SCHRIFTELIJKE VRAAG E-1169/01

van Cristiana Muscardini (UEN) aan de Commissie

(19 april 2001)

Betreft: Vervuiling van de Middellandse Zee

De Middellandse Zee staat op de rand van een regelrechte catastrofe als gevolg van olielozingen door schepen die in volle zee hun tanks schoonmaken.

Een en ander blijkt uit 1600 satellietfoto's van het Centrum voor onderzoek van de Europese Commissie, het enige betrouwbare bewijs van de olievervuiling in de Middellandse Zee. 70 % van de olie die in de Middellandse Zee wordt geloosd is het gevolg van het schoonmaken van de tanks, hetgeen is uitgegroeid tot een gebruikelijke techniek, gewoon omdat het lozen in volle zee sneller en goedkoper is.

De teerconcentratie op de bodem bedraagt momenteel al 38 milligram per kubieke meter.

De geleidelijke olievervuiling in de Middellandse Zee dreigt uit te draaien op een onherstelbare milieuramp, met nog veel ernstiger gevolgen dan de recente ramp voor de Galapagoseilanden.

In het licht van wat voorafgaat en tegen de achtergrond van de milieuprogramma's die de Europese Gemeenschap in het verleden op gang heeft gebracht met als doel de verontreiniging van de zeeën door koolwaterstoffen tegen te gaan,

wilde ik de Commissie de volgende vragen stellen:

1. Is de Commissie op de hoogte van deze gegevens betreffende de verontreiniging van de Middellandse Zee?

2. Heeft de Commissie al een noodplan voor de Middellandse Zee ontplooit? Welke maatregelen houdt dat plan in?

3. Welke initiatieven wil de Commissie nemen om het probleem op te lossen?

4. Is de Commissie voornemens een controle-instantie in het leven te roepen die een eind kan maken aan deze illegale praktijk die zo schadelijk is voor het milieu?

Antwoord van mevrouw Wallström namens de Commissie

(21 juni 2001)

De Commissie is in hoge mate verontrust door de verontreiniging die wordt veroorzaakt door de operationele lozingen van schepen in de communautaire wateren. Dit vertegenwoordigt een groot deel van de totale verontreiniging van de zee door olie.

De gegevens die onlangs door het Gemeenschappelijk Centrum voor Onderzoek op basis van satellietbeelden zijn verzameld, geven inderdaad voor het eerst een nauwkeuriger idee van de omvang van dit type verontreiniging in de Middellandse Zee.

Een groot deel van de operationele verontreiniging door allerlei soorten schepen in de communautaire wateren is het gevolg van het onvermogen van sommige havens om te zorgen voor voldoende afvalontvangstfaciliteiten en natuurlijk van het feit dat de schepen deze om diverse redenen met tegenzin gebruiken. De onlangs aangenomen Richtlijn 2000/59/EG van het Europees Parlement en de Raad van 27 november 2000 betreffende havenontvangstvoorzieningen voor scheepsafval en ladingresiduen(1) pakt deze kwesties aan en voert zowel voor havens als voor schepen een aantal eisen in om ervoor te zorgen dat in alle communautaire havens voldoende faciliteiten beschikbaar zijn en deze door de schepen worden gebruikt.

De controle op dergelijke illegale lozingen in de Middellandse Zee valt krachtens het internationale zeerecht in de eerste plaats onder de verantwoordelijkheid van de betrokken oeverstaten. De Commissie wil echter het geachte parlementslid attenderen op Beschikking nr. 2850/2000/EG van het Europees Parlement en de Raad van 20 december 2000 houdende instelling van een communautair kader voor samenwerking op het gebied van door ongevallen veroorzaakte of opzettelijke verontreiniging van de zee(3). Dit kader zal met name de ontwikkeling mogelijk maken van gezamenlijke initiatieven zoals workshops of opleidingen om de technieken te verbeteren voor het vaststellen van overtredingen door schepen. Het zal ook de uitwisseling van informatie verbeteren over de efficiëntie van de gerechtelijke vervolgingssystemen in de verschillende lidstaten. Daardoor zal synergie ontstaan op communautair niveau en moet het in laatste instantie mogelijk worden afschrikkende sancties op te leggen aan de partijen die verantwoordelijk zijn voor dergelijke misdrijven.

De gerechtelijke vervolging van opzettelijke lozingen door strafrechtelijke milieuaansprakelijkheid zou een belangrijke stap vooruit betekenen in de bestrijding van deze verontreinigingsbron. Vandaar dat een en ander in de werkingssfeer is opgenomen van het recente voorstel van de Commissie voor een Richtlijn inzake milieubescherming door het strafrecht(2).

Bovendien volgt de Commissie op de voet en steunt zij volledig de werkzaamheden in dit verband in het kader van het Verdrag van Barcelona inzake de bescherming van de Middellandse Zee.

(1) PB L 332 van 28.12.2000.

(2) COM(2001) 139 def.

(3) PB L 332 van 28.12.2000.