SCHRIFTELIJKE VRAAG E-0954/98 van Gianfranco Dell'Alba (ARE) aan de Raad (31 maart 1998)

Betreft: UNIDCP-programma in Afghanistan

Het Europees Parlement heeft op 19 februari 1998 in een gezamenlijke resolutie over de situatie in Afghanistan unaniem "zijn krachtige veroordeling uitgesproken over het Taliban-regime en zijn beleid van stelselmatige schendingen van de mensenrechten¨ (par. 1) en bovendien een uiterst kritisch oordeel geveld over de politieke en democratische zin en de doelmatigheid van het UNIDCP (United Nations International Drug Control Programme) dat de VN in Afghanistan wil opzetten. In het kader van dat programma zullen aan het Taliban-regime fondsen beschikbaar worden gesteld voor gefaseerde stopzetting van de opiumteelt. In overweging I stelt het EP dat "het regime van de Taliban slechts door drie landen wordt erkend en dus iedere internationale legitimiteit ontbeert¨ en in overweging G dat "alleen een duurzame vrede in de regio ervoor kan zorgen dat de (opium)handel bij de wortel kan worden aangepakt¨. Het EP geeft dan ook uiting aan zijn verontrusting "over het akkoord dat UNDCP met de Taliban heeft gesloten¨ (par. 8) en het verzoekt de Commissie en de lidstaten derhalve "om de wijze waarop dit akkoord concreet wordt toegepast van zeer nabij te volgen¨. Het EP "wenst dat, met uitzondering van de humanitaire hulp, de opschorting van alle hulp- of samenwerkingsprogramma's van kracht blijft zolang de mensenrechten van mannen en vrouwen in Afghanistan niet door de regering worden geëerbiedigd¨ (par. 9).

Commissie-ondervoorzitter Marín heeft in de plenaire vergadering het volgende verklaard: "Wij hebben, evenals het Parlement, onze twijfels over de uitvoerbaarheid van de door UNDCP voorgestelde grootschalige omschakeling op alternatieven voor de opiumteelt. (...) Wij hebben op dit moment niet de indruk dat de toestand in Afghanistan (...) zich ervoor leent om een alternatief ontwikkelingsprogramma uit voeren teneinde de opiumteelt te bestrijden.¨

De EU en de lidstaten behoren tot de voornaamste financiers van UNIDCP. Wat is de Raad tegen deze achtergrond van plan binnen zijn bevoegdheidsterrein te ondernemen om gevolg te geven aan de verzoeken van het Europees Parlement?

Kan de voorzitter van de Raad concreet toezeggen dat de lidstaten geen steun aan het programma zullen geven?

Antwoord (6 juli 1998)

1. Zoals blijkt uit artikel 5 van het gemeenschappelijk standpunt van de Europese Unie betreffende Afghanistan van 26 januari 1998, hecht de Europese Unie groot belang aan het drugsaspect van de toestand in Afghanistan. In het kader van deze algemene benadering is de Raad overeengekomen steun te verlenen aan een duurzame alternatieve ontwikkeling, die hij als een belangrijk onderdeel van een evenwichtige en allesomvattende strategie voor de drugsbestrijding beschouwt. De alternatieve ontwikkelingsprogramma's moeten worden aangepast aan de specifieke omstandigheden in Afghanistan, de mensenrechten eerbiedigen en de gender-problematiek integreren waardoor mannen en vrouwen gelijkelijk aan het ontwikkelingsproces kunnen deelnemen.

2. De Europese Unie tracht deze beginselen te doen naleven door nauw samen te werken met het UNDCP, het internationaal drugsbestrijdingsprogramma van de Verenigde Naties, en met andere organisaties, opdat de drugsbestrijdingsproblematiek in Afghanistan in ruimer VN-verband ten volle in aanmerking wordt genomen. Zij zal de UNDCP erop wijzen hoe belangrijk het is te reageren op de bezorgdheid van donoren over het programma, waaronder het feit dat de plannen verenigbaar moeten zijn met de ruimere beleids- en hulpverleningsdoelstellingen van de VN in Afghanistan, en de mensenrechten en de gender-problematiek in acht moeten nemen.

Volgens de beschikbare informatie bestrijkt het proefprogramma van het UNDCP in Afghanistan een kleine, afgebakende regio en dient het om na te gaan of er alternatieve teelten kunnen worden ontwikkeld, afhankelijk van de bereidheid van de bevolking en de houding van de plaatselijke autoriteiten. De samenwerking met het aan de macht zijnde regime wordt dan ook tot een strikt minimum beperkt. De financiële middelen van het programma gaan naar de plaatselijke gemeenschappen, inclusief de vrouwen en andere marginale groepen.

Tenslotte zij erop gewezen dat de lidstaten moeten beslissen of het UNDCP-programma al dan niet wordt gefinancierd.