SCHRIFTELIJKE VRAAG E-0263/98 van Yiannis Roubatis (PSE) aan de Raad (17 februari 1998)

Betreft: Systematisch uitlokken van spanningen door de Turkse regering

De Turkse regering lokt systematisch spanningen uit in haar betrekkingen met Griekenland, hetgeen een bedreiging betekent voor de vrede in dit cruciaal gebied van de Europese Unie. Voor de tweede maal in de afgelopen maanden probeerden Turkse vliegtuigen een vliegtuig te hinderen dat de Griekse minister van Landsverdediging aan boord had. Op het binnenlands toneel betekent dit beleid van Ankara een aanmoediging voor de extremistische misdadigers die twee dagen geleden een orthodoxe kerk in Istanboel in brand staken en de kerkwachter om het leven brachten.

1. Is de Raad voornemens de bevoegde Turkse autoriteiten duidelijk te maken dat door dit optreden de kloof tussen Turkije en de Europese Unie nog groter wordt en dat het zo onmogelijk wordt Turkije op te nemen in die landen die zullen deelnemen aan de Europese Conferentie?

2. Zal de Raad maatregelen nemen voor de bescherming van de orthodoxe kerken in Turkije en voor de bescherming van de recht van de burgers op vrije meningsuiting op het gebied van godsdienst?

Antwoord (18 mei 1998)

Wat de betrekkingen tussen de EU en Turkije betreft, heeft de Europese Raad van Luxemburg van 12-13 december 1997 bevestigd dat Turkije voor toetreding tot de Europese Unie in aanmerking komt, doch tevens gememoreerd - overeenkomstig het standpunt dat de Raad heeft verwoord tijdens de Associatieraad met Turkije van 29 april 1997 - dat versterking van de banden van Turkije met de Europese Unie ook afhankelijk is van de vooruitgang die in Turkije wordt geboekt met de politieke en economische hervormingen. Dit omvat onder meer afstemming van de normen en de praktijk op het gebied van de mensenrechten, op die welke in de Europese Unie gelden; het respecteren en beschermen van de minderheden; de totstandbrenging van bevredigende en stabiele betrekkingen tussen Griekenland en Turkije; de regeling van geschillen, met name langs gerechtelijke weg, inzonderheid door het Internationaal Gerechtshof, alsmede steun voor de onder VN-auspiciën gevoerde onderhandelingen om te komen tot een politieke regeling van de kwestie Cyprus op basis van de desbetreffende resoluties van de VN-Veiligheidsraad.

De Europese Raad van Luxemburg heeft Turkije ook uitgenodigd deel te nemen aan de Europese Conferentie, waarvan de openingszitting op 12 maart 1998 te Londen heeft plaatsgevonden. Turkije is zich er terdege van bewust dat de leden van de Conferentie zich onderling ertoe dienen te verbinden vrede, veiligheid en goed nabuurschap na te streven en de soevereiniteit, de beginselen waarop de Europese Unie is gegrondvest, alsmede de integriteit en de onschendbaarheid van de buitengrenzen en de beginselen van het internationale recht te eerbiedigen. Daarnaast dienen zijn zich ertoe te verbinden territoriale geschillen langs vreedzame weg te regelen, met name via de jurisdictie van het Internationaal Gerechtshof.

Wat de incidenten betreft die het Geachte Parlementslid aan de orde stelt, merkt de Raad op dat de Turkse regering zich uit hoofde van het in juli 1923 te Lausanne ondertekende vredesverdrag heeft verbonden tot volledige bescherming van de kerkhoven, kerken, synagogen en andere religieuze gebouwen van de niet-islamitische minderheden. De situatie op het gebied van de democratie en de mensenrechten in Turkije, die ook vrije meningsuiting op het gebied van godsdienst omvat, blijft hoog op de agenda van de Raad staan. Deze kwesties worden tijdens vrijwel alle bijeenkomsten met de Turkse autoriteiten aan de orde gesteld.