SCHRIFTELIJKE VRAAG P-0488/03

van Freddy Blak (GUE/NGL) aan de Commissie

(17 februari 2003)

Betreft: Omzeiling van aanbestedingsvoorschriften door Dansk Tipstjeneste

Dansk Tipstjeneste A/S bezit in Denemarken het monopolie voor toto en lotto. Voorts bezit Tipstjeneste sinds 1 juli 2000 via haar dochteronderneming DanToto A/S het monopolie op paarden- en hondenrennen.

Op 1 januari 2002 heeft DanToto kort daarvoor aangeschafte apparatuur voor het vervaardigen van TV-producties overgedragen aan een externe TV-productiemaatschappij, daar het bestuur van DanToto van mening was dat TV-producties niet tot de bevoegdheid van de onderneming behoorden.

De productieapparatuur werd voor 9 miljoen kroon verkocht aan de productiemaatschappij. Tegelijkertijd sloten de partners een overeenkomst over de uitzending van paarden- en hondenrennen. Volgens deze overeenkomst is DanToto verplicht voor de uitzendingen ieder jaar een bedrag van tenminste 10 miljoen kroon te betalen. De overeenkomst kan met een opzegtermijn van 12 maanden ongedaan worden gemaakt, maar op zijn vroegst per eind 2004.

Ondanks het bedrag dat met de overeenkomst gemoeid was, is geen aanbestedingsprocedure uitgeschreven. In een nieuw verslag oefent de Deense Rekenkamer kritiek op DanToto omdat het bedrijf niet heeft gevraagd om aanbiedingen van andere TV-producenten en omdat het de markt niet heeft verkend. Ook schrijft de Deense Rekenkamer dat DanToto naar haar mening geen overheidsorgaan is en dat het derhalve niet nodig is dat DanToto A/S een aanbestedingsprocedure op Europees niveau op gang brengt, ondanks het feit dat de onderneming bijvoorbeeld o.m. televisie-uitzendingen inkoopt waarvan de waarde het minimum overtreft.

Is de Commissie van mening dat de Deense regering de EU-voorschriften inzake overheidsaankopen kan omzeilen door een vennootschap te voorzien van een overheidsmonopolie? Is zij, zo zij van mening is dat de Deense regering de EU-voorschriften inzake aanbestedingen heeft omzeild, bereid te bezien over welke mogelijkheden zij beschikt om in te grijpen?

Antwoord van de heer Bolkestein namens de Commissie

(12 maart 2003)

Richtlijn 92/50/EEG van de Raad van 18 juni 1992 betreffende de coördinatie van de procedures voor het plaatsen van overheidsopdrachten voor dienstverlening(1) (hierna de richtlijn genoemd) is van toepassing op schriftelijke overeenkomsten onder bezwarende titel tussen een dienstverlener enerzijds en een aanbestedende dienst anderzijds.

Overeenkomstig de richtlijn is DanToto alleen verplicht om voor de in de vraag genoemde overeenkomst inzake tv-uitzendingen een aanbestedingsprocedure uit te schrijven, indien hij als aanbestedende dienst moet worden beschouwd. Aangezien DanToto niet de Staat noch een territoriaal lichaam is, moet worden onderzocht of hij een publiekrechtelijke instelling is, teneinde te bepalen of dit bedrijf als aanbestedende dienst in de zin van de richtlijn moet worden beschouwd.

Uit de betreffende nationale wet (Lov om væddeløb i forbindelse med heste- og hundevæddeløb) blijkt duidelijk dat DanToto rechtspersoonlijkheid heeft en dat de leden van zijn raad van bestuur door de minister van Belastingzaken zijn benoemd die ook de statuten van de

onderneming moet goedkeuren. Het is echter minder duidelijk of DanToto is opgericht met het specifieke doel te voorzien in behoeften van algemeen belang andere dan die van industriële of commerciële aard. Immers, alleen een instelling die aan alle bovengenoemde voorwaarden voldoet, kan als aanbestedende dienst in de zin van Richtlijn 92/50/EEG worden beschouwd en valt daarmee onder de daarin vervatte regels inzake overheidsopdrachten.

Enerzijds verklaren de Deense autoriteiten dat het Deense model inzake gokspelen, dat wordt beheerst door onder staatstoezicht staande ondernemingen zoals DanToto en zijn moederbedrijf Dansk Tipstjeneste, gericht is op bescherming van de gokker en bestrijding van de misdaad alsook op steun aan liefdadige instellingen en non-profitorganisaties. Daaruit lijkt men te kunnen concluderen dat DanToto is opgericht met het specifieke doel te voorzien in behoeften van algemeen belang andere dan die van industriële of commerciële aard.

Anderzijds is in bovengenoemde nationale wet echter bepaald dat de winst wordt gedeeld door het moederbedrijf Tipstjenesten (waarvan de winst wordt gebruikt voor liefdadige doelen) en een fonds voor de bevordering en financiering van paardenrennen. Volgens de jurisprudentie van het Europese Hof van Justitie kan een instelling die wordt bestuurd op basis van criteria van rendement, doelmatigheid en rentabiliteit en die opereert in een klimaat van concurrentie, niet worden beschouwd als een instelling die is opgericht met het specifieke doel te voorzien in behoeften van algemeen belang, daar zij een instelling van industriële of commerciële aard is.

Op basis van de beschikbare informatie kan de Commissie thans dan ook niet beoordelen of DanToto een instelling van industriële of commerciële aard is.

Mocht de Commissie tot de conclusie komen dat de Deense autoriteiten de relevante EU-voorschriften niet zijn nagekomen, dan kan zij tegen de Deense regering in overeenstemming met artikel 226 van het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap een inbreukprocedure instellen.

(1) PB L 209 van 24.7.1992.