SCHRIFTELIJKE VRAAG E-1227/01

van António Campos (PSE) en Paulo Casaca (PSE) aan de Commissie

(26 april 2001)

Betreft: Fraude met wijn in Portugal

In de Portugese pers van 29 maart wordt melding gemaakt van de inbeslagname door de Portugese autoriteiten van 25 miljoen liter wijn wegens ernstige vermoedens van fraude.

Hebben de Portugese autoriteiten de Europese instellingen hiervan in kennis gesteld? Volgt de Commissie deze gebeurtenissen? Kan de Commissie een schatting geven van de hoeveelheid wijn die naar vermeend versneden is en die zich in handen van de betrokken onderneming bevindt? Kan de Commissie garanderen dat deze onderneming niet in aanmerking komt voor communautaire subsidies zolang deze ernstige vermoedens blijven bestaan of eventueel na bevestiging hiervan?

Is de Commissie niet van mening dat dit geval aantoont dat er nog sneller bestuurlijke en wettelijke maatregelen op Europees niveau dienen te worden getroffen om fraude met en het versnijden van levensmiddelen, en met name melk, wijn, olijfolie en vlees, te bestrijden omdat dit buitensporige vormen begint aan te nemen en tot zeer ernstige schadelijke gevolgen leidt voor de consument, boeren, de Gemeenschapsbegroting en het imago van de Europese instellingen in de wereld?

Aanvullend antwoord van de heer Fischler namens de Commissie

(10 september 2001)

Het Europees Bureau voor Fraudebestrijding (OLAF) heeft verklaard dat het, nadat er in maart 2001 in de pers bepaalde informatie over Portugal was verschenen, de Portugese autoriteiten op 10 april 2001 om nadere informatie heeft gevraagd. Deze autoriteiten hebben daarop geantwoord dat zij op basis van de gegevens waarover zij beschikten konden stellen dat er geen communautaire middelen in het spel waren; ook hebben zij erop gewezen dat het onderzoek geheim was. Deze zaak heeft geen aanleiding gegeven tot een mededeling op grond van Verordening (EEG) nr. 595/91 van de Raad van 4 maart 1991 betreffende onregelmatigheden in het kader van de financiering van het gemeenschappelijk landbouwbeleid en terugvordering van bedragen die in dat kader onverschuldigd zijn betaald, alsmede de organisatie van een informatiesysteem op dit gebied en houdende intrekking van Verordening (EEG) nr. 283/72(1). Op grond van die verordening zenden de lidstaten aan de Commissie binnen twee maanden na het einde van elk kwartaal een lijst met de onregelmatigheden ten aanzien waarvan een eerste administratief of gerechtelijk proces-verbaal is opgemaakt.

Het is in de eerste plaats de taak van de lidstaten om ervoor te zorgen dat de betalingen in het kader van het Europees Oriëntatie- en Garantiefonds voor de Landbouw (EOGFL) - afdeling Garantie volgens de regels verlopen en dat de begunstigden geen te hoog risico vormen. Dit betekent dat, in voorkomend geval, maatregelen worden toegepast als bedoeld in Verordening (EG) nr. 1469/95 van de Raad van 22 juni 1995 betreffende de maatregelen die moeten worden genomen ten aanzien van bepaalde begunstigden van uit het EOGFL, afdeling Garantie, gefinancierde verrichtingen(2) en in Verordening (EG) nr. 745/96 van de Commissie van 24 april 1996 houdende bepalingen ter uitvoering van Verordening (EG) nr. 1469/95 van de Raad betreffende maatregelen die moeten worden genomen ten aanzien van bepaalde begunstigden van uit het EOGFL, afdeling Garantie, gefinancierde verrichtingen(3).

Bij het vaststellen van communautaire wetgeving en van de desbetreffende uitvoeringsbepalingen wordt al in de voorbereidende fase zeer goed gelet op eventuele mogelijkheden voor fraude en misbruik. In alle verordeningen betreffende de invoering van steunregelingen wordt gespecificeerd welke producten of begunstigden voor steun in aanmerking komen, en wordt bepaald welke controles door de lidstaten moeten worden verricht en hoe vaak dat moet gebeuren. Er moet altijd een evenwicht worden gevonden tussen het verwachte risico van een bepaalde regeling enerzijds en de controlebepalingen die moeten worden vastgesteld anderzijds. In sommige gevallen kan een 100 %-controle gerechtvaardigd zijn, en af en toe wordt dat ook opgelegd. Uiteraard zou het niet verantwoord zijn om altijd een 100 %-controle uit te voeren omdat de kosten daarvan verhoudingsgewijs veel te hoog zouden zijn.

De wetgeving en de controlevoorschriften op het gebied van het gemeenschappelijk landbouwbeleid (GLB) zijn in de loop der jaren steeds verder verbeterd om de mogelijkheden voor fraude en misbruik te beperken. Er zijn duidelijke controlepercentages vastgesteld en sommige regelingen zijn met name vanwege de inherente risico's ervan afgeschaft, bijvoorbeeld de regeling inzake steun voor als diervoeder bestemde ondermelk en de regeling inzake consumptiesteun voor olijfolie. In deze context zij opgemerkt dat er voorbeelden bestaan waarbij het oorspronkelijke voorstel van de Commissie op grond van het uiteindelijke resultaat van de besprekingen in de Raad in die mate werd gewijzigd dat dit leidde tot wetgeving die gevoeliger was voor misbruik dan het geval zou zijn geweest als het voorstel van de Commissie ongewijzigd zou zijn goedgekeurd.

De duidelijke verschuiving binnen het GLB in de zin van meer directe steun aan de boeren en veel minder steun via marktmaatregelen heeft het ook mogelijk gemaakt om een zeer efficiënt controlesysteem - het geïntegreerd beheers-en controlesysteeem (GBCS) - in te voeren.

Het bovenstaande illustreert hoe de Commissie rekening houdt met het aspect fraudepreventie en, in voorkomend geval, de nodige de wettelijke en bestuursrechtelijke maatregelen voorstelt. De Commissie is het dan ook niet met het geachte parlementslid eens dat er dringend behoefte is aan verdere maatregelen, maar zij zal het probleem van de bestrijding van fraude en van productvervalsing wel aandachtig blijven volgen.

(1) PB L 67 van 14.3.1991.

(2) PB L 145 van 29.6.1995.

(3) PB L 102 van 25.4.1996.