SCHRIFTELIJKE VRAAG E-1902/00

van Baroness Sarah Ludford (ELDR) aan de Commissie

(16 juni 2000)

Betreft: Genetisch gemodificeerde zaden

De recente onthulling in het Verenigd Koninkrijk dat in Canadese zaden van in 1998 door Advanta Seeds verkocht koolzaad tot 1 % genetisch gemodificeerd materiaal is aangetroffen, doet twee belangrijke vragen rijzen. In de eerste plaats zou de besmetting zijn veroorzaakt door genetisch gemodificeerde variëteiten die op meer dan 800 meter van de gewassen groeiden. Eén van de wetenschappelijke argumenten voor de commerciële exploitatie van genetisch gemodificeerde gewassen is dat deze weinig risico inhouden op besmetting van andere, niet genetisch gemodificeerde of organische gewassen. Is de Commissie het ermee eens dat dit voorval voor de EU de noodzaak onderstreept om de grootst mogelijke omzichtigheid aan de dag te leggen met betrekking tot het gebruik van genetisch gemodificeerde zaden, zelfs bij wijze van test, teneinde de biodiversiteit te beschermen? Over welke kwantitatieve risico-evaluatie beschikt de Commissie met betrekking tot het besmettingspotentieel van genetisch gemodificeerde gewassen ten aanzien van andere gewassen en over welke afstand?

In de tweede plaats heeft het feit dat de besmette zaden ook onbewust werden gezaaid door landbouwers in Frankrijk, Duitsland en Zweden duidelijk gemaakt dat er geen internationale regels bestaan met betrekking tot de zuiverheid van zaden. Welke maatregelen zal de Commissie nemen om de zuiverheid van in de EU geïmporteerde zaden te garanderen? Welke maatregelen zal de Commissie nemen om ervoor te zorgen dat besmette zaden niet op de interne markt circuleren?

Antwoord van de heer Byrne namens de Commissie

(3 oktober 2000)

De Commissie is op de hoogte van de door de geachte afgevaardigde genoemde recente onthulling, maar beschikt niet over gestaafde informatie over de oorzaken van de aanwezigheid van genetische gemodificeerd materiaal in het koolzaad in kwestie. Genetisch gemodificeerde soorten die op een te kleine afstand van de gewassen groeiden, zouden een van de mogelijke oorzaken kunnen zijn.

Hoe groot de overdracht van genen tussen genetisch gemodificeerd koolzaad en niet genetisch gemodificeerde velden en tussen genetisch gemodificeerd koolzaad en wilde soorten is, hangt vooral af van hoeveel stuifmeel vrijkomt en verspreid wordt en van de afstand tussen bron en ontvanger. Het effect neemt met name toe met de grootte van de aangeplante velden en hun aantal. De verspreiding, de overbrengers (insecten, wind) en de levensvatbaarheid van het stuifmeel worden grotendeels bepaald door de heersende plaatselijke milieufactoren zoals temperatuur, vochtigheidsgraad, licht, wind en regen.

In het kader van de huidige communautaire wetgeving inzake de kwaliteit van zaden bereidt de Commissie momenteel de goedkeuring voor van zuiverheidsnormen inzake de aanwezigheid van genetisch gemodificeerde zaden, alsook van speciale etiketteringsvereisten voor zaden met betrekking tot genetisch gemodificeerd materiaal (bijlage bij het Witboek over voedselveiligheid van de Commissie, punt 77). Deze normen moeten minimumafstanden inhouden tussen het zaadgewas en velden met mogelijke bronnen van ongewenste bestuiving door genetisch gemodificeerde planten; deze afstanden zouden verschillen per gewas, naar gelang van het risico op dergelijke bestuiving.

Uit hoofde van Richtlijn 90/220/EEG van de Raad van 23 april 1990 inzake de doelbewuste introductie van genetisch gemodificeerde organismen in het milieu(1) wordt in elk geval alleen toestemming gegeven wanneer er geen reden is om te geloven dat de introductie onder de aan de toestemming verbonden voorwaarden een negatief effect op de volksgezondheid of het milieu zal hebben. Daarbij moet worden opgemerkt dat de mogelijke overbrenging van vreemde genen naar andere planten op zich niet als een negatief effect op het milieu wordt beschouwd. Bij de risicobeoordeling die voor een communautaire toestemming voor genetisch gemodificeerde organismen vereist is, wordt onderzocht of een dergelijke overbrenging negatieve effecten op het milieu kan hebben.

Mogelijke kruiscontaminatie door per ongeluk fysiek mengen is ook een probleem. Om dat aan te pakken, overweegt de Commissie onder andere om bepalingen inzake een traceerbaarheidssysteem toe te voegen aan Richtlijn 90/220/EEG, en zal zij daar ook rekening mee houden bij het vaststellen van bovengenoemde zuiverheidsnormen inzake de aanwezigheid van genetisch gemodificeerde zaden. Ondertussen moeten de overheden van de lidstaten, overeenkomstig hun algemene verplichting om op de handhaving van de communautaire wetgeving toe te zien, het risico op mogelijke aanwezigheid van genetisch gemodificeerd materiaal beoordelen en in geval van vermoeden de nodige tests uitvoeren om gecontamineerde partijen te onderscheppen en te voorkomen dat deze op de markt gebracht en gebruikt worden.

(1) PB L 117 van 8.5.1990.