SCHRIFTELIJKE VRAAG E-1095/97 van Jesús Cabezón Alonso (PSE) aan de Commissie (21 maart 1997)

Betreft: De rechten van de mens in de EU na de IGC

Gedurende de bijeenkomst van de Europese Raad van Dublin in december 1996 stelde het Ierse presidentschap voor een nieuw artikel 3 C op te nemen in de gewijzigde verdragen om de rechten en vrijheden van de Europese Conventie voor de bescherming van de rechten van de mens expliciet te beschermen. Daarvoor werden de nieuwe artikelen F a en 3 C voorgesteld om mechanismen voor te stellen als antwoord op eventuele schendingen van de rechten van de mens door de lidstaten.

Kan de Commissie mededelen hoe het staat met de onderhandelingen over het opnemen in het nieuwe Verdrag van genoemde voorstellen? Welke hindernissen staan hierbij in de weg?

Antwoord van de heer Santer namens de Commissie (12 mei 1997)

De twee door het geachte Parlementslid ter sprake gebrachte voorstellen voor artikelen hadden ten doel de eerbiediging van de grondrechten op te nemen als algemeen beginsel dat bindend is voor de lidstaten van de Unie en voor de Unie zelf.

In die zin voorziet artikel Fa in de mogelijkheid maatregelen te treffen bij ernstige schending door een lidstaat van deze algemene beginselen van de Unie waarvan de eerbiediging van de grondrechten de hoeksteen vormt. Gedurende de laatste maanden van de onderhandelingen is over dit voorstel door de intergouvernementele conferentie in ruime mate overeenstemming bereikt.

Wat de opname in het EG-Verdrag van een nieuw artikel 3C betreft: het idee ervan was het Hof van Justitie een rechtstreekse en uitdrukkelijke controle toe te kennen op de eerbiediging van de grondrechten door de Gemeenschap.

Na het advies van het Hof van 28 maart 1996 waarbij werd gesteld dat er geen juridische grondslag is in de bestaande Verdragen die het de Gemeenschap mogelijk maakt toe te treden tot het Europees verdrag tot bescherming van de rechten van de mens en de fundamentele vrijheden van 1950, waren de onderhandelaars op de intergouvernementele conferentie van mening dat de beste manier om de bescherming van de grondrechten op het niveau van de Gemeenschap te verbeteren de invoering van een rechtstreekse interne juridische controle door het Hof van Justitie zou zijn. Hiertoe werd in dit artikel 3C de tekst van het huidige artikel F, lid 2 overgenomen en werd de werkingssfeer van deze rechterlijke controle tot de Gemeenschap beperkt.

Afgezien van het feit dat de Commissie hetzelfde standpunt heeft ingenomen als verschillende delegaties over de noodzaak van een juridische basis die het in de toekomst mogelijk maakt, voor zover de technische en politieke voorwaarden aanwezig zijn, toe te treden tot het Verdrag van 1950, heeft zij erop aangedrongen de controle van het Hof niet tot het EG-Verdrag te beperken.

Zo is men in het addendum van 20 maart 1997 aan het door het Ierse voorzitterschap in december 1996 uitgewerkte algemeen kader teruggekomen van de gedachte dit nieuwe artikel 3C op te nemen. Men wil liever artikel F, lid 2 in zijn huidige vorm laten bestaan dat de Unie - en niet alleen de Gemeenschap - verplicht de grondrechten te eerbiedigen met als consequentie een herziening van artikel L van het Verdrag waardoor artikel F, lid 2, onder rechterlijke controle wordt geplaatst.

De Commissie is van mening dat deze gecombineerde herziening van de artikelen F en L het minimum is voor de versterking van de rechterlijke controle op het stelsel van bescherming van de grondrechten.