SCHRIFTELIJKE VRAAG E-3501/01

van Erik Meijer (GUE/NGL) aan de Commissie

(8 januari 2002)

Betreft: Grensoverschrijdende handel in elektriciteit met staatssubsidies en het ontbreken van opvang voor calamiteiten

1. Kan de Commissie bevestigen dat Nederland de primair voor het opvangen van calamiteiten aangelegde grensoverschrijdende hoogspanningskabels ook onder normale omstandigheden al volop gebruikt voor de import van 20 miljard kilowattuur of eenvijfde van de binnenlandse stroombehoefte, zodat bij onverwachte uitval van de Nederlandse stroomproductie geen extra importen mogelijk zijn die het tekort tijdelijk kunnen compenseren?

2. Is het de Commissie bekend dat de in Nederland werkzame energiebedrijven en TenneT, de beheerder van het elektriciteitsnetwerk, werken aan het tot stand brengen van extra capaciteit voor import van elektriciteit door naast de vijf huidige hoogspanningskabels naar de twee buurlanden een nieuwe verbinding met Duitsland aan te leggen die de importcapaciteit snel met 25 % kan verhogen tot 25 miljard kilowattuur of een kwart van de binnenlandse stroombehoefte?

3. In hoeverre worden deze importen van elektriciteit door Nederland bevorderd door een in Duitsland verstrekte subsidie op de opwekking van elektriciteit uit steenkool of bruinkool, die deze elektriciteit goedkoper maakt dan die welke wordt geproduceerd in Nederland?

4. Is de Commissie bereid om te bewerkstelligen dat er voor lidstaten een importplafond voor elektriciteit wordt vastgesteld om overbelasting van het koppelnet te voorkomen?

5. Is de Commissie bereid om te bewerkstelligen dat er voor lidstaten een importplafond voor elektriciteit wordt vastgesteld om concurrentievervalsing door staatssubsidies op de productie tegen te gaan?

bron: de Volkskrant van 23.10.2001

Antwoord van mevrouw de Palacio namens de Commissie

(15 februari 2002)

1. De Commissie is het niet geheel en al eens met de bewering van het geachte parlementslid dat grensoverschrijdende hoogspanningskabels in de eerste plaats waren aangelegd om calamiteiten op te vangen. Zo werden er in het concrete voorbeeld van Nederland bepaalde lijnen aangelegd of werd de capaciteit van bepaalde lijnen verhoogd om de invoer uit buurlanden mogelijk te maken. Dit was een politiek besluit dat door de Nederlandse autoriteiten werd genomen omdat men dit liever deed dan meer capaciteit in Nederland zelf op te gaan wekken. Het is een feit dat de invoercapaciteit van Nederland op het ogenblik intensief wordt gebruikt omdat er een flink prijsverschil bestaat tussen Nederland en zijn buurlanden. Alle transmissienetbeheerders exploiteren het netwerk en de koppelnetten evenwel met inachtneming van strikte veiligheidsnormen. Bij de exploitatie van de hoogspanningslijnen wordt ervan uitgegaan dat bij een falen van de grootste binnenlandse elektriciteitscentrale er bij de elektriciteitsvoorziening geen problemen zullen ontstaan, doordat onder meer een beroep kan worden gedaan op transmissienetbeheerders in de buurlanden. In het concrete geval van Nederland was Tennet in staat om het Nederlandse netwerk vorig jaar (2001) op een veilige wijze te exploiteren, zelfs toen er storingen optraden en er een tekort aan opwekkingscapaciteit in de orde van grootte van 1 200 tot 1 500 Megawatt (MW) werd vastgesteld. Daarbij werd de hulp van de transmissienetbeheerders in de buurlanden ingeroepen die zonder problemen kon worden verleend, aangezien de veiligheidsnormen welke voor de exploitatie van de koppelnetten gelden, dit zonder meer mogelijk maakten.

2. De Commissie is op hoogte van het feit dat thans gewerkt wordt aan een verhoging van de koppelnetcapaciteit met Duitsland. Er zullen geen nieuwe hoogspanningskabels worden geïnstalleerd, doch bij de grensovergang Meede-Diele zullen nieuwe transformatoren die tegen september 2003 gereed moeten zijn een verhoging van de invoercapaciteit met ongeveer 1 000 MW mogelijk maken, waardoor de totale invoercapaciteit van Nederland gebracht wordt op 25 % van de binnenlandse stroombehoefte.

3. De subsidie aan de Duitse steenkolenproductie die gebruikt wordt voor de opwekking van elektriciteit wordt verleend overeenkomstig de regels van de Gemeenschap voor de steenkolensector. Deze regels worden zonder onderscheid in de Gemeenschap toegepast. Nederland streeft er niet naar om deze vorm van elektriciteitsopwekking te bevorderen door elektriciteit in te voeren welke door Duitse leveranciers wordt opgewekt, doch streeft ernaar om zich met elektriciteit te bevoorraden tegen concurrerende prijzen.

4. De Commissie zal er in de toekomst niet naar streven om de invoer van elektriciteit door de lidstaten te beperken omwille van de veiligheid van het netwerk. De transmissienetbeheerders exploiteren het koppelnet volgens strikte veiligheidsnormen. De Commissie vindt het niet nodig om dit aspect van de activiteiten van de transmissienetbeheerders te reguleren.

5. In het kader van de interne markt kan de invoer tussen de verschillende lidstaten in normale omstandigheden niet worden beperkt. De enige uitzondering waarvoor op grond van de elektriciteitsrichtlijnen (Richtlijn 96/92/EG van het Europees Parlement en de Raad van 19 december 1996 betreffende gemeenschappelijke regels voor de interne markt voor elektriciteit(1)) is die van wederkerigheid, hetgeen betekent dat lidstaten met een grotere mate van marktopenstelling invoer kunnen weigeren uit lidstaten met een kleinere mate van marktopenstelling. Het punt waarnaar het geachte parlementslid verwijst heeft betrekking op staatssteun voor bepaalde vormen van elektriciteitsproductie. Staatssteun kan verleend worden op bepaalde voorwaarden en dient te worden goedgekeurd door de Commissie, bijvoorbeeld indien er sprake is van een binnenlandse steenkolenproductie of een productie van duurzame energie. De regels inzake staatssteun worden zonder discriminatie tussen de lidstaten toegepast. De Commissie zal dan ook niet proberen om vanwege een eventueel verleende staatssteun een plafond voor de invoer van elektriciteit uit de lidstaten vast te stellen.

(1) PB L 27 van 30.1.1997.