SCHRIFTELIJKE VRAAG E-2506/99

van Caroline Jackson (PPE-DE) aan de Commissie

(22 december 1999)

Betreft: Toegestane niveau van de schimmel aflatoxine in paranoten die in de EU worden ingevoerd

Kan de Commissie een antwoord geven op de volgende vragen:

1. Wat is de bron van het wetenschappelijk onderzoek achter haar besluit om een maximumniveau van de schimmel aflatoxine in paranoten van vier delen per miljard toe te staan tegen twintig delen per miljard in de VS?

2. Is het maxiumniveau in de EU voor pinda's hoger dan dat voor paranoten?

3. Werd er overleg gepleegd met de producenten van paranoten alvorens het EU-besluit werd genomen?

4. Welke bijstand heeft de EU de producenten geboden, opdat zij maatregelen kunnen nemen om ervoor te zorgen dat minder noten worden aangetast?

5. Hoeveel maanden van te voren werden de producenten van het besluit in kennis gesteld?

6. Is de EU voornemens de producenten compensatie te bieden in het jaar 2000, wanneer zij een groot gedeelte van hun oogst niet langer op de Europese markt kunnen afzetten?

7. Is de EU zich ervan bewust dat het besluit een zware aanslag zou kunnen betekenen op het inkomen van sommige volken van het regenwoud, die zich daardoor gedwongen kunnen zien om het bos op minder milieuvriendelijke wijze te exploiteren?

8. Is de Commissie bereid dit besluit in te trekken hangende een studie naar de gevolgen ervan voor de volken van het regenwoud?

Antwoord van de heer Byrne namens de Commissie

(7 februari 2000)

Verordening (EG) nr. 1525/98 van de Commissie van 16 juli 1998 houdende wijziging van Verordening (EG) nr. 194/97 van 31 januari 1997 tot vaststelling van maximumgehalten aan bepaalde verontreinigingen in levensmiddelen(1) stelt een maximumgehalte aan aflatoxine B1 en een maximumtotaalgehalte aan aflatoxinen vast voor aardnoten, noten waaronder paranoten , gedroogde vruchten, granen en door verwerking daarvan verkregen producten, alsook een maximumgehalte aan aflatoxine M1 in melk.

1. Het Wetenschappelijk Comité voor de menselijke voeding (SCF) bracht op 23 september 1994 een advies uit over aflatoxinen, ochratoxine en patuline(2). Inzake aflatoxinen kwam het SCF toen tot de volgende bevinding:

Aflatoxinen zijn genotoxische carcinogenen. Algemeen wordt aangenomen dat voor dit type carcinogenen geen drempeldosis bestaat beneden welke geen tumorvorming kan optreden. Met andere woorden, alleen een blootstellingsniveau 0 is zonder risico.

Het Comité stemde in met de recente evaluaties van het IARC(3) (1993) met betrekking tot de carcinogeniteit en genotoxiciteit van aflatoxinen. Uit de talrijke risico-evaluatieverslagen blijkt dat zelfs een zeer laag niveau van blootstelling aan aflatoxinen, d.w.z. 1 ng/kg lichaamsgewicht per dag of minder, bijdraagt tot het risico van leverkanker.

Tijdens zijn 108ste plenaire vergadering in september 1997(4) boog het SCF zich opnieuw over de toxicologie van aflatoxinen in het licht van een recente evaluatie door het JECFA(5). Het erkende de grote inspanningen van het Gezamenlijk Comité van deskundigen van de FAO en de WHO over levensmiddelenadditieven (JEFCA) voor een kwantitatieve risico-evaluatie door een combinatie van gegevens over carcinogeen potentieel en over menselijke blootstelling, maar wees ook op verscheidene aan deze benadering inherente beperkingen en veronderstellingen, waarop in het verslag duidelijk is gewezen. Het SCF wees erop dat de toxiciteit van aflatoxinen door het JECFA niet wordt betwist (Aflatoxinen behoren tot de krachtigste mutagene en carcinogene stoffen die bekend zijn) en dat verscheidene verklaringen van het JECFA niet onverenigbaar zijn met het in 1994 geformuleerde advies van het SCF over aflatoxinen. Het SCF concludeerde dat dit advies geldig blijft.

Op basis van deze evaluatie wordt geacht dat behalve preventieve maatregelen om besmetting te vermijden ook de vaststelling van maximumgehalten bijdraagt tot de bescherming van de consument. Deze waarden moeten op een zo laag mogelijk niveau worden vastgesteld.

2. Voor aardnoten, noten waaronder paranoten , gedroogde vruchten en door verwerking daarvan verkregen producten, die bestemd zijn voor rechtstreekse menselijke consumptie of als ingrediënt voor de vervaardiging van levensmiddelen, zijn de maximumgehalten 4 microgram per kilogram (µg/kg) totaal aflatoxinegehalte (B1 +B2 + G1 + G2) en 2 µg/kg aflatoxine B1. Onverwerkte noten kunnen worden gesorteerd of aan andere fysische behandelingen worden onderworpen om het aflatoxinegehalte van het voor consumptie bestemde eindproduct te verminderen. Rekening houdend met deze technieken zijn hogere maximumgehalten (10 µg/kg totaal aflatoxinegehalte en 5 µg/kg aflatoxine B1) vastgesteld voor noten, waaronder paranoten, die bestemd zijn om te worden gesorteerd of te worden onderworpen aan andere fysische behandelingen vooraleer ze door mensen worden geconsumeerd of als

ingrediënt voor levensmiddelen worden gebruikt. De maximumgehalten voor onverwerkte aardnoten zijn vastgesteld op 15 delen per miljard (ppb) totaal aflatoxinegehalte en 8 ppb aflatoxine B1, wat overeenstemt met het door de Codex Alimentarius(6) toegestane gehalte; er zijn ook voldoende gegevens die duidelijk aantonen dat een gehalte van 15 ppb in onverwerkte aardnoten door sortering kan worden teruggebracht tot 4 ppb in het voor consumptie bestemde eindproduct. Het maximumgehalte van 15 ppb zal ook in overweging worden genomen voor onverwerkte noten, waaronder paranoten, indien vóór 1 juli 2001(7) gegevens worden aangevoerd die de doeltreffendheid bewijzen van sorteertechnieken of andere fysische behandelingen om een aflatoxinegehalte van 15 ppb in onverwerkte noten en gedroogde vruchten terug te brengen tot het vastgestelde maximumgehalte voor producten die bestemd zijn voor rechtstreekse menselijke consumptie of om te worden gebruikt als ingrediënt voor levensmiddelen. Deze gegevens zijn nog niet verstrekt.

3., 5. en 6. De Wereldhandelsorganisatie (WTO) werd van de ontwerpmaatregelen in kennis gesteld door kennisgeving G/SPS/N/EEC/51 van 8 januari 1998; de uiterste termijn voor opmerkingen was op 20 maart 1998 vastgesteld. De bevoegde overheidsdiensten van de WTO-lidstaten werden dus in januari 1998 officieel in kennis gesteld van de ontwerp-maatregelen. De goedgekeurde maatregelen zijn in het Publicatieblad(8) gepubliceerd en op 14 oktober 1998 is een antwoord op de tijdens de raadpleging gemaakte opmerkingen voor verspreiding naar de WTO gestuurd. De maatregelen werden op 1 januari 1999 van kracht. De Commissie is van mening dat de nationale overheden ervoor dienen te zorgen dat de producenten van paranoten in hun land in kennis worden gesteld van de geldende regelgeving in de landen waarnaar hun productren worden geëxporteerd.

De maximumgehalten die op communautair niveau zijn vastgesteld bij Verordening (EG) nr. 1525/98 van de Commissie vervangen en harmoniseren de bestaande nationale maximumgehalten aan aflatoxinen in de lidstaten. Reeds sinds het begin van de jaren negentig zijn in belangrijke paranoot-importerende landen op nationaal niveau maximumgehalten vastgesteld die vergelijkbaar zijn met die op communautair niveau. Redelijkerwijze kan dus worden verondersteld dat de inwerkingtreding van de communautaire maximumgehalten op 1 januari 1999, ter vervanging van de bestaande nationale maximumgehalten aan aflatoxinen, in vergelijking met vorige jaren geen invloed van betekenis heeft gehad op de invoer van paranoten in de Gemeenschap.

Daarom is de Commissie van mening dat er op basis van de beschikbare informatie geen reden is om Verordening (EG) nr. 1525/98 in te trekken.

4. en 7. De Commissie is zich terdege bewust van het belang van de paranotenproductie voor het sociale welzijn van de lokale producenten en voor het behoud van het Amazonewoud. Derhalve onderzoekt de Commissie thans in het kader van de technische samenwerkingsprogramma's met de betrokken landen, waaronder Brazilië, in welke technische en financiële steun kan worden voorzien om de productie van paranoten te doen bijdragen tot het vrijwaren van de biodiversiteit van het Amazonewoud, om de kwaliteit van de paranoot m.b.t. haar aflatoxinegehalte te verbeteren en om de sociale situatie van de kleine lokale producenten te verbeteren. Deze doelstellingen zijn wel ondergeschikt aan de bescherming van de Europese consument tegen de gevaren voor de volksgezondheid door aflatoxinebesmetting.

(1) PB L 201 van 17.7.1998.

(2) Verslagen van het Wetenschappelijk Comité voor de menselijke voeding, 35ste reeks.

(3) International Agency for Research on Cancer (Internationaal Instituut voor kankeronderzoek).

(4) Notulen van de 108ste vergadering van het Wetenschappelijk Comité voor de menselijke voeding op 18-19 september 1997 in Brussel.

(5) Gezamenlijk Comité van deskundigen van de FAO en de WHO over levensmiddelenadditieven (JECFA), 49ste vergadering, Rome, 17-26 juni 1997, samenvatting en conclusies, bijgevoegd deel.

(6) ALINORM 99/12, Report of the Thirtieth Session of the Codex Committee on Food Additives and Contaminants, The Hague, The Netherlands, 9-13 March 1998, al. 64-72 en bijlage X.

(7) Verordening (EG) nr. 1566/1999 van de Commissie van 16 juli 1999 houdende wijziging van Verordening (EG) nr. 194/97 tot vaststelling van maximumgehalten aan bepaalde verontreinigingen in levensmiddelen (PB L 184 van 17.7.1999, blz. 17).

(8) PB L 201 van 17.7.1998.