SCHRIFTELIJKE VRAAG E-3080/02

van Erik Meijer (GUE/NGL) aan de Commissie

(28 oktober 2002)

Betreft: Het financieel afhandelen in plaats van veroordelen van fraudezaken in de bouwsector om te voorkomen dat betrokken bedrijven worden uitgesloten uit de EU-markt

1. Is de Commissie bekend met de gevallen van fraude door grote bouwbedrijven in Nederland die onderling afspraken hebben gemaakt over het verdelen van de uitvoering van overheidsopdrachten en die tevens gezamenlijk prijzen hebben afgesproken, een fraude die inmiddels aanleiding heeft gegeven tot een nationale parlementaire enquête?

2. Is het de Commissie tevens bekend dat de fraude rond de bouw van een spoortunnel bij de luchthaven Schiphol is afgekocht door middel van een transactie, d.w.z. een overeenkomst met de vervolgende instantie (Openbaar Ministerie) waardoor in ruil voor betaling geen rechtsvervolging plaats heeft gevonden?

3. Is het juist dat bedrijven die afspraken maken als bedoeld in vraag 1, andere vormen van fraude bedrijven of geen sociale premies afdragen en als gevolg daarvan zijn veroordeeld, kunnen worden uitgesloten van Europese aanbestedingen?

4. Mag op grond van de dreigende uitsluiting worden verondersteld dat het instrument transacties kon worden ingezet om grote Nederlandse bedrijven te beschermen tegen hun concurrenten in andere lidstaten, die zich op een veroordeling zouden kunnen beroepen om uitsluiting van hun Nederlandse concurrenten te verzoeken?

5. Bestaan er meer voorbeelden van lidstaten die hun bedrijven beschermen tegen uitsluiting op EU-niveau door middel van procedures die leiden tot het vermijden van een onder normale omstandigheden te verwachten veroordeling?

6. In hoeverre bestaat eventueel de mogelijkheid om bedrijven die uitsluitend op grond van een nationaal toegepaste juridische procedure niet zijn veroordeeld voor het overtreden van aanbestedingsregels achteraf alsnog voor een bepaalde periode uit te sluiten uit de Europese markt?

7. Welke maatregelen worden genomen om te bewerkstelligen dat in de toekomst niet meer aan uitsluiting kan worden ontkomen als gevolg van het toepassen van een transactie door een overheid die het van fraude verdachte bedrijf welgezind is?

Antwoord van de heer Monti namens de Commissie

(6 december 2002)

1. De Commissie is op de hoogte van de vele gevallen van (vermeende) fraude op de Nederlandse bouwmarkt dankzij de Nederlandse mededingingsautoriteit (NMA) en de media. Meer nog, het lid van de Commissie belast met de interne markt heeft op 28 juni 2002 getuigd voor de onderzoekscommissie betreffende de bouwsector van het Nederlandse Parlement en aanvullende schriftelijke inlichtingen verstrekt.

2. De Commissie heeft dit vernomen via de media.

3. De Europese richtlijnen inzake overheidsopdrachten, en met name hun kwalitatieve selectiecriteria voor inschrijvers, bepalen inderdaad dat iedere dienstverlener, leverancier of aannemer, die bij een rechterlijke beslissing die kracht van gewijsde heeft, veroordeeld is geweest voor een delict dat zijn beroepsmoraliteit in het gedrang brengt, of die niet aan zijn verplichtingen heeft voldaan ten aanzien van de betaling van de sociale-verzekeringsbijdragen overeenkomstig de wettelijke bepalingen, van deelneming aan een opdracht kan worden uitgesloten.

4. De Commissie beschikt niet over informatie op grond waarvan zij zich kan aansluiten bij de veronderstelling van het geachte parlementslid. In ieder geval kan een buitengerechtelijke schikking ondernemingen niet beschermen tegen een mogelijke uitsluiting van een aanbestedingsprocedure op Europees niveau, aangezien de in punt 3 bedoelde voorschriften eveneens bepalen dat een dienstverlener, leverancier of aannemer, die in de uitoefening van zijn beroep een ernstige fout heeft begaan, vastgesteld op elke grond die de aanbestedende diensten aannemelijk kunnen maken, van deelneming aan een opdracht kan worden uitgesloten.

5. Zoals in punt 4 is opgemerkt, kunnen lidstaten ondernemingen niet beschermen tegen een mogelijke uitsluiting van een aanbestedingsprocedure op Europees niveau door een buitengerechtelijke schikking, aangezien de richtlijnen inzake overheidsopdrachten, die van kracht zijn in alle lidstaten, bepalen dat een ernstige fout in de uitoefening van het beroep, vastgesteld op elke grond die de aanbestedende diensten aannemelijk kunnen maken, tot uitsluiting kan leiden.

6. Zoals in punt 4 is aangegeven, bepalen de richtlijnen inzake overheidsopdrachten dat een dienstverlener, leverancier of aannemer, die in de uitoefening van zijn beroep een ernstige fout heeft begaan, vastgesteld op elke grond die de aanbestedende diensten aannemelijk kunnen maken, van deelneming aan een opdracht kan worden uitgesloten.

7. Gezien het voorgaande is het niet noodzakelijk aanvullende maatregelen te treffen.