SCHRIFTELIJKE VRAAG E-1764/02

van Olivier Dupuis (NI) aan de Commissie

(19 juni 2002)

Betreft: Syrië

Op 29 mei jongstleden moest de heer Riad Turk, een Syrische dissident die zeventien jaar gevangen heeft gezeten vanwege het verkondigen van ongeoorloofde politieke opvattingen, verschijnen voor het Hof voor de staatsveiligheid in Damascus, een speciaal tribunaal dat aan het begin van de jaren zestig is ingesteld krachtens de wet inzake de noodtoestand en waarvan de bevoegdheid betwist wordt. De strafbare feiten waarvan de heer Turk werd beschuldigd waren poging de grondwet te veranderen door het gebruik van illegale middelen, aantasting van de zedelijke normen en de goede naam van het land en andere politieke delicten. Behalve de heer Turk zijn nog vele andere dissidenten, intellectuelen en zakenmensen gearresteerd en in staat van beschuldiging gesteld vanwege hun kritiek op de Syrische dictatuur. Bij zijn aantreden destijds kondigde de heer Bashar Al-Assad aan een democratiseringsproces in gang te zullen zetten, welk initiatief door de internationale gemeenschap enthousiast begroet werd, maar inmiddels is gebleken dat het nieuwe regime volstrekt niet van plan is daadwerkelijk politieke en economische hervormingen door te voeren. Er is nog steeds sprake van een zeer repressief beleid ten aanzien van de fundamentele vrijheden, en elk initiatief dat buiten de officiële kanalen om tot stand komt wordt bruut de kop ingedrukt. Bij de laatste golf van repressiemaatregelen van deze nieuwe dictatuur overgedragen van vader op zoon werden de heer Turk en met hem negen andere personen gearresteerd die zich kritisch hadden uitgelaten over het regime.

Welke initiatieven heeft de Commissie genomen of is zij van plan te nemen om de onmiddellijke vrijlating te bewerkstelligen van de heer Turk en de andere gearresteerde critici van het regime? Is de Commissie daarnaast niet van mening dat de heer Bashar Al-Assad het hem door de internationale gemeenschap de facto verleende krediet inmiddels verspeeld heeft en dat de Unie moet erkennen dat de beloften van de heer Bashar Al-Assad niet meer waren dan een aaneenschakeling van leugens? Ten slotte, ziet de Commissie in de situatie geen aanleiding een krachtig signaal af te geven aan de autoriteiten in Damascus door onverwijld de onderhandelingen over de associatieovereenkomst EU-Syrië op te schorten?

Antwoord van de heer Patten namens de Commissie

(12 juli 2002)

De Commissie staat volledig achter de inspanningen van de Unie die erop gericht zijn de mensenrechten in Syrië te steunen. Ons doel is een constructieve dialoog met de Syrische autoriteiten over mensenrechtenkwesties tot stand te brengen op basis van de principes die in de Verklaring van Barcelona tot uitdrukking zijn gebracht. Wat dit aangaat zijn er door de Troika al initiatieven ondernomen na de arrestatie van leden van de oppositie, waaronder de heer Al-Turk, in augustus/september 2001, en na de veroordeling van twee Parlementsleden, de heren Al-Homsi en Riad Seif, in maart/april 2002.

De Commissie is via haar delegatie in Damascus ook betrokken bij het waarnemen van processen door de Unie. Wij betreuren het dat er onlangs af en toe waarnemers van de Unie van het proces tegen de heer Al-Turk werden uitgesloten. De Commissie juicht het weliswaar toe dat haar de mogelijkheid wordt geboden als waarnemer bij processen in Syrië bij te wonen, maar zij beseft ook dat de aanwezigheid van waarnemers processen niet als alibi mag worden gebruikt voor de onpartijdigheid van de gerechtelijke procedures. Via haar delegatie in Syrië zal de Commissie daarom, samen met de ambassades van de lidstaten, het proces tegen de heer Al-Turk zoveel mogelijk van nabij blijven volgen.

De Commissie zal tegenover de Syrische autoriteiten haar bezorgdheid blijven uiten, zowel over de algemene situatie van de mensenrechten als over individuele gevallen, en er bij Syrië op aandringen de vrijheid van meningsuiting en de vrijheid van vereniging te eerbiedigen, in overeenstemming met de Verklaring van Barcelona (van 27 en 28 november 1995).

Wat de onderhandelingen over een associatieovereenkomst betreft blijft de Commissie geloven dat een dialoog over de mensenrechten effectiever zal zijn in het kader van een contractuele relatie, zoals bepaald is in de associatieovereenkomsten in het kader van het proces van Barcelona. De overeenkomst die naast de essentiële clausule over mensenrechten en democratisering bepalingen bevat inzake vrijhandel, samenwerking en politieke dialoog, zal een belangrijk instrument zijn voor het openstellen en de democratisering van de Syrische samenleving.