SCHRIFTELIJKE VRAAG P-2000/96 van Mirja Ryynänen (ELDR) aan de Commissie (12 juli 1996)

Betreft: Milieubescherming en landbouw

De milieuproblemen in gebieden waar intensieve landbouw wordt bedreven zijn groot. Het komt vaak voor dat waterwingebieden zijn vervuild, omdat het nitraatgehalte te hoog is. Anderzijds is de agrarische produktie in de perifere gebieden van de EU in wezen milieuvriendelijk. De lagere opbrengsten ten gevolge van de natuurlijke omstandigheden, bijvoorbeeld in Finland, verslechteren echter de concurrentiepositie.

Welke maatregelen kunnen genomen worden om de duurzame landbouw in beide soorten gebieden te verwezenlijken? Is de Commissie van plan om de duurzame produktie van levensmiddelen te stimuleren door bijvoorbeeld kwaliteitseisen in te voeren en de milieuvriendelijke landbouw te steunen?

Antwoord van de heer Fischler namens de Commissie (1 augustus 1996)

De Commissie is zich ten volle bewust van de belangrijke rol die de landbouw speelt in de stijging van het nitraatgehalte van de watervoorraden. Dit besef heeft trouwens geleid tot de vaststelling van Richtlijn 91/676/EEG ((PB L 375 van 31.12.1991. )), de zogenoemde "nitraatrichtlijn¨. Deze richtlijn legt een aantal beperkingen op, met name in de door de Lid-Staten aangewezen kwetsbare zones. De effecten van deze maatregel zullen echter eerst op lange termijn merkbaar worden.

De landbouw in de Gemeenschap wordt gekenmerkt door een grote verscheidenheid die leidt tot milieusituaties zoals die welke het geachte Parlementslid heeft beschreven. Enerzijds is er zeer intensieve landbouw die soms negatieve gevolgen heeft, en anderzijds is er extensieve landbouw die van nature milieuvriendelijker is. Er bestaan reeds allerlei communautaire instrumenten om hetzij een betere bescherming van het milieu te bevorderen, hetzij het concurrentievermogen van de betrokken gebieden te verbeteren, al naar de behoefte.

Dergelijke instrumenten zijn bij voorbeeld Verordening (EEG) nr. 2078/92 ((PB L 215 van 30.7.1992. )), op grond waarvan steun wordt verleend voor landbouwproduktiemethoden die verenigbaar zijn met de eisen inzake milieubescherming, en voor natuurbeheer, verder Verordening (EEG) nr. 2092/91 ((PB L 198 van 22.7.1991. )), die betrekking heeft op de biologische produktiemethode en aanduidingen dienaangaande op landbouwprodukten en levensmiddelen, en tenslotte Richtlijn 75/268/EEG ((PB L 128 van 19.5.1975. )) betreffende de landbouw in bergstreken en in sommige probleemgebieden. In dit verband dient ook te worden gewezen op de belangrijke rol die de Structuurfondsen spelen via de voor de perifere subarctische gebieden ingestelde doelstelling 6, en op de bijdrage die het communautaire onderzoek aan de definitie van een duurzame landbouw levert.

Voorts wordt in herinnering gebracht dat alle landbouwprodukten uit de Gemeenschap voldoen aan strikte kwaliteitsnormen, met name op het gebied van residuen van gewasbeschermingsmiddelen. Bovendien is de Commissie voornemens maximumtoleranties vast te stellen voor sommige verontreinigingen in levensmiddelen, waaronder nitraten in sommige groentesoorten.

Om te kunnen komen tot een landbouw die echt duurzaam is, d.w.z. geen schade toebrengt aan de natuurlijke hulpbronnen, zijn rol als beheerder van de ruimte vervult en concurrerend is, zijn nieuwe aanpassingen nodig. Het is niet de bedoeling te streven naar een duale landbouw waarbij twee typen van landbouw, twee typen van ontwikkeling en twee typen van natuurgebieden tegenover elkaar zouden staan. In een dergelijke situatie zou het milieu systematisch in elk gebied als een belemmering worden ervaren, hetzij als gevolg van strengere milieuwetgeving in de gebieden met intensieve landbouw, hetzij door de natuurlijke handicap waarmee de probleemregio's dan in vergelijking met de andere gebieden blijven kampen. Het is integendeel de bedoeling van de Commissie om op het hele grondgebied een beter evenwicht te bevorderen tussen de landbouw, de overige economische activiteiten op het platteland en de instandhouding van de natuurlijke hulpbronnen. Met name zijn daarvoor de volgende maatregelen nodig: het marktbeleid en het beleid inzake inkomenssteun in de landbouw moeten worden gedifferentieerd, er dient een centrale plaats te worden gegeven aan een geïntegreerd plattelandsbeleid, de landbouw moet een multifunctionele rol krijgen en tenslotte moet de geldende regelgeving worden vereenvoudigd en sterker worden gedecentraliseerd.

Alleen via dit geïntegreerde beleid waarin de milieu-, de economische en de sociale doelstellingen in het kader van de ontwikkeling van het platteland worden bijeengebracht, kan de door het geachte Parlementslid bedoelde duurzame landbouw worden bereikt.

Tenslotte wordt erop gewezen dat het voorstel voor een besluit van het Parlement en de Raad betreffende de herziening van het vijfde milieu-actieprogramma ((dok. COM(95) 647. )) met name moet bewerkstelligen dat meer samenhang tussen de instrumenten voor de landbouwmarkten en de milieu-eisen wordt ontwikkeld, dat rapporten worden uitgebracht over de door de milieu-eisen veroorzaakte belemmeringen en over de effecten van landbouwmethoden op het milieu, dat duurzame produktiemethoden worden bevorderd en dat alomvattende benaderingen op het gebied van plattelandsontwikkeling worden geconcipieerd.