SCHRIFTELIJKE VRAAG P-1534/03

van Anne Van Lancker (PSE) aan de Commissie

(30 april 2003)

Betreft: Weerslag van kwijtschelding van schulden van derde wereldlanden op de procedure voor buitensporige tekorten

Kwijtschelding van schulden van ontwikkelingslanden door de lidstaten, is een belangrijk politiek middel om de doelstellingen van de Gemeenschap inzake ontwikkelingssamenwerking te realiseren, met name de bevordering van de duurzame economische en sociale ontwikkeling van de ontwikkelingslanden, de harmonische integratie van deze landen in de wereldeconomie, de strijd tegen de armoede.

Schuldkwijtschelding wordt echter, overeenkomstig het ESR95, in de begroting van de lidstaten geboekt als een kapitaaloverdracht, met een impact op het vorderingssaldo. Met andere woorden het verslechtert het saldo van de begroting, met mogelijk negatieve gevolgen voor de betroffen lidstaten in de procedure voor de buitensporige tekorten. Deze procedure voor buitensporige kredieten (artikel 104 VEG) zoals ze nu wordt toegepast, legt dus een serieuze drempel op aan lidstaten die zulke schuldkwijtschelding zouden willen uitvoeren.

Het EG-Verdrag stelt evenwel dat de Gemeenschap bij de uitvoering van beleid dat gevolgen kan hebben voor ontwikkelingslanden, rekening moet houden met de doelstelling van het ontwikkelingsbeleid. Ook al gaat het hier niet meteen om een beleidsdomein dat directe gevolgen heeft voor de ontwikkelingslanden, toch kan een onrechtstreekse invloed niet worden ontkend. Het is dan ook aangewezen dat het beleid van de Gemeenschap inzake buitensporige tekorten met deze doelstelling rekening houdt. Dit kan gebeuren door wijziging van de verordening (EG) nr. 2223/96(1) inzake het Europees systeem van nationale en regionale rekeningen in de Gemeenschap, naar analogie met hetgeen in 2001 met verordening (EG) nr. 2558/2001(2) werd gedaan voor de rentestromen uit swap-operaties. Is de Commissie bereid ter zake een initiatief te nemen?

(1) PB L 310 van 30.11.1996, blz. 1.

(2) PB L 344 van 28.12.2001, blz. 1.

Antwoord van de heer Solbes Mira namens de Commissie

(26 mei 2003)

De Commissie is van mening dat het aanpakken van de schuldenproblemen van ontwikkelingslanden inderdaad een belangrijk middel is om de doelstellingen van de Gemeenschap inzake ontwikkelingssamenwerking te realiseren. Zij neemt ook actief deel aan het initiatief ten gunste van arme landen met een zware schuldenlast (HIPC-initiatief), in het kader waarvan tot dusverre ongeveer 1, 3 miljard euro is uitgetrokken voor de armste landen met de hoogste schuldenlast.

Met betrekking tot de boekhoudkundige verwerking van schuldkwijtscheldingen door de lidstaten zij opgemerkt dat het Europees systeem van nationale en regionale rekeningen (ESR 95) als methodologische basis voor de nationale rekeningen in de Gemeenschap wordt gebruikt. Dit systeem is goedgekeurd bij Verordening (EG) Nr. 2223/96 van de Raad van 25 juni 1996. Volgens de ESR 95-regels moeten schuldkwijtscheldingen als kapitaaloverdrachten worden geboekt. Kapitaaloverdrachten zijn een bestanddeel van de overheidsuitgaven die tot het tekort van de overheid bijdragen. In punt 4 165 f) van ESR 95 wordt kwijtschelding van een schuld van een ander land door de overheid specifiek genoemd als een voorbeeld van een kapitaaloverdracht. Andere boekhoudsystemen, zoals het over de hele wereld gebruikte Systeem van nationale rekeningen van 1993 (SNA93) van de Verenigde Naties of het handboek van 2001 voor de statistiek van de overheidsfinanciën van het Internationale Monetaire Fonds (IMF) voorzien eveneens in een soortgelijke boeking.

De Commissie is van oordeel dat de boekhoudkundige verwerking van overheidstekorten en -schulden tot doel dient te hebben een zo getrouw mogelijk beeld van de economische realiteit te geven. Om geloofwaardig en nuttig te zijn voor de economische analyse en besluitvorming, moeten de overheidstekorten en -schulden worden bepaald aan de hand van wetenschappelijke en technische criteria, ongeacht de verdienste van de betrokken categorieën overheidsuitgaven of enig andere ethische overweging, bijvoorbeeld de kwijtschelding van schulden van arme landen met een zware schuldenlast. Aan schuldkwijtscheldingen hangt een prijskaartje voor de crediteurlanden. Het is derhalve terecht dat het kwijtschelden van schulden resulteert in een groter begrotingstekort.

Het is niet zeker of er een analogie bestaat tussen schuldkwijtscheldingen en het boeken van uit swapovereenkomsten voortvloeiende stromen. De specifieke boekhoudkundige behandeling van uit swapovereenkomsten voortvloeiende stromen in het kader van de procedure bij buitensporige tekorten, zoals voorzien bij Verordening (EG) nr. 2558/2001 van het Europees Parlement en de Raad van 3 december 2001 tot wijziging van Verordening (EG) nr. 2223/96 van de Raad, met betrekking tot de herindeling van betalingen in het kader van swapovereenkomsten en termijncontracten met rentevaststelling na afloop (forward rate agreements), was niet ingevoerd uit enige overweging met betrekking tot de verdienste van swaps maar uitsluitend om technische redenen. Wat dit laatste aangaat, wordt het geachte parlementslid verwezen naar: de toelichting bij het voorstel van de Commissie(1) dat geresulteerd heeft in Verordening (EG) nr. 2223/96 en die bij het betreffende verslag van het Parlement (A5-0071/2001 Kauppi).

(1) PB C 116 E van 26.4.2000.