SCHRIFTELIJKE VRAAG E-1032/02

van Elizabeth Lynne (ELDR) aan de Commissie

(15 april 2002)

Betreft: Vernietiging van waardevolle habitats in Midden- en Oost-Europa als gevolg van de aanleg van vervoersinfrastructuur

De EU verstrekt financiële steun voor de aanleg van vervoersinfrastructuur in Midden- en Oost-Europa. Het verslag over de beoordeling van de behoeften inzake de vervoersinfrastructuur (TINA) levert een blauwdruk voor de aanleg van deze infrastructuur in de kandidaat-landen. Men is echter ongerust dat gebied van internationaal belang voor de bescherming van de vogelstand (belangrijke vogelgebieden) verloren zal gaan als gevolg van de werkzaamheden aan het TINA-netwerk. Een recent onderzoek van Birdlife International wees uit dat ten minste 21 % van de belangrijke vogelgebieden waarschijnlijk schade zullen ondervinden van ontwikkelingen in het kader van TINA. Dat is in strijd met de EU-milieuwetgeving inzake natuurbehoud.

Over welke betrouwbare maatregelen beschikt de Commissie om belangrijke vogelgebieden en andere waardevolle natuurgebieden in de kandidaat-landen te beschermen tegen de potentieel schadelijke gevolgen van de aanleg van vervoersinfrastructuur in het kader van TINA? Heeft de Commissie plannen voor een strategische milieueffectbeoordeling van het TINA-netwerk in de kandidaat-landen?

Antwoord van de heer Barnier namens de Commissie

(6 juni 2002)

De communautaire milieuwetgeving zal in de kandidaat-landen pas van toepassing worden vanaf de toetreding. De Commissie moedigt de kandidaat-landen echter sterk aan de bepalingen van het milieu-acquis reeds tijdens de pretoetredingsperiode toe te passen.

Zolang de kandidaat-landen hun lijsten van gebieden van communautair belang voor de opstelling van het Natura 2000-netwerk nog niet hebben vastgesteld, zullen de volgende soorten gebieden als uit milieuoogpunt kwetsbare gebieden voor de bescherming van de natuur worden beschouwd: de gebieden in de kandidaat-landen die zijn opgenomen in de laatste inventaris van belangrijke vogelgebieden en soortgelijke, meer gedetailleerde, door de nationale autoriteiten erkende wetenschappelijke inventarissen, indien deze beschikbaar zijn; internationaal belangrijke waterrijke gebieden die zijn aangewezen in het Verdrag van Ramsar of die voor een dergelijke bescherming in aanmerking komen; gebieden waarop het Verdrag van Bern inzake het behoud van wilde dieren en planten en hun natuurlijk leefmilieu in Europa van toepassing is, inzonderheid de gebieden die voldoen aan de criteria van het Emerald-netwerk; de gebieden die beschermd zijn door de nationale wetgeving voor het behoud van de natuur.

In de gevallen waarin is voorzien in pretoetredingsfinanciering van de Gemeenschap voor grote infrastructuurwerken, moeten soortgelijke normen als die welke door de communautaire milieuwetgeving zijn bepaald, worden toegepast voordat aan de kandidaat-landen een communautaire financiering kan worden toegekend. Dat houdt onder meer in dat Richtlijn 97/11/EG van de Raad van 3 maart 1997 betreffende de milieueffectbeoordeling van bepaalde openbare en particuliere projecten(1) moet worden toegepast. Bovendien zal het kandidaat-land ook moeten nagaan of uit milieuoogpunt kwetsbare gebieden die in de toekomst onder de bescherming van Richtlijn 92/43/EG van de Raad van 21 mei 1992 inzake de instandhouding van de natuurlijke habitats en de wilde flora en fauna(2) of van Richtlijn 79/409/EEG van de Raad van 2 april 1979 inzake het behoud van de vogelstand(3) zouden kunnen vallen, worden getroffen.

Indien het project een aanzienlijk ongunstig effect op het gebied heeft, vraagt de Commissie het kandidaat-land te bewijzen dat alternatieven zijn bestudeerd, welke de redenen zijn waarom het project niettemin is voortgezet en welke maatregelen zullen worden getroffen om het ongunstige effect te compenseren. Pas als alle relevante informatie is verstrekt, zal een project in aanmerking komen voor financiering in het kader van het pretoetredingsinstrument voor structuurbeleid en kan het door de Commissie worden goedgekeurd.

Wat de strategische milieueffectbeoordeling betreft, was het idee van het TINA-netwerk destijds nog niet opgenomen in deze aanpak, omdat toen nog geen overeenstemming was bereikt over een aanbevolen methodologie. De regels inzake de bescherming van reeds als ecologisch kwetsbaar aangemerkte gebieden zijn evenwel toegepast. Sindsdien zijn analysemethodes voor het uitvoeren van de strategische milieueffectbeoordeling van de vervoersinfrastructuurplannen ontwikkeld en getest, met name in het vierde kaderprogramma voor onderzoek en ontwikkeling en in proefstudies voor corridors.

Bovendien worden, in het kader van de komende herziening van de richtsnoeren voor de trans-Europese vervoersnetwerken, die is gepland voor 2004 en is aangekondigd in het Witboek over het Europees vervoersbeleid voor 2010, de in het TINA-rapport genoemde projecten geacht in deze netwerken te worden opgenomen. Met het oog op deze herziening breidt de Commissie methodes voor de strategische milieueffectbeoordeling van de trans-Europese vervoersnetwerken voor.

(1) PB L 73 van 14.3.1997.

(2) PB L 206 van 22.7.1992.

(3) PB L 103 van 25.4.1979.