SCHRIFTELIJKE VRAAG E-3865/02

van Jules Maaten (ELDR)en Lousewies van der Laan (ELDR) aan de Raad

(10 januari 2003)

Betreft: Indonesië's ad-hoc rechtbanken voor Oost-Timor

Is de Raad het ermee eens dat, zoals door de UNO Hoge Commissaris voor Mensenrechten wordt opgemerkt, de processen met betrekking tot Oost-Timor aantonen dat Indonesië geen verantwoordelijkheid op zich heeft genomen voor de in Oost-Timor begane misdaden tegen de menselijkheid?

Is het de Raad bekend dat Indonesië een minimale bereidheid tot samenwerking aan de dag heeft gelegd bij het onderzoek naar de dood van de Nederlandse staatsburger Sander Thoenes in september 1999 en die van de Britse staatsburgers Brian Peters en Malcolm Rennie in 1975?

Zal de Raad de Verenigde Naties verzoeken een internationaal tribunaal over Oost-Timor te organiseren?

Zal de Raad partij zijn op dit internationale tribunaal over Oost-Timor?

Antwoord

(21 juli 2003)

1. De Raad deelt de bezorgdheid van de geachte parlementsleden over de werking van het Indonesische ad-hoctribunaal dat is opgericht om de personen die in 1999 in Oost-Timor ernstige schendingen van de mensenrechten hebben gepleegd, voor de rechter te brengen, alsmede over de wijze waarop het onderzoek naar de dood van Sander Thoenes, Brian Peters en Malcolm Rennie is verricht.

2. De EU heeft de rechtspleging van het ad-hoctribunaal vanaf de oprichting ervan nauwlettend gevolgd. De EU betreurt dat het tribunaal, dat een temporeel en inhoudelijk beperkte rechtsmacht heeft, slechts een beperkt aantal plegers van deze misdrijven kan vervolgen en er tot dusver niet in geslaagd is de stelselmatige en wijdverbreide schendingen van de mensenrechten aan het licht te brengen. Voorts heeft de EU tegenover de Indonesische autoriteiten herhaaldelijk haar ernstige verontrusting uitgesproken over het feit dat de vervolging en de rechtspleging van het tribunaal niet aan de internationale degelijkheidsnormen voldoen. Nadat in augustus 2002 de eerste vonnissen waren uitgesproken, heeft de EU de Indonesische regering te kennen gegeven hoezeer zij er bezorgd over is dat de rechtspleging niet geresulteerd heeft in een inhoudelijk onderbouwd verslag over het geweld in Oost-Timor. De EU heeft ook nota genomen van het kleine aantal slachtoffers die als getuigen zijn opgeroepen, en van de afwezigheid van getuigen van UNAMET en onafhankelijke waarnemers. De EU heeft beklemtoond dat in de voor het tribunaal gebrachte zaken geen rekening is gehouden met belangrijk bewijsmateriaal, en dat zij vreest dat het niet in aanmerking nemen van belangrijke getuigen en bewijsmateriaal afbreuk zal doen aan de geloofwaardigheid van de vonnissen van het tribunaal. Tot slot heeft de EU de hoop uitgesproken dat de rechtspleging van het tribunaal in de komende maanden zal beantwoorden aan de internationale normen van rechtvaardigheid. De EU zal zorgvuldig blijven toezien op de rechtspleging van het tribunaal en dit dossier opnieuw op passende wijze bij de Indonesische regering aankaarten in de politieke dialoog.

3. De moord op de Nederlandse journalist Sander Thoenes is een van de best gedocumenteerde dossiers over mensenrechtenschendingen in de nasleep van het referendum in Oost-Timor. Ondanks de druk van de EU en andere internationale actoren zijn de bevoegde autoriteiten nog steeds niet geneigd om de zaak voor het tribunaal te brengen. De EU zal er bij de Indonesische autoriteiten op blijven aandringen dat alles in het werk wordt gesteld om het onderzoek in de zaak Sander Thoenes af te ronden en de verantwoordelijken zo spoedig mogelijk voor de rechter te brengen, en dat zij meewerken aan het onderzoek van de VN naar de dood van Malcolm Rennie en Brian Peters in Balibo in 1975.

4. De Raad heeft zich niet gebogen over de vraag of aan de Verenigde Naties een verzoek moet worden gericht om een internationaal tribunaal over Oost-Timor te organiseren, noch over de vraag of de Raad op dit internationaal tribunaal partij zou zijn.