SCHRIFTELIJKE VRAAG E-2766/98

van Giacomo Santini (PPE) aan de Commissie

(10 september 1998)

Betreft: Bijzondere heffing ("sovrapprezzo") op suiker uit andere communautaire landen

In zijn arrest van 21.5.1980 in de zaak 73/79 bepaalde het Hof van Justitie van de Europese Gemeenschappen dat de Italiaanse staat in strijd met artikel 95 van het EG-Verdrag had gehandeld door op grond van een besluit van het Interministerieel Prijzencomité (Comitato Interministeriale Prezzi - CIP n. 3661 van 22.6.1968) een bijzondere belasting te heffen op uit andere lidstaten van de EG geïmporteerde suiker; volgens het Hof leidde deze belasting tot bevoordeling van de binnenlandse producenten ten opzichte van importeurs, en vormde zij derhalve een onaanvaardbare "vervalsing van de mededingingsvoorwaarden". De toepassing van deze bijzondere heffing werd als onrechtmatig beschouwd omdat de "sovrapprezzo" een belasting is die, "ofschoon volgens een zelfde tarief geheven op in Italië geproduceerde en uit andere lidstaten afkomstige suiker, niet op eenvormige wijze op deze producten drukt".

Kan de Commissie zeggen:

1. of zij de "sovrapprezzo" zoals die krachtens besluit CIP 3661 van 22.6.1968 door de Italiaanse staat is geheven, nog steeds in strijd met de wetgeving acht;

2. of de door de Italiaanse importeurs aan de grens betaalde heffing in elk geval moet worden terugbetaald als zijnde ten onrechte geïnd, zonder dat daaraan enige voorwaarde kan worden gesteld;

3. of de openbare instelling "Cassa conguaglio zucchero" (CCZ - vereveningskas voor suiker) vervolgens de importeur kan vragen om betaling van het eventuele verschil tussen de aan de grens betaalde "sovrapprezzo" en het steunbedrag dat de Italiaanse overheid terecht heeft uitbetaald;

4. of de Staat op eigen gelegenheid en zonder enige controle van andere autoriteiten mag vaststellen hoeveel steun hij rechtstreeks of onrechtstreeks aan de producenten verleent;

5. of de CCZ, ingeval de ten onrechte geïnde "sovrapprezzo" reeds aan de importeur is terugbetaald, krachtens het retroactief verklaarde voorschrift om restitutie kan verzoeken;

6. of de regels van de Italiaanse wet L. 429/90 inzake bewijslast in verband met het vervallen van het recht op terugbetaling, zo mogen worden geïnterpreteerd dat de importeur/producent het bewijs moet leveren dat de "sovrapprezzo" niet op anderen is afgewenteld;

7. of ook wanneer de "sovrapprezzo" op de consument is afgewenteld, kan worden gesteld dat de onrechtmatigheid van de inning ervan is hersteld?

Kan de Commissie de Italiaanse regering verzoeken artikel 29, leden 2 en 7 van L. 128/90 nietig te verklaren c.q. in te trekken?

Antwoord van de heer Monti namens de Commissie

(9 november 1998)

1. De Commissie kan slechts verwijzen naar het arrest van het Hof van Justitie van 21 mei 1980: voor zover de "sovrapprezzo" niet op gelijke wijze drukte op suiker uit Italië en suiker uit de andere lidstaten, was deze heffing in strijd met artikel 95 van het EG-Verdrag. Volgens de gegevens waarover de Commissie beschikt, financiert Italië de suikersector sinds 1981 op een andere wijze om zich aan het arrest van het Hof te conformeren.

2. Overeenkomstig de uitspraken van het Hof is een lidstaat in principe verplicht de heffingen die zij in strijd met het EG-recht heeft geheven, terug te betalen. Deze terugbetaling kan echter slechts plaatsvinden volgens de formele en materiële voorwaarden van het nationale recht ter zake. De procedurele voorwaarden mogen echter niet minder gunstig zijn dan bij soortgelijke beroepen van interne aard (equivalentiebeginsel) noch van dien aard zijn dat het in de praktijk nagenoeg onmogelijk of uiterst moeilijk is de rechten uit te oefenen die de rechtsorde van de Gemeenschap heeft toegekend (effectiviteitsbeginsel)(1).

3. Daar de vraag niet duidelijk is, kan de Commissie hierop geen antwoord geven.

4. Het geachte parlementslid geeft niet aan wat hij onder "rechtstreekse en onrechtstreekse steun" verstaat. Wat de steun aan de Italiaanse suikerindustrie betreft, is de Commissie uitsluitend op de hoogte van de steun die Italië verleent op grond van artikel 46 van Verordening (EEG) 1785/81 van de Raad van 30 juni 1981 houdende een gemeenschappelijke ordening der markten in de sector suiker(2). Deze steun die, in april 1995 door de Raad werd goedgekeurd, is degressief en zal tijdens het verkoopseizoen 2000/2001 moeten worden beëindigd.

Italië moet zich conformeren aan genoemd artikel 46, waarin met name is bepaald dat de Commissie, bij de toepassing van de artikelen 92, 93 en 94 van het EG-Verdrag, met name beoordeelt of deze steun in overeenstemming is met de herstructureringsprogramma's.

5. Volgens de rechtspraak van het Hof over de terugvordering van onverschuldigde bedragen, kan de kwestie van de terugbetaling niet meer als dusdanig aan de orde worden gesteld indien het onverschuldigde bedrag reeds werd terugbetaald aan het bedrijf dat dit bedrag had betaald.

6. Volgens de rechtspraak van het Hof valt de kwestie van de bewijslast van de afwenteling van een heffing die volgens het EG-recht onwettig is onder de bevoegdheid van de nationale rechter, die vrij is in de beoordeling van het bewijsmateriaal, en die per geval moet vaststellen of de heffing inderdaad, geheel of gedeeltelijk, is afgewenteld. Het Hof heeft er evenwel op gewezen dat in het geval van indirecte belastingen de afwenteling niet wordt vermoed en dat de belastingplichtige negatief het tegendeel moet bewijzen(3).

7. Zoals het Hof heeft gezegd(4) wordt op het beginsel van de terugbetaling van belastingen, rechten en heffingen die in strijd met het communautaire recht zijn geheven een uitzondering gemaakt wanneer blijkt dat de persoon die deze kosten heeft moeten betalen deze op anderen heeft afgewenteld.

Daar het om artikel 29 van Wet 428/90 gaat zoals door de Italiaanse autoriteiten geïnterpreteerd, werd het Hof, in het kader van de nog hangende Zaak C-343/96, Dilexport, verzocht zich uit te spreken over de communautaire compatibiliteit van een vermoeden op grond waarvan degene die om terugbetaling verzoeken het (negatieve) bewijs moeten leveren dat de belasting niet is afgewenteld. De Commissie, van haar kant, heeft een inbreukprocedure ingeleid op grond van artikel 169 van het EG-Verdrag daar de leden 2 en 7 van artikel 29 van Wet 428/90, zoals door de Italiaanse autoriteiten geïnterpreteerd, niet verenigbaar zijn met de communautaire regels inzake de terugvordering van onverschuldigde bedragen.

(1) Arrest van 15.9.1998, C-231/96, Edis.

(2) PB L 177 van 1.7.1981.

(3) Arrest van 14.1.1997, C-192 à 218/95, Comateb, Jurispr. blz. 165.

(4) Zie met name arrest van 9.11.1983, C-199/82, San Giorgio, Jurispr. blz. 3595.