SCHRIFTELIJKE VRAAG P-1459/02

van Konstantinos Hatzidakis (PPE-DE) aan de Commissie

(21 mei 2002)

Betreft: Vertragingen en het ontbreken van concrete perspectieven bij de liberalisatie van de elektriciteitsmarkt in Griekenland

Overeenkomstig wet 2773/99, waarbij Richtlijn 96/92/EG(1) is omgezet is de Griekse elektriciteitsmarkt officieel sinds 19 februari 2001 geliberaliseerd, en het Ministerie van Ontwikkeling heeft tot nu toe aan mogelijke investeerders zeven productievergunningen afgegeven voor thermo-elektrische centrales op aardgas.

Tot nu toe blijken zij echter niet in staat te zijn deze daadwerkelijk te gebruiken, en wel om de volgende redenen:

a) wet 2773/99 bevat positieve discriminatie van het staatselektriciteitsbedrijf DEI, doordat dit als enige binnenlandse brandstoffen mag gebruiken (bruinkool), hetgeen een enorm voordeel oplevert omdat 65 % van de elektriciteitsproductie van het DEI plaatsvindt met bruinkool, waarvoor het bedrijf alleen de delvingskosten hoeft te betalen en geen royalty's hoeft af te dragen aan de Griekse overheid,

b) het elektriciteitsbedrijf pas enkele dagen geleden het in de artikelen 13 en 14 van Richtlijn 96/92/EG bedoelde plan voor de gescheiden rekeningen voor de activiteiten heeft ingediend, dat nog niet is behandeld, waardoor nog steeds volledige onduidelijkheid bestaat over de productiekosten en de mededingingsomstandigheden niet kunnen worden vastgesteld,

c) ondanks het feit dat aardgas voorgeschreven is als enige in nieuwe thermo-elektrische centrales te gebruiken brandstof blijft de markt voor aardgas hermetisch gesloten en wordt voor 2006 niet gerekend met de toepassing van Richtlijn 98/30/EG(2),

d) de reguleringsinstantie voor energie niet over de bevoegdheid beschikt om besluiten te nemen (zij heeft slechts een inleidende rol) en op grond hiervan kan zij haar regulerende taak niet uitvoeren, die thans bij de politieke leiding van het Ministerie van Ontwikkeling ligt.

Is de Commissie tevreden over de liberalisatie van de energiemarkt in Griekenland?

Is zij tevreden over het functioneren voor de reguleringsinstantie voor energie?

Waaraan zijn de problemen met de liberalisatie van de markt te wijten, en welke stappen denkt zij te nemen om de energiemarkt in Griekenland te liberaliseren?

(1) PB L 27 van 30.1.1997, blz. 20.

(2) PB L 204 van 21.7.1998, blz. 1.

Antwoord van mevrouw de Palacio namens de Commissie

(17 juni 2002)

De Commissie is in principe tevreden over de formele tenuitvoerlegging door Griekenland van de richtlijn betreffende de interne markt voor elektriciteit (96/92/EG)(1), met name rekening houdend met het aan Griekenland verleende uitstel van twee jaar wegens de bijzondere omstandigheden in die lidstaat. De Commissie is zich er echter volledig van bewust dat de Griekse elektriciteitsmarkt, zoals een aantal andere communautaire markten, nog op geen stukken na een volledig concurrerende markt kan worden genoemd.

Daarom heeft de Commissie reeds een aantal maatregelen genomen; zij heeft meer bepaald:

a) een voorstel gedaan voor een richtlijn tot wijziging van de Richtlijnen 96/92 EG en 98/30/EG(2), die voorzien in:

- openstelling van de markt voor industriële afnemers tegen 2004 en voor huishoudens tegen 2005;

- juridische ontvlechting van transmissienet- en distributienetbeheerders (gescheiden rekeningen);

- een gemeenschappelijk pakket regelgevende bevoegdheden;

- toegang tot het netwerk op basis van gepubliceerde tarieven;

- meer aandacht voor het niveau van openbare dienstverlening, en

- meer aandacht voor aspecten met betrekking tot de continuïteit van de voorziening.

b) een voorstel gedaan voor een verordening van het Parlement en de Raad betreffende de voorwaarden voor toegang tot het net voor grensoverschrijdende handel in elektriciteit(3), dat een betrouwbaar kader zal bieden voor niet-discriminerende en kostengeoriënteerde tarieven voor grensoverschrijdende transmissie en congestiebeheersystemen.

c) een mededeling over de Europese energieinfrastructuur gepresenteerd waarin 12 prioritaire projecten van Europees belang zijn aangegeven. Een van deze projecten heeft betrekking op de koppeling van het Griekse elektriciteitsnet aan het systeem van de Unie voor de coördinatie van de transmissie van elektriciteit (UCTE) via de Balkanlanden, en is daarom van groot belang voor de aansluiting van Griekenland bij de interne elektriciteitsmarkt van de Unie.

d) een voorstel ingediend voor herziening van de richtsnoeren voor de trans-Europese netwerken energie (TEN-E), waarbij bij voorrang steun wordt gegeven aan de 12 bovenvermelde prioritaire projecten en een maximale steunintensiteit van 20 % van de investeringskosten wordt voorgesteld in plaats van de eerder geldende 10 %.

e) een vernieuwing van de regionale elektriciteitsmarkt in Zuidoost-Europa geïnitieerd, waarbij Griekenland een essentiële rol zal spelen. De exploitatie van deze regionale markt zal ongetwijfeld de handel in elektriciteit tussen Griekenland en zijn buurlanden doen toenemen, waardoor een bijdrage zal worden geleverd aan de continuïteit van de voorziening en een efficiënter functionerende interne elektriciteitsmarkt.

De Commissie meent dat deze maatregelen, waarvoor het Parlement en de Europese Raad van Barcelona (maart 2002) nadrukkelijk hun steun hebben uitgesproken, de door het geachte parlementslid aangehaalde kwesties al grotendeels zullen helpen oplossen.

Wat het specifieke punt van gescheiden rekeningen betreft, heeft de Commissie de Griekse overheid in april 2002 om nadere details verzocht over de tenuitvoerlegging van artikel 14, lid 3, van Richtlijn 96/92/EG, dat vereist dat geïntegreerde elektriciteitsbedrijven afzonderlijke boekhoudingen voeren.

De Commissie zal niet nalaten passende maatregelen te nemen mochten de recent door de Griekse overheid getroffen maatregelen niet volledig blijken te voldoen aan de voorschriften van de richtlijn.

De reguleringsinstantie voor energie (RIE) is pas kortgeleden opgericht, en de Commissie is van mening dat zij goede vorderingen heeft gemaakt met de ontwikkeling van effectieve regelgeving. Bovenvermelde gemeenschappelijke regelgevende bevoegdheden die door de Commissie zijn voorgesteld in het kader van haar herziening van de richtlijnen inzake de interne markt voor elektriciteit en gas zullen de rol en bevoegdheden van de RIE versterken. Voorts volgt de Commissie met grote

belangstelling een recent initiatief van de RIE, namelijk de indiening, na een reeks publieke raadplegingen en discussies, van een voorstel voor een ingrijpende reorganisatie van de huidige structuur van de elektriciteitsmarkt. Hoewel de Commissie het nog vrij vroeg vindt om zich uit te spreken over de op stapel staande nieuwe maatregelen, is haar eerste indruk toch dat de pogingen van de RIE om de Griekse elektriciteitsmarkt meer open te stellen voor concurrentie waarschijnlijk tot een verbetering van de huidige situatie zullen leiden.

Een van de nieuwe voorstellen van de RIE is erop gericht de dominante positie van het staatselektriciteitsbedrijf DEI bij de stroomopwekking met bruinkool in te perken, onder andere door een bepaald percentage daarvan te reserveren voor andere stroomleveranciers.

Voorts is de Commissie, wat betreft de tenuitvoerlegging van Richtlijn 98/30/EG(4), ingelicht over de plannen van de Griekse overheid om de gasmarkt al in 2004 open te stellen, dus eerder dan oorspronkelijk gepland en dan de richtlijn voorschrijft. Voorts is onlangs besloten het transporttarief voor gas in 2004 te verlagen, hetgeen de kosten voor nieuwkomers op de markt kan helpen drukken.

(1) Richtlijn 96/92/EG van het Europees Parlement en de Raad van 19 december 1996 betreffende gemeenschappelijke regels voor de interne markt voor elektriciteit PB L 27 van 30.1.1997.

(2) Richtlijn 98/30/EG van het Europees Parlement en de Raad van 22 juni 1998 betreffende gemeenschappelijke regels voor de interne markt voor aardgas PB L 204 van 21.7.1998.

(3) PB C 240 E van 28.8.2001.

(4) Richtlijn 98/30/EG van het Europees Parlement en de Raad van 22 juni 1998 betreffende gemeenschappelijke regels voor de interne markt voor aardgas PB L 204 van 21.7.1998.