NL Publicatieblad van de Europese Unie CE 88/566

(2004/C 88 E/0577)

SCHRIFTELIJKE VRAAG E-1074/04

van Proinsias De Rossa (PSE) aan de Commissie

(6 april 2004)

Betreft: Mensenrechten en de Overeenkomst van Cotonou

De in 2000 tussen 77 staten in Afrika, het Caribisch gebied en de Stille Oceaan, enerzijds, en de Europese Gemeenschap en haar lidstaten, anderzijds, ondertekende Overeenkomst van Cotonou beoogt verbetering van de economische en ontwikkelingssamenwerking tussen de EU en de ACS-staten.

De Overeenkomst onderstreept ook de rol van de mensenrechten in het EU-beleid inzake externe betrekkingen; het bevat bepalingen betreffende eerbiediging van de mensenrechten, op de rechtsstaat berustende democratie en transparant en verantwoordelijk bestuur als sleutelelementen van de eerste pijler van de Overeenkomst.

Heeft de Commissie sinds de ondertekening van de Overeenkomst toezicht uitgeoefend op de toepassing van de politieke dimensie van de Overeenkomst van Cotonou? Heeft de Commissie gekeken hoe het staat met de mensenrechtenstandaarden in de partnerlanden? Heeft de Commissie actie ondernomen om te bewerkstelligen dat de landen iets doen aan de schendingen van de mensenrechtenbepalingen in de Overeenkomst, of is zij voornemens dit te gaan doen? Zullen deze aspecten bij de herziening van de Overeenkomst van Cotonou in 2005 bij de ACS-staten worden aangekaart?

Antwoord van de heer Nielson namens de Commissie

(30 april 2004)

Zoals bepaald in artikel 9 van de Overeenkomst van Cotonou vormen de eerbiediging van de mensenrechten, de democratische beginselen en de rechtsstaat de essentiële elementen van de Overeenkomst en is goed bestuur een fundamenteel element ervan. Het partnerschap ondersteunt dit, via samenwerking en ontwikkelingsstrategieën, door politieke en institutionele hervormingen en hervormingen van de rechtspraak in partnerlanden te stimuleren, alsmede via een permanente politieke dialoog tussen de partijen.

Een regelmatige dialoog is het belangrijkste instrument voor een regelmatige gezamenlijke evaluatie van de geboekte vooruitgang en van de ontwikkelingen met betrekking tot de essentiële en de fundamentele elementen van de Overeenkomst, waarbij rekening wordt gehouden met de specifieke context in elk land. De dialoog draagt bij tot wederzijds begrip en kan situaties voorkomen die aanleiding zouden geven tot overlegprocedures en passende maatregelen, met inbegrip van opschorting van de samenwerking, als bepaald in de artikelen 96 en 97 van de Overeenkomst van Cotonou.

Op grond van artikel 96 kan, in geval van schending van een van deze essentiële elementen, de ene partij de andere verzoeken overleg te plegen. Het overleg in het kader van artikel 96 is bedoeld om de situatie te onderzoeken teneinde tot een voor beide partijen aanvaardbare oplossing te komen. Indien geen oplossing wordt gevonden, indien overleg wordt geweigerd of in bijzonder dringende gevallen kunnen passende maatregelen worden genomen. Opschorting van de samenwerking is in deze context een maatregel waartoe slechts in laatste instantie wordt overgegaan. De passende maatregelen, die in verhouding moeten staan tot de schending van een essentieel element, zijn bedoeld om de regering een duidelijk signaal te geven met betrekking tot de inachtneming van deze elementen.

Sinds de ondertekening van de Overeenkomst van Cotonou in 2000 heeft de EU ermee ingestemd overleg te voeren met negen Staten in Afrika, het Caribische gebied en de Stille Oceaan (ACS-Staten) (1). In de zes gevallen waarin het overleg is afgerond zijn passende maatregelen getroffen (2).

Wat de herziening van de Overeenkomst van Cotonou betreft is het de bedoeling dat in mei 2004 met de onderhandelingen wordt begonnen. De EU en de ACS-groep stellen momenteel hun respectieve onderhandelingsmandaat vast.

(1) Haïti, Ivoorkust, Fiji, Liberia, Zimbabwe, Centraal-Afrikaanse Republiek, Togo, Guinee-Bissau en de Republiek Guinee.

(2) Haïti, Ivoorkust, Fiji, Liberia, Zimbabwe, Centraal-Afrikaanse Republiek.