SCHRIFTELIJKE VRAAG E-3396/00

van Antonios Trakatellis (PPE-DE) aan de Raad

(6 november 2000)

Betreft: Overtredingen en fraude bij de verkiezingen in Albanië

Samen met andere internationale waarnemers zijn zes Griekse parlementsleden als waarnemers naar Albanië gegaan om het verloop van de verkiezingen te volgen nadat de partij Omonia-Kead klachten had ingediend over geweldplegingen en fraude in de eerste ronde van de gemeenteraadsverkiezingen die op 1 oktober 2000 hebben plaatsgehad. Deze Griekse parlementsleden hebben overtredingen en fraude op grote schaal geconstateerd bij het verloop van de nieuwe gemeenteraadsverkiezingen van 15 oktober in het gebied van Chimarra in Albanië.

1. De Albanese autoriteiten hebben onder het voorwendsel van scheepsoefeningen en formele procedures op 14 oktober 2000 de zee- en landgrenzen gesloten zodat vele inwoners van het gebied Chimarra niet naar de verkiezingen konden gaan om hun stem uit te brengen. De Albanese politie is overgegaan tot arrestaties en heeft terreur gezaaid onder de bewoners van Chimarra, terwijl een politiemacht op de dag zelf van de verkiezingen kiezers ineenramde voor de ogen van de waarnemers en op het podium van de parlementsleden. Ze gooide stembiljetten in de stembussen, joeg de stemopnemers weg, vervalste kiezerslijsten en verrichtte een groot aantal arrestaties. Gevolg van dit alles is dat de kandidaat Vassilis Bolanis en de partij Omonia-Kead hebben verklaard dat zij de resultaten van de verkiezingen niet zullen erkennen. Is de Raad van dit alles op de hoogte?

2. Wat is het standpunt van de Raad ten aanzien van de brutale misbruiken die zich in de tweede ronde van de gemeenteraadsverkiezingen hebben voorgedaan met de steun van de regering Nano, terwijl de tweede oppositiepartij van Berisha alles zomaar door de vingers zag, en welke initiatieven zal de Albanese regering nemen om in dit gebied opnieuw verkiezingen te organiseren?

3. Kan het besluit van de Raad om financiële hulp op lange termijn aan Albanië te verlenen(1) worden opgeschort wegens niet-naleving van de voorwaarden inzake het instellen van de rechtsstaat en de eerbiediging van de mensenrechten?

4. Zullen de betrekkingen met Albanië opnieuw worden bekeken en met name het besluit van de Raad op grond waarvan de Commissie gemachtigd wordt om te onderhandelen over een stabiliserings- en associatieovereenkomst met Albanië?

(1) PB L 110 van 28.4.1999, blz. 13.

Antwoord

(24 april 2001)

1. De Raad heeft kennis genomen van de opmerkingen in het op 16 oktober 2000 door het Bureau voor Democratische Instellingen en Mensenrechten (ODIHR) van de Organisatie voor Veiligheid en Samenwerking in Europa gepubliceerde voorlopig verslag, in het eindverslag van OVSE/ODIHR van 11 december 2000 en in het verslag van het Congres van lokale en regionale overheden van de Raad van Europa van 10 november 2000 over het verloop van de gemeenteraadsverkiezingen in Albanië.

2. In de verklaring over de plaatselijke verkiezingen in Albanië die de Unie in de Permanente Raad van de OVSE en in de Raad van Europa heeft afgelegd, betreurt zij de ernstige onregelmatigheden en de incidenten die in de eerste en de tweede stemronde werden geconstateerd, met name die welke gevolgen hebben gehad voor de stemmen van een groot aantal Grieken in Chimarra.

3. In het besluit van de Raad van 22 april 1999 tot toekenning van macrofinanciële bijstand aan Albanië is de Commissie en niet de Raad met de uitvoering van dit besluit belast. De besprekingen tussen de Albanese autoriteiten en de Commissie over de economische en institutionele beleidsvoorwaarden waaronder de lening wordt toegekend, konden echter nog niet worden afgerond, zodat er nog geen middelen beschikbaar gesteld zijn.

4. De geachte afgevaardigde verwijst naar de conclusies van de Raad van 21/22 juni 1999, waarin de Commissie verzocht is aanbevelingen op te stellen voor onderhandelingsrichtsnoeren voor een stabilisatie- en associatieovereenkomst, nadat de Raad een haalbaarheidsstudie over de onderhandelingen over een dergelijke overeenkomst had besproken. Nadat de Commissie deze studie had voorgelegd, heeft de Raad evenwel op 24 januari 2000 besloten dat Albanië eerst een aantal zwakke punten op economisch, politiek en institutioneel gebied moet verhelpen, alvorens het land met vrucht kan deelnemen aan het stabilisatie- en associatieproces. Laatstelijk heeft de Europese Raad van Feira de Albanese regering opgeroepen haar inspanningen voort te zetten ten aanzien van de kwesties die in de genoemde haalbaarheidsstudie aan de orde worden gesteld. De Raad heeft derhalve nog niet besloten om onderhandelingen over een stabilisatie- en associatieovereenkomst te openen.

5. In de slotverklaring van de top van Zagreb, waar de EU en de landen van de Westelijke Balkan op 24 november bijeen waren, heeft de EU gememoreerd dat het stabilisatie- en associatieproces gebaseerd is op de eerbiediging van de door de Raad op 29 april 1997 vastgestelde voorwaarden betreffende democratische, economische en institutionele hervormingen en op de totstandbrenging van de rechtsstaat en de bescherming van de mensenrechten en de minderheden. De Raad heeft een stuurgroep EU/Albanië op hoog niveau ingesteld die de vooruitgang zal evalueren, aanbevelingen zal doen voor de noodzakelijke hervormingsmaatregelen, en adviezen en richtsnoeren zal voorleggen voor alle in het haalbaarheidsverslag van de Commissie van 1999 genoemde knelpunten, te weten de macro-economische stabilisering en de versnelde structurele hervormingen, de versterking van veiligheid en openbare orde en de verbetering van het openbaar bestuur en van de wetshandhaving (zoals de hervorming van de overheidsdiensten, het justitie-apparaat, de rechtsstaat en de eerbiediging van de mensenrechten, met inbegrip van de rechten van minderheden). Voorts mag de stuurgroep zich buigen over elk ander probleem dat van belang is voor het stabilisatie- en associatieproces. Aldus zal de Raad de uitvoering van de concrete maatregelen door de Albanese regering op die gebieden op de voet kunnen volgen.

6. In een verklaring van 1 december heeft het voorzitterschap namens de Europese Unie erop gewezen dat het steeds nadrukkelijker gebruik van geweld om politieke doeleinden te verwezenlijken, een ontwikkeling is die de Europese Unie zorgen baart. Zij roept dan ook met klem op, de beginselen van de rechtsstaat te eerbiedigen. Als de Albanezen toenadering tot de Europese Unie willen, impliceert dit toepassing van de gemeenschappelijke fundamentele waarden. Daartoe behoren in de eerste plaats de eerbied voor de instellingen en de wet, het afzien van het gebruik van geweld, en een geest van verdraagzaamheid en dialoog.