SCHRIFTELIJKE VRAAG E-0431/01

van Bastiaan Belder (EDD) aan de Commissie

(16 februari 2001)

Betreft: Brief van de Nederlandse minister Herfkens (26 januari 2001) aan Commissaris Nielson met het verzoek om financiering van ontwikkelingsprogramma's op het gebied van abortus

Is de Commissie van mening dat het hier gaat om een zwaarwegende ethische beslissing en dat een antwoord aan minister Herfkens op haar verzoek om de Amerikaanse koerswijziging ten aanzien van ontwikkelingsprogramma's op het gebied van abortus met Europees geld te compenseren, niet kan worden gegeven voordat Parlement en Raad zijn geraadpleegd?

Is de Commissie het ermee eens dat de bewuste vraag van minister Herfkens op een ongelegen moment komt, nu er binnen de Commissie een herijking plaatsvindt van het Europese ontwikkelingsbeleid? In hoeverre denkt de Commissie dat deze steunaanvraag in lijn is met de prioriteiten die Europa in zijn ontwikkelingsbeleid stelt?

Kan de Commissie aangeven in hoeverre het de verantwoordelijkheid van Europa is om in te springen op hiaten die ontstaan door wijzigingen in het ontwikkelingsbeleid van andere staten? Welke invloed heeft zo'n manier van werken op de coherentie van het beleid?

Hoe staat de Commissie in zijn algemeenheid tegenover de uitvoering van ontwikkelingssamenwerkingsprogramma's waarin activiteiten gefinancierd worden die in donorlanden en/of ontvangende landen op ethisch gebied gevoelig liggen?

Antwoord van de heer Nielson namens de Commissie

(5 april 2001)

Reproductieve gezondheid is een van de prioriteiten van het communautaire ontwikkelingsbeleid daarover is in de afgelopen jaren in een reeks van grote ontwikkelingsconferenties, onder andere in Caïro, Beijing en Kopenhagen, consensus bereikt. De mogelijkheid voor mannen en vrouwen om een vrijwillige en weloverwogen keuze te maken over het aantal kinderen dat zij willen en de spreiding daarvan, toegang tot deugdelijke dienstverlening op het gebied van gezinsplanning en seksuele gezondheid, toegang tot deskundige zorg tijdens de bevalling: het zijn stuk voor stuk grondrechten die de onverkorte steun van de Gemeenschap verdienen.

Abortus wordt door de Gemeenschap niet gestimuleerd als een middel van gezinsplanning. Organisaties die abortus stimuleren, kunnen op steun noch goedkeuring van de Commissie rekenen. De steun van de Commissie is er immers precies op gericht te voorkomen dat er abortus moet worden gepleegd. Niettemin is abortus een realiteit in het leven van 50 miljoen vrouwen ieder jaar; de ingreep wordt doorgaans illegaal en onder onveilige omstandigheden uitgevoerd waarbij onnoemelijk leed wordt veroorzaakt en jaarlijks naar schatting 80 000 vrouwen het leven laten. Waar abortus wettelijk niet verboden is, moet ernaar worden gestreefd om de ingreep toegankelijk te maken, in veilige omstandigheden te laten gebeuren en vrouwen toegang te geven tot degelijke voorzieningen voor de behandeling van complicaties van abortus.

Het verdient de voorkeur van de Commissie dat de Gemeenschap geen leemten moet opvullen die ontstaan door wijzigingen in het ontwikkelingsbeleid van een ander land. Haar partners in de ontwikkelingslanden hebben behoefte aan consistentie in het buitenlands beleid en de steunverlening. Het verdient de voorkeur van de Commissie dat alle ontwikkelde landen aan de ontwikkelingsfinanciering bijdragen volgens wat redelijkerwijze van hen mag worden verwacht.

De Commissie heeft meer informatie nodig over de gevolgen van het recente besluit van de Verenigde Staten voor de programmering van de reproductieve gezondheidszorg in de arme landen en voor de organisaties die er het sterkst door zullen worden getroffen. De eerste aanwijzingen suggereren dat de besparingen in vele landen zullen leiden tot een vermindering van de steun aan programma's voor seksuele en reproductieve gezondheid. Uiteindelijk kan dat alleen maar resulteren in meer ongewenste zwangerschappen, meer abortussen en moedersterfte, meer hiv- en aidsgevallen, meer armoede en ellende.

De Commissie deelt de standpunten van het voorzitterschap en de ministers van de lidstaten in deze kwestie en ziet geen beletsel om tekortkomingen op een dergelijke vitaal gebied op te vangen. Te dien einde werkt de Commissie aan een voorstel voor een communautair programma op het gebied van reproductieve rechten.