SCHRIFTELIJKE VRAAG E-2132/02

van Bartho Pronk (PPE-DE) aan de Commissie

(17 juli 2002)

Betreft: Arbeidsrichtlijn en vrijwilligers

In het antwoord op schriftelijke vraag E-1241/00(1) van mevrouw Lynne heeft de Commissie aangegeven dat richtlijn 93/104/EG(2) het begrip vrijwilligerswerk niet erkent. Dit valt ook indirect af te leiden uit de richtlijn zelf, daar artikel 7 bepaalt dat de lidstaten de nodige maatregelen treffen opdat aan alle werknemers jaarlijks een vakantie met behoud van loon van ten minste vier weken wordt toegekend. Uit dit artikel kan men concluderen dat vrijwilligers niet onder de richtlijn vallen. Deze richtlijn is in Nederland omgezet in de Arbeidstijdenwet van 23 november 1995. Artikel 1.1 van deze wet bepaalt dat onder een werkgever mede moet worden verstaan: degene die zonder werkgever of werknemer in de zin van het eerste lid te zijn, een ander onder zijn gezag arbeid doet verrichten. Het Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid legt deze bepaling dermate restrictief uit, dat vrijwilligerswerk in veel gevallen onder deze bepaling valt, met als ongelukkig gevolg dat het doen van vrijwilligerswerk ernstig bemoeilijkt wordt.

1. Is de definitie gegeven in artikel 1.1 van de Nederlandse Arbeidstijdenwet conform de Europese regelgeving?

2. Is vrijwilligerswerk niet per definitie onverenigbaar met het woord gezag, aangezien het gaat om niet gedwongen, uit vrije wil verrichte en onbetaalde arbeid, terwijl gezag een machtsbevoegdheid impliceert die niet van toepassing kan zijn op een vrijwilliger aangezien hij zich ieder moment aan de arbeid kan onttrekken?

3. Is de uitleg en de toepassing, met name met betrekking tot vrijwilligerswerk, door het Ministerie van Sociale Zaken van artikel 1.1 van de Nederlandse Arbeidstijdenwet verenigbaar met de Europese regelgeving?

4. Is het terecht dat de Nederlandse overheid zich bij de formulering, uitleg, en toepassing van dit artikel beroept op Europese regelgeving?

(1) PB C 46 E van 13.2.2001, blz. 153.

(2) PB L 307 van 13.12.1993, blz. 18.

Antwoord van mevrouw Diamantopoulou namens de Commissie

(27 augustus 2002)

Richtlijn 93/104/EG van de Raad van 23 november 1993 betreffende een aantal aspecten van de organisatie van de arbeidstijd(1) is van toepassing op alle werknemers in de zin van artikel 2 van Richtlijn 89/391/EEG(2).

Richtlijn 93/104/EG bevat geen definitie van werknemer. De van toepassing zijnde definitie staat in artikel 3, onder a), van Richtlijn 89/391/EEG. Volgens deze bepaling moet als werknemer worden beschouwd iedere persoon die door een werkgever wordt tewerkgesteld, alsmede stagiairs en leerlingen, met uitzondering van huispersoneel.

Voor zover de vrijwilligers door het nationale recht als werknemers worden aangemerkt, vallen zij onder beide richtlijnen.

Aangezien het echter gaat om richtlijnen die minimumnormen vaststellen, belet het Gemeenschaprecht de lidstaten niet om hun omzettingswetgeving zelfs toe te passen op vrijwilligers die niet als werknemers worden beschouwd.

(1) PB L 307 van 13.12.1993.

(2) Richtlijn 89/391/EEG van de Raad van 12 juni 1989 betreffende de tenuitvoerlegging van maatregelen ter bevordering van de verbetering van de veiligheid en de gezondheid van de werknemers op het werk, PB L 183 van 29.6.1989.