NL Publicatieblad van de Europese Unie CE 84/273

(2004/C 84 E/0320)

SCHRIFTELIJKE VRAAG E-3947/03

van Michl Ebner (PPE-DE) aan de Commissie

(22 december 2003)

Betreft: Subsidies voor innovatieve zonne-installaties

In Priolo, Sicilië, wordt een elektrische centrale van een nieuw type gebouwd, die door middel van 360 paraboolspiegels op geheel nieuwe wijze thermische zonne-energie kan opvangen. Het project in kwestie heeft de naam Archimedes gekregen. De aldus opgewekte hernieuwbare energie, die naar de mening van de uitvinder absoluut schoon is, zou veel minder kosten dan conventionele energie. De technologie, die erin bestaat de warmte van de zon te concentreren om de hoge temperaturen te bereiken die nodig zijn om een turbine aan te drijven en elektriciteit op te wekken, zal worden toegepast in combinatie met een traditionele centrale. De turbine kan worden aangedreven door gasverbranding, maar ook door zonne-energie. Met deze methode zal 20 MW aan electriciteit per dag kunnen worden geproduceerd, waardoor op jaarbasis 12 500 ton olie kan worden bespaard, de hoeveelheid die gemiddeld wordt verbruikt voor een produktie van deze omvang. Ook de CO2-uitstoot is geringer, naar schatting 40 000 ton per jaar minder dan bij een traditionele elektrische centrale. De Archimedes-centrale zal energie kunnen accumuleren en ook's nachts en bij bedekte hemel functioneren.

Heeft de Europese Commissie al kennis genomen van deze innovatieve centrale?

Bestaan er subsidies op dit gebied, vooral ten gunste van de zuidelijke landen met veel zonnedagen?

Antwoord van mevrouw de Palacio namens de Commissie

(18 februari 2004)

De Commissie is op de hoogte van de gemeenschappelijke aanpak in Italië door het Italiaanse Nationale Agentschap voor Elektrische Energie: „Ente Nazionale per l'Energia elettrica” (ENEL) en het Europees Agentschap voor Kernenergie (ENEA) om de mogelijkheden te onderzoeken voor de concentratie van zonne-energiesystemen teneinde elektriciteit op te wekken door de stoom die vrijkomt in de zonne-energieinstallatie te gebruiken in de turbine van de bestaande, conventionele ENEL-elektriciteitscentrale in het Archimedesproject in Priolo.

Dank zij deze aanpak moeten de investeringskosten van de zonne-energieinstallatie kunnen worden verlaagd, aangezien er gebruik wordt gemaakt van de bestaande turbinegenerator, waarmee het elektrisch vermogen wordt uitgebreid van 760 MegaWatt (MW) (het vermogen van de conventionele ENEL-installatie) naar 780 MW.

De geraamde kosten van 48 miljoen euro die nodig zijn om de zonne-installatie van 20 MW te bouwen worden gedragen door de Italiaanse regering (40 % ) en ENEL (60 % ).

In het kader van het energiegedeelte van het vijfde kaderprogramma voor onderzoek en technologische ontwikkeling (OTO) (1998-2002) steunt de Commissie momenteel drie grote projecten in deze sector, die kunnen rekenen op een totale bijdrage van de Commissie van 15 miljoen euro, vrijwel gelijk verdeeld tussen de drie projecten.

Deze drie projecten zijn gelegen in het zuiden van Spanje, waar ze niet alleen gebruik kunnen maken van de zeer gunstige zonneschijn maar ook van het beschikbare feed-in tariefschema. Momenteel levert de Spaanse regering bijna 0,12 EUR/kilowattuur (kWh), bovenop de bundelprijs van de elektriciteitsmarkt, om de elektriciteit te ondersteunen die wordt opgewekt door de zonne-energiecentrale.

Ervaring leert dat de bijdrage van de Gemeenschap zeer belangrijk is voor de financiële haalbaarheid van een project, aangezien ze een belangrijk deel van de subsidiabele kosten vormt. Toch levert de bijdrage van de Gemeenschap slechts een zeer bescheiden aandeel in de totale kosten van de projecten. Alleen de kosten voor de onconventionele, vernieuwende delen van het project komen in aanmerking. De kosten voor bouwactiviteiten of van een installatie voor het opwekken van turbine-elektriciteit komen bijvoorbeeld niet in aanmerking. Dit betekent dat deze projecten daarvoor leningen moeten krijgen om te kunnen opgestart.

Het eerste project, Planta Solar 10 (contract NNE5-1999-356), wil de commerciële haalbaarheid van een elektriciteitsgenerator van 10 MW aantonen (en een jaarlijkse elektriciteitsproductie van 20 Gigawattuur (GWh)) via een centrale „receiver”. De totale projectkosten bedragen meer dan 30 miljoen euro, de totale subsidiabele kosten bedragen bijna 17 miljoen euro en de bijdrage van de Gemeenschap bedraagt bijna 5 miljoen euro. Op dit moment wordt gedacht aan een technische wijziging van het oorspronkelijke ontwerp, zodat er een „saturated-steam receiver” wordt gebruikt in plaats van de „air receiver”.

Het tweede project, Solar Tres (contract NNE5-2001-369), bestaat uit een installatie van 15 MW waarbij gebruik wordt gemaakt van dezelfde „central receivet”-aanpak als in het vorige project, met innovatieve oplossingen voor het energie-opslagsysteem met gesmolten zout. De totale kosten voor het project belopen 5 3 miljoen euro, de totale subsidiabele kosten bedragen meer dan 15 miljoen euro en de bijdrage van de Gemeenschap bedraagt 5 miljoen euro. Dit project is onlangs van start gegaan. De Commissie bevindt zich nu in de fase waarin ze het eerste halfjaar van de contractperiode beoordeelt.

Het derde project, Andasol (contract NNE5-2001-560) bestaat uit een 50 MW elektriciteitscentrale (met een elektriciteitsproductie van meer dan 180 GWh per jaar) die de „solar trough”-benadering hanteert in combinatie met een opslagsysteem dat gebaseerd is op gesmolten zout. De totale kosten voor het project belopen bijna 157 miljoen euro, de totale subsidiabele kosten bedragen meer dan 14 miljoen euro en de bijdrage van de Gemeenschap bedraagt 5 miljoen euro. Ook dit project is vrij recentelijk van start gegaan, zodat de Commissie nog de eerste contractperiode van 6 maanden moet beoordelen.

Deze drie projecten behoren tot de grootste elektriciteitscentrales op basis van hernieuwbare energie en zijn zeer relevant voor de acties van de Commissie met betrekking tot hernieuwbare energiebronnen, met name met het oog op Richtlijn 2001/77/EG (1) betreffende elektriciteit uit hernieuwbare energiebronnen.

Het zesde OTO-kaderprogramma, dat momenteel loopt, geeft ook steun aan innovatieve Europese projecten op het gebied van hernieuwbare energie. De uitnodigingen voor het indienen van voorstellen in het kader van het zesde OTO-programma worden gepubliceerd op de Cordis-website van de Commissie.

Ten slotte is de Commissie bezig met een haalbaarheidsstudie voor het instellen van financieringsinstrumenten voor innovatieve hernieuwbare energie ter ondersteuning van de coalitie voor hernieuwbare energiebronnen van Johannesburg (Contract ENV.C.2./SER/2003/0068).

De meeste lidstaten geven subsidie voor zonne-energie om deze economisch haalbaar te maken. In het geval van Spanje bedraagt de bijdrage meer dan drie keer de gemiddelde prijs van de Kw/h op de handelsmarkt.

(1) Richtlijn 2001/77/EG van het Europees Parlement en de Raad van 27 september 2001 betreffende de bevordering van elektriciteitsopwekking uit hernieuwbare energiebronnen op de interne elektriciteitsmarkt, PB L 283 van 27.10.2001.