SCHRIFTELIJKE VRAAG P-2473/02

van Richard Howitt (PSE) aan de Commissie

(30 augustus 2002)

Betreft: Steun voor de bosjesmannen van het wildreservaat in de centrale Kalahari in Botswana

Kan de Commissie in detail uitleggen of de regering van Botswana EU-ontwikkelingssteun gebruikt of denkt te gebruiken om de bosjesmannen van de Kalahari naar nieuwe woongebieden te verplaatsen, hetgeen, zoals blijkt uit aanwijzingen die leden van het Europees Parlement gevonden hebben, tegen hun wil gebeurt? Geeft de Commissie toe dat de nieuwe vestiging in strijd is met haar eigen werkdocument over inheemse volkeren van 1998? Zal ze de zaak onderzoeken en vooral met welwillendheid overwegen om steun te geven voor een alternatieve ontwikkeling, zodat de bosjesmannen van de Kalahari in het land van hun voorouders kunnen blijven als er een vergelijk tussen alle partijen gevonden kan worden?

Antwoord van de heer Nielson namens de Commissie

(25 oktober 2002)

De Commissie wijst erop dat zij niet instemt met welk voornemen van de regering dan ook om ontwikkelingsbijstand van de Gemeenschap te gebruiken om de hervestiging te financieren van Kalahari Bosjesmannen (ook wel Basarwa of San genoemd), wanneer dit tegen hun wil geschiedt. De Commissie heeft geen daartoe strekkend verzoek ontvangen van de regering van Botswana en is zich niet bewust van een dergelijk voornemen van de Botswaanse regering.

De Commissie heeft in haar regelmatige contacten met de regering van Botswana tot uitdrukking gebracht dat zij bezorgd is over de rechten van deze bevolkingsgroep en te verstaan gegeven dat er geen sprake mag zijn van dwang of onmatige aansporing (bijvoorbeeld tot hervestiging) en dat de eigen keuze van de inheemse bevolkingsgroep gerespecteerd dient te worden.

Dit standpunt is in overeenstemming met haar eigen werkdocument van mei 1998(1) en de resolutie van de Raad van november 1998, waarin onder andere de gemeenschappelijke en onmiskenbare eigen inbreng van de inheemse bevolkingsgroepen wordt erkend met betrekking tot de gebieden waar zij traditioneel gevestigd zijn en hun recht om een eigen weg naar ontwikkeling te kiezen, met inbegrip van het recht om zich, met name in hun traditionele gebieden, te verzetten tegen projecten.

Initiatieven als het door de Gemeenschap ondersteunde Wildlife Conservation and Management Programme (WCMP), waarnaar het geachte parlementslid verwijst, vallen binnen het toepassingsbereik daarvan en de Commissie zal de dialoog met de overheidsinstellingen over hervestiging op alle niveaus voortzetten.

Twee aspecten van het bovengenoemde WCMP zijn van bijzonder belang. Ten eerste de voornaamste doelstelling van deze ontwikkelingsmaatregel is niet de verlening van specifieke steun aan een bepaalde etnische groep of aan het Central Kalahari Game Reserve (CKGR). Het programma staat niet rechtstreeks in verband met het vraagstuk van de Basarwa. Het is gericht op de ondersteuning en verbetering van het behoud en het duurzame gebruik van de beschermde reservaten en omliggende gebieden in Botswana door middel van activiteiten in Ngamiland, Ghanzi District en delen van Central en Kweneng District.

Ten tweede is het van belang erop te wijzen dat 1 miljoen euro (op een totaal van 14 miljoen euro) verstrekt wordt in de vorm van een subsidie voor lokale ontwikkeling. De toegang tot de hulpmiddelen is vraaggestuurd en alle Basarwa of andere gemeenschappen in de doelgebieden, beschermd of daaraan grenzend, kunnen voorstellen indienen voor steun ten behoeve van economisch haalbare en vanuit milieuopzicht duurzame ontwikkelingsalternatieven voor deze lokale gemeenschappen. Eventuele projectvoorstellen omvatten ook, maar beperken zich daar niet toe, activiteiten voor inkomensvorming en ontwikkeling van infrastructuur. Maatregelen voor de opbouw van capaciteit binnen lokale gemeenschappen zijn eveneens voorzien. De gemeenschappen worden opgeleid en versterkt, teneinde hen in staat te stellen hun eigen instellingen te ontwikkelen en beheren en toezicht uit te oefenen op hun hulpbronnen en in hun eigen belang onderhandelingen te voeren met de particuliere sector, overheidsinstellingen en andere instanties. Dit laatste aspect wordt beschouwd als cruciaal voor de doeltreffende empowerment van lokale gemeenschappen.

Na overleg met de regering van Botswana eerder dit jaar is gebleken dat de Basarwa, zelfs al verblijven zij buiten het CKGR, toegestaan kan worden activiteiten te ontwikkelen die het duurzame gebruik van hulpbronnen omvatten binnen de grenzen van het reservaat. De Commissie blijft deze optie volgen binnen de context van het nieuwe programma wanneer dat eind 2002 volledig operationeel is.

(1) SEC(98) 773 def.