SCHRIFTELIJKE VRAAG E-1583/01

van Anne Jensen (ELDR) aan de Commissie

(1 juni 2001)

Betreft: Orgels: uitnodiging tot inschrijving

Deense orgelbouwers werken in ongunstige economische omstandigheden, o.m. omdat zij blootstaan aan mededinging op ongelijke voorwaarden. De Deense staatskerk moet voor de aanschaf van orgels namelijk de inschrijvingsprocedure van de EU volgen, terwijl bij voorbeeld kerken in Zweden en Duitsland geen inschrijving hoeven te organiseren.

De relatief voordelige aanschaf van orgels door de Deense staatskerk wordt door de leden van de staatskerk betaald via een bijzondere kerkbelasting die wordt bepaald op basis van de economische behoeften van de kerk in het dekenaat in kwestie. De gemeentelijke belastingadministraties organiseren het innen van de kerkbelasting die over de parochies wordt verdeeld. In Denemarken berusten besluitvorming en beheer van de aanschaf van orgels binnen de door de overheid bepaalde grenzen - bij voorbeeld de eis dat rekening wordt gehouden met historische waarden - bij een op plaatselijk niveau gekozen parochieraad. Vermoedelijk geldt in beginsel hetzelfde in Duitsland en Zweden. Ook daar wordt kerkbelasting geïnd door de belastinginstanties van de overheid, die de gelden verdelen over de parochies, die de aanschaf van orgels organiseren.

Door de inschrijvingsprocedure van de EU zijn de Deense orgelbouwers vaak niet in de gelegenheid offertes uit te brengen in Zweden en Duitsland, terwijl zij op de binnenlandse markt concurrentie ondervinden van buitenlandse producenten die zelf misschien een thuismarkt hebben zonder vrije mededinging.

Hoe strookt dit volgens de Commissie met de filosofie achter de totstandbrenging van de interne markt in de EU?

Kan zij toelichten waarom deze discriminatie bestaat? Is zij bereid tot initiatieven om te waarborgen dat de concurrentie in deze sector onder gelijke omstandigheden plaatsvindt?

Antwoord van de heer Bolkestein namens de Commissie

(18 juli 2001)

Of op contracten voor de aankoop van orgels waarvan de waarde boven een bepaalde drempel ligt, Richtlijn 93/36/EEG van 14 juni 1993 betreffende de coördinatie van de procedures voor

het plaatsen van overheidsopdrachten voor leveringen(1) (hierna de richtlijn genoemd) van toepassing is, hangt ervan af of deze contracten door een aanbestedende dienst, doorgaans een publiekrechtelijke instelling in de zin van de richtlijn, worden gegund.

Onder publiekrechtelijke instelling wordt verstaan, iedere instelling die:

- is opgericht met het specifieke doel te voorzien in behoeften van algemeen belang andere dan die van industriële of commerciële aard

- rechtspersoonlijkheid heeft, en

- waarvan ofwel de activiteiten in hoofdzaak door de Staat of de territoriale of andere publiekrechtelijke instellingen worden gefinancierd, ofwel het beheer is onderworpen aan toezicht door deze laatsten, ofwel de leden van de directie, de raad van bestuur of de raad van toezicht voor meer dan de helft door de Staat, de territoriale lichamen of andere publiekrechtelijke instellingen zijn aangewezen.

Gezien de juridische en financiële situatie van de Deense kerk (Folkekirken) is het duidelijk dat deze aan de voorwaarden voor een aanbestedende dienst voldoet.

Uit de definitie blijkt dat financiering door de overheid niet altijd voldoende is om de ontvangende eenheid onder de richtlijn te laten vallen; nagegaan moet worden of de overheid de betrokken instelling in hoofdzaak financiert (zie het arrest van 3 oktober 2000 in de zaak C-380/98, Cambridge). Indien niet aan deze voorwaarde wordt voldaan, moet nog worden nagetrokken of aan de twee andere voorwaarden in het derde streepje van de definitie wordt voldaan.

Ten aanzien van Duitsland beschikt de Commissie over onvoldoende informatie om te beoordelen of de richtlijn op de kerken in Duitsland van toepassing is. Dit zal worden nagetrokken en zo snel mogelijk worden beoordeeld.

In Zweden zijn de relaties tussen de Staat en de Zweedse kerk gewijzigd, waarna ook de Zweedse wetgeving inzake overheidsopdrachten onlangs is aangepast en kerken voortaan alleen bij aankopen in hun hoedanigheid van begrafenisautoriteiten aanbestedende dienst zijn. Deze wetswijziging wordt momenteel geanalyseerd.

De Commissie zal het geachte parlementslid van het resultaat van deze onderzoeken op de hoogte stellen.

In de desbetreffende gegevensbank werden over de periode 1995-2000 24 door kerken of andere instellingen gepubliceerde aankondigingen van inschrijvingen gevonden, waarin de levering (of bouw) van orgels expliciet werd genoemd: tien uit Finland, vier uit Denemarken, drie uit Frankrijk, twee uit Oostenrijk en Zweden en een uit Duitsland, Portugal en het Verenigd Koninkrijk. Van deze 24 aankondigingen werden er negen in 2000 gepubliceerd (vier uit Finland, drie uit Denemarken en een uit Frankrijk en het Verenigd Koninkrijk). Er kunnen meer aanbestedingsprocedures met betrekking tot orgels zijn geweest, die echter niet werden gevonden omdat de levering van de orgels deel uitmaakte van bijvoorbeeld een contract voor de bouw of de herinrichting van een kerk.

(1) PB L 199 van 9.8.1993.