SCHRIFTELIJKE VRAAG E-0278/02

van Luckas Vander Taelen (Verts/ALE) aan de Commissie

(8 februari 2002)

Betreft: Aanval op de vrijheid van meningsuiting van journalisten in Malta

De recente gebeurtenissen in Malta voorspellen niets goeds voor de vrijheid van meningsuiting voor journalisten in dit land. Een TV-sportverslaggever werd door de Public Broadcasting Services van Malta geschorst en mocht een week lang niet op de staatstelevisie verschijnen, omdat hij een programma had gemaakt waarin de mogelijkheid van corruptie bij het Maltese voetbal werd onderzocht.

Nog kwalijker is de opstelling van de leiding van de Malta Labour Party (MLP) die, na een gemene campagne te hebben gevoerd tegen het bedrijf Where's Everybody, dat drie van de meest populaire programma's op de nationale televisie produceert, waaronder een over de manier waarop de instellingen van de EU functioneren, nu heeft besloten alle televisieprogramma's en leidende figuren van Where's Everybody te boycotten.

Gezien het feit dat de MLP 46 % van de Maltese kiezers vertegenwoordigt en de alternatieve regering van Malta is, betekent zo'n boycot effectief een aantasting van de fundamentele normen van democratie en vrije meningsuiting.

Deze boycot door de MLP is niet alleen een teken van flagrante minachting voor de intelligentie van de mensen, maar betekent feitelijk ook dat onafhankelijke journalisten nu door de Malta Labour Party worden bedreigd wanneer ze de partijlijn niet volgen.

Het is beslist ongelukkig te noemen dat de leiding van de MLP potentieel de alternatieve regering van Malta het land terug wil zetten in de jaren tachtig, toen politieke haat aan de orde van de dag was.

Zal de Commissie, met dit in gedachten, deze kwestie aankaarten tijdens haar onderhandelingen met de Maltese regering? Wat voor argumenten denkt zij tijdens de onderhandelingen tegenover de Maltese instanties te gebruiken om de vrijheid van meningsuiting en onderzoek van de Maltese journalisten, zonder enige dreiging van de zijde van de gevestigde orde of toekomstige eerste ministers, veilig te stellen?

Antwoord van de heer Verheugen namens de Commissie

(1 maart 2002)

De Commissie volgt de vrijheid van meningsuiting in Malta, net als in alle andere kandidaat-lidstaten, als een van de belangrijkste politieke criteria voor het lidmaatschap. In het periodiek verslag 2001 over de vorderingen van Malta op de weg naar toetreding(1) staat dat de vrijheid van meningsuiting is vastgelegd in de Maltese grondwet en in de praktijk nog steeds goed wordt gerespecteerd.

Wat de vrijheid van meningsuiting voor radio- en tv-journalisten betreft, beschikt Malta over een onafhankelijke omroepautoriteit waarvan de leden door de president van de Republiek na advies van de Eerste Minister en in overleg met de oppositieleider worden aangewezen. De omroepwet 1991, gewijzigd in 2000, legt de bevoegdheden, taken en financiële middelen van de omroepautoriteit vast.

Volgens de Maltese grondwet en wetgeving is de omroepautoriteit met name belast met:

- het handhaven van onpartijdigheid in zaken die het onderwerp zijn van politieke en industriële controverses of die betrekking hebben op het overheidsbeleid;

- de eerlijke verdeling van omroepfaciliteiten en zendtijd tussen personen die tot verschillende politieke partijen behoren;

- de keuze en aanstelling van de omroepvergunninghouders en contractanten die radio- (op nationaal en lokaal niveau) en televisiediensten in geheel Malta exploiteren;

- het toezicht op de prestaties van de stations uit een oogpunt van grondwettelijke vereisten en bepalingen van de wet en op de relevante omroepvergunningen en -contracten;

- het toezicht op de naleving van de Maltese grondwet en wetgeving en met het opleggen van sancties.

Rekening houdend met de status, taken en onafhankelijkheid van de Maltese omroepautoriteit, is de Commissie van mening dat de autoriteit bevoegd is om elke beperking van de vrijheid van meningsuiting van journalisten te onderzoeken en passende maatregelen te nemen. De Commissie zal er blijven op toezien dat de omroepautoriteit van Malta in staat is haar taken uit te voeren in overeenstemming met de Maltese grondwet en wetgeving.

Het besluit van de Malta Labour Party (MLP) om de tv-programma's Where's Everybody te boycotten is een interne Maltese aangelegenheid die moet worden gezien in het kader van de verdeeldheid tussen de twee belangrijkste partijen over de kwestie van de toetreding tot de Unie. In verband daarmee heeft de Commissie tevens met belangstelling nota genomen van het feit dat de MLP ermee heeft ingestemd om haar eigen leider als haar vertegenwoordiger naar de Conventie van de Unie over de toekomst van Europa af te vaardigen.

De Commissie blijft ervan overtuigd dat Malta thans over stabiele instellingen beschikt die een waarborg vormen voor de democratie en de rechtsstaat. Zij zal tijdens de periode vóór de toetreding de ontwikkelingen op dit gebied van nabij blijven volgen en, indien nodig, passende maatregelen nemen om ervoor te zorgen dat de vrijheid van meningsuiting in Malta gerespecteerd wordt.

(1) COM(2001) 700 def.