SCHRIFTELIJKE VRAAG E-0707/00

van Andre Brie (GUE/NGL) aan de Raad

(14 maart 2000)

Betreft: Standpunt van de Raad inzake berichten in de media over massale mensenrechtschendingen en met name moord, foltering, verkrachting en plundering door Russische troepen in Tsjetsjenië

In zeer vele internationale media zijn onlangs uitgebreide berichten verschenen over talrijke moorden, folteringen, verkrachtingen en plunderingen in Tsjetsjenië.

1. Kan de Raad mededelen of hij deze berichten kan bevestigen en wat zijn eigen standpunt terzake is,

2. welke maatregelen hij heeft getroffen om op betrouwbare wijze te kunnen nagaan of deze ernstige berichten waarheidsgetrouw zijn,

3. welke stappen hij tegen Rusland zal ondernemen, als blijkt dat deze berichten juist zijn,

4. of hij internationale strafrechtelijke vervolging en veroordeling zal nastreven of eventueel steunen van diegenen, die rechtstreeks en in overheidsverband verantwoordelijk zijn voor de door de leden van de Russische troepen in Tsjetsjenië begane moorden, folteringen, verkrachtingen en plunderingen,

5. op welke criteria hij zijn standpunt inzake een dergelijke internationale strafrechtelijke vervolging baseert, dus met name welke omvang door de overheid te verantwoorden en getolereerde of op andere wijze door overheidsoptreden of -inactiviteit veroorzaakte moord, foltering, verkrachting, plundering en verdrijving moeten hebben, opdat de Raad van de Europese Unie deze internationale strafrechtelijke vervolging en veroordeling van de verantwoordelijken steunt?

Gecombineerd Antwoord op de schritftelijke vragen E-0703/00 en E-0707/00

(26 juni 2000)

De Raad heeft het Russische militair optreden in Tsjetsjenië herhaaldelijk als volstrekt onaanvaardbaar veroordeeld. Zoals hij menigmaal in openbare verklaringen heeft gezegd, is de Raad ernstig verontrust over alle schendingen van de mensenrechten in Tsjetsjenië. Op alle niveaus wordt druk uitgeoefend op de Russische autoriteiten om een einde te maken aan de schendingen van de mensenrechten ten aanzien van de bevolking van Tsjetsjenië; de Raad zal alles in het werk blijven stellen om een politieke regeling van het conflict te bevorderen. Hij is ervan overtuigd dat zijn niet aflatende inspanningen aantoonbare resultaten beginnen op te leveren.

De EU heeft elke gelegenheid aangegrepen om de situatie in Tsjetsjenië te onderzoeken. Dat was niet gemakkelijk, want het was moeilijk toegang tot dat gebied te krijgen. Toch heeft zij een bezoek van EU-ambassadeurs te Moskou aan Tsjetsjenië georganiseerd voor feitenonderzoek. De Raad was ook actief betrokken bij andere initiatieven in het gebied. Er bestaan sterke banden en een goede samenwerking met de OVSE, waarvan Oostenrijk het voorzitterschap bekleedt, en met de Raad van Europa, waarvan Ierland voorzitter is.

De Europese Raad van Helsinki van 10/11 december 1999 heeft het Russische optreden in zijn conclusies scherp veroordeeld. Sinds de verklaring van Helsinki werkt de Raad met de Europese Commissie aan een herzien TACIS-programma, dat de voor Rusland beschikbare hulp moet beperken tot bepaalde prioritaire gebieden. Dat programma zou vooral gericht zijn op het opzetten van institutionele infrastructuren, bevordering van de democratie en de rechtsstaat. En recenter, in de conclusies van de Europese Raad van Lissabon van 23/24 maart 2000, wordt Rusland wederom opgeroepen onverwijld te zoeken naar een politieke oplossing van het conflict. Op 27 maart, na de verkiezing van President Poetin, heeft de hoge vertegenwoordiger van de Raad een oproep aan het nieuwe bestuur gericht om vrede in Tsjetsjenië tot een eerste prioriteit te maken. Op 6/7 april zal de Trojka een bezoek brengen aan Moskou,

waar het voorzitterschap van de EU de gelegenheid zal aangrijpen om zijn opvattingen duidelijk aan de Russische gesprekspartner kenbaar te maken. En op 10 april staat het onderwerp op de agenda van de in Luxemburg te houden samenwerkingsraad met Rusland.

De Raad heeft herhaaldelijk de wens uitgesproken dat alle schendingen van mensenrechten op een geloofwaardige en doorzichtige wijze worden onderzocht en dat degenen die bij wreedheden betrokken zijn voor het gerecht worden gebracht. De voorzitter van de Raad heeft zijn diepe bezorgdheid over de situatie in Tsjetsjenië uitgesproken in zijn verklaring van 29 maart voor de Commissie voor de rechten van de mens in Genève.

Het voorzitterschap heeft namens de Europese Unie in de Commissie voor de rechten van de mens actief deelgenomen aan het debat over Tsjetsjenië. Het heeft een resolutie ingediend waarin uiting wordt gegeven aan de diepe bezorgdheid van de EU naar aanleiding van de berichten over ernstige, massale en flagrante schendingen van de mensenrechten in Tsjetsjenië, en gevraagd wordt een nationale, onafhankelijke onderzoekscommissie op brede basis te installeren. De resolutie is na stemming in de commissie aangenomen. In dit verband volgt de Raad van nabij de werkzaamheden van de heer Kalamanov, speciaal vertegenwoordiger van de Russische President voor de mensenrechten. De Raad verwacht dat de heer Kalamanov zal bijdragen tot de terugkeer van gerechtigheid in Tsjetsjenië en tot een herstel van het vertrouwen in het recht. De Raad roept de Russische autoriteiten op daartoe mogelijkheden te creëren.