NL Publicatieblad van de Europese Unie CE 70/245

(2004/C 70 E/265)

SCHRIFTELIJKE VRAAG E-3256/03

van Olivier Dupuis (NI) aan de Commissie

(3 november 2003)

Betreft: Nieuw offensief van Hanoi tegen de godsdienstvrijheid

De Vietnamese autoriteiten hebben elf dissidente monniken van de Verenigde Boeddhistische Kerk van Vietnam (VBKV, niet erkend) de facto of de jure voor twee jaar onder huisarrest geplaatst. Onder hen bevinden zich de patriarch Thich Huyen Quang, die al meer dan twintig jaar onrechtmatig gevangen wordt gehouden, en zijn rechterhand Thich Quang Do, die in juni jl. zogenaamd was vrijgelaten. De woordvoerder van het Vietnamese Ministerie van Buitenlandse Zaken heeft zich beroepen op „schendingen van de wetgeving inzake de nationale veiligheid”. Volledig in strijd met de internationale regels hebben de plaatselijke instanties krachtens het Vietnamese recht de bevoegdheid om personen 6 à 24 maanden zonder proces in „administratieve gevangenschap” te houden wegens aantasting van de nationale veiligheid (decreet 31/CP van 1997 over „administratieve gevangenhouding”). Het repressieve optreden tegen de VBKV is gevolgd op de verkiezing van 41 monniken (waaronder de 11 gearresteerden) op sleutelposten van deze kerk tijdens een algemene vergadering op 1 oktober 2003 in de Pagode Nguyen Thieu (provincie Binh Dinh) en bij het vertrek van de patriarch Thich Huyen Quang en van Thich Quang Do naar Ho Chi Minh-Stad. De Vietnamese veiligheidsdiensten hebben hun konvooi meer dan tien uur tegengehouden, waarna zij de eerbiedwaardige Thich Huyen Quang, 86 jaar, manu militari hebben teruggebracht naar de Pagode Nguyen Thieu en de eerbiedwaardige Thich Quang Do, 75 jaar, naar het klooster Zen Thanh Minh in Ho Chi Minh-Stad. Volgens het in Parijs gevestigde Internationale Bureau voor boeddhistische informatie (IBIB) heeft deze harde actie van de politie plaatsgevonden enige dagen na de afronding van de werkzaamheden van de eerste buitengewone vergadering van de VBKV sinds het verbod van deze kerk door de communistische autoriteiten in 1981.

Over welke informatie beschikt de Commissie betreffende de veroordeling tot twee jaar huisarrest van drie monniken van de VBKV en de onrechtmatige gevangenhouding van acht anderen, waaronder de twee leiders van de VBKV? Is de Commissie niet van mening dat deze zoveelste episode van repressie door de Vietnamese autoriteiten tegen leiders van de VBKV de kwade trouw van deze autoriteiten aantoont alsmede hun onwil om het recht op godsdienstvrijheid daadwerkelijk te waarborgen en de VBKV te legaliseren? Vindt de Commissie niet dat deze situatie vereist dat zij uiterst krachtig reageert, met inbegrip van het bevriezen van de samenwerkingsovereenkomst EU-Vietnam? Is de Commissie niet van oordeel dat de uiterst ernstige situatie in Vietnam, Laos, Myanmar en, in mindere mate, Cambodja haar ertoe zou moeten aanzetten de Raad en het Europees Parlement voor te stellen om een speciale vertegenwoordiger van de Europese Unie voor deze landen te benoemen?

Antwoord van dhr. Patten namens de Commissie

(1 december 2003)

In de tweewekelijkse persconferentie op 6 november 2003 heeft het Vietnamese ministerie van Buitenlandse Zaken erkend dat momenteel drie monniken in administratieve hechtenis worden gehouden of onder huisarrest zijn geplaatst, op grond van Decreet 31/CP, dat de mogelijkheid biedt om mensen twee jaar gevangen te houden zonder tenlastelegging of proces. Het ministerie heeft tevens erkend dat momenteel onderzoek plaatsvindt naar „ernstige misdrijven” die gepleegd zouden zijn door zowel de heer Do als de heer Quang en dat de betreffende personen mogelijk in staat van beschuldiging worden gesteld zodra het onderzoek is afgerond. De Commissie beschikt in deze fase niet over specifieke informatie over de exacte wettelijke positie van de acht andere monniken, hoewel het erop lijkt dat zij bij de Vietnamese autoriteiten in hechtenis zullen blijven.

De Commissie en de lidstaten hebben bij de Vietnamese overheid herhaaldelijk hun bezorgdheid geuit over de recente incidenten. De Unie heeft tevens bij diverse gelegenheden haar bezorgdheid geuit over de beperkingen van de godsdienstvrijheid in Vietnam, en heeft de Vietnamese regering opgeroepen om verbetering aan te brengen in de huidige gang van zaken. De Commissie zal haar bezwaren inzake de behandeling van religieuze en andere dissidenten nogmaals uiten tijdens de komende gemengde commissie EU-Vietnam. Bovenstaande zal tevens aan de orde worden gesteld op de komende vergadering van de Europese Unie en Vietnam in Hanoi, waar een dialoog over mensenrechten zal plaatsvinden.

De Commissie zal alle beschikbare instrumenten blijven inzetten om verbeteringen te bewerkstelligen in de mensenrechtensituatie van Vietnam. Eén van deze instrumenten is het samenwerkingsprogramma Commissie-Vietnam dat is geïmplementeerd in het kader van de bilaterale samenwerkingsovereenkomst, en programma's omvat die gericht zijn op verbetering van het bestuur, de rechtsgang en de toegang tot rechtspraak in het land.

De Commissie is van mening dat de benoeming van een speciale EU-vertegenwoordiger geen toegevoegde waarde zou hebben voor de bestaande dialogen met de betrokken landen over mensenrechten. Verder biedt de Commissie reeds ondersteuning aan bestaande speciale en reeds geïmplementeerde mechanismen van de Verenigde Naties (VN) die een aantal internationale problemen in de regio aan de orde stellen (dat wil zeggen de speciale VN-gezant voor Birma/Myanmar; speciale VN-rapporteurs).