SCHRIFTELIJKE VRAAG P-1390/97 van Antonio Tajani (UPE) aan de Commissie (10 april 1997)

Betreft: Albanese crisis

De crisis in Albanië heeft eens te meer aangetoond dat een concreet politiek optreden van de Europese Unie in de meest onstabiele gebieden van het continent niet mogelijk is.

1. Welke concrete politieke en humanitaire initiatieven denkt de Commissie te nemen om bij te dragen tot de oplossing van de Albanese crisis?

2. Is de Europese Unie van plan een financiële bijdrage te leveren aan de opvang van vluchtelingen door de lidstaten, met name Italië?

3. Hebben de regeringen van de lidstaten van de Europese Unie die een diplomatieke vertegenwoordiging hebben in Tirana, de instellingen van de Unie tijdig op de hoogte gesteld van de sociale en politieke spanningen die geleid hebben tot het interne conflict?

4. Is de Commissie van mening dat de Italiaanse regering alle nodige initiatieven heeft genomen om de exodus van duizenden Albanese burgers te voorkomen door economische en sociale maatregelen in Albanië te treffen?

5. Hebben eventuele vertragingen, onoplettendheid, lichtvaardigheid en onderschatting van de eerste symptomen van de crisis in Albanië bijgedragen tot de verscherping van deze crisis?

6. Is het waar dat de functionarissen van de geheime diensten van bepaalde lidstaten van de Europese Unie Albanië als eersten hebben verlaten in plaats van aan hun regeringen informatie te blijven zenden over de ontwikkeling van de crisis?

Antwoord van de heer van den Broek namens de Commissie (6 mei 1997)

1. De Gemeenschap heeft snel op de Albanese crisis gereageerd. Na zijn bezoek op hoog niveau aan Albanië van 17 tot 19 maart 1997 besloot de Raad op 24 maart het initiatief te nemen voor de uitzending van een adviesmissie naar Albanië om over humanitaire, economische, politieke en veiligheidskwesties van advies te dienen binnen het coördinerende kader van de organisatie voor veiligheid en samenwerking in Europa. De Gemeenschap, en in het bijzonder de Commissie, nemen ten volle aan deze adviesmissie deel en zullen niet alleen het voortouw nemen bij de humanitaire bijstand en de economische en financiële steun, maar ook betrokken zijn bij de voorbereiding en organisatie van verkiezingen en de bijstand die aan de Albaanse politie zal worden verstrekt.

Bij verscheidene missies naar Albanië werd bevestigd dat, er geen sprake is van een grootscheepse, algemene humanitaire ramp, ook al hebben sommige mensen in het land het kennelijk zeer moeilijke en is er onmiddellijk behoefte aan humanitaire hulp voor specifieke groepen. In het huidige stadium verstrekt de Commissie humanitaire hulp in de vorm van beperkte distributies van voedsel en medische artikelen via het Internationale Rode Kruis (2 miljoen ecu) aan bepaalde openbare instellingen zoals weeshuizen, rusthuizen en ziekenhuizen. Bovendien zal zij voedselvoorraden die reeds zijn aangekocht voor levering aan andere landen in de regio of er zijn opgeslagen (1000 ton tarwebloem) naar Albanië zenden. Verscheidene deskundigen van de Commissie op het gebied van humanitaire hulp werken reeks in de adviesmissie.

Zodra de veiligheidssituatie is verbeterd is de Commissie voornemens het Phare-programma te hervatten. Daarbij zal men in het bijzonder trachten vaart te zetten achter activiteiten om de economie weer op gang te brengen en arbeidsplaatsen te scheppen, inclusief technische bijstand aan het Ministerie van Financiën en de douaneadministratie. Voor zover nodig zullen kredieten opnieuw worden toegewezen voor de reparatie van essentiële openbare infrastructuur (scholen, gevangenissen, grensposten). Eventuele macro-financiële bijstand blijft afhangen van een stabilisatieregeling tussen Albanië en het Internationale Monetaire Fonds (IMF).

2. Er zullen geen middelen uit de Gemeenschapsbegroting beschikbaar worden gesteld voor het dekken van de uitgaven van lidstaten die vluchtelingen uit Albanië opvangen.

3. De Commissie wordt door haar eigen delegatie in Tirana en in het kader van het gemeenschappelijke en buitenlandse veiligheidsbeleid geregeld op de hoogte gehouden van de ontwikkelingen in Albanië.

4. De Commissie kan vanuit haar positie geen oordeel vellen over het beleid van de Italiaanse regering. Albanië heeft de afgelopen vijf jaar enorm veel steun van de Gemeenschap ontvangen. Toch bleef in die tijd de emigratie naar lidstaten en elders aanhouden.

5. In 1996 waarschuwde het IMF voor de gevaren van de pyramidefondsen in Albanië, en de Commissie had de Albaanse regering technische bijstand aangeboden om de situatie onder controle te krijgen. Het aanbod werd afgeslagen en in november 1996 stortten de eerste pyramidefondsen in. De Albaanse regering is als eerste verantwoordelijk voor de recente ontwikkelingen.

6. De Commissie heeft geen informatie over de activiteiten van de geheime diensten van lidstaten.