SCHRIFTELIJKE VRAAG E-1425/00

van Charles Tannock (PPE-DE) aan de Commissie

(5 mei 2000)

Betreft: Verdragsschendingen

Stemt de Commissie ermee in dat ontzegging aan een EU-burger van het recht om zich vrijelijk naar zijn land van herkomst te begeven, indien dat land een EU-lidstaat is, prima facie een schending van het Europees Verdrag tot bescherming van de rechten van de mens en aldus tevens van artikel 6 van de geconsolideerde versie van het Verdrag betreffende de Europese Unie vormt?

Gecombineerd Antwoord van de heer Vitorino namens de Commissie op de schritftelijke vragen E-1425/00, E-1426/00 en E-1427/00

(6 juli 2000)

Het vrije verkeer van personen is een van de fundamentele rechten die aan de burgers van de Unie worden gegarandeerd op basis van het Gemeenschapsrecht: artikel 18 (ex artikel 8a), lid 1, van het EG-Verdrag verleent de burgers van de Unie een algemeen recht van vrij verkeer dat buiten het kader van een economische activiteit kan worden uitgeoefend. Dit artikel vormt echter een aanvullende rechtsgrond, die de specifieke rechtsgronden niet vervangt, inzonderheid artikelen 39 en 43 (ex artikelen 48 en 52). Op dit ogenblik bestaat het verblijfsrecht uit een tiental richtlijnen en verordeningen waarvan de lijst is opgenomen in het tweede verslag van de Commissie over het burgerschap van de Unie(1).

Dit recht van vrij verkeer is niet absoluut maar wordt uitgeoefend onder voorbehoud van de beperkingen en voorwaarden die bij het EG-Verdrag en de bepalingen ter uitvoering ervan zijn vastgesteld. Zo kan het recht op vrij verkeer door de lidstaten beperkt worden, met name uit hoofde van de openbare orde, de openbare veiligheid en de volksgezondheid(2), met inachtneming van de bepalingen van richtlijn 64/221/CEE(3). De Commissie vestigt de aandacht van de geachte parlementsleden op de mededeling over

de voor burgers van de Unie geldende bijzondere maatregelen ten aanzien van verplaatsing en verblijf die gerechtvaardigd zijn uit hoofde van de openbare orde, de openbare veiligheid en de volksgezondheid(4). In deze mededeling worden de problemen bestudeerd die zich voordeden bij de uitvoering van deze richtlijn, met name in het licht van de jurisprudentie van het Hof van Justitie en worden de lidstaten aanbevelingen gegeven. Daaruit komt naar voren dat het verbod tot het betreden van het grondgebied op zichzelf niet steeds een overtreding van het Gemeenschapsrecht inzake het vrije verkeer van burgers van de Unie is.

In elk geval kan iedere burger die zich benadeeld voelt door een maatregel van een lidstaat tegen hem, beroep doen op de bevoegde instanties; in de eerste plaats is het de nationale rechter die de naleving van het Gemeenschapsrecht moet garanderen. Hetzelfde geldt als de persoon in kwestie beweert het slachtoffer te zijn van een schending van de rechten die zijn toegekend door het Europees Verdrag tot bescherming van de rechten van de mens en de fundamentele vrijheden. In dit opzicht wil de Commissie erop wijzen dat zij niet instaat voor de naleving van de toepassing van het Europees Verdrag tot bescherming van de rechten van de mens en de fundamentele vrijheden.

Het Hof van Justitie heeft meermaals erkend dat de Commissie niet verplicht is een inbreukprocedure in te leiden telkens als er sprake zou kunnen zijn van een schending van het Gemeenschapsrecht maar dat zij over een discretionaire bevoegdheid beschikt, waardoor het is uitgesloten dat particulieren het recht zouden hebben om van de instelling te eisen dat zij een bepaald standpunt inneemt(5).

(1) COM(97) 230 def.

(2) Zie artikel 39, lid 3, artikel 46, lid 1 en artikel 55 van het EG-Verdrag.

(3) Richtlijn 64/221/CEE van de Raad van 25 februari 1964 voor de coördinatie van de voor vreemdelingen geldende bijzondere maatregelen ten aanzien van verplaatsing en verblijf, die gerechtvaardigd zijn uit hoofde van de openbare orde, de openbare veiligheid en de volksgezondheid, PB 56 van 4.4.1964.

(4) COM(1999) 372 def.

(5) Arrest bij de zaak C-87/89, Jurisprudentie 1990, bladzijde I-1981.