SCHRIFTELIJKE VRAAG E-0365/02

van Pere Esteve (ELDR) aan de Commissie

(14 februari 2002)

Betreft: Schending van de mensenrechten in vluchtelingenkampen

Met uitzondering van het voorbije Belgische voorzitterschap is het gebied van de Grote Meren de afgelopen jaren in de vergeethoek van het buitenlands beleid van de Europese Unie terechtgekomen. Hier verkeren de vluchtelingen van het conflict in Boeroendi in een verontrustende situatie, vooral sedert de laatste verklaringen van de Tanzaniaanse regering ten gunste van de gedwongen repatriëring van Boeroendese vluchtelingen naar hun land.

Uit berichten van diverse internationale organisaties ter plaatse blijkt dat deze vluchtelingen worden onderworpen aan beperkingen van hun grondrechten en fundamentele vrijheden, zoals het recht op onderwijs (ontoereikend lager onderwijs, hetgeen vaak te wijten is aan het feit dat de Tanzaniaanse regering wil verhinderen dat het opleidingsniveau van de vluchtelingen dat van de eigen onderdanen overtreft), het recht op arbeid (de vluchtelingen wordt verboden het land te bewerken en landbouwproducten te verkrijgen, zelfs voor eigen gebruik), de vrijheid van meningsuiting (elke vorm van politiek debat is verboden), de vrijheid van vereniging (het recht op samenkomsten binnen de kampen wordt sterk beknot) en de vrijheid van beweging (via de zogenaamde wet van vier kilometer krachtens welke geen enkele vluchteling zich verder dan vier kilometer mag verwijderen van het kamp waar hij geregistreerd is).

Overeenkomstig het Verdrag van Genève betreffende de status van vluchtelingen moeten vluchtelingen, voor wat betreft de aan hun toegekende rechten, op dezelfde wijze behandeld worden als de onderdanen van het land van opvang.

Kunnen de schendingen en beperkingen van de mensenrechten van vluchtelingen gerechtvaardigd worden om redenen van binnenlandse veiligheid en openbare orde? Wat denkt de Commissie hierover? Wordt binnen organen van de Commissie voor steun aan derde landen aan deze problematiek gewerkt?

Antwoord van de heer Nielson namens de Commissie

(27 maart 2002)

De Commissie heeft kennis genomen van de recente verklaringen van de Tanzaniaanse autoriteiten met betrekking tot de aanwezigheid van Burundese vluchtelingen op Tanzaniaans grondgebied en van de bezorgdheid van enkele niet-gouvernementele organisaties (ngo's) ter plaatse. De Commissie is van mening dat nauwlettend in de gaten moet worden gehouden hoe de situatie zich ontwikkelt om te voorkomen dat de fundamentele rechten van de vluchtelingen op enige manier geschonden of beperkt worden.

Het is echter begrijpelijk dat de Tanzaniaanse autoriteiten steun vragen aan de internationale gemeenschap om het hoofd te kunnen bieden aan het groeiende aantal vluchtelingen. Bovendien keren de Burundese vluchtelingen niet naar huis terug, ondanks de daarvoor gedane inspanningen, waaronder het programma ter waarde van 25 miljoen euro, dat door de Commissie gefinancierd werd via het Hoge Commissariaat voor de vluchtelingen van de Verenigde Naties (UNHCR).

Volgens de Commissie staat het onomstotelijk vast dat er een zekere spanning bestaat tussen de vluchtelingen en de Tanzaniaanse bevolking. In dit stadium lijkt er echter geen risico te bestaan dat de situatie uit de hand loopt. Opgemerkt dient te worden dat Tanzania zich altijd gastvrij heeft opgesteld jegens de vluchtelingen; vooral vanaf oktober 1993 hebben Burundese, Rwandese en Congolese bevolkingsgroepen hun toevlucht gezocht in dit land. Vandaag de dag gaat het om

ongeveer 1 200 000 vluchtelingen; slechts ongeveer 500 000 daarvan bevinden zich in de kampen. De vrees van de Tanzanianen komt niet alleen voort uit overwegingen met betrekking tot problemen op het gebied van de lokale veiligheid, illegale oogsten of schade aan het ecosysteem. Ook heerst de angst dat Tanzania eventueel als basis zou gaan dienen voor oorlogsacties van Rwandese of Burundese rebellen, zoals de geschiedenis in Congo heeft aangetoond.

De gespecialiseerde internationale organisaties en ngo's staan de vluchtelingen in Tanzania bij en worden gefinancierd uit Gemeenschapsgelden. Naast het hierboven genoemde project van 25 miljoen euro, dat bedoeld was om de terugkeer van vluchtelingen naar Burundi te bevorderen, heeft het Bureau voor humanitaire hulp (ECHO) zojuist besloten voor dit jaar een financiering van 27 miljoen euro toe te kennen voor de vluchtelingen in Tanzania. Maar het vluchtelingenprobleem kan uiteraard alleen opgelost worden wanneer er een einde komt aan de conflicten in de regio. Dat doel wordt door de Commissie nagestreefd, die vredesinitiatieven altijd politiek en financieel gesteund heeft en dat zal blijven doen.