SCHRIFTELIJKE VRAAG E-0203/03

van Maurizio Turco (NI) aan de Commissie

(3 februari 2003)

Betreft: Verschillen in toegang tot het beroep van advocaat als gevolg van Richtlijn 98/5/EG

In Richtlijn 98/5/EG(1) wordt bepaald dat het beroep van advocaat onder bepaalde voorwaarden in alle lidstaten kan worden uitgeoefend.

Toch zijn de voorwaarden voor toegang tot het beroep van advocaat na het behalen van een universitair diploma rechten niet in alle lidstaten dezelfde: in sommige is de toegang automatisch, in andere wordt een examen ingelast.

Het komt al maar vaker voor dat houders van een rechtendiploma het beroep van advocaat eerst uitoefenen in een lidstaat waar het slagen voor een toegangsexamen wettelijk niet vereist is en later een situatie waarin wordt voorzien door Richtlijn 98/5/EG hun beroep gaan uitoefenen in een andere lidstaat waar wel als voorwaarde geldt dat de betrokkene slaagt voor een examen.

Is de Europese Commissie op de hoogte van deze verschillende behandeling op het vlak van de toegang tot het beroep?

Is de Commissie van plan maatregelen te nemen of heeft zij er al genomen om de toegang tot het beroep van advocaat te harmoniseren? Zo ja, welke en wanneer?

Welke lidstaten hebben Richtlijn 98/5/EG nog niet omgezet? Tegen welke van die lidstaten heeft de Commissie de inbreukprocedure overeenkomstig artikel 226 van het Verdrag op gang gebracht en in welke fase bevindt de procedure zich voor elk van deze landen?

(1) PB L 77 van 14.3.1998, blz. 36.

Antwoord van de heer Bolkestein namens de Commissie

(25 februari 2003)

Het is de Commissie bekend dat sommige lidstaten, in tegenstelling tot andere, een examen opleggen voor de toegang van hun burgers tot het beroep van advocaat. Een persoon in het bezit van een universitair diploma rechten in een lidstaat die bovendien een examen oplegt voor de toegang tot het beroep van advocaat, kan evenwel de beroepstitel van advocaat in een andere lidstaat niet verkrijgen zonder te slagen voor het examen van advocaat in zijn lidstaat van oorsprong, op basis van de richtlijn betreffende een algemeen stelsel van erkenning van hoger-onderwijsdiploma's(1). Op deze richtlijn kan namelijk slechts een beroep worden gedaan door volledig gekwalificeerde beroepsbeoefenaren; derhalve kan iemand met een diploma rechten zich slechts als advocaat op basis van Richtlijn 98/5/EG(2) in zijn lidstaat van oorsprong vestigen, onder de beroepstitel van de lidstaat van ontvangst, wanneer deze de academische erkenning van zijn diploma heeft verkregen, dat wil zeggen gewoonlijk door een groot deel, zo niet de gehele opleiding, aldaar te herhalen. Een dergelijke eis lijkt afschrikkend, maar de Commissie is bereid de door het geachte parlementslid terzake aangehaalde feiten te bestuderen.

De Commissie is niet voornemens de harmonisatie van de toegang tot het beroep va advocaat voor te stellen, omdat deze niet noodzakelijk is met het oog op het vrije verkeer van advocaten. Een dergelijke harmonisatie zou bovendien een inbreuk kunnen zijn op het subsidiariteitsbeginsel zoals wordt uiteengezet in considerans 7 van Richtlijn 98/5.

Frankrijk en Ierland hebben Richtlijn 98/5 nog niet in nationaal recht omgezet. Deze inbreuken zijn door het Hof van Justitie geconstateerd in respectievelijk zijn arresten van 26 september 2002 in zaak 351/01 en van 10 december 2002 in zaak C-362/01. Zolang een dergelijke omzetting bij de Commissie niet wordt aangemeld, zal deze de inbreukprocedure uit hoofde van artikel 228 van het EG-Verdrag voortzetten.

(1) Richtlijn 89/48/EEG van de Raad van 21 december 1988 betreffende een algemeen stelsel van erkenning van hoger-onderwijsdiploma's waarmee beroepsopleidingen van ten minste drie jaar worden afgesloten, PB L 19 van 24.1.1989.

(2) Richtlijn 98/5/EG van het Europees Parlement en de Raad van 16 februari 1998 ter vergemakkelijking van de permanente uitoefening van het beroep van advocaat in een andere lidstaat dan die waar de beroepskwalificatie is verworven, PB L 77 van 14.3.1998.