SCHRIFTELIJKE VRAAG P-0154/02

van Roberto Bigliardo (UEN) aan de Commissie

(29 januari 2002)

Betreft: Milieuramp in Caserta

De stad Caserta, die in heel Europa bekend is om de Reggia van Vanvitelli en om het schitterende park dat Versailles naar de kroon steekt, is momenteel het toneel van een ernstige milieuramp.

Sinds vijftig jaar lijdt deze stad, die als artistiek erfgoed van Europa en van de gehele wereld moet worden beschouwd, onder de gewetenloze commerciële exploitatie van de omgeving, die het landschap rondom de achttiende-eeuwse Reggia ruïneert.

Caserta wordt omringd door de monti Tifatini, een bergketen die rijk is aan flora en fauna en een aanzienlijk historisch en artistiek erfgoed herbergt.

In dit berggebied, op het grondgebied van de gemeente Caserta, zijn zonder nadenken maar liefst 30 kalk- en tufsteengroeven geopend, waarvan 6 nog actief zijn.

Door de winning van deze grondstoffen in een gebied met historische monumenten als de Reggia, het complex van S. Leucio, de middeleeuwse stad Caserta Vecchia en het monumentale aquaduct van Valle di Maddaloni heeft de aantasting van het landschap zulke proporties aangenomen dat de natuur en het artistieke erfgoed van Caserta op onherstelbare wijze zijn beschadigd.

Nog steeds worden zonder ophouden hele bergen afgegraven, terwijl de uit productie genomen groeven dicht bij de Reggia van Vanvitelli, een van de meest bezochte monumenten van Europa, een desolaat maanlandschap hebben achtergelaten. Welke initiatieven denkt de Commissie te nemen om deze ramp een halt toe te roepen? Is zij van plan te onderzoeken of het mogelijk is het landschap in de oorspronkelijke staat te herstellen dat, dankzij Goethe, het monument van de Bourbons roem heeft gebracht?

Antwoord van mevrouw Wallström namens de Commissie

(20 februari 2002)

Bij de door het geachte parlementslid aan de orde gestelde kwestie moeten twee verschillende aspecten in ogenschouw worden genomen: de mogelijke opening van nieuwe steengroeven en het in de oorspronkelijke staat herstellen van voormalige afgravingen.

Wat nieuwe steengroeven betreft, is in Richtlijn 85/337/EEG(1) van de Raad van 27 juni 1985 betreffende de milieu-effectbeoordeling van bepaalde openbare en particuliere projecten, gewijzigd bij Richtlijn 97/11/EG(2) van de Raad van 3 maart 1997, bepaald dat projecten die een aanzienlijk milieu-effect kunnen hebben, met name gezien hun aard, omvang of ligging, worden onderworpen aan een beoordeling van die effecten (milieueffectrapportage (MER)). De onder de richtlijn vallende projectcategorieën zijn vermeld in de twee bijlagen. Voor de in bijlage I genoemde projecten is een MER-procedure vereist. Krachtens artikel 4, lid 2, moeten projecten van de in bijlage II vermelde categorieën aan een MER worden onderworpen indien de lidstaten van oordeel zijn dat hun kenmerken zulks noodzakelijk maken.

Sommige door het geachte parlementslid vermelde winningsactiviteiten kunnen ook een aanzienlijk effect hebben op een locatie die door Italië is voorgesteld als een gebied van communautair belang in de zin van Richtlijn 92/43/EEG(3) van de Raad van 21 mei 1992 inzake de instandhouding van de natuurlijke habitats en de wilde flora en fauna, namelijk Monte Tifata (IT8010016).

Volgens artikel 6, lid 3, van Richtlijn 92/43/EEG geldt voor locaties die volgens de in de richtlijn vastgestelde procedure zullen worden aangemerkt als gebieden van communautair belang (GCB) en zullen worden aangewezen als speciale instandhoudingszones (SIZ), dat voor elk plan of project dat niet direct verband houdt met of nodig is voor het beheer van het gebied, maar afzonderlijk of in combinatie met andere plannen of projecten significante gevolgen kan hebben voor zo'n gebied, een passende beoordeling wordt gemaakt van de gevolgen voor het gebied, rekening houdend met de instandhoudingsdoelstellingen van dat gebied.

Bovenvermelde bepaling is echter nog niet volledig bindend. De geldende procedure, die erin voorziet dat GCB's worden geselecteerd uit een lijst van voorgestelde gebieden van communautair belang (vGCB's), en vervolgens worden aangewezen als SIZ's, is nog niet afgerond. De momenteel onder de richtlijn vallende gebieden hebben nog steeds de status van vGCB's. Wel is het zo dat ten aanzien van vGCB's de lidstaten erop toe moeten zien dat de doelstellingen van de richtlijn niet in het gedrang komen. Met name wordt hun geadviseerd ten minste af te zien van alle acitiviteiten die tot aantasting van een voorgesteld gebied kunnen leiden.

Mocht de Commissie vernemen dat in dit specifieke geval inbreuk wordt gemaakt op het Gemeenschapsrecht, dan zal zij niet aarzelen, als hoedster van het Verdrag, alle nodige maatregelen te treffen, inclusief de inleiding van procedures krachtens artikel 226 van het EG-Verdrag, om de naleving van de desbetreffende communautaire regelgeving af te dwingen.

Wat betreft het in de oorspronkelijke staat herstellen van voormalige afgravingen, ook waar het om haalbaarheidstudies gaat, moet het initiatief van de lidstaten komen; het opzetten van een haalbaarheidstudie behoort dus niet tot de bevoegdheden van de Commissie. Dergelijke initiatieven kunnen echter door de Structuurfondsen worden gefinancierd indien daarin is voorzien in het regionaal operationeel programma. Het financieringsinstrument LIFE(4), en met name LIFE-Natuur, is bedoeld voor het opzetten van het Natura 2000-netwerk. Voor de afgravingen die binnen een vGCB liggen zouden bijgevolg middelen van LIFE kunnen worden gebruikt voor het herstel van de ecologische waarde van de locatie.

(1) PB L 175 van 5.7.1985.

(2) PB L 73 van 14.3.1997.

(3) PB L 206 van 22.7.1992.

(4) Verordening (EG) Nr. 1655/2000 van het Parlement en de Raad van 17 juli 2000 betreffende het financieringsinstrument voor het milieu (LIFE), PB L 192 van 28.7.2000.