SCHRIFTELIJKE VRAAG E-1350/02

van Erik Meijer (GUE/NGL) aan de Commissie

(13 mei 2002)

Betreft: Alarmerende hoeveelheid van het carcinogeen acrylamide in veelgebruikte levensmiddelen

1. Is de Commissie bekend met de lichte golf van paniek die in Zweden is ontstaan door de publicatie van een onderzoeksrapport waarin aangetoond werd dat tal van gebakken en gefrituurde voedingsmiddelen, die op basis van zetmeel of suiker zijn gemaakt, een substantie bevatten die kanker kan veroorzaken: de waterzuiverende stof acrylamide? En dat de aandelen US Kellogg, Quaker Oats Co en het Finse CHIPS ABP direct fors verlies leden, terwijl de website van de dienst voedselveiligheid overbelast was?

2. Wat weet de Commissie van het onderzoek, gedaan aan de Universiteit van Stockholm, waarin wordt geconcludeerd dat mensen die chips, friet, cornflakes en bepaalde broodsoorten in grote hoeveelheden eten, een verhoogde kans lopen op het krijgen van kanker, naar schatting honderden mensen in Zweden alleen al per jaar?

3. Beschouwt zij het bestrijden van kanker in Europa als een strikt nationale aangelegenheid of is dit wel degelijk mede een zaak voor het tijdelijk in Brussel te vestigen agentschap voor voedselveiligheid?

4. In welke mate is de bestrijding van kanker een prioriteit van de Europese Unie? Kan de Commissie de bedragen die besteed worden aan kankerbestrijding vergelijken met de bedragen die besteed worden aan promotie van de Europese Unie zelf? Zou deze vergelijking schadelijk kunnen zijn voor het imago van de EU als blijkt dat het aan kankeronderzoek bestede bedrag lager uitvalt?

5. Wat geven de afzonderlijke lidstaten daarnaast buiten het EU-verband uit aan kankeronderzoek en hoeveel geld geeft de EU en geven de lidstaten uit aan promotie van het eten van verse groenten, wat naar de gangbare veronderstelling kanker zou tegengaan?

6. Streeft u naar bevordering van grootschaliger tests en op hoeveel financiële ondersteuning van de EU en de lidstaten kunnen die onderzoeken rekenen?

Antwoord van de heer Byrne namens de Commissie

(5 juli 2002)

Het geachte parlementslid wordt verwezen naar: het antwoord van de Commissie op schriftelijke vraag E-1404/02 van de heer Dehousse(1).

Wat de specifieke kwesties in verband met kanker betreft, zij erop gewezen dat de beweringen in verband met een verhoogde kans op het krijgen van kanker als gevolg van acrylamide in levensmiddelen op schattingen zijn gebaseerd. Er is echter door de Zweedse onderzoekers geen studie op de lange termijn uitgevoerd. Aangezien er geen wetenschappelijke publicatie over dit onderwerp bestaat, is het thans moeilijk de juistheid van de gepubliceerde informatie over het verhoogde kankerrisico in de bevolking te beoordelen.

De bestrijding van kanker is geen louter nationale aangelegenheid. De Commissie is in 1987 begonnen met de uitvoering van een reeks actieplannen ter preventie van kanker, het programma Europa tegen kanker genaamd. De Commissie heeft gedurende ten minste dezelfde periode ook het Europese kankeronderzoek gesteund via een reeks meerjarige kaderprogramma's voor onderzoek en ontwikkeling. Binnen haar verantwoordelijkheidsgebied zal de Europese Voedselautoriteit ook zich ook buigen over kwesties in verband met de bestrijding van kanker.

De bestrijding van kanker is een hoge prioriteit van de Commissie. Hoewel het programma Europa tegen kanker eind 2002 zal aflopen, zal het worden opgevolgd door een actieplan voor de volksgezondheid, dat kwesties zal behandelen die relevant zijn voor de kankerpreventie. Het programma Europa tegen kanker heeft in de periode 1996-2002 90,6 miljoen euro besteed aan een groot aantal activiteiten zoals de Europese week tegen kanker. Verder voorziet het nieuwe kaderprogramma voor onderzoek ook in Europees onderzoek naar kanker. Het is niet mogelijk om een vergelijking te maken tussen de totale uitgaven voor kankergerelateerde activiteiten en andere voorlichtingsprogramma's betreffende de Unie. Hetzelfde geldt voor de totale uitgaven door alle lidstaten voor kankeronderzoek en vergelijkingen met de promotie van verse groenten en fruit.

Tot nu toe zijn slechts enkele fruitsoorten (citrusvruchten, appelen, schaalvruchten) het onderwerp geweest van door de Gemeenschap medegefinancierde promotieprogramma's op de interne markt. De nieuwe communautaire regelgeving breidt thans deze medefinanciering uit tot programma's betreffende groenten en fruit. De Commissie bestudeert thans de voorstellen voor programma's die daartoe door de lidstaten tot uiterlijk 15 mei 2002 konden worden ingediend. De indicatieve budgetten, die elk jaar voor de communautaire medefinanciering (50 %) worden vastgesteld, belopen 6 miljoen euro voor verse groenten en fruit en 6 miljoen euro voor verwerkte groenten en fruit.

De Commissie bekijkt thans hoe het grootschalig Europees onderzoek naar kanker en voeding (European Prospective Investigation into Cancer and Nutrition- EPIC), dat gedurende meer dan tien jaar door het programma Europa tegen kanker is medegefinancierd, kan worden gebruikt om een antwoord te geven op de vraag naar het relatief kankerrisico van acrylamide in levensmiddelen. EPIC wordt gecoördineerd door het International Agency for Research on Cancer (IARC) van de Wereldgezondheidsorganisatie. De studie omvat ongeveer 500 000 Europese deelnemers uit negen lidstaten en Noorwegen. Vierentwintig verschillende onderzoekcentra volgen de voedingsgewoonten van de deelnemers, voorafgaand aan het latere optreden van kanker.

(1) PB C 277 E van 14.11.2002, blz. 201.