SCHRIFTELIJKE VRAAG E-2073/99

van Agnes Schierhuber (PPE-DE) aan de Commissie

(12 november 1999)

Betreft: Verenigbaarheid van kartels en WTO

1. Is het oliekartel OPEC met de WTO-regels verenigbaar?

2. Zo ja, welke standpunten zullen er van de kant van de EU bij de millenniumronde van de WTO tegen de concurrentieverstorende maatregelen van de OPEC-staten worden ingenomen?

3. Hoe moeten de bij de wet voorgeschreven exclusieve exportorganisaties in Nieuw-Zeeland, Australië en Canada (Dairy Board, Wheat Board etc.) qua uitwerking op de wereldhandel worden beoordeeld en in hoeverre stroken zij met de WTO?

4. Hoe moeten maatregelen als exportkredieten, interne vervoerssubsidies, eigen toelatingsprocedures in de onderscheiden bondsstaten (VS) qua uitwerking op de wereldhandel worden beoordeeld en in hoeverre stroken zij met de WTO?

Antwoord van de heer Lamy namens de Commissie

(22 december 1999)

1. en 2. De verenigbaarheid van de door de Organisatie van aardolie-exporterende landen (OPEC) genomen maatregelen met de bepalingen van de Wereldhandelsorganisatie (WTO) heeft in de praktijk

nooit enig probleem doen rijzen. Hoewel de Gemeenschap van oordeel is dat de partijen bij de toekomstige onderhandelingen over de mededingingsvoorwaarden, de kartels als een ernstige overtreding van de mededingingsvoorschriften dienen te beschouwen, wordt opgemerkt dat door de overheid goedgekeurde beperkingen normaliter niet onder het toepassingsgebied van dergelijke mededingingsregels vallen. Het spreekt vanzelf dat dergelijke door de overheid goedgekeurde beperkingen in overeenstemming dienen te zijn met de WTO-regels.

3. Om verenigbaar te zijn met de WTO-regels dienen de staatshandelsmaatschappijen, zoals Nieuw-Zeeland, Australië en Canada die kennen voor bepaalde landbouwproducten, de bepalingen van artikel XVII van de Algemene Overeenkomst inzake Tarieven en Handel (GATT) na te komen. In het kader van haar voorbereidingen voor de nieuwe onderhandelingsronde over landbouwproducten heeft de Gemeenschap te kennen gegeven dat bij deze onderhandelingen, in het bijzonder wanneer de diverse vormen van exportsteun aan de orde komen, het functioneren van de staatshandelsmaatschappijen moet worden besproken.

4. De regels voor exportkredieten, de zogenaamde Regeling inzake richtsnoeren voor door de overheid gesteunde exportkredieten, werden vastgesteld in een forum waarin bijna alle landen van de Organisatie voor Economische Samenwerking en Ontwikkeling (OESO) zitting hebben (Turkije en Mexico zijn geen leden). Er werd steeds van uit gegaan dat de landen die het meeste belang hebben bij een sterke discipline op dit gebied wellicht de landen zijn die exportkredieten en exportkredietgaranties of -verzekeringen verstrekken, veeleer dan die welke de kredieten enkel ontvangen. De bepalingen hebben betrekking op de verkoop van kapitaalgoederen met krediettermijnen van twee jaar of meer. In september 1994 werd evenwel overeengekomen dat de onderhandelingen over de krediettermijnen voor landbouwproducten onmiddellijk bij het begin van de Uruguay-ronde zouden worden geopend.

Artikel 10, lid 2, van de Overeenkomst inzake de landbouw van de Uruguay-ronde voorziet in de totstandbrenging van internationaal aanvaarde disciplines voor exportkredieten, exportkredietgaranties of exportkredietverzekeringsregelingen, als onderdeel van de Marrakech-overeenkomst inzake de verbintenissen betreffende de exportmededinging. Ondanks deze bepaling kon tijdens de implementatieperiode van de Uruguay-ronde in de OESO geen overeenstemming worden bereikt over dergelijke disciplines voor landbouwproducten omdat de Verenigde Staten zich daar niet wilden bij aansluiten. Met het oog hierop heeft de Gemeenschap in haar mandaat voor Seattle vermeld dat het vraagstuk van de exportkredieten voor landbouwproducten eveneens in het kader van de WTO, met name bij de bespreking van de maatregelen inzake de exportmededinging voor landbouwproducten, aan de orde moet worden gesteld als voorbeeld van een sector waarvoor de maatregelen niet ten uitvoer zijn gelegd.

De subsidies voor het binnenlands vervoer dienen, voor zover zij betrekking hebben op landbouwproducten, in overeenstmeming te zijn met en te worden aangemeld overeenkomstig de desbetreffende bepalingen van de Overeenkomst inzake de landbouw. Er wordt evenwel aan herinnerd dat één van de belangrijkste regelingen op dit gebied, de zogenaamde Crow Rate die door Canada werd toegepast en een vorm van exportsubsidie was, inmiddels is afgeschaft.