NL Publicatieblad van de Europese Unie CE 84/831

(2004/C 84 E/0925)

SCHRIFTELIJKE VRAAG E-0648/04

van María Bergaz Conesa (GUE/NGL) aan de Commissie

(8 maart 2004)

Betreft: Onjuiste omzetting in nationaal recht van Richtlijn 89/391/EEG in Spanje

De Commissie heeft een inbreukprocedure tegen het Koninkrijk Spanje ingeleid, omdat ze van mening is dat Spanje niet alle wettelijke, en bestuursrechtelijke bepalingen van Richtlijn 89/391/EEG (1) betreffende de tenuitvoerlegging van maatregelen ter bevordering van de verbetering van de veiligheid en de gezondheid van de werknemers op het werk binnen de juiste termijn en correct heeft omgezet in nationaal recht.

Kan de Commissie een stand van zaken geven met betrekking tot deze inbreukprocedure?

Kan de Commissie bevestigen dat zij, indien een lidstaat niet binnen de in de richtlijn vereiste termijn de nodige aanpassingen heeft aangebracht in zijn nationaal recht, particulieren de nodige rechten zal toekennen waarop zij zich voor een nationale rechtbank tegen de betrokken lidstaat kunnen beroepen?

Is de Commissie ervan op de hoogte dat de personeelsleden van de Spaanse overheid, die niet tot het burgerpersoneel behoren, buiten het toepassingsgebied van de Spaanse wet ter preventie van arbeidsrisico's (Wet 31/1995) vallen? Is de Commissie van mening dat deze uitsluiting in overeenstemming is met de desbetreffende communautaire wetgeving?

Antwoord van de heer Dimas namens de Commissie

(27 april 2004)

De Commissie heeft een inbreukprocedure tegen het Koninkrijk Spanje ingeleid omdat zij van mening is dat Spanje Richtlijn 89/391/EEG betreffende de tenuitvoerlegging van maatregelen ter bevordering van de verbetering van de veiligheid en de gezondheid van de werknemers op het werk (2) niet correct heeft omgezet in zoverre Wet 31/1995 ter preventie van arbeidsrisico's niet van toepassing is op overheidspersoneel dat niet tot het burgerpersoneel behoort. Deze inbreukprocedure is aanhangig bij het Hof van Justitie (zaak C-l 32/04).

De Commissie verwijst naar de jurisprudentie van het Hof van Justitie voor de mogelijkheid voor een particulier om zich voor een nationale rechtbank op de bepalingen van genoemde richtlijn te beroepen als niet de noodzakelijke maatregelen genomen zijn voor omzetting in nationaal recht of in het geval van een onjuiste en/of onvolledige omzetting.

Hieruit blijkt dat de nationale rechtbanken verplicht zijn het nationaal recht zo veel mogelijk conform de richtlijnen uit te leggen en op zodanige wijze dat de door de richtlijnen beoogde resultaten worden bereikt.

Als zo'n verdragsconforme uitlegging niet mogelijk is, kan een particulier zich tegen een lidstaat rechtstreeks op een richtlijn beroepen, bv. in een verzoekschrift tegen een overheidswerkgever, indien de inhoud van de richtlijn in kwestie voldoende duidelijk en onvoorwaardelijk is om rechtstreekse uitwerking te hebben. In dat geval is elke rechterlijke instantie van een lidstaat verplicht het Gemeenschapsrecht integraal toe te passen en de door dit recht rechtstreeks aan particulieren toegekende rechten te beschermen, en daarbij elke eventueel strijdige bepaling van nationaal recht buiten toepassing te laten (zie o.a. zaak 106/77, Simmenthal, Jurispr. 1978, blz. 629, punt 21, en zaak C-188/00, Kurz, Jurispr. 2002, blz. 10691, punt 69).

Daarnaast kan een lidstaat ook aansprakelijk worden gesteld voor eventueel door particulieren geleden verliezen of schade als gevolg van zijn inbreuk op het Gemeenschapsrecht (zie met name de arresten van 19 november 1991, zaken C-6/90 en C-9/90, Francovich e.a, Jurispr. 1991, blz. I-5357, punt 35; van 5 maart 1996, zaken C-46/93 en C-48/93, Brasserie du pêcheur en Factortame, Jurispr. 1996, blz. I-1029, en van 4 juli 2000, zaak C-424/97, Haim, Jurispr. 2000, blz. I-5123).

In deze arresten heeft het Hof van Justitie met name voor recht verklaard dat het beginsel dat de lidstaten gehouden zijn tot vergoeding van de schade aan particulieren veroorzaakt door schendingen van het Gemeenschapsrecht die hun zijn toe te rekenen, geldt wanneer de verweten schending door de nationale wetgever is begaan.

Wanneer een lidstaat niet voldoet aan de krachtens artikel 249, derde alinea, van het EG-Verdrag op hem rustende verplichting om alle maatregelen te nemen die nodig zijn om het door een richtlijn voorgeschreven resultaat te bereiken, er ter verzekering van de volle werking van deze Gemeenschapsrechtelijke bepaling moet er een recht op schadevergoeding bestaan wanneer aan drie voorwaarden is voldaan: het door de richtlijn voorgeschreven resultaat houdt de toekenning in van rechten aan particulieren; de inhoud hiervan kan worden vastgesteld op basis van de bepalingen van de richtlijn, en er bestaat een causaal verband tussen de schending van de op de staat rustende verplichting en de door de benadeelde personen geleden schade.

Onder voorbehoud hiervan staat het aan de lidstaat om in het kader van het nationale aansprakelijkheidsrecht de gevolgen ongedaan te maken van de schade veroorzaakt door een aan hem toe te rekenen schending van het Gemeenschapsrecht, met dien verstande dat de door de toepasselijke nationale wettelijke regeling vastgestelde voorwaarden niet ongunstiger mogen zijn dan die welke voor gelijksoortige nationale vorderingen gelden, en niet van dien aard mogen zijn dat zij het verkrijgen van schadevergoeding in de praktijk onmogelijk of uiterst moeilijk maken.

(1) PB L 183 van 29.6.1989, blz. 1.

(2) Richtlijn 89/391/EEG van de Raad van 12 juni 1989 betreffende de tenuitvoerlegging van maatregelen ter bevordering van de verbetering van de veiligheid en de gezondheid van de werknemers op het werk, PB L 183 van 29.6.1989.