SCHRIFTELIJKE VRAAG E-0009/98 van Patricia McKenna (V) aan de Commissie (29 januari 1998)

Betreft: Opwerking van radioactief afval

Het Britse Radioactive Waste Management Advisory Committee (RWMAC) heeft onlangs zijn 17e jaarverslag gepubliceerd.

In het verslag wordt onder meer aanbevolen om op te werken verbruikte splijtstof als radioactief afval te beschouwen als het plutonium en uranium dat bij opwerking wordt herwonnen, niet opnieuw wordt gebruikt.

De voorraad plutonium in Groot-Brittannië wordt steeds groter daar alle verbruikte splijtstof wordt opgewerkt in Sellafield. Van dit plutonium wordt niets in Groot-Brittannië hergebruikt.

Er zijn tal van studies verricht naar het gevaar dat plutonium bij subversieve groepen terechtkomt, die met een rudimentaire technologie primitieve kernwapens zouden kunnen maken.

Is de Commissie het ermee eens dat de beste manier om een verdere toename van de Britse plutoniumvoorraad te voorkomen is om bij Groot-Brittannië aan te dringen op stopzetting van zijn opwerkingsactiviteiten? Kan de Commissie de garantie geven dat zij al het mogelijke zal doen om te zorgen dat er geen EU-subsidies of -leningen worden verstrekt ter ondersteuning van de opwerking van kernmateriaal in de EU of in derde landen?

Antwoord van mevrouw Bjerregaard namens de Commissie (31 maart 1998)

Er bestaat algemene overeenstemming over het feit dat verbruikte splijtstof als radioactief afval beschouwd moet worden indien er geen verder gebruik verwacht wordt. Gewoonlijk wordt het opgewerkt met als doel het uranium en plutonium voor verder gebruik (recycling) te herwinnen en het volume van wat als hoogactief afval moet worden behandeld, te minimaliseren. Indien, voordat de verbruikte splijtstof wordt opgewerkt, een beslissing wordt genomen dat geen van de producten zal worden gebruikt, dan zou het in overeenstemming met de gezamenlijke overeenkomst inzake de veiligheid van het beheer van afgewerkte splijtstof en de veiligheid van het beheer van radioactieve afvalstoffen zijn om de splijtstof als afval te beschouwen en het opwerken daarvan als een stap in het proces van het afvalbeheer.

De voorraad afgescheiden plutonium in het Verenigd Koninkrijk is groeiende, alhoewel dient te worden opgemerkt dat niet al dit plutonium uit het Verenigd Koninkrijk afkomstig is, doch ook door buitenlandse bedrijven wordt geleverd die daar hun splijtstoffen laten opwerken. Bovendien is niet alle verbruikte splijtstof van reactoren in het Verenigd Koninkrijk bestemd voor opwerking. Plutonium in Sellafield wordt, ongeacht de eigenaar, veilig opgeslagen. Daarnaast is er een nieuwe gemengd-oxide (Mox) splijtstof fabricage-installatie gebouwd die het plutonium van de opwerkingsactiviteiten zal gebruiken en het aan de klanten in de vorm van nieuwe splijtstof zal teruggeven.

Het is het beleid in sommige lidstaten om alle verbruikte splijtstof als afval te behandelen en dit direct te verwijderen zonder het op te werken. In andere lidstaten legt men zich er evenwel op toe om de verbruikte splijtstof op te werken met de bedoeling het teruggewonnen plutonium en uranium te hergebruiken. Blijvend gebruik van opwerkingsinstallaties als die in Sellafield (Verenigd Koninkrijk) en La Hague (Frankrijk) zal voor hen die voor de laatstgenoemde beheersoptie kiezen, nodig zijn.

De opwerkingsoptie heeft een aanvankelijke toename van de voorraad afgescheiden plutonium tot gevolg totdat de vraag naar opgewerkte Mox-splijtstof naar een niveau stijgt waarop meer plutonium voor de fabricage daarvan wordt gebruikt dan via de opwerkingsprocessen wordt verkregen of totdat een besluit voor de verwijdering van de plutoniumvoorraad wordt genomen. Wat betreft dit laatste punt is momenteel de wijze voor verwijdering van plutonium, waar velen die in het bezit zijn van een door wapenprogramma's veroorzaakte voorraad de voorkeur aangeven, die waarbij deze tot Mox-splijtstof wordt opgewerkt, welke vervolgens in reactoren wordt verbrand, waarna de overgebleven verbruikte splijtstof eventueel wordt verwijderd, alhoewel de mogelijkheid van verdere recycling niet uitgesloten is.

De Commissie wil er op wijzen dat zij, binnen het kader van haar verplichtingen krachtens Hoofdstuk VII van het Euratom-Verdrag, de noodzakelijke maatregelen heeft genomen om ervoor te zorgen dat plutonium noch opgewerkte Mox-splijtstof, geproduceerd en opgeslagen in de fabrieken van Sellafield, een ongewilde toepassing krijgen. Voor de toewijzing van Gemeenschaps-subsidies en -leningen geldt een aantal specifieke regels terwijl ook wordt nagegaan in hoeverre hiermee kan worden bijgedragen aan de verwezenlijking van de communautaire doelstellingen, met inbegrip van die welke in het Euratom-Verdrag zijn vastgelegd.