SCHRIFTELIJKE VRAAG E-0610/01

van Richard Howitt (PSE) aan de Commissie

(1 maart 2001)

Betreft: De rol van de plaatselijke en regionale instanties in de EU bij de bevordering van het zelfbestuur in ontwikkelingslanden

Hoe ziet de Commissie de rol van de plaatselijke en regionale instanties in de EU en hun representatieve organen bij de bevordering van het plaatselijk zelfbestuur in theorie en praktijk in de ontwikkelingslanden?

Antwoord van de heer Nielson namens de Commissie

(15 mei 2001)

De Gemeenschap is zich meer en meer bewust van het belang van daadwerkelijke steun voor de nieuwe decentralisatieprocessen in de ontwikkelingslanden. Authentieke decentralisatie in de zin van daadwerkelijke overdracht van macht, verantwoordelijkheden en middelen aan (verkozen) lokale besturen biedt grote ontwikkelingsmogelijkheden. Lokale besturen kunnen een nuttige rol spelen als schakel tussen de centrale regering en de lokale gemeenschappen. Zij zouden kunnen voorzien in een aangepast kader voor democratische interactie, gezamenlijke planning inzake lokale ontwikkelingsprioriteiten, meer verantwoordingsplicht ten aanzien van en grotere duurzaamheid van de ontwikkelingsacties. Zij hebben een sleutelrol bij het tot stand brengen van een bevorderlijk klimaat voor lokale (economische) ontwikkeling en de daarmee verband houdende bestrijding van armoede. Zij kunnen nieuwe partnerschappen tussen openbare en particuliere actoren op basis van hun respectieve relatieve voordelen helpen bevorderen.

Het decentralisatieproces draagt evenwel een complex en kwetsbaar karakter. De zich ontwikkelende lokale besturen zullen waarschijnlijk worden geconfronteerd met aanzienlijke problemen inzake legitimiteit, politieke en administratieve cultuur, financiering en bekwaamheid. Het is voor een duurzame menselijke ontwikkeling, zowel op het platteland als in steden, en voor het slagen van de decentralisatieprocessen van essentieel belang dat lokale besturen en hun instellingen de kans wordt geboden de nodige capaciteit te ontwikkelen en voldoende middelen te verzamelen om aan de toenemende eisen die hun worden gesteld, tegemoet te komen. De Gemeenschap is met inachtneming hiervan bereid de partnerschappen met de lokale en regionale autoriteiten (en de hen vertegenwoordigende organen) binnen de Gemeenschap te verstevigen, omdat zij een nuttige complementaire bijdrage kunnen leveren aan het tot stand komen van haalbare lokale bestuurssystemen in de ontwikkelingslanden.

De potentiële toegevoegde waarde en het relatief nut van de bijdrage van genoemde autoriteiten is van drieërlei aard. In de eerste plaats bevinden de lokale en regionale autoriteiten binnen de Gemeenschap zich in de geschikte positie om, onder andere via innoverende methoden van gemeentelijke internationale samenwerking, lokale besturen en nationale verenigingen te voorzien van de voor hen geschikte vormen van capaciteitsopbouw.

In de tweede plaats zouden de lokale en regionale autoriteiten binnen de Gemeenschap verschillende vormen van steun kunnen verlenen voor lokale (economische) ontwikkelingsprocessen (in tegenstelling tot de traditionele projecten), op basis van nieuwe partnerschappen tussen een groot aantal verschillende lokale openbare en particuliere actoren (lokale besturen, particuliere sector, burgermaatschappij). De lokale besturen hebben een essentiële rol te spelen bij de totstandbrenging van deze lokale ontwikkelingscoalities voor de verwezenlijking van gemeenschappelijke doelstellingen. Dit is evenwel voor lokale besturen en relatief nieuwe opdracht. Hun partners uit het Noorden kunnen hen helpen om, in intensieve samenwerking met andere ontwikkelingsinstanties, een doeltreffende katalysator voor de plaatselijke ontwikkeling te worden.

In de derde plaats zijn de lokale en regionale autoriteiten binnen de Gemeenschap belangrijk voor het bepleiten van een steviger partnerschap tussen de Gemeenschap en de lokale besturen (in zowel Noord als Zuid) evenals voor het helpen tot stand komen van nieuw beleid en nieuwe instrumenten ter ondersteuning van decentralisatieprocessen en lokale besturen.

De Gemeenschap heeft de laatste jaren met inachtneming van de beginselen van plaatselijke betrokkenheid en subsidiariteit gestreefd naar een verbetering en intensivering van de samenwerking met de lokale en regionale autoriteiten binnen de Gemeenschap. Zij heeft, met begrotingsmiddelen bestemd voor gedecentraliseerde samenwerking, steun verleend voor innoverende initiatieven. De Gemeenschap heeft een nieuw beleidskader voor gedecentraliseerde samenwerking uitgewerkt (1999), in het kader waarvan prioriteit wordt verleend aan het bevorderen van lokaal bestuur en aan de doeltreffendheid van

het lokaal overheidsapparaat. In 1999 had eveneens een eerste gestructureerde dialoog plaats tussen de Gemeenschap en vertegenwoordigers van lokale besturen in Afrika en de Gemeenschap. Voortbouwend daarop zal de Gemeenschap proberen een mededeling op te stellen over de methoden en middelen voor het tot stand brengen van een steviger partnerschap met de lokale besturen, met inbegrip van een algemeen beleidskader, aangepaste (financiële) instrumenten, en een duidelijke en passende taakverdeling tussen de instanties van lokale besturen in ontwikkelingslanden en de Gemeenschap. In dit verband heeft de Gemeenschap systematisch erop gewezen dat de lokale en regionale autoriteiten binnen de Gemeenschap eveneens hun beleid, functies, maatregelen, strategieën en capaciteiten moeten aanpassen. Deze aanpassing is voor de lokale en regionale autoriteiten binnen de Gemeenschap nodig om te kunnen voorzien in het soort doeltreffende steun dat geen substituut vormt voor de taken en verantwoordelijkheden welke de lokale besturen in de ontwikkelingslanden zelf op zich dienen te nemen.