SCHRIFTELIJKE VRAAG P-1980/03

van Toine Manders (ELDR) aan de Commissie

(10 juni 2003)

Betreft: Rookverbod in Nederlandse horeca

Een onderdeel van de gewijzigde Nederlandse tabakswet (Staatsblad. 2002, 201) is de verplichting voor werkgevers om hun werknemers een rookvrije werkplek aan te bieden (artikel 11a). In dit kader heeft het Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport onlangs te kennen gegeven een einde te willen maken aan de uitzonderingspositie waarin de horeca zich thans bevindt. Dit betekent dat er vanaf 1 januari 2005 een algeheel rookverbod in de Nederlandse horeca van kracht wordt. Brancheverenigingen schatten dat door een rookverbod in de horeca tot zeker 50 000 banen op de tocht komen te staan. Het omzetverlies zal naar schatting 1,3 miljard euro bedragen. Met name de horecabranche in de grensstreken zal buitenproportioneel hard getroffen worden door de maatregelen. Horecabezoekers in de grensstreek zullen de wijk nemen naar Duitsland of België, terwijl gasten uit Duitsland en België de Nederlandse horeca massaal zullen mijden.

Aangezien de gastvrijheid van de horeca als een dienst beschouwd kan worden, komt hiermee het vrij verkeer van diensten in het geding. Er is derhalve sprake van een distorsie van de interne markt als gevolg van het invoeren van nationale regelgeving.

1. Is de Commissie op de hoogte van de herziene Nederlandse tabakswet?

2. Erkent de Commissie de hierboven geschetste implicaties van een rookverbod voor de horeca?

3. Is de Commissie ook van mening dat door het eenzijdig invoeren van een rookverbod de werking van de interne markt gefrustreerd wordt?

4. Is de Commissie voornemens om actie te ondernemen om genoemde distorsie van de interne markt te elimineren?

Antwoord van de heer Byrne namens de Commissie

(18 juli 2003)

De maatregelen waarop de geachte afgevaardigde doelt, lijken in overeenstemming te zijn met de Aanbeveling van de Raad van 2 december 2002 inzake de preventie van roken en initiatieven ter verbetering van de bestrijding van het tabaksgebruik(1). In punt 4 van de aanbeveling wordt de lidstaten verzocht op het juiste niveau bij de overheid en in de samenleving en overeenkomstig de nationale praktijken en voorwaarden wetgeving en/of andere afdoende maatregelen uit te voeren die bescherming bieden tegen blootstelling aan omgevingstabaksrook op binnen gebouwen gelegen werkplekken, in openbare ruimtes en in het openbaar vervoer.

De aanbeveling houdt rekening met de resultaten van in de afgelopen jaren uitgevoerd onderzoek dat uitwijst dat de blootstelling aan omgevingstabaksrook op het werk longkanker en hartziekten kan veroorzaken. Ook kan zij ademhalingsproblemen veroorzaken of vergeren.

De Commissie begrijpt dat de horecabedrijven zich zorgen maken over de economische gevolgen van een rookverbod op hun inkomsten. De Commissie wil er evenwel op wijzen dat met name in de Verenigde Staten uitgevoerde studies hebben uitgewezen dat de inkomsten van horecabedrijven door een rookverbod niet teruglopen en in de meeste gevallen na de instelling van zo'n verbod zelfs toenemen(2).

Daarentegen is het de Commissie niet bekend waarop de brancheverenigingen hun ramingen baseren. Daarom kan de Commissie de juistheid daarvan beoordelen noch becommentariëren.

De door de geachte afgevaardigde verstrekte informatie is voor de Commissie onvoldoende om te kunnen beoordelen of de invoering van een rookverbod in de horecasector in Nederland de werking van de interne markt verstoort. De Commissie zal de ontwikkelingen van het beleid ter bestrijding van het tabaksgebruik op de voet blijven volgen, zoals de verdragen verlangen.

(1) PB L 22 van 25.1.2003.

(2) Smoke Free Workplaces: Improving the Health and Well-Being of People at Work. European Status Report 2001, co-ordinated by Inge van den Borne and Tamara Raaijmakers (Dutch Center for Workplace Health Promotion) for ENSP, 2001. M Scollo, A Lal, A Hyland, and S Glantz, Review of the quality of studies on the economic effects of smoke-free policies on the hospitality industry. Tob. Control 2003; 12: 13-20.