SCHRIFTELIJKE VRAAG E-3967/00

van Heidi Hautala (Verts/ALE) aan de Commissie

(20 december 2000)

Betreft: Milieuverloedering in het natuurreservaat van Hondo in Alicante (Spanje)

Het natuurreservaat van Hondo (Parque Natural del Hondo) is een waterbiotoop in de Spaanse provincie Alicante. Dit gebied is beschermd door de Overeenkomst van Ramsar inzake watergebieden, is opgenomen in het netwerk Natura 2000 in het kader van Richtlijn 92/43/EEG(1) en is in het kader van Richtlijn 79/409/EEG(2) uitgeroepen tot een gebied waar bijzondere bescherming wordt verleend aan vogels.

Ondanks deze beschermende regeling is het gebied ernstig getroffen door bodem- en waterverontreiniging. De laatste jaren, met name sedert 1997, zijn duizenden exemplaren van beschermde soorten, onder andere de meest bedreigde soorten Marmaronetta angustrirostris en Oxyura leucocephala, gestorven (1545 in 1999) ten gevolge van het zwaar vervuilde water van de Segura-rivier die in het natuurreservaat van Hondo uitmondt. Recente onafhankelijke studies die zijn uitgevoerd door de universiteit van Miguel Hernández in Alicante en de universiteit van Murcia(3), hebben aangetoond dat het water van de Segura-rivier momenteel uiterst hoge concentraties bevat van zware metalen lood, chroom en cadmium evenals gevaarlijke hoeveelheden insecticiden, onkruidverdelgers en andere ziekteverwekkende micro-organismen.

Tot nu toe hebben de lokale en regionale overheid weinig ondernomen om iets aan deze situatie te doen en de teloorgang van de fauna van het reservaat te voorkomen.

Welke maatregelen heeft de Commissie genomen om ervoor te zorgen dat de vogel- en habitat-richtlijnen worden nageleefd zodat de bescherming van het milieu en van de fauna en flora van het natuurreservaat van Hondo gegarandeerd wordt?

Kan de Commissie zeggen of de bevoegde regionale regering, de Generalitat Valenciana, al communautaire steun heeft gekregen om het reservaat van Hondo te beschermen? Zo ja, uit welk Europees programma of fonds? Heeft de Commissie onderzocht of deze steun adequaat is gebruikt? Zal de Commissie financiële compensatie vragen indien blijkt dat de steun niet adequaat is gebruikt?

(1) PB L 206 van 22.7.1992, blz. 7.

(2) PB L 103 van 25.4.1979, blz. 1.

(3) Zie Universitas Miguel Hernández, División de edafología y química agrícola, Informe sobre la contaminación del río Segura, 22 maart 1999; Universidad de Murcia, Departamento de ecología e hidrología, Informe sobre la contaminación de las aguas del rio Segura (Vega Baja), 19 juli 2000.

Antwoord van mevrouw Wallström namens de Commissie

(1 maart 2001)

Het bedoelde gebied El Hondo is krachtens Richtlijn 79/409/EEG van de Raad van 2 april 1979 inzake het behoud van de vogelstand aangewezen als speciale beschermingszone voor vogels. Tevens is het krachtens Richtlijn 92/43/EEG van de Raad van 21 mei 1992 inzake de instandhouding van de natuurlijke habitats en de wilde flora en fauna een gebied van communautair belang.

In dit gebied woont 70 % van de Europese populatie van de Marmaronetta angustirostris. Teneinde bij te dragen tot de bescherming van het milieu cofinanciert de Commissie in dit gebied twee LIFE-Natuur-projecten: het eerste betreft de eerste en tweede fase van het actieprogramma voor het behoud van El Hondo en Pego-Oliva, waarvoor een bedrag van 4,164 miljoen is uitgetrokken, d.w.z. 75 % van de totale kosten; in het tweede project gaat het om het behoud van Marmaronetta angustirostris en hiervoor is de financiële bijdrage van de Gemeenschap 297 435, d.w.z. 50 % van de totale kosten.

Dit laatste project is bedoeld om ervoor te zorgen dat deze soort in Valencia en meer in het bijzonder El Hondo, de belangrijkste plaats in de Gemeenschap voor deze soort, behouden blijft.

De toestand in dit gebied wordt maandelijks beoordeeld om de verschillende menselijke activiteiten (jacht, visserij en toerisme) beter aan de bescherming van de aanwezige soorten aan te kunnen passen.

Het gebied El Rincón, dat in het kader van het eerste LIFE-project is aangekocht, is gesaneerd en moet een heel belangrijke plaats worden voor de bescherming van de in deze zone aanwezige soorten op lange termijn. Aangezien dit gebied door de overheid zal worden beheerd (de jacht wordt verboden en de toegang gereguleerd) en over de zoetwaterreserves beschikt die nodig zijn om voor een gunstig waterpeil te zorgen, zal het in de toekomst zeer waarschijnlijk een van de belangrijkste broedplaatsen van de speciale beschermingszone voor Marmaronetta angustirostris en Oxyura leucocephala worden.

Bovendien heeft de overheid van Valencia in El Hondo beheersmaatregelen uitgevoerd voor de speciale beschermingszone (waarvan sommige in het kader van het LIFE-Natuur-project worden gecofinancierd) waardoor het aantal broedparen van de twee soorten de afgelopen jaren sterk heeft kunnen stijgen: voor Marmaronetta angustirostris is het aantal bijvoorbeeld gestegen van 46 paren in 1996 tot 91 in 1997 en 164 in 1998. Uit de gegevens over 1999 blijkt dat het broedresultaat van deze soort vanwege de slechte waterkwaliteit in dit vochtige gebied is gedaald.

De door de beheerder van het gebied genomen maatregelen (een jachtverbod in een groot deel van de speciale beschermingszone, de aankoop van terreinen voor de sanering van de habitat, toezicht enz.) hebben tot een zeer significante stijging van de populatie van Marmaronetta angustirostris geleid.

Ten aanzien van het water en de problemen in verband met de sterfte van soorten is het waar dat er de laatste jaren epidemieën zijn uitgebroken, waarschijnlijk door de slechte waterkwaliteit in dit vochtige gebied. Men moet niet vergeten dat het hier om een lagune gaat die wordt gebruikt voor de opslag van irrigatiewater dat afkomstig is uit de monding van de rivier de Segura en dat dit water van een zeer slechte kwaliteit is. Dit probleem zal pas kunnen worden opgelost wanneer er andere bronnen met kwalitatief beter water beschikbaar zijn. Aangezien er in het stroomgebied van deze rivier echter een groot watertekort heerst, is het zeer de vraag of er op korte termijn een oplossing kan worden gevonden.

In beide gevallen hebben de voor het beheer van de speciale beschermingszone bevoegde instanties alle mogelijke maatregelen genomen om de gevolgen van deze epidemieën te beperken (verzameling en verbranding van dode dieren, de nodige analyses, toezicht op de populaties enz.).

Tot op heden zijn de projecten goed verlopen en heeft de begunstigde getoond echt van goede wil te zijn om alle werkzaamheden af te ronden.

Overigens moet meer in het algemeen worden opgemerkt dat de Commissie op 24 november 2000 een nationaal programma voor plattelandsontwikkeling heeft goedgekeurd met begeleidende maatregelen voor een totaalbedrag van 2,223 miljoen dat ten laste komt van het Europees oriëntatie- en garantiefonds voor de landbouw (EOGFL), afdeling garantie. Dit nationale programma omvat met name milieumaatregelen voor de landbouw waarbij steun wordt verleend aan boeren die landbouwmethoden

gebruiken die bijzonder positieve gevolgen voor het milieu hebben. Daaronder vallen maatregelen om het gebruik van bestrijdingsmiddelen en kunstmest te verminderen, extensivering van de teelt om de flora en fauna te beschermen en braaklegging van grond om ruimte te creëren, die kunnen bijdragen tot de verbetering van de bescherming van het milieu, met name in de door het geachte parlementslid genoemde provincie Valencia.