SCHRIFTELIJKE VRAAG E-2275/01

van Erik Meijer (GUE/NGL) aan de Commissie

(31 juli 2001)

Betreft: Beperking van omstandigheden die leiden tot het rondpompen van EU-subsidiegeld tussen de rijkere lidstaten

1. Vormt de grote terugvordering van ESF-subsidies aan Nederland voor de Commissie een aanleiding om de mate waarin en de wijze waarop subsidies uit EU-fondsen aan lidstaten worden verstrekt kritisch te herbezien, mede gezien het feit dat de huidige wijze van toedeling nòg moeilijker zal worden als de EU wordt uitgebreid met een groot aantal nieuwe lidstaten met een lagere levenstandaard dan het huidige gemiddelde van de EU-landen?

2. Is de Commissie met mij van mening dat het rondpompen van geld tussen de rijkste lidstaten noodzaakt tot naar verhouding veel ambtelijke voorbereiding en controle vanuit Brussel, alsmede tot verstoring van de democratische besluitvorming en de keuzevrijheid op plaatselijk en regionaal niveau, en dat deze werkwijze op de langere termijn weinig voordelen oplevert ten opzichte van een situatie waarin deze projecten geheel zouden worden gefinancierd via nationale gelden of via door de lidstaten naar hun lagere overheden gedecentraliseerde gelden?

3. Wat is de Commissie voornemens te ondernemen om onterechte uitbetalingen in de toekomst te voorkomen? Denkt zij daarbij aan nog meer controle en bureaucratische procedures vooraf, die veel tijd en menskracht vergen en wederzijds ergernissen oproepen, of aan vereenvoudiging en beperking van de regelingen?

4. Ziet de Commissie mogelijkheden om de betalingen aan lidstaten met een meer dan gemiddeld inkomen per hoofd van de bevolking op termijn te beëindigen of sterk te beperken en hun bijdragen uit de fondsen te verlagen, waarna het beschikbare geld volledig kan worden toegespitst op de armste regio's en crisissituaties, en daarnaast eventueel op grensoverschrijdende ontwikkelingsprojecten, het aanpakken van grootschalige milieuproblemen en het totstandbrengen van grootschalige infrastructuur?

Antwoord van mevrouw Diamantopoulou namens de Commissie

(10 oktober 2001)

1. Een van de hoofddoelstellingen van de algehele omwerking van de verordeningen betreffende de Structuurfondsen is de tenuitvoerlegging van de Fondsen in de periode 2000-2006 te verbeteren. De nieuwe betekenis die aan goede beheers- en controlesystemen is toegekend, moet voor een efficiënter en regelmatiger gebruik van de Fondsen zorgen. In dit opzicht heeft de Commissie lering getrokken uit de onregelmatigheden die, zoals bij de bijstandsverlening door het Europees Sociaal Fonds (ESF) in Nederland, aanleiding zullen geven tot de terugvordering van tijdens de programmeringsperiode 1994-1999 te veel ontvangen middelen. De Commissie heeft er bij de onderhandelingen over de programma's 2000-2006 speciaal op toegezien dat de beheers- en controlesystemen voor deze subsidies worden versterkt teneinde de kans op herhaling van deze onregelmatigheden te beperken.

Daarom zullen de in sommige lidstaten en regio's tijdens de periode 1994-1999 opgetreden problemen waarschijnlijk geen directe invloed hebben op de verdeling van de middelen in de periode na 2006.

2. In het kader van de programmering 2000-2006 is de werkbelasting van de Commissie tijdens de bestudering en bespreking van de plannen met de lidstaten volledig afhankelijk van de kwaliteit van de voorstellen van de nationale of regionale autoriteiten, ongeacht het welvaartspeil van de lidstaat waarvoor de communautaire bijstand bestemd is. Bovendien heeft de verordening van de Raad het accent gelegd op decentralisatie van de tenuitvoerlegging en op versterking van het partnerschap; dit moet een grotere deelname van overheden, particulieren en verenigingen op regionaal en lokaal niveau mogelijk maken bij de opstelling, onderhandelingen, uitvoering en het toezicht op de subsidies van de Structuurfondsen voor de periode 2000-2006 door de sociale basis van de bijstandsverlening van de Fondsen te verbreden.

3. De bepalingen van de artikelen 38 en 39 van Verordening 1260/99 van de Raad houdende algemene bepalingen inzake de Structuurfondsen(1) en de van de daaruit voortvloeiende uitvoeringsverordeningen moeten het aantal ongerechtvaardigde betalingen in de programmeringsperiode 2000-2006 beperken. Bovendien is de rol van de lidstaten inzake het beheer en de financiële controle van de subsidies van de Fondsen ten opzichte van de vorige periode versterkt. In het kader van een grotere subsidiariteit is het in de eerste plaats de lidstaat die de efficiëntie en regelmatigheid van de operaties garandeert en die verantwoordelijk is voor de preventie, opsporing en correctie van eventuele onregelmatigheden. Van haar kant zal de Commissie erop toezien dat de in de lidstaten ingevoerde beheers- en controlesystemen aan de eisen beantwoorden. Voorts behoudt de Commissie de mogelijkheid de betaling aan de lidstaten op te schorten wanneer zij van oordeel is dat de regelmatigheid van de uitgaven in gevaar is, en zo nodig tot individuele of systemische financiële correcties over te gaan.

4. Tijdens de publicatie in januari jl. van het tweede verslag over de economische en sociale samenhang(2) heeft de Commissie de discussie aangezwengeld over de toekomst van de Structuurfondsen in het kader van een uitgebreide Unie. Meer dan 1700 actoren kregen vervolgens de gelegenheid na te denken en van gedachten te wisselen over het doel van het toekomstige beleid inzake economische en sociale samenhang tijdens het Forum over de cohesie dat op 21 en 22 mei heeft plaatsgehad. Ten slotte heeft men zich ook op de vergadering van de commissaris die verantwoordelijk is voor het regionaal beleid, en het Ministerie van Economische Zaken van Nederland op 13 juli 2001 in Namen een eerste maal over deze kwestie gebogen. De discussie moet in de komende maanden nog worden voortgezet alvorens voorstellen aan de Raad en het Parlement kunnen worden voorgelegd over het vanaf 2007 in een uitgebreide Unie te voeren beleid inzake economische en sociale samenhang.

(1) PB L 161 van 26.6.1999.

(2) COM(2001) 24 def.