SCHRIFTELIJKE VRAAG E-1541/96 van Salvador Jové Peres (GUE/NGL) aan de Commissie (17 juni 1996)

Betreft: Bestrijding van bovine spongiforme encefalopathie (BSE)

Op 27 juni 1994 heeft de Commissie bepaald welke produkten van dierlijke oorsprong een hoog risico met zich meebrengen en welke erkende methoden er zijn voor de bestrijding van BSE. In haar beschikking van 6 maart 1995 stelt de Commissie echter dat "het op dit moment niet mogelijk is te bepalen hoe de verwekker van subacute overdraagbare spongiforme encefalopathie volledig geïnactiveerd kan worden in de industrie die dierresten verwerkt voor handelsdoeleinden¨.

1. Heeft de Commissie een beoordeling gemaakt van het gezondheidsrisico dat in het verleden is gelopen doordat zij de resultaten van wetenschappelijk onderzoek anders is gaan beoordelen? Denkt de Commissie dat het risico voor de volksgezondheid van een eventuele veranderde inschatting aanvaardbaar is?

Ten aanzien van het voorstel van de Commissie om het embargo op te heffen voor talk, gelatine en zaad.

2. Welke nieuwe gegevens zijn voor de Commissie aanleiding om een gedeeltelijke opheffing van het embargo voor te stellen voor gelatine, talk en zaad uit het Verenigd Koninkrijk?

3. Kan de Commissie mededelen op grond van welke wetenschappelijke gegevens zij voorstelt het embargo gedeeltelijk op te heffen? Kan de Commissie een beschrijving geven van de nieuwe wetenschappelijke experimenten die zijn uitgevoerd en de resultaten daarvan, wie heeft ze uitgevoerd en hoe beoordelen de bevoegde wetenschappelijke instanties ze?

4. Neemt de Commissie genoegen met bewijsmateriaal dat wordt aangedragen door economische belanghebbenden in de sector (rapporten van verenigingen van gelatinefabrikanten)?

5. Kan de Commissie mededelen wat het oordeel van de bevoegde wetenschappelijke instanties is over de toepassing van het programma voor de uitroeiing van BSE in het Verenigd Koninkrijk?

6. Was het voorstel van de Commissie gebaseerd op wetenschappelijke gegevens die rekening houden met de bescherming van de consument of eerder op politieke pressie van het Verenigd Koninkrijk?

Aanvullend antwoord van de heer Fischler namens de Commissie (3 april 1997)

1. In aanvulling op haar antwoord van 2 augustus 1996 kan de Commissie meedelen dat zij in 1994 twee maatregelen heeft genomen om blootstelling van dieren aan de verwekkers van spongiforme encefalopathieën te voorkomen:

- Beschikking 94/381/EG ((Beschikking van de Commissie van 27 juni 1994 betreffende bepaalde beschermende maatregelen ten aanzien van boviene spongiforme encefalopathie en het vervoederen van van zoogdieren afkomstig eiwit - PB L 172 van 7.7.1994. )), waarbij het vervoederen van van zoogdieren afkomstig eiwit aan herkauwers werd verboden, en

- Beschikking 94/382/EG ((Beschikking van de Commissie van 27 juni 1994 inzake de goedkeuring van alternatieve warmtebehandelingssystemen voor de verwerking van dierlijke afvallen van herkauwers, met het oog op de inactivering van de agentia van spongiforme encefalopathie - PB L 172 van 7.7.1994. )), waarbij minimumvoorschriften zijn vastgesteld voor de verwerking van dierlijk afval van herkauwers.

Deze beschikkingen steunden op de voorlopige uitkomsten van een door de Commissie gefinancierde studie inzake de inactivering van het agens van boviene spongiforme encefalopathie (BSE). De voorschriften werden toentertijd als "voorlopig¨ gekwalificeerd, waarmee werd aangegeven dat het nodig zou kunnen blijken ze later aan de ontwikkeling van de kennis aan te passen. De grondslag was evenwel het toen beschikbare wetenschappelijke bewijsmateriaal dat het BSE-agens kon worden geïnactiveerd door toepassing van systemen die aan de voorschriften voldeden. De Commissie verleende steun voor aanvullend onderzoek naar de doeltreffendheid van de betrokken processen voor het inactiveren van het scrapie-agens. De uitkomst daarvan, die in februari 1996 bekend werd, was dat slechts één van de onderzochte systemen (133° C bij 3 bar gedurende 20 minuten) het scrapie-agens volledig inactiveerde. In aansluiting hierop vaardigde de Commissie Beschikking 96/449/EG ((Beschikking van de Commissie van 18 juli 1996 - PB L 184 van 24.7.1996. )) uit, waarbij de voorschriften van 1994 in het licht van de uitkomsten van het scrapie-onderzoek werden aangescherpt.

Samenvattend kan bijgevolg worden gezegd dat sedert 1994 herkauwers tegen blootstelling zijn beschermd door middel van het verbod op het gebruik van van zoogdieren afkomstig eiwit en andere soorten door middel van de bij destructie in acht te nemen minimumvoorschriften. De beschermingsmaatregelen voor andere dieren dan herkauwers zijn bij Beschikking 96/449/EG verscherpt.

Volgens het rapport van het Wetenschappelijk Veterinair Comité van oktober 1996 betreffende gespecificeerd risicomateriaal, biedt zelfs een behandeling met 133° C bij 3 bar gedurende 20 minuten geen volledige zekerheid. Op grond hiervan en gezien de heersende onzekerheid omtrent de werkelijke status van de Lid-Staten met betrekking tot overdraagbare spongiforme encefalopathieën, stelde de Commissie maatregelen voor om gespecificeerd risicomateriaal in de gehele Gemeenschap uit de voedselketen van mens en dier te weren. Een meerderheid van Lid-Staten heeft dit plan in december 1996 verworpen, zowel in het Permanent Veterinair Comité als in de Raad. Dit was met name teleurstellend omdat de Lid-Staten het eens waren met een voorstel van de Commissie om geen materiaal van hersenen, ogen en ruggenmerg meer te verwerken in cosmeticaproducten. De Commissie betreurt dat de voorgestelde maatregelen, die moeten worden gezien tegen de achtergrond van de plicht van de Commissie om de volksgezondheid en het dierenwelzijn te waarborgen, van onvoldoende Lid-Staten steun kregen om te worden aangenomen. Afhankelijk van de resultaten van de inspecties die met betrekking tot de uitvoering van de BSE-wetgeving in de Lid-Staten worden verricht, kan de Commissie deze zaak opnieuw opnemen en passend geachte voorstellen formuleren.

2. Beschikking 96/362/EG ((Beschikking van de Commissie van 11 juni 1996 - PB L 139 van 12.6.1996. )) van de Commissie tot wijziging van Beschikking 96/239/EG ((Beschikking van de Commissie van 27 maart 1996 - PB L 78 van 28.3.1996. )) was gebaseerd op een wetenschappelijk advies waarin gelatine en talg, geproduceerd overeenkomstig de in de bijlage bij die beschikking vastgestelde voorschriften, alsmede sperma als veilig worden aangemerkt. Een van de belangrijkste criteria bij de evaluatie van de veiligheid van talg en gelatine is de herkomst van de grondstof. Bijgevolg wordt alle weefsel waarvan gebleken is dat het besmet zou kunnen zijn met of aangetast door het besmettelijke agens, geweerd (schedel, wervelkolom, hersenen, ruggenmerg, ogen, tonsillen, zwezerik, maag en darmen en milt). Huiden en beenderen die voor de vervaardiging van gelatine worden gebruikt, worden als laagrisicomateriaal beschouwd.

Een door Inveresk Research International Ltd, een onafhankelijk onderzoekslaboratorium, gepubliceerd tussentijds verslag over de validatie van de eliminatie van scrapie bij de produktie van gelatine (IRI Project nr. 851180) is in aanmerking genomen bij de risico-evaluatie van gelatine. De studie werd gefinancierd door de vereniging van gelatinefabrikanten in Europa, die in geheel Europa leden heeft. De organisatie presenteerde een synthese van het tussentijdse verslag aan het Wetenschappelijk Comité voor de menselijke voeding op 15 april 1996 en het volledige tussentijdse verslag aan het Wetenschappelijk Veterinair Comité op 26 april 1996.

Op 26 juni 1996 werd de Commissie ingelicht over het eindverslag van de Inveresk-studie, waarin de onderzoeksresultaten op grond waarvan de Commissie had besloten het gelatineverbod op te heffen, ter discussie werden gesteld. Alle desbetreffende inlichtingen en de twee versies van het Inveresk-rapport zijn ter beschikking gesteld van de BSE-enquêtecommissie.

Het Wetenschappelijk Veterinair Comité en het multidisciplinair Wetenschappelijk Comité hebben zich vervolgens gebogen over ontwerpprotocollen voor een nieuwe onafhankelijke studie over de inactivering van BSE bij de gelatineproductie.

Wat talg betreft, kan het volgende worden medegedeeld: talg die was vervaardigd in de loop van het eerdergenoemde onderzoek inzake het destructieproces, is aan tests onderworpen. Zelfs in monsters van talg verkregen in het kader van productieprocessen waarbij materiaal met een positieve eiwitfractie is gebruikt, is geen infectiviteit vastgesteld. Het weren van hoogrisicomateriaal en het filtreren van het eindproduct bieden aanvullende veiligheidswaarborgen.

Voor gelatine en talg waarvan de grondstoffen afkomstig zijn van Britse runderen, geldt momenteel echter nog steeds een exportverbod, omdat niet is voldaan aan de basisvoorwaarden van Beschikking 96/362/EG voor de opheffing van het voor deze producten geldende verbod. Er zullen in dit verband geen nieuwe stappen met betrekking tot gelatine worden gezet totdat de aan gelatine verbonden risico's opnieuw zijn beoordeeld aan de hand van de jongste wetenschappelijke gegevens.

Wat sperma betreft, heeft noch overdrachtsonderzoek noch epidemiologisch onderzoek bewijs opgeleverd dat het een risicofactor is inzake BSE.

3. De verslagen van het Wetenschappelijk Veterinair Comité en de twee onderzoeksrapporten van Inveresk (het tussentijdse en het eindrapport) zijn aan de enquêtecommissie van het Parlement medegedeeld.

4. De regeling waarbij fabrikanten gegevens moeten verstrekken die de werkzaamheid en de veiligheid van hun producten aantonen, is goed ingeburgerd en geaccepteerd, met name in het kader van de goedkeuring van farmaceutische producten. Men is hierbij afhankelijk van de integriteit van het onderzoekende laboratorium en van de opdrachtgevende fabrikant. De Commissie heeft geen bijzondere grond om in dit geval aan de integriteit van het onderzoekslaboratorium te twijfelen. Wel is het zo, zoals de Commissie ook nadrukkelijk heeft opgemerkt, dat de vereniging van gelatinefabrikanten voorafgaand aan haar uiteenzetting voor het Wetenschappelijk Comité voor de menselijke voeding van 15 april 1996 kon beschikken over de eindresultaten van het onderzoek. Alle door de Commissie gebruikte wetenschappelijke inlichtingen of gegevens worden echter grondig geverifieerd door de bevoegde wetenschappelijke comités en de Commissie baseert zich op het advies van deze comités, en niet op dat van de wetenschappers die voor de gegevens verantwoordelijk zijn, om haar voorstellen te doen.

5. Het programma ter bestrijding en uitroeiing van BSE dat het Verenigd Koninkrijk heeft ingediend, is door het Permanent Veterinair Comité positief onthaald en heeft op 24 juni 1996 een eensgezind gunstig advies gekregen. Op basis hiervan heeft de Commissie Beschikking 96/385/EG ((Beschikking van de Commissie van 24 juni 1996 - Pb L 151 van 26.6.1996. )) aangenomen en gepubliceerd. Dit is de gebruikelijke procedure voor de goedkeuring van programma's ter bestrijding en uitroeiing van dierziekten.

6. Alle voorstellen van de Commissie steunen op wetenschappelijke adviezen en bij de op grond daarvan genomen maatregelen is de volksgezondheid steeds de eerste bekommernis.