NL Publicatieblad van de Europese Unie CE 78/772

(2004/C 78 E/0822)

SCHRIFTELIJKE VRAAG P-3008/03

van Karin Riis-Jørgensen (ELDR) aan de Commissie

(6 oktober 2003)

Betreft: Ongelijke concurrentievoorwaarden voor de visverwerkende industrie van EU- landen

De Noord-Europese visverwerkende industrie is er volledig afhankelijk van of zij tegen dezelfde voorwaarden als haar concurrenten buiten de EU aan grondstoffen kan komen. De Europese landen hebben vaak niet voldoende grondstoffen in de eigen wateren en moeten deze daarom importeren. De grondstof haring is een basismateriaal dat in het bijzonder om aandacht vraagt.

Terwijl de Noorse viswerkende bedrijven goedkoop aan haring kunnen komen omdat er voldoende visbestanden in de Noorse wateren zijn, moeten de Noord-Europese producenten een hogere prijs betalen — en bovendien een douaneheffing van 15 % — om door invoer uit Noorwegen toegang tot dezelfde grondstoffen te krijgen.

Op grond van diverse preferentieovereenkomsten is het tevens voor buitenlandse producenten, waaronder de Noorse, gemakkelijker geworden halffabrikaten en kant-en-klare producten aan de EU-markt te leveren. Aan de andere kant is er, zoals gezegd, sprake van ongelijke omstandigheden bij de aankoop van de grondstoffen. Ongelijke concurrentieomstandigheden zijn hiervan het gevolg.

Wat denkt de Commissie te doen om ervoor te zorgen dat de haringindustrie in de EU-landen onder dezelfde voorwaarden kan concurreren als die in de buurlanden van EU, waaronder Noorwegen?

Een groot aantal preferentieovereenkomsten en tariefcontingenten heeft geleid tot ondermijning van de tariefstructuur voor de invoer van vis en visserijproducten, zonder dat iemand daar baat bij heeft. Als gevolg daarvan kan de Noord-Europese veredelingsindustrie niet aan de benodigde grondstoffen komen, terwijl kant-en-klare producten uit bepaalde landen gemakkelijk in de EU op de markt kunnen worden gebracht.

Wat denkt de Commissie verder te doen om tot een eenvoudiger en doorzichtiger tariefregeling voor ingevoerde vis en visserijproducten te komen?

Antwoord van heer Fischler namens de Commissie

(31 oktober 2003)

De Commissie deelt de bezorgdheid van het geachte parlementslid over de situatie van de aanvoer van haring als grondstof voor de verwerkende industrie van de Gemeenschap. Het is inderdaad nodig de concurrentiepositie van de verwerkende industrie in de hele Gemeenschap in stand te houden en waar nodig te verbeteren en daarbij alle relevante factoren in aanmerking te nemen.

Verzoeken om de tarieven voor haring als grondstof te schorsen vormen al jaren een punt van hevige discussies met de lidstaten. De daarbij ingenomen standpunten stonden steevast lijnrecht tegenover. Herhaalde verzoeken van Denemarken om verreikende tariefschorsingen zijn altijd gestuit op hevig verzet van met name Ierland, maar ook van het Verenigd Koninkrijk, die beide wijzen op de bijzondere kenmerken van de visserij op pelagische bestanden, het feit dat hun beider visserijgemeenschappen van deze visserij afhankelijk zijn en het beginsel van communautaire preferentie. In plaats van tot eenvoudige en duidelijke regels heeft dit geleid tot een scala van maatregelen (een rechtenvrije periode, autonome tariefcontingenten en quota in het kader van de Algemene Overeenkomst inzake Tarieven en Handel (GATT) die erop waren gericht deze tegenstrijdige belangen met elkaar te verzoenen.

Met derde landen overeengekomen tariefconcessies maken de toe te passen douanerechten wellicht complexer, maar deze regelingen zijn op zich logisch. Zo is bij de vaststelling van de tariefcontingenten die met Noorwegen en IJsland zijn overeengekomen in het kader van de onderhandelingen inzake de uitbreiding van de Europese Economische Ruimte (EER), rekening gehouden met de komende uitbreiding van de Unie en met de belangen van de toetredende nieuwe lidstaten.

In het kielzog van de onderhandelingen inzake de uitbreiding van de EER zijn enerzijds reeds opnieuw stemmen opgegaan om de tarieven voor haring en makreel in hun geheel te schorsen, terwijl anderzijds verzet klinkt tegen verdere tariefverlagingen voor die producten. Bovendien zijn, naar het zich laat aanzien, de toegenomen problemen om de verwerkende industrie van bepaalde lidstaten van grondstoffen te voorzien niet zozeer te wijten aan de huidige tarieven, maar veeleer aan het feit dat veel vissersvaartuigen van de Gemeenschap hun haringvangsten in Noorse haven aanlanden. Dit komt door de geografische bijzonderheden van de visserij op Atlantisch-Scandinavische haring in het noordoostelijke deel van de Atlantische Oceaan. Het is de vraag of het tariefbeleid het juiste instrument is om dit te verhelpen.

Eveneens van belang is het feit dat de toestand van het bestand van Noordzeeharing sterk is verbeterd. De noodmaatregelen die jaren lang voor dit bestand van kracht waren, leveren nu resultaat op. De komende jaren zullen dan ook grote hoeveelheden haring voor de Gemeenschap beschikbaar zijn, waardoor sommige lidstaten geneigd zullen zijn te beweren dat de hoeveelheden haring die nu voor de Gemeenschap beschikbaar zijn, van een zodanige omvang zijn dat een adequate bevoorrading van de verwerkende industrie van de Gemeenschap is gegarandeerd.

Het staat buiten kijf dat de lopende onderhandelingen in het kader van de Wereldhandelsorganisatie (WTO) over de toegang tot de markt en over de tarieven uiteindelijk zullen leiden tot algemene tariefverlagingen. Intussen vinden verkennende gesprekken plaats met de lidstaten inzake een nieuw meerjarig systeem van tariefcontingenten voor de periode 2004 tot en met 2006, teneinde te voorzien in de behoeften op de korte termijn. De Commissie gaat hierbij zonder vooringenomenheid te werk en hoopt dat dit oriënteringsproces resultaten oplevert die het mogelijk maken, praktische voorstellen te doen die op een zo groot mogelijke steun van de lidstaten kunnen rekenen.