SCHRIFTELIJKE VRAAG E-2742/01

van Jorge Moreira Da Silva (PPE-DE) aan de Commissie

(5 oktober 2001)

Betreft: Verrekening van de milieukosten van kernenergie

Wetende dat:

- de toepassing van het Kyoto-protocol, dat in 2002 van kracht wordt, zich zal vertalen in een verrekening van de milieukosten (op het niveau van de opwarming van de aarde) in de algemene samenstelling van de productprijzen;

- de toepassing van het Kyoto-protocol op energiegebied zal leiden tot concurrentievoordelen voor hernieuwbare energiebronnen en kernenergie ten opzichte van de energieproductie op basis van fossiele brandstoffen (met name steenkool en koolwaterstoffen);

- kernenergie geen duurzame energiebron is (hoewel zij minder bijdraagt tot de globale opwarming van de aarde dan andere energiebronnen);

- het met het oog op de naleving van de strategie inzake duurzame ontwikkeling die in Rio de Janeiro in 1992 is gelanceerd, urgent is alle milieukosten te verrekenen;

welke maatregelen denkt de Commissie te nemen teneinde de milieukosten (enerzijds de opslag en het beheer van kernafval en anderzijds het risico van radioactieve besmetting) te verrekenen in de prijzen van door kerncentrales geproduceerde energie?

Antwoord van mevrouw de Palacio namens de Commissie

(14 december 2001)

De Commissie is het ermee eens dat hernieuwbare energiebronnen en kernenergie gewoonlijk nauwelijks bijdragen tot de opwarming van de aarde. In het Groenboek Op weg naar een Europese strategie voor een continue energievoorziening(1) wordt geschat dat in 2010 het opwekken van elektriciteit met behulp van kernenergie alleen al in de Europese Unie zal zorgen voor een daling van de uitstoot van koolstofdioxide met meer dan 300 miljoen ton. Het Groenboek geeft een globaal beeld van het energiebeleid van de Gemeenschap en onderstreept de verwevenheid tussen de verschillende energiebronnen op het gebied van continue energievoorziening, concurrentie, milieu en fiscale overwegingen. In het Groenboek heeft de Commissie ook verwezen naar de internalisering van de kosten in verband met de degradatie van het milieu en de noodzaak de grootste verschillen tussen de belastingssystemen in de lidstaten op te heffen.

De internalisering van de externe kosten van energieproductie en -verbruik is een strategische milieudoelstelling. Er zijn echter een aantal aanzienlijke technische en methodologische problemen verbonden aan de evaluatie van deze externe kosten. Een belangrijke bron van informatie over dit onderwerp is het EXTERNE-project van de Commissie dat in 1991 van start is gegaan en waarvan eerder dit jaar verslag is gedaan. In dit project werd geschat dat de gemiddelde externe kosten voor kernenergie net iets minder dan 0,4 eurocent per kilowattuur bedragen, tegen 1,3 tot 2,3 cent/kWh voor gas en 4,3 tot 7,3 cent/kWh voor olie en kolen. Windenergie had met 0,1 tot 0,2 cent/kWh de laagste externe kosten.

Het Externe-project heeft de hele splijtstofcyclus in beschouwing genomen, met inbegrip van afval, radioactieve uitstoot, milieuverontreiniging, stralingsgevaar voor de bevolking en het risico op ongevallen.

In eerste instantie zijn de lidstaten verantwoordelijk voor de internalisering van de milieu- en andere externe kosten van kernenergie, zoals de kosten die voortvloeien uit toegestane lozingen van radioactief afval in het milieu, afvalverwijdering en veiligheid van installaties. Over het algemeen zijn de kosten voor opslag en beheer op lange termijn/verwijdering van verbruikte splijtstof en afval van de opwekking van elektriciteit met kernenergie gedeeltelijk gedekt door een heffing die in de prijs van de elektriciteit is inbegrepen. Deze bevat waar nodig eveneens veilig vervoer van het materiaal van de ene plaats naar de andere(2). Het risico op ongevallen/radioactieve verontreiniging is gewoonlijk op twee manieren in de prijs verrekend. Enerzijds door de kerntechnische installaties van een gestaffeld veiligheidssysteem te voorzien dat het risico op het accidenteel vrijkomen van radioactiviteit in Westerse reactortechnologieën verlaagt. Anderzijds door de toetreding van alle lidstaten tot het Verdrag van Parijs inzake wettelijke aansprakelijkheid op het gebied van de kernenergie dat bij een eventueel ongeval van toepassing is.

In vervolg op het Externe-project heeft de Commissie onlangs het onderzoekprogramma Newext (new elements for the assessment of external costs from energy technologies) gestart. Wanneer de Commissie dit onderwerp in de toekomst analyseert, zal zij een overzicht geven van de internalisering van de milieukosten voor de prijzen van alle energiebronnen. Bovendien heeft de Commissie in haar Groenboek over een continue energievoorziening aangekondigd dat zij een systematische inventaris zal opmaken van staatssteun in de energiesector om concurrentievervalsing te voorkomen. Natuurlijk komt kernenergie, die niet langer voor steun in aanmerking zou moeten komen, ook in deze inventaris voor.

(1) COM(2000) 769 def.

(2) Details over de middelen voor het dekken van de kosten voor het beheer van radioactief afval in de afzonderlijke lidstaten zijn te vinden in een in opdracht van DG Milieu opgesteld en in oktober1998 gepubliceerd rapport Schemes for financing radioactive waste storage and disposal (EUR 18185).