SCHRIFTELIJKE VRAAG P-2907/97 van Heidi Hautala (V) aan de Commissie (3 september 1997)

Betreft: De door de Noorse viskwekerijen veroorzaakte risico's voor de Atlantische zalm

De rivier de Tenojoki op de grens tussen Finland en Noorwegen is voor de Atlantische zalm de belangrijkste plaats om zich voort te planten. Deze rivier is nog praktisch ongerept. In Finland is de Tenojoki van zeer groot belang voor de plaatselijke Lapse bevolking en voor het toerisme in Lapland. In de Tenofjord in Noorwegen bevinden zich twee zalmkwekerijen die een bedreiging vormen voor de wilde zalm. De Noorse overheden hebben kortgeleden toestemming gegeven voor het uitbreiden van de kwekerijen en overwegen om ook toestemming te geven voor een kwekerij in de Näätämöfjord. Zalmen die uit de kwekerijen ontsnappen zwemmen de Tenojoki op en introduceren daarbij genetisch materiaal dat niet in de rivier thuishoort. Bovendien nemen ze nieuwe visziekten mee. De genetische veranderingen kunnen van invloed zijn op de keuze van het gebied waar de vissen heen trekken, op de groei-eigenschappen en op de afweer tegen ziekten en parasieten.

Het ontsnappen van zalmen is onmogelijk te voorkomen. Onderzoek heeft uitgewezen dat in het najaar wel 30 procent van alle zalmen in het lage gedeelte van de Tenojoki uit kwekerijen ontsnapte zalmen kunnen zijn. Indien de zalmparasiet gyrodactylose (Gyrodactylus salaris) zich in de rivier verspreidt, zal dit het einde betekenen van de wilde zalm. De parasiet vermeerdert zich in een kwekerij niet altijd tot een epidemie, maar doet dat pas in de natuur, zodat het voorkomen van een dergelijke epidemie alleen mogelijk is door de kwekerijen te sluiten. Het gevaar van visziekten groeit naarmate de capaciteit van de viskwekerijen toeneemt, omdat het visbroedsel van een groot aantal plaatsen bijeengebracht moet worden.

1. Het principe van duurzame ontwikkeling en het principe van behoedzaamheid zijn opgenomen in de Verdragen. Is de Commissie van plan op grond van artikel 130 R maatregelen te nemen die leiden tot het sluiten van de viskwekerijen in de Tenofjord en tot het verhinderen van dergelijke kwekerijen in de Näätämöfjord?

2. Het gemeenschappelijk visserijbeleid van de EU beperkt zich momenteel nog tot de zee. Is de Commissie voornemens om het visserijbeleid uit te breiden tot rivieren die zich aan de communautaire grenzen bevinden, om zo de Tenojoki te kunnen beschermen?

3. In welke internationale organisaties is de Commissie bereid te streven naar het sluiten van de viskwekerijen in de Tenofjord en naar het voorkomen van viskwekerijen in de Näätämöfjord en hoe wil de Commissie ervoor zorgen dat Noorwegen in de Tenofjord geen activiteiten ontplooit die in strijd zijn met het Tenojoki-visserijverdrag?

4. Welke middelen is de Commissie bereid te gebruiken om ervoor te zorgen dat Noorwegen handelt in overeenstemming met de door de NASCO opgestelde aanbevelingen ter vermindering van de schadelijke invloeden van zalmkwekerijen?

Antwoord van mevrouw Bonino namens de Commissie (10 november 1997)

1. Zoals het geachte Parlementslid weet, is in artikel 130R van het EG-Verdrag vermeld dat de eisen ter zake van milieubescherming moeten worden geïntegreerd in het Gemeenschapsbeleid op andere gebieden, met inbegrip van o.a. het gemeenschappelijk visserijbeleid. Noorwegen is echter geen lidstaat van de Gemeenschap en daarom gelden de communautaire voorschriften niet in dit opzicht.

2. Het gemeenschappelijk visserijbeleid heeft betrekking op werkzaamheden voor de exploitatie van levende mariene hulpbronnen, met inbegrip van anadrome visbestanden en katadrome vissoorten.

3. & 4. Binnen de organisatie voor de instandhouding van zalm in de Noordatlantische Oceaan (NASCO - North Atlantic salmon conservation organization) hebben alle overeenkomstsluitende partijen, met inbegrip van de Gemeenschap en Noorwegen, op de in 1994 in Oslo gehouden jaarvergadering van deze organisatie besloten de effecten van de zalmaquacultuur op wilde-zalmbestanden te minimaliseren. Bovendien besloten de partijen maatregelen te nemen die, voor zover mogelijk, de ontsnapping van gekweekte zalm en de onbedoelde verspreiding van met het oog op latere vangst uitgezette jonge gekweekte zalm tot het uiterste minimum zouden beperken en de ongunstige genetische en andere biologische interacties ten gevolge van het uitzetten van vis zouden minimaliseren. De partijen hebben zichzelf ten doel gesteld deze resolutie ten volle ten uitvoer te brengen tegen de 15e jaarvergadering in juni 1998.

Het is de taak van Noorwegen te verzekeren dat het deze resolutie ten volle ten uitvoer legt. Op basis van de van Noorwegen ontvangen informatie is de Commissie van mening dat bij de lopende Noorse activiteiten op de Tenojoki-rivier de in de resolutie vastgestelde voorwaarden in acht worden genomen. De Commissie zal de ontwikkeling van deze situatie zeer nauwgezet blijven volgen en passende acties ondernemen indien de noodzaak daartoe zich zou voordoen.

Op een meer algemeen niveau zijn, wat de bescherming tegen ziekten betreft, in Richtlijn 91/67/EEG van de Raad inzake veterinairrechtelijke voorschriften voor het in de handel brengen van aquicultuurdieren en aquicultuurproducten ((PB L 46 van 19.2.1991. )), laatstelijk gewijzigd bij Richtlijn 95/22/EG ((PB L 243 van 11.10. 1995. )), de nodige procedures opgenomen opdat de lidstaten voor bepaalde ziekten aanvullende gezondheidsgaranties kunnen krijgen. In de context van de lopende besprekingen over de veterinaire wetgeving in de Europese Economische Ruimte (EER) tracht de Commissie te bereiken dat dezelfde procedures ook op Noorwegen kunnen worden toegepast.