SCHRIFTELIJKE VRAAG E-2880/02

van Giles Chichester (PPE-DE) aan de Commissie

(14 oktober 2002)

Betreft: Vorderingen in de liberalisering van de energiemarkt in de Europese Unie

De liberalisering van de energiemarkten in de vijftien lidstaten van de Europese Unie is zeker niet onomstreden, en er zijn uiteenlopende statistieken over de omvang van de liberalisering in omloop.

Ik zou dan ook graag vernemen:

- Tot op welke hoogte de gas- en elektriciteitsmarkt op het ogenblik geliberaliseerd is in de lidstaten van de Europese Unie, en vooral in Frankrijk.

- Welke criteria gebruikt de Commissie om a) de gas- en elektriciteitsmarkt af te bakenen, en b) de graad van liberalisering vast te stellen?

- Wat is de herkomst van de gegevens van de Commissie, en van wanneer dateren ze?

Antwoord van mevrouw de Palacio namens de Commissie

(22 november 2002)

De liberalisering van de gas- en elektriciteitsmarkten in de Europese Unie omvat de volgende maatregelen:

- het zorgen voor concurrentie op de markt voor stroomopwekking of voor de productie of import van gas en de ontwikkeling van transparante wholesale- markten met verschillende spelers,

- het zorgen voor concurrentie op de markt voor gas- en elektriciteitsvoorziening voor eindverbruikers, meer specifiek door de invoering en de geleidelijke uitbreiding van de rechten van de consument om hun leverancier te kiezen,

- scheiding van de delen van de onderneming die natuurlijke monopolies zijn, met name de transport- en distributienetten, door de invoering van specifieke regels inzake de vergoeding voor het gebruik van deze netten,

- integratie van nationale elektriciteits- en gasmarkten door de vaststelling van geharmoniseerde regels inzake transmissietarieven en de toewijzing van capaciteit.

De Commissie heeft onlangs haar tweede benchmarkingverslag gepubliceerd over de internationale elektriciteits- en gasmarkt(1). Het verslag is beschikbaar op de website DG TREN: http://europa.eu.int/comm/energy/en/elec_single_market/index_en.html.

In het verslag wordt een bijgewerkt overzicht gegeven van de beleidsmaatregelen die in de verschillende lidstaten zijn genomen, en van de bereikte resultaten.

Een uit het verslag afkomstige tabel, waarin het niveau van de nagestreefde marktopenstelling is aagegeven en die de recentste informatie van oktober 2002 bevat, wordt onverwijld aan het geachte parlementslid en aan het Secretariaat van het Europees Parlement toegezonden.

Voor Frankrijk laat de tabel zien dat het niveau van de nagestreefde marktopenstelling zowel voor elektriciteit als voor gas in het in de huidige richtlijnen toegestane minimum ligt. Verder is de marktopenstelling voor gas het resultaat van een informeel akkoord tussen de regelgevende instantie en de voornaamste gasmaatschappijen. De Gasrichtlijn(2) is niet in Franse wetgeving omgezet en de zaak is momenteel in behandeling bij het Hof van Justitie van de Europese Gemeenschappen.

Het nastreven van marktopenstelling leidt echter niet vanzelfsprekend tot het goed functioneren van de markt. Inefficiënte regels, mogelijke kruissubsidiëringen, inefficiënte ontvlechting en marktconcentratie kan nog altijd betekenen dat verticaal geïntegreerde bedrijven de inspanningen van mogelijke nieuwe leveranciers kunnen dwarsbomen.

Een alternatieve indicator voor de mate van marktopenstelling in het liberaliseringsproces is die van het aantal consumenten dat gebruik heeft gemaakt van de mogelijkheid om van leverancier te veranderen of om opnieuw te onderhandelen met de bestaande leverancier. Een tabel met schattingen voor deze parameter voor respectievelijk grote verbruikers en, voor zover relevant, kleinere commerciële verbruikers en huishoudens wordt onverwijld aan het geachte parlementslid en naar het Secretariaat van het Europees Parlement toegezonden.

De tabel laat zien dat voor de elektriciteit in Frankrijk ongeveer 10-20 % van de in aanmerking komende afnemers van leverancier veranderd is of opnieuw heeft onderhandeld, wat overeenkomt met slechts 5 % van de totale markt. Een gelijkaardige situatie doet zich voor in de sector gas: daar is 20-30 % van de in aanmerking komende afnemers van levancier veranderd ten nadelee van Gaz de France (GDF) wat eveneens overeenkomt met circa 5 % van de totale markt.

Deze informatie is gebaseerd op ramingen van nationale overheden en regulerende instanties, en heeft betrekking op de periode sinds de marktopenstelling, namelijk 1999-2002 voor elektriciteit en 2001-2002 voor gas. In de toekomst is Eurostat van plan de lidstaten aan te moedigen om op regelmatige basis een jaarlijkse evaluatie te verrichten.

(1) SEC(2002) 1038.

(2) Richtlijn 96/92/EG van het Europees Parlement en de Raad van 19 december 1996 betreffende gemeenschappelijke regels voor de interne markt voor elektriciteit, PB L 27 van 30.1.1997.