SCHRIFTELIJKE VRAAG E-2344/00

van Jean Lambert (Verts/ALE) aan de Commissie

(13 juli 2000)

Betreft: Aanleg van een hoogspanningsleiding op Tenerife (Canarische eilanden)

Het elektriciteitsbedrijf UNELCO-ENDESA plant op het eiland Tenerife de aanleg van een hoogspanningsleiding van meer dan 80 km met een sterkte van 220 kV en 900kV aan de mast. Doel van deze leiding is de stroomvoorziening van de grote toeristencomplexen (47 000 hotelbedden) die in het zuiden en zuidwesten van het eiland zullen worden aangelegd en de voltooiing van het energievoorzieningscircuit. De geplande leiding zou vijf natuurgebieden doorkruisen die krachtens de wet inzake de natuurgebieden van de Canarische eilanden zijn beschermd, waaronder ook de bosgebieden rond de bergtoppen. De betrokken natuurgebieden zijn van groot ecologisch en wetenschappelijk belang en herbergen waardevolle inheemse soorten zoals de blauwe vink, de grote bonte specht en talrijke andere vogels, insecten en andere diersoorten die typisch zijn voor de Canarische eilanden. Wegens zijn grote bloemenrijkdom, grote landschappelijke waarde en rijke bosflora en -fauna is het pijnboomwoud van Vilaflor een van de meest waardevolle ecosystemen van de archipel. Het gebied dat door de hoogspanningsleiding wordt doorkruist heeft een grote internationale ornithologische waarde en werd in 1994 door de regering van de Canarische eilanden zelf uitgeroepen tot natuurpark en in 1989 door de Europese Unie erkend als speciale beschermingszone voor vogels(1). Sinds de inwerkingtreding van richtlijn 92/43/EEG inzake habitats(2) in 1995 maakt de zone deel uit van het netwerk Natura 2000.

Het project is reeds door de minister voor Industrie van de Canarische regering en door het eilandparlement van Tenerife ondertekend, zonder de voorgeschreven instemming van de bevoegde dienst voor de bescherming van natuurgebieden op de Canarische eilanden. Voor de uitvoering van het project zouden de bomen langs het gehele traject over een breedte van 40 meter moeten worden gerooid om een veiligheidscorridor tegen bosbranden te creëren. Duizenden eeuwenoude, harsrijke canarische dennen zouden moeten worden gekapt. Daarbij dient te worden opgemerkt dat noch het Plan voor ruimtelijke ordening voor het eiland, noch de wet inzake de aanleg van corridors, die bepalend zouden zijn voor de aanleg van deze infrastructuur, tot dusver zijn goedgekeurd.

De regering van de Canarische eilanden heeft de milieueffectbeoordeling niet op gepaste wijze openbaar gemaakt(3). De beoordeling was positief, maar er werden een aantal voorwaarden opgelegd, die evenmin werden gepubliceerd. Tijdens de procedure werd geen aandacht besteed aan mogelijke alternatieven, noch op het stuk van energiebesparing en rationeel energieverbruik, noch wat betreft het gebruik van hernieuwbare energiebronnen.

Meent de Commissie dat de aanleg van de geplande infrastructuur voor energietoevoer te verzoenen is met de bescherming van gebieden die worden beschouwd als zijnde van communautair belang? Kan de Commissie nagaan of de communautaire wetgeving inzake milieueffectbeoordeling werd nageleefd, met name op het punt van de openbaarheid van de procedure(4)? Kan de Commissie tevens nagaan of richtlijn 80/779/EEG betreffende de luchtkwaliteit(5), de richtlijnen 79/409/EEG en 92/43/EEG, alsmede aanbeveling 1999/519 van de Raad betreffende elektromagnetische velden(6) worden geëerbiedigd?

(1) Richtlijn 79/409/EEG, PB L 103 van 25.4.1979, blz. 1.

(2) PB L 206 van 22.7.1992, blz. 7.

(3) Er mogen geen fotokopieën gemaakt worden van de documenten van de milieueffectbeoordeling. Zelfs het gemeentebestuur van Vilaflor, toch de belangrijkste betrokkene, krijgt geen kopie! De burgers van Vilaflor hebben een publieke campagne tegen de aanleg van de leiding opgezet (informatie: http://www.accionmm.com/vilaflor/) en hebben een verzoekschrift ingediend bij het Europees Parlement.

(4) Richtlijnen inzake milieueffectbeoordeling 85/37/EEG en 97/11/EG (PB L 175 van 5.7.1985, blz. 40 en PB L 73 van 14.3.1997, blz. 5).

(5) PB L 229 van 30.8.1980, blz. 30.

(6) PB L 199 van 30.7.1999, blz. 59.

Antwoord van mevrouw Wallström namens de Commissie

(15 september 2000)

Wat betreft het project voor de aanleg van een hoogspanningsleiding op Tenerife (Canarische eilanden) moet worden gesignaleerd dat de Commissie onlangs een klacht heeft ontvangen waarin wordt gesteld dat dit project gevolgen kan hebben voor een gebied dat door de Spaanse autoriteiten is aangewezen als speciale beschermingszone (SBZ) uit hoofde van artikel 4 van Richtlijn 79/409/EEG van de Raad van 2 april 1979 inzake het behoud van de vogelstand.

In verband met Richtlijn 92/43/EEG van de Raad van 21 mei 1992 inzake de instandhouding van de natuurlijke habitats en de wilde flora en fauna valt op te merken dat in artikel 6, leden 3 en 4, van die richtlijn is bepaald dat voor elk plan of project dat niet direct verband houdt met of nodig is voor het beheer van een SBZ, maar significante gevolgen kan hebben voor zo'n gebied, een passende beoordeling wordt gemaakt van de gevolgen voor het gebied, rekening houdend met de instandhoudingsdoelstellingen met betrekking tot dat gebied. De bevoegde nationale instanties geven, in het licht van de conclusies van de beoordeling van de gevolgen voor het gebied, slechts toestemming voor het plan of project nadat zij de zekerheid hebben verkregen dat het de natuurlijke kenmerken van het betrokken gebied niet zal aantasten en nadat zij in voorkomend geval de bevolking inspraakmogelijkheden hebben geboden. Indien een plan of project, ondanks negatieve conclusies van de beoordeling van de gevolgen voor het gebied, bij ontstentenis van alternatieve oplossingen, om dwingende redenen van groot openbaar belang met inbegrip van redenen van sociale of economische aard toch moet worden gerealiseerd, neemt de lidstaat alle nodige compenserende maatregelen om te waarborgen dat de algehele samenhang van Natura 2000 bewaard blijft. De lidstaat stelt de Commissie op de hoogte van de genomen compenserende maatregelen.

Artikel 2 van Richtlijn 85/337/EEG van de Raad van 27 juni 1985 betreffende de milieueffectbeoordeling van bepaalde openbare en particuliere projecten bepaalt dat projecten die een aanzienlijk milieueffect kunnen hebben, onder meer gezien hun aard, omvang of ligging, aan een beoordeling van hun effecten moeten worden onderworpen alvorens een vergunning wordt verleend.

Deze bepaling is van toepassing op de in de bijlagen I en II van die richtlijn gespecificeerde projecten. In bijlage II worden onder punt 3, littera b), installaties voor het transport van elektrische energie via bovengrondse leidingen genoemd. Krachtens artikel 4, lid 2, worden de in bijlage II genoemde projecten aan een beoordeling onderworpen wanneer de betrokken lidstaat van oordeel is dat de kenmerken van het project dit noodzakelijk maken.

Als hoedster van de Verdragen zal de Commissie al het nodige doen om ervoor te zorgen dat het Gemeenschapsrecht ook in het onderhavige geval wordt nageleefd.