NL Publicatieblad van de Europese Unie CE 78/701

(2004/C 78 E/0749)

SCHRIFTELIJKE VRAAG E-0450/03

van Cristiana Muscardini (UEN) aan de Commissie

(19 februari 2003)

Betreft: Opvangkampen en slavenhandelaren

„Griekenland, het opvangkamp in Pendeli: golfplatenkrotten temidden van vuilnis en rioolwater. (…) op 80 kilometer afstand van Athene, een kamp beheerd door de NGO” Médécins du Monde „die alles in het werk stelt om de wanhopige immigranten in Griekenland bij te staan. Tevergeefs: de golf van wanhopige immigranten groeit met de dag: Afghanen, Irakezen en Koerden komen uit Turkije en eenmaal in Griekenland aanbeland moeten zij, als zij weg willen, de maffia tenminste 2500 dollar betalen. Zij verstoppen zich in de grote vrachtwagens die zich inschepen op de snelle veerboten of steken over in drijvende doodskisten” … „Dit kamp was de doorgangsplaats voor minstens 15 000 buitenlanders die maar één ding in hun hoofd hadden: het echte Europa bereiken” (uit het tijdschrift „Panorama” van 6.2.2003) „De hoopvolle reis van Turkse Koerden begint in Istanboel en verloopt via verschillende routes … Eerste route: doorreis door de Balkan per vrachtwagen en te voet, tot aankomst in Italië. Tweede route: via Kosovo en Albanië, en dan met een rubberboot oversteken naar Italië. Derde route: reis met gammele vaartuigen vanuit Smirne richting kust van Calabrië. Vierde route: de” nieuwe route„, zoals deze tijdens de laatste onderscheppingen werd genoemd: vliegen naar Tunis en dan met vissersboten oversteken naar Sicilië. Het ticket kost 3000 tot 6000 EUR, ongeacht de route. De prijs is afhankelijk van de eindbestemming. De omzet in de afgelopen twee jaar: 18 miljoen euro. In Turkije wordt contant betaald” (uit het tijdschrift „Panorama” van 6.2.2003). Deze twee fragmenten uit het Italiaanse tijdschrift Panorama geven een welsprekend beeld van enerzijds de ellendige, vernederende en onmenselijke omstandigheden in bepaalde opvangkampen en anderzijds het onbetwistbaar bestaan van criminele slavenhandelorganisaties die munt slaan uit de ellende en wanhoop van deze vluchtelingen.

Wij vragen de Commissie:

1. of er sprake is van een band tussen enerzijds het bestaan van en de omstandigheden in dergelijke kampen in een van de landen van de Unie en anderzijds de immigratiebepalingen van de Overeenkomst van Schengen?

2. Welke instrumenten de Unie kan inzetten om te voorkomen dat door die ellendige kampen en de criminele uitbuiting de levensomstandigheden van de immigranten nog barbaarser worden en deze mensen hun waardigheid totaal verliezen?

3. Of het volgens haar niet noodzakelijk en wenselijk is stappen te ondernemen bij de regering van een kandidaat-lidstaat, opdat deze haar immigratiewetgeving harmoniseert met de vurig gewenste wetgeving van de Europese Unie, en aldus wordt voorkomen dat op het grondgebied van dit land verschijnselen zoals hierboven beschreven zich kunnen onttrekken aan rechtsvervolging?

Antwoord van de heer Vitorino namens de Commissie

(15 mei 2003)

Overeenkomstig het Protocol tot opneming van het Schengenacquis in het kader van de Unie moeten de lidstaten personen die niet of niet meer voldoen aan de voorwaarden inzake kort verblijf, worden verwijderd indien het vrijwillige vertrek niet plaatsvindt of indien een vermoeden bestaat dat dit vertrek niet zal plaatsvinden of indien het onmiddellijke vertrek om redenen van openbare orde of nationale veiligheid geboden is. Voor de toepassing van deze bepalingen kunnen de lidstaten personen die illegaal in de Unie verblijven, in hechtenis nemen of opleggen om in een bepaald gebied te verblijven.

Zoals reeds in het antwoord op schriftelijke vraag E-431/03 van mevrouw Poli Bortone (1) gesteld, heeft de Raad op 28 februari 2002, aansluitend op de mededeling van de Commissie betreffende een gemeenschappelijk beleid inzake illegale immigratie van 15 november 2001 (2), een actieplan ter bestrijding van illegale immigratie (3) goedgekeurd. Bovendien heeft de Raad op 13 juni 2002 een plan voor het beheer van de buitengrenzen van de lidstaten goedgekeurd, dat gebaseerd is op een mededeling van de Commissie over dit onderwerp van 7 mei 2002 (4). Indien zij goed worden toegepast, kunnen deze maatregelen illegale vluchtelingenstromen verminderen en zo op termijn de in de vraag beschreven last voor centra of kampen verminderen.

Daarenboven moet worden benadrukt dat zelfs indien de betrokkenen in Griekenland een asielaanvraag hebben ingediend of zouden indienen, er momenteel geen op artikel 63 van het EG-Verdrag gegronde communautaire voorschriften in voege zijn krachtens welke de Commissie zou kunnen optreden, bijvoorbeeld door de Griekse autoriteiten om nadere informatie te vragen.

De Raad heeft op 27 januari 2003 Richtlijn 2003/9/EG tot vaststelling van minimumnormen voor de opvang van asielzoekers in de lidstaten (5) goedgekeurd, maar deze bepalingen moeten nog door de lidstaten worden omgezet. De richtlijn heeft tot doel de opvangvoorzieningen voor asielzoekers minstens in een aantal lidstaten aanzienlijk te verbeteren. Het beginsel dat behoeftige asielzoekers die in afwachting van de afhandeling van de procedures gemachtigd zijn om in het land te verblijven, recht hebben op opvangvoorzieningen (zoals huisvesting, voedsel, kleding en een dagvergoeding) is door alle lidstaten aanvaard (niettemin kan de verstrekking van de opvangvoorzieningen worden geweigerd indien de asielaanvraag niet zo spoedig als redelijkerwijs mogelijk is ingediend). Asielzoekers moeten in alle lidstaten recht hebben op behoorlijke gezondheidszorg, voorlichting en documentatie, onderwijs en in een beperkt aantal gevallen toegang tot de arbeidsmarkt. Bovendien moeten de lidstaten zich ertoe verbinden voorschriften voor het sturen, bewaken en controleren van het niveau van het opvangsysteem uit te vaardigen. De uiterste termijn voor omzetting is 6 februari 2005.

In deze context dient ook te worden vermeld dat de Griekse autoriteiten het grootste deel van hun Europees Vluchtelingenfonds investeren in de verbetering van de opvangcapaciteit voor asielzoekers. Sinds 1998 hebben verschillende niet-gouvernementele organisaties (NGO's) de opvangvoorzieningen en voedselverstrekking voor asielzoekers in Griekenland kunnen verzorgen en verder uitbouwen (onder meer het door EL.IN.AS geëxploiteerde Aspropyrgos-centrum, het opvangcentrum in Nea Makri van het Griekse Rode Kruis en stedelijke nachtopvang voor asielzoekers in het centrum van Athene door Médecins du monde).

Turkije heeft als kandidaat-lidstaat een partnerschap voor toetreding gesloten en heeft een nationaal programma voor de overname van het acquis goedgekeurd. Volgens dit plan zal Turkije zijn wetgeving en praktijken inzake migratie, asiel en grensbeheer geleidelijk aanpassen aan het acquis. In 2002 hebben de Turkse autoriteiten interdepartementale werkgroepen inzake migratie, asiel en grensbeheer opgericht, die belast zijn met het opstellen van gedetailleerde strategieën voor de aanpassing aan het acquis ter zake. De strategieën inzake migratie en grensbeheer worden binnenkort bekendgemaakt. De Turkse autoriteiten hebben bovendien beslist om actieplannen inzake migratie, asiel en grensbeheer op te stellen met een gedetailleerd programma voor de aanpassing van de wetgeving, hervorming van de instellingen, opleiding en investeringen met het oog op de aanpassing aan het acquis. Het opstellen en de uitvoering van deze actieplannen zal door de Commissie worden gesteund via twee „twinningprojecten”, die later dit jaar zullen starten. In juni 2002 hebben de Commissie en Turkije tevens besprekingen aangeknoopt betreffende een bijzonder actieplan inzake illegale migratie: waarschijnlijk zullen de onderhandelingen over dit plan binnenkort kunnen worden afgerond.

(1) PB C 51 E van 26.2.2004, blz. 24.

(2) COM(2001) 672 def.

(3) PB C 142 van 14.6.2002.

(4) COM(2002) 233 def.

(5) PB L 31 van 6.2.2003.