NL Publicatieblad van de Europese Unie CE 88/432

(2004/C 88 E/0437)

SCHRIFTELIJKE VRAAG E-2690/03

van Erik Meijer (GUE/NGL) aan de Commissie

(10 september 2003)

Betreft: De bevoegdheid van kantons in Zwitserland om zich zelfstandig te ontwikkelen tot belastingparadijs voor internationale ondernemingen

1. Is het de Commissie bekend dat in Zwitserland de belastingheffing op de in dat land geregistreerde bedrijven een zaak is van de afzonderlijke kantons in plaats van de „Confederado Helvetia” waartoe zij gezamenlijk behoren, en dat de hoogte van de bedrijfsbelasting daardoor per kanton kan verschillen?

2. Is het de Commissie tevens bekend dat deze belastingconcurrentie tussen Zwitserse kantons ertoe geleid heeft dat het kanton Schwyz de statutaire vestigingsplaats is geworden van internationaal optredende ondernemingen of onderdelen daarvan, die daar alleen een klein kantoor en een postbus hebben, en dat thans met name het noordelijke deel van dit kanton in de invloedssfeer van de stad Zürich, met name het districht Höfe met de plaatsen Pfäffikon (Sz) aan de Zürichsee, Schindellegi en Feusisberg, daarvoor een aantrekkelijke vestigingsplaats is geworden?

3. Is het de Commissie bekend hoeveel ondernemingen die hun activiteiten niet voornamelijk in Zwitserland maar binnen de EU uitoefenen inmiddels de statutaire zetel van hun bedrijven of onderdelen daarvan naar het kanton Schwyz hebben verplaatst?

4. Betrekt de Commissie bij de wensen om niet alleen binnen de EU maar ook in de directe buurlanden belastingsconcurrentie te beperken, rechtstreeks overleg met het kanton Schwyz in plaats van uitsluitend met de overkoepelende „Confederado Helvetia”?

5. Indien vraag 4 bevestigend wordt beantwoord, wat heeft dit overleg inmiddels opgeleverd? Indien vraag 4 ontkennend wordt beantwoord, wanneer neemt dit overleg een aanvang?

6. Zijn als pressiemiddel eventueel sancties tegen de regering van het kanton Schwyz mogelijk die niet Zwitserland als geheel raken? Heeft de Commissie het voornemen om zonodig van die mogelijkheden gebruik te maken?

Antwoord van de heer Bolkestein namens de Commissie

(16 oktober 2003)

De Commissie is op de hoogte van het feit dat de vennootschapsbelasting in Zwitserland, daar dit land een federatie is, op federaal niveau en op het niveau van de kantons en gemeenten kan worden geheven en dat de afzonderlijke kantons verschillende tarieven voor deze belasting hanteren. De hieruit voortvloeiende verschillen in belastingtarieven tussen de verschillende gemeenten in Zwitserland is al jarenlang het onderwerp van een politiek debat in Zwitserland. De Commissie heeft geen bijzondere gegevens over de gevolgen van de belastingconcurrentie tussen Zwitserse kantons en evenmin over het aantal ondernemingen dat voornamelijk in de Unie actief is, doch gevestigd is in het Zwitserse kanton Schwyz.

De vragen van het geachte parlementslid lijken erop te wijzen dat het kanton Schwyz passieve investeringen aantrekt zonder dat daar sprake is van enige echte economische activiteit of enige echte economische aanwezigheid. De belastingwetgeving van de lidstaten en de bilaterale belastingovereenkomsten van de lidstaten met Zwitserland bevatten echter bijzondere bepalingen die de mogelijkheden voor belastingplanningstructuren met zogenaamde „postbus-ondernemingen” beperken. Tevens hebben de meeste lidstaten bijzondere bepalingen in hun wetgeving opgenomen om misbruik tegen te gaan en agressieve belastingplanningstructuren die gebaseerd zijn op een kunstmatige locatie van passieve investeringen in rechtsgebieden met lage belastingen te ontmoedigen.

Billijke belastingconcurrentie kan volgens de Commissie positieve gevolgen hebben zoals een verlaging van onnodige belastingdruk en verhoging van het concurrentievermogen van de Unie. Oneerlijke belastingconcurrentie die bedrijven in belangrijke mate beïnvloedt bij de keuze van hun locatie zonder een algemene positieve impact is daarentegen schadelijk. De Commissie neemt derhalve actief deel aan de werkzaamheden tegen schadelijke belastingconcurrentie in de uitgebreide Unie, voornamelijk in het kader van de Gedragscode. Voorts neemt de Commissie actief deel aan de werkzaamheden van de Organisatie voor Economische Samenwerking en Ontwikkeling (OESO) tegen schadelijke belastingpraktijken waarbij een wereldomvattende aanpak wordt gehanteerd en ernaar gestreefd wordt het gedrag van zowel de belastingparadijzen als van de OESO-leden (waaronder Zwitserland) zodanig te wijzigen dat ook zij zich inzetten om schadelijke belastingconcurrentie tegen te gaan.

Tot op heden werden zowel op het niveau van de Unie als elders, met inbegrip van de OESO, uitsluitend besprekingen gevoerd met Zwitserland omdat het de bondsstaat is die verantwoordelijk is voor buitenlandse betrekkingen. Volgens het internationale recht dient de Gemeenschap de grondwettelijke scheiding van bevoegdheden van Zwitserland in acht te nemen en overleg te voeren met de Bondsregering.

Hoewel een andere aanpak in de toekomst niet is uitgesloten, is de Commissie ervan overtuigd dat de hierboven beschreven aanpak de beste manier is om te zorgen voor eerlijke belastingconcurrentie, wereldwijd, en wenst zij in dit stadium niet op eventuele andere maatregelen vooruit te lopen.