NL Publicatieblad van de Europese Unie CE 65/13

(2004/C 65 E/013)

SCHRIFTELIJKE VRAAG P-3497/02

van Claude Moraes (PSE) aan de Commissie

(2 december 2002)

Betreft: Schending van de mensenrechten in Iran

Men maakt zich in de hele wereld zorgen over de toename van schending van de mensenrechten in Iran, vooral foltering en wreedheden, onmenselijke of vernederende behandeling of bestraffing, o.a. steniging, amputeren van ledematen en openbare terechtstellingen. Ook zijn er bewijzen dat de discriminatie van godsdienstige minderheden toeneemt, in het bijzonder de niet-aflatende vervolging van de Bahai-gemeenschap. Het aangaan van een „constructieve dialoog” met Iran zou hand in hand kunnen gaan met een transparant onafhankelijk instrument voor controle op en evaluatie van de mensenrechtensituatie in de vorm van een „speciale rapporteur” die vooruitgang objectief moet evalueren.

Welke specifieke stappen worden gezet om ervoor te zorgen dat Iran vooruitgang boekt op de weg naar een tolerantere en vreedzame samenleving met een meer open debat over mensenrechten? Welke plannen zijn er in de maak om vooruitgang effectief te kunnen meten?

Onlangs heeft de EU de betrekkingen met Iran op een hoger plan gebracht, ook al druist de Amerikaanse politiek in tegen het EU-beleid. Het commentaar hierop is dat de door de Verenigde Staten in de Perzische Golf gestationeerde troepen en het gebruik van economische sancties Iran onder een onmiddellijke dreiging plaatsen en dat het onder deze omstandigheden makkelijk voor de radicalen is om gehoor te vinden. Het zou wel eens buitengewoon lastig kunnen worden voor de EU om contact te leggen met de hervormingsgezinden in Iran, wanneer de Verenigde Staten Iran isoleren en bestempelen als onderdeel van een „as van het kwaad”.

Welke druk oefent de EU op de Verenigde Staten uit om wijziging te brengen in het Amerikaans standpunt over een isolatie- en sanctiebeleid ten aanzien van Iran en om zich te begeven in een meer „constructieve dialoog” met Iran, zoals het huidig beleid van de EU is?

Antwoord van de heer Patten namens de Commissie

(20 december 2002)

In haar beleid ten aanzien van Iran streeft de Unie naar nauwe betrokkenheid onder meer in haar halfjaarlijkse Comprehensive Dialogue Meetings (bijeenkomsten voor uitgebreide dialoog), in de bilaterale besprekingen op ministerieel niveau, in haar demarches en in haar standpunt in de Verenigde Naties (VN). Op 21 oktober 2002, hechtte de Raad Algemene Zaken en Buitenlandse Betrekkingen zijn goedkeuring aan een strategie om een dialoog over de mensenrechten aan te gaan met Iran op basis van de aanbevelingen van het verkennend bezoek van de Trojka aan Teheran van 30 september tot 1 oktober 2002. De Iraanse regering heeft een politieke bereidheid aan de dag gelegd om een dialoog over de mensenrechten te beginnen die regelmatig zou worden geëvalueerd aan de hand van benchmarks. Iran heeft zich bovendien bereid verklaard zijn deuren te openen voor thematische rapporteurs van de VN.

Onderhandelingen met Iran over een Handels- en Samenwerkingsovereenkomst gekoppeld aan instrumenten inzake politieke dialoog en terrorismebestrijding zullen onder meer worden gekoppeld aan vooruitgang op het gebied van de mensenrechten. Dat is de strekking van het politieke pakket dat werd uiteengezet door de Europese Raad van Sevilla (21 en 22 juni 2002) en dat formeel werd goedgekeurd op 12 juli 2002 (een „onverbrekelijk geheel” samengesteld uit de handels- en samenwerkingsovereenkomst en de afzonderlijke doch onderling verband houdende instrumenten op het gebied van politieke dialoog en terrorismebestrijding).

De Commissie blijft zich vanzelfsprekend zorgen maken over de situatie op het gebied van de mensenrechten in Iran. De repressieve maatregelen tegen democratische instellingen, de burgermaatschappij en de media, zijn verontrustend. Het gebrek aan rechtsorde, willekeurige inhechtenisnemingen en discriminatie van minderheden geven reden tot bezorgdheid. Het gebruik van wrede, onmenselijke en vernederende bestraffing is onaanvaardbaar.

De Unie, met inbegrip van de Commissie blijft actief gebruikmaken van de instrumenten waarover zij beschikt in het kader van de Comprehensive Dialogue en haar algemene beleid ten aanzien van Iran. Haar beleid ten aanzien van Iran bespreekt zij regelmatig met de Verenigde Staten, waarbij zij niet nalaat erop te wijzen dat zij het niet eens is met de Amerikaanse sancties tegen Iran, met name de sancties in het kader van de wet inzake sancties tegen Iran en Libië.