SCHRIFTELIJKE VRAAG E-1267/01

van Stavros Xarchakos (PPE-DE) aan de Raad

(27 april 2001)

Betreft: Bescherming van het cultureel erfgoed in Turkije

Turkije werd in december 1999 in Helsinki aangemerkt als kandidaat voor toetreding tot de EU. Niettemin wordt in dit land, waar miljoenen mensen met een Koerdisch bewustzijn wonen, het nationaal

en cultureel erfgoed van de Koerden niet door de wereldse staat van het moderne Turkije erkend, terwijl ook duizenden christenen (Grieken, Armeniërs, Latijnen, Syrisch-Chaldaeërs en anderen) met een menigte van hindernissen worden geconfronteerd bij de uitoefening van hun godsdienst. Karakteristiek voorbeeld zijn de orthodoxe christenen in Turkije, omdat de theologische faculteit van Chalki nu al bijna dertig jaar gesloten is op grond van een eenzijdig en willekeurig besluit van de Turkse overheid, terwijl ook de overgebleven christenen in Istanbul, Imbros en Tenedos aan vervolgingen blootstaan.

Kan de Raad mij meedelen of hij bij de kandidaat-lidstaat Turkije de kwestie heeft aangekaart van de eerbiediging van de culturele eigenheid en de religieuze vrijheden van de miljoenen burgers van niet-Turkse afkomst die op het grondgebied van dit land wonen? Hoe reageert men van Turkse zijde op het niet-eerbiedigen van de culturele eigenheid van de Koerden? Welke concrete veranderingen zijn er opgetreden in de houding van de Turkse overheden ten opzichte van de christenen die op Turks grondgebied wonen sinds Turkije zich kandidaat-lidstaat mag noemen?

Antwoord

(20 november 2001)

In zijn besluit inzake het Partnerschap voor de toetreding voor Turkije(1) heeft de Raad met betrekking tot met name vrijheid van godsdienst en culturele diversiteit de volgende prioriteiten vastgesteld:

Waarborgen dat alle individuen, zonder enige vorm van discriminatie en ongeacht hun taal, ras, huidskleur, geslacht, politieke opinie, levensbeschouwing of godsdienst, alle mensenrechten en fundamentele vrijheden genieten. Verdere ontwikkeling van de voorwaarden om vrijheid van gedachten, geweten en godsdienst te genieten.

Waarborgen van culturele diversiteit en culturele rechten voor alle burgers, ongeacht hun afkomst. Alle wettelijke bepalingen die het genot van deze rechten verhinderen, moeten worden afgeschaft, ook ten aanzien van het onderwijs.

Het spreekt vanzelf dat dit geldt voor alle in Turkije levende minderheden, of zij nu christen zijn of niet. In de praktijk dienen alle rechten van die minderheden ten volle te worden geëerbiedigd. De heropening van de theologische faculteit van Heybeliada (Chalki) moet in die context worden gezien.

In antwoord op de in het Partnerschap voor de toetreding vastgestelde voorwaarden heeft Turkije in maart 2001 een nationaal programma voor de overname van het acquis aangenomen. De Commissie onderzoekt momenteel de inhoud van dit programma en de verenigbaarheid ervan met het Partnerschap voor de toetreding. In deze context memoreert de Raad dat de omzetting van het acquis van de EU in de Turkse wetgeving op zich niet volstaat. Turkije zal er ook voor moeten zorgen dat het echt wordt uitgevoerd. De uitvoering van het Partnerschap voor de toetreding zal van nabij worden gevolgd in de instellingen van de Associatieovereenkomst en via de bevoegde instanties van de Raad waaraan de Commissie regelmatig verslag uitbrengt.

(1) PB L 85 van 24.3.2001, blz. 13.