SCHRIFTELIJKE VRAAG E-0969/01

van Glenys Kinnock (PSE) aan de Commissie

(30 maart 2001)

Betreft: Haïti

Kan de Commissie mededelen welke procedures werden gevolgd voordat de EU-sancties tegen Haïti werden ingesteld?

Wat was het antwoord van de Commissie op de reactie van de ACS op de met betrekking tot Haïti genomen maatregelen?

Meent de Commissie niet dat verkiezingsprocedures geen basis mogen vormen voor een besluit om de ontwikkelingshulp stop te zetten?

Antwoord van de heer Nielson namens de Commissie

(1 juni 2001)

Na de parlementsverkiezingen van 21 mei 2000 en het daarop volgende rapport van de internationale waarnemingsmissie (OAS), waarvan de conclusie luidde dat deze niet eerlijk waren verlopen, werd Haïti door de Unie uitgenodigd voor overleg. Dat werd op 26 september geopend. Volgens de Unie was één van de essentiële elementen van artikel 9 van de Overeenkomst van Cotonou (eerbiediging van mensenrechten, democratische beginselen en rechtsstaat) geschonden.

De gevolgde procedures waren geheel in overeenstemming met het bepaalde in artikel 96. Tijdens het overleg sprak de Unie haar bezorgdheid uit over de situatie. Hierop volgde een verklaring van de Haïtiaanse minister van Buitenlandse Zaken, waarin niet werd gesproken over de bezorgdheid van de Unie. Er werden voorlopige conclusies vrijgegeven. Daarin verklaarde de Unie dat zij zich bewust was van het standpunt van Haïti, maar sprak zij er ook haar teleurstelling over uit dat met haar opmerkingen en punten van zorg geen rekening was gehouden. De Unie heeft duidelijk verklaard dat niet is voldaan aan de essentiële elementen van artikel 9 van de Overeenkomst van Cotonou. Haïti werd geacht te reageren en nieuwe elementen aan te brengen vóór het verstrijken van de periode van twee maanden waarin voor overleg is voorzien overeenkomstig artikel 96.

In de loop van oktober en november 2000 en voorafgaand aan de presidentsverkiezingen werden diverse stappen ondernomen om de Haïtiaanse autoriteiten te wijzen op de mogelijke gevolgen van hun opstelling. De Haïtiaanse autoriteiten hebben geen corrigerende maatregelen genomen.

Aan het eind van de periode en na de presidentsverkiezingen van november 2000 (die door de oppositie werden geboycot en waarbij geen internationale waarnemers aanwezig waren, omdat zij niet in overeenstemming met de democratische principes waren georganiseerd), werd de procedure gestart die leidde tot de goedkeuring van passende maatregelen door de Raad. Het overleg overeenkomstig artikel 96 is gericht op een onderzoek van de situatie, teneinde tot een voor beide partijen aanvaardbare oplossing te komen. Indien het overleg niet tot een oplossing leidt, kunnen passende maatregelen worden genomen.

De Commissie heeft niet officieel gereageerd op het persbericht van het secretariaat van de ACS-staten. De Unie heeft het hoofd van de delegatie in Haïti verzocht het politieke standpunt van de Unie toe te lichten, alsmede de maatregelen die zijn genomen om de samenwerkingsprogramma's te heroriënteren.

De samenwerking met Haïti wordt voortgezet; de hulp wordt niet stopgezet. De genomen maatregelen beogen de Haïtiaanse bevolking te ontzien; de directe begrotingssteun aan de regering is opgeschort en de bestaande middelen ( 52 miljoen) worden geheroriënteerd naar projecten van direct nut voor de bevolking in de sociale sectoren.

De basis voor het besluit van de Unie was het niet-nakomen van artikel 9 van de Overeenkomst van Cotonou, vooral de democratische beginselen; de bij het tellen van het aantal stemmen voor de senaat gebruikte methode betekende dat ruim 1 miljoen stemmen niet werden meegeteld.

De politieke situatie moet vóór eind 2001 opnieuw worden onderzocht. Op die grondslag moet dan een nieuw besluit worden genomen over de te nemen passende maatregelen. De Commissie hoopt dat de Haïtiaanse autoriteiten tegen die tijd corrigerende maatregelen hebben genomen om de democratie te herstellen. Slechts dan kan de Unie de samenwerking volledig hervatten.

In het geval van Haïti vormden niet alleen de verkiezingsprocedures de basis voor het besluit, maar ook diverse onregelmatigheden en de niet-naleving van de fundamentele democratische beginselen bij de parlements- én presidentsverkiezingen, waaronder fraude, intimidatie en de niet-representatieve verkiezingsraad.