SCHRIFTELIJKE VRAAG E-1923/00

van Elspeth Attwooll (ELDR), Chris Davies (ELDR) en Jan Mulder (ELDR) aan de Commissie

(16 juni 2000)

Betreft: Tabakssubsidies

Gesteld wordt dat sociaal-economische factoren grote obstakels vormen voor de afschaffing van subsidies voor tabakstelers in de gehele Europese Unie. De tabaksteelt is arbeidsintensief en wordt vaak bedreven op grond van slechte kwaliteit die niet geschikt is voor andere gewassen.

Kan de Commissie meedelen welke stappen zij heeft ondernomen of voornemens is te ondernemen om tabakstelers ertoe aan te moedigen om te schakelen naar andere economische sectoren, zowel landbouw- als niet-landbouwsectoren? Welke onderzoeken zijn er verricht om de haalbaarheid vast te stellen van het verbouwen van andere gewassen in gebieden waar nu tabak wordt geteeld? Zouden, indien de tabakssubsidies verder zouden worden beperkt, dezelfde gelden kunnen worden gebruikt voor de financiering van structurele maatregelen voor lokale economieën die nu afhankelijk zijn van de tabaksteelt?

Antwoord van de heer Fischler namens de Commissie

(19 juli 2000)

De steunregelingen in de tabakssector zijn op quota gebaseerd. Anders dan in vele andere sectoren waar garantiedrempels gelden, wordt voor boven de totale quota geproduceerde hoeveelheden tabak geen steun verleend.

Om de productie te verminderen, wanneer een teler zijn quotum vrijwillig afstaat, geldt een quotaopkoopregeling waarmee de geproduceerde hoeveelheid tabak kan worden verlaagd (Verordening (EEG) nr. 2075/92 van de Raad van 30 juni 1992 houdende een gemeenschappelijke ordening der markten in de sector ruwe tabak(1) en Verordening (EG) nr. 2848/98 van de Commissie van 22 december 1998 tot vaststelling van uitvoeringsbepalingen van Verordening (EEG) nr. 2075/92 van de Raad ten aanzien van de premieregeling, de productiequota en de aan de telersverenigingen toe te kennen specifieke steun in de sector ruwe tabak(2)).

In het kader van het structuurbeleid van de Gemeenschap voor de periode 2000-2006 biedt de eerstgenoemde verordening voortaan ook de mogelijkheid programma's voor plattelandsontwikkeling uit te voeren om tabakproducerende regio's die in moeilijkheden verkeren, de gelegenheid te geven op andere activiteiten over te schakelen. Deze programma's komen in aanmerking voor Gemeenschapsfinanciering op grond van Verordening (EG) nr. 1257/1999 van de Raad van 17 mei 1999 inzake steun voor plattelandsontwikkeling uit het Europees Oriëntatie- en Garantiefonds voor de Landbouw (EOGFL) en tot wijziging en intrekking van een aantal verordeningen(3).

De mogelijkheden om zonder verlies aan werkgelegenheid op andere teelten over te schakelen, zijn uiterst beperkt, omdat de tabaksteelt zeer arbeidsintensief is. In een aantal Italiaanse regio's is er wel enige ervaring opgedaan met de omschakeling op de teelt van siergewassen, maar tot nu toe is het welslagen van deze initiatieven door grote technische moeilijkheden veeleer beperkt gebleven.

Voorts financiert het Communautair Fonds voor tabak onderzoek naar de mogelijkheden voor producenten om op andere teelten of activiteiten over te schakelen. Naar aanleiding van het besluit van de Raad over het Commissievoorstel om de inhouding ten behoeve van dit Fonds bij de producenten te verdubbelen werkt de Commissie momenteel aan een aanpassing van Verordening (EEG) nr. 2427/93 van 1 september 1993 houdende nadere voorschriften van Verordening (EEG) nr. 2075/92 van de Raad wat het Communautair Fonds voor onderzoek en informatie over tabak betreft(4).

De mogelijkheid tot omschakeling van de tabaksproductie op andere activiteiten binnen of buiten de landbouw heeft bij voortduring de aandacht van de Commissie. Het blijft echter een feit dat de belangrijkste tabaksteeltgebieden, met name in Italië en Griekenland, hoofdzakelijk in regio's met een ontwikkelingsachterstand gelegen zijn. Bijgevolg verhindert ook de ligging van de tabaksteeltgebieden, waar slechts zeer weinig levensvatbare alternatieven voor de tabaksteelt zijn, dat de subsidiëring van deze sector grotendeels afgeschaft wordt.

Het belangrijkste obstakel voor de omschakeling is niet het vinden van de benodigde middelen, maar wel van alternatieven die vergelijkbare sociaal-economische voordelen opleveren. Tot besluit dient nog te worden opgemerkt dat het op grond van de begrotingsafspraken tussen de instellingen voortaan onmogelijk is kredieten voor marktondersteuning aan te wenden voor de financiering van structurele programma's.

(1) PB L 215 van 30.7.1992.

(2) PB L 358 van 31.12.1998.

(3) PB L 160 van 26.6.1999.

(4) PB L 223 van 2.9.1993.