SCHRIFTELIJKE VRAAG E-2598/01

van Erik Meijer (GUE/NGL) aan de Commissie

(26 september 2001)

Betreft: Invoering van een verplichte autoverlichting overdag en de gevolgen voor de veiligheid van fietsers en voetgangers in dichtbevolkte gebieden

1. Is het de Commissie bekend dat het Nederlandse parlement in 1993 heeft besloten dat automobilisten overdag geen autoverlichting moeten laten branden, en dat dit besluit niet alleen was bedoeld om energie te sparen maar ook om rekening te houden met de veiligheid van de vele fietsers in Nederland die volgens hun belangenorganisatie ernstig geschaad wordt als automobilisten elkaar beter zien dan de fietsers met wie ze de weg moeten delen?

2. Is het de Commissie tevens bekend dat argumenten om overdag wel autoverlichting verplicht te stellen, zoals dat sinds de jaren '70 het geval is in Finland en Zweden, wél gunstig zijn voor de veiligheid in dunbevolkte gebieden met weinig auto's op lange eentonige wegen en in gebieden met een lage zonnestand, maar dat autoverlichting de aandacht kan afleiden van fietsers en voetgangers in stedelijke of half-verstedelijkte gebieden zoals die in Nederland veel vóórkomen?

3. Kan de Commissie bevestigen dat zij in de zomer van 2001 een principeovereenkomst heeft gesloten met de Europese organisatie van autofabrikanten ACEA, die inhoudt dat vanaf 2002 alle nieuwe auto's moeten worden uitgerust met lichten die vanzelf aangaan als de bestuurder de wagen start, waardoor deze lichten automatisch zullen branden bij rijden overdag?

4. In welke mate zijn de gemeten positieve resultaten van verplichte autoverlichting overdag beïnvloed doordat geen vergelijking is gemaakt met de voorafgaande situatie maar met fictieve gegevens die berusten op een veronderstelde negatieve ontwikkeling in de toekomst?

5. Welke mogelijkheden blijven er vanaf 2002 bestaan voor de afzonderlijke lidstaten om desgewenst het branden van autolichten overdag te verbieden?

6. Welke mogelijkheden blijven er vanaf 2002 bestaan voor individuele automobilisten om in overeenstemming met besluiten van hun nationale wetgever de verlichting tijdens het rijden overdag uit te schakelen?

7. Indien de tot nu toe door de Commissie gemaakte afspraken nog niet voorzien in de in de vragen 5 en 6 genoemde mogelijkheden, op welke wijze denkt zij dan daarin alsnog te voorzien om te voorkómen dat de lidstaten worden gehinderd in het realiseren van het aan hun omstandigheden aangepaste hoogst mogelijke niveau van veiligheid voor zoveel mogelijk verkeersdeelnemers?

Bron: Het Nederlandse dagblad De Volkskrant van 8 september 2001.

Antwoord van de heer Liikanen namens de Commissie

(7 november 2001)

De Commissie is ervan op de hoogte dat het Nederlandse parlement in 1993 overwoog het voeren van licht overdag verplicht te stellen. Maar ook al verwierp het parlement dit voorstel, het werd ook niet verboden, zodat het ministerie een veiligheidscampagne kon beginnen om het voeren van licht overdag op vrijwillige basis aan te moedigen.

Gezien de verschillende rapporten over de voordelen van dagrijlichten (DRL) is de Commissie van mening dat het aantal ongevallen door het voeren van licht overdag zal afnemen, zonder dat een bepaalde groep weggebruikers hierdoor meer gevaar gaat lopen. Doordat auto's eerder worden opgemerkt krijgen de andere weggebruikers meer tijd om hun eigen gedrag te beoordelen, en ook om op andere gevaren te letten. Verder lijkt er ten aanzien van de doeltreffendheid van het voeren van licht overdag geen significant verschil te zijn tussen wegen in landelijke en stedelijke gebieden. De belangrijkste variabelen blijken de geografische breedte en het seizoen te zijn in verband met het verschil in het aantal uren licht/schemer/donker.

De Commissie heeft op 11 juli 2001 een verbintenis van de Europese Federatie van Autoproducenten (ACEA) over de bescherming van voetgangers ontvangen, die overeenkomt met het door de Commissie in haar Mededeling van 21 december 2000(1) gegeven mandaat. Het Parlement en de Raad is om hun mening over deze verbintenis gevraagd en de Commissie wacht deze mening af alvorens de verbintenis goed te keuren. Eind 2001 zal een besluit worden genomen.

De belangrijkste maatregel in de verbintenis betreft de belofte de voorzijde van auto's zo te construeren dat voetgangers in geval van een botsing minder gevaar lopen gewond te raken. Andere maatregelen moeten leiden tot een vermindering van het aantal ongevallen, onder meer door nieuwe auto's waarvoor de verplichting geldt, vanaf 2002 met DRL uit te rusten.

De aanvaarding van DRL als positieve maatregel in de verplichting is gebaseerd op een aantal internationale studies die aantonen dat het aantal verkeersongevallen sinds de invoering van DRL is afgenomen.

Volgens de verplichting kunnen speciale lampen, dimlichten of mistvoorlichten met de normale of een verlaagde lichtintensiteit als DRL dienen. De lichten gaan automatisch aan wanneer de motor wordt gestart, maar zouden door de chauffeur ook kunnen worden gedeactiveerd.

De Commissie weet dat er in de lidstaten over DRL wordt gesproken. Aangezien het om een vrijwillige verbintenis gaat, kunnen lidstaten op basis van hun nationale verkeerswetgeving het gebruik van DRL desgewenst ook in de toekomst verbieden. Autoproducenten zullen hiermee rekening moeten houden wanneer zij in verband met DRL wijzigingen in hun auto's aanbrengen. Overigens is het gebruik van DRL in drie lidstaten al verplicht, en in de meeste andere toegestaan.

(1) COM(2000) 389 def.