SCHRIFTELIJKE VRAAG E-3712/01

van Jonas Sjöstedt (GUE/NGL) aan de Commissie

(17 januari 2002)

Betreft: Interpretatie van journalistieke doeleinden in de richtlijn gegevensbescherming van de EU

De richtlijn gegevensbescherming van de EU heeft in Zweden menigeen vele juridische hoofdbrekens bezorgd. Op 13 juni 2001 deelde de Hoge Raad mee van mening te zijn dat de homepage van een aangeklaagde (Börje Ramsbro) onder het begrip journalistiek viel en niet onder de werking van de Zweedse wet op de persoonsgegevens (PUL). De uitspraak ging daarmee in tegen eerdere uitspraken van de districtsrechtbank van Stockholm en het Hof van beroep van Svea, die beide van mening waren dat er inbreuk had plaatsgevonden op de wetgeving inzake gegevensbescherming. Tevens werden het Inspectoraat gegevensbescherming en de advocaat-generaal terechtgewezen omdat zij de PUL verkeerd hadden geïnterpreteerd. Na een proces van twee jaar stelde de Hoge Raad Börje Ramsbro in het gelijk en schreef

in zijn uitspraak: (De homepage) wordt beschouwd als duidelijk vallende binnen het kader van journalistieke doeleinden, te weten het informeren, bekritiseren en aanzwengelen van discussies over maatschappelijke vraagstukken van algemeen belang. De Hoge Raad benadrukt echter dat het niet de taak van de rechtbank is om de kwaliteit of de inhoud van de homepage te beoordelen. Hierover kan wel een normaal proces inzake laster worden aangespannen.

De Hoge Raad bepaalde echter dat openbare personen als bankdirecteuren en politici kritiek op hun functioneren moeten aanvaarden, ook als deze wordt geuit op persoonlijke homepages op Internet. De Hoge Raad is van mening dat dit niet in strijd is met de PUL, noch met de daaraan ten grondslag liggende richtlijn gegevensbescherming van de EU. De uitspraak is van groot principieel belang voor alle Zweedse homepages. Het begrip journalistieke doeleinden moet in het vervolg veel ruimer worden geïnterpreteerd dan voorheen. De uitzondering moet niet alleen gelden voor journalisten en grondwettelijk beschermde media, maar tevens voor elke burger die kritiek wil uitoefenen op bij naam genoemde personen in een machtspositie.

Is de Commissie van mening dat het begrip journalistieke doeleinden zo ruim moet worden geïnterpreteerd als de Hoge Raad heeft bepaald?

Antwoord van de heer Bolkestein namens de Commissie

(26 februari 2002)

De Commissie herinnert eraan dat, overeenkomstig artikel 9 van Richtlijn 95/46/EG van het Europees Parlement en de Raad van 24 oktober 1995 betreffende de bescherming van natuurlijke personen in verband met de verwerking van persoonsgegevens en betreffende het vrije verkeer van die gegevens(1) (de zogenoemde gegevensbeschermingsrichtlijn), lidstaten voor de verwerking van persoonsgegevens voor uitsluitend journalistieke of voor artistieke of literaire doeleinden moeten voorzien in uitzonderingen op en afwijkingen van sommige bepalingen van de richtlijn, uitsluitend voorzover deze nodig blijken om het recht op persoonlijke levenssfeer met de regels betreffende de vrijheid van meningsuiting te verzoenen.

Met het oog op tenuitvoerlegging van dit artikel bepaalt de Zweedse gegevensbeschermingswet van 1998 (Zweedse versie):

7 § Bestämmelserna i denna lag tillämpas inte i den utsträckning det skulle strida mot bestämmelserna om tryck- och yttrandefrihet i tryckfrihetsförordningen eller yttrandefrihetsgrundlagen.

Bestämmelserna i 9-29 och 33-44 §§ samt 45 § första stycket och 47-49 §§ skall inte tillämpas på sådan behandling av personuppgifter som sker uteslutande för journalistiska ändamål eller konstnärligt eller litterärt skapande.

Het is niet aan de Commissie om commentaar te leveren op uitspraken van nationale rechtbanken, zoals van de Zweedse Hoge Raad waarnaar het geachte parlementslid verwijst, waarbij in specifieke gevallen nationale wetgeving wordt toegepast. De interpretatie van de richtlijn is in laatste instantie een aangelegenheid voor het Europees Hof van Justitie, dat met name prejudiciële uitspraken kan doen overeenkomstig artikel 234 van het EG-Verdrag. In dit verband wil de Commissie erop wijzen dat het hof van appel van Göta (hovrätt) in Zweden een aantal vragen aan het Hof van Justitie over een homepage heeft gesteld (Zaak C-101/01, Åklagarkammeren i Jönköping, hangend).

(1) PB L 281 van 23.11.1995.