SCHRIFTELIJKE VRAAG E-1969/98

van Iñigo Méndez de Vigo (PPE) aan de Commissie

(30 juni 1998)

Betreft: Vrij verkeer van personen in het Schengen-gebied

De Overeenkomst van Schengen omvat een van de grote uitdagingen van de Europese integratie: het vrije verkeer van personen binnen de Europese ruimte. Een van de doelstellingen ervan is het afschaffen van de douane- en politiecontroles aan de binnengrenzen van de overeenkomstsluitende landen, voorzover de openbare orde of de nationale veiligheid daardoor niet in gevaar komt. De controles aan de buitengrenzen worden daarentegen versterkt.

De luchtvaartmaatschappij Sabena overhandigt de instapkaart nochtans pas nadat de reiziger zijn nationaal identiteitsbewijs heeft getoond en de geldigheid ervan werd gecontroleerd. Wat vindt de Commissie van deze handelwijze?

Antwoord van de heer Monti namens de Commissie

(5 oktober 1998)

De opheffing van alle controles op personen aan de binnengrenzen, is een van de fundamentele doelstellingen van de Gemeenschap (artikel 7A van het EG-Verdrag), die helaas nog niet is verwezenlijkt. Het is daardoor op dit ogenblik nog mogelijk dat, in overeenstemming met het van kracht zijnde Gemeenschapsrecht, personen welke binnengrenzen van de Gemeenschap overschrijden, aan grenscontroles worden onderworpen. Aan de doelstelling wordt tot dusver slechts gedeeltelijk beantwoord in het kader van internationale overeenkomsten tussen een beperkt aantal lidstaten, zoals het Schengen-Akkoord.

Met het oog op de verwezenlijking van deze doelstelling in de gehele Gemeenschap heeft de Commissie in juli 1995 voorstellen voor drie richtlijnen (Richtlijn van de Raad betreffende de afschaffing aan de binnengrenzen van de controles op personen(1), Richtlijn van de Raad betreffende het recht van onderdanen van derde landen om binnen de Gemeenschap te reizen(2), en Richtlijn van het Europees Parlement en de Raad tot wijziging van Richtlijn 68/360/EEG inzake de opheffing van de beperkingen van de verplaatsing en het verblijf van de werknemers der Lid-Staten en hun familie binnen de Gemeenschap en Richtlijn 73/148/EEG inzake de opheffing van de beperkingen van de verplaatsing en het verblijf van onderdanen van de Lid- Staten binnen de Gemeenschap ter zake van vestiging en verrichten van diensten(3)) ingediend. Het eerste voorstel bevat met name de bepalingen dat de afschaffing van controles op personen eveneens van toepassing is voor de passagiers op intracommunautaire vluchten, en dat de afschaffing van de controles betrekking heeft niet alleen op de door de officiële autoriteiten verrichte controles maar ook op de krachtens de nationale wetgeving van een lidstaat door andere instanties, zoals bijvoorbeeld de vervoermaatschappijen, verrichte controles.

Er zij op gewezen dat bedoelde principiële opheffing van de interne grenscontroles uitsluitend betrekking heeft op de controles aan de grenzen, d.w.z. de controles welke verband houden met, of plaatshebben ter gelegenheid van, het overschrijden van binnengrenzen. In verband hiermee is het belangrijk te weten dat vervoermaatschappijen drie soorten controles kunnen uitvoeren. Een eerste soort controles vóór het inschepen wordt uitgevoerd ter voorkoming van de sancties waarin de wetgeving van de lidstaat van bestemming voorziet voor maatschappijen die vreemdelingen zonder de nodige reisdocumenten voor het binnenkomen op hun grondgebied (identiteitskaart of zo nodig van een visum voorzien paspoort) vervoeren. Het spreekt vanzelf dat aangezien deze soort controles niet wordt verricht met betrekking tot passagiers op binnenlandse vluchten zij als een soort grenscontrole moet worden beschouwd. Een tweede soort controles bij het inschepen is gericht op de veiligheid van personen en goederen tijdens het vervoer. En ten slotte zijn er de controles die betrekking hebben op de vervoerovereenkomst en met name die waarbij het gebruik van de persoonlijke reisbiljetten wordt gecontroleerd. Laatstgenoemde twee soorten controles worden eveneens of kunnen althans eveneens door de vervoermaatschappijen in het kader van binnenlandse vluchten worden verricht. Deze beide soorten controles zijn dus geen grenscontroles en hoeven dus niet te worden afgeschaft in een gebied zonder binnengrenzen. Voorlopig zijn echter evenmin de door de vervoermaatschappijen uitgevoerde grenscontroles op grond van de vigerende communautaire voorschriften aanvechtbaar.

Vóórdat het Verdrag van Amsterdam in werking is getreden maakt het Schengen-Akkoord namelijk geen deel uit van het Gemeenschapsrecht of van het recht van de Unie en is het derhalve niet wenselijk dat de Commissie een advies met betrekking tot de interpretatie en toepassing ervan uitbrengt, tenzij om het advies wordt verzocht in verband met strijdigheden tussen bepalingen van het Schengen-akkoord of de toepassing ervan met bepaalde communautaire voorschriften.

(1) PB C 289 van 31.10.1995.

(2) PB C 306 van 17.11.1995.

(3) PB C 307 van 18.11.1995.