SCHRIFTELIJKE VRAAG E-1491/97 van Carlos Robles Piquer (PPE) aan de Commissie (30 april 1997)

Betreft: Verdenkingen tegen een multinational

Multinationals in de confectiebranche worden er herhaaldelijk van beschuldigd de honger in de ontwikkelingslanden kil uit te buiten.

Een van de bedrijven die hierbij herhaalde malen in opspraak is geraakt is de firma NIKE, de bekende fabrikant van sportschoenen. Het artikel van Bob Herbert in The New York Times (overgenomen in de International Herald Tribune, Parijs, 1.4.1997), getiteld "Making Billions on the Backs of Hungry Women¨ bevat een stuitend relaas over de schandalig lage salarissen die door NIKE worden betaald, hetgeen ook nog eens leidt tot het overplaatsen van fabrieken.

Ervan uitgaande dat de in dit artikel opgenomen gegevens juist zijn (en dat moet eenvoudig zijn na te gaan) verzoek ik de Commissie aan te geven of zij van plan is op humanitaire gronden maatregelen te nemen om een onmiddellijk en doeltreffende boycot in te stellen op produkten van NIKE, zodat deze slavendrijvers van de twintigste eeuw zich niet kunnen verrijken met behulp van de interne markt van de Europese Gemeenschap

Antwoord van Sir Leon Brittan namens de Commissie (6 juni 1997)

De vraag van het geachte Parlementslid betreft het meer algemene terrein van het verband tussen arbeidswetgeving en handel. Wat dit betreft heeft de Commissie een mededeling gepubliceerd waarin zij expliciet aandrong op de noodzaak om elementaire arbeidsnormen op te stellen, zoals het verbod op gedwongen arbeid, afschaffing van de uitbuiting van kinderen, de vrijheid om zich in vakverenigingen te organiseren en het verbod van discriminatie op grond van het geslacht. Dit deel wordt evenwel, naar het oordeel van de Commissie, niet bereikt door commerciële sancties, met name tegen individuele bedrijven, vast te stellen die het omgekeerde effect zouden hebben, aangezien ook de economische en sociale ontwikkeling van de betrokken landen moet worden gesteund.

Daarom kiest de Commissie bij uitstek voor een beleid dat ertoe aanzet de sociale normen te eerbiedigen via stimulerings- en niet via dwangmaatregelen. In die visie passen de bepalingen van het communautaire stelsel van algemene tariefpreferenties waarin wordt bepaald dat er bijkomende preferenties vanaf 1998 toegekend kunnen worden aan landen die de Conventies van de Internationale Arbeidorganisatie (IAO), die verband houden met sommige van de hiervoor genoemde elementaire arbeidsnormen, effectief toepassen. Het communautaire stelsel voorziet er evenwel ook in dat de tariefpreferenties tijdelijk ingetrokken kunnen worden ten opzichte van landen waarvan het, na een grondig onderzoek, zeker is, dat er inderdaad slavernijpraktijken (en met name dwangarbeid) worden toegepast. Een dergelijke maatregel is overigens onlangs door de Commissie voorgesteld en door de Raad aangenomen (EG/552/97 ((PB L 85 van 27.3.1997. ))) in verband met Myanmar (Birma). Zelfs in die gevallen verloopt de onderzoekprocedure, omringd door alle nodige garanties, op zodanige wijze dat het streven erop gericht blijft om de betrokken landen aan te moedigen naar een oplossing voor de situatie ter plaatse te zoeken in plaats van ze te sanctioneren.