SCHRIFTELIJKE VRAAG P-2812/00

van Vincenzo Lavarra (PSE) aan de Commissie

(4 september 2000)

Betreft: Smokkel en illegale migratie in de Adriatische en de Ionische Zee

De toestroom van illegalen op de Italiaanse kusten en meer bepaald in Apulië en Calabrië blijft toenemen, met soms tragische gevolgen zowel voor de politie als voor de illegalen (zoals het laatste voorval in het kanaal van Otranto heeft aangetoond). Het lijdt geen twijfel dat een ongecontroleerde toestroom de veiligheid van de burgers in gevaar brengt.

Het Europees Parlement heeft op 16 maart 2000 een resolutie goedgekeurd waarin het erop aandrong dat de EU passende maatregelen zou nemen om dit verschijnsel tegen te gaan. Ook de Commissie heeft zich hiertoe geëngageerd op de Conferentie van Ancona in mei 2000 over de veiligheid in de Ionische en de Adriatische Zee.

1. welke dringende operationele maatregelen is de Commissie van plan te nemen om de hierboven genoemde doelstellingen te bereiken, vooral met het oog op de coördinatie tussen de diverse politiekorpsen en de rechtbanken in de EU en Balkanlanden van waaruit de mensensmokkel vertrekt?

2. hoe denkt de Commissie de ontwikkelingssamenwerking met deze landen te koppelen aan hun daadwerkelijke medewerking aan de strijd tegen de criminaliteit?

3. is het de Commissie bekend dat autoriteiten van sommige lidstaten, zoals Griekenland, of van kandidaatlidstaten, zoals Turkije, ertoe neigen hun controles te versoepelen, hetgeen haaks staat op de verplichtingen die zij zijn aangegaan in het kader van de bilaterale overeenkomsten met Italië en van de Conferentie van Ancona inzake de voortdurende coördinatie tussen de chefs van de verscheidene politiediensten van de landen aan de Adriatische en de Ionische Zee? Welke initiatieven wil zij in ieder geval nemen om de verplichting om al van bij de bron de stroom van illegalen te controleren en tegen te gaan strenger en effectiever af te dwingen?

Antwoord van de heer Vitorino namens de Commissie

(6 oktober 2000)

De Commissie is zich terdege bewust van de problemen die worden veroorzaakt door de mensensmokkel via de Adriatische en de Ionische Zee. Albanië is één van de voornaamste routes voor illegale immigratie vanuit de Balkan naar de Unie. De Raad reageerde op de huidige situatie door in juli 2000 zijn goedkeuring te geven aan een actieplan voor Albanië en de aangrenzende regio, dat door de Groep op hoog niveau voor asiel- en migratievraagstukken met een pijleroverschrijdende aanpak werd uitgewerkt. Het actieplan wil mensensmokkel tegengaan door middel van een reeks onderling samenhangende maatregelen in de sectoren buitenlandse zaken, ontwikkelingsbeleid, justitie en binnenlandse zaken.

Deze acties worden gefinancierd door de lidstaten en de bestaande Gemeenschapsbegrotingslijnen. Vanaf 2001 zal er een specifieke begrotingslijn zijn voor de samenwerking met derde landen op het gebied van asiel en migratie. Momenteel is de financiële steun van de Gemeenschap aan Albanië hoofdzakelijk gericht op institutionele opbouw (met inbegrip van douane, politie, het gerechtelijk apparaat en de hervorming van het overheidsbestuur) en de ontwikkeling van infrastructuur (wegenaanleg, watervoorziening, riolering). De begrotingssteun is afgestemd op de specifieke omstandigheden in sectoren of zoals in 1999 om de kosten te dekken van de crisis in Kosovo toen Albanië, het armste land in Europa, tijdelijk 500 000 Kosovaren moest opvangen, d.w.z. meer dan 8 % van zijn eigen bevolking.

De illegale immigratie komt ook ter sprake bij de contacten tussen de Commissie en de Turkse autoriteiten met het oog op gepaste maatregelen voor samenwerking. Hiertoe vond in september 2000 een verkenningsmissie van deskundigen plaats, waaraan vertegenwoordigers van de lidstaten deelnamen.

De landen langs de kust van de Adriatische en de Ionische Zee zijn vaak enkel doorreislanden; daarom zijn er ook actieplannen die aanleunen bij het bovengenoemde actieplan voor Albanië, goedgekeurd voor de landen die het sterkst te kampen hebben met mensensmokkel, namelijk Irak en Sri Lanka.

Ook China moet in dit verband worden vermeld. Aansluitend op de ontmoeting tussen de Chinese Eerste Minister en de voorzitter van de Commissie, bereidt de Commissie momenteel een reeks initiatieven voor die tot doel hebben de illegale migratie uit China te voorkomen en te bestrijden. Deze initiatieven zullen met de lidstaten worden besproken met het oog op de topontmoeting tussen de Gemeenschap en China in Peking in oktober 2000.

De strijd tegen georganiseerde misdaad in het algemeen en mensensmokkel in het bijzonder is het voorwerp van verschillende regionale initiatieven, zoals het stabiliteitspact voor Zuidoost-Europa en het Adriatisch Initiatief, dat gebaseerd is op de Verklaring van Ancona van 20 mei 2000.

In het kader van het stabiliteitspact werd onlangs een ontwerp voor de ontwikkeling van asiel- en migratiesystemen voor Zuidoost-Europa gepubliceerd, dat zal worden besproken tijdens de volgende vergadering van werkgroep III in Sofia op 4 en 5 oktober 2000.

De Commissie is betrokken bij het samenwerkingsproces binnen de grenzen die bepaald werden op de conferentie over de ontwikkeling en de veiligheid in de Adriatische en de Ionische Zee in Ancona op 19 en 20 mei 2000. Zo nam een vertegenwoordiger van de Commissie op 10 augustus 2000 in Rome deel aan de buitengewone vergadering die was georganiseerd door het Italiaanse Ministerie van Buitenlandse Zaken in het kader van de verklaring van Ancona. Op deze vergadering werd de brede waaier van activiteiten van lidstaten en van landen in de regio besproken en werd beslist om een samenwerkingssysteem tussen de bevoegde ambtenaren van de verdragsluitende landen van de verklaring van Ancona op te zetten. Dankzij de hulp van alle deelnemers lijkt dit proces vruchten voort te brengen.

Het is belangrijk om ontwikkelingssamenwerking te koppelen aan misdaadbestrijding in deze gebieden. Dit koppelingsbeginsel geldt zeker bij de tenuitvoerlegging van het Algemeen Kaderakkoord voor vrede in Bosnië en Herzegovina en tevens bij de houding tegenover de Federale Republiek Joegoslavië in het kader van het stabiliteitspact voor Zuidoost-Europa. Er is echter al vaak op gewezen dat dit beginsel enkel mag worden ingeroepen wanneer het tot concrete resultaten blijkt te leiden. Zo zou bij voorbeeld het beëindigen van de steun voor de wederopbouw in Albanië het werk van de autoriteiten hoegenaamd niet vergemakkelijken.