NL Publicatieblad van de Europese Unie CE 88/404

(2004/C 88 E/0410)

SCHRIFTELIJKE VRAAG E-2360/03

van Maurizio Turco (NI) aan de Commissie

(17 juli 2003)

Betreft: Schending van de godsdienstvrijheid en wettelijke beperkingen voor het uitoefenen van godsdienstige activiteiten in Slowakije

Gezien de volgende feiten:

— De leiders van kleine protestante kerkgenootschappen, moslims en aanhangers van Hare Krishna klagen over de godsdienstwet uit 1991 die het voor godsdienstige gemeenschappen met minder dan 20 000 leden onmogelijk maakt een wettelijke status te verkrijgen.

— Dominee Ivan Zustiak, de leider van de protestante kerk Brethren, heeft gevraagd om registratie van zijn kerkgenootschap, maar dit is hem geweigerd door het Bureau voor godsdienstzaken.

— Mohamad Safwan Hasna, de Syrische imam met de Slowaakse nationaliteit, stelt dat de weigering van registratie en het verbod om een moskee te bouwen uitermate vernederend is. Zij beschikken niet over een vaste en geschikte ruimte waar zij kunnen bidden, bijeenkomen en de islamitische cultuur uitdragen. Hasna heeft drie jaar geleden een stuk grond gekocht in de oude binnenstad, maar de burgemeester heeft hem geen bouwvergunning verstrekt. Er zijn in Slowakije ongeveer 5 000 islamieten, voor het merendeel in Bratislava. De gemeenschap in Bratislava die zich heeft moeten inschrijven als liefdadigheidsorganisatie, is al jaren op zoek naar een plek om als islamitisch centrum in te richten.

— Martin Huncar, pastoraal medewerker van de protestante kerk World of Life in Bratislava, beweert dat zijn kerk niet eens heeft geprobeerd zich te laten te registreren, want hij wist dat dit geen zin zou hebben. De kerk heeft zich bij het Ministerie van Binnenlandse Zaken moeten inschrijven als organisatie die met jongeren sociale en christelijke activiteiten ontplooit. In hun officiële documenten mogen zij het woord „kerk” niet gebruiken. Huncar wijst erop dat de kerk, zolang zij niet ingeschreven is, geen rechtsgeldige huwelijken mag sluiten of begrafenissen mag verrichten en dat zij niet actief mag zijn op scholen en in gevangenissen.

— Ragimatha Priya, de leider van de Hare Krishna-gemeenschap in Abranovce, in de buurt van Prsov, heeft verklaard dat zij gedwongen waren zich in te schrijven als burgerlijke organisatie.

— Jan Juran, de directeur van het Bureau voor godsdienstige zaken van het Ministerie van Cultuur, heeft toen hem gevraagd werd of het geen discriminatie was dat nieuwe godsdienstige groepen zich niet mochten inschrijven, geantwoord dat dit waarschijnlijk zo is, maar dat de zaken nu eenmaal zo zijn. Tot dusver is er geen kritiek gekomen van de kant van het Slowaakse parlement of van het Comité van Helsinki. Juran wilde niet zeggen of de dominerende rooms-katholieke kerk druk uitoefent om godsdienstige groepen geen toestemming te verlenen zich in te schrijven.

Kan de Commissie meedelen of de bovengeschetste feiten haar bekend zijn?

Vindt zij de wet van 1991 verenigbaar met de Europese Verdragen en de internationaal erkende conventies en definities van godsdienstvrijheid?

Antwoord van de heer Verheugen namens de Commissie

(12 augustus 2003)

Vrijheid van religie is een universeel en fundamenteel recht van het individu, dat als zodanig het nationale recht overstijgt.

De Commissie volgt op regelmatige basis de situatie in verband met vrijheid van religie in Slowakije, aangezien vrijheid van religie een belangrijk onderdeel is van de politieke criteria voor toetreding van Kopenhagen. Het recht vrijelijk zijn of haar religie of geloof te belijden is in Slowakije gewaarborgd door artikel 24 van de Slowaakse grondwet. Deze waarborgen zijn op meer gedetailleerd wijze geregeld in het gewijzigde besluit nr. 308/1991 Coll. inzake de vrijheid van religie en geloof en het statuut van kerken en religieuze verenigingen. Samen met besluit nr. 192/1992 Coll. inzake de registratie van kerken en religieuze verenigingen legt dit besluit eveneens bepaalde voorwaarden vast voor de registratie van kerken. Registratie is de voorwaarde voor erkenning van een kerk of religieuze vereniging. Uit hoofde van dit besluit is de erkenning als kerk of religieuze vereniging geweigerd van de verenigingen waarvan het geachte parlementslid spreekt. De vereiste van registratie vormt evenwel geen beperking van de rechten en vrijheden die door artikel 24 van de Slowaakse grondwet zijn gewaarborgd. Het recht van het individu om vrijelijk zijn of haar religie of geloof te belijden, blijft onaangetast. De geloofsneutraliteit van de staat (eveneens gewaarborgd door de Slowaakse grondwet) wordt evenmin aangetast door de invoering van de categorie „erkende kerk”.

Dit wordt tevens bevestigd in een recent verslag over Slowakije van de Raad van Europa, dat op 3 juli 2003 is goedgekeurd door het Comité van Ministers (CM/Monitor(2003)9). Dit verslag benadrukt dat vrijheid van religie niet mag worden gelijkgeschakeld met „gelijkheid van aanspraken”. Kerken verkrijgen aanspraken als gevolg van de erkenning van hun maatschappelijke nut door de Staat. Het verslag concludeert dat „kerken en religieuze verenigingen de jure en de facto vrijelijk kunnen handelen, ongeacht of zij al dan niet zijn erkend”.