SCHRIFTELIJKE VRAAG E-2262/02

van Anne Jensen (ELDR) aan de Commissie

(24 juli 2002)

Betreft: Openbare aanbesteding van orgels in de EU

Op 1 juni 2001 richtte ondergetekende een schriftelijke vraag aan de Commissie betreffende de openbare aanbesteding van orgels in de EU (E-1583/01(1)).

Op 18 juli 2001 gaf de Commissie een antwoord waaruit o.m. bleek dat zij nog niet over voldoende informatie beschikte om te kunnen beoordelen of Richtlijn 93/36/EEG van 14 juni 1993

betreffende de coördinatie van de procedures voor het plaatsen van overheidsopdrachten voor leveringen(2) (hierna: de richtlijn) van toepassing is op kerken in Duitsland en Zweden. Wel beloofde de Commissie de zaak zo vlug mogelijk te onderzoeken en ondergetekende op de hoogte te brengen van het resultaat van dit onderzoek.

Wat heeft het door de Commissie beloofde onderzoek naar de eventuele toepasselijkheid van de richtlijn op Zweedse en Duitse kerken opgeleverd? Moeten Zweedse en Duitse kerken met andere woorden de bouw van orgels openbaar aanbesteden?

(1) PB C 340 E van 4.12.2001, blz. 240.

(2) PB L 199 van 9.8.1993, blz. 1.

Antwoord van de heer Bolkestein namens de Commissie

(20 september 2002)

In het algemeen zij opgemerkt dat van geval tot geval moet worden nagegaan of een instantie moet worden beschouwd als een publiekrechtelijke instelling en dus als een aanbestedende dienst in de zin van de richtlijnen betreffende overheidsopdrachten, waarbij aan drie voorwaarden moet worden voldaan:

1) de desbetreffende instelling moet opgericht zijn met het specifieke doel te voorzien in behoeften van algemeen belang andere dan die van industriële of commerciële aard,

2) deze moet rechtspersoonlijkheid hebben en

3) deze moet in hoofdzaak door de staat of andere publiekrechtelijke instellingen worden gefinancierd of onderworpen zijn aan toezicht door laatsten(1).

In dit geval moet in het bijzonder het derde criterium worden onderzocht.

Wat Zweden betreft, zij erop gewezen dat vanaf 1 januari 2000 een wijziging is aangebracht in de wetgeving betreffende de betrekkingen tussen de Zweedse staat en de Zweedse kerk (wet op de kerk van Zweden) en in de Zweedse wet inzake overheidsopdrachten. De kerk is sinds 1 januari 2000 van de staat gescheiden.

Dientengevolge is de wet inzake overheidsopdrachten gewijzigd zodat parochies van de kerk van Zweden en religieuze instellingen niet langer verplicht zijn de wet toe te passen, behalve in samenhang met hun activiteiten in overeenstemming met de begrafeniswet. De staat Zweden verleent evenwel financiële steun aan de kerk voor het behoud van het cultureel erfgoed. Aangezien de Zweedse overheid tot nu toe de omvang van een dergelijke financiële steun niet nauwkeurig heeft omschreven, kan de Commissie nog niet beoordelen of de kerk van Zweden al dan niet moet worden beschouwd als een onder het Gemeenschapsrecht vallende publiekrechtelijke instelling.

Wat Duitsland betreft, moet er enerzijds op worden gewezen dat de kerk zichzelf financiert omdat de kerkenbelasting, die weliswaar door de Duitse belastingdienst wordt geïnd, rechtstreeks wordt verder geleid aan de kerken die hier zelf over kunnen beschikken. Aan de andere kant zij er evenwel op gewezen dat de kerken onderworpen zijn aan een wettelijke controle door de overheid, zij het ook op beperkte wijze. Het is omstreden of een dergelijke beperkte controle voldoet aan de in de richtlijnen inzake overheidsopdrachten van de Gemeenschap vastgestelde voorwaarden. Geen enkel lid van de kerkraad wordt immers door publiekrechtelijke instellingen benoemd. De Commissie wil derhalve verdere informatie inwinnen om beter de omvang van de controle door de overheid te kunnen beoordelen alvorens een definitief standpunt in te nemen over de kwalificatie van kerken in Duitsland als publiekrechtelijke instellingen overeenkomstig de Gemeenschapsregels.

(1) Overeenkomstig de richtlijnen inzake overheidsopdrachten wordt onder publiekrechtelijke instelling iedere instelling verstaan die: is opgericht met het specifieke doel te voorzien in behoeften van algemeen belang andere dan die van industriële of commerciële aard, rechtspersoonlijkheid heeft, en waarvan ofwel de activiteiten in hoofdzaak door de staat of de territoriale of andere publiekrechtelijke instellingen worden gefinancierd, ofwel het beheer is onderworpen aan toezicht door deze laatsten, ofwel de leden van de directie, de raad van bestuur of de raad van toezicht voor meer dan de helft door de staat, de territoriale lichamen of andere publiekrechtelijke instellingen zijn aangewezen.