SCHRIFTELIJKE VRAAG E-1081/00

van Erik Meijer (GUE/NGL) aan de Commissie

(7 april 2000)

Betreft: Rekening houden met protest tegen verwoesting woon- en natuurgebieden door bouw van stuwdam in de Spaanse deelstaat Navarra

1. Is het de Commissie bekend dat de rivieren Irati en Urrobi in de Pyreneeën aan de noordzijde van de Spaanse deelstaat Navarra na voltooiing van de bouw van de 135 meter hoge en 35 km lange Itoiz-dam zullen gaan uitmonden in een 1100 hectare groot stuwmeer, waarvoor negen dorpen volledig en zes dorpen gedeeltelijk zullen moeten verdwijnen, terwijl bovendien drie met steun van de Europese Unie gecreëerde en beschermde natuur- en vogelbeschermingsgebieden (Txintxurrenea, Gaztelu en Inyarbe) onder water zullen lopen en zeldzame soorten adelaars, gieren en uilen zullen verdwijnen, terwijl de otter hier als gevolg van de bouwwerkzaamheden reeds is verdwenen?

2. Is de Commissie bekend met de in verschillende media gemelde actie van de Spaanse groep Solidarios con Itoiz, die heeft plaatsgevonden tijdens de openingstoespraak van voorzitter Abu-Zeid ter gelegenheid van het van 17 tot 22 maart 2000 in Den Haag (Nederland) gehouden tweede Wereldwaterforum?

3. Is het de Commissie tevens bekend dat één van de belangrijkste officiële argumenten voor de bouw van de dam, namelijk het creëren van 57.000 hectare grond voor intensieve landbouw, indruist tegen nieuwe inzichten waarbij ten behoeve van een duurzaam milieubeleid wordt uitgegaan van terugdringing van het landbouwareaal, van een minder intensieve landbouw en van behoud of uitbreiding van natuurgebieden?

4. Kan de Commissie bevestigen dat er nog geen uitgewerkte en goedgekeurde plannen bestaan voor het benodigde 177 km lange kanaal naar het zuiden van Navarra, dat het project niet voorkomt in het thans geldende Spaanse nationale irrigatieplan, dat het rendement van dit project uiterst onzeker is en dat de verwachte toename van de elektriciteitsproductie voor tweederde deel teniet wordt gedaan door het wegvallen van de reeds bestaande productie van elektriciteit in installaties langs de huidige rivieroevers?

5. Is de Commissie bekend met het feit dat de bouw van deze dam uiterst omstreden is, onder meer door:

a) de gerechtelijke veroordelingen van voormalige bestuurders van de deelstaat Navarra voor het aanvaarden van steekpenningen bij de toewijzing van bouwconcessies;

b) de uitspraken van 29.9.1995 en 14.7.1997 van de hoogste gerechtelijke instanties in Spanje, waarbij het technisch project werd afgekeurd;

c) de inschakeling van het bedrijf Burson-Marsteller om de massamedia en de publieke opinie alsnog te overtuigen van de wenselijkheid van dit project?

6. Wat is de Commissie voornemens te doen om:

a) ertoe bij te dragen dat landschap en dierenleven in de westelijke Pyreneeën worden beschermd tegen de negatieve gevolgen van de stuwdamplannen voor landschap en natuurlijk leven, en

b) daarover overeenstemming te bereiken met de betrokken Spaanse overheden?

Antwoord van mevrouw Wallström namens de Commissie

(17 mei 2000)

Naar aanleiding van een klacht over de bouw van de Itoiz-dam heeft de Commissie een onderzoek ingesteld. Op 30 november 1994 heeft de Commissie besloten geen inbreukprocedure in deze zaak in te leiden. Hierover is op 9 december 1994(1) een perscommuniqué uitgegeven, dat aan de hand van de nodige argumenten verklaart waarom het dossier is geseponeerd.

Er zij op gewezen dat de Gemeenschap nooit steun heeft verstrekt voor de bouw van de Itoiz-dam in de Spaanse regio Navarra.

Voorts hebben de Spaanse autoriteiten in reactie op de suggesties van de Commissie na de seponering van het dossier medegedeeld dat zij de speciale beschermingszones waar het project wordt uitgevoerd willen vergroten. Recentelijk hebben zij de Commissie nieuwe beschermingszones in het gebied van Bardenas Reales gemeld.

Ten aanzien van de door het geachte parlementslid aangevoerde veroordelingen in deze zaak door nationale rechters zou het de Commissie niet betamen daarop commentaar te geven. Er zij ook op gewezen dat een recente uitspraak van het Spaanse Constitutionele Gerechtshof een eerder tegen dit project gewezen vonnis van het Spaanse Hoge Gerechtshof heeft vernietigd.

Aangezien de Itoiz-dam nu gebouwd is, ziet de Commissie geen reden om verder in te gaan op een door haar in 1994 genomen besluit.

(1) IP/94/1175.