NL Publicatieblad van de Europese Unie CE 88/725

(2004/C 88 E/0746)

SCHRIFTELIJKE VRAAG P-1200/04

van Charles Tannock (PPE-DE) aan de Commissie

(14 april 2004)

Betreft: Erkenning door de EU van de vorderingen van de Oekraïne bij het verwerven van de Status van de markteconomie

De beoordeling van de verenigbaarheid van de economie van de Oekraïne met de door de antidumping wetgeving van de EU verlangde criteria lijkt te stagneren. Dit proces werd begonnen in september 2000, toen de Oekraïne de bijzondere Status van markteconomie werd verleend, en in oktober 2000 werden onderhandelingen begonnen over het verkrijgen van de volledige Status van markteconomie. De Europese Commissie heeft, zoals de gebruikelijke praktijk verlangt, de naleving van de Oekraïne onderzocht van een aantal hoofdstukken van de Status van markteconomie, en met name de niet-inmenging door de staat in het besluitvormingsproces van ondernemingen en de verdeling van het ondernemingsvermogen, een duidelijke ondernemingsboekhouding en procedures voor onafhankelijke accountantscontrole, het voortbestaan van marktdistorsies ter gevolgen van de centraal geleide economie in de periode van de Sovjetunie, wettelijke zekerheid omtrent rechtsaanspraken en faillissementsprocedures overeenkomstig internationale normen, alsmede het hebben van een vrij, door de markt bepaald wisselkoersmechanisme.

In september 2002 heeft de heer Prodi de heer Leonid Kuchma van de Oekraïne ontmoet en hem verzekerd dat de EG, binnen zes maanden na het verkrijgen van uitvoerige antwoorden van de regering van de Oekraïne over de marktstatus van de Oekraïense economie, haar besluit kenbaar zal maken. Ondanks verdere navraag tijdens de vierde en zesde Samenwerkingscommissie EU-Oekraïne en nadere verzekeringen door het lid van de Commissie, de heer Lamy, van de bereidheid van de Oekraïne in oktober 2003, heeft de Oekraïne nog steeds geen antwoord gehad over de vraag of het land de volledige Status van markteconomie wordt toegekend. Bovendien zijn de afgelopen drie jaar verdere verbeteringen van de Oekraïense economie tot stand gekomen. Het BNP bijvoorbeeld is tussen 2002 en 2003 met 8,5 % gestegen, er is thans geen overheidsbemoeiing meer met het besluitvormingsproces van ondernemingen, er bestaande gelijke rechten voor de bedrijvigheid van ondernemingen ongeacht hun eigendomsvorm, de prijzen worden vrijwel geheel bepaald door het vrije marktmechanisme en niet langer door de staat, en meer dan 90 % van de markt is in particuliere handen terwijl minder dan 10 % van de markt in handen van de overheid is.

Draalt de Commissie, gezien deze objectieve feiten en het geopolitiek geïnspireerde besluit om Rusland de volledige Status van markteconomie toe te kennen, opzettelijk met haar besluit vanwege politieke redenen, in plaats van de vereiste economische criteria strikt toe te passen?

Antwoord van de heer Lamy namens de Commissie

(30 april 2004)

De beoordeling of een land de status van markteconomie moet worden verleend ten behoeve van onderzoeken in het kader van de handelsbescherming is een technische analyse, met zeer specifieke praktische parameters die erop gericht zijn te garanderen dat voor onderzoeken in het kader van de handelsbescherming kan worden vertrouwd op de kosten en de prijzen van bedrijven.

Er zij op gewezen dat de Commissie elke aanvraag voor de status van markteconomie op zijn eigen merites beoordeelt en hiertoe liever geen vergelijkingen maakt met andere landen die een dergelijke aanvraag hebben gedaan.

De Commissie heeft de officiële aanvraag van Oekraïne om verkrijging van de status van markteconomie voor onderzoeken in het kader van de handelsbescherming in mei 2002 ontvangen. De voorlopige beoordeling van de Commissie is in maart 2003 uitgebracht. Daarin zijn vijf gebieden aangegeven waarop aanvullende informatie of verdere voortgang werd vereist. Oekraïne heeft de gevraagde informatie in drie fasen toegestuurd, namelijk in juni 2003, in december 2003 en in januari 2004.

Het lid van de Commissie dat Handel in zijn portefeuille heeft, heeft sindsdien nog geen garantie afgegeven dat Oekraïne klaar is om de status van markteconomie te krijgen. De diensten van de Commissie die zich bezighouden met handelsbescherming, hebben zich ertoe verbonden hun beoordeling over de voortgang op vijf in maart 2003 aangegeven problematische gebieden in april 2004 af te ronden. Dit document zal niet lang daarna beschikbaar worden gesteld aan de lidstaten en aan de Oekraïense autoriteiten.

De beoordeling van de status van markteconomie zal derhalve binnenkort volledig zijn afgerond. In dit verband verwelkomt de Commissie de voortgang die Oekraïne heeft geboekt bij zijn economische hervormingen, waarmee dat land een stap heeft gezet op weg naar beantwoording aan de criteria voor de status van markteconomie. De Commissie blijft zich onverminderd inzetten voor het verlenen van de status van markteconomie aan Oekraïne, zodra voldoende voortgang is geboekt op de aangegeven probleemgebieden en zodra aan de technische voorwaarden hiervoor is voldaan.

Ook moet in herinnering worden gebracht dat individuele Oekraïense bedrijven een aanvraag kunnen doen om te worden behandeld als marktgericht bedrijf.