SCHRIFTELIJKE VRAAG E-3097/98

van Umberto Bossi (NI) aan de Commissie

(16 oktober 1998)

Betreft: Monopoliepositie van het Italiaans Olympisch Comité (CONI) - voetbalverenigingen en vrije mededinging

De monopoliepositie in de beroeps- en amateursport, die was vastgelegd in de Italiaanse wet nr. 426 van 16 februari 1942, is niet langer houdbaar, mede in het licht van de hoge bijdragen die de Italiaanse overheid jaarlijks uitkeert aan het Italiaans Olympisch Comité. De instantie die verantwoordelijk is voor de mededinging en de vrije markt, en reeds herhaaldelijk met vragen van nationale parlementsleden werd geconfronteerd, heeft zich nooit ingezet voor de toepassing van het beginsel dat de wetgever gunstige concurrentievoorwaarden moet creëren en een einde moet maken aan monopolieposities. Vooral het optreden van deze instantie tegen de Liga van voetbalverenigingen in de A- en B-divisies voor wat betreft de oude kwestie van de contracten voor de televisierechten van pay per view is ondoelmatig gebleken. Het gaat hier om een orgaan van de Italiaanse voetbalbond (artikel 6, sub II van het statuut), dat in feite een monopoliepositie in het Italiaanse voetbal bekleedt (artikel 1 en 2 van het statuut). De overheid veronachtzaamt de toepassing van het beginsel van de vrije mededinging ten voordele van een beperkt aantal actoren in de beroepssport.

Is de Commissie niet van mening dat het eenieder vrij moet staan om geregelde of incidentele sportevenementen in de beroeps- en amateursport te organiseren in een vrijemarktstelsel dat haaks staat op het monopolistische Italiaanse stelsel dat wordt gedomineerd door het Italiaans Olympisch Comité welk voor vele miljarden lire steun krijgt?

Antwoord van de heer Van Miert namens de Commissie

(19 november 1998)

Bij de huidige stand van het Gemeenschapsrecht kunnen de lidstaten op grond van overwegingen van openbaar belang van niet-economische aard bepaalde diensten aan de mededinging onttrekken door aan een of meerdere ondernemingen uitsluitende rechten toe te kennen (zie arrest van het Hof van Justitie van 30 april 1974 in de zaak C-155/73 Sacchi, Jurisprudentie van het Hof van Justitie, bladzijde 409). Niettemin mag, ook al is de toekenning van een monopolie als zodanig niet onverenigbaar met het Gemeenschapsrecht, de mogelijkheid niet worden uitgesloten dat het monopolie zo wordt georganiseerd dat het afbreuk doet aan de bepalingen inzake het vrij verrichten van diensten, de vrijheid van vestiging en het vrije verkeer van goederen binnen de gemeenschappelijke markt.

Voorts legt artikel 5 van het EG-Verdrag aan de lidstaten de verplichting op hun communautaire verplichtingen getrouw na te komen. Wat de mededingingsregels van het EG-Verdrag betreft valt uit een constante jurisprudentie af te lezen dat de lidstaten geen wettelijke of bestuursrechtelijke maatregelen mogen treffen die het particuliere ondernemingen mogelijk maakt zich te onttrekken aan de door de artikelen 85 tot en met 94 van het EG-Verdrag opgelegde beperkingen. Dat zou het geval zijn indien een lidstaat wettelijke of bestuursrechtelijke maatregelen treft die de totstandbrenging van met artikel 85 van het Verdrag strijdige mededingingsregelingen opleggen of begunstigen of de effecten van dergelijke regelingen versterkt (arrest van het Hof van 30 april 1986, gevoegde zaken 209 - 213/84, Jurisprudentie van het Hof van Justitie bladzijde 1425 en arrest van het Hof van Justitie van 1 oktober 1987, zaak 311/85 Vlaamse Reisbureaus, Jurisprudentie van het Hof van Justitie bladzijde 3801).

Zulks zou eveneens het geval zijn wanneer de bestuursrechtelijke activiteit van de lidstaat het maken van misbruik van de door een (of meerdere) ondernemingen op de markt in kwestie ingenomen machtspositie in de hand werkt (arrest van het Hof van 11 april 1989, zaak 66/86, jurisprudentie van het Hof van Justitie bladzijde 803).

In het onderhavige geval vormt het feit dat het Italiaans Nationaal Olympisch Comité (CONI) het monopolie van de organisatie van sportactiviteiten bezit als zodanig geen inbreuk op de communautaire mededingingsregels. Overigens worden de afspraken en praktijken van het CONI niet door het geachte parlementslid betwist. Wat de meer specifieke verwijzingen betreft, deze hebben betrekking op de afspraken van de Italiaanse voetbalbond of -federatie op het gebied van televisierechten. Het ziet er naar uit dat deze activiteiten geen rechtstreeks verband met de monopoliepositie van het CONI houden. Bij het ontbreken van precieze aanwijzingen van misbruik of beperkingen kan de Commissie zich niet over het al dan niet bestaan van een schending van de bepalingen van het EG-Verdrag uitspreken.