SCHRIFTELIJKE VRAAG P-1261/01

van Graham Watson (ELDR) aan de Commissie

(19 april 2001)

Betreft: Financiële bijstand voor Oost-Timor

Welke stappen heeft de EU ondernomen om de bevolking van Timor rechtstreeks te betrekken bij de ontwikkeling van een pluralistische democratische samenleving, rekening houdend met het feit dat de infrastructuur hiertoe volledig ontbreekt en gezien de afwijzende houding tegenover de VN-aanwezigheid en het aanhoudende wantrouwen tussen de gemeenschappen? Welke pressie kan de Commissie uitoefenen met het oog op de gelijke behandeling van de protestantse en de katholieke gemeenschap?

Er zijn berichten dat oorlogsmisdaden die tijdens het Timorese conflict zijn gepleegd, ongestraft zouden blijven. Kan de Commissie in dat verband meedelen wat de EU doet om het vertrouwen van de bevolking in de rechtspraak te herstellen, als een stap op weg naar verzoening? Meent de Commissie dat een rol is weggelegd voor een Commissie voor Waarheid en Verzoening naar Zuid-Afrikaans model?

Antwoord van de heer Patten namens de Commissie

(7 mei 2001)

De Commissie deelt de mening van het geachte parlementslid dat er aan de behoefte aan een pluralistische democratische samenleving in Oost-Timor moet worden voldaan.

Bij haar acties op dit grondgebied heeft de Commissie een aantal prioriteiten gesteld, die zijn vertaald in projecten voor humanitaire hulp, herstel en ontwikkeling:

- Na het geweld in september 1999 was er dringend behoefte aan humanitaire hulp. Die hulp - vooral op het gebied van volksgezondheid - wordt nog steeds door het Bureau voor Humanitaire Hulp van de Europese Gemeenschap (ECHO) gefinancierd.

- Bij het onafhankelijkheidsproces werd ook, van het begin afaan, erkend dat de structuren in wording van een pas opgebouwd overheidsapparaat hulp zouden nodig hebben. Daarom heeft de Commissie aan de financiering van de beheersinstantie van de Verenigde Naties in Oost-Timor (United Nations-administration in East-Timor = UNTAET) bijgedragen.

- Tegelijkertijd financierde de Commissie het herstel van de infrastructuur en de gezondheidsdiensten, via het Trustfonds voor Oost-Timor (Trust Fund for East Timor = TFET). In 2000 en in 2001 zijn er bijdragen in dit Trustfonds gestort en er zal nog een bijdrage worden gegeven.

- Wat het ontwikkelingsvooruitzicht op langere termijn betreft, is de Commissie momenteel plannen aan het maken voor de periode 2002-2006. Daarbij zal aanzienlijke aandacht worden geschonken aan sectoren die een zo groot mogelijk effect kunnen sorteren op de waargenomen behoeften en die de communautaire financiering een meerwaarde kunnen geven.

Tenslotte zullen de eerste democratische verkiezingen voor een constituerende vergadering overeenkomstig het onderling afgesproken politieke tijdschema in augustus 2001 worden gehouden. Momenteel heeft de Commissie een verkenningsmissie naar dat grondgebied uitgezonden, om na te gaan welke steun daar mogelijkerwijs voor deze belangrijke gebeurtenis kan worden gevonden. Dergelijke hulp bij het verkiezingsproces zou een essentiële factor voor de ontwikkeling van een stabiele democratie in Oost-Timor kunnen zijn.

De kwestie van de vroegere schendingen van de mensenrechten in Oost-Timor moet binnen een ruimer perspectief worden aangepakt. Ten eerste in het interne verband van Oost-Timor, waar de Oost-Timorese bevolking tot dusver nog geen politieke verantwoordelijkheid heeft. De eerste regering van een onafhankelijk Oost-Timor, die na de verkiezingen in augustus 2001 haar ambt aanvaardt, zal zich er stellig voor inzetten om de opgeworpen problemen aan te pakken, en daarbij de nodige aanmoediging van de Commissie krijgen. De nieuwe regering zou dan kunnen nagaan of er een commissie voor waarheid en verzoening kan worden ingesteld, samen met andere opties. In de tussentijd neemt het bestuurslichaam van de Verenigde Naties alle mogelijke maatregelen om alle gemeenschappen gelijk en eerlijk te behandelen.

Ten tweede is de Commissie, met betrekking tot de rol die bepaalde delen van de Indonesische strijdkrachten en burgers in Oost-Timor persoonlijk in een recent verleden hebben gespeeld, actief bezig de Indonesische regering via alle daartoe geëigende kanalen te herinneren aan haar verantwoordelijkheid om degenen die misdaden hebben begaan voor het gerecht te dagen.