SCHRIFTELIJKE VRAAG E-3344/02

van Erik Meijer (GUE/NGL) aan de Commissie

(26 november 2002)

Betreft: Het vertragen van een verplichte waarschuwing tegen het ontstaan van infantiel botulisme bij baby's als gevolg van het eten van honing

1. Is het de Commissie bekend dat kinderen beneden de leeftijd van een jaar, van wie de darmflora nog niet volledig is ontwikkeld, als gevolg van het eten van honing kunnen worden besmet met bacteriën die botulisme veroorzaken, en dat dit infantiel botulisme kan leiden tot spierzwakte en verlamming of zelfs de dood?

2. Is het de Commissie tevens bekend dat het derde geval waarbij in Nederland een verband werd vastgesteld tussen het overlijden van een baby en het eten van honing in het voorjaar van 2002 heeft geleid tot een toezegging van de Nederlandse Keuringsdienst van Waren om de verplichting in te voeren om op de etiketten van potten honing te waarschuwen tegen consumptie beneden de leeftijd van een jaar?

3. Kan de Commissie het door de Nederlandse media verspreide bericht bevestigen dat de invoering van een verplichte waarschuwing is vertraagd omdat die afhankelijk is gemaakt van haar goedkeuring, en dat bovendien het verlenen van deze goedkeuring niet op korte termijn mag worden verwacht?

4. Wat staat in de weg dat lidstaten, vooruitloppend op maatregelen op EU-niveau, onmiddellijk na het gebleken risico snel zelf maatregelen nemen om mensenlevens te beschermen?

5. Op welke wijze kan de op EU-niveau geldende procedure voor het invoeren van de verplichting om op levensmiddelen een waarschuwing aan te brengen tegen omstandigheden waaronder het gebruik risico's oplevert worden versneld?

6. Wat is de Commissie in dit geval van plan te ondernemen en wanneer? Op welk moment kan de verplichte waarschuwing tegen het eten van honing door baby's daadwerkelijk worden ingevoerd?

Antwoord van de heer Byrne namens de Commissie

(14 januari 2003)

1. De Commissie is op de hoogte van het risico op botulisme als gevolg van de consumptie van honing, zoals door het geachte parlementslid is beschreven. De Commissie heeft in juni 2001 een vraag over deze kwestie voorgelegd aan het Wetenschappelijk Comité voor veterinaire maatregelen in verband met de volksgezondheid. Dat comité heeft op 19-20 juni 2002 een advies goedgekeurd, waarin het bevestigt dat het enige biologische risico verbonden aan de consumptie van honing het optreden van botulisme bij jonge kinderen is.

Het comité wees er echter op dat:

- niet bekend is langs welke routes honing wordt besmet;

- het milieu (bodem, stof) vermoedelijk een cruciale rol speelt als bron van infectie bij jonge kinderen;

- het risico op infantiel botulisme in Europa over het algemeen uiterst gering is;

- ook het niveau en de frequentie van besmetting van honing met de bacterie gering is.

Concluderend was het comité niet van oordeel dat het verlangen van microbiologische tests of het vaststellen van microbiologische criteria een doeltreffende manier zou zijn om infantiel botulisme te bestrijden, gezien het sporadische voorkomen van de ziekte en de geringe besmettingsniveaus van honing met de bacterie. Het comité adviseerde om op doeltreffende en gerichte wijze informatie te verstrekken over het risico op infantiel botulisme als gevolg van de consumptie van honing (door middel van folders, etikettering of adviezen aan gezondheidswerkers).

2. De Commissie heeft de resultaten van het epidemiologisch onderzoek van de Nederlandse autoriteiten betreffende het door het geachte parlementslid genoemde geval nog niet ontvangen. Uitgaande echter van de informatie waarover de Commissie beschikt, zijn sinds de eerste melding in 1978 in Europa tot op heden 49 gevallen van infantiel botulisme geregistreerd. In dertig van die gevallen hadden de kinderen honing gegeten, maar slechts in acht gevallen werd vastgesteld dat de honing bacteriën bevatte van hetzelfde type als bij de getroffen kinderen was geïsoleerd.

3. t/m 6. De bestaande Europese wetgeving biedt de mogelijkheid dat bij afwezigheid van communautaire bepalingen de lidstaten bepalingen vaststellen voor de verplichte vermelding op het etiket van andere gegevens dan bij artikel 3 van Richtlijn 2000/13/EG(1) zijn voorgeschreven. Mochten de Nederlandse nationale autoriteiten van plan zijn een specifieke etiketteringsmaatregel betreffende het risico op infantiel botulisme door honing in te voeren, dan moet de procedure van artikel 19 van Richtlijn 2000/13 worden ingeleid. Dat betekent dat de beoogde maatregelen met de motivering daarvan aan de Commissie moeten worden meegedeeld, zodat de Commissie overleg kan plegen met de andere lidstaten.

Een eerste bespreking over infantiel botulisme als gevolg van honing heeft in juni 2002 plaatsgevonden in het Permanent Comité voor de voedselketen en de diergezondheid. De Nederlandse autoriteiten hebben aan de discussie deelgenomen en de aandacht gevestigd op infantiel botulisme. Tot op heden hebben zij echter nog geen voorgenomen etiketteringsmaatregel meegedeeld. Uit onofficiële informatie waarover de Commissie beschikt, kan worden opgemaakt dat de Nederlandse autoriteiten het risico op infantiel botulisme in eerste instantie willen aanpakken door intensievere voorlichting aan consumenten en gezondheidswerkers.

In het Permanent Comité zal de zaak nader worden besproken in het licht van het advies van het Wetenschappelijk Comité, dat ten tijde van de vergadering in juni nog niet uitgebracht was. De Commissie zal in overeenstemming met haar verplichtingen en haar verbintenis om een hoog niveau van consumentenbescherming te waarborgen de aanwijzingen van het Permanent Comité bestuderen en alle ontwikkelingen nauwlettend blijven volgen.

(1) Richtlijn 2000/13/EG van het Europees Parlement en de Raad van 20 maart 2000 betreffende de onderlinge aanpassing van de wetgeving der lidstaten inzake de etikettering en presentatie van levensmiddelen alsmede inzake de daarvoor gemaakte reclame, PB L 109 van 6.5.2000.