU-instellingen werd gesteund.

Op 11 maart stuurde Parijs politie-eenheden om aan de Spaans-Baskische grens, die het Baskische volk scheidt, Baskische burgers tegen te houden die op weg waren naar een volksmars in de noordelijke stad Bayonne. Het doel van deze bijeenkomst was te protesteren tegen de verspreiding van Baskische politieke gevangenen over heel Frankrijk en Spanje en tegen de schending van hun rechten en de rechten van hun familieleden. De Franse regering heeft, met volle instemming van Madrid, gebruik gemaakt van artikel 2 van het Akkoord van Schengen, dat de sluiting van grenzen in buitengewone gevallen toestaat. De paradoxale situatie doet zich nu voor dat, waar de mars in Wenen werd aangemoedigd, deze in Bayonne werd verboden.

1. Kunnen de EU-lidstaten de Europese burgers zeggen welke mensenrechten zij mogen verdedigen?

2. Kunnen de fundamentele rechten, zoals gewaarborgd door het Europees Verdrag tot bescherming van de rechten van de mens en de fundamentele vrijheden alsook het beginsel van vrij verkeer van personen in de EU, volledig ongedaan worden gemaakt door de bepalingen van het Akkoord van Schengen, zoals toegepast door de Franse regering?

3. Kunnen de Basken leven in een Europese Unie zonder intern ijzeren gordijn?

Antwoord

(8 juni 2000)

De Raad deelt de geachte afgevaardigde mee dat een lidstaat uit hoofde van artikel 2, lid 2, van de Schengenuitvoeringsovereenkomst tijdelijk de controle aan zijn grenzen opnieuw kan instellen en de andere lidstaten hiervan zo spoedig mogelijk in kennis stelt indien de openbare orde of de nationale veiligheid vergen dat onverwijld wordt opgetreden.

Derhalve kunnen het vrije verkeer van personen dat bij het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap (VEG) is ingesteld en de uitoefening van de grondrechten van de mens die worden gewaarborgd door het Europees Verdrag tot bescherming van de rechten van de mens en de fundamentele vrijheden (EVRM) beperkt worden ter gelegenheid van de uitoefening door de lidstaten van hun verantwoordelijkheid in dergelijke omstandigheden (zie artikel 64, lid 1, van het VEG, alsook de artikelen 10, lid 2, en 11, lid 2, van het EVRM).

Overeenkomstig de procedure van Besluit SCH/Com-ex (95) 20 REV 2 van 20 december 1995 van het bij het Akkoord van Schengen opgerichte Uitvoerend Comité en die in het kader van de Europese Unie is geïntegreerd, heeft de Franse regering de Raad derhalve in kennis gesteld van haar besluit om tijdelijk, dat wil zeggen op 11 maart 2000, de personencontroles aan de Frans-Spaanse landgrens om redenen van openbare orde opnieuw in te stellen. De Raad heeft van deze kennisgeving nota genomen.

Noch de Raad noch de Commissie in haar hoedanigheid van hoedster van het VEG hadden redenen om vraagtekens bij het besluit van de Franse regering te zetten.

De Raad vestigt er in dit verband de aandacht van de geachte afgevaardigde op dat de verantwoordelijkheid voor de handhaving van de openbare orde op het grondgebied van de lidstaten van de Europese Unie in elk geval tot de exclusieve bevoegdheid van de autoriteiten van de betrokken lidstaten behoort. De Raad is niet gerechtigd een standpunt in te nemen ten aanzien van een zaak die niet behoort tot de bevoegdheidsterreinen die hem bij de Verdragen zijn toegekend.