SCHRIFTELIJKE VRAAG P-3789/00

van Cecilia Malmström (ELDR) aan de Commissie

(29 november 2000)

Betreft: Uitspraken van commissaris de Palacio tijdens de behandeling van het verslag-Cashman op 16 november 2000

In haar uiteenzetting over het verslag-Cashman op de zitting van 16 oktober 2000 stelde commissaris Loyola de Palacio del Vallelersundi de kwestie aan de orde van het steriliseren van mensen in Zweden. De commissaris wilde, door te verwijzen naar het debat in Zweden over dit onderwerp, laten zien dat er zelfs problemen kunnen ontstaan in een land waar men streeft naar de grootst mogelijke openheid.

In Zweden wordt het beginsel van openbaarheid in de grondwet beschermd. Het beginsel houdt in dat documenten openbaar zijn en door iedereen kunnen worden opgevraagd, mits het niet gaat om één van de nauwkeurig omschreven uitzonderingsgevallen. Het beginsel van openbaarheid, dat teruggaat tot 1766, heeft met zich meegebracht dat het Zweedse bestuur wordt gekenmerkt door openheid en de uitoefening van toezicht. Bovendien zijn er duidelijke bewijzen dat een hoge mate van openheid leidt tot een vermindering van de corruptie.

Net als de commissaris waren wij verontrust over de berichten dat in de Zweedse gezondheidszorg gedwongen sterilisatie is toegepast. Wij delen echter niet de mening van de commissaris dat het steriliseren in het geheim had moeten plaatsvinden, en dat daaruit de conclusie kan worden getrokken dat er geen perfect stelsel van openheid bestaat. Het gebruik van sterilisatie is immers in feite juist dankzij de openheid van het Zweedse bestuur in de openbaarheid gekomen en vervolgens onderwerp geweest van een publiek debat!

Wij vinden het schokkend dat een commissaris ervoor heeft gekozen een afzonderlijk land te bekritiseren tijdens een debat in het Parlement, vooral omdat zij dit deed op basis van onjuiste informatie. Is de voorzitter van de Commissie van mening dat het juist is om in het debat over openbaarheid te verwijzen naar een gemakkelijk te identificeren land en een tragische episode uit de geschiedenis van dat land, in een poging duidelijk te maken dat het betreffende land een twijfelachtige democratische reputatie heeft? Wat heeft het probleem van de gedwongen sterilisatie te maken met het huidige debat over de toegang van het publiek tot documenten van de EU?

Antwoord van mevrouw de Palacio namens de Commissie

(10 januari 2001)

Het Commissielid heeft duidelijk uitgelegd dat haar commentaar in het Parlement niet was bedoeld om de inspanningen om bij de Instellingen van de Gemeenschap een grotere openheid te bereiken, af te remmen noch om enige lidstaat te bekritiseren. Geheel integendeel. Het enige doel was erop te wijzen dat er in de Gemeenschap verschillende wetgevingen en tradities bestaan voor wat gewoonlijk bekend is als openheid en dat ze alle gerespecteerd moeten worden. Er is geen uniform model voor openheid. Voorts kunnen en moeten alle lidstaten en leden van het Parlement uit hun ervaring putten om de openheid binnen de Instellingen van de Gemeenschap te verbeteren.

In die omstandigheden is dialoog en trachten elkaars bezorgdheid te begrijpen en niet proberen zijn eigen standpunt op te dringen, de beste manier om vooruitgang te boeken met het voorstel van de Commissie inzake de toegang tot documenten. Dat was alles wat het Commissielid bedoelde.

Het Commissielid begrijpt evenwel dat haar woorden, als ze uit de context worden gelicht, gemakkelijk verkeerd begrepen kunnen worden en zij betreurt dit. De Commissie hoopt niettemin dat dit antwoord hierin duidelijkheid brengt. De Commissie en Zweden hebben namelijk vele gemeenschappelijke opvattingen over de manier waarop de openheid binnen de Instellingen kan worden verbeterd. De Commissie vertrouwt er derhalve op dat het voorstel van de Commissie inzake de toegang tot documenten dat momenteel wordt behandeld, veel steun zal krijgen van het Parlement en het naderende Zweedse voorzitterschap. Zweden geniet immers terecht de reputatie een lange traditie op dit gebied te hebben en heeft het voortouw genomen bij de taak meer openheid te brengen in de Gemeenschap. De Commissie heeft daarvan hoge verwachtingen.