SCHRIFTELIJKE VRAAG E-2263/00

van Brice Hortefeux (PPE-DE) aan de Commissie

(7 juli 2000)

Betreft: Communautair programma Odysseus voor opleiding, uitwisseling en samenwerking

Op 19 juni 2000 hebben douanebeambten van de Britse haven van Dover de lijken gevonden van 58 immigranten die onder afschuwelijke omstandigheden zijn omgekomen tijdens hun clandestiene reis naar Groot-Brittannië. Dit drama heeft opnieuw in het licht gesteld dat de Europese Unie maar over weinig middelen beschikt om de netwerken van clandestiene immigratie te bestrijden.

Het budget van het programma Odysseus voor opleiding, uitwisseling en samenwerking inzake asielbeleid, immigratie en overschrijding van externe grenzen van de Europese Unie bedraagt slechts 12 miljoen voor de periode 1998-2002. Dit programma richt zich in de eerste plaats tot de EU-lidstaten, maar de kandidaat-lidstaten kunnen er eveneens bij worden betrokken. Het voorziet in opleiding, uitwisseling van ambtenaren en andere terzake bevoegde personen, en onderzoek en studies over deze kwesties. De Commissie zorgt voor de tenuitvoerlegging van de acties. Het programma maakt de financiering mogelijk van door overheids- en particuliere instellingen, niet-gouvernementele organisaties, onderzoeksinstellingen, universiteiten en opleidingscentra voorgestelde acties.

1. Wat is het tussentijdse oordeel van de Commissie over de werking en de doelstellingen van dit programma?

2. Zijn de doelstellingen van het programma Odysseus niet te uiteenlopend ten aanzien van de beschikbare financiële middelen? Zijn de acties die in het kader van dit programma worden gefinancierd bij voorrang gericht op de bestrijding van clandestiene immigratie?

3. Zijn de doelstellingen en de financiële middelen van dit programma, en het systeem van toewijzing van kredieten via openbare aanbestedingen, aangepast aan de behoeften inzake asielbeleid, immigratie en overschrijding van externe grenzen?

Antwoord van de heer Vitorino namens de Commissie

(7 september 2000)

De Commissie deelt de bezorgdheid van het geachte parlementslid en verklaart dat zij er, overeenkomstig het mandaat dat haar is verleend door de Europese Raad van Feira, naar streeft een alomvattend beleid tot stand te brengen inzake beheer van de migratiestromen, daarbij rekening houdend met het feit dat de bestrijding van illegale immigratie en de ontmanteling van organisaties voor mensenhandel absoluut noodzakelijk zijn.

1. De Commissie evalueert het Odysseus-programma op verschillende niveaus. In de eerste plaats intern door middel van het verslag dat de Commissie jaarlijks aan het Parlement en de Raad uitbrengt. Het activiteitenverslag 1999 zal binnenkort moeten verschijnen. Daarnaast is er een externe expertise uitgevoerd door een onafhankelijk adviesbureau dat via een aanbesteding is gekozen; dit heeft, naar aanleiding van het onderzoek van de in het kader van titel VI van het Verdrag betreffende de Europese Unie (VEU) beheerde samenwerkingsprogramma's een positief beeld geschetst van de wijze waarop het Odysseus-programma beantwoordt aan de doelstellingen die in zijn rechtsgrondslag zijn vastgelegd (gemeenschappelijk optreden van de Raad, goedgekeurd op 19 maart 1998(1)). Ten slotte is het programma positief beoordeeld door degenen die tijdens de op 24 november 1999 te Brussel georganiseerde conferentie met alle externe partners van Odysseus en in aanwezigheid van vertegenwoordigers van het Parlement het woord hebben gevoerd. Hoewel er kritiek, op- en aanmerkingen en suggesties naar voren werden gebracht tijdens deze ontmoeting, die ten doel had de balans op te stellen van twee jaar van uitvoering van het programma, stelde het merendeel van de deelnemers zich op het standpunt dat het programma op bevredigende wijze beantwoordt aan de doelen die ervoor zijn gesteld.

2. De doelen van het programma en de middelen die ervoor worden toegewezen zijn vastgesteld in de rechtsgrondslag, die is goedgekeurd vóór de inwerkingtreding van het Verdrag van Amsterdam en de opstelling van de conclusies van de Europese Raad van Tampere. De invoering van Odysseus betekende een stap in de richting van meer samenwerking en uitwisseling op het gebied van asiel,

immigratie en overschrijding van de buitengrenzen. Evenals de andere programma's die onder titel VI van het VEU vallen (Grotius, Oisin, Stop en Falcone) beoogt Odysseus in het algemeen een betere kennis van de problematiek in verband met de betrokken onderwerpen en stimuleert het in het algemeen bij de met deze vraagstukken belaste instanties (bestuursinstellingen, niet-gouvernementele organisaties, internationale instellingen, academische wereld) een communautair gezichtspunt.

Niettemin heeft de Commissie er, met name door de indiening van een jaarprogramma, steeds op toegezien dat een belangrijk deel van de toegewezen begrotingsmiddelen werd besteed aan de uitvoering van acties in verband met actuele kwesties. Zo heeft het Comité van beheer van het programma, om slechts de voor het jaar 2000 uitgevoerde selectie te noemen, op voorstel van de Commissie 13 projecten (op een totaal van 36) gekozen die verband hielden met de bestrijding van de illegale immigratie, de mensenhandel en het onregelmatig overschrijden van de buitengrenzen van de Unie.

3. De Commissie is, rekening houdend met de nieuwe ontwikkelingen die zijn voortgekomen uit het Verdrag van Amsterdam, de doelstellingen van het actieplan van Wenen tot instelling van een ruimte van vrijheid, veiligheid en rechtvaardigheid en de conclusies van de Europese Raad van Tampere, van mening dat het feit dat de termijn waarbinnen de financiële toewijzing geldig is binnenkort afloopt en dat de rechtsgrondslag van het programma binnenkort vervalt de gelegenheid zouden moeten bieden voor de invoering van een communautair instrument dat beantwoordt aan de nieuwe behoeften die voortvloeien uit de ontwikkeling van gemeenschappelijke beleidsmaatregelen op de onder de artikelen 62 en 63 van het EG-Verdrag vallende gebieden.

(1) PB L 99 van 31.3.1998.