SCHRIFTELIJKE VRAAG E-2088/02

van Bob van den Bos (ELDR) aan de Commissie

(12 juli 2002)

Betreft: Slavernij

Eind mei heeft een door President Bush ingestelde Amerikaans-Europese onderzoekscommissie van eminente personen een onthullend rapport uitgebracht over de situatie in Soedan. De commissie beschuldigt de regering in Khartoum ervan de slavenpraktijken te bevorderen. Het verschijnsel van slavenhandel doet zich voor in veel Afrikaanse landen, maar ook bijvoorbeeld de islamitische Golfstaten, de Kaukasus-regio en Zuidoost-Azië maken zich er schuldig aan.

1. Is de Commissie op de hoogte van het bestaan van dit rapport? Welke politieke conclusies trekt de Commissie daaruit?

2. Is de Commissie geïnformeerd over verschijnselen van slavernij in ACS-landen? Zo ja, welk beleid volgt de Commissie om aan dit verschijnsel in deze landen een einde te maken?

3. Welke sanctiemaatregelen houdt de Commissie achter de hand bij het uitblijven van resultaten bij de ACS-landen waar slavernij is geconstateerd?

Antwoord van de heer Nielson namens de Commissie

(24 september 2002)

Het is de Commissie bekend dat een internationale groep van eminente personen (IEPG) is verzocht een onderzoek in te stellen naar de situatie inzake slavernij, ontvoering en gedwongen arbeid in Soedan; dit gebeurde in het kader van een missie van de speciale afgezant van de president van de Verenigde Staten voor vrede in Soedan, senator J. Danforth. De Commissie is ervan op de hoogte dat de IEPG een rapport heeft opgesteld dat ter inzage is voorgelegd aan senator Danforth en de regering van de Verenigde Staten, met het oog op een mogelijk vervolg. Hoewel de Commissie niet betrokken is geweest bij de opstelling ervan en ook niet bij de eventuele implementatie, ziet zij het rapport als een zeer nuttig hulpmiddel voor een beter inzicht in deze gevoelige vraagstukken. Verder zijn, en hierop is ook door de IEPG gewezen, grondiger onderzoek en analyses nodig, ook in het geval van een vredesregeling. De Unie heeft consequent gewezen op haar afkeer van slavernij in onze tijd, onder andere tijdens de 58e zitting van de mensenrechtencommissie van de Verenigde Naties. De Unie heeft tevens haar bezorgdheid geuit over het voorkomen van dwangarbeid in de resolutie die zij heeft ingediend over Soedan tijdens de laatste zitting van de mensenrechtencommissie.

In het jaarverslag van de Unie over de mensenrechten in 2001 wordt het thema slavernij behandeld in het gedeelte dat betrekking heeft op de mensenhandel, en daarin wordt gewezen op diverse initiatieven van de Unie ter bestrijding van dergelijke praktijken. Voorts omvat artikel 5 van het Handvest van grondrechten van de Europese Unie, door de Unie in december 2000 geproclameerd in Nice, een verbod op slavernij en dwangarbeid.

De Commissie weet dat slavernij voorkomt in de landen van Afrika, het Caribisch gebied en de Stille Oceaan (ACS-staten). Voor zover mogelijk stelt zij dit thema aan de orde tijdens besprekingen met de autoriteiten. De Unie treedt echter ook op door steun te verlenen aan niet-gouvernementele organisaties (NGO's) en de civiele samenleving. De Overeenkomst van Cotonou biedt een nieuwe grondslag voor besprekingen over dit soort thema's (artikel 8), waarop in de toekomst een beroep zou moeten worden gedaan. Verder biedt de Overeenkomst van Cotonou instrumenten voor de gevallen waarin de mensenrechten of de rechtsstaat in een land niet worden geëerbiedigd.

In het kader van het Europees initiatief voor de democratie en de mensenrechten (hoofdstuk B7-7 van de communautaire begroting) zijn middelen toegewezen voor projecten op het gebied van de bestrijding van mensenhandel, kinderarbeid en slavernij. In het kader van de begroting voor 2001 werd bijvoorbeeld een bedrag van 1 252 375 EUR toegewezen aan Alizei (Associazione per la Cooperazione Internazionale e l'Aiuto Umanitario); dit bedrag was bestemd voor de bevordering van de rechten van kinderen en de bestrijding van kinderhandel, moderne vormen van slavernij en de exploitatie van minderjarigen in Gabon, Benin, Togo en Nigeria. Dergelijke steun vormt een aanvulling op bijstand die wordt verleend via de op specifieke landen gerichte programma's.

Wat de samenwerking met West-Afrika betreft, is in het kader van de lopende programmering van het 9e Europees Ontwikkelingsfonds (EOF) inderdaad aandacht besteed aan de vraagstukken conflictpreventie en mensenhandel. Overwogen wordt steun te verlenen aan Ecowas via specifieke acties op de genoemde gebieden.

In de mensenrechtenclausule, die in alle samenwerkingsovereenkomsten van de Gemeenschap met derde landen wordt opgenomen, wordt de eerbiediging van de mensenrechten een essentieel onderdeel van die overeenkomsten genoemd. Fundamentele arbeidsnormen, als genoemd in de acht kernverdragen van de Internationale Arbeidsorganisatie (IAO) (waaronder die betreffende gedwongen arbeid en kinderarbeid), vallen onder deze clausule, die een grondslag vormt voor de bespreking van deze vraagstukken met derde landen en voor procedures waaronder schorsing van de samenwerkingsovereenkomst wanneer de mensenrechtenschendingen aanhouden.