NL Publicatieblad van de Europese Unie CE 84/288

(2004/C 84 E/0334)

SCHRIFTELIJKE VRAAG E-4045/03

van Joan Colom i Naval (PSE) aan de Commissie

(12 januari 2004)

Betreft: Vervuiling van grondwater in Catalonië

Volgens het „risicoverslag 2003” van het Instituut voor veiligheidsstudies is het grondwater van een derde van de gemeenten in Catalonië (306 van de 946) ernstig vervuild door nitraten, als gevolg van overmatige bemesting.

Het Hof van Justitie heeft Spanje op 1 oktober 1998 veroordeeld in de zaak C-71/97, wegens het niet naleven van de bepalingen van richtlijn 91/676/EEG (1), en opnieuw op 13 april 2000 in de zaak C-274/98, wegens een inbreuk op artikel 5 van dezelfde richtlijn.

Kan de Commissie mededelen hoe de naleving van de richtlijn wordt gecontroleerd? Hoe verklaart de Commissie de toename met meer dan 50 % van het aantal gemeenten waarvan het grondwater met nitraten is vervuild? Welke maatregelen is de Commissie van plan te treffen om dit probleem, dat een derde van de Catalaanse gemeenten betreft, op te lossen zonder gevaar voor de bevolking? Acht de Commissie deze situatie compatibel met de overheveling van water van de Ebro naar andere gebieden in Spanje?

Antwoord van mevrouw Wallström namens de Commissie

(24 februari 2004)

Na de uitspraken van het Europees Hof van Justitie in de zaken C-71/97 en C-274/98 heeft Spanje diverse maatregelen genomen die ervoor moeten zorgen dat voldaan wordt aan de bepalingen van Richtlijn van de Raad 91/676/EEG van 12 december 1991 inzake de bescherming van water tegen verontreiniging door nitraten uit agrarische bronnen, hierna de „Nitratenrichtlijn” genoemd. De Commissie heeft bij de uitoefening van haar controlerende functie opgemerkt dat deze maatregelen wellicht niet voldoende zijn.

Wat de situatie in Catalonië betreft, hebben de Spaanse autoriteiten in 1998 zes voor nitraten kwetsbare zones (NVZs) (2) binnen deze Autonome Gemeenschap aangewezen. Volgens de beoordeling van de Commissie dienden er meer kwetsbare zones in Catalonië te worden vastgesteld.

De juiste aanduiding van NVZs is de eerste stap in het beheersen van nitraatverontreiniging. Er moeten geschikte actieprogramma's opgesteld worden in NVZs, ter uitvoering van een uitgebreide reeks maatregelen voor bemesting, bodembeheer, beheer van dierlijke mest en de verplichte toepassing van de wet inzake landbouwpraktijken.

De Autonome Gemeenschap van Catalonië heeft een Wet voor goede landbouwpraktijken (3) opgesteld, een actieprogramma voor bepaalde NVZs (4), en een decreet over mestbeheer (5). De effecten die de maatregelen hebben op de kwaliteit van het water, met name het grondwater, zullen echter waarschijnlijk pas op termijn significant zijn, vanwege het „tankeffect” van de bodem en het grondwater. Verder blijkt uit de beoordeling van de Commissie dat het actieprogramma van de Autonome Gemeenschap Catalonië verbeterd moet worden om het volledig te doen aansluiten op de Nitratenrichtlijn.

De belangrijkste vereiste wijzigingen kunnen als volgt worden samengevat:

— een vermindering van de totale toepassing van stikstof, die op dit moment voor bepaalde gewassen erg hoog is;

— een indicatie van de minimum opslagcapaciteit voor dierlijke mest met bijvoorbeeld een richtwaarde voor 6 maanden (6) (inclusief referentiewaarden waarmee berekend kan worden of aan de eis voldaan is), aangezien de huidige bepalingen die de minimum opslagcapaciteit koppelen aan de eisen voor het bemestingsplan te vaag zijn);

— een kwantificering van de maximaal toegestane stikstofverliezen door vervluchtig ing uit dierlijke mest zoals genoemd in decreet 220/2001, bijlage (e);

— een definitie van de minimum stikstofefficiëntie-eisen bij de toepassing van dierlijke mest;

— voldoen aan de grenswaarde van 170 kilogram (kg) N per hectare (ha) voor dierlijke mest (het Actieprogramma voorziet in 210 kg/ha en er is geen wijziging aan de Commissie gemeld sinds december 2002, de uiterste datum die was vastgelegd voor de inwerkingtreding van de 170 kg/ha N-norm).

Naar aanleiding van deze constateringen heeft de Commissie actie ondernomen om ervoor te zorgen dat de bepalingen van Richtlijn 91/676/EEG op de juiste wijze door de Spaanse overheid correct worden toegepast. Na een interventie door de Commissie hebben de Spaanse autoriteiten hun voornemen aangekondigd om het actieprogramma zoals opgesteld door de Autonome Gemeenschap van Catalonië te wijzigen.

Tenslotte ziet de Commissie geen verband tussen dit geval en het project om water vanuit de Ebro over te hevelen naar andere delen van Spanje.

(1) PB L 375 van 31.12.1991, blz. 1.

(2) Decreet nr. 283 van 21 oktober 1998.

(3) Besluit van 22 oktober 1998, DOGC 2761 van 9 november 1998.

(4) Decreet nr. 205 van 13 juni 2000.

(5) Decreet 220/2001 van 1 augustus 2001, DOCG 3477 van 7 augustus 2001.

(6) Op dit moment wordt verwezen naar een minimum opslagcapaciteit van vier tot zes maanden in de code van goede landbouwpraktijken (paragraaf 8.2.1.b), waarvan de toepassing verplicht is in NVZs.