SCHRIFTELIJKE VRAAG E-1311/02

van Erik Meijer (GUE/NGL), Alexander de Roo (Verts/ALE)en Elisabeth Schroedter (Verts/ALE) aan de Commissie

(7 mei 2002)

Betreft: De verwoesting van het potentiële Natura 2000-gebied in de Bulgaarse Kresna-kloof bij uitvoering van ongewijzigde plannen tot aanleg van een autosnelweg

1. Herinnert de Commissie zich de serie schriftelijke vragen nr. E-3147/00(1) van 6 oktober 2000 over de voorbereiding van de aanleg van een autosnelweg E79 tussen Sofia en Thessaloniki door het dal van de rivier Struma in Zuidwest-Bulgarije als onderdeel van de Trans-Europese corridor nr. 4, waardoor de als natuurlijke habitat en ecologische verbindingszone belangrijke kloof ten noorden van de stad Kresna sterk van karakter zou veranderen, en haar antwoord van 22 december 2000 waarin zij wijst op de voor eventuele medefinanciering noodzakelijke MER-procedure, op de betrokkenheid van de delegatie van de Commissie in Sofia bij het overleg over de planning van de route en op haar bereidheid tot steun aan een eventueel Bulgaars verzoek om de Kresna-kloof in het Natura 2000-netwerk op te nemen?

2. Kan de Commissie bevestigen dat sinds haar in vraag 1 bedoelde antwoord geen vooruitgang is bereikt bij het duurzaam beschermen van de natuurwaarden in het Kresna-gebied en bij het uitvoerbaar maken van alternatieven, zoals een oostelijker route ter zijde van de kloof, en dat thans wordt toegewerkt naar aanleg van de snelweg ten noorden en ten zuiden van de kloof waarna een flessenhals zal ontstaan ter plaatse van de bestaande smalle weg door de kloof, zodat daaruit vervolgens de noodzaak voortvloeit om deze weg te verbreden en in te richten op een manier die niet alleen de natuur ernstig beschadigt maar die waarschijnlijk ook geen ruimte meer zal bieden voor het doorlaten van ander verkeer dan autoverkeer (fiets, paard en wagen) indien niet tevens een parallelweg aan de overzijde van de rivier wordt aangelegd?

3. Is het de Commissie bekend dat tot nu toe weliswaar vijf varianten voor aanleg van de weg zijn ontworpen, maar dat de werkelijke keuze lijkt te worden beperkt tot de drie daarvan die de rivierloop volgen omdat zowel variant A (de omleiding direct ten oosten van de rivierkloof die een uitloper van het natuurgebied doorsnijdt) als variant B (de nog wat verder naar het oosten gelegen route tussen Senokos en Dolna Gradeznica) worden afgewezen omdat de kosten van aanleg hoger zijn, maar dat deze prijsvergelijkingen niet correct zijn omdat aan de aanlegkosten van deze varianten ongeveer 15 km extra wordt toegerekend waarvoor ook kosten gemaakt zouden moeten worden als het rivierdal wordt gevolgd?

4. Op welke wijze denkt de Commissie te bewerkstelligen dat de te maken afweging niet wordt beïnvloed door een eenzijdige nadruk op de financiële kant van de zaak of zelfs door onjuiste financiële gegevens?

(1) PB C 174 E van 19.6.2001, blz. 20.

Antwoord van mevrouw Wallström namens de Commissie

(20 juni 2002)

1. De Commissie herinnert zich de serie schriftelijke vragen, waaronder E-3147/00 van het geachte parlementslid, en bevestigt haar standpunt.

2. De Commissie kan de uitspraken in deze vraag niet bevestigen.

Het is de Commissie bekend dat begin 2001 een aantal Bulgaarse niet-gouvernementele milieuorganisaties (NGO's) een officieel verzoek heeft ingediend om het gebied van de Kresna-kloof als een beschermd natuurgebied overeenkomstig de Bulgaarse wetgeving in te delen. Het Bulgaarse ministerie van milieubeheer en waterstaat moet hierover nog een besluit nemen.

Het is de Commissie bekend dat in een brief d.d. 3 september 2001 aan de heer Eladio Fernandez-Galiano, hoofd van de Natural Heritage Division (afdeling natuurlijk erfgoed) van de Raad van Europa, mevrouw Fatme Iliaz, vice-minister van milieubeheer en waterstaat van Bulgarije, het volgende heeft verklaard: de (Kresna) kloof is een speciaal beschermingsgebied en vormt een Bulgaars onderdeel van de Corine-biotopen. Verwacht wordt dat de Kresna-kloof in het nationale netwerk van beschermde gebieden en zones zal worden opgenomen, waarvan een groot aantal na de toetreding van Bulgarije tot de EU het Bulgaarse deel van het Europese Natura 2000-netwerk zal vormen.

Met betrekking tot mogelijke alternatieve tracés voor de autoweg door de Kresna-kloof kan de Commissie bevestigen dat door Phare geen afzonderlijk haalbaarheidsonderzoek is gefinancierd. In een zeer vroeg stadium, voor het eigenlijke haalbaarheidsonderzoek, heeft een eerste beoordeling plaatsgevonden als onderdeel van het algemene haalbaarheidsonderzoek betreffende de autosnelweg tussen Sofia en Kulata, maar de Commissie heeft dit niet aanvaard als een afdoend onderzoek naar alternatieven.

De Commissie meent te begrijpen dat de voorbereidende milieueffectbeoordeling (MEB) voor het traject door de Kresna-kloof in november 2001 bij het Bulgaarse ministerie van milieubeheer en waterstaat werd ingediend. De daarbij aansluitende openbare vergaderingen, zoals vereist door de Bulgaarse wetgeving, vonden plaats in maart 2002. Voor zover de Commissie weet, is de voorgestelde MEB nog steeds in behandeling bij het Bulgaarse ministerie van milieubeheer en waterstaat, dat nog geen besluit ter zake heeft genomen.

Als duidelijke aanwijzing voor de gedragslijn die het Bulgaarse ministerie van milieubeheer heeft gekozen, is het belangrijk voor ogen te houden wat mevrouw Iliaz, vice-minister van milieubeheer, in dit verband heeft verklaard in de bovengenoemde brief aan de Raad van Europa, waarin zij schrijft: (H)et ministerie van milieubeheer dringt erop aan dat alternatieve scenario's van het project (voor de aanleg van de autosnelweg Sofia Thessaloniki) worden uitgewerkt voor de aanleg van het gedeelte van de Struma-autoweg tussen de steden Simitli en Kresna.

In verband hiermee heeft de Commissie bij verschillende gelegenheden en op verschillende niveaus herhaaldelijk benadrukt dat met de pretoetredingsinstrumenten van de Unie uitsluitend projecten kunnen worden gefinancierd die aan het communautair acquis op milieugebied voldoen. Dit geldt met name voor de verplichting de milieueffecten van projecten te beoordelen aan de hand van bepalingen die in overeenstemming zijn met het bepaalde in de milieueffectbeoordelingsrichtlijn (MEB-richtlijn)(1).

Mocht voor de aanleg van de autoweg Sofia Kulata ISPA-financiering worden aangevraagd, dan zal de Commissie het project zorgvuldig onderzoeken, teneinde zich ervan te vergewissen dat aan alle relevante communautaire milieuwetgeving wordt voldaan.

3. Voor zover de Commissie weet, is nog geen volledig haalbaarheidsonderzoek, met mogelijke alternatieve routes buiten de Kresna-kloof, uitgevoerd. De Commissie kan bijgevolg in deze zaak geen met redenen omkleed advies uitbrengen.

Indien de voorbereidende milieueffectbeoordeling (MEB) voor het traject door de Kresna-kloof (die in november 2001 bij het Bulgaarse ministerie van milieubeheer en waterstaat werd ingediend (zie vraag 2) door de Bulgaarse autoriteiten wordt goedgekeurd, dan kan de Commissie nagaan of en hoe het probleem van alternatieve routes is behandeld.

4. Zoals reeds bij verschillende gelegenheden verklaard, herhaalt de Commissie dat zij alle instrumenten waarover zij beschikt, zal aanwenden om erop toe te zien dat het project voor de aanleg van de Struma-autoweg in overeenstemming met de eisen van het communautair acquis wordt uitgevoerd.

(1) Richtlijn 97/11/EG van de Raad van 3 maart 1997 houdende wijziging van Richtlijn 85/337/EEG betreffende de milieueffectbeoordeling van bepaalde openbare en particuliere projecten, PB L 73 van 14.3.1997.