SCHRIFTELIJKE VRAAG E-0280/03

van Sérgio Sousa Pinto (PSE) aan de Commissie

(7 februari 2003)

Betreft: Liquidatie van telecombedrijf OniWay in Portugal

Kan de Europese Commissie in verband met de liquidatie van het telecombedrijf OniWay inlichtingen verstrekken over een eventuele schending van de communautaire mededingingswetgeving in de telecommunicatiesector?

De liquidatie van het vierde telecombedrijf OniWay druist duidelijk in tegen de belangen van de consument en is nadelig voor de diversiteit, het concurrentieklimaat en de innovatie. Gehoopt werd dat OniWay, dat in het bezit was van een UMTS-vergunning maar geen mobiele telefonie-activiteiten ontplooide, binnen de UMTS-generatie een aanjaagfunctie voor nieuwe technologieën zou vervullen door te breken met de logica die de reeds bestaande telecombedrijven meestal hanteren om de winsten ten koste van nieuwe investeringen te optimaliseren.

Om redenen die in heel Europa een rol speelden en door het gebrek aan belangstelling van de kant van de drie reeds bestaande telecombedrijven, liep de derde generatie vertraging op. OniWay kreeg daarom toestemming GPRS-diensten te leveren op basis van een roaming-overeenkomst met een andere reeds bestaande aanbieder, de TMN. Op deze manier dacht men een vroegtijdige sluiting van het bedrijf te kunnen voorkomen. De andere aanbieders begonnen daarop een boycotstrategie, in weerwil van de door de regelgever verleende interconnectierechten.

De bevoegde minister van de inmiddels nieuw aangetreden regering besloot de regelgeving inzake de interconnectie van netwerken echter op te schorten. Hierdoor werden de activiteiten van de telecomaanbieder lamgelegd en werd het lot van het bedrijf bezegeld: besloten werd zijn activa aan de andere telecomaanbieders te verkopen. Nadat de OniWay op deze wijze was uitgeschakeld, wil de regering thans het aan OniWay toegekende spectrum over de andere telecomaanbieders verdelen. Dit spectrum heeft OniWay 20 miljard escudo's, d.w.z. circa 100 miljoen euro, gekost.

Interessant detail hierbij is dat de bekendmaking van de verkoop van de activa van OniWay tot een sterke koersstijging leidde van de aandelen van de bedrijven die een kapitaalbelang in OniWay hadden, zoals met name het bedrijf Electricidade de Portugal (EDP).

Nu bovenomschreven situatie de belangen van de consument en de concurrentievoorwaarden van deze sector duidelijk schaadt, en de reeds bestaande telecomaanbieders er duidelijk van hebben geprofiteerd, moet worden nagegaan of de communautaire regels die van toepassing zijn op de telecommunicatiesector geschonden zijn.

Aangezien het om een radiofonisch spectrum van een schaars en openbaar goed gaat, zouden de hierboven omschreven feiten kunnen wijzen op een afsluiting van de markt. Daarnaast zou moeten worden nagegaan of een van de telecomaanbieders (TMN) kan worden beschouwd als houder van een wezenlijk marktaandeel.

Antwoord van de heer Monti namens de Commissie

(20 maart 2003)

De Commissie is op de hoogte van de beweerde onrechtmatige weigering van de exploitanten van mobiele telefonie Vodafone en SonaeCom (Optimus) om met OniWay interconnectieovereenkomsten te sluiten. In juli 2002 heeft OniWay bij de Commissie twee klachten tegen deze bedrijven ingediend, parallel met de procedure die bij de Portugese regelgever (Anacom) was aangespannen.

Anders dan de drie GSM-operatoren in Portugal had OniWay enkel frequenties van de derde generatie (3G) en was zijn netwerk nog niet operationeel. OniWay probeerde daarom een overeenkomst te sluiten met de bestaande operatoren om van hun netwerken gebruik te maken. Met TMN, de dochteronderneming inzake mobiele telefonie van Portugal Telecom, werd een commerciële overeenkomst gesloten. Op 20 juni 2002 besliste Anacom dat de twee andere exploitanten van mobiele telefonie, Vodafone en Optimus, interconnectieovereenkomsten met OniWay moesten sluiten. Deze weigerden evenwel deze beslissing uit te voeren op grond dat zij hiertoe volgens Portugees recht niet verplicht zijn zolang de 3G-dienst van OniWay niet operationeel is.

Daarop heeft OniWay einde juli 2002 de voornoemde klachten bij de Commissie ingediend op grond van artikel 82 van het EG-Verdrag.

Bij besluit van 24 september 2002 heeft Anacom Vodafone en Optimus evenwel verplicht de interconnectie met OniWay binnen 15 kalenderdagen tot stand te brengen.

Het besluit van Anacom leek een garantie te vormen voor de interconnectie en de ermee samenhangende verbinding naar het vaste net, waarop de klacht van OniWay bij de Commissie betrekking had. OniWay werd dan ook gevraagd of de ingediende klachten werden gehandhaafd. De Commissie heeft evenwel nooit een antwoord op deze vraag ontvangen.

In november 2002 is de Commissie informeel op de hoogte gebracht van de liquidatie van OniWay.

De Commissie beschikt niet over aanwijzingen dat deze liquidatie een mogelijke schending van het communautaire mededingingsrecht zou uitmaken.