SCHRIFTELIJKE VRAAG E-3421/01

van Charles Tannock (PPE-DE) aan de Commissie

(21 december 2001)

Betreft: Toepassing van de antidiscriminatierichtlijnen op de Commissie

Zal de Europese Commissie zijn onderworpen aan Richtlijn 2000/43/EG(1) van de Raad houdende toepassing van het beginsel van gelijke behandeling van personen ongeacht ras of etnische afstamming en Richtlijn 2000/78/EG(2) tot instelling van een algemeen kader voor gelijke behandeling in arbeid en beroep, en zo ja, bij wie ligt de verantwoordelijkheid voor het instellen van de relevante rechterlijke instanties?

Is het juist dat als gevolg van de opneming van het concept indirecte discriminatie in de richtlijnen een werkgever schuldig kan worden bevonden aan discriminatie, zelfs als hij kan aantonen dat een baan werd vergeven op basis van behaalde resultaten of punten bij openbare examens (zoals de vergelijkende onderzoeken) of op basis van vaardigheden die voor die baan overduidelijk noodzakelijk zijn, zoals voor het beroep van militair waarvoor moet kunnen worden aangetoond dat men sterk genoeg is om een gewonde kameraad in veiligheid te brengen.

Zal het concept indirecte discriminatie in het geval van richtlijn 2000/78/EG van de Raad worden toegepast op basis van aantallen mannen en vrouwen in de werkende leeftijd of zal het voldoende flexibel zijn om rekening te houden met het feit dat grote aantallen vrouwen er de voorkeur aan geven om voor bepaalde perioden van hun leven hun baan op te zeggen om voor de kinderen te zorgen en dus niet voor de arbeidsmarkt beschikbaar zijn?

Tot slot, indien een werkgever tot de conclusie komt dat de selectieprocedures voor de aanwerving van personeel hebben geleid tot een situatie waarin hij om redenen van indirecte discriminatie voor de rechter kan worden gedaagd, hoe kan hij zich tegen vervolging beschermen zonder zijn toevlucht te nemen tot duidelijke en directe discriminatie op grond van ras of geslacht, hetgeen in strijd is met de bepalingen van de Europese Verdragen en hetgeen de lidstaten krachtens de Verdragen moeten verhinderen?

(1) PB L 180 van 19.7.2000, blz. 22.

(2) PB L 303 van 2.12.2000, blz. 16.

Antwoord van mevrouw Diamantopoulou namens de Commissie

(30 januari 2002)

Richtlijn 2000/43/EG van de Raad van 29 juni 2000 houdende toepassing van het beginsel van gelijke behandeling van personen ongeacht ras of etnische afstamming en Richtlijn 2000/78/EG van de Raad van 27 november 2000 tot instelling van een algemeen kader voor gelijke behandeling in arbeid en beroep zijn gericht tot de lidstaten en niet tot de communautaire instellingen.(1) De Commissie past echter de beginselen van gelijke behandeling op al haar ambtenaren toe en heeft in het hervormingsproces stappen ondernomen om verder te zorgen voor de gelijke behandeling van haar personeel. Overeenkomstig artikel 1 bis van het Statuut hebben ambtenaren reeds recht op gelijke behandeling zonder direct

of indirect onderscheid ten aanzien van ras, politieke, filosofische of godsdienstige overtuiging, geslacht of seksuele geaardheid. Er worden wijzigingen in het statuut voorgesteld om ook de andere gronden in deze bepaling op te nemen. Bij een geschil kan de klager bij het tot aanstelling bevoegde gezag een klacht uit hoofde van artikel 90 indienen. Als deze klacht wordt afgewezen, kan overeenkomstig het bepaalde in artikel 91 een beroep bij het Gerecht van Eerste Aanleg van de Europese Gemeenschappen worden ingesteld.

Deze beginselen worden ook toegepast in de relaties van de Commissie met het publiek. De gedragscode voor ambtenaren van de Commissie in hun relaties met het publiek voorziet met name in gelijke behandeling van het publiek, ongeacht nationaliteit, geslacht, ras of etnische afstamming, godsdienst of overtuiging, handicap, leeftijd of seksuele geaardheid. Klachten in verband met de schending van deze code kunnen direct worden ingediend bij het Secretariaat-generaal van de Commissie of bij de Europese Ombudsman.

Overweging 17 van Richtlijn 2000/78/EG stelt duidelijk dat de richtlijn niet eist dat iemand in dienst genomen, bevorderd, in dienst gehouden of opgeleid wordt die niet bekwaam, in staat en beschikbaar is om de essentiële taken van de betreffende functie uit te voeren of om een bepaalde opleiding te volgen, onverminderd de verplichting om in redelijke aanpassingen voor personen met een handicap te voorzien. Een werkgever kan zich tegen een aanklacht van discriminatie verweren als hij kan aantonen dat de baan is vergeven op grond van de resultaten die bij een publiek onderzoek zijn behaald, mits dergelijke onderzoeken zijn opgezet om de voor de betreffende baan vereiste vaardigheden te testen. In verband met het door het geachte parlementslid genoemde voorbeeld van een gevechtssoldaat zij erop gewezen dat de lidstaten ervoor kunnen kiezen de bepalingen van Richtlijn 2000/78/EG betreffende handicap en leeftijd niet toe te passen op alle of een gedeelte van hun strijdkrachten om de doeltreffendheid daarvan te vrijwaren.

Het derde gedeelte van de vraag van het geachte parlementslid verwijst naar discriminatie op grond van geslacht waarop Richtlijn 2000/78/EG van de Raad geen betrekking heeft.

De Commissie gaat ervan uit dat het laatste gedeelte van de vraag verwijst naar de mogelijkheid dat een werkgever positieve acties ten behoeve van achterstandsgroepen onderneemt, bijvoorbeeld wanneer hij ontdekt dat een dergelijke groep in zijn bedrijf duidelijk ondervertegenwoordigd is. Beide richtlijnen stellen de lidstaten uitdrukkelijk in staat om specifieke maatregelen te handhaven of goed te keuren met het oog op het voorkomen of het compenseren van nadelige gevolgen in verband met een van de onder de richtlijn vallende gronden. De mogelijkheid dat een werkgever speciale maatregelen ter bevordering van achterstandsgroepen in zijn bedrijf neemt, hangt bijgevolg af van het betreffende besluit van de betrokken lidstaat. Op nationaal vlak genomen positieve maatregelen moeten echter aan de communautaire wetgeving voldoen.

(1) Artikel 19 van Richtlijn 2000/43/EG van de Raad en artikel 21 van Richtlijn 2000/78/EG van de Raad.