SCHRIFTELIJKE VRAAG P-2993/97 van Graham Watson (ELDR) aan de Commissie (15 september 1997)

Betreft: Illegale handel in CFK's

Weet de Commissie dat er rapporten zijn waaruit blijkt dat er in Europa nog altijd op ruime schaal handel in chloorfluorkoolwaterstoffen (CFK's) gedreven wordt, hoewel het gebruik en de productie van CFK's nu al ongeveer 3 jaar door de wet verboden zijn?

Wil de Commissie toegeven dat het werk van degenen die verantwoordelijk zijn voor de onwettige handel, vergemakkelijkt wordt door achterdeurtjes in de huidige wet van de Gemeenschap, die het gebruik van gerecycleerde of teruggewonnen CFK's blijft toelaten, en de invoer van nog niet gebruikte CFK's die bestemd zijn om weer uitgevoerd te worden naar de ontwikkelingslanden?

Antwoord van mevrouw Bjerregaard namens de Commissie (13 oktober 1997)

De Commissie kan bevestigen dat zij reeds enige tijd geleden opmerkzaam is gemaakt op de mogelijk illegale invoer van stoffen die de ozonlaag afbreken, met name chloorfluorkoolwaterstoffen (CFK's).

Er moet desalniettemin op worden gewezen dat het, in het kader van het Protocol van Montreal betreffende stoffen die de ozonlaag afbreken en de verordening van de Raad tot tenuitvoerlegging van dat protocol door de Gemeenschap, onjuist zou zijn te beweren dat het gebruik van CFK's al circa drie jaar illegaal is. Zowel bij het protocol als bij Verordening (EG) nr. 3093/94 van de Raad betreffende stoffen die de ozonlaag afbreken ((PB L 333 van 22.12.1994. )) worden CFK's onder controle gehouden doordat de productie van onbewerkte stoffen in de ontwikkelde landen sinds 1 januari 1996 is stopgezet (1995 in de Gemeenschap). Het gebruik van CFK's kan desalniettemin ook na deze "geleidelijke uitbanning¨ worden voortgezet, zolang er partijen beschikbaar zijn uit voorraden of in de vorm van gerecycleerde of teruggewonnen stoffen. Voor de ontwikkelingslanden, die in het kader van het protocol tien jaar uitstel hebben gekregen, mag de productie worden voortgezet. Hoewel Rusland verplicht was het gebruik van CFK's in 1996 geleidelijk uit te bannen, heeft dit land verklaard niet in staat te zijn aan deze verplichting te voldoen.

De Commissie hanteert een streng quota- en vergunningsstelsel teneinde toezicht te houden op de invoer in de Gemeenschap van stoffen die de ozonlaag afbreken. De Commissie heeft de laatste twee jaar geen quota's vastgesteld voor de invoer in Europa van zowel onbewerkte, teruggewonnen of gerecycleerde CFK's die niet zijn bestemd voor overeengekomen essentiële toepassingen (astma-inhalators en op kleine schaal voor laboratorium- en analytisch gebruik). Deze kunnen uitsluitend binnen het vergunningsstelsel van de Gemeenschap worden ingevoerd. CFK's kunnen het grondgebied van de Gemeenschap binnenkomen onder de douaneregeling van actieve veredeling, om te worden bewerkt of opnieuw verpakt en vervolgens weer te worden uitgevoerd naar ontwikkelingslanden, doch vallen ook onder een invoervergunning en de douane ziet erop toe dat deze stoffen opnieuw worden uitgevoerd. Illegale invoer berust dan ook naar alle waarschijnlijkheid op smokkel en frauduleuze douaneaangiften (zoals in het recente geval van illegale invoer in diverse lidstaten van circa 1.000 ton CFK's en halonen van Chinese oorsprong). Het is echter niet absoluut uit te sluiten dat volgens de regeling van actieve veredeling ingevoerde goederen soms niet opnieuw worden uitgevoerd en hier wordt nader onderzoek naar gedaan.

Er staat een aantal initiatieven op stapel om het probleem te ondervangen. Zo is met name tijdens de bijeenkomst van de partijen bij het Protocol van Montreal in het kader van de "tiende verjaardag¨ daarvan op 17 september 1997 een amendement op het protocol aangenomen dat de partijen ertoe verplicht een vergunningsstelsel op te zetten voor alle in- en uitvoer van stoffen die de ozonlaag afbreken. De Gemeenschap beschikt weliswaar reeds over een zodanig stelsel voor de invoer, maar het nu vereiste vergunningsstelsel voor de uitvoer zal daarnaast ook kennisgeving en kruiselingse controle mogelijk maken. Tijdens de Montreal-bijeenkomst is tevens een besluit aangenomen dat de geïndustrialiseerde landen ertoe verplicht de invoering van een verkoopverbod voor CFK's in overweging te nemen. Bovendien hebben de partijen besloten de procedure die in het Protocol van Montreal is voorzien in het geval van niet-naleving te herzien en te versterken, zodat er meer doeltreffende maatregelen kunnen worden genomen, met name wanneer een partij de bepalingen niet naleeft.

Naar mogelijke illegale invoer wordt nog nader onderzoek gedaan, dat wordt gecoördineerd door de Commissie samen met de douane-instanties van de lidstaten. Ook is er sprake van nieuwe initiatieven om de samenwerking tussen douane- en milieu-instanties te bevorderen.

De Commissie is voornemens in de geplande herziening van Verordening (EG) nr. 3093/94 van de Raad een verkoopverbod voor CFK's op te nemen, hetgeen een grote stap zou zijn in de richting van een beperking van de afzetmogelijkheden voor illegaal ingevoerde CFK's.