SCHRIFTELIJKE VRAAG E-2159/02

van Alexandros Alavanos (GUE/NGL) aan de Commissie

(18 juli 2002)

Betreft: Vliegtuigongeluk in Zuid-Duitsland en veiligheidsomstandigheden in het luchtruim

Het bericht dat de botsing tussen de Tupolev 154, het Russisch passagiersvliegtuig, en de Boeing 757 in Zuid-Duitsland waarschijnlijk veroorzaakt werd door het feit dat het automatisch waarschuwingssysteem voor botsingen in de verkeerstoren van Zürich buiten bedrijf was gesteld, heeft de ongerustheid over de luchtvaartveiligheid in het Europees luchtruim sterk doen toenemen. Kort voor het recente ongeluk werden de problemen ten gevolge van de toegenomen vluchtfrequentie in de openbaarheid gebracht en aan de kaak gesteld. De Britse luchtverkeerscontroleurs zeggen bijvoorbeeld dat sedert begin dit jaar het aantal gevaarlijke voorvallen in hun luchtruim is verdubbeld. Zijzelf zijn vaak niet in staat de piloten te horen die zij moeten controleren; vliegtuigen verdwijnen van het radarscherm; er doen zich regelmatig shut downs voor in de computerprogramma's en vliegtuigen zijn niet in staat de juiste veiligheidsafstand te bewaren. De Griekse piloten zijn verder van mening dat het nieuwe RVCM-systeem (verticale indeling van luchtcorridors) gevaren met zich mee brengt aangezien de technische procedures waar Eurocontrol mee werkt, niet compleet zijn.

Derhalve vraag ik de Commissie:

1. Of zij de inlichtingen kan bevestigen volgens welke het automatisch waarschuwingssysteem op het moment van het ongeluk tijdelijk buiten werking was gesteld?

2. Of zij kennis heeft van bovengenoemde, door verkeerscontroleurs en piloten geuite klachten, of van andere klachten? Ziet zij een relatie tussen deze klachten en het vliegtuigongeluk in Duitsland?

3. Welke maatregelen zij van plan is te treffen teneinde te voorkomen dat de verhoogde vliegfrequentie gevaren veroorzaakt voor de passagiers?

Gecombineerd Antwoordvan mevrouw de Palacio namens de Commissieop de schritftelijke vragen E-2130/02 en E-2159/02

(22 augustus 2002)

Uit de beschikbare informatie over de botsing tussen twee vliegtuigen boven de Bodensee kunnen we nog geen conclusies trekken over de oorzaak van het ongeval zolang het onderzoek nog bezig is. Deze informatie lijkt te bevestigen dat het automatisch alarmsysteem aan de grond buiten werking was wegens onderhoudswerken. Na deze ramp onderstreepte de Commissie dat het niet opportuun was een direct verband te leggen tussen de problemen die zich voordeden op het ogenblik van het ongeval, waarbij menselijke factoren blijkbaar ook een belangrijke rol gespeeld hebben, en de oplossingen die initiatief gemeenschappelijk Europees luchtruim heeft aangebracht. Bepaalde overwegingen gelden ook na de tragedie nog steeds.

De groei van het luchtverkeer in de voorbije jaren heeft de nationale luchtverkeersleidinssystemen onder druk gezet. Deze groei brengt een verhoogde uitwisseling van gegevens met zich mee tussen de verkeerstorens en de vliegtuigen tijdens de vlucht evenals een intensievere coördinatie tusen de verkeerstorens. Bij deze coördinatie worden procedures toegepast die de organisatie van de vliegruimte definiëren, evenals de uitwisseling van gegevens, de communicatiemiddelen en de te volgen procedures voor het geval dat deze middelen tekortschieten. De verantwoordelijkheid voor de naleving van deze procedures en hun doeltreffendheid berust in de eerste plaats bij de dienstverlenende bedrijven en in de tweede plaats bij de nationale autoriteiten die over de toepassing ervan moeten waken.

Hoewel de veiligheid nog steeds hoog is volgens de dienstverlenende bedrijven en Eurocontrol vertoont de situatie in Europa verschillende zwakke punten:

- aan de groei van het luchtverkeer is geen aangepaste verhoging van de regelcapaciteit van het luchtvaartverkeer voorafgegaan;

- er is te weinig samenwerking tussen de verkeersleidingscentra onderling, wat een gevolg is van de veelheid aan systemen die gebruikt worden;

- de huidige organisatie van het luchtruim (verkeersleidingsgebieden en luchtwegen) die is opgelegd door nationale belangen minimaliseert conflictsituaties niet, waaronder de ongevalsrisico's;

- het privatiseringsproces tenslotte van de dienstverlenende bedrijven ging niet gepaard met de oprichting van nationale toezichthoudende instanties die de naleving van normen controleren en die inbreuken bestraffen.

Gemeenschappelijk Europees luchtruim beoogt onder meer: verhoging van de capaciteit, betere interoperabiliteit (in termen van systemen en procedures), een betere organisatie van het luchtruim en strikter toezicht op de naleving van de regels. Gemeenschappelijk Europees luchtruim zal de invoering mogelijk maken van eenvormige regels voor werkwijzen, materialen en opleidingen en beheer van defect management om zo de risico's te beperken en een hoge veiligheid te kunnen garanderen.

Naar aanleiding van de recente gebeurtenissen zal de Commissie op 12 september 2002 de algemeen directeurs van de burgerluchtvaart van de lidstaten en van de met de Unie geassocieerde landen (Zwitserland, Noorwegen en Ijsland) oproepen om samen de veiligheid van het luchtvaartverkeer te bespreken.