SCHRIFTELIJKE VRAAG P-3061/98

van Ernesto Caccavale (UPE) aan de Commissie

(2 oktober 1998)

Betreft: Overheidssteun aan de RAI (de Italiaanse staatsomroep)

De Commissie stelt zich in haar antwoord op schriftelijke vraag E-0577/98(1) over overheidssteun aan de RAI terughoudend op en preciseert niet of zij al dan niet binnen afzienbare termijn een formeel standpunt zal innemen over de klacht ten aanzien van overheidssubsidies aan de RAI. Het antwoord bevat namelijk slechts een algemene verwijzing naar de communautaire mededingingsregels, het nieuwe Verdrag van Amsterdam en een protocol daarvan - dat overigens nog steeds door meer dan de helft van de lidtstaten moet worden geratificeerd - en verwijst naar een niet verder toegelichte "coherente benadering" van alle gevallen die nu al bijna tien jaar aanhangig zijn.

Deze terughoudendheid, om niet te zeggen halfslachtigheid, wekt verbazing in het licht van de volgende overwegingen:

- De Commissie is door het Hof van Justitie veroordeeld omdat zij niet tijdig had ingegrepen in een met het onderhavige geval vergelijkbaar geval van overheidssteun.

- De betreffende markt is van groot belang voor het bedrijfsleven en de consumenten en vertoont een sterke groei, mede in verband met de technologische ontwikkelingen en de convergentie tussen TLC en traditionele audiovisuele media. Het is daarom dringend nodig dat er aan investeerders en consumenten zekerheid wordt geboden over hun rechten, zodat zij gebruik kunnen maken van een duidelijk bestek aan regels en waarborgen.

- De steeds sterker wordende directe concurrentie tussen de programmering van de publieke omroep die gesubsidieerd wordt, en de commerciële zenders stelt ons het volgende dringende probleem voor: de concurrentieverhoudingen moeten worden veranderd en er moeten duidelijke boekhoudkundige regels worden vastgelegd voor de financiering van een publieke omroep met objectieve criteria.

De vraag aan de Commissie luidt:

1. of zij zo snel mogelijk, overeenkomstig haar institutionele verplichtingen, een duidelijk standpunt kan innnemen over deze materie om in de toekomst te voorkomen dat zij nog eens wordt veroordeeld in zaken over steun aan publieke omroepen die nu al jaren spelen, en om de rechten en bescherming van het bedrijfsleven en de consumenten duidelijk vast te leggen;

2. of de overdracht van overheidsgeld om onmiskenbaar commerciële programma's te financieren, door het ontbreken van duidelijke boekhoudkundige regels en een duidelijke definitie van wat een publieke omroep nu moet inhouden, schending kan betekenen van de communautaire mededingingsregels?

Antwoord van de heer Van Miert Namens de Commissie

(23 november 1998)

In antwoord op schriftelijke vraag E-577/98(2) van het geachte parlementslid bevestigde de Commissie het bestaan van een klacht tegen de RAI (Radiotelevisione Italiana S.p.A.) met betrekking tot inbreuken op de Gemeenschapswetgeving inzake staatssteun, die op 19 juni 1996 is ingediend.

Aangezien de liberalisatie van de omroepsector een verschijnsel is dat pas in de jaren '80 een aanvang nam en gelet op het complexe karakter van de vereiste analyse, stelt de Commissie zich tegenover klachten in verband met staatsteun in deze sector voorzichtig op. Niettemin is zij zoals het geachte parlementslid zegt, kortgeleden door het Gerecht van eerste aanleg veroordeeld omdat zij niet binnen een redelijk tijdsbestek is opgetreden en de nodige zorgvuldigheid heeft betracht. Dit is de eerste keer dat dit op het gebied van staatssteun gebeurt. De uitspraak van het Gerecht van eerste aanleg bevestigt de verantwoordelijkheid van de Commissie ter zake.

Wanneer sprake is van verscheidene klachten op een gebied waar geen specifieke richtsnoeren bestaan, is het steeds als goed beleid beschouwd dat eerst richtsnoeren worden opgesteld opdat de Commissie ieder geval apart aan de hand van coherente en doorzichtige criteria kan onderzoeken. Daarom hebben de diensten van de Commissie een discussiestuk opgesteld waarin de problemen in kwestie worden behandeld en de lidstaten wordt verzocht hun mening te geven en eventuele oplossingen voor te stellen.

Aangezien echter de meeste van de geraadpleegde lidstaten kennelijk toch wel enig bezwaar hadden tegen richtsnoeren, zal de Commissie elk geval nu afzonderlijk behandelen, temeer daar zij door het Gerecht van eerste aanleg opnieuw wegens nalatigheid zou kunnen worden veroordeeld.

Intussen zal de Commissie alle betrokken partijen, dat wil zeggen de publieke en particuliere omroepen alsook andere belanghebbenden, ook verder om hun mening vragen. Wanneer zij deze verantwoordelijkheid neemt, zoals door het Verdrag en door het Gerecht van eerste aanleg wordt vereist, handelt zij volledig in overeenstemming met de vereisten van eerlijke concurrentie tussen particuliere en publieke omroepen en met inachtneming van de fundamentele taak die de nationale instanties aan de publieke omroepen hebben gegeven.

(1) PB C 13 van 18.1.1999, blz. 3.

(2) PB C 310 van 15.12.1998.