SCHRIFTELIJKE VRAAG E-3619/01

van Charles Tannock (PPE-DE) aan de Commissie

(8 januari 2002)

Betreft: Toetredingsonderhandelingen

Kan de Europese Commissie bevestigen, in antwoord op gegronde bezorgdheid van een aantal lidstaten, en meer in het bijzonder Duitsland en Oostenrijk, dat ze in haar onderhandelingen met de kandidaat-lidstaten uitgaat van een overgangsperiode van zeven jaar voor het vrij verkeer van arbeidskrachten van de kandidaat-lidstaten naar de huidige lidstaten?

Ziet ze ook in dat een aantal landen, o.a. Polen, terecht bezorgd zijn over de verkoop van grond, en zo ja, denkt ze dat die twee vormen van bezorgdheid de grondslag voor wederzijdse overeenkomsten met een looptijd van niet meer dan zeven jaar moeten vormen, en dat het de individuele landen moet vrijstaan om de overgangsperiodes in gemeenschappelijk overleg te verkorten?

Antwoord van de heer Verheugen namens de Commissie

(7 februari 2002)

De Commissie wenst eraan te herinneren dat haar rol bij de Toetredingsonderhandelingen beperkt is tot het voorbereiden van het standpunt van de Unie met het oog op latere goedkeuring door de lidstaten. Daarom zijn het ook de lidstaten die met de kandidaat-lidstaten onderhandelen. De Commissie kan echter bevestigen dat de onderhandelingen door de lidstaten worden gevoerd op basis van een overgangsregeling van zeven jaar voor het vrije verkeer van werknemers, waarvan de belangrijkste elementen hieronder worden toegelicht.

Gedurende de eerste twee jaar passen alle huidige lidstaten nationale maatregelen toe op de nieuwe lidstaten. Na afloop van deze periode wordt onderzocht of het acquis moet worden toegepast. De overgangsperiode moet na vijf jaar aflopen doch kan met twee jaar worden verlengd indien zich op de arbeidsmarkt van de huidige betrokken lidstaat ernstige verstoringen voordoen of dreigen voor te doen. Daarnaast kunnen de lidstaten tot aan het einde van het zevende jaar vrijwaringsmaatregelen nemen.

De overgangsregeling omvat ook een aantal andere belangrijke aspecten zoals een standstill-clausule, de voorkeur voor onderdanen van de kandidaat-lidstaten boven arbeidskrachten van buiten de Gemeenschap, een verklaring van de lidstaten dat zij in het kader van de nationale wetgeving de toegang tot de arbeidsmarkt zullen trachten te vergroten en het recht van Oostenrijk en Duitsland om in specifieke gevoelige dienstensectoren flankerende nationale maatregelen te nemen.

De Unie heeft geen overgangsperiode gevraagd voor Malta en Cyprus. Voor alle andere landen waarmee op dit ogenblik onderhandelingen worden gevoerd wordt echter een gemeenschappelijke aanpak voorgesteld. Op grond daarvan is het hoofdstuk over het vrije verkeer van personen voorlopig afgesloten met Tsjechië, Hongarije, Polen, Slovenië, Letland, Litouwen en Slowakije.

Wat de aankoop van grond betreft, heeft de Commissie de politieke gevoeligheid ingezien van met name de aankoop van landbouwgrond in bepaalde kandidaat-lidstaten. Aan Hongarije, Tsjechië, Slovakije en Bulgarije is voor de aankoop van landbouwgrond een overgangsperiode van zeven jaar toegestaan met een herziening na drie jaar. De drie Baltische Staten, Slovenië, Cyprus en Malta hebben geen onderhandelingen gevoerd over overgangsregelingen voor landbouwgrond terwijl met Polen en Roemenië onderhandelingen aan de gang zijn. Er is bijzondere aandacht besteed aan zelfstandige boeren uit de lidstaten die in de kandidaat-lidstaat verblijven en die in beginsel vanaf de datum van toetreding landbouwgrond kunnen kopen. Niets belet de kandidaat-lidstaten om de overgangsperiode te verkorten of ervan af te zien.

Over elk hoofdstuk afzonderlijk worden onderhandelingen gevoerd en de overgangsregelingen zijn slechts de weerspiegeling van de bezorgdheid van elk der partijen voor elk hoofdstuk afzonderlijk. Er is daarom geen wederkerigheid tussen de regelingen die zijn getroffen voor het vrije verkeer van personen en het vrije verkeer van kapitaal. De duur van de overgangsmaatregelen in het kader van bepaalde hoofdstukken hangt bovendien af van de specifieke kenmerken van elk geval en kan van land tot land verschillen.