SCHRIFTELIJKE VRAAG E-1675/02

van Charles Tannock (PPE-DE) aan de Commissie

(12 juni 2002)

Betreft: Repatriëring van in de EU verblijvende illegale immigranten

Kan de Commissie bevestigen dat jaarlijks tienduizenden Chinese burgers via Azië en Europa met name via de Balkan naar de Europese Unie vervoerd worden? Is het waar dat de Chinese regering zich vaak verzet tegen de terugkeer van deze burgers omdat zij geen bewijs van nationaliteit bij zich dragen, en is dit ook het geval wanneer deze staatsburgers bereid zijn met de autoriteiten van de lidstaten samen te werken bij het vaststellen van hun identiteit en hun land van herkomst?

Kan de Commissie een lijst overleggen van landen die weigeren op dit punt met de lidstaten samen te werken en aangeven of deze landen partij zijn bij associatie- of handelsovereenkomsten met de Europese Unie dan wel uit hoofde van een dergelijke overeenkomst hulp ontvangen?

Zou de Commissie tevens kunnen aangeven voor welke Balkanlanden geen visumplicht bestaat en duidelijk kunnen maken of de invoering van een dergelijke verplichting in haar ogen zinvol zou kunnen zijn om de toestroom van illegale immigranten te beperken?

Antwoord van de heer Vitorino namens de Commissie

(3 september 2002)

De Commissie beschouwt illegale immigratie uit China als een belangrijk punt in de wereldwijde strijd tegen dit verschijnsel. Het aantal illegale immigranten van China naar Europa bleef tot dusver echter beperkt.

De Chinese overheid hanteert inderdaad het beginsel van terugkeer na verificatie en gaat pas akkoord met de terugkeer van personen wanneer formeel wordt bewezen dat zij de Chinese nationaliteit hebben.

Na het drama van Dover in juni 2000 zijn de Unie en China een dialoog aangegaan over illegale migratie tijdens de ontmoeting van de Chinese eerste minister Zhu Rongji en de voorzitter van de Commissie op 11 juli 2000 in Brussel. Het probleem van de zogenaamde Balkan-route, in het bijzonder het visumvrij reizen naar de Federale Republiek Joegoslavië (FRJ) waardoor illegale toegang tot de Unie in de jaren 2000 en 2001 in de hand werd gewerkt, werd behandeld in het kader van de dialoog tussen de Unie en China samen met de autoriteiten van de FRJ, die ondertussen een visumplicht hebben opgelegd voor Chinese burgers. In deze context worden ook problemen besproken in verband met terugkeer en

vond op 19 juli 2002 in Brussel de derde ronde van overleg op hoog niveau plaats over de strijd tegen illegale migratie en mensenhandel. Daar werden concrete stappen overwogen voor een nauwere samenwerking om de werkwijze inzake terugkeer te verbeteren.

Conclusie nr. 40 van de Europese Raad van Laken van 15 december 2001 riep ertoe op om het beleid inzake migratiestromen te integreren in het extern beleid van de Europese Unie. In het bijzonder werd beslist dat er Europese overnameovereenkomsten moeten worden gesloten met de betrokken landen op grond van een nieuwe prioriteitenlijst en een duidelijk actieplan. Op basis van deze richtsnoeren heeft de Raad op zijn vergadering van 25 april 2002 bepaald dat het sluiten van nieuwe communautaire overnameovereenkomsten met vier landen, waaronder China, prioriteit had en de Commissie verzocht zo snel mogelijk ontwerpen voor onderhandelingsrichtsnoeren in te dienen. De Raad heeft de Commissie tot nu toe formeel toestemming gegeven om met Marokko, Sri Lanka, Rusland, Pakistan, Hong Kong, Macao en Oekraïne te onderhandelen over communautaire overnameovereenkomsten. De Commissie heeft de onderhandelingen met Hong Kong en Sri Lanka met succes afgerond (definitieve teksten geparafeerd respectievelijk in november 2001 en mei 2002) en de onderhandelingen met Macao bevinden zich reeds in een vergevorderd stadium en zullen naar verwachting binnenkort worden afgerond. Voor de andere onderhandelingen kan echter nog geen einddatum worden gegeven.

Toch moet worden opgemerkt dat het feit dat over communautaire overnameovereenkomsten wordt onderhandeld, er niet op wijst dat de betrokken landen geweigerd hebben mee te werken. Integendeel, de bereidheid om deel te nemen aan onderhandelingen over dergelijke overeenkomsten geldt als een teken van goede wil en wordt zeer gewaardeerd.

De Europese Raad van Sevilla van 21 en 22 juni 2002 kaartte de kwestie aan van samenwerking met derde landen in de strijd tegen illegale migratie. Er werd geconcludeerd dat er behoefte is aan een systematische beoordeling van relaties met derde landen die niet samenwerken in de strijd tegen illegale migratie. Op communautair niveau is de samenwerking met landen van herkomst en doorreis op het vlak van preventie en bestrijding van illegale migratie nog niet zo lang geleden van start gegaan. De eerste ervaringen met landen zoals Albanië en andere Balkanlanden, Marokko, Sri Lanka, en Turkije zijn tamelijk bemoedigend. Overeenkomstig de conclusies van de Europese Raad van Sevilla zal de Commissie aan de Raad verslag uitbrengen over de financiële middelen die op communautair niveau beschikbaar zijn voor de repatriëring van migranten en afgewezen asielzoekers, voor het beheer van de buitengrenzen en voor de bevordering van samenwerking met derde landen op het gebied van asiel en migratie, waaronder illegale immigratie.

Wat betreft de visumplicht voor onderdanen van de Balkanstaten moet worden vermeld dat, volgens Verordening (EG) nr. 539/2001 van de Raad van 15 maart 2001 tot vaststelling van de lijst van derde landen waarvan de onderdanen bij overschrijding van de buitengrenzen in het bezit moeten zijn van een visum en de lijst van derde landen waarvan de onderdanen van die plicht zijn vrijgesteld(1), de onderdanen van Albanië, Bosnië-Herzegovina, de FRJ en de Voormalige Joegoslavische Republiek Macedonië in het bezit moeten zijn van een visum om toegang te krijgen tot de Unie.

(1) PB L 81 van 21.3.2001.