SCHRIFTELIJKE VRAAG P-1057/98

van Paul Lannoye (V) aan de Commissie

(30 maart 1998)

Betreft: Multilaterale overeenkomst inzake investeringen

Het ontwerp van een MOI waarover thans binnen de OESO onderhandelingen gaande zijn waaraan door de Commissie actief wordt deelgenomen, bevat een aantal basisbepalingen die de tenuitvoerlegging van het gemeenschappelijk milieubeleid, alsmede internationale milieu-overeenkomsten en de verschillende toepassingsprotocollen waarbij de Unie is aangesloten, in gevaar kunnen brengen.

Het gaat hierbij met name om de navolgende maatregelen:

- verbod van eisen betreffende economische prestaties (performance requirement),

- vergoeding voor "sluipende" onteigening, een wetgevings- of fiscale maatregel ter verwezenlijking van een milieudoelstelling die als gelijkwaardig met onteigening kan worden beschouwd,

- algemene toepassing van het beginsel van nationale behandeling op alle soorten investeringen,

- beginsel van standstill en roll-back.

Heeft de Commissie een beeld van de gevolgen die van deze verschillende bepalingen te verwachten zijn, niet alleen voor de vigerende communautaire wetgeving op het gebied van het milieu, maar ook voor de verschillende communautaire beleidsvormen die directe of indirecte gevolgen voor het milieu hebben?

Is de Commissie overigens van oordeel dat elke multilaterale overeenkomst inzake investeringen in de rechtshiërarchie ondergeschikt moet zijn aan vigerende of toekomstige internationale overeenkomsten op het gebied van het milieu?

Antwoord van sir Leon Brittan namens de Commissie

(6 mei 1998)

Het door het geachte parlementslid aan de orde gestelde probleem is in dit stadium van de onderhandelingen over een multilaterale overeenkomst inzake investeringen onderwerp van intensieve discussie. Het streven is erop gericht een evenwicht tot stand te brengen tussen de MOI-disciplines (geen onteigening zonder compensatie, nationale behandeling/behandeling van meestbegunstigde natie, standstill, roll-back en beperkingen op de prestatievereisten) en andere belangrijke maatregelen van openbaar beleid die van belang kunnen zijn voor de partijen bij de MOI. Voorts is het de bedoeling ongewenste gevolgen voor de normale regelgeving te voorkomen. In dit opzicht reikt het effect van de MOI verder dan het milieubeleid en de wetgeving.

Omdat de onderhandelingen nog aan de gang zijn, kunnen de gevolgen van de MOI voor het milieubeleid moeilijk worden beoordeeld. De Commissie is vastbesloten ervoor te zorgen dat de MOI de verdere ontwikkeling van het milieubeleid en de wetgeving van de Gemeenschap niet nadelig zal beïnvloeden.

Momenteel wordt in de onderhandelingsgroep van de MOI van gedachten gewisseld over een nog onvolledig pakket van voorstellen voor een tekst die in een globale aanpak van dit probleem voorziet. De aan deze groep voorgelegde tekst omvat onder meer:

- een preambule waarin de partijen het voornemen te kennen geven de MOI ten uitvoer te leggen op een wijze die verenigbaar is met duurzame ontwikkeling en de bescherming van het milieu;

- een clausule in de tekst van de overeenkomst die bevestigt dat de overeenkomstsluitende partijen het recht hebben niet-discriminatoire maatregelen te nemen om te voorkomen dat investeringsactiviteiten schade toebrengen aan de gezondheid, de veiligheid en het milieu;

- een bepaling die belet dat de binnenlandse normen op het gebied van de milieubescherming niet moeten worden verlaagd om investeringen aan te trekken; en

- een uitzondering in het artikel betreffende het verbod op prestatievereisten voor die vereisten welke gevolgen kunnen hebben voor de naleving van wetten en voorschriften of voor de gezondheid, de veiligheid of het milieu.

De Commissie heeft van haar kant voorgesteld in de overeenkomst een algemene uitzondering op te nemen, vergelijkbaar met artikel XX van de Algemene Overeenkomst inzake Tarieven en Handel (GATT), die van toepassing zou zijn op de maatregelen ter bescherming van het leven en de gezondheid van mensen, dieren en planten en van de niet-hernieuwbare grondstoffen.

Op grond van het bovenstaande kunnen verder internationale milieuvoorschriften worden vastgesteld zonder dat een en ander strijdig is met de MOI. Een specifiek artikel dat de MOI ondergeschikt maakt aan internationale milieu-overeenkomsten lijkt derhalve niet noodzakelijk.