SCHRIFTELIJKE VRAAG E-3962/98

van Jessica Larive (ELDR) aan de Commissie

(4 januari 1999)

Betreft: Nederlanders betalen voor pintransacties in EU

Sinds 2 december 1998 brengt een Nederlandse bank vijf gulden in rekening wanneer in een ander "euroland" geld uit een betaalautomaat wordt gehaald. Ook voor pinnen in een winkel in het buitenland gaat deze bank kosten berekenen. Andere banken volgen deze maatregel waarschijnlijk volgende maand. (Zie NRC 2 december 1998, Algemeen Dagblad en Telegraaf 3 december 1998).

1. Is de Commissie op de hoogte van deze maatregel in Nederland?

2. Kan de Commissie mededelen of zij deze actie in strijd acht met het streven naar grotere mobiliteit van de Europese burger?

3. Is de Commissie niet van mening dat een dergelijke maatregel indruist tegen het principe van het vrij verkeer van goederen, diensten, kapitaal en personen binnen de Europese Unie?

4. Is de Commissie niet van mening dat de consument dient te profiteren van de invoering van de euro in plaats van juist meer te moeten betalen?

Antwoord van de heer Monti namens de Commissie

(17 februari 1999)

De Commissie is ervan op de hoogte dat banken in Nederland (en elders) een andere methode hebben ingevoerd voor het in rekening brengen van kosten voor elektronische transacties en pinnen in het buitenland.

Indien een bank in één lidstaat haar klanten de mogelijkheid biedt om in een andere lidstaat geld uit een betaalautomaat te halen of andere elektronische transacties te verrichten, betreft het een dienst waarvoor het banken vrij staat een vergoeding te vragen. Voordat de euro werd ingevoerd, waren deze kosten verborgen in de (variabele) wisselkoers die werd toegepast. Voor grensoverschrijdende transacties brachten de banken hun klanten het verschil, of "spread", in rekening tussen de koersen voor de aankoop en de verkoop van valuta. Het op die manier in rekening brengen van kosten was ondoorzichtig en de Commissie probeerde reeds lang de banken ervan te overtuigen hieraan een einde te maken. Sinds de komst van de euro kunnen banken hun kosten voor grensoverschrijdende transacties niet langer berekenen als onderdeel van het wisselkoersverschil ingeval van transacties waarbij de munteenheden van de deelnemende lidstaten betrokken zijn. De reden hiervoor is de fundamentele vereiste dat de vaste wisselkoersen worden toegepast op alle omzettingen en transacties tussen de deelnemende nationale valuta. De banken zijn daardoor genoopt hun kosten op een andere wijze in rekening te brengen.

In het eerste verslag van de Commissie(1) over het voornemen van de banken om haar Aanbeveling 98/286/EG van 23 april 1998 betreffende de dialoog, het volgen en de voorlichting om de overschakeling op de euro te vergemakkelijken(2) ten uitvoer te leggen, heeft uitgewezen dat banken in de gehele eurozone van plan zijn de aanbeveling uit te voeren. Dit betekent dat zij geen kosten zullen aanrekenen voor de omzetting van bankrekeningen in euro of voor de omzetting van betalingen naar en van euro en de nationale munteenheid van een deelnemende lidstaat. Dit is een belangrijke en significante bijdrage tot de bevordering van het vertrouwen van het publiek in de overschakeling op de euro. Vanzelfsprekend wordt banken in de Aanbeveling niet gevraagd te stoppen met het in rekening brengen van kosten voor hun diensten, waaronder de mogelijkheid om in het buitenland geld uit een betaalautomaat te halen, maar de aanbeveling voorziet daarentegen wel in het doorzichtig maken van dergelijke kosten. Voorts wordt banken in de zevende overweging en artikel 4 van de Aanbeveling tevens aanbevolen om, waar mogelijk, voorafgaand aan 1 januari 1999 over te schakelen op een andere methode voor het aanrekenen van kosten voor grensoverschrijdende transacties en het omwisselen van geld ten einde misverstanden over het niveau van de kosten na die datum te vermijden.

Uit de door het geachte parlementslid aangehaalde geval van een Nederlandse bank die met ingang van 2 december 1998 een vast bedrag aanrekent voor dergelijke transacties, blijkt dat de bewuste bank de methode hiervoor voorafgaand aan 1 januari 1999 heeft gewijzigd. Ook banken in andere deelnemende lidstaten zijn op vergelijkbare wijze overgestapt op een andere methodes voorafgaand aan of op 1 januari 1999. De Commissie is niet van mening dat de nieuwe door de banken toegepaste methode voor het aanrekenen van kosten voor het omwisselen van bankbiljetten indruist tegen de inspanningen om de mobiliteit van de burgers te vergroten. De Commissie deelt de mening van het geachte parlementslid met betrekking tot het belang van de beginselen van vrij verkeer van personen, goederen, diensten en kapitaal. De vrijheid van financiële instellingen om kosten in rekening te brengen voor de diensten die zij verlenen, is daarmee niet in tegenspraak.

De Commissie is het volledig eens met het standpunt dat de consument voordeel moet ondervinden van de invoering van de euro. Het geachte parlementslid lijkt te suggereren dat de consumenten, in plaats van te profiteren, "meer moeten betalen". Het is daarentegen de verwachting dat de kosten zullen dalen en dat deze tendens zich zal voortzetten onder druk van toenemende concurrentie.

Niettemin onderzoekt de Commissie het niveau van de kosten die banken aanrekenen voor grensoverschrijdende transacties en het omwisselen van bankbiljetten van de deelnemende lidstaten. Onlangs heeft zij deze aangelegenheid besproken met de voorzitters van de voornaamste Europese Bankfederaties en hen gevraagd informatie te verstrekken over deze kosten in de lidstaten, inclusief een vergelijking tussen de cijfers over 1998 en 1999. De Commissie zal voorts ook informatie ontvangen van consumentenverenigingen en afzonderlijke burgers in de lidstaten en optreden indien er sprake is van misverstanden, misleidende informatie of misbruik.

De Commissie is van oordeel dat er belangrijke redenen zijn om aan te nemen dat de aanzienlijke verschillen tussen de kosten voor grensoverschrijdende transacties in vergelijking met binnenlandse transacties in een zone met een enkele munt geleidelijk zullen verdwijnen. Grote verschillen zullen verdwijnen indien de concurrentie haar werk kan doen. Dit vereist echter dat de zwakke punten van de infrastructuur voor grensoverschrijdende betalingen worden verholpen en andere structurele belemmeringen voor grensoverschrijdende concurrentie worden weggenomen. De Commissie wenst voor dergelijke veranderingen als katalysator te fungeren en zal in het voorjaar van 1999 komen met een mededeling over het beleid inzake betalingssystemen in de Economische en Monetaire Unie(EMU). Hierin zal zij een gedetailleerd kader aanreiken om de doelstelling van één enkele betalingszone te realiseren.

(1) Beschikbaar op Internet http://europa.eu.int/comm/dg15.

(2) PB L 130 van 1.5.1998.