SCHRIFTELIJKE VRAAG E-1256/00

van Armando Cossutta (GUE/NGL) aan de Commissie

(14 april 2000)

Betreft: Radioactieve bommen op Kosovo

Tijdens de Kosovo-oorlog die elf weken heeft geduurd, hebben de NAVO-vliegtuigen een groot aantal bommen met verarmd uranium afgeworpen, die honderden kilogram aan radioactief materiaal bevatten.

Deze bommen, die ontworpen zijn om pantsers te beschieten, zijn relatief goedkoop, aangezien verarmd uranium afvalmateriaal is van andere bewerkingen. Bij deze bommen komt een zeer fijne uraniumoxide bevattende stof vrij (de doorsnede van elk deeltje is 400 keer kleiner dan die van een korrel zand), die door de wind over een afstand van tientallen kilometers wordt verspreid of door oppervlaktewater wordt verbreid. De aldus ontwikkelde radioactiviteit is uiterst gevaarlijk in geval van besmetting door inhalering of opname in het lichaam. De uraniumdeeltjes lossen zich nl. gemakkelijk op in de lichaamsvochten en zetten zich vast op bepaalde organen, zoals de nieren, de lever en de botten.

De gezondheid van personen die zich in het besmette gebied bevinden, wordt dus ernstig aangetast, zowel door bestraling als door rechtstreekse toxiteit.

De ervaring met de Golfoorlog, waarbij soortgelijke bommen werden gebruikt en honderden Amerikaanse militairen te lijden hadden onder de effecten ervan, heeft geleerd dat kanker, leukemie, miskramen en aangeboren misvormingen, leveraandoeningen en aandoeningen van het zenuwstelsel de meest directe gevolgen ervan zijn voor de mens. Voorts zijn er op lange termijn gevolgen voor het milieu.

Acht de Commissie het niet nodig:

1. dat er maatregelen worden getroffen om de omvang van de radioactieve verontreiniging in Kosovo vast te stellen?

2. ontsmettingsmaatregelen te moeten stimuleren?

3. een specifiek programma op te moeten zetten om de meest kwetsbare bevolkingsgroepen, zoals zwangere vrouwen en kinderen, aan een onderzoek te onderwerpen?

4. een internationale actie te moeten bevorderen met het oog op het verbod van bommen die verarmd uranium bevatten?

Antwoord van de heer Patten namens de Commissie

(14 juni 2000)

De Commissie verwijst het geachte parlementslid naar haar antwoorden op de mondelinge vragen H429/99 van de heer Alavanos en H431/99 van de heer Papayannakis voor het vragenuur van de vergaderperiode van het Parlement van september 1999(1) en op schriftelijke vraag E1481/99 van de heer Manisco(2).

Wat de eerste vraag van het geachte parlementslid betreft: er zijn twee studies uitgevoerd om onder andere na te gaan of het gebruik van bommen met verarmd uranium in Kosovo tot radioactieve verontreiniging heeft geleid. Het eerste, door de Commissie gefinancierde en door het Regionaal Milieucentrum voor Midden- en Oost-Europa uitgevoerde onderzoek betrof een voorlopige beoordeling van het milieueffect van het conflict in Kosovo. Het verslag is te raadplegen op de website van het centrum (http://www.rec.org). Later werd een gedetailleerder onderzoek verricht door de task force voor de Balkan van het Milieuprogramma van de Verenigde Naties (UNEP). Het verslag hiervan is te vinden op de website http://www.grid.unep.ch. De conclusie van beide rapporten was dat het conflict in Kosovo voor de regio geen milieuramp heeft veroorzaakt.

Maatregelen zoals het geachte parlementslid voorstelt in zijn volgende twee vragen werden daarom niet noodzakelijk geacht. De Commissie heeft niettemin via haar bureau voor humanitaire hulp Echo en haar task force voor Kosovo, thans vervangen door het Bureau voor Wederopbouw, het voortouw genomen bij de bredere internationale inspanningen om andere geconstateerde problemen op te lossen, met name op het gebied van waterbeheer. Ook verleent zij steun aan een regionaal programma voor milieuherstel in het kader van het Stabiliteitspact. Dit programma helpt bij het herstel van het milieu in de gehele Balkan.

De Commissie kan zich niet uitspreken over de algemenere vraag of bommen met verarmd uranium moeten worden verboden, aangezien zij geen bevoegdheden heeft op het gebied van wapens.

(1) Handelingen van het Europees Parlement (September 1999).

(2) PB C 203 E van 18.7.2000, blz. 2.