NL Publicatieblad van de Europese Unie CE 70/3

(2004/C 70 E/003)

SCHRIFTELIJKE VRAAG E-2606/02

van Michl Ebner (PPE-DE) aan de Commissie

(18 september 2002)

Betreft: Concurrentieverstorende heffingen in het internationale handelsverkeer

In de EU-lidstaten Duitsland, Oostenrijk en Italië moeten met het oog op het intellectuele eigendomsrecht van auteurs, componisten en muziekuitgevers auteursrechten worden betaald.

Is het in overeenstemming met de beginselen van de vrije markt en de belangen van de Europese Unie dat in Duitsland en Oostenrijk heffingen in de vorm van auteursrechten op producten van auteurs, muziekuitgevers en componisten worden betaald en dat deze heffingen in Italië na de uitvoer van het product vóór de doorverkoop nogmaals moeten worden betaald?

Moet een dergelijke handelwijze niet als concurrentieverstorend worden aangemerkt?

Antwoord van de heer Bolkestein namens de Commissie

(22 oktober 2002)

Overeenkomstig internationale verplichtingen en de communautaire wetgeving inzake auteursrecht en naburige rechten verlenen de nationale wetten inzake auteursrecht auteurs een aantal uitsluitende rechten. Het distributierecht geeft auteurs het recht om de verkoop of andere eigendomsovergang van exemplaren van hun literaire, muzikale, audiovisuele of andere werken te controleren en royalty's te ontvangen voor de distributie ervan in de vorm van boeken, video's of cd's.

Overeenkomstig de jurisprudentie van het Europees Hof van Justitie is het distributierecht echter uitgeput bij de eerste verkoop van het exemplaar van een werk in de Europese Unie of de Europese Economische Ruimte (EER), op voorwaarde dat die verkoop door de rechthebbende of met diens toestemming geschiedt. Zodra bijvoorbeeld een auteur of een uitgever namens die auteur boeken in de handel brengt die in een van de lidstaten door het auteursrecht zijn beschermd, mogen die boeken vrij in de hele Europese Unie circuleren en mogen ze worden doorverkocht zonder bijkomende goedkeuring van de auteur (of de uitgever als zijn licentiehouder) en zonder dat er nog royalty's moeten worden betaald.

Deze jurisprudentie, die het beginsel van het vrije verkeer van goederen in de EU of de EER verzoent met de bescherming van intellectuele eigendomsrechten, is bevestigd door verschillende richtlijnen inzake auteursrecht en naburige rechten, in eerste instantie voor specifieke categorieën van werken, namelijk computerprogramma's (1) en databanken (2), en in 2001 voor alle andere categorieën van werken (3), zoals literaire werken in boeken of muzikale werken op cd's. Bijgevolg is de goedkeuring van de auteur vereist en moeten royalty's worden betaald voor de eerste distributie van een door auteursrecht beschermd goed. Bij doorverkoop of andere eigendomsovergangen in de EU of de EER is geen toestemming meer vereist en zijn geen royalty's meer verschuldigd. De Commissie zijn geen dubbele betalingen bij verdere distributie bekend.

Royalty's kunnen ook verschuldigd zijn voor een ander gebruik van een door auteursrecht beschermd goed, zoals voor het kopiëren van een werk, en de betalingen in kwestie kunnen worden geheven bij het in de handel brengen van bepaalde producten. Deze betalingen vormen echter geen „dubbele betaling” voor verdere distributie aangezien ze geen verband houden met de distributie van een door auteursrecht beschermd goed. In de meeste EU-lidstaten ontvangen auteurs bijvoorbeeld een vergoeding voor het kopiëren van hun werken voor privé-gebruik. Deze vergoeding wordt over het algemeen geheven op blanco dragers van geluids- of audiovisueel materiaal en/of op opnameapparatuur en moet normaal door de fabrikant of de invoerder van die producten worden betaald. De vergoedingsstelsels moeten in overeenstemming zijn met de algemene beginselen in artikel 5, lid 2, onder b), van Richtlijn 2001/29/EG betreffende het auteursrecht in de informatiemaatschappij, die de lidstaten tegen december 2002 tenuitvoer moeten leggen. Deze richtlijn maakt het voor lidstaten mogelijk uitzonderingen vast te stellen op het recht inzake kopiëren voor privé-gebruik, inclusief vergoedingsstelsels. Aangezien deze stelsels echter nog niet op EU-niveau zijn geharmoniseerd, kunnen de voorwaarden van deze stelsels van lidstaat tot lidstaat verschillen. De vergoeding is over het algemeen alleen verschuldigd als de producten in kwestie op het grondgebied van de lidstaat zullen worden verkocht, maar niet als ze voor de uitvoer zijn bestemd.

(1) Richtlijn 91/250/EEG van de Raad van 14 mei 1991 betreffende de rechtsbescherming van computerprogramma's, PB L 122 van 17.5.1991.

(2) Richtlijn 96/9/EG van het Europees Parlement en de Raad van 11 maart 1996 betreffende de rechtsbescherming van databanken, PB L 77 van 27.3.1996.

(3) Richtlijn 2001/29/EG van het Europees Parlement en de Raad van 22 mei 2001 betreffende de harmonisatie van bepaalde aspecten van het auteursrecht en de naburige rechten in de informatiemaatschappij, PB L 167 van 22.6.2001.