NL Publicatieblad van de Europese Unie CE 84/120

(2004/C 84 E/0156)

SCHRIFTELIJKE VRAAG E-3934/03

van Erik Meijer (GUE/NGL) aan de Commissie

(19 december 2003)

Betreft: Amerikaanse visumbepalingen die leiden tot weigering van terugkeer van Europeanen die beschikken over een vaste woonplaats en een vaste werkplek in de Verenigde Staten

1. Is het de Commissie bekend dat personen met de nationaliteit van een der lidstaten van de EU weliswaar zonder visum als bezoeker toegang hebben tot de Verenigde Staten van Amerika, maar dat dit sinds 2003 niet meer geldt voor Europeanen die in de VS wonen en werken omdat zij bij terugkeer uit het buitenland over een zakenvisum moeten beschikken, terwijl zij bovendien net als andere bezoekers afstand moeten doen van het recht op steun van een advocaat in rechtszaken tegen de overheid?

2. Is het de Commissie tevens bekend dat Europeanen die reeds langdurig in de VS wonen of gehuwd zijn met een persoon met de Amerikaanse nationaliteit bij terugkeer in Amerika door de Amerikaanse douane als bezoeker kunnen worden geweigerd met het argument dat zij onder valse voorwendselen op een illegale wijze proberen de VS binnen te komen, en dat zij dan onvrijwillig het land kunnen worden uitgezet met de bepaling dat zij niet binnen vijf jaar mogen terugkeren?

3. Heeft de Commissie reeds aanwijzingen dat deze weigering van terugkeer een instrument is of wordt om Europeanen in Amerika te dwingen om hun woningen en bedrijven voor een zo laag mogelijk bedrag te verkopen en ontslag te nemen uit hun functies, ten gunste van personen die de Amerikaanse nationaliteit bezitten?

4. Hebben de lidstaten van de EU overeenkomstige middelen om inwoners met de nationaliteit van de VS het recht op vestiging, terugkeer of arbeid te ontzeggen? Wordt dit recht ook in de praktijk toegepast en worden op die grond Amerikanen zonder dat zij zich hebben schuldig gemaakt aan criminele activiteiten uitgezet en langdurig buiten Europa gehouden?

5. Op welke wijze worden op grondslag van wederkerigheid de rechten, plichten en uitsluitingen van Europeanen in Amerika en van Amerikanen in Europa gelijkgetrokken? Wanneer gebeurt dat?

Bron: TV Nederland 2, Twee Vandaag, 9 december 2003.

Antwoord van de heer Vitorino namens de Commissie

(25 februari 2004)

De Commissie heeft niet vernomen dat de autoriteiten van de Verenigde Staten de terugkeer zouden weigeren van EU-burgers die in het bezit zijn van een geldige Amerikaanse verblijfsvergunning en voldoen aan de eisen voor legale toegang tot en verblijf in dat land. Bovendien heeft de Commissie geen enkele aanwijzing dat de autoriteiten van de Verenigde Staten gepoogd hebben te komen tot de hun door het geachte parlementslid toegedichte praktijk.

Met het oog op recente incidenten die de aandacht van de media hebben getrokken wenst de Commissie echter op te merken dat de meeste EU-burgers die in het bezit zijn van een machineleesbaar paspoort vrijgesteld zijn van de Amerikaanse visumplicht indien hun kortdurende verblijf voor toeristische of zakelijke doeleinden is. Voor alle andere doelstellingen, zoals gezinshereniging, is een visum nodig dat in principe vooraf aangevraagd dient te worden bij het verantwoordelijke Amerikaanse consulaat in het buitenland of door het familielid dat onderdaan van de Verenigde Staten is. Personen die een visum van een consulaat hebben gekregen, hebben het recht om in beroep te gaan bij een immigratierechter indien er zich bij terugkeer problemen voordoen bij de immigratieprocedure.

Een andere zaak betreft personen die nog geen uitsluitsel over hun aangevraagde visum hebben gekregen of die van tevoren geen visum hebben aangevraagd, bijv. omdat zij ervan overtuigd waren dat zij vrijgesteld waren van de visumplicht. De Amerikaanse autoriteiten kunnen deze personen weigeren als zij onder valse voorwendselen in de VS proberen te verblijven of als zij de immigratieregels in het verleden niet hebben nageleefd. Zij kunnen door de Amerikaanse immigratieautoriteiten op de plaats van binnenkomst onmiddellijk worden teruggestuurd zonder de mogelijkheid om in deze fase rechtsmiddelen aan te wenden, zelfs al is een andere immigratieprocedure of visumaanvraag nog hangende. Geschillen dienen vanuit het buitenland met de hulp van de consulaire diensten te worden beslecht.

In principe passen de lidstaten gelijkaardige systemen toe om ervoor te zorgen dat aanvragen voor immigratie of verblijf vooraf bij consulaten in het buitenland worden ingediend en afgehandeld. Grensposten verstrekken slechts onder zeer uitzonderlijke omstandigheden visa. Lidstaten hebben de mogelijkheid om een onderdaan van een derde land toegang of verblijf te weigeren indien hij of zij niet voldoet aan de voorwaarden voor toegang of verblijf. Dit geldt ook voor personen uit derde landen, zoals uit de Verenigde Staten, die zijn vrijgesteld van de verplichting een visum voor kort verblijf aan te vragen als zij de buitengrenzen van de Unie passeren. Als de autoriteiten bijvoorbeeld ontdekken dat het doel van de binnenkomst niet overeenkomt met de vrijstelling van de visumplicht, dan kan de desbetreffende persoon geweigerd worden. De mogelijkheid om juridische stappen tegen een dergelijk besluit te ondernemen, verschilt van lidstaat tot lidstaat.

Als iemand langer dan de visumvrije termijn van drie maanden in de Unie verblijft, kan bovendien een uitzettingsprocedure ingeleid worden. Tenslotte kan een persoon die de immigratiewetgeving overtreden heeft legale terugkeer op grond van het nationale recht geweigerd worden. De duur van deze weigering is ook afhankelijk van de nationale wetgeving.

De Commissie heeft geen concrete cijfers over Amerikaanse onderdanen tegen wie een uitzettingsprocedure in de lidstaten is ingeleid.