SCHRIFTELIJKE VRAAG E-1489/00

van Erik Meijer (GUE/NGL) aan de Commissie

(11 mei 2000)

Betreft: Toelaatbaarheid van productie en verkoop van snelgroeiende reuzen-zalmen voor menselijke consumptie

1. Het Nederlandse dagblad Trouw van 20 april 2000 meldt dat het Amerikaanse bedrijf AF Protein reeds jaren werkt aan de productie van een zalm die door een genetisch veranderd hormoon tienmaal zo snel groeit dan normaal en vijfmaal zo zwaar wordt als zijn natuurlijke soortgenoot, en dat deze zalmen de eerste transgene dieren zullen zijn die geschikt worden geacht voor menselijke consumptie. Is de Commissie bekend met deze ontwikkeling?

2. Is het de Commissie bekend dat AF Protein het voornemen heeft om het in vraag 1 genoemde product vanaf het eind van het jaar 2000 op de markt te brengen?

3. Deelt de Commissie de mening van de in het desbetreffende krantenartikel geciteerde deskundigen, die van oordeel zijn dat anderen reeds vijf jaar geleden van dit soort plannen zijn afgestapt, dat vis normaal al de snelst groeiende diersoort is, dat soortgelijke problemen kunnen ontstaan als bij de intensieve varkenshouderij en pluimveeteelt, dat er geen noodzaak is om grotere vissen te kweken, dat de grote meerderheid van de consumenten aan dit soort producten geen behoefte heeft, dat er in Schotland al grote weerstand is ontstaan tegen deze manier van zalm kweken en dat het gaat om niet meer dan een poging om met een kwalitatief slechter maar goedkoper product de concurrenten te verdringen?

4. Is de Commissie met mij van oordeel dat het bestaan van dergelijke vissen alleen al op grond van de bescherming van het natuurlijk leefmilieu tegen nieuwkomers met onbekende eigenschappen ongewenst is, niet alleen omdat zij kunnen ontsnappen als zij op de Amerikaanse manier worden gekweekt in water dat in open verbinding staat met zeeën, meren of rivieren, maar ook als gevolg van menselijke fouten of sabotage, en dat zij derhalve alleen al op grond van GMO-richtlijn 90/220(1) niet kunnen worden toegestaan?

5. Op grond waarvan kan het betrokken bedrijf tot de conclusie zijn gekomen dat dergelijke vissen op grond van de huidige Europese en/of nationale wetgeving op de Europese consumentenmarkt worden toegelaten?

6. Hoe denkt de Commissie te verhinderen dat dit product verkocht gaat worden?

(1) PB L 117 van 8.5.1990, blz. 15.

Antwoord van de heer Byrne namens de Commissie

(28 juli 2000)

1. De Commissie is op de hoogte van het feit dat er in de pers verschillende artikelen over genetisch gemodificeerde zalm zijn verschenen. De ontwikkeling van snelgroeiende zalm heeft klaarblijkelijk het stadium bereikt waarin de verkoop van het produkt uit economisch oogpunt aantrekkelijk is.

2. Wat de menselijke consumptie betreft, vallen deze vis en van deze vis afgeleide visprodukten onder Verordening (EG) nr. 258/97 van het Europees Parlement en de Raad van 27 januari 1997 betreffende nieuwe voedingsmiddelen en nieuwe voedingsingrediënten(1). Voor deze vis is een alomvattende beoordeling vereist, die ten minste een aantal maanden in beslag neemt. Aangezien er nog geen aanvraag is ingediend, is het uitgesloten dat dit jaar nog toestemming wordt gegeven voor het in de handel brengen van het produkt.

3. De Commissie weet dat enkele jaren geleden een aantal organisaties en ondernemingen in Europa fel te hoop liep tegen het gebruik van genetische manipulatie bij het kweken van vissen.

4. De milieubeschermingsproblemen die de geachte afgevaardigde noemt, hebben niets met nieuwe voedingsmiddelen te maken.

Richtlijn 90/220/EEG van de Raad van 23 april 1990 inzake de doelbewuste introductie van genetisch gemodificeerde organismen in het milieu betreft zowel experimentele als commerciële introducties van genetisch gemodificeerde organismen en hier zouden ook de eventuele gevallen van introductie van genetisch gemodificeerde zalm onder kunnen vallen, in verband met het gebruik van groeihormonen. Verzoeken voor dergelijke introducties vereisen een beoordeling van de risico's voor de volksgezondheid en het milieu, en worden van geval tot geval bekeken. Toestemming wordt alleen gegeven wanneer er geen reden is te geloven dat de introductie onder de aan de toestemming verbonden voorwaarden een negatief effect op de volksgezondheid of het milieu zal hebben.

Tot nu toe zijn er geen verzoeken voor de commerciële introductie van genetisch gemodificeerde zalm uit hoofde van Richtlijn 90/220/EEG ingediend en er zijn ook geen toestemmingen gegeven. De Commissie heeft van de lidstaten evenmin samenvattingen van kennisgevingen ontvangen in verband met experimentele introducties van genetisch gemodificeerde zalm uit hoofde van de richtlijn.

5. Alle voedingsmiddelen en voedingsingrediënten die uit genetisch gemodificeerde organismen bestaan of bevatten, alsmede hiervan afgeleide levensmiddelen die geen genetisch gemodificeerde organismen meer bevatten, vallen onder de verordening betreffende nieuwe voedingsmiddelen, tenzij ze voor de inwerkingtreding van de verordening reeds in aanzienlijke mate in de handel waren. Deze verordening bepaalt dat een nieuw voedingsmiddel alleen in de handel mag worden gebracht nadat daarvoor toestemming is gegeven.

6. Bij de beoordeling van aanvragen voor het in de handel brengen van dergelijke vis zal rekening worden gehouden met de relevante wetgeving, in het bijzonder de verordening betreffende nieuwe voedingsmiddelen.

(1) PB L 43 van 14.2.1997.