SCHRIFTELIJKE VRAAG E-2773/01

van Jonas Sjöstedt (GUE/NGL) aan de Commissie

(9 oktober 2001)

Betreft: Bouw van buitengrensposten aan de oostgrens van Polen

De bouw van nieuwe grensposten aan de Poolse oostgrens is gefinancierd met middelen van de Europese Unie. In verband met de uitbreiding van de Unie moet stapsgewijs een nauwkeurige grenscontrole worden opgezet aan de oostgrens van Tsjechië, Slowakije, Hongarije en Roemenië.

Kan de Commissie mededelen hoe groot de economische bijdrage is geweest aan de verbetering van de controle aan de Poolse oostgrens en welke steun zij economisch en qua planning denkt te verlenen bij het opzetten van controles aan de oostgrens van genoemde landen?

Antwoord van de heer Verheugen namens de Commissie

(3 december 2001)

In het kader van het PHARE-programma zijn reeds aanzienlijke bijdragen geleverd en blijft aanzienlijk worden bijgedragen, in de vorm van zowel investeringen als institutionele opbouw, aan de verbetering van het beheer van de oostelijke grens in alle door het geachte parlementslid vermelde kandidaat-lidstaten. De nadruk ligt daarbij uiteraard op verbetering van het beheer van de grenzen welke waarschijnlijk de toekomstige Schengen-buitengrenzen van de Europese Unie zullen worden. De Commissie werkt met de EU-lidstaten nauw samen met betrekking tot zowel de tenuitvoerlegging van als het toezicht op de grensprojecten. Deskundigen van zowel de Commissie als de lidstaten hebben in alle kandidaat-lidstaten in 1998-99 en in 2000-01 technische missies uitgevoerd gericht op het vaststellen van de behoeften inzake asiel, migratie, grensbeheer, en samenwerking tussen politie en douane bij het bestrijden van georganiseerde criminaliteit.

Het is in de eerste plaats de bedoeling de kandidaat-lidstaten bij te staan in verband met de vaststelling van een wettelijk kader dat verenigbaar is met het acquis. Belangrijkste instrument hierbij is de financiering van twinning-regelingen tussen EU-lidstaten en kandidaat-lidstaten. Elke twinning-overeenkomst impliceert de detachering van ten minste één pretoetredingsadviseur (PTA) uit een lidstaat voor een periode van minimum 12 maanden. Elk project omvat eveneens opleiding, studiereizen, zo nodig uitrusting en de inschakeling van deskundigen voor korte perioden in aansluiting op de activiteiten van de PTA. Een ander belangrijk gedeelte van de toegewezen bedragen gaat naar investeringen, d.w.z. de levering van uitrusting (vervoermiddelen, laboratoriumapparatuur, detectiematerieel, enz.) of de financiering van de aanleg/het herstel van de nodige infrastructuur (hoofdzakelijk aan grensovergangen) voor het handhaven van het JBZ-acquis.

De horizontale PHARE-programma's bestaan uit sectoriële meerlandenprojecten gericht op het verlenen van bijstand voor het uitwerken van strategieën en voor opleiding, die tot doel hebben met betrekking tot de omzetting van het acquis een bepaalde homogeniteit tussen de kandidaat-lidstaten tot stand te brengen. Twee horizontale PHARE-JBZ-programma's van elk 10 miljoen werden voor de perioden 1996-99 en 2000-2003 opgezet. Zij hebben in hoofdzaak betrekking op grensbeheer en -controles, de opleiding van rechters, visa, asiel, immigratie, georganiseerde criminalteit en justitiële samenwerking. Op het gebied van drugs werd in 1999 een ander meerlandenprogramma van 10 miljoen uitgewerkt met de bedoeling een beleid inzake drugsbestrijding op te zetten, en de bestrijding van

drugshandel en -gebruik te intensiveren. In 2000 werd overigens besloten 1 miljoen toe te wijzen aan elke PHARE-kandidaat-lidstaat voor de uitwerking van een nationaal PHARE-project als aanvulling op dit horizontaal PHARE-drugsprogramma.

Afgezien van de inspanningen met betrekking tot de verbetering van het beheer van de toekomstige Schengen-buitengrenzen van de kandidaat-lidstaten zijn aanzienlijke bedragen beschikbaar gemaakt in het kader van het TACIS-programma voor het verbeteren van de situatie aan de westelijke grenzen van Rusland, Oekraïne, Belarus en Moldavië. In het kader van het TACIS-programma inzake grensoverschrijdende samenwerking werd sedert 1996 65 miljoen vastgelegd voor de verbetering van grensinfrastructuur. Extra middelen werden aangewend ter verbetering van de algemene capaciteit inzake grensbeheer in deze landen, en gingen daarbij hoofdzakelijk naar grensbewakings- en douanediensten. Deze inspanningen zullen in de toekomst worden voortgezet.

Polen

Sedert 1990 heeft de Europese Commissie betalingsverplichtingen ten belope van 181 miljoen aangegaan voor investeringen in de oostelijke grensovergangen in Polen en in de toegangswegen tot deze grensovergangen. Voor een extra bedrag van 140 miljoen werden in dezelfde periode betalingsverplichtingen aangegaan voor investeringen en institutionele opbouw met betrekking tot het beheer van de oostelijke grenzen in Polen. Deze omvatten o.a. aspecten van de fytosanitaire en veterinaire inspectie (d.w.z. de opleiding van inspecteurs) en inspectieposten aan de grensovergangen (de constructie van infrastructuur en laboratoriumuitrusting), douaneadministratie (uitrusting en opleiding van douaneambtenaren), politie en grenswachters (uitrusting en opleiding). Van laatstgenoemd bedrag werd 17,5 miljoen besteed aan twinningactiviteiten met lidstaten ten aanzien van aangelegenheden op het gebied van migratie en asiel, grensbeleid, visumbeleid, georganiseerde criminaliteit en internationale justitiële samenwerking.

De Tsjechische Republiek

Er zij aan herinnerd dat de Tsjechische Republiek geen toekomstige Schengen-buitengrenzen, als zodanig, zal hebben met uitzondering van de internationale luchthaven van Praag. Het land zal evenwel moeten voorzien in een hoog beschermingsniveau voor alle grenzen met zijn buurlanden, ongeacht hun status. In deze context werd in de periode 1997-2001 nationale PHARE-bijstand ten belope van 11,5 miljoen toegekend.

Deze bijstand werd in hoofdzaak toegewezen voor:

a) uitbreiding van de operationele capaciteit en opleiding van de grens- en vreemdelingenpolitie (preventie van illegale immigratie, uitwisseling van informatie, Schengen-normen, enz.),

b) het opzetten van een compatibel National Schengen Information System (NSIS), systemen voor het machinaal lezen van documenten en Automated Fingerprint Identification Systems (AFIS),

c) de levering van speciale grenscontroleapparatuur (met name voor de grens met Slowakije).

Slowakije

Er werd voorzien in PHARE-bijstand voor grensbeheer in het kader van de programma's van 1998 en 1999 (circa 4,65 miljoen), waarbij genoemde middelen vooral werden gebruikt voor de aanschaf van technische apparatuur voor de grensovergangen met Oekraïne en de verbetering van de grensbeschermingsstrategie voor de Slowaaks-Oekraïnse grens. Tot dusver werden opleidingsactiviteiten/seminaries georganiseerd met betrekking tot een groot aantal onderwerpen met inbegrip van de illegale immigratie, politiesamenwerking, vervalste documenten, de bescherming van de groene grens, verkeer en georganiseerde criminaliteit.

Hongarije

In Hongarije wordt sedert 1997 het versterken van de buitengrenzen in het kader van PHARE ondersteund. Daarbij werd meer dan 51 miljoen toegewezen voor de verbetering van het grensbeheer. Het grootste gedeelte van de bijstand ging naar Justitie en Binnenlandse Zaken in de vorm van opleiding, advies in verband met de bestrijding van criminaliteit, informatietechnologie, controle van de groene grens en visumcontrole, maar eveneens de modernisering van de infrastructuur bij

de overgangen op de toekomstige buitengrenzen. Overigens werden eveneens middelen aangewend voor het verscherpen van de veterinaire en fytosanitaire controles door de installatie van laboratoriumapparatuur. Er werden eveneens projecten ter ondersteuning van de douanediensten uitgevoerd.

Roemenië

In het kader van de programma's voor 1999 en 2000 werd PHARE-bijstand verleend voor de verbetering van het grensbeheer. Het PHARE-grensbeheerprogramma van 1999 (voor een bedrag van 10,5 miljoen) had betrekking op de uitwerking van nieuwe beheerstructuren en beleidsmaatregelen voor de met het grensbeheer belaste diensten, de opleiding van personeel en de aanschaf van uitrusting. Het PHARE-grensbeheerprogramma van 2000 (voor een bedrag van 18 miljoen) had betrekking op de voortzetting van opleidingsactiviteiten, communicatiesystemen en het opvoeren van de mobiliteit en de bewakingscapaciteit van de grenscontrolediensten. Verwacht wordt dat de toekomstige PHARE-programma's voor Roemenië verder in gelijksoortige steun zullen voorzien.