SCHRIFTELIJKE VRAAG E-3510/02

van Erik Meijer (GUE/NGL) aan de Commissie

(10 december 2002)

Betreft: Het verschil tussen nationaal en Europees luchtvaartbeleid voor het totstandkomen van open skies en verdringing van luchtvaartmaatschappijen door nieuwkomers

1. Kan de Commissie bevestigen dat van de huidige 15 lidstaten alleen Spanje, Griekenland en Ierland niet zijn betrokken bij ongewenste bilaterale luchtvaartovereenkomsten? Welke van de 12 in 2004 en 2007 toe te laten kandidaat-lidstaten hebben inmiddels eveneens een vergelijkbare overeenkomst gesloten met de Verenigde Staten of overwegen dat alsnog te doen voorafgaand aan hun toetreding tot de EU?

2. Herinnert de Commissie zich haar antwoord op schriftelijke vraag E-2839/00(1), waarin niet alleen staat dat inbreukprocedures zijn of worden gestart tegen 10 lidstaten die na juni 1992 bilaterale overeenkomsten met de Verenigde Staten hebben gesloten, maar ook dat afzonderlijke overeenkomsten van EU-lidstaten met betrekking tot open skies effectieve onderhandelingen verhinderen en dat zij bij de Raad een voorstel heeft ingediend om een gemeenschappelijk transatlantisch luchtvaartgebied (TCAA) tussen de Europese Economische Ruimte (EER) en de Verenigde Staten tot stand te brengen?

3. Gaat het de Commissie vooral om het op grond van art. 10 van het Verdrag scherper vastleggen van de verdeling van de bevoegdheden tussen de EU en haar lidstaten, of meer om een verandering van het luchtvaartbeleid? In hoeverre verandert er werkelijk iets vanaf het ogenblik dat de thans bestaande bilaterale overeenkomsten van de lidstaten met de VS worden ontbonden?

4. Streeft de Commissie ernaar dat de sinds 1987 gefaseerd doorgevoerde liberalisering binnen de EU, die ertoe leidt dat elke maatschappij met een geldig Air Operators Certificate binnen de EU het recht kan opeisen om op elke willekeurige route te vliegen, wordt uitgebreid tot het gezamenlijke grondgebied van EU en VS, wat dan in feite zou neerkomen op verdere versterking van het reeds door de meeste lidstaten gestarte systeem van open skies, dat uiteindelijk niemand beschermt tegen moordende concurrentie?

5. Wat zullen de gevolgen zijn van het door de Commissie voorgestane beleid voor de toekomstige verhouding tussen de reeds langdurig bestaande nationale luchtvaartmaatschappijen en de nieuw opgekomen prijsvechters?

(1) PB C 136 E van 8.5.2001, blz. 106.

Antwoord van mevrouw de Palacio namens de Commissie

(31 januari 2003)

1. De arresten van het Hof van Justitie in de zogenoemde open skies-zaken hebben specifiek betrekking op acht lidstaten. De vaststellingen van het Hof dat bepaalde elementen van bilaterale luchtvaartovereenkomsten in tegenspraak zijn met het Gemeenschapsrecht zijn echter belangrijk voor praktisch iedere dergelijke overeenkomst waarbij een lidstaat partij is, of het nu open skies-overeenkomsten zijn of niet. Daarom zijn de bevindingen van het Hof voor alle lidstaten belangrijk. Het merendeel van de toetredende landen heeft open skies-overeenkomsten gesloten met de Verenigde Staten.

2. De Commissie heeft inderdaad bij de Raad voorstellen ingediend inzake onderhandelingen over een overeenkomst tussen de Gemeenschap en de Verenigde Staten om een transatlantisch luchtvaartgebied (TCAA) tot stand te brengen. Deze overeenkomst zal, na ondertekening, ook van toepassing zijn voor de nieuwe lidstaten, zodra deze zijn toegetreden.

3. De TCAA heeft tot doel verder te gaan dan de huidige open skies-overeenkomsten en een eind te maken aan de versnippering van de Europese markt wegens de bestaande bilaterale overeenkomsten en moet een grotere operationele en financiële flexibiliteit voor de communautaire luchtvaartmaatschappijen creëren.

4. Het huidige regelgevend kader beperkt de mogelijkheid van de communautaire luchtvaartmaatschappijen om efficiënt te kunnen concurreren met hun Amerikaanse tegenhangers, ondanks de totstandkoming van een open gemeenschappelijke markt voor de luchtvaart binnen de Gemeenschap. In de nieuwe door de Commissie beoogde situatie, zullen de luchtvaartmaatschappijen van beide partijen dezelfde mogelijkheden hebben om binnen de grenzen van een strikte toepassing van de veiligheids-, milieu- en mededingingsmaatregelen, met elkaar te concurreren.

5. Het beleid dat door de Commissie beoogd wordt, zal bijdragen tot en wordt gesteund door zowel prijsvechters als traditionele luchtvaartmaatschappijen. Hun relatie zal bepaald worden door commerciële en operationele overwegingen en niet zozeer door de beperkingen in de bilaterale luchtvaartovereenkomsten.