SCHRIFTELIJKE VRAAG E-0544/99

van Daniel Varela Suanzes-Carpegna (PPE) aan de Commissie

(12 maart 1999)

Betreft: De conservenindustrie voor visserij- en aquacultuurproducten in de Europese Unie

In de plenaire vergadering van juni 1998 behandelde het Europees Parlement het initiatiefverslag over de conservenindustrie voor visserij- en aquacultuurproducten in de Europese Unie (A4-0137/98)(1) en hechtte hieraan zijn goedkeuring. Het Parlement verzocht de Commissie en de Raad de opname van de communautaire conserven in hun beleid inzake humanitaire voedselhulpverlening aan arme landen te bevorderen, rekening houdend met het feit dat conserven hun voedingseigenschappen behouden, optimaal bewaard en gemakkelijk vervoerd kunnen worden.

Kan de Commissie meedelen welke maatregelen zij heeft genomen om aan dit verzoek van het Europees Parlement gehoor te geven?

(1) PB C 210 van 6.7.1998, blz. 295.

Gecombineerd Antwoord

van mevrouw Bonino namens de Commissie op de schritftelijke vragen E-0524/99, E-0525/99, E-0527/99, E-0528/99, E-0529/99,E-0530/99, E-0531/99, E-0532/99, E-0533/99, E-0534/99, E-0535/99, E-0537/99, E-0538/99,E-0539/99, E-0540/99, E-0541/99 en E-0544/99

(3 mei 1999)

Ten aanzien van een studie van de Commissie over de situatie van de conservenindustrie wil de Commissie opmerken dat in haar werkprogramma voor 1999 is voorzien in de indiening van een voorstel voor een verordening betreffende de inzameling van essentiële visserijgegevens. Dit voorstel zal eveneens voorzien in het vergaren van bepaalde economische gegevens over de verwerkende industrie, inclusief de conservenindustrie.

Aangaande de steunmaatregelen voor de conservenindustrie van visserij- en aquacultuurproducten wijst de Commissie erop dat dergelijke steunmaatregelen voorkomen in de structurele programma's ten behoeve van de visserij- en aquacultuursector. Deze programma's omvatten praktisch altijd een deel "verwerking en afzet van de producten", een deel "promotie" en een deel "modelprojecten". De keuze van de afzonderlijke projecten, met name die ten behoeve van de conservenindustrie, wordt overgelaten aan de door de lidstaat aangewezen beheerinstantie. Er zij op gewezen dat openbare financiële steun voor een promotiecampagne toegespitst op de communautaire oorsprong van een product een discriminerende maatregel zou zijn die in strijd is met de internationale verplichtingen van de Gemeenschap, met name in het kader van de Wereldhandelsorganisatie.

De communautaire tariefregelingen zijn het gevolg van de handelspolitiek van de Gemeenschap waarvan de hetzij op autonome basis toegekende preferentiële regelingen, (zoals het stelsel van algemene tariefpreferenties (SAP) of het bevoorradingsbeleid) hetzij op basis van een verdrag (zoals de Overeenkomst van Lomé of de vrijhandelsovereenkomsten) toegekende preferentiële regelingen deel uitmaken. Deze tariefverlagingen worden regelmatig herzien volgens een procedure van periodieke bijstelling (contingenten en autonome schorsingen) of volgens een van te voren in de oprichtingsakte (SAP, Overeenkomst van Lomé, Europese overeenkomsten) vastgestelde procedure. Zo is de nieuwe SAP-regeling voor de periode van 1 juli 1999 tot en met 31 december 2001 onlangs in werking getreden en wordt momenteel met de landen in Afrika, het Caribisch Gebied en de Stille Oceaan (ACS) onderhandeld over de nieuwe Overeenkomst van Lomé. Het spreekt vanzelf dat bij al deze herzieningen en heronderhandelingen de handelsvoordelen die geen bestaansreden meer hebben, komen te vervallen.

Het ontwikkelingssamenwerkingsbeleid van de Gemeenschap kan bevoorrechte toegang van de productie van begunstigde landen tot de gemeenschappelijke markt omvatten. Aangezien de in een dergelijk kader ingevoerde producten aan dezelfde beperkingen en voorschriften op regelgevingsgebied zijn onderworpen als de communautaire productie houdt het feit op zich van het in aanmerking komen voor tariefverlaging geen oneerlijke concurrentie in. Indien bepaalde uit een derde land afkomstige producten op grond van bijvoorbeeld minder hoge arbeidskosten concurrerender zijn, zal een stelsel van compenserende maatregelen niet noodzakelijkerwijs het concurrentievermogen van de communautaire industrie verhogen. Een dergelijk stelsel zou voorts in strijd zijn met de internationale verplichtingen van de Gemeenschap.

De Commissie is doende de lijst van derde landen waaruit invoer van visserijproducten voor menselijke consumptie is toegestaan, zoals vastgesteld in Beschikking 97/296/EG van de Commissie van 22 april 1997 tot vaststelling van de lijst van derde landen waaruit de invoer van visserijproducten voor menselijke consumptie is toegestaan(1) (laatstelijk gewijzigd bij Beschikking 99/136/EG van de Commissie van 28 januari 1999(2)), te herzien. Slechts die landen die garanties hebben geleverd dat naar de Gemeenschap uitgevoerde visserijproducten beantwoorden aan de gezondheidsvoorschriften die door de communautaire regelgeving voor de bescherming van de gezondheid van de consument zijn vastgesteld, zijn op de lijst opgenomen. Om te controleren dat de gezondheidsvoorwaarden in deze derde landen op zijn minst gelijk zijn aan die welke gelden voor de productie en de afzet van communautaire producten verricht de Commissie controles van de bevoegde instanties. Deze controles omvatten de feitelijke beoordeling van de regelgeving, de bevoegde instantie en haar inspectiediensten alsmede van de gezondheidsvoorwaarden tijdens de productie, opslag en verzending van voor de Gemeenschap bestemde visserijproducten.

Voorts volvoert de Commissie inspectie- en controlemissies om de verrichtingen van de autoriteiten te controleren, inclusief inspecties van afzonderlijke instellingen om ter plaatse het voldoen aan de terzake dienende regelgeving te beoordelen. De selectie van door de inspecteurs van de Commissie te bezoeken derde landen vindt plaats op basis van risicobeoordelingsprocedures betrekking hebbende op criteria verband houdende met de gezondheidsbescherming van de consument. De Commissie werkt momenteel een intensief programma van bezoeken aan derde landen af met het oog op beoordeling van de verrichtingen van de autoriteiten verantwoordelijk voor de handhaving van gezondheidsnormen voor visserijproducten, zoals deze zijn vastgesteld in de communautaire regelgeving, met name Richtlijn 91/493 van de Raad van 22 juli 1991 tot vaststelling van de gezondheidsvoorwaarden voor de productie en de afzet van visserijproducten(3) en Richtlijn 91/492 van de Raad van 15 juli 1991 tot vaststelling van de gezondheidsvoorwaarden voor de productie en de afzet van levende tweekleppige weekdieren3. De inspectie van derde landen op het gebied van visserijproducten en levende tweekleppige weekdieren werd in het kader van het missieprogramma voor 1999 als prioritair beschouwd. Voor de eerste helft van 1999 zijn er reeds ongeveer 30 missies op dit gebied gepland. Verwacht wordt dat in 1999 een totaal van ongeveer 50 missies zal worden volvoerd.

In het kader van de hervorming van de gemeenschappelijke ordening van de markten van visserij- en aquacultuurproducten heeft de Commissie voor soorten waarvoor het communautair aanbod onvoldoende of inexistent is, autonoom volledige of gedeeltelijke tariefschorsingen voor onbepaalde duur voorgesteld om de verwerkingssector te verzekeren van concurrerendere en stabielere bevoorradingsvoorwaarden.

Voor de laboratoria zij het geachte parlementslid verwezen naar het antwoord op zijn schriftelijke vraag nr. 3971/98(4).

Meer dan een jaar geleden kwam een politiek debat op gang over de verbetering van de werking van de preferentiële tariefstelsels, met name wat betreft de toepassing van en de controle op de regels van oorsprong. De Commissie heeft zich hierover in haar mededeling over het beheer van de preferentiële stelsels van juli 1997, de Raad interne markt in zijn conclusies van 18 mei 1998 en het Parlement via de goedkeuring van het verslag van de heer Nordmann van 21 oktober 1998 uitgesproken. De Commissie stelde een programma ter vernieuwing van de preferentiële tariefstelsels voor (waarmee gedeeltelijk reeds een begin is gemaakt) waarin met deze problematiek rekening wordt gehouden.

Bij de recente aanpassing van de gemeenschappelijke ordening van de markt voor olijfolie (Verordening (EG) 1638/98 van de Raad van 20 juli 1998 tot wijziging van Verordening nr. 136/66/EEG houdende vaststelling van een gemeenschappelijke ordening der markten in de sector oliën en vetten(5)) volgde de Raad het voorstel van de Commissie om het beginsel van toekenning van een productierestitutie voor voor de vervaardiging van bepaalde conserven gebruikte olijfolie te handhaven. Het niveau van de restitutie wordt vastgesteld met inachtneming van met name de prijs van olijfolie op de wereldmarkt die wordt gevormd in de Gemeenschap, die met 80 % van de wereldproductie de koploper is. Gezien de marktsituatie, die zich sinds bijna een jaar kenmerkt door het ontbreken van exportrestituties (met uitzondering van een korte periode in september 1998 waarin 10 ecu per 100 kg werd gerestitueerd), heeft de Commissie besloten om ook het niveau van de "conserven"restituties aan te passen. Dit niveau daalde geleidelijk van 67,18 ecu per 100 kg in januari 1998 tot 44 ecu per 100 kg in november 1998 om rekening te houden met zowel de situatie van de markt als het streven om een behoorlijk restitutiebedrag in stand te houden teneinde de bijzondere sector conserven in olijfolie te blijven steunen.

Voor eventuele compenserende vergoedingen voor conservenindustrieën die zich in een crisissituatie bevinden zij het geachte parlementslid verwezen naar artikel 17, lid 1, sub c), van het voorstel voor een verordening van de Raad tot vaststelling van de voorwaarden voor de structurele acties in de visserijsector(6).

Om zich van de benodigde grondstof te voorzien, doet de communautaire industrie een intensief beroep op invoer. Om deze industrie in staat te stellen te concurreren met in derde landen gefabriceerde producten werden de invoerrechten op tonijn als grondstof (met uitzondering van tonijnfilets) volledig geschorst. In 1970 werd een compenserende vergoeding tonijn ingesteld om de nadelen te compenseren die voor de communautaire producenten voortvloeien uit de invoerregeling voor tonijn als grondstof bestemd voor de verwerkende industrie. Ingeval van daling van de invoerprijzen wordt hun een vergoeding uitgekeerd om hun op bepaalde voorwaarden een inkomstenniveau te garanderen voor het in de Gemeenschap verkochte deel van hun productie. Deze vergoedingsregeling berust op een elk jaar door de Raad, op voorstel van de Commissie, op basis van het gemiddelde van de prijzen in de afgelopen drie verkoopseizoenen voor de communautaire productie vastgestelde prijs. Zoals door het geachte parlementslid opgemerkt, is tonijnfilet ook een van de door de communautaire conservenindustrie gebruikte grondstoffen. Dit product vormt niet het voorwerp van de compenserende vergoeding en hiervoor geldt een tarief van 24 %. De conservenindustrie maakt steeds meer gebruik van deze grondstof. Om te voorzien in de toenemende behoeften moet deze industrie zich op de internationale markt bevoorraden. Er werden beperkte tariefcontingenten ingesteld in 1997 (1.000 ton tegen 12 %) en in 1998 (1.200 ton tegen 9 %) en 1999 (1.200 ton tegen 6 %).

Om de communautaire industrie beter in staat te stellen het hoofd te bieden aan de toenemende concurrentie van derde landen heeft de Commissie autonoom een gedeeltelijke schorsing van het tarief in het kader van de hervorming van de gemeenschappelijke ordening van de markten voorgesteld.

Ten aanzien van de in het kader van de Overeenkomst van Lomé en het SAP-stelsel toegekende tariefconcessies tonijn als alternatief voor verdovende middelen zij opgemerkt dat de invoer in het kader van de preferentiële regeling positieve gevolgen heeft voor de producenten van deze producten in de begunstigde derde landen. Voor zover deze regelingen bijdragen aan het scheppen van arbeidsplaatsen in het kader van een alternatieve economische activiteit voor de teelt van verdovende middelen en de ontwikkeling stimuleert lijken zij gerechtvaardigd.

De Commissie geeft voorrang aan de aankoop en verzending van conservenproducten in het kader van haar spoedvoedselhulpacties ten behoeve van derde landen. Overeenkomstig de bepalingen van de kader-partnerschapsovereenkomst zijn de operationele partners verantwoordelijk voor alle aankopen van producten en diensten, inclusief verzending, vervoer en opslag. De humanitaire organisaties moeten alle maatregelen treffen die nodig zijn om ervoor te zorgen dat de voedselproducten zo goed mogelijk beantwoorden aan de lokale gewoonten en behoeften en het meest adequaat zijn in termen van kwaliteit, kosten, geldigheidsduur en beschikbaarheid. In de kader- partnerschapsovereenkomst wordt eveneens bepaald dat de humanitaire organisatie bij voorkeur haar bestellingen in het land waar de actie plaatsvindt of in de landen van de regio moet plaatsen. In het geval van niet-voorhanden zijn of te hoge prijzen worden de bestellingen in de Gemeenschap of, indien dat niet mogelijk is, in ontwikkelingslanden geplaatst. Uitzonderlijk kunnen bestellingen om technische redenen, om redenen van kwaliteit of niet-beschikbaarheid op voornoemde markten, bij schaarste of hoge transportkosten, in andere ontwikkelde landen worden geplaatst.

(1) PB L 122 van 14.5.1997.

(2) PB L 44 van 18.2.1999.

(3) PB L 268 van 24.9.1991.

(4) PB C 325 van 12.11.1999.

(5) PB L 210 van 28.7.1998.

(6) COM(98) 728 def, PB C 16 van 21.1.1999.