SCHRIFTELIJKE VRAAG E-2283/97 van Nel van Dijk (V) aan de Commissie (2 juli 1997)

Betreft: Lepelaars bedreigd door doorgang plan Makkum-Noord

De Gedeputeerde Staten van de Provincie Friesland heeft op 3 juni 1997 besloten om het omstreden project Makkum-Noord doorgang te laten vinden. Dit plan omvat een dijkdoorbraak in de IJselmeerdijk alsmede het graven van een kanaal in het fourageergebied en de biotoop van onder meer de lepelaar. In antwoord op mijn schriftelijke vraag E-1186/96 ((PB C 356 van 25.11.1996, blz. 14. )), heeft de Commissie aangegeven dat dit gebied bekend staat "als een belangrijk leefgebied voor vogels, hetgeen betekent dat het voor aanwijzing als speciale beschermingszone in aanmerking komt¨. De Commissie heeft ook het volgende geantwoord: "gezien... het bijzonder belang van het hele "Friese IJselmeerkust¨-gebied voor het behoud van de vogelstand, staat de Commissie positief tegenover het voorstel van de Nederlandse regering om de Makkumer Noordwaard als speciale beschermingszone aan te wijzen.¨

1. Is de Commissie op de hoogte van het besluit van de Gedeputeerde Staten van de Provincie Friesland?

2. Is de Commissie van mening dat het nu aanvaarde plan Makkum-Noord strijdig is met de vogelrichtlijn?

3. Heeft de Commissie reeds antwoord ontvangen op haar vraag aan de Nederlandse autoriteiten of er een milieu-effectrapportage gemaakt zal worden? En zo ja, hoe luidt het antwoord?

4. Heeft de Commissie reeds antwoord ontvangen op haar verzoek om opheldering over de gevolgen van de geplande projecten op de instandhouding van de vogelgebieden? En zo ja, hoe luidt het antwoord?

5. Kan de Commissie mij antwoord geven op mijn reeds eerder gestelde vraag of de Commissie het aanvaardbaar vindt dat de plannen van de gemeente Wunseradiel een gebied dreigen aan te tasten, dat van 1986 tot 1989 financieel gesteund werd in het kader van de communautaire acties voor het milieu voor een totaalbedrag van 55.588 ecu?

Antwoord van mevrouw Bjerregaard namens de Commissie (18 juli 1997)

De Commissie is niet op de hoogte van het besluit van de Gedeputeerde Staten van de Provincie Friesland van 3 juni 1997 om het project Makkum-Noord doorgang te laten vinden. Nog op 26 mei 1997 werd de Commissie er door Nederland van op de hoogte gesteld, dat er nog geen sprake was van definitieve besluitvorming ten aanzien van het plan en dat de minister van Landbouw, Natuurbeheer en Visserij op vragen van het Nederlandse parlement geantwoord heeft dat de wezenlijke kenmerken van het natuurmonument Makkumer Noordwaard door uitvoering van het plan onaanvaardbaar zouden worden aangetast en dat de begrenzing van het natuurmonument, die voor de uitvoering van het plan moest worden veranderd, niet zou worden gewijzigd.

De Makkumer Noordwaard is gelegen in het IJsselmeer, een watergebied van internationale betekenis, dat echter door Nederland niet is aangewezen als speciale beschermingszone in de zin van Richtlijn 79/409/EEC inzake het behoud van de vogelstand ((PB L 103 van 25.4.1979. )). Binnen het IJsselmeer maakt het gebied deel uit van de Friese IJsselmeerkust. Voor de bescherming daarvan is financiële steun verleend door de Commissie. In de beschikking waarbij die steun is verleend, is onder meer als voorwaarde opgenomen dat de lidstaat voor de betrokken projecten zo snel mogelijk de meest geschikte gebieden als speciale beschermingszone aanwijst. Het niet in voldoende mate aanwijzen van dergelijke beschermingszones door de Nederlandse autoriteiten is onderwerp van een inbreukprocedure die momenteel bij het Europese Hof is ingeleid ((Zaak C-3/96, Commissie t. Nederland. )).Ook voor gebieden die nog niet daadwerkelijk als speciale beschermingszone zijn aangewezen maar volgens ornithologische gegevens wel in aanmerking komen voor aanwijzing, moeten de lidstaten maatregelen nemen om ervoor te zorgen dat de kwaliteit van de natuurlijke habitats en van de habitats van soorten er niet verslechtert. Voor een plan dat significante gevolgen kan hebben voor een dergelijk natuurlijk habitatgebied moet een evaluatie van de gevolgen voor het gebied worden gemaakt. Bovendien moet krachtens Richtlijn 85/337/EEG inzake de milieueffectbeoordeling van bepaalde openbare en particuliere projecten ((PB L 175 van 5.7.1985. )) een project als het onderhavige, voordat een vergunning wordt verleend, aan een beoordeling worden onderworpen. In geval van negatieve conclusies van de beoordeling van de gevolgen van een plan voor het gebied, mag een dergelijk plan slechts gerealiseerd worden bij ontstentenis van alternatieve oplossingen, om dwingende redenen van groot openbaar belang en als de nodige compenserende maatregelen worden genomen.

Uit mededelingen van Nederland aan de Commissie blijkt dat de gemeenteraad van Wünseradiel aan de hand van twee uitgevoerde verkennende onderzoeken naar de ecologische en economische gevolgen van het plan nog moest beslissen over het verder in voorbereiding nemen van het plan, waarna er een officieel bestemmingsplan voor het gebied moet worden opgesteld dat de gebruikelijke wettelijke procedures moet doorlopen en dat, afhankelijk van de definitieve besluitvorming terzake en de uiteindelijke inhoud van het bestemmingsplan, bezien zal worden of er een milieueffectrapportageprocedure ingeleid zal worden en of er maatregelen worden genomen ter bescherming van de vogels in het gebied waarop het plan betrekking heeft, en zo ja welke.

De Commissie zal in het licht van deze mededelingen en de door het geachte parlementslid verstrekte informatie de Nederlandse regering opnieuw om opheldering vragen over het project en de wijze waarop de Nederlandse autoriteiten zullen voldoen aan de vereisten van het toepasselijke Europese milieurecht. Op grond van deze informatie zal de Commissie beoordelen of, en in hoeverre, de Nederlandse autoriteiten hun verplichtingen krachtens het Europese milieurecht nakomen en beslissen omtrent de aanvaardbaarheid van de plannen van de gemeente Wünseradiel.