SCHRIFTELIJKE VRAAG E-2901/02

van Hiltrud Breyer (Verts/ALE) aan de Commissie

(16 oktober 2002)

Betreft: Studies over de nadelige gevolgen voor de gezondheid van gepulseerde frequenties

De ongerustheid onder het publiek over nadelige gevolgen voor de gezondheid van blootstelling aan elektromagnetische velden is de laatste tijd opnieuw toegenomen, niet in de laatste plaats vanwege publieke verklaringen van erkende wetenschappelijke deskundigen en instanties. Deze attenderen er o.a. op dat met name gepulseerde straling nadelige gevolgen voor de gezondheid heeft.

Het is mij bekend dat de Commissie geld beschikbaar stelt voor onderzoek naar het effect van elektromagnetische velden op de menselijke gezondheid.

Kan de Commissie een antwoord geven op de volgende vragen:

1. Aan wie werden de onderzoeksopdrachten vergeven?

2. Welke specifieke vragen werden er met betrekking tot het onderzoek gesteld?

3. Hoe is de stand van de betreffende projecten?

4. Loopt er daarnaast nog een project met betrekking tot de verdere ontwikkeling van systemen voor mobiele telefonie die gebruikmaken van niet-gepulseerde straling (zoals het Duits C+net)?

Antwoord van de heer Busquin namens de Commissie

(13 december 2002)

Uit hoofde van het 5e kaderprogramma (Kwaliteit van het bestaan, kernactiviteit 4: Milieu en gezondheid) steunt de Commissie een aantal studies op verschillende onderzoekgebieden om eventuele schadelijke effecten op de gezondheid te evalueren van elektromagnetische velden (EMV's), ondermeer van mobiele communicatiemiddelen. Dit programma behelst verschillende soorten studies om diverse aspecten van het probleem te onderzoeken. De totale kosten van de desbetreffende projecten bedragen meer dan 32 miljoen euro, met een communautaire bijdrage van meer dan 12 miljoen euro. Het betreft ondermeer vier projecten met betrekking tot de mogelijke carcinogene effecten van EMV, één project over terahertzstraling in verband met medische beeldvormingstechnieken en verdere projecten over mogelijke effecten op zenuwweefsel en eventuele cognitieve effecten. Geen van deze projecten heeft betrekking op mobiele telefoniesystemen die werken met niet-gepulseerde straling (zie punt 4 van de vraag). In antwoord op de punten 1 en 2 wordt een lijst van projecten en coördinatoren rechtstreeks aan het geachte parlementslid en aan het Secretariaat van het Parlement gezonden. Nadere informatie over deze projecten is te vinden op http://dbs.cordis.lu/search/en/simple/EN_PROJ_simple.html. Voorts steunt de Commissie de coördinatie van nationaal onderzoek met betrekking tot de gezondheidseffecten van mobiele telefoons in het kader van COST-actie 281 (Potentiële gevolgen voor de gezondheid van mobiele communicatiesystemen).

Tot dusver is slechts één van de acht in het kader van het programma Kwaliteit van het bestaan gesteunde projecten voltooid: adviesverlening aan de Commissie over gezondheidsrisico's voor het grote publiek van het gebruik van veiligheids- en soortgelijke apparaten die werken met gepulseerde elektromagnetische velden (Advies Gepulseerde velden). Volgens deze studie vormt elektromagnetische interferentie (EMI) met geïnplanteerde medische hulpmiddelen geen bedreiging voor de volksgezondheid, maar moet dit toch verder worden onderzocht door de fabrikanten van medische apparaten en veiligheidssystemen samen.

Wat mobiele telefoons betreft, moet worden opgemerkt dat het Interphone-project een grootschalig epidemiologisch project is in 13 landen binnen en buiten Europa. Doel van de studie is na te gaan of het gebruik van mobiele telefoons het risico op kanker verhoogt en met name of de door mobiele telefoons uitgezonden radiofrequentiestraling carcinogeen is. Wanneer de projectresultaten in 2004-2005 beschikbaar komen, kunnen geconsolideerde conclusies worden getrokken.

Het is waar dat in-vitroexperimenten op cellen soms biologische effecten hebben aangetoond. Toch is er, ofschoon de biologische effecten van blootstelling aan EMV'S al 30-40 jaar lang zijn onderzocht, nog geen consensus bereikt met betrekking tot de bevindingen of de interpretatie daarvan en dus ook niet over de vraag of EMV'S al dan niet een risico voor de menselijke gezondheid vormen. Zolang de inductie van schadelijke effecten in levende cellen door EMV'S op moleculair, sub-cellulair en cellulair niveau niet is bewezen, is het twijfelachtig of er een oorzakelijk verband bestaat tussen blootstelling aan EMV'S en enige vorm van ziekte, zoals door diverse epidemiologische studies wordt gesuggereerd.

De Commissie volgt alle nieuwe wetenschappelijke ontwikkelingen op dit terrein op de voet om indien nodig te reageren op ieder nieuw wetenschappelijk bewijs dat tot op heden niet in aanmerking is genomen. Tot nogtoe is niet vastgesteld dat blootstelling aan elektromagnetische velden van draadloze en mobiele telefoons potentieel schadelijk is voor het zenuw- of het hormoonstelsel. Zodra de door de Gemeenschap gesteunde projecten beëindigd zijn (2003-2005), moeten zij een belangrijke bijdrage leveren aan onze kennis en ook aan de daarmee verband houdende activiteiten van de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO).