SCHRIFTELIJKE VRAAG E-0258/98

van Hiltrud Breyer (V) aan de Commissie

(13 februari 1998)

Betreft: Beroeps- en arbeidsongeschiktheid

De veiligstelling van het bruto nationaal product is toch iets dat alle lidstaten van de EU na aan het hart ligt. Dit doel kan slechts worden bereikt indien in de sectoren gezondheidszorg, consumenten- en arbeidsbescherming dienovereenkomstige voorzorgsmaatregelen worden getroffen.

1. Is het de Commissie bekend of de beroeps- en arbeidsongeschiktheid in de verschillende lidstaten toeneemt?

2. Zo ja, welke maatregelen zal de Commissie treffen om deze ontwikkeling tegen te gaan?

Aanvullend antwoord

van de heer Flynn namens de Commissie

(19 mei 1998)

Ter aanvulling op haar antwoord van 17 april 1998(1), kan de Commissie thans de volgende inlichtingen mededelen.

1. De Raad heeft een reeks, op artikel 118A van het EG-Verdrag gebaseerde, richtlijnen goedgekeurd, die de invoering mogelijk maken van maatregelen die bedoeld zijn om de lidstaten aan te moedigen de veiligheid en de gezondheid van de werkenden op het werk te verbeteren. De eerste daarvan, kaderrichtlijn 89/391/EEG(2), bestrijkt alle, zowel overheids- als particuliere sectoren van activiteit, en bepaalt in artikel 9 dat de werkgevers verplicht zijn een lijst bij te houden van de ongevallen die voor de werknemers een arbeidsongeschiktheid van meer dan drie dagen ten gevolge hebben.

Op deze grondslag en op grond van inlichtingen van de lidstaten stelt de Commissie geharmoniseerde statistieken op. Volgens de laatste gegevens over de arbeidsongevallen waarover de Commissie op Europees niveau beschikt(3), wordt het aantal arbeidsongevallen met een werkonderbreking van meer dan drie dagen als gevolg in 1994 geschat op bijna 5 miljoen voor de hele Gemeenschap, ofwel een resultaat dat met dat van 1993 vergelijkbaar is. In 1994 zijn daarnaast 6423 arbeidsongevallen met dodelijke afloop geteld, tegenover 6316 in 1993, ofwel een absolute stijging met 1,7 %. De frekwentie-index van het aantal arbeidsongevallen met dodelijke afloop per 1000 werkenden, ongeacht het niveau van activiteit is evenwel in werkelijkheid verbeterd, aangezien deze in 1993 voor dodelijke omgevallen 5,3 bedroeg tegen 4,9 in 1994. De frekwentie is dan ook een dodelijk ongeval per 7000 werkenden in de bouwnijverheid, de landbouw en het vervoer (activiteiten die worden beschouwd als gepaard gaand met een hoog risico), terwijl zij een dodelijk ongeval per 16000 werkenden bedraagt voor alle activiteiten tezamen.

Dit betekent dat, rekening houdend met de toename van de werkende bevolking in de periode 1993-1994, de indexen een stabilisering te zien geven voor de ongevallen met een werkonderbreking van meer dan 3 dagen en een verbetering ten aanzien van de dodelijke ongevallen.

Op een later tijdstip zou een vollediger analyse kunnen worden gemaakt wanneer in de komende maanden de gegevens over 1995 ter beschikking komen.

Wat de blijvende invaliditeit betreft, beschikt de Commissie momenteel niet over op Europees niveau geharmoniseerde gegevens. In het kader van het communautair huishoudenpanel (ECHP) van Eurostat, geharmoniseerde bron, heeft bijna 8 % van de Europese populatie van 16 jaar en ouder (EU-12) op de in 1994 gestelde vraag met betrekking tot de "moeilijkheden om een activiteit uit te oefenen wegens chronische aandoeningen" geantwoord "sterk te worden gehinderd bij zijn dagelijkse activiteiten door een ziekte, een handicap of een chronisch gezondheidsprobleem van lichamelijke of geestelijke aard" en achtte 16 % zich "min of meer" gehinderd in hun activiteiten wegens dezelfde redenen.

Wat betreft de uitgekeerde prestaties en rekening houdend met de per lidstaat uiteenlopende evaluatiecriteria en (overheids- of particuliere) vergoedingsstelsels, maakt de arbeidsongeschiktheid op Europees niveau in het algemeen 8 % van het totaal van de sociale uitkeringen in 1995(4) uit, ofwel een bedrag dat overeenkomt met de steun aan werklozen en met de gezinsuitkeringen.

Na analyse van de beschikbare nationale gegevens betreffende de vervroegd gepensioneerden wegens verminderd arbeidsvermogen (Denemarken, Ierland, Oostenrijk, Finland en het Verenigd Koninkrijk) heeft men kunnen constateren dat in deze vijf lidstaten een lichte opwaartse tendens bestaat in Denemarken en Ierland, een sterkere in het Verenigd Koninkrijk en Finland en een zeer sterke in Oostenrijk. Wat België, Griekenland, Spanje, Frankrijk, Luxemburg, Nederland en Zweden betreft, is geen of slechts onvoldoende informatie bekend.

2. De op het gebied van de arbeidsongevallen waar te nemen tendensen tot verbetering wijzen er op dat het door de Gemeenschap gevoerde beleid inzake de preventie van beroepsrisico's begonnen is vruchten af te werpen en dat men moet doorgaan de mogelijkheden ervan verder te ontwikkelen.

(1) PB C 304 van 2.10.1998, blz. 63.

(2) PB L 183 van 29.6.1989.

(3) Bron: EUROSTAT "Statistieken in het kort" - Bevolking en sociale omstandigheden.

(4) Eurostat "Omstandigheden in Europa" - Geselecteerde Sociale Indicatoren - december 1997.