SCHRIFTELIJKE VRAAG E-3204/02

van Stavros Xarchakos (PPE-DE) aan de Commissie

(11 november 2002)

Betreft: Mensenrechten en burgerlijke vrijheden in Turkije en Albanië

Volgens verklaringen van communautaire officials wil de EU een aanmoedigingsgebaar in de richting van Turkije maken om dit land aan te sporen om zijn banden met Albanië te continueren en nauwer aan te halen. Uit Albanese persberichten blijkt overigens dat er voortdurend inbreuken worden gemaakt op het geheim van de ontvangen en verzonden post van Albanese onderdanen. Het Franse dagblad Le Figaro meldde in een artikel van 22 oktober 2002 dat de heer A. Firat, kandidaat voor de Turkse verkiezingen van 3 november, op 21 oktober 2002 door de Turkse politie werd gearresteerd op de beschuldiging dat hij op een verkiezingsmeeting de Koerdische taal zou hebben gebruikt.

Is de Commissie op de hoogte van bovengenoemde flagrante schendingen van de mensenrechten en burgerlijke vrijheden in Turkije en Albanië? Waarom duren die schendingen nog steeds voort, hoewel daartegen al jarenlang wordt geprotesteerd door Europarlementariërs, in officiële internationale documenten, door niet-gouvernementele organisaties en andere instanties? Heeft de Commissie wel eens duidelijk gesteld dat elke economische of andere band van om het even welk land met de EU afhankelijk is van de voorwaarde dat het betrokken land de mensenrechten nauwgezet respecteert, omdat die een fundamenteel bestanddeel vormen van de Europese cultuur? Waarom is er nog steeds geen uitvoering gegeven aan de enige tijd geleden door Turkije aangekondigde hervormingen met betrekking tot het gebruik van de Koerdische taal in het onderwijs en op radio en televisie? En behoort de afschaffing van de anachronistische kieswet in Turkije, die het aan de kandidaten verbiedt een andere taal dan het Turks te gebruiken, ook tot het pakket van de door de Turkse regering aangekondigde hervorming?

Antwoord van de heer Verheugen namens de Commissie

(6 januari 2003)

De Commissie is goed op de hoogte van het geval van de heer A. Firat, leider van de Partij voor rechten en vrijheden ((HAK-PAR), die op 21 oktober 2002 tijdens een verkiezingsbijeenkomst in Diyarbakir werd aangehouden omdat hij de Koerdische taal gebruikte. De heer A. Firat werd dezelfde dag na vijf uur vrijgelaten zonder verdere repercussies.

Op grond van de Turkse kieswet moet de Turkse taal worden gehanteerd in verkiezingscampagnes. De Commissie is niet op de hoogte van eventuele concrete voorstellen om deze wet aan te passen. De nieuwe regering heeft echter aangegeven voornemens te zijn de verkiezingswet te herzien in de geest van de recente constitutionele wijzigingen.

Het recente pakket hervormingen dat in augustus 2002 werd goedgekeurd heeft betrekking op onderwijs en radio- en televisie-uitzendingen in andere talen dan het Turks.

Een wet inzake het leren van verschillende talen en dialecten die traditioneel worden gebruikt door Turkse ingezetenen in hun dagelijks leven trad in werking op 19 september 2002.

Een wet inzake radio- en televisie-uitzendingen in andere talen dan het Turks is nog niet goedgekeurd. Op grond van Wet nr. 4771 van 9 augustus 2002 dient alle geplande wetgeving één jaar na de datum van publicatie van de wet in werking te treden.

De Commissie houdt nauw toezicht op de situatie van de mensenrechten zoals blijkt uit het recent gepubliceerde Periodiek Verslag(1) over de vorderingen van Turkije op de weg naar toetreding tot de Unie en zal dit ook in de toekomst blijven doen.

De Commissie volgt de Albanese pers zeer aandachtig doch is zich niet bewust van systematische schending van het briefgeheim in particuliere correspondentie tussen Albanese ingezetenen. Volgens informatie waarover de Commissie beschikt kan het sporadisch openen van particuliere correspondentie niet worden uitgesloten doch dit is hoofdzakelijk het gevolg van de gebrekkige Albanese posterijen. De Commissie zal echter bijzondere aandacht besteden aan deze kwestie en erop blijven wijzen dat de eerbiediging van de rechten van de mens en de persoonlijke vrijheden een onmisbaar element vormt voor de versterking van de betrekkingen tussen de Eu en Albanië.

(1) COM(2002) 700 def.