SCHRIFTELIJKE VRAAG E-0414/03

van Heidi Hautala (Verts/ALE) aan de Raad

(17 februari 2003)

Betreft: IJswaardigheid van de op de Oostzee varende olietanker Stemnitsa

De onder Griekse vlag varende en onder de paraplu van de Griekse scheepvaartmaatschappij Minerva Maríne opererende olietanker Stemnitsa heeft deze winter al meermaals op de Oostzee gevaren in als gevolg van het ijs uitzonderlijk moeilijke navigatie-omstandigheden. Het schip tankt per keer 100 000 ton Russische ruwe olie in de nieuwe oliehaven van Primorsk aan de Russische kant van de Finse Golf. Het beschikt over een door het American Bureau of Shipping afgeleverd ijswaardigheidscertificaat dat volgens Finse deskundigen niet volstaat voor de bijzonder moeilijke ijssituatie in de Finse Golf. Verwacht wordt dat door de Russische plannen voor nieuwe oliehavens in Primorsk en Vysotsk het olietransport op de Oostzee elke vijf jaar zal verdubbelen, van de huidige 40 000 000 ton tot 160 000 000 ton in 2010. De Finse Golf is een ecologisch erg kwetsbaar marien gebied en een sociaal-economisch belangrijke transportroute. De Finse autoriteiten hebben geen manier gevonden om te verhinderen dat de Stemnitsa en andere risicovaartuigen de internationale wateren van de Oostzee gebruiken.

Willem de Ruiter, pas aangesteld hoofd van het Europees Agentschap voor de veiligheid van de zeevaart (EMSA), zei op 4 februari in een interview met het Finse informatiebureau dat de EU geen reden heeft om tegen de aanwezigheid van de Stemnitsa op te treden en dat de EU niets kan ondernemen. Volgens zijn eigen website moet het Agentschap nochtans bijdragen tot de verhoging van het algemene veiligheidsniveau van de zeevaart in de Gemeenschap teneinde het risico van ongevallen op zee, vervuiling van het zeemilieu en het verlies van mensenlevens op zee te verminderen. Volgens de verordening betreffende het Agentschap wordt dit o.a. met de volgende taak belast: De Commissie bijstaan, waar nodig, in de voorbereidende werkzaamheden voor de bijwerking en ontwikkeling van de communautaire wetgeving op het gebied van de veiligheid op zee en de voorkoming van verontreiniging door schepen, met name in samenhang met de ontwikkeling van de internationale wetgeving terzake.

De Raad kan als lid van de Helcom (Helsinki-Commissie; Commissie ter bescherming van het mariene milieu van het Oostzeegebied) aanzienlijke invloed uitoefenen opdat op de volgende Helcom-conferentie van milieuministers in de zomer van 2003 wordt geprobeerd een voorstel te doen aan de Internationale Maritieme Organisatie (IMO) om de Oostzee uit te roepen tot bijzonder kwetsbaar marien gebied (Particularly Sensitive Sea Area, PSSA) en te eisen dat de schepen die er varen aan bijzondere voorwaarden voldoen op het gebied van ijsbestendigheid en dubbele scheepswand. De invloed van de Raad in Helcom en IMO is des te groter daar afgezien van Rusland alle Oostzeestaten binnenkort EU-lidstaten zijn.

1. Is de Raad van plan het hierboven beschreven voorstel aan de IMO onder de aandacht te brengen van de ministers van milieu van de lidstaten op de Helcom-conferentie deze zomer?

2. Acht de Raad de uitspraak van directeur de Ruiter waarnaar hierboven wordt verwezen in overeenstemming met het EMSA-reglement?

Antwoord

(13 mei 2003)

Naar aanleiding van het ongeluk met de olietanker Prestige heeft de Raad (Vervoer, Telecommunicatie en Energie) op 6 december 2002 conclusies aangenomen over de veiligheid van schepen en voorkoming van verontreiniging. Daarin dringt de Raad bij de lidstaten die gemeenschappelijke belangen in gevoelige maritieme gebieden hebben, onder meer erop aan dat zij gecoördineerde voorstellen uitwerken en opstellen voor de gebieden die als bijzonder gevoelige maritieme gebieden door de Internationale Maritieme Organisatie (IMO) beschermd moeten worden. Ook dringt hij er bij de IMO op aan dat zij het gebruik van de aanwijzing van gevoelige maritieme gebieden (Sensitive Sea Areas SSA) en bijzonder gevoelige maritieme gebieden (Particularly Sensitive Sea Areas PSSA) ontwikkelt. Een initiatief van de betrokken lidstaten ter gelegenheid van de komende bijeenkomst van de milieuministers van de Helcom, zoals door het geachte parlementslid geschetst, zou derhalve volledig stroken met het standpunt van de Raad.

Wat meer bepaald het vervoer van olie op de Oostzee betreft, wordt in de Raadsconclusies nota genomen van het voornemen van de Commissie de nodige maatregelen te nemen om ervoor te zorgen dat de toetredende landen en andere nabuurlanden, met inbegrip van Rusland, deelnemen aan een overeenkomst uit hoofde waarvan zware oliesoorten alleen in dubbelwandige tankers mogen worden vervoerd. Over het algemeen spreekt de Raad zijn steun uit voor de pogingen van de Commissie om de mogelijkheden te onderzoeken van technische samenwerkingsprogramma's om de buurlanden waarbij Rusland met name wordt genoemd bij te staan in hun streven om de veiligheid en de verontreinigingspreventie op zee te verbeteren.

Daarnaast is de Raad (Milieu) van 9 december 2002 in zijn conclusies over de milieuramp ten gevolge van het ongeluk met de Prestige akkoord gegaan met de noodzaak van een verdere versterking en verbetering van de bestaande samenwerking tussen de verdragen ter bescherming van het mariene milieu, zoals Helcom, en de EU. Ook onderstreept hij daarin de noodzaak de milieuactiviteiten van de IMO ter versterking van de veiligheid op zee en de voorkoming van verontreiniging door tankschepen te intensiveren, en doet hij een dringend beroep op de lidstaten zich in de vergadering van de Commissie voor de bescherming van het mariene milieu (MEPC) van de IMO in juli 2003 actief en gecoördineerd op te stellen.

Over de verklaringen van de onlangs benoemde directeur van het Europees Agentschap voor maritieme veiligheid (EMSA) in het interview met het Finse persbureau, is de Raad niet bevoegd een uitspraak te doen.