SCHRIFTELIJKE VRAAG P-3722/98

van Antonios Trakatellis (PPE) aan de Commissie

(25 november 1998)

Betreft: Kernenergie en de pretoetredingsstrategie van Bulgarije

In het verslag van de Commissie over de vooruitgang die is geboekt op het gebied van de toetreding van Bulgarije staat te lezen dat de kortetermijnprioriteiten in de energiesector onvoldoende zijn en dat de strategische ontwikkeling van de energiesector niet beantwoordt aan de reële behoeften. Ondanks de verplichtingen die Bulgarije is aangegaan in het kader van de Europa-overeenkomst met de EU en de overeenkomst inzake nucleaire beveiliging, waarbij de Gemeenschap financierende partij is, lijkt Bulgarije niet van plan de vier kerncentrales van Kozloduy (1 - 4) stil te leggen. Deze centrales zijn niet alleen de gevaarlijkste maar kunnen ook niet tegen een redelijke prijs veiliger worden gemaakt.

1. Is het, overwegende dat nucleaire veiligheid een prioriteit vormt van Agenda 2000, mogelijk dat de gevaarlijke kerncentrales blijven werken in het kader van de toepassing van de partnerschapsovereenkomst met Bulgarije en van de overname van het acquis communautaire in de sector energie? Hoe denkt de Commissie de verplichtingen van Bulgarije en de financiële steun van de Gemeenschap te gebruiken als dwangmiddel om de genoemde centrales onmiddellijk te doen sluiten?

2. Met welke argumenten kan worden verdedigd dat deze centrales moeten werken om de binnenlandse behoeften te dekken terwijl tezelfdertijd de herstructurering van oude en energieverslindende industriële installaties leidt tot een vermindering van de energiebehoeften en Bulgarije jaarlijks aan Turkije 4 miljoen kWh elektrische energie verkoopt(1)?

3. Zal de Commissie een initiatief nemen om de onveilige kerncentrales in de landen van Midden- en Oost-Europa te ontmantelen, zoals het Europees Parlement dat onlangs heeft gevraagd(2), en wel te beginnen met de gevaarlijke centrales van Kozloduy?

4. Waarom gebruikt de Commissie niet de kredieten van het PHARE-programma voor de financiering van alternatieve energiebronnen in Bulgarije alsook voor het beheer van radioactief afval in de centrale van Kozloduy en op de plaatsen waar nucleair materiaal wordt ontgonnen?

Antwoord van de heer van den Broek namens de Commissie

(16 december 1998)

De Commissie heeft er bij Bulgarije altijd op aangedrongen dat de gevaarlijke, niet opwaardeerbare reactoren 1 t/m 4 van de kerncentrale van Kozloduj zo snel mogelijk worden gesloten, volgens een realistisch tijdschema dat in overeenstemming is met de verbintenissen die Bulgarije bij de overeenkomst inzake de nucleaireveiligheidsrekening (NSA) is aangegaan. Dit standpunt, dat door de contribuanten tot de NSA wordt gedeeld, is uitdrukkelijk vermeld in Agenda 2000(3), in het partnerschap voor toetreding en in het periodiek verslag over de vorderingen van Bulgarije. Het was tevens onderdeel van het standpunt van de Gemeenschap in de vierde vergadering van de Associatieraad op 27 oktober 1998. Gedurende dit jaar heeft de Commissie de Bulgaarse autoriteiten een aantal malen te kennen gegeven bezorgd te zijn over de door die autoriteiten voorgenomen sluitingsdatum.

De Bulgaarse bezorgdheid dat aan de binnenlandse elektriciteitsvraag niet zal kunnen worden voldaan indien de oudere kernreactoren snel worden gesloten, is gebaseerd op een voorspelde vraag die bijzonder hoog lijkt. Bovendien is, zoals het geachte parlementslid opmerkt, deze bezorgdheid niet goed te rijmen met de voorgenomen aanzienlijke groei van de elektriciteitsuitvoer.

De Commissie is bereid Bulgarije te helpen om aan zijn verplichtingen op grond van de NSA-overeenkomst te voldoen en de gevolgen van snelle sluiting van de reactoren op te vangen.

Een Euratomlening is in overweging ten behoeve van de opwaardering van eenheden 5 en 6 van de centrale van Kozloduj, wat volgens de NSA-overeenkomst voorwaarde is voor de sluiting van de reactoren 1 t/m 4. De lening wordt strikt gebonden aan de naleving door Bulgarije van een overeengekomen tijdschema voor sluiting. Anderzijds zal de Commissie verdere werkzaamheden aan de oudere reactoren niet financieren, met uitzondering van veiligheidsverbeteringen op korte termijn die voor het verdere functioneren noodzakelijk zijn.

Het Phare-programma financiert reeds de aanleg in Bulgarije van een installatie voor de behandeling van kernafval. De Commissie kan overwegen steun te verlenen voor de ontwikkeling van alternatieve energiebronnen, indien dat geschiedt in het kader van een omvattende energiestrategie, zoals die door het partnerschap voor de toetreding wordt vereist. De recente uitbreiding van het Inogate-programma tot Bulgarije draagt tot dit doel bij.

De Commissie geeft hoge prioriteit aan zo snel mogelijke sluiting, in Bulgarije en in andere aspirant-lidstaten, van kernreactoren die niet tegen redelijke kosten op een internationaal aanvaardbaar veiligheidsniveau kunnen worden gebracht. In nauwe samenwerking met de NSA-deelnemers zal zij verdere actie ondernemen om tot een bevredigende oplossing te komen met haar partners in het pretoetredingsproces, zulks om de nucleaire veiligheid in Europa op een hoger peil te brengen.

(1) Protocol inzake samenwerking tussen Bulgarije en Turkije van 6 november 1998.

(2) Resolutie A4-0354/98, Notulen van 22.10.1998.

(3) COM(97) 2000 def.