SCHRIFTELIJKE VRAAG E-1298/03

van José Ribeiro e Castro (UEN) aan de Raad

(7 april 2003)

Betreft: De kwestie Olivença (Portugal/Spanje) en Ponte da Ajuda

- Bij het Verdrag van Alcanizes van 1297 tussen D. Dinis, koning van Portugal, en D. Fernando IV, koning van Castilië, werd Olivença definitief toegevoegd aan het Portugees grondgebied, een situatie die voortduurde tot het einde van de Dynastieke Unie tussen

Portugal en Spanje (1580-1640). Op 20 mei 1801 werd Olivença bezet door Spaanse troepen. Op 6 juni van hetzelfde jaar zag Portugal zich onder bedreiging van een Franse invasie verplicht om Olivença bij het Verdrag van Badajoz over te dragen aan Spanje. Spanje schond dit verdrag door Portugal in 1807 binnen te vallen, waarmee het verdrag kwam te vervallen. In het Verdrag van Parijs van 30 mei 1814 werd het Verdrag van Badajoz nietig en van generlei waarde verklaard. In de Slotakte van het Congres van Wenen (9 juni 1815) worden in artikel 105 de Portugese aanspraken erkend. Op 7 mei 1817 ondertekende Spanje het Verdrag van Wenen en erkende het de juistheid van de aanspraken van ZKH de regent van Portugal en Brazilië op de stad Olivença en de andere bij het Verdrag van Badajoz aan Spanje overgedragen grondgebieden en deed het de toezegging alles in het werk te stellen om de genoemde grondgebieden (zo spoedig mogelijk) aan Portugal terug te geven.

- Als gevolg van de kwestie Olivença is de grens tussen Portugal en Spanje, vanaf de monding van de rivier Caia tot de monding van de rivier Cuncos, thans nog altijd niet definitief vastgelegd.

- Nog een bijzonderheid: in 1709 werd als gevolg van de Spaanse Successieoorlog de brug van Olivença, of de brug van Onze Lieve Vrouwe van Altijddurende Bijstand (Ponte da Ajuda), door Spaanse troepen vernietigd.

- Nu is met het oog op de wederopbouw van de brug op 11 maart 2003 op Spaans initiatief een begin gemaakt met grondwerkzaamheden op de linker oever van de Guadiana, Portugees grondgebied dat de facto onder bestuur van Spanje staat, hetgeen voor de Portugese minister van Buitenlandse Zaken reden is geweest om opheldering te vragen aan zijn Spaanse ambtgenoot. Onlangs strekte het Spaanse initiatief zich zelfs uit tot de rechter oever van de Guadiana (gemeente Elvas), de jure en de facto op Portugees grondgebied.

Kan de Raad, gelet op het bovenstaande, antwoord geven op de volgende vragen:

- Heeft de Raad een standpunt ingenomen ten aanzien van de kwestie Olivença?

- Zo niet, hoe oordeelt de Raad over deze kwestie vanuit juridisch oogpunt?

- Welke vergelijking trekt de Raad met de kwestie Gibraltar die regelmatig door Spanje aan de orde wordt gesteld?

- Is de Raad voornemens zich in te zetten voor de oplossing van dit probleem?

- Hoe kenschetst de Raad een lidstaat die verzuimt zijn herhaaldelijk aangegane internationaalrechtelijke verplichtingen jegens een andere lidstaat na te komen?

- Is de Raad met betrekking tot de Ponte da Ajuda bereid te overwegen om tussenbeide te komen met het oog op de stopzetting van dit Spaanse initiatief?

Antwoord

(22 juli 2003)

De Raad deelt het geachte parlementslid mee dat hij zich nooit over deze kwestie heeft gebogen, aangezien ze niet onder zijn bevoegdheid valt.