SCHRIFTELIJKE VRAAG E-0528/02

van Christa Randzio-Plath (PSE) aan de Commissie

(25 februari 2002)

Betreft: Arbeidsomstandigheden in de bloemenhandel

Op Valentijnsdag (14 februari) geeft men elkaar in Europa bloemen cadeau. Deze komen voor het grootste deel uit landen buiten Europa. Snijbloemen worden vooral uit Latijns-Amerika en Afrika naar Europa geïmporteerd. Europa is de grootste afzetmarkt voor snijbloemen. De werknemers/neemsters in de bloemensector werken voor een hongerloon, met onzekere arbeidscontracten, vaak zonder adequate beschermende kleding tegen vergiftiging door pesticiden en hun gezondheid loopt daarbij ernstig gevaar.

1. Welke maatregelen is de Europese Commissie voornemens te treffen om in de handels- en samenwerkingsovereenkomsten te streven naar verbetering van de arbeidsomstandigheden van de werknemers/neemsters in de bloemensector?

2. In hoeverre gebruikt de Europese Commissie financiële middelen uit het budget van de ontwikkelingssamenwerking, om de misstanden voor de werknemers/neemsters in de bloemensector uit de weg te ruimen?

Antwoord van de heer Lamy namens de Commissie

(23 april 2002)

In haar mededeling Bevordering van fundamentele arbeidsnormen en verbetering van de sociale governance in de context van de globalisering(1), stelde de Commissie een uitgebreide strategie voor en lanceerde zij het idee van actie, zowel van de overheid als de privé-sector, op Europees en internationaal niveau en in alle relevante sectoren: sociaal, buitenlandse betrekkingen, ontwikkeling en handel. De Commissie beoogt met haar strategie landen die de fundamentele arbeidsnormen in grote lijnen en in alle sectoren van de economie in acht nemen, met inbegrip van de handel in bloemen in Latijns-Amerika en Afrika hierin te stimuleren en deze landen te helpen bij hun capaciteitsopbouw.

Een concrete stap was de goedkeuring door de Raad van een herziening van het stelsel van algemene preferenties (SAP) de sociale stimuleringsregeling, waarbij aanvullende preferenties worden verleend aan landen die de fundamentele arbeidsvoorwaarden in acht nemen, werd verbeterd en de basis voor tijdelijke intrekking van algemene preferenties werd uitgebreid zodat nu ook ernstige schendingen van de fundamentele verdragen van de Internationale Arbeidsorganisatie (ILO) met inbegrip van de verdragen inzake kinderarbeid, worden bestreken.

Wat de bilaterale overeenkomsten betreft stelde de Commissie in haar mededeling voor fundamentele arbeidsvoorwaarden op te nemen als een integrerend onderdeel, waarbij zij het voorbeeld volgt van de aanpak in de Overeenkomst van Cotonou van de Unie en de landen in Afrika, het Carïbische Zeegebied en de Stille Oceaan (EU-ACS).

Specifiek houdt dit in dat in de toekomstige overeenkomsten tussen de Unie en Mercosur en de Unie en Chili een speciaal hoofdstuk zal worden opgenomen met betrekking tot sociale en culturele samenwerking, met name op het gebied van sociale en arbeidsbetrekkingen, met inbegrip van:

- de eerbiediging en bevordering van de beginselen die verband houden met de fundamentele arbeidsvoorwaarden, rekening houden met de regels van de ILO;

- de ontwikkeling en modernisering van arbeidsverhoudingen, arbeidsvoorwaarden, sociaal welzijn en werkzekerheid;

- de ontwikkeling en modernisering van arbeidsverhoudingen en -processen, waarbij de nadruk wordt gelegd op het stimuleren van de sociale dialoog;

- het verlenen van prioriteit aan onderwijs en opleidingsprogramma's die zich richten op kwetsbaren groepen in de samenleving met het oog op hun deelneming aan het arbeidsproces en bijscholing;

- de bevordering van programma's op het gebied van arbeidsinspectie, beroepsonderwijs en -opleiding, internationale migratie van werknemers en grensoverschrijdende ontwikkeling.

De fundamentele arbeidsnormen maken overigens deel uit van de zogenaamde mensenrechtenclausule die weer deel uitmaakt van bilaterale samenwerkingsovereenkomsten. In haar mededeling De rol van de Europese Unie bij de bevordering van de mensenrechten en de democratisering in derde landen(2), pleitte de Commissie ervoor dat bij besprekingen in het kader van de politieke dialoog ook aandacht moet worden besteed aan de ratificering van de fundamentele mensenrechteninstrumenten en andere op rechten gebaseerde internationale overeenkomsten (met name de ILO-Verdragen) en dat ernaar moet worden gestreefd dat deze ook daadwerkelijk worden uitgevoerd. De Commissie is ervan overtuigd dat eerbiediging van sociale rechten en fundamentele arbeidsnormen bijdragen tot duurzame en billijke sociale en economische ontwikkeling

In haar mededeling over de fundamentele arbeidsnormen stelde de Commissie voor de bilaterale financiering en de ILO-programma's inzake technische bijstand voor de bevordering van fundamentele arbeidsnormen te verhogen. Verder werden in het kader van het Europees Initiatief voor democratie en mensenrechten (Hoofdstuk B7-7 van de begroting van de Unie) middelen uitgetrokken ten behoeve van projecten die zich bezighouden met smokkel, kinderarbeid en slavenarbeid. Deze middelen vormen een aanvulling op de steun die via de nationale landenprogramma's wordt verstrekt en waarin sociale ontwikkeling en arbeidsnormen een integrerend deel uitmaken.

(1) COM(2001) 416 def.

(2) COM(2001) 252 def.