SCHRIFTELIJKE VRAAG E-3338/02

van Kathleen Van Brempt (PSE) aan de Commissie

(26 november 2002)

Betreft: Geldillusie

Het aantal schuldsaneringsregelingen in Nederland is sinds de introductie van de euro met 7 procent toegenomen. Als belangrijkste oorzaak wordt niet prijsstijging opgegeven, maar wel geldillusie. Consumenten zijn hun referentiepunt kwijt. Ze kochten het afgelopen jaar niet alleen meer artikelen, ook kochten ze er de duurste varianten van. Blijkbaar is het voor een groot aantal mensen moeilijk in te schatten of een bepaalde prijs in euro hoog of laag is voor de betreffende koop.

Is de Commissie op de hoogte van een stijgend aantal schuldsaneringsregelingen in de EU?

Zo ja, beschikt de Commissie over cijfers?

Zo ja, wat is volgens de Commissie de reden voor het stijgend aantal schuldsaneringsregelingen?

Wat is volgens de Commissie het aandeel van geldillusie in een toenemend aantal schuldsaneringsregelingen?

Heel wat Europese consumenten blijven moeite hebben met het gebruik van de euro. Is de Commissie van plan maatregelen te treffen om de consument te helpen meer vertrouwd te raken met de euro? Zo ja, kan de Commissie de belangrijkste initiatieven meedelen?

Antwoord van de heer Byrne namens de Commissie

(3 februari 2003)

Het algemene probleem van overkreditering van Europese huishoudens dient los te worden gezien van het specifieke probleem van overkreditering tengevolge van geldillusie na de invoering van de euro.

Wat het algemene probleem van overkreditering betreft, heeft de Commissie in 2001 opdracht gegeven tot een statistisch onderzoek, dat werd uitgevoerd door Opinion Research Corporation Orc Macro en dat beschikbaar is op het web(1).

Wat meer bepaald geldillusie betreft, beschikt de Commissie niet over aanwijzingen dat de invoering van de euro dergelijke problemen heeft veroorzaakt.

In sommige landen echter hebben problemen bij de bevolking om zich aan te passen aan de waarde van de euro mogelijk tot enige prijsverwarring geleid, vooral daar waar het omrekeningsniveau de consumenten kan misleiden. In Nederland heeft het Nationaal Instituut voor Budgetvoorlichting (NIBUD) een enquête gehouden waaruit blijkt dat 8 % van de huishoudens (ongeveer 185 000 mensen) te diep in de schulden steekt of binnenkort zal steken als gevolg van de zogenaamde geldillusie. Volgens de enquête hebben deze mensen geen rekening gehouden met het verschil in waarde tussen de euro en de Nederlandse gulden (ongeveer 1:2). Uitgavenpatronen die hier geen acht op slaan doordat men bijvoorbeeld uitgaat van een waarde van min of meer 1:1, kunnen duidelijk tot problemen leiden. Het NIBUD-onderzoek, getiteld Financiële problemen door de invoering van de euro is beschikbaar op de website www.nibud.nl.

De Commissie volgt dit probleem aandachtig en vooralsnog is het moeilijk te voorspellen hoe de situatie zich zal ontwikkelen. De Commissie zijn geen andere onderzoeken zoals dat van het NIBUD bekend voor andere landen dan Nederland. In de recente mededeling van de Commissie De invoering van eurobiljetten en -munten: een jaar later van 19 december 2002(2), wordt aandacht geschonken aan prijsverwarring als gevolg van de omrekeningskoers en het algemene probleem van het denken in euro's (zie de punten 4.2 en 4.3).

Bovendien zal de detailhandel ingevolge bovengenoemde mededeling en om de consumenten te helpen in euro's te leren denken uiterlijk tot 30 juni 2003 dubbele prijzen blijven vermelden en hun klanten ruim van tevoren van deze verandering op de hoogte brengen.

De invoering van de eurobiljetten en -munten is over het algemeen een succes geweest. Passende maatregelen om de consumenten meer met de euro vertrouwd te maken, werden ingevoerd in de aanloopperiode naar de overschakeling op de euro in 2002 en waren tamelijk succesvol.

(1) http://europa.eu.int/comm/consumers/policy/developments/fina_serv/fina_serv06_en.pdf.

(2) COM(2002) 747 def. van 19.12.2002.