SCHRIFTELIJKE VRAAG E-0833/98

van Jesús Cabezón Alonso (PSE) aan de Commissie

(26 maart 1998)

Betreft: Democratische clausule in de Overeenkomst van Lomé

De huidige Overeenkomst van Lomé bevat een clausule die het mogelijk maakt de communautaire voordelen of steunmaatregelen die voortvloeien uit de bepalingen van deze overeenkomst geheel of gedeeltelijk te ontzeggen aan landen die de overeenkomst hebben ondertekend maar de mensenrechten, de fundamentele vrijheden of de democratische regels niet naleven.

Op welke landen wordt deze zogeheten democratische clausule van de Overeenkomst van Lomé momenteel toegepast?

Welke voordelen of steunmaatregelen werden daarbij ingetrokken of opgeschort?

Antwoord van de heer Pinheiro namens de Commissie

(30 april 1998)

De Commissie wenst er eerst en vooral op te wijzen dat elke lijst als gevolg van de ontwikkeling van de soms zeer onstabiele situatie in een bepaald land slechts van betrekkelijk belang is.

Voorts wenst zij er nog op te wijzen dat de democratische clausule in artikel 5 van de Overeenkomst van Lomé, die van de eerbiediging van de mensenrechten, de democratische beginselen en de rechtsstaat een essentieel element van deze Overeenkomst maakt, in de eerste plaats de uitvoering van positieve acties op dit gebied stimuleert en deze elementen tot onderwerpen van gemeenschappelijk belang en gespreksthema's maakt. Deze aanpak moet bijgevolg vooral worden gezien in de geest van een gemeenschappelijke verbintenis ten aanzien van de eerbiediging en bevordering van de universele waarden. In deze zin is deze clausule in een groot aantal landen van Afrika, het Caribische Gebied en de Stille Oceaan (ACS) van toepassing. De in deze context gefinancierde acties vertegenwoordigden tussen 1994 en 1997 een bedrag van ongeveer 200 miljoen ecu en hadden vooral betrekking op de ondersteuning van het democratiseringsproces, de versterking van het gerechtelijk apparaat, steun aan de parlementen en de onafhankelijke pers, bewustmaking van de mensenrechten en het vredesproces, missies van waarnemers voor de mensenrechten en bescherming van kwetsbare groepen.

Door deze positieve aanpak kunnen passende maatregelen worden genomen bij ernstige en aanhoudende schendingen van de mensenrechten of onderbreking van het democratiseringsproces.

Met uitzondering van de humanitaire hulp of de hulp bestemd voor de armste bevolkingsgroepen, is de financiële en technische samenwerking op dit ogenblik bevroren met Soedan, het voormalige Zaïre en Nigeria sedert respectievelijk 1990, 1992 en 1995. Meer recentelijk zijn ter intentie van de nieuwe autoriteiten van de Democratische Republiek Kongo voorwaarden in verband met de eerbiediging van de mensenrechten gesteld voor een volledige hervatting van de samenwerking.

Met sommige landen stuit de samenwerking op moeilijkheden die een aangepaste behandeling vergen. Het gaat om Equatoriaal Guinee, waarmee de financiële en technische samenwerking geleidelijk zal worden hervat naarmate vooruitgang wordt geboekt op het vlak van de eerbiediging van de mensenrechten, de democratische beginselen en de rechtsstaat. Ook voor landen als Somalië, Sierra Leone en Burundi is een speciale behandeling verantwoord vanwege de crisis- of conflictsituatie waarin deze landen zich bevinden.