SCHRIFTELIJKE VRAAG P-0677/02

van Ilda Figueiredo (GUE/NGL) aan de Commissie

(5 maart 2002)

Betreft: Steun aan inheemse rassen

Steunverlening aan de productie van inheemse rassen is te rechtvaardigen, niet alleen met het oog op de instandhouding van de genenpool en de biodiversiteit, maar ook voor de bevordering van de productie van kwaliteitsvlees, die milieuvriendelijk is, waarborgen inhoudt voor de instandhouding van talrijke arbeidsplaatsen in gebieden die met specifieke problemen te kampen hebben, zoals berggebieden, en bovendien de landvlucht tegengaat. De kwesties van de kwaliteit van het vlees en de voedselveiligheid zijn de laatste tijd nog pertinenter geworden naar aanleiding van de recentste BSE-crisis en de gevolgen ervan voor de rundvleessector.

Tegen deze achtergrond is het zorgwekkend dat de productie van vlees van inheemse runderrassen in 2001 met ruim 20 % is gedaald, waardoor in sommige delen van Portugal het aantal producenten met ongeveer de helft is verminderd. De problemen die dit voor de 11 beschermde gedeponeerde merken opleverde, waren in de eerste plaats toe te schrijven aan de overgang van de steunmechanismen van het communautair bestek (CB) II naar die van CB III, en in het bijzonder de trage uitbetaling van de steun en de ontoereikende stimuleringsmaatregelen.

Kan de Commissie mij meedelen:

- welke steunmechanismen er bestaan voor de bevordering van de inheemse rassen en welke bedragen er mee zijn gemoeid voor de periodes 1994-1999 en 2000-2006, op het niveau van de Europese Unie, per lidstaat en per ras?

- In hoeverre is de Commissie verantwoordelijk voor de problemen naar aanleiding van de overgang van CB II naar CB III?

- Is de Commissie van plan nieuwe mechanismen en stimuleringsmaatregelen in het leven te roepen ter ondersteuning van de producenten van inheemse rassen en ter bevordering van de productie van kwaliteitsvlees?

Antwoord van de heer Fischler namens de Commissie

(4 april 2002)

Evenals in de vorige programmeringsperiode (1993-1999) kan ook in de huidige periode (2000-2006) steun worden verleend voor het houden van met uitsterven bedreigde plaatselijke rassen van landbouwhuisdieren binnen het kader van het plattelandsontwikkelingsbeleid. Deze steun, die bij wijze van agro-milieumaatregel wordt toegekend, draagt bij aan de verwezenlijking van een van de doelstellingen van dit beleid, namelijk de bevordering van de genetische verscheidenheid. Steunverlening in de vorm van agro-milieumaatregelen is niet bedoeld om de productie van kwaliteitsvlees te bevorderen en is ook niet gericht op het behoud van werkgelegenheid in probleemgebieden noch op de verbetering van de voedselveiligheid. Voor het bereiken van deze doelstellingen zijn andere instrumenten binnen het landbouw- en cohesiebeleid van de Gemeenschap in het leven geroepen.

De agro-milieumaatregelen zijn tijdens de programmeringsperiode 1993-1999 opgesteld in het kader van de milieuprogramma's voor de landbouw die zijn ingesteld bij Verordening (EEG) nr. 2078/92 van de Raad van 30 juni 1992 betreffende landbouwproductiemethoden die verenigbaar zijn met de eisen inzake milieubescherming, en betreffende natuurbeheer(1). In artikel 4 van deze verordening werd het voor financiering in aanmerking komende maximumbedrag van de steun bepaald op 100(2) per grootvee-eenheid (GVE). Voor de periode 2000-2006 worden de EU-inspanningen op dit gebied vervolgd in het kader van Verordening (EG) nr. 1257/1999 van de Raad van 17 mei 1999 inzake steun voor plattelandsontwikkeling uit het Europees Oriëntatie- en Garantiefonds voor de Landbouw (EOGFL) en tot wijziging en intrekking van een aantal verordeningen(3). De EU beschikt hiermee over een enkele wettelijke regeling waarin alle steunmaatregelen op het gebied van de plattelandsontwikkeling zijn ondergebracht en geïntegreerd met onder meer de doelstellingen van Verordening (EEG) nr. 2078/92. Uit hoofde van de agro-milieumaatregelen van de artikelen 22 tot en met 24 kan steun worden toegekend aan landbouwers die verbintenissen aangaan voor onder meer de instandhouding van de genetische verscheidenheid. In de bijlage bij deze verordening wordt het voor financiering in aanmerking komende maximumbedrag van de steun dat de lidstaten aan de begunstigden van een dergelijke maatregel mogen toekennen, vastgesteld op 450 per hectare.

De Commissie ziet geen mogelijkheden een overzicht te verschaffen van de in beide programmeringsperiodes verleende steun per lidstaat en per ras, gezien de verschillen in de wijze waarop deze maatregel binnen de nationale programma's wordt toegepast en de grote stroom gegevens die een dergelijk onderzoek zou opleveren. De Commissie zou het geachte parlementslid voor de periode 1993-1999 willen verwijzen naar het evaluatieverslag over de tenuitvoerlegging van Verordening (EEG) nr. 2078/92, dat beschikbaar is op het internetadres http://europa.eu.int/comm/agriculture/envir/programs/index_fr.htm. Voor de lopende programmeringsperiode zijn al deze gegevens terug te vinden in de plattelandsontwikkelingsplannen die integraal zijn toegezonden aan Parlement zoals is overeengekomen in de gedragscode tussen Commissie en Parlement van 6 mei 1999 inzake de tenuitvoerlegging van het structuurbeleid door de Commissie. De Commissie zal het Parlement en de Raad nadere informatie over deze en andere plattelandsontwikkelingsmaatregelen doen toekomen in het kader van het op communautair niveau op te stellen syntheseverslag over het toezicht op de tenuitvoerlegging van de plattelandsontwikkelingsprogramma's.

In artikel 13 van Verordening (EG) nr. 1750/1999 van de Commissie van 23 juli 1999 tot vaststelling van uitvoeringsbepalingen voor Verordening (EG) nr. 1257/1999(4) (vervangen door Verordening (EG) nr. 445/2002(5)) is bepaald dat steun in het kader van agro-milieumaatregelen betrekking kan hebben op verbintenissen voor het houden van plaatselijke rassen van landbouwhuisdieren die met uitsterven worden bedreigd. Voorts is in de bijlage bij deze verordening van de Commissie (punt 9, VI, tweede streepje) bepaald dat de lidstaten in hun plattelandsontwikkelingsplannen bewijzen dienen over te leggen van de situatie van het bedreigde ras, gestaafd door wetenschappelijke gegevens die worden erkend door als autoriteiten op dit gebied beschouwde internationale organisaties. Bij het onderzoek van de plattelandsontwikkelingsprogramma's bleek dat veel lidstaten niet de bewijzen hadden overgelegd die volgens de hierboven genoemde bepaling werden verlangd. De Commissie heeft bijgevolg de situatie van de bedreigde rassen die door de lidstaten waren aangedragen, getoetst aan de World Watch list (WWL) for domestic animal diversity (2nd and 3rd edition) van de Voedsel en Landbouworganisatie van de Verenigde Naties (FAO), momenteel de enige internationale referentie die algemeen toegankelijk is. De criteria die de FAO na 1996 heeft aangelegd voor de opstelling van haar lijsten zijn echter uitermate restrictief, vooral als zij worden vergeleken met de door de EU gehanteerde subsidiecriteria in het kader van Verordening (EEG) nr. 2078/92. De toepassing van de FAO-criteria heeft ertoe geleid dat bepaalde rassen die in het kader van Verordening (EEG) nr. 2078/92 reeds steun ontvingen uit hoofde van agro-milieumaatregelen, in de nieuwe plattelandsontwikkelingsprogramma's van steunverlening uitgesloten werden.

Naar aanleiding van de vragen die hierover in de Raad Landbouw door veel lidstaten werden opgeworpen, is de Commissie tot de conclusie gekomen dat de FAO-criteria te restrictief waren voor de doelstellingen van de verordening van de Raad en dat bijgevolg moest worden gewerkt aan criteria die beter op deze maatregel waren afgestemd dan de criteria van de FAO. Dit maakte een overgangsregeling noodzakelijk die met terugwerkende kracht tot 1 januari 2000 van toepassing werd totdat nieuwe subsidiecriteria zouden zijn vastgesteld. Vandaar dat het de lidstaten op grond van een wijziging van Verordening (EG) nr. 1750/1999 (Verordening (EG) nr. 672/2001 van de Commissie van 2 april 2001 tot wijziging van Verordening (EG) nr. 1750/1999(6)) is toegestaan om voor de duur van de overgangsperiode (dat is tot en met 31 december 2001) nieuwe verbintenissen van vijf jaar aan te gaan voor rassen die reeds tijdens de vorige programmeringsperiode werden gesteund.

Bij de herziening van de bovengenoemde verordening van de Commissie die momenteel gereed ligt voor publicatie, zijn naast een nieuwe definitie van met uitsterven bedreigde plaatselijke rassen nieuwe subsidiedrempels in de communautaire regelgeving opgenomen, die voor de nog resterende looptijd van de programmeringsperiode zullen gelden. Deze criteria dragen een minder restrictief karakter dan de criteria van de vorige programmeringsperiode, wat deze maatregel een nog ruimere toepassing zou kunnen bezorgen en uiteindelijk de weg zou kunnen banen voor de verwezenlijking van de in de verordening van de Raad geformuleerde doelstelling op het gebied van de genetische verscheidenheid.

Gezien het voorafgaande is de Commissie van mening dat zij reeds het nodige heeft ondernomen om het houden van met uitsterven bedreigde plaatselijke rassen te ondersteunen.

(1) PB L 215 van 30.7.1992.

(2) Bedrag gewijzigd in 120,8 EUR/GVE in verband met Verordening (EG) nr. 2772/95 van de Commissie van 30 november 1995 tot vervanging van de waarden in ecu in Verordening (EEG) nr. 2078/92, PB L 288 van 1.12.1995.

(3) PB L 160 van 26.6.1999.

(4) PB L 214 van 13.8.1999.

(5) PB L 74 van 15.3.2002.

(6) PB L 93 van 3.4.2001.