SCHRIFTELIJKE VRAAG E-2815/99

van Jan Wiersma (PSE) aan de Commissie

(18 januari 2000)

Betreft: Problemen Roma

1. De Commisie geeft in het kader van de uitbreiding terecht prioriteit aan een betere behandeling van Roma in een aantal kandidaat-lidstaten. Kan de Commisie preciseren welke problemenprecies aangepakt moeten worden?

2. Heeft zij een overzicht van maatregelen die in deze landen zijn genomen om de positie van deze minderheid te verbeteren? Op welke manier is de EU daarbij betrokken?

3. In relatie tot de vraag hierboven bedoel ik niet alleen verbeterde wetgeving op dit gebied maat ook maatregelen voor een geïntegreerde aanpak; onderwijs, informatie en bewustzijnstrainingen etc. Heeft de Commissie inzicht in maatregelen hieromtrent?

4. Is er sprake van uitwisseling tussen de betrokken landen? Zijn er samenwerkingsprojecten tussen deze landen? Wordt daarbij gebruik gemaakt van expertise uit EU-lidstaten op dit terrein?

5. Is er een overzicht van de problemen rond Roma die in de huidige EU-lidstaten verblijven?

6. Heeft de Commisie exacte doelstellingen geformuleerd die door de kandidaat-lidstaten gehaald moeten worden?

7. Is zij bereid ook zelf te investeren in projecten ter verbetering van de situatie van de Roma?

8. Werk zij samen met de Raad van Europa?

9. Spelen de Roma een rol in de betrekkingen met de Oekraïne en Moldavië?

Antwoord van de heer Verheugen namens de Commissie

(7 februari 2000)

1. Van de kandidaat-lidstaten die momenteel toetredingsonderhandelingen voeren met de Gemeenschap, hebben de volgende een Roma-minderheid binnen hun grenzen: Tsjechië, Bulgarije, Hongarije, Polen, Roemenië, Slovakije en Slovenië. De belangrijkste problemen waarmee de Roma te kampen hebben zijn discriminatie, slechte huisvesting en gezondheidsnormen, hoge werkloosheid, laag onderwijsniveau en segregatie van Roma- kinderen in het onderwijssysteem.

2. en 3. In haar document van oktober 1999(1), waarin verslag wordt uitgebracht over de door elk van de kandidaat-lidstaten op de weg naar toetreding geboekte vooruitgang, verklaart de Commissie dat terwijl er zich in enkele van de kandidaat-lidstaten met de goedkeuring van specifieke programma's ter verbetering van de situatie van de Roma bemoedigende ontwikkelingen hebben voorgedaan, er nog gecoördineerde inspanningen nodig zijn om er voor te zorgen dat deze programma's ook werkelijk worden uitgevoerd. De Commissie volgt van nabij de initiatieven van de kandidaat-lidstaten gericht op de verbetering van de situatie van de Roma en onderzoekt in haar periodieke verslagen de concrete vooruitgang die door elk van de kandidaat-lidstaten is gemaakt.

4. De kandidaat-lidstaten evenals de lidstaten zelf nemen deel aan en wisselen ervaring uit in de groep van deskundigen voor Roma- aangelegenheden van de Raad van Europa en in andere internationale fora die zich bezighouden met de kwestie van de Roma. De Commissie is niet op de hoogte van lopende samenwerkingsprojecten inzake Roma-aangelegenheden tussen de kandidaat-lidstaten.

5. De situatie van de Roma-minderheden in de lidstaten wordt door de Raad van Europa gevolgd.

6. In de criteria van Kopenhagen wordt gesteld dat Het lidmaatschap vereist dat het kandidaatland is gekomen tot stabiele instellingen die [inter alia] de mensenrechten en het respect voor en de bescherming van minderheden garanderen [...]. Bijgevolg wordt bij de beoordeling van de kandidaatlidstaten om tot de Unie toe te treden rekening gehouden met de situatie van de Roma. De door de Raad in december 1999(2) goedgekeurde partnerschappen voor toetreding met Bulgarije, de Tsjechische Republiek, Hongarije, Roemenië en Slovakije stellen als één van de prioriteiten voor de korte termijn concrete maatregelen vast ten behoeve van de verdere integratie van de Roma.

7. Het Phare-programma is het belangrijkste instrument voor het kanaliseren van de steun van de Gemeenschap aan de Roma- bevolking in de kandidaat-lidstaten. In 1998 zijn in het kader van Phare voor ongeveer 3 M aan betalingsverplichtingen aangegaan voor projecten ter ondersteuning van de Roma in de vijf landen van Midden- en Oost-Europa die hier het nauwst zijn bij betrokken. Dit bedrag is in 1999 opgelopen tot 10 M. Daarnaast wordt in het kader van het Europees initiatief voor democratie en de mensenrechten, dat ook door de Commissie wordt beheerd, steun verleent aan de Roma in de kandidaat-lidstaten, met name via door niet-gouvernementele organisaties ingediende projecten.

Projecten ten behoeve van de Roma worden ook gesteund in het kader van de programma's Socrates en Jeugd voor Europa. De brochure Steun van de EU voor de Roma-gemeenschappen in Midden- en Oost-Europa wordt rechtstreeks aan de geachte Afgevaardigde en het Secretariaat-Generaal van het Parlement toegezonden. Verdere details zijn beschikbaar op de website: http://europa.eu.int/comm/dgs/enlargement/index.htm.

8. De Commissie neemt deel aan de groep van deskundigen voor Roma-aangelegenheden van de Raad van Europa, die tweemaal per jaar vergadert. In 1999 is een overeenkomst ondertekend met de Raad van Europa om tot nauwe samenwerking te komen tussen het Europees waarnemingscentrum voor racisme en vreemdelingenhaat en de Commissie tegen racisme en onverdraagzaamheid (ECRI) van de Raad van Europa. In dit verband zijn gemeenschappelijke programma's voorgesteld inzake de situatie van de Roma in Europa.

9. Met de toestand van de Roma-minderheid wordt rekening gehouden in de betrekkingen met Oekraïne en Moldavië en de Commissie heeft steun verleend voor programma's ter verbetering van de situatie van de Roma-bevolking in die landen.

(1) COM(1999) 500 def.

(2) COM(1999) 531 def, COM(1999) 530 def, COM(1999) 525 def, COM(1999) 521 def.