NL Publicatieblad van de Europese Unie CE 88/692

(2004/C 88 E/0710)

SCHRIFTELIJKE VRAAG E-0218/04

van Eija-Riitta Korhola (PPE-DE) aan de Commissie

(30 januari 2004)

Betreft: Praktische maatregelen in het kader van het Tsjetsjenië-beleid van de Europese Unie

De Europese Unie vestigt in de dialoog met Rusland vaak en zeer consequent de aandacht op de kwestie Tsjetsjenië, maar tot een veroordeling van mensenrechtenschendingen buiten deze dialoog is het nog niet gekomen.

De mensenrechtenorganisatie Memorial heeft erop gewezen dat het onderzoek naar ernstige mensenrechtenschendingen in Tsjetsjenië veel tekortkomingen kent. Memorial beschikt over informatie over tenminste 2 800„verdwijningen”. Er wordt echter voor zover bekend naar slechts 47 gevallen gerechtelijk onderzoek verricht. De organisatie kent slechts drie of vier gevallen waarin soldaten tot lange straffen zijn veroordeeld.

Over welke mogelijkheden beschikt de Europese Unie om meer druk uit te oefenen op de Russische autoriteiten om ze te overreden de media en leden van de Duma die kritiek uitoefenen op het tot nu toe gevoerde Tsjetsjenië-beleid meer ruimte te geven?

Leidt de afhankelijkheid van de Gemeenschap van energie uit Rusland ertoe dat de EU het zich niet kan veroorloven om op het gebied van het buitenlands beleid de gebruikelijke diplomatieke beleefdheid achterwege te laten?

Antwoord van de heer Patten namens de Commissie

(5 maart 2004)

Helaas zijn er nog geen tekenen van „normalisatie” van het huidige conflict in Tsjetsjenië. Er komen inderdaad verontrustende meldingen binnen over voortdurende schendingen van de mensenrechten, en de veiligheidssituatie is alleen maar verslechterd in het gebied dat zich sinds het constitutionele referendum in maart 2003 uitstrekt tot ten noorden van de Kaukasus.

De Commissie is van mening dat herstel van de rechtsstaat en het respect voor de mensenrechten (inclusief persvrijheid) in Tsjetsjenië van cruciaal belang is voor het vinden van een duurzame oplossing voor het conflict. Eén van de specifieke kwesties die de Commissie bij de Russische autoriteiten aan de orde heeft gebracht, is het recht van toegang tot Tsjetsjenië. De Commissie heeft dit in het bijzonder gedaan voor niet-gouvernementele organisaties (NGO's) die betrokken zijn bij de humanitaire hulpverlening, maar de Commissie is ook bezorgd over het feit dat het voor journalisten steeds moeilijker, zo niet onmogelijk is geworden om naar de republiek te reizen om verslag te doen van de situatie ter plaatse.

De Commissie is op de hoogte van het gebrek aan verslaggeving in Rusland over de situatie in Tsjetsjenië. Naast het feit dat de Russische media steeds meer beperkingen worden opgelegd, waaronder in 2003 de sluiting van TVS, het laatste nationale particuliere televisiekanaal, hebben tal van Russische journalisten gemerkt dat de Russische media opzettelijk alle kritiek op het Russische beleid in Tsjetsjenië afzwakken, uit angst voor represailles van de autoriteiten.

Onder deze omstandigheden vindt de Commissie dat het van essentieel belang is een open en eerlijke dialoog in stand te houden, om te onderstrepen dat Rusland, als lid van de Organisatie voor Veiligheid en Samenwerking in Europa (OVSE) en de Raad van Europa, bepaalde waarden dient te respecteren, waaronder respect voor de mensenrechten en de persvrijheid. Zoals uiteengezet in haar recente mededeling aan de Raad en het Parlement inzake de betrekkingen met Rusland, is de Commissie van mening dat de EU de ontwikkelingen in Rusland kan beïnvloeden als zij bereid is moeilijke kwesties op een heldere en oprechte manier bij de Russische autoriteiten ter sprake te brengen. Voorgesteld wordt dat de EU in haar geheel bevestigt dat de gemeenschappelijke Europese waarden de basis blijven voor verdieping van de betrekkingen, en dat de EU en haar lidstaten krachtig en gezamenlijk hun bezorgdheid uitspreken over de mensenrechtenschendingen.

De resolute houding van de Commissie op het gebied van de mensenrechtensituatie in Rusland wordt op geen enkele manier beperkt door haar betrekkingen met Rusland op het gebied van economie of energie.