SCHRIFTELIJKE VRAAG E-3014/00

van Christos Zacharakis (PPE-DE) en Antonios Trakatellis (PPE-DE) aan de Commissie

(26 september 2000)

Betreft: Schending van de vrijheid van godsdienst in Turkije: weigering om de theologische faculteit in Chalki te heropenen

In de brief van de heer Verheugen van 26 juli 2000 aan EVP-voorzitter Poettering over de vrijheid van godsdienst in Turkije staat uitdrukkelijk vermeld dat de weigering van de Turkse autoriteiten om de theologische faculteit in Chalki te heropenen een duidelijke schending van het Verdrag van Lausanne vormt en dat Turkije wordt verzocht wat betreft de rechten van de Griekse en Armeense gemeenschap te voldoen aan de uit het Verdrag van Lausanne voortvloeiende verplichtingen.

Kan de Commissie, gelet op het voorgaande, meedelen:

1. of eerbiediging en bescherming van de uitoefening van het recht op godsdienstvrijheid al dan niet een uitdrukkelijke voorwaarde in het kader van de criteria van Kopenhagen is;

2. of zij van de Turkse autoriteiten de heropening van de theologische faculteit in Chalki zal eisen en welke maatregelen zij zal nemen, zolang de Turkse autoriteiten dit weigeren;

3. hoe het mogelijk is dat zij de pretoetredingstrategie van Turkije en de officiële betrekkingen met dit land stimuleert en ondersteunt, terwijl de Turkse autoriteiten weigeren de mensenrechten en de vrijheid van godsdienst te eerbiedigen;

4. of zij kan overgaan tot goedkeuring van de kredietverlening aan Turkije uit hoofde van verordening 764/2000 betreffende de uitvoering van maatregelen ter verdieping van de douane-unie EG-Turkije(1) en in de toekomst van de in behandeling zijnde verordening betreffende maatregelen met het oog op de sociaal-economische ontwikkeling van Turkije, terwijl artikel 6 van het EU-Verdrag en internationale overeenkomsten geschonden worden en de mensenrechten en de fundamentele vrijheden met voeten worden getreden?

(1) PB L 94 van 14.4.2000, blz. 6.

Antwoord van de heer Verheugen namens de Commissie

(10 november 2000)

De eerbiediging van de vrijheid van godsdienstuitoefening valt inderdaad onder de politieke criteria van Kopenhagen waaraan elke kandidaat-lidstaat dient te voldoen alvorens toetredingsonderhandelingen met dat land begonnen kunnen worden.

Zoals uit de analyse van de Commissie in het kader van haar periodieke verslagen (van 1998 en 1999) naar voren komt, voldoet Turkije nog niet aan deze politieke criteria. Uit de analyse van de Commissie blijken met name de verschillende beperkingen die aan de vrijheid van godsdienstuitoefening in Turkije worden opgelegd maar die bij toetreding verdwenen dienen te zijn. Het vraagstuk van de wederopenstelling van de faculteit voor theologie van Chalkis dient, hoewel zij in de analyse van de Commissie niet uitdrukkelijk wordt vermeld, in dit bestek te worden geplaatst.

Wat de pretoetredingsstrategie betreft waartoe door de Europese Raad van Helsinki was besloten, deze strategie wil Turkije juist aanmoedigen om de noodzakelijke politieke hervormingen goed te keuren. Het toetredingspartenariaat dat hiervan de kern uitmaakt stelt de prioriteiten voor de korte en de middellange termijn vast waaraan Turkije moet voldoen om aan de criteria van Kopenhagen te beantwoorden.

De financiële hulp van de Gemeenschap aan Turkije is in het algemeen, sedert de bevestiging van de status van dit land als kandidaat, op de voorbereiding voor de toetreding gericht.