SCHRIFTELIJKE VRAAG E-3363/01

van Charles Tannock (PPE-DE), Theresa Villiers (PPE-DE)en Piia-Noora Kauppi (PPE-DE) aan de Commissie

(6 december 2001)

Betreft: Cabotage, toekomst van de Europese luchtvaartindustrie en mededinging voor slots

Financiële injecties en concurrentievervalsende staatssteun zijn niet de aangewezen weg om te komen tot het in de afgelopen weken door commissaris de Palacio bepleite herstel van de noodlijdende Europese luchtvaartindustrie. Beter is het om niet alleen fusies tussen luchtvaartmaatschappijen en de overname, waar dienstig, van minder efficiënte maatschappijen door efficiëntere maatschappijen makkelijker te maken, maar ook om dit proces te bevorderen door middel van de totstandbrenging van een echte interne markt in de Europese Unie, zodat bijvoorbeeld een Brits/Nederlands/Finse luchtvaartmaatschappij passagiers kan vervoeren van Madrid naar Rome of een Duits/Italiaans/Spaanse maatschappij passagiers kan vervoeren van Athene naar Kopenhagen, en te waarborgen dat tegelijk met het vrijgeven van routes ook gates en slots worden vrijgegeven (door middel van standaard leasetermijnen), zodat efficiency en goed management en niet louter het bezit van luchthavenfaciliteiten de basis zouden zijn voor blijvend succes. Is de Commissie het daarmee eens? Zo ja, welke wettelijke belemmeringen, in tegenstelling tot politieke obstakels, hinderen de Commissie er momenteel aan om deze doelstellingen te bereiken?

Erkent de Commissie ook dat dit de beste manier zou zijn om te komen tot bloeiende en succesvolle Europese luchtvaartmaatschappijen die doeltreffend met hun Noord-Amerikaanse pendanten kunnen concurreren, en dat dergelijke hervormingen de grondslag zouden kunnen leggen voor een super open-skies-overeenkomst op grond waarvan een toestel van een Frans/Deens/Portugese luchtvaartmaatschappij dat vanaf Parijs de Atlantische Oceaan is overgestoken in New York passagiers kan oppikken met bestemming Chicago of San Diego, terwijl een Amerikaans toestel met bestemming Athene dat een tussenstop heeft gemaakt in Londen passagiers voor de doorreis kan oppikken?

Is de Commissie tot slot van mening dat haar recente besluit om de toewijzing van een aantal niet-gebruikte slots aan maatschappijen die daarvan gebruik willen maken voor onbepaalde tijd uit te stellen, de juiste manier is om te komen tot het door commissaris de Palacio bepleite herstel van de luchtvaartindustrie, en wat zijn de wettelijke grenzen aan de discretionaire bevoegdheid van de Commissie op dit gebied?

Antwoord van mevrouw de Palacio namens de Commissie

(29 januari 2002)

De Commissie is het ermee eens dat staatssteun niet de oplossing is voor de problemen van de luchtvaartsector in de Gemeenschap en dat een vitale interne markt de sleutel is om in de Gemeenschap tot sterkere luchtvaartmaatschappijen te komen. Krachtens het bestaande communautaire recht beschikken alle maatschappijen in de Gemeenschap al over een volledige, eerlijke en niet-discriminerende toegang tot de volledige communautaire markt. Deze maatschappijen mogen tussen elk willekeurige stel vliegvelden in de Gemeenschap vliegen, ongeacht de lidstaat waar ze gevestigd zijn. Krachtens het communautaire recht moet de toewijzing van slots op eerlijke en niet-discriminerende wijze gebeuren. Alle luchtvaartmaatschappijen van de Gemeenschap hebben bij het aanvragen van slots gelijke rechten. Alleen op internationale routes tussen de lidstaten en bestemmingen buiten de Gemeenschap wordt het recht om diensten aan te bieden nog door nationaliteit beperkt. Daardoor is het onmogelijk gemaakt dat zich in de Gemeenschap een echt geïntegreerde luchtvaartsector ontwikkelt. Deze situatie wordt momenteel door de Commissie aangevochten bij het Hof van Justitie.

Een algehele overeenkomst tussen de Verenigde Staten en de Unie zou voor de Europese industrie een grote stap voorwaarts betekenen. Daardoor zouden de luchtvaartmaatschappijen in de Unie en de Verenigde Staten meer vrijheid krijgen om diensten aan te bieden en zouden internationale investeringen in de luchtvaart ook op dezelfde manier kunnen gebeuren als in andere belangrijke sectoren. Daarom heeft de Commissie de Raad om een mandaat gevraagd om onderhandelingen met de Verenigde Staten te beginnen. Tot op heden heeft de Raad geweigerd een dergelijk mandaat te geven.

Ten gevolge van de huidige economische problemen waar de luchtvaartsector na 11 september 2001 mee wordt geconfronteerd, hebben veel luchtvaartmaatschappijen bepaalde vluchten tijdelijk geschrapt, zodat sommige van hun slots niet worden gebruikt. Normaal gesproken worden ongebruikte slots aan het eind van het seizoen van de betrokken maatschappij afgenomen en aan andere maatschappijen toegewezen. Vanwege de uitzonderlijke gebeurtenissen die zoveel luchtvaartmaatschappijen ertoe hebben gebracht vluchten te schrappen, was de Commissie van mening dat de maatschappijen hun ongebruikte slots aan het eind van het zomerseizoen in oktober 2001 moesten kunnen behouden en dat ze niet zoals gebruikelijk opnieuw moesten worden toegewezen. De Commissie zal de Raad en het Parlement opnieuw officieel voorstellen dat deze situatie aan het eind van het huidige winterseizoen in maart 2002 zo blijft. Dit betekent dat de vluchten weer in de dienstregeling kunnen worden opgenomen naarmate de vraag zich herstelt. Dit is echter een tijdelijke en uitzonderlijke maatregel die geen gevolgen mag hebben voor het herstructureringsproces in ruimere zin.