SCHRIFTELIJKE VRAAG E-1003/02

van María Valenciano Martínez-Orozco (PSE) aan de Commissie

(12 april 2002)

Betreft: Nakoming van de aan vrouwen gedane toezeggingen inzake het wederopbouwproces van Afghanistan

Welke maatregelen heeft de Commissie genomen of denkt zij te nemen teneinde zeker te stellen dat de Afghaanse vrouwen zullen deelnemen aan het besluitvormingsproces en betrokken worden bij het bepalen van de bestemming van de economische hulp die de Europese Unie aan Afghanistan heeft toegezegd voor de wederopbouw, en dat 25 tot 30 % van die hulp rechtstreeks naar vrouwen gaat, zoals het Europees Parlement op 13 december 2001 heeft verlangd?

Antwoord van de heer Patten namens de Commissie

(4 juni 2002)

Zoals het geachte Parlemenslid ongetwijfeld weet, hebben de facties in Afghanistan op 5 december 2001 in Bonn/Petersberg een overeenkomst gesloten over voorlopige maatregelen in Afghanistan in afwachting dat er opnieuw permanente overheidsinstellingen worden opgericht.

Die overeenkomst bevat talrijke uitdrukkelijke verwijzingen naar de rol en participatie van vrouwen in de interimregering en de buitengewone Loya Jirga en erkent dat de tussentijdse maatregelen van de overeenkomst bedoeld zijn als een eerste stap naar het oprichten van een regering met een brede basis, die rekening houdt met de genderproblematiek en volledig representatief is .

Bij haar besprekingen met de interimregering heeft de Commissie de autoriteiten consequent duidelijk gemaakt dat naleving van de voorwaarden van de overeenkomst van Bonn/Petersberg een fundamentele voorwaarde vormt voor haar steun aan het wederopbouwproces in Afghanistan. Daartoe heeft de Commissie een bedrag tot 2 miljoen euro toegezegd om de buitengewone Loya Jirga overeenkomstig de beginselen van Bonn te organiseren. De werkzaamheden van de commissie voor de buitengewone Loya Jirga worden van dichtbij gevolgd door de Europese Commissie en andere vertegenwoordigers van de internationale gemeenschap in Afghanistan.

Zoals de Commissie heeft geantwoord op eerdere vragen van parlementsleden over dit onderwerp, buigt zij zich al gedurende vele jaren over de situatie van meisjes en vrouwen in Afghanistan en heeft zij in het kader van haar programma voor humanitaire hulp projecten voor gezondheidszorg, onderwijs, voeding en werkgelegenheid uitgevoerd ten behoeve van vluchtelingen, ontheemden en andere kwetsbare bevolkingsgroepen, waarin steeds op consequente wijze een substantiële component ter verbetering van het lot van de vrouwen in Afghanistan is opgenomen.

Voor wat betreft haar eigen huidige maatregelen in de wederopbouwfase in Afghanistan heeft de Commissie deskundigenmissies ter plaatse gezonden om voorstellen uit te werken voor startprojecten die snel resultaten opleveren op het gebied van onderwijs, plattelandsontwikkeling/voedselzekerheid en herstel van de steden. Een missie op het gebied van de gezondheidszorg is nog steeds ter plaatse. Bij al deze missies was telkens een genderdeskundige aanwezig, die als uitdrukkelijke taak had ervoor te zorgen dat van bij de aanvangsfase van de projectcyclus rekening werd gehouden met genderkwesties en de noodzaak om de sociale voorwaarden en mogelijkheden te verbeteren.

De voorstellen van de deskundige worden thans in de opzet van de programma's verwerkt. Zo voorziet een van de maatregelen voor het herstel van de steden in het kader van het al goedgekeurde eerste herstelprogramma in de wederopbouw van een aantal hammams in verschillende steden. Hierdoor wordt aan vrouwen de mogelijkheid vaak de enige mogelijkheid geboden om zich te wassen en krijgen zij de gelegenheid andere vrouwen buiten hun directe familie te ontmoeten. Een ander project omvat een component gezondheidseducatie en sanitaire basisvoorzieningen, door het creëren van een netwerk van vrouwen die in een aantal stadsdistricten aan de slag gaan als gezondheids- en sanitatievoorlichters en opbouwwerkers.

De Commissie is ook zinnens een aantal genderkwesties te integreren in het tweede herstelprogramma (70 miljoen euro), dat waarschijnlijk in het laatste kwartaal van 2002 zal worden goedgekeurd. Daarbij zou met name door maatregelen inzake gezondheidszorg en de aanleg van infrastructuur de situatie van vrouwen in steden en op het platteland worden verbeterd.

Ook bij de humanitaire spoedhulp die door het Bureau voor Humanitaire Hulp (ECHO) wordt verstrekt zijn vrouwen altijd bij diverse soorten projecten betrokken, zelfs tijdens het Talibanregime: alle door ECHO gefinancierde medische- en voedingsprojecten hebben tot doel de ondervoeding bij kinderen beneden de vijf jaar te behandelen en de gezondheidstoestand van vrouwen, in het bijzonder zwangeren en vrouwen die borstvoeding geven te controleren. Meestal organiseren niet-gouvernementele organisaties (NGO's) basiseducatie voor vrouwen op het gebied van de hygiëne.

NGO's hebben toegang tot alle begunstigden, met inbegrip van vrouwen, en kunnen vrouwen in dienst nemen als plaatselijk NGO-personeel voor programma's in de medische sector, hoewel de scheiding tussen beide geslachten strikt moet worden nageleefd. Medische NGO's vervullen een belangrijke rol bij de medische opleiding van vrouwen.

Bovendien bestaan er sinds twee jaar inkomstengenererende activiteiten voor vrouwen waardoor hun zelfvoorziening wordt bevorderd, en die in toenemende mate door ECHO worden ondersteund. ECHO heeft via diverse partners projecten ten behoeve van mannen en vrouwen gefinancierd in het kader van de actie Food For Work. Terwijl mannen

worden ingezet voor het saneren en gebruiksklaar maken van gronden en het schoonmaken van de stadsrioleringen, krijgen vrouwen materiaal voor het vervaardigen van dekens en truien die aan andere begunstigden worden gedistribueerd. Dat houdt in dat een aantal opgeleide vrouwen eerst een onderzoek instellen om de meest kwetsbare vrouwen te identificeren, onder meer weduwen, gehandicapten en ontheemden. Dit soort programma impliceert de participatie van vrouwen uit verschillende sociaal economische klassen, gaande van goed opgeleide tot ongeletterde vrouwen, waarbij ieder haar kennis en/of manuele vaardigheden inzet. De programma's zijn succesvol gebleken en zullen worden voortgezet aangezien zij een onmiddellijk effect op de bestaansmiddelen van de bevolking hebben.