SCHRIFTELIJKE VRAAG E-0724/02

van Johannes Swoboda (PSE) aan de Commissie

(14 maart 2002)

Betreft: Kerncentrale Temelin (atoomenergie)

Bestaan er expertises (met technische en wetenschappelijke gegevens) die op basis van het onder leiding van de EU verrichte onderzoek van de kerncentrale Temelin zijn uitgevoerd en die aan de leden van het Europees Parlement ter beschikking kunnen worden gesteld?

Bestaan er statistieken over de storingen die tot stilzetting van kerncentrales hebben geleid:

a) zonder radioactieve emissies?

b) met radioactieve emissies?

Wordt bij het vaststellen van de oorzaken van de storingen onderscheid gemaakt tussen materiaalfouten, menselijke fouten en falen van de veiligheidsvoorzieningen?

Welke simuleringsmodellen werden gebruikt om een beeld te krijgen van de mogelijke milieuverontreiniging van de omgeving in geval van storingen, vooral door de verspreiding van radioactieve stoffen?

Zijn er expertises en eventueel contra-expertises betreffende de gemeten en de berekende radioactiviteit op verschillende afstanden van de plaats van de storing?

Zijn er uitwerkingen op de gezondheid vastgesteld, of zijn er ziektegevallen waarvan vaststaat dat zij zijn veroorzaakt door radioactieve belasting en die kunnen worden teruggevoerd op bepaalde storingen?

Welke uniforme veiligheidsnormen zal de Commissie in de toekomst voor kerncentrales verlangen?

Antwoord van de heer Verheugen namens de Commissie.

(2 mei 2002)

In het zogenaamde proces van Melk met betrekking tot de kerncentrale van Temelin heeft de Commissie een groep deskundigen afgevaardigd met trilaterale deelname, die 29 zaken van belang voor Oostenrijk bespreekt. Deze rol maakte deel uit van de bijstand van de Commissie, verleend als bemiddelaar om de bilaterale dialoog soepeler te laten verlopen. Beide partijen wisselden tijdens de zitting van de deskundigen een massa technische documenten uit. Die documenten waren uiteraard bestemd voor de respectievelijke andere partij. Het zou bijgevolg niet van tact getuigen als de bemiddelaar van een proces dat uiteindelijk heeft geleid tot de oplossing van een internationaal conflict, de documenten zou vrijgeven. De conclusies van het proces van Melk en follow-up actie geven de overeenkomst weer die op 20 november 2001 tussen de regering van Oostenrijk en die van Tsjechië werd bereikt. Ze zijn deels toegankelijk voor het publiek.

Overeenkomstig internationale akkoorden, worden alle gebeurtenissen die een mogelijke invloed zouden hebben op de veiligheid van kerncentrales ingedeeld volgens de INES (International Nuclear Event Scale of internationale schaal voor nucleaire gebeurtenissen). Jaarlijkse statistieken van zulke gebeurtenissen worden meestal uitgegeven door de nationale regelgevende instantie, waar ze gemeld moeten worden. Door de zeven niveaus van de INES-schaal kan er een onderscheid gemaakt worden tussen gebeurtenissen (meestal ongeregeldheden of incidenten) waarbij geen straling vrijkomt, en ernstigere gebeurtenissen (meestal ongelukken) waarbij wel straling vrijkomt. Bij zulke incidenten en ongevallen moet zorgvuldig worden nagegaan wat de oorzaken zijn, materiële en operationele factoren inbegrepen, en moet eveneens de werking van het veiligheidssysteem nauwkeurig onderzocht worden.

Er zijn een groot aantal wetenschappelijke onderzoeken over de gevolgen van verschillende soorten stralingsbronnen voor de menselijke gezondheid. Die onderzoeken variëren uiteraard sterk naar gelang van aanpak en gebruikte wetenschappelijke methode. Het is algemeen bekend dat het moeilijk is een onweerlegbaar verband te leggen tussen een bepaalde factor en een specifieke ziekte. Dat heeft te maken met de feiten dat er verschillende natuurlijke stralingsbronnen bestaan en dat de menselijke gezondheid onderhevig is aan talrijke andere factoren.

Sinds 1975 heeft de Commissie onafgebroken bijgedragen tot de harmonisatie van nucleaire veiligheidscriteria en -vereisten. Er is al veel bereikt. Ook andere organisaties en instanties doen inspanningen op het gebied van harmonisatie (de Internationale Organisatie voor Atoomenergie, IAEA), de Organisatie voor Economische Samenwerking en Ontwikkeling/Agentschap voor Kernenergie (OESO/NEA), de West-Europese Associatie van Nucleaire Regelgevende Instanties (WENRA), bedrijfsgroepen). Het is duidelijk dat het om een moeilijke opdracht gaat, aangezien er verscheidene technologische, wettelijke en regelgevende tradities van de landen met kerncentrales overbrugd moeten worden. Naast andere aspecten liggen de beste, bestaande praktijken om een hoog veiligheidsniveau te bereiken aan de basis van elke poging. De verantwoordelijkheid voor de veiligheid van ontwerp, bouw, werking en ontmanteling van kerncentrales blijft momenteel afhankelijk van de exploitant en de nationale regelgevende instantie van de wettelijk bevoegde staat.

De Commissie is echter bereid actief bij te dragen tot de oprichting van een communautaire dimensie voor nucleaire veiligheid, die rekening zou houden met de behoefte aan gemeenschappelijke veiligheidsnormen voor kerncentrales, overeenkomstig de conclusies van de Europese Raad van Laken.