SCHRIFTELIJKE VRAAG E-3287/02

van Carlos Coelho (PPE-DE) aan de Commissie

(20 november 2002)

Betreft: Beginsel van niet-discriminatie en respect voor verschillende culturen en tradities

Van een Portugees burger heb ik een klacht ontvangen over de wet inzake de registratie van namen die in Spanje van kracht is (Ley 40/1999, van 5/11). Deze wet zou volgens hem nadelig zijn voor kinderen uit Spaans-Portugese huwelijken omdat de namen en de volgorde van de namen van de kinderen op grond van deze wet zonder toestemming van de ouders gewijzigd kunnen worden.

Het probleem doet zich voor wanneer een kind met een Spaanse vader of moeder wordt geboren en deze geboorte wordt aangegeven bij de burgerlijke stand op het Spaanse consulaat om de nationaliteit van dit land voor het kind te verkrijgen. Zowel bij de burgerlijke stand als in de Spaanse consulaten worden de namen van de kinderen gewijzigd (door de volgorde van de familienamen om te wisselen) zonder dat de ouders dit willen of hiervoor toestemming hebben verleend en zonder rekening te houden met identiteitsbewijzen, geboorteuittreksels of andere officiële Portugese documenten.

Is hier geen sprake van een schending van een fundamenteel recht, d.w.z. het recht van een persoon om voor zijn/haar kinderen de naam te kiezen die hij/zij wil, als we kijken naar de beginselen die het fundament vormen van het verenigd Europa waar o.a. vrij personenverkeer van kracht is en diploma's en gerechtelijke uitspraken wederzijds worden erkend? Gaat het hier niet om het gebrek aan respect voor de identiteit (naam) van een persoon, zijn cultuur en tradities in dit geval een traditie die hem nauw aan het hart staat en waarmee hij de naam van zijn vader en grootvader kan voortzetten?

Antwoord van de heer Vitorino namens de Commissie

(21 januari 2003)

De Commissie heeft de klacht van de Portugese burger waarnaar het geachte parlementslid verwijst en waarin de in Spanje van kracht zijnde wet op de naamregistratie (Ley 40/1999 van 5.11.1999) ter discussie wordt gesteld, rechtstreeks ontvangen. De klager is van mening dat de Spaanse wetgeving op grond waarvan de ouders in onderlinge overeenstemming zelf kunnen bepalen in welke volgorde zij hun eerste achternaam aan hun kinderen geven, discriminerend is voor kinderen van Portugese burgers die ook de Spaanse nationaliteit bezitten, omdat deze kinderen op grond van de Spaanse voorschriften de hun in Portugal gegeven achternaam van de vader bij hun registratie in Spanje verliezen. Volgens de klager berokkent de desbetreffende wet deze kinderen nadeel, omdat dientengevolge, in weerwil van identiteitskaarten, geboortebewijzen of enig ander officieel Portugees document, hun namen en de volgorde ervan in de Spaanse registers worden gewijzigd.

De Belgische Raad van State heeft het Hof van Justitie verzocht om een prejudiciële beslissing in een vergelijkbare zaak. Daarbij ging het om de interpretatie van de artikelen 17 en 18 van het EG-Verdrag in een proces over de Belgische wetgeving inzake de naamregistratie voor kinderen, dat een Spaanse staatsburger bij deze rechterlijke instantie tegen de Belgische staat had aangespannen. Deze is getrouwd met een Belgische en beiden wonen in België. Op hun kinderen, die een dubbele nationaliteit hebben, wordt overeenkomstig het internationaal privaatrecht de lex fori, in dit geval dus de Belgische wet, toegepast.

De Commissie heeft bij het Hof aangevoerd dat de beginselen van het Gemeenschapsrecht inzake het burgerschap van de Unie en het vrij verkeer van personen, zoals met name vastgelegd in de artikelen 12 en 17 van het EG-Verdrag, zo moeten worden geïnterpreteerd dat zij zich verzetten tegen wetgeving op grond waarvan een overheidsinstantie bij een verzoek tot wijziging van een familienaam voor minderjarige kinderen die in de lidstaat van de instantie woonachtig zijn en via de moeder de nationaliteit van het desbetreffende land en via de vader de nationaliteit van een andere lidstaat bezitten, de in deze andere lidstaat bestaande wetgeving op het gebied van de toekenning van familienamen niet mag toepassen omdat in de ontvangende lidstaat kinderen gewoonlijk de naam van de vader dragen. Voorwaarde is wel dat redelijkerwijs kan worden aangenomen dat de toepassing van de wetgevingsvoorschriften van de andere lidstaat het algemeen belang van de ontvangende lidstaat niet schaadt.

De Commissie is van oordeel dat eerst het standpunt van het Hof van Justitie moet worden afgewacht, voordat wordt beslist hoe deze zaak verder zal worden aangepakt.