SCHRIFTELIJKE VRAAG P-0602/03

van Joaquim Miranda (GUE/NGL) aan de Commissie

(25 februari 2003)

Betreft: Informatie over reizigers naar de Verenigde Staten

Uit berichten in de media heb ik begrepen dat er wordt gewerkt aan een akkoord tussen de Commissie en de Noord-Amerikaanse overheid, naar verluidt in het kader van de terrorismebestrijding, op grond waarvan de Europeanen informatie zullen verstrekken over reizigers naar de Verenigde Staten.

Aangezien het hier gaat om een gevoelige kwestie waarbij de bescherming van persoonsgegevens in het geding is, zou ik graag met spoed van de Commissie vernemen welke redenen ten grondslag liggen aan dit akkoord, in welke termen het is opgesteld, of het al dan niet in overeenstemming is met het Gemeenschapsrecht ter zake en met welke garanties en onder welke voorwaarden op de naleving ervan zal worden toegezien?

Antwoord van de heer Bolkestein namens de Commissie

(21 maart 2003)

Na de terroristische aanslagen van 11 september 2001 hebben de Verenigde Staten een wet goedgekeurd, de Aviation and Transportation Security Act van 2001, die de luchtvaartmaatschappijen die van, naar of door de Verenigde Staten vliegen, verplicht de douanediensten van de Verenigde Staten elektronisch toegang te geven tot de gegevens in hun boekings- en vertrekcontrolesystemen, bekend als Passenger Name Records (PNR).

Deze eis is in strijd met het Gemeenschapsrecht en met de nationale wetgevingen inzake gegevensbescherming en eveneens met enkele bepalingen van de communautaire verordening betreffende geautomatische boekingssystemen(1).

De Commissie heeft sinds de publicatie van de uitvoeringsbepalingen die na te zijn uitgesteld op 5 februari 2003 in werking zijn getreden, herhaaldelijk deze kwestie met de Verenigde Staten besproken. Naar aanleiding van de door de Commissie ondernomen stappen, hebben de douanediensten van de Verenigde Staten evenwel toegezegd de boetes voor luchtvaartmaatschappijen die zich niet aan deze voorschriften houden, tot 5 maart 2003 uit te stellen. Deze boetes zijn zeer streng en kunnen zelfs de intrekking van landingsrechten betekenen.

Teneinde de eisen van de Verenigde Staten met die van de gegevensbeschermingswet in de Unie in overeenstemming te brengen, heeft op 17 en 18 februari 2003 een ontmoeting plaatsgevonden tussen hoge ambtenaren van de Commissie en de douanediensten van de Verenigde Staten. Aan het einde van deze discussies hebben beide een gezamenlijke verklaring(2) uitgegeven, waarin de stappen worden uiteengezet die moeten worden genomen om te komen tot een voor beide partijen bevredigende oplossing, die aan alle betrokkenen wettelijke zekerheid kan geven. Beide partijen zijn met name overeengekomen te streven naar een bilaterale overeenkomst, krachtens welke de Commissie in antwoord op de informatie en garanties van de Verenigde Staten over de wijze waarop de verstrekte gegevens zullen worden behandeld en beschermd in de Verenigde Staten, een beslissing zal nemen uit hoofde van artikel 25.6 van de gegevensbeschermingsrichtlijn(3), over de juistheid van het door de Verenigde Staten toegezegde beschermingsniveau. Na goedkeuring van dergelijke besluiten zullen de lidstaten de noodzakelijke maatregelen nemen om hieraan te voldoen.

In de bijlage bij de gezamenlijke verklaring zijn de garanties van de douanediensten van de Verenigde Staten opgenomen met betrekking tot de manier waarop deze de persoonsgegevens waartoe deze toegang heeft, zal behandelen. Deze garanties zijn met onmiddellijke werking van toepassing.

Er zij opgemerkt dat de Commissie tot nog geen enkele overeenstemming met de Verenigde Staten is gekomen. Krachtens het Gemeenschapsrecht heeft de Commissie het recht na te gaan of derde landen passende bescherming bieden. De Commissie heeft toegezegd samen met de overheid van de Verenigde Staten tot een dergelijke conclusie te komen, maar het besluit zal uiteraard afhangen van een diepgaande bestudering van de door de Verenigde Staten geleverde informatie en garanties.

(1) Verordening (EG) nr. 323/1999 van de Raad van 8 februari 1999 tot wijziging van Verordening (EEG) nr. 2299/89 betreffende gedragsregels voor geautomatiseerde boekingssystemen (CRSs), PB L 40 van 13.2.1999.

(2) beschikbaar op de website van de Commissie: http://www.europa.eu.int/comm/external_relations/us/intro/pnr.htm.

(3) Richtlijn 95/46/EG van het Europees Parlement en de Raad van 24 oktober 1995 betreffende de bescherming van natuurlijke personen in verband met de verwerking van persoonsgegevens en betreffende het vrije verkeer van die gegevens, PB L 281 van 23.11.1995.