SCHRIFTELIJKE VRAAG E-0744/00

van Daniela Raschhofer (NI) aan de Commissie

(13 maart 2000)

Betreft: Steun aan door Italiaanse rechtbanken veroordeelde Zuid-Tirolers

In de jaren '60 zijn in Italië Zuid-Tirolers tot levenslange gevangenisstraffen veroordeeld, en sommigen van hen zitten nog steeds vast. Bij deze laatsten gaat het vooral om personen die vanwege vermeende gewelddadige delicten aan wie bij verstek door Italiaanse rechtbanken levenslang is opgelegd. Uit diepgaand onderzoek en gerechtelijke procedures in Oostenrijk, waarbij ook de Italiaanse zijde was betrokken en werd gehoord, is echter zonder enige twijfel gebleken dat de aanklacht vanwege gewelddadige delicten in alle gevallen ongegrond was. De hoogste gerechtshoven van Duitsland (Bundesverfassungsgericht, Bundesgerichtshof) en de Verwaltungsgerichtshof van Oostenrijk zijn tot de conclusie gekomen dat de Zuid-Tiroolprocessen voor Italiaanse rechtbanken indruisen tegen de Europese Conventie van de rechten van de mens.

De Commissie wordt derhalve verzocht de volgende vragen te beantwoorden:

1. Welke maatregelen denkt de Commissie te nemen om te bereiken dat Italië de tegen de mensenrechten indruisende vonnissen tegen Zuid-Tiroler activisten uit de jaren '60 opheft?

2. Is de Commissie eventueel bereid dit probleem aanhangig te maken bij het Europees Hof van Justitie?

Antwoord van de heer Vitorino namens de Commissie

(12 mei 2000)

1. In artikel 6 (ex artikel f), lid 1, van het Verdrag betreffende de Europese Unie wordt gesteld dat de Unie gegrondvest is op de beginselen van vrijheid, democratie, eerbiediging van de rechten van de mens en de fundamentele vrijheden en van de rechtstaat welke beginselen de lidstaten gemeen hebben.

In lid 2 wordt voorts bepaald dat de Unie de grondrechten eerbiedigt zoals die worden gewaarborgd door het op 4 november 1950 te Rome ondertekende Europees Verdrag tot bescherming van de mens en de fundamentele vrijheden en zoals zij uit de gemeenschappelijke constitutionele tradities van de lidstaten voortvloeien, als algemene beginselen van het Gemeenschapsrecht.

Voorts dient erop te worden gewezen dat deze bepalingen betrekking hebben op de Unie en niet op de lidstaten afzonderlijk. Volgens artikel 7 van het Verdrag betreffende de Europese Unie kan een procedure slechts worden ingeleid bij een ernstige en voortdurende schending door een lidstaat van in artikel 6, lid 1, genoemde beginselen.

Wanneer het Gemeenschapsrecht niet is geschonden kan de Commissie op juridisch vlak ook geen andere maatregelen nemen door zich bijvoorbeeld te baseren op artikel 226 (ex artikel 169) van het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap. Er is echter geen enkele schending van het Gemeenschapsrecht vastgesteld.

2. Noch het Verdrag betreffende de Europese Unie noch het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap verlenen aan de Commissie de bevoegdheid om bij eventuele schendingen van de mensenrechten door de lidstaten de zaak bij het Hof van Justitie aanhangig te maken wanneer deze geen enkel verband hebben met de toepassing van het Gemeenschapsrecht.

Indien de betrokken personen van mening zijn dat Italië de uit hoofde van het Europees Verdrag tot bescherming van de rechten van de mens gegarandeerde rechten heeft geschonden dient hen te worden aangeraden bij het Hof van de Rechten van de Mens in Straatsburg beroep in te stellen op grond van artikel 34 van het Verdrag. Zij dienen echter erop attent te worden gemaakt dat hiervoor in artikel 35, lid 1, van het Verdrag een termijn van zes maanden is vastgesteld.