SCHRIFTELIJKE VRAAG E-1887/00

van Olivier Dupuis (TDI) aan de Commissie

(9 juni 2000)

Betreft: Niet-naleving van het Verdrag inzake de rechten van het kind van New York

Op 25 september 1999 heeft Lucio Congiu zich met zijn tweelingzonen Antoine en Charles in Italië gevestigd, nadat de moeder van de twee kinderen de echtelijke woning in La Bastidonne (Frankrijk) had verlaten en de twee kinderen daarmee ten laste had laten komen van de vader met wie zij niet getrouwd was. Vervolgens is de moeder van de kinderen naar een Franse rechtbank gestapt en op grond van de uitspraak van deze rechtbank is er op 26 september 1999 tegen de heer Congiu een internationaal aanhoudingsbevel uitgevaardigd wegens niet-teruggave van de kinderen, zonder dat er een gerechtelijke procedure was doorlopen om de kinderen aan de moeder toe te wijzen of de vader bezoekrecht te verlenen. Op 30 november 1999 achtte de Franse rechtbank de vader schuldig aan ontvoering, op grond waarvan hij uit de ouderlijke macht is gezet. Hoewel de kinderen vervolgens weer naar de moeder terug zijn gegaan, besloot de rechtbank de procedure voort te zetten en tegen de heer Congiu een uitleveringsverzoek wegens ontvoering van zijn kinderen in te dienen.

De grove juridische middelen die in deze zaak zijn gebruikt om een conflict tussen ouders op te lossen die het oneens zijn over de voogdij over hun minderjarige kinderen druist duidelijk in tegen het internationaal Verdrag inzake de rechten van het kind van New York.

Acht de Commissie het in het kader van haar nieuwe bevoegdheden die uit het Verdrag van Amsterdam voortvloeien, niet noodzakelijk stappen te ondernemen bij de betrokken lidstaten om erop toe te zien dat zij hun internationale toezeggingen nakomen en de besluiten die tegen de heer Congiu zijn genomen, te herzien? Is de Commissie meer in het algemeen niet van mening dat zij zo spoedig mogelijk maatregelen moet treffen om te voorkomen dat het feit dat ouders uit verschillende lidstaten afkomstig zijn een bron voor extra moeilijkheden vormt in situaties die op zichzelf al moeilijk genoeg zijn?

Antwoord van de heer Vitorino namens de Commissie

(25 juli 2000)

De Commissie wil het geachte parlementslid er in de eerste plaats op wijzen dat zij niet in staat is zich uit te spreken over het uiteengezette geval noch over de vonnissen tegen de persoon in kwestie.

Ook de nieuwe bevoegdheden die uit het EG-Verdrag voortvloeien, stellen de Commissie niet in staat de noodzakelijke stappen te ondernemen bij de betrokken lidstaten, namelijk Frankrijk en Italië, om hen de beslissingen die zij hebben genomen, te doen herzien. De persoon in kwestie is de enige die zijn rechten kan doen gelden voor het gerecht, die feitelijk en juridisch voor zichzelf kan opkomen in de rechtbank waar de zaak tegen hem aanhangig is gemaakt, en in dit geval, die tegen de gevelde vonnissen beroep kan aantekenen.

De Commissie is het met het geachte parlementslid eens wat betreft de noodzaak rekening te houden met het Verdrag van de Verenigde Naties over de rechten van het kind en in het bijzonder met artikel 9 waarin uitdrukkelijk wordt bepaald dat elk kind het recht heeft regelmatig persoonlijke en rechtstreekse contacten te onderhouden met zijn beide ouders.

De Commissie is op dit ogenblik echter niet van plan communautaire regels inzake de ontvoering van kinderen voor te stellen. Alle lidstaten zijn immers al partij bij het verdrag van Den Haag (1980) betreffende de burgerrechtelijke aspecten van internationale ontvoering van kinderen. De hoofddoelen: de samenwerking bevorderen binnen een netwerk van centrale autoriteiten dat is opgericht om de onmiddellijke terugkeer te verzekeren van ontheemde kinderen of kinderen die onwettig worden achtergehouden in een deelnemende staat; erop toezien dat de andere deelnemende staten de voogdij- en bezoekrechten die in een deelnemende staat gelden, daadwerkelijk naleven. In 1980 is door de Raad van Europa eveneens een Europees Verdrag bekrachtigd, waarvan zowel Italië als Frankrijk verdragsluitende partijen zijn, betreffende de erkenning en de tenuitvoerlegging van beslissingen inzake het gezag over kinderen en betreffende het herstel van het gezag over kinderen. Bovendien is de Raad van Europa gestart met het uitwerken van een ontwerp-verdrag betreffende het contact met de kinderen. Dit verdrag stelt regels voor die de toepassing van het bovengenoemde artikel 9 van het Verdrag van de Verenigde Naties mogelijk maken.

Op communautair niveau bepaalt de verordening van 29 mei 2000 betreffende de bevoegdheid en de erkenning en tenuitvoerlegging van beslissingen in huwelijkszaken, de erkenning en de tenuitvoerlegging, in de andere lidstaten, van beslissingen inzake bezoek- en voogdijrechten die aan de ouders van gemeenschappelijke kinderen worden toegekend of toegestaan door de bevoegde instanties van een lidstaat naar aanleiding van de ontbinding van het huwelijk. In de toekomst is het bovendien niet ondenkbaar dat er zich nieuwe ontwikkelingen voordoen die kunnen resulteren in een onmiddellijke tenuitvoerlegging, zonder vormvoorschriften maar met waarborgen, van in een andere lidstaat genomen beslissingen inzake het dragen van de ouderlijke verantwoordelijkheid.

Toch zijn het de nationale bevoegde instanties inzake voogdij- en bezoekrecht die de inhoud van deze rechten bepalen, hetzij op grond van communautaire regels, hetzij op grond van internationale instrumenten, hetzij ook op grond van hun internationaal privaatrecht. Het komt met name aan de lidstaten zelf toe, te beslissen of en onder welke omstandigheden een voogdij- of bezoekrecht wordt toegekend aan een van beide ouders en welke civiele en strafrechtelijke sancties een van beide ouders boven het hoofd hangen als hij of zij deze rechten schendt.