SCHRIFTELIJKE VRAAG E-2271/01

van Cristiana Muscardini (UEN) aan de Commissie

(31 juli 2001)

Betreft: Kinderhandel tussen Moldavië en Italië

Het Italiaanse magazine Panorama publiceerde op 2 november 2000 een schandaleus artikel over jonge vrouwen uit Moldavië en Oekraïne die elke dag met duizenden Italië worden binnengesmokkeld. Ze komen terecht in de prostitutie en als zij zwanger geraken, worden ze gedwongen hun kind meteen na de geboorte af te staan. Die baby's worden dan voornamelijk aan welgestelde Italiaanse gezinnen verkocht. Deze handel is naar schatting goed voor 8 miljard lire per jaar. Dat de wetgeving op de internationale adoptie restrictief is en er veel te lange wachttijden zijn, kan niet als excuus worden aangevoerd. De feiten zijn zeer ernstig. Zij zijn een schande voor het Westen.

Kan de Commissie de volgende vragen beantwoorden:

1. Is de Commissie op de hoogte van deze schandaleuze handel?

2. Heeft zij plannen om de bevoegde instanties uit de lidstaten ertoe te bewegen dit fenomeen efficiënter aan te pakken, mede met de hulp van Europol, tenminste zodra deze verschrikkelijke misdaden tot zijn werkterrein gaan behoren?

3. Welke politieke maatregelen is de Commissie van plan te nemen om ervoor te zorgen dat de landen van Oost-Europa, in casu Moldavië maar niet alleen dat land, want helaas komt het verschijnsel nog in andere landen voor de georganiseerde misdaad, die over een beter georganiseerd netwerk lijkt te beschikken dan de Europese politiediensten, efficiënter zouden kunnen bestrijden?

4. Acht de Commissie het niet wenselijk dat de lidstaten maatregelen nemen om de vrouwen die het slachtoffer zijn van een dergelijke mensonterende situatie te helpen?

Antwoord van de heer Vitorino namens de Commissie

(22 oktober 2001)

De laatste jaren heeft de Unie een algemeen beleid ter bestrijding van de mensenhandel in het algemeen en vrouwen- en kinderhandel in het bijzonder uitgewerkt, waarbij bijzondere aandacht wordt besteed aan de slachtoffers van de handel en aan de noodzaak om alle personen die zijn belast met de strijd tegen deze vernederende vorm van schending van de mensenrechten en de menselijke waardigheid hierbij te betrekken. De conclusies van de Europese Raad van Tampere (15-16 oktober 1999) en van Feira (19-20 juni 2000) benadrukken het belang van de externe dimensie binnen de activiteiten van de Unie op het gebied van justitie en binnenlandse zaken bij het creëren van een ruimte van vrijheid, veiligheid en rechtvaardigheid.

Belarus, Moldavië, Rusland en Oekraïne zijn landen van herkomst en doorreis van de vrouwenhandel en exporteurs naar de seksindustrie, vooral Moldavië. Er wordt misbruik gemaakt van de hoop van de vrouwen op een beter leven en ze worden met valse beloftes gelokt. De wervingsprocedures verschillen: via plaatselijke bewoners, vrienden en familie die vrouwen overtuigen hun huis te verlaten voor betere kansen, of via advertenties in kranten en op het internet van allerlei wettelijke agentschappen. In het laatste geval worden illegale activiteiten gedekt door legale, wat kenmerkend is voor de georganiseerde misdaad.

De Commissie is op de hoogte van deze problematiek en pakt ze in bovengenoemde Tacis-landen aan via een regionale benadering. Om te beginnen werd een strategie ontwikkeld ter bestrijding van deze schending van de mensenrechten. De drie volgende kwesties werden uiterst belangrijk geacht: preventiemaatregelen zoals informatiecampagnes gericht op mogelijke slachtoffers, opleiding van rechtshandhavingspersoneel en non-gouvernmentele organisaties (NGO's), enzovoorts; bescherming, hulp bij de rehabilitatie en reïntegratie van slachtoffers zoals tijdelijk onderdak, juridische bijstand, enzovoorts; repressie zoals het helpen van landen om een geschikte wetgeving te creëren voor de vervolging van mensenhandelaars en hun helpers en hulp bij de opleiding en het uitrusten van de bevoegde diensten van justitie en politie.

Daarom wordt de nadruk gelegd op algemene meerjarenprojecten die gericht zijn op de verwezenlijking van de volgende doelstellingen:

- het verbeteren van de desbetreffende wetgeving en deze laten overeenstemmen met internationale normen, wat uiterst belangrijk zal zijn om positieve effecten op lange termijn te bereiken;

- voorzien in opleiding van ambtenaren van justitie en politie die belast zijn met het bestrijden van de vrouwen- en kinderhandel en van NGO's die omgaan met slachtoffers van mensenhandel, in nauwe samenwerking met de nationale overheden om ervoor te zorgen het personeel in staat is zijn taken professioneel en doeltreffend uit te voeren;

- voorzien in uitrusting en andere voorzieningen voor rechtshandhavingsinstanties en aanverwante diensten en voor NGO's, teneinde elektronische gegevensbanken (informatie- en zoeksystemen) te ontwikkelen en het personeel te begeleiden bij het uitvoeren van zijn taken.

Eind 2000 is de Commissie in Belarus en Moldavië een haalbaarheidsstudie met betrekking tot deze kwestie begonnen. De studie is reeds beoordeeld en de rapporten zijn ingediend. Als er geen onverwacht uitstel is, kan de uitvoering van het project, gericht op de drie bovengenoemde samenwerkingsgebieden, in de herfst van 2001 starten.

Bovendien bereidt de Commissie op dit moment in de Russische Federatie een haalbaarheidsstudie over dit onderwerp voor. Dit project zal een gezamenlijk project worden van de Unie, Rusland en de Verenigde Staten (EU/RUS/VS), binnen de Transatlantische Agenda.

Het verst gevorderde project loopt al sinds januari 2001 in Oekraïne en wordt door de Internationale Organisatie voor Migratie (IOM) uitgevoerd. Deze organisatie werkt nauw samen met de Organisatie voor Veiligheid en Samenwerking in Europa en het Bureau voor Democratische Instellingen en Mensenrechten (OVSE en ODIHR). Laatstgenoemden voeren op dit moment, in samenwerking met het Bureau van de ombudsman van Oekraïne, een project uit waarbij een coördinerend orgaan is opgericht, de nationale coördinatieraad ter preventie van mensenhandel dat de strijd tegen de vrouwenhandel gemakkelijker maakt.

Overeenkomstig de Europol-overeenkomst van 26 juli 1995 en een daarop volgende gemeenschappelijk optreden ter aanvulling van de definitie van mensenhandel van de overeenkomst, beschikt Europol reeds over de bevoegdheid om de mensenhandel te bestrijden. De mensenhandel is een van de prioriteiten van Europol, dat een samenwerkingsovereenkomst heeft gesloten met Interpol. Bovendien heeft de operationele task force van Europese hoofden van politie de kwestie op zijn vergadering van 8 en 9 maart 2001 besproken en Europol opgeroepen vergaderingen met deskundigen te beleggen, risicoanalyses te maken en analysebestanden aan te leggen. De task force heeft ook de oprichting van speciale eenheden en gezamenlijke onderzoeksteams in samenwerking met Europol aangemoedigd.

Voorts zal de goedkeuring van het STOP II-Programma op 28 juni 2001 verdere hulp mogelijk maken voor projecten ter bestrijding van de mensenhandel en zal het werk van de werkgroep voor het voorkomen van mensenhandel in het kader van het Europees Forum inzake preventie van georganiseerde misdaad tijdens de tweede helft van 2001 worden voortgezet. Er wordt ook verwacht dat een kaderbesluit betreffende de harmonisatie van de bestanddelen van de strafbare feiten en van straffen zal worden goedgekeurd.

Ten aanzien van de bescherming van slachtoffers wil de Commissie een wetsvoorstel indienen betreffende tijdelijke verblijfsvergunningen voor slachtoffers van mensenhandel die bereid zijn aan onderzoeken en gerechtelijke procedures mee te werken. Italië heeft in haar nieuwe immigratiewet reeds bepalingen ter bescherming van de slachtoffers van mensenhandel opgenomen, ongeacht of ze bereid zijn mee te werken aan onderzoeken en gerechtelijke acties. Italië werkt ook aan programma's voor de sociale en economische rehabilitatie van slachtoffers met nationale middelen en een bijdrage van het Europees Sociaal Fonds.