SCHRIFTELIJKE VRAAG E-0840/02

van Caroline Jackson (PPE-DE) aan de Commissie

(26 maart 2002)

Betreft: Artikel 151 van het EG-Verdrag en cultureel erfgoed betrekkingen met derde landen

Overeenkomstig artikel 151, lid 2 van het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap kan op het niveau van de EU actie worden ondernomen met het oog op de instandhouding en bescherming van cultureel erfgoed van Europees belang.

Een zeer groot aantal archeologische vindplaatsen en klassieke monumenten die een belangrijk onderdeel van het Europees cultureel erfgoed vormen, bevinden zich in landen die door associatie- en andere overeenkomsten met de EU zijn verbonden.

Voert de Commissie een beleid betreffende de instandhouding van belangrijke overblijfselen en ruïnes zoals bijvoorbeeld die van Griekse en Romeinse steden in het Middellandse Zeegebied?

Veel relevante overblijfselen van de antieke wereld zijn vernietigd door de uitbreiding van de moderne landbouw en de economische ontwikkeling. Zo is bijvoorbeeld een groot deel van de stad Zeugma in het jaar 300 voor Christus gesticht door een opvolger van Alexander de Grote onlangs vernietigd door de bouw van de Birecik-dam in de Eufraat in Turkije. Kort voor de inundatie is een reeks opmerkelijke Romeinse mozaïeken ontdekt waarvan slechts een deel kon worden gered.

Is de Commissie niet van mening dat de EU in dergelijke gevallen verplicht is in te grijpen en de middelen beschikbaar te stellen om te redden wat er te redden valt? Bevatten de overeenkomsten tussen de EU en de mediterrane landen en andere landen waarmee zij nauwe banden onderhoudt bepalingen die als basis zouden kunnen dienen voor hulp aan de openbare autoriteiten? Hierbij zou kunnen worden gedacht aan technische en financiële steun voor onderzoek naar het cultureel erfgoed en de voorbereiding van economische en sociale ontwikkelingsplannen die tot de bescherming hiervan kunnen bijdragen. Over welke mogelijkheden beschikt de Commissie om te kunnen voldoen aan verzoeken van haar partners ter zake?

Gecombineerd Antwoordvan van mevrouw Reding namens de Commissieop de schritftelijke vragen E-0837/02, E-0839/02, E-0840/02 en E-0841/02

(18 juni 2002)

Artikel 151 van het EG-Verdrag bepaalt dat de Gemeenschap de bevoegdheid heeft om de culturele samenwerking tussen de lidstaten aan te moedigen en zo nodig hun activiteiten op bepaalde gebieden te ondersteunen en aan te vullen, met inbegrip van de instandhouding en bescherming van het cultureel erfgoed van Europees belang. Deze doelstelling wordt door het kaderprogramma Cultuur 2000 ten behoeve van de culturele samenwerking in Europa nagestreefd.

In deze context steunt de Commissie initiatieven in de culturele sector, met inbegrip van de bescherming, het behoud en de valorisatie van het cultureel erfgoed in het kader van en overeenkomstig de selectiecriteria van het kaderprogramma Cultuur 2000 dat het enige instrument voor financiering en planning voor de culturele samenwerking van de Unie voor de periode 2000-2004 is. De Gemeenschap heeft niet de bevoegdheid om buiten de bestaande programma's en initiatieven steun te verlenen om het erfgoed van de lidstaten of van in aanmerking komende derde landen (drie landen van de Europese Economische Ruimte/Europese Vrijhandelsassociatie (EER/EVA) en de landen van Midden- en Oost-Europa waarvan de associatieraden specifieke besluiten hebben genomen die het hen mogelijk maakten deel te nemen aan het programma) te beschermen. Bovendien vallen de beschermingsstelsels overeenkomstig het subsidiariteitsbeginsel uitsluitend onder de bevoegdheid van de lidstaten. Het geachte parlementslid kan nadere informatie vinden op de site http://europa.eu.int/comm/culture/eac/index_en.html.

Het programma Cultuur 2000 staat open voor een gezamenlijke actie met de internationale organisaties die bevoegd zijn op het gebied van cultuur, zoals Unesco en de Raad van Europa, op basis van gemeenschappelijke financiële bijdragen en met inachtneming van de regels die eigen zijn aan elke instelling of organisatie, voor de verwezenlijking van de culturele acties en evenementen waarin het programma voorziet. Deze gezamenlijke acties (bijvoorbeeld de Europese dagen van het erfgoed) stoelen op een briefwisseling(1) tussen de Commissie en de Raad van Europa en de Unesco.

Wat de Europese Stichting voor Wetenschappen, Icomos en de andere door het geachte parlementslid genoemde instellingen en organisaties betreft, steunt de Commissie samenwerkingsinitiatieven in de culturele sector, met inbegrip van de bescherming, het behoud en de valorisatie van het cultureel erfgoed in het kader van en overeenkomstig de selectiecriteria van het programma Cultuur 2000. In deze context wijst de Commissie het geachte parlementslid op het feit dat een aanbesteding voor de projecten voor het jaar 2003 tijdens het tweede kwartaal van 2002 wordt gepubliceerd in het Publicatieblad van de Europese Gemeenschappen.

Bovendien vestigt de Commissie de aandacht van het geachte parlementslid op het feit dat in het kader van het programma Cultuur 2000 in de aanbesteding voor 2004 prioriteit wordt toegekend aan het cultureel erfgoed. Deze sector omvat het roerend erfgoed, het immaterieel erfgoed, de historische archieven en bibliotheken, het archeologisch erfgoed, het subacquatisch erfgoed, culturele lokaties en cultuurlandschappen.

In het vijfde kaderprogramma voor onderzoek en technologische ontwikkeling (1998-2002) heeft de sleutelactie De stad van morgen en het culturele erfgoed onderzoekprojecten op het gebied van het behoud, de bescherming en de verbetering van het Europees cultureel erfgoed gesteund. De informatie over de door de Commissie gesteunde projecten is te vinden op de website http://www.cordis.lu/eesd/ka4/library.htm.

Wat de banden tussen het Europees niveau en de op nationaal niveau en met de internationale organisaties uitgevoerde activiteiten betreft, bepaalt het ontwerp van het zesde kaderprogramma (2002-2006), en meer in het bijzonder het specifieke programma genaamd Integratie en versterking van de Europese onderzoekruimte dat de samenwerking en de coördinatie van de op nationaal of regionaal niveau uitgevoerde onderzoeksactiviteiten moeten worden gesteund: daarom kunnen de deelnemers zowel bestaan uit nationale entiteiten zoals de verschillende publieke of particuliere onderzoekorganisaties als uit andere instellingen die op Europees niveau werkzaam zijn zoals de Europese Stichting voor Wetenschappen.

(1) De samenwerking tussen de Unesco en de EG is gebaseerd op een eerste briefwisseling in september 1964, aangevuld met een nieuwe briefwisseling in december 1972 en de ondertekening in februari 1996 van een overeenkomst betreffende de samenwerkingsmodaliteiten tussen de Europese Commissie en de Unesco.