SCHRIFTELIJKE VRAAG E-3412/01

van Anna Karamanou (PSE) aan de Raad

(13 december 2001)

Betreft: Humanitaire crisis in Afghanistan Vluchtelingen

In de rapporten van Amnesty International en andere niet-gouvernementele organisaties over de situatie van de Afghaanse vluchtelingen in het buitenland en in Afghanistan zelf, die voornamelijk op de vlucht zijn voor de bombardementen, wordt een beeld geschetst dat grenst aan een humanitaire ramp.

Welke maatregelen is de Raad van plan te nemen teneinde ervoor te zorgen dat de landen die de militaire interventie steunen een grotere verantwoordelijkheid op zich nemen voor de opvang van de vluchtelingen die Afghanistan bij duizenden verlaten? Komen er corridors voor het vervoer van humanitaire hulp in Afghanistan, krijgen zij die in andere landen aankomen de vluchtelingenstatus en worden er passende opvangkampen ingericht op voldoende afstand van de plaats van de oorlogshandelingen? Op welke wijze wordt ervoor gezorgd dat het vluchtelingenprobleem over de landen wordt verdeeld? Bestaat er een geïntegreerd programma, in samenwerking met de humanitaire organisaties, voor de repatriëring van die vluchtelingen die, na afloop van de vijandelijkheden, terug willen naar Afghanistan?

Antwoord

(13 mei 2002)

1. De Raad deelt de bezorgdheid van het geachte parlementslid in verband met de situatie van de Afghaanse vluchtelingen en de in eigen land ontheemde personen (IDP's). De Raad vindt evenwel dat, gezien de snelle ontwikkelingen op het terrein, verschillende aspecten van deze kwestie door de gebeurtenissen achterhaald zijn. Begin december hebben de Afghaanse facties onder auspiciën van de VN het Akkoord van de Petersberg gesloten, waarmee een eind is gekomen aan een jarenlange burgeroorlog en de weg is vrijgemaakt voor een duurzame politieke oplossing. De door de VS geleide militaire actie tegen de terroristische netwerken in Afghanistan heeft de Taliban uit hun laatste bastions rond Kandahar verdreven. De nieuwe overgangsregering van Afghanistan is op 22 december aangetreden en op basis van Resolutie 1386 van de VN-Veiligheidsraad van 20.12.2001 is de International Security Assistance Force (ISAF) ingesteld. Er zijn humanitaire corridors geopend en het personeel van VN-agentschappen en NGO's begint naar Afghanistan terug te keren.

2. Vervolgens is de vluchtelingenstroom uit Afghanistan aanzienlijk afgenomen en hebben vele vluchtelingen en IDP's de terugreis naar hun thuisregio in Afghanistan aangevat. Waarschijnlijk zal deze ontwikkeling worden versneld zodra de winter voorbij is, waarmee de Afghaanse overgangsregering en de internationale gemeenschap van hulporganisaties voor nieuwe uitdagingen zullen komen te staan.

3. De Europese Gemeenschap en de lidstaten zullen daarom hun humanitaire steun voortzetten (sinds 11 september 2001 is er meer dan 350 miljoen toegezegd). Tezelfdertijd is er nauw overleg met de betrokken VN-agentschappen, de NGO's en de internationale donoren, over de vraag hoe Afghanistan op uitermate belangrijke domeinen zoals rehabilitatie en wederopbouw het best geholpen kan worden, onder meer door maatregelen om de terugkeer van personen die onder de vorige regimes zijn gevlucht te vergemakkelijken. De Stuurgroep Wederopbouw, onder covoorzitterschap van de EU, heeft tijdens haar vergadering op 20/21 december te Brussel significante vorderingen gemaakt. De missie geïntegreerde behoefte-evaluatie van de Wereldbank en het UNDP bekijkt op dit ogenblik de situatie ter plaatse en zal voor de diverse sectoren gedetailleerde aanbevelingen doen. Op basis van die evaluatie heeft de EU, tezamen met de VS, Japan, Arabische landen en de IFI's, tijdens de donorconferentie in Tokio op 21/22 januari 2002 een strategische aanpak voor de wederopbouw opgesteld. In Tokio hebben de EU en de lidstaten toegezegd om voor het jaar 2002 550 miljoen voor de wederopbouw van Afghanistan ter beschikking te stellen en om gedurende de volgende jaren de steun op een hoog peil te houden.

4. Tegelijk is de EU zich ervan bewust dat voor een aantal buurlanden van Afghanistan, in het bijzonder Pakistan en Iran, het probleem van de Afghaanse vluchtelingen de komende jaren zal aanhouden. Daarom zal de EU die landen verder blijven steunen.