SCHRIFTELIJKE VRAAG E-0874/02

van Jonas Sjöstedt (GUE/NGL) aan de Commissie

(2 april 2002)

Betreft: Samenwerkingsorganisatie IATA

De Commissie heeft een onderzoek ingesteld naar de samenwerking van luchtvaartmaatschappijen op het gebied van tarieven en lijnen in het kader van de IATA. De algemene uitzonderingsregeling die voor de IATA gold, is in juni 2001 afgelopen. Naar verluidt was de Commissie bereid deze met een jaar te verlengen. Zij zou echter tegelijkertijd nagaan of er andere en betere manieren van samenwerking tussen maatschappijen bestaan zodat de reiziger soepele en goedkope vliegreizen kan vinden.

Wat heeft het Commissieonderzoek ter zake opgeleverd? Is de Commissie niet van mening dat de samenwerkingsorganisatie IATA de mededinging beperkt en daardoor de mogelijkheden van de consument goedkoop en goed te vliegen? Kan de IATA thans blijven bestaan met een in beginsel voortdurende uitzonderingsregeling?

Antwoord van de heer Monti namens de Commissie

(27 mei 2002)

Zoals impliciet blijkt uit het feit dat er een groepsvrijstelling bestaat voor tariefoverleg van IATA(associatie voor internationaal luchtvervoer) voor het personenvervoer, is de Commissie van mening dat dit overleg, waar prijzen worden vastgesteld, in principe de concurrentie beperkt. De vrijstelling geldt alleen indien wordt voldaan aan bepaalde aanvullende voorwaarden en verplichtingen. Met name moet het overleg beperkt worden tot tarieven die kunnen gelden voor de diensten van een aantal verschillende maatschappijen (de zogenaamde interlining tarieven) zij mogen niet betrekking hebben op tarieven die luchtvaartmaatschappijen voor hun eigen diensten vaststellen (de zogenaamde on-line vliegtarieven).

In februari 2001 heeft het Directoraat-generaal concurrentie een discussiedocument uitgegeven om te polsen of men denkt dat de via het tariefoverleg bereikte voordelen, (d.w.z. dat de passagiers kunnen interlinen) met minder restrictieve middelen bereikt kunnen worden. Daarop zijn reacties binnengekomen van lidstaten, luchtvaartmaatschappijen, reisagenten en consumentengroeperingen.

Een overgrote meerderheid was van mening dat het overleg over passagierstarieven van de IATA een belangrijk voordeel biedt in de vorm van multilaterale interlining wat niet mogelijk zou zijn met enig ander, minder restrictief systeem. De meesten dachten dat intrekking van de globale vrijstelling voor het tariefoverleg over het personenvervoer niet zonder meer het einde zou betekenen van het interlinen. Zonder de tariefbesprekingen, zo meenden velen, zouden de consumenten een beperktere keus aan flexibele tarieven hebben en zouden de kleinere luchtvaartmaatschappijen minder gelegenheid tot interlining hebben zodat zij minder goed zouden kunnen concurreren. In sommige reacties werd aangevoerd dat nu luchtvaartmaatschappijen samenwerkingsovereenkomsten sluiten, dergelijke overeenkomsten of bilaterale producten op zijn minst op langere termijn voordelen zouden kunnen opleveren die vergelijkbaar zijn met die van de IATA interlining.

In verband met deze antwoorden stelt de Commissie voor om de vrijstelling voor tariefoverleg voor de hele categorie personenvervoer met drie jaar te verlengen tot en met 30 juni 2005. Daaraan wordt dan wel de voorwaarde verbonden dat de luchtvaartmaatschappijen die aan het overleg deelnemen bepaalde gegevens verzamelen over de benuttingsgraad van de in het overleg vastgestelde passagierstarieven en in hoeverre daarvan gebruik wordt gemaakt voor daadwerkelijke interlining. Dit voorstel van de Commissie is op 13 april 2002 bekendgemaakt in het Publicatieblad(1) en derden werd verzocht binnen een maand hun opmerkingen kenbaar te maken.

(1) PB C 89 van 13.4.2002.