SCHRIFTELIJKE VRAAG P-1231/96 van Miguel Arias Cañete (PPE) aan de Commissie (15 mei 1996)

Betreft: Gemeenschappelijk plan EU-Canada

Het Italiaanse voorzitterschap en de Commissie onderhandelen momenteel met Canada over een gemeenschappelijk plan en een politieke verklaring naar het voorbeeld van de verklaring die gedurende het Spaanse voorzitterschap met de VS werd aangenomen.

Er is sprake van een aantal handelsconflicten met Canada. Onlangs hebben zich door toedoen van dit land ernstige visserijconflicten voorgedaan die ertoe hebben geleid dat een lid-staat Canada voor het Internationale Gerechtshof heeft gedaagd. Verder heeft Canada de in 1992 met de Gemeenschap gesloten visserijovereenkomst nog steeds niet geratificeerd. Canada houdt vast aan eenzijdige wetgeving op grond waarvan het zichzelf het recht toekent om buiten de 200-mijlszone op te treden, hetgeen duidelijk in strijd is met het internationale recht.

Is de Commissie gezien het bovenstaande van mening dat de voorwaarden aanwezig zijn om met Canada een overeenkomst met een belangrijke politieke lading te sluiten? Is de Commissie ook niet van mening dat commissaris Brittan met zijn verklaringen tijdens zijn laatste bezoek aan Ottawa op 17 maart 1996 om de visserijconflicten als beëindigd te beschouwen, vooruitloopt op het door de EU bij de onderhandelingen in te nemen standpunt? Kan de heer Brittan uitleggen waarom de Commissie een standpunt inneemt dat dicht lijkt te liggen bij dat van Canada en dat nadelig kan zijn voor de positie van een lid-staat in de zaak die momenteel aanhangig is bij het Internationale Gerechtshof in Den Haag over een kwestie die niet onder de bevoegdheid van de Gemeenschap valt (schending van het zeerecht door Canada)?

Welke maatregelen denkt de Commissie te nemen, opdat de op 17 december 1992 ondertekende overeenkomst inzake de visserijbetrekkingen met Canada in werking kan treden?

Antwoord van Sir Leon Brittan namens de Commissie (10 juni 1996)

Visserij-aangelegenheden vormen reeds geruime tijd een belangrijk aspect van de betrekkingen tussen de Gemeenschap en Canada, en worden beschouwd als bepalend voor de sfeer waarin die betrekkingen zich verder zullen ontwikkelen.

De visserijovereenkomst van 1992 is tot dusver door Canada niet geratificeerd. De Gemeenschap is alle verplichtingen in het kader van de overeenkomst nagekomen, terwijl Canada aan zijn verbintenissen nog niet heeft voldaan. Met het oog op het passend evenwicht in de relatie dient Canada uitvoering te geven aan de nog niet nagekomen bepalingen, vooral die betreffende het verlenen van vrije toegang tot zijn havens aan communautaire vissersvaartuigen en van toegang tot overschotbestanden in de Canadese wateren.

Aan het visserijconflict van 1995 kwam officieel een einde door de bilateraal goedgekeurde notulen welke namens de Gemeenschap en Canada op 20 april 1995 werden ondertekend. De bepalingen van de goedgekeurde notulen werden daarna goedgekeurd op de vergadering in september van de Visserijorganisatie voor het noordwestelijk deel van de Atlantische Oceaan (NAFO). Als slotfase in het geschil was er de vaststelling door de Raad van een besluit betreffende de sluiting van de goedgekeurde notulen en van verordeningen ter uitvoering van de NAFO-overeenkomst in december 1995. De Commissie is niet betrokken bij de zaak welke door Spanje bij het Internationaal Gerechtshof aanhangig werd gemaakt. In de goedgekeurde notulen werd de bepaling opgenomen dat in geen enkel opzicht afbreuk kon worden gedaan aan de mogelijkheid van de Lid-Staten om hun rechten in het kader van bestaande internationale regelingen te vrijwaren en te verdedigen.

De transatlantische betrekkingen hebben zich ten tijde van het visserijgeschil ontwikkeld in het kader van de gesprekken over het gezamenlijk actieplan van de Gemeenschap en de Verenigde Staten en hebben geleid tot de overeenkomst over een gezamenlijke agenda waarvan de totstandkoming op de top van Madrid in november 1995 werd medegedeeld. Het voorzitterschap van de Raad heeft bij die gelegenheid de hoop uitgesproken dat andere atlantische democratieën zich bij de doelstellingen van de gezamenlijke agenda zullen aansluiten. Rond dezelfde tijd werd vooruitgang geboekt met betrekking tot het wegwerken van een aantal reeds lang bestaande grieven op handelsgebied welke de bilaterale betrekkingen met Canada de laatste jaren vertroebelen.

Naar aanleiding van deze ontwikkelingen in december 1995 waren de betrekkingen tussen de Gemeenschap en Canada aanzienlijk beter dan zij geruime tijd waren geweest. Ofschoon een aantal problemen waren blijven bestaan, leek het ogenblik geschikt om de wat voordien vrij goede betrekkingen waren geweest, te herstellen. Canada had zich bereid getoond positief te reageren op de door de ontwikkelingen tussen de Gemeenschap en de Verenigde Staten ontstane mogelijkheden. De Commissie heeft daarom de relatie met dat land opnieuw bekeken om na te gaan welke verdere stappen konden worden ondernomen om de banden aan te halen en, tegelijkertijd, ervoor te zorgen dat onverminderd verder wordt gewerkt aan de oplossingen voor de problemen die in de tweede helft van 1995 zijn ontstaan. Na overleg met de Raad is de huidige gespreksronde over de uitwerking van een actieplan op gang gekomen.

De visserij is tot dusver het centrale onderwerp van die gesprekken geweest. Een duidelijk akkoord over de toegang tot de havens en overschotbestanden wordt beschouwd als een belangrijk uitgangspunt voor een versterkte algemene relatie, terwijl wordt aangenomen dat de gesprekken over een actieplan voorzien in belangrijke nieuwe mogelijkheden om de Canadezen te overtuigen van de noodzaak van het verlenen van toegang tot de havens en overschotbestanden. Tegelijkertijd werden specifieke problemen in verband met de overeenkomst van 1992 behandeld. Canada heeft zich bereid verklaard de nog niet nagekomen bepalingen van de overeenkomst ten uitvoer te leggen maar wenst de implementatievoorwaarden nog nader te bespreken. De besprekingen voor de verdere behandeling van deze aangelegenheden worden binnenkort voortgezet.