SCHRIFTELIJKE VRAAG E-1401/02

van Daniela Raschhofer (NI) aan de Commissie

(15 mei 2002)

Betreft: Situatie van geestelijk gehandicapte volwassenen in de kandidaat-lidstaten

Volgens gegevens van de European Association of Societies of Persons with Intellectual Disability and their Families (Europese Federatie van Verenigingen van personen met een verstandelijke handicap en hun families), kortweg Inclusion Europe genoemd, is de situatie van geestelijk gehandicapte volwassenen in de toekomstige lidstaten zorgwekkend. De situatie van geestelijk gehandicapte kinderen is na de val van het communistisch regime weliswaar enigszins verbeterd, maar die ontwikkeling kon bij volwassenen helaas niet worden vastgesteld. Integendeel, hun bestaan wordt gekenmerkt door isolatie en gebrekkige verzorging.

Het is eveneens bedenkelijk dat de Commissie deze kwestie in haar voortgangsverslagen onbehandeld laat. In haar voortgangsverslag over Roemenië wordt alleen de situatie van gehandicapte kinderen kort aangestipt.

Ik verzoek de Commissie dan ook de volgende vragen te beantwoorden:

1. Is de Commissie zich bewust van de problematiek rondom geestelijk gehandicapte volwassenen in de toekomstige lidstaten?

2. Indien ja, waarom is zij daar in haar voortgangsverslagen dan niet op ingegaan?

3. Is de Commissie voornemens bewustzijn te creëren voor deze problematiek, niet alleen bij het publiek, maar ook bij de regeringen in de kandidaat-lidstaten?

4. Ziet de Commissie de noodzaak verbetering te brengen in de situatie van geestelijk gehandicapte volwassenen in de kandidaat-lidstaten?

5. Indien ja, hoe zou een dergelijke verbetering er volgens de Commissie uit moeten zien?

Antwoord van de heer Verheugen namens de Commissie

(3 juli 2002)

1. Overeenkomstig de voorwaarden voor het lidmaatschap van de EU dienen kandidaat-lidstaten te voldoen aan de criteria van Kopenhagen en de EU-wetgeving volledig over te nemen en te implementeren. Aangezien de rechten van personen met een verstandelijke handicap onderdeel zijn van de mensenrechten, dient de Commissie deze rechten in het kader van het uitbreidingsproces alle aandacht te schenken. Verder sluiten non-discriminatie en verbetering van de omstandigheden van mensen met een handicap aan op de beginselen van het Handvest van de grondrechten van de Unie (artikel 21 en artikel 26).

2. In de periodieke verslagen van 2001 over Bulgarije, Estland, Hongarije, Letland, Litouwen, Roemenië, Slowakije, Slovenië en Tsjechië wordt verwezen naar: de problemen van personen met een handicap in het algemeen en, in de meeste gevallen, benadrukt dat aanzienlijke vorderingen op dit terrein nodig zijn.

3. Het doel van de Commissie is de bekendheid van deze problematiek te stimuleren, niet alleen bij het publiek, maar ook bij de regeringen van de kandidaat-lidstaten. In dit verband hoopt de Commissie dat het Europees Jaar voor personen met een handicap in 2003 in heel Europa zal worden gevierd. De kandidaat-lidstaten worden dan ook sterk aangemoedigd het Europees Jaar te kopiëren en nationale acties op te zetten.

Ook zijn de nodige regelingen getroffen om deelname van de kandidaat-lidstaten aan het communautaire programma voor de bestrijding van discriminatie mogelijk te maken, dat onder andere maatregelen stimuleert ter bestrijding van discriminatie op grond van een handicap.

In de context van de toetredingsonderhandelingen zal de Commissie de toetredingsvoorbereidingen op het gebied van non-discriminatie blijven volgen en steunen. De Commissie zal met name een onderzoek verrichten naar de wettelijke bepalingen op nationaal niveau in kandidaat-lidstaten waar discriminatie op grond van een handicap voorkomt.

4. De Commissie is van mening dat een verbetering van de omstandigheden waarin personen met een handicap, waaronder verstandelijk gehandicapte volwassenen, verkeren, van cruciaal belang blijft in de toekomstige lidstaten, maar wijst erop dat verbeteringen ook nodig zijn in de huidige lidstaten.

5. Voor een dergelijke verbetering is de ontwikkeling van gecoördineerde en geïntegreerde beleidslijnen en strategieën in de kandidaat-lidstaten vereist. Noodzakelijk zijn met name de verbetering van de infrastructuur van het welzijnswerk, het incalculeren van het element handicap op alle relevante niveaus van de beleidsvorming, de vaststelling van alomvattende antidiscriminatiewetgeving, de bekendheid van het publiek met deze problematiek en de mobilisatie van de steun van de Gemeenschap.