SCHRIFTELIJKE VRAAG E-3893/02

van Erik Meijer (GUE/NGL) aan de Commissie

(14 januari 2003)

Betreft: Het verschaffen van actieve openbaarheid met betrekking tot namens de Europese Unie in de TABD (Transatlantic Business Dialogue) ingenomen standpunten en de gevolgen van dit overleg voor EU-beleid

1. Is het de Commissie opgevallen dat de publieke belangstelling voor de ontwikkeling van de wereldmarkt en handelsafspraken de afgelopen jaren sterk is gegroeid, met name

bij diegenen die bezorgd zijn over de toekomst van democratie, milieubescherming, inkomensverdeling op wereldschaal en bescherming van de zorgtaken voor diegenen die het sterkst afhankelijk zijn van door de overheid geboden voorzieningen?

2. Wat doet de Commissie tot nu toe om te voorzien in de nieuwe informatiebehoefte die deze toegenomen belangstelling oproept bij anderen dan alleen de traditionele commercieel belanghebbenden? Heeft zij het voornemen om die informatievoorziening uit te breiden?

3. Welke rol heeft de Transatlantic Business Dialogue (TABD), als informeel proces waarbij Europese en Amerikaanse ondernemingen en commerciële verenigingen aanbevelingen doen voor een gezamenlijke handelspolitiek van EU en VS, tot nu toe gespeeld bij het besluitvormingsproces van de EU, onderhandelingen tussen EU en VS en de opstelling van de EU in WTO-onderhandelingen?

4. Wie is verantwoordelijk voor de openbaarheid met betrekking tot de gedane aanbevelingen, de voorbereidende dossiers met stellingnamen van de Commissie en haar antwoorden op vragen en ideeën van ondernemers en hun organisaties? Is hierop artikel 4(6) van Verordening (EG) nr. 1049/2001(1) van toepassing, en welke uitzonderingen op de openbaarheid gelden daarbij?

5. Waarom beschouwt de Commissie in haar reactie op aanbevelingen van de ombudsman met betrekking tot zaak nr. 1128/2001/IJH openbaarheid van haar inzet bij bilaterale onderhandelingen met de VS of onderhandelingen op wereldschaal als een beperking van haar internationale onderhandelingsruimte in plaats van als een instrument voor het mobiliseren van betrokkenheid en bijval door de publieke opinie in Europa?

6. Acht de Commissie de huidige mate van openbaarheid en transparantie in overeenstemming met het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie? Zo ja, waarom?

7. Is de Commissie bereid om de actieve openbaarheid van de door haar in TABD-verband ingenomen standpunten te versterken door deze samen met de notulen van de vergaderingen tussen de Commissie en de TABD beschikbaar te stellen via de website van DG-Handel, zodat geïnteresseerden en belanghebbenden voortaan niet meer uitsluitend afhankelijk zijn van materiaal dat wel of niet wordt verspreid via de website van de TABD?

(1) PB L 145 van 31.5.2001, blz. 43.

Antwoord van de heer Liikanen namens de Commissie

(17 februari 2003)

1. Het verschijnsel van de mondialisering en de uitbreiding van het werkterrein van het handelsbeleid hebben inderdaad gezorgd voor een grotere belangstelling voor dit beleid buiten de kring van de traditionele ingewijden. Via het effect dat het handelsbeleid heeft op de mondialisering komt het tegemoet aan de punten van bezorgdheid bij de publieke opinie, of het nu gaat om de overheidsdienst, het milieu, een sociale clausule in het handelsverkeer, de kwaliteit van levensmiddelen of om culturele verscheidenheid. De Commissie is zich bewust van de verantwoordelijkheden van de Unie als grootste handelsmacht ter wereld tegenover haar burgers en partners. Een van de doelstellingen van de Unie op de ministeriële conferentie van de Wereldhandelsorganisatie (WTO) van 9 tot 14 november 2001 in Doha was dan ook de agenda van de nieuwe onderhandelingsronde uit te breiden tot deze nieuwe aandachtspunten en het multilateralisme en de rechtsnorm in de internationale handelsbetrekkingen te bevorderen.

2. De Interinstitutionele Groep voor voorlichting (IGV) waarvan het Parlement deel uitmaakt heeft op 24 september 2002 op voorstel van de Commissie een communicatiestrategie voor 2003 goedgekeurd, waarvan de vierde prioriteit betrekking heeft op Europa in de wereld met de volgende doelstellingen inzake communicatie:

(i) bijdragen tot een evenwichtiger beoordeling van de mondialisering door de voordelen/kansen van de openstelling van de markten en de troeven van de Unie in dit verband in het licht te stellen;

(ii) de huidige werking/het acquis van het handelsbeleid als gemeenschappelijk(e) strategie/antwoord van de Europeanen op de mondialisering tot hun recht laten komen;

(iii) de beginselen/waarden die de Unie op het mondiale toneel verdedigt, op de voorgrond plaatsen.

3. De Trans-Atlantic Business Dialogue (TABD) is een van een aantal organisaties, waaronder de Trans-Atlantic Consumer Dialogue (TACD) en de Trans-Atlantic Environmental Dialogue (TAED), die werden opgericht als reactie op een openbare verklaring van de Commissie en de Amerikaanse regering op hun topontmoeting in 1995 in Madrid. Daarin werd de nieuwe transatlantische agenda aangegeven, die samenwerking op punten zoals handel en investeringen omvat. Een van de doelstellingen is bruggen over de Atlantische Oceaan te bouwen, met name door particuliere spelers en beleidsmakers in de Unie en de Verenigde Staten aan te moedigen concrete relaties tot stand te brengen.

Deze organisaties formuleren openbare aanbevelingen aan de Commissie en de Amerikaanse regering. Zij worden bij toerbeurt uitgenodigd om een presentatie te geven voor leiders op de topbijeenkomsten Unie-Verenigde Staten. De Commissie vindt dat de bijdragen van deze dialogen alle even belangrijk zijn en van zeer groot nut bij haar inspanningen om een evenwichtige en gezonde transatlantische relatie te ontwikkelen en te versterken.

Aan deze organisaties kan worden deelgenomen door belanghebbenden op de desbetreffende gebieden.

4. Verordening (EG) nr. 1049/2001 van het Europees Parlement en de Raad van 30 mei 2001 inzake de toegang van het publiek tot documenten van het Europees Parlement, de Raad en de Commissie is integraal van toepassing. Uitzonderingen zijn alleen die welke in artikel 4 van die verordening worden vermeld.

5. Met betrekking tot haar antwoord op de ontwerp-aanbeveling van de ombudsman in zaak nr. 1128/2001/IJH wenst de Commissie erop te wijzen dat deze klacht slechts betrekking had op enkele voor intern gebruik opgestelde voorlichtings- en discussienota's. De grote meerderheid van de documenten waartoe de klager toegang had gevraagd, zijn ofwel via internet toegankelijk of zijn door de Commissie bekendgemaakt. De aanpak van de Commissie die door de ombudsman werd gesteund in zijn definitieve besluit van 9 december 2002 waarmee de zaak werd afgesloten bestaat hierin dat de openbaarmaking van interne redeneringen en van de alternatieven die in overweging zijn genomen, haar onderhandelingspositie zou verzwakken, aangezien de onderhandelingspartners op die manier een voorstelling zouden krijgen van de eventuele compromissen waartoe de Commissie in een latere fase van de onderhandelingen bereid zou zijn.

6. Het door de Commissie gevoerde transparantiebeleid is in overeenstemming met het Handvest van de grondrechten, met name artikel 42 betreffende het recht op toegang tot documenten. Dit artikel van het handvest beantwoordt immers aan artikel 255 van het EG-Verdrag, dat ten uitvoer wordt gelegd bij de bovengenoemde Verordening (EG) nr. 1049/2001, die volledig op de documenten betreffende de TABD van toepassing is. Bovendien voert de Commissie, zoals in het volgende punt wordt aangegeven, op dit gebied een actief transparantiebeleid, dat verdergaat dan de verplichtingen die uit de bepalingen van het EG-Verdrag voortvloeien.

7. De aanbevelingen van de TABD zijn allemaal te vinden op de desbetreffende website (http://www.tabd.com). Zij worden ook, samen met de reacties van de Commissie daarop, beschikbaar gesteld op de internetsite Europa van de Commissie. De geachte parlementsleden die de handelsaangelegenheden Unie-Verenigde Staten volgen, zullen volledig vertrouwd zijn met en worden ook uitgenodigd deel te nemen aan de werkzaamheden van de TABD.