SCHRIFTELIJKE VRAAG E-4110/00

van Elisabeth Schroedter (Verts/ALE) aan de Commissie

(11 januari 2001)

Betreft: Wegenbouwproject zonder milieueffectbeoordeling in wetlands in Brandenburg

In de Duitse deelstaat Brandenburg bestaan plannen om de federale weg 189 tussen Retzin en Rohlsdorf uit te breiden. Deze plannen zijn gebaseerd op de wet wegenbouw van deze deelstaat. In deze wet zijn de in bijlage III, lid 2 van de EU-richtlijn inzake milieueffectbeoordeling vastgelegde criteria voor projecten waarbij niet van een milieueffectrapportage kan worden afgezien, mijns inziens niet adequaat omgezet. Het traject in kwestie ligt in uiterst kwetsbare en waardevolle wetlands met beschermingswaardige plantengemeenschappen. Het grondwaterpeil ligt slechts twee meter onder de oppervlakte en is zeer gevoelig voor de inbreng van schadelijke stoffen.

1. Is de Commissie van mening dat bij dit wegenbouwproject het EU-milieurecht alleen dan wordt geëerbiedigd wanneer een milieueffectbeoordeling wordt uitgevoerd?

2. Is de Commissie van oordeel dat een procedure inzake plangoedkeuring (Plangenehmigungsverfahren) bij dit project het juiste middel is om de kwetsbaarheid van het gebied adequaat te kunnen beoordelen, de gevolgen van het project voor het milieu grondig in te schatten en de plannen van de dienst openbare wegen naar behoren af te wegen tegenover de ingreep in deze kwetsbare wetlands?

3. Is de Commissie van mening dat de wijziging van richtlijn 97/11/EG inzake milieueffectbeoordeling met name Bijlage III, lid 2 naar behoren en volledig is omgezet in de wet wegenbouw van de Brandenburg?

4. Is de Commissie voornemens de regering van Brandenburg te verzoeken de wet wegenbouw te wijzigen?

Zo ja, wanneer?

Zo neen, waarom niet?

5. Is de Commissie van mening dat de regering van Brandenburg los van richtlijn 97/11/EG wegenbouwprojecten in kwetsbare natuurgebieden zorgvuldiger zou moeten onderzoeken?

6. Heeft de Commissie onderzocht of bij dit project direct of indirect Europese steun is gebruikt?

Zo ja, welke stappen denkt zij te ondernemen?

Antwoord van mevrouw Wallström namens de Commissie

(6 maart 2001)

De uitbreiding van de federale weg B 189 kan vallen onder bijlage I, punt 7, onder b) of c)(1), of bijlage II, punt 10, onder e)(2), van Richtlijn 85/337/EEG van de Raad van 27 juni 1985 betreffende de milieu-effectbeoordeling van bepaalde openbare en particuliere projecten(3), zoals gewijzigd bij Richtlijn 97/11/EG(4) (hierna MEB-richtlijn te noemen). Zonder de nodige informatie over dit project lijkt het onmogelijk te beoordelen of hiervoor krachtens de MEB-richtlijn een milieu-effectbeoordeling moet worden uitgevoerd.

Het is de Commissie niet volledig duidelijk wat het geachte parlementslid met vraag nr. 2 bedoelt (of een procedure inzake plangoedkeuring in het algemeen een adequaat instrument is dan wel of dit in dit specifieke geval zo is). In elk geval is het krachtens artikel 2, lid 2, van de MEB-richtlijn aan de lidstaten om een adequate procedure te kiezen voor de uitvoering van een milieu-effectbeoordeling overeenkomstig de doelstellingen van deze richtlijn.

In bijlage III, punt 2, van de MEB-richtlijn worden onder andere vermeld: onder d) reservaten en natuurparken, onder e) gebieden die in de wetgeving van de lidstaten zijn aangeduid of door die wetgeving worden beschermd; speciale beschermingszones, door de lidstaten aangewezen krachtens Richtlijn 79/409/EEG van de Raad van 2 april 1979 inzake het behoud van de vogelstand(5) en Richtlijn 92/43/EEG van de Raad van 21 mei 1992 inzake de instandhouding van de natuurlijke habitats en de wilde flora en fauna(6) en onder h) landschappen van historisch, cultureel of archeologisch belang.

Duitsland heeft de Commissie in kennis gesteld van Gesetz- und Verordnungssblatt für das Land Brandenburg Teil I Nr. 12 vom 28. juli 1999 als de maatregel voor de omzetting van Richtlijn 97/11/EG wat de aanleg van wegen in de deelstaat Brandenburg betreft. Deze wet is blijkbaar bedoeld om bijlage I, punt 7, onder b) en c), van de MEB-richtlijn om te zetten in artikel 38, lid 3, onder 1) en 2), en bijlage II, punt 10, onder e), van de MEB-richtlijn in artikel 38, lid 3, onder 3). Ten aanzien van projecten die onder bijlage II vallen heeft de deelstaat Brandenburg derhalve blijkbaar gekozen voor de mogelijkheid die in artikel 4, lid 2, onder b), van de MEB-richtlijn wordt geboden. Dit betekent dat Brandenburg bij de vaststelling van de drempelwaarden of criteria voor wegenbouwprojecten in Brandenburg die onder bijlage II vallen, rekening moest houden met de desbetreffende in bijlage III opgenomen selectiecriteria.

Of Brandenburg in de omzettingswetgeving en met name artikel 38, lid 3, onder 3), van voornoemde wetgeving volledig rekening heeft gehouden met de desbetreffende selectiecriteria in bijlage III, is nog niet door de Commissie beoordeeld, aangezien Duitsland de Commissie tot op heden slechts in kennis heeft gesteld van twee kleine stukken wetgeving als omzettingsmaatregelen voor Richtlijn 97/11/EG (waarvan de genoemde wet van Brandenburg er één is) en een volledige evaluatie van de overeenstemming door de Commissie pas zal plaatsvinden zodra de kennisgeving van de omzettingswetgeving voor Richtlijn 97/11/EG door Duitsland is afgerond. Het lijkt er echter op dat wellicht niet alle relevante selectiecriteria van bijlage III zijn overgenomen in de drempelwaarden of criteria in artikel 38, lid 3, onder 3), van genoemde wet van Brandenburg.

In elk geval heeft het Hof van Justitie in zijn jurisprudentie ten aanzien van de toepassing van drempelwaarden gesteld dat artikel 4, lid 2, tweede alinea, van de richtlijn de lidstaten weliswaar een beoordelingsmarge laat om bepaalde aan een beoordeling te onderwerpen projecttypes te specificeren of criteria en/of drempelwaarden vast te stellen, maar die beoordelingsmarge wordt begrensd door de in artikel 2, lid 1, neergelegde verplichting, projecten die een aanzienlijk milieueffect kunnen hebben, met name gezien hun aard, omvang of ligging, aan een beoordeling van die effecten te onderwerpen (arresten in Zaak C-72/95, Kraaijeveld e.a., punt 50, en Zaak C-392/96, Commissie tegen Ierland, punt 64).

De Commissie heeft geen bevoegdheid om de vijfde vraag van het geachte parlementslid te kunnen beantwoorden.

Uit de beschikbare informatie blijkt dat er geen communautaire steun wordt gebruikt voor dit wegenbouwproject.

(1) Onder bijlage I, punt 7, onder b) en c), van de MEB-richtlijn vallen de aanleg van autosnelwegen en autowegen en de aanleg van nieuwe wegen met vier of meer rijstroken, of verlegging en/of verbreding van bestaande wegen van twee rijstroken of minder tot wegen met vier of meer rijstroken, indien de nieuwe weg, of het verlegde en/of verbrede weggedeelte een ononderbroken lengte van 10 km of meer heeft.

(2) Onder bijlage II, punt 10, onder e), valt de aanleg van wegen, havens en haveninstallaties, met inbegrip van visserijhavens (niet onder bijlage I vallende projecten).

(3) PB L 175 van 5.7.1985.

(4) PB L 73 van 14.3.1997.

(5) PB L 103 van 25.4.1979.

(6) PB L 206 van 22.7.1992.