SCHRIFTELIJKE VRAAG E-1351/00

van Helmuth Markov (GUE/NGL) aan de Commissie

(4 mei 2000)

Betreft: Radioactieve besmetting van mineraalwater door radium-226

Volgens diverse meldingen in de pers bevindt de Duitse bevolking zich in grote onzekerheid over vermeende hoge stralendoses in mineraal- en tafelwater van diverse merken die de gezondheid in gevaar brengen, als gevolg van een hoge, in de natuur voorkomende concentratie van de isotoop radium-226.

1. Is de Commissie op de hoogte van wetenschappelijke onderzoekingen terzake of heeft zij daartoe opdracht gegeven om de concentratie van radioactieve stoffen in levensmiddelen vast te stellen en te beoordelen op grond waarvan met name een verband kan woren aangetoond tussen de straling en een verhoogd risico op kanker?

2. Is het de Commissie bekend dat er in Duitsland (anders dan in andere EU-lidstaten) geen richtlijnen en grenswaarden bestaan voor de concentratie van radium-226 in mineraal- en tafelwater? Zo ja, vindt de Commissie dat zij maatregelen moet nemen op communautair niveau?

3. Is het de Commissie bekend dat er technische oplossingen bestaan om het gehalte van natuurlijk radium-226 in water te verlagen (filters), maar dat deze in Duitsland als gevolg van de mineraal- en tafelwaterverordening' niet mogen worden gebruikt? Vindt de Commissie het nodig om te streven naar een Europese regeling betreffende het bij de winning en productie van mineraalwater gebruikte technische instrumentarium?

4. Zou de Commissie radioactieve isotopen ook willen laten vallen onder de etiketteringsplicht voor levensmiddelen?

Antwoord van mevrouw Wallström namens de Commissie

(22 juni 2000)

1. Overeenkomstig het bepaalde in artikel 35 van het Euratom-Verdrag hebben de lidstaten een specifiek programma voor controle op de radioactiviteit in het milieu. Krachtens artikel 36 van het Euratom-Verdrag worden de controleresultaten aan de Commissie doorgegeven. Deze omvatten informatie over radioactiviteit in melk, andere levensmiddelen, oppervlaktewater en drinkwater.

Bovendien voeren de lidstaten controles uit op de concentratie van radioactiviteit in levensmiddelen uit derde landen die door het ongeval van Tsjernobyl zijn getroffen (overeenkomstig Verordening EEG/737/90 van de Raad van 22 maart 1990(1), recentelijk verlengd tot maart 2010)(2).

Het Milieuinstituut van het Gezamenlijk Onderzoekcentrum (GCO) van Ispra heeft sedert 1991 jaarlijks internationale vergelijkingen gemaakt waarvoor de laboratoria van de lidstaten overeenkomstig artikel 36 van het Euratom-Verdrag de gegevens verstrekken. Deze vergelijkingen hadden onder andere betrekking op bronwater, mineraalwater, melk en het voedselpakket.

De Commissie heeft geen gegevens over een samenhang die gevonden zou zijn tussen de concentraties van radioactiviteit in levensmiddelen en een verhoogd risico van kanker.

2. De huidige drinkwaterrichtlijn, Richtlijn 80/778/EEG van de Raad van 15 juli 1980 betreffende de kwaliteit van voor menselijke consumptie bestemd water(3) geldt voor gebotteld water dat geen natuurlijk mineraalwater is (bijv. tafelwater) en omvat geen specifieke bepaling inzake radioactiviteit. De nieuwe drinkwaterrichtlijn (Richtlijn 98/83/EG van de Raad van 3 november 1998 betreffende de kwaliteit van voor menselijke consumptie bestemd water)(4), die per 25 december 2003 ten uitvoer moet worden gebracht, omvat wel bepalingen inzake radioactiviteit. Deze bepalingen moeten worden aangevuld (de bijlagen II en III van de richtlijn) als gepland bij de goedkeuring van de richtlijn op 3 november 1998. Er zij op gewezen dat deze richtlijn niet geldt voor mineraalwater.

3. De Commissie is zich ervan bewust dat de concentratie van 226 radium in kraanwater en gebotteld water wordt beïnvloed door de methode die wordt toegepast om het water te behandelen; zo zal bijv. de verwijdering van ijzer en mangaan ook meebrengen dat een deel van het radium in het slib terechtkomt.

De specifieke behandeling voor het verwijderen van natuurlijke radionucleïden uit water was het thema van door de Commissie in dit vierde kaderprogramma gefinancierd onderzoek.

Er zij op gewezen dat dergelijke technieken zelden worden toegepast op mineraalwater waarvoor het van belang wordt geacht dat het mineraalgehalte behouden blijft.

4. Bij de etikettering van mineraalwater worden normaliter natuurlijke radioactieve elementen zoals uranium en radium vermeld.

(1) PB L 82 van 29.3.1990.

(2) PB L 75 van 24.3.2000.

(3) PB L 229 van 30.8.1980.

(4) PB L 330 van 5.12.1998.