SCHRIFTELIJKE VRAAG E-1490/97 van Angela Sierra González (GUE/NGL) aan de Commissie (30 april 1997)

Betreft: Bescherming van walvisachtigen rond Tenerife en La Gomera (Canarische eilanden)

De zeestraat tussen de eilanden Tenerife en La Gomera is een watergebied van hoge natuurlijke en wetenschappelijke waarde vanwege het op grote schaal voorkomen van walvissoorten als de Globicephala macrorhynchus en de Tursiaps truncatus. Beide soorten vallen onder richtlijn 92/43/EEG ((PB L 206 van 22.7.1992, blz. 7. )) van de Raad betreffende de instandhouding van natuurlijke habitats van in het wild levende dieren, en dan met name de bijlagen IV en II, waarbij in dit geval sprake is van een observatiegebied voor deze soorten, omdat hun aantal gemiddeld meer dan 250 exemplaren bedraagt.

Momenteel wordt het leefgebied van deze zoogdieren jaarlijks bezocht door ruim 500.000 toeristen, die jaarlijks goed zijn voor inkomsten ter hoogte van 2 miljard peseta. Zij worden aangevoerd door zowel legaal als illegaal opererende vervoerders.

Deze toeristische activiteiten zorgen voor een buitengewone belasting op de walvisachtigen, zoals ook wordt toegegeven door het milieudepartement van de Canarische regering. Gedurende het hele jaar door is er sprake van een situatie waarbij de dieren voortdurend worden lastiggevallen, hetgeen leidt tot stress, zenuwachtig gedrag en tot gevolg heeft dat de populaties uit elkaar geraken en soms zelfs botsen met de schepen. De door de Canarische regering ingestelde regeling om iets aan deze situatie te doen, heeft een en ander niet kunnen verhelpen.

Is de Commissie op de hoogte van deze situatie?

Is de Commissie niet van oordeel dat deze situatie indruist tegen de geest van richtlijn 92/43/EEG?

Heeft de Commissie een onderzoek ingesteld naar de verenigbaarheid van de toeristische activiteiten ten zuiden van het eiland met de bescherming van genoemde walvissoort, die voorkomt in bijlage IV van de "Dieren- en plantensoorten van communautair belang waarvoor een strikte bescherming is ingesteld¨?

Is de Commissie niet van oordeel dat genoemde incidenten een inbreuk betekenen op de bepalingen van artikel 12 van de Habitat-richtlijn, dat het opzettelijk verstoren van de rust van de soorten genoemd in bijlage IV, sub a) (waarvan in dit geval sprake is) en het aantasten van hun rustplaatsen, verbiedt?

Welke maatregelen denkt de Commissie te nemen om ervoor te zorgen dat de richtlijn voor deze soorten daadwerkelijk wordt nageleefd?

Antwoord van mevrouw Bjerregaard namens de Commissie (30 juni 1997)

Slechts één walvisachtige, de tuimelaar (Tursiops truncatus), is opgenomen in bijlage II van Richtlijn 92/43/EEG. Alle soorten van deze familie, waaronder Globicephala macrorhynchus, zijn opgenomen in bijlage IV van die richtlijn.

De Commissie is zich bewust van de problemen die zijn verbonden met de bescherming van deze soorten, met name om die bescherming te verenigen met de toeristische industrie van bestudering van deze walvisachtigen die zich in bepaalde regio's van de Canarische eilandengroep heeft ontwikkeld.

Daarom heeft zij er, tijdens de eerste vergadering met de Spaanse autoriteiten betreffende de selectie van locaties voor het Natura 2000-netwerk, op gewezen dat zij bezorgd is over het op de voorgestelde Spaanse lijst ontbreken van geëigende mariene zones voor het behoud van deze soorten. Als antwoord op deze vraag van de Commissie en om te voldoen aan de bepalingen van de genoemde richtlijn en de habitat van de tuimelaar te beschermen, heeft de regering van de Canarische eilanden onlangs twee beschermde gebieden voorgesteld voor het Natura 2000-netwerk, waarin bovendien ook een aantal van de beste populaties van Globicephala macrorhynchus van deze eilandengroep voorkomen. Volgens de tekst van de richtlijn, met name artikel 6 daarvan, moeten de lidstaten de nodige beschermingsmaatregelen nemen om te zorgen voor een goede bescherming van de in deze gebieden voorkomende habitats en soorten.

Naast deze maatregel ter bescherming van de habitat, heeft de regering van de Canarische eilanden Verordening 320/95 gepubliceerd, die een reglementering inhoudt van de toeristische activiteiten in verband met de bestudering van walvisachtigen in de wateren van die regio. De regering van de Canarische eilanden staat ook in voor een follow-up van de daarin opgenomen maatregelen.

Wat betreft de activiteiten van de Commissie om te helpen bij de bescherming van deze walvisachtigen, wordt thans het door de Consejería de política territorial van de regering van de Canarische eilanden voor het programma Life-Nature 97 voorgestelde project "Proyecto de apoyo a la conservación de Caretta caretta y Tursiops truncatus en las islas Canarias¨ geëvalueerd.

De Commissie ondersteunt voorts een project dat er op is gericht het potentieel aan te tonen van vrijwillige financiële regelingen in de Europese toeristische industrie, als een aanpak voor het genereren van geldbijdragen van bezoekers ten behoeve van milieubescherming en toeristisch beheer van toeristische bestemmingen. Een van de regelingen bestaat in een uitgebreid onderzoek met betrekking tot de bescherming van dolfijnen en walvissen onder bezoekers van Tenerife.

Een andere regeling is de bevordering van milieuvriendelijke vakanties voor griendwaarnemingen in Tenerife, waarbij toeristen wordt gevraagd bij te dragen in de kosten voor het onderzoek betreffende de gevolgen van het toerisme voor de walvisachtigen in dat gebied, waarbij zijzelf tijd en geld bijdragen. Het project, dat in 1995 werd geselecteerd in het kader van het communautaire actieplan ter bevordering van het toerisme, zal in juli 1997 zijn voltooid.