SCHRIFTELIJKE VRAAG E-3383/00

van Piia-Noora Kauppi (PPE-DE) aan de Commissie

(3 november 2000)

Betreft: Schadelijke gevolgen van een voorgestelde richtlijn voor regionale luchtvaartmaatschappijen

De regionale luchtvaart is in Europa tot bloei gekomen na de liberalisering van de sector in de jaren '80. Regionale luchtvaartmaatschappijen zijn veel sneller gegroeid dan de grote luchtvaartmaatschappijen. Zo vervoerden vorig jaar de regionale luchtvaartmaatschappijen, aangesloten bij ERA (Organisatie van Europese regionale luchtvaartmaatschappijen), 68 miljoen reizigers oftewel 10 % meer dan het jaar daarvoor. De groei van de grote luchtvaartmaatschappijen bedroeg in dezelfde periode niet meer dan 5 %.

Momenteel gaat het de regionale luchtvaartmaatschappijen redelijk goed, maar binnen de sector wordt gevreesd dat de veranderende regels en de stijgende tarieven de kleine luchtvaartmaatschappijen het bestaan onmogelijk zullen maken. Het gevaar bestaat dat de EU geen aandacht besteedt aan kleine luchtvaartmaatschappijen, die daardoor bij de besluitvorming tussen wal en schip zullen geraken.

De door de Commissie voorbereide herziening van de tarieven voor het luchtverkeer en de luchtverkeersleiding zou een stijging van 50 tot 80 % ten opzichte van de huidige tarieven betekenen. Tevens roepen de door de Commissie opgestelde ontwerpplannen voor de verdeling van de zogeheten slots, dat wil zeggen de vertrek- en aankomsttijden, vragen op bij de kleine luchtvaartmaatschappijen. Kleine luchtvaartmaatschappijen kunnen echter zorgen voor een vergroting van de capaciteit op drukbezochte luchthavens en kunnen zorgen voor een diverser aanbod van vliegroutes die door de grote luchtvaartmaatschappijen als onrendabel worden beschouwd.

1. Is de Commissie op de hoogte van de mogelijk schadelijke gevolgen van de nieuwe ontwerprichtlijn voor regionale luchtvaartmaatschappijen?

2. Is het denkbaar dat de nieuwe voorstellen de markten manipuleren en de concurrentiepositie van grote allianties versterken ten koste van regionale luchtvaartmaatschappijen?

Antwoord van mevrouw de Palacio namens de Commissie

(21 december 2000)

De door het geachte parlementslid genoemde richtlijn verwijst naar een initiatief van de Europese Organisatie voor de Veiligheid van het Luchtverkeer (Eurocontrol).

In maart 1999 heeft het uitgebreide comité voor routeheffingen van Eurocontrol een task force opgericht om mogelijke prijsmechanismen ter ondersteuning van de z.g. ATM 2000+strategie te bestuderen. De task force zal onderzoeken welk prijsmechanisme een optimaal gebruik van de capaciteit van het luchtruim bevordert.

Het centraal bureau voor routeheffingen van Eurocontrol heeft een aantal simulaties uitgevoerd zoals b.v. een simulatie van een tweeledig tarief volgens diverse formules en heeft een evaluatie gemaakt van het effect daarvan op het type vlucht, het type vliegtuig, koppels van representatieve steden, gebruikers per nationaliteit en consumentenorganisaties. Uit sommige simulaties kan worden afgeleid dat de gebruikers van kleinere vliegtuigen daardoor in sterke mate zouden worden getroffen. De simulaties zijn nog gaande en de Commissie volgt de ontwikkeling aandachtig.

Het geachte parlementslid is zich er waarschijnlijk van bewust dat de Gemeenschap momenteel geen volwaardig lid is van Eurocontrol, maar bezig is toe te treden tot deze organisatie. Bovendien bereidt de Commissie initiatiefwetgeving voor om een communautair beleid voor luchtverkeersbeheer tot stand te brengen. Deze twee ontwikkelingen zullen de Gemeenschap in staat stellen een actievere rol te spelen in deze discussie.

Wat de herziening van de toewijzing van de slots betreft, onderzoekt de Commissie momenteel hoe Verordening (EEG) nr. 95/93 van de Raad van 18 januari 1993 betreffende gemeenschappelijke regels voor de toewijzing van slots op communautaire luchthavens het best gewijzigd kan worden om de steeds grotere overbelasting van de Europese luchthavens en het toenemend gebrek aan evenwicht tussen de beschikbaarheid van luchthaveninfrastructuur en de vraag naar luchtvaartdiensten tegen te gaan. Om het voorstel, waarop sedert 1997 wordt gewacht, niet verder te vertragen, heeft de Commissie in juli 2000 een reeks ideeën voor een toekomstige herziening besproken met de luchtvaartindustrie en de lidstaten.

Bij die gelegenheid is de nodige aandacht besteed aan de rol van de regionale luchtvaartmaatschappijen. Zo zouden voor de kleine luchtvaartmaatschappijen, die gewoonlijk opereren op regionale routes binnen de Gemeenschap, maatregelen van kracht blijven op grond waarvan de lidstaten op de Europese overbelaste luchthavens slots kunnen reserveren voor regionale diensten. Ook zouden kleine luchtvaartmaatschappijen met een betrekkelijk kleine slot portefeuille beschouwd worden als nieuwe gegadigden voor regionale diensten en andere intracommunautaire routes, terwijl nieuwe gegadigden voorrang zouden krijgen bij de toewijzing van slots. Tenslotte moeten kleine luchtvaartmaatschappijen de kans krijgen om als nieuwe gegadigden in aanmerking te komen voor de toewijzing van slots die de grote maatschappijen hebben laten vallen, om op routes binnen of buiten de Gemeenschap te vliegen. Zo moet een reeks van maatregelen ervoor zorgen dat de kleine luchtvaartmaatschappijen, die gelden als nieuwe gegadigden, goede slots kunnen krijgen om rendabele commerciële luchtdiensten te onderhouden en hun concurrentievermogen te verbeteren.

Naar aanleiding van deze discussie en om tevens rekening te houden met alle overwegingen die op het gebied van concurrentie, economie, de internationale betrekkingen en het openbaar belang gemaakt kunnen worden, heeft de Commissie de Lidstaten verzocht hun meningen te geven, opdat zij reeds begin volgend jaar een voorstel op tafel kan leggen.