Centraal-Amerikaanse en Andeslanden zijn erg gespecialiseerd geworden in de uitvoer van producten van Sector V (bomen, planten en snijbloemen) in het kader van het Stelsel van Algemene Preferenties (SAP) van de Gemeenschap en voornamelijk uit hoofde van de „bijzondere regelingen ter bestrijding van de vervaardiging van en de handel in verdovende middelen”. Ten gevolge hiervan en in overeenstemming met overeengekomen EU-regels die verband houden met het SAP, wordt voorgesteld landen zoals Costa Rica en Colombia buiten het SAP-schema voor deze sector te plaatsen.

De „drugsregeling” heeft als bedoeling de begunstigde landen bij te staan in hun strijd tegen illegale productie door hen uitvoermogelijkheden te bieden voor vervangingsgewassen. Dit brengt mogelijk ook een verbetering van hun duurzame ontwikkeling met zich mee, aangezien zo de bescherming van het milieu en de eerbiediging van fundamentele sociale rechten kunnen worden bevorderd.

De Commissie volgt de inspanningen van de begunstigde landen op het gebied van de strijd tegen de vervaardiging van en de handel in verdovende middelen. Bovendien is de Commissie verzocht om ook de sociale ontwikkeling van ieder land te evalueren, in het bijzonder de eerbiediging en de bevordering van de fundamentele arbeidsnormen, evenals het milieubeleid. De Commissie stelt de begunstigde landen in kennis van haar evaluatie en nodigt hen uit er commentaar op te leveren. Ze zal tevens rekening houden met de resultaten van deze beoordeling bij de vaststelling van richtsnoeren voor een schema van algemene tariefpreferenties voor de periode 2005-2014. Op die manier brengt de drugsregeling een dialoog met de begunstigde landen tot stand, wat de Unie de gelegenheid biedt om het belang van duurzame ontwikkeling te beklemtonen, alsook de noodzaak van eerbiediging van de beginselen van de drugsregeling.

In deze context zal het pas op het einde van de huidige SAP-verordening (d.w.z. 31 december 2004) mogelijk zijn om een grondige beoordeling te geven van de vorderingen van deze landen inzake de eerbiediging van arbeidsnormen, in het bijzonder in sectoren zoals de bloementeelt.

Wat bilaterale overeenkomsten betreft, werd in de mededeling van de Commissie „Bevordering van fundamentele arbeidsnormen en verbetering van de sociale governance in de context van de globalisering” (1) voorgesteld de fundamentele arbeidsnormen als integrerend onderdeel op te nemen. Hiermee wordt de aanpak gevolgd van de ACS-EG-partnerschapsovereenkomst met de Staten in Afrika, het Caribisch gebied en de Stille Oceaan (de Overeenkomst van Cotonou). Zo bevat de in november 2002 ondertekende overeenkomst tussen de Europese Unie en Chili een speciaal onderdeel (Titel V) over samenwerking op sociaal gebied. Laatstgenoemde overeenkomst geeft een duidelijke omschrijving van verbintenissen aangaande de fundamentele arbeidsrechten, daarbij rekening houdend met de regels van de Internationale Arbeidsorganisatie (IAO). Bij de samenwerking wordt met name prioritairiteit gegeven aan (artikel 44): bevordering van de menselijke ontwikkeling, bestrijding van armoede en sociale uitsluiting; ontwikkeling en modernisering van de arbeidsverhoudingen, de arbeidsvoorwaarden, het maatschappelijk welzijn en de arbeidszekerheid; en bevordering van onderwijs- en trainingsprogramma's die op kwetsbare bevolkingsgroepen zijn gericht. De overeenkomst met Chili zal in dit opzicht als voorbeeld dienen bij de huidige onderhandelingen met de Mercosur.

Bovendien zijn de fundamentele arbeidsnormen opgenomen in de clausule betreffende de mensenrechten, die deel uitmaakt van bilaterale samenwerkingsovereenkomsten. In haar mededeling over de rol van de Europese Unie bij de bevordering van de mensenrechten en de democratisering in derde landen (2), stelde de Commissie voor om in het kader van de politieke dialoog met partnerlanden te overleggen hoe de ratificatie van de instrumenten inzake de fundamentele mensenrechten en van andere op rechten gebaseerde internationale overeenkomsten (in het bijzonder IAO-conventies) en de doeltreffende tenuitvoerlegging ervan kunnen worden nagestreefd. De Commissie meent dat de eerbiediging van sociale rechten en fundamentele arbeidsnormen een duurzame en rechtvaardige sociale en economische ontwikkeling bevordert.