SCHRIFTELIJKE VRAAG E-0951/96 van Viviane Reding (PPE) aan de Commissie (26 april 1996)

Betreft: Problemen bij douanecontroles

Welke maatregelen denkt de Commissie te nemen als reactie op de volgende kritieken die door het Comité van de Unie van financieel personeel op 22 september 1995 werden geformuleerd?

Het betreft hier het feit dat de kwaliteit van de douanecontroles herhaaldelijk niet voldoet aan de te stellen eisen. In de praktijk wordt de douanecontrole gekenmerkt door een vloed van informatie en goederen door het massavervoer. Een en ander is met de tot nu toe toegepaste controlemethodes niet meer in de hand te houden.

De administratieve afwikkeling van de procedures is met het oog op de steeds meer optredende vervalsingen onvoldoende.

Goederencontroles vinden nauwelijks meer plaats en de controles van afzenders en bestemming zijn onvoldoende, terwijl het afstempelen van papieren inmiddels ouderwets is. Zwakke plekken zijn ook de procedures die zijn ingesteld voor het massavervoer, namelijk de vereenvoudigingsprocedures en de verzendprocedure.

Het inklaren staat meestal in het teken van de verkeersdrukte en kan zich niet concentreren op gevoelige sectoren.

De materiële uitrusting van de douanekantoren is vaak onvoldoende. De informatieverwerking is gebrekkig, of deze nu gecentraliseerd of gedecentraliseerd is.

Antwoord van de heer Monti namens de Commissie (3 juli 1996)

Hoewel de Commissie met belangstelling nota neemt van de adviezen en aanbevelingen van de UPF (Unie van financieel personeel), een syndicale organisatie waarmee zij sedert jaren goede betrekkingen onderhoudt, wil zij de door deze groepering geformuleerde kritiek toch in de juiste context te plaatsen.

Het communautair douanewetboek ((Verordening (EEG) nr. 2913/92 van de Raad van 12 oktober 1992, PB nr. L 302 van 19.10.1992. )) en de bepalingen ter uitvoering daarvan ((Verordening (EEG) nr. 2454/93 van de Commissie van 2 juli 1993, PB nr. L 25.3 van 11.10.1993, laatstelijk gewijzigd bij Verordening (EG) nr. 482/96 van de Commissie van 19 maart 1996, PB nr. L 70 van 20.3.1996. )), die zowel een codificatie als een vereenvoudiging van de douanewetgeving vormen, worden door vijftien verschillende douaneadministraties toegepast, met strikte inachtneming van het subsidiariteitsprincipe en onder rechtstreekse verantwoordelijkheid van de Lid-Staten. De regelgevende bevoegdheden van de Commissie ter zake zijn zeer beperkt. Vooral omdat alle vraagstukken met betrekking tot de personele en materiële organisatie uitsluitend onder de bevoegdheid van de Lid-Staten vallen.

Ten einde niettemin een uniforme toepassing van de communautaire douanevoorschriften aan de buitengrenzen van de Gemeenschap te waarborgen, spant de Commissie zich in om het gebruik te bevorderen van procedures die de doeltreffendheid van deze vijftien administraties waarborgen, met name op het gebied van de douanecontroles, de vereenvoudigde procedures en de ontwikkeling van de informatica. Een aantal van deze maatregelen is opgenomen in het voorstel voor een beschikking houdende goedkeuring van een actieprogramma van de Gemeenschap op douanegebied (Douane 2000) ((Gemeenschappelijk standpunt: PB C 37 van 9.2.1996. )) dat de Commissie op 6 april 1995 aan het Parlement en de Raad heeft voorgelegd.

In verband met de douanecontroles zij erop gewezen dat het materieel onmogelijk is bij alle goederenzendingen systematisch een fysieke of documentaire controle te verrichten. Dit zou immers het vlotte verloop van het legitieme handelsverkeer in het gedrang brengen en het personeel en de financiële middelen van de douaneadministraties te sterk belasten. Om niettemin de correcte afwikkeling van de in- en uitvoertransacties te waarborgen dienden derhalve overal in het douanegebied van deGemeenschap nieuwe werkmethoden te worden ontwikkeld. Zo is de Commissie er voorstander van dat een beroep wordt gedaan op technieken van risicoanalyse waardoor van tevoren, aan de hand van doelgerichte parameters, die zendingen kunnen worden aangewezen die grondig dienen te worden gecontroleerd. Richtsnoeren ten behoeve van de douanediensten werden met de hulp van de Lid-Staten uitgewerkt. Ook technieken op het gebied van de accountantscontrole worden door de diensten van de Commissie ontwikkeld om het interne functioneren van ondernemingen voor en na de afhandeling van de douaneformaliteiten na te gaan. Richtsnoeren, gebaseerd op de bestaande richtsnoeren voor de risicoanalyse, worden momenteel uitgewerkt. Deze nieuwe werkmethoden laten toe fraude te voorkomen en deze doeltreffend te bestrijden, dank zij een concentratie van de beschikbare middelen op de risicosectoren, door onregelmatigheden vroegtijdig zijn op te sporen. Ondanks het gebruik van dergelijke werkmethoden kan het gebruik van stempels op de in het douanewetboek vastgestelde wijze evenwel niet worden afgeschaft, aangezien deze stempels, in de gevallen waarin uitdrukkelijk in hun gebruik is voorzien, het materiële bewijs leveren dat de formaliteiten vervuld zijn (bij voorbeeld bij de uitvoerprocedures).

Voorts onderzoekt de Commissie momenteel op welke wijze de vereenvoudigde procedures worden gebruikt. Zij wil de uniforme toepassing daarvan bevorderen op voorwaarde dat de betrokken handelaren de nodige waarborgen leveren. Zo werd in dit verband in 1996 een monitoringactie opgezet om de toepassing van deze vereenvoudigde procedures in de Lid-Staten in de praktijk te evalueren.

In verband met de uitrusting van de douanediensten is de Commissie voornemens de computerisering van de douaneprocedures in het algemeen te bevorderen in het kader van een beleid dat rekening houdt met de in de Lid-Staten reeds bestaande systemen. Met de hulp van de Lid-Staten werd reeds een grondig onderzoek aangevat. Op het gebied van het communautair en het gemeenschappelijk douanevervoer is de computerisering van de procedures gepland voor 1998 zodat fraude doeltreffender kan worden bestreden. Momenteel omvat het berichtenuitwisselingssysteem Scent een systeem dat vroegtijdig alarm slaat en dat reeds bepaalde resultaten oplevert, met name voor de grote goederenstromen van gevoelige produkten.

In het algemeen zij er op gewezen dat de rol van de douane in de huidige context bijzonder strategisch en delicaat is. De administraties die de douanewetgeving moeten toepassen, dienen het evenwicht te handhaven tussen de doeltreffendheid van de controles en de vergemakkelijking van het legitieme handelsverkeer. Hun rol is immers de burgers en de economie te beschermen, zonder daarbij het vlotte verloop van de internationale handel, die fundamenteel is voor de welvaart van de Lid-Staten, in het gedrang te brengen. Hiertoe zal de Commissie, als hoedster van de verdragen, alle mogelijke adviezen van haar handelspartners in welwillende overweging nemen ten einde een evenwichtig beheer van de Douane-unie te waarborgen.