SCHRIFTELIJKE VRAAG E-2048/01

van Alexander de Roo (Verts/ALE), Torben Lund (PSE),John Bowis (PPE-DE) en Chris Davies (ELDR) aan de Commissie

(13 juli 2001)

Betreft: Het stroomgebied van de rivier de Wisla als proefproject voor de kaderrichtlijn water

De rivier de Wisla, bijgenaamd de koningin van de Poolse rivieren, is meer dan 1 000 km lang. Het stroomgebied van de rivier beslaat 55,7 % van Polen en valt grotendeels binnen Pools grondgebied. De kwaliteit van het water is slecht aangezien er dagelijks 10 miljoen vierkante meter afvalwater en afval in de rivier wordt geloosd. De rivier ontspringt in het sterk geïndustrialiseerde Opper-Silezië, een van de sterkst vervuilde gebieden in Europa. De rivier stroomt door de historische stad Kraków, waar dankzij financiële steun van het ISPA en de Oost-Europabank onbehandeld stedelijk afvalwater in 2005 tot het verleden zou moeten behoren. De Wisla vervolgt haar weg tussen Zawichost en Plock (dit gebied is een broedplaats van Europees belang voor zeldzame en bedreigde vogelsoorten, waaronder de griel, de stormmeeuw, de dwergstern en de kwartelkoning). De Wisla stroomt dwars door de Poolse hoofdstad Warschau, waar minder dan 50 % van het afvalwater wordt behandeld. De rivier loopt door Wloclawek, waar de eerste en vooralsnog enige dam is gebouwd in de middelste en laagste rivierbedding. De fragmentatie van de rivier is nog geen groot probleem in deze delen van de Wisla, maar de bestaande dam veroorzaakt wel veel ecologische en maatschappelijke problemen. Het stopt het sedimenttransport (waardoor het evenwicht in de sedimentatie wordt verstoord en de grondwatervoorraden stroomafwaarts afnemen), verhindert de zalmtrek en vergroot de kans op overstromingen in de winter. De Poolse regering is voornemens meer dammen tussen Warschau en Gdansk te bouwen. Als deze dammen er daadwerkelijk komen, zou dit het einde betekenen van de reproductie van zalm in de zijrivier de Drweca en zou de in

ecologisch opzicht zeer waardevolle vallei en riviermond van de Wisla worden aangetast, hetgeen een negatieve invloed op de Baltische Zee zou hebben. Als Polen tot de Europese Unie toetreedt, zal het binnen de vereiste termijnen moeten voldoen aan de doelstellingen van de kaderrichtlijn water, namelijk het zorgen voor een goede ecologische en chemische toestand in alle wateren en zal het een geïntegreerd stroomgebiedbeheer moeten bewerkstelligen. Polen zou er tevens op moeten toezien dat de huidige ecologische en chemische toestand van de wateren niet nog verder verslechtert. Als land dat wil toetreden tot de EU moet Polen de Habitatrichtlijn toepassen en zo bijdragen aan het opzetten van het Natura 2000-netwerk, hetgeen ook een vereiste is van de kaderrichtlijn water. Met dit proces, dat is gericht op de bescherming van bepaalde habitats en soorten, is reeds een begin gemaakt in het stroomgebied van de rivier de Wisla. Grote delen van de vallei van de Wisla zijn nu aangewezen als Natura 2000-gebieden, echter het proces wordt bedreigd door plannen voor de aanleg van nieuwe dammen.

De Europese Commissie wordt derhalve verzocht een voorstel te doen voor steun aan de Poolse autoriteiten bij de tenuitvoerlegging van de kaderrichtlijn water door het stroomgebied van de Wisla te benoemen tot demonstratieproject voor geïntegreerd stroomgebiedbeheer, dat zal worden gefinancierd uit hoofde van het ISPA en andere EU-fondsen. Als dit succesvol blijkt te zijn, zou het project inzake het geïntegreerd beheer van het stroomgebied van de Wisla, dat wordt gefinancierd door de Oost-Europabank, model kunnen staan voor de tenuitvoerlegging van de kaderrichtlijn water in andere delen van Midden- en Oost-Europa.

Antwoord van de heer Verheugen namens de Commissie

(6 september 2001)

De Commissie is het met de geachte parlementsleden eens dat de waterkwaliteit van de Weichsel (Wisla) en de bescherming van dier- en plantensoorten en habitats in het stroomgebied van deze rivier aandacht verdienen. De Commissie blijft het voorstel om in de Weichsel (Wisla) dammen te bouwen met grote aandacht volgen.

Binnen de implementatiestrategie voor de kaderrichtlijn water is voorzien in het testen van technische handleidingen in proefstroomgebieden. Daartoe worden ongeveer tien stroomgebieden of delen van stroomgebieden geselecteerd, in de lidstaten, maar ook in de kandidaatlidstaten. Momenteel worden selectiecriteria opgesteld, die moeten waarborgen dat de gekozen stroomgebieden representatief zijn en geografisch verspreid liggen over Europa. De Weichsel (Wisla) komt zonder meer in aanmerking als kandidaat-proefstroomgebied. Als de Weichsel (Wisla) door de Poolse overheid wordt voorgedragen, zal de Commissie het voorstel op dezelfde gronden beoordelen als alle andere voorstellen.

Wat financiering door de Gemeenschap betreft, de Commissie zal, in het kader van het Phareprogramma, een projectvoorstel van de Poolse overheid met betrekking tot de implementatie van Richtlijn 2000/60/EG tot vaststelling van een kader voor communautaire maatregelen betreffende het waterbeleid(1), in welwillende overweging nemen. Een dergelijk project zou het geïntegreerd beheer van het stroomgebied van de Weichsel (Wisla) kunnen omvatten.

(1) PB L 327 van 22.12.2000.