SCHRIFTELIJKE VRAAG E-2897/01

van María Sornosa Martínez (PSE) aan de Commissie

(22 oktober 2001)

Betreft: Maatregelen van de Commissie om verdere achteruitgang te voorkomen van Pego-Oliva in Valencia (Spanje)

Pego-Oliva, een van de belangrijkste wetlands van Spanje dat als beschermd gebied wordt beschouwd door de regionale autoriteiten en de Europese wetgeving (ZEPA-zone en ontvanger van LIFE-geld) kent nog steeds ernstige problemen: het milieu gaat hollend achteruit. Deze problemen zijn inmiddels aangekaart in de vragen E-1526/99(1), E-0349/99(2), E-3006/98(3), E-3831/97(4), E-2834/97(5) en E-1387/96(6). De Commissie heeft vervolgens een onderzoek ingesteld bij de Spaanse autoriteiten. Er is nog niets bekend van de details van dit onderzoek en het uiteindelijk besluit van de Commissie.

De natuur gaat nog steeds achteruit, in het bijzonder:

- de monarchvlinder die in Pego-Oliva een van zijn belangrijkste habitats heeft in het Middellandse-Zeegebied,

- het gemeentebestuur van Pego heeft onlangs toestemming verleend voor de aanleg van een nieuw golfterrein met hotels in de onmiddellijke omgeving van het natuurpark; dit is een nieuwe bestemming voor landbouwterrein dat ook al een negatieve uitstraling heeft op het park. Deze golflinks zullen ongetwijfeld de toch al bedreigde omgeving nog verder onder druk zetten.

Deze nieuwe factoren komen bovenop de ernstige aantasting waar het park onder lijdt. De helft van alle vogelsoorten die er nestelden, is inmiddels verdwenen. Veel bedreigde soorten gaan dezelfde weg, alsook vissen vanwege de intensieve landbouw met gebruik van pesticiden.

Kan de Commissie iets meedelen over haar conclusies in verband met het onderzoek naar Marjal de Pego-Oliva?

Welke maatregelen denkt de Commissie te nemen om een halt toe te roepen aan verdere achteruitgang van de omgeving van het park die bedreigde diersoorten die daar leven, ernstig onder druk zet?

Vindt de Commissie ook niet dat de Spaanse autoriteiten verplicht zijn een adequate habitat in stand te houden voor het voortbestaan van de monarchvlinder?

(1) PB C 27 E van 29.1.2000, blz. 109.

(2) PB C 341 van 29.11.1999, blz. 97.

(3) PB C 142 van 21.5.1999, blz. 68.

(4) PB C 187 van 16.6.1998, blz. 64.

(5) PB C 134 van 30.4.1998, blz. 23.

(6) PB C 356 van 25.11.1996, blz. 33.

Antwoord van mevrouw Wallström namens de Commissie

(5 december 2001)

Er moet worden opgemerkt dat het natuurgebied Marjal de Pego-Oliva door de Spaanse autoriteiten overeenkomstig Richtlijn 79/409/EEG van de Raad van 2 april 1979 inzake het behoud van de vogelstand(1) als speciale beschermingszone voor vogels (SBZ) is aangewezen. Spanje heeft eveneens voorgesteld dit natuurgebied in het kader van Richtlijn 92/43/EEG van de Raad van 21 mei 1992 inzake de instandhouding van de natuurlijke habitats en de wilde flora en fauna(2) in de toekomst als gebied van communautair belang in het Natura 2000-netwerk op te nemen.

Naar aanleiding van verzoekschrift 543/96 in verband met de als gevolg van landbouwactiviteiten aangerichte milieuschade in het natuurgebied Marjal de Pego-Oliva heeft de Commissie ambtshalve een zaak ingeleid (referentie 98/2014). In het kader van de behandeling van de zaak heeft de Commissie, om de naleving van de uit de communautaire natuurbeschermingsrichtlijnen voortvloeiende verplichtingen te verifiëren, de Spaanse autoriteiten verschillende malen verzocht hun opmerkingen kenbaar te maken. Aangezien de Commissie tot het besluit is gekomen dat er geen sprake was van inbreuk op de communautaire wetgeving, heeft zij de zaak op 21 april 1999 geseponeerd.

Aangezien verzoekschrift 543/96 hangende bleef en er nieuwe feiten aan het licht kwamen, is de zaak desalniettemin weer geopend. De zaak is behandeld in het kader van het onderzoek van een nieuwe klacht over dezelfde feiten (referentie 99/5074).

Opnieuw werd een brief gestuurd naar de Spaanse autoriteiten waarin zij verzocht werden een reactie te geven op de aangekaarte feiten en de toepassing van de bovengenoemde richtlijnen in het onderhavige geval. In antwoord op dit verzoek hebben de Spaanse autoriteiten de Commissie een rapport van het Departement Milieu van de Regering van de autonome Gemeenschap Valencia voorgelegd. Zij hebben laten weten dat er verschillende maatregelen zijn getroffen om Marjal de Pego-Oliva te beschermen. Zowel op administratief als op strafrechtelijk niveau zijn er acties ondernomen tegen de veroorzakers van de schade. Er is een beheersplan voor de natuurlijke hulpbronnen van het gebied aangenomen. Er is een programma opgestart om landbouwgrond van de boeren te kopen om ervoor te zorgen dat de ecologische waarde van het gebied bewaard blijft. De Spaanse autoriteiten melden dat de milieusituatie in het gebied en de toestand van de vogels de laatste jaren verbeterd zijn. Zij hebben terzake gegevens verstrekt.

Marjal de Pego-Oliva is één van de belangrijkste waterrijke gebieden van de autonome Gemeenschap Valencia. Het natuurpark strekt zich uit over een oppervlakte van 1 200 hectare en omvat een belangrijk waterrijk gebied van ongeveer 900 ha. Het behoud van dit gebied is één van de doelstellingen van LIFE-project B4-3200/92/15183 (Primera y segunda fases del Programa de Acciones para la conservación de los Humedales de El Hondo de Elche y Marjal de Pego-Oliva, y creación de áreas de reserva para el Samaruc, Valencia Hispánica, en la Comunidad Valenciana, España). Dit project is inmiddels afgerond en de Commissie heeft een gunstige evaluatie van het project gegeven met het oog op de eindbetaling. Het project omvat onder andere de aankoop van verschillende tientallen hectaren grond.

De regionale milieuautoriteit heeft een administratieve beslissing genomen om alle illegale landbouwactiviteiten in de moerassen te stoppen en elke verandering in de ecologische en biologische kenmerken van het natuurpark te verbieden. Omdat er desondanks activiteiten hebben plaatsgevonden die in strijd waren met dit verbod, heeft de regionale autoriteit een strafrechtelijke klacht ingediend tegen de burgemeester van de stad Pego, zowel wegens mogelijke milieudelicten als wegens verstoring van de openbare orde. De rechter (Juzgado de Instrucción nr. 2 de Denia) heeft een verordening uitgevaardigd waarin hij alle activiteiten in het moerasgebied verbiedt en de controle op mogelijke overtredingen aan de politie (Guardia Civil) toevertrouwd. De activiteiten die in strijd zijn met deze verordening en die zich na de uitvaardiging hiervan hebben voorgedaan, zijn eveneens bij de rechter aangegeven.

De goedkeuring op 4 mei 1999 van het bestemmingsplan voor de natuurlijke hulpbronnen van Marjal de Pego-Oliva is een belangrijk element om een correct beheer en het behoud van het gebied te garanderen. Het plan beschermt het hele gebied tegen uitdroging en staat rijstteelt op een bepaald aantal hectaren toe, wat gunstig is voor het behoud van het gebied. Een gedeelte van het park is als speciale beschermingszone aangewezen. Daar is geen enkele landbouwactiviteit toegestaan. De Spaanse autoriteiten hebben gewezen op de inspanningen die zijn gedaan om een consensusoplossing te vinden die de terreineigenaren bij het behoud van het natuurpark betrekt.

De Commissie heeft het gebied in kwestie in het kader van het eerder genoemde Life-project bezocht om zich van de effecten van de illegale praktijken te vergewissen en na te gaan of het haalbaar is nieuwe terreinen aan te kopen met medefinanciering uit hoofde van Life-Natuur. Er moet gezegd worden dat het resultaat van het Life-project voor het behoud en het beheer van dit gebied zeer bevredigend is en dat de doelstellingen bereikt zijn.

Wat de door het geachte parlementslid genoemde monarchvlinder (Danaus plexippus) betreft, valt op te merken dat niet bekend is of deze vlindersoort in dit gebied voorkomt.

Naar aanleiding van het voorafgaande is de Commissie van mening dat de Spaanse autoriteiten de juiste maatregelen hebben getroffen om op te treden tegen de illegale praktijken die in dit gebied hebben plaatsgevonden en het behoud van dit Natura 2000-gebied te garanderen. De verschillende door de milieuautoriteiten van de autonome Gemeenschap Valencia genomen maatregelen voor de bescherming van Marjal de Pego-Oliva hebben de situatie de laatste jaren aanzienlijk verbeterd. De analyse van dit geval heeft dan ook uitgewezen dat er van een inbreuk op de communautaire milieuwetgeving geen sprake is.

(1) PB L 103 van 25.4.1979.

(2) PB L 206 van 22.7.1992.