SCHRIFTELIJKE VRAAG E-0484/99

van Jan Lagendijk (V) aan de Commissie

(5 maart 1999)

Betreft: Sloop van Europese schepen in India

Zonder bescherming voor arbeiders of milieu worden oude Europese schepen gesloopt in het Indiase Alang. Europese scheepswrakken die giftige stoffen bevatten worden daar vaak met blote handen uit elkaar gehaald. Deze giftige stoffen verdwijnen zonder enige verwerking in het milieu. Zowel in sociaal als in milieuopzicht is deze situatie onaanvaardbaar(1). Is de Commissie op de hoogte van de manier waarop Europese schepen in India worden gesloopt? Is de Commissie het met mij eens dat er aan deze schandelijke praktijk een einde moet komen?

Hoe verklaart de Commissie het dat deze praktijk nog steeds plaats vindt nadat het Verdrag van Basel op 1 januari 1998 ook voor de Europese Unie bindend is geworden? Welke stappen gaat de Commissie ondernemen om ervoor te zorgen dat aan het Verdrag van Basel uitvoering wordt gegeven? En hoe brengt de Commissie de sloop van oude Europese schepen in India in overeenstemming met het door haar aangehangen nabijheidsprincipe? Wat gaat de Commissie doen om aan dit nabijheidsprincipe concreet invulling te geven als het gaat om de sloop van Europese schepen?

Nu er een voortreffelijke richtlijn is voor afgedankte auto's(2) vraag ik de Commissie het initiatief te nemen zo'n zelfde richtlijn te ontwerpen voor afgedankte schepen om zo te bevorderen dat de sloop van schepen uit de Europese Unie op milieu- en sociaal verantwoorde wijze geschiedt. Het kostenloos afgeven van een schip aan een bedrijf dat op een verantwoorde wijze voor mens en milieu het schip sloopt vormt de kern van deze richtlijn. De kosten kunnen gefinancierd worden door een opslag te leggen op de prijs van nieuwe schepen zodat fatsoenlijke recyclage in de toekomst gewaarborgd wordt. Is de Commissie bereid om het initiatief voor zo'n richtlijn te nemen?

Antwoord van mevrouw Bjerregaard namens de Commissie

(29 april 1999)

Gedurende de laatste maanden is de Commissie bekend geworden met het probleem van de export van Europese schepen naar sloopwerven in Azië, in het bijzonder India, Bangladesh en Pakistan. De Commissie is op de hoogte van de wijze waarop sloopwerkzaamheden worden uitgevoerd. Zij is het ermee eens dat de omstandigheden waaronder schepen in de betrokken landen worden gesloopt een gevaar vormen voor de gezondheid van de arbeiders en het milieu en daarom onaanvaardbaar zijn. Zij onderzoekt momenteel verschillende maatregelen om dit probleem aan te pakken. De bewuste sloopactiviteiten zijn echter belangrijk voor de economie van de landen in kwestie en bij iedere maatregel die ten aanzien van dit milieuprobleem wordt genomen, dient met deze factor rekening te worden gehouden.

Een probleem dat zich in dit verband voordoet, is de vraag of de export van schepen voor sloop in bovengenoemde landen binnen de werkingssfeer van Verordening (EEG) 259/93 van de Raad van 1 februari 1993 betreffende toezicht en controle op de overbrenging van afvalstoffen binnen, naar en uit de Europese Gemeenschap(3) valt. In dit verband verwijst de Commissie het geachte parlementslid naar haar antwoord op Schriftelijke Vraag P-462/99 van M. Skinner(4).

De verordening is wat de afvalverwijdering betreft, gebaseerd op het nabijheids- en zelfvoorzieningsbeginsel. Deze beginsels zijn echter niet van toepassing op de overbrenging van afval voor terugwinningsactiviteiten en dus ook niet op de export van oude schepen voor doeleinden zoals bijvoorbeeld de terugwinning van metaalschroot voor hergebruik in staalfabrieken.

De Verordening Overbrenging Afvalstoffen vormt echter een bindend rechtskader voor de Gemeenschap dat de export van verouderde schepen onderwerpt aan strenge controle- en toezichtsprocedures. De Commissie onderzoekt momenteel in het kader van zowel de communautaire wetgeving als van het Verdrag van Basel een aantal gevallen waarin de doelmatige verscherping van die regels ter discussie staat.

De kwestie zal tevens op de agenda van de Internationale Maritieme Organisatie worden geplaatst. Het dient in dit verband opgemerkt te worden dat een effectieve sloop essentieel is voor het uit de vaart nemen van verouderde schepen die niet meer aan de normen voldoen. Op zichzelf vormen zij reeds een ernstige bedreiging voor het milieu door een verhoogd risico op ongelukken op zee die op hun beurt zouden kunnen resulteren in een ernstige vervuiling van de zee en grotere verliezen van mensenlevens. Dit zou in tegenspraak zijn met de campagne voor een kwalitatief verbeterde zeescheepvaart die de volle steun geniet van de Commissie en de lidstaten.

Wat betreft de tot de Commissie gerichte suggestie van het geachte parlementslid om een richtlijn voor afgedankte schepen te ontwerpen in navolging van de door de Commissie voorgestelde richtlijn voor afgedankte auto's die momenteel ter discussie staat, twijfelt zij er in dit stadium aan of een dergelijke richtlijn een efficiënte manier zou zijn om de problemen op te lossen. Zeescheepvaart is een mondiale aangelegenheid en oplossingen zouden rekening dienen te houden met dit internationale aspect.

Concluderend: de Commissie is zich volledig bewust van de veiligheids-, gezondheids- en milieuproblemen in derde landen waar schepen gesloopt worden. Zij is te allen tijde bereid om alle instrumenten die haar ter beschikking staan op bruikbaarheid te onderzoeken voor het leveren van een bijdrage aan een allesomvattende oplossing voor deze problemen.

(1) Zie het bericht hierover in het (Nederlandse) tijdschrift van Greenpeace, nummer 1, 1999.

(2) COM(97) 0358 def. - PB C 337 van 7.11.1997, blz. 3.

(3) PB L 30 van 6.2.1993.

(4) PB C 325 van 12.11.1999, blz. 116.