NL Publicatieblad van de Europese Unie CE 88/707

(2004/C 88 E/0729)

SCHRIFTELIJKE VRAAG E-0708/04

van Erik Meijer (GUE/NGL) aan de Commissie

(10 maart 2004)

Betreft: Het verdwijnen van de laatste inkomstenbronnen voor de Roma-bevolking in Oost-Slowakije en de gevolgen voor plunderingen, gewelddadige botsingen en migratie

1. Is het de Commissie bekend dat de Roma-bevolking in het oosten van Slowakije, die daar in veel gemeenten de meerderheid van de bevolking uitmaakt en in de afgelopen vijftien jaar in steeds extremer mate is getroffen door werkloosheid, thans door bezuinigingen op de sociale uitkeringen volledig van elke inkomstenbron wordt beroofd?

2. Is het de Commissie tevens bekend dat de door het verlies van inkomen ontstane wanhoop inmiddels leidt tot botsingen tussen de bevolking en de massaal aanwezige politie en tot het plunderen van winkels en tankstations?

3. Zijn de bezuinigingen waartegen de volkswoede zich richt mede een gevolg van eisen waaraan de Slowaakse regering moest voldoen om voor haar land met ingang van 1 mei 2004 het lidmaatschap van de Europese Unie te verwerven, of staat het de Slowaakse regering vrij om de overheidsuitgaven zodanig te verhogen dat de redenen voor maatschappelijke onrust snel kunnen worden weggenomen?

4. Verwacht de Commissie dat de huidige omstandigheden de druk op de Roma in Slowakije om hun woongebied tijdelijk of zelfs duurzaam te verlaten om in het westen van Europa geld te verdienen zullen versterken? Wat zijn hiervan de gevolgen nu de meerderheid van de huidige EU-lidstaten arbeidsmigratie in de eerste jaren na toetreding van de nieuwe lidstaten wenst tegen te gaan?

5. Is de Commissie het met mij eens dat het onder de huidige voor de Roma uiterst moeilijke omstandigheden een dwaling zou zijn om de onlusten te verklaren uit de aanwezigheid van criminele groepen en dat er om de problemen op te lossen andere maatregelen nodig zijn dan het opsluiten van personen die worden betrapt op het overtreden van de wetten?

6. Wat kan het beleid van de EU ertoe bijdragen dat de Slowaakse Roma in staat worden gesteld om op korte termijn in hun huidige woongebied een zodanig inkomen te verwerven dat zij daar kunnen blijven wonen zonder de noodzaak om terwille van hun overleven te plunderen of in opstand te komen tegen het overheidsgezag?

Antwoord van de heer Verheugen namens de Commissie

(29 april 2004)

Het is de Commissie bekend dat er in Slowakije een nieuw stelsel van sociale zekerheid is ingevoerd dat heeft geleid tot een sterke verlaging van de sociale zekerheidsuitkeringen met ingang van begin maart 2004. Zij vindt de onrust onder de Roma-bevolking en de plunderingen in Oost-Siowakije verontrustend en volgt de situatie ter plaatse op de voet.

De Commissie verwerpt uiteraard elke vorm van geweld als middel om sociale of andere voordelen op te eisen. Zij blijft het door de Slowaakse regering op gang gebrachte proces van uitgebreide economische hervormingen, dat op middellange termijn zou moeten leiden tot een verhoging van de productiviteit en de werkgelegenheid in het land, steunen.

De Commissie heeft hierover echter nauwe contacten met de Slowaakse autoriteiten gehad, en zij heeft de hoop uitgesproken dat de Slowaakse regering dringend gebruik zal maken van alle haar ter beschikking staande middelen om een redelijke en passende oplossing voor deze gevoelige kwestie te vinden. De Commissie heeft opgemerkt dat in het bijzonder moet worden getracht de situatie van de armste bevolkingsgroepen die wellicht het zwaarst worden getroffen door de verlaging van de sociale zekerheidsuitkeringen, te verlichten. De werkgelegenheid moet in de armste delen van het land, en in het bijzonder in Oost-Slowakije, worden uitgebreid. In deze context toont de Commissie zich verheugd over een onlangs door de Slowaakse regering gepresenteerd 14-punten document over de manier waarop de situatie van de meest achtergestelde burgers, in het bijzonder de Roma-bevolking, kan worden verbeterd. De Slowaakse autoriteiten hebben de Commissie tevens de verzekering gegeven dat zij het optreden van de politie in het oostelijk deel van het land van nabij zal volgen.

Wat de mogelijke migratie van Roma uit Slowakije betreft bestaat, zoals het geachte parlementslid opmerkt, uiteraard de mogelijkheid dat de Roma in Slowakije hun land tijdelijk of voor langere tijd verlaten om elders een bestaan op te bouwen. In deze context zij echter opgemerkt dat de huidige lidstaten gedurende de eerste twee jaar na de toetreding van de nieuwe lidstaten, werknemers uit de toekomstige lidstaten volgens nationale en niet volgens communautaire voorschriften zullen toelaten en dat er bepalingen zullen blijven gelden die grotendeels restrictief zijn.

De Commissie heeft zich ertoe verbonden de Slowaakse autoriteiten, voor zover dat binnen haar mogelijkheden ligt, te helpen om dit probleem zo snel mogelijk op te lossen. Er bestaat weliswaar geen oplossing op korte termijn voor het werkgelegenheidsprobleem van de Roma-bevolking in Oost-Slowakije, maar de Structuurfondsen zullen ongetwijfeld hun economische en sociale toestand via een mainstreamingaanpak verbeteren en zullen bijdragen tot het creëren van nieuwe werkgelegenheid ten behoeve van de Roma-gemeenschappen.

Met name in het communautair bestek voor Slowakije wordt aandacht besteed aan het probleem van de Roma en wordt de marginalisering van de Roma via een integratiestrategie aangepakt. Het bevat selectieve huisvestingsmaatregelen die worden uitgevoerd ter verbetering van het onderwijs, de gezondheidszorg, de watervoorziening, de afvalwaterbehandeling en de wegeninfrastructuur. Sommige maatregelen worden tot 80 % door de EU gefinancierd (normaliter is het maximum 75 % voor cofinancierng van overheidsuitgaven). Het is de bedoeling een proces op gang te brengen ter verbetering van de levensomstandigheden en de arbeidsvoorwaarden, en in het bijzonder een geïntegreerde aanpak te volgen op het gebied van onderwijs, begeleiding en opleiding, om bij te dragen tot het creëren van nieuwe mogelijkheden, vooral ten behoeve van jongeren. De Commissie zet samen met de Slowaakse autoriteiten een subcomité op binnen het toezichtcomité voor Roma-aangelegenheden in het kader van het communautair bestek (CB); dit subcomité zal advies verstrekken over financiering in Slowakije.

Voorts steunt het Europees Sociaal Fonds regelingen die achtergestelde groepen — waarvan er vele tot de Roma-minderheid behoren — uitzicht op werk bieden, die uiteindelijk tot stabiele werkgelegenheid zouden moeten leiden maar die via een „activeringspremie” de inkomenssituatie van de deelnemers onmiddellijk verbeteren. Verder werkt de regering aan een beurzensysteem voor leerlingen uit achtergestelde groepen, dat niet alleen is bedoeld om de participatie van Roma-kinderen in het middelbaar onderwijs te stimuleren maar dat ook extra financiële middelen zal verstrekken voor de gezinnen waarvan die leerlingen deel uitmaken. Deze regeling, die waarschijnlijk in mei 2004 van start gaat, wordt medegefinancierd door het Europees Sociaal Fonds.