SCHRIFTELIJKE VRAAG E-1186/96 van Nel van Dijk (V) aan de Commissie (15 mei 1996)

Betreft: Bedreigde lepelaars in Wunseradiel

De Nederlandse gemeente Wunseradiel neemt binnen afzienbare tijd een besluit over de uitbreiding van het dorp Makkum met luxe villa's en een industrieterrein ((De Leeuwarder Courant, 22 en 23 april 1996. )). Voor de uitbreiding van ongeveer 26 hectare bestaan drie opties. Het College van burgemeester en wethouders heeft de Gemeenteraad voorgesteld te kiezen voor een uitbreiding aan de noordkant van Makkum.

Dit zal grote consequenties hebben voor het daar gelegen natuurgebied de Noordwaard. Dit gebied valt onder de Nederlandse Natuurbeschermingswet. Het is een overwinteringsgebied voor vele vogelsoorten, waaronder de beschermde aalscholver en toppereend. Bovendien is het een broedgebied voor de uiterst zeldzame, en eveneens in Europa en Nederland beschermde lepelaar. De 20 tot 30 lepelaars die in de Noordwaard neerstrijken vormen 1% van de internationale populatie.

1. Is de Commissie van mening dat de aanwezigheid van vogelsoorten als de lepelaar, die op bijlage 1 van de richtlijn 79/409/EEG inzake het behoud van de vogelstand voorkomt, de Noordwaard tot een natuurgebied maakt dat ten strengste beschermd dient te worden?

2. Is de Commissie van mening dat het voorstel betreffende de uitbreiding van Makkum aan de noordkant dan ook strijdig is met de vogelrichtlijn? Zo ja, welke stappen zal de Commissie ondernemen?

Antwoord van mevrouw Bjerregaard namens de Commissie (24 juni 1996)

Volgens artikel 4 van Richtlijn 79/409/EEG ((PB L 103 van 25.4.1979. )) (gemeenzaam "de Vogelrichtlijn¨ genoemd) moeten de Lid-Staten speciale beschermingsmaatregelen treffen voor de leefgebieden van vogelsoorten en met name de in bijlage I van die richtlijn vermelde soorten, en moeten zij de voor deze soorten meest geschikte gebieden als speciale beschermingszones (SPAs: special protection areas) aanwijzen en beschermen.

De "Makkumer Noordwaard¨ is nog niet als speciale beschermingszone overeenkomstig artikel 4 van deze richtlijn aangewezen. Nochtans staat dit gebied bekend als een belangrijk leefgebied voor vogels ((Grimmet & Jones 1989: Important bird areas in Europe (Belangrijke vogelgebieden in Europa)/Van Den Tempel & Osieck 1994: Areas important for birds in the Netherlands (Belangrijke vogelgebieden in Nederland). )), hetgeen betekent dat het voor aanwijzing als speciale beschermingszone in aanmerking komt. De Nederlandse autoriteiten hebben bevestigd dat zij voornemens zijn het als speciale beschermingszone aan te wijzen. De Makkumer Noordwaard maakt deel uit van het gebied "Friese IJsselmeerkust¨ dat valt onder de nationale Natuurbeschermingswet en van bijzonder groot belang is voor vogels als de toppereend (Aythya marila) ((Bijlage II/2 van de Vogelrichtlijn, nr. 30: Scaup, Fuligule milouinan, Bergente, Toppereend. )) en de zwarte stern (Chelidonias niger) ((Bijlage I van de Vogelrichtlijn, nr. 63: Black tern, Guifette noire, Trauerseeschwalbe, Zwarte stern. )). Een project dat tot doel had bij te dragen tot het behoud van dit gebied werd krachtens de verordening inzake communautaire acties voor het milieu (CAM) ((PB L 207 van 29.7.1987. )) van 1986 tot 1989 financieel gesteund (bijdrage van de Gemeenschap: 55.588 ECU).

1. Het gebied is één van de rustgebieden van de lepelaar (Platalea leucorodia) maar volgens de literatuur ter zake is er geen aanwijzing dat de Makkumer Noordwaard op dit ogenblik voor deze vogelsoort van supraregionaal belang is. De voor de lepelaar meest geschikte gebieden in Nederland zijn grotendeels reeds als speciale beschermingszones beschermd. Bovendien zijn de Lid-Staten vrij bij de keuze en aanwijzing van speciale beschermingszones. Gezien echter het bijzonder belang van het hele "Friese IJsselmeerkust¨-gebied voor het behoud van de vogelstand, staat de Commissie positief tegenover het voorstel van de Nederlandse regering om de Makkumer Noordwaard als speciale beschermingszone aan te wijzen.

2. Ook al ligt de Makkumer Noordwaard ten westen van Makkum en heeft men gekozen voor een uitbreiding aan de noordkant van Makkum, toch kan de Commissie mogelijke gevolgen voor gebieden die in het kader van de Vogelrichtlijn van belang zijn, niet uitsluiten. De Commissie is ervan op de hoogte dat de plaatselijke gemeenschap de gevolgen van de uitbreidingsplannen voor de Makkumer Noordwaard aan het onderzoeken is. Zij zal daarom de Nederlandse autoriteiten schriftelijk verzoeken om informatie over dit project en over de manier waarop het Gemeenschapsrecht en met name de verplichtingen krachtens de Vogelrichtlijn en Habitatrichtlijn (Richtlijn 92/43/EEG) ((PB L 206 van 22.7.1992. )) worden nageleefd.