SCHRIFTELIJKE VRAAG P-1029/00

van Fernando Fernández Martín (PPE-DE) aan de Commissie

(29 maart 2000)

Betreft: Het bananenconflict

De afgelopen weken viel uit diverse bronnen te vernemen dat er wellicht een toenadering op handen is tussen het standpunt van de Europese Commissie en dat van de Amerikaanse regering, zodat het einde van het conflict in zicht zou kunnen komen.

Centraal in deze toenadering staat een voorstel van de Europese Commissie betreffende de verdeling van het contingent in die zin dat 80 % van de zogeheten A- en B-contingenten bestemd is voor de zogenaamde primaire marktdeelnemers, onder verwijzing naar de situatie sinds 1993 (voor het merendeel de marktdeelnemers die vóór deze datum de dollarbanaan invoerden, d.w.z. voornamelijk Amerikaanse multinationals). De resterende 20 % zou naar andere (nieuwe) marktdeelnemers gaan.

Volgens verschillende bronnen zou het aan de VS voorgelegde voorstel uitgaan van een automatische overstap na afloop van een overgangsperiode op het stelsel van douanetarieven.

Hoe luidt de huidige stand van de onderhandelingen, met name wat betreft de toewijzing van contingenten en de duur van de overgangsperiode?

Beseft de Commissie dat de automatische overgang naar een tariefsysteem (tariff only) wel eens het einde van de communautaire bananenproductie zou kunnen betekenen?

Antwoord van de heer Lamy namens de Commissie

(29 mei 2000)

Na de constatering dat verschillende aspecten van de huidige bananenregeling van de Gemeenschap (een regeling die reeds was herzien na de WTO-beslissing ten aanzien van de voorgaande regeling) onverenigbaar zijn met de Wereldhandelsorganisatie (WTO) stelde de Commissie in november 1999 een aanpak in twee fasen voor ter wijziging van de invoerregels voor bananen: er moet op tijdelijke basis een tariefcontingent (TRQ-systeem) in het leven worden geroepen dat in januari 2006 moet worden vervangen door een uniform tarief. Het beheer van het TRQ-systeem, met name wat betreft de toekenning van vergunningen, vormt momenteel het voorwerp van uitgebreide discussies met alle betrokkenen. Bij het ontbreken van overeenstemming van alle betrokkenen over de toekenning van vergunningen voorziet het voorstel van de Commissie in de mogelijkheid van onmiddellijke vaststelling van een uniform tariefsysteem.

Parallel met het overleg met alle landen die bananen naar de Gemeenschap uitvoeren, inclusief de landen in Afrika, het Caribisch gebied en de Stille Oceaan (ACS-landen), en met de ondernemers en de communautaire producenten voert de Commissie eveneens bilaterale besprekingen met de Verenigde Staten (VS). De laatste bijeenkomst werd op 30 maart 2000 in Washington gehouden. Tot dusver was het evenwel niet mogelijk het eens te worden over een over en weer aanvaardbare oplossing voor het bananenconflict.

Het meest problematisch bij de uitwerking van een voorstel van de Commissie voor de vaststelling van een TRQ-systeem blijft de vraag hoe de invoervergunningen over ondernemers moeten worden verdeeld. De meeste ondernemers blijken voor een vergunningenverdeling te zijn die is gebaseerd op historische prestaties in een representatieve periode. De moeilijkheid is dat zij het niet eens kunnen worden over een aan te houden periode die voor iedereen aanvaardbaar is. De VS dringen aan op een referentieperiode voor 1993, d.w.z. een periode van vóór de totstandbrenging van de interne markt voor bananen. Dit standpunt komt tot uiting in het zogenaamde Caribische voorstel. Ecuador is evenwel voor een zeer recente periode, in elk geval na 1993, terwijl de ACS-landen pleiten voor een lange periode zich uitstrekkende zowel vóór als na 1993.

Wat de automatische overschakeling naar een tariefsysteem betreft, dit is reeds in het Commissie-voorstel voorzien en maakt als zodanig geen deel uit van de besprekingen met de VS.

Ten aanzien van de communautaire productie zij erop gewezen dat het WTO-panel het inkomenstoeslagsysteem in de communautaire bananensector nooit heeft aangevochten. De Commissie is van mening dat het landbouwinkomen van de Europese bananenproducent door deze bestaande steunregeling wordt gegarandeerd zodat de voortzetting van de communautaire bananenproductie is verzekerd.