SCHRIFTELIJKE VRAAG E-0405/02

van Toine Manders (ELDR) aan de Commissie

(20 februari 2002)

Betreft: Belgisch-Nederlands belastingverdrag

Het op 5 juni 2001 ondertekende maar nog niet in werking getreden nieuwe belastingverdrag tussen Nederland en België voorziet in artikel 27 in een compensatieregeling voor Nederlandse grensarbeiders. Kort gezegd komt het erop neer dat Nederland hen een vermindering van belasting zal verlenen voorzover zij meer premies en belastingen zouden moeten betalen dan wanneer zij alleen onder de Nederlandse regels zouden vallen. Voor mensen die voor de inwerkingtreding van het nieuwe verdrag al grensarbeider waren (bestaande grensarbeiders) wordt zelfs elke netto-inkomensachteruitgang als gevolg van het nieuwe verdrag gecompenseerd. Anderzijds voorziet het nieuwe verdrag voor mensen die na de inwerkingtreding van het nieuwe verdrag grensarbeider worden een andere, minder gunstige, compensatieregeling. Het verdrag creëert dus twee soorten compensatieregelingen voor twee soorten grensarbeiders.

De Nederlandse regering is van plan bestaande grensarbeiders die niet-vrijwillig werkloos worden en binnen 6 maanden een nieuwe dienstbetrekking als grensarbeider vinden, toch als bestaande grensarbeider te blijven beschouwen. Zij vallen dan alsnog in de gunstige regeling.

Het geval waarin de grensarbeider vrijwillig binnen België van werkgever wisselt wordt echter niet binnen de gunstige regeling gebracht. De bestaande grensarbeider wordt dan beschouwd als nieuwe grensarbeider en valt dus in de minder gunstige compensatieregeling.

1. Acht de Commissie het in overeenstemming met het EG-recht dat bovengenoemd belastingverdrag onderscheid maakt tussen twee soorten grensarbeiders, bestaande grensarbeiders en nieuwe grensarbeiders? Komt dat niet neer op ongeoorloofde discriminatie van nieuwe grensarbeiders ten opzichte van bestaande grensarbeiders?

2. Acht de Commissie het in overeenstemming met het EG-recht dat een bestaande grensarbeider die vrijwillig van baan verandert wordt benadeeld ten opzichte van een bestaande grensarbeider die onvrijwillig werkloos wordt en binnen 6 maanden opnieuw een baan als grensarbeider vindt? Komt dat niet neer op discriminatie van bestaande grensarbeiders die vrijwillig van baan veranderen?

Antwoord van de heer Bolkestein namens de Commissie

(15 april 2002)

Krachtens het huidige Gemeenschapsrecht vallen de directe belastingen nog steeds in wezen onder de bevoegdheid van de lidstaten. Het sluiten van overeenkomsten ter voorkoming van dubbele belasting, waarbij lidstaten hun heffingsbevoegdheid onderling vaststellen, valt binnen deze bevoegdheid. Het Hof van Justitie heeft de legitimiteit van deze handelwijze in een uitspraak(1) bevestigd.

Bij de uitoefening van deze bevoegdheid dienen de lidstaten evenwel hun verplichtingen uit hoofde van het EG-Verdrag in acht te nemen. Zij mogen niet discrimineren op basis van nationaliteit, geen discriminerende regelingen invoeren of handhaven ten aanzien van onderdanen van andere lidstaten die hun recht van vrij verkeer uitoefenen, noch het vrije verkeer van zulke onderdanen op onrechtmatige wijze beperken. De lidstaten mogen evenmin het vrije verkeer van hun eigen burgers beperken.

De bepalingen van de overeenkomst tussen België en Nederland houden geen discriminatie in op basis van nationaliteit noch een beperking van het vrije verkeer van werknemers. Alle Nederlandse grensarbeiders vallen onder dezelfde heffingsbevoegdheid. Alleen voor de grensarbeiders die als bestaande grensarbeiders kunnen worden aangemerkt, voorziet de overeenkomst in een overgangsbepaling om de netto inkomensachteruitgang te compenseren. Dergelijke overgangsbepalingen zijn gerechtvaardigd met het oog op de bescherming van het legitieme vertrouwen van de bestaande grensarbeiders.

(1) Zaak C-336/96 Gilly (1998) Jurispr. 2793; zie met name punt 30.