SCHRIFTELIJKE VRAAG P-1707/03

van Stavros Xarchakos (PPE-DE) aan de Commissie

(16 mei 2003)

Betreft: Verplaatsing van ondernemingen naar buiten de Europese Unie

Recentelijk besloot de multinational Schiesser zijn Griekse dochter, Schiesser-Palco, van Griekenland naar Bulgarije te verplaatsen, met als gevolg dat 500 werknemers, voornamelijk vrouwen, hun baan kwijtraakten.

Volgens het Grieks Centraal Vakverbond past de VS wanneer een onderneming bedrijfsonderdelen naar een ander land met lagere arbeidskosten verplaatst (met het doel van die lagere arbeidskosten te profiteren) een extra belasting (krachtens een sociale clausule) toe op de producten die uit dat derde land in de Verenigde Staten worden ingevoerd, teneinde de ontslagen werknemers tegemoet te komen én om de verplaatsing van ondernemingen naar buiten de VS te ontmoedigen.

Uit het laatste rapport van de Economist Intelligence Unit van 30 maart 2003 over de buitenlandse rechtstreekse productieve investeringen blijkt dat Griekenland in Europa zeer slecht scoort en op de desbetreffende lijst in het rapport 18de staat van in totaal 22 huidige en toekomstige EU-lidstaten (Griekenland doet het slechter dan alle andere huidige lidstaten en ook slechter dan vier kandidaat-lidstaten (Tsjechië, Polen, Hongarije en Slowakije)).

Is de EU voornemens iets vergelijkbaars te doen als de VS om de ontslagen werknemers van multinationals die bedrijfsonderdelen naar andere landen verplaatsen te helpen en om, met name, een halt toe te roepen aan het grote aantal ondernemingen dat de EU de rug toekeert? Welke andere initiatieven is de Commissie van plan te ontwikkelen met betrekking tot dit grote probleem, dat een verlies aan arbeidsplaatsen en rijkdom voor de Unie tot gevolg heeft?

Antwoord van mevrouw Diamantopoulou namens de Commissie

(16 juni 2003)

De Commissie is niet van plan een voorstel te doen voor de invoering in de Unie van een vergeldingsmaatregel, zoals vermeld door het geachte parlementslid. Het is de Commissie niet bekend dat een dergelijke maatregel door de Verenigde Staten wordt genomen.

De Commissie wil er echter op wijzen dat de Unie in de loop van de tijd een omvattend beleid heeft ontwikkeld om de sociale gevolgen van bedrijfsherstructureringen op passende wijze te behandelen. Als gevolg van dat beleid moet elke herstructurering worden voorafgegaan door een effectieve voorlichting en raadpleging van de vertegenwoordigers van de werknemers om de sociale gevolgen daarvan te voorkomen of te verzachten, en wel overeenkomstig de communautaire richtlijnen inzake collectief ontslag(1), overgang van ondernemingen(2), Europese ondernemingsraden(3) en informatie en raadpleging(4).

Met name Richtlijn 98/59/EG betreffende collectief ontslag voorziet in de voorlichting en de raadpleging van de vertegenwoordigers van de werknemers ingeval de werkgever dergelijk ontslag overweegt. Deze raadpleging moet tijdig worden uitgevoerd teneinde tot een akkoord te komen en moet ten minste betrekking hebben op de mogelijkheden om collectief ontslag te voorkomen of om de omvang ervan te verminderen alsook op de mogelijkheid de gevolgen ervan te verzachten door het nemen van sociale begeleidingsmaatregelen, meer bepaald om bij te dragen tot herplaatsing of omscholing van de ontslagen werknemers.

Meer in het algemeen is de Commissie voorstander van het idee dat de ondernemingen bij het besluit over verplaatsing van activiteiten altijd rekening houden met de gevolgen die dit besluit kunnen hebben voor hun werknemers en de sociale en regionale context. Dit is onlangs onderstreept in de mededeling van de Commissie over de sociale verantwoordelijkheid van bedrijven: een bijdrage van het bedrijfsleven aan duurzame ontwikkeling(5).

Verder heeft de Commissie de Europese sociale partners verzocht deel te nemen aan een dialoog over de anticipatie op en het beheer van veranderingen met het oog op een dynamische aanpak van de sociale aspecten van de herstructurering van bedrijven. De sociale partners hebben zich bereid verklaard om deze kwestie op te nemen in hun meerjarig werkprogramma 2003-2004. De Commissie hoopt dat hun gezamenlijk werk op dit gebied leidt tot een communautair kader dat bedrijven en hun werknemers kan helpen om de sociale dimensie van de herstructurering van bedrijven op passende wijze aan te pakken.

(1) Richtlijn 98/59/EG van de Raad van 20 juli 1998 betreffende de aanpassing van de wetgevingen van de lidstaten inzake collectief ontslag. (Deze richtlijn consolideert de Richtlijnen 75/129/EEG en 92/56/EEG).

(2) Richtlijn 2001/23/EG van de Raad van 12 maart 2001 inzake de onderlinge aanpassing van de wetgevingen der lidstaten betreffende het behoud van de rechten van de werknemers bij overgang van ondernemingen, vestigingen of onderdelen van ondernemingen of vestigingen.

(3) Richtlijn 94/45/EG van de Raad van 22 september 1994 inzake de instelling van een Europese ondernemingsraad of van een procedure in ondernemingen of concerns met een communautaire dimensie ter informatie en raadpleging van de werknemers.

(4) Richtlijn 2002/14/EG van het Europees Parlement en de Raad van 11 maart 2002 tot vaststelling van een algemeen kader betreffende de informatie en de raadpleging van de werknemers in de Europese Gemeenschap.

(5) COM(2002) 347 def.