SCHRIFTELIJKE VRAAG E-0626/00

van Erik Meijer (GUE/NGL) aan de Raad

(2 maart 2000)

Betreft: Kosovo: het recht van de Servische minderheid op verhuizing naar veilige gebieden met een Servische meerderheid

1. Heeft de Raad ervan kennis genomen dat een groot deel van de in Kosovo achtergebleven leden van de Servische minderheid sinds de instelling van het nieuwe gezag in 1999 niet meer in de gelegenheid is om vrij door Kosovo te reizen en zich (tijdelijk of duurzaam) te begeven naar gebieden die staan onder het gezag van de Servische of de Montenegrijnse regering, zowel omdat deze bevolkingsgroep wordt veracht door de tussen 1987 en 1999 benadeelde Albanese meerderheid als omdat de menskracht voor militaire of politionele begeleiding om veilig reizen mogelijk te maken ontoereikend is?

2. Kan de Raad bevestigen dat er in een deel van de Kosovaarse stad Orahovac voor de Servische bevolkingsgroep inmiddels een situatie is ontstaan die sterk lijkt op die van de voormalige safe haven Srebrenica in Bosnië-Herzegovina, d.w.z. dat de daar levende bevolking geïsoleerd raakt van het omringende gebied omdat dit wordt bewoond door een andere bevolkingsgroep die de omsingelde minderheid graag kwijt wil?

3. Hoe denkt de Raad te kunnen voorkomen dat het met het Servische deel van Orahovac uiteindelijk net zo slecht afloopt als eerder met de safe haven Srebrenica, d.w.z. dat de daar gelegerde Nederlandse militairen niet kunnen verhinderen dat de in de omgeving dominerende etnische groep het gebied inneemt waarna de plaatselijke bevolking wordt verdreven of zelfs gedood?

4. Wat denkt de Raad te ondernemen om te bewerkstelligen dat alle inwoners van het Servische deel van Orahovac en andere geïsoleerde gebieden, die er uit een oogpunt van veiligheid zelf voor kiezen om hun huidige woongebied duurzaam te verlaten, in de gelegenheid worden gesteld om te verhuizen naar gebieden die staan onder het gezag van de Servische of de Montenegrijnse regering of eventueel, na het bereiken van een akkoord daarover met de Albanese bevolkingsmeerderheid, naar het vanouds in meerderheid door Serviërs bewoonde en aan Servië grenzende gebied ten noorden van de stad Kosovska Mitrovica?

Antwoord

(25 mei 2000)

De Raad blijft zeer verontrust over de situatie van de Serviërs en de andere etnische en religieuze minderheden in Kosovo en is ontzet over het aanhoudende hoge niveau van interetnisch geweld. Uit de nieuwe uitbarsting van vijandelijkheden in Mitrovica blijkt nog maar eens hoe moeilijk het is in de loop van verscheidene decennia steeds intenser geworden haat en wantrouwen te overwinnen. Het is dan ook niet denkbeeldig dat deze situatie ernstige reacties uitlokt in andere steden in Kosovo, waaronder Orahovac.

De Raad heeft herhaaldelijk verklaard gehecht te zijn aan het doel van een democratisch en multi-etnisch Kosovo overeenkomstig Resolutie 1244 van de VN-Veiligheidsraad, die de ongehinderde en veilige terugkeer van alle vluchtelingen omvat. UNSCR 1244 blijft derhalve in al haar aspecten de basis van het EU-beleid. Voorts heeft de Raad bij tal van gelegenheden alle gewelddaden, en elke vorm van intimidatie en intolerantie krachtig veroordeeld en aan de Kosovaarse leiders duidelijk te kennen gegeven dat EU-bijstand afhankelijk is van geloofwaardige pogingen om tot interetnische verzoening te komen.

De Geachte Afgevaardigde is zich er ongetwijfeld van bewust dat de Raad niet rechtstreeks betrokken is bij het veiligheidsaspect van de uitvoering van UNSCR 1244. Dit komt namelijk voor rekening van de NAVO, die op basis van een VN-mandaat een veiligheidstroepenmacht van 50.000 personen in de regio gestationeerd heeft. Deze troepenmacht (KFOR) is juist opgericht om te zorgen voor een veilige omgeving en de veiligheid van de minderheden te verzekeren, teneinde de terugkeer van alle vluchtelingen en ontheemden in de regio aan te moedigen. De EU-landen leveren momenteel 80 % van de manschappen van KFOR en de betrokken lidstaten hebben onlangs besloten hun contingenten te vergroten.

Teneinde het interetnische geweld te helpen bestrijden en de noodzakelijke veilige omgeving te creëren om de niet-Albanese Kosovaren ervan te weerhouden de provincie te verlaten en degenen die reeds weggetrokken zijn ertoe aan te zetten terug te keren, steunt de EU tevens de inspanningen van UNMIK om de civiele politiemacht van Kosovo uit te bouwen. In antwoord op oproepen van de heer Kouchner en SG/HV Solana hebben de lidstaten in maart 2000 zich bijzonder ingezet om de UNMIK-politiemacht met 320 extra politieagenten te versterken.

Rekening houdend met de bijzonder moeilijke situatie waarin KFOR en de civiele politie van de VN moeten werken, is de Raad van mening dat zij de doeleinden van UNSCR 1244 reeds aanzienlijk genaderd zijn.

Om de huidige situatie in Kosovo tegemoet te treden heeft de Raad ook krachtige steun verleend aan de oprichting van de VN-missie (UNMIK) door bij te dragen aan haar begroting en de leiding van de vierde UNMIK-pijler, die betrekking heeft op de wederopbouw en het economische herstel, volledig op zich te nemen.

De Raad steunt tevens het besluit van de speciale vertegenwoordiger van de secretaris-generaal van de VN, de heer Kouchner, om gezamenlijke administratieve interimstructuren op te zetten, in het kader waarvan alle etnische groepen geleidelijk bij het bestuur van Kosovo betrokken worden. Tot dusver hebben de Kosovaarse Serviërs steeds geweigerd aan deze en andere soortgelijke organen deel te nemen. De EU heeft de Kosovaarse Serviërs opgeroepen om hun boycot opnieuw te bezien, teneinde bij te dragen aan de totstandbrenging van een multi-etnisch Kosovo en zich van een plaats in de nieuw-opgerichte administratieve structuren te verzekeren.