SCHRIFTELIJKE VRAAG P-1527/00

van Dorette Corbey (PSE) aan de Commissie

(4 mei 2000)

Betreft: Kokkelvisserij

In Nederland is al jaren discussie over de effecten van de kokkelvisserij. Kokkels zijn een belangrijke voedselbron voor scholeksters, eidereenden, groenpootruiters, kluten en andere steltlopers. Scholeksters zijn de laatste jaren in aantal afgenomen. Onder eidereenden is deze winter een nog niet verklaarde plotselinge grote sterfte opgetreden. Daarnaast zijn er sterke aanwijzingen dat de kokkelvisserij langetermijneffecten veroorzaakt op de sedimenthuishouding in de Waddenzee(1).

De kokkelvisserij vindt plaats in de Waddenzee, een gebied dat is aangewezen als beschermd gebied in het kader van de Vogelrichtlijn en aangemeld als speciale beschermingszone in het kader van de habitatrichtlijn.

Er geldt sinds 1998 een quotum van 10 000 ton kokkelvlees. Dat is een hoger gewicht dan ooit is opgevist. In de jaren 1984 t/m 1997 is gemiddeld 4 000 ton gevist. Pas in 1998 is dat aanzienlijk hoger geworden, namelijk 9 338 ton.

Het visserijbeleid in Nederland is neergelegd in de Structuurnota Zee- en kustvisserij 1993; in aanvulling daarop geldt een Beleidsbesluit uit 1999. Op basis daarvan mag in 26 % van de Waddenzee niet gevist worden. Daarnaast heeft de schelpdiervisserijsector zelf een beheerplan opgesteld voor het gebied waar wel mag worden gevist en waarvan hij aanvullend 5 % heeft gesloten. In het resterende gebied, 69 % van de Waddenzee, gelden nauwelijks beperkingen voor de visserij.

In Denemarken vindt nauwelijks en in Duitsland helemaal geen kokkelvisserij meer plaats.

Is de Commissie van mening dat de kokkelvisserij zodanig is uitgebreid dat deze uitbreiding als een nieuwe activiteit in de zin van de Vogel- en Habitatrichtlijn aangemerkt dient te worden?

Is de Commissie van mening dat, indien bestaande activiteiten significante schade veroorzaken, het beleid aangepast moet worden zodat herstel mogelijk is?

Dient er compensatie plaats te vinden? En zo ja, in welke vorm?

Is de kokkelvisserij naar mening van de Commissie schadelijk voor leefgebieden van beschermde vogels en voor biotopen als mosselbanken en zeegrasvelden?

Richt de kokkelvisserij volgens de Commissie schade aan aan de wadbodem een daarmee aan de toekomstige voedselvoorziening?

De afspraak tussen overheid en kokkelvissers is dat 60 % van de voedselbehoefte van vogels in de Waddenzee voor de vogels wordt gereserveerd. Is 60 % volgens de Commissie voldoende, gegeven het feit dat alternatieve voedselbronnen in de Waddenzee vaak nauwelijks aanwezig zijn, c.q. in omvang en kwaliteit achteruit gaan?

Is de Commissie van mening dat de kokkelvisserij in strijd is of kan zijn met de Vogel- en Habitatrichtlijn?

(1) Van de Kam, J., B. Ens, T. Piersma en L. Zwarts (1999), Ecologische atlas van de Nederlandse wadvogels. Schuyt en Co., Haarlem. Koolhaas, A., T. Piersma en J.M. van den Broeck (1998), Kokkel- en mosselvisserij beschadigen het wadleven. De levende Natuur 99: 254-260. Piersma, T., A. Dekinga en A. Koolhaas (1993), Een kwetsbare keten: modder, nonnetjes en kanoeten bij Griend. Waddenbulletin 28: 144-149.

Antwoord van de heer Fischler namens de Commissie

(15 juni 2000)

De kokkelvisserij valt niet onder het gemeenschappelijk visserijbeleid en het is hoogst onwaarschijnlijk dat dit binnen afzienbare tijd zal veranderen. Aangezien het gaat om plaatselijke kokkelbestanden die slechts voor één lidstaat belangrijk zijn, kan de betrokken lidstaat de visbestanden beter zelf beheren.

De Waddenzee is aangewezen als speciale beschermingszone op grond van Richtlijn 79/409/EEG van de Raad van 2 april 1979 inzake het behoud van de vogelstand(1) en is ook voorgesteld als gebied van bijzonder communautair belang (SCB) in de zin van Richtlijn 92/43/EEG van de Raad van 21 mei 1992 inzake de instandhouding van de natuurlijke habitats en de wilde flora en fauna(2).

Uit hoofde van artikel 7 van Richtlijn 92/43/EEG zijn lid 2, lid 3 en lid 4 van artikel 6 van deze richtlijn van toepassing op een speciale beschermingszone.

Volgens artikel 6, lid 2 van Richtlijn 92/43/EEG moeten de lidstaten adequate maatregelen nemen om ervoor te zorgen dat in een speciale beschermingszone de kwaliteit van natuurlijke habitats en habitats van soorten niet verslechtert en dat de soorten waarvoor de gebieden zijn aangewezen niet worden verstoord, voorzover deze verstoring, gelet op de doelstellingen van de richtlijn, een significant effect zou kunnen hebben.

Dit voorschrift geldt voor de bestaande activiteiten in een speciale beschermingszone die gevolgen kunnen hebben voor het behoud van de vogelstand. De toepassing kan impliceren dat deze activiteiten moeten worden aangepast of beëindigd.

Nieuwe plannen of projecten die gevolgen kunnen hebben voor het behoud van de vogelstand vallen onder lid 3 en lid 4 van artikel 6 van Richtlijn 92/43/EEG. Uit de beschikbare informatie kan de Commissie niet opmaken of deze voorschriften ook gelden voor de nieuwe schelpdiervisserijen in de Waddenzee.

(1) PB L 103 van 25.4.1979.

(2) PB L 206 van 22.7.1992.