SCHRIFTELIJKE VRAAG E-0794/96 van Dominique Souchet (EDN) aan de Commissie (3 april 1996)

Betreft: WTO-Conferentie

Tijdens de komende Euro-Aziatische Top zal met name worden gewerkt aan de voorbereiding van de Wereldhandelsconferentie die in december 1996 in Singapur zal plaatsvinden.

Op verzoek van de Aziatische landen zal hierbij slechts kort worden gesproken over de sociale clausule. Commissaris Brittan heeft onlangs verklaard dat het hem wenselijk leek het debat over de eerbiediging van de sociale clausules nieuw leven in te blazen zonder de Aziatische landen al te zeer tegen de haren in te strijken door hun een "sociaal dictaat¨ op te leggen.

De heer Brittan verduidelijkte dat het niet in de bedoeling ligt van de Europese Unie om haar handelsbetrekkingen afhankelijk te stellen van de eerbiediging door de opkomende economieën van sociale minimumvoorwaarden, en "dat de lage lonen waarvan deze zich ontwikkelende landen terecht profiteren geen punt van discussie mogen vormen¨.

Hoe denkt de Commissie onder deze omstandigheden de strijd aan te binden met de oneerlijke concurrentie, die de toegang van onze industriële produkten tot de Aziatische markten bemoeilijkt?

Is het opzetten van een Europese databank om onze bedrijven inzicht te geven in de douanebelemmeringen die de Aziatische landen opwerpen en adviezen te verstrekken over hoe deze obstakels kunnen worden overwonnen, niet volstrekt ontoereikend, gezien de nijpende situatie van ons bedrijfsleven, waarin alleen al in de textiel- en kledingsector de komende dertien jaar 800.000 arbeidsplaatsen zullen verdwijnen indien geen actie wordt ondernomen?

Moet er niet veel vastberadener worden opgetreden om de eerlijke concurrentieverhoudingen te herstellen, door inhoudelijke onderhandelingen over de sociale clausules te eisen, efficiëntere Europese anti-dumpingsprocedures in te stellen en waar nodig aanvullende douanerechten in te voeren voor Aziatische produkten?

Antwoord van Sir Leon Brittan namens de Commissie (29 mei 1996)

De Commissie heeft in haar mededeling van 14 februari 1996 een markttoegangsstrategie voor de Europese Unie voorgesteld ((Doc. COM(96)53. )). Deze strategie voorziet niet alleen in de oprichting van een databank maar ook en vooral in een systematische aanpak waarbij de verschillende betrokken partijen hun acties coördineren in een streven de belemmeringen voor het handelsverkeer en de investeringen in derde landen weg te nemen.

Voor de tenuitvoerlegging van deze strategie is het uiteraard noodzakelijk dat de Gemeenschap haar multilaterale en bilaterale verplichtingen nakomt. Zoniet zou zij worden geconfronteerd met geschillenbeslechtingsprocedures die aanleiding kunnen geven tot verzoeken om compensatie en zelfs tot retorsiemaatregelen van haar partners, hetgeen bijzonder nadelige gevolgen zou hebben voor de uitvoer van de Gemeenschap en, zodoende, voor de werkgelegenheid.

Opgemerkt zij wat dit betreft dat het voorstel om telkens wanneer zulks noodzakelijk wordt geacht aanvullende douanerechten te heffen op Aziatische produkten van oorsprong uit de landen die lid zijn van de Wereldhandelsorganisatie (WTO), een inbreuk zou vormen op de bepalingen van artikel 1 van de GATT-Overeenkomst (Algemene Overeenkomst inzake Tarieven en Handel) die voorschrijven dat op het gebied van de douanerechten de clausule van de meest begunstigde natie moet worden toegepast. Deze redenering geldt eveneens ten aanzien van de landen waarmee de Gemeenschap uitsluitend verbonden is door middel van bilaterale overeenkomsten die op het beginsel van de meestbegunstigingsclausule gebaseerd zijn.

Voorts mag niet uit het oog worden verloren dat een concurrerende prijs die het resultaat is van lage lonen als zodanig geen dumping is in de zin van de communautaire wetgeving, die eveneens in overeenstemming dient te zijn met de WTO-overeenkomsten. De Commissie neemt de nodige maatregelen voor een slagvaardig gebruik van de anti-dumpinginstrumenten wanneer aan de voorwaarden voor de toepassing daarvan is voldaan.

De Commissie is van mening dat de discussie over het verband tussen de handel en de sociale clausules met alle betrokken landen in een multilateraal forum dient te worden gevoerd. Met het oog hierop heeft zij in haar vorengenoemde mededeling voorgesteld tijdens de Ministersconferentie van Singapore een werkgroep in het kader van de WTO op te richten die met deze taak wordt belast. Zij is van mening dat bij de gedachtenwisseling aandacht moet worden besteed aan een aantal basisnormen in verband met de vrijheid van vereniging en het recht op collectieve onderhandeling, het verbod op dwangarbeid, non-discriminatie bij de tewerkstelling en het afschaffen van kinderarbeid, zoals deze in de overeenkomsten van de internationale arbeidsorganisatie zijn omschreven. De Commissie heeft overigens duidelijk te kennen gegeven dat zij het comparatieve voordeel van de lage-loonkosten van de ontwikkelingslanden niet opnieuw ter discussie zal stellen. Een dergelijk aanpak zou de discussie op multilateraal niveau overigens alleen maar bemoeilijken.

Het beginsel dat de eerbiediging van de fundamentele sociale rechten dient te worden aangemoedigd, werd overigens reeds op intern niveau geconcretiseerd in het stelsel van algemene preferenties zoals dat in december 1994 door de Raad werd goedgekeurd.