SCHRIFTELIJKE VRAAG E-2427/02

van Erik Meijer (GUE/NGL) aan de Commissie

(26 augustus 2002)

Betreft: Bevordering van afzet van medicijn tegen schimmelnagels door publieksreclame die huisartsen onder druk zet om het zonder noodzaak voor te schrijven

1. Is het de Commissie bekend dat het farmaceutische bedrijf Novartis probeert in Nederland de afzet voor zijn product Lamisil te vergroten door middel van TV-reclame om de kijkers te verontrusten over het ontstaan van witte en gele vlekken in hun nagels, en waarin de kijkers zonder een merknaam te noemen worden opgeroepen om aan hun huisarts te vragen om toepassing van een middel tegen schimmelnagels dat alleen door dit bedrijf geleverd kan worden?

2. Is het de Commissie bekend dat deze reclamecampagne tot gevolg heeft dat ongewoon veel mensen hun huisarts inschakelen, ook in die gevallen waarin het geenszins voor de hand ligt om gedurende drie maanden een strikte kuur te volgen met mogelijke bijwerkingen zoals angststoornissen, maag-darmstoornissen, reukverlies, smaakverlies en leverontstekingen?

3. Acht de Commissie het aanvaardbaar dat een farmaceutisch bedrijf via indirecte reclame voor het eigen product in korte tijd 10 000 klanten extra werft ten koste van de inzet van huisartsen, de financieringsregelingen voor vergoeding van ziektekosten en de gezondheid van hun potentiële klanten?

4. Wordt een dergelijke campagne door dit internationale bedrijf ook gevoerd in andere EU-lidstaten? Hoe zijn de problemen die dit oproept daar aangepakt?

5. Kan het handelen door farmaceutische bedrijven als bedoeld in de vragen 1 en 2 op EU-niveau worden tegengegaan? Zo nee, welke middelen ontbreken dan om dit mogelijk te maken?

6. Heeft u het voornemen om maatregelen te nemen die een dergelijke klantenwervingscampagne in de toekomst verhinderen?

7. Zo nee, acht u een verbod dan uitsluitend de verantwoordelijkheid van de nationale wetgever Waarom?

Antwoord van de heer Liikanen namens de Commissie

(1 oktober 2002)

Het algemene beleidsdoel is niet om het verbruik van medische producten te maximaliseren, maar om een rationeel gebruik ervan te bevorderen. Dat betekent dat buitensporige en ondoordachte publieksreclame voor geneesmiddelen een negatief effect op de volksgezondheid kan hebben.

Om die redenen zijn in titel VIII van Richtlijn 2001/83/EG van het Europees Parlement en de Raad van 6 november 2001 tot vaststelling van een communautair wetboek betreffende geneesmiddelen voor menselijk gebruik(1) strenge voorschriften betreffende de reclame voor geneesmiddelen opgenomen. Er is bijvoorbeeld bepaald dat alle reclame het rationele gebruik van een geneesmiddel moet bevorderen. Voor bepaalde categorieën geneesmiddelen is alle publieksreclame verboden, in het bijzonder voor geneesmiddelen die uitsluitend op medisch recept mogen worden afgeleverd. Bovendien kunnen de lidstaten verbieden dat reclame wordt gemaakt voor andere categorieën, zoals geneesmiddelen die voor vergoeding in aanmerking komen.

De bepalingen zijn inmiddels zo'n tien jaar van kracht en zijn een degelijke basis gebleken voor een doeltreffend toezicht op de reclameactiviteiten van de farmaceutische industrie. Het is evenwel van belang dat de wettelijke beperkingen ook in de praktijk worden uitgevoerd.

Dat valt onder de verantwoordelijkheid de nationale instanties. Ongeacht of een lidstaat of de Commissie toestemming heeft gegeven voor het op de markt brengen van een geneesmiddel, het is de taak van de nationale instanties om toezicht te houden op de reclame ervoor en deze zo nodig aan banden te leggen of zelfs te verbieden.

De Commissie is zich terdege bewust van de mogelijke strijdigheid tussen doelstellingen op het gebied van de volksgezondheid en de commerciële belangen van de farmaceutische industrie. Ten gevolge van de gedeelde verantwoordelijkheid wordt de Commissie echter doorgaans niet op de hoogte gebracht over specifieke reclamecampagnes in de lidstaten. Dat geldt ook voor de campagne van Novartis voor Lamisil®.

(1) PB L 311 van 28.11.2001.