SCHRIFTELIJKE VRAAG E-3083/00

van Daniela Raschhofer (NI) aan de Commissie

(2 oktober 2000)

Betreft: PHARE-programma

Het PHARE-programma is ingesteld om de Midden- en Oost-Europese landen de toetreding tot de Unie te vergemakkelijken. De onderhandelingen over de toetreding van deze landen verkeren thans in de slotfase; daarom is het tijd om een samenvattende conclusie te trekken omtrent de uitwerking en de steun in het kader van het PHARE-programma.

In het verslag van de Commissie industrie, externe handel, onderzoek en energie van het Europees Parlement over de uitbreiding naar het Oosten (PE 286 105) staat in paragraaf 3: (mldr) het PHARE-programma is voor een deel als gevolg van de huidige beheersmethoden en prioriteiten geen doorslaand succes geweest; verzoekt de Commissie het Europees Parlement een afzonderlijkvoortgangsverslagvoor te leggen (mldr).

Hoe beoordeelt de Commissie het welslagen van het PHARE-programma?

Is de Commissie evenals de Commissie industrie van mening dat het PHARE-programma tot dusver geen doorslaand succes is?

Gesteld dat de Commissie dezelfde mening is toegedaan als de Commissie industrie, wat zijn dan de redenen voor het gebrek aan succes van het PHARE-programma en welke wijzigingen worden overwogen om de doelstellingen van PHARE te bereiken?

Antwoord van de heer Verheugen namens de Commissie

(7 december 2000)

In haar onlangs gepubliceerde Phare: overzicht 2000 krachtiger voorbereidingen voor het lidmaatschap(1), erkende de Commissie dat de prestaties van Phare op bepaalde gebieden nog steeds voor verbetering vatbaar zijn, maar dat de belangrijkste richtsnoeren, zoals deze in 1997 zijn ingevoerd en in 1999 zijn bijgewerkt, nog steeds aan de voornaamste behoeften van de toetredingslanden voldoen. Positieve uitkomsten van deze richtsnoeren laten onder meer zien dat de Phare-programmering al volledig bijgestuurd is naar de prioriteiten van het partnerschap voor toetreding en de jaarlijkse periodieke verslagen; dat de versterking van de administratieve capaciteiten thans een hoofdprioriteit heeft, met 200 ambtenaren van de lidstaten om ter plekke hun collega's in de kandidaat-lidstaat van advies te dienen over prioritaire acquiszaken; dat er nieuwe Phare-managementstructuren in alle tien kandidaat-lidstaten in werking zijn, gebaseerd op nationale fondsen, op eenheden voor centrale financiering en contractering (CFCU's) en op uitvoerende instanties; dat de gemeenschappelijke monitoringcommissies hun werkzaamheden beginnen; en tenslotte, dat meer verantwoordelijkheid naar de delegaties van de Commissie is overgedragen. De Phare-programma's die vooral gericht zijn op het bevorderen van de economische en sociale cohesie worden in het jaar 2000 gefinancierd op basis van ontwerpplannen voor nationale ontwikkeling. Het tempo waarin Phare-contracten tot stand komen, is toegenomen. De vijf landen die in 1997 de slechtste resultaten hebben geboekt, hebben in 1998 aanzienlijke verbeteringen laten zien. De gemiddelde tijdsspanne tussen het tijdstip van het financieringsmemorandum en het contract neemt af. De gemiddelde omvang van de contracten neemt met twee tot vier maal toe, afhankelijk van het land. De hervormingen van Phare waren gericht op een doelmatige werking en daarom is het aantal Phare-programma's dat in de beoordeling van de Commissie als bevredigend of beter is gekwalificeerd, van 39 % in 1999 tot 56 % in 2000 toegenomen.

De Commissie stemt, ondanks de bovengenoemde vooruitgang, in met de opvatting van de Parlementaire commissie dat er met betrekking tot Phare nog heel wat te verbeteren valt (zie de mededeling, afdeling 2 en bijlage 1 voor meer bijzonderheden).

Zoals dit eveneens in verschillende verslagen van de Europese Rekenkamer duidelijk naar voren is gekomen, waren vroegere moeilijkheden onder meer: de ontwrichtingen in kandidaat-lidstaten door het terzelfdertijd invoeren van teveel veranderingen, waarvan enkele tevoren niet voldoende waren uitgewerkt; de noodzaak van verdere verbeteringen bij het ontwerpen van de projecten; bepaalde moeilijkheden met betrekking tot jumelage en het gebrek aan een effectief Phare-beheers-informatiesysteem.

In de mededeling worden al deze moeilijkheden behandeld. Samengevat, worden in de mededeling twee verdere brede taken voor Phare voor het tijdvak 2000-2006 vastgesteld om de doelstellingen van Phare nog beter te bereiken en om de eerdere hervormingen volledig door te voeren. Er dient een periode van betrekkelijke stabiliteit te komen om de eerdere hervormingen te bestendigen en alle vruchten daarvan te plukken. Voorts dienen enkele hervormingen van 1997 nader te worden uitgewerkt om aan de opbouwende kritiek van de Rekenkamer en het Parlement tegemoet te komen. Tenslotte dienen inspanningen om de werking en opnamecapaciteit in de kandidaat-lidstaten te verbeteren meer nadruk te krijgen.

De doelstelling van Phare op het gebied van de structuurfondsen is om hun tenuitvoerlegging in de kandidaat-lidstaten voor te bereiden door de noodzakelijke administratieve en begrotingsstructuren op te zetten en het deze landen mogelijk te maken te profiteren van een eerste generatie geïntegreerde regionale ontwikkelingsprogramma's van het type doelstelling 1 ten behoeve van hun economische en sociale cohesie.

Een nieuwe reeks landenevaluaties in het kader van het Phare-programma is in het eerste planstadium.

(1) C-2000-3103-2.