ddrg/super_eurlex huggingface dataset:
SCHRIFTELIJKE VRAAG E-3298/01

van Jonas Sjöstedt (GUE/NGL) aan de Commissie

(28 november 2001)

Betreft: Ingetrokken EU-steun wegens verwaarlozing van dieren

In Zweden is aan het licht gekomen dat diereneigenaars die hun dieren verwaarlozen, toch miljoenen steun van de EU hebben gekregen. Deze steun kan niet teruggevorderd worden, omdat de regels voor steunverlening voor dieren in de meeste gevallen geen eisen betreffende dierenverzorging omvatten.

Overweegt de Commissie voorstellen te doen om de uitbetaling van steun te koppelen aan voorwaarden betreffende dierenverzorging of kan de Commissie voorstellen de uitbetaling te koppelen aan nationale voorschriften inzake dierenbescherming?

Gecombineerd Antwoordvan de heer Fischler namens de Commissieop de schritftelijke vragen E-3298/01 en P-3352/01

(15 januari 2002)

De Commissie is zich bewust van de kwestie die door de geachte parlementsleden onder de aandacht wordt gebracht. Zij wil in dit verband wijzen op het aan het Verdrag van Amsterdam gehechte Protocol betreffende de bescherming en het welzijn van dieren(1), waarin de Gemeenschap en de lidstaten worden verzocht om bij het formuleren en uitvoeren van het gemeenschappelijk landbouwbeleid ten volle rekening te houden met hetgeen vereist is voor het welzijn van dieren.

Het uitkeren van steun aan individuele landbouwers geschiedt door de nationale overheden en valt onder de bevoegdheden van de lidstaten. De Commissie heeft dan ook geen concrete invloed op individuele gevallen.

Door de aard van schriftelijke vraag E-3298/01, waarin het geachte parlementslid verwijst naar de communautaire subsidies in het algemeen, is het voor de Commissie niet mogelijk in details te treden.

Als het echter gaat om rechtstreekse steunverlening aan landbouwers, zijn in de wetgeving verscheidene eisen aan te wijzen waaraan moet worden voldaan:

- Ten eerste worden compenserende vergoedingen voor probleemgebieden op grond van artikel 14, lid 2, van Verordening (EG) nr. 1257/1999(2) alleen toegekend aan landbouwers die voldoen aan de door de lidstaten vastgestelde regels inzake goede landbouwpraktijken.

- Ten tweede is in artikel 3 van Verordening (EG) nr. 1259/1999(3) bepaald dat bij rechtstreekse steunverlening in het kader van het gemeenschappelijk landbouwbeleid, de lidstaten de mogelijkheid hebben de milieumaatregelen te nemen die zij passend achten gezien de specifieke situatie wat de gebruikte landbouwgrond of de productie betreft en waarin de mogelijke milieueffecten zijn verdisconteerd. Deze maatregelen kunnen onder meer dwingende algemene milieueisen omvatten alsmede specifieke milieueisen om voor rechtstreekse betalingen in aanmerking te komen. In de verordening van de Raad wordt echter niet uitdrukkelijk gerefereerd aan het welzijn van dieren.

- Meer in algemene zin tenslotte biedt artikel 33, elfde streepje, van Verordening 1257/1999 de lidstaten de mogelijkheid maatregelen te nemen ter verbetering van het welzijn voor dieren.

(1) PB C 340 van 10.11.1997.

(2) PB L 160 van 26.6.1999.

(3) PB L 160 van 26.6.1999.
SCHRIFTELIJKE VRAAG E-3440/01

van Camilo Nogueira Román (Verts/ALE) aan de Commissie

(21 december 2001)

Betreft: Plattelandsontwikkeling ten behoeve van de montes comunais in Galicië

In het Spaanse Galicië bestaat een vorm van gemeenschappelijk eigendom van Germaanse oorsprong, de montes comunais (meentgronden), die toebehoren aan de inwoners van bepaalde leefgemeenschappen. Er zijn 2800 van dit soort montes met een gemiddelde oppervlakte van 243 hectare die samen één derde van het platteland van Galicië beslaan. De gemeenten met montes comunais tellen in totaal 250 000 inwoners. Na teruggave van dit traditionele eigendom dat tijdens de dictatuur van Franco op grote schaal werd vervreemd, werd het gebruik van deze ondeelbare en onvervreemdbare montes

geregeld bij een wet van het autonoom gewest en kunnen zij naar gelang van de aard van het terrein en binnen de grenzen van de wetgeving worden aangewend voor bosbouw, landbouw, natuurbehoud, toerisme, industrie, mijnbouw, enzovoort, waarbij de lokale eigendom altijd onverlet blijft. De sociaal-economische mogelijkheden die deze montes comunais bieden, en waarop tot op heden te weinig is gewezen, zijn legio. Kunnen deze montes in aanmerking komen voor initiatieven in het kader van de plattelandsontwikkeling, de tweede pijler van het GLB?

Gecombineerd Antwoordvan de heer Fischler namens de Commissieop de schritftelijke vragen E-3440/01, E-3441/01, E-3443/01 en E-3444/01

(1 februari 2002)

Via de Structuurfondsen draagt de Commissie bij in de financiering van verschillende programma's voor plattelandsontwikkeling in Spanje. Zo wordt voor de regio Galicië een aantal programma's op het gebied van landbouw en plattelandsontwikkeling door de Gemeenschap medegefinancierd.

Er is echter geen specifiek programma voor de door het geachte parlementslid genoemde meentgronden.

Verordening (EG) nr. 1257/1999 van de Raad van 17 mei 1999 inzake steun voor plattelandsontwikkeling uit het Europees Oriëntatie- en Garantiefonds voor de Landbouw (EOGFL) en tot wijziging en instelling van een aantal verordeningen(1) bevat alle criteria op grond waarvan een communautaire bijdrage kan worden toegekend.

Dit gezegd zijnde, en voor zover deze gronden uit hoofde van vorengenoemde verordening als subsidiabel kunnen worden beschouwd, bestaat de mogelijkheid maatregelen uit de Structuurfondsen, onder meer het EOGFL, afdeling Oriëntatie, te financieren.

De Commissie stelt het geachte parlementslid voor zich te wenden tot de regionale en/of nationale autoriteiten voor nadere gegevens ter zake.

(1) PB L 160 van 26.6.1999.
SCHRIFTELIJKE VRAAG E-3341/01

van Stavros Xarchakos (PPE-DE) aan de Commissie

(3 december 2001)

Betreft: Groenoppervlak in Athene

In de Griekse pers zijn onlangs onderzoekresultaten verschenen waaruit blijkt dat het groenoppervlak in Athene slechts 2,5 m2 per inwoner bedraagt, alhoewel dit volgens de internationale normen 15 m2 zou moeten zijn. Hierbij zij vermeld dat deze verhouding in 1977 4 m2 per inwoner was en in 1965 6 m2.

Alhoewel er voor honderden hectares land in het bekken van Athene geen bestemming is, wordt dit land niet gebruikt als openbaar groen voor de burgers van Athene. De geplande Olympische projecten zullen er bovendien voor zorgen dat ook de laatste nog vrije oppervlakken in Athene en Piraeus in beslag worden genomen door enorme betonnen sportcomplexen en andere inrichtingen. Hierbij zij vermeld dat heel het gebied om de Golf van Faliron het risico loopt veranderd te worden in een grote betonmassa als gevolg van de nieuwe, reusachtige sportcomplexen die daar gebouwd zullen worden. Bovendien wil men in het gebied dat zich uitstrekt van de Passalimani in Pireaus tot Anavissos als het ware boven op het strand bioscopen, discotheken en andere amusementsgelegenheden, hotels en winkels gaan bouwen.

Wat is de mening van de Commissie over deze treurige situatie in het bekken van Athene? Hoe groot is het groenoppervlak per inwoner in de andere hoofdsteden van de EU? Heeft de Commissie stappen ondernomen en zo ja, welke om de Griekse regering erop te wijzen dat door de toename van de betonmassa in Athene de toch al geringe levenskwaliteit van de Atheners en het uiterst gevoelig milieuevenwicht van de Griekse hoofdstad nog meer zullen worden aangetast? Hebben de Griekse autoriteiten daarop gereageerd, en zo ja hoe?

Antwoord van mevrouw Wallström namens de Commissie

(31 januari 2002)

Volgens het subsidiariteitsbeginsel valt stadsontwikkeling onder de bevoegdheid van de lidstaten. (vaak gedelegeerd aan de plaatselijke overheid). De werkzaamheden van de Commissie op het gebied van stadsplanning concentreren zich vooral op hulp aan de plaatselijke/landelijke overheden bij bijvoorbeeld de ontwikkeling van monitoringinstrumenten die de uitwisseling van ervaring en goede praktijken tussen gemeenten en steden binnen de Unie bevorderen. Gezien het bovenstaande heeft de Commissie geen aanbevolen percentages groenzone vastgesteld.

Voor alle grote projecten (ook voor de projecten van het Cohesiefonds en de Structuurfondsen) geldt dat er een milieueffectrapportage (MER) moet plaatsvinden volgens communautair recht. Dit geldt ook voor de projecten in verband met de Olympische Spelen in Athene. MER moet ervoor zorgen dat de projecten in overeenstemming zijn met de vastgestelde beschermingsmaatregelen.

Anderzijds valt het scheppen van groenzones voor Athene onder geen enkel specifiek communautair medefinancieringsprogramma in het kader van het Cohesiefonds en de Structuurfondsen. Er zouden echter daarop betrekking hebbende acties kunnen worden voorgesteld in het kader van de operationele programma's Attica en Milieu en, onder bepaalde voorwaarden en met bepaalde beperkingen, in het kader van het Cohesiefonds.
SCHRIFTELIJKE VRAAG E-2958/01

van Alexandros Alavanos (GUE/NGL) aan de Commissie

(25 oktober 2001)

Betreft: Lijst van arresten tegen Turkije door het Europees Hof van de Rechten van de mens

In antwoord op mijn vraag H-0727/01(1) aan de Raad over de veroordeling van Turkije door het Europees Hof voor de Rechten van de mens (EHRM) in verband met de aanhoudende hechtenis van Leyla Zana en drie andere afgevaardigden, heeft de voorzitter van de Raad gezegd dat de Raad niet beschikt over een lijst van uitspraken van het Europees Hof voor de rechten van de mens waaraan Turkije zich niet zou hebben geconformeerd. In de partnerschapsovereenkomst tussen de Europese Unie en Turkije en in het kader van de versterkte politieke dialoog wordt gesteld dat de arresten van het EHRM moeten worden nageleefd en ook het Europees Parlement dringt hierop aan. Kan de Commissie in het licht hiervan de lijst bekend maken van de arresten van het Europees Hof voor de Rechten van de mens waaraan Turkije zich niet heeft geconformeerd en is zij voornemens deze lijst over te maken aan de Raad?

(1) Mondeling antwoord van 3.10.2001.

Antwoord van de heer Verheugen namens de Commissie

(6 december 2001)

De bevoegdheid om toe te zien op de naleving van de arresten van het Europees Hof voor de Rechten van de Mens berust bij de daartoe bevoegde organen van de Raad van Europa, in het bijzonder het Comité van Ministers van deze organisatie.

Volgens de beschikbare informatie ziet het Comité van Ministers momenteel toe op de uitvoering van ongeveer 230 zaken tegen Turkije.

In slechts één geval, de zaak-Loizidou, heeft het Comité van Ministers duidelijk en herhaaldelijk verklaard dat Turkije weigerde zich te conformeren aan de uitspraak van het Europese Hof. In een aantal andere gevallen heeft het Comité van Ministers echter wel zijn ongenoegen geuit over het langzame tempo waarin en/of de manier waarop het arrest wordt uitgevoerd. Dit heeft voornamelijk te maken met het feit dat de Turkse wet onvoldoende mogelijkheden biedt om de gevolgen teniet te doen van veroordelingen waarover het Europees Hof geoordeeld heeft dat ze het recht op vrijheid van meningsuiting schenden (artikel 10 van het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens).

Het Comité van Ministers heeft op 12 september 2001 in een antwoord aan de leden van de Parlementaire vergadering van de Raad van Europa verklaard dat in het algemeen aanzienlijke vooruitgang is geboekt op bepaalde gebieden met betrekking tot de arresten van het Europese Hof. Het Comité constateerde echter dat bepaalde specifieke individuele en/of algemene maatregelen nog niet genomen zijn. Het Comité herinnerde aan het belang en de dringende noodzaak van dergelijke maatregelen, met name met betrekking tot de ernst van de geconstateerde schendingen en de tijd die verstreek sinds de uitspraak van het betreffende vonnis.

De Commissie verwacht dat Turkije zijn beloften in het kader van het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens volledig zal nakomen en zal alle ontwikkelingen volgen met betrekking tot de naleving door Turkije van de arresten van het Europees Hof.
SCHRIFTELIJKE VRAAG P-2976/01

van Winfried Menrad (PPE-DE) aan de Commissie

(19 oktober 2001)

Betreft: Werknemerskamers in Oostenrijk, Luxemburg en twee Duitse deelstaten

In Oostenrijk, Luxemburg en twee Duitse deelstaten (het Saarland en Bremen) bestaan er zogenaamde werknemerskamers. Het betreft hier in feite een wettelijke verankering van publiekrechtelijke inspraak.

- Zijn deze werknemerskamers volgens de Commissie verenigbaar met de EU-wetgeving?

- Is het in een aantal lidstaten bestaande verplichte lidmaatschap van ondernemingen van een kamer van koophandel (industrie- en handelskamers, ambachtskamers) verenigbaar met de EU-wetgeving?

- Wordt het verplichte lidmaatschap van een werknemerskamer in de EU-wetgeving anders beoordeeld dan het verplichte lidmaatschap van een kamer van koophandel?

Antwoord van mevrouw Diamantopoulou namens de Commissie

(14 november 2001)

Bij ontstentenis van bepalingen van het Gemeenschapsrecht terzake is het verplichte lidmaatschap van beroepsorganisaties dat in bepaalde lidstaten ondernemingen en werknemers wordt opgelegd, een kwestie die uitsluitend onder de bevoegdheid van de lidstaten valt.
SCHRIFTELIJKE VRAAG E-2268/01

van Gordon Adam (PSE) aan de Commissie

(31 juli 2001)

Betreft: Mond- en klauwzeer handelsproblemen met de kandidaat-lidstaten

Kan de Commissie meedelen hoe zij denkt op te treden tegen kandidaat-lidstaten wier maatregelen in strijd zijn met de Europa- en associatieovereenkomsten, hetzij in verband met mond- en klauwzeer, hetzij met het oog op soortgelijke problemen zoals BSE?

Gecombineerd Antwoordvan de heer Byrne namens de Commissieop de schritftelijke vragen E-2266/01, E-2267/01, E-2268/01 en E-2269/01

(27 september 2001)

De beschermende maatregelen van de Gemeenschap op veterinair en fytosanitair gebied maken deel uit van het acquis communautaire. Uitgangspunt bij de toetredingsonderhandelingen is dat de kandidaat-lidstaten het acquis communautaire overnemen. Na hun toetreding zijn deze landen aan het acquis gebonden en onder dit acquis vallen ook de beschermende maatregelen ten aanzien van bijvoorbeeld mond- en klauwzeer of bovine spongiforme encephalopathie (BSE). Alle kandidaat-lidstaten hebben dit uitgangspunt onderschreven. De Commissie dringt er bovendien op aan dat het acquis communautaire al geleidelijk aan in de fase vóór de toetreding door de kandidaat-lidstaten overgenomen wordt.

In de fase vóór de toetreding zijn de associatieovereenkomsten bepalend voor de betrekkingen tussen de Gemeenschap en de kandidaat-lidstaten. Tegen deze achtergrond en in het kader van verscheidene internationale fora heeft de Commissie het vraagstuk van de soms verregaande beperkende maatregelen van de zijde van de kandidaat-lidstaten aan de orde gesteld. De Commissie doet alles wat in haar macht ligt om ervoor te zorgen dat deze maatregelen niet verder gaan dan de preventieve maatregelen van de Gemeenschap. De Commissie bevestigt dat er bij de maatregelen van de kandidaat-landen geen sprake mag zijn van willekeurige benadeling of verkapte handelsbeperkingen. In dit verband zijn de associatieovereenkomsten cruciaal voor de pretoetredingsstrategie. De Commissie is voornemens om op de ingeslagen weg voort te gaan. Bij haar veelvuldige contacten met de veterinaire autoriteiten van de kandidaat-lidstaten verstrekt de Commissie ook regelmatig informatie over de jongste ontwikkelingen in de lidstaten en over de ten uitvoer gebrachte maatregelen.
SCHRIFTELIJKE VRAAG E-3042/01

van Frank Vanhecke (NI) aan de Commissie

(5 november 2001)

Betreft: Taalgebruik bij het ndienen van Europese projecten bij de Commissie

In de formulieren voor het indienen van voorstellen voor financiële steun in het kader van het financieringsinstrument van de Europese Gemeenschap voor het Milieu Life-milieu, te consulteren op de website http://europa.eu.int/comm/life/envir, wordt aan de kandidaten gevraagd de technische beschrijving van hun project tevens of alleen in het Engels in te dienen omdat externe deskundigen meewerken bij de evaluatie.

Nochtans staat het iedere burger van de EU vrij zijn of haar moedertaal te hanteren bij het indienen van dergelijke voorstellen.

Meent de Commissie niet dat het met aandrang vragen om de Engelse taal te hanteren een vorm van discriminatie betekent die heel wat burgers van de Unie die deze taal niet machtig zijn discrimineert?

Zal de Commissie erop toezien dat alle aanvragen, in welke taal van de Unie ze ook opgesteld worden, op eenzelfde en gelijke manier zullen behandeld worden?

Antwoord van mevrouw Wallström namens de Commissie

(6 december 2001)

De Commissie staat er niet op dat de technische beschrijving van Life-milieu-projecten tevens of alleen in het Engels wordt ingediend. Zij raadt alleen maar aan om het technische deel van de voorstellen (en alleen maar dat) tevens of alleen in het Engels in te dienen, omdat verschillende deskundigen van de Commissie en externe deskundigen aan de beoordeling van de voorstellen deelnemen.

Elke indiener heeft het recht een voorstel in te dienen in eender welke officiële taal van de Gemeenschap. Daarom is het volledige aanvraagformulier in alle officiële talen gepubliceerd. De Commissie zorgt ervoor dat alle aanvragen in eender welke taal van de Gemeenschap op dezelfde wijze worden behandeld en dat er bij de beoordeling van de dossiers niet wordt gediscrimineerd (in de panels van deskundigen zijn bijvoorbeeld veel talen van de Gemeenschap vertegenwoordigd).
SCHRIFTELIJKE VRAAG E-2818/01

van Jean Lambert (Verts/ALE) aan de Commissie

(10 oktober 2001)

Betreft: Studieleningen voor Britse studenten die in het buitenland wonen

Er is ons onlangs medegedeeld dat Britse staatsburgers die woonachtig zijn in het buitenland en gaan studeren aan instellingen voor hoger onderwijs in Groot-Brittannië, op dit moment niet in aanmerking komen voor de studiefinanciering die toegankelijk is voor Britse burgers woonachtig in Groot-Brittannië. Dit kan tot resultaat hebben dat de Britse instellingen voor deze potentiële studenten ontoegankelijk worden ten gevolge van financiële problemen. Het lijkt een tegenstrijdigheid dat leningen niet toegankelijk zijn voor Britse staatsburgers die toevallig een aantal jaren in het buitenland gewoond hebben, blijkbaar worden deze studenten onnodig gediscrimineerd.

Kan de Commissie mededelen:

- of dit gelijke behandeling is voor mensen in deze positie;

- welke stappen zij neemt om gelijkheid van behandeling voor deze mensen te verzekeren;

- of zij bewijzen heeft van discriminatie ten opzichte van burgers van andere EU-landen wat betreft de toegang tot het Britse hoger onderwijs en de financiering?

Antwoord van mevrouw Reding namens de Commissie

(14 november 2001)

Overeenkomstig artikel 149 (ex-artikel 126) van het EG-Verdrag is elke lidstaat verantwoordelijk voor de inhoud en de opzet van zijn onderwijsstelsel. Wat de toelatingsvoorwaarden tot het onderwijs betreft, zijn de lidstaten echter verplicht het beginsel van gelijke behandeling na te leven.

Overeenkomstig de jurisprudentie van het Hof is in de huidige fase van de ontwikkeling van het Gemeenschapsrecht het beginsel van gelijke behandeling van toepassing op door een lidstaat aan zijn onderdanen voor universitaire studies verleende steun, voor zover de steun is bedoeld voor de vergoeding van inschrijvings- of andere gelden, met name collegeleden die moeten worden betaald om toegang te krijgen tot het onderwijs.

De door het geachte parlementslid aan de orde gestelde kwestie betreft in het buitenland wonende Britse burgers die gaan studeren aan hogeronderwijsinstellingen in het Verenigd Koninkrijk. De voorwaarden voor de toegang tot studieleningen zijn een interne zaak en vallen niet onder het Gemeenschaprecht.

Het betreffende Britse studieleningstelsel dekt de kosten van levensonderhoud huisvesting, voeding, kleding, reizen, enz. en valt daarom buiten de communautaire regels.

Voor zover het Britse stelsel steun verleent ter betaling van de collegegelden (die onder de werkingssfeer van het EG-Verdrag valt, zoals hierboven vermeld), voldoen de gestelde voorwaarden aan het Gemeenschapsrecht: de student moet een onderdaan van een lidstaat dan wel een kind van een dergelijke onderdaan zijn en hij moet in de Europese Economische Ruimte (EER: lidstaten en IJsland, Liechtenstein, Noorwegen) hebben gewoond tijdens de drie jaren voor het begin van het academisch jaar van de cursus waarvoor hij studiefinanciering aanvraagt.
SCHRIFTELIJKE VRAAG E-2801/01

van Gian Gobbo (NI) aan de Commissie

(9 oktober 2001)

Betreft: Bescherming typische voedselproducten en de Europese landbouw

Overwegende dat:

- door de zogeheten gekkekoeienziekte (BSE) de publieke opinie ernstig van slag is geraakt: zij heeft ernstige twijfel over de toepassing van industriële bedrijfsvoering in de landbouw,

- het gebruik van genetisch gemodificeerde organen (GMO) in de landbouw- en voedselproductie niet alleen een risicofactor is voor de gezondheid van de consument, maar ook in het voordeel zou zijn van bepaalde grote niet-Europese multinationals en ten koste zou gaan van het Europees midden- en kleinbedrijf in deze sector,

vraag ik de Commissie:

- welke strategie zij denkt te voeren om de wereld van de Europese landbouw in stand te houden;

- of zij het niet nuttig acht om de traditionele landbouw- en voedselproductie in de verschillende regio's van Europa te beschermen en te stimuleren via een totale aanpak, als garantie voor de authenticiteit van het product alsook uitdrukking van de culturele rijkdom van deze regio's?

Antwoord van de heer Fischler namens de Commissie

(26 november 2001)

De instandhouding en de bevordering van het Europese landbouwmodel vormden een van de hoofddoelstellingen van de hervorming van het gemeenschappelijk landbouw die in 1999 in het kader van Agenda 2000 is goedgekeurd. De kenmerken van dit Europese model, en bijgevolg ook de met deze hervorming nagestreefde doelstellingen, zijn velerlei: een concurrerende landbouwsector; een redelijke levensstandaard voor de landbouwbevolking; productiemethoden die betrouwbaar, in staat tot het leveren van kwaliteitsproducten en milieuvriendelijk zijn; een gediversifieerde landbouw die de rijkdom aan tradities en landschappen in stand houdt en een bron van werkgelegenheid op het platteland vormt. Het betreft kortom een landbouw die in maatschappelijk, economisch en milieuopzicht duurzaam en multifunctioneel is. De bevordering van dit model is een strategisch doel, niet alleen in de context van Agenda 2000 en in het vooruitzicht van de uitbreiding, maar ook bij de onderhandelingen in het kader van de Wereldhandelsorganisatie.

De kwaliteit en de verscheidenheid van de landbouw- en voedselproductie van de Unie behoren zonder meer tot de componenten van dit model. Juist vanwege die verscheidenheid is het op communautair niveau niet mogelijk om de kwaliteit van de voedingsmiddelen op een passende en volledige wijze te definiëren. De Commissie heeft echter een taak wat een betere voorlichting van de consument betreft, en zij heeft verscheidene initiatieven op dit gebied voorgesteld.

Met name is de Gemeenschap voornemens om zoals is aangegeven in het antwoord op schriftelijke vraag P-2555/01 van mevrouw Sbarbati, waarnaar hier wordt verwezen op de interne markt en in derde landen een alomvattend en coherent voorlichtings- en bevorderingsbeleid met betrekking tot landbouwproducten en, in tweede instantie, voedingsmiddelen ten uitvoer te leggen.