SCHRIFTELIJKE VRAAG P-0348/03

van Roberta Angelilli (UEN) aan de Commissie

(6 februari 2003)

Betreft: Oprichting van een holding (n.v.) van de gemeente Rome Eventueel conflict tussen openbaar belang en bedrijfsbelang

Het recente ontwerpbesluit van de gemeenteraad van Rome inzake de eventuele oprichting van een holding die alle aandelen zou groeperen die de gemeente tot op heden bezit in 83 door haar gecontroleerde maatschappijen, doet vele twijfels rijzen aangaande de activiteiten van deze maatschappijen en de wettigheid ervan ten opzichte van de communautaire regelgeving inzake overheidsopdrachten voor dienstverlening.

De genoemde maatschappijen verrichten o.a. bepaalde diensten van openbaar belang, zoals het vervoer binnen en buiten de stad, de inzameling en verwijdering van afval en het beheer van de watervoorraden. De nieuwe op te richten holding zou de beleidscoördinatie en de rationalisering van de activiteiten van deze onder zijn controle staande maatschappijen tot taak hebben.

In werkelijkheid kan uit een analyse van de statuten worden opgemaakt dat het doel van de holding niet alleen in algemene en uiterst vage termen is omschreven, maar o.a. het verrichten van diensten voor de gemeente Rome omvat. Tot deze diensten kunnen, juist door deze vage omschrijving, ook openbare diensten gerekend worden. Deze diensten zouden dus aan de holding worden toegewezen op grond van een statutaire bepaling en niet op grond van de openbare aanbesteding die volgens de communautaire voorschriften ter zake vereist is (richtlijn 92/50/EEG(1) betreffende overheidsopdrachten voor dienstverlening en richtlijn 97/52/EG(2) betreffende overheidsopdrachten voor leveringen).

Bovendien vereist de overdracht aan een vennootschap van de controle die voorheen door de gemeente werd uitgeoefend, grote voorzichtigheid ten aanzien van bepaalde beginselen die reeds door het Hof van Justitie zijn bevestigd (o.a. in de zaken C 126/01 en C 280/00), zoals gelijke behandeling en kwaliteit en continuïteit van de dienstverlening, aangezien een overdracht van bevoegdheden wordt beoogd van een publiekrechtelijk lichaam, dat de bescherming van deze beginselen ten doel heeft en derhalve in een voorkeurspositie verkeert, naar een privaatrechtelijk lichaam, dat het vermogensbeheer van de aandelenportefeuille tot taak heeft en in een voorkeurspositie zou komen te verkeren zonder bijzondere garanties voor de markt.

De oprichting van deze holding werpt nog andere twijfels op, die aan de orde gesteld worden in twee vragen die op deze vraag zullen volgen (vermeende schending van de mededingingsregels en twijfels over de conformiteit met de regelgeving inzake de openbare diensten).

1. Is de Commissie niet van mening dat het boven beschreven ontwerpbesluit in strijd is met de genoemde voorschriften inzake overheidsopdrachten?

2. Wat denkt de Commissie met name in het licht van het voorgaande over de combinatie van het privaatrechtelijk instrument enerzijds en de publiekrechtelijke doeleinden van de holding anderzijds?

(1) PB L 209 van 24.7.1992, blz. 1.

(2) PB L 328 van 28.11.1997, blz. 1.

Antwoord van de heer Bolkestein namens de Commissie

(11 maart 2003)

De Commissie deelt het geachte parlementslid allereerst mede dat zij op de hoogte is van een aantal problemen in verband met de niet-compatibiliteit met het Gemeenschapsrecht van overheidsopdrachten en concessies, die de Italiaanse wetgeving met betrekking tot lokale openbare diensten oplevert. Met betrekking tot deze wetgeving is momenteel een inbreukprocedure ingeleid, in het kader waarvan de Commissie onlangs een aanvullend aanmaningsschrijven aan de Italiaanse regering heeft doen toekomen.

Wat het specifieke probleem van de oprichting van een holding betreft, waaraan de aandelen worden overgedragen die een aanbestedende dienst bezit in gecontroleerde maatschappijen, is de Commissie van mening dat het beheer van deze aandelen via een holding die in het bezit is van deze aanbestedende dienst, waardoor de kwaliteit van de betrekking tussen deze maatschappijen en de aanbestedende dienst kan worden beïnvloed, op zich geen doorslaggevend element is voor de evaluatie van de compatibiliteit met het Gemeenschapsrecht van de openbare aanbestedingen en de concessies, alsmede van de toekenning van diensten aan genoemde gecontroleerde maatschappijen.