SCHRIFTELIJKE VRAAG E-2409/97 van Cristiana Muscardini (NI) aan de Commissie (10 juli 1997)

Betreft: Het milieu in de Po-vlakte

De toestand van het milieu in de Po-vlakte is werkelijk rampzalig te noemen, als wij alleen al denken aan het feit dat een grote stad als Milaan geen zuiveringsinstallaties heeft en dat de bevolking, die buiten de grote agglomeraties voor 25% op het platteland woont, geen rioleringsstelsel ter beschikking staat.

In de Po, die eens een grote rivier was, maar nu door de droogte tot een stinkend riool is geworden, stroomt een giftige massa die zelfs de oevers heeft vervuild.

Ook de eens zeer waterrijke zijrivieren zijn vervuild met fosfor en stikstof en bereiken de hoofdrivier niet meer, maar lopen daaraan over grote afstanden parallel als betreft het afzonderlijke rivieren met een eigen stroomgebied.

Volgens berekeningen bereiken jaarlijks 757.600 ton stikstof en 161.300 ton fosfor de Adriatische Zee zonder dat men ook maar geprobeerd heeft de vervuiling een halt toe te roepen. Het is niet alleen de industrie die vervuilt, ook de landbouw draagt zijn steentje bij: zo herbergt de Po-vlakte 55% van de Italiaanse veeteeltbedrijven, die veel organisch afval produceren, terwijl ook nog eens het afval van meer dan anderhalf miljoen industriële bedrijven wordt geloosd.

Kan de Commissie studeren op een reddingsplan voor het milieu in de Po-vlakte, dat voorziet in richtlijnen die neerkomen op een absoluut verbod op lozingen, een verbod op het onttrekken van grondwater, systematische controle en beperking van de hoeveelheden stikstof en fosfor in het water door regels voor de inbedrijfstelling van een reeks efficiënte zuiveringsinstallaties?

Antwoord van mevrouw Bjerregaard namens de Commissie (11 september 1997)

De communautaire milieuwetgeving bevat richtlijnen die ten doel hebben het oppervlaktewater en het grondwater te beschermen tegen een verslechtering van de kwaliteit als gevolg van stedelijke, agrarische en industriële lozingen.

Richtlijn 91/271/EEG van 21 mei 1991 inzake de behandeling van stedelijk afvalwater ((PB L 135 van 30.5.1991. )) verplicht de lidstaten opvangsystemen en zuiveringsinstallaties te voorzien in alle agglomeraties met meer dan 2000 inwonerequivalenten welke lozen op zoet water en in estuaria, en agglomeraties met meer dan 10000 inwonerequivalenten welke lozen op kustwateren (het inwonerequivalent is een algemeen gebruikte maateenheid voor de vervuiling van afvalwater en komt overeen met de per persoon en per dag voortgebrachte biologisch afbreekbare organische belasting). Deze systemen en installaties moeten uiterlijk op 31 december 1998, 31 december 2000 of 31 december 2005 in werking worden gesteld, afhankelijk van de grootte van de agglomeratie en de kwetsbaarheid van het milieu waarin het water geloosd wordt.

Italië heeft deze richtlijn nog niet omgezet in zijn nationaal recht en werd daarom op 12 december 1996 door het Hof van Justitie veroordeeld.

In Richtlijn 91/676/EEG van 12 december 1991 inzake de bescherming van water tegen verontreiniging door nitraten uit agrarische bronnen ((PB L 375 van 31.12.1991. )) zijn verplichte maatregelen ter vermindering en voorkoming van deze verontreiniging vastgelegd.

Op dit moment heeft Italië de kwetsbare zones die aan de verontreiniging door nitraten bijdragen nog niet aangewezen en het heeft dus in het kader van deze richtlijn nog geen enkel systeem tot controle van de veehouderij opgezet.

Om deze reden heeft de Commissie bij het Hof van Justitie een verzoekschrift tegen Italië ingediend.

De Italiaanse autoriteiten moeten Richtlijn 76/464/EEG van 4 mei 1976 betreffende de verontreiniging door bepaalde gevaarlijke stoffen die in het aquatisch milieu van de Gemeenschap worden geloosd ((PB L 129 van 18.5.1976. )), in werking stellen. Deze richtlijn bepaalt dat iedere lozing van gevaarlijke stoffen gecontroleerd moet worden door een vergunningenstelsel waarin emissienormen worden opgelegd. De emissienormen moeten ervoor zorgen dat de twee belangrijkste doelstellingen van de richtlijn bereikt worden: de beëindiging van de door de gevaarlijkste stoffen veroorzaakte verontreiniging en de vermindering van de verontreiniging door stoffen die een meer beperkt, plaatselijk effect hebben. Fosfor, nitrieten en ammoniak maken deel uit van deze laatste categorie.

De Italiaanse Wet 319/76 stelt emissienormen voor industriële lozingen vast die gebaseerd zijn op de jongste technische ontwikkelingen. De regio's wordt gevraagd milieuherstel- programma's op te stellen en uit te voeren. Het Italiaanse Decreet 133/92 bepaalt voorwaarden voor de bijwerking en inwerkingstelling van de herstelprogramma's.

Artikel 7 van Richtlijn 76/464/EEG vraagt de autoriteiten om programma's op te stellen ter vermindering van de verontreiniging en deze tezamen met de resultaten ervan in beknopte vorm mee te delen. De Italiaanse autoriteiten zijn totnogtoe deze verplichtingen niet nagekomen en de Commissie is dan ook een inbreukprocedure tegen Italië begonnen.

Anderzijds moet er worden aan toegevoegd dat in het voorstel van de Commissie voor een richtlijn van de Raad tot vaststelling van een kader voor communautaire maatregelen betreffende het waterbeleid ((PB C 184 van 17.6.1997. )) de bescherming van het aquatisch milieu wordt uitgebreid tot alle wateren (oppervlakte- en grondwater) en dat deze niet alleen, zoals in de bestaande communautaire wetgeving, betrekking heeft op wateren met een specifiek gebruik: met name voor menselijke consumptie bestemd water, zwemwater, water bestemd voor de visteelt; het beoogt "een gecombineerde aanpak¨ tussen de emissiegrenswaarden enerzijds en de normen en doelstellingen van de waterkwaliteit anderzijds; het verplicht de lidstaten te zorgen voor een "goede toestand¨ van alle wateren, om welke reden aan de lidstaten wordt verzocht voor ieder stroomgebieddistrict (het door een of meer aangrenzende stroomgebieden gevormde administratieve gebied) een globaal beheersplan, een programma met de nodige maatregelen om de "goede toestand¨ te bereiken en een programma voor toezicht uit te werken en in werking te stellen.