SCHRIFTELIJKE VRAAG E-1520/03

van Lucio Manisco (GUE/NGL)en Alexandros Alavanos (GUE/NGL) aan de Raad

(6 mei 2003)

Betreft: Plundering van het cultureel en artistiek erfgoed van Irak rol van de Europese Unie

In de nacht van 10 april zijn vandalen en vooral professionele dieven begonnen met de plundering van het nationaal archeologisch museum van Bagdad en van andere musea in Irak, maar ook van bibliotheken en historische archieven. Het is duidelijk dat de dieven handelen in opdracht van westerse antiekhandelaren. Na een korte onderbreking op 14 en 15 april zijn de grootschalige plunderingen voortgezet in de andere steden en archeologische vindplaatsen van Irak.

De Britse krant The Daily Telegraph meldde op 20 april 2003 dat veel van de geroofde voorwerpen (alleen in Bagdad ongeveer 170 000) al op verschillende internetsites te koop worden aangeboden. Deze roof is een enorme tragedie voor de gehele mensheid, die door de vooraanstaande Amerikaanse archeoloog Paul Zimansky is vergeleken met de brand in de bibliotheek van Alexandrië.

1. Is de Raad voornemens deze gebeurtenissen aan te merken als een flagrante schending, door de legermacht van de coalitie in Irak, van het Protocol van 1954 bij het Verdrag van Den Haag over de bescherming van cultureel eigendom bij gewapende conflicten, en van het Verdrag van 1970 over de middelen om illegale invoer, uitvoer en bezitsoverdracht van cultureel eigendom te verbieden en voorkomen?

2. Welke concrete steun denkt de Raad te bieden naar aanleiding van de oproep van de directeur-generaal van de Unesco, Koichiro Matsura, op 17 april 2003 aan de internationale gemeenschap, de VN-Veiligheidsraad en aan de regeringen van de buurlanden van Irak om de noodzakelijke wettelijke en bestuurlijke maatregelen te treffen om de invoer, doorvoer of handel op hun grondgebied van alle voorwerpen van cultureel, archeologisch of bibliografisch belang uit Irak te verhinderen en om eventueel gesteund door sancties uit hoofde van het strafrecht van de betreffende landen de geroofde voorwerpen in beslag te nemen en aan Irak terug te geven?

3. Is de Raad voornemens de EU-lidstaten te verzoeken voor een periode van ten minste vijf jaar de handel (legaal of illegaal) in alle voorwerpen uit de regio van het klassieke Mesopotamië te verbieden?

4. Is de Raad voornemens het Parlement tijdens de vergaderperiode van 12-15 mei 2003 in kennis te stellen van de maatregelen om deze verwoesting een halt toe te roepen?

Antwoord

(13 oktober 2003)

1. Zoals reeds gesteld in het antwoord op schriftelijke vraag P-1496/03 van het geachte parlementslid Florence Kuntz, is de Raad ten zeerste verontrust over de vernietiging van cultuurgoederen, archeologische vindplaatsen en historische monumenten in Irak, alsook over het vandalisme en de plunderingen in de musea en bibliotheken van Irak, die van mondiaal belang zijn, en de mogelijk daaruit voortvloeiende handel in illegaal uit Irak verwijderde voorwerpen.

2. De Raad heeft in zijn zitting van 6 mei 2003 unanieme overeenstemming bereikt over een verklaring waarin hij met name benadrukt dat de cultuurgoederen van Irak op efficiënte wijze moeten worden beschermd en dat de illegaal uit musea of van archeologische vindplaatsen weggenomen voorwerpen moeten worden teruggebracht, en waarin hij verklaart dat de Europese Unie actief steun verleent aan de initiatieven en maatregelen van de Unesco in dit verband. Deze verklaring is op 26 mei 2003 formeel aangenomen.

3. De Raad sluit zich ook aan bij de op 22 mei 2003 door de Veiligheidsraad van de Verenigde Naties aangenomen Resolutie 1483 over Irak, waarin in punt 7 is bepaald dat, om de veilige terugkeer naar Iraakse instellingen van Iraakse culturele eigendommen en andere voorwerpen van archeologisch, historisch, cultureel, groot wetenschappelijk en religieus belang die illegaal uit het Iraaks Nationaal Museum, de Nationale Bibliotheek of andere instellingen in Irak zijn meegenomen te vergemakkelijken, alle lidstaten passende stappen moeten ondernemen, zoals, onder meer de instelling van een verbod op de handel in en verplaatsing van dergelijke voorwerpen. In het kader van de follow-up van de Resolutie van de VN-Veiligheidsraad bespreekt de Raad thans een ontwerp van gemeenschappelijk standpunt, dat met name voorziet passende stappen met betrekking tot Iraakse culturele eigendommen.

4. De geachte parlementsleden zullen zich wellicht herinneren dat de Raad tijdens de vergaderperiode van 12-15 mei 2003 bij het Europees Parlement verslag heeft uitgebracht over de algemene situatie in Irak (14 mei 2003).