SCHRIFTELIJKE VRAAG P-1208/02

van Yves Butel (EDD) aan de Commissie

(22 april 2002)

Betreft: Bedrijfsverplaatsingen

Om het hoofd te kunnen bieden aan de werkloosheidsproblemen van de lidstaten heeft Europa zich van een aantal instrumenten voorzien om de volledige tewerkstelling te kunnen verwezenlijken (de Europese werkgelegenheidsstrategie en de overeenkomstige beleidskeuzen, het Europees Sociaal Fonds, of ook het EQUAL-initiatief).

Naast de gevolgen van de globalisering, die zorgt voor verplaatsing van de productie in de richting van de ontwikkelingslanden en de minst ontwikkelde landen, plus de nieuwe markten die te veroveren zijn, moeten de lidstaten nu ook het hoofd bieden aan de oneerlijke sociale concurrentie van de kant van de kandidaat-lidstaten. Een concreet voorbeeld is op het ogenblik het bedrijf Whirlpool, dat van plan is om een deel van zijn activiteiten in Amiens in Frankrijk over te brengen naar Proprad in Slowakije. De verplaatsing van de activiteiten heeft als onmiddellijk gevolg dat er 360 arbeidsplaatsen verloren gaan, plus ongeveer 150 arbeidsplaatsen bij toeleveringsbedrijven.

De opbouw van Europa moet in het belang van zijn bevolking gebeuren, en dus moet één van de prioritaire doelstellingen de totstandbrenging van economische welvaart zijn, niet haar verplaatsing. Het gaat dan ook bepaald niet aan om een belangentegenstelling tussen de huidige en toekomstige lidstaten te creëren, maar wel om voor de lidstaten van vandaag de werkgelegenheid in het land van oorsprong te houden, en tegelijk de economische ontwikkeling van de toekomstige lidstaten te stimuleren.

Met welke middelen denkt de Commissie te kunnen voldoen aan die dubbele doelstelling om activiteiten en dus werkgelegenheid in stand te houden en nieuwe economische activiteit tot stand te brengen, en hoe denkt ze de overdreven mobiliteit van de bedrijven in de lidstaten te kunnen beperken? Verleent ze steun, meer bepaald financiële, voor de vestiging van bedrijven uit de huidige lidstaten in de landen die zich kandidaat gesteld hebben voor toetreding tot de Europese Unie?

Antwoord van mevrouw Diamantopoulou namens de Commissie

(3 juni 2002)

De vrije, open markteconomie vormt de spil van de Unie en is, zoals onderstreept is op de bijeenkomst van de Europese Raad in december 1993 te Kopenhagen, een van de criteria voor het lidmaatschap van de Unie.

Het maatschappelijke model in Europa berust op het idee dat economische groei en sociale samenhang hand in hand dienen te gaan en er met het oog op een dynamische ontwikkeling naar een goed evenwicht tussen economisch beleid, werkgelegenheidsbeleid en sociaal beleid moet worden gestreefd. De ervaring leert dat een toename van de economische betrekkingen en samenwerking positieve effecten voor alle betrokkenen heeft en tot economische voorspoed en nieuwe en grotere werkgelegenheid leidt.

De Commissie is er wat de verplaatsing van ondernemingen betreft voorstandster van dat ondernemingen er in hun besluitvorming rekening mee houden dat hun besluiten effecten op hun werknemers en op de sociale en regionale omstandigheden hebben. Dit is onlangs benadrukt in het Groenboek van de Commissie over de sociale verantwoordelijkheid van bedrijven(1). Sociaal verantwoord ondernemen houdt in dat ondernemingen de aansprakelijkheid aanvaarden voor de invloed die van hen op alle betrokkenen uitgaat. Het heeft te maken met de verplichting van ondernemingen om zich ten alle tijde fair en verantwoordelijk op te stellen, een bijdrage te leveren aan de economische ontwikkeling, en voor méér levenskwaliteit van werknemers en hun gezinnen, de plaatselijke gemeenschap en de maatschappij in het algemeen te zorgen.

Het is duidelijk dat de sociale partners in dit kader een cruciale rol toekomt. De Commissie beoogt dan ook om het overleg met de sociale partners in de kandidaat-lidstaten verder te ontwikkelen en zal de sociale partners er in dit verband toe aanmoedigen om op meer terreinen actief te worden en meer leden te werven, vanuit een echte partnerschapsbenadering te werken, en de instellingen en structuren in het leven te roepen die voor de implementatie van het een en ander nodig zijn. Van hun kant zullen de regeringen het overleg met de sociale partners als een belangrijk element van het acquis communautaire moeten gaan zien, dat actief dient te worden bevorderd. De sociale partners zouden, bijvoorbeeld, de nodige autonomie voor onafhankelijke CAO-onderhandelingen moeten krijgen of in de gelegenheid moeten worden gesteld om deel nemen aan de sociale dialoog op Europees niveau

In het kader van de steunprogramma's van de Commissie wordt voor de verplaatsing van ondernemingen van de huidige lidstaten naar de kandidaat-lidstaten geen steun verstrekt.

(1) COM(2001) 366 def.