SCHRIFTELIJKE VRAAG E-2954/01

van Charles Tannock (PPE-DE) aan de Commissie

(25 oktober 2001)

Betreft: Gemeenschappelijk immigratiebeleid in het licht van de terroristische aanslagen in de VS

Realiseert de Commissie zich dat, in het licht van het grootschalige misbruik van de asielprocedures in de Europese Unie in de afgelopen jaren, de noodzaak om het maatschappelijk draagvlak voor het beginsel van asiel voor echte vluchtelingen overeind te houden en het feit dat het in het licht van de recente aanslagen in de VS des te belangrijker is ervoor te zorgen dat alleen degenen die daartoe gerechtigd zijn in Europa verblijven, het ontbreken van de politieke wil in Europa om de wet toe te passen en diegenen te verwijderen die niet gerechtigd zijn om een lidstaat van de Europese Unie binnen te komen of daar te verblijven, een van de voornaamste redenen is waarom het voor mensenhandelaars aantrekkelijk blijft hun handel uit te oefenen en waarom er zo veel mensen illegaal in de Europese Unie wonen (waaronder veel mensen wier asielaanvragen door de rechter waren afgewezen en vervolgens in de illegaliteit verdwenen)?

Zo ja, is de Commissie van mening dat het van essentieel belang is dat het nieuwe in voorbereiding zijnde gemeenschappelijke immigratiebeleid op zijn minst dient te waarborgen:

- dat er door de Raad een lijst wordt opgesteld van staten waar geen vervolging van de kant van de staat plaatsvindt;

- dat de lidstaten tot een gemeenschappelijke definitie van het begrip asiel komen, de beroepsprocedures stroomlijnen en regelingen invoeren voor het verwijderen van die personen wier aanvragen ongegrond werden bevonden, waarbij de gerechtelijke uitspraken door de overige lidstaten worden erkend;

- dat de Unie economische en politieke druk uitoefent op staten die hun onderdanen weigeren terug te nemen, omdat zij niet over de noodzakelijke papieren zouden beschikken, en dat er strafrechtelijke sancties worden ingevoerd voor diegenen wier asielaanvragen ongegrond werden bevonden of die anderszins een lidstaat moeten verlaten, indien zij met de wettelijke autoriteiten weigeren mee te werken bij het vaststellen van hun land van herkomst;

- dat geen enkele lidstaat wettelijke voorschriften kent die een beletsel vormen voor de uitzetting van burgers uit andere dan de EU-landen die niet de status van politiek vluchteling hebben gekregen?

Is de Commissie verder van mening dat het in het belang van de Unie is om flexibiliteit te tonen met betrekking tot de rechtsgrond voor gemeenschappelijke voorstellen in de geest van nauwere samenwerking, zodat staten als het Verenigd Koninkrijk die de bevoegdheid voor de immigratiecontrole niet aan de Europese Unie hebben overgedragen, zelf intergouvernementeel maatregelen kunnen afspreken in een geest van Europese samenwerking ten profijte van de Unie als geheel?

Antwoord van de heer Vitorino namens de Commissie

(8 januari 2002)

Er zijn een aantal factoren die smokkel en handel in de Unie de laatste jaren hebben aangemoedigd. Dit komt door het feit dat, in haar recente mededeling over een gemeenschappelijk beleid inzake illegale immigratie(1), de Commissie voorstellen heeft gedaan voor een specifiek actieplan tot coördinatie en versterking van de acties van de lidstaten op een aantal terreinen om zodoende de kernproblemen efficiënter en coherenter aan te pakken. Hierbij gaat het om visumbeleid, uitwisseling van informatie en analyse ervan, maatregelen alvorens de grenzen worden overschreden, ontwikkeling van een Europese grenswacht, de versterking van politiële en justitiële samenwerking en maatregelen om het probleem van onaangegeven arbeid te helpen aanpakken, aangezien dit ook illegale migratie kan bevorderen.

Met betrekking tot het terugkeerbeleid van de lidstaten moet het geachte parlementslid in gedachten houden dat, overeenkomstig de cijfers inzake terugkeer die door Eurostat werden vergaard, de aantallen personen die uit de Unie werden verwijderd, niet onomvangrijk zijn. In het jaar 2000 bijvoorbeeld werden 367 552(2) personen verwijderd, naast 87 628 vrijwillige verwijderingen waarbij bijstand werd verleend(3). In het kader van een alomvattend asiel- en immigratiebeleid van de Unie gaat de Commissie er evenwel van uit dat het probleem van de terugkeer diepgaand moet worden onderzocht met het oog op het ontwikkelen van een samenhangende communautaire benadering waarbij rekening wordt gehouden met het ingewikkelde karakter ervan. Tot stimulering van dit debat bereidt de Commissie een groenboek inzake het terugkeerbeleid voor begin 2002 voor dat voorstellen voor gemeenschappelijke normen en maatregelen zal omvatten. In dit kader werd de totstandbrenging van een samenhangend beleid van de Unie inzake nieuwe toegang als een ander prioriteitsterrein vastgesteld door de Europese Raad van Tampere op 15 en 16 oktober 1999. Onderhandelingen over dergelijke overeenkomsten zijn thans gestart met Rusland, Marokko, Pakistan, Sri Lanka, Hong Kong en Macau, terwijl een eerste overeenkomst onlangs is gestart met de bijzondere administratieve regio Hong Kong.

Wat asiel betreft, werkt de Commissie op basis van artikel 63 (vroeger artikel 73k) van het EG-Verdrag. In het licht van de conclusies van Tampere heeft zij al haar wetgevingsvoorstellen voor een eerste harmonisatiefase voorgelegd. In haar mededeling van november 2000(4) Naar een gemeenschappelijke asielprocedure en een in de gehele Unie geldige uniforme status voor personen aan wie asiel wordt verleend, hetgeen de doelstelling op lange termijn inzake de harmonisatie binnen de Unie op dit terrein vormt, heeft de Commissie opties, scenario's en methoden voorgesteld om deze ambitieuze doelstelling te bereiken. De Commissie vestigt de aandacht van het geachte parlementslid op de recente mededeling van november 2005(5) over het gemeenschappelijk asielbeleid, waarbij een open coördinatiemethode wordt ingevoerd terwijl het wetgevingsproces wordt aangevuld en ondersteund. Een van de vijf Europese richtsnoeren die door de Commissie worden gesuggereerd, heeft betrekking op het probleem van de terugkeer. De mededeling bevat ook het eerste verslag van de Commissie over de toepassing van de mededeling van november 2000, en houdt een alomvattend overzicht van het beleid van de Unie op het betrokken terrein in.

Bovendien heeft de Commissie een werkdocument goedgekeurd met het oog op voorlegging aan de Raad Justitie en Binnenlandse zaken op 6-7 december 2001, waarin wordt uiteengezet hoe interne veiligheid kan worden gewaarborgd terwijl tegelijkertijd wordt voldaan aan de internationale beschermingsverplichtingen. Bedoeld document bevat een basis voor verdere discussie op Europees niveau, terwijl daarin een aantal veranderingen worden gesuggereerd voor bestaande en voorgestelde communautaire wetgeving op het gebied van immigratie en asiel.

Wat de positie van het Verenigd Koninkrijk betreft, wijst de Commissie het geachte parlementslid erop dat, overeenkomstig het Protocol inzake zijn standpunt dat aan de Verdragen is gehecht, het Verenigd Koninkrijk niet betrokken is bij de goedkeuring door de Raad van voorgestelde maatregelen overeenkomstig titel IV van het EG-Verdrag, en dat geen dergelijke bepaling of maatregel bindend is voor of van toepassing is op het Verenigd Koninkrijk. Toch kan het Verenigd Koninkrijk, binnen drie

maanden na de voorlegging ervan aan de Raad, de wens te kennen geven deel te nemen aan de goedkeuring en de toepassing van alle dergelijke voorgestelde maatregelen. Het Verenigd Koninkrijk kan ook te allen tijde, na de goedkeuring van een dergelijke maatregel, mededelen dat het de maatregel wenst te aanvaarden. De Commissie bepleit in het belang van rechtszekerheid ten zeerste het gebruik van de correcte rechtsgrondslag voor voorstellen op deze gebieden.

(1) COM(2001) 672 def.

(2) Bron: Eurostat gegevens niet beschikbaar voor IRL, NL en VK, gegevens ontbreken van B, DK en L.

(3) Bron: IOM meeste vrijwillige terugkeer met bijstand is in Duitsland gebeurd (68 648 in 2000).

(4) COM(2000) 755 def.

(5) COM(2001) 710 def.