SCHRIFTELIJKE VRAAG E-4010/00

van Erik Meijer (GUE/NGL) aan de Commissie

(21 december 2000)

Betreft: Aanleg autosnelweg Praag-Dresden via route door natuurgebied en Tsjechische aanspraak op Europese medefinanciering

1. Is de Commissie bekend met het voornemen van de Tsjechische regering om door het dal van de rivier de Elbe (Labe) de autosnelweg D8 aan te leggen als verbinding tussen de hoofdstad Praag en de stad Dresden in Duitsland, waarbij dicht bij de Duitse grens het beschermde landschaps- en natuurgebied Ceské Stredohori in het unieke van oorsprong vulkanische Boheemse middelgebergte wordt doorsneden?

2. Is het de Commissie tevens bekend dat het natuurgebied in het verleden werd beschermd door het Tsjechische Ministerie van Milieu, maar dat dit ministerie inmiddels een vergunning heeft afgegeven waarin het openbaar belang van de geplande weg zodanig groot wordt geacht dat dit de opheffing van de beschermde status voor het uitgezette tracé zou rechtvaardigen?

3. Heeft de Commissie er kennis van genomen dat de Tsjechische regering bij de verdere ontwikkeling van de plannen een westelijker gelegen alternatief tracé door het bruinkoolgebied nabij de stad Most, bekend als de route R7, waarvan de aanleg waarschijnlijk kan plaatsvinden zonder belangrijke kostenverhoging, tot nu toe stelselmatig buiten beschouwing heeft gelaten?

4. Kan de Commissie bevestigen dat op grond van de ESPOO-conventie een Environmental Impact Assesment (EIA) voor de hand ligt waarbij ook inspraak vanuit het nabije Duitse grensgebied mogelijk zou behoren te zijn, maar dat de Tsjechische regering de aanleg van deze weg ziet als een zuiver binnenlandse aangelegenheid waabij iedere buitenlandse bemoeienis dient te worden geweerd?

5. Kan de Commissie bevestigen dat uitvoering van de Tsjechische plannen voor aanleg van de D8 afhankelijk is van een medefinanciering ten bedrage van 130 miljoen door (instellingen van) de Europese Unie?

6. Is de Commissie bereid om in het kader van een goed nabuurschap, de lidmaatschapsaanvraag van Tsjechië, de binnen de Unie geldende bescherming van natuur en milieu en een verantwoorde inzet van financiële middelen vanuit de Unie, te bevorderen dat bij de verdere ontwikkeling en uitvoering van wegenbouwplannen alternatieven voor de D8 serieus in de afweging worden betrokken?

Antwoord van mevrouw Wallström namens de Commissie

(21 maart 2001)

De autosnelweg D8 maakt deel uit van de trans-Europese multimodale corridor IV en vormt volgens het Transport Infrastructure Need Assessment (TINA)-rapport van oktober 1999 voor de kandidaat-lidstaten een onderdeel van het hoofdwegennet voor de Republiek Tsjechië. Tsjechische niet-gouvernementele organisaties (NGO's) hebben de Commissie er informeel op gewezen dat afhankelijk van het uitgezette tracé, het natuurgebied Ceské Stredohori mogelijk aangetast zal worden. Diezelfde vertegenwoordigers van de NGO's hebben melding gemaakt van het feit dat het Tsjechische Ministerie van Milieu een afwijking van de Tsjechische Natuurbeschermingswet heeft uitgevaardigd, waardoor de aanleg mogelijk wordt en hebben kritiek geleverd op de procedure met betrekking tot de besluitvorming.

Als er pretoetredingsfinanciering van de Gemeenschap wordt gegeven voor dergelijke infrastructuurprojecten, moeten de kandidaat-lidstaten voldoen aan vereisten die vergelijkbaar zijn met de vereisten in het acquis. In dit specifieke geval betekent dit dat de Tsjechische regering moet zorgen voor een milieu-effectbeoordeling (MEB) volgens zelfde normen als worden opgelegd bij Richtlijn 97/11/EG van de Raad van 3 maart 1997 tot wijziging van Richtlijn 85/337/EEG betreffende de milieu-effectbeoordeling van bepaalde openbare en particuliere projecten(1), om een ISPA-medefinanciering (pretoetredingsinstrument voor structuurbeleid) te kunnen verkrijgen. De Gemeenschap is haar verplichtingen krachtens het Verdrag van Espoo reeds nagekomen door middel van deze richtlijn, die bepaalt dat betrokken staten moeten worden geraadpleegd.

Volgens de informatie die de Commissie heeft ingewonnen, is de Tsjechische Republiek voornemens door middel van de nieuwe MEB-wet, die in februari 2001 door het Tsjechische Parlement is goedgekeurd en in januari 2002 van kracht moet worden, haar verplichtingen krachtens het Verdrag van Espoo na te komen.

Voordat een financiering van de Gemeenschap wordt toegekend, moet de kandidaat-lidstaat ook nagaan of de maatregel van invloed is op ecologisch kwetsbare gebieden die in de toekomst eventueel onder de beschermingsmaatregelen vallen van Richtlijn 92/43/EEG van de Raad van 21 mei 1992 inzake de instandhouding van de natuurlijke habitats en de wilde flora en fauna(2) of van Richtlijn 79/409/EEG van de Raad van 2 april 1979 inzake het behoud van de vogelstand(3). Artikel 6 van de Habitatrichtlijn bepaalt dat rekening gehouden moet worden met nefaste gevolgen voor het milieu in kwetsbare gebieden indien deze gebieden door plannen of projecten kunnen worden aangetast. Ecologisch kwetsbare

gebieden zijn per definitie gebieden die door de nationale autoriteiten worden erkend als waardevolle gebieden voor het Natura 2000-netwerk zoals bepaald in de Habitat- en Vogelrichtlijnen. Zolang de bevoegde autoriteiten geen lijsten van dergelijke waardevolle gebieden hebben opgesteld zoals het geval is in de Republiek Tsjechië worden de volgende soorten gebieden als ecologisch kwetsbare gebieden beschouwd: (a) waardevolle gebieden volgens de jongste inventaris over belangrijke vogelgebieden in de kandidaat-lidstaten (IBA 2000, opgesteld door Birdlife International) en (voor zover beschikbaar) gelijkwaardige gedetailleerde wetenschappelijke inventarissen, goedgekeurd door de nationale autoriteiten; (b) watergebieden van internationale betekenis op grond van de Wetlands- Conventie of watergebieden die in aanmerking komen voor dergelijke bescherming, (c) gebieden waarop het Verdrag van Bern inzake het behoud van wilde dieren en planten en hun natuurlijk leefmilieu in Europa (Artikel 4) van toepassing is, met name gebieden die voldoen aan de criteria van het Emerald network, (d) gebieden die onder de bescherming vallen van nationale natuurbeschermingswetgeving.

Zoals gezegd maakt de autosnelweg D8 als nieuwe vervoersverbinding deel uit van het TINA network. Projecten van het TINA network, die betrekking hebben op stukken van deze autosnelweg, kunnen dus in aanmerking komen voor ISPA-medefinanciering. Tot nog toe heeft de Commissie op 29 december 2000 een besluit genomen inzake medefinanciering van de voorbereiding van een aantal Tsjechische vervoersprojecten, o.a. vier plannen met betrekking tot de autosnelweg D8, tussen Usti nad Labem en de grens met Duitsland in Petrovice. Het doel van deze steun is de Republiek Tsjechië bij te staan bij de voorbereiding van projecten die in overeenstemming zijn met het acquis, ook voor wat betreft de informatie die krachtens de ISPA-verordening is vereist.

De Republiek Tsjechië kan bij de Commissie een aanvraagformulier voor ISPA-financiering indienen zodra de projectvoorbereiding voor de autosnelweg Praag-Dresden is afgerond. De Commissie zal deze eventuele aanvraag grondig onderzoeken, o.m. ook de milieu-effectbeoordeling met betrekking tot deze plannen, de aandacht voor ecologisch kwetsbare gebieden en de inoverwegingneming van alternatieven voordat zij al dan niet beslist tot het indienen van een voorstel tot medefinanciering van de aanlegwerkzaamheden bij het Beheerscomité van ISPA.

De Commissie zal dus de nodige aandacht besteden aan de kwestie van het natuurgebied Ceské Stredohori indien dit gebied gevaar zou lopen door een project waarvoor ISPA-medefinanciering voor infrastructuur wordt aangevraagd.

(1) PB L 73 van 14.3.1997.

(2) PB L 206 van 22.7.1992.

(3) PB L 103 van 25.4.1979.