SCHRIFTELIJKE VRAAG E-2746/01

van Jonas Sjöstedt (GUE/NGL) aan de Commissie

(9 oktober 2001)

Betreft: Visserijakkoorden van de EU met Zuid-Afrika

De EU heeft al verscheidene jaren geprobeerd om een visserijakkoord tot stand te brengen met Zuid-Afrika. Maar Zuid-Afrika zei in de lente van 2001 kortweg nee. De visserijonderhandelingen zijn daardoor op niets uitgelopen. De vrijhandelsovereenkomst met Zuid-Afrika werd echter 1 januari 2000 van kracht.

Er kan echter gevreesd worden dat de weigering van Zuid-Afrika om buitenlandse vissersvloten toe te laten op de lange termijn consequenties kan hebben voor de grote bovenbedoelde vrijhandelsovereenkomst tussen de EU en Zuid-Afrika, die vier jaar onderhandelen heeft gekost. Er is sprake van een verband tussen de vrijhandelsovereenkomst en de gestrande visserijonderhandelingen. Of Zuid-Afrikaanse visproducten vrij van rechten mogen worden ingevoerd is direct gekoppeld aan de uitkomst van de visserijonderhandelingen. Het wordt ook niet hardop gezegd dat de EU Zuid-Afrika afperst wat betreft wijn en sterke drank, waarover de onderhandelingen tussen de EU en Zuid-Afrika ook nog niet volledig afgerond zijn. Van de lidstaten van de EU hadden alleen Zweden en Nederland tot en met mei 2001 de vrijhandelsovereenkomst geratificeerd. Deze twee landen hebben geen speciale belangen in de visserij- of wijnindustrie. De andere landen leken nog even af te wachten. Tot en met mei 2001 had geen enkel land gedreigd met het laten vallen van de vrijhandelsovereenkomst, maar onder de landen in Zuid-Europa die het meest negatief waren, bevonden zich ook de grootste vissersnaties.

Wat doet de Commissie om de ratificering van de vrijhandelsovereenkomst in de lidstaten gedaan te krijgen? Kan de Commissie garanderen dat er geen verbanden worden gelegd tussen het feit dat enerzijds de visserijonderhandelingen gestrand zijn en anderzijds de vrijhandelsovereenkomst met Zuid-Afrika niet door alle lidstaten geratificeerd is?

Antwoord van de heer Nielson namens de Commissie

(3 december 2001)

De onderhandelingen over de overeenkomst inzake handel, ontwikkeling en samenwerking met Zuid-Afrika werden in 1999 met succes afgesloten. Besluit 1999/753/EG van de Raad van 29 juli 1999 betreffende de voorlopige toepassing van de overeenkomst inzake handel, ontwikkeling en samenwerking tussen de Europese Gemeenschap en haar lidstaten, enerzijds, en de Republiek Zuid-Afrika, anderzijds(1) voorziet in voorlopige en gedeeltelijke toepassing van de betrokken overeenkomst vanaf 1 januari 2000, in afwachting van ratificatie door de partijen bij de overeenkomst.

Op het moment dat de overeenkomst inzake handel, ontwikkeling en samenwerking werd gesloten, waren de onderhandelingen op twee specifieke gebieden nog gaande: wijn en gedistilleerde dranken en visserij.

De onderhandelingen over de sluiting van een afzonderlijke visserijovereenkomst werden eerder dit jaar opgeschort, toen duidelijk werd dat het mandaat van de Commissie bedoeld was voor de sluiting van een overeenkomst die toegang tot de Zuid-Afrikaanse visserijbestanden zou omvatten voor Europese vaartuigen, naast samenwerking op een aantal met de visserij verband houdende gebieden. De Zuid-Afrikaanse delegatie had echter slechts het mandaat om te onderhandelen over een overeenkomst die geen toegang zou omvatten.

De Commissie is van mening dat deze stand van zaken niet van invloed hoeft te zijn op de voorlopige toepassing, en ook niet op de volledige inwerkingtreding van de overeenkomst inzake handel, ontwikkeling en samenwerking. Zij sluit ook niet uit dat de partijen in een later stadium terugkeren naar de onderhandelingstafel.

Bij de onderhandelingen over de overeenkomsten inzake wijn en gedistilleerde dranken werd in de maanden voorafgaand aan de zomer van 2001 slechts moeizaam vooruitgang geboekt, totdat besloten werd op 26 juni 2001 een bijeenkomst te organiseren van de Samenwerkingsraad Zuid-Afrika/Gemeenschap. Op de bijeenkomst van de Samenwerkingsraad werd overeengekomen dat een groep van zes ambtenaren op hoog niveau bijeen zou komen om een oplossing te bewerkstelligen voor de resterende vraagstukken: geleidelijke opheffing van het gebruik van omstreden handelsmerken, opening van tariefcontingenten voor wijn en toegang tot de Europese markten voor versneden wijn. De groep kwam bijeen op 25 juli 2001 en bereikte een akkoord over een Memorandum van Overeenstemming, dat de basis moet vormen voor de afronding van de overeenkomsten inzake wijn en gedistilleerde dranken.

Tot dusver hebben drie lidstaten de overeenkomst inzake handel, ontwikkeling en samenwerking geratificeerd: Denemarken, Nederland en Zweden. De Commissie vertrouwt erop dat spoedige sluiting van de resterende overeenkomsten inzake wijn en gedistilleerde dranken betekent dat ratificatie en volledige toepassing van de overeenkomst inzake handel, ontwikkeling en samenwerking niet in gevaar komen.

(1) PB L 311 van 4.12.1999.