SCHRIFTELIJKE VRAAG P-2787/00

van Roberta Angelilli (UEN) aan de Commissie

(1 september 2000)

Betreft: Clandestiene immigratie uit Albanië

De Europese Raad van Tampere heeft in oktober 1999 aangegeven hoe het gemeenschappelijk asiel- en migratiebeleid eruit moet zien: partnerschap met de landen van oorsprong in het kader van een globale aanpak van de politieke aspecten, de mensenrechten en de ontwikkelingsproblemen in de landen en regio's van oorsprong en transito, gemeenschappelijke regeling van asielkwesties, rechtvaardige behandeling van burgers van derde landen, beheer van de migrantenstromen, gebaseerd op een actief gemeenschappelijk beleid inzake visa en valse documenten en de bestrijding van de georganiseerde criminaliteit die migranten clandestien binnenbrengt, alsmede van de handel in en de uitbuiting van menselijke wezens.

In maart 1999 heeft de Raad ook gemeenschappelijke acties goedgekeurd, die een bijdrage van de Europese Unie voorschrijven voor de wederoprichting van een goede politiemacht in Albanië.

In de laatste jaren is de situatie onhoudbaar geworden, gezien de verschillende gebeurtenissen waarbij talrijke clandestiene immigranten en Italiaanse politieagenten de dood hebben gevonden. Met name zij herinnerd aan de episode van 24 juli 2000 langs de kust van Apulië, toen mensensmokkelaars, de zogenaamde scafisti, een motorboot van de Guardia di Finanza hebben aangevaren, waarbij twee Italiaanse militairen, een Koerdische vluchteling en twee scafisti om het leven kwamen.

Kan de Commissie naar aanleiding hiervan meedelen:

1. of zij niet meent dat de Europese Unie zich over dit probleem moet buigen, aangezien de Italiaanse grenzen thans Europese grenzen zijn en omdat immigranten, maar tevens drugs, sigaretten en wapens niet slechts langs de Italiaanse kust blijven, maar Europese hoofdsteden als Parijs, Amsterdam enz. bereiken,

2. of zij niet meent dat Albanië zich concreter moet inzetten voor de bestrijding van de georganiseerde criminaliteit,

3. of zij niet vindt dat zij de verschillende financieringen voor Albanië moet blokkeren,

4. wat haar algemene oordeel ter zake is?

Antwoord van de heer Patten namens de Commissie

(3 oktober 2000)

1. De Commissie is zich terdege bewust van de problemen die worden veroorzaakt door de mensensmokkel en -handel via de Adriatische Zee. Albanië is één van de voornaamste routes voor illegale immigratie vanuit de Balkan naar de Unie. Sedert juni 1997 is een douanebijstandteam van de Gemeenschap (CAM-A) aanwezig in Albanië om de Albanese douane te helpen bij de modernisering van haar diensten. Deze steun omvat specifieke anti-smokkelacties, tevens in samenwerking met de Italiaanse Guardia di Finanzia. Op politiegebied verleent een multinationale politiemacht onder leiding van de Westeuropese Unie (WEU), op grond van een gemeenschappelijk optreden, en met steun van de Gemeenschap en van de Gemeenschap advies en opleiding aan de Albanese politie. Sedert 1999 heeft deze steun ook de vorm van mobiele teams die de Albanese politie op het terrein opleiden.

Zich baserend op de werkzaamheden van een groep op hoog niveau over asiel en migratie die in 1999 werd opgericht, hechtte de Raad Algemene Zaken van juli 2000 zijn goedkeuring aan een uitgebreid actieplan voor Albanië en de aangrenzende regio (soortgelijke actieplannen werden goedgekeurd voor Irak en Sri Lanka) dat zich vooral richt op de bestrijding en preventie van illegale migratie. In de context van het stabiliteitspact voor Zuidoost-Europa en van het Adriatisch initiatief, gebaseerd op de Verklaring van Ancona van 19/20 mei 2000 werden eveneens een aantal acties bepaald in de sector justitie en binnenlandse zaken inzake de bescherming tegen mensensmokkel en -handel.

2. De georganiseerde misdaad heeft in Albanië de kop opgestoken als gevolg van zowel de staatscrisis van 1997 als, meer recent, het conflict in Kosovo in 1999. De strijd tegen de georganiseerde misdaad moet worden gezien in de algehele context van de noodzaak om de openbare orde te verbeteren evenals de rechtshandhaving en de corruptiebestrijding (ook binnen het Albanese overheidsbestuur). Belangrijke eerste stap is het formuleren van een passend juridisch kader. Verder zullen de Albanese autoriteiten streng moeten toezien op de naleving van dit nieuwe, in samenwerking met CAM-A ontworpen en in 1999 goedgekeurde douanewetboek, dat een degelijke rechtsgrond biedt voor het handelsverkeer. Wat betreft de mensenhandel, een activiteit die met name sinds 1999 een hoge vlucht heeft genomen, is de bestaande wetgeving duidelijk ontoereikend om de activiteiten van de netwerken voor mensenhandel te beletten. Dit probleem werd herhaaldelijk aan de orde gesteld bij bilaterale contacten. Verwacht wordt dat in het najaar van 2000 een nieuwe reeks wetten zal worden goedgekeurd.

3. De steun van de Gemeenschap aan Albanië is hoofdzakelijk gericht institutionele opbouw (met inbegrip van douane, politie, het gerechtelijk apparaat en de hervorming van het overheidsbestuur) en de ontwikkeling van infrastructuur (wegenaanleg, watervoorziening, riolering). De begrotingssteun is afgestemd op de specifieke omstandigheden in sectoren of, in 1999, om de kosten te dekken van de crisis in Kosovo toen Albanië, het armste land in Europa, tijdelijk 500 000 Kosovaren moest opvangen (meer dan 8 % van zijn bevolking). De Commissie is van oordeel dat bevriezing van de steun aan Albanië op grond van deze negatieve ontwikkelingen alleen maar een destabiliserend effect zou hebben.

4. Tijdens de zomer laten de illegale immigratie en mensensmokkel gewoontegetrouw een stijging zien die soms gepaard gaan met incidenten zoals die welke worden aangehaald door het geachte parlementslid. Afgezien van de menselijke tragedie blijkt hieruit ook dat een onderscheid moet worden gemaakt tussen illegale migratie van Albanezen en de smokkel van vluchtelingen of migranten uit derde landen. Albanië zal, ook al wordt al het mogelijke in het werk gesteld, niet in staat zijn dit probleem alleen aan te pakken. Een bredere aanpak, met alle landen langs de routes waarlangs mensensmokkel plaatsvindt en de landen van oorsprong van de betrokkenen, is hier op zijn plaats. Dat is de reden waarom de Unie actief onderhandelt in het kader van de Verenigde Naties (VN) over een protocol inzake de mensenhandel als aanvullend instrument bij het VN-Verdrag inzake de bestrijding van transnationale georganiseerde misdaad.