SCHRIFTELIJKE VRAAG E-2831/02

van Robert Goebbels (PSE) aan de Commissie

(9 oktober 2002)

Betreft: Internationale handel en regels voor bekendmaking van de balans

De wetgeving van de listaten is zeer verschillend van het ene tot het andere land voor wat de bekendmaking van de bedrijfsbalansen aangaat. Naamloze vennootschappen moeten over het algemeen hun jaarrekeningen publiceren, maar voor kleine of middelgrote ondernemingen zijn er dikwijls afwijkingen van de regel mogelijk, of ze kunnen vereenvoudigde rekeningen bekend maken. Dezelfde toestand doet zich op internationaal vlak voor: zeer weinig landen eisen volledige bekendmaking van de rekeningen van integrale maatschappijen die op hun grondgebied gevestigd zijn. Over het algemeen bestaat de verplichting alleen voor beursgenoteerde maatschappijen.

De Europese Commissie legt nu een ontwerp van richtlijn voor die de boekhoudkundige richtlijnen van de Europese Unie wijzigt en de verordening op de toepassing van de internationale boekhoudkundige regels, onlangs aangenomen door de Raad, vervolledigt. Volgens de verordening moeten alle Europese ondernemingen die op een gereglementeerde markt genoteerd staan, vanaf 2005 hun geconsolideerde rekeningen volgens de internationale boekhoudkundige regels opstellen. Maar de verplichting geldt niet voor ondernemingen die niet op de beurs genoteerd zijn, zodat het gevaar bestaat dat de financiële gegevens er niet doorzichtiger en beter vergelijkbaar op worden.

Bovendien blijken in bepaalde Europese landen, meer bepaald Frankrijk, bijna alle ondernemingen klein en groot, verplicht te zijn om hun balans te publiceren, hetgeen zeker een handicap voor KMO's betekent die actief zijn op de internationale markten, waar ze de concurrentie moeten aangaan met ondernemingen die zich niet aan een dergelijke verplichting te houden hebben.

Is de Europese Commissie van plan om over afzienbare tijd een algemene harmonisering van de regels voor de bekendmaking van de balans op Europees niveau voor te stellen? Zou het niet nodig zijn om ook bij de Wereldhandelsorganisatie te vragen dat er geharmoniseerde regels op wereldniveau voor de bekendmaking van de jaarrekeningen opgesteld worden, om elke concurrentievervalsing tussen Europese en andere ondernemingen te voorkomen?

Antwoord van de heer Lamy namens de Commissie

(5 november 2002)

De huidige communautaire wetgeving voorziet in een minimale harmonisatie van de regels op het gebied van publicatie van de jaarrekening van vennootschappen op het niveau van de Unie. Zo verplichten Richtlijn 78/660/EEG betreffende de jaarrekening van vennootschappen(1) en Richtlijn 83/349/EEG betreffende de geconsolideerde jaarrekening van vennootschappen(2) respectievelijk in hun artikelen 47 en 38, tot de publicatie van jaarrekeningen (balans, winst- en verliesrekening en bijlage) en, in voorkomend geval, van geconsolideerde jaarrekeningen, van het jaarverslag en het verslag van de externe accountants in een register dat toegankelijk is voor het publiek overeenkomstig de bepalingen van artikel 3 van Richtlijn 68/151/EEG(3). Het staat de lidstaten echter vrij van kleine ondernemingen bijvoorbeeld met een omzet van minder dan 6,25 miljoen euro en minder dan 50 personeelsleden alleen te eisen dat hun balans en bijlage in eenvoudige vorm publiceren.

Deze graad van openbaarheid werd tot dusver over het algemeen voldoende en bevredigend geacht, aangezien niet bewezen is dat de afwijking voor deze kleine bedrijven, die hun administratieve last verlicht, eventueel schadelijk zou kunnen zijn voor de concurrentie op de interne markt.

De overname van de internationale standaarden voor jaarrekeningen (IAS) door de Unie zou financiële gegevens van bedrijven beter vergelijkbaar moeten maken. Verordening (EG) nr. 1606/2002(4) richt zich in de eerste plaats op beursgenoteerde bedrijven, maar biedt tevens de mogelijkheid dat de lidstaten aan niet-beursgenoteerde bedrijven toestaan of van hen eisen dat zij de IAS hanteren voor hun jaarrekeningen of hun geconsolideerde rekeningen. Het voorstel voor een richtlijn van de Commissie tot wijziging van de richtlijnen voor jaarrekeningen is bedoeld om de geleidelijke overname van de IAS-normen door niet-beursgenoteerde bedrijven te vergemakkelijken, in een tempo dat de lidstaten wenselijk achten. De Commissie heeft zich tevens binnen de IASB voorstander getoond van de ontwikkeling van specifieke IAS-normen voor het midden en klein bedrijf (MKB). De IASB heeft dit project inmiddels een prominente plaats op de agenda gegeven.

Opgemerkt wordt dat er elders in de wereld andere mogelijkheden zijn om toegang te krijgen tot de jaarrekening van maatschappijen dan die welke in de Unie gangbaar zijn. Zo kunnen in de Verenigde Staten deze gegevens worden verkregen bij maatschappijen die gespecialiseerd zijn in financiële informatie.

Wat betreft het deel van de vraag dat betrekking heeft op de WTO en de mogelijke opstelling van geharmoniseerde regels op wereldniveau voor de publicatie van jaarrekeningen vennootschappen, teneinde concurrentievervalsing tussen Europese en andere vennootschappen te vermijden, wordt ten eerste opgemerkt dat de WTO een internationale organisatie is, met statuten die haar een mandaat verlenen om zich met de internationale handel bezig te houden. De WTO is er niet om alle economische problemen van concurrentievervalsing op mondiaal niveau op te lossen. Een eerlijke economische concurrentie is meer dan wenselijk, bijvoorbeeld via geharmoniseerde regels op het gebied van publicatie van jaarrekeningen van vennootschappen. De structuur van de verschillende internationale organisaties (WTO, Internationaal Monetair Fonds, de internationale bank voor wederopbouw en ontwikkelingen ) en het principe van de specialiteit zorgen er echter voor dat elk van deze organisaties zich moet beperken tot zijn eigen domein, of in voorkomend geval haar activiteiten beter met die van anderen te coördineren.

In 198 hebben de WTO-leden de Disciplines on Domestic Regulation in the Accountancy Sector (document No S/WPPS/W/21) aangenomen. Deze disciplines dienen te worden toegepast op leden die specifieke toezeggingen hebben gedaan op het gebied van accountancy bij de afsluiting van de huidige onderhandelingsronde. Doel van deze disciplines is de handel in accountancydiensten te bevorderen door ervoor te zorgen dat de binnenlandse regelgeving voor de handel in accountancydiensten voldoet aan de eisen van de GATS, artikel VI, punt 4. Het betreft hier regels die gericht zijn op transparantie van de regelgeving en op voorspelbare, redelijke en objectieve administratieve procedures. Het doel hiervan is echter niet om een internationale harmonisatie van de accountancy-regelgeving tot stand te brengen.

(1) Vierde Richtlijn 78/660/EEG van de Raad van 25 juli 1978 op basis van artikel 54, lid 3, sub g), van het Verdrag betreffende de jaarrekening van bepaalde vennootschapsvormen; PB L 222 van 14.8.1978.

(2) Zevende Richtlijn 83/349/EEG van de Raad van 13 juni 1983 op basis van artikel 54, lid 3, sub g), van het Verdrag, betreffende de geconsolideerde jaarrekening; PB L 193 van 18.7.1983.

(3) Eerste Richtlijn 68/151/EEG van de Raad van 9 maart 1968, strekkende tot het coördineren van de waarborgen, welke in de lidstaten worden verlangd van de vennootschappen in de zin van de tweede alinea van artikel 58 van het Verdrag, om de belangen te beschermen zowel van de deelnemers in deze vennootschappen als van derden, zulks teneinde die waarborgen mogelijk te maken; PB L 65 van 14.3.1968.

(4) Verordening (EG) nr. 1606/2002 van het Europees Parlement en de Raad van 19 juli 2002 betreffende de toepassing van internationale standaarden voor jaarrekeningen; PB L 243 van 11.9.2002.