SCHRIFTELIJKE VRAAG E-1564/98

van Marie-Noëlle Lienemann (PSE) aan de Commissie

(20 mei 1998)

Betreft: Crédit Lyonnais

Gaat de Commissie de grenzen van haar bevoegdheden niet te buiten wanneer ze zich veroorlooft om de keuzen te betwisten die de Franse regering en Crédit Lyonnais gemaakt hebben om uitvoering te geven aan de compensaties voor de overheidssteun, die ze moeten leveren om aan de concurrentieregels te voldoen?

De Commissie moet toezien op de omvang van de compensaties en op het feit dat ze echt tot stand komen, maar heeft geen beslissingen te treffen over de manier waarop ze tot stand komen. Het is dan ook des te verwonderlijker dat de Commissie de bank vraagt om af te zien van haar netwerk van Europese filialen, hetgeen neerkomt op een ontmanteling die de verdwijning van Crédit Lyonnais inluidt, terwijl de Commissie zich integendeel juist zou moeten inspannen om het voortbestaan van de structuur te verzekeren. Dat is de jurisprudentiële regel in een zaak als deze, maar het is ook van levensbelang om de werkgelegenheid te verdedigen.

Overtreedt de Commissie niet één van de voornaamste princiepen van de Europese Unie wanneer ze zich veroorlooft om privatisering van een onderneming te vragen - en bovendien te suggereren in welke vorm die privatisering moet plaatsvinden! - terwijl het verdrag van Rome duidelijk bepaalt dat bedrijfskapitaal in openbare of privé handen mag zijn zonder dat de Europese instanties zich daarmee te moeien hebben?

Gecombineerd Antwoord

van de heer Van Miert namens de Commissie op de schritftelijke vragen P-1550/98 en E-1564/98

(8 juni 1998)

Op grond van artikel 92 van het EG-Verdrag kunnen steunmaatregelen ter vergemakkelijking van de ontwikkeling van bepaalde vormen van economische bedrijvigheid als verenigbaar met de gemeenschappelijke markt worden beschouwd als de voorwaarden waaronder het handelsverkeer plaatsvindt daardoor niet zodanig worden veranderd dat het gemeenschappelijk belang wordt geschaad. In de kaderregeling voor herstructureringssteun(1) heeft de Commissie de criteria gepreciseerd op grond waarvan zij steun aan ondernemingen in moeilijkheden, zoals de steun die door Frankrijk aan Crédit Lyonnais is toegekend, kan beschouwen als steun die verenigbaar is met de gemeenschappelijke markt. Een van de voorwaarden is dat maatregelen worden getroffen om de nadelige gevolgen van de steun voor de concurrenten zoveel mogelijk te beperken. De Commissie kan de voorwaarden en verplichtingen die zij nodig acht opleggen: daarbij kan het bijvoorbeeld gaan om een vermindering van de commerciële aanwezigheid van de gesteunde onderneming. Op grond van artikel 155 van het EG-Verdrag is het de taak van de Commissie en niet van de regering die de steun toekent, om erop toe te zien dat artikel 92 van het Verdrag wordt toegepast, en in dit geval om aard en omvang te bepalen van de compensaties die moeten voorkomen dat het gemeenschappelijk belang wordt geschaad.

In dit geval heeft Crédit Lyonnais een steunbedrag ontvangen dat in de geschiedenis van de Gemeenschap niet eerder was voorgekomen (zeer veel hoger dan de steun die in 1995 en 1996 reeds door de Commissie is toegestaan) en waarvan het concurrentievervalsend effect in de banksector aanzienlijk genoemd mag worden. Met het oog op het gemeenschappelijk belang heeft de Commissie geoordeeld dat de belangrijkste tegenprestaties ter compensatie van de concurrenten van Crédit Lyonnais, op Europese schaal moeten worden gerealiseerd. De Franse autoriteiten hebben zich hiermee akkoord verklaard, en hebben in mei 1998 zeer aanzienlijke tegenprestaties geleverd in de vorm van verkoop van activa en sluiting van filialen, met name in Europa. Na een evaluatie van het herstructureringsplan van de onderneming is de Commissie tot de conclusie gekomen dat Crédit Lyonnais economisch levensvatbaar is, mede rekening houdend met de zeer aanzienlijke tegenprestaties; dat de steun tot het strikte minimum wordt beperkt; en dat dankzij de door de Franse autoriteiten voorgestelde tegenprestaties de commerciële aanwezigheid van Crédit Lyonnais en dus de met de steun samenhangende concurrentievervalsing zeer sterk zouden kunnen worden teruggedrongen. Er zij aan toegevoegd dat de controle van de Commissie op de door de lidstaten toegekende staatssteun niet bedoeld is om het voortbestaan van de ondernemingen die deze steun ontvangen te garanderen, maar om te zorgen voor een normaal functionerende gemeenschappelijke markt zonder buitensporige concurrentiedistorsies.

De Commissie heeft kennis genomen van de toezeggingen voor snelle privatisering van de bank (uiterlijk in oktober 1999) die door Frankrijk zijn gedaan overeenkomstig de doelstellingen die de Franse regering reeds bij de eerdere beschikking in 1995 had bekendgemaakt. De Commissie deelt de mening van het geachte parlementslid over de neutraliteit van het EG-Verdrag ten aanzien van de eigendomsvorm van ondernemingen zoals voorgelegd in artikel 222. De Commissie merkt evenwel op dat het regelmatig ingrijpen van de overheid ten gunste van de Franse overheidsbanken een ernstige vervalsing van de concurrentie heeft veroorzaakt ten nadele van de particuliere banken, die geen vergelijkbare bijna systematische steun van hun aandeelhouders hebben ontvangen. In dit specifieke geval merkt de Commissie op dat de privatisering van Crédit Lyonnais ertoe zal bijdragen dat deze bank in de toekomst de particuliere aandeelhouders en de markt zal inschakelen om de nodige extra middelen te vinden, in plaats van gebruik te maken van staatssteun die het normale functioneren van de gemeenschappelijke markt verstoort.

(1) PB C 368 van 23.12.1994.