SCHRIFTELIJKE VRAAG E-0983/01

van Gorka Knörr Borràs (Verts/ALE) en Alexander de Roo (Verts/ALE) aan de Commissie

(30 maart 2001)

Betreft: Veiligheidsrisico in verband met het stuwmeer van Itoiz

De Confederación Hidrográfica del Ebro (Dienst waterbeheer Ebro-vallei) heeft besloten dit voorjaar het waterreservoir van Itoiz in de provincie Navarra te laten vollopen, ondanks het feit dat de geoloog en ingenieur professor Arturo Rebollo Alonso onlangs in een rapport heeft verklaard dat aan dit project ernstige gevaren zijn verbonden voor de openbare veiligheid. Dit gevaar houdt verband met de instabiliteit van de kleiachtige grond op de plaats waar het stuwmeer zich bevindt. In het rapport staat te lezen dat het zeer waarschijnlijk is dat de filters van het stuwsysteem verstopt zullen raken als gevolg van aardverschuivingen en -verzakkingen, waardoor het waterniveau zou kunnen stijgen, hetgeen een overstromingsrisico zou kunnen opleveren voor de omringende dorpen en de structuur van de stuwdam onder een extreme druk zou kunnen zetten. Een en ander zou tot gevolg kunnen hebben dat het water over de rand van de stuwdam heen stroomt en zelfs dat de stuwdam bezwijkt, hetgeen een menselijke catastrofe zou zijn en een ernstig gevaar zou inhouden voor de veiligheid voor de kerncentrale van ASCO.

Dit recente verslag vormt een ondersteuning voor eerdere studies, waaronder een rapport van het Spaanse Milieuministerie, waarin het project werd gekwalificeerd als uiterst riskant. Antonio Casas, hoofd

van de afdeling geodynamica van de Universiteit van Zaragoza, heeft enkele jaren geleden eveneens een rapport opgesteld waarin hij waarschuwde voor de mogelijke catastrofale gevolgen als dit bekken zou vollopen.

1. Is de Commissie niet van oordeel dat de Spaanse staat handelt in strijd met de artikelen 1, 6 en 17 van het verdrag inzake nucleaire veiligheid, dat tot stand is gekomen onder auspiciën van de Internationale Organisatie voor Atoomenergie, en dat door de Spaanse regering en door de Euratom is ondertekend?

2. Is de Commissie bereid de plaatselijke gemeenschappen en internationale milieubeschermingsgroeperingen, waaronder Friends of the Earth Europe, het WWF en het Internationale netwerk voor bescherming van rivieren, die van de Spaanse autoriteiten verlangen dat het besluit tot het laten vollopen van het stuwmeer wordt opgeschort tot een internationaal gezelschap van deskundigen hiervoor een veiligheidscertificaat heeft afgegeven, te ondersteunen?

3. Is de Commissie op de hoogte van de gevolgen en het belang van het stuwmeer van Itoiz in het kader van het nationale waterplan ter hydrologische compensatie in verband met het geplande overhevelingssysteem voor water uit de Ebro?

Antwoord van mevrouw Wallström namens de Commissie

(6 juli 2001)

1. Euratom heeft het Verdrag inzake nucleaire veiligheid ondertekend. In hoeverre Euratom uit hoofde van het Verdrag, afgezien van de artikelen 15 en 16, lid 2, bevoegd is, moet door het Hof van Justitie worden beoordeeld. Het is niet aan de Commissie om te zeggen of Spanje met het Verdrag in strijd handelt.

Wel moet worden vermeld dat hoofdstuk 3 van titel II van het Euratom-Verdrag, dat de titel Bescherming van de gezondheid draagt en het op grond hiervan vastgestelde afgeleide recht regels vaststellen ter bescherming van de bevolking tegen de gevaren van ioniserende straling, zowel in normale omstandigheden als in het geval van radiologische noodsituaties. In overeenstemming met artikel 124 van het Euratom-Verdrag zal de Commissie erop toezien dat deze regels in de specifieke context van het Itoiz-stuwmeer, vooral met het oog op de kerncentrale van Asco, correct worden toegepast.

2. Wat de van het EG-Verdrag afgeleide milieuwetgeving betreft, is de Commissie er, krachtens artikel 211 (was artikel 155) van het EG-Verdrag verantwoordelijk voor dat het communautair recht naar behoren door de lidstaten wordt toegepast. Hierbij moet echter worden benadrukt dat de Commissie niet kan optreden in gevallen die zich aan de werkingssfeer van het communautair recht onttrekken.

De veiligheid van het stuwmeer van Itoiz is een zaak die niet onder het milieurecht van de Gemeenschap valt. Met de technische kwaliteit van een project samenhangende zaken vallen buiten het toepassingsgebied van de milieueffectbeoordelingsrichtlijn(1). Er zijn derhalve geen wettelijke gronden voor de Commissie om met betrekking tot deze kwestie op te treden.

3. De Spaanse regering heeft de Commissie van het voorgestelde nationale waterplan op de hoogte gesteld. De Commissie heeft de Spaanse autoriteiten gewezen op de noodzaak om, in de loop van de formele procedure ter goedkeuring van het definitieve plan en vervolgens bij de tenuitvoerlegging ervan, toe te zien op de volledige inachtneming van alle terzake geldende milieuwetten en beleidslijnen van de Gemeenschap.

(1) Richtlijn van de Raad 85/337/EEG. PB L 175 van 5.7.1985.