SCHRIFTELIJKE VRAAG P-0750/03

van Rodi Kratsa-Tsagaropoulou (PPE-DE) aan de Commissie

(5 maart 2003)

Betreft: Daklozen in de Europese Unie

Het aantal daklozen blijft stijgen. Volgens de FEANTSA (Europese Federatie van Nationale organisaties werkend met daklozen) zijn er momenteel in de Unie naar schatting drie miljoen daklozen, waarvan er 10 % permanent op straat slapen. Het aantal daklozen verschilt van land tot land maar het is moeilijk een beeld te krijgen van de reële situatie en vergelijkingen te maken tussen de landen omdat statistische gegevens en een concrete definitie ontbreken.

Beschikt de Commissie over studies omtrent dit verschijnsel, dat onze maatschappelijke samenhang bedreigt en ons sociaal model aantast? Beschikt zij over evaluaties van de huisvestingsmaatregelen van de lidstaten? Is zij voornemens initiatieven te nemen voor de aanpak van dit probleem?

Antwoord van mevrouw Diamantopoulou namens de Commissie

(31 maart 2003)

Het daklozenprobleem is een belangrijk aspect van de open coördinatiemethode met betrekking tot de bestrijding van sociale uitsluiting. Onder de eerste van de gemeenschappelijke doelstellingen inzake armoede en sociale uitsluiting die op de Europese Raad van Nice in december 2000 zijn goedgekeurd, is het doel opgenomen om een beleid ten uitvoer te leggen dat iedereen toegang moet verlenen tot behoorlijke en gezonde huisvesting en tot de basisdienstverlening die nodig is om, gelet op de plaatselijke omstandigheden, normaal te leven. Onder de tweede doelstelling is een specifieker doel opgenomen, met name om een beleid in te stellen dat ernaar streeft levenscrises te voorkomen die kunnen leiden tot situaties van sociale uitsluiting zoals overmatige schuldenlast, uitsluiting van school en dakloosheid.

Het daklozenprobleem is complex en houdt meer in dan alleen huisvesting. Veel daklozen kampen met verschillende problemen mentale en lichamelijke gezondheid, werkloosheid die hen in de armoedespiraal meesleuren. Daarom is het essentieel niet uitsluitend aandacht te hebben voor de mensen die op straat leven, maar dakloosheid ruimer aan te pakken. Behoorlijke huisvesting en levensomstandigheden zijn de meest fundamentele behoeften van iedere mens. Zekere toegang tot passende huisvesting is vaak een eerste vereiste om veel van de fundamentele rechten te kunnen uitoefenen die iedereen hoort te genieten.

Op dit probleem is de aandacht gevestigd in het Gezamenlijk Verslag inzake sociale integratie(1), dat op een analyse van de nationale plannen is gebaseerd, en dat in december 2001 is goedgekeurd. Het verslag stelt acht centrale uitdagingen voor de toekomst vast, waarvan het merendeel het daklozenprobleem kan helpen aanpakken. In het bijzonder de uitdaging Het waarborgen van goede huisvesting voor iedereen handelt over de toegang tot betaalbare huisvesting van goede kwaliteit, die een basisbehoefte en een grondrecht is. Het is in een aantal lidstaten nog steeds een grote uitdaging ervoor te zorgen dat in deze behoefte wordt voorzien. Bovendien is het voor sommige landen een belangrijke uitdaging een adequaat geïntegreerd antwoord te vinden om dak- en thuisloosheid te voorkomen en aan te pakken. Van de lidstaten wordt verwacht dat ze initiatieven om deze uitdagingen aan te gaan opnemen in de nationale plannen die ze in juli 2003 zullen indienen.

Er zijn belangrijke inspanningen geleverd om een oplossing te vinden voor het gebrek aan gegevens over armoede en sociale uitsluiting. Dit is evenwel een gebied waarover moeilijk voldoende gegevens kunnen worden verzameld. Het Huishoudpanel van de Europese Gemeenschap (ECHP), het statistisch instrument voor het verzamelen van vergelijkbare gegevens over inkomen en levensomstandigheden, doet onderzoek naar behoorlijke huisvesting en levensomstandigheden. Het ECHP kan evenwel niet in voldoende mate tegemoetkomen aan de noodzaak om de omvang van het verschijnsel dakloosheid te meten, aangezien de enquête op de huishoudens gebaseerd is en dus per definitie de daklozen uitsluit. Vanaf 2003 wordt het ECHP vervangen door het nieuwe statistische instrument EU-statistieken inzake inkomen en levensomstandigheden (European Union Statistics on Income and Living Conditions (SILC)), maar ook die statistieken zullen op de huishoudens gebaseerd zijn.

Om aan deze tekortkoming te voldoen, heeft Eurostat een bijzondere groep van deskundigen ingesteld. Deze groep van deskundigen heeft de volgende doelstellingen:

- Een stand van zaken opmaken van de beschikbare statistieken in de 15 lidstaten, in de 13 kandidaat-lidstaten en in de landen die lid zijn van de Organisatie voor Economische Samenwerking en Ontwikkeling (OESO), alsook van de definities, de steekproeftrekking, de gestelde vragen en de beschikbaarheid van de gegevens.

- Een geharmoniseerde methodologie uitwerken voor de toekomstige gegevensverzameling, waaronder een definitie van dakloosheid, richtsnoeren voor het steekproeftrekken en te verzamelen statistieken.

- Een lijst van geschikte indicatoren voorstellen die het Comité voor de sociale bescherming met het oog op een gemeenschappelijk akkoord zal onderzoeken.

(1) COM(2001) 565 def.