NL Publicatieblad van de Europese Unie CE 33/45

(2004/C 33 E/043)

SCHRIFTELIJKE VRAAG E-0515/03

van Miet Smet (PPE-DE) aan de Commissie

(24 februari 2003)

Betreft: De vrouwenrechten in Egypte

De samenwerking tussen de Europese Unie en Egypte is gebaseerd op het Euromediterraan partnerschap. Dit Euromediterraan partnerschap bouwt voort op de Verklaring van Barcelona, die ondertekend werd door de lidstaten van de EU en de 12 partnerlanden uit het Middellandse-Zeegebied. In 2001 ondertekenden de Europese Unie en Egypte een associatieakkoord.

Ondanks het feit dat zowel in de Verklaring van Barcelona als in het associatieakkoord met Egypte wordt verwezen naar: mensenrechten, worden de rechten van de vrouw in Egypte niet altijd gerespecteerd. AFP bericht over genitale verminking bij Egyptische vrouwen en discrimerende wetgeving, o.a. op het vlak van echtscheidingen.

Heeft de EU reeds gereageerd op deze grove schendingen van de vrouwenrechten? Indien dit niet zo is, heeft de EU dan de intentie om te reageren op deze schendingen?

Is er een mechanisme voorzien om op systematische wijze het respect van de vrouwenrechten in Egypte te controleren en af te dwingen? En is er een mogelijkheid voorzien om het associatieakkoord met Egypte op te schorten als in dit land de vrouwenrechten, en meer in het algemeen de mensenrechten, voortdurend worden geschonden? Zo niet, zal de EU in de toekomst in deze mogelijkheden voorzien?

Als zowel de controle en het afdwingen van respect voor de vrouwenrechten geregeld zijn en een eventuele schorsing van het associatieakkoord voorzien is in het geval van Egypte, geldt dit dan voor alle landen die een associatieakkoord met de EU hebben ondertekend in het kader van de Verklaring van Barcelona?

Antwoord van de heer Patten namens de Commissie

(25 maart 2003)

Egypte heeft het Internationaal Verdrag inzake de uitbanning van alle vormen van discriminatie van vrouwen en het Verdrag inzake de rechten van het kind van de Verenigde Naties geratificeerd. De vrouwenrechten vallen ook onder de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens (UDHR), die de eerbiediging van de democratische beginselen en de fundamentele mensenrechten definieert, hetgeen een wezenlijk onderdeel is van de in juni 2001 ondertekende Associatieovereenkomst tussen de Europese Unie en Egypte, waarvoor het ratificatieproces nu aan de gang is.

De besnijdenis van vrouwen (FGM) in Egypte is illegaal en dergelijke ingrepen zijn door het Decreet van 1996 in alle medische staatsinstellingen en voor al het medische personeel verboden. Ofschoon het verbod tijdelijk door de voorstanders van FGM via rechtszaken ongedaan was gemaakt, is de regering erin geslaagd besnijdenissen opnieuw te verbieden. Deze ingreep, waaraan meisjes zich in de meeste gevallen van hun familie moeten onderwerpen, is echter endemisch en blijft een diepgeworteld verschijnsel in de cultuur. 80 à 90 % van alle Egyptische vrouwen, ongeacht hun godsdienst, in alle regio's en van alle rangen en standen zijn op deze wijze besneden. Het gaat hier niet alleen om een genderprobleem, er is ook sprake van een ernstige schending van de rechten van het kind. De Egyptische regering lijkt vastbesloten te zijn FGM via wetgeving en acties te bestrijden om tot attitudeveranderingen te komen door middel van onderwijs, juridische steun en ondersteuning van initiatieven uit de burgermaatschappij; vele belangrijke politieke figuren en geestelijken hebben zich bij de campagne aangesloten. De Europese Unie steunt deze aanpak via haar programma's op het gebied van de reproductieve en elementaire gezondheidszorg en door cofinanciering van initiatieven op dit terrein uit de civiele samenleving (één initiatief betreft een specifieke campagne om FGM uit te roeien; een ander initiatief behelst de registratie van vrouwelijke stemgerechtigden).

Op het gebied van de echtscheiding is er sinds 2000 al veel veranderd. Vrouwen kunnen nu eenzijdig een eind maken aan hun huwelijk, al kan dat alleen als zij afzien van hun rechten op financiële ondersteuning. Andere discriminerende aspecten van het familierecht, zowel seculier als Islamitisch, worden langzaam aan aangepakt, maar er bestaan nog steeds vele vormen van ongelijke behandeling. Tot de meest omstreden kwesties behoren de nationaliteitswetten, op grond waarvan kinderen met een Egyptische moeder en een niet-Egyptische vader niet de Egyptische nationaliteit bezitten. De situatie gaat er langzaam op vooruit doordat steeds meer meisjes leren lezen en schrijven en ook de toegang tot voortgezet onderwijs en gezondheidszorgstructuren voor meisjes en jonge vrouwen verbeterd is; de Europese Unie juicht deze ontwikkeling toe en biedt ondersteuning via de bestaande programma's op het gebied van de elementaire gezondheidszorg en basisonderwijs, en via haar geplande programma's op het gebied van de beroepsopleiding, regionale ontwikkeling en ondersteuning van niet-gouvernementele organisaties (NGO's) die zich voor de sociaal zwakkeren inzetten.

Het toezien op de naleving van de mensenrechten, en in het bijzonder de vrouwenrechten, behoort in Egypte tot de verantwoordelijkheid van de regering van Egypte, het Egyptische Parlement en Justitie. De delegatie van de Commissie en de ambassades van de lidstaten in Kaïro zien, evenals vele anderen, systematisch toe op de stand van de mensenrechten in Egypte en oefenen zo nodig via de desbetreffende kanalen druk uit op de Egyptische autoriteiten. De Unie doet dit regelmatig ter ondersteuning van individuele gevallen. Bovendien levert zij actieve steun aan Egyptische organisaties uit de burgermaatschappij die campagne voeren voor de burgerrechten.

In overeenstemming met alle associatieovereenkomsten die met de mediterrane partners zijn ondertekend voorziet de Associatieovereenkomst tussen de EU in Egypte in een gestructureerde en regelmatige politieke dialoog. Voor beide partijen zal dit een belangrijk aanvullend platform zijn voor het bespreken van een aantal belangrijke kwesties van gemeenschappelijk belang, waartoe ook de democratische en de mensenrechten behoren. De naleving van democratische beginselen en fundamentele mensenrechten is expliciet in de overeenkomst opgenomen als een essentieel element. De associatieovereenkomst voorziet ook in de mogelijkheid dat beide partijen in geval van een wezenlijke schending van de overeenkomst maatregelen kunnen nemen.