SCHRIFTELIJKE VRAAG E-0940/01

van Jonas Sjöstedt (GUE/NGL) aan de Commissie

(28 maart 2001)

Betreft: Nut van de steun voor verdere verwerking

De door de EU gefinancierde steun voor verdere verwerking die gedurende de programmaperiode 1995-1999 aan de levensmiddelenindustrie in Zweden werd uitbetaald om de productie doelmatiger te maken, lijkt geen gevolgen te hebben gehad voor de productiviteit van de industrie of voor het grondstoffenverbruik. De steun heeft daarmee ook geen gunstige gevolgen gehad voor de landbouw. Daarentegen waren de ondernemingen die de steun ontvingen van mening dat wel een bijdrage aan het bereiken van het doel werd geleverd. Dit bleek uit een evaluatie die het Livsmedelsekonomiska institutet, SLI, in februari 2001 publiceerde.

Volgens de analyses van het SLI konden geen effecten van de steun worden aangetoond. Uit de evaluatie blijkt dat de meeste investeringen van de ondernemingen ook zonder steun zouden hebben plaatsgevonden. De conclusie van de evaluatie was dat de steun fungeerde als een geldoverdracht naar de bedrijven en daarmee hun winsten verhoogde. De investeringssteun bleek in de huidige periode een onhandig instrument om het gestelde doel te bereiken. Bovendien is er een groot aantal beperkingen gesteld aan de wijze waarop de steun mag worden toegepast. Dit vermindert de kans dat er een beslissend effect optreedt met betrekking tot de vitaliteit van de industrie.

De overheidssteun voor investeringen in Zweden bedroeg in de periode 1996-1999 ongeveer 329 miljoen kronen. Volgens berekeningen bedroegen de kosten voor de uitvoering van de steun ongeveer 15 miljoen kronen. De steun voor verdere verwerking blijft gedurende de programmaperiode 2000-2006 bestaan.

De vraag is of financiële steun die geen nut heeft, moet blijven bestaan. Is de Commissie van mening dat de steun voor verdere verwerking nut heeft en heeft men vergelijkbare evaluaties in de overige lidstaten verricht?

antwoord van de heer Fischler namens de Commissie

(1 juni 2001)

De Commissie heeft het door het geachte parlementslid genoemde verslag begin maart 2001 officieel ontvangen. Dit verslag wordt momenteel door haar diensten onderzocht.

Bij het onderzoek van een evaluatieverslag moet worden nagegaan of de evaluatie volgens de regels is uitgevoerd en aan de minimale kwaliteitseisen voldoet. Als in een evaluatieverslag conclusies worden geformuleerd, dient te worden nagegaan of die conclusies verband houden met de context waarin de maatregelen zijn toegepast, dan wel een algemener strekking hebben.

Het Zweedse evaluatieverslag waarnaar het geachte parlementslid verwijst, is opgesteld overeenkomstig de communautaire richtsnoeren waarbij de lidstaten verzocht wordt de effecten van de maatregelen voor de verwerking en afzet van landbouwproducten te evalueren. In die richtsnoeren wordt met name gevraagd een antwoord te geven op een reeks gemeenschappelijke evaluatievragen inzake het concurrentievermogen, de situatie van de basislandbouwproducten, het milieu, de tenuitvoerlegging en de doelgroepen van de maatregelen. In die richtsnoeren wordt de lidstaten ook aanbevolen de kwaliteit van de individuele verslagen te beoordelen aan de hand van acht standaardcriteria.

Alle lidstaten moeten een dergelijk evaluatieverslag over de betrokken maatregel uiterlijk 30 september 2001 bij de Commissie indienen. Er wordt een veertigtal verslagen verwacht. De Commissie is voornemens een evaluatie op Europees niveau op te stellen, die vooral op de door de lidstaten verstrekte verslagen gebaseerd zal zijn en zij wil het resultaat van die synthese bekendmaken. Om vorenvermelde redenen kan op dit ogenblik geen uitspraak worden gedaan over de geldigheid van de conclusies van de door het geachte parlementslid genoemde Zweedse studie.

De Commissie neemt er nota van dat de Zweedse autoriteiten het nuttig hebben geacht de maatregel voor verwerking en afzet te verlengen voor de programmeringsperiode 2000-2006, een mogelijkheid waarin is voorzien bij Verordening (EG) nr. 1257/1999 van de Raad van 17 mei 1999 inzake steun voor plattelandsontwikkeling uit het Europees Oriëntatie- en Garantiefonds voor de Landbouw (EOGFL) en tot wijziging en instelling van een aantal verordeningen(1). In het licht van de conclusies van het voornoemde evaluatieverslag hebben de Zweedse autoriteiten echter besloten de doelgroep beter te selecteren en de maatregel meer toe te spitsen op de het midden- en kleinbedrijf.

(1) PB L 160 van 26.6.1999.