SCHRIFTELIJKE VRAAG E-0340/02

van Christopher Heaton-Harris (PPE-DE) aan de Commissie

(12 februari 2002)

Betreft: Klokkenluiders

Beweerd wordt dat zogenaamde klokkenluiders bedrijven (en overheden) veel geld kunnen besparen door een eind te maken aan fraude en wanbeheer. Naar verluidt zou in de VS wetgeving in voorbereiding zijn waardoor klokkenluiders worden beschermd tegen negatieve gevolgen.

Kan de Commissie mededelen wat de huidige situatie is en hoe zij in de toekomst met klokkenluiders denkt om te gaan?

Biedt het huidige systeem volgens de Commissie zowel klokkenluiders als personen die beschuldigd worden van frauduleus gedrag, adequate bescherming?

Antwoord van de heer Kinnock namens de Commissie

(24 april 2002)

De Commissie heeft in 1999 een regeling ingevoerd die EU-ambtenaren verplicht vermoedens van onregelmatigheden te melden en die hun middelen aanreikt om deze verplichting te vervullen(1). Deze maatregel werd vooral ingegeven door de praktische overwegingen waarop het geachte parlementslid in zijn vraag wijst. De regeling biedt onder meer bescherming tegen de negatieve gevolgen van het klokkenluiden aan ambtenaren die te goeder trouw hun verplichting vervullen en mededeling doen van vermoedens van ernstige onregelmatigheden.

Daarnaast heeft de Commissie op 4 april 2002 in het kader van haar strategie voor administratieve hervormingen een specifiek besluit over dit onderwerp vastgesteld(2). Dit besluit is een aanvulling op het huidige wetgevingskader en maakt het onder bepaalde voorwaarden mogelijk mededeling te doen van aanwijzingen voor ernstige onregelmatigheden buiten de Commissie. Ambtenaren die aan deze voorwaarden voldoen, zullen tegen de negatieve gevolgen van hun actie worden beschermd. Een afschrift van dit besluit zal ter informatie rechtstreeks aan het geachte parlementslid en aan het Secretariaat van het Parlement worden gezonden. Het besluit is van toepassing totdat de wijzigingen in het Statuut die nodig zijn om deze regeling verbindend te verklaren voor de ambtenaren van alle EU-instellingen, zijn aangebracht. Een afschrift van dat document zal eveneens rechtstreeks aan het geachte parlementslid en aan het Secretariaat van het Parlement worden gezonden.

In het licht van het beginsel van de beste praktijk is de Commissie van mening dat de regeling als voorzien in haar besluit van 4 april 2002 een goed compromis vormt tussen het recht op bescherming van de klokkenluider en het recht van de van frauduleus gedrag betichte personen om als onschuldig te worden beschouwd zolang hun schuld niet langs juridische weg is bewezen. Bovendien is bepaald, eveneens in het licht van het beginsel van de beste praktijk, dat ambtenaren geen bewijzen voor het bestaan van onregelmatigheden hoeven te verstrekken en dat zij hun aanspraak op bescherming niet verliezen vanwege het enkele feit dat hun vermoedens onjuist bleken, mits aannemelijk kan worden gemaakt dat zij daarvan geen kennis konden dragen.

De Commissie wil benadrukken dat de regels voor het uiten van vermoedens van ernstige onregelmatigheden niet de plaats innemen van bestaande klachtenprocedures, waarbij personeelsleden een zeker persoonlijk belang bij de uitslag zouden kunnen hebben. Mocht blijken dat een ambtenaar niet naar eer en geweten heeft gehandeld bij het doorspelen van informatie aan OLAF, dan kunnen disciplinaire maatregelen tegen hem worden getroffen. Bovendien is bepaald dat ambtenaren die ten onrechte zijn beschuldigd, op grond van artikel 24 van het Statuut aanspraak kunnen blijven maken op bijstand van de Commissie, mochten zij stappen willen ondernemen tegen personen die valse beschuldigingen tegen hen verspreiden.

(1) Besluit 1999/396/EG, EGKS, Euratom van de Commissie van 2 juni 1999 betreffende de voorwaarden voor en de wijze van uitvoering van interne onderzoeken op het gebied van de bestrijding van fraude, corruptie en elke andere onwettige activteit die schadelijk is voor de belangen van de Gemeenschappen, PB L 149 van 16.6.1999.

(2) Besluit van de Commissie van 4 april 2002 inzake het uiten van vermoedens van ernstige onregelmatigheden.