SCHRIFTELIJKE VRAAG P-0052/99

van Gianni Tamino (V) aan de Commissie

(15 januari 1999)

Betreft: Wisseltransacties met nationale valuta en euro in de euro-zone

De gemeenschappelijke munt is, zij het alleen voor transacties waarmee geen fysiek gebruik van de euro is gemoeid, reeds in 11 lidstaten van de Europese Unie ingevoerd en heeft derhalve in de betrokken landen dezelfde geldigheid als de nationale munteenheden; banktransacties tussen deze landen zouden dus op dezelfde wijze dienen te geschieden als transacties binnen elk van deze landen.

Uit diverse informatiebronnen blijkt dat de banken voor het wisselen van valuta en zelfs voor wisseltransacties tussen euro en nationale munt niet alleen vaste bankkosten, maar ook nog eens tot 4 % commissie in rekening brengen.

Is de Commissie niet van mening dat dit in strijd is met de invoering van een gemeenschappelijke munt en zelfs riekt naar speculatie?

Welke initiatieven denkt zij te nemen om een einde te maken aan deze situatie, die het imago van de euro bij de burgers dreigt aan te tasten en bovendien concreet financieel verlies berokkent aan de consumenten en bedrijven van de landen die meedoen aan de euro?

Antwoord van de heer Monti namens de Commissie

(11 maart 1999)

Het is het geachte parlementslid ongetwijfeld bekend dat de Commissie in april 1998 Aanbeveling nr. 98/286/EG betreffende de bankkosten voor de omrekening in euro(1) heeft vastgesteld. De Commissie heeft op 8 december 1998 een eerste evaluatie gepubliceerd(2), waarin wordt aangegeven dat de banken in het gehele eurogebied voornemens zijn de aanbeveling uit te voeren. Dat wil zeggen dat de banken niet van plan zijn kosten in rekening te brengen voor het omzetten van bankrekeningen in de nationale munteenheid van de afzonderlijke deelnemende lidstaten naar euro-rekeningen (bijvoorbeeld lire-rekeningen in Italië in euro-rekeningen) of voor het omrekenen van betalingen van de euro naar de nationale munt en omgekeerd. Verder bepaalt de aanbeveling dat banken voor diensten in euro geen andere kosten in rekening mogen brengen dan voor overigens identieke diensten in de nationale munteenheid. Dit draagt in belangrijke mate bij tot het vertrouwen van het publiek in de overschakeling op de euro. Op zich betekent het echter niet dat banktransacties tussen de deelnemende lidstaten op dezelfde wijze moeten worden afgehandeld als transacties binnen de deelnemende lidstaten.

De aanbeveling bepaalt niet dat de banken geen kosten meer in rekening mogen brengen voor de diensten die zij verlenen, zoals onder meer de aankoop of verkoop van bankbiljetten van andere lidstaten. Wel verlangt de aanbeveling dat alle conversie- en wisseltransacties transparant geschieden, doordat duidelijk wordt aangegeven dat de vaste conversiekoersen zijn toegepast, en kosten, van welke aard ook, afzonderlijk worden vermeld.

Voor de invoering van de euro konden banken de kosten voor diensten als het wisselen van bankbiljetten, in ieder geval gedeeltelijk, maskeren in de toegepaste (variabele) wisselkoers. Anders gezegd konden banken het verschil (de µspread') tussen de aankoopkoers en de verkoopkoers voor een munt aan hun klanten in rekening brengen. Deze spread is een niet-transparante manier van kostenberekening, op het afschaffen waarvan de Commissie reeds lang bij de banken had aangedrongen.

Sinds de invoering van de euro kunnen de banken hun kosten voor transacties met de munteenheden van de deelnemende lidstaten niet langer verrekenen in de spread, omdat voor alle conversie- en wisseltransacties tussen de nationale munten de vaste conversiekoersen verplicht moeten worden toegepast. De banken moesten daarom de wijze waarop zij hun kosten in rekening brengen uiterlijk op 1 januari 1999 aanpassen. De situatie die het geachte parlementslid ter sprake brengt, namelijk dat banken voor wisseltransacties een vaste commissie in rekening brengen die tot 4 %, kan bedragen, kan worden beschouwd als het gevolg van deze omschakeling op een meer transparante verrekeningsmethode.

Op 12 januari 1999 verzocht de Commissie de Europese bankfederaties informatie te verstrekken over de situatie in de lidstaten, inclusief een vergelijking van de cijfers voor 1998 met die voor 1999 ten aanzien van de kosten voor wisseltransacties en grensoverschrijdende overschrijvingen. Op 5 februari 1999 drong de Commissie er bij de banken opnieuw op aan voor meer transparantie te zorgen, door gegevens openbaar te maken waaruit blijkt welke wijzigingen (voor en na de invoering van de euro) zich hebben voorgedaan ten aanzien van de kosten die in rekening worden gebracht voor het wisselen van bankbiljetten van de valuta's van het eurogebied en voor grensoverschrijdende chequetransacties, overschrijvingen en betalingen met krediet- en betaalkaarten. De banken in het eurogebied werd verzocht vóór 31 maart 1999, via hun Europese federaties, aan de Commissie verslag uit te brengen over de situatie. Ook is de Commissie recentelijk een onderzoek begonnen naar mogelijke overtredingen van het mededingingsbeleid door de banken. De Commissie zal het Parlement van de resultaten van deze rapporten en onderzoeken op de hoogte houden. De Commissie verwacht echter dat het totale niveau van de kosten zal dalen, omdat de banken geen wisselkoersrisico meer lopen en de concurrentie tussen financiële instellingen door de toegenomen transparantie feller zal worden. De Commissie deelt de bezorgdheid van het Parlement dat de eerste reacties en de analyses van enkele banken in sommige lidstaten op het tegendeel lijken te wijzen.

Wat een ander, afzonderlijk maar wel verwant vraagstuk betreft, namelijk overschrijvingen, erkent de Commissie dat er nog steeds grote verschillen zijn tussen de kosten die in rekening worden gebracht voor grensoverschrijdende transacties en die voor binnenlandse transacties. De Commissie meent dat de overgangsperiode tot aan de invoering van eurobankbiljetten en -munten de gelegenheid zal bieden om de voorwaarden te scheppen voor het aanpakken van de kosten voor grensoverschrijdende bankoverschrijvingen. Dit houdt in dat de zwakke punten van de infrastructuur voor het grensoverschrijdende betalingsverkeer effectief moeten worden aangepakt, en andere structurele knelpunten voor de grensoverschrijdende mededinging moeten worden weggenomen. Met name moeten de financiële instellingen het politieke belang en de commerciële mogelijkheden inzien van intensivering van de investeringen in de grensoverschrijdende koppeling van de nationale betalingscircuits voor de detailhandel. De nationale en de communautaire overheden moeten morele druk uitoefenen, maar ook de administratieve voorschriften versoepelen die voor de banken bij het verwerken van deze transacties een extra belasting vormen. De Commissie is vastbesloten deze ontwikkelingen te stimuleren. Zij is voornemens in het voorjaar van 1999 een mededeling te publiceren over het beleid voor betalingssystemen in de EMU. In die mededeling zal een gedetailleerd kader worden uiteengezet voor de totstandbrenging van één algemeen betalingscircuit.

Persbericht IP/99/90 van de Commissie bevat nadere gegevens over de benadering van deze kwestie door de Commissie.

(1) PB L 130 van 1.5.1998.

(2) Beschikbaar op Internet: http//europa.eu.int/comm/dg15.