SCHRIFTELIJKE VRAAG P-2770/99

van Alima Boumediene-Thiery (Verts/ALE) aan de Raad

(10 januari 2000)

Betreft: Terugname-clausule

Tijdens zijn bijeenkomst op 3 december jl. heeft de Raad Justitie en Binnenlandse Zaken middels een procedure zonder debat (A-punten) een besluit goedgekeurd over de terugname-clausules in de overeenkomsten van de Gemeenschap of de gemengde overeenkomsten. Volgens dit besluit moeten dergelijke clausules voortaan verplicht worden opgenomen in alle communautaire overeenkomsten en in de overeenkomsten tussen de EG, haar lidstaten en derde landen.

Kan de Raad de reikwijdte preciseren van dit besluit, dat zonder raadpleging van het Europees Parlement is genomen?

Is dit besluit van toepassing op de vigerende overeenkomsten?

Heeft dit besluit betrekking op alle handelsoverenkomsten, ook met de landen die geen toereikende garanties bieden op het stuk van de democratie en de grondrechten?

Moet hieruit worden afgeleid dat alle landen waarmee de EG onderhandelt of overeenkomsten heeft als veilig worden beschouwd?

Is de terugname-clausule verenigbaar met de verplichtingen van de EU en haar lidstaten krachtens de het Vluchtelingenverdrag van Genève van 1951 en vooral de toegang tot de asielprocedure en het beginsel van niet-uitzetting?

Antwoord

(13 maart 2000)

1. Het geachte parlementslid doelt op een besluit van de Raad dat refereert aan de conclusies van de Raad van 4 maart 1996, waarin de Raad is overeengekomen dat de opname in gemengde overeenkomsten van standaardclausules inzake overname, per geval wordt bezien bij de vaststelling van de richtsnoeren voor onderhandelingen over gemengde overeenkomsten. In het betrokken besluit worden deze conclusies aangepast aan de nieuwe situatie zoals die is ontstaan na de inwerkingtreding van het Verdrag van Amsterdamendement Het was namelijk dienstig de in 1996 overeengekomen standaardclausules te herzien om er rekening mee te houden dat de Europese Gemeenschap voortaan gemachtigd is overnameovereenkomsten te sluiten met derde landen. Overeenkomstig dit besluit moeten de herziene standaardclausules worden opgenomen in toekomstige overeenkomsten van de Gemeenschap en in overeenkomsten tussen de Europese Gemeenschap, haar lidstaten en derde landen, voorzover het associatie- of samenwerkingsovereenkomsten betreft. Vanuit juridisch oogpunt gaat het om onderhandelingsrichtnoeren die op grond van artikel 300, lid 1, VEG door de Raad zijn vastgesteld; deze bepaling voorziet niet in raadpleging van het Europees Parlement.

Deze nieuwe richtsnoeren zijn, vanaf de aanneming daarvan, van toepassing op de lopende en toekomstige onderhandelingen.

2. De clausules voorzien niet in een eventuele verplichting tot verwijdering van illegale migranten. Zij bevatten voor de overeenkomstsluitende partijen uitsluitend de verplichting om hun eigen onderdanen over te nemen en overnameovereenkomsten te sluiten die verplichtingen omvatten met betrekking tot de overname van onderdanen van derde landen en van staatlozen. Voor wat de verwijdering van illegale migranten betreft valt het onder de eigen verantwoordelijkheid van elke lidstaat ervoor te zorgen dat verwijdering plaatsvindt in overeenstemming met de verplichtingen uit hoofde van het Verdrag van Genève van 28 juli 1951 en het Protocol van 31 januari 1967 betreffende de status van vluchtelingen, en andere verdragen op dit gebied.