SCHRIFTELIJKE VRAAG E-3419/97 van Alexandros Alavanos (GUE/NGL) aan de Commissie (31 oktober 1997)

Betreft: Overlevingspensioen voor weduwnaars

Op grond van artikel 119 van het Verdrag en arrest 262/88 van 17 mei 1990 van het Hof van Justitie in de zaak-Barber is elke vorm van directe of indirecte discriminatie op grond van geslacht in de sector van de sociale zekerheid verboden. In Griekenland betalen diverse socialezekerheidsinstanties weduwnaars echter niet het pensioen van hun overleden echtgenote uit.

Is de Commissie van mening dat de communautaire wetgeving in overeenstemming moet worden gebracht met de jurisprudentie van het Hof?

Acht zij de interpretatie van artikel 119 van het Verdrag in arrest 262/88 van 17 mei 1990 van het Hof van Justitie in de zaak-Barber betreffende de uitbetaling van een overlevingspensioen aan weduwnaars een voldoende rechtsgrondslag voor de nationale rechtbanken?

Antwoord van de heer Flynn namens de Commissie (5 december 1997)

Artikel 119 van het EG-verdrag, zoals uitgelegd door het Hof van Justitie in zijn arrest van 17 mei 1990 in zaak C-262/88, Barber ((Jurispr. HvJEG 1990, blz. 1889. )), en de daaropvolgende aanverwante zaken ((Jurispr. 1993, blz. I-4879, arrest van 6.10.1993, zaak C-109/93, Ten Oever Jurispr. 1993, blz. I-6591, arrest van 14.12.1993, zaak C-110/91, Moroni Jurispr. 1993, blz. I-6953, arrest van 22.12.1993, zaak C-152/91, Neath Jurispr. 1994, blz. I-4389, arrest van 28.9.1994, zaak C-200/91, Coloroll Jurispr. 1994, blz. I-4435, arrest van 28.9.1994, zaak C-408/92, Smith Jurispr. 1994, blz. I-4527, arrest van 28.9.1994, zaak C-28/93, Van den Akker Jurispr. 1994, blz. I-4541, arrest van 28.9.1994, zaak C-128/93, Fisscher Jurispr. 1994, blz. I-4583, arrest van 28.9.1994, zaak C-57/93, Vroege Jurispr. 1994, blz. I-4471, arrest van 28.9.1994, zaak C-7/93, Beune. )), is van toepassing op de beroeps- en aanvullende regelingen inzake sociale zekerheid en bijgevolg is iedere directe of indirecte discriminatie op grond van geslacht op dit gebied verboden.

Op 20 december 1996 heeft de Raad op voorstel van de Commissie om redenen van rechtszekerheid een nieuwe Richtlijn 96/97/EG goedgekeurd tot wijziging van Richtlijn 86/378/EEG betreffende de tenuitvoerlegging van het beginsel van gelijke behandeling van mannen en vrouwen in ondernemings- en sectoriële regelingen inzake sociale zekerheid ((PB L 46 van 17.2.1997. )), teneinde rekening te houden met voornoemde jurisprudentie van het Hof van Justitie en de richtlijn in overeenstemming te brengen met artikel 119 van het EG-verdrag.

In zijn arrest van 17 april 1997 in zaak C-147/95 DEI/Evrenopoulos ((Jurispr. 1997, blz. I-2057. )), was het Hof van Justitie van oordeel dat artikel 119 van het EG-verdrag ook van toepassing is op bepaalde pensioenregelingen van overheidslichamen zoals het Griekse openbare elektriciteitsbedrijf (DEI) en dat dus iedere discriminatie op grond van geslacht verboden is. Daarom heeft in het geschil in kwestie de weduwnaar van een werkneemster van DEI recht op een overlevingspensioen. De Commissie is bezig na te gaan welke pensioenregelingen van overheidslichamen binnen de werkingssfeer van artikel 119 van het EG-verdrag vallen.

De algemene (statutaire of wettelijke) stelsels van sociale zekerheid vallen echter niet onder artikel 119 van het EG-verdrag, zoals het Hof van Justitie onder meer in zijn arrest van 25 mei 1971 in de zaak C-80/70, Defrenne/Belgische Staat heeft verklaard ((Jurispr. 1971, blz. 445. )).

Voor de tenuitvoerlegging van het beginsel van gelijke behandeling van mannen en vrouwen in de statutaire stelsels bestaat sinds 1978 Richtlijn 79/7/EEG van de Raad van 19 december 1978 betreffende de geleidelijke tenuitvoerlegging van het beginsel van gelijke behandeling van mannen en vrouwen op het gebied van de sociale zekerheid ((PB L 6 van 10.1.1979. )). Krachtens artikel 3 van deze richtlijn zijn echter prestaties aan nagelaten betrekkingen van de werkingssfeer ervan uitgesloten. Verder mogen de lidstaten op grond van artikel 7, lid 1, van genoemde richtlijn tijdelijk bepaalde discriminaties op grond van geslacht handhaven, waarvan de pensioengerechtigde leeftijd de belangrijkste is.

Sinds 1987 ligt er een voorstel voor een richtlijn tot voltooiing van de tenuitvoerlegging van het beginsel van gelijke behandeling van mannen en vrouwen in de wettelijke en de beroepsregelingen inzake sociale zekerheid ((PB C 309 van 19.11.1987. )). Dit voorstel is nog steeds bij de diensten van de Raad aanhangig, ondanks de positieve adviezen van het Parlement en het Economisch en Sociaal Comité.

Overeenkomstig haar 4e actieprogramma op middellange termijn inzake gelijke kansen voor mannen en vrouwen (1996-2000) (Besluit 95/593/EG) ((PB L 335 van 30.12.1995. )), is de Commissie voornemens in 1998 een nieuw voorstel voor een richtlijn in te dienen ter vervanging van dat van 1987, teneinde rekening te houden met de ontwikkeling in de jurisprudentie, met name op het gebied van de beroeps- en ambtenarenregelingen, en de ontwikkeling in de sociale en gezinsstructuren.