SCHRIFTELIJKE VRAAG E-1570/01

van Marie Isler Béguin (Verts/ALE) aan de Commissie

(29 mei 2001)

Betreft: EU-programma ten gunste van de slachtoffers van Tsjernobyl

De gevolgen van de kernramp in Tsjernobyl zijn uitermate verontrustend in Wit-Rusland, waar 70 % van de radioactieve neerslag is terechtgekomen en een kwart van het grondgebied en het ecosysteem voor eeuwen zwaar zijn besmet. Twee miljoen mensen, waaronder 500 000 kinderen, zijn veroordeeld om in besmet gebied te leven omdat de nodige financiële middelen en de politieke wil bij de regering ontbreken. Zowel qua aantal als qua ernst nemen de ziektegevallen als gevolg van het verontreinigde milieu en de radioactief besmette landbouwproductie exponentieel toe. Het gaat met name om kankers en misvormingen op zeer jonge leeftijd.

Als teken van veroordeling van het autocratische regime van de Wit-Russische president Aleksandr Loekasjenko handhaaft de EU in Wit-Rusland slechts een TACIS-programma, dat politieke steun biedt aan het maatschappelijk middenveld.

Is de Europese Commissie niet van mening dat, als teken van solidariteit en steun van de EU aan deze burgers én uit humanitaire noodzaak, een tweede TACIS-programma voor medische steun aan de bevolking van de besmette gebieden in Wit-Rusland moet worden opgezet, zowel in de lidstaten als ter plaatse, met name door het produceren en voorschrijven van de door wetenschapper V. Nesterenko aanbevolen medicijnen op basis van pectine?

De gevolgen van de explosie van de kernreactor in Tsjernobyl zullen nog minstens drie eeuwen lang voelbaar zijn. Welk bedrag wil de Commissie vrijmaken voor de miljoenen slachtoffers van deze milieuramp, waarvan de kosten voor Wit-Rusland alleen al op 235 miljard dollar worden geraamd?

Antwoord van de heer Patten namens de Commissie

(3 september 2001)

De Commissie deelt de bezorgdheid van het geachte parlementslid over de gevolgen van de Tsjernobyl-ramp voor de bevolking van Belarus.

Het Europees Bureau voor Humanitaire Hulp (ECHO) van de Europese Gemeenschap was in het begin van de jaren 90 actief in de gebieden die het meest getroffen waren door de ramp bij Tsjernobyl en verstrekte meer dan 8 miljoen voor operaties waarbij steun werd verleend aan de slachtoffers van deze ramp. Hierbij werd de nadruk gelegd op medische steun met inbegrip van steun voor medisch toezicht en medische verzorging door specialisten. Overeenkomstig het met de Raad overeengekomen mandaat is de voornaamste taak van ECHO echter het verstrekken van noodhulp hetgeen niet langer toepasselijk is in de huidige situatie in de getroffen gebieden in Belarus.

Grootschalige TACIS-steun is gezien de politieke context echter zeer moeilijk geworden.

Naast onze activiteiten met de burgermaatschappij, hebben wij Belarus steun verleend voor een aantal projecten die zich bezighouden met de gevolgen van de Tsjernobylramp voor de gezondheid en de economische, sociale en milieugevolgen zoals bijvoorbeeld:

- de bouw van een fabriek voor de verpakking van iodiumhoudend zout;

- de verwerking van besmet bosafval;

- sociaal en economisch herstel van besmette gebieden door de bevolking rechtstreeks te betrekken bij het besluitvormingsproces;

- het opzetten van een systeem voor vroegtijdige waarschuwing om bij een eventuele kernramp in de toekomst bescherming te kunnen bieden.

Daarnaast werden met Belarussische instellingen tal van gezamenlijke onderzoeksactiviteiten uitgevoerd waarbij de economische, milieu- en sociale gevolgen en de gevolgen voor de gezondheid van de Tsjernobyl-ramp werden geëvalueerd; vooral in de eerste helft van de jaren '90 werd zeer intensief onderzoek gedaan dat sedertdien, zij het minder intensief, wordt voortgezet.

De Commissie beraadt zich nu over haar verder beleid om hulp t bieden bij zoeken naar oplossingen voor de problemen die uit deze ramp voortvloeien. Het is momenteel echter niet mogelijk precies aan te geven welke begrotingsmiddelen hiervoor zullen worden uitgetrokken.