SCHRIFTELIJKE VRAAG E-3300/00

van Eryl McNally (PSE) aan de Commissie

(25 oktober 2000)

Betreft: Soja-producten

Er bestaan uiteenlopende meningen over de voordelen van de consumptie van soja-producten: enerzijds staat de Amerikaanse Food and Drug Administration toe dat soja-producten geëtiketteerd worden als gezondheidsproducten, maar aan de andere kant beweren onafhankelijke wetenschappers dat een hoog gebruik van soja-producten ernstige gezondheidsrisisco's met zich kan meebrengen, bijvoorbeeld defecten of chronische aandoeningen, zoals vaginaal adenocarcinoom of misvormingen aan de penis bij pasgeboren babies.

Doet de Commissie enig onderzoek naar de gevolgen van soja-consumptie voor de menselijke gezondheid?

Antwoord van de heer Busquin namens de Commissie

(14 december 2000)

De Commissie kan het geachte parlementslid melden dat in de nabije toekomst een onderszoeksproject van start gaat inzake de effecten van sojaconsumptie op de gezondheid van de mens. Dit project wordt gefinancierd in het kader van kernactiviteit 1 (voeding, voedingswetenschap en gezondheid) van het specifiek programma Kwaliteit van het bestaan en beheer van de biologische hulpbronnen van het vijfde kaderprogramma voor onderzoek en technologische ontwikkeling(1). Dit project is met gunstig gevolg voorgesteld en zit momenteel in de selectieprocedure van de Commissie. Het heeft als titel The prevention of osteoporosis by nutritional phytoestrogens (Preventie van beenderontkalking door fyto-oestrogenen). De coördinator is Dr. Francesco Branca van het Istituto nazionale di ricerca per gli alimenti e la nutrizione in Italië. In drie lidstaten wordt een grootschalig, over meerdere centra gespreid, gerandomiseerd onderzoek uitgevoerd met speciaal ontworpen voedingsmiddelen die verrijkt zijn met uit soja geïsoleerde isoflavonen. In vijf lidstaten wordt bovendien onderzoek uitgevoerd naar de aanvaardbaarheid van deze voedingsmiddelen bij de doelpopulatie (vrouwen van 45 jaar en ouder) en de verwachtingen die worden gewekt door de gezondheidseigenschappen van deze voedingsmiddelen die de producenten aan hun producten toeschrijven.

In het verleden is een ander project gefinancierd in het kader van het vierde kaderprogramma, binnen het FAIR-programma. Dit project, met als titel Phenolic phytoprotectants (PPP) Role in preventing initiation, promotion and progression of cancer (Fenol-fytobeschermers Rol bij het voorkomen, initiëren, bevorderen en uitbreiden van kanker), werd gecoördineerd door Dr. Herman Adlercreutz van de Universiteit van Helsinki en is afgerond in december 1998. De doelstellingen waren na te gaan welke en hoeveel PPP's in planten en voedingsmiddelen, inclusief sojaproducten, aanwezig zijn, een evaluatie te maken van hun biologische beschikbaarheid en van de rol van de intestinale microflora in hun metabolisme en na te gaan of zij eventueel kankerwerende effecten hebben. In een kortetermijnexperiment had een soja-PPP-bevattend dieet geen anti-carcinogene effecten in een muismodel. Wanneer ratten echter met soja werden gevoed vóór en na transplantatie van een rattenprostaatkanker op de rug van de dieren, werd de kankerontwikkeling aanzienlijk vertraagd.

Voor zover de Commissie bekend is, is er geen wetenschappelijk bewijs voor de stelling dat de consumptie van soja schadelijk is voor de gezondheid. Anomalieën in de voortplantingsorganen komen niet voor in de oosterse landen, waar sojaproducten tot het normale dieet behoren. De vraag is echter gerezen of een zeer hoge consumptie van isoflavonen gedurende een lange periode eventueel schadelijk kan zijn. De Commissie is het er dan ook mee eens dat verder onderzoek vereist is om te verduidelijken of een zeer hoge en langdurige blootstelling aan isoflavonen schadelijke effecten kan hebben. Voorstellen voor onderzoek op dit gebied kunnen worden ingediend in het kader van kernactiviteit 1 (voeding, voedingswetenschap en gezondheid) van het specifiek programma Kwaliteit van het bestaan en beheer van de biologische hulpbronnen van het vijfde kaderprogramma.

(1) PB L 26 van 1.2.1999.