NL Publicatieblad van de Europese Unie CE 88/184

(2004/C 88 E/0191)

SCHRIFTELIJKE VRAAG E-0419/04

van Anna Karamanou (PSE) aan de Commissie

(17 februari 2004)

Betreft: Vrouwenverbrandingen in Pakistan

Onlangs kwam weer een geval in de openbaarheid van de afschuwelijke praktijk van verbranding die in Pakistan, India en in de Bangladesh tot de gebruiken behoort. Het gaat om een vorm van huiselijk geweld die zover gaat dat vrouwen door hun eigen man of door haar schoonouders in brand worden gestoken om redenen die kunnen variëren van financiële geschillen tot dronkenschap van de echtgenoot. De daders besprenkelen de vrouwen met kerosine en steken deze aan of gooien eenvoudig een bijtend zuur over hen heen. Als officiële verklaring wordt dan opgegeven een ongeval bij het koken. In alle gevallen is het resultaat gewoonlijk dat het slachtoffer sterft, hetzij onmiddellijk hetzij naderhand, door de ontoereikende behandeling. Er worden slechts zeer weinig aanklachten ingediend wegens de angst van de vrouwen.

Welke maatregelen denkt de Commissie te nemen om druk uit te oefenen op de regeringen van Pakistan, India en Bangladesh, zodat een einde komt aan de onverschilligheid en de politieke onwil tot bestrijding van deze vorm van vrouwenhaat en tot exemplarische bestraffing van degenen die zich aan zulke misdrijven schuldig maken?

Antwoord van de heer Patten namens de Commissie

(23 maart 2004)

De Commissie is op de hoogte van de bedoelde praktijk in de drie door het geachte parlementslid genoemde landen.

Aanvallen met verbranding en meer in het bijzonder met een bijtend zuur, zijn een van de talrijke vormen van geweld tegen vrouwen in Pakistan. Volgens de Mensenrechtencommissie van Pakistan zijn 55 gevallen geregistreerd in 2000, 63 in 2001 en 88 in 2002. Doordat de media in toenemende mate verslag over deze gevallen uitbrengen, zijn de autoriteiten gedwongen het bestaan van het probleem te erkennen. Het is evenwel mogelijk dat die publiciteit als ongewenst neveneffect heeft gehad dat het idee om dergelijke praktijken toe te passen op grotere schaal is verspreid.

Het gaat hier om een complexe materie aangezien eerwraak zijn oorsprong vindt in occulte tradities die in sommige van de meest afgelegen gebieden van Pakistan voorkomen. Er bestaat ook vaak verwarring tussen islamitische voorschriften en tribale tradities. In Pakistan is doodslag een misdrijf dat tot de privé-sfeer behoort, wat betekent dat de staat geen vervolging kan instellen indien het slachtoffer en/of haar/zijn familie geen klacht indient. Deze situatie heeft ertoe geleid dat vaak druk wordt uitgeoefend op of geld wordt gegeven aan het slachtoffer of zelfs de politie om geen aanklacht in te dienen, waardoor talrijke daders vrijuit gaan en de normale rechtsgang wordt verstoord.

Om het probleem doeltreffend aan te pakken zou een herziening van het strafwetboek, een passende opleiding van de politie en een massale bewustmakingscampagne nodig zijn. In de afgelopen zes maanden hebben zich een aantal positieve ontwikkelingen voorgedaan zoals een nieuw open debat binnen de regering en het parlement over huiselijk geweld, eerwraak en het specifieke probleem van aanvallen met bijtend zuur. De provinciale vergaderingen hebben een aantal resoluties over deze kwesties aangenomen en president Musharraf zelf heeft een standpunt over een specifiek geval ingenomen. Er moet evenwel nog veel meer worden gedaan om te komen tot een systeem waarin de slachtoffers tegen ongeoorloofde druk worden beschermd.

De EU heeft het probleem van geweld tegen vrouwen herhaaldelijk aangekaart in diverse diplomatieke demarches bij het Pakistaanse Ministerie van Wetgeving, Justitie en Mensenrechten. Bovendien is het de bedoeling tijdens een nieuwe diplomatieke demarche van de EU die in de komende weken zal plaatsvinden, uitdrukkelijk te verwijzen naar het toenemend aantal aanvallen met bijtend zuur.

Voorts heeft de delegatie van de Commissie in Pakistan eind 2003 een eerste oproep uitgeschreven voor het indienen van voorstellen in het kader van het programma van het Europees initiatief voor democratie en mensenrechten voor de financiering van microprojecten ter bestrijding van het geweld tegen vrouwen. Er wordt verwacht dat als gevolg van dit initiatief twaalf projecten onder het beheer van plaatselijke niet-gouvernementele organisaties (NGO's) op diverse plaatsen in het land zullen worden gefinancierd om verschillende vormen van huiselijk geweld aan te pakken. Mogelijke activiteiten omvatten onder meer bewustmakingscampagnes, verstrekking van juridische en medische bijstand aan slachtoffers en participatie en voorlichting van plaatselijke autoriteiten.

Net zoals in Pakistan houdt het verbranden van bruiden en het gooien van bijtend zuur ook in Bangladesh vaak verband met bruidschatsproblemen of een weigering om te trouwen. De huidige regering die wordt geleid door de Bangladesh National Party, heeft blijk gegeven van grote vastberadenheid bij de bestrijding van deze bijzonder wrede vorm van misdaad, die volgens de Acid Survivors' Foundation in 2002 in aantal is verdubbeld en is gestegen tot meer dan 350 aangegeven aanvallen. Het Parlement heeft in maart 2003 een wet goedgekeurd voor de bestrijding van aanvallen met bijtend zuur, en op de meest wreedaardige aanvallen staat thans de doodstraf.

De Commissie heeft de kwestie aangepakt via het Europees initiatief voor democratie en mensenrechten, door slachtoffers van geweld te steunen en zich in te zetten voor een versterking van de positie van kwetsbare vrouwen en kinderen. Tegelijk is de Commissie van plan haar steun voor specifieke mensenrechtenactiviteiten in 2005 en 2006 op te voeren in het kader van de herziening van het nationaal indicatief programma voor Bangladesh. Dit kan steun omvatten voor een programma van het Kinderfonds van de Verenigde Naties (Unicef) ten bate van kwetsbare jongeren en met name potentiële slachtoffers van aanvallen met bijtend zuur. De kwestie is ook aangekaart in het kader van de formele dialoog van de Commissie met de regering over mensenrechten en goed bestuur.

In India komt bruidenverbranding voor wanneer de bruid of haar familie niet in staat zijn te voldoen aan de steeds hogere bruidschatseisen van de echtgenoot en zijn familie. Bruidenverbranding moet worden gezien binnen de ruimere context van de ondergeschikte positie van vrouwen binnen de Indiase samenleving.

Door haar ontwikkelingsprogramma's in de sociale sectoren gezondheidszorg en onderwijs wenst de Commissie bij te dragen tot het versterken van de positie van vrouwen in India. De Commissie heeft lopende betalingsverplichtingen voor een bedrag van bijna een half miljard euro voor sectorale programma's inzake reproductieve gezondheidszorg, waarbij vrouwen de belangrijkste begunstigden zijn, en voor basiseducatie, met een bijzondere nadruk op districten waar de vrouwelijke geletterdheid laag ligt.

De Commissie heeft ook steun verleend voor talrijke programma's van de organisaties van de civiele samenleving en NGO's in India die direct verband houden met genderkwesties. Een voorbeeld is de oprichting van een opleidingsinstituut voor de versterking van de positie van vrouwen, dat in New Delhi met communautaire middelen is opgestart. Dit instituut heeft onder meer een g enderopleiding aan Indiase politieagenten verstrekt, die zou moeten bijdragen tot een sterkere bewustwording van een groot aantal uiteenlopende problemen, met inbegrip van bruidenverbranding.

In de drie genoemde landen kent de Commissie via haar ontwikkelingssamenwerking prioriteit toe aan het verbeteren van de toegang tot basisonderwijs en het verhogen van de kwaliteit daarvan, wat op middellange termijn tot gewijzigde attitudes zou moeten leiden.