SCHRIFTELIJKE VRAAG E-2351/00

van William Abitbol (UEN) aan de Commissie

(13 juli 2000)

Betreft: Machtsovername van het Europees Investeringsfonds door de Europese Investeringsbank

Na op 5 juni 2000 de goedkeuring van haar raad van gouverneurs ontvangen te hebben, heeft de Europese Investeringsbank op 19 juni, door het verwerven van de nodige meerderheid in de aandelen, de macht in het Europees Investeringsfonds overgenomen.

Door een handige manoeuvre die de bezitsverhoudingen binnen het fonds wijzigt, is de EIB er onder de dekmantel van een beleidsrationalisering in geslaagd een aanzienlijk en voldoende deel van de kleine aandeelhouders aan de kant te zetten, ondanks de tegenstand van de Franse banken, die alleen stonden in hun strijd waarin nochtans het belang van alle Europese banken met kleinere klanten en van het midden- en kleinbedrijf zelf op het spel stonden.

Op de operatie zelf wil ik niet terugkomen, hoewel daar genoeg over te zeggen zou zijn. Van onmiddellijker belang zijn de directe gevolgen: het blokkeren van de werkelijke werkzaamheden van het fonds ten gunste van het midden- en kleinbedrijf en de opschorting van de lopende contracten.

Erger nog: niet alleen ontbreekt het dit fonds nieuwe stijl, dat om zo te zeggen aan de EIB horig is geworden, aan een operationele structuur, maar ook zou het, doordat de vroegere statuten die het mogelijk maakten de werkzaamheden van het fonds tot het Europese midden- en kleinbedrijf te beperken buiten werking zijn gesteld, mogelijk zijn dat andere instellingen dan banken die niet in Europa gevestigd zijn grote sommen ontvangen die, tot bewijs van het tegendeel, door de Europese belastingbetaler worden betaald.

Bij dergelijke vooruitzichten vreest het Europese midden- en kleinbedrijf terecht dat de toegang tot financieringsfaciliteiten nog moeilijker zal worden. Men kan zich dan ook afvragen of de EIB, die het voortaan alleen voor het zeggen heeft, werkelijk van zins is van de hulp aan het Europees midden- en kleinbedrijf door middel van het fonds haar eerste prioriteit te maken.

Kan de Commissie derhalve het Parlement mededelen welke rol zij als tweede aandeelhouder van het fonds denkt te spelen, om van de EIB te eisen dat zij duidelijk maakt welke doelstellingen zij prioritair aan het fonds toekent en dat zij met name waarborgen geeft voor de duurzaamheid en de kwaliteit van haar verrichtingen voor het Europese midden- en kleinbedrijf bij projecten die op het grondgebied van de Unie uitgevoerd worden?

Antwoord van de heer Solbes Mira namens de Commissie

(4 oktober 2000)

Overeenkomstig de herziene statuten van het Europees Investeringsfonds (EIF), die tijdens de algemene vergadering van 19 juni 2000 door de aandeelhouders werden goedgekeurd, zal het fonds een tripartiete aandeelhoudersstructuur blijven behouden, bestaande uit de Europese Investeringsbank (EIB), de Commissie en een groep van banken (financiële instellingen). Dit was een gemeenschappelijke doelstelling van de EIB, de Commissie en de financiële instellingen.

Als onderdeel van het algemene hervormingsvoorstel bood de EIB de financiële instellingen een pakket aan waardoor zij konden kiezen aandeelhouders van het EIF te blijven of aan de EIB te verkopen wanneer zij, om hen toe te rekenen redenen, niet wensten deel te nemen aan het vernieuwde EIF.

Het hoofddoel van de hervorming is het midden- en kleinbedrijf (MKB) binnen de Gemeenschap blijvend doeltreffende steun te garanderen door het EIF binnen de EIB-groep te versterken en de risicokapitaalactiviteiten van de beide instellingen bij het EIF te concentreren, waardoor meer duidelijkheid over hun respectieve rollen wordt gecreëerd, overlappingen verder weggewerkt, synergieën worden benut en de impact ten behoeve van het MKB wordt gemaximaliseerd(1). De EIB heeft er steeds de nadruk op gelegd dat dit de voornaamste redenen waren om met de hervorming van het EIF te beginnen.

Deze hervorming, waarmee door de Ecofin-Raad werd ingestemd en die door de Raad van Gouverneurs van de EIB werd goedgekeurd, is het gevolg van een verzoek van de Europese Raad aan de financiële instellingen van de Gemeenschap om hun inspanningen ter bevordering van risicokapitaal voor hightechbedrijven en bedrijven in de beginfase van hun ontwikkeling op te drijven. Daartoe zal de EIB ook het beheer van haar aanzienlijke risicokapitaalactiviteiten aan het EIF ontwikkeld.

Overeenkomstig zijn statuut heeft het EIF tot taak een bijdrage te leveren aan de communautaire doelstellingen. De huidige activiteiten van het EIF moeten in nauwe samenwerking met zijn aandeelhouders worden uitgevoerd.

De activiteiten van het EIF ter ondersteuning van het MKB (waaronder initiatieven zoals groei en milieu en groei en werkgelegenheid, die het gebruik van begrotingsmiddelen impliceren) zullen derhalve met eigen middelen en voor rekening van derden worden voortgezet. Het EIF kan als nieuwe taak ook het beheer van speciale middelen op zich nemen, voor zover dit verenigbaar is met zijn opdracht. De EIB-groep zal alle door het EIF verstrekte producten, inclusief garanties voor Trans-Europese netwerkprojecten (TENs), blijven verschaffen.

De Commissie en de financiële instellingen zullen hun invloed op de activiteiten van het EIF blijven uitoefenen via hun vertegenwoordiging in de Raad van Bewind en de Accountantscommissie van het EIF. Voorts heeft de EIB zich ertoe verbonden de belangen van de minderheidsaandeelhouders te respecteren en dezen aldus werkelijk invloed te laten uitoefenen op de strategische koers van het EIF.

(1) De activiteiten van het EIF, dat in 1994 werd opgericht, waren op twee gebieden van communautair belang gericht, namelijk de Trans-Europese netwerken (TENs) en het midden- en kleinbedrijf (MKB). In 1997 verzocht de Europese Raad van Amsterdam de EIB haar eigen risicokapitaalactiviteiten te ontwikkelen. In antwoord daarop voerde de EIB de zogenaamde ASAP-faciliteit in teneinde door nieuwe initiatieven ten behoeve van de infrastructuur en het MKB groei en werkgelegenheid te ondersteunen. De nieuwe activiteiten van de EIB in het kader van de ASAP-faciliteit werden snel ten uitvoer gelegd en vielen gedeeltelijk samen met de activiteiten, in het bijzonder de risicokapitaalactiviteiten, van het EIF ten behoeve van het MKB.