SCHRIFTELIJKE VRAAG E-3343/97 van Carles-Alfred Gasòliba i Böhm (ELDR) aan de Commissie (22 oktober 1997)

Betreft: Participatie van ondernemingen en instituten in communautaire programma's

De Europese Gemeenschap heeft zich de laatste jaren sterk gemaakt voor de vorming van permanente paneuropese structuren (van bedrijven, verenigingen of universiteiten).

1. Welke maatregelen heeft de Commissie genomen of overweegt zij om het vraagstuk te regelen van de participatie van dergelijke Europese consortia in communautaire programma's?

2. Acht de Commissie het niet tegenstrijdig dat enerzijds transnationale projecten worden gestimuleerd, maar vervolgens in aanmerking komende projecten worden geselecteerd op grond van een zuiver territoriaal criterium met het oog op een evenwicht tussen de lidstaten?

3. Is de Commissie niet van oordeel dat het feit dat voor financiering in aanmerking komende projecten worden geïdentificeerd met een lidstaat, nadelig uitpakt voor de vorming van permanente Europese netwerken?

4. Hoe zwaar weegt de Europese of transnationale dimensie van deze netwerken bij de besluitvorming over mogelijke communautaire co-financiering van deze projecten en op welke wijze wordt vermeden dat deze projecten uitsluitend afhankelijk zijn van het aan de staat van vestiging of vertegenwoordiging toegewezen quotum?

5. Voor wanneer is de definitieve vaststelling gepland van het statuut van de Europese vereniging en in hoeverre zal dit bijdragen aan de oplossing van bovengenoemde problemen?

Antwoord van de heer Papoutsis namens de Commissie (11 december 1997)

Een pan-Europese organisatie kan, in het kader van het regionale en het cohesiebeleid, rechtstreeks steun uit de structuurfondsen ontvangen, op voorwaarde dat zij met het beheer van een project in het kader van een transnationaal programma of een transnationale actie is belast. Wie het programma beheert, wordt echter niet door de Commissie beslist, maar door de nationale, regionale of lokale overheid die het voorstel voor het programma indient.

De Commissie verleent via haar operationele programma's financiële steun aan transnationale en Trans-Europese acties, met name in het kader van het communautaire initiatief Interreg. Ook financiert zij transnationale projecten die onder de regeling voor acties met een innoverend en experimenteel karakter vallen. De Commissie kent een communautaire subsidie toe aan een specifiek programma of project en maakt deze subsidie over aan de beheerder ervan. Dit kan een pan-Europese organisatie zijn of een gemeenschappelijke organisatie van verschillende lidstaten. Bij de meeste programma's in het kader van het Interreg-initiatief was het beheer echter over verschillende organisaties verdeeld, een per deelnemende lidstaat. Daarom heeft de Commissie de communautaire bijdrage over de lidstaten verdeeld. Bij de proefprojecten daarentegen, die in de meeste gevallen werden beheerd door een gemeenschappelijke organisatie van alle deelnemers uit de verschillende lidstaten, is de communautaire steun integraal aan deze organisatie uitgekeerd.

De Commissie heeft voor de volgende programmaperiode van de structuurfondsen (2000-2006) een voorstel gedaan voor een communautair initiatief met het oog op een grensoverschrijdende, transnationale en interregionale samenwerking op het gebied van de ruimtelijke ordening. De pan-Europese organisaties krijgen in dit initiatief een belangrijke rol bij de opstelling en uitvoering van de programma's. De Commissie zal ervoor ijveren het beheer van programma's toe te vertrouwen aan gemeenschappelijke organisaties die de deelnemende lidstaten of regio's omvatten. In sommige gevallen kunnen dit de bestaande pan-Europese organisaties zijn.

In het kader van de communautaire initiatieven Werkgelegenheid en Adapt heeft de Commissie bovendien voorwaarden voor de selectie van projecten vastgesteld die gunstig zijn voor de transnationale samenwerkingsverbanden, ook al ligt de uiteindelijke beslissing over de selectie en de financiering van het project bij de lidstaten (er is dus geen cofinanciering van de Gemeenschap). De belangrijke ondersteunende structuren die zowel op nationaal als op communautair niveau zijn gecreëerd, dragen niet alleen actief bij aan de oprichting van transnationale samenwerkingsverbanden, maar ook aan de ontwikkeling van een transnationaal netwerk van deze nieuwe samenwerkingsverbanden. Tot de vaste doelgroepen van deze initiatieven, met name van dat voor Werkgelegenheid, behoren de organisaties uit de sociale economie.

Bij deze initiatieven heeft de rechtsvorm van een transnationaal samenwerkingsverband slechts belang als deze de solvabiliteit van het samenwerkingsverband of zijn mogelijkheden de doelstellingen van de gefinancierde projecten te verwezenlijken, in het gedrang zou kunnen brengen. Het lijdt echter geen twijfel dat het bevorderen van de samenwerking in Europa, door middel van een nieuw statuut, een belangrijke bijdrage zal leveren aan de Europese doelstellingen die aan deze initiatieven ten grondslag liggen.

De Commissie heeft onlangs haar goedkeuring gehecht aan de oprichting van een mechanisme ter ondersteuning van het midden- en kleinbedrijf bij de oprichting van transnationale joint ventures in de Europese Gemeenschap (JEV-programma).

Meer in het algemeen heeft de Commissie op 9 september 1997 een mededeling goedgekeurd die de deelneming van Europese economische samenwerkingsverbanden (EESV) aan overheidsopdrachten en aan met openbare middelen gefinancierde programma's ((PB C 285 van 20.9.1997. )) moet bevorderen. Het EESV is momenteel het enige instrument voor grensoverschrijdende samenwerking dat rechtstreeks met de communautaire rechtsorde is verbonden; het biedt talloze economische actoren, met name verenigingen, de mogelijkheid om deel te nemen aan Europese projecten of programma's.

Wat de sociale economie betreft, heeft de Commissie in 1992 een voorstel voor een verordening betreffende het statuut van de Europese vereniging ((PB C 99 van 21.4.1992. )) ingediend, dat vervolgens in 1993 na advies van het Parlement ((PB C 236 van 31.8.1993. )) is gewijzigd ((PB C 42 van 15.2.1993. )). De Commissie verwacht dat de Raad dit voorstel tijdens een volgend voorzitterschap zal goedkeuren. Dan kan ook het statuut van de Europese vereniging worden gebruikt als een rechtsinstrument om de oprichting van dergelijke pan-Europese structuren te stimuleren.