NL Publicatieblad van de Europese Unie CE 84/713

(2004/C 84 E/0801)

SCHRIFTELIJKE VRAAG E-0182/03

van Miet Smet (PPE-DE) aan de Commissie

(30 januari 2003)

Betreft: De vrouwenrechten in Iran

Ondanks de grove schendingen van de vrouwenrechten — discriminatie, steniging, marteling,... — startte de Europese Unie op 12 december 2002 onderhandelingen met Iran over de sluiting van een handels — en samenwerkingsakkoord. Aangezien de bevordering en de bescherming van de mensenrechten en de fundamentele vrijheden belangrijk is voor Europa, wil de EU in dit handels- en samenwerkingsakkoord een clausule met betrekking tot de mensenrechten.

Een Europese troïka bracht op 16 en 17 december 2002 een bezoek aan Iran naar aanleiding van de op gang gebrachte mensenrechtendialoog tussen de EU en Iran. Volgens een communiqué van het Deens voorzitterschap verliep de dialoog in een open en constructieve sfeer. Is er een verband tussen het bezoek van de troïka en de beslissing van de Iraanse regering om een speciale VN-rapporteur over geweld tegen vrouwen uit te nodigen?

Het Europees Parlement heeft altijd gevraagd om bij het sluiten van akkoorden tussen de EU en derde landen druk uit te oefenen opdat de rechten van de vrouw in die landen gerespecteerd zouden worden. In het akkoord met Iran zou er een clausule met betrekking tot de mensenrechten worden opgenomen. In hoever zal deze clausule ook strikte voorwaarden opleggen inzake vrouwenrechten? Hoe zal de EU de naleving van deze clausule kunnen controleren en afdwingen? Wordt er ook in de mogelijkheid voorzien om het akkoord te schorsen indien Iran de vrouwenrechten, en meer in het algemeen de mensenrechten, niet respecteert?

Antwoord van de heer Patten namens de Commissie

(10 maart 2003)

De onderhandelingen met Iran over een handels- en samenwerkingsovereenkomst zijn gekoppeld aan onderhandelingen over politieke dialoog en terrorismebestrijding. Dit is in overeenstemming met het politieke pakket dat de Raad Algemene zaken en buitenlandse betrekkingen in juni heeft vastgesteld en dat op 12 juli 2002 formeel is goedgekeurd. Overeenkomstig de praktijk met betrekking tot communautaire overeenkomsten heeft de Raad besloten dat deze handels- en samenwerkingsovereenkomst een standaardclausule in verband met de mensenrechten moet bevatten die in geval van ernstige schending aanleiding zal geven tot passende maatregelen.

Zoals het geachte parlementslid stelt, is op 16 en 17 december 2002 in Teheran een specifieke mensenrechtendialoog tussen de EU en Iran van start gegaan, gebaseerd op de conclusies van de Raad van 21 oktober 2002. Deze dialoog heeft de vorm van een besloten zitting op regeringsniveau, die wat de Unie betreft door de Trojka wordt geleid, waarop alle mensenrechtenproblemen worden behandeld. De dialoog wordt gecompleteerd met een rondetafelconferentie waaraan wordt deelgenomen door vertegenwoordigers van de civiele samenleving van de Unie en Iran. Op de rondetafelconferentie van 2002 zijn twee belangrijke thema's besproken: discriminatie (waaronder discriminatie van vrouwen) en voorkoming van foltering. Wat de discriminatie van vrouwen betreft, heeft de Unie duidelijk gesteld dat zij de toetreding van Iran tot het desbetreffende internationale verdrag (CEDAW), toetreding die door Iran op dit ogenblik wordt onderzocht, als een zeer belangrijke stap beschouwt. Dezelfde aanpak werd gevolgd voor de uitnodigingen door Iran van thematische rapporteurs van de Verenigde Naties, waaronder een voor geweld tegen vrouwen, die Iran in 2003 zouden moeten bezoeken.

De dialoog is zonder voorafgaande voorwaarden van start gegaan doch moet regelmatig worden geëvalueerd aan de hand van benchmarks. De dialoog past ook in het kader van de halfjaarlijkse EU-Iran Comprehensive Dialogue meetings (bijeenkomsten voor uitgebreide dialoog) die sinds 1998 plaatsvinden.

De Commissie is er naar aanleiding van de mensenrechtendialoog in december 2002 en ook tijdens het bezoek van het voor buitenlandse betrekkingen verantwoordelijke lid van de Commissie aan Iran van 3 tot 5 februari 2003 van in kennis gesteld dat sinds eind 2002 een moratorium op steniging van kracht is.