SCHRIFTELIJKE VRAAG P-4157/00

van Mauro Nobilia (UEN) aan de Commissie

(9 januari 2001)

Betreft: De woekerdrempel bij de rente die de Italiaanse banken berekenen

In Italië wordt de woekerdrempel voor rente die de banken berekenen ieder trimester door de Italiaanse Bank formeel vastgesteld overeenkomstig wet nr. 108/96, waardoor in feite een tegen vaste rente afgesloten hypotheek wordt omgezet in een hypotheek tegen variabele rente. Bij het recente vonnis van 17 november 2000 heeft het Italiaanse Hof van Cassatie renten die de wettelijk vastgestelde woekerdrempel overschrijden als woekerrente en dus als onwettig gedefinieerd. Dit vonnis is nog verder gegaan

door het principe vast te leggen dat wie indertijd rente heeft geïnd die hoger is dan de marktwaarde, een onwettige handeling heeft verricht (t.w. op de datum van de betaling van de rente), waardoor het vastgestelde principe met terugwerkende kracht kan worden ingevoerd. Deze situatie heeft de consumentenverenigingen ertoe gebracht te vragen om terugbetaling van de hogere renten die zijn betaald, ook op hypotheken die voor de inwerkingtreding van de antiwoekerwet van april 1996 zijn aangegaan. De ABI (vereniging van Italiaanse banken) die alle Italiaanse kredietinstellingen vertegenwoordigt, heeft echter de wettigheid bevestigd van de voorwaarden zoals zij indertijd werden vastgesteld door de overeenkomstsluitende partijen en verklaarde bovendien dat de gevolgen van het vonnis van het Hof van Cassatie voor vele kredietinstellingen onhoudbaar waren en zouden leiden tot een overeenkomstige vermindering van de renten voor spaarrekeningen op lange termijn en verhoging door de banken van de renten voor nieuwe leningen. De ABI oefende derhalve sterke druk uit om herziening van de wet 108/96 te krijgen, alsmede de legalisatie van de onwettige handelingen van de instellingen die lid van de ABI zijn, ten nadele van de gebruikers van de bankdiensten.

Kan de Commissie derhalve:

- nagaan of het bovenstaande waar is,

- nagaan of het uniforme gedrag van de kredietinstellingen in het verleden en nu niet kan worden beschouwd als een overeenkomst tussen ondernemingen, hetgeen kan leiden tot concurrentievervalsing op de communautaire interne markt,

- of het wenselijk is de mogelijkheid na te gaan in het kader van de Gemeenschapswetgeving maatregelen te treffen ten behoeve van de bescherming van de belangen van de burgers en de ondernemingen die de kredietinstellingen onrechtmatig bedragen hebben betaald wegens renten die onwettig zijn verklaard omdat zij de wettelijk vastgestelde woekerdrempel overschrijden?

Antwoord van de heer Bolkestein namens de Commissie

(7 februari 2001)

Reeds tweemaal werd in verband met Italiaanse wet nr. 108/96 inzake woekerrente klacht bij de Commissie ingediend. De eerste klacht was afkomstig van de ABI (Associazione Bancaria Italiana) en de AIBE (Associazione Italiana Banche Estere); de tweede klacht werd ingediend door de Europese Bankfederatie. De klachten zijn ingeschreven onder nr. 2000/5209 en de Commissie heeft de Italiaanse regering per brief van 22 december 2000 verzocht haar opmerkingen over deze gehele zaak kenbaar te maken.

De Commissie is zich bewust van de verschillende problemen die de betreffende bepalingen, hun interpretatie of hun wijziging kunnen veroorzaken voor het Gemeenschapsrecht en zij wil haar kennis terzake uitbreiden.

Zij zal niet nalaten op basis van een dergelijke analyse alle nodige maatregelen te nemen.

De Commissie zal het nodige doen om erop toe te zien dat de in de artikelen 81 en 82 (ex artikelen 85 en 86) van het EG-Verdrag bepaalde mededingingsregels worden nageleefd en zij zal hierbij met name rekening houden met de informatie die zij onlangs van een consumentenvereniging heeft ontvangen.