SCHRIFTELIJKE VRAAG E-0069/03

van Erik Meijer (GUE/NGL) aan de Commissie

(23 januari 2003)

Betreft: Betalingen van subsidies aan fabrieken die akkerbouwproducten verwerken in plaats van rechtstreeks aan de boeren

1. Betaalt de Commissie een deel van de subsidies in het kader van het gemeenschappelijk landbouwbeleid uit aan de industrie voor de verwerking van agrarische producten, met name aan aardappelzetmeelfabrieken zoals Avebe in Nederland?

2. Wat zijn de overwegingen geweest om deze subsidies niet rechtstreeks te betalen aan boeren die aardappelen verbouwen maar wel aan de industrie, die daarmee vervolgens naar evenredigheid met de geleverde hoeveelheid aardappelen betalingen kan verrichten aan boeren?

3. Waarom komen boeren die aardappelen verbouwen tot nu toe niet in aanmerking voor rechtstreekse subsidie?

4. Op grond waarvan had de Commissie aanvankelijk het voornemen om in het kader van een compensatie voor verlaagde prijzen van akkerbouwproducten met ingang van 2004 over te gaan tot stopzetting van de betalingen aan de industrie?

5. Wat is thans de reden voor haar gewijzigde voornemen om een gemengd systeem in te voeren, waarbij deze betalingen toch voor de helft aan de industrie worden verstrekt en voor de andere helft aan de boeren?

6. Welke voor- en nadelen leveren de verschillende varianten op voor de boeren?

7. Welke voor- en nadelen leveren de verschillende varianten op voor de industrie?

8. Hoe vermijdt de Commissie dat de regeling neerkomt op een vorm van staatssteun op EU-niveau aan de industrie, terwijl zij een dergelijke staatssteun in andere gevallen wenst tegen te gaan?

Bron: Het Nederlandse dagblad de Volkskrant van 7.1.2003.

Antwoord van de heer Fischler namens de Commissie

(26 februari 2003)

1. t/m 3. Aardappelzetmeel concurreert rechtstreeks met graanzetmeel. De Raad heeft voor zetmeelaardappelen soortgelijke maatregelen vastgesteld als voor granen.

De rechtstreekse betaling voor aardappelen die bestemd zijn voor de zetmeelproductie, is opgenomen in de gemeenschappelijke marktordening voor granen zoals vastgesteld bij Verordening (EEG) nr. 1766/92 van de Raad(1). Het betrokken bedrag wordt betaald aan de producenten van zetmeelaardappelen. Eventueel gebeurt de overmaking via de verwerkende industrie, afhankelijk van de nationale bepalingen.

Overigens ontvangen de aardappelzetmeelfabrikanten op grond van Verordening (EG) nr. 1868/94 van de Raad(2) binnen de grenzen van hun contingent een premie voor de productie van aardappelzetmeel. Het betreft een compensatie voor bepaalde structurele nadelen waarmee zij in vergelijking met de graanzetmeelfabrikanten te maken hebben.

4. en 5. In juli 2002(3) heeft de Commissie haar ideeën voor een hervorming bekendgemaakt. Met name heeft de Commissie verklaard voorstander te zijn van één enkele toeslag per bedrijf, los van de productie (ontkoppeling). Uit daaropvolgend overleg met het bedrijfsleven is gebleken dat de aardappelzetmeelsector het moeilijk zou kunnen krijgen bij een volledige ontkoppeling van de betrokken rechtstreekse steun. Daarom heeft de Commissie, zoals is aangegeven in haar voorstellen(4) tot hervorming van het gemeenschappelijk landbouwbeleid om een langetermijnperspectief op duurzame landbouw te bieden, ervoor gekozen de ontkoppelingsmaatregelen ook in deze sector in te voeren met dien verstande dat voor een deel van de steun de koppeling aan de productie wordt gehandhaafd.

6. en 7. Bij een volledige ontkoppeling van de rechtstreekse steun voor zetmeelaardappelen krijgt de producent de vrije keuze om in het kader van de regeling betreffende de ene bedrijfstoeslag welk landbouwgewas dan ook te telen. In dat geval dreigt de teelt van zetmeelaardappelen sterk af te nemen omdat de producent geneigd zal zijn om minder investeringen en arbeidstijd vergende gewassen zoals granen te verbouwen, met als gevolg dat de aardappelzetmeelfabrikanten een tekort aan grondstof krijgen.

Bij een gedeeltelijke ontkoppeling zoals door de Commissie wordt voorgesteld, kan de producent de gewassen van zijn keuze produceren, maar blijft hij er belang bij hebben om zetmeelaardappelen te produceren, terwijl tevens sprake is van neutraliteit uit het oogpunt van de begrotingsuitgaven.

8. Deze regeling is bestemd voor de landbouwproducenten en is geen vorm van staatssteun in de zin van de communautaire regelgeving.

(1) Verordening (EEG) nr. 1766/92 van de Raad van 30 juni 1992 houdende een gemeenschappelijke ordening der markten in de sector granen, PB L 181 van 1.7.1992.

(2) Verordening (EG) nr. 1868/94 van de Raad van 27 juli 1994 tot vaststelling van een contingenteringsregeling voor de productie van aardappelzetmeel, PB L 197 van 30.7.1994.

(3) COM(2002) 394 def.

(4) COM(2003) 23 def.