SCHRIFTELIJKE VRAAG E-3357/01

van Rodi Kratsa-Tsagaropoulou (PPE-DE) aan de Commissie

(5 december 2001)

Betreft: Afghanistan en de humanitaire hulp van de Europese Unie

Als vervolg op mijn vraag aan de Raad (H-0856/01(1)) over het voorkomen van de teelt en de verkoop van opium door de Afghaanse boeren (in het antwoord waarop o.a. naar u wordt verwezen), zou ik graag informatie krijgen over de prioriteiten die de Commissie (ECHO) heeft gesteld voor het gebruik van de rechtstreekse humanitaire steun voor de meest dringende behoeften (25 miljoen), en in tweede instantie over de besteding van het totale bedrag van 320 miljoen voor de lange termijn, dat, zoals reeds besloten is, aan het land beschikbaar zal worden gesteld.

Is de Commissie in het kader van deze humanitaire hulp en het plan voor de ontwikkeling en de wederopbouw van het land van plan, en zo ja op welke wijze, een beleid te bevorderen dat voorkomt dat de boeren teruggrijpen op de teelt van opium en dat de producenten de bestaande voorraden verkopen?

(1) Schriftelijk antwoord op 14.11.2001.

Antwoord van de heer Nielson namens de Commissie

(5 maart 2002)

Va haar Bureau voor humanitaire bijstand (ECHO) is de Commissie, na de Verenigde Staten, de grootste donor op het gebied van de humanitaire hulp aan Afghanistan (150 miljoen sinds 1993). Aan dit bedrag moeten de bijdragen van de andere diensten van de Commissie worden toegevoegd, de Directoraten-generaal Ontwikkeling (DEV)/Europe Aid samenwerkingsbureau (AIDCO) en Buitenlandse betrekkingen (RELEX), respectievelijk in het kader van de voedselhulp en de hulpverlening ten gunste van de Afghaanse vluchtelingen; zo heeft de Unie vanaf 1991 tot heden meer dan 430 miljoen aan de Afghaanse bevolkingsgroepen toegewezen.

In 2001 heeft ECHO 54,7 miljoen beschikbaar gesteld. Met de voedselhulp (28 miljoen), de hulp aan de ontheemden in de buurlanden (22,5 miljoen) en de mijnopruimingsactiviteiten (ongeveer 10 miljoen) komt de totale door de Commissie beheerde hulp voor het Afghaanse volk in 2000 neer op 116 miljoen. Als de hulp van de lidstaten wordt meegerekend bedraagt de totale steun van de Unie in 2001 ruim 320 miljoen.

De humanitaire hulp, die voor 11 september 2001 door de Commissie (via ECHO) aan Afghanistan werd toegewezen, bedroeg 23,4 miljoen en was hoofdzakelijk bestemd voor twee kwetsbare bevolkingsgroepen:

- de door de droogte of door gevechten ontheemde bevolkingsgroepen (programma's voor watervoorziening en sanering, distributie van levensnoodzakelijke producten en medische voedingsprogramma's);

- alle door de droogte getroffen bevolkingsgroepen (voedseldistributie).

De projecten hebben door de gebeurtenissen van 11 september 2001 vanwege het vertrek van buitenlandse hulpverleners vertragingen opgelopen, maar zijn niet stopgezet (met uitzondering van de ontmijningsprojecten) dankzij de deskundigheid en de toewijding van het Afghaanse lokale personeel.

De bijkomende middelen van 25 miljoen uit de noodreserve van de op 15 oktober 2001 door de begrotingsautoriteit goedgekeurde communautaire begroting zijn geleidelijk aan gebruikt om aan de ontwikkeling van de situatie ter plekken aangepast te zijn wat betreft de behoeften, maar ook wat toegankelijkheid en veiligheid betreft.

Een eerste dotatie van 1,5 miljoen is aan het Internationale Comité van het Rode Kruis (ICRK) toegewezen na het begin van de militaire aanslagen van de coalitie, om de organisatie in staat te stellen haar medische structuren in het gehele land te versterken.

Een tweede dotatie van 15 miljoen is gebruikt om de programma's ten behoeve van de 1 miljoen ontheemden voort te zetten en om alle bevolkingsgroepen van voedsel te voorzien.

Dankzij een derde dotatie van 8,5 miljoen heeft ECHO zich aan de nieuwe behoeften na de laatste militaire ontwikkelingen kunnen aanpassen waarbij de Taliban zich uit het grootste deel van het land hadden teruggetrokken: ontmijningsprogramma's en opleidingsprogramma's gericht op het onschadelijk maken van de nieuwe ontplofbare projectielen die door de militaire coalitie werden gebruikt (clusterbommen), hulp bij de terugkeer naar hun plaats van oorsprong van personen die door de strijd gevlucht waren, en hulpverlening in het Zuiden van het land dat zwaar gebombardeerd is.

Wat de andere instrumenten betreft heeft de Commissie, zich bewust van de moeilijkheden van de boeren naar aanleiding van het door de Taliban opgelegde verbod inzake papaverteelt (geschatte aantal hierdoor onthe emden: circa 400 000), besloten, in haar programmering van de maatregelen in het kader van begrotingslijn B7-302(1) om alternatieve culturen en alternatieve inkomstenbronnen te financieren in de provincies die het meest door het verbod op de papaverteelt getroffen zijn.

Na de gebeurtenissen van 11 september 2001 zijn de plannen gewijzigd om rekening te houden a) met de mogelijke wederoplevering van de papaverproductie en b) met de reactie van de internationale gemeenschap in de wederopbouwfase. Het aanpakken van de illegale papaverteelt en het gebruik van verdovende middelen zal een van de belangrijkste sectoroverstijgende aangelegenheden zijn, die zeker behandeld worden in de dotatie van 187 miljoen bestemd voor de wederopbouw en de rehabilitatie van het land (waarbij geen rekening is gehouden met humanitaire bijstand), die de Commissie in 2002 beschikbaar wil stellen en, in de toekomst, voor alle wederopbouwinspanningen.

De kans dat de papaverteelt, door het ontbreken van centraal toezicht en de veiligheidsproblemen in het grootste deel van het land, weer opleeft is inderdaad reëel. De hulp van de Unie en de steun van de autoriteiten zullen alternatieve antwoorden moeten vinden via programma's die gericht zijn op substitutieculturen, en via de verhoging van de landbouwinkomsten dankzij andere bronnen.

Eventueel kan er een conditionaliteitsbeginsel in de internationale programma's opgenomen worden om de regionale autoriteiten en de lokale gemeenschappen die van de ontwikkelingsactiviteiten profijt hebben, te verplichten zich er schriftelijk toe te verbinden om de papaverteelt in hun regio terug te dringen of op te geven.

Wat de bestaande voorraden betreft moet er een onderscheid gemaakt worden tussen de voorraden zaaigoed en de voorraden verdovende middelen.

Om de kwestie van de voorraden zaaigoed en de papaverteelt aan te pakken overweegt de Commissie een programma voor toezicht op de culturen te cofinancieren.

Wat de voorraden verdovende middelen betreft, moet rekening worden gehouden met het feit dat het hier hoofdzakelijk heroïne betreft en niet opium, en dat de voorraden die tot dusverre niet geschat of gelokaliseerd konden worden, waarschijnlijk in handen van bendes of criminele organisaties zijn. In dit geval moet er dus anders opgetreden worden dan in het geval van de papaverproducenten. Het is van belang om de voorraden te vinden (die misschien het Afghaanse grondgebied hebben verlaten) om ze te vernietigen, maar ook om de capaciteit te versterken om de illegale handel op regionaal niveau te bestrijden.

Wat dit aangaat heeft de Commissie onlangs een actie gefinancierd om de capaciteiten van het centrale antidrugsagentschap in Tadzjikistan (400 000) te versterken en zij zet haar activiteiten voort langs de weg van de heroïne met nieuwe projecten in Centraal-Azië, in Iran en in de Kaukasus.

(1) B7-302, Hulp aan de ontheemde bevolkingsgroepen in de ontwikkelingslanden van Azië en Latijns-Amerika. Voor de activiteiten in Afghanistan (2001-2004) beschikbaar gestelde hulp: ongeveer 90 miljoen.