NL Publicatieblad van de Europese Unie CE 78/694

(2004/C 78 E/0742)

SCHRIFTELIJKE VRAAG E-0075/03

van Erik Meijer (GUE/NGL) aan de Commissie

(23 januari 2003)

Betreft: Het verdringen van regulier railvervoer in steden door concurrentie met kleine busjes die dure, onveilige en onoverzichtelijke diensten aanbieden

1. Is het de Commissie bekend dat in de stad met het grootste trambedrijf ter wereld, Sint Petersburg in Rusland, het openbaar vervoer sinds enkele jaren snel aftakelt als gevolg van onvoldoende onderhoud, de noodzaak om al het beschikbare geld te steken in herstel van een sinds 1995 onder water gelopen metrobuis en het vollopen met auto's van de niet van het overige verkeer afgeschermde trambanen?

2. Is het de Commissie bekend dat deze situatie wordt verergerd met het sinds 1998 oprukken van duizenden concurrerende bussen en busjes van private ondernemingen die duurder maar sneller zijn, inmiddels met bijna 400 lijnen door de stad rijden en naar schatting 40 % van het openbaar vervoer voor hun rekening nemen, en dat het armlastige stadsbestuur in het oprukken van deze bedrijven een rechtvaardiging ziet om geen geld meer te steken in verbetering en vernieuwing van het reguliere openbaar vervoer?

3. Is het de Commissie tevens bekend dat deze gang van zaken in Sint Petersburg geen merkwaardige lokale uitzondering is, maar dat reeds eerder het openbaar vervoer in Odessa (Oekraïne) op deze manier kapot is gemaakt en dat ook in de grote steden op de Balkan in mogelijke toekomstige lidstaten van de EU bedrijven met kleine busjes bezig zijn met het wegconcurreren van het reguliere openbaar vervoer?

4. Deelt de Commissie de vrees dat het verder doorzetten van een dergelijke ontwikkeling in Europa zou leiden tot een verkeerschaos zoals die bestaat in sommige grote steden van de derde wereld, waar nog geen voor een meerderheid van de potentiële gebruikers betaalbaar of voor buitenstaanders overzichtelijk openbaar vervoer bestaat maar wel een vloot van busjes die probeert zich snel en onveilig door het toenemende autoverkeer te wringen?

5. Acht de Commissie een dergelijke ontwikkeling met veel ruimtebeslag, verkeerschaos en weinig vervoersmogelijkheden voor de lager betaalden gunstig voor het leefmilieu in de grote steden en de bereikbaarheid van voorzieningen in dichtbevolkte stadscentra met weinig verkeersruimte?

6. Op welke wijze denkt de Commissie te kunnen bijdragen tot het beschermen van het reguliere openbaar vervoer in de EU-lidstaten tegen het kapot concurreren door bedrijven die zelf weinig kosten maken maar wel kosten afwentelen op de gemeenschap, en die door het bieden van een onzekere dienstverlening met veel milieuschade bijdragen tot kwalitatief slechter openbaar vervoer?

Bron: „Tramfan Magazine”, jaargang 2, nr. 10, blz. 32.

Antwoord van de heer Patten namens de Commissie

(3 maart 2003)

De Gemeenschap heeft zowel met de Russische Federatie, als met Oekraïne een Partnerschaps- en Samenwerkingsovereenkomst (PSO) gesloten (http://www.europa.eu.int/comm/external_relations/ceeca/pca/index.htm), die de basis vormt voor en instrumenten omvat voor samenwerking op tal van gebieden, waaronder vervoer. De strategie van de Commissie bestaat er voornamelijk uit de instrumenten van de PSO in te zetten om de partnerlanden te helpen beter gebruik te maken van de vervoersinfrastructuur en moderne beheer- en evaluatietechnieken te benutten in een competitieve markt. Dit steunt hen bij de vaststelling van strategische opties en beleid voor de vervoerssector, de evaluatie van voorstellen voor infrastructuurontwikkeling en de vaststelling van hun eigen prioriteiten.

De Commissie kan bepaalde door het geachte parlementslid onder punt 1, 2 en 3 van zijn vraag genoemde gegevens over Rusland en Oekraïne niet verifiëren. Het is overigens ook niet gebruikelijk dat de Commissie zich in zuiver interne aangelegenheden van de betrokken landen mengt.

De Commissie ondersteunt het hervormingsbeleid in de vervoerssector binnen het kader van de bredere steun voor macro-economische en structurele hervormingen. De prioriteiten van de Unie in het kader van het Tacisbeleid omvatten echter geen specifieke acties voor de sector van het openbaar vervoer, aangezien dit geen prioriteit is van de betrokken nationale programma's, als goedgekeurd door de lidstaten.

De Commissie erkent wel dat steden een goed en aantrekkelijk openbaar vervoernet moeten hebben. Uit de analyse van de Commissie van de verschillende methoden voor de organisatie van het openbaar vervoer in de Unie, als bedoeld in de vraag, blijkt dat deregulering over het algemeen de kosten drukt en de productieve efficiency verbetert, maar de diensten minder aantrekkelijk maakt voor de passagiers. Daartegenover staat dat „gecontroleerde concurrentie” over het algemeen aantrekkelijkere en goedkopere diensten oplevert. Ingeval van gecontroleerde concurrentie worden de diensten na openbare inschrijving verleend op basis van exclusieve contracten met een beperkte tijdsduur. De kwaliteit van de dienstverlening, inclusief de betrouwbaarheid, frequentie en prijs daarvan, wordt continu gescreend door de contracterende overheidsinstantie. Dit is het model dat de meeste lidstaten hebben gevolgd bij de openstelling van hun markten op nationaal niveau en het is ook het model waaraan de Commissie de voorkeur geeft in haar ontwerpverordening over openbare diensten op het gebied van het personenvervoer per spoor, over de weg en over de binnenwateren (1). Verder is de Commissie bezig met de opstelling van een thematische strategie voor het stadsmilieu, in overeenstemming met het zesde milieuactieprogramma, in het kader waarvan duurzaam stadsvervoer een prioritair thema is. Een mededeling over de strategie wordt vóór eind 2003 gepubliceerd.

(1) COM(2002)107 def.