NL Publicatieblad van de Europese Unie CE 88/91

(2004/C 88 E/0098)

SCHRIFTELIJKE VRAAG E-2531/03

van Gabriele Stauner (PPE-DE) aan de Commissie

(29 juli 2003)

Betreft: Profiteurs en rovers in Kosovo

In de „Frankfurter Allgemeine Zeitung” van 14 juli 2003 oefent Agron Bajrami onder de kop „Profiteurs en rovers in Kosovo” kritiek op het persbeleid van de VN aldaar. De heer Bajrami is adjunct-hoofdredacteur van „Koha Ditoure”, het grootste dagblad in Kosovo. Volgens hem steunt het VN-bestuur „Radio Television Kosovo” in absoluut ongepaste omvang om zich zo van een welwillende berichtgeving te verzekeren. De heer Bajrami maakt onder meer het verwijt dat de salarissen van de directie van „Radio Television Kosovo” enkele malen hoger liggen dan die van ministers.

Kan de Commissie deze verwijten bevestigen?

Kan de Commissie meedelen hoeveel „Radio Television Kosovo” aan financiële steun uit de communautaire begroting ontvangt?

In de „Zeit” van 10 juli 2003 wordt melding gemaakt van de schandalige toestanden bij de gecombineerde elektriciteitscentrales van de energieleverancier KEK. Meer dan EUR 400 miljoen is sinds 1999 naar de in verval geraakte centrales gevloeid. Reparatiebedrijven, waaronder ook enkele Duitse, hebben broddelwerk geleverd en oude, versleten onderdelen gebruikt. Voor de aanvoer van olie uit Macedonië is de volle prijs betaald, ook al kwamen de olietankschepen halfleeg aan.

Kan de Commissie meedelen hoeveel de energieleverancier KEK aan middelen uit de communautaire begroting ontvangt?

Kan de Commissie meedelen welke stappen zij neemt om een einde te maken aan de gemelde gevallen van misbruik?

Antwoord van de heer Patten namens de Commissie

(2 oktober 2003)

Kosovo telt drie nationale televisieomroepen, één openbare (RTK) en twee particuliere (KTV en TV21). „Koha Ditore”, wiens eigenaars ook eigenaar zijn van KTV, toonde veel belangstelling voor het debat over de status van RTK als openbare en onafhankelijke omroep.

De door de Organisatie voor Veiligheid en Samenwerking in Europa geleide derde pijler van de Tijdelijke Missie van de Verenigde Naties voor Kosovo (MINUK) heeft Radio en Televisie Kosovo (RTK) opgericht als een onafhankelijke openbare zender voor de ontwikkeling en bevordering van de democratie. RTK mocht voor zijn onafhankelijke berichtgeving prijzen in ontvangst nemen, hetgeen door de hoge kijkcijfers van RTK (naar raming 60-70 % van de kijkers in Kosovo en bijna 100 % van de in het buitenland verblijvende Kosovaren) schijnt te worden bevestigd.

MINUK heeft de aandacht van de Commissie op de volgende feiten gevestigd in verband met de hoogte van de salarissen. De wetgeving inzake salarissen die in Kosovo voor rijksambtenaren geldt, is niet van toepassing op het leidinggevend personeel van RTK. De status van het leidinggevend personeel van RTK is vastgesteld bij de verordening waarbij RTK werd opgericht (Verordening 2001/13 — 15 juni 2001 betreffende de oprichting van Radio en Televisie Kosovo). De salarissen voor het leidinggevend personeel van RTK worden geacht in overeenstemming te zijn met de marktvoorwaarden, de vereiste kwalificaties en de verantwoordelijkheid. Zij moeten ook de redactionele onafhankelijkheid van RTK waarborgen, hetgeen belangrijk is in de post-conflictsituatie waarin Kosovo zich bevindt. De salariskosten worden in ieder geval niet gedekt door EG-steun.

Een aantal lidstaten en internationale donoren, waaronder de Commissie via het Europees Bureau voor Wederopbouw, hebben de oprichting van RTK gesteund zodat de omroep als een openbare, onafhankelijke en professionele zender kon worden opgezet. RTK is het enige televisiestation dat programma's voor minderheden uitzendt.

In het kader van het CARDS-jaarprogramma voor Kosovo voor 2002 werd EUR 1,5 miljoen aan RTK toegewezen voor bijstand door adviesbureaus, de productie van programma's, opleiding, publieksonderzoek, operationele kosten (geen salariskosten), de aankoop van uitrusting en onafhankelijke financiële audits.

De Commissie kan bevestigen dat de toestand die de internationale gemeenschap in Kosovo aantrof bij de beëindiging van het conflict in 1999, dat volgde op een decennium van verwaarlozing en onderinvestering, uiterst kritiek was daar centrales van de openbare electriciteitsmaatschappij KEK bijna op instorten stonden.

De elektriciteitscentrales A en Β in Kosovo zijn zeer oud (respectievelijk circa 40 en 20 jaar) en waren in 1999 grotendeels niet meer operationeel. De kolenmijnen waren ernstig verwaarloosd en sterk overgeëxploiteerd. De werking van de netten voor de hoogspanningsleidingen en de elektriciteitsvoorziening was verstoord door bottlenecks omdat de aanpassing van het hoogspanningsnet geen gelijke tred had gehouden met de industriële ontwikkeling en de bevolkingsgroei. De stadsverwarmingssystemen waren dringend aan herstel toe en werkten op lage capaciteit.

Ondanks de aanzienlijke investeringen van de Commissie en de internationale gemeenschap in de elektriciteitssector en KEK is de situatie van deze Kosovaarse elektriciteitsmaatschappij nog steeds kritiek en moet deze nog zeer veel moeilijkheden overkomen.

De steun van de Commissie aan KEK via het Europees Bureau voor de Wederopbouw bedraagt momenteel ongeveer EUR 350 miljoen. Van dit bedrag werd ongeveer EUR 80 miljoen besteed aan de invoer van elektriciteit, EUR 35 miljoen aan de noodzakelijke technische bijstand, EUR 20 à 30 miljoen aan het herstel van de schade (vooral aan hoogspanningsleidingen) die door de NAVO-bombardementen tijdens het conflict was ontstaan en EUR 40 miljoen aan herstellingen aan Kosovo Β na de blikseminslag en brand van juli 2002.

Gezien de omvang van de financiële steun van de Gemeenschap aan de electriciteitssector, volgt de Commissie de tenuitvoerlegging van de steun op de voet, in nauwe samenwerking met het Europees Bureau voor de Wederopbouw en de door de Unie geleide pijler van de Missie van de VN in Kosovo.

Het is de Commissie niet bekend dat het Europees Bureau voor de Wederopbouw bij zijn herstelwerkzaamheden ondermaats werk zou hebben geleverd of materialen van slechte kwaliteit zou hebben gebruikt. Het Europees Bureau voor de Wederopbouw heeft bevestigd dat alle werkzaamheden nauwgezet werden gecontroleerd door onafhankelijke technische deskundigen overeenkomstig internationale normen en dat uitsluitend nieuwe materialen werden gebruikt. Het Bureau heeft ook geen aanwijzingen dat beweringen over halflege tankschepen op waarheid berusten.