SCHRIFTELIJKE VRAAG E-1977/01

van Juan Naranjo Escobar (PPE-DE) aan de Commissie

(5 juli 2001)

Betreft: Woestijnvorming bedreigt het leven op aarde

Ter gelegenheid van de Werelddag tegen woestijnvorming hebben de Verenigde Naties opnieuw gewaarschuwd voor de vreselijke gevolgen van dit verschijnsel. Door het verlorengaan van vruchtbare grond en de vermindering van de landbouwproductie als gevolg van droogte en woestijnvorming moeten jaarlijks duizenden mensen op zoek naar nieuwe grond om te kunnen overleven. Het afgelopen jaar hebben branden honderden miljoenen hectaren bos verwoest waarbij honderdduizenden personen in Oost-Afrika, Amerika en Zuid-Europa naar elders zijn getrokken.

Om de ernstige gevolgen van de droogte en het verlorengaan van vruchtbare grond te ondervangen is zeven jaar geleden het verdrag van de Verenigde Naties terzake aangenomen. Dankzij dit verdrag hebben thans veel ontwikkelingslanden nationale actieprogramma's goedgekeurd om hun inspanningen te coördineren.

In de praktijk blijft het echter bijzonder moeilijk om de financiële middelen te mobiliseren die nodig zijn in de strijd tegen droogte en woestijnvorming.

Met welke financiële mechanismen denkt de Commissie op doeltreffende en succesvolle wijze de strijd aan te gaan tegen dit verschijnsel dat niet alleen de arme landen of de ontwikkelingslanden treft? Kan de Commissie gegevens verstrekken over de wijze waarop dit verschijnsel de komende jaren het landschap op het Europese continent zal beïnvloeden?

Antwoord van de heer Nielson namens de Commissie

(14 september 2001)

De Gemeenschap is sinds 1998 een van de partijen van het Verdrag ter bestrijding van woestijnvorming. Zelfs voor deze datum steunde de Gemeenschap al vele programma's en projecten die zich richten op de problemen van droge gebieden in de hele wereld. Over de periode 1990-1999 werd een bijdrage van ongeveer 1,1 miljard uitgetrokken voor meer dan 600 ontwikkelingsprojecten in droge gebieden in Afrika, Azië en Latijns-Amerika. Ook het noordelijke Middellandse-Zeegebied heeft aanzienlijke bijdragen uit Gemeenschapsmiddelen ontvangen voor samenwerkingsactiviteiten van de Commissie.

Voor ontwikkelingslanden werden projecten gefinancierd via het Europees Ontwikkelingsfonds (EOF-Overeenkomst van Lomé), de fondsen uit hoofde van de Europees-mediterrane partnerschapsovereenkomsten (MEDA) en de overeenkomsten met Azië en Latijns-Amerika (ALA). Specifieke projecten zijn ook gefinancierd via de begrotingslijnen voor milieu en tropische bossen (nu onder Verordening (EC) nr. 2493/2000 en 2494/2000)(1). Daarnaast zijn onderzoeksprojecten gefinancierd binnen het vierde en vijfde kaderprogramma voor onderzoek en technologische ontwikkeling van de Gemeenschap, met name via het internationale samenwerkingsprogramma INCO.

Voor West- en Oost-Europese landen zijn projecten die zich richten op of betrekking hebben op het verschijnsel woestijnvorming gefinancierd via het financieel instrument voor het milieu (LIFE), het programma voor technische bijstand aan het Gemenebest van Onafhankelijke Staten (TACIS) en specifieke onderzoeksprogramma's van met name het milieu-onderzoeksprogramma, zoals Medalus, Archaeomodes, Efeda, Epoch, die zich rechtstreeks richten op woestijnvorming. Onderzoek naar woestijnvorming en aantasting van de bodem zal een voorrangsgebied zijn binnen het onderdeel duurzame ontwikkeling en klimaatverandering van het communautair kaderprogramma. Veel projecten die gefinancierd zijn via regionaal beleid (Interreg) en het Gemeenschappelijk landbouwbeleid (GLB) zijn eveneens relevant. Een gedetailleerde lijst van deze projecten is opgenomen in een openbaar rapport dat in 2000 door de Commissie is opgesteld in het kader van het Verdrag. Dit rapport wordt rechtstreeks toegezonden aan het geachte parlementslid en het secretariaat van het Parlement.

Daarnaast zal het in het kader van het Interreg-III-programma voor de periode 2000-2006 en op voorstel van de betrokken regio's op het gebied van woestijnvorming cofinanciering mogelijk zijn voor samenwerkingsprojecten tussen lidstaten en derde landen uit het Middellandse-Zeegebied. De voorstellen voor transnationale programma's die nu de goedkeuringsprocedure van de Commissie doorlopen, bevatten projecten op dit gebied.

Overeenkomstig het recent aangenomen communautair ontwikkelingsbeleid, zullen in de toekomst de meeste middelen voor het bestrijden van woestijnvorming buiten de Gemeenschap wederom uit algemene hulpfondsen (EOF, ALA, MEDA) afkomstig zijn. Toewijzingen zullen doorgaans geschieden in het kader van de nationale actieprogramma's tegen woestijnvorming die zelf door landen zijn opgesteld in hun strategiedocument inzake armoedebestrijding en het desbetreffende landstrategiedocument. Speciale begrotingslijnen zoals milieu en tropische bossen zullen uiteraard beschikbaar blijven voor de financiering van specifieke projecten, in beginsel op vergelijkbaar niveau.

Binnen de Gemeenschap omvat het zesde milieu-actieprogramma, dat momenteel besproken wordt door Parlement en Raad, een voorstel voor een thematische bodemstrategie waaronder ook aantasting van de bodem en woestijnvorming moeten vallen. In het kader van de uitbreiding werd een nieuwe bijlage bij het Verdrag ter bestrijding van woestijnvorming voor Midden- en Oost-Europa goedgekeurd tijdens de laatste bijeenkomst van de partijen. Hiermee zou een coherent kader geschapen moeten zijn voor toekomstige activiteiten in die regio.

(1) PB L 288 van 15.11.2000.