SCHRIFTELIJKE VRAAG P-0639/00

van Joaquim Miranda (GUE/NGL) aan de Commissie

(28 februari 2000)

Betreft: Natuurramp in Mozambique

Mozambique is onlangs geteisterd door zware regenval waardoor o.a. veel mensen dakloos zijn geraakt, vee verloren is gegaan (40.000 stuks vee tot nu toe), ca. 70.000 hectare cultuurgrond is verwoest (met name maïs en rijst) en er enorme problemen zijn ontstaan met de drinkwatervoorziening voor de bevolking.

Gezien de enorme economische, sociale en sanitaire problemen die door de zware regenval zijn veroorzaakt en nog eens verergerd kunnen worden door een nieuwe cycloon die op komst schijnt te zijn en de armzalige economische situatie in Mozambique, waardoor een adequaat en tijdig optreden onmogelijk wordt verzoek ik de Commissie om informatie over de spoedmaatregelen die zij denkt goed te keuren om de autoriteiten van Mozambique te steunen om aan deze ramp het hoofd te bieden.

Antwoord van de heer Nielson namens de Commissie

(24 maart 2000)

De Commissie is zeer bezorgd over de noodsituatie in Mozambique. Door de aanhoudende stortregens in heel zuidelijk Afrika, nog verergerd door de cycloon Eline, zijn grote aantallen mensen ontheemd geraakt. Bovendien is aanzienlijke schade aangericht aan woningen en infrastructuur. Er zijn veel dodelijke slachtoffers, vermisten en gewonden.

De regering van Mozambique heeft derde landen opgeroepen humanitaire hulp te verlenen. De internationale gemeenschap heeft aanzienlijke bijstand verleend in de zoek- en reddingsfase (thans afgerond) en de aan de gang zijnde hulpfase. Aan officiële bijdragen en toezeggingen is momenteel naar schatting 100 miljoen bijeengebracht, waarvan meer dan 60 % uit de Gemeenschap (Commissie en lidstaten).

Het Commissielid voor ontwikkeling en humanitaire hulp bezocht Mozambique op 2 en 3 maart 2000, samen met de Portugese staatssecretaris van Buitenlandse Zaken en Ontwikkeling, om de situatie op te nemen.

Als reactie op de eerdere overstromingen door de zware regenval begin februari besloot de Commissie tot 1 miljoen noodhulp, te verlenen door haar Bureau voor Humanitaire Hulp (Echo) via het Rode Kruis en NGO-partners, waarvan 750.000 naar Mozambique ging en 150.000 naar Botswana. Deze hulpverleners verrichtten de meest urgente taken, namelijk het overbrengen van de bedreigde bevolking naar veiliger gebieden, en verstrekten essentiële hulpgoederen, noodopvang, gezondheidszorg en water en sanitaire voorzieningen. Daarnaast is 1,4 miljoen van de begrotingspost voor voedselzekerheid plaatselijk ter beschikking gesteld van de afgevaardigde van de Commissie en de regering van Mozambique voor het verbeteren van de voedselvoorziening aan de slachtoffers.

Na de verdere schade die door de cycloon Eline is aangericht, heeft de Commissie een tweede besluit genomen voor een bedrag van 2 miljoen euro. Dit is in de eerste plaats bestemd voor noodhulp in de rivierbekkens van de Limpopo en de Save (provincies Gaza, Inhambane en Sofala), waar de schade het ernstigst is en het aantal ontheemden het grootst. Op 14 maart 2000 is een derde en nog belangrijker, in nauw overleg met de partners in Maputo opgesteld Echo-financieringsbesluit genomen door een interdepartementale task force (samengesteld uit Echo, het Directoraat-generaal voor Ontwikkeling en SCR) die is opgezet voor de coördinatie van spoedhulp en hulp voor de middellange termijn door de Commissie. Het strategische doel van het derde besluit is het bevorderen van de hervestiging door noodhulp voor de voedselvoorziening (het plantseizoen begint over enkele weken), watervoorziening en sanitaire voorzieningen, gezondheidszorg (onder meer kleinschalig herstel van gezondheidscentra) en preventie en behandeling van cholera.

Een hoge regionale deskundige van Echo heeft onlangs een tiendaags bezoek gebracht aan Mozambique. Er is een permanente functionaris van Echo voor technische bijstand aangeworven, die de komende week in het rampgebied zal worden ingezet. Deze functionaris oefent toezicht uit op de tenuitvoerlegging van door Echo gefinancierde activiteiten en onderhoudt het contact met de centrale coördinatie-instantie die met steun van de Verenigde Naties door de overheid van Mozambique is opgezet.

De Commissie werkt aan de respons van de Gemeenschap voor de middellange termijn. Daarin wordt cofinanciering door NGO's gecombineerd met de activiteiten van het Europees Ontwikkelingsfonds om Mozambique te helpen de crisis te boven te komen en de snelle groei, waar Mozambique zo lang voor heeft gewerkt, te herstellen. Het verantwoordelijke Commissielid heeft tijdens zijn verblijf in Mozambique een aanvullend bedrag van 21 miljoen toegezegd om de periode tussen de huidige fase van noodhulp en de wederopbouw te overbruggen voor de komende drie tot vier jaar.