SCHRIFTELIJKE VRAAG E-1467/98

van Rosemarie Wemheuer (PSE) aan de Commissie

(13 mei 1998)

Betreft: Procedure bij corruptieverdenking

De Commissie heeft eind 1994/begin 1995 de Raad een verslag over de bestrijding van corruptie voorgelegd, dat - voorzover mij bekend - op studies ter bestrijding van corruptie in alle lidstaten berust.

Gezien het nog steeds toenemende belang van een doeltreffende corruptiebestrijding, en met name met het oog op bestaande omstandigheden, verzoek ik de Commissie om antwoord op de volgende vragen:

1. Welke verdere maatregelen is de Commissie voornemens op dit gebied te nemen en welke dienst is daarvoor binnen de Commissie verantwoordelijk?

2. Volgens welke beginselen treedt de Commissie bij de verdenking van corruptie op? Wordt altijd ambtshalve een onderzoekprocedure bij een aanvankelijke verdenking gestart of wordt op grond van opportuniteit beslist? Bestaat met name de garantie dat er een disciplinaire sanctie overeenkomstig de regels, zonder aanzien des persoons, plaatsvindt?

3. Volgens welke regels wordt beslist of de strafvervolgingsautoriteiten van een lidstaat worden ingeschakeld?

4. Is het juist als ik ervan uitga dat de bevoegde instantie het onderzoek in alle onafhankelijkheid en zonder aanzien des persoons kan uitvoeren en aan generlei invloeden blootstaat?

Antwoord van mevrouw Gradin namens de Commissie

(30 juli 1998)

Zoals het geachte parlementslid wel weet, hecht de Commissie heel bijzondere aandacht aan de bestrijding van fraude en corruptie, inclusief corruptie waarbij ambtenaren van de Gemeenschap betrokken zijn.

In antwoord op de punten 1 en 4 van de vraag van het geachte parlementslid wil de Commissie eraan herinneren dat zij actief betrokken is geweest bij de goedkeuring door de Raad van rechtsinstrumenten op grond van het EG-Verdrag, met name de Overeenkomst aangaande de bescherming van de financiële belangen van de Europese Gemeenschappen, het eerste protocol bij deze Overeenkomst en de Overeenkomst ter bestrijding van corruptie waarbij ambtenaren van de Europese Gemeenschappen of van de lidstaten van de Europese Unie betrokken zijn(1). De laatste twee van deze instrumenten zijn van bijzonder belang omdat zij ondermeer de situatie zullen verbeteren die bestaat in bepaalde lidstaten, zoals België, waar het strafrecht geen bepalingen bevat betreffende het misdrijf corruptie waarbij ambtenaren van de Gemeenschap betrokken zijn. Zijn moeten evenwel nog worden geratificeerd alvorens zij in werking kunnen treden.

In haar mededeling van 18 november 1997(2) zet de Commissie haar bestaande beleid en haar plannen uiteen met betrekking tot de bestrijding van fraude en corruptie waarbij ambtenaren van de Gemeenschap betrokken zijn. Deze mededeling bevat krachtlijnen waarvan de eerste betrekking heeft op de versterking van de rol van de eenheid voor coördinatie van de fraudebestrijding (UCLAF) bij intern onderzoek binnen de Commissie, met name door middel van formalisering van de regels betreffende de taken en de onafhankelijkheid van het optreden van UCLAF, alsook de relaties hiervan met de gerechtelijke instanties.

Gelijklopend met deze maatregel heeft de Commissie UCLAF gereorganiseerd en omgevormd tot een task force die vanaf 1 mei 1998 rechtstreeks onder de Secretaris-generaal ressorteert. Als onderdeel van deze reorganisatie werden een corruptiebestrijdingsgroep en een afzonderlijke advies- en verbindingsgroep met betrekking tot het strafrecht opgericht, waaruit het bijzonder belang blijkt dat de Commissie hecht aan bestrijding van corruptie en samenwerking met de gerechtelijke instanties.

In antwoord op de punten 2 en 3 van de vraag van het geachte parlementslid wil de Commissie erop wijzen dat de directeur van UCLAF erover moet beslissen of er al dan niet een onderzoek wordt ingesteld naar gevallen van beweerde of vermoede corruptie. Bedoelde beslissing is uitsluitend gebaseerd op een beoordeling van de aard en de bewijskracht van de beschikbare gegevens.

Na de voltooiing van elk onderzoek wordt door UCLAF een verslag opgesteld over de feitelijke bewijzen en de mate waarin hierdoor de aanvankelijke verdenking of bewering wordt bevestigd of weerlegd.

Indien in het verslag wordt geconcludeerd dat verder optreden door interne of externe instanties vereist kan zijn, wordt het ter beschikking gesteld van de instantie die verantwoordelijk is voor alle besluiten inzake administratieve, disciplinaire of gerechtelijke procedures. Zonodig wordt de gerechtelijke instanties van een lidstaat door UCLAF verzocht om samen te werken in het kader van het bepaalde van artikel 209A van het EG-Verdrag. UCLAF verleent de vereiste bijstand aan de nationale instanties. Wanneer bewijzen werden verzameld op basis van een onderzoek dat buiten de Commissie werd verricht in het kader van Verordening (Euratom, EG) nr. 2185/96 van de Raad betreffende de controles en verificaties ter plaatse die door de Commissie worden uitgevoerd ter bescherming van de financiële belangen van de Europese Gemeenschappen tegen fraudes en andere onregelmatigheden(3), worden de bewijzen in elk geval op grond van het bepaalde in artikel 8 van genoemde verordening ter beschikking gesteld van de autoriteiten van de betrokken lidstaat.

De Commissie heeft op 14 juli 1998 verder de voorwaarden verduidelijkt waaronder verdachte gevallen worden voorgelegd aan het openbaar ministerie of het tot aanstelling bevoegde gezag. De directeur van UCLAF is als enige verantwoordelijk voor de snelle kennisgeving van de gevallen, terwijl de hiërarchieke overheid op de hoogte wordt gehouden. Het tot aanstelling bevoegde gezag heeft de bevoegdheid om tuchtprocedures in te leiden. Het openbaar ministerie heeft de bevoegdheid om de zaak aanhangig te maken bij de strafrechter.

(1) PB C 316 van 22.11.1995; PB C 313 van 23.10.1996; PB C 195 van 25.6.1997.

(2) Gezond financieel beheer en gezonde administratie, ter verbetering van het optreden tegen onbekwaamheid, financiële onregelmatigheden, fraude en corruptie (SEC(97) 2198).

(3) PB L 292 van 15.11.1996.