SCHRIFTELIJKE VRAAG P-2195/01

van Giorgio Celli (Verts/ALE) aan de Commissie

(17 juli 2001)

Betreft: Hogesnelheidstrein

Het aantal klachten van burgers en milieuactivisten over inbreuken op de wetten op de natuurbescherming op het traject Bologna-Florence van het project voor de hogesnelheidstrein in Italië is niet meer te tellen, en als gevolg van de laatste juridische ontwikkelingen zijn de werkzaamheden op verschillende bouwplaatsen uit veiligheidsoverwegingen stilgelegd.

Kan de Commissie onderzoeken of bij dit spoorwegproject alle wettelijke bepalingen voor de milieueffectbeoordeling in de zin van richtlijn 85/337 EEG(1) in acht genomen zijn?

Welke gegevens heeft ze kunnen verkrijgen over de verstoring van de ondergrondse waterhuishouding als gevolg van de openbare werken, die met Europese middelen gefinancierd worden?

(1) PB L 175 van 5.7.1985, blz. 40.

Antwoord van mevrouw Wallström namens de Commissie

(5 september 2001)

Situaties waarbij sprake kan zijn van een niet-correcte toepassing van de milieuwetgeving van de Gemeenschap door de autoriteiten van de lidstaten, worden normaal onder de aandacht van de Commissie gebracht door middel van klachten, parlementaire vragen en verzoekschriften aan de Commissie verzoekschriften van het Parlement. Situaties die strijdig met de desbetreffende Gemeenschapswetgeving worden geacht, dienen echter nauwkeurig te worden beschreven zodat de Commissie ze kan beoordelen in het licht van de toepasselijke communautaire milieuwetgeving.

Overeenkomstig Richtlijn 85/337/EEG(1) betreffende de milieueffectbeoordeling van bepaalde openbare en particuliere projecten en Richtlijn 97/11/EG(2) tot wijziging van Richtlijn 85/337/EEG zijn de lidstaten verplicht er zorg voor te dragen dat voor projecten die een aanzienlijk milieueffect kunnen hebben - onder meer gezien hun aard, omvang of ligging - een beoordeling van hun effecten plaatsvindt alvorens een vergunning wordt verleend. De projecten die onder de richtlijn vallen, zijn opgenomen in de bijlagen ervan.

Krachtens Richtlijn 85/337/EEG, zowel vóór als na de wijziging bij Richtlijn 97/11/EG, moet voor projecten die onder bijlage I vallen een milieueffectbeoordeling worden verricht.

Volgens de Commissie vallen de in de vraag genoemde werkzaamheden, op basis van de door het geachte parlementslid verstrekte informatie, onder het toepassingsgebied van de Richtlijnen 85/337/EEG en 97/11/EG en met name onder categorie 7 (spoorlijnen voor spoorverkeer over lange afstand) van bijlage I bij de twee richtlijnen. Er wordt echter geen element aangehaald waaruit kan worden afgeleid dat de richtlijn in dit bepaalde geval wordt overtreden. Als er geen aanduidingen worden gegeven dat de Gemeenschapswetgeving is (of zal worden) overtreden, is de Commissie van mening dat er geen reden tot optreden is. Elk optreden van de Commissie om toe te zien op de correcte toepassing van de Gemeenschapswetgeving in de lidstaten moet gebaseerd zijn op meldingen waarin elementen (feiten en handelingen) worden aangehaald op basis waarvan een inbreuk op de Gemeenschapswetgeving mogelijk kan worden geacht.

Gezien specifieke gronden voor een klacht in dit bepaalde geval ontbreken, kan momenteel niet worden besloten dat er een inbreuk op de richtlijn is gepleegd.

Het feit dat een nationale rechtbank een procedure wegens niet-naleving van de milieuwetgeving heeft ingeleid en verschillende bouwprojecten op de traject Bologna-Florence van het hogesnelheidsspoornet bij wijze van voorzorgsmaatregel heeft opgeschort, is op zichzelf geen element dat op een inbreuk op de richtlijn wijst.

Voorts zien nationale rechtbanken, wanneer zij nagaan of uit het Gemeenschapsrecht afgeleide nationale wetgeving bij interne administratieve procedures wordt nageleefd, er alleen maar op toe dat de Gemeenschapswetgeving naar behoren wordt toegepast. Het feit dat nationale rechtbanken dezelfde taak als de Commissie uitoefenen in het kader van artikel 211 van het EEG-Verdrag is volkomen in overeenstemming met het standpunt van de Commissie dat in de eerste plaats nationale rechtbanken en bestuursrechtelijke instanties moeten nagaan of de autoriteiten van de lidstaten de Gemeenschapswetgeving naleven.

Er moet op worden gewezen dat een optreden van nationale rechtbanken in gevallen waarin het Gemeenschapsrecht niet correct wordt toegepast, veel effectiever is dan welk optreden van de Commissie ook. De bevoegdheden van de Commissie zijn immers beperkt tot die welke haar bij het EEG-Verdrag worden verleend. In het kader van haar taak om erop toe te zien dat de Gemeenschapswetgeving in alle lidstaten naar behoren wordt toegepast, kan zij inbreukprocedures inleiden en de zaak voor het Hof van Justitie brengen. Vonnissen van het Hof van Justitie spreken zich echter alleen uit over de vraag of er al dan niet een inbreuk is geweest. Het Hof van Justitie kan noch een nationale bepaling die strijdig met het Gemeenschapsrecht is afschaffen, noch een nationale overheidsinstelling dwingen om gevolg te geven aan het verzoek van een individu, noch een lidstaat de opdracht geven om schadevergoeding te betalen aan een individu dat door een inbreuk op de Gemeenschapswetgeving nadeel heeft geleden. Alleen nationale rechtbanken kunnen bestuursrechtelijke instanties opdrachten geven of een nationaal wetsbesluit intrekken. Ook hebben alleen nationale rechtbanken de bevoegdheid om waar nodig een lidstaat de opdracht te geven de door individuen geleden schade als gevolg van de inbreuk op de Gemeenschapswetgeving te vergoeden.

(1) PB L 175 van 5.7.1985.

(2) PB L 73 van 14.3.1997.