SCHRIFTELIJKE VRAAG P-2089/99

van Marco Cappato (TDI) aan de Commissie

(8 november 1999)

Betreft: Onderdanen van EU-lidstaten die in andere lidstaten of derde landen asielrecht genieten

Het asielrecht is krachtens het Verdrag van Amsterdam opgenomen in het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap, te weten onder Titel IV Visa, immigratie en andere beleidsterreinen die verband houden met het vrije verkeer van personen.

Het Protocol inzake asiel voor onderdanen van lidstaten van de Europese Unie, dat is bijgevoegd bij dit Verdrag, behelst dat de Raad onverwijld op de hoogte wordt gesteld indien een lidstaat besluit asiel te verlenen aan een onderdaan van een andere EU-lidstaat. Dit bevestigt de sleutelrol van de Raad voor de uitwisseling van informatie tussen de lidstaten van de EU op het vlak van asiel en immigratie.

Deze situatie heeft ertoe geleid dat, met gedeeltelijke inperking van het Verdrag van Genève van 28 juli 1951 en het Protocol van New York van 31 januari 1967 betreffende de status van vluchtelingen, de burgers van de Unie in het algemeen uitsluitend asiel kunnen krijgen in derde landen, en niet meer in lidstaten van de Unie.

Is het voorgekomen dat onderdanen van een lidstaat van de Unie asiel hebben gekregen in een andere lidstaat of een derde land, voor en na de inwerkingtreding van het Verdrag betreffende de Europese Unie en het Protocol inzake asiel? Zo ja, om welke redenen?

Acht de Commissie het niet dringend noodzakelijk dat onderzoek wordt verricht om de oorzaken van een dergelijk asielverzoek en het verkrijgen van asiel van een derde land vast te stellen en weg te nemen, als tegenwicht voor de beperking van het recht van de Europese burger om asiel te verkrijgen in een andere lidstaat?

Antwoord van de heer Vitorino namens de Commissie

(30 november 1999)

Krachtens het Protocol inzake asiel voor onderdanen van lidstaten van de Europese Unie zijn de lidstaten verplicht de Raad op de hoogte te brengen als zij eenzijdig beslissen een asielverzoek van een onderdaan van een andere lidstaat in behandeling te nemen. Krachtens dit Protocol zijn de lidstaten niet verplicht de Raad op de hoogte te brengen als zij beslissen een onderdaan van een andere lidstaat asiel te verlenen. Hoewel de Commissie er geen voorstander van was het Protocol inzake asiel voor onderdanen van lidstaten van de Europese Unie aan het Verdrag van Amsterdam toe te voegen, wordt tot haar voldoening in de preambule van het Protocol uitdrukkelijk verklaard dat de uiteindelijke doelstellingen van het Verdrag van Genève van 28 juli 1951 betreffende de status van vluchtelingen worden geëerbiedigd. Voorts bepaalt verklaring nr. 48 in het Verdrag van Amsterdam dat het Protocol inzake asiel voor onderdanen van lidstaten van de Europese Unie het recht van elke lidstaat onverlet laat om de organisatorische maatregelen te nemen die hij noodzakelijk acht om te voldoen aan zijn verplichtingen uit hoofde van het Verdrag van Genève van 28 juli 1951 betreffende de status van vluchtelingen. Geen enkele bepaling in het Protocol verhindert een lidstaat asiel te verlenen aan een onderdaan van een andere lidstaat, mits deze persoon een vluchteling is in de zin van artikel 1 van het Verdrag van 1951 betreffende de status van vluchtelingen.

Het aantal gevallen waarin onderdanen van een lidstaat asiel hebben aangevraagd in een andere lidstaat is relatief laag.

Met betrekking tot de asielverzoeken die in de periode 1992 tot 1994 (voor 12 lidstaten) door een onderdaan van een lidstaat in een andere lidstaat ingediend werden, zijn de volgende herziene gegevens beschikbaar (zie antwoord van mevrouw van Dijk op schriftelijke vraag E-1356/97(1)):

- 1992: vier verzoeken (twee in België, waarvan één van een onderdaan van Duitsland en één van een onderdaan van Frankrijk; één in Denemarken van een onderdaan van het VK; één in Griekenland van een onderdaan van Duitsland).

- 1993: twaalf verzoeken (zes in België, waarvan twee van onderdanen van Spanje, drie van onderdanen van Portugal en één van een onderdaan van het VK; twee in Denenmarken, waarvan één van een onderdaan van Duitsland en één van een onderdaan van Frankrijk; drie in Spanje van onderdanen van Frankrijk; één in Portugal van een onderdaan van Duitsland).

- 1994: negen verzoeken (vijf in Denemarken, waarvan twee van onderdanen van Duitsland, twee van onderdanen van Frankrijk en één van een onderdaan van Ierland; vier in Spanje, waarvan één van een onderdaan van Duitsland, één van een onderdaan van Frankrijk, één van een onderdaan van Italië en één van een onderdaan van Nederland).

Vanaf de uitbreiding van de Unie in 1995 zijn de volgende gegevens met betrekking tot de 15 lidstaten beschikbaar:

- 1995: zeven verzoeken (vijf in Denemarken, waarvan vier van onderdanen van Duitsland en één van een onderdaan van Italië; één in Spanje van een onderdaan van Italië; één in Finland van een onderdaan van Nederland).

- 1996: dertien verzoeken (vijf in België, waarvan één van een onderdaan van Duitsland, twee van onderdanen van Spanje, één van een onderdaan van Nederland en één van een onderdaan van het VK; drie in Denemarken, waarvan één van een onderdaan van Duitsland, één van een onderdaan van Zweden en één van een onderdaan van het VK; één in Spanje van een onderdaan van Italië; twee in Oostenrijk, waarvan één van een onderdaan van Denemarken en één van een onderdaan van Duitsland; één in Portugal van een onderdaan van Spanje; één in Finland van een onderdaan van Frankrijk).

- 1997: zevenentwintig verzoeken (twee in België van onderdanen van Portugal; vijf in Denemarken, waarvan één van een onderdaan van Duitsland, één van een onderdaan van Griekenland, één van een onderdaan van Italië, één van een onderdaan van Zweden en één van een onderdaan van het VK; zeven in Duitsland, waarvan twee van onderdaan van Griekenland, één van een onderdaan van Spanje, één van een onderdaan van Nederland, één van een onderdaan van Portugal, één van een onderdaan van Zweden en één van een onderdaan van het VK; drie in Spanje, waarvan één van een onderdaan van Griekenland, één van een onderdaan van Italië, en één van een onderdaan van Nederland; tien in Zweden, waarvan twee van onderdanen van Denemarken, vier van onderdanen van Duitsland, één van een onderdaan van Spanje, één van een onderdaan van Italië, en twee van onderdanen van het VK).

Gegevens betreffende 1998 en 1999 zijn nog niet beschikbaar. De beschikbare informatie geeft niet de redenen aan waarom asiel werd aangevraagd.

Wat de asielverzoeken van onderdanen van lidstaten in de landen van de Europese Economische Ruimte (EER) (Noorwegen, IJsland en Liechtenstein) en in Zwitserland betreft, blijken uit de gegevens waarover de Commissie voor de periode 1995-1997 beschikt alleen de asielverzoeken die in 1997 in Zwitserland zijn ingediend (19 verzoeken, waarvan één van een onderdaan van België, elf van onderdanen van Duitsland, één van een onderdaan van Griekenland, één van een onderdaan van Frankrijk, drie van onderdanen van Italië, één van een onderdaan van Nederland en één van een onderdaan van het VK).

Volgens de gegevens waarover de Commissie beschikt, hebben er zich in de zes maanden volgend op de inwerkingtreding van het Verdrag van Amsterdam geen gevallen voorgedaan waarbij een lidstaat de Raad overeenkomstig punt (d) van het enig artikel van het Protocol inzake asiel voor onderdanen van lidstaten op de hoogte heeft gebracht van het feit dat het eenzijdig heeft besloten om een asielverzoek dat is ingediend door een onderdaan van een andere lidstaat in behandeling te nemen.

De Commissie is op de hoogte van twee gevallen waarin een onderdaan van een lidstaat in een andere lidstaat als vluchteling is erkend: in 1991 is een onderdaan van Italië in Nederland als vluchteling erkend en in 1997 is een onderdaan van Duitsland in Portugal als vluchteling erkend. De beschikbare informatie geeft niet de redenen aan waarom de betrokkenen als vluchteling erkend werden.

De Commissie is niet op de hoogte van gevallen waarin onderdanen van lidstaten in de periode 1995-1997, waarover wel gegevens beschikbaar zijn, in de EER-landen of in Zwitserland als vluchteling erkend zijn.

Over gevallen waarin onderdanen van lidstaten in niet tot de Unie behorende landen om asiel verzoeken en waarin naar aanleiding van deze verzoeken asiel wordt verleend, houdt de Commissie, met uitzondering van bovengenoemde gegevens over de EER-landen en Zwitserland, geen gegevens bij.

De Commissie is niet voornemens een onderzoek in te stellen naar de redenen waarom sommige onderdanen van lidstaten een verzoek om asiel in een derde land hebben ingediend.

(1) PB C 373 van 9.12.1997.