NL Publicatieblad van de Europese Unie CE 88/220

(2004/C 88 E/0225)

SCHRIFTELIJKE VRAAG E-0784/04

van Proinsias De Rossa (PSE) aan de Commissie

(11 maart 2004)

Betreft: Gezinshereniging

Kan de Commissie mededelen of zij de gevolgen controleert van het recente besluit van de Ierse regering inzake het afschaffen van het automatische recht op gezinshereniging aan ouders van minderjarige Ierse of EU burgers die proberen om zich in Ierland bij andere familieleden te voegen?

Heeft de Commissie contact opgenomen met de Ierse regering betreffende de noodzaak om een coherent systeem in te voeren voor de aanvragen voor gezinshereniging door ouders van Ierse/EU burgers en onderdanen van derde landen die geen vluchteling zijn en legaal in Ierland verblijven? Is de Commissie ook van mening dat het een gebrek aan respect voor de internationale bepalingen inzake mensenrechten inhoudt als onderdanen van derde landen, die legaal in de EU verblijven, zich niet mogen herenigen met hun families?

Antwoord van de heer Vitorino namens de Commissie

(22 april 2004)

De vraag van het geachte parlementslid is gericht op gezinshereniging van onderdanen van derde landen die in Ierland verblijven, EU-burgers en eigen onderdanen.

Met de recente richtlijn inzake het recht op gezinshereniging die op 22 september 2003 is vastgesteld, wordt de gezinshereniging van onderdanen van derde landen geregeld en worden gemeenschappelijke regels vastgelegd inzake de toelating van gezinsleden. Deze richtlijn moet vóór eind 2005 worden omgezet in alle lidstaten, met uitzondering van Denemarken, Ierland en Groot-Brittannië, die op grond van hun respectieve protocollen niet deelnemen aan het gemeenschappelijke immigratiebeleid.

Ten aanzien van onderdanen van derde landen die gezinsleden zijn van EU-burgers, bepaalt het afgeleide Gemeenschapsrecht dat zij zich mogen voegen bij de burger van de Unie, indien deze of een werknemer is of over voldoende bestaansmiddelen beschikt om te voorkomen dat zij tijdens hun verblijf ten laste komen van het socialebijstandsstelsel van het gastland en deze bovendien over een verzekering beschikt die de ziektekosten volledig dekt. Enkel ten laste komende bloedverwanten van een EU-burger mogen zich bij hem voegen: hierbij kan worden verondersteld dat ouders gewoonlijk niet ten laste komen van hun minderjarige kinderen.

In zijn arrest van 17 september 2002 in de zaak C-413/99, Baumbast, R, bevestigt het Hof van Justitie echter het in zijn arrest van 11 juli 2002 in de zaak C-60/00, Carpenter, vastgelegde beginsel dat de bepalingen van het Gemeenschapsrecht inzake het vrije verkeer van personen moeten worden uitgelegd met inachtneming van het in artikel 8 van het Europees Verdrag tot bescherming van de rechten van de mens en de fundamentele vrijheden (EVRM) genoemde recht op eerbiediging van het gezinsleven. Deze eerbiediging maakt deel uit van de door het Gemeenschapsrecht erkende grondrechten.

Op basis van dit principe oordeelt het Hof van Justitie dat wanneer kinderen overeenkomstig artikel 12 van Verordening (EEG) nr. 1612/68 (1) een verblijfsrecht in een gastland genieten teneinde aldaar algemeen onderwijs te volgen, dit artikel, om het niet elk nuttig effect te ontnemen, aldus moet worden uitgelegd dat het de ouder die deze kinderen daadwerkelijk verzorgt, ongeacht zijn nationaliteit, toestaat bij hen te verblijven om de uitoefening van dat recht te vergemakkelijken, ondanks het feit dat de ouders inmiddels gescheiden zijn of dat de ouder die de hoedanigheid van burger van de Europese Unie bezit, niet langer migrerende werknemer is in het gastland.

Volgens deze rechtspraak heeft de ouder die de kinderen verzorgt, ongeacht zijn nationaliteit en zelfs indien hij geen economische activiteit in het gastland verricht, een verblijfsrecht zonder dat hij kan worden verplicht het bewijs te leveren dat hij over toereikende bestaansmiddelen en een ziektekostenverzekering beschikt, aangezien zijn verblijfsrecht gegrond is op artikel 12 van Verordening nr. 1612/68, dat zulke voorwaarden niet oplegt.

Een ander geval inzake het verblijfsrecht dat ouders kunnen ontlenen aan de situatie van hun kinderen, wordt onderzocht door het Hof van Justitie (zaak C-200/02 Chen). Het geval betreft het verblijfsrecht van de Chinese moeder van een Ierse baby. De Chinese moeder is in Ierland bevallen van een kind dat de Ierse nationaliteit heeft gekregen. Nadat de moeder zich naar het Verenigd Koninkrijk heeft begeven, heeft zich op het Gemeenschapsrecht beroepen voor de toekenning van een verblijfsrecht in deze lidstaat. Het Hof van Justitie moet zich uitspreken over de vraag of het minderjarige kind recht heeft op verblijf in het Verenigd Koninkrijk op basis van het Gemeenschapsrecht en of de moeder recht heeft op een verblijfsrecht voor het Verenigd Koninkrijk dankzij haar kind, ook al komt zij niet ten laste van het kind.

Ten slotte wordt de toelating van buitenlandse gezinsleden van eigen onderdanen die hun recht op vrij verkeer van personen niet hebben uitgeoefend, geregeld volgens het nationale recht van iedere lidstaat en valt deze toelating momenteel niet onder de wetgeving van de Europese Gemeenschap.

(1) Verordening (EEG) nr. 1612/68 van de Raad van 15 oktober 1968 betreffende het vrije verkeer van werknemers binnen de Gemeenschap, PB L 257 van 19.10.1968.