SCHRIFTELIJKE VRAAG E-3354/00

van Juan Naranjo Escobar (PPE-DE) aan de Commissie

(27 oktober 2000)

Betreft: Recht op mobiliteit voor studenten

Artikel 149 van het EU-Verdrag omschrijft en omlijnt de rol van de Europese Unie op onderwijsgebied. De Unie kan en moet de activiteiten van de lidstaten op het gebied van onderwijs aanvullen, teneinde bij te dragen tot de ontwikkeling van onderwijs van hoog gehalte voor alle burgers. De economische bloei en de sociale cohesie zijn op middellange en lange termijn afhankelijk van de verwezenlijking van deze doelstelling.

De verklaringen van de Europese Raad van Lissabon van 23 en 24 maart ten gunste van Europees onderwijs als belangrijk instrument voor het tot stand brengen van een dynamischer economie met een groter concurrentievermogen, duurzame economische groei gepaard gaande met een kwantitatieve en kwalitatieve verbetering van de werkgelegenheidssituatie, en grotere sociale cohesie, dienen te worden

gezien in het kader van deze bijdrage. Ook de samenwerking inzake evaluatie, die blijkt uit het eerste Europese verslag over de kwaliteit van het onderwijs, dat naar aanleiding van de in juni 2000 in Boekarest gehouden Conferentie van ministers van Onderwijs is gepresenteerd, en waarin zestien kwaliteitsindicatoren worden vermeld, valt binnen dit kader.

Het gebruik van gemeenschappelijke indicatoren voor de evaluatie van studenten in de diverse lidstaten, de verhoging van de kredieten uit de nationale begrotingen, de organisatie van halfjaarlijkse universitaire cursussen en de veralgemening van de status van buitengewoon hoogleraar zijn enkele van de 43 maatregelen die worden voorgesteld in het actieplan voor mobiliteit, dat de EU-ministers van Onderwijs tijdens een informeel seminar op 30 september 2000 in Parijs hebben uitgewerkt.

Ondanks enkele lovenswaardige pogingen, blijft het echter meestal bij goede intenties en mooie woorden, zoals blijkt uit de cijfers die programma's zoals Erasmus opleveren. De woorden dienen in daden te worden omgezet, de toespraken in acties, de idealen in een daadwerkelijke uitoefening van rechten.

De mobiliteit is een sleutelfactor op dit terrein.

Welke concrete maatregelen is de Commissie van plan toe te passen om universiteitsstudenten het recht te garanderen een universitair centrum te kiezen, niet alleen in eigen land, maar ook in de andere landen van de Unie? Dient de mobiliteit van studenten niet in de eerste plaats te worden aangemoedigd op het nationale grondgebied van de lidstaten zelf? Bestaat er een communautair initiatief dat speciale aandacht besteedt aan dit aspect van de mobiliteit?

Antwoord van mevrouw Reding namens de Commissie

(11 december 2000)

Wat de mobiliteit van de studenten binnen iedere afzonderlijke lidstaat aangaat, dient erop te worden gewezen dat in artikel 149 (ex-artikel 126) over het onderwijs in het EG-Verdrag bepaald is dat de Gemeenschap de samenwerking tussen de lidstaten dient te bevorderen. Hieronder valt ook de bevordering van de mobiliteit. De Gemeenschap vervult deze functie door middel van het Socrates-Programma en met name door de Erasmus-activiteiten, waarvan de belangrijke effecten voor de mobiliteit onder de studenten in Europa niet meer hoeven te worden aangetoond.

Aan de hand van de ervaringen die op dit gebied en in het kader van het Leonardo-Programma en het Jeugd-Programma opgedaan zijn, heeft de Commissie een voorstel voor een aanbeveling gedaan, waarin de lidstaten verzocht wordt om actief aan de opheffing van de verschillende belemmeringen te werken die de verdere ontwikkeling van de mobiliteit van studenten, personen die een opleiding volgen, leerkrachten en opleiders, en vrijwilligers nog steeds in de weg staan(1). De Raad heeft onlangs aan de hand van de resultaten van de eerste lezing in het Parlement een tekst voor een gemeenschappelijk standpunt goedgekeurd. Aan de verbetering van het voorstel heeft het Parlement op verschillende punten een bijdrage geleverd.

De Raad heeft voorts een resolutie aangenomen ten aanzien van een actieplan voor de mobiliteit, dat door het Franse voorzitterschap in samenwerking met de Commissie is voorgelegd.

Wat betreft de mobiliteit van studenten in hun eigen lidstaat dient erop te worden gewezen dat de organisatie van het onderwijs en het onderwijsstelsel volgens het EG-verdrag onder de verantwoordelijkheden van de lidstaten valt. De voorwaarden waaraan studenten bij de keuze van hun onderwijsinstelling volgens de nationale regelgeving moeten voldoen, vallen dan ook niet onder de invloedssfeer van de Gemeenschap op onderwijsgebied.

Met betrekking tot de mobiliteit van studenten buiten hun eigen lidstaat moet erop attent worden gemaakt dat de student bij de keuze van de instelling in het gastland in beginsel aan dezelfde eisen moet voldoen als de onderdanen van dat land, met dien verstande dat in deze eisen geen onderscheid naar nationaliteit mag worden gemaakt. Indien in het gastland in verband met een gebrek aan beschikbare studieplaatsen voor bepaalde vakken een numerus clausus is ingesteld, zal de student zich daaraan moeten houden. Dit soort omstandigheden kan natuurlijk van invloed zijn op de keuze die de student in eerste instantie maakt.

Wat de mobiliteit in het kader van de programma's aangaat, wil de Commissie er nog eens op wijzen dat de studenten, in het kader van de Erasmus-activiteiten, voor hun studieperiode de keuze hebben uit instellingen waarmee hun eigen universiteit een overeenkomst heeft gesloten. Het is daarentegen aan hun eigen universiteit om te bepalen met welke instellingen ze een dergelijke overeenkomst wil aangaan.

(1) COM(1999) 708 def.