SCHRIFTELIJKE VRAAG E-0302/03

van Jan Wiersma (PSE), Joost Lagendijk (Verts/ALE)en Elisabeth Schroedter (Verts/ALE) aan de Raad

(10 februari 2003)

Betreft: Nucleaire aanvallen als onderdeel van de strategie van de Verenigde Staten; schadelijke gevolgen voor het Gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid (GBVB), het Europees Veiligheids- en Defensiebeleid (ESDP) en de transatlantische betrekkingen (NAVO)

1. Heeft de Raad kennis genomen van de artikelen in de Washington Post van 11 december getiteld: preventieve aanval deel van Amerikaanse strategische doctrine, en in The Guardian getiteld Amerikaanse nucleaire strategie bedreiging voor de wereld, en heeft de Raad een afschrift ontvangen van het Amerikaanse beleidsdocument waarover in deze artikelen wordt gesproken en waarin wordt bevestigd dat de VS bereid is kernwapens te gebruiken tegen landen waarvan wordt aangenomen dat ze massavernietigingswapens ontwikkelen of bezitten of onderdelen van massavernietingswapens (gepubliceerd in december 2002 onder de titel: nationale strategie ter bestrijding van massavernietingswapens)?

2. Kan de Raad ontkennen dan wel bevestigen dat dit document een deel is van de presidentiële richtsnoeren en stemt de Raad in met de opvatting dat een preventieve aanval met kernwapens, zoals in het bovengenoemde beleidsdocument wordt bedoeld, beschouwd moet worden als officieel Amerikaans veiligheidsbeleid?

3. Deelt de Raad het standpunt dat een dergelijk beleid een schending is van de zogenaamde negatieve veiligheidsgarantie, waarover in het non-proliferatieverdrag overeenstemming werd bereikt en die het gebruik van kernwapens tegen staten die niet over kernwapens beschikken, verbiedt?

4. Is de Raad bezorgd over het operationele gebruik van tactische kernwapens tegen versterkte ondergrondse doelen (robust nuclear earth penetrator), waarvan sprake is in de US New Nuclear Posture Review, van januari 2002?

5. Welke stappen onderneemt de Raad tezamen met en via de lidstaten, in de NAVO, de VN en via de rechtstreekse betrekkingen met de VS om de Amerikaanse regering ervan te overtuigen dat de dreiging met het gebruik van kernwapens als zelfverdediging buiten de sfeer van de klassieke afschrikking een concept is dat gevaarlijk is voor de hele wereld omdat het de drempel voor een kernoorlog verlaagt en een grote bedreiging vormt voor het partnerschap tussen de VS en de EU, zowel binnen als buiten de NAVO? Welke stappen gaat de Raad ondernemen om de VS actiever te betrekken bij de bestaande non-proliferatie- en wapenbeheersingsprogramma's?

6. Welke garantie kan de Raad bieden dat Amerikaanse kernaanvallen geen onderdeel zullen vormen van operaties waarbij EU-lidstaten of de toekomstige snelle reactiemacht van de NAVO betrokken zullen zijn?

Antwoord

(13 mei 2003)

De Raad hanteert als algemene beleidslijn dat niet wordt gedebatteerd op basis van krantenartikelen. Het artikel in de Washington Post waarnaar door het geachte parlementslid wordt verwezen is niet door de Raad besproken. De Raad heeft ook het VS-beleidsdocument waarvan sprake is, niet besproken. Dat document is trouwens nooit officieel aan de Raad voorgelegd.

In het slotdocument van de toetsingsconferentie in 2000 van de partijen bij het Verdrag inzake de niet-verspreiding van kernwapens wordt verklaard dat juridisch bindende veiligheidsgaranties van de vijf kernmogendheden ten aanzien van de partijen bij het NPV die geen kernwapens bezitten, de regeling inzake de non-proliferatie van kernwapens versterken. Bovendien nam die conferentie nota van de bevestiging door de kernmogendheden van hun in het kader van UNSC-Resolutie nr. 984/1995 aangegane verbintenis om de staten die partij zijn bij het NPV en die geen kernwapens bezitten, veiligheidsgaranties te bieden. Alle EU-lidstaten zijn partij bij het NPV.

De EU is en blijft een multilaterale aanpak van alle vraagstukken in verband met ontwapening, wapenbeheersing en non-proliferatie voorstaan. De EU brengt deze vraagstukken overigens ook ter sprake tijdens haar periodieke contacten met de VS, waarbij zij er in het bijzonder bij de VS op aandringt actief te blijven deelnemen aan de besprekingen in de ter zake bevoegde internationale fora. In de context van de dialoog tussen de EU en de VS dringt de EU er bij de VS onder andere sterk op aan het Verdrag inzake een alomvattend verbod op kernproeven te bekrachtigen.

Wat betreft de onder punt 6 gestelde vraag, nemen de EU-lidstaten op grond van hun eigen nationale soevereiniteit een besluit over hun eventuele deelneming aan militaire operaties. Tevens zij gememoreerd dat het beginsel van autonome besluitvorming door de EU van toepassing is op alle operaties krachtens Titel V van het VEU.