SCHRIFTELIJKE VRAAG P-1398/01

van Luís Queiró (UEN) aan de Raad

(7 mei 2001)

Betreft: Situatie van de Portugese gijzelaars in Cabinda

Zoals bekend worden in Cabinda nog steeds zeven Portugese burgers vastgehouden; twee van hen sinds 24 mei 2000 (dus precies 11 maanden) en de overige vijf sinds 9 maart van dit jaar.

Volgens de beschikbare informatie is er sprake van een ernstige verslechtering van de situatie in Cabinda, vooral ten gevolge van de toenemende militaire druk van Angola.

Naar onze mening, die overigens gedeeld wordt door de Europese Unie, is het afzien van militair geweld steeds een absolute voorwaarde geweest voor het welslagen van de diplomatieke inspanningen die ondernomen zijn in soortgelijke situaties.

Eén voorbeeld in dit verband volstaat: ongeveer een jaar geleden riep de EU de Filipijnse regering op niet militair in te grijpen om een grote groep gijzelaars die in dit land werd vastgehouden te bevrijden. De geslaagde bevrijding van de groep toonde aan hoe juist de gekozen weg van de EU was.

Op historisch en politiek gebied is er geen enkel verband tussen de situatie op de Filipijnen en de gebeurtenissen in Cabinda, maar humanitair gezien bestaat er wel degelijk een link. In beide gevallen is het de plicht van de EU alles in het werk te stellen om het leven van de gijzelaars, die tevens Europese burgers zijn, te beschermen en te ijveren voor hun spoedige bevrijding.

Nu er geen journalisten in het gebied zijn (aangezien alle journalisten door Angola het land zijn uitgezet) en gezien de recente militaire operaties van de Angolese strijdkrachten, die om bovengenoemde redenen zijn uitgevoerd zonder enige controle door de internationale opinie, is het raadzaam een Europese speciale gezant naar Cabinda te sturen, bij voorkeur de heer Javier Solana, in zijn hoedanigheid van Hoge Vertegenwoordiger van het buitenlands beleid van de EU. Het doel van dit bezoek zou zijn zich een beeld te vormen van de concrete politieke en militaire situatie in Cabinda en namens de Unie te ijveren voor alle noodzakelijke inspanningen om de Portugese gijzelaars te bevrijden.

Is de Raad bereid zijn positieve steun te geven aan een dergelijke missie, die een even belangrijk initiatief zou vormen als de stappen die de Raad in het bovengenoemde geval van de gijzelaars op de Filipijnen heeft ondernomen, en die steeds noodzakelijker wordt gezien de duur van de gijzeling, de ernst van de situatie en het feit dat het om Europese gijzelaars gaat?

Antwoord

(27 september 2001)

De Raad is tijdens de zitting van de Raad Algemene Zaken van 19 maart 2001 door de Portugese Minister van buitenlandse zaken Gama ingelicht over de ontvoering van acht Portugese onderdanen in de Angolese provincie Cabinda. De ministers gaven uiting aan hun bezorgdheid over de humanitaire situatie van de Portugese gijzelaars, veroordeelden in krachtige termen de ontvoering van deze personen en deden een beroep op de daders alle gijzelaars onmiddellijk vrij te laten. Zij wezen erop dat de EU dergelijke praktijken veroordeelt en dat het van belang is dat de beginselen van het humanitaire recht strikt worden nageleefd.

Sedertdien is deze kwestie niet meer aan de orde geweest in de Raad of in de bevoegde werkgroepen, noch de vraag of Hoge Vertegenwoordiger Solana of een andere vertegenwoordiger naar het gebied zou moeten worden gezonden.

Wel is de Hoge Vertegenwoordiger op de hoogte gehouden van de demarches van de president van de Republiek Congo, de heer Denis Sassou-Nguesso en van de president van Gabon, de heer El Hadj Omar Bongo.