SCHRIFTELIJKE VRAAG P-0634/02

van Maurizio Turco (NI) aan de Commissie

(27 februari 2002)

Betreft: Syrië

Sinds enige tijd neigt de Europese Unie ernaar geloof te hechten aan het streven van Damascus naar democratische hervormingen. Dit is gebleken uit het feit dat na de dood van Assad diens opvolger Bashar Assad snel werd erkend en de kandidatuur van Syrië voor de Veiligheidsraad van de Verenigde Naties werd gesteund. Deze bereidheid wordt nog eens bevestigd door het officiële bezoek van Bashar Assad aan één van de lidstaten, namelijk Italië.

Toch kan niet ontkend worden dat in Syrië een van de meest verontrustende voorbeelden van een dictatoriaal regime aan de macht is. Het Syrische volk is het slachtoffer van een geweldadig en bloeddorstig bewind dat de grondrechten, zoals burgerlijke en politieke vrijheid, alsmede de meest elementaire mensenrechten met de voeten treedt. Een en ander blijkt uit de getuigenissen van de weinige dissidenten die de vervolgingen van het regime hebben overleefd en de arrestaties aan het einde van afgelopen zomer van enkele onafhankelijke parlementsleden, zakenlieden en voorvechters van de democratie die de moed hadden een lans te breken voor de democratie en de rechtsstaat.

Sinds de machtsgreep van Assad senior, vormt Syrië bovendien een grote bedreiging voor de stabiliteit en de veiligheid niet alleen in de regio, maar ook van de gehele internationale gemeenschap door haar grote aanhoudende en stelselmatige steun aan internationale terroristennetwerken. In zijn buitenlands beleid onderscheidt Damascus zich door het felle antisemitisme van de verklaringen van de hoogste autoriteiten: De joden trachten de grondbeginselen van alle godsdiensten uit te roeien met dezelfde instelling waarmee ze Jezus Christus verraden hebben en op dezelfde wijze waarop ze de profeet Mohammed hebben trachten te verraden en te doden. (Bashar Assad ter gelegenheid van het bezoek van de paus, 5 mei 2001); Er zijn maar enkele miljoenen joden: als elke Arabier één jood zou doden, dan zouden er geen meer over zijn., (Mustafa' Tlas, persoonlijk adviseur van de president, in een interview met de Corriera della Sera van 11 mei 2001). De uitgever van het regeringsgezinde dagblad Al-Akhbar herhaalde op 27 april 2001 wat hij schreef op 20 april 2001: We moeten Hitler dankbaar zijn omdat hij de Palestijnen vooraf gewroken heeft, ook al moeten wij betreuren dat zijn wraak niet ver genoeg gegaan is.

Acht de Commissie het, in het licht hiervan, nog nuttig de onderhandelingen over de associatie-overeenkomst met Syrië voort te zetten? Is zij niet van mening dat het wenselijker en vruchtbaarder zou zijn om de voortzetting van de onderhandelingen ervan te laten afhangen of Damascus blijk geeft van een oprechte en concrete bereidheid tot democratische hervormingen?

Antwoord van de heer Patten namens de Commissie

(20 maart 2002)

De Commissie is op de hoogte van de mensenrechtensituatie in Syrië. De afgelopen jaren was een zekere positieve trend waarneembaar, hoewel deze in 2001 niet doorzette.

De Commissie zal samen met de lidstaten blijven toezien op de mensenrechtensituatie, hervormingen op dit terrein aanmoedigen en de Syrische regering zo nodig informeren over haar bezorgdheid over zowel individuele gevallen als over de algemene situatie.

De Commissie betreurt het karakter van de door het geachte parlementslid geciteerde uitspraken.

Desalniettemin zal de Commissie haar beleid van constructieve betrokkenheid bij Syrië voortzetten door middel van onderhandelingen over de associatieovereenkomst en door de uitvoering van samenwerkingsprogramma's in het kader van het hulpprogramma voor mediterrane ontwikkeling (MEDA), dat opgezet is ter ondersteuning van de economische en politieke hervormingen die noodzakelijk zijn voor het associatieproces.

De Commissie is er vast van overtuigd dat de dialoog over de mensenrechten meer effect zal sorteren wanneer deze gevoerd wordt binnen het kader van een bindende associatieovereenkomst.

In een toekomstige associatieovereenkomst tussen de Europese Unie en Syrië zullen mensenrechten genoemd worden als een essentieel element van de relaties tussen de Europese Unie en Syrië en de opzet van deze overeenkomst zal de gemeenschappelijke doelstellingen uit de Verklaring van Barcelona weerspiegelen(1), zoals de ontwikkeling van de rechtsstaat en de democratie, het eerbiedigen van de mensenrechten, vrijhandel en duurzame ontwikkeling. In het MEDA-samenwerkingsprogramma zal de Commissie de nadruk leggen op hervormingsvraagstukken.

(1) Goedgekeurd tijdens de Europees-mediterrane conferentie (27 en 28 november 1995).