SCHRIFTELIJKE VRAAG P-2428/01

van Bart Staes (Verts/ALE) aan de Commissie

(3 september 2001)

Betreft: Gebruik van chemische wapens in Turkije en Irak en het Gemeenschappelijk Buitenlands en Veiligheidsbeleid van de Europese Unie

In antwoord op vraag E-0680/01(1) deelt de Raad mee dat het gebruik van chemische wapens tegen de Koerden niet in de Raad of de Raadsinstanties aan de orde is gesteld. Derhalve heeft de Raad zich niet over deze kwestie uitgesproken (sic). Dit standpunt wekt verbazing. De vijftien EU-lidstaten weigeren een coherente visie te ontwikkelen over het gebruik van chemische wapens tegen enerzijds de Koerdische bevolking in Irak en anderzijds de Koerdische bevolking in Turkije.

Vrijdag 16 februari hebben Amerikaanse en Engelse vliegtuigen luchtaanvallen uitgevoerd boven de hoofdstedelijke regio van Irak. De Engelse minister van Buitenlandse Zaken Robin Cook zei dat de bombardementen noodzakelijk waren om het vliegverbod in de noordelijke en de zuidelijke zone van Irak in stand te houden. Deze zones zijn nodig om de Koerdische bevolking in het Noorden en de sjiieten in het Zuiden te beschermen. Toen Saddam nog boven de noordelijke gebieden mocht vliegen, gebruikte hij chemische wapens tegen de Koerden. Hij zou dat weer doen als we hem de kans gaven, aldus nog Cook.

Het standpunt van Cook over het gebruik van chemische wapens in Irak staat in schril contrast met het standpunt van de EU-lidstaten over het gebruik van chemische wapens in Turkije. Zo weigert de Raad zich nog steeds uit te spreken tegen het gebruik van chemische wapens door het Turkse leger op 11 mei 1999. Nochtans is het meer dan aangewezen om in het kader van het Gemeenschappelijk Buitenlands en Veiligheidsbeleid een coherente visie te ontwikkelen voor het Koerdische vraagstuk in Irak en Turkije

Zal de Commissie bij de Raad voorstellen indienen conform artikel 22 VEU om te komen tot een coherente visie op het verbod van chemische wapens in Turkije en Irak? Zo neen, waarom weigert de Commissie een voorstel in te dienen conform artikel 22 VEU, vermits de kwestie van uitzonderlijk belang is voor het Gemeenschappelijk Buitenlandse en Veiligheidsbeleid?

(1) PB C 340 E van 4.12.2001, blz. 66.

Antwoord gegeven door dhr. Patten namens de Commissie

(12 november 2001)

De Commissie neemt nota van de suggestie dat zij gebruik zou moeten maken van haar initiatiefrecht in het kader van het Gemeenschappelijk Buitenlands en Veiligheidsbeleid (GBVB), zodat de Raad een visie ontwikkelt ten aanzien van bepaalde activiteiten van Turkije en Irak.

De Commissie herinnert eraan dat Irak en Turkije zich in zeer verschillende situaties bevinden ten opzichte van het internationaal recht, en dat het vrijwel onmogelijk is een identiek standpunt in te nemen. De Veiligheidsraad van de Verenigde Naties heeft de onderdrukking van de burgerbevolking in Irak expliciet veroordeeld en het land is onderworpen aan een aantal sancties die voortvloeien uit de besluiten van de genoemde Raad. Ten aanzien van Turkije bestaan dergelijke veroordelingen of besluiten niet, en een dergelijke actie tegen dat land zou a fortiori een actie zijn tegen een lid van het Atlantisch verbond en niet dezelfde internationale legitimiteit genieten.

De Commissie zou het geachte parlementslid ten overvloede willen wijzen op het onlangs gelanceerde programma waarmee beoogd wordt de regionale ontwikkeling in Zuidoost-Turkije te ondersteunen. Voor dit programma is 45 miljoen uitgetrokken voor de periode 2002-2005. Het belangrijkste doel is het stimuleren van de economische en sociale ontwikkeling in de regio.