NL Publicatieblad van de Europese Unie CE 33/67

(2004/C 33 E/063)

SCHRIFTELIJKE VRAAG E-0673/03

van Marco Pannella (NI) en Maurizio Turco (NI) aan de Commissie

(7 maart 2003)

Betreft: Ernstige en aanhoudende schendingen van de vrijheid van godsdienst door de Russische autoriteiten

Op 21 februari 2003 is Bronislav Czaplicki (Poolse nationaliteit), een katholiek geestelijke die actief was in de omgeving van Poesjkin, een stadje niet ver van St.-Petersburg, door de Russische autoriteiten uitgenodigd het land binnen twee weken te verlaten omdat zijn verblijfsvergunning was ingetrokken.

Dit is het laatste incident in een reeks uitzettingen van geestelijken door de Russische autoriteiten. In 2002 hebben zich onder meer de volgende voorvallen voorgedaan:

— in september is de verblijfsvergunning ingetrokken van Leo Martensson (Zweedse nationaliteit), evangelisch, actief in de omgeving van Krasnodar; 12 september is Jaroslaw Wisniewski (Poolse nationaliteit), katholiek, actief in de omgeving van Sachalin, aangehouden bij zijn aankomst in Chabarovsk (uiterste oosten van Rusland) en uitgezet naar Japan, waar zijn vliegtuig vandaan kwamendement 10 september is de verblijfsvergunning ingetrokken van Eduard Mackiewicz (Poolse nationaliteit), katholiek, actief in de omgeving van Rostov aan de Don;

— in augustus is een verblijfsvergunning geweigerd aan Stanislav Krajnak (Slowaakse nationaliteit), katholiek, actief in de omgeving van Jaroslavl; Chalyshan Seidi (Turkse nationaliteit), islamitisch, actief in de omgeving van Basjkortostan, is uitgezet; aan Victor Barousse (Amerikaanse nationaliteit), lid van de pinksterbeweging, actief in de omgeving van Irkoetsk, is een verblijfsvergunning geweigerd;

— in juni is de verblijfsvergunning ingetrokken van Aleksej Ledjajev (Litouwse nationaliteit), lid van de pinksterbeweging; aan Ronald Cook, Virginia Cook en aan Jeffrey, Susan en Jordan Wollman (Amerikaanse nationaliteit), evangelisch, actief in de omgeving van Kostroma, is een verblijfsvergunning geweigerd; aan de 14e Dalai Lama Tenzin Gyatso, Tibetaans vluchteling, is een verblijfsvergunning geweigerd;

— op 19 april is de verblijfsvergunning ingetrokken van monseigneur Jerzy Mazur (Poolse nationaliteit), katholiek bisschop van het diocees van Sint Josef in Irkoetsk (zuidelijk Siberië); op 15 april is de verblijfsvergunning ingetrokken van don Stefano Caprio (Italiaanse nationaliteit), sinds 12 jaar in Rusland woonachtig, katholiek, actief in de omgeving van Vladimir;

— in februari is de verblijfsvergunning ingetrokken van Paul Kim (Zuid-Koreaanse nationaliteit), evangelisch, actief in de omgeving van Kalmykia; Autumn Newson, Matthew Crain en Weston Pope (Amerikaanse nationaliteit), mormonen, actief in de omgeving van Pskov, werden uitgezet.

Kan de Commissie antwoord geven op de volgende vragen:

— Is de Commissie op de hoogte van deze feiten? Wat heeft zij ondernomen, of is zij voornemens te ondernemen, bij de autoriteiten van de Russische Republiek, die de Universele Verklaring van de rechten van de mens heeft ondertekend, maar zich, ook met deze maatregelen, schuldig maakt aan ernstige en aanhoudende schendingen daarvan?

— Wat is zij van plan te ondernemen inzake de door 133 leden ondertekende ontwerpresolutie waarin wordt verzocht de inachtneming van de vrijheid van godsdienst op te nemen onder de prioriteiten van de betrekkingen tussen de EU en derde landen en te bepalen dat, in geval van schending, sancties zullen worden opgelegd die vergelijkbaar zijn met de sancties die al in 1998 werden opgenomen in de Amerikaanse wet inzake godsdienstvrijheid in de wereld (Public Law 105-292/105th Congress)?

Antwoord van de heer Patten namens de Commissie

(3 april 2003)

De Commissie is op de hoogte van de weigering en/of intrekking van verblijfsvergunningen van een aantal personen die in Rusland hun godsdienst of overtuiging wilden uitdragen. De Commissie is zich bewust van de moeilijke situatie waarin andere godsdiensten dan de Russische orthodoxie zich in Rusland bevinden. Sinds april 2002, na het besluit van het Vaticaan de vier tijdelijke kerkstructuren in Rusland tot permanente rooms-katholieke diocesen te bevorderen, zijn diverse personen uitgewezen. Andere kerken zijn ook het slachtoffer geworden van uitwijzingen.

Het is daarom dat de Commissie — in de context van de politieke dialoog tussen de Unie en Rusland — herhaaldelijk heeft benadrukt dat het partnerschap van de Unie met Rusland is gegrondvest op fundamentele kernwaarden, waaronder de volledige eerbiediging van de mensenrechten.

In herinnering dient te worden gebracht dat elke staat naar eigen goeddunken toestemming mag verlenen voor de aanwezigheid van buitenlanders op zijn grondgebied. In het algemeen kan de intrekking van een verblijfsvergunning derhalve niet als strijdig worden beschouwd met de belangrijkste internationale en Europese verdragen tot bescherming van de rechten van de mens die Rusland heeft geratificeerd. Anderzijds kan de intrekking van een verblijfsvergunning, enkel en alleen om het beoefenen van een godsdienst of overtuiging te ondermijnen, wel degelijk een indirecte maatregel zijn die strijdig is met de vrijheid van godsdienst of overtuiging, afhankelijk van de omstandigheden in elk specifiek geval. De Commissie zal in verband met deze kwestie druk blijven uitoefenen op de Russische autoriteiten.

Parallel hiermee zal de bevordering van de mensenrechten in Rusland een prioriteit blijven van het Europees initiatief voor de democratie en de mensenrechten (EIDHR), in het kader waarvan Rusland een concentratieland is.