SCHRIFTELIJKE VRAAG E-2141/01

van Camilo Nogueira Román (Verts/ALE) aan de Commissie

(17 juli 2001)

Betreft: EU-beleid inzake gelijke kansen van mannen en vrouwen op de arbeidsmarkt

Uit de jaarverslagen van de Commissie over het structuurfondsenbeleid blijkt dat er geen sprake is van een daadwerkelijk beleid om vrouwenarbeid en de gelijke kansen van mannen en vrouwen te bevorderen. De lidstaten beperken zich tot het uitvoeren van kleinschalige projecten van symbolische waarde die van geen enkele politieke invloed op vrouwenarbeid zijn. Kan de Commissie in het licht van het voorafgaande mededelen welke projecten zullen worden uitgevoerd en hoeveel begrotingsmiddelen zullen worden uitgetrokken om meer werkgelegenheid te scheppen en de werkloosheid onder vrouwen te bestrijden, zoals op de Top van Lissabon is besloten?

Antwoord van mevrouw Diamantopoulou namens de Commissie

(10 september 2001)

Een van de conclusies van de Europese Raad te Lissabon in maart 2000 was dat, met het oog op de verwezenlijking van een algemeen werkgelegenheidscijfer van 70 % in 2010 en de langetermijndoelstelling van volledige werkgelegenheid, het gemiddelde werkgelegenheidscijfer van vrouwen in de Gemeenschap tot ruim 60 % in 2010 zou moeten stijgen. Dit is in maart 2001 nog eens bevestigd en onderstreept op de Europese Raad te Stockholm, waar als doelstelling voor de middellange termijn overeenstemming is bereikt over een werkgelegenheidscijfer van 57 % voor vrouwen in 2005.

In verband met de bevordering van de werkgelegenheid voor vrouwen verdienen drie belangrijke initiatieven van de Gemeenschap vermelding. In de eerste plaats verwijzen de Richtsnoeren voor het werkgelegenheidsbeleid van de lidstaten voor 2001(1) met de horizontale richtsnoer A voor het eerst naar de doelstellingen die in Lissabon overeengekomen zijn. In de richtsnoeren is tevens vastgelegd dat de lidstaten zouden moeten overwegen om, bij wijze van bijdrage aan het in 2010 te halen Europese cijfer, nationale streefcijfers voor de werkgelegenheid vast te stellen.

In het kader van de jaarlijkse evaluatie van de Nationale Actieplannen voor de Werkgelegenheid vindt, overeenkomstig artikel 128 (ex-artikel 109 Q) van het EG-Verdrag, momenteel een evaluatie plaats van de gerealiseerde vooruitgang bij de verwezenlijking van de in Lissabon vastgestelde doelstelling en de implementatie van de Richtsnoeren voor het werkgelegenheidsbeleid van de lidstaten voor 2001. De bevindingen hiervan zullen worden gepubliceerd in het Gezamenlijke Verslag over de Werkgelegenheid in het jaar 2001, dat binnenkort verschijnt.

In de tweede plaats geeft het Europees Sociaal Fonds hoge prioriteit aan gendervraagstukken en de werkgelegenheid van vrouwen. Na de hervormingen van 1993 is gendergelijkheid een gemeenschappelijke doelstelling voor alle Structuurfondsen geworden. In de programmeringsperiode 1994-1999 heeft de Gemeenschap zowel directe steun aan vrouwen als indirecte steun voor de bevordering van gendergelijkheid verleend. Uit evaluaties is gebleken dat de steun van de Structuurfondsen er in belangrijke mate toe heeft bijgedragen dat gendergelijkheid in de beleidsinitiatieven van de lidstaten meer prioriteit heeft gekregen. Dit is zowel te danken aan de hoofdactiviteiten van het ESF als aan de modelprojecten waaraan in het kader van de Gemeenschapinitiatieven en vooral in het kader van het Gemeenschapsinitiatief Werkgelegenheid steun is verleend.

In de Verordening voor de Structuurfondsen voor de periode 2000-2006(2) is vastgelegd dat er in alle programma's en activiteiten aandacht moet worden besteed aan gendermainstreaming. De Europese Werkgelegenheidsstrategie (EWS) is uit hoofde van de momenteel van kracht zijnde Verordening voor het Europees Sociaal Fonds (ESF) de spil van de ESF-programma's. Het bevorderen van

gendergelijkheid is een van de belangrijkste elementen van deze strategie en hieronder vallen ook de inspanningen die tot doel hebben om het werkgelegenheidscijfer van vrouwen te verhogen. In het overleg met de lidstaten over nieuwe programma's heeft de Commissie zich heel sterk gemaakt voor gendergelijkheid. Door dit overleg is bereikt dat er uiteindelijk méér middelen voor de specifieke behoeften van vrouwen zijn vrijgemaakt dan oorspronkelijk door de lidstaten voorgesteld was.

Bijna alle lidstaten hebben in het kader van de (ESF-)programma's een tweesporenaanpak voor de gelijke kansen van mannen en vrouwen voorgesteld. In het kader van deze tweesporenaanpak gaan specifieke maatregelen voor gendergelijkheid hand in hand met de veel verdergaande verplichting dat in alle activiteiten en programmaprioriteiten aandacht zal worden besteed aan gelijke kansen. Het is moeilijk om de investeringen voor gendergelijkheid in cijfers te vertalen. Desalniettemin kan ervan uitgegaan worden dat in de periode 2000-2006 een bedrag van ongeveer 4 miljard uitgegeven zal worden voor specifieke door het ESF ondersteunde activiteiten voor gendergelijkheid. Worden de bedragen voor mainstreamingsactiviteiten daarbij opgeteld, dan valt dit cijfer nog hoger uit.

Daarnaast moet er ook worden gekeken naar de potentiële effecten van projecten, waaraan in het kader van het Gemeenschapsinitiatief EQUAL steun wordt verleend. In het kader van EQUAL wordt het uittesten en mainstreamen van nieuwe formules voor de bestrijding van discriminatie en ongelijke behandeling van werkenden en werkzoekenden ondersteund. Voor EQUAL is een bedrag van 3 miljard beschikbaar, waarvan 8 % voor de bevordering van gelijke kansen voor mannen en vrouwen bestemd is.

De steun die in het kader van de Structuurfondsen voor vrouwen wordt verleend, is op het hele scala aan arbeidsmarktactiviteiten gericht. In een groot aantal gevallen ligt de nadruk evenwel op specifieke maatregelen in verband met de totstandbrenging en ondersteuning van mogelijkheden voor kinderopvang, de flexibilisering van onderwijs- en scholingsvoorzieningen, de bestrijding van de segregatie op de arbeidsmarkt en op specifieke steun voor activiteiten van vrouwen (bijvoorbeeld start-ups). Een groot aantal van deze activiteiten zal ertoe bijdragen dat de arbeidsparticipatie van vrouwen toeneemt.

Ook in het kader van lokale werkgelegenheidsmaatregelen wordt een aantal specifieke projecten voor gendergelijkheid ten uitvoer gebracht. Hier ligt de nadruk bijvoorbeeld op nieuwe gendergevoelige formules voor de overstap van jonge mannen en vrouwen naar de arbeidsmarkt en op het in kaart brengen van navolgenswaardige lokale activiteiten en in het bijzonder activiteiten van de non-profitsector voor de werkgelegenheid van vrouwen, enzovoorts. Aan de evaluatie van deze projecten (wat betreft het jaar 2000) wordt momenteel gewerkt. De bevindingen worden in 2002 verwacht.

In de derde plaats is het bevorderen van gendergelijkheid in het economisch leven een van de hoofddoelstellingen van de Raamstrategie inzake de gelijkheid van mannen en vrouwen en het Actieprogramma ter ondersteuning van deze strategie (2001-2005)(3). Voor de implementatie van dit programma (2001-2005) is een bedrag van 50 miljoen beschikbaar. In het kader van het programma zal zowel financiële steun worden verleend voor transnationale projecten van lidstaten, nationale organisaties voor gelijke kansen, NGO's, sociale partners en vrouwenorganisaties als voor bewustmakingsactiviteiten en onderzoek. Het doel is om meer inzicht te krijgen in de genderkloof op de arbeidsmarkt en om bekendheid te geven aan strategieën waarmee deze kloof overbrugd kan worden.

(1) Besluit van de Raad van 19 januari 2001, PB L 22 van 24.1.2001.

(2) Verordening (EG) Nr. 1260/1999 van de Raad van 21 juni 1999 PB L 161 van 26.6.1999.

(3) COM(2000) 335 def.