SCHRIFTELIJKE VRAAG P-4047/00

van Reinhold Messner (Verts/ALE) aan de Commissie

(20 december 2000)

Betreft: Verlenging van de concessie voor de exploitant van de autosnelweg Brescia-Padova en aanleg van de autosnelweg Valtrompia

Zonder openbare aanbesteding is in mei van dit jaar het contract tussen de exploitant van de autosnelweg Brescia-Padova en de ANAS (Azienda Nazionale Autonoma Strade), de Italiaanse overheidsinstantie die het wegennet beheert, met nog eens negen jaar verlengd (tot 2011).

Op basis van de zgn. richtlijn Ciampi-Costa(1) kunnen autosnelwegconcessies bij uitzondering verlengd worden, doch alleen om bestaande geschillen op te lossen (geen tariefaanpassingen, erkenning van de werken die zijn uitgevoerd voor de wereldkampioenschappen in 1990 en de viering in 1992 van de vierhonderdste verjaardag van de ontdekking van Amerika door Columbus, andere eventuele geschillen waarover advies aan de procureur-generaal moet worden gevraagd). In het desbetreffende geval is de verlenging echter gemotiveerd met de aanleg van een nieuwe aansluiting op de autosnelweg, de zgn. autosnelweg Valtrompia. In werkelijkheid is dit een nieuwe autosnelweg van ongeveer 30 km. die Gardone Valtrompia zou verbinden met de autosnelweg Brescia-Padova. De exploitant heeft de onderneming Tecnital uit Verona reeds opdracht gegeven voor het uitvoeringsontwerp en heeft in haar financieel plan een investering van 550 miljard lire (284 miljoen) voorzien voor de aanleg van de nieuwe autosnelweg. Dit cijfer is echter te laag geraamd, indien men bedenkt dat de kosten van één kilometer autosnelweg momenteel ongeveer 25 à 30 miljard lire bedragen (12-15 miljoen), hetgeen doet twijfelen aan de juistheid van de kostenraming. De aanleg van de nieuwe autosnelweg wordt gerechtvaardigd met het argument dat de rijtijd verkort moet worden van de vrachtwagens die vracht vervoeren voor de industriebedrijven van de Valtrompia.

Is de Commissie niet van mening dat de verlenging van deze concessie in strijd is met de richtlijnen 92/50/EEG, 93/37/EEG en 89/440/EEG, aangezien er geen Europese openbare aanbesteding is gehouden voor de verlening van deze concessies(2)?

Is de Commissie van mening dat deze verlenging, die zonder openbare aanbesteding heeft plaatsgevonden middels een ruil van investeringen in de aanleg van een nieuwe autosnelweg, toelaatbaar is?

Is de Commissie niet van mening dat het toelaten van een dergelijk ruilbeleid tussen exploitanten en de overheid voor de aanleg van nieuwe autosnelwegvoorzieningen indruist tegen de prioritaire doelstelling van het herstellen van het evenwicht tussen het wegvervoer en het spoorwegvervoer in de Europese Unie?

(1) Zie richtlijn van de minister van Openbare Werken, in overeenstemming met de minister van Financiën, Begroting en Economische Programmering van 20.10.1998, protocol nr. 011790/Min. v. Financiën.

(2) Gepubliceerd in PB L 209 van 24.7.1992, PB L 199 van 9.8.1993 en PB L 268 van 15.9.1989.

Antwoord van de heer Bolkestein namens de Commissie

(8 februari 2001)

De vraag van het geachte parlementslid houdt verband met de toekenning van autosnelwegconcessies in de lidstaten. De Commissie heeft aan elke lidstaat gedetailleerde informatie gevraagd over hun situatie op dit gebied.

De Commissie bestudeert momenteel de informatie die haar door de Italiaanse overheid en de overheden van de andere lidstaten werd verstrekt zodat zij een coherent standpunt kan innemen ten aanzien van alle autosnelwegconcessies in de Gemeenschap, rekening houdend met de belangrijke economische en sociale gevolgen van dit dossier.

Tijdens een vergadering met de Italiaanse overheid op 18 december 2000 te Rome heeft de Commissie alle informatie gevraagd die zij nodig heeft om na te gaan of de openbare aanbestedingen voor de aanleg van de autosnelweg Valtrompia en voor de verlenging van de concessie voor de exploitant van de autosnelweg Brescia-Padova, waar het geachte parlementslid naar verwijst, verenigbaar zijn met het gemeenschapsrecht. Indien uit deze informatie blijkt dat de gevolgde procedures onverenigbaar zijn met het gemeenschapsrecht, zal de ingebrekestellingsprocedure van artikel 226 (ex-artikel 169) van het EG-Verdrag worden ingeleid.

Krachtens Richtlijn 1999/62/EG van het Europees Parlement en de Raad van 17 juni 1999 betreffende het in rekening brengen van het gebruik van bepaalde infrastructuurvoorzieningen aan zware vrachtvoertuigen(1) moeten de toltarieven beperkt blijven tot de kosten voor de aanleg, de exploitatie en de uitbreiding van het infrastructuurnet. Deze richtlijn belet de lidstaten niet een percentage van het gebruiks- of toltarief aan te wenden voor de bescherming van het milieu en de evenwichtige uitbreiding van de vervoersnetten, mits bovengenoemde beperking in acht wordt genomen. In het kader van de voorbereiding van een witboek over het communautaire vervoersbeleid, dat voor begin dit jaar was gepland, bestudeert de Commissie de maatregelen die het mogelijk maken om het evenwicht tussen het wegvervoer en het spoorwegvervoer in de Gemeenschap te herstellen, met name door de regels inzake tolheffing en financiering van de infrastructuur te herzien. Deze maatregelen moeten voorzien in de mogelijkheid om, in gevallen waarin dit gerechtvaardigd is, de inkomsten uit tolheffing op wegvervoer te gebruiken voor de ontwikkeling van alternatieven via het spoor.

Anderzijds zij er op gewezen dat, als een staatsinstelling bij de verlenging van een autosnelwegconcessie de eventueel toepasselijke communautaire regels inzake openbare aanbestedingen overtreedt en als de begunstigde onderneming de risico's en zelfs de werkelijke kosten waarmee een particuliere investeerder in een markteconomie zou worden geconfronteerd niet hoeft te dragen, eveneens moet worden nagegaan of de regels betreffende overheidssteun op het gebied van vervoer werden nageleefd.

(1) PB L 187 van 20.7.1999.