SCHRIFTELIJKE VRAAG E-1489/03

van Reinhold Messner (Verts/ALE) aan de Commissie

(2 mei 2003)

Betreft: Hygiënische voorschriften voor slacht en verwerking op het boerenbedrijf

Sinds het Witboek inzake de veiligheid van levensmiddelen zijn in de sector veiligheid en hygiëne van levensmiddelen tal van nieuwe verordeningen van kracht.

Welke regelingen zijn op het ogenblik van toepassing op de slacht van dieren (runderen, varkens, schapen, geiten en kippen) op het boerenbedrijf? Aan welke bouwtechnische voorschriften dient te zijn voldaan? Welke regelingen gelden voor de verwerking (tot worst en kalfs- of varkenslapjes) op het boerenbedrijf? Welke bijzondere regelingen zijn van kracht voor het rechtstreeks op de markt brengen van deze producten op het boerenbedrijf (restaurant of boerderijwinkel)?

Ten aanzien van welke van deze regelingen heeft de Commissie op dit moment wetgevingsvoorstellen ingediend of overweegt zij zulks in de nabije toekomst?

Antwoord van de heer Byrne namens de Commissie

(10 juni 2003)

De belangrijkste hygiënische voorschriften voor het slachten van vee zoals runderen, varkens, schapen en geiten enerzijds, en pluimvee anderzijds, zijn thans vervat in Richtlijn 64/433/EEG van de Raad van 26 juni 1964 inzake gezondheidsvraagstukken op het gebied van het intracommunautaire handelsverkeer in vers vlees(1) en in Richtlijn 71/118/EEG van de Raad van 15 februari 1971 inzake gezondheidsvraagstukken op het gebied van het handelsverkeer in vers vlees van pluimvee(2). Het slachten van dieren voor eigen consumptie door de boer of zijn naaste familie valt niet onder het toepassingsgebied van de richtlijn, maar kan onderworpen zijn aan de nationale wetgeving van de lidstaat. Wanneer ze niet bestemd zijn voor eigen consumptie is de productie van dergelijke vleessoorten voor menselijke consumptie echter onderworpen aan de voorschriften van de Richtlijnen.

Voor slachtinrichtingen met een geringe capaciteit gelden minder strikte voorwaarden die vereenvoudigde criteria inzake bouwtechniek en infrastructuur toestaan. De hygiënische voorschriften van de Richtlijn gelden echter onverkort en er bestaat dus geen gevaar voor de voedselveiligheid. Deze inrichtingen moeten geregistreerd zijn en mogen hun vlees onder bepaalde voorwaarden op hun nationale markt brengen. Dergelijk vlees moet met name voorzien zijn van een nationaal stempel dat niet verward kan worden met het communautaire stempel.

In de veronderstelling dat de worst en kalfs- of varkenslapjes waarnaar het geachte parlementslid verwijst, bij de productie geen behandeling hebben ondergaan om de inwendige celstructuur van het vlees te veranderen en daardoor de kenmerken van vers vlees te doen verdwijnen, vallen dergelijke producten onder de definitie van vleesbereidingen. De huidige regels voor de productie van vleesbereidingen zijn vervat in Richtlijn 94/65/EG van de Raad van 14 december 1994 tot vaststelling van voorschriften voor de productie en het in de handel brengen van gehakt vlees en vleesbereidingen(3). Om rekening te houden met bijzondere eetgewoonten, kunnen de lidstaten met inachtneming van de gezondheidsvoorschriften van de Richtlijn bepaalde productbereidingen toestaan.

Op zich zijn geen speciale regels vastgelegd voor inrichtingen op boerenbedrijven. Bijgevolg mag vlees worden geproduceerd, versneden en opgeslagen in geregistreerde of erkende inrichtingen in boerenbedrijven, op voorwaarde dat de toepasselijke voorschriften van de bovenvermelde richtlijnen over het op de Europese of nationale markt brengen van deze producten in acht worden genomen, en dat de nationale regels de verkoop van dergelijk vlees op boerenbedrijven toestaan.

Er zijn evenmin speciale regelingen voor het rechtstreeks op de markt brengen van deze producten op boerenbedrijven, behalve voor een aantal vormen van directe verkoop aan de eindverbruiker. Het versnijden en opslaan van vlees en het maken van vleesbereidingen voor rechtstreekse verkoop aan de consument vallen niet onder de voorschriften van de betreffende Richtlijn, maar zijn onderworpen aan de keuringsplicht die is vastgesteld in de nationale regels over de kleinhandel. De levering van vlees aan restaurants, hotels of inrichtingen buiten het boerenbedrijf kan niet worden beschouwd als rechtstreekse verkoop aan de consument. Er wordt tevens gewezen op de bepalingen

van Richtlijn 93/43/EEG van de Raad van 14 juni 1993 inzake levensmiddelenhygiëne(4), die horizontaal van toepassing zijn op levensmiddelen in het algemeen. Dat betekent dat levensmiddelenbedrijven, met inbegrip van bedrijven die actief zijn na de eerste productiestadia, zoals in de bereiding, verwerking, opslag, vervoer en verkoop of levering aan de consument, moeten voldoen aan de voorschriften van deze Richtlijn om de veiligheid en gezondheid van levensmiddelen te waarborgen.

De hoofddoelstelling van de nieuwe algemene en specifieke hygiëneregels is te zorgen voor een hoog niveau van consumentenbescherming met betrekking tot de voedselveiligheid, rekening houdend met een aantal principes. In afwachting van de goedkeuring, de inwerkingtreding en de tenuitvoerlegging van de ontwerpverordeningen die het voorstel bevat, blijven de huidige regels van kracht.

Het voorstel voor een verordening van het Europees Parlement en de Raad inzake levensmiddelenhygiëne(5), gaat in zijn huidige vorm uit van de principes dat de verantwoordelijkheid voor de voedselveiligheid in hoofdzaak berust bij de exploitanten van levensmiddelenbedrijven en dat de voedselveiligheid moet worden gewaarborgd in alle stadia van de voedselketen. De algemene regels gelden in alle stadia van de productie en verwerking van levensmiddelen. Op voorwaarde dat zij de doelstellingen inzake voedselhygiëne niet in het gedrang brengen, mogen de lidstaten echter nationale maatregelen nemen om de voorschriften van de nieuwe verordeningen inzake voedselhygiëne aan te passen teneinde:

1) het verder gebruik van traditionele methodes in ieder stadium van de productie, verwerking en distributie mogelijk het maken,

2) tegemoet te komen aan de behoeften van inrichtingen in regio's die te kampen hebben met bijzondere geografische beperkingen.

Het voorstel voor een verordening van het Europees Parlement en de Raad houdende vaststelling van specifieke hygiënevoorschriften voor levensmiddelen van dierlijke oorsprong geldt niet voor de bereiding, verwerking of opslag in het boerenbedrijf van voedsel voor eigen gebruik. Het geldt evenmin voor de rechtstreekse levering van kleine hoeveelheden vlees van pluimvee en haasachtigen die op de boerderij zijn geslacht, door de producent aan de eindverbruiker of plaatselijke handelszaken die dergelijk vlees rechtstreeks aan de eindverbruiker leveren als vers vlees. Met betrekking tot dergelijke leveringen zullen de lidstaten verplicht worden om nationale regels in te voeren zodat de doelstellingen van het verordeningsvoorstel bereikt worden. Die verordening zal niet gelden voor kleinhandel, tenzij anders aangegeven. Op voorwaarde dat zij de doelstellingen inzake voedselhygiëne niet in het gedrang brengen, zullen de lidstaten krachtens artikel 10, lid 3, van het voorstel de mogelijkheid hebben om nationale maatregelen te nemen ter aanpassing van de specifieke voorschriften van bijlage 3, waarin vijf reeksen voorwaarden zijn vervat.

(1) PB P 121 van 29.7.1964.

(2) PB L 55 van 8.3.1971.

(3) PB L 368 van 31.12.1994.

(4) PB L 175 van 19.7.1993.

(5) PB C 365 E van 19.12.2000.