SCHRIFTELIJKE VRAAG E-2274/01

van Erik Meijer (GUE/NGL) aan de Commissie

(31 juli 2001)

Betreft: Wijze van terugvordering van ten onterechte aan Nederland uitgekeerde bedragen uit fondsen van de Europese Unie

1. Heeft de Commissie op 22 juni in de joint working group voor sociale zaken en financiën aangekondigd dat zij 200 miljoen zal terugvorderen van Nederland vanwege ten onrechte uitbetaalde ESF-subsidies in de periode 1994-1996, met name in de stad Rotterdam en de provincie Gelderland, en start zij half juli 2001 met een art. 24-procedure die binnen twee maanden tot terugbetaling moet leiden?

2. Blijft deze terugbetalingsverplichting beperkt tot 200 miljoen, of is deze onderdeel van een aanmerkelijk grotere claim vanwege voortgezet of uitgebreid misbruik in een latere periode? Wat is de omvang van deze claim? Is de Commissie reeds zeker van de hardheid van deze claim?

3. Kan de Commissie bevestigen dat van de helft door ESF-subsidies te dekken kosten van werkgelegenheidsprojecten nog nooit zo'n hoog bedrag is teruggevorderd?

4. Heeft de Commissie de Nederlandse regering in maart in het bezit gesteld van haar controlerapport over de uitvoeringsorganisatie van het Regionaal Bestuur Arbeidsvoorziening (RBA) in de provincie Zeeland?

5. Naar welke andere RBA's wordt nog onderzoek gedaan? Wanneer staan deze rapporten ter beschikking van de Nederlandse regering? Op welk moment zijn deze rapporten beschikbaar voor de leden van het Europese en het Nederlandse parlement?

6. Kan de Commissie aangeven of de wijze waarop Nederland omgaat met gelden uit fondsen van de Europese Unie verschilt van de wijze waarop andere lidstaten daarmee omgaan? Is het misbruik groter, kleiner of gericht op andere onderdelen?

7. Kan de Commissie de mededelingen in Nederlandse kranten bevestigen dat het te lang duurt voordat Nederland duidelijkheid geeft over de ten onrechte uitgekeerde bedragen, en dat zij derhalve zelf rechtstreeks wil ingrijpen?

8. Kan de Commissie tevens bevestigen dat zij reeds bij voorbaat weinig gewicht toekent aan een Nederlands onderzoeksrapport (commissie-Koning) dat eind augustus zal verschijnen, en dat zij derhalve niet op grondslag van dit rapport onderhandelingen zal voeren met de Nederlandse regering?

(bron: Trouw 10.7.2001, Nederlands Dagblad 11.7.2001)

Antwoord van mevrouw Diamantopoulou namens de Commissie

(10 oktober 2001)

1. De Commissie heeft in de Gezamenlijke Werkgroep aangekondigd dat zij op het punt staat de art. 24-procedure(1) te starten om 203 miljoen aan ESF-subsidies voor de periode 1994-1996 terug te vorderen. Om een dubbele berekening te vermijden, houdt dit cijfer geen rekening met naar aanleiding van onregelmatigheden in Gelderland/Rijnmond terug te vorderen bedragen waarvoor reeds een afzonderlijke art. 24-procedure is gestart. Het starten van de art. 24-procedure voor 1994-1996 is op 20 juni 2001 formeel aan de Nederlandse autoriteiten bekendgemaakt. Nederland beschikte over twee maanden tijd om te reageren.

2. De terugbetalingsverplichting betreft alleen de jaren 1994-1996. Het kan evenwel niet worden uitgesloten dat ook voor de jaren 1997-1999 een terugvordering nodig zal blijken. Dit kan echter pas na beëindiging van de controles in Nederland worden bevestigd.

3. Nooit tevoren is een zo'n hoog bedrag aan ESF-subsidies teruggevorderd.

4. Het ontwerp-rapport over het Regionaal Bestuur Arbeidsvoorziening van de provincie Zeeland is voor commentaar naar de Nederlandse autoriteiten gezonden. Het definitieve controlerapport zal door de Commissie pas na ontvangst van de opmerkingen van de Nederlandse autoriteiten worden goedgekeurd.

5. In het verleden is naar alle Regionale Besturen Arbeidsvoorziening onderzoek gedaan. Deze rapporten zijn steeds ter beschikking van de Nederlandse autoriteiten gesteld. De Commissie heeft er geen bezwaar tegen dat de Nederlandse regering de leden van het Nederlandse parlement van deze rapporten in kennis stelt. Voor wat de nog niet goedgekeurde rapporten betreft, wijst de Commissie echter elke verantwoordelijkheid af, indien door de bekendmaking ervan aan derden schade wordt berokkend. Onder dezelfde voorwaarden is de Commissie er ook toe bereid de leden van het Europees Parlement in kennis te stellen van deze ontwerp-rapporten.

6. Onregelmatigheden bij het gebruik van de structuurfondsen kunnen in alle lidstaten voorkomen. In Nederland kon niet systematisch worden aangetoond dat een voldoende mate aan medefinanciering aanwezig is. De aard van dit probleem betreft grote onderdelen van de ESF-subsidies en daarom zijn de teruggevorderde sommen ook zo groot. In het kader van de uitvoering van de ESF-subsidies in de lidstaten is dit soort algemeen probleem zeldzaam.

7. In het geval van Nederland is het ESF-probleem erg ingewikkeld. Duizende projecten moeten worden gecontroleerd en dat vergt onvermijdelijk veel tijd. De Commissie is niet voornemens rechtstreeks tussenbeide te komen. De voor de periode 1994-1996 gestarte art. 24-procedure is gebaseerd op een Nederlands controlerapport. Ook voor de jaren 1997-1999 moet Nederland controlerapporten overleggen die de Commissie in staat stellen voor eind juni 2002 de programmaperiode 1994-1999 financieel af te sluiten.

8. De Commissie hecht groot belang aan de publicatie van het rapport van de heer Koning en neemt zich voor dit rapport zorgvuldig te bestuderen. Wat echter de financiële vervolgcontrole betreft, zal de Commissie in de eerste plaats stoelen op de officiële controlerapporten van het Nederlandse ministerie van Sociale Zaken.

(1) Artikel 24 van Verordening (EEG) nr. 4253/88 van de Raad van 19 december 1988 tot vaststelling van toepassingsbepalingen van Verordening (EEG) nr. 2052/88 met betrekking tot de coördinatie van de bijstandsverlening uit de onderscheiden Structuurfondsen enerzijds en van die bijstandsverlening met die van de Europese Investeringsbank en de andere bestaande financieringsinstrumenten anderzijds, PB L 374 van 31.12.1988.