NL Publicatieblad van de Europese Unie CE 78/582

(2004/C 78 E/0616)

SCHRIFTELIJKE VRAAG P-3547/03

van Paulo Casaca (PSE) aan de Commissie

(24 november 2003)

Betreft: Voortdurende en straffeloze olievervuiling voor de Portugese kusten

Het hele jaar door worden de Portugese kusten — zowel op het continent als op de Azoren — regelmatig geconfronteerd met het troosteloze scenario van vervuiling door aangespoelde olie afkomstig van olietankers die op hun tocht door de Exclusieve Economische Zone van Portugal hun tanks spoelen.

De krant „Diário de Naticias” van 19 november citeert de Portugese kustwachtautoriteiten volgens welke iedere maand 15 schepen hun tanks met resten van olie en afgeleide producten langs de Portugese kusten zouden schoonmaken.

In het zelfde artikel worden een aantal redenen en omstandigheden uiteengezet die verklaren waarom een en ander ongestraft kan blijven:

1. Het is bijna onbegonnen werk om te bewijzen dat de geloosde vloeistof dezelfde is als de inhoud van de tanks van het schip.

2. De autoriteiten van de haven waar de schepen aanleggen nadat zij hun tanks hebben gespoeld zijn niet altijd coöperatief bij tests.

3. Indien een reder een proces wint, kan dit de Portugese staat tienduizenden euro's kosten.

Citeren we tot slot de woordvoerder van de staf van de zeemacht: „de zee is vrij en gereguleerd door het internationale zeerecht. Zelfs indien wij eigen wetten zouden uitvaardigen om onze kusten te beschermen, zouden deze toch geen effect sorteren.”„Wij kunnen alleen maatregelen nemen als ze tot doel hebben een ramp te vermijden.”

Gaat de Commissie ermee akkoord dat alle communautaire maatregelen die zijn genomen om dit soort misdrijven te voorkomen volstrekt nutteloos zijn? Wat moet er volgens de Commissie worden gedaan om te vermijden dat deze misdrijven dag na dag ongestraft blijven voortduren?

Antwoord van mevrouw de Palacio namens de Commissie

(15 december 2003)

Elke lidstaat beschikt op dit gebied al over een scala aan min of meer repressieve wetsinstrumenten. De nationale wetgevingen vormen voor een deel een afspiegeling van de bepalingen van de van toepassing zijnde internationale verdragen. Dit geldt met name voor het verdrag van Montego Bay inzake het recht van de zee (1982) en het Marpol-verdrag ter voorkoming van verontreiniging door schepen (1973-1978).

Naar aanleiding van de ramp met de Prestige in november 2002 hebben de communautaire instellingen een aantal doelstellingen vastgelegd. Een daarvan houdt in dat er een systeem van sancties wordt opgezet, met inbegrip van strafrechtelijke sancties voor milieumisdrijven zoals opzettelijke illegale lozingen (schoonspoelen van de tanks) en, in bepaalde gevallen, onopzettelijke lozingen.

De Commissie heeft op 5 maart 2003 een voorstel ingediend voor een richtlijn van het Parlement en de Raad inzake verontreiniging vanaf schepen en invoering van sancties, inclusief strafrechtelijke sancties, voor milieumisdrijven.

Met dit voorstel streeft de Commissie hoofdzakelijk vier doelstellingen na:

— Zij wil in het Gemeenschapsrecht vastleggen wat illegale lozingen van verontreinigende stoffen op zee zijn. Zij neemt daarbij de definities van Marpol letterlijk over.

— Zij wil er borg voor staan dat degenen die voor deze illegale lozingen verantwoordelijk zijn, worden vervolgd en dat hun sancties worden opgelegd, met inbegrip van strafrechtelijke sancties, conform de nationale wetgeving, indien van toepassing.

— Zij wil een lijst opstellen van alle partijen die verantwoordelijk moeten kunnen worden gesteld: niet alleen kapiteins en reders, maar ook bevrachters, classificatiebureaus, enzovoort.

— Zij wil de omstandigheden vastleggen waarin elk van deze partijen aansprakelijk kan worden gesteld. Wat lozingen betreft die op volle zee en in exclusieve economische zones plaatsvinden, is de Commissie gebonden aan de bepalingen van Marpol. Bij lozingen in territoriale wateren kan zij Marpol echter conform het verdrag inzake het recht van de zee van 1982 voor de Unie buiten werking stellen, een strengere lijn volgen en ervoor zorgen dat de betrokkenen aansprakelijk kunnen worden gesteld zodra er sprake is van grove nalatigheid.

In dit voorstel voor een richtlijn wordt bovendien ingegaan op de bewijsvoering die noodzakelijk is om natuurlijke personen of rechtspersonen die voor een (al dan niet opzettelijke) illegale lozing verantwoordelijk zijn, te kunnen straffen. De Commissie verzoekt de lidstaten dan ook te werken aan het opstellen van „betrouwbare methoden voor het traceren van verontreinigende stoffen in zee tot een bepaald schip”. Er worden momenteel talrijke methoden ontwikkeld, zoals specifieke boordapparatuur die het mogelijk maakt illegale stoffen welke in de lozingen van schepen op zee kunnen voorkomen automatisch te registreren.

De Commissie hecht groot belang aan dit voorstel en rekent op de vastberaden steun van de Raad en het Parlement, die zich momenteel met de tekst van het voorstel bezighouden.