SCHRIFTELIJKE VRAAG P-0661/98 van Undine-Uta Bloch von Blottnitz (V) aan de Commissie (2 maart 1998)

Betreft: Nucleair afval in Dounreay

Na eerdere onthullingen over het storten van nucleair afval in een mijnschacht in de buurt van de Britse opwerkingsfabriek Dounreay kon de Britse krant "The Guardian¨ begin februari jl. aantonen dat sinds 1971 in een andere - tot dusverre onbekende - schacht op het terrein van de opwerkingsfabriek aanzienlijke hoeveelheden zeer problematisch radioactief afval zijn opgeslagen. Het gaat daarbij o.a. om tenminste 40 kg uranium, plutonium en sodium.

In haar beschikking 92/194/Euratom van 4 maart 1992 ((PB L 88 van 3.4.1992, blz. 54. )) heeft de Commissie de exploitanten van de opwerkingsfabriek in Dounreay ertoe verplicht hun boekhouding inzake de hoogradioactieve stoffen aanzienlijk te verbeteren. Bij nalatigheid heeft de Commissie met verdere sancties gedreigd.

1. Hoe beoordeelt de Commissie de verwijdering van het radioactief afval in Dounreay, met name gelet op de technische uitvoering en de gevolgen voor de gezondheid van de personeelsleden en de bescherming van het milieu?

2. Deelt de Commissie de opvatting dat alleen al wegens het ongecontroleerde verwijderingsbeleid van de exploitanten van de opwerkingsfabriek Dounreay een sluitende boekhouding en inventarisering van het radioactieve materiaal geen kans van slagen hadden?

3. Heeft de Commissie bij haar controles - mede en in het bijzonder in verband met de procedure - kennis genomen van het verwijderingsbeleid van de exploitanten?

3.1. Zo ja, wanneer en op welke wijze is het probleem behandeld?

3.2. Zo nee, hoe beoordeelt de Commissie de gevolgen van deze onwetendheid voor het functioneren van de controle op en de inventarisering van de splijtstoffen alsmede voor de betrouwbaarheid van de eigen controlewerkzaamheden?

4. Welke stappen wil de Commissie naar aanleiding van de onthullingen ondernemen?

Antwoord van de heer Papoutsis namens de Commissie (27 maart 1998)

Volgens de informatie waarover de Commissie beschikt, zijn de in vraag gedane beweringen niet geheel correct. De "onbekende schacht¨ waar "The Guardian¨ van 2 februari 1998 aan refereert is een verwijderingsgebied dat een "Silo voor vast afval met gematigde radioactiviteit¨ genoemd wordt. De silo werd voor het eerst in 1971 gebruikt en heeft recentelijk in de publiciteit gestaan omdat de verantwoordelijke nationale instantie (Inspectoraat voor nucleaire installaties, NII) besloten heeft dat deze niet aan de meest recente normen voor dit type stortplaats voldoet. Als gevolg hiervan heeft de exploitant er mee ingestemd deze na eind 1998 niet meer voor stortingen te gebruiken. In het verlengde van Verordening (Euratom) nr. 3227/76 van de Commissie van 19 oktober 1976 houdende toepassing van de bepalingen inzake de veiligheidscontrole van Euratom ((PB L 363 van 31.12.1976. )), heeft de exploitant de Commissie (Directoraat Veiligheidscontrole van Euratom) de fundamentele technische kenmerken van deze fabriek meegedeeld.

De Commissie zou willen onderstrepen dat de naleving van de gemeenschappelijke basisveiligheidsnormen, ter bescherming van de gezondheid van de werknemers en het grote publiek tegen de gevaren die veroorzaakt worden door ioniserende straling, tot de verantwoordelijkheid van de lidstaten behoort. Derhalve voeren de nationale autoriteiten regelmatig controles uit op de controlevoorschriften, die voor dit doel in het leven geroepen zijn.

Desalniettemin bezochten in mei 1993, krachtens artikel 35 van het Euratom-Verdrag, vertegenwoordigers van de Commissie de fabriek en het omliggende gebied in Dounreay om de werking en de doeltreffendheid van de installaties te onderzoeken die de autoriteiten van het Verenigd Koninkrijk hadden ingesteld om een voortdurende controle op de radioactiviteit van de lucht, het water en de bodem, alsmede op de inachtneming van de basisveiligheidsnormen, uit te oefenen. Vastgesteld werd dat het Verenigd Koninkrijk passende maatregelen had getroffen.

Op grond van de informatie die verstrekt moet worden indien men de veiligheidscontroles, zoals deze in het Euratom-Verdrag zijn vastgelegd, wil uitvoeren, kan de Commissie niet concluderen dat er "ongecontroleerde¨ verwijderingsactiviteiten in de opwerkingsinstallatie van Dounreay plaatsvinden.

Overeenkomstig Verordening 3227/76 van de Commissie, heeft de exploitant de Commissie de fundamentele technische kenmerken van de opwerkingsinstallatie in Dounreay en van alle bijbehorende installaties, zoals de afvalsilo, verstrekt. Aanvullingen worden indien nodig toegestuurd. Deze fundamentele technische kenmerken worden regelmatig opnieuw door de Commissie gecontroleerd. Daarnaast voert de Commissie herhaaldelijk inspecties uit in de Dounreay-fabriek. Afgezien van de in de vraag vermelde kwestie die nadien is opgelost en waarop de sancties van toepassing waren, zijn er geen onregelmatigheden ontdekt.

De Commissie is voornemens de veiligheidscontroles van de Dounreay-fabriek voort te zetten, overeenkomstig hoofdstuk VII van het Euratom-Verdrag, uiteraard afhankelijk van de middelen die beschikbaar zijn.