SCHRIFTELIJKE VRAAG E-3533/01

van Charles Tannock (PPE-DE) aan de Commissie

(8 januari 2002)

Betreft: Het recht van patiënten op behandeling (inclusief operaties) in andere EU-lidstaten

Is de Commissie van mening dat de uitspraak in de zaak tussen B.S.M. Smits, echtgenote van Geraets, en Stichting Ziekenfonds VGZ en tussen H.T.M. Peerbooms en Stichting CZ Groep

Zorgverzekeringen (zaak C-157/99) voor het Europees Hof van Justitie in juli van dit jaar, waarin het Hof, onder andere, heeft gewezen dat medische diensten, wanneer blijkt dat de behandeling door de internationale medische wetenschap voldoende is beproefd en deugdelijk is bevonden inderdaad onder het recht op het vrij verrichten van diensten vallen, en dat de toestemming slechts kan worden geweigerd indien bij een instelling waarmee het ziekenfonds van de verzekerde een overeenkomst heeft gesloten, tijdig een identieke of voor de patiënt even doeltreffende behandeling kan worden verkregen, gevolgen heeft voor Britse onderdanen die naar andere lidstaten reizen voor bijvoorbeeld een hart- of heupoperatie of enige andere vorm van internationaal erkende medische behandeling? Vindt de Commissie, meer in het bijzonder, dat patiënten die niet tijdig in het VK kunnen worden behandeld, recht hebben op behandeling in een andere lidstaat zonder voorafgaande toestemming en de rekening bij terugkomst kunnen indienen bij de Britse regering?

Gecombineerd Antwoordvan de heer Bolkestein namens de Commissieop de schritftelijke vragen P-3476/01 en E-3533/01

(11 februari 2002)

De Commissie is zich bewust van de belangrijke gevolgen die de reeks arresten van het Hof van Justitie hebben voor de terugbetaling van kosten voor gezondheidszorg die in een andere lidstaat zijn gemaakt.

Volgens de vaste rechtspraak van het Hof van Justitie doet het Gemeenschapsrecht geen afbreuk aan de bevoegdheid van de lidstaten inzake de opzet van hun socialezekerheidsstelsel. Aangezien harmonisatie op communautair niveau ontbreekt, moet iedere lidstaat zelf wettelijk regelen onder welke voorwaarden het recht of de verplichting bestaat om via het socialezekerheidsstelsel verzekerd te zijn en aan welke voorwaarden vervolgens moet worden voldaan om aanspraak te kunnen maken op uitkeringen. De lidstaat moet bij de uitoefening van deze bevoegdheden evenwel het Gemeenschapsrecht naleven.

De artikelen 28 tot en met 30 (ex-artikelen 30 tot en met 36) van het EG-Verdrag zijn dan ook van toepassing op nationale socialezekerheidsmaatregelen die gevolgen kunnen hebben voor de mogelijkheid om een medische toepassing of een medisch product te verkrijgen of in te voeren (zie punt 24 van het arrest-Decker)(1). De bijzondere aard van bepaalde diensten sluit de toepassing van de artikelen 49 en 50 van het EG-Verdrag (ex-artikelen 59 en 60) betreffende het vrije verkeer van diensten overigens niet uit (zie punt 21 van het arrest-Kohll(2)). Het Hof heeft dan ook erkend dat, in bepaalde omstandigheden, voorafgaande administratieve toestemming voor de terugbetaling van kosten voor gezondheidszorg en producten die in een andere lidstaat zijn verkregen, een belemmering voor het vrije verkeer van goederen en diensten in de Gemeenschap kan vormen.

Het Hof was echter ook van mening dat dergelijke belemmeringen gerechtvaardigd kunnen zijn om dwingende redenen van algemeen belang, zoals het behoud van het financiële evenwicht van het socialezekerheidsstelsel en van een evenwichtige en voor eenieder toegankelijke verzorging door artsen en ziekenhuizen (B.S.M. Geraets-Smits/Stichting Ziekenfonds VGZ en H.T.M. Peerbooms/Stichting CZ Groep Zorgverzekeringen(3)).

Als een lidstaat zich op deze redenen beroept, moet in elke zaak, en rekening houdend met de omstandigheden van die zaak, wel de evenredigheid van dergelijke maatregelen worden getoetst. Het Hof heeft geoordeeld dat door de lidstaten gestelde voorwaarden slechts gerechtvaardigd zijn als ze gebaseerd zijn op objectieve criteria die niet-discriminerend en vooraf kenbaar zijn.

Het is de Commissie bekend dat de arresten van het Hof in deze zaken aanleiding hebben gegeven tot een aantal interpretatieproblemen, onder meer met betrekking tot de wijze waarop de evenredigheid in de praktijk moet worden getoetst. De Commissie werkt samen met de lidstaten aan een oplossing voor deze problemen.

(1) Zaak C-120/95.

(2) Zaak C-158/96.

(3) Zaak C-157/99.