SCHRIFTELIJKE VRAAG E-2624/99

van Olivier Dupuis (TDI) aan de Commissie

(12 januari 2000)

Betreft: Nieuwe wet op de vreemdelingen in Roemenië

De Defensiecommissie van de kamer van volksvertegenwoordigers van het Roemeense parlement heeft onlangs een wetsontwerp goedgekeurd betreffende de status van de vreemdelingen in Roemenië, dat door de Roemeense senaat al was aangenomen op 10 september 1998. Volgens dit ontwerp is het de in Roemenië gevestigde buitenlanders verboden op Roemeens grondgebied politieke partijen, verenigingen of groeperingen op te richten of te financieren, of deel te nemen aan manifestaties die verband houden met het politieke leven van het land.

Bovendien zou elke natuurlijke of rechtspersoon die vreemdelingen ontvangt voor een periode van meer dan 5 dagen de plaatselijke politie daarvan op de hoogte moeten brengen. Tot slot zou volgens dit wetsontwerp alleen een verblijfsvergunning kunnen worden afgegeven indien de betrokkene kan bewijzen dat hij gedekt is door een ziektekostenverzekering.

Is de Commissie niet van mening dat, als dit door de senaat reeds goedgekeurde wetsontwerp in zijn huidige vorm door het parlement in Boekarest definitief en wordt aangenomen, Roemenië in een situatie zal verkeren waarin het kennelijk de verbintenissen schendt die het als kandidaat-lidstaat van de EU is aangegaan? Welke initiatieven heeft de Commissie al genomen of is ze van plan te nemen om de bevoegde Roemeense autoriteiten en in de eerste plaats het parlement ervan te doen afzien dit wetsontwerp in zijn huidige vorm definitief aan te nemen?

Antwoord van de heer Verheugen namens de Commissie

(22 februari 2000)

Het wetsontwerp inzake vreemdelingen in Roemenië dat op 10 september 1998 door de Senaat is aangenomen, is nog niet door de Kamer van Volksvertegenwoordigers goedgekeurd. De huidige wet (Wet Nr. 25/1969 op de vreemdelingen) is verouderd en de Commissie heeft in haar laatste op 13 oktober 1999(1) goedgekeurde periodiek verslag over de vorderingen van Roemenië op de weg naar toetreding en in het op 6 december 1999(2) door de Raad goedgekeurde partnerschap voor toetreding aangedrongen op de noodzaak deze wet door moderne rechtsregels te vervangen.

Het geachte parlementslid heeft het over bepalingen in het wetsontwerp die restricities bevatten voor de politieke activiteiten van vreemdelingen die in Roemenië verblijven. Artikel 16 van het Europese Verdrag voor de rechten van de mens, dat door Roemenië is geratificeerd, geeft de verdragsluitende partijen de mogelijkheid om dergelijke restricties op te leggen.

Het bureau van de Hoge Commissaris van de Verenigde Naties voor vluchtelingen (UNHCR) in Roemenië heeft commentaar geleverd op de voorgestelde restricties en er op gewezen dat dergelijke restricties ingevolge de jurisprudentie van het Europese Hof voor de mensenrechten proportioneel moeten zijn. Een restrictie moet niet alleen een legitiem doel nastreven, maar er moet ook een redelijke proportionaliteit zijn tussen de middelen die worden gebruikt en het legitieme doel dat wordt nagestreeft. De UNHCR heeft evenwel niet gesuggereerd dat de desbetreffende bepalingen disproportioneel zijn.

Roemenië zal, als lid van de Unie na de toetreding, de rechten moeten respecteren die voortvloeien uit het lidmaatschap van de Unie. Overeenkomstig artikel 19 van EG-Verdrag heeft iedere burger van de Unie die verblijf houdt in een lidstaat waarvan hij geen onderdaan is het recht om te stemmen en zich kandidaat te stellen bij de gemeenteraadsverkiezingen in de lidstaat waar hij verblijft. Het burgerschap van de Unie geeft ook het recht om te stemmen en zich kandidaat te stellen in het land van verblijf voor de verkiezingen voor het Europees Parlement. Het feit dat iemand zich kandidaat stelt voor de verkiezingen impliceert het lidmaatschap van een politieke partij en dus de mogelijkheid om politieke activiteiten uit te voeren en bij te dragen tot de financiering van de partij (in de eerste plaats via contributies). De restricties waar het hier om gaat zouden dus na de toetreding strijdig zijn met artikel 19. Ofschoon er momenteel geen formele verplichting bestaat voor Roemenië om geen wetten goed te keuren met dergelijke politieke restricties voor vreemdelingen, spreekt het vanzelf dat Roemenië als kandidaatland moet trachten zijn wetgeving geleidelijk aan af te stemmen op die van de Gemeenschap.

Het geachte parlementslid heeft ook zijn bezorgdheid geuit over twee bepalingen in het wetsontwerp, namelijk het feit dat iemand die vreemdelingen ontvangt voor een periode van meer dan vijf dagen de autoriteiten daarvan op de hoogte moet brengen, en de regel dat een verblijfsvergunning alleen kan worden afgegeven indien de betrokkene bewijst gedekt te zijn door een ziektekostenverzekering. In overeenstemming met de Europa-overeenkomst hebben de overeenkomst sluitende partijen het recht om nationale wetten toe te passen in gevallen die verband houden met de binnenkomst en het verblijf van vreemdelingen. Na de toetreding is Roemenië evenwel verplicht aan de Schengensamenwerking deel te nemen en zou dus daarna zijn eigen wetgeving, dat wil zeggen de verplichting de autoriteiten van de binnenkomst van vreemdelingen op de hoogte te brengen, in overeenstemming moeten brengen met de Schengenovereenkomst.

De Commissie staat permanent in contact met Roemeense autoriteiten in verband met de harmonisatie van zijn wetgeving met het oog op de toetreding tot de Gemeenschap; zij zal niet nalaten de Roemeense autoriteiten bewust te maken van de noodzaak om de bepalingen waarop het geachte parlementslid doelde geleidelijk aan het acquis aan te passen.

(1) COM(1999) 510 def.

(2) PB L 335 van 28.12.1999.