SCHRIFTELIJKE VRAAG E-0194/03

van Theresa Villiers (PPE-DE) aan de Commissie

(31 januari 2003)

Betreft: Octrooien op software

1. Heeft de Commissie een volledig onderzoek verricht betreffende de economische gevolgen van octrooien op software voor de software-industrie, met inachtneming van soortgelijke programma's in de Verenigde Staten en Japan? Zo ja, wat waren daarvan de bevindingen, en zo nee, waarom niet?

2. Is de Commissie van plan voor een aantal organisaties, zoals liefdadigheidsinstellingen en scholen, die steeds afhankelijker zijn geworden van gratis software, vrijstellingen in te voeren?

3. Hoe is de Commissie van plan om in de richtlijn de belangen te beschermen van KMO's die werkzaam zijn in de IT-sector?

4. Heeft de Commissie plannen om bepaalde software-algritmen uit te sluiten van de toepassing van de richtlijn betreffende octrooien op software?

Antwoord van de heer Bolkestein namens de Commissie

(7 maart 2003)

In de toelichting bij het voorstel van de Commissie voor een Richtlijn betreffende de octrooieerbaarheid van in computers geïmplementeerde uitvindingen(1) wordt naar verscheidene studies verwezen, waarvan twee op initiatief van de Commissie zelf zijn uitgevoerd. Bij de opstelling van het voorstel is rekening gehouden met deze studies. Meestal wordt vergeleken met het model van de Verenigde Staten, omdat zij de grootste vrijheid toestaan bij het octrooieren van computerprogramma's. In Europa daarentegen is het octrooieren van computerprogramma's als zodanig momenteel niet toegestaan; er worden alleen octrooien verleend voor uitvindingen die gebruik maken van computerprogramma's voorzover deze een inventieve technische bijdrage leveren. De situatie in Japan houdt het midden tussen het Amerikaanse en het Europese model.

Uit de studies konden geen eensluidende conclusies worden getrokken. Het Amerikaanse model bleek zowel positieve als negatieve gevolgen te hebben en het is moeilijk te beoordelen welke het belangrijkst zijn. De studies vonden evenmin aanwijzingen dat het Europese model aanleiding geeft tot problemen en met name dat de Europese onafhankelijke softwareontwikkelaars te zeer worden benadeeld, althans tot nu toe.

In het licht van deze situatie heeft de Commissie besloten dat het niet gerechtvaardigd is de bestaande praktijken grondig te wijzigen. Het voorstel voor een richtlijn is dan ook niet zozeer gericht op een wijziging van de wetgeving, maar op de harmonisering ervan, waarbij het wetgevende kader voor deze uitvindingen zal worden verduidelijkt. De octrooieerbaarheid zal niet worden uitgebreid tot computerprogramma's als zodanig, in tegenstelling tot het Amerikaanse model; dit wordt bevestigd door het feit dat octrooiconclusies voor softwareproducten zijn uitgesloten van de mogelijke vorm van de conclusies.

De richtlijn bevat geen enkele bepaling die scholen of liefdadigheidsorganisaties de mogelijkheid ontneemt om verder gebruik te maken van alle voorzieningen die hen momenteel gratis ter beschikking worden gesteld. Bovendien strekken de octrooiwetten van de lidstaten (die van toepassing blijven) zich in het algemeen niet uit tot handelingen die in de particuliere sfeer en voor niet-commerciële doeleinden worden verricht. Het ligt niet in de bedoeling van de Commissie verandering te brengen in deze situatie.

Gezien de aard en de werkingssfeer van het voorstel is het niet doenbaar te voorzien in uitdrukkelijke maatregelen om het midden- en kleinbedrijf (MKB) anders te behandelen. Niettemin zouden dergelijke entiteiten profijt moeten trekken van de grotere rechtszekerheid die uit de door de richtlijn tot stand gebrachte harmonisering zal voortvloeien. Het toezicht dat de Commissie krachtens artikel 7 van het voorstel moet houden, zal eventuele specifieke problemen voor het MKB aan het licht brengen. Softwareontwikkelaars van welke omvang dan ook hebben baat bij de bepaling van de richtlijn waarbij de uitzonderingen betreffende decompilatie en compatibiliteit van Richtlijn 91/250/EEG van 14 mei 1991 betreffende de auteursrechtelijke rechtsbescherming van computerprogramma's(2), worden gevrijwaard.

Momenteel zijn uitvindingen die gebruik maken van algoritmen octrooieerbaar voorzover ze betrekking hebben op de oplossing van een technisch probleem. Een octrooi voor een uitvinding die gebruik maakt van een algoritme omvat het gebruik van het algoritme voor het in de octrooiconclusie omschreven doel, maar monopoliseert niet het algoritme zelf of het gebruik ervan in een andere context. De voorgestelde richtlijn brengt geen verandering in deze situatie.

(1) PB C 151 E van 25.6.2002.

(2) PB L 122 van 17.5.1991.