SCHRIFTELIJKE VRAAG E-0205/03

van Manuel dos Santos (PSE) aan de Commissie

(3 februari 2003)

Betreft: Bedrijfssluiting

Vlak nadat ik de Commissie een vraag had gestuurd over de verplaatsing van de fabriek van C & J Clark van Castelo de Paiva (Portugal) naar India en eventueel naar Roemenië, kwam mij het bericht onder ogen dat het confectiebedrijf Gerry Weber plannen in dezelfde richting heeft en zijn fabrieken van Figueiró dos Vinhos (Portugal) naar het buitenland wil overhevelen.

Als deze bedrijfsverplaatsing doorgaat (of wanneer dit bedrijf gesloten wordt), zal de werkloosheid in deze regio aanzienlijk toenemen, met alle catastrofale maatschappelijke consequenties vandien.

Ook dit bedrijf zou aanspraak hebben gemaakt op omvangrijke communautaire subsidies en die ook gekregen hebben.

Ik erken dat de Europese Commissie als hoedster van de communautaire wetgeving het vrije verkeer en de marktwerking moet bevorderen, hoewel zij ook tot taak heeft ervoor te zorgen dat de vestigingscontracten op alle punten worden nageleefd.

Ook in dit geval bestaat er gerede twijfel of dit contract rigoureus in acht is genomen.

Kan de Commissie in het licht hiervan mededelen:

1. of zij van deze nieuwe bedrijfsverplaatsing in kennis is gesteld,

2. zo niet, of zij, van plan is stappen te ondernemen,

3. of zij van plan is communautaire wetten op te stellen die met inachtneming van het beginsel van vrij verkeer en de marktwerking kunnen bijdragen tot een beperking van dit soort speculatieve operaties, die indruisen tegen de belangen van de betrokken personen en regio's en het daadwerkelijke doel van communautaire subsidies ondermijnen?

Antwoord van mevrouw Diamantopoulou namens de Commissie

(20 maart 2003)

De Commissie is niet op de hoogte van de verplaatsing van het bedrijf in kwestie.

Wat het Europees Sociaal Fonds (ESF) betreft, wijst de Commissie de geachte afgevaardigde erop dat investeringen in permanente educatie in Portugal een absolute noodzaak zijn, met name om het concurrentievermogen van de economie van het land te versterken. Deze steun wordt net als de steun van het Europees Fonds voor regionale ontwikkeling (EFRO) toegekend door de lidstaat in het raam van een goedgekeurde overheidssteunregeling. De staat moet bijgevolg de communautaire concurrentieregels naleven, en met name de geldende richtsnoeren inzake regionale steunmaatregelen(1), die de Commissie in maart 1998 heeft goedgekeurd. Deze bepalen dat de gefinancierde activa behouden moeten blijven gedurende minstens vijf jaar vanaf het ogenblik waarop de investering waarvoor de steun is toegekend, is verwezenlijkt.

Verschillende communautaire richtlijnen kunnen van toepassing zijn in geval van bedrijfssluitingen met zware sociale gevolgen, met name collectief ontslag: Richtlijn 98/59/EG van de Raad van 20 juli 1998 betreffende de aanpassing van de wetgevingen van de lidstaten inzake collectief ontslag(2) en Richtlijn 94/45/EG van de Raad van 22 september 1994 inzake de instelling van een Europese ondernemingsraad(3). Deze richtlijnen voorzien in een voorafgaande informatie en raadpleging van de werknemersvertegenwoordigers over de beslissingen in kwestie om te proberen ontslagen te voorkomen of de sociale gevolgen ervan te verzachten.

Aangezien deze richtlijnen in het nationaal recht van de lidstaten zijn omgezet, dienen de bevoegde nationale overheden toe te zien op de correcte toepassing van deze regels.

Ook Richtlijn 2002/14/EG van het Europees Parlement en de Raad van 11 maart 2002 tot vaststelling van een algemeen kader betreffende de informatie en de raadpleging van de werknemers op nationaal vlak(4) ontwikkelt deze beginselen: ze bepaalt dat de werknemersvertegenwoordigers anticipatief en preventief moeten worden betrokken bij de strategische beslissingen van het bedrijf en bij de vermoedelijke evolutie van de werkgelegenheid in de onderneming. Deze richtlijn moet uiterlijk 21 maart 2005 zijn omgezet, maar de meeste lidstaten beschikken reeds over een aantal bepalingen op dat gebied.

In januari 2002 heeft de Commissie ook aan de Europese sociale partners voorgesteld dat ze de beginselen zouden vaststellen die de bedrijven in acht moeten nemen wanneer ze een herstructurering doorvoeren, en dat ze voor de geschikte middelen zouden zorgen om de naleving ervan in de hele Unie te waarborgen. Eind 2002 hebben de sociale partners besloten dat thema in hun meerjarenwerkprogramma op te nemen. De Commissie hoopt dat de inspanningen die in het kader van de Europese sociale dialoog worden geleverd, concrete en nuttige resultaten opleveren wat de invloed betreft op de wijze waarop de herstructureringen in Europa worden doorgevoerd.

(1) PB C 74 van 10.3.1998.

(2) PB L 225 van 12.8.1998.

(3) PB L 254 van 30.9.1994.

(4) PB L 80 van 23.3.2002.