NL Publicatieblad van de Europese Unie CE 78/645

(2004/C 78 E/0686)

SCHRIFTELIJKE VRAAG E-3811/03

van Cristiana Muscardini (UEN) aan de Commissie

(11 december 2003)

Betreft: Verspreiding van androgene alopecia

Uit een enquête van de faculteit Dermatologie van de California University van San Francisco blijkt dat 15 % van de jongeren onder de 17 jaar aan haaruitval lijdt, de meisjes gemiddeld op hun veertiende en de jongens op hun zestiende. De faculteit Dermatologie van de Universiteit van Bologna heeft gedurende vier jaar een controleonderzoek verricht op kinderen tussen 6 en 10 jaar die symptomen van haaruitval vertoonden. De ouders van alle kinderen leden aan androgene alopecia. Wat zijn nu de oorzaken van deze vorm van vroegtijdige haaruitval? In de „Journal of the American Academy of Dermatology” verschenen onlangs de bevindingen van een studie van de dermatologe Antonella Tosti van de Universiteit van Bologna waarin de oorzaken van de aandoening als volgt worden samengevat: voortijdig voorkomen van het zogenaamde adrenarche hormonale proces, waardoor de puberteit met twee à drie jaar wordt vervroegd; een hoog glycemisch dieet, waardoor de prepuberale fase vroeger kan worden ingezet; het gebruik van cosmetica op basis van oestrogenen en placenta, en contaminatie van levensmiddelen door oestrogenen.

Gezien de gezondheidsrisico's voor de jongeren en het feit dat voortijdige haaruitval kan wijzen op andere disfuncties, wens ik de Commissie het volgende te vragen:

— is zij van dit alles op de hoogte;

— vindt zij het niet aangewezen om de aandacht van de regeringen op deze aandoening te vestigen en te overtuigen van de noodzaak om de controles op cosmetische producten en levensmiddelen die placenta en oestrogenen bevatten op te voeren?

Antwoord van de heer Byrne namens de Commissie

(30 januari 2004)

Androgene alopecia veroorzaakt haaruitval bij mannen en vrouwen dat wordt getypeerd als een vorm van haaruitval die in verband staat met de hormonenhuishouding bij personen met een erfelijke aanleg. De epidemiologie van androgene alopecia is niet volledig duidelijk. Dat er een sterk genetische basis is, is al lang bekend maar er is weinig bekend over de niet-genetische oorzaken. Uit recent onderzoek (1) naar de epidemiologie van de aandoening kwam naar voren dat er zeer weinig bewijs is voor milieu-invloeden. Dr. A. Tosti maakt melding van ongeveer twintig gevallen van onverklaarbare en zeer vroegtijdige haaruitval, waarbij de meeste patiënten afkomstig waren uit erfelijk belaste families. Aangezien vroegtijdige haaruitval een endocriene component heeft, werd vermoed dat de inname van oestrogenen bevattende verbindingen een medeoorzaak is. Gezien de beperkte aard van de studies is verder bewijs vereist.

De Commissie heeft financiële steun gegeven aan talrijke projecten die helderheid moeten verschaffen over de effecten van hormoonontregelende stoffen, waaronder oestrogenen, op diverse organen in het menselijk lichaam (2). Veel van deze projecten waren gericht op inname via levensmiddelen. De Commissie verwacht dat de resultaten, zodra deze beschikbaar zijn, een bijdrage zullen leveren tot de verordening inzake chemische stoffen (autorisatie of beperking). Met name het Eurisked-project (3) bevat onder meer studies naar de effecten op in cosmetische producten aanwezige oestrogenen, die zullen bijdragen aan de risicobeoordeling en ook aan latere regelgeving betreffende cosmetische producten. In het kader van Prioriteit 5 (Voedselkwaliteit en -veiligheid) van het zesde kaderprogramma is een oproep gepubliceerd tot het indienen van onderzoeksvoorstellen over vervroegde puberteit, een verschijnsel dat veel overeenkomsten blijkt te vertonen met androgene alopecia. De voorstellen kunnen uiterlijk tot februari 2004 worden ingediend. Als eenmaal een of meerdere projecten op dit terrein zijn gekozen en gefinancierd, kan de Commissie er in de onderhandelingsfase op aandringen dat in het uit te voeren onderzoek studies naar dit verschijnsel worden opgenomen.

In het kader van het volksgezondheidsprogramma bespreken de lidstaten en de Commissie regelmatig de prioriteiten ten aanzien van de volksgezondheid binnen de Europese Unie. Dit probleem heeft tijdens de besprekingen over de werkprogramma's voor 2003 of 2004 geen prioriteit gekregen.

Richtlijn 76/768/EEG van de Raad van 27 juli 1976 (4) bevat voorschriften voor cosmetische producten. In de richtlijn staat als algemeen beginsel dat cosmetische producten die in de handel worden gebracht, geen gevaar mogen opleveren voor de gezondheid van de mens (artikel 2 van de richtlijn).

De richtlijn omvat specifieke voorschriften, bijvoorbeeld dat bepaalde ingrediënten niet in een cosmetisch product mogen worden verwerkt. In bijlage II van de richtlijn worden „oestrogenen” onder nr. 260 genoemd. Oestrogenen mogen dus niet in cosmetische producten worden verwerkt. Placenta is niet opgenomen in de inventaris van cosmetische ingrediënten die in cosmetische producten worden verwerkt (Besluit 96/335/EG van de Commissie van 8 mei 1996 tot vaststelling van een inventaris en een gemeenschappelijke nomenclatuur van in cosmetische producten verwerkte ingrediënten) (5). Placenta is een grondstof die wordt gebruikt om de volgende cosmetische ingrediënten te produceren: gehydroliseerde proteïnen van menselijke placenta; gehydroliseerde proteïnen; enzymen; lipiden; proteïnen. Deze ingrediënten worden verkregen uit de placenta van zoogdieren, maar mogen geen oestrogenen bevatten.

In artikel 3 van de richtlijn wordt bepaald dat lidstaten alle noodzakelijke maatregelen dienen te treffen opdat cosmetische producten slechts in de handel kunnen worden gebracht wanneer zij beantwoorden aan de in deze richtlijn en haar bijlagen gegeven voorschriften.

Het gebruik van groeihormonen bij vee is sinds 1988 verboden in de Europese Gemeenschap. De huidige regelgeving hieromtrent is vervat in Richtlijn 96/22/EG van de Raad van 29 april 1996 betreffende het verbod op het gebruik, in de veehouderij, van bepaalde stoffen met hormonale werking en van bepaalde stoffen met thyreostatische werking, alsmede van ß-agonisten (6), als gewijzigd bij Richtlijn 2003/74/EG van het Europees Parlement en van de Raad van 22 september 2003 (7).

(1) Severi G et al. Br J Dermatol, dec. 2003, 149(6):1207-13.

(2) (http://europa.eu.int/comm/research/endocrine/index_en.html).

(3) (http://www.eurisked.org/index.htm).

(4) PB L 262 van 27.9.1976.

(5) PB L 132 van 1.6.1996.

(6) PB L 125 van 23.5.1996.

(7) PB L 262 van 14.10.2003.