SCHRIFTELIJKE VRAAG E-0088/98 van Carlos Robles Piquer (PPE) aan de Commissie (30 januari 1998)

Betreft: Ontwikkelingen op economisch en technologisch gebied in de zoutwinningsindustrie

De steeds snellere ontwikkelingen in de zoutwinningssector hebben in heel wat lidstaten geleid tot een bijzonder problematische situatie. Een en ander is het gevolg van de terugloop van het verbruik en van de vereiste om veel te investeren in technologieën die de kwaliteit van het product ten goede komen, hetgeen de enige manier is om het hoofd boven water te houden.

Diverse factoren, waaronder de omschakeling van de visserijvloot, de sterke daling van het aantal visverwerkende bedrijven en het grote marktaandeel van de koelindustrie, liggen aan de basis van de vraag vanuit de sector om steun teneinde het hoofd te kunnen bieden aan de nieuwe situatie in de communautaire zoutwinningsindustrie. De sector klaagt onder meer over de geringe steun waarop hij bij de nationale overheden kan rekenen. Bovendien mag niet worden voorbijgegaan aan de agressieve politiek die de Maghreblanden, Egypte en Israël ter zake voeren.

Beschikt de Commissie over de vereiste informatie met betrekking tot de communautaire zoutwinningsindustrie, die wordt gekenmerkt door verregaande veranderingen, wisselende marktsituaties, aanzienlijke financiële verliezen en een sterke daling van de werkgelegenheid, op basis waarvan zij een globaal actieplan kan uitwerken?

Antwoord van de heer Bangemann namens de Commissie (4 maart 1998)

De Commissie volgt met grote belangstelling de ontwikkelingen in de zoutwinningssector in de Gemeenschap en de belangrijkste factoren die het concurrentievermogen van die sector aantasten. Voor dit doel beschikt de Commissie over eigen gegevens en informatie die geleverd worden door de Europese Vereniging van Zoutproducenten (ESPA).

Het patroon van het zoutverbruik is complex, hoewel algemeen beschouwd de vraag lijkt af te nemen. Het schijnbaar verbruik in de Gemeenschap bereikte 34,2 miljoen ton in 1995, waaronder een verhoging van ongeveer 3,3 miljoen ton als gevolg van de toetreding van de nieuwe lidstaten.

De grootste zoutverbruiker is de chemische industrie, en in het bijzonder de chlooralkalisector (44% van de totale verkopen in 1994). Dit zout wordt vaak geproduceerd in bedrijfseenheden die geïntegreerd zijn in chemische groepen. De productieafname van op chloor gebaseerde chemicaliën, met name als gevolg van het verbod op chloorfluorkoolwaterstoffen (CFKW) en de afname van de vraag naar het bleken van pulp en papier hebben een negatieve invloed op het zoutverbruik. De vraag naar plastic op basis van polyvinylchloride (PVC) kan echter blijven groeien evenals de vraag naar natriumloog, een bijproduct van pekelelektrolyse.

Het gebruik van strooizout is de tweede belangrijke toepassing (21% in 1994). De vraag daarnaar hangt nauw samen met de weersgesteldheid en het verbruik kan van jaar tot jaar aanzienlijk fluctueren (in 1992 lag de verkoop van strooizout in de Gemeenschap 39% lager dan in 1993). Om deze reden is het moeilijk eventuele trends voor de toekomst te bepalen.

Het gebruik van zout in de voeding van mens en dier vormt de derde toepassing (14% in 1994). Ondanks de betrekkelijke betrouwbaarheid van de beschikbare statistieken, kan men er op grond van de kleine hoeveelheid zout die gebruikt wordt voor menselijke voeding van uitgaan dat het geringere zoutgebruik voor het conserveren van vis, zoals vermeld door het geachte parlementslid, een geringe invloed zal hebben op de totale zoutwinningsindustrie. Andere toepassingen van zout vinden we in de petroleum- en de textielindustrie, terwijl het ook gebruikt wordt voor het ontkalken van hard water.

De productie in de Gemeenschap laat een daling zien die parallel loopt aan de afname van de vraag. Gedurende het decennium 1986-1995 bedroeg de daling meer dan 11% en nog meer in Frankrijk en het Verenigd Koninkrijk. In elk geval is het duidelijk dat de capaciteit de vraag ver overstijgt en dat deze situatie de komende jaren waarschijnlijk zal voortduren.

Het feit dat zout in het algemeen een bulkproduct met een kleine toegevoegde waarde is, heeft een belemmerende werking op de handel. Dit wordt weerspiegeld in het grote aandeel van de handel binnen de Gemeenschap in vergelijking met de handel met derde landen, dat nog verder is toegenomen met de toetreding in 1995 van de nieuwe lidstaten die grote zoutverbruikers zijn. Zoals aangegeven door het geachte parlementslid zijn Egypte, Tunesië, Israël, Marokko en Polen de grootste exporteurs van zout naar de Gemeenschap. In de periode tussen 1992 en 1995 hebben deze landen hun export naar de Gemeenschap met 30% vergroot, maar de situatie tussen deze landen is zeer verschillend, met een sterke stijging van de export in het geval van Tunesië, Marokko en Polen en een daling in de andere landen. Ook hier moet rekening worden gehouden met het effect op de handel als gevolg van de toetreding van Oostenrijk, Finland en Zweden. Desalniettemin lag de export van de Gemeenschap gedurende deze gehele periode aanzienlijk hoger dan de import (bijna tien maal zo hoog in 1992 en vijf maal zo hoog in 1995).

De prijzen hangen nauw samen met het productieproces en daarom ook met de kwaliteit van het eindproduct, waarbij vacuümpanzout het duurste is. Er zijn aanwijzingen dat het in de Verenigde Staten geproduceerde steenzout goedkoper is, als gevolg van de lagere winningskosten en als resultaat van schaalvoordelen.

Gedurende de periode 1993-1996 is de werkgelegenheid in de zoutwinningsindustrie met ongeveer 8,5% afgenomen. Dit een ernstige bron van bezorgdheid voor een sector die in Europa bijna 8 miljoen werknemers omvat. Ter vergelijking nam, gedurende dezelfde periode, in de industrie in haar geheel in de Gemeenschap het aantal werknemers met 4,2% af. Dit maakt de aanbevelingen in het Commissiedocument "Het concurrentievermogen van de Europese industrie¨ ((SEC (96) 2121 )) met betrekking tot de zoutwinningsindustrie nog urgenter en belangrijker. Maatregelen ter verbetering van deze belangrijke activiteit moeten ook in de toekomst genomen worden binnen het kader van het algemene concurrentiebeleid voor de industrie in de Gemeenschap.