NL Publicatieblad van de Europese Unie CE 84/567

(2004/C 84 E/0645)

SCHRIFTELIJKE VRAAG E-0296/04

van Theresa Villiers (PPE-DE) aan de Commissie

(6 februari 2004)

Betreft: Voorlopige procedure voor staatssteun in de toetredende landen

In het mededingingshoofdstuk van het Toetredingsverdrag wordt bepaald dat er een overgangsperiode kan worden toegepast voor staatssubsidies die in deze landen voor hun toetreding werden betaald, waarbij er met name op wordt gekeken of deze steun ook „na de toetreding van toepassing zal zijn”.

Gezien het aantal van deze gevallen van staatssubsidies, en de complexiteit ervan, zou ik de Commissie willen vragen om duidelijk te maken:

1. Hoe zal zij de criteria van toepasselijkheid beoordelen en, bij afwezigheid van enige definitie, kan de Commissie het ermee eens zijn dat zij zich heeft te houden aan de gewone betekenis van de term? Kan de Commissie in dit verband bijvoorbeeld bevestigen dat een garantie die van toepassing op het moment van de toetreding, van toepassing is, en dat het ook het geval is voor na de toetreding betaalde termijnen van een operationele subsidies die voor de toetreding is beloofd?

2. Hoe kan de Commissie garanderen dat haar interpretatie van „van toepassing na de toetreding” niet te ruim zal zijn en ook weer niet te krap, aangezien dit van grote invloed zal zijn op het aantal concurrentieverstorende staatssubsidiemaatregelen waarop de Commissie toezicht moet houden uit hoofde van de overgangsprocedure?

3. Welke criteria en voorwaarden zal de Commissie hanteren om te besluiten of een staatssubsidie na de toetreding nog steeds van toepassing is? Kan de Commissie, met name, mededelen onder welke omstandigheden zij van oordeel is dat een subsidie die aan individuele ondernemingen verleend is „na de toetreding nog van toepassing is”?

Antwoord van de heer Monti namens de Commissie

(17 maart 2004)

In bijlage IV. 3 van het Toetredingsverdrag is de procedure betreffende het „interimmechanisme” uiteengezet. Het gaat om een wettelijk kader voor de beoordeling van steunregelingen en individuele steunmaatregelen die in een nieuwe lidstaat vóór de toetredingsdatum ten uitvoer zijn gebracht en na die datum nog steeds van toepassing zijn. Deze procedure is van toepassing op de regelingen en maatregelen die geen deel uitmaken van de in het aanhangsel bij bijlage IV opgenomen „bestaande steunmaatregelen” en die vanaf 10 december 1994 ten uitvoer werden gebracht. Maatregelen die van toepassing zijn na de toetredingsdatum en vóór 10 december 1994 ten uitvoer werden gebracht, worden bij toetreding als bestaande steun in de zin van artikel 88, lid 1, van het EG-Verdrag aangemerkt.

Volgens dit „interimmechanisme” moet de verenigbaarheid met de gemeenschappelijke markt van de na de datum van toetreding nog toepasselijke steunmaatregelen op de eerste plaats beoordeeld worden door de nationale autoriteit die verantwoordelijk is voor het toezicht op staatssteun in het relevante toetredende land.

Deze toezichthoudende autoriteit kan rechtszekerheid verkrijgen door de maatregel bij de Europese Commissie aan te melden. Na aanmelding zal de Commissie de verenigbaarheid met de gemeenschappelijke markt van de aangemelde maatregelen onderzoeken; logisch gezien zal dit alleen het geval zijn voor die maatregelen die „toepasselijk na datum van toetreding” worden beschouwd.

Indien de Commissie ernstig betwijfelt of de aangemelde maatregelen verenigbaar zijn met het communautaire acquis, kan zij binnen drie maanden na de datum van ontvangst van de volledige informatie inzake de maatregel, bezwaar aantekenen. Indien de Commissie zich binnen deze termijn niet tegen de aangemelde maatregelen verzet, zullen deze maatregelen vanaf de datum van toetreding worden aangemerkt als bestaande steun.

Steunmaatregelen die na de datum van toetreding niet van toepassing zijn kunnen door de Commissie niet worden onderzocht krachtens de procedures van artikel 88 van het EG-Verdrag. Aangezien met het interimmechanisme alleen kan worden vastgesteld of een bepaalde maatregel bestaande steun vormt met het oog op de staatssteunprocedures die na de toetreding van toepassing zijn, kan of moet de Commissie steunmaatregelen die niet van toepassing zijn na de toetredingsdatum, niet beoordelen.

Alleen de maatregelen die, na de toetredingsdatum, nog aanleiding kunnen geven tot de verlening van bijkomende steun of tot een verhoging van het reeds toegekende steunbedrag, kunnen krachtens het interimmechanisme als bestaande steun worden aangemerkt, en bijgevolg aan dit mechanisme onderworpen zijn, indien zij voldoen aan de relevante voorwaarden. Anderzijds is het interimmechanisme niet van toepassing op steunmaatregelen waarvan het bedrag reeds vóór de toetredingsdatum definitief en onvoorwaardelijk werd toegekend. Om dit vast te stellen, is het relevante criterium ook hier het wettelijk bindende besluit waarbij de bevoegde nationale autoriteiten zich ertoe hebben verbonden steun te verlenen.

Om de onmiddellijke economische impact van staatssteunmaatregelen te bepalen, moet een maatregel worden beoordeeld op het moment dat de steun wordt toegekend. Het is de wettelijke verbintenis van de staat die gelijk staat met het verlenen van steun, en niet de loutere uitbetaling ervan. Gelijk welke huidige of toekomstige uitbetaling van steun, krachtens een wettelijke verbintenis, komt slechts neer op een tenuitvoerlegging, en kan niet worden geïnterpreteerd als nieuwe of bijkomende steun. Derhalve kan een maatregel volgens de Commissie slechts als van toepassing na de toetredingsdatum worden beschouwd indien wordt aangetoond dat deze een bijkomend voordeel kan opleveren dat niet gekend, of niet precies gekend was toen de steun werd verleend.

Aangezien het meer specifiek om staatsgaranties gaat, is het moeilijk om een definitief en algemeen standpunt in te nemen, gezien de wijde waaier van potentieel bestaande verschillende garanties.

De Commissie kan inderdaad slechts na beoordeling van de verschillende kenmerken van een bepaalde garantie vaststellen of die garantie na de toetredingsdatum nog aanleiding kan geven tot verlening van bijkomende steun of tot een verhoging van het reeds toegekende steunbedrag.