NL Publicatieblad van de Europese Unie CE 70/199

(2004/C 70 E/215)

SCHRIFTELIJKE VRAAG P-3024/03

van Ilda Figueiredo (GUE/NGL) aan de Commissie

(8 oktober 2003)

Betreft: Noodzakelijke opschorting en herziening Stabiliteitspact

Sinds 2000 gaat de Europese Unie gebukt onder een zware economische crisis en een aanzwellende werkloosheid. De vooruitzichten voor 2003 zijn niet rooskleurig. Alle signalen bevestigen de overtuiging dat de enige uitweg uit de recessie via een expansionistisch begrotingsbeleid gaat, waarbij de economische groei en de werkgelegenheid worden gestimuleerd. Dit komt echter toevallig niet overeen met de benadering waarvoor de Commissie heeft geopteerd voor haar „Groei-initiatief”. Daarbij komt nog de hittegolf van afgelopen zomer: duizenden hectare bos en woongebied gingen in de vlammen op, mensen zijn omgekomen en goederen, infrastructuur en sociale voorzieningen werden verwoest, onder meer in Portugal, waar 5 % van het nationale grondgebied werd verwoest, hetgeen het land in een nog diepere crisis deed belanden.

Tegen de achtergrond van deze realiteit, waarvan de gevolgen zich dag na dag meer en meer doen gevoelen, neemt men steeds meer aanstoot aan de toepassing van de irrationele criteria van het Stabiliteitspact. Ondanks de vele kritiek blijven de doelstellingen van het pact als in steen gebeiteld, en dat terwijl de economische realiteit landen als Duitsland en Frankrijk ertoe drijft zich al voor het derde jaar na elkaar niet te houden aan de grens van 3 % begrotingstekort.

Dit beleid heeft geleid tot desinvestering in de sociale beleidssector, een al maar doorgedreven privatisering en blinde vervreemding van het openbaar vermogen, en tot de meest uiteenlopende vormen van creatief boekhouden die de staatsboekhouding minder transparant maken. Zelfs in het verslag-Sapir wordt toegegeven dat het stabiliteitsstreefdoel de oorzaak is van de zwakke economische groei. In regeringskringen en in de Europese Commissie gaan stemmen op voor een moderner en soepeler Stabiliteitspact.

Kan de Commissie antwoord geven op de volgende vragen:

— Meent zij niet dat de toepassing van het Stabiliteitspact de factoren van de economische recessie in de Europese Unie nog versterkt en de economische groei bemoeilijkt, en dat het bijgevolg dringend noodzakelijk is dat het pact onmiddellijk wordt opgeschort om een algemene herziening van de economische richtsnoeren mogelijk te maken en maatregelen te nemen om de economische groei en de werkgelegenheid te stimuleren?

— Is zij niet van mening dat de uitvoering van het pact sinds 1997 de openbare dienst aan de kaak heeft gesteld en de staten heeft geconfronteerd met hun verantwoordelijkheid jegens de burgers?

— Meent zij niet dat de openbare investeringen niet in aanmerking mogen worden genomen bij de berekening van het tekort? Meent de Commissie niet dat, wat met name Portugal en 's lands huidige economische situatie betreft, de investeringsuitgaven in verband met de bosbranden van afgelopen zomer niet in aanmerking mogen worden genomen bij de berekening van het begrotingstekort?

Antwoord van de heer Solbes Mira namens de Commissie

(7 november 2003)

Volgens de Commissie zijn de begrotingsdoelstellingen en -regels van het EG-Verdrag en het stabiliteits- en groeipact nog steeds geldig. Een begrotingssituatie die „vrijwel in evenwicht is of een overschot vertoont” vormt een passend kader voor een voorzichtig begrotingsbeheer dat in het economisch eigenbelang is van alle landen. De doelstelling van een begroting die vrijwel in evenwicht is of een overschot vertoont, laat voldoende ruimte zodat de automatische stabilisatoren volledig hun werk kunnen doen en conjunctuurverzwakkingen en de budgettaire gevolgen van ingrijpende hervormingen kunnen worden opgevangen. Gezien de hoge schuldquote van vele landen, de aanzienlijke latente verplichtingen en de vergrijzing van de bevolking, die tot veel hogere uitgaven voor pensioenen en gezondheidszorg zal leiden, is dat zowel op middellange als lange termijn een passende doelstelling. Aan genoemde uitdagingen kan alleen het hoofd worden geboden indien de landen inspanningen blijven leveren om de overheidsschuld in de komende tien jaar terug te dringen.

Wat de openbare financiën betreft, kunnen de regeringen bijdragen tot de realisatie van de doelstellingen van Lissabon door overheidsgelden — met inachtneming van de algemene budgettaire beperkingen — zo efficiënt mogelijk te besteden, overheidsuitgaven te heroriënteren naar groeibevorderende rendabele uitgaven en een groter hefboomeffect van de overheidssteun op particuliere investeringen na te streven. Dit is de redenering achter richtsnoer nr. 14 van de op 26 juni 2003 door de Raad vastgestelde globale richtsnoeren voor het economisch beleid. Een van de manieren waarop de openbare sector in het kader van dit richtsnoer zijn bijdrage tot de groei dient te verhogen, is door „de overheidsuitgaven — met inachtname van de budgettaire beperkingen — te heroriënteren naar groeibevorderende rendabele investeringen in materieel en menselijk kapitaal en in kennis”. De tenuitvoerlegging van dit richtsnoer en de structurele hervormingen waaraan de Raad herhaaldelijk prioriteit heeft verleend, zullen de economische groei en de werkgelegenheid bevorderen.

De wisselwerking tussen de begrotingsregels van de Unie en de openbare investeringen is grondig onderzocht in het verslag over de openbare financiën in de economische en monetaire unie (EMU) — 2003 (1). Uit zorgvuldig onderzoek van de gegevens blijkt dat er geen duidelijk verband bestaat tussen de veranderingen in de investeringsratio's en de bepalingen in het communautaire kader voor de begrotingscontrole. Na de aanvang van de monetaire unie is immers in veel lidstaten een einde gekomen aan de daling van de overheidsinvesteringen.

Wat meer in het bijzonder Portugal betreft, heeft de Commissie op 17 september voorgesteld het land in het kader van het Solidariteitsfonds van de Europese Unie een subsidie te verlenen van 48,5 miljoen euro naar aanleiding van de bosbranden. Ten slotte heeft de Raad op 11 november 2002 in verband met de budgettaire ontwikkelingen aanbevelingen gericht aan Portugal met de bedoeling tegen 2003 een einde te maken aan het buitensporige begrotingstekort. Om na te gaan of de Portugese autoriteiten de aanbevelingen van de Raad in acht nemen, houdt de Commissie rekening met alle relevante informatie, zoals onder meer de laatste economische prognoses waarin de gebeurtenissen in de zomer van 2003 in aanmerking worden genomen.

(1) COM(2003)283 def.