SCHRIFTELIJKE VRAAG E-1022/97 van Hiltrud Breyer (V) aan de Raad (24 maart 1997)

Betreft: Gevaren voor de volksgezondheid door gentechnisch geproduceerde levensmiddelen

Door W. Doerfler en R. Schubbert is een onderzoek gepubliceerd over de opname van uit voedsel afkomstige DNA in het maagdarmkanaal van zoogdieren. (W. Doerfler/R. Schubbert: Medizinisch-genetische Implikationen. Aufnahme fremder DNA über den Gastrointestinaltrakt. In: Deutsches Ärzteblatt - Ärzliche Mitteilungen. Nr. 25/26. Keulen 1994.) Doerfler en Schubbert komen in tegenstelling tot de algemeen heersende opvatting tot de conclusie dat via het voedsel opgenomen DNA in het maagdarmkanaal door de spijsvertering niet volledig wordt afgebroken maar dat DNA-deeltjes met een grootte van tot ongeveer een vierde van de oorspronkelijke DNA in het maagdarmkanaal geraken d.w.z. ook functionerende gendelen. Deze DNA kan door micro-organismen en ziekteverwekkers worden opgenomen en gerecombineerd worden. Deze exogene DNA werd bovendien aangetroffen in bloedcellen en kon ook door de receptoren van spiercellen worden opgenomen.

1. Hoe beoordeelt de Raad het gevaar dat op de exogene DNA gecodeerde proteïnen van lichaamscellen en micro-organismen in het menselijk lichaam kunnen worden overgebracht?

2. Is de Raad het eens met de opvatting dat daarmede vooral de resistenten tegen antibiotica die in vele transgene cultuurplanten als markeergenen aanwezig zijn opnieuw beoordeeld moeten worden?

3. Wat is de opvatting van de Raad ten aanzien van het feit dat zich derhalve ook resistenten tegen antibiotica in ziekteverwekkers in het menselijk lichaam zouden kunnen binnendringen?

4. Moet de toelating tot de markt van gentechnisch veranderde maïs van Novartis (vroeger: Ciba-Geigy en Sandoz) die een resistentie tegen ampliciline heeft, gezien deze nieuwe wetenschappelijke ontdekkingen niet opnieuw worden onderzocht en eventueel worden ingetrokken?

5. Is de Raad ook niet van opvatting dat althans genen die resistent zijn tegen antibiotica bij transgene cultuurplanten moeten worden vermeden?

6. Is de Raad bereid met deze nieuwe wetenschappelijke ontdekkingen in de toekomst bij de komende toelating tot de markt voor gentechnisch gewijzigde en geproduceerde levensmiddelen rekening te houden?

7. Is de Raad het eens met de opvatting dat met behulp van de nieuwe wetenschappelijke ontdekking en algemeen het overdragen van genetisch materiaal over de grenzen van de soort heen met het oog op het permanente gevaar van een mogelijke synthese van allergene stoffen naar recombinatie een absoluut risico betekent?

Antwoord (14 juli 1997)

De Raad is niet op de hoogte van het onderzoek waarnaar de Geachte Afgevaardigde verwijst en kan er dus ook geen commentaar op leveren of conclusies uit trekken.

Overigens zij gememoreerd dat gentechnisch geproduceerde levensmiddelen verschillende wetenschappelijke controles moeten ondergaan alvorens zij in de handel mogen worden gebracht, zowel in de nationale fase als in de communautaire fase van het onderzoek van de aanvragen tot het in de handel brengen.

Op grond van artikel 16 van Richtlijn 90/220/EEG kan bovendien een nieuw onderzoek worden uitgevoerd van reeds afgegeven vergunningen voor het in de handel brengen wanneer een lidstaat gegronde redenen heeft om te oordelen dat een product waarvoor op correcte wijze toestemming is verleend, gevaar oplevert voor de menselijke gezondheid of het milieu.