SCHRIFTELIJKE VRAAG E-2274/98

van Richard Corbett (PSE) aan de Commissie

(22 juli 1998)

Betreft: Grote supermarkten en verloedering van stadskernen

Is het de Commissie bekend dat een toenemend aantal buurtwinkels in stadskernen (bijvoorbeeld in Liverpool) sluit omdat er steeds meer supermarkten en inkoopscentra buiten de steden komen?

Weet zij dat ouderen en mensen zonder auto deze grote supermarkten moeilijk kunnen bereiken om hun eerste levensbehoeften in te kopen?

Is de Commissie van mening dat met dergelijke sociale kosten rekening moet worden gehouden wanneer wordt besloten toestemming te verlenen voor dergelijke grote supermarkten?

Welke maatregelen neemt de Commissie om achter de feiten in verband met dit probleem te komen en manieren voor te stellen om de problemen op te vangen?

Antwoord van de heer Papoutsis namens de Commissie

(5 oktober 1998)

De Commissie is sinds lang op de hoogte van de problemen van buurtwinkels als gevolg van het toenemend aantal supermarkten en inkoopscentra buiten de steden. De gevolgen hiervan zijn vooral merkbaar in afgelegen landelijke gebieden en verloederende stadswijken, waarbij het laatstgenoemde probleem wellicht het grootst is omdat het minder algemeen wordt onderkend maar niettemin het verval van de wijk versnelt.

Buurtwinkels worden veelal als een ontmoetingsplaats in hun omgeving beschouwd en sluiting ervan kan daarom een aantasting van de plaatselijke sociale structuur betekenen. Dit heeft vooral ernstige gevolgen voor mensen die om financiële redenen of in verband met hun leeftijd of ziekte geen auto hebben en daardoor nog eerder in een sociaal isolement raken.

De Commissie is voornemens om in het kader van de follow-up van zijn mededeling "Aanzet tot een actieve benadering van de steden in de Europese Unie"(1) een actieprogramma te presenteren waarin de nadruk ligt op de problemen rond de uitdijende stedelijke gebieden en de toenemende afstanden die in steden moeten worden afgelegd. Op het concept van de compacte stad is al nadruk gelegd in het ontwerp van het Europees ruimtelijk ontwikkelingsperspectief dat in juni 1998 in Glasgow tijdens de vergadering van de voor regionaal beleid en ruimtelijke ordening bevoegde ministers werd gepresenteerd. De afgifte van bouwvergunningen voor grote inkoopscentra buiten de steden behoort niet tot de bevoegdheden van de Commissie, maar bovengenoemde beleidsstukken kunnen worden gebruikt als referentiekader voor maatregelen op nationaal en plaatselijk niveau.

Een gedeeltelijke oplossing voor de concurrentieproblemen van buurtwinkels kan gezocht worden in coöperatieve structuren zoals inkoopcombinaties, vrijwillige ketens en franchising. De Commissie onderzoekt op het ogenblik of wijziging van de huidige mededingingsregels dergelijke samenwerkingsvormen kan bevorderen.

In het kader van het programma "Commerce 2000" van de Commissie(2), bedoeld om de concurrentiepositie van kleine winkels te verbeteren, wordt een onderzoek gedaan naar de voornaamste problemen in verloederende stedelijke gebieden. De resultaten worden naar verwachting tijdens een in het eerste kwartaal van 1999 in Brussel te houden conferentie gepresenteerd. Daarbij zal onder meer aandacht worden besteed aan de ervaringen van lidstaten die middelen uit de Europese structuurfondsen ook voor de handelssector hebben gebruikt. Zo kan hopelijk de beste aanpak worden bepaald, indien mogelijk met gebruik van moderne managementmethodes zoals elektronische handel, opleidingen voor winkeliers, betere financieringsmogelijkheden, inkoopcombinaties en multifunctionele winkels.

De Commissie heeft in het kader van het communautair initiatief URBAN(3) een operationeel plan ter bestrijding van de ontwikkelingsachterstand en criminaliteit in Merseyside goedgekeurd. Er zijn subprogramma's vastgesteld voor de wijken North Huyton, Netherton en Central Liverpool die voor 48,5 % uit communautaire structuurfondsen worden gefinancierd. De maatregelen in deze subprogramma's zijn gericht op economische ontwikkeling van de wijken en de bevordering van duurzame economische activiteiten.

Er is gesproken over de mogelijkheid dat afgevaardigden van Liverpool met afgevaardigden van andere Europese steden met soortgelijke problemen samenkomen om naast bovengenoemd onderzoek een eerste analyse van de problemen te verrichten.

(1) Mededeling van de Commissie: document COM(97) 197 def.

(2) Document COM(96) 591 def.: Voorstel voor een Besluit van de Raad betreffende een derde meerjarenprogramma voor het midden- en kleinbedrijf (MKB) in de Europese Unie (1997-2000).

(3) Mededeling van de Commissie 96/C 200/4 van 10.7.1996.