SCHRIFTELIJKE VRAAG E-0410/03

van Eija-Riitta Korhola (PPE-DE) aan de Commissie

(17 februari 2003)

Betreft: Russische olietransporten op de Oostzee

Commissievoorzitter Prodi heeft beloofd bij de Russische politieke leiding ter sprake te brengen wat de milieurisico's van olietransporten op de Oostzee zijn en hoe daar rekening mee gehouden moet worden. Dat is te waarderen, vooral omdat premier Kasjanov onlangs heeft geweigerd met premier Lipponen over deze zaak te praten.

De volgende factoren zijn een zeer grote bron van zorg:

- als in de Europese Unie voor olietransporten het gebruik van schepen met een dubbelwandige bodem wordt verplicht, bestaat het gevaar, dat de bestaande oude vloot (voorzien van een enkelwandige bodem) wordt ingezet om het Russische vervoer van olie te verzorgen, waardoor in de praktijk de milieurisico's op de Oostzee niet afnemen maar juist toenemen;

- de Russische houding ten opzichte van de risico's van, met name, olietransporten over bevroren wateren, rekening houdend met het feit dat de Russische autoriteiten de op zich moderne Stemnitsa (een in 2000 gebouwde tanker voorzien van een dubbelwandige bodem en romp) een ijspas hebben verstrekt waarvoor een aanzienlijk minder strenge norm wordt gehanteerd dan voor bijvoorbeeld de internationale ijsclassificatie of de ijsclassificatie van de Finse en Zweedse autoriteiten, alsmede met het feit dat de desbetreffende versterking van de voorsteven onvoldoende is om onder de huidige omstandigheden naar Finland of Zweden te mogen varen;

- het Russische vervoer van olie via de Oostzee neemt sterk toe;

- de mate waarin Rusland (inclusief Kaliningrad) is voorbereid op het opruimen van olie met een adequate opruimingsvloot, waarbij rekening wordt gehouden met de omvang van het vervoer van olie, lijkt totaal ontoereikend te zijn.

Welke middelen is de Commissie van plan te gebruiken om de risico's die het Russische olievervoer voor het Oostzeegebied met zich meebrengt te verminderen? Is de Commissie zich bewust van alle, onder andere de voornoemde, problemen? Op welke andere niveaus is de Commissie van plan de zaak aan te pakken dan op het hoogste politieke niveau?

Gecombineerd Antwoordvan mevrouw de Palacio namens de Commissieop de schritftelijke vragen E-0384/03, P-0408/03, E-0410/03 en E-0420/03

(14 maart 2003)

De Commissie is op de hoogte van de problemen van de scheepvaart in de Finse Golf en deelt de ongerustheid van de Finse regering over de risico's van het vervoer van olie over zee onder winterse omstandigheden.

De Commissie heeft de situatie die is ontstaan door de doorvaart van de olietanker Stemnitsa naar de terminal van Primorski nauwlettend gevolgd. Zij heeft de Russische regering in kennis gesteld van haar bezorgdheid vanwege de buitengewoon zware ijsgang in de Finse Golf.

Na de rampen met de Erika en de Prestige heeft de Commissie herhaaldelijk gewezen op de dringende noodzaak om alle mogelijke geharmoniseerde maatregelen te treffen om nieuwe rampen in de wateren van de Unie, waaronder de Oostzee, te voorkomen. In het kader van de overeenkomst tussen de Unie en Rusland is contact opgenomen met de Russische regering om ervoor te zorgen dat de door de EU geplande maatregelen om het vervoer van olie over zee veiliger te maken worden nagekomen, met name het verbod op het vervoer van zware stookolie met olietankers met enkelwandige romp.

Er moet echter aan worden herinnerd dat de Unie juridisch gezien geen bevoegdheden heeft om voorschriften vast te stellen voor de doorvaart in internationale wateren van schepen die potentieel gevaarlijke ladingen vervoeren, zelfs wanneer deze doorvaart plaatsvindt in de nabijheid van de kusten van lidstaten en wanneer deze doorvaart plaatsvindt onder de ijsomstandigheden die 's winters in de Oostzee heersen.

Daarom acht de Commissie het noodzakelijk dat het internationale zeerecht wordt gewijzigd, om een beter evenwicht te vinden tussen het vrije verkeer en de belangen van de kuststaten die hun kusten moeten beschermen tegen milieurampen.

De Commissie heeft alle buurlanden van de Unie en haar belangrijkste partners gevraagd om krachtiger maatregelen teneinde tot een betere internationale juridische regeling te komen voor de door schepen veroorzaakte verontreiniging. Zij heeft alle lidstaten om steun gevraagd om binnen de Verenigde Naties, de Internationale Maritieme Organisatie (IMO) en andere bevoegde organisaties aan te dringen op aanpassing van het zeerecht aan de nieuwe eisen die de maritieme veiligheid in de 21e eeuw stelt.

Tenslotte zou de Commissie erop willen wijzen dat persberichten niet noodzakelijkerwijze het standpunt van de Commissie weergeven of, zoals in dit geval, het standpunt van de uitvoerend directeur van het Agentschap voor de veiligheid van de zeevaart.

Wat de vraag over het varen in geval van ijsgang betreft moet worden opgemerkt dat hiervoor geen communautaire wetgeving bestaat en dat deze bovendien niet van toepassing zou kunnen zijn op schepen in doorvaart die geen havens van de Unie aandoen. In het kader van de maatregelen die de Unie reeds heeft getroffen om olierampen te vermijden, biedt de richtlijn inzake monitoring en controle van de zeevaart de bevoegde instanties al de mogelijkheid om schepen te verbieden om uit te varen onder zeer slechte weersomstandigheden. Bovendien biedt de richtlijn de lidstaten meer bevoegdheden om in te grijpen wanneer er kans bestaat op ongevallen of verontreiniging.

De Commissie is in elk geval bereid de Finse autoriteiten alle mogelijke steun te bieden bij hun inspanningen om met de landen die aan de Finse Golf liggen een overeenkomst te bereiken over de veiligheidsvoorschriften voor het vervoer van olie over zee in geval van ijsgang.