SCHRIFTELIJKE VRAAG E-0468/00

van Isabelle Caullery (UEN) aan de Commissie

(24 februari 2000)

Betreft: Werkgelegenheidsbeleid van de Europese Unie

Kan de Commissie in het kader van de strijd tegen de echte gesel die de werkloosheid in de lidstaten van de Europese Unie vormt, alle instrumenten en middelen noemen die de Europese Unie ter beschikking staan om de strijd tot een goed einde te brengen?

Kan ze een eerste cijfermatige schatting per lidstaat van de resultaten van haar beleidsvoering sinds 1994 geven, in de vorm van totstandbrenging en behoud van arbeidsplaatsen?

Wat zijn de voornaamste besluiten die genomen zijn sinds de Top van Luxemburg, die grotendeels aan de werkloosheid in de Europese Unie gewijd was, en wat zijn op dit ogenblik de eerste vaststelbare resultaten voor de werkgelegenheid?

Antwoord van mevrouw Diamantopoulou namens de Commissie

(15 mei 2000)

Bij de strijd tegen de werkloosheid is er een integrale strategie nodig voor de coördinatie van het economisch beleid, de structurele hervormingen en de arbeidsmarkt, als vervolg op de door de Europese Raad van Essen (1994) en door het witboek van de Commissie over de Groei, concurrentievermogen, werkgelegenheid (1993)(1) op gang gebrachte informele convergentie.

Het belangrijkste instrument ten behoeve van de arbeidsmarkt is de uitvoering van de titel Werkgelegenheid van het EG verdrag (artikelen 125 tot 130). Daarin wordt een hoog werkgelegenheidsniveau genoemd als doelstelling van het communautair beleid (artikel 127) en worden de lidstaten ertoe verplicht hun werkgelegenheidsbeleid te coördineren op basis van gemeenschappelijke en kwantitatieve doelstellingen (artikel 128). Ook worden institutionele mechanismen vastgelegd voor het toezicht op en de multilaterale beoordeling van het welslagen of falen van de genomen maatregelen.

In de nieuwe programmering (2000-2006) nemen de structurele fondsen op het niveau van de communautaire werkgelegenheidsstrategie een sleutelpositie in. Vooral het Europees Sociaal Fonds (ESF) is toegespitst op de modernisering en de evenwichtige werking van de arbeidsmarkten, en dus onrechtstreeks ook op de schepping van arbeidsplaatsen. De territoriale dimensie van het arbeidsbeleid die onderstreept wordt in de werkgelegenheidsrichtsnoeren voor het jaar 2000 wint overigens voortdurend aan belang in het kader van de structurele fondsen. Deze dimensie is ook terug te vinden in de hoofdlijnen van de Commissie voor de voorbereiding en implementatie van de programmering 2000-2006 van de structurele fondsen. In de nieuwe operationele programma's ligt het accent op de uitbreiding van de territoriale werkgelegenheidspacten(2).

Statistische raming van het effect van de maatregelen

De werkgelegenheidsstrategie kan pas terdege worden beoordeeld na afloop van het in 1997 geplande vijfjarenprogramma. In de gezamenlijke rapporten over de werkgelegenheid van 1998 en 1999 worden al voorbeelden gegeven van een geslaagde aanpak bij de uitvoering van

de richtsnoeren, in vele gevallen toegelicht met cijfers over de schepping of het behoud van banen. Een ruimere evaluatie gebeurt in het kader van het onderzoek door een peergroup, dat door de Commissie en door de Raad Sociale Zaken gestart werd begin 1999, en waarvan het syntheseverslag in de loop van 2000 wordt verwacht.

Die beoordeling is een vast onderdeel van de implementatie van de structuurfondsen. Zij omvat onder meer de regelmatige follow-up van de programma's aan de hand van gemeenschappelijke indicatoren, onder meer de schepping en het behoud van arbeidsplaatsen en een eindbeoordeling van elk programma in alle lidstaten. De beoordeling van het ESF let vooral op de gevolgen voor de doelgroepen(3). De Commissie en de Organisatie voor Economische Samenwerking en Ontwikkeling (OESO) hebben intussen, samen met een aantal universitaire onderzoekers, een aanvang gemaakt met die beoordeling, zij het maar gedeeltelijk. De ex-post ramingen voor 1989-1993 tonen een netto toename van jobs; in termen van doelstelling 2 zou het gaan om + 450.000 arbeidsplaatsen. Voor 1994-1999 is er bij de ex-ante ramingen sprake van zowat 650.000 bruto jobs(4). Voor de periode 1995-1999 hebben de werkgelegenheidsinitiatieven Youthstart, Now, Horizon, en Integra een bijdrage geleverd door acties op het gebied van de ontwikkeling van de menselijke hulpbronnen, van een betere werking van de arbeidsmarkt en van de bevordering van gelijke kansen. De publicaties van het ESF stellen in dit kader een aantal optimale praktijken voor.

Een eerste balans van de territoriale werkgelegenheidspacten een proefproject dat de Commissie in 1997 begonnen is samen met de lidstaten brengt opbeurend nieuws over 89 sub-regionale zones(5). Dit tussentijds rapport belicht vooral de heroriëntering van de structurele programma's ten gunste van de territoriale pacten voor een bedrag van nagenoeg 1600 M voor de jaren 1998 en 1999, waarvan 500 M uit de drie structurele fondsen en de FIOV (financieringsinstrument voor de oriëntatie van de visserij). Ook wordt in dat verslag een raming gemaakt bij de doelstelling scheppen van werkgelegenheid van dit proefproject: zowat 55.000 extra banen.

In de nieuwe programmering van de structuurfondsen (2000-2006) is gepland dat op basis van de tussentijdse beoordeling een prestatiereserve wordt toegekend (4 % van het aan elke lidstaat toegewezen bedrag). Die beoordeling zal gebeuren volgens de methodologische richtsnoeren, (ook voor wat de berekening van de impact op de werkgelegenheid betreft) die door de Commissie zijn voorbereid en die momenteel in enkele lidstaten worden uitgetest.

Belangrijkste beslissingen sedert de Europese Raad van Luxemburg

De richtsnoeren in verband met de werkgelegenheid worden elk jaar bijgestuurd. In 2000 wordt de basisstructuur van de vier pijlers behouden, met enkele aanpassingen om de doorslaggevende rol van de openbare arbeidsbureaus en de socialezekerheidsstelsels in de strategie beter te doen uitkomen, en om het belang van kennis en vaardigheden in verband met de informatiemaatschappij te onderstrepen.

De implementatie van de titel Werkgelegenheid werd aangevuld met een reeks aanbevelingen van de Raad aan de lidstaten in verband met hun werkgelegenheidsbeleid(6), een formeel overleg van de verschillende communautaire instellingen onder meer het Parlement en het oprichten van het werkgelegenheidscomité dat bedoeld is in artikel 130(7).

Sedert Luxemburg heeft de Europese Raad een aantal vervolginitiatieven genomen: te Wenen (december 1998) werden de vereenvoudiging van de procedures en het mandaat voor een betere synergie tussen het economisch en werkgelegenheidsbeleid afgesproken; te Keulen (juni 1999) ging het over het Europees pact voor werkgelegenheid een gemeenschappelijk kader voor het Luxemburgse proces, de hervorming van de markt van goederen, diensten en kapitaal (Cardiff) en de informele macro-economische dialoog tussen Raad, Commissie, Europese Centrale Bank en de sociale partners; Helsinki (december 1999) ging over de coördinatie van de bestaande processen en instrumenten en over de voorbereiding van de discussies over de sociale coherentie en de informatiemaatschappij, die plaatsvonden te Lissabon op 23 en 24 maart 2000.

Tezelfdertijd heeft de Commissie verschillende mededelingen aangenomen over het rekening houden met de werkgelegenheid in de andere sectoren van het communautair beleid (artikel 127 van het EG-verdrag)(8); de werkgelegenheid in de informatiemaatschappij(9) en de modernisering van de sociale bescherming(10).

(1) COM(93) 700 def.

(2) SEC(1999) 1933.

(3) Conclusies van de tussentijdse beoordeling van het ESF.

(4) 9e jaarverslag structurele fondsen.

(5) SEC(1999) 1932.

(6) Aanbeveling van de Raad van 14 februari 2000 (5161/00/SOC2 ECOFIN4).

(7) Besluit van de Raad van 24 januari 2000 (2000/98/EG).

(8) COM(1999) 167 def. en COM(2000) 78 def.

(9) COM(2000) 48 def.

(10) COM(1999) 347 def.