SCHRIFTELIJKE VRAAG E-1716/99

van Lucio Manisco (GUE/NGL) aan de Commissie

(29 september 1999)

Betreft: Milieuramp door bombardementen op Pancevo

Een ongekende ramp voor mens en milieu is in het conflict op de Balkan veroorzaakt door de raketaanvallen op de raffinaderijen, kunstmestfabrieken en petrochemische industrie te Pancevo, waardoor immers duizenden tonnen aardolie, vinylchloride monomeer, kwik, zwaveldioxide, salpeterzuur en trichloordifenyltrichloorethaan in het milieu terecht zijn gekomen.

Er is gebleken dat deze verontreinigende en giftige stoffen in enorme hoeveelheden voorkomen in de waterleidingen, het grondwater, de Donau en andere waterlopen in gebieden die honderden kilometers van Pancevo zijn verwijderd. Ondanks gedeeltelijke evacuatie van de bevolking, die voor de raketaanvallen rond 150.000 zielen telde, nemen de negatieve gevolgen voor de volksgezondheid (problemen met de longen, miskramen, ziekten van het zenuwstelsel en de bloedsomloop) schrikbarend snel toe.

Deze gegevens komen naar voren uit inspecties die ter plekke zijn uitgevoerd door gespecialiseerd personeel van de Verenigde Naties, milieuorganisaties, en ook uit reportages van Europese journalisten, waaronder de Italiaan Fulvio Grimaldi.

1. Welke noodmaatregelen denkt de Commissie te treffen om te schadelijke effecten voor de gezondheid van de bewoners in het gebied en de aangrenzende landen te beperken?

2. Welke noodhulp denkt de Commissie beschikbaar te stellen in het kader van het programma Obnova en de recente besluiten van de Raad van ministers van Buitenlandse Zaken van de Unie te Saariselka, om de reeds getroffen regio's en de regio's die binnenkort met de ramp te maken zullen krijgen, onmiddellijk te helpen?

Gecombineerd Antwoord van mevrouw Wallström namens de Commissie op de schritftelijke vragen E-1716/99, P-1840/99 en P-1871/99

(25 november 1999)

De Commissie verwijst de geachte parlementsleden naar haar antwoord op schriftelijke vraag E-1481/99 van de heer Manisco(1) en haar antwoord op mondelinge vraag H-429/99 van de heer Alavanos tijdens het vragenuur van de parlementaire vergaderperiode van september 1999(2).

De Commissie wijst er in dit verband op dat het Regionaal Milieucentrum voor Midden- en Oost-Europa voor de uitvoering van de eerste voorlopige beoordeling van de gevolgen van het conflict voor het milieu werd geselecteerd omdat dit centrum dankzij zijn in de diverse betrokken landen gevestigde bureaus over de mogelijkheid beschikt, snel een eerste evaluatie het licht te doen zien.

De politieke situatie in de voormalige Republiek Joegoslavië blijft een hinderpaal vormen voor de vrije toegang van de instellingen van de Unie tot het gebied. De Commissie werd daarom van nabij betrokken bij de beoordeling van de milieuconsequenties van de oorlog door de task force Balkan van het Milieuprogramma van de Verenigde Naties (UNEP). Het eindrapport van deze task force werd onlangs gepubliceerd; daarin wordt geconcludeerd dat het conflict in Kosovo niet heeft geleid tot een milieucatastrofe voor het Balkangebied als geheel. Dit rapport wordt thans door de Commissie zorgvuldig onderzocht. Met het oog op de toekomst heeft de Commissie een aantal voorstellen inzake mogelijke regionale milieuprojecten ter tafel gelegd op de vergadering van de Werkgroep economisch

herstel, ontwikkeling en wederopbouw in het kader van het Stabiliteitspact, die op 9 oktober 1999 in Bari heeft plaatsgevonden. Over de financiering van het Stabiliteitspact door de Gemeenschap moet nog een beslissing worden genomen, maar die financiering zal geschieden in overeenstemming met de richtsnoeren betreffende de participatie van de Gemeenschap in de activiteiten van het Stabiliteitspact en zijn instanties welke door de Raad in september 1999 werden vastgesteld. Over de financiering door de Commissie van projecten die in het kader van het Stabiliteitspact worden ingediend, dient eveneens nog een beslissing te vallen; ook in dit geval zijn de richtsnoeren betreffende de participatie van de Gemeenschap in de activiteiten van het Stabiliteitspact en zijn instanties van toepassing, alsook de regels die overeenkomstig de regionale benadering van het stabilisatie- en associatieproces gelden voor de benutting van financiële middelen van de Gemeenschap in de landen van de betrokken regio.

De Commissie heeft het milieuaspect in geen enkele van de genoemde maatregelen verwaarloosd. In Verordening (EG) nr. 851/98 van de Raad van 20 april 1998 tot wijziging van Verordening (EG) nr. 1628/96 betreffende de steun aan Bosnië-Herzegovina, Kroatië, de Federatieve Republiek Joegoslavië en de Voormalige Joegoslavische Republiek Macedonië(3) (OBNOVA) zijn milieuvraagstukken in samenhang met wederopbouw, economisch herstel en ontwikkeling duidelijk aan de orde. Daarin is met het thans ingediende voorstel tot wijziging van deze verordening(4), dat de oprichting van een Bureau voor de wederopbouw van Kosovo beoogt, geen verandering gekomen, en ook toekomstige voorstellen tot wijziging van de verordening zullen de bestaande regelingen wat milieuvraagstukken betreft onverlet laten. De stabilisatie- en associatieovereenkomsten zullen betrekking hebben op alle kwesties die voor de relaties van de Gemeenschap met de betrokken landen van belang zijn, en bijgevolg ook op milieuaspecten. De milieuschade in Kosovo wordt in de mededeling van de Commissie terzake(5) uitdrukkelijk genoemd. Het stabiliteitspact zal eveneens betrekking hebben op thema's zoals het milieu, dat per definitie een regionale aangelegenheid vormt.

Van enige eis tot schadevergoeding voor door de Gemeenschap ondernomen acties is de Commissie niets bekend. Aangezien het niet de Unie maar de NAVO is die is opgetreden, kan men zich moeilijk voorstellen dat tegen de Unie of tegen de Commissie vorderingen tot schadevergoeding zouden worden ingesteld. Zolang de Raad geen nieuwe richtsnoeren verstrekt, zijn op alle speciale hulpmaatregelen de regels van toepassing die gelden voor het bestaande communautaire 1instrumentarium.

(1) PB C 203 van 18.7.2000, blz. 2.

(2) Handelingen van het Europees Parlement (september 1999).

(3) PB L 122 van 24.4.1998.

(4) COM(1999) 312 def.

(5) COM(1999) 235 def.