SCHRIFTELIJKE VRAAG E-3307/98

van Kenneth Coates (GUE/NGL) aan de Raad

(10 november 1998)

Betreft: Gedragscode voor wapenexporten

Welke voorbereidingen worden thans getroffen om te komen tot een gemeenschappelijk systeem voor de controle op de eindbestemming van geëxporteerde wapens, dat ook controles op de verdere bestemming van het materiaal omvat en dat door alle lidstaten moet worden toegepast om de ontvangers te verhinderen de wapens opnieuw uit te voeren of voor verboden doeleinden te gebruiken?

Gecombineerd Antwoord

op de schritftelijke vragen E-3301/98, E-3302/98, E-3303/98, E-3304/98,E-3305/98, E-3306/98 en 3307/98

(22/23 februari 1999)

Zoals het geachte parlementslid weet, is de Gedragscode voor wapenuitvoer op 8 juni 1998 aangenomen ten einde hoge gemeenschappelijke normen vast te stellen die moeten worden beschouwd als minimumnormen voor het beheer van en het betrachten van terughoudendheid bij de overdrachten van conventionele wapens door alle lidstaten, en de uitwisseling van relevante informatie te intensiveren met het oog op meer transparantie in de Unie.

Individuele beslissingen over wapenuitvoer en daarom ook de uitvoering van de Code blijven de verantwoordelijkheid van de lidstaten en van hun nationale autoriteiten die vergunningen afgeven.

In uitvoeringsbepaling 3 van de Gedragscode wordt bepaald dat de lidstaten langs diplomatieke weg details verspreiden over vergunningen die geweigerd worden op grond van de Gedragscode voor militair materieel en daarbij toelichten waarom de vergunning is geweigerd. Alvorens een lidstaat een vergunning verleent die de afgelopen drie jaar door een of meer andere lidstaten geweigerd is, dan raadpleegt hij eerst die lidstaat of lidstaten. Besluit hij na raadpleging toch een vergunning te verlenen, dan brengt hij de lidstaat of lidstaten van de oorspronkelijke weigering(en) daarvan op de hoogte en geeft een gedetailleerde uitleg van zijn motivering.

In de Gedragscode wordt voorts bepaald dat iedere lidstaat vertrouwelijk een jaarverslag over zijn uitvoer op defensiegebied en over de toepassing van de Gedragscode doet toekomen aan de andere lidstaten. Deze verslagen worden besproken tijdens een jaarlijkse bijeenkomst in GBVB-verband.De gedragscode heeft geen betrekking op de productie van wapens onder vergunning, los van de wapenuitvoer. Er zij echter op gewezen dat volgens de Gedragscode een jaarlijkse bijeenkomst plaatsvindt waar de manier waarop de Code wordt gebruikt, geëvalueerd wordt en wordt bezien of de code op bepaalde punten moet worden verbeterd.

Sommige criteria kunnen van betekenis zijn voor de kwestie van het materieel dat opnieuw kan worden heruitgevoerd of gebruikt voor de schending van de mensenrechten buiten de grenzen van het ontvangende land, inzonderheid criterium 2 (eerbiediging van de rechten van de mens in het land van eindbestemming), criterium 4 (handhaving van vrede, veiligheid en stabiliteit in de regio), criterium 6 (gedrag van het land dat wapens koopt tegenover de internationale gemeenschap, onder andere de mate waarin het zich heeft gecommitteerd aan non-proliferatie en zaken als wapenbeheersing en ontwapening) en criterium 7 (gevaar voor interne ontduiking of het ongewenst opnieuw uitvoeren van wapens).

Het geachte parlementslid wordt tevens geattendeerd op de aanvullende maatregelen die tegen illegale overdrachten zijn genomen in de vorm van het programma van de EU ter voorkoming en bestrijding van illegale handel in conventionele wapens.

In de Gedragscode wordt bepaald dat de lidstaten zich inzetten voor de spoedige aanneming van een gemeenschappelijke lijst van militair materieel waarop de Gedragscode van toepassing is en die gebaseerd is op soortgelijke nationale en internationale lijsten. Zolang een dergelijke lijst niet is vastgesteld, wordt de Gedragscode toegepast aan de hand van nationale controlelijsten waarin, in voorkomend geval, onderdelen van relevante internationale lijsten zijn overgenomen.

Overeenkomstig de Code is de Raad momenteel doende met de opstelling van zo'n gemeenschappelijke lijst van militair materieel. Het werk verkeert nog in een vroeg stadium en men kan dus nog niet beoordelen welke afzonderlijke materialen hieronder zullen vallen.