NL Publicatieblad van de Europese Unie CE 84/483

(2004/C 84 E/0560)

SCHRIFTELIJKE VRAAG E-2257/03

van Maurizio Turco (NI) aan de Commissie

(8 juli 2003)

Betreft: Schendingen van de godsdienstvrijheid van de leden van de Pinkstergemeente in Georgië

Gezien de volgende feiten:

— Op 15 juni hebben betogers onder leiding van de orthodoxe priester David Isakadze gedurende zeven uur de toegang tot een kerk van de Pinkstergemeente in Tiflis geblokkeerd en de gelovigen gehinderd aan een speciale dienst van de Pinkergemeente deel te nemen.

— Bij deze gelegenheid is pastor Nikolai Kalatsky met de dood bedreigd. De betogers hebben van 9.00 tot 16.00 uur met een tiental voertuigen staan te posten. Een van hen heeft bekend dat de actie was georganiseerd door de orthodoxe priester David Isakadze.

— De blokkade van de kerk door zogenaamde orthodoxe burgerwachten vond plaats op dezelfde dag waarop in Akhalsopeli (Oost-Georgië) een baptistenkerk in brand is gestoken.

— In de afgelopen jaren is Georgië het toneel geweest van geweld jegens religieuze minderheden dat wordt gepleegd door „orthodoxe burgerwachten” die de volledige steun van de autoriteiten lijken te genieten.

— Ondanks honderden gewelddadige voorvallen zijn er geen veroordelingen uitgesproken of processen aangespannen.

— Overal in Georgië blijven de autoriteiten religieuze minderheden aanvallen. Op 1 juni heeft politiechef Levan Chokheli een particulier gebouw in de stad Gori betreden en daar een bijeenkomst van 6000 getuigen van Jehova laten onderbreken.

Kan de Commissie, aangezien er op economisch en handelsniveau uitstekende samenwerkingsbetrekkingen tussen de Europese Unie en Georgië bestaan, mededelen:

— Of zij van de uiteengezette feiten op de hoogte is?

— Welke initiatieven in het kader van de samenwerkingsbetrekkingen zouden een serieus en doeltreffend instrument vormen om Georgië ertoe te bewegen de vrijheid van godsdienst te eerbiedigen?

Antwoord van de heer Patten namens de Commissie

(12 september 2003)

De Commissie is bezorgd over het probleem van de toenemende schendingen van de godsdienstvrijheid in Georgië. Het verheugt haar dat President Eduard Shevardnadze op 14 maart 2003 een oecumenische dienst heeft bijgewoond in de Georgische hoofdstad Tbilisi. Bij die gelegenheid, waar ook vertegenwoordigers van de Delegatie van de Commissie en de lidstaten aanwezig waren, heeft President Shevardnadze voor het eerst verklaard dat geweld tegen religieuze minderheden vervolgd moet worden. De Commissie betreurt dat zich desalniettemin geweldadigheden blijven voordoen, waaronder het in brand steken van de baptistenkerk in Akhalsopeli in het oosten van Georgië. Op 8 mei 2003 heeft het Griekse Voorzitterschap namens de EU een officiële verklaring gericht tot de Organisatie voor Veiligheid en Samenwerking in Europa (OVSE), waarin de aanval op een waarnemer van de OVSE bij de rechtszaak van Mkalavishvili op 29 april 2003 wordt betreurd. De Commissie zal deze kwestie op de voet blijven volgen.

De Commissie herhaalt dat zij groot belang hecht aan het recht op vrijheid van godsdienst, overtuiging en meningsuiting. De Unie heeft bij herhaling verklaard dat mensenrechten en democratisering integrerend deel moeten uitmaken van elke politieke dialoog met derde landen. In haar reguliere politieke dialoog met Georgië in het kader van de Partnerschaps- en Samenwerkingsovereenkomst brengt de Unie onder andere vraagstukken in verband met de mensenrechten ter sprake, met inbegrip van het vraagstuk van de bescherming van religieuze minderheden. De Commissie streeft op haar beurt naar een effectievere dialoog over deze aangelegenheden.

Met betrekking tot het verlenen van bijstand en zoals beschreven in haar mededeling van mei 2001 over de rol van de Unie bij het bevorderen van de democratie en de mensenrechten in derde landen (1) zet de Commissie zich in om mensenrechten- en democratiseringskwesties te integreren in alle bijstandsprogramma's van de Gemeenschap. Per land wordt een strategisch document opgesteld dat moet dienen als instrument om te komen tot meer samenhang en consequentie in de aanpak van de bevordering van de mensenrechten en de democratisering, in aanvulling op de bijstand die wordt verleend uit hoofde van het Europees Initiatief voor Democratie en Mensenrechten.

De Commissie heeft een nieuwe landenstrategie ontwikkeld voor de betrekkingen van de Unie met Georgië en momenteel wordt de technische bijstand geheroriënteerd op de versterking van het bestuur en de bevordering van de mensenrechten en de civiele maatschappij aldaar. Dit moet bijdragen tot een klimaat waarin de godsdienstvrijheid beter wordt gerespecteerd. Het nieuwe indicatieve programma van Tacis voor Georgië, dat loopt van 2004 tot 2006, is met name gericht op samenwerking ter ondersteuning van de institutionele, juridische en administratieve hervorming en moet de sociale gevolgen van de overgang ondervangen en de sociale wederopbouw ondersteunen.

Georgië is één van de 31 „aandachtslanden” van het „Europees Initiatief voor Democratie en Mensenrechten” (EIDHR) voor de periode 2002-2004. Eén van de vier thema's die in het kader van de EIDHR als prioriteit werd aangemerkt, is de bestrijding van racisme, xenofobie en discriminatie van minderheden en de inheemse bevolkingsgroepen. Op 11 juli 2003 heeft de Commissie een oproep tot het indienen van blijken van belangstelling gepubliceerd voor microprojecten in het kader van het EIDHR. Het gaat om projecten die moeten worden uitgevoerd door Georgische niet-gouvernementele organisaties (NGO's) met een budget tussen EUR3,000 en EUR50,000. Eén van de prioritaire thema's van deze oproep is „Steun voor maatregelen ter bestrijding van racisme en xenofobie en ter bescherming van religieuze en etnische minderheden”. De uiterste datum voor het indienen van voorstellen is 15 september 2003.

(1) COM(2001)252 def.