SCHRIFTELIJKE VRAAG P-1172/98 van Gerhard Hager (NI) aan de Commissie (2 april 1998)

Betreft: Uitbreiding - Justitie en binnenlandse zaken

Aan het "acquis communautaire¨ op het gebied van justitie en binnenlandse zaken en de wijze waarop dit in de kandidaatlanden moet worden overgenomen, dient volgens informele informatie uit Birmingham bij de uitbreiding speciale aandacht te worden geschonken. Kan de Commissie mededelen:

1. of zij over statistische gegevens beschikt op het gebied van de georganiseerde misdaad, t.w.: autodiefstal, mensenhandel, drugshandel, witwassen van geld, merkenbescherming, corruptie en of zij mij deze kan doen toekomen?

2. of zij beschikt over informatie betreffende de tot dusverre getroffen maatregelen en het succes daarvan op het gebied van de corruptiebestrijding?

3. welke maatregelen de toetredingskandidaten hebben genomen op het gebied van het asiel- en immigratierecht met het oog op de aanpassing aan de rechtsvoorschriften van de Unie?

4. wat door de toetredingskandidaten is ondernomen om aan hun buitengrenzen een doeltreffende douanedienst te installeren, hetgeen vooral bij de invoer van verboden goederen (drugs, nucleaire goederen, wapens) van groot belang is?

Kan de Commissie zich bij de beantwoording van bovenvermelde vragen met name baseren op de voor toetreding meest in aanmerking komende staten en op gegevens uit de tijd na de indiening van Agenda 2000 in juli 1997?

Antwoord van mevrouw Gradin namens de Commissie (25 mei 1998)

1. De Commissie verzamelt niet systematisch gegevens op de door het geachte Parlementslid genoemde terreinen.

2. In het kader van de Europa-overeenkomsten en de toetredingspartnerschappen, alsmede ter waarborging van bepaalde elementen van het "acquis communautaire¨ op het gebied van justitie en binnenlandse zaken worden in de kandidaatlanden in Midden- en Oost-Europa initiatieven ten uitvoer gelegd of ontwikkeld die een verbetering van de corruptiebestrijding beogen. De Commissie zal de opneming van corruptiebestrijding in de nationale programma's voor de overneming van het "acquis¨ met de kandidaatlanden bespreken.

De Commissie en de Raad van Europa hebben gezamenlijk het Octopus-project opgezet om de corruptie en de georganiseerde misdaad in 16 landen van Midden- en Oost-Europa in kaart te brengen en om vast te stellen of de wetgeving, de institutionele structuren en de opleidingsprogramma's moeten worden verbeterd of gewijzigd. Het eindverslag is sinds kort beschikbaar en wordt thans bestudeerd. Voorts wordt een tweede project van vergelijkbare aard overwogen, waarvan het zwaartepunt waarschijnlijk zal liggen op de institutionele ontwikkeling in de tien kandidaatlanden met het oog op de bestrijding van de georganiseerde misdaad en corruptie.

Door middel van de zogenaamde "inhaal-faciliteit¨ heeft de Commissie in de globale PHARE-begroting voor 1998 en 1999 100 miljoen ecu gereserveerd om Bulgarije, Letland, Litouwen, Roemenië en de Slovaakse Republiek te helpen aan de criteria van Kopenhagen te voldoen. De strijd tegen corruptie is een van de drie vastgestelde prioritaire terreinen.

Ten slotte blijkt uit het op 6 mei 1998 goedgekeurde werkprogramma van de UCLAF dat in het kader van de pretoetredingsstrategie groot belang wordt toegekend aan de bestrijding van fraude en corruptie. Aldus wordt beoogd de kandidaatlanden in de gelegenheid te stellen aan de op dit terrein geldende normen te voldoen, voordat zij het communautaire beleid overnemen.

3. Het asielbeleid werd gekozen als het belangrijkste gespreksonderwerp voor de gestructureerde dialoog met de kandidaatlanden die gedurende het eerste halfjaar van 1997 plaatsvond. Hierdoor kon de situatie in de kandidaatlanden worden geanalyseerd en konden de terreinen waar verbeteringen nodig waren, worden vastgesteld. De kandidaatlanden hebben initiatieven genomen om hun asiel- en immigratiewetgeving in overeenstemming te brengen met de normen die voor de toetreding tot de EU vereist zijn. Er wordt steeds meer specifieke aandacht geschonken aan de verbetering van het nodige institutionele kader voor de correcte tenuitvoerlegging van de rechtsvoorschriften op deze terreinen. Onder het PHARE-programma zullen specifieke projecten met betrekking tot het asielbeleid worden opgezet. Daarnaast is de steun voor de kandidaatlanden om hun kennis van het "acquis communautaire¨ te vergroten en hun bestuurlijke en institutionele stelsels op het gebied van asiel en immigratie te verbeteren één van de prioriteiten van het op 19 maart 1998 door de Raad goedgekeurde gemeenschappelijke optreden ter invoering van een programma voor de opleiding, de uitwisseling en de samenwerking op het gebied van het asielbeleid, het immigratiebeleid en de overschrijding van de buitengrenzen (het Odysseus-programma) ((PB C 267, 3.9.1997. )). De eerste bijeenkomst van het beheerscomité van dit programma werd op 21 april 1998 gehouden en het jaarprogramma voor 1998, waarin de prioriteiten zijn neergelegd, is goedgekeurd.

4. Momenteel lopen talrijke acties om in de kandidaatlanden te zorgen voor doeltreffende douaneautoriteiten. De betrokken landen hebben grote inspanningen geleverd om de infrastructuur aan hun grenzen te verbeteren en om de meest dringend benodigde douanedetectiesystemen in te voeren.

De werkzaamheden worden voortgezet in het kader van een alomvattende strategie, waarin de nadruk wordt gelegd op de totstandbrenging van een moderne en stabiele douanewetgeving en tevens op de verbetering van het operationele handelingsvermogen van de douane (inclusief automatisering) wanneer het gaat om de feitelijke tenuitvoerlegging van de nieuwe wetgeving. De kern van deze pretoetredingsstrategie op douanegebied ligt duidelijk bij de verbetering van de operationele capaciteit van de betrokken douaneadministraties; dit is tevens het terrein waarop de toekomstige acties grotendeels zullen worden geconcentreerd.

Één project dat met douanedeskundigen van de lidstaten ten uitvoer wordt gelegd, beoogt de doeltreffendheid van de controles aan de grenzen in de PHARE-landen door het gebruik van risicoanalysetechnieken te verbeteren, en de grensbewaking in het algemeen te verbeteren. Dit zal leiden tot een frequenter gebruik van geautomatiseerde systemen alsook tot intensievere samenwerking tussen de verschillende instanties die aan de grenzen of grensoverschrijdend actief zijn.

De Commissie zal op de doeltreffendheid van al deze maatregelen blijven toezien en in de periodieke evaluatie, die dit najaar voor de eerste maal zal plaatsvinden, tevens rekening houden met de geboekte vooruitgang.