SCHRIFTELIJKE VRAAG P-2842/97 van Johanna Maij-Weggen (PPE) aan de Commissie (1 september 1997)

Betreft: Landen en gebieden overzee (LGO)

Kan de Commissie aangeven hoe zij van plan is om aan de verplichtingen uit Deel IV van het EG-Verdrag, de daaruit voortvloeiende Associatieregeling alsmede de Verklaring in het Verdrag van Amsterdam waarin het doel van het LGO-Besluit wordt herhaald en aangescherpt, zal voldoen?

Kan de Commissie met het oog op de rijstmarkt haar handelingswijze ten opzichte van de LGO verklaren aangezien in het kader van de WTO de communautaire markt geopend moet worden terwijl door het nemen van vrijwaringsmaatregelen de Commissie de communautaire markt juist afschermt voor producten, met name rijst, uit LGO? Is de Commissie zo niet bezig de verplichtingen in het kader van de WTO af te wentelen op de LGO?

Kan de Commissie melden waarom het Achtste Europese Ontwikkelingsfonds nog niet is goedgekeurd? Is het waar dat de vrijkoming van de fondsen wordt vertraagd totdat de NA/Aruba met betrekking tot de rijstexport toegeeft aan de wensen van de Commissie? Vindt de Commissie niet dat medewerking op deze wijze op een oneerlijke en oneigenlijke wijze wordt afgedwongen door een oneigenlijke koppeling van handel en ontwikkeling? Weet de Commissie dat hierdoor belangrijke sociaal-economische programma's worden opgehouden zoals bijvoorbeeld het SAPNA (Social Action Plan Netherlands Antilles) en hoognodige reparatie van de (Emma) brug? Wat is hierop de reactie van de Commissie?

Weet de Commissie dat Antilliaanse ondernemingen nog extra beperkt worden in de export van rijst naar de Gemeenschap, aangezien de vereiste invoercertificaten slechts door een in een lidstaat gevestigde persoon of onderneming aangevraagd kunnen worden die zich tenminste 1 jaar lang actief in de rijsthandel bezigt? Welke verklaring heeft de Commissie voor deze discriminerende handelwijze?

Kan de Commissie melden waarom de jaarlijkse "partnershipmeeting¨ van de LGO is uitgesteld?

Antwoord van de heer Pinheiro namens de Commissie (10 oktober 1997)

De tenuitvoerlegging van het vierde deel van het EG-Verdrag betreffende de landen en gebieden overzee (LGO) heeft sinds 1957 regelmatig plaatsgevonden door zes achtereenvolgende vijfjarenbesluiten van de Raad, in 1964, 1970, 1976, 1981, 1986 en 1991. Het laatste voorstel van de Commissie, dat van 14 februari 1996 dateert en sinds die tijd bij de Raad in behandeling is, heeft betrekking op de tussentijdse herziening van Besluit 91/482/EG betreffende de associatie van de landen en gebieden overzee met de Europese Economische Gemeenschap ((PB L 263 van 19.9.1991 )).

De verklaring met betrekking tot de LGO die in de slotakte van het Verdrag van Amsterdam opgenomen moet worden betreft uitdrukkelijk de periode na 1 maart 2000. Tot dat moment zal de Commissie de betrekkingen met de LGO beheren zoals zij altijd heeft gedaan en daarbij de in deze verklaring genoemde doelstellingen voor ogen houden.

Wat de gevolgen van de Wereldhandelsorganisatie (WTO) voor de preferentiële, aan de LGO toegekende regeling betreft, met name voor rijst, meent de Commissie dat het risico bestaat dat de in het kader van de Uruguay-Ronde goedgekeurde tariefbeperkingen op termijn het belang van de op deze gebieden in de LGO gedane investeringen zal afnemen. Zij vormen één van de redenen om te twijfelen aan de duurzaamheid op lange termijn van de investeringen die de laatste jaren in sommige LGO, vooral in deze sector, zijn gedaan. De Commissie had de betrokken ondernemers herhaaldelijk overigens herhaaldelijk gewaarschuwd tegen deze risico's, die door een hoofdzakelijk speculatief karakter worden gekenmerkt en slechts een gering effect op het gebied van de duurzame ontwikkeling opleveren. De Commissie wijst er tenslotte op dat de voor rijst genomen vrijwaringsmaatregelen geen gevolgen hebben voor een productie van oorsprong uit de LGO, maar voor de export naar de Gemeenschap van rijst van oorsprong uit landen in Afrika, het Caraïbisch Gebied en de Stille Oceaan (ACS) die een - minimale - bewerking in de betrokken LGO heeft ondergaan. Bovendien hebben de door de Gemeenschap genomen vrijwaringsmaatregelen geen invloed op de tenuitvoerlegging van de voor dit product ten behoeve van de ACS-Staten gedane toezeggingen.

Het totale bedrag van het VIIIe Europees Ontwikkelingsfonds (EOF) LGO is sinds de Europese Raad van eind juni 1995 in Cannes bekend, maar de uitsplitsing ervan tussen instrumenten en tussen LGO van de verschillende lidstaten alsmede de methoden voor de tenuitvoerlegging ervan (in samenhang met op 4 november 1995 op Mauritius goedgekeurde methoden van het VIIIe EOF-ACS) zijn opgenomen in het voorstel van de Commissie van 14 februari 1996. Aangezien dit voorstel met algemene stemmen door de Raad moet worden goedgekeurd, zal het Geachte Parlementslid gemakkelijk begrijpen dat het, door de oppositie van één van de lidstaten tegen bepaalde elementen van dit voorstel, voor de andere lidstaten niet mogelijk was om de overige elementen ervan te aanvaarden.

Het is geenszins zo dat sommige LGO met betrekking tot de rijstexport moeten "toegeven aan de wensen van de Commissie¨, maar juist belangrijk dat er binnen de Gemeenschap overeenstemming wordt bereikt volgens de door het EG-Verdrag bepaalde unanimiteitsprocedures. De instanties van de Raad treden "door een oneigenlijke koppeling van handel en ontwikkeling¨ dus niet "op een oneerlijke en oneigenlijke wijze¨ op, maar streven ernaar een globaal besluit aan te nemen dat alle samenwerkingsgebieden EG-LGO omvat, waarvan de handelsregeling er één is.

De twee door het Geachte Parlementslid genoemde projecten worden geenszins door de afwezigheid van het VIIIe EOF vertraagd:

- Koningin Emma-brug: dit project zal volledig gefinancierd worden uit het 7e EOF, dat al heel lang beschikbaar is. De achterstand waarover het Geachte Parlementslid het heeft is een gevolg van het feit dat de eerste studie, die door de "Curacao port authority¨ aan een lokale consultant was toevertrouwd, geen aanbestedingsdocumenten heeft opgeleverd in de opmaak die door de aanbestedingsregels van het EOF wordt verlangd. Aangezien de lokale consultant het aanbod om de bestaande documenten te wijzigen heeft afgewezen, moest deze taak aan een andere firma worden toevertrouwd.

- Sociaal actieplan (SAPNA): al in het begin is met de lokale autoriteiten afgesproken dat dit project uit het 7e en het 8e EOF zou worden gefinancierd. Het bevindt zich nog steeds in de fase van studie en voorbereiding, een fase die tot eind 1997 loopt. Daarna volgt de instructiefase bij de Commissie en wordt het project aan het comité van het EOF voorgelegd.

Talloze andere LGO, met een heel wat lager ontwikkelingsniveau dan de Nederlandse Antillen, hebben daarentegen hun schenking uit het 7e EOF geheel opgebruikt en het ontbreken van het besluit over het 8e EOF betekent voor hen een ernstige lacune in de begeleiding van hun ontwikkelingsproces.

De voorwaarde, die genoemd wordt in artikel 2, lid 3, van Verordening (EG) nr. 1036/97 tot vaststelling van vrijwaringsmaatregelen ten aanzien van de invoer van rijst van oorsprong uit de landen en de gebieden overzee ((PB L 151 van 10.6.1997 )) dat "de aanvrager (van het invoercertificaat) een natuurlijk persoon of een rechtspersoon is die sedert ten minste 12 maanden een commerciële activiteit in de rijstsector uitoefent en die is geregistreerd in de lidstaat waar de aanvraag wordt ingediend¨ is bedoeld om het serieuze karakter van de handelaar te waarborgen en het risico van speculatie met invoercertificaten zoveel mogelijk te voorkomen. Dat is des te meer noodzakelijk indien men de in de vrijwaringsmaatregelen vastgestelde hoeveelheid in aanmerking neemt en de winst die de niet inning van douanerechten oplevert.

Er is nooit besloten dat de partnerschapsvergaderingen van de Commissie, de lidstaat en de LGO ieder jaar zouden plaatshebben. Er dient te worden opgemerkt dat de delegatie van de Commissie ter plaatse talloze bijeenkomsten met lokale autoriteiten en ondernemingen heeft gehad, dat Antilliaanse ondernemers talloze bezoeken aan Brussel hebben gebracht, dat er partnerschapsvergaderingen door de Commissie zijn georganiseerd alvorens vrijwaringsmaatregelen vast te stellen en dat er vooral op intensieve wijze gebruik is gemaakt van het partnerschapsproces van de Commissie, de lidstaat en de LGO, omdat de wekelijkse besprekingen in de Raad sinds ruim anderhalf jaar in aanwezigheid van de vertegenwoordiger van de Nederlandse Antillen zelf én de vertegenwoordiger van Nederland hebben plaatsgevonden, hetgeen het enige geval onder alle LGO's is.