SCHRIFTELIJKE VRAAG E-3360/01

van Michael Cashman (PSE) aan de Commissie

(5 december 2001)

Betreft: Bestrijding van corruptie

Kan de Commissie mededelen wat er op Europees niveau aan de bestrijding van corruptie wordt gedaan? Heeft de Commissie een omvattend beleid voor de bestrijding van corruptie? Zo nee, kan zij dan mededelen of zij plannen in die richting heeft?

Antwoord van de heer Vitorino namens de Commissie

(13 februari 2002)

1. Overeenkomstig artikel 29 van het Verdrag betreffende de Europese Unie, aanbeveling nr. 6 van het actieplan van 28 april 1997 ter bestrijding van de georganiseerde criminaliteit en aanbeveling nr. 7 van de strategie van de Europese Unie voor het begin van het nieuwe millenium ter voorkoming en bestrijding van de georganiseerde criminaliteit van 27 maart 2000 en zoals blijkt uit het

scorebord van de Commissie betreffende de totstandbrenging van een ruimte van vrijheid, veiligheid en rechtvaardigheid, is het de doelstelling van de Unie corruptie te voorkomen en te bestrijden door middel van nauwere samenwerking tussen politie, douane en justitie en door middel van de harmonisatie van de nationale strafwetgevingen, alsmede door de ontwikkeling van een algemeen, multidisciplinair en pijleroverschrijdend beleid van de Unie inzake corruptie, met inachtneming van de werkzaamheden die thans worden verricht in andere internationale gouvernementele (zoals de Verenigde Naties (VN), de Organisatie voor Economische Samenwerking en Ontwikkeling (OESO), de Raad van Europa) en relevante niet-gouvernementele organisaties.

2. De Commissie verzekert het geachte parlementslid dat zij tot de verwezenlijking van deze doelstelling zal bijdragen en dat zij haar invloed zal aanwenden in alle internationale fora waar de Commissie is vertegenwoordigd, om alle vormen van corruptie te veroordelen, te bestrijden en te voorkomen.

3. Om precies te zijn is de Commissie vastbesloten het corruptieprobleem vanuit vier invalshoeken aan te pakken:

a) een beleid van nultolerantie ten opzichte van interne passieve corruptie (dus binnen de Europese instellingen) en nauwgezet onderzoek van het Europees Bureau voor fraudebestrijding (OLAF) naar gevallen van externe personen die op een illegale manier door middel van actieve corruptie geld van de Gemeenschap proberen te verkrijgen. Daarbij wordt uitgegaan van volledige transparantie en wordt geen ruimte gelaten voor juridische leemtes. In haar mededeling van 28 juni 2000 betreffende een algemene strategische aanpak voor de bescherming van de financiële belangen van de Gemeenschappen en voor fraudebestrijding(1), die door de Raad en het Parlement werd goedgekeurd, heeft de Commissie een gedetailleerde interinstitutionele aanpak uitgewerkt om corruptie te voorkomen en te bestrijden, die met name is gebaseerd op samenwerking op alle niveaus en op onafhankelijke administratieve onderzoeken door OLAF.

b) harmonisatie van de strafwetgeving van de lidstaten door middel van gemeenschappelijke definities, strafbaarstellingen en straffen en door ervoor te zorgen dat de wet op correcte wijze zal worden toegepast in gevallen van nationale of grensoverschrijdende corruptie dankzij vier strafrechtelijke instrumenten (de referenties en de details betreffende de ratificatie zijn rechtstreeks naar het geachte parlementslid en naar het secretariaat van het Parlement gestuurd). Wat de strafrechterlijke bescherming van de financiële belangen van de Gemeenschap betreft, heeft de Commissie op 23 mei 2001 het voorstel voor een richtlijn van het Parlement en de Raad goedgekeurd waarin een gemeenschappelijke definitie van actieve en passieve corruptie op dit gebied wordt vastgesteld. Het Parlement heeft het voorstel reeds in eerste lezing op 29 november 2001 goedgekeurd. Verder onderzoekt de Commissie de mogelijkheid om een voorstel in te dienen bij het Parlement en de Raad om het Gemeenschappelijke Optreden betreffende corruptie in de particuliere sector van 22 december 1998 om te vormen tot een Kaderbesluit.

c) de ontwikkeling van een algemeen corruptiebestrijdingsbeleid, niet alleen op basis van de strafwetgeving, maar ook op basis van een algemene strategie op een groot aantal terreinen betreffende criminaliteitspreventie (maatregelen inzake de overheidsdiensten en het gerechtelijk apparaat, financieel beheer, de partijfinancieringsregels, de regels in verband met de deelname aan openbare aanbestedingsprocedures, betrekkingen tussen de publieke en de particuliere sector, de versteviging van de rol van de nationale diensten voor corruptiebestrijding, de ontwikkeling van nieuwe manieren om bewijsmateriaal te verzamelen, de aftrekbaarheid van smeergeld, de standaarden voor jaarrekeningen en accountantscontroles, de opstelling van zwarte lijsten en de uitsluiting van marktdeelnemers, een Europees handvest voor bepaalde corruptiegevoelige beroepen en externe steun en bijstand.) Het merendeel van deze punten wordt behandeld in een mededeling van de Commissie aan de Raad en het Parlement van 1997, die in de eerste helft van 2002 zal worden bijgewerkt.

d) het bevorderen van behoorlijk bestuur, inclusief corruptiebestrijding, in het kader van het ontwikkelingswerk van de Gemeenschap zoals dit doorgaans wordt gedefinieerd door de Raad en de Commissie, als eerste stap in de richting van de integratie van de anticorruptiestrategie van de Unie in haar beleid inzake externe betrekkingen. De met de ACS-landen gesloten Overeenkomst van Cotonou behelst een specifieke procedure voor ernstige gevallen van corruptie. De implementatie ervan is gebaseerd op de handleiding voor aanbestedingen inzake buitenlandse hulpprojecten van de Commissie, die de Commissie op 10 november 1999 heeft goedgekeurd en waarvan artikel 8 betrekking heeft op corruptiegevallen.

5. In 2000 besliste de Algemene Vergadering van de VN om een internationaal rechtsinstrument voor corruptiebestrijding te ontwikkelen. Een intergouvernementele voor onbeperkte

tijd ingestelde deskundigengroep heeft een ontwerpmandaat voorbereid voor de onderhandelingen die door een comité ad hoc, dat in januari 2002 zijn werkzaamheden heeft aangevangen, zullen worden gevoerd. Op 29 november 2001 heeft de Commissie een gemeenschappelijk standpunt aangenomen op grond van artikel 34, lid 2 onder a) van het Verdrag betreffende de Europese Unie. De Commissiediensten hebben een aanzienlijke bijdrage aan het gemeenschappelijk standpunt geleverd en werken momenteel aan een aanbeveling voor de Raad om de Commissie te machtigen deel te nemen aan dat deel van de onderhandelingen dat betrekking heeft op de bevoegdheden van de Gemeenschap.

6. Op initiatief van de Commissie werd in mei 2001 het Europees Forum inzake preventie van georganiseerde misdaad gelanceerd. Voor de deelnemers aan het forum is corruptie een prioritair punt bij het opbouwen van strategische partnerschappen tussen de hoofdrolspelers van de publieke en particuliere sector die vastbesloten zijn het idee van misdaadpreventie te bevorderen.

7. Ten slotte heeft de Commissie in 2000/2001 in het kader van haar Falcone-programma een project van de universiteit van Gent over de organisatie van de corruptiebestrijding in de lidstaten en de kandidaat-lidstaten van de Europese Unie medegefinancierd, wat een eerste vergelijkend overzicht van het nationale beleid voor corruptiebestrijding in de Europese Unie en haar toekomstige lidstaten heeft opgeleverd.

(1) COM(2000) 358 def.