SCHRIFTELIJKE VRAAG E-3602/00

van Luciano Caveri (ELDR) aan de Commissie

(22 november 2000)

Betreft: Luchtverkeer boven de Alpen

Al vanaf de tijd van de vluchten met grondzicht is het Mont-Blancgebied een oriëntatiepunt en dat is het ook nu nog ondanks al de huidige geraffineerde technieken voor radiobesturing van vliegtuigen.

Vele vliegroutes lopen dan ook pal boven het Aostadal en door de enorme groei van het luchtverkeer over de verschillende Europese en mondiale assen vliegen er dagelijks steeds meer vliegtuigen over het dal (geschat wordt dat in de loop van het etmaal ongeveer 350 luchtvoertuigen het luchtruim boven het dal doorkruisen).

Deze aanzienlijke concentratie heeft gevolgen voor de luchtverontreiniging en akoestische vervuiling in het kleine gebied. Op spitsuren lijkt het Aostadal wel op de overbelaste omgeving van de grote luchthavens, wat in lijnrecht contrast staat met zijn roeping als toeristengebied. De plaatselijke bevolking maakt zich dan ook behoorlijk ongerust over de milieuproblemen die op de grond ontstaan als gevolg van de verbrandingsafvalproducten, terwijl ook de veiligheid van personen die in het dal het zweefvliegen beoefenen in gevaar wordt gebracht.

Een gedeeltelijke verplaatsing van het verkeer is mogelijk: zo maakt de luchtroute tussen Saronno (noordelijk van Milaan) en Passeiry (Frankrijk) een omweg recht boven het oriëntatiepunt Banko (dat wil zeggen de Mont Blanc), waar de naam verandert van B4 in B37. Hierdoor wordt het Aostadal in zijn volle lengte doorkruist terwijl de rechtstreekse route tussen Saronno en Passeiry noordelijker zou lopen en maar net zou raken aan het noordoosten van het Aostadal. Het zou dan ook mogelijk zijn een andere route te kiezen voor de vluchten van Malpensa naar het westen, die nu loopt over Romagnano, Biella, Aosta of, in het geval van zwaardere vliegtuigen, over Caselle (D17 BLA) en vervolgens met een bocht naar Aosta, daarna in de richting van Passeiry in Frankrijk of St. Prex in Zwitserland. Ten minste een aantal vliegtuigen zou na Biella omgeleid kunnen worden via Adiso (Gran Paradiso), waarna zij de luchtroute A1 zouden volgen, of over de Matterhorn over de luchtroute B372, dan wel over Biban en de luchtroute L612.

Wat is de mening van de Commissie over het bovenstaande in het licht van de herziening die op het Europese vlak plaats zal vinden om tot een evenwichtiger regeling van het luchtverkeer over de Alpen te komen?

Antwoord van mevrouw de Palacio namens de Commissie

(5 januari 2001)

In de context van haar analyse over de totstandbrenging van een gemeenschappelijk Europees luchtruim heeft de Commissie in 2000, met steun van de Europese Raad, een werkgroep op hoog niveau opgericht met representatieve burgers en militairen uit de lidstaten.

Uit de analyse van die groep blijkt dat de huidige organisatie van het luchtruim, in termen van controlesectoren en luchtroutes, inefficiënt blijft. Deze inefficiëntie, die een van de belangrijkste oorzaken is van de vertragingen bij het luchtverkeer, houdt verband met het gegeven dat bij het uittekenen van het luchtruim wordt uitgegaan van nationale en specifieke eisen en niet van Europese eisen. De groep concludeert dat het luchtruim een gemeenschappelijke rijkdom is die als een echt gemeenschappelijk luchtruim moet worden behandeld. Het gemeenschappelijk Europees luchtruim moet op Europees niveau worden uitgetekend en gereglementeerd, te beginnen bij de hogere luchtruimte en in samenhang met de lagere luchtruimte. In het proces van uitwerking en beheer moeten zowel de civiele als de militaire belangen worden geïntegreerd.

Een dergelijke regeling op Europees niveau vergt een arbitrage tussen de verschillende eisen van economisch en openbaar belang (veiligheid, milieu-effecten). De vraag van het geachte parlementslid past in die context en heeft betrekking op luchtroutes in het lagere luchtruim die gelegen zijn in een zone waarin drie Europese buurlanden overvlogen worden: Frankrijk, Italië en Zwitserland.

Vandaag de dag ligt de bevoegdheid terzake volledig bij de verschillende staten die onderling overleg plegen over de aanvlieg- en vertrekroutes van de luchthavens en daarbij rekening houden met de bestaande fysieke beperkingen (minimumhoogte voor het overvliegen van de Alpen, plaats van de navigatieapparatuur aan de grond, vermijden van conflicten tussen verkeersstromen) en de beperkingen ten gevolge van de voor militaire oefeningen voorbehouden zones.

De werkzaamheden van de werkgroep op hoog niveau zullen leiden tot een nieuwe aanpak voor het uittekenen van het luchtruim, waarbij voorrang wordt gegeven aan de behoeften van de gebruikers en aan de bevordering van de multilaterale coördinatie om zo de efficiëntie en regelmatigheid van het luchtverkeer te verbeteren en tegelijkertijd de negatieve effecten, zoals lawaaihinder en verontreiniging, te verminderen.

De Commissie is voornemens zich weldra te richten tot het Europees Parlement en de Raad met een actieplan om gevolg te geven aan deze analyse.