SCHRIFTELIJKE VRAAG E-3730/98

van Antonios Trakatellis (PPE) aan de Commissie

(11 december 1998)

Betreft: Overheidstekorten van openbare bedrijven en instellingen en toetreding van Griekenland tot de EMU

In de aanbevelingen van de Commissie in het document "Algemene economische richtsnoeren voor 1998" staat te lezen dat het overheidstekort in de Gemeenschap moet worden beperkt tot minder dan 2 % van het BBP in 1998, met name door middel van de sanering van de overheidsfinanciën. Tegelijk wordt erop gewezen dat het Griekse overheidstekort in 1997 4 % van het BBP bedroeg ondanks de inspanningen die zijn geleverd. Daarom wordt gevraagd de inspanningen voor de sanering van de overheidsfinanciën voort te zetten door de strenge maatregelen uit te voeren die de Griekse regering had afgekondigd ten tijde van de intrede van de Griekse drachme in het wisselkoersmechanisme van het EMS. Volgens recente ramingen van de Commissie zal het gemiddelde overheidstekort in de EU in 1998 onder de 1,8 % blijven, terwijl in Griekenland de toestand lichtjes zal verslechteren. De ECOFIN-Raad van oktober merkte op dat de doelstelling van het Griekse convergentieprogramma voor het overheidstekort in 1998 te optimistisch is (2,4 %) en dat dus bijkomende maatregelen moeten worden genomen.

1. De grootste plaag in de Griekse economie zijn de tekorten van de overheidsbedrijven en -diensten: zij hebben een verkwisting van overheidsgeld tot gevolg en nemen voortdurend toe in plaats van te verminderen. Kan de Commissie in het licht hiervan zeggen of het feit dat de Griekse staat voortdurend en ongecontroleerd deze overheidstekorten blijft voeden, strookt met de communautaire regels en hoe deze praktijk kan worden verzoend met de inspanningen van Griekenland voor een daadwerkelijke convergentie (en dus niet alleen op papier) met het oog op de toetreding tot de EMU?

2. Hoe kan de voortdurende communautaire financiering, via het 2e CB of andere communautaire kredieten, van overheidsbedrijven en -diensten, wanneer deze torenhoge schulden en tekorten hebben die door de Griekse begroting worden gedekt (bijv. de Griekse Spoorwegmaatschappij 550 miljard drachmen, de Atheense vervoersmaatschappij 950 miljard drachmen, Olympic Airways 2059 miljoen ecu (1990-1995), verzoend worden met het niet-uitvoeren van saneringsplannen?

3. Hoe kunnen de besparingen in de openbare investeringen en het snoeien in de besteding van communautaire middelen voor ontwikkelingsprojecten en -assen (Egnatiasweg, Aardgas, Kadaster, Volksgezondheid, Onderwijs, enz.) met het doel contraproductieve overheidstekorten te dekken, in overeenkomst worden gebracht met de doelstellingen voor economische ontwikkeling?

4. In welke mate kunnen de communautaire voorschriften inzake mededinging en sanering van de overheidsfinanciën in alle overheidsbedrijven en -diensten worden toegepast zodat de bestemming van de communautaire uitgaven en van de overheidssteun voor ontwikkelingsdoeleinden gegarandeerd wordt?

Antwoord van de heer de Silguy namens de Commissie

(15 februari 1999)

1. De Griekse regering heeft erkend dat een structurele hervorming van de publieke sector in zijn geheel noodzakelijk is om de mogelijkheden en de efficiëntie van de Griekse economie te verbeteren. Het op 14 maart 1998 aangekondigde pakket begeleidende maatregelen voor deelname aan het wisselkoersmechanisme omvatte onder meer een uitgebreid privatiseringsprogramma voor 1998 en 1999 en een programma op middellange termijn voor de herstructurering van verliesgevende overheidsbedrijven. Griekenland heeft de afgelopen jaren bij het terugdringen van budgettaire onevenwichtigheden aanzienlijke vooruitgang geboekt. Het overheidstekort daalde van 13,8 % van het bruto binnenlands product (BBP) in 1993 tot 4 % van het BBP in 1997 en wordt door de Griekse autoriteiten voor 1998 op 2,2 % van het BBP geschat. In het convergentieprogramma voor 1998-2001, dat Griekenland in het kader van de verordeningen van de Raad over het stabiliteits- en groeipact heeft ingediend, worden budgettaire sanering en structurele hervormingen opnieuw gestimuleerd. Op 12 oktober 1998 heeft de Ecofin-Raad dit convergentieprogramma besproken en advies uitgebracht over een aanbeveling van de Commissie overeenkomstig Verordening (EG) 1466/97 van de Raad van 7 juli 1997 over versterking van het toezicht op begrotingssituaties en het toezicht op en de coördinatie van het economisch beleid.(1) De Raad was van mening dat het programma strookte met de globale economische richtsnoeren voor het economisch beleid en dat het een belangrijke stap was op weg naar verwezenlijking van de eisen van het stabiliteits- en groeipact. De Raad drong er bij de Griekse regering op aan het programma strikt uit te voeren en de nodige maatregelen te treffen om de doelstellingen ervan, waaronder de hervorming van de publieke sector in zijn geheel, te verwezenlijken

2. De primaire doelstelling van de structuurfondsen en het Cohesiefonds is het bevorderen van economische ontwikkeling door de financiering van projecten die aan de verwezenlijking van deze doelstelling bijdragen. De belangrijkste criteria voor communautaire medefinanciering zijn daarom de subsidiabiliteit van projecten, zoals bijvoorbeeld gedefinieerd in het communautair bestek (CB) voor Griekenland, en een efficiënte uitvoering ervan. Zolang efficiënt projectbeheer verzekerd is, is de toewijzing van deze communautaire fondsen niet rechtstreeks afhankelijk van de structuur van een begunstigde organisatie of onderneming.

3. Uit de economische prestaties van een aantal lidstaten is gebleken dat macro-economische stabiliteit en een gering overheidstekort noodzakelijke voorwaarden voor economische ontwikkeling zijn. Daar waar de overheidsuitgaven met succes werden verminderd, gebeurde dat hoofdzakelijk door vermindering van de overheidsconsumptie, maar gecombineerd met handhaving van de overheidsinvesteringen op een hoog niveau. In de context van de structuurfondsen is het beginsel van additionaliteit bedoeld om ervoor te zorgen dat het niveau van de nationale voor subsidie in aanmerking komende overheidsuitgaven in vergelijking met de voorafgaande programmaperiode niet afneemt. Vanwege methodologische problemen ten aanzien van de door de Griekse autoriteiten verstrekte gegevens heeft de Commissie echter nog niet kunnen bevestigen dat in deze periode het beginsel van additionaliteit is geëerbiedigd.

4. De Europese Gemeenschap heeft bepaald dat Griekenland in zijn geheel in aanmerking komt voor steun uit hoofde van doelstelling 1 van de structuurfondsen, voor het Cohesiefonds en voor steunmaatregelen van de overheid ter bevordering van de economische ontwikkeling van de lidstaat uit hoofde van artikel 92, lid 3, onder a), van het EG-Verdrag. Zoals boven al is gezegd, hangen deze vormen van steun hoofdzakelijk af van de mate waarin projecten op efficiënte wijze aan de verwezenlijking van de doelstelling van economische ontwikkeling bijdragen. Door het subsidiariteitsbeginsel kan de Gemeenschap vrijwel geen enkele bevoegdheid aan het EG-Verdrag ontlenen om zich rechtstreeks in de organisatorische structuur van de publieke sector van een lidstaat te mengen. Uitzonderingen hierop zijn herstructureringsvoorwaarden die aan toestemming voor overheidssteun verbonden worden en voorschriften in het kader van de liberalisering van netwerkindustrieën.

Artikel 92, lid 2 en 3, van het EG-Verdrag bevat afwijkingen van het algemene verbod op staatssteun in artikel 92, lid 1. De mate waarin steunmaatregelen uit hoofde van artikel 92, lid 3, onder a) en c), verenigbaar zijn met de gemeenschappelijke markt, wordt beoordeeld aan de hand van specifieke criteria die zijn opgesteld volgens de richtsnoeren inzake regionale steunmaatregelen. Regionale steunmaatregelen kunnen in de in voornoemd artikel beoogde regio's worden toegestaan op voorwaarde dat zij ten doel hebben deze regio's te ontwikkelen door investeringsmaatregelen en het scheppen van werkgelegenheid in het kader van een duurzame ontwikkeling. In de richtsnoeren worden ook maximale steunpercentages vastgesteld, waarbij met de aard en het belang van de aan te pakken regionale problemen rekening wordt gehouden. Andere kaderregelingen voor toezicht op staatssteun houden rekening met de ontwikkeling door hogere steunpercentages toe te staan in regio's die bijstand ontvangen.

(1) PB L 209 van 2.8.1997.