SCHRIFTELIJKE VRAAG E-0201/03

van Emilio Menéndez del Valle (PSE) aan de Commissie

(3 februari 2003)

Betreft: Gewelddadig optreden van de politie van Gibraltar

Op 20 januari 2003 hielden actievoerders van Greenpeace in de baai van Algeciras, dat door Spanje als zijn grondgebied wordt beschouwd, een vreedzame demonstratie tegen de onder Maltese vlag varende enkelwandige olietanker Vemamagna.

Zoals bekend is de publieke opinie in Spanje, evenals in sommige andere Europese landen, zeer gevoelig voor dit soort onderwerpen, als gevolg van de ramp met de Prestige, maar ook omdat bovendien op 21 januari 2003 in genoemde baai van Algeciras een barkas met meer dan 1000 ton brandstof aan boord is gezonken.

Om deze reden was er dan ook grote journalistieke belangstelling voor de actie van Greenpeace. Verslaggevers van El País, El Mundo, Tele-5, Antena 3, RTVE, Canal Sur en Associated Press die hun werk kwamen doen, werden echter door de politie van Gibraltar met geweld verjaagd, aangehouden (in wateren die op zijn minst volkenrechtenlijk omstreden zijn) en de verslaggever van Tele-5 werd door een Gibraltarese politieman geslagen, aldus de voorpagina van El Mundo (21 januari 2003).

Afgezien van de onwil van de staat waarvan Gibraltar afhankelijk is om duidelijk te maken dat ook Gibraltar de communautaire richtlijnen inzake enkelwandige olietankers dient te respecteren, is het verbazingwekkend dat een van de beginselen of waarden die ons tot Europeanen maken de eerbiediging van het recht op vrije meningsuiting van de media op dusdanig flagrante wijze in Gibraltar is geschonden.

Is de Commissie voornemens zich tot de Raad te wenden een voor de hand liggende stap tijdens het lopende uitbreidingsproces opdat deze er omwille van de goede reputatie van de Unie bij de staat waarvan Gibraltar een kolonie vormt op aandringt dat diens regering voornoemd beginsel eerbiedigt en doet eerbiedigen?

Antwoord van de heer Vitorino namens de Commissie

(27 maart 2003)

De Commissie erkent dat de vrijheid van meningsuiting en van informatie grondrechten vormen die de Unie moet eerbiedigen overeenkomstig artikel 6 van het Verdrag betreffende de Europese Unie. Deze rechten zijn overigens opgenomen in artikel 11 van het Handvest van de grondrechten.

Deze rechten houden onder meer in dat journalisten hun beroep kunnen uitoefenen zonder daarbij gehinderd te worden door de overheid.

De Commissie beschikt op het gebied van de grondrechten niet over een algemene bevoegdheid die zou voortvloeien uit het Verdrag betreffende de Europese Unie en het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap. In geval van schending van de grondrechten kan de Commissie enkel optreden wanneer deze schending onder de werkingssfeer van het gemeenschapsrecht valt.

In het onderhavige geval zou deze eventuele schending in verband kunnen worden gebracht met de uitoefening door de journalisten van een recht waarover zij beschikken op grond van artikel 18 EG-Verdrag, en meer in het bijzonder het recht vrij op het grondgebied van de lidstaten te reizen en te verblijven.

Om de feitelijke toedracht van deze zaak te kunnen beoordelen, is de Commissie voornemens de betrokken lidstaat te vragen zijn standpunt uiteen te zetten over de door het geachte parlementslid aangehaalde feiten, alsmede over het gevolg dat daaraan is gegeven.

De Commissie zal het geachte parlementslid na ontvangst van de antwoorden van de Britse autoriteiten in kennis stellen van haar beoordeling van de situatie.