SCHRIFTELIJKE VRAAG E-3288/00

van Bart Staes (Verts/ALE) aan de Commissie

(25 oktober 2000)

Betreft: Strategische petroleumvoorraden

Overeenkomstig de Gemeenschapswetgeving zijn de lidstaten verplicht om minimumvoorraden ruwe aardolie en/of aardolieproducten in opslag te houden. Ter nakoming van deze communautaire verplichting verplichten de regeringen van de lidstaten de petroleummaatschappijen om te allen tijde een strategische voorraad van negentig dagen aan te houden. De petroleumindustrie wordt door de regeringen vergoed voor de opslag van deze strategische reserve. In België bijvoorbeeld bedraagt deze tegemoetkoming ongeveer drie miljard BEF per jaar.

Volgens persberichten heeft de petroleumindustrie de afgelopen maanden, die gekenmerkt worden door een hausse van de aardolieprijzen, op grote schaal goedkope aardolie uit deze strategische reserves met superwinsten verkocht.

Kan de Commissie mededelen of zij exacte gegevens heeft over het niet-naleven van de verplichting tot het aanleggen van strategische reserves en of zij wetgevingsinitiatieven overweegt om i) effectieve sancties voor dergelijke niet-nalevingen in te stellen en ii) te verhinderen dat in tijden van lage prijzen opgekochte en opgeslagen brandstof bij een speculatief vrijgeven van dergelijke reserves voor een veelvoud van de werkelijke, oorspronkelijke prijs wordt verkocht, maar integendeel wordt aangewend om de prijshausse af te remmen?

Antwoord van mevrouw de Palacio namens de Commissie

(8 december 2000)

Richtlijn 68/414/EEG van de Raad van 20 december 1968, houdende verplichting voor de lidstaten van de Europese Economische Gemeenschap om minimumvoorraden ruwe aardolie en/of aardolieprodukten in opslag te houden(1), als gewijzigd bij Richtlijn 98/93/EG van de Raad van 14 december 1998(2), legt de lidstaten de verplichting op een voorraad voor 90 dagen verbruik aan te houden voor elk van de drie hoofdcategorieën aardolieproducten(3) voor energetisch gebruik, met de bedoeling deze voorraden aan te spreken waneer er een onderbreking in de voorziening is om het ontbrekende aardolieaanbod volledig of gedeeltelijk te vervangen. De lidstaten beschikken over een grote flexibiliteit inzake de manier waarop ze deze richtlijnen kunnen toepassen. In de praktijk zijn er grote verschillen tussen de lidstaten onderling wat opslagsystemen en financieringswijzen betreft. Zo hebben sommige lidstaten instellingen opgericht die bevoegd zijn voor het geheel of gedeeltelijk inhouden van deze voorraden, andere lidstaten dan weer niet. De vraag van het geachte parlementslid verwijst naar de Belgische situatie. Aangezien België niet over een voorraadagentschap beschikt, berust de naleving van de communautaire verplichting tot voorraadvorming volledig bij de Belgische industrie, overeenkomstig de verplichtingen die de Belgische Staat aan deze industrie oplegt. De kosten van deze voorraden worden door de industrie gedragen en niet door de Belgische Staat(4).

België voldoet momenteel aan de communautaire voorraadverplichting (en beschikt over voorraden voor meer dan 90 verbruiksdagen) voor twee van de drie betrokken producten. De voorraadverplichting van 90 dagen wordt niet nageleefd voor categorie II: middenfractiedistillaten(5). Deze situatie is de voornamelijk te wijten aan het feit dat het in Belgische systeem in het verleden vloeibare brandstof voor de internationale luchtvaart niet als grond voor een voorraadverplichting werd beschouwd(6). Ook als men ervan uitgaat dat de huidige situatie op de aardoliemarkt geen gunstige voorwaarden schept om het probleem op te lossen, dient de Commissie dit toch te onderzoeken in het kader van de procedure van artikel 226 (ex-artikel 169) van het EG-Verdrag.

Tenslotte maakt het geachte parlementslid melding van het probleem van de voorraden die zijn aangekocht tijdens een periode waarin de prijzen laag waren en nadien tegen een hogere prijs werden verkocht. Wanneer deze voorraden deel uitmaken van de verplichte voorraden, mogen ze niet zonder opdracht van de overheid worden verkocht(7).

(1) PB L 308 van 23.12.1968.

(2) PB L 358 van 31.12.1998.

(3) Het inhouden van ruwe aardolie als vervangingsproduct is toegestaan mits bepaalde regels in acht worden genomen.

(4) België is overigens een van de weinige lidstaten die nog een maxiumumprijs hanteert voor bepaalde aardolieproducten; in deze maximumprijzen, zoals bepaald in het programmacontract, zijn de voorraadkosten inbegrepen.

(5) Op 31.7.2000 bedroegen de Belgische voorraden van categorie I 101 verbruiksdagen, van categorie II 83 dagen en van categorie III 223 dagen.

(6) De voorraden voor vliegtuigbrandstof van het type kerosine bedroegen per 31.7.2000 slechts 27 dagen (voor de andere producten van categorie II: 91 dagen).

(7) Wanneer het systeem van veiligheidsvoorraden berust op een voorraadverplichting voor de industrie, zijn de lidstaten krachtens de communautaire richtlijnen belast met een regelmatige controle op de naleving van de verplichting en sanctionering. Op grond hiervan is een oliemaatschappij in december 1998 in eerste aanleg en in oktober 1999 in beroep veroordeeld.