SCHRIFTELIJKE VRAAG P-0601/03

van Ilda Figueiredo (GUE/NGL) aan de Commissie

(25 februari 2003)

Betreft: De Gemeenschappelijke Marktorganisatie (GMO) van de melksector en de bijkomende heffing voor Portugal

In maart loopt het huidige verkoopseizoen van de melksector af. Op dat moment lopen circa 20 000 Portugese producenten de kans een boete te moeten betalen wegens overschrijding van de individuele quota's. De Portugese melkquota zou weleens met circa 40 000 à 50 000 ton overschreden kunnen worden, hetgeen een boete impliceert van 37 cent per liter, oftewel 15 miljoen Euro. Gezien de grote schuldenlast van veel producenten kan toepassing van deze boete volgens schattingen van de sector uiteindelijk leiden tot de verdwijning van 30 % van de producenten alleen al in de regio Entre

o Douro e Minho. In dat verband dient te worden opgemerkt dat de afgelopen tien jaar, tussen het verkoopseizoen van 1991/1992 en 2001/2002 78 % van de producenten zijn verdwenen, oftewel 75 000 producenten, waarvan 20 000 producenten tussen 1999 en 2002, vooral kleine en middelgrote bedrijven in het binnenland of in gebieden met bijzondere problemen, zoals berggebieden. Dit is vooral het gevolg van de grotere intensivering, concentratie en verticalisering van de melkproductie in Portugal. Ook in de hele EU hebben het prijsbeleid, het opkopen van de quota's van de kleine producenten, de overdracht van quota's zonder land, de afschaffing van collectieve melkruimtes en punten voor inzameling en beheer van reserves voor grote problemen gezorgd. Anderzijds is er geen rekening met deze werkelijkheid gehouden bij de hervorming van het Gemeenschappelijk Landbouwbeleid, in de Agenda 2000, en is voor Portugal een onredelijke quota vastgesteld, op basis van productie- en productiviteitscijfers uit het verleden en met verwaarlozing van factoren als het aantal bedrijven, de zelfvoorzieningsgraad en het belang van de sector in achtergestelde regio's. Een hervorming die afkoerste op een verlaging van de landbouwprijzen en gedeeltelijke compensaties in de vorm van directe steun (circa 80 %), waarvan de belangrijkste basis wordt gevormd door toe te kennen nationale steunbedragen, en waarbij alleen uitgegaan is van de omvang van de productie van elk land en niet van andere overwegingen met betrekking tot de economische en sociale cohesie. Bovendien met gebruikmaking van een berekeningsmethode, de beroemde virtuele koe, die boeren en landen met een geringere productiviteit benadeelt.

- Welke maatregelen denkt de Europese Commissie te treffen om rekening te houden met het specifieke karakter van de Portugese landbouw en de enorme sociaal-economische gevolgen te vermijden van een extra heffing, vooral in de achtergestelde regio's? Is zij niet van mening dat de Portugese quota verhoogd zou moeten worden tot een niveau dat overeenkomt met de huidige productiviteit, maar ook met de graad van zelfvoorziening en het aspect van de economische en sociale cohesie?

- Is zij niet van mening dat de voorgestelde tussentijdse herziening slechts zal bijdragen tot versterking van de huidige tendensen in de sector? Welke maatregelen denkt zij te nemen om een evenwichtige melkproductie te waarborgen op het hele grondgebied van de EU, dus ook het binnenland en berggebieden, met als doelstelling een dicht net van kleine en middelgrote bedrijven in stand te houden?

Antwoord van de heer Fischler namens de Commissie

(20 maart 2003)

De Commissie is het om de volgende redenen niet eens met de mening van het geachte parlementslid over de melkproductie in Portugal:

- Vanaf de invoering ervan wordt er bij de vaststelling van de hoogte van quota's uitgegaan van de productie en niet van de consumptie. Portugal heeft in 1986 in dit kader bereikt dat het de quota's pas vanaf 1992 diende toe te passen. Bovendien zijn deze vastgesteld op ongeveer 160 % van de productie op het moment van toetreding. De Portugese productie is sinds 1986 blijven stijgen en deze heeft vanaf 1999-2000 de quota bereikt en overschreden.

- Zelfs als het criterium van consumptie bij de vaststelling van de quota moet worden aangehouden, is dit argument voor Portugal niet relevant. Er is daar momenteel namelijk sprake van een blijvende interventie voor boter van meer dan 5 % van de productie, hetgeen laat zien dat er in Portugal al een structureel melkoverschot bestaat.

- Dat er in Portugal veel kleine melkproducenten verdwijnen is geen toeval: dit is gestimuleerd en gefinancierd met communautaire en nationale programma's en middelen teneinde een herstructurering van de sector mogelijk te maken. Overigens is er in alle lidstaten sprake van een afname van het aantal melkproducenten en is de productiviteit overal gestegen.

- De melkquota's zijn in hoofdzaak ingesteld om het aanbod van melk te beperken en om een redelijke prijs voor de productie te waarborgen. Overal waar ze correct worden toegepast, zijn ze in dit opzicht zeer doeltreffend gebleken.

- Op het moment van besluitvorming over Agenda 2000 had Portugal zijn quota nog nooit bereikt; er bestond dus geen enkele reden om te voorzien in afwijkingen van de algemene regel. Bovendien is er geen sprake meer van een virtuele koe in de definitieve tekst. In het plan voor hervorming van het gemeenschappelijk landbouwbeleid (GLB) dat op het ogenblik in behandeling is, krijgt Portugal dezelfde zorgvuldig overwogen verhoging van quota's als de andere lidstaten, waarvan er vele redenen zouden kunnen aanvoeren waarom ze meer melk zouden willen produceren.

Derhalve luidt het antwoord op de gestelde vragen als volgt:

- De Commissie kan geen uitzondering van betaling van de heffing voorstellen, noch voor Portugal, noch voor een andere lidstaat. Dat zou de weg vrijmaken voor een scherpe prijsdaling, terwijl een verstoring ontstaat van de concurrentie met de producenten die zich aan hun quota hebben gehouden.

- De hervorming die op het ogenblik in behandeling is, verandert de voorwaarden in dit opzicht in beginsel niet: enerzijds zullen de quota's nog steeds niet van de ene lidstaat naar de andere kunnen circuleren en anderzijds zal de toekenning ervan aan de regio's en producenten tot de nationale bevoegdheden blijven behoren, aan de hand van in de communautaire regelgeving vastgestelde algemene criteria.