SCHRIFTELIJKE VRAAG E-1400/00

van María Sornosa Martínez (PSE) aan de Commissie

(5 mei 2000)

Betreft: Gevaren van Spaanse mijnbouwbekkens

Volgens door het Wereldnatuurfonds (WWF) bekendgemaakte gegevens bevinden zich momenteel in Spanje in totaal 743 mijnbouwbekkens, en is in 161 gevallen sprake van een risico op een soortgelijk ongeval als hetwelk in Roemenië plaatsvond in januari dit jaar. Bij deze gelegenheid stroomde het opvangbekken van een goudmijn leeg, hetgeen leidde tot ernstige vervuiling van de Donau en een van haar zijrivieren.

De Europese Commissie heeft herhaalde malen haar terechte bezorgdheid uitgesproken over de situatie met betrekking tot mijnbouwbekkens op het grondgebied van de Europese Unie. Zij heeft echter tevens toegegeven dat er geen uitgebreide gegevens voorhanden zijn aan de hand waarvan kan worden vastgesteld welke bekkens met soortgelijke problemen als het bekken in Roemenië te kampen hebben teneinde toekomstige milieurampen te voorkomen.

De Raad van Milieuministers van 30 maart jl. in Brussel heeft zich over dit vraagstuk gebogen zonder dat echter maatregelen zijn genomen gericht op controle op en/of het sluiten van mijnbouwbekkens waar een risico van overstroming bestaat of van andere ongelukken die bedreigend zijn voor de volksgezondheid en het milieu.

In dit verband, en gelet op de door het WWF over Spanje verstrekte gegevens, zij tevens herinnerd aan de milieuramp die zich heeft voorgedaan in Aznalcóllar (Andalusië) waar de overstroming van een mijnbouwbekken zeer ernstige gevolgen had voor het natuurpark van de Doñana.

Is de Commissie voornemens een concrete inventaris op te maken waaruit kan worden opgemaakt welke mijnbouwbekkens een gevaar vertegenwoordigen en in welke lidstaten zij zich bevinden?

Welke concrete maatregelen en voorstellen denkt de Commissie aan de Raad voor te leggen om ervoor te zorgen dat nieuwe ongevallen zoals die zich in Roemenië hebben voorgedaan op het grondgebied van de EU worden voorkomen?

Hoe denkt de Commissie ervoor te zorgen dat de kandidaat-landen voldoende waarborgen bieden met betrekking tot de veiligheid en de eerbiediging van het milieu als het gaat om opvangbekkens van mijnbouwbedrijven?

Antwoord van mevrouw Wallström namens de Commissie

(23 juni 2000)

Na het ongeval te Aznalcóllar lanceerde de Commissie een studie over het beheer van mijnbouwafval en een beoordeling van de ermee samenhangende milieurisico's. In deze studie moeten met name de types en de brede regionale locatie van de stortplaatsen worden beschreven die een gevaar voor de volksgezondheid en het milieu kunnen betekenen. In de studie zullen ook de specifieke maatregelen voor de controle op de exploitatie en de buitenbedrijfstelling van de stortplaatsen voor mijnbouwafval worden beschreven en geanalyseerd. De studie heeft betrekking op de 15 lidstaten en na het recente ongeval in Baia Mare in Roemenië werd zij uitgebreid tot de kandidaat-lidstaten.

Gezien de bovengenoemde ongevallen is het duidelijk dat de communautaire wetgeving inzake de veilige exploitatie van mijnbouwinstallaties moet worden herzien. Zoals reeds aangekondigd in de mededeling over de bevordering van duurzame ontwikkeling in de niet-energetische winningsindustrie van de EU(1), zal de Commissie in de nabije toekomst een afzonderlijke mededeling, met inbegrip van een actieplan, over deze kwesties publiceren.

Inzake het beheer van industriële risico's lijkt de Seveso II-richtlijn(2) het meest geschikte wetgevingsinstrument om dit soort ongevallen te voorkomen. Krachtens deze richtlijn moeten de exploitanten veiligheidsbeheerssystemen ten uitvoer leggen, met inbegrip van een gedetailleerde inschatting van de risico's op basis van scenario's voor mogelijke zware ongevallen. De huidige werkingssfeer van de richtlijn omvat echter niet ondubbelzinnig de delfstofwinning en de veiligheid van residubekkens of dammen en zou dus kunnen worden herzien teneinde na te gaan hoe winningsactiviteiten onder het toepassingsgebied kunnen worden gebracht.

Residubekkens vallen onder Richtlijn 1999/31/EG betreffende het storten van afvalstoffen(3). Niet alle problemen met betrekking tot het beheer van dergelijke bekkens worden in deze richtlijn echter specifiek behandeld. Op basis van de resultaten van bovenvermelde studie, die voor de lidstaten in de zomer van 2000 en voor de kandidaat-lidstaten eind 2000 zal worden voltooid, zal worden nagegaan in hoeverre het nodig is een nieuwe richtlijn uit te werken die specifiek is toegespitst op het beheer van afval uit de mijnbouw.

Verder kan er als resultaat van de uitwisseling van informatie overeenkomstig artikel 16, lid 2, van de IPPC-richtlijn(4) wellicht een referentiedocument (BREF) betreffende de beste beschikbare technieken voor de relevante ertsbehandelingsactiviteiten worden opgesteld. In dit referentiedocument kunnen technieken worden besproken om de gebruikelijke verontreiniging te verminderen en ongevallen te voorkomen of beter te beheersen.

Aanvullend is een witboek ingediend met een voorstel voor een richtlijn betreffende milieuaansprakelijkheid(5) die tot doel zou hebben de tenuitvoerlegging te verbeteren van essentiële beginselen zoals het beginsel dat de vervuiler betaalt en het preventie- en voorzorgbeginsel, alsmede van de bestaande communautaire milieuwetgeving, en die moet zorgen van een afdoende herstel van het milieu. Tijdig uitgevoerde kosteneffectieve investeringen in preventiemaatregelen, teneinde schade te voorkomen waarvan herstel veel duurder zou zijn, zullen naar alle waarschijnlijkheid voordelen opleveren voor exploitaties waar tot nog toe geen passende maatregelen zijn getroffen.

De kandidaat-lidstaten zijn verplicht de communautaire wetgeving, bekend als het acquis communautaire, ten uitvoer te leggen alvorens zij tot de Unie kunnen toetreden. Alle herzieningen van bestaande wetgeving en alle nieuwe wetgeving maken automatisch deel uit van het acquis communautaire.

(1) COM(2000) 265 def.

(2) Richtlijn 96/82/EG van de Raad van 9.12.1996 betreffende de beheersing van de gevaren van zware ongevallen waarbij gevaarlijke stoffen zijn betrokken, PB L 10 van 14.1.1997.

(3) PB L 182 van 16.7.1999.

(4) Richtlijn 96/61/EG van de Raad van 24.9.1996 inzake geïntegreerde preventie en bestrijding van verontreiniging (IPPC), PB L 257 van 10.10.1996.

(5) COM(2000) 66 def.