SCHRIFTELIJKE VRAAG E-2904/97 van Hiltrud Breyer (V) aan de Commissie (17 september 1997)

Betreft: Giftige chemische stoffen in levensmiddelen

1. In hoeverre kan de Commissie meedelen of en hoe in de EU-lidstaten gevallen van MCS (Multi Chemical Sensitivity) wetenschappelijk gedocumenteerd zijn?

2. Is er een toename van allergieën in de lidstaten vastgesteld? Is er ook onderzoek gedaan naar het aantal patiënten dat aan MCS en/of IEI (Ideopathic Environmental Intolerances) lijdt? Is hun aantal gestegen?

3. Welke maatregelen denkt de Commissie te nemen wanneer mocht blijken dat een overheidsinstantie op het gebied van de volksgezondheid zwaar toxische stoffen heeft toegelaten alhoewel de toxiciteit en de gevolgen voor de mens en ongeboren leven reeds bekend waren?

4. Welke rechtssituatie doet zich voor voor betrokkenen wanneer een met belastinggelden gefinancierde studie tot de conclusie komt dat bepaalde stoffen zwaar toxisch zijn en desondanks zijn toegelaten?

5. Hoe staat de Commissie tegenover de inrichting van een fonds waaraan wordt deelgenomen door de internationale industrie?

6. Is de Commissie ervan op de hoogte dat bepaalde levensmiddelen, bijvoorbeeld hop, permethrine mogen bevatten, een stof die in de Golfoorlog als chemisch strijdmiddel werd gebruikt en die ook als pesticide wordt toegepast? In verschillende wetenschappelijke studies (bijvoorbeeld door Dr. Plygers (B) en Prof. Greyser, Bremen (D)) is vastgesteld dat pesticiden, zoals pyrethroïde, zwaar toxisch zijn wanneer zij met andere huishoudelijke chemische stoffen in aanraking komen. In Duitsland behoeven levensmiddelen die dergelijke stoffen bevatten tot dusver niet geëtiketteerd te worden.

Antwoord van de heer Flynn namens de Commissie (24 november 1997)

1. Het probleem van chemische hyper-reactiviteit, een onverklaarde versterkte reactie op chemische stoffen in concentraties die veel lager zijn dan die waarop de meeste mensen reageren, heeft in Europa en Noord-Amerika tot omvangrijke discussies geleid. Ten aanzien van deze aandoening, die ook vaak multiple chemical sensitivity (MCS), chronisch vermoeidheidssyndroom (CFS), sickbuildingsyndroom (SBS) of chemical hypersensitivity wordt genoemd (of daarmee in verband wordt gebracht), bestaat geen dwingend wetenschappelijk bewijs van het verband tussen de blootstelling aan bepaalde stoffen en de gevolgen voor de gezondheid.

De Commissie heeft een studie ondersteund over het bestaan en de aard van deze aandoening in een aantal lidstaten. Deze studie kwam in 1994 tot de conclusie dat wegens het gebrek aan gemeenschappelijke definities en diagnosen geen betrouwbare gegevens konden worden verzameld.

Het gebrek aan informatie is het gevolg van het feit dat het moeilijk is de betreffende situaties correct te beschrijven en de betrokken personen gedurende langere tijd te blijven volgen, ten einde latere gevoeligheden vast te stellen of tussen initiële en versterkende blootstellingen te onderscheiden.

Toch houden veel lidstaten bestanden bij van gegevens over blootstellingen of specifieke gebeurtenissen voor industriële, beroepsmatige en huishoudelijke omgevingen of over gevallen die verband houden met consumptiegoederen. Andere lidstaten beschikken over patiëntengegevens, die weliswaar niet gepubliceerd worden maar die kunnen worden gebruikt om de discussie te stimuleren of om hypothesen op te stellen voor wetenschappelijk werk.

2. De prevalentie van allergieën in de Gemeenschap neemt toe en symptomen van allergische aandoeningen worden nu bij circa een derde van de bevolking geconstateerd. Dat is ook de reden waarom de Commissie onlangs een voorstel voor een communautair actieprogramma inzake met milieuverontreiniging samenhangende ziekten binnen het actiekader op het gebied van de volksgezondheid heeft voorgelegd teneinde het probleem van de toenemende prevalentie van astma en allergieën in Europa aan te pakken ((PB C 214 van 16.7.1997. )).

De Commissie weet niet of er verslagen bestaan over een samenhang tussen het als MCS beschreven syndroom en allergieën.

3. De Commissie kan niet optreden tegen de toelating door de lidstaten van giftige stoffen die niet onder de Gemeenschapswetgeving vallen.

4. De Commissie is van mening dat deze kwestie onder de wetgeving van de lidstaten valt.

5. Krachtens het subsidiariteitsprincipe valt de eventuele oprichting van een fonds niet onder de bevoegdheid van de Commissie.

6. De Commissie is ervan op de hoogte dat permethrine, een insecticide, in alle lidstaten als een werkzame stof in gewasbeschermingsmiddelen mag worden toegepast. Deze stof behoort tot de 90 prioritaire stoffen die in het kader van Richtlijn 91/414/EEG van 15 juli 1991 betreffende het op de markt brengen van gewasbeschermingsmiddelen ((PB L 230 van 19.8.1991. )) op communautair niveau opnieuw moeten worden bekeken. Daarbij worden volgens erkende wetenschappelijke voorschriften de maximale residuwaarden in levensmiddelen, waaronder hop, vastgesteld waarbij een zo hoog mogelijk beschermingsniveau voor de gezondheid van mens en dier wordt gewaarborgd.

In de farmacologie en toxicologie zijn slechts zeer weinig stoffen bekend die bij gelijktijdige toediening een uitwerking hebben die groter is dan de som van de afzonderlijke uitwerkingen. Er bestaat momenteel weliswaar nog geen systematische wetenschappelijke werkwijze voor het onderzoeken van mogelijke gecombineerde uitwerkingen van verschillende pesticide-residuen, maar er zijn geen wetenschappelijke bewijzen van een gevaar voor de gezondheid van de consument door toegevoegde of synergistische uitwerkingen van pesticide-residuen in levensmiddelen. Zelfs wanneer synergismen zouden optreden, hetgeen onwaarschijnlijk is, dient men niet te vergeten dat de opname van pesticiden ten gevolge van de consumptie van voedingsmiddelen die residuen in de maximaal toelaatbare waarde bevatten, gewoonlijk verschillende orden van grootte onder de aan de hand van dierproeven vastgestelde toxicologische grenswaarden ligt.