SCHRIFTELIJKE VRAAG E-2268/02

van Christopher Heaton-Harris (PPE-DE) aan de Commissie

(24 juli 2002)

Betreft: Europese openbare aanklager en uitbreiding

Hoe ziet de Commissie de rol van de Europese openbare aanklager na de uitbreiding van de EU?

Kan zij de stand van de wetsstelsels in de kandidaat-lidstaten toelichten en mededelen of deze stelsels de bescherming van de financiële belangen van de Gemeenschap aankunnen?

Zijn de wetsstelsels van de kandidaat-lidstaten verenigbaar met het voorstel voor een Europese openbare aanklager?

Kan de Commissie mededelen hoe zij de maximaal 10 nieuwe wetsstelsels denkt te combineren met de 17 verschillende wetsstelsels die momenteel in de EU in gebruik zijn (bijvoorbeeld rechterlijke macht van onderzoeksrechters en wettelijke rechten van verdachten).

Welke problemen voorziet de Commissie bij de uitvoering van de taak van de Europese openbare aanklager in de kandidaat-lidstaten?

Hoe denkt zij deze problemen op te lossen?

Antwoord van mevrouw Schreyer namens de Commissie

(20 september 2002)

Het Groenboek inzake de strafrechtelijke bescherming van de financiële belangen van de Gemeenschap en de instelling van een Europese officier van justitie(1) verklaart dat van alle betrekkingen die de Gemeenschap met derde landen onderhoudt, deze met de kandidaat-lidstaten van bijzonder belang zijn. Deze ontvangen aanzienlijke steun uit de begroting van de Gemeenschap en dat zal ook in de toekomst het geval zijn. De Europese officier van justitie (EOJ) wordt waarschijnlijk na de toetreding ingesteld. Zodra dat het geval is, werkt deze instantie op dezelfde wijze in alle lidstaten van de uitgebreide Unie.

In het kader van de pretoetredingsstrategie en de onderhandelingen over de toetreding gaat de Commissie nauwgezet na hoever de kandidaat-lidstaten staan met de aanpassing van de wetgeving en hoe het met hun uitvoeringscapaciteit is gesteld. Het acquis betreffende de bescherming van de financiële belangen van de Gemeenschap komt volledig aan bod in deze onderhandelingen, met name die over de hoofdstukken 24 (Justitie en binnenlandse zaken) en 28 (Financiële controle). De onderhandelingen over de hoofdstukken 24 en 28 zijn voorlopig afgerond met tien kandidaat-lidstaten. Met Bulgarije en Roemenië zijn ze nog bezig. Voor geen van beide hoofdstukken werd om een overgangsperiode verzocht.

De Commissie heeft een studie over het onderwerp meegefinancierd (Study on criminal and administrative penalties, recovery, denunciation and the Corpus juris in the applicant countries, general report of Ch. Van den Wyngaert, 2001). Bij de opstelling van het verslag werden deskundigen uit de kandidaat-lidstaten betrokken. Het algemene besluit van de studie is dat er geen onoverbrugbare problemen lijken te zijn voor de integratie van het corpus juris door de kandidaat-lidstaten, inclusief de instelling van een EOJ. De studie bevat een gedetailleerd verslag over elke kandidaat-lidstaat, met een toelichting op de specifieke kenmerken van het rechtssysteem van elk land.

Een van de doelstellingen van de Europese officier van justitie is problemen op te lossen die voortvloeien uit de compartimentering van de verschillende rechtssystemen. Het is de bedoeling om met de EOJ een gemeenschappelijke opsporings- en vervolgingsruimte tot stand te brengen die aansluit bij de 17 nationale rechtssystemen van de huidige Europese Unie. Door de uitbreiding zijn de voorstellen van de Commissie inderdaad noodzakelijker dan ooit. De problemen die met de huidige versnippering van het strafrechtelijke stelsel verband houden, zullen dan nog toenemen. In de voorstellen gaat de EOJ in de hele Europese Unie opsporingen en vervolgingen leiden om de financiële belangen van de Gemeenschap te beschermen, terwijl de bescherming van de rechten van de gedaagden en de processen onder de verantwoordelijkheid van de nationale rechtbanken blijven vallen.

Er zijn geen specifieke problemen met de invoering en de administratie van een Europese officier van justitie in de kandidaat-lidstaten. Eventuele problemen in dit verband in de kandidaat-lidstaten zullen niet verschillen van deze waarmee de huidige lidstaten te kampen kunnen krijgen.

De Commissie wijst in dit verband op haar steun voor de oprichting, in elke kandidaat-lidstaat, van een coördinatiestructuur of -dienst voor fraudebestrijding, die verantwoordelijk wordt voor de coördinatie van alle wetgevende, administratieve en operationele aspecten van de bescherming van de financiële belangen van de Gemeenschap. Een dergelijke dienst of structuur zal nauw samenwerken met het Europees bureau voor fraudebestrijding (OLAF) en de Europese officier van justitie. Een dergelijke dienst of structuur bestaat overigens al in verscheidene lidstaten en kandidaat-lidstaten.

(1) COM(2001) 715 def.