SCHRIFTELIJKE VRAAG E-3453/97 van Fernando Fernández Martín (PPE) aan de Commissie (31 oktober 1997)

Betreft: Gebruik van pesticiden in de bananenteelt

Volgens diverse bronnen bestaat er geen twijfel over dat in de bananenteelt in een aantal Latijns-Amerikaanse landen tal van chemicaliën worden gebruikt. Het gaat daarbij zowel om meststoffen als om pesticiden, waaronder met name nematociden.

Luidens betrouwbare rapporten zijn een aantal van deze producten gevaarlijk voor de gezondheid van de arbeiders op de bananenplantages én van de consumenten. Er werd reeds aangetoond dat een bepaald type nematocide - het zogeheten nemagon - aan de basis ligt van een aantal ziekten en andere ongewenste effecten teweegbrengt.

Het aantal landarbeiders bij wie de omgang met dit product tot onvruchtbaarheid heeft geleid, wordt op meer dan 6000 geschat. Een aantal hebben van hun werkgever een schadeloosstelling verkregen, terwijl vele anderen gerechtelijke stappen hebben ondernomen, zowel in een aantal producerende landen als in de Verenigde Staten.

Hoe staat de Commissie tegenover deze netelige gezondheidskwestie? Welke maatregelen heeft zij getroffen of acht zij noodzakelijk om te waarborgen dat de bananen die uit een aantal Latijns-Amerikaanse landen voor consumptie in Europa worden ingevoerd geen gevaar vormen voor de gezondheid van de consument?

Antwoord van de heer Fischler namens de Commissie (19 december 1997)

Volgens de informatie waarover de Commissie momenteel beschikt, is aldicarb de belangrijkste werkzame stof voor de bestrijding van nematoden in bananen, niet alleen in Latijns-Amerikaanse landen, maar in alle bananenproducerende landen.

In het kader van het werkprogramma dat wordt uitgevoerd op grond van Richtlijn 91/414/EEG van de Raad van 15 juli 1991 betreffende het op de markt brengen van gewasbeschermingsmiddelen ((PB L 230 van 19.8.1991. )) is in de Gemeenschap een systeem opgezet voor de beoordeling van werkzame stoffen in gewasbeschermingsmiddelen. Overeenkomstig artikel 5, onder a) en b), van die richtlijn mag een werkzame stof pas in een positieve communautaire lijst worden opgenomen nadat is aangetoond dat aan het gebruik ervan geen onaanvaardbaar risico voor de gezondheid van mens en dier en voor het milieu is verbonden. Wat in derde landen gebruikte werkzame stoffen betreft, heeft de Commissie dus tot taak te beoordelen welk risico voor de consumenten in de Gemeenschap is verbonden aan ingevoerde producten die met die werkzame stoffen zijn behandeld. Het effect van het gebruik van werkzame stoffen op het milieu en de bij de productie betrokken personen in derde landen valt echter niet onder Richtlijn 91/414/EEG; voor de regelgeving op die gebieden zijn de autoriteiten in de landen van uitvoer verantwoordelijk.

Een eerste lijst van werkzame stoffen die in het kader van Richtlijn 91/414/EEG van de Raad door de Gemeenschap moeten worden onderzocht, is bekendgemaakt in Verordening (EEG) nr. 3600/92 van de Commissie van 11 december 1992 houdende bepalingen voor de uitvoering van de eerste fase van het werkprogramma als bedoeld in artikel 8, lid 2, van Richtlijn 91/414/EEG van de Raad betreffende het op de markt brengen van gewasbeschermingsmiddelen ((PB L 366 van 15.12.1992. )). Aldicarb is een van de werkzame stoffen die in deze eerste lijst zijn opgenomen. Het technische en wetenschappelijke onderzoek aan deze werkzame stof bevindt zich nu in een vergevorderd stadium en zal naar verwachting in de komende maanden worden afgerond. De Commissie zal dan een voorstel inzake aldicarb doen, dat vergezeld zal gaan van de maatregelen die eventueel noodzakelijk worden geacht om de consument te beschermen.

De Commissie moet hoe dan ook vóór 1 juli 2000 voor de combinatie aldicarb/bananen een communautair maximumgehalte aan residuen van bestrijdingsmiddelen vaststellen krachtens Richtlijn 95/38/EG van de Raad van 17 juli 1995 houdende wijziging van de bijlagen I en II bij Richtlijn 90/642/EEG tot vaststelling van maximumgehalten aan residuen van bestrijdingsmiddelen in en op bepaalde producten van plantaardige oorsprong, met inbegrip van groenten en fruit, en houdende vaststelling van een lijst van maximumgehalten ((PB L 197 van 22.8.1995. )). De Commissie zal echter nog vóór die uiterste datum maatregelen nemen mocht dat op grond van de conclusies van de beoordeling in het kader van Richtlijn 91/414/EEG nodig worden geacht.

Derde landen zullen op de hoogte worden gebracht van elk besluit waarbij op communautair niveau een verbod of een belangrijke beperking met betrekking tot een bestrijdingsmiddel wordt ingesteld. Een dergelijke kennisgeving vindt plaats op grond van Verordening (EEG) nr. 2455/92 van de Raad betreffende de in- en uitvoer van bepaalde gevaarlijke chemische stoffen ((PB L 251 van 29.8.1992. )).

Indien als gevolg van strengere communautaire voorschriften met betrekking tot het voor bananen toegestane gehalte aan residuen de bij de invoer van bananen gestelde gezondheidseisen een wijziging ondergaan, zal zulks aan de Wereldhandelsorganisatie (WTO) worden gemeld op grond van de desbetreffende verbintenissen in de sanitaire en fytosanitaire overeenkomst.