SCHRIFTELIJKE VRAAG P-0875/01

van Hans-Peter Mayer (PPE-DE) aan de Commissie

(13 maart 2001)

Betreft: Aanbestedingsrecht

De gemeente G heeft met de onderneming D een overeenkomst gesloten inzake algemeen gebouwenbeheer (algemene aannemersovereenkomst), die ook wel conciërgeovereenkomst (Hausmeistervertrag) wordt genoemd. Voor deze opdracht heeft geen openbare aanbesteding plaatsgevonden omdat de gemeente G van mening is dat een gedetailleerde en uitvoerige opsomming van de prestaties niet mogelijk is. Onderwerp van de overeenkomst is het leveren van (ambachtelijke) diensten op de gebieden oppervlaktebeheer (d.w.z. geen bouwtoezicht, maar registratie van ruimtes in gebouwen van de gemeente), instandhouding en onderhoud (d.w.z. bouwwerkzaamheden).

Welke bedragen hiermee gemoeid zijn, is niet bekend, het kan om meer of minder dan 200 000 gaan.

Om aan de overeenkomst te voldoen, schakelt de facility-onderneming (algemeen aannemer) externe subondernemingen en eigen bedrijven in, zonder dat de afzonderlijke opdrachten openbaar worden aanbesteed.

De facility-onderneming (algemeen aannemer) zou geen opdrachten behoeven aan te besteden omdat het hierbij om een particuliere onderneming zou gaan. Met subondernemers kunnen vooraf en achteraf onderhandelingen worden gevoerd.

De gemeente G wil door deze benadering onder meer bereiken dat zoveel mogelijk opdrachten op het gebied van de gemeente blijven.

Bonden en kamers van koophandel zien hierin een schending van de EU-richtlijnen inzake overheidsopdrachten en zijn van mening dat de Duitse wetgeving inzake aanbesteding van overheidsopdrachten voor bouwopdrachten en diensten (VOB/VOL) en de bijbehorende uitvoeringsverordeningen van de ministers van de deelstaten worden omzeild.

Hoe ziet de juridische situatie er bij een contractuele waarde van minder dan 200 000 uit?

Hoe ziet de juridische situatie er bij een contractuele waarde van meer dan 200 000 uit?

Antwoord van de heer Bolkestein namens de Commissie

(26 april 2001)

De in het gegeven voorbeeld genoemde gemeente is een aanbestedende dienst in de zin van het Europese recht inzake overheidsopdrachten. Richtlijn 92/50/EEG van de Raad van 18 juni 1992 betreffende de coördinatie van de procedures voor het plaatsen van overheidsopdrachten voor dienstverlening(1) en Richtlijn 93/37/EEG van de Raad van 14 juni 1993 betreffende de coördinatie van de procedures voor het plaatsen van overheidsopdrachten voor de uitvoering van werken(2), zoals gewijzigd bij Richtlijn 97/52/EG van het Europees Parlement en de Raad van 13 oktober 1997(3), zijn dan ook van toepassing op bepaalde opdrachten voor de uitvoering van werken en voor dienstverlening van de gemeente.

De gemeente moet voor de diensten voor gebouwenbeheer een aanbesteding uitschrijven als aan de volgende twee voorwaarden wordt voldaan: de diensten betreffen het schoonmaken van gebouwen, het beheer van onroerende goederen of geïntegreerde technische diensten overeenkomstig de categorieën 12 en 14 van bijlage IA van Richtlijn 92/50/EEG en de totale waarde van de uit te voeren diensten bedraagt ten minste 200 000. De gemeente hoeft daarentegen pas een aanbesteding voor de uitvoering van werken uit te schrijven ingeval de totale waarde van de werken ten minste 5 miljoen bedraagt. Als de diensten voor gebouwenbeheer zowel betrekking hebben op diensten als op de uitvoering van werken, moet op grond van de voornaamste prestatie in het kader van de opdracht (werken of diensten) worden besloten welke richtlijn van toepassing is.

Voor de opdracht moet een aanbesteding worden uitgeschreven via de bekendmaking van een aankondiging van de opdracht. In het algemeen moet de gemeente de opdracht via een openbare of niet-openbare procedure gunnen. In bijzondere omstandigheden mag de gemeente een opdracht voor dienstverlening via een onderhandelingsprocedure met voorafgaande bekendmaking gunnen. Dit is het geval wanneer, met name in het geval van intellectuele diensten, wegens de aard van de te verlenen diensten, de specificaties voor de opdracht niet voldoende nauwkeurig kunnen worden vastgesteld om de opdracht overeenkomstig de voorschriften inzake openbare of niet-openbare procedures door de keuze van de beste inschrijving te gunnen. Het is aan de gemeente die van deze mogelijkheid gebruik wil maken, om te bewijzen dat er buitengewone omstandigheden zijn die een procedure van gunning via onderhandelingen rechtvaardigen.

Wat het Europese recht betreft, is er niets dat de gemeente belet de opdracht aan een algemeen aannemer te gunnen en hem toe te staan met derden een onderaanbestedingscontract te sluiten. In ieder geval moet hiervoor een aanbesteding zijn uitgeschreven via de bekendmaking van een aankondiging van een opdracht. Voorts moet de opdracht zijn gegund volgens de voorschriften van de desbetreffende richtlijn. De voorschriften van de richtlijnen zijn alleen van toepassing op onderaanbesteding aan derden als de algemeen aannemer zelf een aanbestedende dienst is in de zin van de richtlijnen.

Indien de totale waarde van de opdrachten onder de drempels ligt, zijn de Richtlijnen 92/50/EEG en 93/37/EEG niet van toepassing. Desalniettemin moet de gemeente zich bij de gunning van opdrachten houden aan het Gemeenschapsrecht. De gemeente moet in het bijzonder het beginsel van non-discriminatie zoals vastgelegd in het EG-Verdrag naleven.

(1) PB L 209 van 24.7.1992.

(2) PB L 199 van 9.8.1993.

(3) PB L 328 van 28.11.1997.