SCHRIFTELIJKE VRAAG E-2287/99

van Karin Riis-Jørgensen (ELDR) aan de Commissie

(13 december 1999)

Betreft: Recht op vrij verkeer van personen en Deense belastingregels

Als een Deen naar Spanje verhuist en als dit land daarmee zijn domicilie en het centrum van zijn belangen is geworden, dan wordt het pensioen van betrokkene volgens de Spaanse regels belast, maar als diezelfde Deen niet Spanje, maar Portugal als vestigingsplaats kiest, wordt zijn pensioen volgens de Deense belastingregels belast. Het fundamentele beginsel van het Verdrag is het vrije verkeer van personen. Kan de Commissie in dit geval belichten hoe het ontbreken voor een Deen van de mogelijkheid zich vrij te bewegen wegens het verschil in belastingheffing op pensioenen strookt met het genoemde fundamentele en allerbelangrijkste beginsel van het vrije verkeer van personen?

Is de Commissie niet van oordeel dat men, hoewel er geen Gemeenschapswetgeving bestaat over het recht om belasting te heffen over pensioeninkomsten in de EU, in de praktijk en in verband met het hierbovengenoemde voorbeeld het risico loopt dat een fundamentele EU-regel, namelijk die inzake het vrije verkeer, door nationale belastingregelingen op losse schroeven wordt gesteld?

Antwoord van de heer Bolkestein namens de Commissie

(6 januari 2000)

Het is juist dat de Europese burgers door het ontbreken van een harmonisatie van de inkomstenbelasting met uiteenlopende belastingregels te maken krijgen wanneer zij zich in een andere lidstaat gaan vestigen. Dit houdt in dat de hoogte van de belastingheffing verschilt, wat in sommige gevallen van invloed kan zijn op de beslissing om al dan niet naar een bepaald land te verhuizen.

Via meestal bilaterale akkoorden hebben de lidstaten een regeling getroffen voor de spreiding van de belastingrechten in situaties die geen zuiver binnenlands karakter hebben. Door deze akkoorden worden de belastingrechten over de betrokken staten verdeeld volgens de resultaten van bilaterale onderhandelingen. Een algemeen gebruikelijk patroon is het model van een bilateraal verdrag dat door de organisatie voor economische samenwerking en ontwikkeling (OESO) wordt aanbevolen. Artikel 18 van dat model is gekozen als artikel 18 van het Verdrag tussen Denemarken en Spanje van 3 juli 1972. Het bepaalt, rekening houdend met uiteenlopende regels voor overheidsbezoldigingen en pensioenen, dat pensioenen en andere soortgelijke bezoldigingen die aan een inwoner van een verdragsluitende staat worden uitgekeerd uit hoofde van zijn, vroegere werkzaamheden, alleen in die lidstaat belastbaar zijn.

Dat zelfde artikel is opgenomen in het verdrag tussen Denemarken en Portugal van 3 maart 1972. Dat verdrag is evenwel met ingang van 1 januari 1995 door Denemarken opgezegd, zodat Denemarken niet langer verplicht is het exclusieve recht om Deense pensioenen van emigranten te belasten aan Portugal over te laten.

Ondanks het ontbreken van een toepasbaar belastingverdrag zijn de twee lidstaten door de in het EG-Verdrag vastgelegde beginselen van het vrije verkeer in de Gemeenschap verplicht dubbele belastingheffing te voorkomen en af te schaffen, op zijn minst door een in de andere lidstaat betaalde belasting op hun eigen belastingaanslag te verrekenen. Zo heeft de Commissie weet van gevallen waarin Portugal heeft afgezien van de toepassing van zijn eigen belastingregels op Deense pensioenen die al in Denemarken waren belast.