SCHRIFTELIJKE VRAAG E-2401/01

van Erik Meijer (GUE/NGL) aan de Raad

(28 augustus 2001)

Betreft: Een wapenembargo tegen voortgaand geweld tussen de strijdende partijen in de Democratische Republiek Congo

1. Heeft u kennis genomen van het antwoord van de Nederlandse minister van Buitenlandse Zaken op vragen uit het Nederlandse parlement (nr. 1533), waarin hij met betrekking tot de hernieuwde spanningen in de Democratische Republiek Congo (Kinshasa) het volgende mededeelt: Ten aanzien van het wapenembargo geldt dat Nederland in Europees verband meerdere malen heeft aangedrongen op een wapenembargo voor de regio. Voor een wapenembargo bestaat binnen de EU helaas onvoldoende steun?

2. Hoe ziet u een vreedzame oplossing voor het oosten van Congo ontstaan zolang de strijdende binnenlandse partijen en buitenlandse interventietroepen kunnen blijven beschikken over een voortdurende toevoer van wapens, die bijdraagt tot een voortgaande verschuiving van de grenzen van invloedssferen?

3. Dragen de grootschalige winning in de onder Rwandese controle staande provincie Kivu van de voor mobiele telefoons en computers belangrijke delfstof coltan en de daaruit voortvloeiende inkomsten voor de regionale machthebbers bij tot de mogelijkheid van omvangrijke wapenaankopen?

4. Heeft u zicht op de herkomst van wapens en worden deze mede geleverd door bedrijven die vestigingen hebben in lidstaten van de Europese Unie?

5. Wat zijn de redenen om tot nu toe namens de EU geen wapenembargo af te kondigen?

6. Bent u bereid om op korte termijn alsnog een wapenembargo af te kondigen, teneinde daarmee voortgezet bloedvergieten, verwoestingen en vluchtelingenstromen te voorkomen?

Antwoord

(6 december 2001)

1. De Raad heeft nota genomen van het antwoord van de Nederlandse Minister van Buitenlandse Zaken op vragen uit het Nederlandse Parlement (nr. 1533).

2. De Raad bevestigt zijn uitdrukkelijke steun aan het Lusaka-akkoord als de consensuele basis voor vrede in de DRC en de hele regio. Om te kunnen komen tot een vreedzame oplossing voor het oostelijk deel van Congo en voor de rest van de DRC, moeten volgens de Raad aan drie voorwaarden zijn voldaan: een volledige, definitieve en onvoorwaardelijke terugtrekking van alle buitenlandse troepen uit het land, de integrale uitvoering van het DDRRR-programma (VN-programma voor ontwapening, demobilisatie, reïntegratie, repatriëring en hervestiging), en een positief resultaat van de intercongolese dialoog.

3. Het verslag van het VN-deskundigenpanel inzake de illegale exploitatie van natuurlijke hulpbronnen en andere vormen van rijkdom in de Democratische Republiek Congo zal naar verwachting spoedig worden bekendgemaakt. Dit verslag zou de VN-leden en de EU moeten helpen om met de nodige kennis van zaken een standpunt te kunnen innemen over de door het geachte parlementslid aan de orde gestelde vraagstukken.

4. De Raad weet niet waar de wapens die illegaal in de regio worden verkocht, vandaan komen. De Raad memoreert dat de EU-lidstaten gebonden zijn aan de in 1998 aangenomen gedragscode betreffende wapenuitvoer, en herinnert tevens aan de EU-verklaring van 18 juni 1999 over de wapenhandel naar en binnen het Gebied van de Grote Meren, waarin de EU haar vastberadenheid beklemtoont om die gedragscode rigoureus toe te passen.

5. De Raad is van mening dat de situatie ter plaatse is verbeterd, en dat de internationale gemeenschap het vredesproces thans dient te ondersteunen en te financieren, in plaats van een wapenembargo op te leggen. In mei 2000 heeft de Raad zijn ter zake bevoegde instanties de opdracht gegeven na te gaan of een wapenembargo tegen de bij het conflict betrokken partijen passend is, en maatregelen uit te werken tegen illegale wapenhandel en andere activiteiten die met het conflict verband houden. Over deze kwestie is uitvoerig gedebatteerd, en in februari 2001 heeft de Raad verklaard dat hij zal overwegen welke passende maatregelen kunnen worden opgelegd indien de bij het conflict betrokken partijen hun verbintenissen uit hoofde van het Lusaka-akkoord en de relevante resoluties van de VN-Veiligheidsraad niet naleven.