SCHRIFTELIJKE VRAAG E-1455/03

van Hiltrud Breyer (Verts/ALE) aan de Commissie

(29 april 2003)

Betreft: Euratom/soort projecten

1. Kan het bereik van de leningfaciliteit zodanig worden gewijzigd dat leningen voor bepaalde typen reactoren, bijvoorbeeld RBMK's, worden uitgesloten? Zo nee, wat is de rechtsgrond voor een dergelijke beperking?

2. Kan het bereik van de leningfaciliteit zodanig worden gewijzigd dat leningen alleen worden verstrekt voor nucleaire faciliteiten die operationeel zijn of die zullen worden ontmanteld? Zo nee, wat is de rechtsgrond voor een dergelijke beperking?

3. Kan het bereik van de leningfaciliteit zodanig worden gewijzigd dat leningen alleen worden verstrekt voor nucleaire faciliteiten buiten de lidstaten? Zo nee, wat is de rechtsgrond voor een dergelijke beperking?

4. Ontmanteling van nucleaire faciliteiten genereert geen inkomsten. Hoe verwacht men dat de voor ontmanteling aangewende leningen zullen worden terugbetaald?

5. Zal ontmanteling, indien goedgekeurd, worden aangewend voor de ontmantelingsfasen I en II, of ligt het in de bedoeling dat de leningen ook zullen worden aangewend voor het creëren van een greenfield site (fase III)?

6. Splijtstof- en materiaaltestreactoren:

a) zouden niet-lidstaten leningen kunnen aanvragen voor de bouw van nieuwe splijtstof- en materiaaltestreactoren;?

b) zullen er beperkingen worden opgelegd met betrekking tot splijtstof- en materiaaltestreactoren, bijvoorbeeld maatregelen tegen het gebruik van deze reactoren voor de ontwikkeling van plutoniumbrandstoffen, enz;

c) welke economische analyse zal er vereist zijn om de economische levensvatbaarheid van deze faciliteiten te beoordelen?

7. De Commissie heeft in het verleden voorgesteld dat Euratom-leningen worden gebruikt om te komen tot overeenkomsten over het sluiten van reactoren met een hoog risico. Heeft men deze voorwaarde voor het toekennen van leningen nu laten vallen?

Antwoord van de heer Solbes Mira namens de Commissie

(19 juni 2003)

1. De Euratom-leningsfaciliteit kan niet worden gebruikt om reactoren te financieren die niet veilig worden geacht. De eisen op het gebied van nucleaire veiligheid die worden gesteld aan in aanmerking komende projecten hoeven bijgevolg niet te worden gewijzigd. In de voorgestelde richtsnoeren van de Raad wordt duidelijk bepaald dat wat de technische factor betreft, () de Commissie (bijgestaan door deskundigen van de lidstaten voor projecten in de in aanmerking komende derde landen) nagaat in hoeverre het project een oplossing brengt voor het veiligheidsprobleem. () De Commissie (steunt) bij haar onderzoek op het door de internationale instanties IAEA (International Atomic Energy Agency) en WANO (World Association of Nuclear Operators) en in het kader van PHARE en TACIS uitgevoerde onderzoek naar de nucleaire veiligheid. Zij evalueert het project, bijgestaan door deskundigen van de lidstaten, in het licht van de maatregelen die de lidstaten tegen soortgelijke problemen hebben genomen en van de aanbevelingen van de internationale instanties.

2. Volgens de Commissie leidt het feit dat bij de voltooiing van in aanbouw zijnde centrales een aanvaardbaar veiligheidsniveau wordt bereikt (welk niveau anders veel lager zou liggen) ertoe, dat de nucleaire veiligheid aanzienlijk verbetert. Dergelijke projecten moeten derhalve nog steeds in aanmerking komen voor de Euratom-leningsfaciliteit. De rechtsgrond voor het overeenkomstige besluit van de Raad is het Euratom-Verdrag.

3. Aangezien het belangrijk is dat in de gehele Unie een adequaat nucleair veiligheidsniveau wordt gewaarborgd en gelet op de aanzienlijke financiële last die daaruit voor bepaalde kandidaat-lidstaten kan voortvloeien, is de Commissie van oordeel dat deze kandidaat-lidstaten na hun toetreding tot de Unie onder dezelfde voorwaarden als deze welke momenteel gelden toegang moeten blijven hebben tot de Euratom-leningsfaciliteit. Om ervoor te zorgen dat leningen in de praktijk worden gebruikt voor de verbetering van de veiligheid en efficiëntie, heeft de Commissie een overweging en een lid (2.2) opgenomen in de voorgestelde richtsnoeren, overeenkomstig welke projecten in verband met de nucleaire veiligheid en efficiëntie van installaties () voorrang krijgen.

4. Ontmanteling van projecten genereert op zich geen inkomsten maar moet worden gefinancierd door de vorming van reserves tijdens de gehele levensduur van de centrale (zie het recente voorstel van de Commissie voor een richtlijn van de Raad houdende vaststelling van de fundamentele verplichtingen en algemene beginselen op het gebied van de veiligheid van nucleaire installaties). Voor toekomstige lidstaten en andere derde staten zijn er evenwel geen dergelijke reserves of zijn ze nog niet lang genoeg opgebouwd om het noodzakelijke niveau te bereiken. In dat geval zouden de ontmantelingsprojecten van geval tot geval worden onderzocht om de economische situatie ervan te beoordelen.

5. Euratom-leningen kunnen worden aangewend voor elke ontmantelingsfase.

6. a) Besluit 94/179/Euratom van de Raad(1) verbiedt de deelname aan de bouw van nieuwe kerncentrales in derde landen.

b) Projecten met betrekking tot dergelijke nieuwe installaties moeten krachtens hoofdstuk IV van het Euratom-Verdrag inzake investeringen aan de Commissie worden meegedeeld, die met de betrokken personen of ondernemingen alle aspecten bespreekt die samenhangen met de doelstellingen van het Verdrag. Alle nucleaire installaties in de Unie zijn onderworpen aan de in hoofdstuk VII van het Euratom-Verdrag vastgestelde veiligheidscontrole op kerntechnisch materiaal. Exploitanten moeten de fundamentele technische kenmerken van de installaties meedelen en een boekhouding over splijtstoffen bijhouden. Aangezien er geen rechtstreekse beperkingen zijn met betrekking tot het gebruik van installaties, moet de Commissie zich ervan vergewissen dat nucleair materiaal niet voor een ander doel wordt gebruikt dan waarvoor het is bestemd en dat bepalingen met betrekking tot de voorziening en elke bijzondere verbintenis betreffende controle die de Gemeenschap heeft aangegaan in een akkoord met een derde staat of een internationale organisatie, worden nageleefd.

c) De economische analyse wordt verricht op basis van de in 6, b), hierboven bedoelde mededeling aan de Commissie.

7. Aan de Euratom-leningsfaciliteit zijn geen voorwaarden op het gebied van ontmanteling verbonden. Aangezien het evenwel gaat om een financieel instrument ter ondersteuning van het communautaire beleid op nucleair gebied en met het oog op de coherentie, heeft de Commissie dergelijke voorwaarden in de Euratom-leningen opgenomen wanneer er een eerdere overeenkomst inzake sluiting werd bereikt. Dit is het geval voor Bulgarije (de in het kader van de uitbreiding van de Unie gesloten overeenkomsten inzake de sluiting van de reactoren 1 tot en met 4 van de kerncentrale van Kozloduy werden opgenomen in de Euratom-leningen voor de reactoren 5 en 6) en voor Oekraïne (de in het memorandum van overeenkomst van 1994 (G7/EG/Oekraïne) overeengekomen sluiting van Tsjernobyl werd opgenomen in het ontwerp van Euratom-lening voor K2R4). Wanneer de Commissie een overeenkomst inzake sluiting bereikt, zou deze indien mogelijk moeten worden opgenomen in elke daarmee verband houdende Euratom-lening, die dan een krachtig uitvoeringsinstrument wordt.

(1) Besluit 94/179/Euratom van de Raad van 21 maart 1994 (ter wijziging van besluit 77/270/Euratom) teneinde de Commissie de bevoegdheid te verlenen om Euratom-leningen aan te gaan ter financiering van de verbetering van de veiligheid en efficiëntie van nucleaire installaties in derde landen, PB L 84 van 29.3.1994.