SCHRIFTELIJKE VRAAG E-3149/01

van Brice Hortefeux (PPE-DE) aan de Raad

(15 november 2001)

Betreft: Belastingparadijzen binnen de Europese Unie

De aanslagen van 11 september 2001 hebben een algemene mobilisatie teweeggebracht, zowel van de publieke opinie als van de Europese instellingen. Toch is er ook heel wat kritiek losgekomen op de doelmatigheid van de campagne tegen het terrorisme via offshore-centrums en illegale witwascircuits. Heel wat van de centrums bevinden zich namelijk in het hart van de Europese Unie, meer bepaald in de Londense city en in gebieden onder de Britse kroon (Gibraltar, Jersey en Guernsey).

Het is onlogisch en ondenkbaar dat het bestaan van dergelijke belastingsparadijzen op geen enkele manier opnieuw in vraag gesteld wordt door degenen die strijd voeren tegen de terreur en zijn financiering. We moeten ons geen rad voor de ogen draaien: het is niet door de strijd met 27 terreurgroepen aan te binden dat men een systeem aan het wankelen brengt dat aan het woekeren is binnen de grenzen van een EU-lidstaat. De gebieden in kwestie vormen niet alleen een financieel, belasting- en bankparadijs, maar spijtig genoeg in veel opzichten ook een gerechtelijk paradijs.

Wat is de zienswijze van de Raad op die dramatische vaststellingen, en welk soort maatregelen denkt hij te treffen om een einde te maken aan de toestand?

Antwoord

(1 maart 2002)

Tijdens zijn zitting van 16 oktober 2001 heeft de Raad een aantal conclusies aangenomen over de geboekte vooruitgang en de te treffen maatregelen in verband met de bestrijding van terrorisme, witwassen van geld en belastingcriminaliteit.

Hieronder volgt een aantal van deze conclusies:

1. De lidstaten hebben het ontwerp-protocol bij de Overeenkomst van 29 mei 2000 betreffende de wederzijdse rechtshulp in strafzaken tussen de lidstaten ondertekend. Dit protocol betekent een beduidende verbetering van de samenwerking in de lidstaten op het gebied van de bestrijding van economische en financiële misdaad. De lidstaten zeggen toe dat zij dit protocol zo spoedig mogelijk, en uiterlijk eind volgend jaar, zullen ratificeren.

2. De Raad heeft, middels de medebeslissingsprocedure met het Europees Parlement, de richtlijn tot wijziging van de richtlijn van 10 juni 1991 tot voorkoming van het gebruik van het financiële stelsel voor het witwassen van geld aangenomen. Deze nieuwe richtlijn inzake het witwassen van geld, waarin het begrip witwassen van geld zodanig wordt verruimd dat niet alleen drugshandel maar ook andere zware misdaad eronder valt, en waarin de verplichtingen uit hoofde van de richtlijn worden uitgebreid tot bepaalde niet-financiële activiteiten en beroepen, waaronder advocaten en accountants, is van essentieel belang voor de bestrijding van de georganiseerde misdaad.

3. De Raad is voornemens het ontwerp-kaderbesluit aan te nemen inzake de tenuitvoerlegging in de Europese Unie van beslissingen tot bevriezing van vermogensbestanddelen of bewijsstukken.

4. In aansluiting op de conclusies van zijn zitting van 17 oktober 2000 herhaalt de Raad, zoals aanbevolen door de Financiële Actiegroep Witwassen van Geld (FATF (Financial Action Task Force)), dat de financiële instellingen van de lidstaten bijzondere aandacht moeten schenken aan zaken en transacties met personen, inclusief bedrijven en financiële instellingen, in de niet-coöperatieve landen en gebieden (NCCT). De NCCT-lijst is op 7 september 2001 bijgewerkt en omvat thans: de Cookeilanden, Dominica, Egypte, Guatemala, Grenada, Hongarije, Indonesië, Israël, Libanon, de Marshalleilanden, Myanmar, Nauru, Nigeria, Niue, de Filipijnen, Rusland, Saint Kitts en Nevis en Saint Vincent en de Grenadines en Oekraïne.

5. De Raad tekent aan dat de FATF op 22 juni 2001 heeft geoordeeld, en op 7 september 2001 heeft herhaald, dat de Filipijnen er niet in zijn geslaagd anti-witwasmaatregelen van betekenis te treffen en dat de FATF zijn leden heeft opgeroepen maatregelen tegen de Filipijnen uit te vaardigen. Naar verluidt hebben de Filipijnen op 29 september 2001 anti-witwaswetgeving aangenomen. Derhalve heeft de FATF al zijn leden opgeroepen de toepassing van maatregelen tegen de Filipijnen op te schorten, in afwachting van de bevestiging dat er inderdaad een anti-witwaswetgeving is aangenomen. De FATF heeft tevens aangetekend dat Nauru op 28 augustus 2001 een anti-witwaswet heeft aangenomen. Men is echter van oordeel dat deze nieuwe wetgeving verscheidene tekortkomingen vertoont en niet adequaat het grote geldwitwasprobleem in Nauru aanpakt. Derhalve heeft de FATF besloten dat zijn leden maatregelen tegen Nauru moeten nemen tenzij er vóór 30 november 2001 passende wetgevende amendementen worden aangenomen.

Tijdens de zitting van 17 oktober 2000 hebben de lidstaten zich ertoe verbonden onmiddellijk, in onderling overleg en gelijktijdig, de maatregelen uit te voeren die door de FATF zullen worden vastgesteld en indien nodig hun wetgeving aan te passen.

Deze door de FATF aanbevolen maatregelen zijn:

a) strenge eisen voor het identificeren van klanten en versterking van de adviesorganen, waaronder specifiek op deze landen en gebieden gerichte financiële adviesorganen, bij financiële instellingen, ter identificatie van de werkelijke eigenaars voordat er zakenrelaties worden aangegaan met personen of bedrijven uit deze landen;

b) versterkte meldingsmechanismen of systematische melding van financiële transacties, dit vanwege het feit dat er een grotere kans is dat financiële transacties met dergelijke landen verdacht zijn;

c) bij het behandelen van verzoeken om goedkeuring te verlenen voor het vestigen in FATF-lidstaten van filialen of agentschappen of vertegenwoordigingen van banken, moet rekening worden gehouden met het feit dat de bank in kwestie van een NCCT is;

d) niet-financiële zakensectoren moeten ervoor worden gewaarschuwd dat in transacties met entiteiten in een NCCT het gevaar schuilt dat er sprake is van het witwassen van geld.

De lidstaten, in het kader van de Raad bijeen, hebben besloten, in overleg en gelijktijdig, de bovengenoemde maatregelen tegen de Filipijnen en Nauru uit te voeren, zo nodig met onmiddellijke ingang. Indien het voor het de inwerkingtreding van de maatregelen noodzakelijk is dat de wetgeving wordt aangepast, verbinden de lidstaten, in het kader van de Raad bijeen, zich ertoe ervoor te zorgen dat hun wetgeving hun de mogelijkheid biedt om de maatregelen vanaf 1 januari 2002 uit te voeren.

6. De Raad benadrukt dat er, in navolging van Resolutie 1373/01 van de Veiligheidsraad, dringend krachtige actie moet worden ondernomen tegen het financieren van terrorisme. De Raad besluit het FATF-mechanisme te gebruiken voor gecoördineerde maatregelen tegen NCCT, ook met betrekking tot landen die onderdak verlenen, steun geven of toevluchtsoorden bieden aan terroristen en hun financieringsmiddelen. De Raad dringt er bij de Commissie op aan snel voorstellen te bestuderen die ervoor moeten zorgen dat de lidstaten in onderling overleg en gelijktijdig op doeltreffende wijze tegen dergelijke landen optreden.

7. De Raad is erkentelijk voor al het werk dat reeds is verzet voor een modelovereenkomst inzake wederzijdse rechtshulp met NCCT en verzoekt de ermee belaste groep het tempo van de besprekingen op te voeren. Na het uitwerken van de modelovereenkomst is de Raad voornemens het voorzitterschap spoedig te machtigen om, per geval en eventueel bijgestaan door de Commissie, onderhandelingen aan te knopen met de NCCT, mede op basis van en in overeenstemming met de procedure van de artikelen 24 en 38 van het Verdrag betreffende de Europese Unie.

8. De lidstaten van de EU doen een beroep op het IMF om, in nauw overleg met het Forum voor financiële stabiliteit, sneller werk te maken van de beoordeling van de mate waarin het toezicht in financiële offshore centra toereikend is, en de nodige technische bijstand te leveren om hun integriteit te versterken. Tevens verzoeken zij het IMF en de Wereldbank verdere stappen te nemen om in hun beleidsadviezen en -programma's rekening te houden met de anti-witwasnormen.

Zoals het geachte parlementslid kan zien, hecht de Raad groot belang aan de niet-coöperatieve jurisdicties en is hij bereid de nodige maatregelen te treffen om te voorkomen dat zij worden gebruikt voor het witwassen van geld.