NL Publicatieblad van de Europese Unie CE 33/8

(2004/C 33 E/009)

SCHRIFTELIJKE VRAAG E-2496/02

van Mogens Camre (UEN) aan de Commissie

(9 september 2002)

Betreft: Shariawetgeving in islamitische landen

Een jonge vrouw, Amina Lawal, werd op 19 augustus 2002 door een Noord-Nigeriaanse rechtbank veroordeeld tot de dood door steniging. Haar „misdaad” was dat zij een relatie had met een man met wie zij niet was getrouwd.

Dit is geen op zich staand geval, en evenmin iets wat zich uitsluitend in Nigeria voordoet. Dat jonge vrouwen veroordeeld worden tot de dood door steniging, is gebruikelijk in islamitische landen waar sharia wordt toegepast. Er hebben zich vergelijkbare gevallen voorgedaan in Nigeria, Pakistan, Saoedi-Arabië en in een aantal andere islamitische landen.

Steniging van jonge vrouwen wegens ontrouw en buitenechtelijke seks is iets waar ieder normaal denkend mens afstand van neemt. Zo hebben zowel vrouwenorganisaties, migrantenverenigingen, Amnesty International en andere organisaties zich gedistantieerd van het vonnis dat in Nigeria is uitgesproken.

De internationale gemeenschap moet reageren om zulke barbaarse gruweldaden in de toekomst te vermijden.

Kan de Commissie mededelen wat zij in dit concrete geval, de zaak-Lawal, voornemens is te ondernemen? Kan de Commissie voorts mededelen in welke landen sharia wordt toegepast, en hoeveel stenigingszaken per jaar in elk van deze landen voorkomen?

Gecombineerd Antwoord

van de heer Nielson namens de Commissie

op de schritftelijke vragen E-2495/02 en E-2496/02

(6 november 2002)

De Unie heeft zich altijd verzet tegen het opleggen van de doodstraf en heeft dit beleid opgenomen in de richtlijnen voor EG-beleid jegens derde landen op het gebied van de doodstraf (1). Deze richtlijnen verwijzen niet alleen naar het streven van de Unie naar wereldwijde afschaffing van de doodstraf, maar benadrukken ook dat landen die volharden in het toepassen van de doodstraf dit moeten doen op een wijze die het lijden zoveel mogelijk beperkt. Steniging voldoet duidelijk niet aan die voorwaarde.

De Commissie heeft concrete steun aangeboden voor projecten ter ondersteuning van afschaffing van de doodstraf wereldwijd. Momenteel worden de resultaten van een oproep tot het indienen van voorstellen ter waarde van7 miljoen euro in het kader van het Europees initiatief voor democratie en mensenrechten geëvalueerd.

In het geval van Amina Lawal is beroep aangetekend bij het Sharia-rechtbank/Hof van Beroep in Katsina. Amina kan verder in beroep gaan bij het Federale Hof van Beroep in Kaduna en bij het Federale Hooggerechtshof in Abuja. Amina kan niet worden geëxecuteerd zolang zij haar baby borstvoeding geeft, dat wil zeggen niet voor januari 2004. De Unie heeft op 21 augustus 2002 in een verklaring haar ernstige bezorgdheid over de straf uitgesproken. De Unie heeft de regering van Nigeria aangespoord de doodstraf af te schaffen, of al eerste stap, een moratorium in te stellen. Tevens spreekt zij haar bezorgdheid uit over onmenselijke straffen die in bepaalde delen van Nigeria worden toegepast. De Commissie zal via haar delegatie in Abuja de ontwikkeling van de zaak Amina Lawal nauwlettend volgen. Tot nu toe zijn in Nigeria geen executies door middel van steniging uitgevoerd. Voor Nigeria heeft de Commissie in maart 2001 een toewijzing uit het 9de EOF van 222 miljoen opgenomen. Met inbegrip van niet-uitgegeven bedragen uit eerdere EOF's is in totaal 552 miljoen euro beschikbaar voor programmering.

De Unie volgt een soortgelijke benadering bij andere landen die wrede en onmenselijke straffen zoals steniging opleggen. In het geval van Iran heeft Amnesty International de executie van minsten 139 mensen in 2001 gemeld, waarbij van twee vrouwen werd gemeld dat zij door steniging ter dood zouden zijn gebracht. De Unie heeft bij de 56ste algemene vergadering van de Verenigde Naties een resolutie voorgesteld waarin onder andere het gebruik van dergelijke executies wordt betreurd, en deze kwestie wordt in de dialoog met de Iraanse autoriteiten ter sprake gebracht. De Commissie heeft in deze fase geen projectprogrammering voor Iran, maar in het verleden zijn een beperkt aantal activiteiten in sectoren als drugs en vluchtelingen gefinancierd.

De Commissie is niet in een positie om gedetailleerde informatie te verstrekken over landen die de sharia toepassen en over het exacte aantal stenigingen in elk van deze landen.

Alle overeenkomsten van de Gemeenschap met derde landen bevatten een clausule die stipuleert dat eerbiediging van de mensenrechten een essentieel onderdeel van de overeenkomst is. Indien een partij de verplichtingen op het gebied van mensenrechten niet nakomt, kan de overeenkomst worden opgeschort. De opschorting van hulp aan een land is echter in het algemeen schadelijker voor de armere bevolkingsgroepen en vermindert onze mogelijkheid om in dit soort gevallen druk uit te oefenen. Een dergelijke maatregel dient dan ook alleen in het uiterste geval te worden genomen.

(1) Beschikbaar op www.europa.eu.int/comm/external_relations/human_rights.