SCHRIFTELIJKE VRAAG E-1196/01

van Paulo Casaca (PSE) aan de Commissie

(19 april 2001)

Betreft: Naleving mededingingsregels scheepvaart- en havenoperaties in de Autonome regio Madeira

De Vereniging voor koophandel en industrie van Madeira heeft een breed opgezette vergelijkende studie op regionaal, nationaal en communautair vlak verricht betreffende de kosten van scheepvaart- en havenoperaties in de Autonome regio Madeira. Deze studie heeft in de regionale en nationale pers grote opschudding veroorzaakt.

In de studie wordt geconcludeerd dat de havenkosten in Funchal vele malen hoger liggen dan in de overige in beschouwing genomen havens, alhoewel in tegenstelling tot de andere havens het havenbestuur van Funchal de exploitatie van de haven, zonder openbare aanbesteding, gratis overlaat aan de particuliere onderneming OPM.

Economische actoren van het eiland Porto Santo hebben mij inmiddels meegedeeld dat een van de wezenlijke voorwaarden in de nationale wetgeving inzake de beperking van de toegang tot de openbare scheepvaartdiensten in deze regio, namelijk het waarborgen van gelijke kosten voor vervoer tussen het vasteland en om het even welk eiland van het archipel (artikel 6, sub e) van wet nr. 194/98 van 10 juli 1998(1)), niet wordt nageleefd, waardoor dit kleine, tot de archipel Madeira behorende eiland schade ondervindt.

Tegen deze achtergrond wordt de Commissie verzocht het volgende mede te delen:

1. In hoeverre heeft de Commissie voldaan aan haar verantwoordelijkheid als hoedster van de Verdragen bij het toezicht op de naleving van de mededingingsregels ten aanzien van de scheepvaart- en havenoperaties in de Autonome regio Madeira?

2. Welke stappen denkt de Commissie te ondernemen met het oog op de uitkomst van voornoemde studie en gezien het feit dat de bepalingen inzake openbare diensten in de archipel Madeira niet worden geëerbiedigd?

(1) Diário da República, I serie A, nr. 157 van 10.7.1998.

Antwoord van de heer Monti namens de Commissie

(8 juni 2001)

De verlening van exclusieve rechten zoals de exploitatie van een haven is als zodanig niet onverenigbaar met de mededingingsregels van het EG-Verdrag. De verlening van een dergelijk recht (d.i. het structurele besluit) vormt slechts een inbreuk op deze regels indien daardoor een situatie ontstaat waarin de onderneming in kwestie noodzakelijkerwijs misbruik maakt van haar machtspositie of ertoe wordt aangezet dat te doen.

In de door het geachte parlementslid beschreven situatie zijn er geen aanwijzingen dat een dergelijke situatie is gecreëerd.

Indien de exploitatie van deze haven gebaseerd is op een concessieovereenkomst voor dienstverlening, dient de overheid voorts deze concessie te verlenen overeenkomstig de toepasselijke regels en beginselen van het Verdrag, met name gelijke behandeling, niet-discriminatie, transparantie en evenredigheid. Deze regels zijn nader uiteengezet in een interpretatieve mededeling van de Commissie over concessieovereenkomsten in het communautaire recht(1).

In deze zaak heeft de Commissie geen aanwijzingen dat inbreuk is gemaakt op deze regels en beginselen.

Waar het om het gedrag gaat, kunnen door een onderneming met een machtspositie gevraagde buitensporige prijzen in principe een inbreuk op de mededingingsregels vormen. Uitsluitend het feit dat de prijzen in één haven hoger zijn dan in andere havens, wijst op zichzelf uiteraard niet op buitensporige prijzen.

Uit de door het geachte parlementslid verstrekte informatie zou kunnen worden opgemaakt dat nationale rechtbanken of concurrentieautoriteiten in een veel betere positie verkeren om de beschreven situatie te onderzoeken, vooral omdat de criteria inzake gelijke behandeling van de havens op het Portugese vasteland en de havens op de eilanden, zoals het geachte parlementslid zelf opmerkt, afkomstig zijn uit de nationale wetgeving. Het is derhalve in de eerste plaats de taak van de nationale autoriteiten en rechtbanken om toe te zien op de naleving van de regelingen in kwestie.

Ten slotte deelt de Commissie het geachte parlementslid mee dat zij onlangs een voorstel voor een richtlijn van het Europees Parlement en de Raad inzake toegang tot de markt voor havendiensten(2) heeft goedgekeurd.

In het kort heeft dat voorstel ten doel duidelijke regels en open en transparante procedures vast te stellen voor de toegang tot de verlening van havendiensten, waarbij tegelijkertijd de individuele kenmerken van elke haven in aanmerking worden genomen.

Hiervan worden een verbetering van de kwaliteit van de havendiensten en een daling van de prijzen ten gevolge van de verhoogde concurrentie verwacht.

(1) PB C 121 van 29.4.2000.

(2) COM(2001) 35 def.