SCHRIFTELIJKE VRAAG P-3515/02

van Theodorus Bouwman (Verts/ALE) aan de Commissie

(2 december 2002)

Betreft: De consequenties van het Simap-arrest van 3 oktober 2000 (C-303/98) voor de Arbeidstijdenrichtlijn 2000/34/EG en de werkpraktijk van de Rotterdamse beroepsbrandweer

De Commissie is ongetwijfeld op de hoogte van de uitspraken van het Hof van Justitie in Luxemburg in het Simap-arrest van 3 oktober 2000 (C-303/98). Ongetwijfeld heeft de Commissie stappen gezet ten aanzien van de lidstaten om hen te wijzen op de gevolgen van het Simap-arrest in conjunctie met richtlijn 2000/34/EG(1) waarbij werd bepaald dat wachtaanwezigheidsdiensten vallen onder de definitie van arbeidstijd zoals vervat in de richtlijn en dus meetellen bij het vaststellen van de maximale werkweek van 48 uur.

Is het de Commissie bekend dat in Nederland in vele sectoren, ruim 2 jaar na dato, geen gevolg is gegeven aan de uitspraak van het Hof, en dat de regering niet de noodzakelijke maatregelen heeft getroffen om een einde te maken aan deze inbreuk op het Gemeenschapsrecht, zoals bijvoorbeeld in het geval van de beroepsbrandweer, waar werkweken van 54 tot 60 uur worden gedraaid?

Als dit bekend is, heeft de Commissie een inbreukprocedure tegen Nederland in gang gezet, of is een procedure te verwachten en wanneer; indien het niet bekend is, wil de Commissie dit onderzoeken?

Kan de Commissie aangeven wat zij een redelijke termijn vindt na een uitspraak van het Hof, waarbinnen een lidstaat de door de uitspraak verworven rechten van werknemers zou moeten garanderen conform het Gemeenschapsrecht?

(1) PB L 195 van 1.8.2000, blz. 41.

Antwoord van mevrouw Diamantopoulou namens de Commissie

(23 december 2002)

In het arrest van 3 oktober 2000 in de prejudiciële zaak C-303/98(1) (Simap) heeft het Hof van Justitie voor recht verklaard dat de wachtdiensten verricht door artsen van ploegen voor eerstelijnszorg, wanneer de fysieke aanwezigheid van die artsen in het gezondheidscentrum vereist is, in hun geheel als arbeidstijd moeten worden beschouwd en eventueel als overuren in de zin van Richtlijn 93/104/EG(2).

Ofschoon een arrest van het Hof van Justitie in een prejudiciële zaak in principe slechts rechtstreeks bindend is voor de nationale rechterlijke instanties waarbij het geschil aanhangig is gemaakt, verduidelijkt de uitleg die het van een Gemeenschapsrechtelijke bepaling geeft, de betekenis en de reikwijdte van deze regel zoals die sinds de inwerkingtreding daarvan begrepen en toegepast moet of had moeten worden. Daaruit volgt dat de arresten in prejudiciële zaken dus de facto een werking erga omnes hebben en moeten worden toegepast op soortgelijke, vergelijkbare en analoge rechtssituaties en -verhoudingen. Het begrip arbeidstijd moet dus in de toekomst worden uitgelegd in overeenstemming met dit arrest van het Hof van Justitie.

In dit verband zij eraan herinnerd dat de lidstaten de nodige wettelijke en bestuursrechtelijke bepalingen in werking moeten doen treden om aan de richtlijnen te voldoen. De lidstaten moeten ook zorgen voor een adequate controle en toezicht op de toepassing van de nationale bepalingen tot omzetting van de richtlijnen.

De Commissie heeft besloten een aanbesteding uit te schrijven voor een studie naar de reikwijdte en de gevolgen van het Simap-arrest voor andere vergelijkbare situaties in de lidstaten. Aan de hand van de uitkomsten van deze studies en haar eigen overwegingen zal de Commissie een besluit nemen over de te nemen maatregelen. Verder is de Commissie van plan om het probleem eind 2003 in een mededeling over Richtlijn 93/104/EG aan te snijden (krachtens artikel 18, lid 1, en artikel 17, lid 4, van de richtlijn).

(1) Jurisprudentie 2000, blz. I-7963.

(2) Richtlijn 93/104/EG van de Raad van 23 november 1993 betreffende bepaalde aspecten van de inrichting van werkuren PB L 307 van 13.12.1993.