SCHRIFTELIJKE VRAAG E-3125/98

van Astrid Thors (ELDR) aan de Raad

(19 oktober 1998)

Betreft: EU-optreden tijdens de jongste crisis in Albanië

De meest recente crisis in Albanië is ontstaan doordat op 12 september een parlementslid van de oppositie werd vermoord. Deze gebeurtenis was aanleiding tot ernstige ongeregeldheden in Tirana, o.a. werd hevig geschoten op het gebouw van de Albanese regering en het Ministerie van Justitie werd geplunderd.

De eerste internationale organisaties die openbare verklaringen aflegden over de crisis waren de Raad van Europa en de OVSE. De EU beperkte zich tot deelneming aan een korte gemeenschappelijke verklaring van 14 september. Vervolgens werd de EU de mogelijkheid geboden met de Raad van Europa en de OVSE deel te nemen aan een gemeenschappelijk bezoek aan Tirana op 19 september. De EU nam slechts op lager niveau deel, en er werd geen enkel tastbaar resultaat geboekt vóór de gemeenschappelijke verklaring van 23 september, die werd opgesteld door Raad van Europa en OVSE. Intussen beschikt de EU in Tirana over een qua personeel en gebouw aanzienlijke vertegenwoordiging in Tirana. Niettemin zijn de EU-initiatieven met het oog op een oplossing van de crisis onbeduidend.

Welke maatregelen overweegt de Raad om actiever te kunnen optreden in de aanhoudende crisis in Albanië en aldus niet opnieuw een kans te missen om als een doelbewust partner in de internationale politiek op te treden, overeenkomstig zijn ambities in het kader van het GBVB?

Antwoord

(18/19 januari 1999)

De Raad betreurt het dat de inspanningen van de EU ter oplossing van de crisis na de moord op een parlementslid van de oppositie op 12 september 1998, door het geachte parlementslid als "onbeduidend" worden bestempeld en wenst het geachte parlementslid te informeren over de volle omvang van het optreden van de EU met betrekking tot de situatie in Albanië.

Gezien de urgentie van de situatie legde het voorzitterschap op 13 september in Tirana een verklaring over Albanië af waarin o.m. de moord op de heer Hajdari en zijn lijfwacht werd veroordeeld, een beroep werd gedaan op de Albanese autoriteiten om dringend een onderzoek naar deze moorden uit te voeren, alle Albanese partijen - vooral de Democratische Partij - werden opgeroepen in hun verklaringen en optreden terughoudendheid te betrachten, en de EU zich nogmaals bereid verklaarde Albanië te blijven helpen.

Voorts stelde de fungerend voorzitter van de Raad van Ministers zich op 13 september telefonisch in verbinding met Sali Berisha om hem de inhoud van bovengenoemde verklaring mede te delen en hem te verzoeken de grootst mogelijke terughoudendheid te betrachten.

Op 15 september verspreidde de voorzitter van de Raad een mededeling aan de pers, waarin steun werd betuigd aan de inspanningen van President Rexhep Meidani, die getracht had alle partijen tot terughoudendheid op te roepen.

Voorts zond het voorzitterschap op 15 september ambassadeur Grubmayr, residerend vertegenwoordiger bij de Persoonlijke Vertegenwoordiger van de fungerend voorzitter van de OVSE voor Albanië in 1997, als speciale gezant van het voorzitterschap naar Albanië. Zijn taak was bij te dragen aan een stopzetting van het geweld en alle politieke krachten in Albanië aan te zetten tot constructieve besprekingen om Albanië uit de crisis te halen.

Door de aanwezigheid van de Waarnemersmissie van de Europese Gemeenschap (ECMM) in Albanië was de Raad permanent op de hoogte van de laatste ontwikkelingen ter plaatse, zulks met het oog op geïnformeerde besluitvorming door de Raad en zijn instanties.

Voorts was de EU behulpzaam bij het opzetten van de Groep "Vrienden van Albanië" in Brussel op 30 september, die door het voorzitterschap van de Europese Unie en dat van de OVSE gezamenlijk wordt voorgezeten.

Wat de Internationale Conferentie over Albanië op 30 oktober in Tirana betreft, heeft de Raad een EU-standpunt aangenomen dat in belangrijke mate terug te vinden is in de operationele conclusies van de conferentie.

Tijdens de conferentie heeft de Raad zijn verbintenis bevestigd om Albanië vooruit te helpen in het proces van stabilisatie, herstel en democratisering, maar hij herinnerde eraan dat de grootste verantwoordelijkheid in dit verband bij de Albanezen zelf ligt. De betrekkingen tussen de EU en Albanië zullen worden voortgezet op basis van de Handels- en Samenwerkingsovereenkomst van 1992 en de verklaring over de totstandbrenging van een politieke dialoog, en de mogelijkheden van dit kader zullen ten volle benut worden. Er zal nog steeds bijstand worden verleend, met name via het PHARE-programma, met speciale aandacht voor de prioriteiten die na de crisis van 1997 met de Albanese regering werden vastgesteld en die nog steeds onverkort gelden (bestuurlijke hervorming, met inbegrip van de douane, het gerechtelijk apparaat en de politie; de belangrijkste infrastructuur/-wegen; landbouw; ontwikkeling van de lokale gemeenschap).

Bovendien zal de EU humanitaire bijstand blijven leveren voor de vluchtelingen uit Kosovo in Albanië. Voor de volledige uitvoering van de lopende bijstandsprogramma's zijn snelle vorderingen nodig op het gebied van veiligheid en openbare orde. De EU zal de Albanese politie blijven steunen in samenwerking met de WEU/MAPE (Multinational Advisory Police Element (multinationale advieseenheid voor de politie), en zo ook de Albanese douanediensten via de douanebijstandsmissie van de EG. Momenteel wordt overwogen om die activiteiten op te voeren.