SCHRIFTELIJKE VRAAG P-1423/99

van Antonios Trakatellis (PPE-DE) aan de Commissie

(1 september 1999)

Betreft: Betrekkingen EU-Turkije en de kernveiligheid

De Turkse regering heeft besloten in het seismogene gebied bij Akkuyu een kerncentrale te laten bouwen door een internationaal consortium, waarbij gebruik wordt gemaakt van reactoren van het type CANDU, die volgens recente berichten veiligheidsproblemen opleveren en niet voldoen aan de internationale veiligheidsnormen. Dit besluit vormt aldus een bedreiging voor het leven van de bevolking van het Middellandse-Zeegebied, de Balkan, het Zwarte-Zeegebied en het Midden-Oosten.

1. Over welke inlichtingen beschikt de Commissie in deze kwestie; kan zij meedelen in welke fase het plan voor de bouw van de kerncentrale zich bevindt?

2. Is zij voornemens de kwestie van de bouw van de centrale aan de orde te stellen bij de bevoegde communautaire instellingen alsmede in het kader van de betrekkingen van de EU met Turkije, teneinde het gewraakte plan te verijdelen?

3. Is het mogelijk, op grond van het standpunt van de Europese Raad van Luxemburg inzake de verkiesbaarheid van Turkije als kandidaatlid van de EU en gezien de naleving van de criteria van de Europese Raad van Kopenhagen die onder meer de overname behelzen van het communautair acquis inzake de kernveiligheid en de milieubescherming door de landen die lid van de EU wensen te worden, dat de EU de installatie van een dergelijke kerncentrale aanvaardt die een bedreiging kan vormen voor de volksgezondheid van de inwoners van Griekenland en het wijde gebied daaromheen?

4. Kan er sprake zijn van goedkeuring van de ontwerpverordening van de Commissie betreffende verdieping van de douane-unie tussen de EU en Turkije die bepalingen bevat inzake de convergentie van de wetgevingen met als doel de overname van het communautaire acquis en de ontplooiing van acties waaronder de bescherming van het milieu met begrotingskredieten van meer dan 135 miljoen euro, wanneer genoemd besluit van de Turkse regering de nagestreefde doelstellingen van bedoelde ontwerpverordening op losse schroeven zet?

Antwoord van de heer Verheugen namens de Commissie

(18 oktober 1999)

Uit de informatie waarover de Commissie beschikt blijkt dat de Turkse autoriteiten nog geen beslissing hebben genomen aangaande de gunning voor de bouw van de kerncentrale van Akkuyu. Er wordt in deze informatie geen enkele datum vermeld waarop een dergelijke beslissing zal worden genomen. Het lijkt in dit opzicht te vroeg om te stellen dat voor een bepaald type reactor zal worden gekozen. De reactor van het type CANDU waarnaar het geachte parlementslid verwijst, is slechts één van de drie aanbiedingen die de Turkse autoriteiten hebben bestudeerd. Zij eisen dat de gekozen kandidaten een goede reputatie hebben t.a.v. het ontwerp, de bouw en de prestaties van tenminste twee kerncentrales, waarvan minstens één als referentie moet kunnen dienen voor het Akkuyuproject. In laatste instantie moet worden opgemerkt dat de Commissie, ook al volgt zij het dossier van de bouw van de centrale van Akkuyu op de voet, niet bevoegd is mede te beslissen over de bouw en de locatie ervan. Het zijn de Turkse autoriteiten, en in het bijzonder de Turkse Autoriteit voor Atoomenergie (TAEA), die voor dergelijke beslissingen verantwoordelijk zijn.

Wat de veiligheid en de milieuvriendelijkheid van dit project betreft, hebben de Turkse autoriteiten in het verleden aangegeven dat Akkuyu als locatie werd gekozen na grondige studies van seismische en geologische aard en op gebied van milieu. In verband met de bevingsfrequentie van de streek rond Akkuyu, stelt het Internationaal Agentschap voor Atoomenerigie (IAEA) dat de plannen voor de kerncentrale rekening houden met een eventuele zwaardere aardbeving dan tot nu toe reeds werd opgetekend in deze streek, en uitgaan van de hypothese dat het epicentrum zich op de plaats zelf van de centrale bevindt en niet op de dichtstbijzijnde breuklijn, op 20 kilometer daar vandaan. Volgens het IAEA zou de dramatische aardbeving die in augustus het Noord-Oosten van Turkije heeft geteisterd, geen technische invloed hebben op de hypotheses waarop deze berekeningen gebaseerd zijn.

De samenwerking tussen de Gemeenschap en Turkije op gebied van energie is tot op heden relatief beperkt gebleven, vooral door gebrek aan gepaste financiële bijstand voor Turkije. De Europese strategie voor Turkije die door de Commissie werd goedgekeurd in maart 1998(1), op verzoek van de Europese Raad van Luxemburg, met het oog op de voorbereiding van Turkije op de toetreding, is er op gericht een dergelijke samenwerking een nieuwe stimulans te geven. Alles wat atoomenergie, veiligheid en milieuzorg aangaat, zou in dit kader kunnen worden besproken.

In oktober 1998 heeft de Commissie(2) twee verordeningsvoorstellen ingediend teneinde de Europese strategie financieel te ondersteunen. De goedkeuring ervan door de begrotingsautoriteit zou uiteindelijk moeten leiden tot de samenwerking op het gebied van energie.

(1) COM(98) 124 def.

(2) PB C 408 van 29.12.1998.