SCHRIFTELIJKE VRAAG E-2417/00

van María Sornosa Martínez (PSE) aan de Commissie

(18 juli 2000)

Betreft: Noodzaak van communautaire wetgeving voor de doeltreffende bescherming van het architectonisch en cultureel erfgoed van de volkeren van de Europese Unie

De stadswijk Cabanyal-Canyamelar in Valencia die door de deelregering tot cultuurgoed is verklaard, wordt momenteel bedreigd door een door het stadsbestuur goedgekeurd project waarmee de Avenida Blasco Ibáñez tot de zee moet worden verlengd. Als dit project wordt uitgevoerd, moeten 1 500 gebouwen in het historische centrum worden afgebroken. Deze dateren uit de XIXde eeuw en werden tot dusverre gezien hun bijzondere kenmerken en hun culturele betekenis door de regering van Valencia beschermd. Tot deze gebouwen behoort bijvoorbeeld een van de belangrijkste symbolen van ons cultureel erfgoed, namelijk de Lonja de los Pescadores (vismarkt), een van de oudste in Europa en de oudste in Spanje.

Talrijke actiegroepen en culturele en universitaire organisaties hebben hun veroordeling uitgesproken over de beoogde aanslag op deze stadswijk die zij als openluchtmuseum betitelen. Zij verzekeren dat het stadsbestuur het verval van de wijk heeft toegelaten om de geplande verlenging van de avenida te kunnen uitvoeren. Anderzijds hebben de actiegroepen aangetoond dat met het geld voor de onteigeningen en verhuizingen (9 miljard peseta's) de stadswijk uitstekend gerenoveerd zou kunnen worden, zodat de officiële bescherming door de regering concreet gestalte zou kunnen krijgen.

De wijk Cabanyal-Canyamelar is een typisch voorbeeld van de talrijke urbaniseringsplannen die momenteel in de EU worden uitgevoerd en die in strijd met het bepaalde in artikel 151 van het EG-Verdrag een aantasting vormen van haar historisch en cultureel erfgoed.

In dit verband wordt verwezen naar de bepalingen van aanbeveling 75/65/EEG(1) van de Commissie waarin bij de lidstaten wordt aangedrongen op bescherming van het architectonisch en cultureel erfgoed. Acht de Commissie het in het licht van het hierboven beschreven geval niet noodzakelijk desbetreffende communautaire wetgeving ter bescherming van het cultureel, historisch en artistiek erfgoed van de EU en haar volkeren in te voeren? Is de Commissie niet van mening dat de huidige regelingen, waaronder de aanbevelingen, absoluut onvoldoende zijn om de naleving van artikel 151 van het EG-Verdrag te waarborgen? Is de Commissie bereid één of meer ontwerprichtlijnen uit te werken waardoor de bepalingen van aanbeveling 75/65/EEG verbindend worden?

(1) PB L 21 van 28.1.1975, blz. 22.

Gecombineerd Antwoord van mevrouw Reding namens de Commissie op de schritftelijke vragen E-2416/00, E-2417/00 en E-2418/00

(11 oktober 2000)

Artikel 151 (ex artikel 128) van het EG-Verdrag verleent de Gemeenschap slechts beperkte bevoegdheden op cultuurgebied. Het optreden van de Gemeenschap moet erop gericht zijn de samenwerking tussen de lidstaten aan te moedigen en zo nodig hun activiteiten op een aantal gebieden te ondersteunen en aan te vullen.

In dit verband wenst de Commissie de geachte afgevaardigde erop te attenderen dat zij geen wetgeving kan maken op een gebied dat onder de strikte bevoegdheid van de lidstaten valt.

Wat de opstelling betreft van een richtlijn tot verplichtstelling van aanbeveling 75/65/EEG(1) (die in 1974 de lidstaten aanbeval de Conventie inzake de bescherming van het cultureel en natuurlijk erfgoed in de wereld te ondertekenen, die in 1972 door de Unesco werd aangenomen), zij opgemerkt dat alle lidstaten genoemde conventie hebben geratificeerd of aanvaard.

Tevens zij gewezen op het bestaan van Richtlijn 85/337/EEG van de Raad van 27 juni 1985 betreffende de milieu-effectbeoordeling van bepaalde openbare en particuliere projecten, gewijzigd bij Richtlijn 97/11/EG van de Raad van 3 maart 1997, die de lidstaten verplicht de effecten van bouwprojecten voor autosnelwegen en autowegen op het cultureel erfgoed te beoordelen (zie artikel 3 en bijlage I van de richtlijn). De aanleg van andere soorten wegen en stadsvernieuwingswerkzaamheden zijn onderworpen aan een effectbeoordeling wanneer de lidstaten op basis van een onderzoek per geval of op basis van door de lidstaat vastgestelde drempelwaarden of criteria vaststellen dat het project aan een beoordeling moet worden onderworpen (artikel 4, lid 2, en bijlage II van de richtlijn). Daarbij moeten de lidstaten rekening houden met de relevante selectiecriteria (artikel 4. lid 3, en bijlage III van de richtlijn).

Wat ten slotte de mogelijkheid betreft tot oprichting van een netwerk van plaatsen met een cultureel en historisch belang op het grondgebied van de Gemeenschap, voorziet het programma voor culturele samenwerking Cultuur 2000, dat door de Europese instellingen is goedgekeurd voor de periode 2000-2004, in ondersteuning van samenwerkingsprojecten op het gebied van het erfgoed, onder andere steun voor projecten betreffende de bescherming en het behoud van cultureel erfgoed van buitengewoon belang, die het label Europese laboratoria voor het erfgoed krijgen.

(1) PB L 21 van 28.1.1975.