SCHRIFTELIJKE VRAAG E-3091/02

van Ilda Figueiredo (GUE/NGL) aan de Commissie

(28 oktober 2002)

Betreft: De tenuitvoerlegging van de structuurfondsen en de n+2-regel

De zwakke conjunctuur en de uit het stabiliteitspact voortvloeiende verplichtingen, inzonderheid die welke betrekking hebben op overheidsinvesteringen, leiden tot problemen bij de correcte tenuitvoerlegging van de structuurfondsen. Deze toestand heeft vooral voor landen als Portugal ernstige gevolgen. Portugal moet over meer kapitaal kunnen beschikken en er moeten meer investeringen gedaan worden. Ik heb daar bij bezoeken en op een aantal vergaderingen reeds op gewezen. Het

cofinancieringspercentage en de bestaande procedures (zeker zoals ze er nu, na de in het kader van Agenda 2000 doorgevoerde wijzigingen uitzien) hebben in deze toestand geen verbetering gebracht. Vooral de n+2-regel ook wel de guillotineclausule genoemd kan ertoe leiden dat er op de structuuruitgaven gekort zal worden. Commissaris Michel Barnier heeft deze regel tijdens zijn betoog voor de Commissie regionaal beleid op 9 oktober 2002 een tijdbom genoemd. In juli 2002 heeft hij gegevens gepresenteerd volgens welke meer dan drie miljard euro van de structuurfondsen onder de n+2-regel zouden komen te vallen. De uitvoeringsgraad van 45 operationele programma's zou onder de 50 procent liggen. Het risico van verlies van middelen zou in 2002 nog niet zo groot zijn, maar in 2003 zou de toestand verergeren.

1. Is de Commissie niet bang dat de n+2-regel de doelstellingen van de structuurfondsen in gevaar brengt? Zou deze regel dan niet beter afgeschaft kunnen worden? Hoe zien de zaken er voor 2002 uit, en wat zijn de vooruitzichten voor 2003 als deze regel toegepast wordt?

2. Wat vindt de Commissie van de tijdens Agenda 2000 doorgevoerde herzieningen van de procedure voor teruggave en de procedure voor betaling uit de structuurfondsen? Welke maatregelen denkt ze te nemen met het oog op de verbetering van de tenuitvoerlegging van de structuurfondsen? Ik doel dan vooral op een herziening of vereenvoudiging van de procedures voor betaling en teruggave.

3. Wat vindt de Commissie van de verhoging van het percentage voor communautaire cofinanciering voor de doelstelling 1-regio's? Is dit een goede manier om het absorptievermogen te verbeteren en de correcte uitvoering van de structuurfondsen te garanderen?

Antwoord van de heer Barnier namens de Commissie

(9 december 2002)

De Commissie vestigt er de aandacht van het geachte parlementslid op dat de regel van de automatische annulering van n+2-kredieten is voorgeschreven bij artikel 31, lid 2, van Verordening (EG) nr. 1260/1999 van de Raad van 21 juni 1999 houdende algemene bepalingen inzake de Structuurfondsen(1) en dat deze verordening met eenparigheid van stemmen is goedgekeurd. Deze regel heeft tot doel om in het beheer van de Structuurfondsen een jaarlijkse discipline in te voeren die de lidstaten ertoe moet aanzetten de programma's in een voldoende snel tempo ten uitvoer te leggen en te voorkomen dat vertragingen pas aan het einde van de periode zichtbaar worden, zoals in de vorige programmeringsperiodes het geval was. In de ontmoeting die de Commissie op 7 oktober 2002 met de voor het regionale beleid verantwoordelijke ministers heeft gehad, en waartoe ook het Parlement was uitgenodigd, hebben de lidstaten hun gehechtheid aan de regel van de automatische annulering van de kredieten bevestigd, omdat deze een goed beheer van de voor het structuurbeleid toegekende bedragen garandeert.

Wat het risico van verlies aan het einde van het jaar 2002, het eerste jaar van toepassing van deze regel, betreft, dit tekent zich momenteel slechts af voor een beperkt aantal programma's. De betrokken bedragen zullen ongetwijfeld nog aanzienlijk dalen, als gevolg van de betalingsaanvragen die vóór eind 2002 nog bij de Commissie zullen worden ingediend.

In dit stadium kan nog niet worden geschat hoeveel programma's aan het einde van 2003 door de toepassing van de n+2-regel kunnen worden getroffen.

De betalingsprocedures die bij de nieuwe verordening inzake de Structuurfondsen zijn ingevoerd, hebben de verhouding tussen de door de Fondsen verrichte betalingen en de financieringsbehoeften voor de steunmaatregelen verbeterd.

Voor het jaar 2000 waren de betalingen van de Fondsen namelijk hoofdzakelijk gebaseerd op een systeem van voorschotten die werden berekend aan de hand van het schema voor de uitvoering van de programma's, dat al te vaak verschilde van de daadwerkelijke uitvoering. Dit systeem is door het Parlement bekritiseerd omdat er te weinig overeenstemming was tussen de budgettaire uitvoering en de daadwerkelijke uitvoering van de programma's van de Structuurfondsen.

Wat het betalingssysteem betreft, is de Commissie van oordeel dat een betere uitvoeringsgraad van de programma's slechts kan worden bereikt door een verbetering van de betalingen aan de begunstigden. Op dat punt lijkt het systeem goed in de behoeften te voorzien, gelet op het aanzienlijke bedrag van het eerste voorschot en de normale betalingstermijnen voor de vergoedingen (60 dagen). De Commissie blijft zich inspannen om de betalingstermijn zo kort mogelijk te maken.

Verordening (EG) nr. 1260/1999 geeft de lidstaten een grote vrijheid van handelen op het gebied van de aanpassing van de participatiepercentages van de Fondsen. Het werkelijke steunpercentage kan variëren op grond van het hefboomeffect dat nodig is opdat een project kan worden uitgevoerd. De Commissie wijst erop dat een verhoging van de communautaire cofinanciering bij een ongewijzigd financieringsvolume tot gevolg zou hebben dat minder projecten kunnen worden gefinancierd. Daarmee zouden de moeilijkheden bij de uitvoering van de maatregelen van de Structuurfondsen niet worden verholpen, omdat niet de toegepaste cofinancieringspercentages problemen opleveren, maar wel het vermogen van de lidstaten om de programma's uit te voeren binnen de bij de regeling opgelegde termijnen. Daarom heeft de Commissie in de ontmoeting van 7 oktober 2002 (zie hierboven) concrete voorstellen voorgelegd om het beheer van de Fondsen te vereenvoudigen, te verduidelijken, beter te coördineren en te versoepelen, die alle kunnen bijdragen tot een verbetering van de werking van de Fondsen.

(1) PB L 161 van 26.6.1999.