SCHRIFTELIJKE VRAAG E-1173/02

van Nelly Maes (Verts/ALE) aan de Commissie

(24 april 2002)

Betreft: Wapenembargo tegen Israël: stopzetten van militaire samenwerking met Israël

Heel wat EU-landen hebben samenwerkingsverbanden met de Israëlische defensie-industrie en steunen dus het defensieapparaat. In het bijzonder wil ik wijzen op de steun die de EU geeft (in het kader van het vijfde kaderprogramma voor onderzoek en technologische ontwikkeling) aan een Israëlisch wapenbedrijf (Israel Aircraft Industries) voor onderzoek naar civiele toepassingen van UAV's (onbemande vliegtuigen). Het gaat om 10 miljoen euro verdeeld over twee programma's over 2,5 jaar. Iedereen weet dat wapenbedrijven civiele toepassingen gemakkelijk kunnen vertalen naar militaire toepassingen. In dit geval betaalt de EU de studie om te onderzoeken of er naast militaire ook civiele toepassingen bestaan.

Kan de Commissie het Parlement een lijst bezorgen van alle militaire samenwerkingsakkoorden tussen de EU en Israël? Is de Commissie bereid om ook deze samenwerking op te schorten zolang de Israëlische regering op grote schaal de mensenrechten schendt? Kan de Commissie een lijst geven van de (eventuele) militaire samenwerking tussen de EU en Palestijnse Autoriteit?

Onderzoekt de Commissie of in het kader van de Gedragscode wapenexport alle transacties met Israël dienen geweigerd te worden? Wanneer zijn de resultaten van zulk een onderzoek beschikbaar?

Antwoord van de heer Patten namens de Commissie

(11 juni 2002)

Onderzoek op het gebied van onbemande vliegtuigen (UAV) vormt een klein onderdeel van de in het kader van het Vijfde Kaderprogramma voor onderzoek en technologische ontwikkeling (RTD) op luchtvaart betrekking hebbende kernactiviteit van het programma Concurrerende en duurzame groei. De werkzaamheden die op dit gebied worden uitgevoerd blijven strikt beperkt tot de ontwikkeling van civiele toepassing en van UAV's.

De samenwerking met Israëlische instanties vindt plaats in het kader van de wetenschappelijke en technologische overeenkomst tussen de Gemeenschap en Israël voor het Vijfde Kaderprogramma waarbij elke vorm van militair onderzoek uitdrukkelijk is uitgesloten. Bij genoemde UAV-projecten gaat het dus in geen enkel opzicht om militaire samenwerking tussen de Unie en Israël.

Het onderzoek is vooral gericht op ontwikkelingen van de civiele/commerciële toepassing van UAV's met name op gebieden zoals milieucontrole, communicatierelais en aardewaarneming, alsook op de veilige integratie van civiele UAV-toepassingen in het beheer van het luchtvaartverkeer.

De communautaire bijdrage aan Israël Aircraft Industries voor deze onderzoeksactiviteiten is minder dan 1,5 miljoen euro.

De Commissie zal het geachte parlementslid en het secretariaat-generaal van het Parlement rechtstreeks een lijst doen toekomen van de bilaterale overeenkomsten die de Europese Gemeenschap heeft gesloten (alleen, of in bepaalde gevallen met haar lidstaten) met Israël. De door het geachte parlementslid gebruikte term EU is niet correct omdat de Europese Unie als zodanig geen overeenkomstsluitende partij is bij bilaterale overeenkomsten met Israël.

Hoewel de Commissie zeer bezorgd is over de huidige situatie in het Midden-Oosten, is zij van oordeel dat het van belang is betrekkingen te onderhouden met Israël en dat schorsing van de Associatieovereenkomst de Israëlische autoriteiten niet meer ontvankelijk zou maken voor haar bezorgdheid. De Commissie meent dat zij op dit moment beter gebruik kan blijven maken van de mechanismen van de Associatieovereenkomst om de Israëlische autoriteiten op elk niveau te overtuigen van haar zienswijze.

De Unie heeft geen overeenkomst inzake militaire samenwerking met de Palestijnse Autoriteit (PA). Zij heeft een programma ter bestrijding van het terrorisme met de PA dat gefinancierd wordt uit hoofde van de begroting van de Unie voor het Gemeenschappelijk Buitenlands en Veiligheidsbeleid (GBVB) en is gebaseerd op een gemeenschappelijk optreden. Dit programma omvat specifieke modules voor bijstand en opleiding voor de veiligheidsdiensten van de PA (forensisch onderzoek, onderzoekstechnieken, opleiding op het gebied van de mensenrechten, enz.) die worden uitgevoerd door organisaties van de lidstaten onder toezicht van de Speciaal Adviseur in Ramallah, Nils Ericsson. Dit project heeft zwaar geleden onder de Israëlische militaire operaties in de Palestijnse Gebieden. Het Forensisch Wetenschapslaboratorium dat werd medegefinancierd door het project werd door het Israëlische leger in december 2001 verwoest.

De Gedragscode inzake wapenexport is een instrument dat door de lidstaten wordt toegepast. De Commissie heeft noch de macht noch de bevoegdheid toezicht uit te oefenen op de wijze waarop deze code wordt toegepast door de lidstaten.