SCHRIFTELIJKE VRAAG E-2897/02

van Margrietus van den Berg (PSE) aan de Commissie

(14 oktober 2002)

Betreft: Afspreken internationale spelregels over (top)sport

De Europese voetbalwereld is in crisis. De Italiaanse competitie werd uitgesteld vanwege ernstige geldproblemen en ruzie tussen clubs en televisiestations over de uitzendrechten.

Ondertussen verdwijnt Ronaldo voor het ongelooflijke bedrag van 50 miljoen euro naar Real Madrid. Veel Europese clubs kunnen niet mee in deze rat race of steken zich enorm in de schulden. Bij bezuinigingen wordt de opleiding de dupe, met name het terugsluizen van opbrengsten naar regionale clubs voor een brede sportopleiding.

Sport is in het Verdrag erkend als hebbende een maatschappelijke functie. Indien voetbal een publieke zaak is, en niet louter object van commercie en winst, hoort de clubleiding dat in alle uitingen te tonen en daarop ook haar supporters aan te spreken. Deze maatschappelijke functie is ernstig in gevaar, nu clubs elkaar op Europese schaal met onwaarschijnlijke TV-contracten en belachelijk hoge transfers aftroeven. Dat maakt de voetbalkijker en de supporter ondergeschikt en haalt het maatschappelijke doel onderuit.

Het wordt hoog tijd dat de Commissie Europabreed clubs, spelersbonden, sportoverheden en nationale en internationale overkoepelende organen bijeenroept om een aantal minimumspelregels af te spreken?

Is de Commissie bereid dit initiatief te nemen en de volgende spelregels af te spreken:

1. transfers en het totaal aan spelerssalarissen van een betaaldvoetbalorganisatie reguleren door te komen tot een European salary cap;

2. geen enkele sport achter de decoder;

3. terugsturen van een deel van het transfergeld naar regionale clubs ten behoeve van een brede sportopleiding;

4. geen slavenhandel met jonge spelers uit bijvoorbeeld Latijns-Amerika of Afrika, door middel van een directe en actieve controlefunctie voor de UEFA.

Antwoord van mevrouw Reding namens de Commissie

(27 november 2002)

De geachte afgevaardigde wenst dat de Commissie een aantal initiatieven neemt om te ervoor te zorgen dat er minimumregels worden vastgesteld in de wereld van de topsport, om meer solidariteit te verzekeren en aldus de sociale dimensie van deze activiteit te beschermen.

De Commissie moet erop wijzen dat zij alleen kan optreden op terreinen die onder haar bevoegdheden vallen. De Commissie is bijzonder actief geweest wanneer in de sportwereld geldende regels in conflict kwamen met het Gemeenschapsrecht, met name inzake mededinging. De regels voor de transfers van spelers bijvoorbeeld zijn aangepast na bij de Commissie ingediende klachten en het desbetreffende onderzoek. Zo is nu bepaald dat een deel van de winst van transfers ten goede komt aan de opleidende clubs, via een cascade-effect.

De Commissie is echter verplicht haar rol als hoedster van de verdragen te vervulllen, zij kan zich geen bevoegdheden toe-eigenen die zij niet heeft. Zij respecteert met name de onafhankelijkheid van de sport en de prerogatieven van de lidstaten. Wanneer er geen enkele communautaire rechtsregel in het geding is, kan Commissie geen initiatieven nemen met betrekking tot de bedragen van transfers van spelers of van hun salaris, of met betrekking tot het verbieden van het coderen van sportuitzendingen of de verplichting voor sportbonden om regionale clubs mee te laten delen in opbrengsten.

Met betrekking tot de relaties tussen sport en televisie (en met name sportuitzendingen op pay-TV-kanalen) zij er echter op gewezen dat de richtlijn Televisie zonder grenzen(1) de lidstaten toestaat om maatregelen te nemen om de toegang van het publiek tot evenementen van aanzienlijk belang voor de samenleving te beschermen, zodanig dat het niet mogelijk is dat een belangrijk deel van het publiek de mogelijkheid onthouden wordt om dergelijke evenementen op een kosteloze TV-zender te volgen, hetzij rechtstreeks, hetzij later. Deze bepaling, die bij de herziening van Richtlijn 89/552/EEG in 1997(2) in een nieuw artikel 3 bis is vastgelegd, is bedoeld om de lidstaten in staat te stellen maatregelen te nemen en de wederzijdse erkenning van die maatregelen in de Gemeenschap te verzekeren om een zo breed mogelijke toegang tot televisieuitzendingen van nationale en niet-nationale evenementen, zoals bijvoorbeeld de Olympische Spelen en het Wereldkampioenschap voetbal, te garanderen.

De Commissie herinnert er verder aan dat zij in het rapport van Helsinki over sport(3) duidelijk heeft gemaakt dat zij veel belang hecht aan sport waarbij het beginsel van solidariteit een centrale rol speelt, aan de ethiek in de sport, aan de sociale rol van de sport, en aan de bescherming van jonge sportbeoefenaren. De kwestie van de bescherming van jonge sporters werd ook aan de orde gesteld in de Verklaring over de specifieke kenmerken van de sport en de maatschappelijke functie daarvan in Europa waarmee bij de uitvoering van het communautaire beleid rekening moet worden gehouden, die is goedgekeurd door de Europese Raad van Nice(4), waarin gesproken werd over de manier waarop het solidariteitsbeginsel verzekerd kan worden, en over de noodzaak voor de sportorganisaties en de lidstaten om passende maatregelen te nemen om een einde te maken aan commerciële transacties met jonge sporters uit derde landen.

De bezorgdheden waarop de geachte afgevaardigde doelt, hebben ook weerklank gevonden bij bepaalde sportorganisaties en lidstaten, die in een aantal gevallen actie hebben ondernomen om bepaalde onevenwichtigheden te corrigeren. Zo heeft bijvoorbeeld de Unie van Europese Voetbalverenigingen (UEFA) aangekondigd dat zij een aantal maatregelen zal nemen om meer solidariteit tussen de aan Europese competities deelnemende clubs te verzekeren.

De Commissie moedigt dergelijke initiatieven aan, hoewel zij natuurlijk verplicht is erop toe te zien dat die in overeenstemming zijn met het Gemeenschapsrecht. In dat kader houdt de Commissie rekening met de sociale en educatieve dimensie van de sport, zoals bedoeld in de Verklaring van Nice.

(1) Richtlijn 89/552/EEG van de Raad van 3 oktober 1989 betreffende de coördinatie van bepaalde wettelijke en bestuursrechtelijke bepalingen in de lidstaten inzake de uitoefening van televisie-omroepactiviteiten, PB L 298 van 17.10.1989.

(2) Richtlijn 97/36/EG van het Parlement en van de Raad van 30 juni 1997 tot wijziging van Richtlijn 89/552/EEG van de Raad betreffende de coördinatie van bepaalde wettelijke en bestuursrechtelijke bepalingen in de lidstaten inzake de uitoefening van televisie-omroepactiviteiten, PB L 202 van 30.7.1997.

(3) Verslag van de Commissie aan de Europese Raad teneinde de bestaande sportstructuren te vrijwaren en de sport haar sociale functie in het kader van de Gemeenschap te laten behouden COM(1999) 644 def.

(4) Europese Raad van Nice 7,8 en 9 december 2000 Bijlage IV bij de Conclusies van het Voorzitterschap: Verklaring over de specifieke kenmerken van de sport en de maatschappelijke functie daarvan in Europa waarmee bij de uitvoering van het communautaire beleid rekening moet worden gehouden.