SCHRIFTELIJKE VRAAG E-0341/01

van Karla Peijs (PPE-DE) en Bartho Pronk (PPE-DE) aan de Commissie

(13 februari 2001)

Betreft: Heffing van bijzondere gebruiksbelasting op auto's met een buitenlands nummerbord

De Nederlandse belastinginspectie treedt op tegen in het buitenland gestationeerde Nederlanders die voor langere tijd in het buitenland verblijven. Wanneer deze personen in het buitenland een auto huren om voor het weekeinde naar Nederland te gaan en vervolgens aan het einde van het weekeinde deze auto weer terugbrengen naar het buitenland, verplichten de Nederlandse belastingautoriteiten deze personen de volledige som van de bijzondere gebruiksbelasting te betalen over de huursom van de auto.

1. Waarom kan iemand die tijdelijk in het buitenland is gestationeerd, niet in het buitenland een auto huren die geen Nederlands nummerbord heeft wanneer deze persoon terug wil reizen naar zijn of haar thuisland?

2. In Nederland kent men de bijzondere gebruiksbelasting (een niet-geharmoniseerde belasting). Acht de Commissie het terecht dat Nederland in gevallen waarin mensen met buitenlandse huurauto's naar Nederland terugkomen bijzondere gebruiksbelasting heft?

3. Acht de Commissie het terecht dat, indien de betreffende persoon in dienst is van de Europese Centrale Bank en dus als ambtenaar van de ECB de immuniteit van deze Bank geniet, Nederland in dit geval bijzondere gebruiksbelasting heft? Acht de Commissie dit niet strijdig met de beginselen van de interne markt?

4. Is dit probleem ook in andere lidstaten bekend?

Antwoord van de heer Bolkestein namens de Commissie

(3 mei 2001)

Het essentiële criterium ten aanzien van het belastingvrije gebruik van een voertuig in een andere lidstaat dan die waar het voertuig is geregistreerd, is op grond van Richtlijn 83/182/EEG(1) de gewone verblijfplaats van de gebruiker van het voertuig. Deze verblijfplaats, zoals in detail gedefinieerd in artikel 7 van de richtlijn en de rechtspraak van het Hof, is de plaats waar de betrokkene het centrum van zijn persoonlijke en vermogensrechtelijke belangen heeft, en waar hij grootste deel van het jaar verblijft.

Onderscheid moet worden gemaakt tussen de volgende gevallen:

- Betrokkene heeft zijn gewone verblijfplaats in Duitsland, in de stad waar de Europese Centrale Bank is gevestigd en waar hij werkzaam is. Hij kan dan een voertuig met een kenteken van dat land gedurende ten hoogste zes maanden per jaar met volledige vrijstelling van belasting gebruiken in alle lidstaten, met inbegrip van de lidstaat waarvan hij de nationaliteit heeft of waaruit hij afkomstig is (Nederland).

- Betrokkene heeft zijn gewone verblijfplaats in de lidstaat waarvan hij de nationaliteit bezit of waaruit hij afkomstig is (in welk geval zijn verblijf in Duitsland niet meer dan tijdelijk is). De toepasselijke communautaire richtlijn voorziet dan niet in het recht om een voertuig dat in een andere lidstaat is gehuurd, met vrijstelling van belasting tijdelijk te gebruiken in de lidstaat waar hij zijn normale verblijfplaats heeft. Voornoemde richtlijn gaat uit van het principe dat de vrijstelling normaliter van toepassing is in andere lidstaten dan de lidstaat waar de gebruiker van het voertuig zijn normale verblijfplaats heeft. Er zijn hierop enkele uitzonderingen, maar het geval dat de geachte parlementsleden aan de orde stellen behoort daar niet toe.

Enkele punten verdienen aandacht:

a) Op grond van artikel 9 van de richtlijn mogen de lidstaten liberaler regels toepassen. Zij kunnen tijdelijk gebruik toestaan voor langere duur of in uitzonderingsgevallen en daarvoor al dan niet bepaalde fiscale voorwaarden stellen. De lidstaten maken vaak van deze mogelijkheid gebruik om te voorzien in situaties zoals die welke de geachte parlementsleden aan de orde stellen. Waarschijnlijk is het op grond van deze mogelijkheid dat Nederland bij niet vrijgesteld gebruik van een voertuig een periodieke belasting (motorrijtuigenbelasting) heft, wanneer het gebruik van een voertuig in Nederland niet onder de verplichte regels van de richtlijn valt.

b) Een nieuw voorstel van de Commissie voor een richtlijn tot wijziging van voornoemde richtlijn(3) voorziet in de mogelijkheid van belastingvrij gebruik van een personenvoertuig dat in een andere lidstaat is geregistreerd en ingevolge een in die lidstaat begonnen huurovereenkomst van een autoverhuurbedrijf wordt gehuurd door een ingezetene van de lidstaat van het tijdelijke gebruik, mits het gebruik niet langer dan acht dagen duurt. Dit voorstel is in februari 1998 aan de Raad voorgelegd. Het Parlement heeft op 18 juni 1998 een gunstig advies uitgebracht, maar het voorstel is nog steeds bij de Raad in behandeling.

Waar het bij praktijken als hierboven onder a) omschreven om lijkt te gaan, is het evenwicht tussen enerzijds het vrije verkeer van voertuigen op de Europese interne markt en anderzijds de legitieme financiële belangen van de lidstaten ten aanzien van de belastingheffing op voertuigen. Gelijksoortige gevallen betreffende andere lidstaten zijn door de Commissie aan de hand van dit beginsel behandeld. De diensten van de Commissie hebben met de Nederlandse autoriteiten contact opgenomen om na te gaan of in dit geval motorrijtuigenbelasting wordt geheven, dan wel een andere bijzondere belasting, en welke procedures van toepassing zijn.

Over de vraag wat in de praktijk de gewone verblijfplaats van de betrokkene is in het concrete geval dat in de vraag van de geachte parlementsleden aan de orde wordt gesteld, moet als praktisch probleem door de nationale autoriteiten worden beslist overeenkomstig artikel 7 van de richtlijn en de desbetreffende rechtspraak van het Hof.

Wat de bepalingen die van toepassing zijn op ambtenaren en personeelsleden van de Europese Gemeenschappen betreft, ziet de Commissie niet in hoe belasting van het particulier gebruik van het voertuig van een ambtenaar door een andere lidstaat dan die waar de instelling is gevestigd, in strijd kan zijn met het Protocol betreffende de voorrechten en immuniteiten van de Europese Gemeenschappen, dat ook op de Europese Centrale Bank van toepassing is(2) (in het betrokken geval artikel 12), verondersteld dat de betrokken ambtenaar zijn gewone verblijfplaats behoudt in de lidstaat waarvan hij de nationaliteit bezit of waaruit hij afkomstig is.

(1) Richtlijn 83/182/EEG van de Raad van 28 maart 1983 betreffende de belastingvrijstellingen bij de tijdelijke invoer van bepaalde vervoermiddelen binnen de Gemeenschap, PB L 105 van 23.4.1983, blz. 59.

(2) Krachtens artikel 23 van het Protocol, toegevoegd bij artikel 9, lid 5, van het Verdrag van Amsterdam.

(3) Richtlijn 83/182/EEG van de Raad van 28 maart 1983 betreffende de belastingvrijstellingen bij de tijdelijke invoer van bepaalde vervoermiddelen binnen de Gemeenschap, PB L 105 van 23.4.1983, blz. 59.