SCHRIFTELIJKE VRAAG E-2351/01

van Marie-Arlette Carlotti (PSE) aan de Commissie

(3 augustus 2001)

Betreft: Uitvoering van de regeling voor technische en financiële bijstand aan de ACS-producenten van bananen

De Europese Unie heeft in 1999 voor een periode van 10 jaar (tot 2008) een regeling goedgekeurd voor technische en financiële bijstand aan traditionele ACS-leveranciers van bananen (verordeningen (EG) 856/1999(1) van de Raad en (EG) 1609/1999(2) van de Commissie) teneinde hun concurrentievermogen te verbeteren en hun aanpassing aan de nieuwe marktsituatie vanaf 2006 te bevorderen.

De ACS-producenten dienen zo spoedig mogelijk technische en financiële bijstand te ontvangen.

Het blijkt echter dat problemen bij het beheer van de regeling en ingewikkelde procedures hebben geleid tot vertraging bij de behandeling van de dossiers en de uitbetaling van de kredieten. Tot dusverre is nog geen enkele betaling verricht.

Opheldering is dan ook noodzakelijk.

Welke maatregelen beoogt de Commissie om een einde aan de vertragingen te maken en de betalingen te bespoedigen?

Wat zijn de voornemens van de Commissie met betrekking tot het gekozen tijdschema voor de betaling van de kredieten ten behoeve van de bijstandsregeling? Beoogt de Commissie met name de betaling van de kredieten te concentreren op het begin van de periode (vóór 2006)? Welke specifieke maatregelen worden beoogd voor de steun en financiële begeleiding van ACS-producenten die in het verleden weinig bemoeienis hebben gehad met de Europese markt?

(1) PB L 108 van 27.4.1999, blz. 2.

(2) PB L 190 van 23.7.1999, blz. 14.

Antwoord van de heer Nielson namens de Commissie

(18 oktober 2001)

Tot 15 augustus 2001 werden Verordening (EG) nr. 856/1999 van de Raad van 22 april 1999 tot instelling van een bijzondere kaderregeling voor bijstand ten behoeve van de traditionele ACS-leveranciers van bananen, en Verordening (EG) nr. 1609/1999 van de Commissie van 22 juli 1999 tot vaststelling van gedetailleerde bepalingen voor de uitvoering van Verordening (EG) nr. 856/1999, op de volgende wijze tenuitvoer gelegd.

De Commissie heeft in haar begroting voor het jaar 1999 een bedrag van 45miljoen gereserveerd voor de financiering van projecten die betrekking hebben op de Bijzondere kaderregeling voor bijstand ten behoeve van de traditionele leveranciers van bananen van de landen van Afrika, het Carïbisch gebied en de Stille-Zuidzee (ACS) die door de bovengenoemde verordeningen is ingesteld. In de volgende begrotingen beliepen de toegewezen bedragen respectievelijk 44,475 miljoen voor 2000 en 44 miljoen voor 2001. In het voorontwerp van begroting voor 2002 is een bedrag van 45 miljoen uitgetrokken.

In het kader van de begroting van 1999 zijn overeenkomsten ondertekend voor de financiering van projecten voor in totaal 44,5 miljoen met negen van de twaalf landen die als traditionele ACS-leveranciers van bananen worden beschouwd. Voor 2000 werden 10 overeenkomsten gesloten voor een totaalbedrag van 44,075 miljoen. De landen die genoemde overeenkomsten hebben ondertekend hebben gezamenlijk 77 % van de kredieten van 1999 voor de verbetering van het concurrentievermogen van hun bananen bestemd en 73 % van de kredieten van 2000; het resterende gedeelte was voor diversificatie bestemd.

Wat de begroting van 2001 betreft werden de projecten op 15 augustus 2001 nog onderzocht.

Op die datum is er in totaal 9,862 miljoen aan betalingen verricht. Dit cijfer moet worden beoordeeld in het licht van het feit dat de eerste overeenkomsten voor de financiering van projecten voor de Commissie pas in augustus 2000 werden ondertekend en voor de begunstigde landen in de periode september 2000-februari 2001. Bij het sluiten van deze overeenkomsten werd men namelijk met talloze problemen van juridische aard geconfronteerd: daar het een nieuw programma betrof, dat zich over tien jaar uitstrekt, met 12 begunstigde landen, met het gevolg dat er dus 120 overeenkomsten opgesteld moesten worden, heeft de Commissie een simpel en geharmoniseerd systeem moeten uitwerken als op grond van de geldende voorschriften naar mogelijk was; voor de landen die de overeenkomsten ondertekend hadden vloeiden problemen voort uit het feit dat de status van de eindbegunstigden van land tot land zeer verschillend was: van één enkel productiebedrijf, volledig in staatshanden in Suriname, tot duizenden familiebedrijfjes op de Windward Islands.

Nu er 19 overeenkomsten ondertekend zijn, waarbij voor elk daarvan de specifieke modaliteiten van de bijstand uitvoerig werden omschreven, zullen de betalingen in de tweede helft van 2001 naar verwachting sneller plaats hebben.

Wat het tijdschema betreft dat gekozen is voor de storting van de middelen van de faciliteit zij erop gewezen dat de Commissie zich gehouden heeft aan artikel 1, lid 2, van Verordening (EG) nr. 856/1999 van de Raad door de faciliteit vanaf het begrotingsjaar 1999 van een jaarlijkse globale toewijzing te voorzien, die over de eerste vier jaar zo'n 44 à 45 miljoen bedroeg. Wat de toewijzingen vanaf het jaar 2004 betreft wordt in artikel 7, lid 2, van dezelfde verordening bepaald dat dan een verminderingscoëfficiënt van ten hoogste 15 % wordt toegepast.

Wat de traditionele ACS-producenten betreft die weinig historische referenties op de Europese Markt hebben, is het zo dat ingevolge artikel 3 van Verordening (EG) nr. 1609/1999 van de Commissie, het verschil in concurrentievermogen, en dus de financiële toewijzing, niet alleen wordt bepaald door het verschil tussen de referentieprijs van derde landen en de ACS-referentieprijs, maar ook door de referentiehoeveelheid; deze hoeveelheid bedraagt 0 ton voor Madagascar, 20 ton voor de Kaap-Verdische eilanden en 2 222 ton voor Grenada. In artikel 6 van dezelfde verordening wordt evenwel bepaald dat wanneer de berekening van de individuele toewijzing leidt tot een bedrag dat lager ligt dan 0,5 miljoen per jaar, er automatisch een minimumbedrag van 0,5 miljoen wordt toegewezen. Deze regel is ten gunste van de hiervoor genoemde drie landen toegepast voor de begrotingsjaren 1999, 2000 en 2001 en vormt dus een specifieke bescherming voor deze producenten met beperkte historische referenties.