SCHRIFTELIJKE VRAAG E-3465/00

van Antonio Di Pietro (ELDR) aan de Commissie

(8 november 2000)

Betreft: Eerbiediging van de mensenrechten in Roemenië

In 1992 hebben twee Italiaanse staatsburgers, de heer Matar en mevrouw Quinci, besloten zich in Roemenië te vestigen, om daar als ondernemers in de groothandel werkzaam te zijn. Deze activiteit is de afgelopen jaren steeds winstgevender geworden, en uiteindelijk hebben ze in de steden Boekarest en Constantsa verschillende verkooppunten geopend.

In juni 1999 ontving de heer Matar een uitzettingsbevel en werd hij gedwongen Roemenië binnen 48 uur te verlaten. Hij moest zijn huis en al zijn bezittingen achterlaten en het besluit van de instanties werd niet gemotiveerd. Hetzelfde overkwam mevrouw Quinci, die in Italië was wegens de studie van haar dochters. Zij ontving een uitzettingsbesluit met een geldigheidsduur van vijf jaar.

Na een rechtszaak tegen dit niet gemotiveerde besluit hebben de echtgenoten Matar-Quinci na niet geringe tegenwerking van het Roemeense ministerie van binnenlandse zaken uiteindelijk gehoord dat het besluit was genomen vanwege mevrouw Quinci, die er ten onrechte van werd beschuldigd als journaliste ook tijdens de burgeroorlog in Libanon te hebben gewerkt en zich te hebben geschaard in de rijen van de islamitische Hezbollah, in Italiaanse kranten artikelen te hebben geschreven ten gunste van deze beweging en deze activiteit ook in Boekarest te hebben voortgezet, waar zij niet nader omschreven conferenties zou hebben gehouden en schaduwvennootschappen zou hebben opgericht. Deze beweringen stroken niet met de waarheid, aangezien van de artikelen en de andere aan het Italiaanse echtpaar toegeschreven activiteiten geen spoor is gevonden.

De zaak is voor het Roemeense Hooggerechtshof is gebracht, dat een hoger beroep wegens machtsmisbruik ontvankelijk heeft verklaard en in uitspraak nr. 299 van 5 mei 2000 heeft geoordeeld dat de wet die de mogelijkheid schept zonder rechtsgang maatregelen tot uitzetting te treffen ongrondwettelijk is. In het geval van de heer Matar was het besluit immers genomen door de afdeling paspoorten van de politie en niet door een rechter.

Deelt de Commissie de mening dat de huidige situatie in Roemenië, waarin de burgerrechten niet worden geëerbiedigd, een belangrijke belemmering vormt voor de voortzetting van de lopende onderhandelingen over de toetreding van dit land tot de Europese Unie?

Antwoord van de heer Verheugen namens de Commissie

(20 december 2000)

Wanneer het wil toetreden tot de Gemeenschap, dient Roemenië, net als elke andere kandidaat-lidstaat, te voldoen aan de toetredingscriteria zoals deze door de Europese Raad in zijn bijeenkomst te

Kopenhagen in 1993 zijn vastgelegd. Zo wordt in het bijzonder onder de politieke criteria vereist dat het kandidaat-land is gekomen tot stabiele instellingen die de democratie, de rechtsorde, de mensenrechten en het respect voor en de bescherming van minderheden garanderen. Het niveau van de bescherming van de mensenrechten wordt daarom door de Commissie in aanmerking genomen bij het beoordelen van de vooruitgang van Roemenië op de weg naar toetreding tot de Gemeenschap. Een dergelijke beoordeling is onlangs door de Commissie naar buiten gebracht in het Periodiek verslag 2000 over de vorderingen van Roemenië op de weg naar toetreding(1).

Bovendien heeft Roemenië in 1994 het Europees Verdrag voor de rechten van de mens en de protocollen daarop goedgekeurd; het is derhalve gebonden aan de uit deze teksten voortvloeiende verplichtingen. In Protocol 7, artikel 1, van dit Verdrag zijn de voorwaarden gegeven voor de uitzetting van in het land wonende vreemdelingen. Aangezien Roemenië tevens de rechtsmacht van het Europees Hof voor de rechten van de mens heeft erkend, kan een schending van het Verdrag en zijn protocollen voor dit Hof worden gebracht. Dat wordt evenwel slechts toegestaan nadat alle binnenlandse rechtsmiddelen zijn uitgeput.

In haar laatste periodiek verslag heeft de Commissie geconcludeerd dat Roemenië grotendeels voldoet aan de politieke criteria van Kopenhagen, doch dat er nog steeds verdere vooruitgang noodzakelijk is bij de hervorming van de wetgeving met betrekking tot de politieke rechten en burgerrechten.

De Commissie verleent Roemenië bijstand en ziet erop toe dat het land in toenemende mate voldoet aan de voorwaarden voor toetreding tot de Gemeenschap. In dit verband merkt de Commissie op dat het Roemeense rechtsstelsel in staat is gebleken tot rechtzetting van één en ander te komen en een bevel tot uitzetting dat het in strijd met de Roemeense wetgeving achtte, te vernietigen.

(1) COM(2000) 710 def.