SCHRIFTELIJKE VRAAG P-0837/99

van Heidi Hautala (V) aan de Commissie

(22 maart 1999)

Betreft: Schade aan Natura 2000-gebieden ten gevolge van het havenproject van Vuosaari

Uit onderzoeken naar de milieugevolgen van het havenproject van Vuosaari in de gemeente Helsinki blijkt overduidelijk dat de aanleg van vervoersverbindingen over land zeer schadelijke gevolgen met zich mee zal brengen voor het nabijgelegen Natura 2000-gebied dat bekend staat onder de naam Mustavuoren-Östersundomin lintuvedet. De regelgeving op dit gebied schrijft voor dat er van tevoren een beoordeling moet plaatsvinden van de mogelijke negatieve milieueffecten van een project.

Indien er geen integrale beoordeling plaatsvindt, maar de beoordeling wordt verspreid over de verschillende fases van de goedkeuringsprocedure en er geen algehele inspectie plaatsvindt tijdens de eerste fase waarover een besluit moet worden genomen, in het geval van Vuosaari de fase van het verlenen van toestemming voor bouwactiviteiten in wetlands, kan de toestemmingsprocedure ver voortschrijden zonder dat er duidelijkheid bestaat over de effecten van het project.

Acht de Commissie het van belang dat er bij de effectbeoordeling van een project wordt gekeken naar de gevolgen van het project als geheel? Indien er bij het havenproject ook belangrijke verkeersverbindingen gepland staan, moeten de milieugevolgen van het project dan worden beoordeeld zowel met het oog op de bouw van de haven zelf als op de benodigde bouwactiviteiten in de wetlands en de werkzaamheden in het kader van de aanleg van verkeersverbindingen, zoals spoor- en andere wegen van en naar het havengebied?

Is het mogelijk om met behulp van gebruiks- en beheersplannen voor Natura 2000-gebieden de vereiste speciale toestemmingsprocedure te omzeilen, ook al wordt er bij het project ondanks het bestaan van dergelijke plannen aanzienlijke milieuschade toegebracht aan de Natura 2000-gebieden?

Antwoord van mevrouw Bjerregaard namens de Commissie

(26 april 1999)

Aangezien het geachte parlementslid naar een specifiek project betreffende de nieuwe haven van Helsinki in Vuosaari verwijst, beantwoordt de Commissie de vragen in het kader van dit project. Het havenproject is van invloed op het gebied Mustavuori-Östersundom, dat Finland als een speciale beschermingszone heeft aangewezen uit hoofde van Richtlijn 79/409/EEG van de Raad van 2 april 1979 inzake het behoud van de vogelstand(1) en dat tevens is voorgedragen als gebied van communautair belang uit hoofde van Richtlijn 92/43/EEG van de Raad van 21 mei 1992 inzake de instandhouding van de natuurlijke habitats en de wilde flora en fauna(2).

Artikel 6, lid 3, van de Habitatrichtlijn bepaalt dat voor ieder plan of project dat niet direct verband houdt met of nodig is voor het beheer van het betrokken gebied maar dat afzonderlijk of in combinatie met andere plannen of projecten een significant effect kan hebben voor zo'n gebied, een passende beoordeling wordt gemaakt van de gevolgen voor het gebied, waarbij rekening wordt gehouden met de instandhoudingsdoelstellingen voor dat gebied. Deze bepaling is reeds uit hoofde van de Vogelrichtlijn van kracht wat betreft de speciale beschermingszones en is dus ook van toepassing op deze kwestie.

Alhoewel het Hof van Justitie in laatste instantie bepaalt of er sprake is van een passende beoordeling, is de Commissie van mening dat de beoordeling van de gevolgen van het project zelf de belangrijkste verplichting is die uit artikel 6, lid 3, voortvloeit. Het is echter redelijk om ervan uit tegaan dat daarnaast de verplichting bestaat om bij de evaluatie rekening te houden met de effecten van andere projecten die nauw met het project in kwestie verbonden zijn.

Het Vuosaari-havenproject omvat verscheidene plannen en deelprojecten die de haven zelf, de zeescheepvaartroute en vervoersverbindingen over land betreffen. In Finland worden deze plannen en deelprojecten via aparte vergunningen geregeld. Volgens de informatie die de Commissie tot haar beschikking heeft, lijken alle relevante projecten aan een milieueffectbeoordeling te zijn onderworpen. Alle relevante aspecten van alle met deze plannen en projecten samenhangende projecten lijken in deze milieueffectbeoordeling aan bod te zijn gekomen en de gevolgen voor de haven zijn op een correcte manier beoordeeld.

De beoordeling van de zeescheepvaartroute leverde als conclusie op dat de scheepvaartroute en het storten van vul- en ophoogmateriaal in zee niet direct een negatief effect op het beschermde gebied Mustavuori-Östersundom zullen hebben. Het zou dus niet noodzakelijk zijn om artikel 6, lid 4, op het project van toepassing te verklaren. Het mag echter duidelijk zijn dat een vergunning voor dit ene project op geen enkele manier de besluitvorming omtrent andere daarmee samenhangende projecten mag beïnvloeden. Indien de aanleg van de haven zelf of van de vervoersverbindingen over land de beschermingszone negatief zullen beïnvloeden, dient de lidstaat het project af te keuren of anders te garanderen dat de in artikel 6, lid 4, genoemde procedure wordt gevolgd. Op basis van de ter beschikking staande gegevens lijkt dit op zijn minst het geval te zijn voor de vervoersverbindingen over land.

Wat betreft het verband tussen de beheersplannen en de derogatieprocedure is de Commissie van mening dat een lidstaat zich niet aan zijn verplichtingen uit hoofde van artikel 6, lid 4, mag onttrekken, zelfs niet indien die lidstaat uit hoofde van artikel 6, lid 1, een beheersplan voor het gebied heeft opgesteld. Artikel 6, lid 3, is de verbindende schakel tussen beide kwesties. Lidstaten dienen dit artikel ook ten aanzien van beheersplannen toe te passen indien deze andere dan uitsluitend positieve instandhoudingsmaatregelen voor het gebied omvatten. Andere maatregelen dan instandhoudingsmaatregelen dienen derhalve op zijn minst in het kader van artikel 6, lid 3, te worden beoordeeld en afhankelijk van de resultaten kan de derogatieprocedure van artikel 6, lid 4, worden ingesteld.

(1) PB L 103 van 25.4.1979.

(2) PB L 206 van 22.7.1992.