SCHRIFTELIJKE VRAAG P-0590/03

van Marco Pannella (NI) aan de Commissie

(24 februari 2003)

Betreft: Schending door de Cambodjaanse regering van het VN-Vluchtelingenverdrag ten aanzien van de Montagnards (Degar) die op de vlucht zijn voor vervolging door de Vietnamese regering

Ondanks herhaalde verzoeken en pressie van de VN-Vluchtelingenorganisatie (UNHCR) en van de Amerikaanse ambassade in Phnom Penh, blijft de Cambodjaanse regering, na de sluiting van de vluchtelingenkampen in de regio's Rattanakiri en Mondulkiri, het VN-Vluchtelingenverdrag en de grondrechten schenden van honderden Montagnards (Degar), die op de vlucht zijn voor vervolging door de Vietnamese regering. De afgelopen maanden zijn honderden Montagnard-vluchtelingen gedwongen naar hun land terug te keren en sindsdien ontbreekt van hen elk spoor.

Op 20 december heeft de Cambodjaanse eerste minister, Hun Sen, het subdecreet nr. 124 getekend, waardoor nog eens 600 extra politieagenten de grens tussen Vietnam en Cambodja moeten bewaken. De afgevaardigde van de UNHCR in Cambodja, de heer

Nikola Mihailovic, heeft verklaard dat deze actie ernstige gevolgen heeft voor elke Montagnard die asiel aanvraagt in Cambodja. Feit is dat de politie er is om mensen op te sporen en hen asiel te weigeren. Wij vernemen steeds dat mensen gedeporteerd worden, maar wij kunnen deze berichten op geen enkele manier bevestigen. Het is nochtans aan de UNHCR (en niet aan de regering) om te bepalen wie een illegale immigrant is en wie behoefte heeft aan asiel.

Volgens de Jesuit Refugees Service zijn in de eerste week van januari 2003 ongeveer 50 Montagnards (mannen, vrouwen en kinderen, van wie het meerendeel Pnong) in de omgeving van Koh Nheak aangehouden door de Cambodjaanse politie en met geweld naar de grens met Vietnam gevoerd, waar ze aan de grenspolitie overgeleverd werden. In de derde week van januari werden nog eens dertig Montagnards (ook Pnong), eveneens in de omgeving van Koh Nheak, door agenten aangehouden. Deze werden echter eerst stevig afgetuigd, alvorens ze naar de grens gebracht werden. Lokale bronnen hebben het bovendien over standrechtelijke executies of opsluiting in ware gevangeniskampen voor vluchtelingen, die aangehouden werden in Cambodja en, in strijd met het VN-Vluchtelingenverdrag, gedwongen werden naar Vietnam terug te keren.

Kan de Commissie meedelen of zij voornemens is initiatieven te nemen en, zo ja, welke, om ervoor te zorgen dat de Cambodjaanse regering opnieuw de internationale regels naleeft door onmiddellijk de vluchtelingenkampen in de regio's Rattanakiri en Mondulkiri te heropenen, overeenkomstig het verzoek van Amnesty International en Human Rights Watch, om zo honderden Montagnards die nog steeds op de vlucht zijn voor vervolging door de Vietnamese regering op te kunnen vangen?

Is de Commissie voornemens om de Cambodjaanse regering financiële steun te blijven verlenen, ondanks het feit dat deze herhaaldelijk en voortdurend haar eigen internationale verplichtingen inzake mensenrechten schendt en dus de met haar gesloten samenwerkingsakkoorden overtreedt?

Antwoord van de heer Patten namens de Commissie

(20 maart 2003)

De Delegatie van de Commissie in Phnom Penh, blijft samen met de diplomatieke missies van de lidstaten de situatie van de Vietnamese Montagnards die naar Cambodja gevlucht zijn op de voet volgen en blijft deelnemen aan diplomatieke démarches van de Unie bij de regering van Cambodja over kwesties die aanleiding geven tot bezorgdheid. De regering van Cambodja heeft bevestigd dat zij de verbintenissen die zij is aangegaan in het kader van internationale overeenkomsten zal nakomen.

De vertegenwoordigers van de Commissie en de lidstaten in Cambodja houden tevens nauw contact met de Hoge Commissaris van de Verenigde naties voor Vluchtelingen (UNHCR). De hervestiging, onder toezicht van de UNHCR, van de Montagnards die naar aanleiding van de gebeurtenissen in februari 2001 naar Cambodja zijn gevlucht en die de wens te kennen hebben gegeven naar de Verenigde Staten te willen vertrekken gaat momenteel gewoon door. 102 van deze Montagnards zijn momenteel gehuisvest in speciale transitfaciliteiten. Verder wordt gewerkt aan de hervestiging van nog eens 41 Montagnards tegen eind maart 2003. Voorts is een aantal Vietnamese Montagnards die de afgelopen maanden naar Cambodja zijn gevlucht samengevoegd bij diegenen die nog wachten op toestemming voor hervestiging in de Verenigde Staten.

De UNHCR heeft nog steeds toegang tot de provincies Mondulkiri en Rattanakiri en heeft toestemming om vliegende teams in te zetten om toezicht te houden op de situatie bij de aankomst van nieuwe vluchtelingen. Met de regering van Cambodja wordt gesproken over de mogelijkheid om ontvangstcentra op te richten. De Commissie is op de hoogte van onbevestigde meldingen van deportatie van nieuwe vluchtelingen. Het is echter onmogelijk een bevestiging te krijgen van de in de vraag bedoelde gevallen van mishandeling of standrechtelijke executies.

De Samenwerkingsovereenkomst tussen de Gemeenschap en Cambodja die in 1997 werd ondertekend bepaalt in artikel 1 dat eerbiediging van de mensenrechten en democratische beginselen een fundamenteel onderdeel vormt van de Overeenkomst. Vraagstukken in verband met de eerbiediging en bevordering van de mensenrechten worden aan de orde gesteld op de bijeenkomsten van de gemengde commissie Gemeenschap Cambodja die uit hoofde van de Samenwerkingsovereenkomst werd opgericht. Samen met de in Cambodja vertegenwoordigde lidstaten houdt de Commissie nauw toezicht op de ontwikkelingen op het gebied van de mensenrechten om de regering van Cambodja aan te moedigen en te steunen bij haar inspanningen om vooruitgang te boeken op het gebied van de mensenrechten. De Commissie neemt met de lidstaten tevens deel aan alle EU-démarches bij de regering van Cambodja met betrekking tot mensenrechtenkwesties.

De Commissie streeft ernaar om Cambodja net als alle landen in deze regio aan te moedigen en te steunen om voortdurend vooruitgang te boeken op het gebied van de mensenrechten en de democratisering en uit haar bezorgdheid over gevallen van schending in het kader van de internationale mensenrechteninstrumenten. Zij onderstreepte deze aanpak in haar Mededeling van mei 2001 over de rol van de Europese Unie bij de bevordering van de mensenrechten en de democratisering in derde landen(1).

(1) COM(2001) 252 def.