SCHRIFTELIJKE VRAAG E-3844/02

van Theodorus Bouwman (Verts/ALE) aan de Commissie

(9 januari 2003)

Betreft: Belemmering van grensarbeid en arbeidsmobiliteit door belastingverdrag tussen Nederland en België

Tussen de lidstaten Nederland en België is er recent een nieuwe dubbelbelastingverdrag tot stand gekomen. In dit nieuwe belastingverdrag geldt er geen speciale regeling meer voor grensarbeiders. De heffingsregels voor inkomen uit loonarbeid zijn min of meer dezelfde als in het geval van toewijzingensregels voor de wettelijk sociale zekerheid (art. 13 Verordening 1408/71(1)). In een aantal situaties, waaronder detachering langer dan 183 dagen en voor werknemers in het internationaal wegvervoer is dit echter nog steeds niet het geval.

Is de Commissie van mening dat Nederland en België met het sluiten van het nieuwe dubbelbelastingverdrag in strijd gehandeld hebben met artikel 10 (ex-artikel 5) van het EG-Verdrag?

Is de Commissie het met vraagsteller eens dat de gekozen oplossing, die leidt tot moeilijkheden voor EU-ingezetenen die kiezen voor een baan in een buurland, maar in eigen land blijven wonen of vice versa, strijdig is met de bevordering van de arbeidsmobiliteit, belangrijk onderdeel van de strategie van Lissabon?

Is de Commissie bereid om een mededeling te laten verschijnen over de verschillen tussen de fiscale toewijzingsregels zoals vastgelegd in een aantal bilaterale belastingverdragen of het OESO-modelverdrag en de toewijzingsregels zoals vastgelegd in Verordening 1408/71 (beperkt tot loontrekkenden)?

(1) PB L 149 van 5.7.1971, blz. 2.

Antwoord van de heer Bolkestein namens de Commissie

(13 februari 2003)

Krachtens het huidige Gemeenschapsrecht vallen de directe belastingen in wezen nog steeds onder de bevoegheid van de lidstaten. Onder deze bevoegdheid valt eveneens, bij gebrek aan harmonisatie terzake, het sluiten van overeenkomsten ter voorkoming van dubbele belasting, waarbij tegelijkertijd ook de heffingsbevoegheid wordt verdeeld. Het Hof van Justitie heeft de legitimiteit van deze handelwijze onderschreven (zaak C-336/96 Gilly (1998) Jurispr. 2793; zie met name punt 30). Bij de uitoefening van deze bevoegdheid dienen de lidstaten evenwel hun verplichtingen uit hoofde van het EG-Verdrag in acht te nemen. Zij mogen niet discrimineren op basis van nationaliteit, geen discriminerende regelingen invoeren of handhaven ten aanzien van onderdanen van andere lidstaten die hun recht van vrij verkeer uitoefenen, noch het vrije verkeer van zulke onderdanen op onrechtmatige wijze beperken. De lidstaten mogen evenmin het vrije verkeer van hun eigen burgers beperken. Voorts dienen zij erop toe te zien dat nationale maatregelen verenigbaar zijn met de vrijheid van vestiging krachtens artikel 43 van het EG-Verdrag en het vrij verrichten van diensten krachtens artikel 49 van het EG-Verdrag, ook in het kader van detachering van werknemers met het oog op grensoverschrijdende dienstverlening.

Het Gemeenschapsrecht verzet zich er derhalve niet tegen dat de lidstaten in hun bilaterale belastingverdragen hun heffingsbevoegdheid ten aanzien van hun inwoners vastleggen en wijzigen door een onderscheid te maken tussen bepaalde categorieën van werknemers. De Commissie is daarom van oordeel dat er geen sprake is van schending van artikel 10 van het EG-Verdrag. Met name het feit dat voor sommige categorieën van grensarbeiders, zoals werknemers die langer dan 183 dagen worden gedetacheerd en werknemers in het internationale wegvervoer, de regels inzake de toewijzing van de heffingsbevoegdheid in het nieuwe dubbelbelastingverdrag tussen België en Nederland verschillen van de toewijzingsregels in Verordening (EEG) nr. 1408/71 met betrekking tot de sociale zekerheid, kan op zich niet worden aangemerkt als een inbreuk op het EG-Verdrag. Bovendien lijkt het systeem dat de twee lidstaten hebben gekozen dit verschil buiten beschouwing gelaten , grotendeels aan te sluiten bij de resolutie van het Parlement over de situatie van grensarbeiders in de Unie(1).

Naar de Commissie heeft begrepen, hebben België en Nederland de heffingsbevoegdheid ten aanzien van de categorie van grensarbeiders gewijzigd wegens de onzekere en moeilijke situatie voor deze personen als gevolg van het feit dat zij hun belastingen in de ene lidstaat en hun socialezekerheidsbijdragen in de andere lidstaat betaalden.

De Commissie is niet voornemens een mededeling op te stellen over de verschillen tussen de regels inzake de toewijzing van de heffingsbevoegdheid en de toewijzingsregels die zijn vastgesteld in Verordening (EEG) nr. 1408/71.

(1) PB C 195 van 22.6.1998.