NL Publicatieblad van de Europese Unie CE 88/36

(2004/C 88 E/0039)

SCHRIFTELIJKE VRAAG E-1559/03

van Claude Moraes (PSE) aan de Commissie

(7 mei 2003)

Betreft: Toestand in Somalië

Kan de Commissie meedelen wat zij denkt van de huidige politieke situatie in Somalië?

Kan de Commissie de meest recente gegevens verstrekken over haar steun aan en de handel met Somalië?

Antwoord van de heer Nielson namens de Commissie

(1 juli 2003)

Het proces van nationale verzoening dat in Mbagathi, Kenia, onder auspiciën van de Intergouvernementele Ontwikkelingsautoriteit (IGAD) en met de steun van de Unie en van de internationale gemeenschap plaatsvindt, komt in een cruciale fase. Het is mogelijk dat de besprekingen binnenkort resulteren in de goedkeuring van een ontwerphandvest en de opstelling van een actieplan voor een interimperiode na de conferentie, waarin o.a. nationale regeringsstructuren moeten worden opgezet. Aangezien het land evenwel de voorbije twaalf jaar uiteengevallen is in een lappendeken van streken onder leiding van diverse clans, blijft de politieke toekomst van Somalië onzeker.

Mogelijke oplossingen voor Somalië zullen afhangen van een combinatie van elementen:

— de capaciteit van de Somalische betrokkenen, inclusief de verdeelde Hawye- en Darodclans, die tegenstrijdige politieke strekkingen als de Nationale Overgangsregering (TNG) en de Somalische Raad voor herstel en verzoening (SRRC) aanhangen, om hun talrijke geschilpunten bij te leggen;

— de verbintenis van de leiders van de regio's om hun politieke invloed in Somalië aan te wenden voor vrede en verzoening;

— adequaat toezicht van de internationale gemeenschap op de toepassing van de huidige overeenkomst betreffende het staken van de vijandelijkheden, en op de inachtneming van de resoluties van de Veiligheidsraad van de Verenigde Naties tot instelling van een wapenembargo voor Somalië. Voorts is overeengekomen dat als de Somaliërs tot een oplossing komen, de internationale gemeenschap onmiddellijk financiële, technische en politieke steun zal bieden.

De Unie heeft herhaaldelijk haar steun toegezegd aan het IGAD-vredesinitiatief voor Somalië en heeft zich er meer dan eens toe verbonden bij te dragen tot de ontwikkeling van dit land. De politieke lijn die de EU voor Somalië volgt, is bepaald in de conclusies van de Raad Algemene Zaken van juli 2002.

De meest opvallende afwezige op de conferentie van Mbagathi is Somaliland, dat zich in 1991 eenzijdig onafhankelijk heeft verklaard en erin geslaagd is eigen instellingen op te richten en relatieve stabiliteit in het gebied te creëren.

Ondanks de moeilijke situatie is de Gemeenschap steeds met Somalië blijven samenwerken. In december 2001 heeft de Gezamenlijke Raad Europese Unie — Afrika, het Caribisch Gebied en de Stille Oceaan (EU-ACS) besloten dit land voor de periode 2002-2007 bijzondere steun uit het Europees Ontwikkelingsfonds (EOF) toe te kennen ten bedrage van 199 miljoen euro. Naast dit bedrag kan Somalië rekenen op de jaarlijkse bijdragen uit de begroting van de Commissie, met name op humanitaire steun (6 miljoen euro in 2003).

Op basis van het besluit van de EU-ACS-Raad heeft de Commissie in juni 2002 een eerste programma (50 miljoen euro) goedgekeurd, dat nu wordt uitgevoerd. Momenteel wordt ook een nieuw herstelprogramma geëvealueerd (voor een bedrag van naar raming 75-100 miljoen euro), dat tegen eind 2003 ter goedkeuring aan de Commissie zou moeten worden voorgelegd.

De huidige communautaire samenwerking in Somalië is omschreven in het document „Strategy for the Implementation of Special Aid to Somalië” (april 2002) (1). Gezien de Somalische context zijn flexibiliteit, strikte neutraliteit en lokale contacten de sleutelelementen voor de communautaire bijstandsverlening geweest. De programma's van de Gemeenschap zijn gebaseerd op de aanpak van het „vredesdividend” en impliceren een multisectoraal optreden waarbij het hele spectrum van humanitaire hulp over rehabilitatiesteun tot ontwikkelingshulp zijn plaats krijgt. Gelet op de aanpak van het „vredesdividend” en de voorrang die aan lokale contacten wordt gegeven, wordt de bijstandsverlening van de Gemeenschap grotendeels uitgevoerd door Europese niet-gouvernementele organisaties (NGO's) en door de bureaus van de Verenigde Naties (VN).

Gezien de huidige omstandigheden wordt tussen Somalië en de Unie praktisch geen handel gedreven.

(1) http://europa.eu.int/comm/development/body/csp_rsp/csp_en.cfm