SCHRIFTELIJKE VRAAG E-1916/02

van Dorette Corbey (PSE) aan de Commissie

(2 juli 2002)

Betreft: Invoering van de euro

Volgens Eurobarometer 56 meent bijna de helft van de bevolking in de EU dat de euro de prijs van consumentengoederen opdrijft. Volgens een onderzoek van de Nederlandse consumentenbond zijn in de periode maart 2001 tot maart 2002 de prijzen voor compact discs met 7,2 % gestegen. In de horeca hebben restaurants in die periode de menuprijzen met gemiddeld 6,2 % verhoogd, terwijl dit in cafés maar liefst 8,8 % is. De euro zou leiden tot meer transparantie en tot het wegvallen van wisselkosten en daarmee tot lagere prijzen. Met het aanbreken van de zomervakantie zouden veel mensen het voordeel van de euro in het buitenland ontdekken omdat er in de eurozone niet meer hoeft te worden omgewisseld. Nu de invoering van de euro geleid heeft tot grote prijsstijgingen, is dit voordeel verdwenen. Tegelijkertijd komt een deel van de oude biljetten niet terug. Dit is winst voor de nationale banken en dus voor de nationale schatkisten.

1. Kan de Commissie aangeven in welke mate de inflatie in de EU-landen gestegen is door de invoering van de euro?

2. In welke sectoren en/of lidstaten zijn de prijzen meer gestegen dan het gemiddelde inflatieniveau?

3. Erkent de Commissie dat zij een politieke verantwoordelijkheid heeft om de belofte die aan consumenten gedaan is, na te komen en ervoor te zorgen dat de euro alsnog ten goede komt aan de consument?

4. Welke mogelijkheden ziet de Commissie om deze politieke verantwoordelijkheid vorm te geven? Wil de Commissie bijvoorbeeld consumentenbonden ondersteunen die gerichte acties tegen eurogerelateerde prijsstijgingen voeren en/of wil de Commissie meewerken aan name & shame strategiëen?

Antwoord van de heer Solbes Mira namens de Commissie

(23 september 2002)

Er is geen statistisch bewijs dat de overgang naar de euro een algemene prijsstijging veroorzaakt heeft in een van de landen van de eurozone.

In een recent persbericht dat Eurostat publiceerde in juli 2002 worden de prijsontwikkelingen van de laatste paar maanden tegen het licht gehouden en zaken behandeld die verband houden met de omschakeling op de euro. Een brede waaier van sectoren werd in de resultaten opgenomen zodat de hele economie bestreken wordt.(1)

De inflatie in de eurozone bereikte in mei 2001 een hoogtepunt (3,3 % jaarlijkse stijging van de geharmoniseerde indexcijfers van de consumptieprijzen (GICP's)) en heeft sindsdien geen vergelijkbare hoogtes meer gehaald. Tijdens de overgangsperiode kon een stijging worden waargenomen van een jaarlijkse groei van 2 % in december 2001 tot een jaarlijkse groei van 2,7 % in januari 2002. Deze is toe te schrijven aan de stijging van de olieprijzen en van de prijzen van vers fruit en groenten. De inflatie kende in feite een gelijkaardige ontwikkeling (van 1,9 % naar 2,5 % op jaarbasis) binnen de Unie, waarbij ook de drie landen die geen deel uitmaken van de eurozone gerekend worden. Van december 2001 tot januari 2002 nam de inflatie per jaar in het bijzonder toe van 2,1 % tot 2,5 % in Denemarken en van 1 % tot 1,6 % in het Verenigd Koninkrijk. Gedurende deze periode nam de inflatie af in Portugal en Nederland. Italië kende slechts een kleine toename van de inflatie van 2,2 % tot 2,4 %(2).

Sindsdien wordt de inflatie in de eurozone gekenmerkt door een neerwaartse ontwikkeling. Ze bereikte 1,8 % in de eurozone in juni 2002.

Het gemiddelde wijzigingspercentage in de GICP's van de eurozone tussen de eerste zes maanden van 2002 en de laatste zes maanden van 2001 bedroeg 1,4 %. Dit percentage was gelijk aan het halfjaarlijks percentage dat in juni 2001 werd afgesloten en kwam dicht in de buurt van de overeenkomstige percentages van juni en december 2000.

Het overgrote deel van de prijsstijgingen gedurende deze periode kan voor de meeste artikelgroepen volgens de het onderzoek van Eurostat verklaard worden op grond van een normaal inflatieverloop en een aantal factoren die geen verband houden met de euro; zoals slecht weer dat van invloed was op de fruit- en groenteprijzen, gestegen auto- en energieprijzen, en een aantal belangrijke accijnsverhogingen op tabak(3). Deze factoren kunnen maar liefst 1,2 procentpunten verklaren van het totaal van 1,4 %. De bijdrage die de overgang naar euromunten en -biljetten geleverd heeft aan het totaal van 1,4 % valt waarschijnlijk tussen 0,0 % en 0,2 %(4)

Het is desondanks duidelijk dat sommige sectoren van de economie een beduidender prijsstijging hebben ondergaan. Buiten voedingsmiddelen, gaven sommige diensten, vooral hotels en restaurants, diensten in verband met gezondheid en sommige herstellingsdiensten sterke prijsstijgingen te zien. Het is mogelijk dat door de bijzonder gevoelige natuur van de categorieën waarvoor de prijzen gestegen zijn, het effect op de publieke opinie groter is. Dit kan verklaren waarom de algemene mening heerst dat de prijzen zijn gestegen na de invoering van eurobiljetten en -munten.

Men mag evenwel niet vergeten dat het fundamentele effect dat van de invoering van eurobankbiljetten en -munten op middellange of lange termijn wordt verwacht erin bestaat dat de concurrentie in de eurozone wordt verbeterd en dat daardoor uiteindelijk de economische doeltreffendheid wordt verhoogd en de consumptieprijzen worden gedrukt.

(1) Persbericht nr. 84/2002, gepubliceerd op 17 juli 2002, kan gevonden worden op het volgende internetadres:http://www.europa.eu.int/comm/eurostat/Public/datashop/print-product/EN?catalogue=Eurostat&product=2-17072002-EN-BP-EN&mode=download.

(2) Eurostat.

(3) Alcoholische en tabaksproducten kenden een inflatie van 2 % in het eerste kwartaal van 2002.

(4) Dit percentage is een beetje hoger dan de geschatte 0,0 % tot 0,16 % verandering op maandbasis tussen december 2001 en januari 2002 en de kwartaalsverandering tussen het laatste kwartaal van 2001 en het eerste kwartaal van 2002, zoals eerst door Eurostat gepubliceerd werd in februari en mei 2002.