SCHRIFTELIJKE VRAAG E-2686/02

van Mihail Papayannakis (GUE/NGL) aan de Commissie

(26 september 2002)

Betreft: Virussen in gebotteld water

Uit een onderzoek van het laboratorium voor levensmiddelencontrole in opdracht van de Zwitserse regering blijkt dat in elf Europese merken gebotteld water virussen voorkomen, die voor een groot deel van het aantal gevallen van gastro-enteritis verantwoordelijk zijn. De monsters waarin sporen van virussen werden aangetroffen, betroffen water dat in Zwitserland, Italië en Frankrijk gebotteld en in heel de Europese Unie verkocht wordt. Kan de Commissie meedelen of zij van dit onderzoek op de hoogte is? Is de Commissie van mening dat de resultaten van het onderzoek aanleiding tot ongerustheid geven en zo ja, is zij van plan maatregelen te nemen?

Antwoord van de heer Byrne namens de Commissie

(7 november 2002)

Een laboratorium van de Zwitserse Federale Gezondheidsdienst(1) heeft in april 2002 een aantal wetenschappelijke studies(2) gepubliceerd waarin sporen van Norwalk-achtige virussen in meerdere natuurlijke mineraalwateren uit verschillende lidstaten worden aangetoond. Deze publicatie kreeg gedurende enkele dagen ruime weerklank in de Belgische, Franse en Nederlandse media. Samen met de controleautoriteiten van de lidstaten heeft de Commissie onderzocht of op grond van dit onderzoek een eventuele virusbesmetting van de betreffende mineraalwateren kon worden vermoed en zij mogelijk een gevaar vormden voor de volksgezondheid.

De Commissie heeft deze onderzoeken met grote belangstelling gevolgd.

Deze publicatie volgt op het onderzoek naar de detectie van Norwalk-virussen in water, met name in natuurlijk mineraalwater, dat al bijna vijf jaar aan de gang is. In oktober 2000 bracht hetzelfde laboratorium hierover een eerste publicatie(3) uit. Vervolgens heeft een netwerk van zeven Europese onderzoekslaboratoria verder onderzoek gedaan naar de detectie van Norwalk-virussen, waarbij geen mogelijk risico voor de volksgezondheid kon worden aangetoond.

Daarnaast heeft de Commissie bij het Wetenschappelijk Comité Veterinaire Maatregelen i.v.m. de Volksgezondheid (SCVPH) navraag gedaan naar het risico voor de volksgezondheid van de eventuele besmetting van voedingsmiddelen of water met de Norwalk-virussen, die de belangrijkste oorzaak zijn van maag- en darmontstekingen van niet-bacteriële oorsprong. In het advies(4) van dit comité van januari 2002 wordt de Zwitserse studie vermeld, maar wordt gesteld dat de resultaten van deze studie moeten worden bevestigd door verder onderzoek, vooraleer kan worden besloten dat er een mogelijk risico voor de volksgezondheid is.

De Commissie is van mening dat uit het in april 2002 gepubliceerde onderzoek niet kan worden besloten dat er een risico voor de volksgezondheid is.

Richtlijn 80/777/EEG(5) betreffende natuurlijk mineraalwater bepaalt dat natuurlijke mineraalwateren moeten worden beschermd tegen iedere mogelijke besmetting. De Richtlijn voorziet niet in een verplicht virologisch onderzoek, maar stelt microbiologische criteria vast op grond waarvan een eventuele fecale besmetting kan worden opgespoord. Hij bepaalt onder meer dat het water vrij moet zijn van alle pathogene micro-organismen (met inbegrip van pathogene virussen).

De Zwitserse studie heeft in feite sporen aangetoond van genetisch materiaal van Norwalk-virussen door analytische technieken uit de moleculaire biologie waarmee minieme hoeveelheden virus kunnen worden gedetecteerd. Deze technieken geven echter geen enkele indicatie over de levensvatbaarheid van de gedetecteerde virussen, noch over hun besmettelijkheid. Bijkomend onderzoek, dat niet werd verricht in het kader van deze studie, zal noodzakelijk zijn om te bepalen of er een eventueel besmettingsrisico is. Bovendien heeft de Zwitserse studie geen microbiologische besmetting en bijgevolg evenmin fecale besmetting in de onderzochte mineraalwateren aangetoond.

Bijgevolg kan uit deze studie, in dit stadium van het onderzoek, niet worden besloten dat in bepaalde natuurlijke mineraalwateren een besmetting met Norwalk-virussen werd aangetroffen die een mogelijk risico voor de volksgezondheid kan vormen. De epidemiologische controlenetwerken van de Unie hebben trouwens tot op heden geen enkele epidemie van maag- en darmontsteking van bacteriële of virale oorsprong gesignaleerd die met de consumptie van gebotteld water in verband kon worden gebracht.

(1) Kantonaal voedsellaboratorium van Solothurn, Zwitserland.

(2) Norwalk-like virus sequences in natural mineral waters: one year monitoring of three brands in Applied and Environmental Microbiology, April 2002 by C. Beuret and al.

(3) Norwalk-like virus sequences detected by reverse transcription-polymerase chain reaction in mineral waters imported into or bottled in Switzerland in Journal of Food Protection, Octobre 2000 by C. Beuret and al.

(4) Advies van het Wetenschappelijk Comité Veterinaire Maatregelen i.v.m. de Volksgezondheid (SCVPH), goedgekeurd op 30 januari 2002.

(5) Richtlijn 80/777/EEG van de Raad van 15 juli 1980 betreffende de onderlinge aanpassing van de wetgevingen der lidstaten inzake de exploitatie en het in de handel brengen van natuurlijk mineraalwater, PB L 229 van 30.8.1980, laatstelijk gewijzigd bij Richtlijn 96/70/EG van het Parlement en de Raad van 28 oktober 1996, PB L 299 van 23.11.1996.