SCHRIFTELIJKE VRAAG P-1993/03

van Benedetto Della Vedova (NI) aan de Commissie

(10 juni 2003)

Betreft: Misbruik van dominante positie bij de distributie van dag- en weekbladen

De Italiaanse uitgever Ilisso heeft een paar weken geleden aangekondigd met een initiatief te zullen komen om boeken (klassieken uit de Sardische literatuur) van Ilisso te gaan verkopen op verkooppunten van dag- en weekbladen. Bij aanschaf van deze boeken krijgt men een kortingsbon van 0,90 EUR voor de aanschaf van een willekeurige krant (Italiaans of buitenlands).

De FIEG (Italiaanse Federatie van dagbladuitgevers) heeft tegen dit initiatief geprotesteerd en een boze brief gestuurd aan de uitgever en de distributeurs, waarin staat dat a) de koppeling boek/krant een productvervalsing betekent (in dit geval van de krant) en dat de dagbladuitgever niet gediend is van vrije verkoop van het dagblad; dit initiatief zou een overtreding zijn van decreet nr. 170 van 24 april 2001, waarin wordt vastgesteld dat de verkoopprijs van de dagbladpers door de producent wordt vastgesteld en niet gewijzigd mag worden; b) dit initiatief zou in strijd zijn met de nationale afspraken tussen uitgevers en distributeurs van dag- en weekbladen.

Naar aanleiding van de boze brief van de FIEG hebben de distributeurs besloten het initiatief van Ilisso te blokkeren.

Aangezien de beschuldiging van productvervalsing niet hard kan worden gemaakt (er is geen verband tussen het boek en een specifiek dagblad), er niet getornd wordt aan de dagbladpers en de blokkering van het initiatief door de FIEG en de distributeurs het Ilisso onmogelijk maakt om niet alleen Italiaanse dagbladen, maar ook Europese te promoten, luidt de vraag of de Commissie niet van mening is dat deze blokkering gelijkstaat aan misbruik van een dominante positie en daarmee in strijd is met artikel 82 van het EG-Verdrag?

Antwoord van de heer Monti namens de Commissie

(3 juli 2003)

Het geachte parlementslid wenst te vernemen, of de door de Italiaanse federatie van krantenuitgevers (FIEG) en de Italiaanse nieuwsagentschappen getroffen maatregelen om te voorkomen dat de Italiaanse uitgever van boeken Ilisso de boekenverkoop combineert met de verkoop van nationale en buitenlandse kranten tegen verminderde prijzen, verenigbaar zijn met artikel 82 van het EG-Verdrag. De prijsvermindering is een vast onderdeel van de promotiestrategie van Ilisso en vormt volgens de FIEG onder meer een schending van de toepasselijke nationale wetgeving betreffende de handhaving van de doorverkoopprijs voor de distributie van drukpersartikelen.

De Commissie was nog niet op de hoogte van het bestaan van dergelijke praktijken op de relevante Italiaanse markten.

De Commissie wil er bovendien aan herinneren dat concurrentieverstoringen die rechtstreeks uit de nationale wetgeving voortvloeien, onder meer inzake vaste prijzen voor de drukpers, in beginsel niet onder artikel 82 van het EG-Verdrag vallen, maar veeleer onder de bepalingen van het EG-Verdrag inzake het vrije verkeer van goederen en de vrijheid van dienstverlening. Het feit dat de FIEG en/of de Italiaanse nieuwsagentschappen zich op de toepasselijke nationale voorschriften betreffende de verplichting tot het naleven van onder meer vaste prijzen voor de drukpers beroepen, vormt op zich geen schending van artikel 82 van het EG-Verdrag. Zelfs indien op zich staande schendingen kunnen worden vastgesteld quod non dient in acht te worden genomen dat artikel 82, in tegenstelling tot artikel 81 van het EG-Verdrag, geen betrekking heeft op handelingen van verenigingen van ondernemingen zoals de FIEG, die de enige is die zich ter zake aan een mogelijke schending schuldig kan hebben gemaakt. Bovendien zijn verenigingen van uitgevers normaal niet bedrijfsmatig actief op de relevante markten voor het uitgeven en de distributie van boeken en kranten, maar vertegenwoordigen zij slechts de collectieve belangen van hun leden. Bijgevolg kunnen zij per definitie onmogelijk een machtspositie innemen op de relevante markten en misbruik maken van marktmacht in de zin van artikel 82 van het EG-Verdrag.

Met betrekking tot de bepalingen van het EG-Verdrag inzake het vrije verkeer van goederen en de vrijheid van dienstverlening lijkt de actie van de FIEG in casu gegrond te zijn op de interpretatie door de FIEG van het Italiaanse recht waartegen mogelijk beroep kan worden ingesteld voor de Italiaanse rechter. Het geachte parlementslid zal begrijpen dat het om die redenen ongepast zou zijn indien de Commissie in de huidige fase een standpunt zou innemen over de vraag of de toepassing van de Italiaanse voorschriften een belemmering voor de interne markt vormen en een vroegtijdig onderzoek zou instellen in verband met de verenigbaarheid van een beweerde belemmering met de in het EG-Verdrag vastgelegde bepalingen inzake de vrijheid van verkeer.