SCHRIFTELIJKE VRAAG P-4080/97 van Luigi Florio (UPE) aan de Commissie (18 december 1997)

Betreft: Financiële politiek van Italië en de parameters van Maastricht

De Italiaanse regering staat op het punt om in het kader van de financiële wet voor 1998 een nieuwe belasting in te voeren die IRAP (regionale belasting op productieve activiteiten) wordt genoemd.

Deze belasting wordt gekenmerkt door het feit dat zij enerzijds een zware druk zal uitoefenen op natuurlijke en rechtspersonen die werk verschaffen en schulden hebben gemaakt (de salarissen van de werknemers en de rente op leningen zijn nl. niet aftrekbaar van het belastbare bedrag waarop de IRAP van toepassing is), en dat zij anderzijds niet aftrekbaar is van de inkomstenbelasting.

Deze nieuwe belasting verzwaart de fiscale druk in Italië, waar de laatste anderhalf jaar reeds financiële manoeuvres voor een totaal bedrag van 100.000 miljard lire zijn uitgevoerd, die voornamelijk gebaseerd zijn op nieuwe ontvangsten.

Acht de Commissie dit beleid verenigbaar met haar aanbevelingen voor een verlaging van de overheidsuitgaven en dus voor een dienovereenkomstige vermindering van de fiscale druk, en met name van de belastingen die de arbeidssector treffen?

Wat denkt de Commissie voorts van het beleid van de Italiaanse regering in de sector sociale zekerheid, gezien het feit dat deze regering niet in staat blijkt te zijn de herhaaldelijk aangekondigde sanering van de rekeningen van de INPS daadwerkelijk uit te voeren?

Is de Commissie tenslotte van mening dat Italië, gezien de bovengenoemde beleidskeuzen, in 1998 en de daarop volgende jaren de economisch-financiële parameters van Maastricht zal kunnen naleven?

Antwoord van de heer Monti namens de Commissie (3 februari 1998)

De Italiaanse belastinghervorming is pas onlangs aangenomen en het is op het ogenblik nog uiterst moeilijk om te schatten wat de precieze financiële gevolgen hiervan zullen zijn voor de verschillende regio's, categorieën belastingbetalers en sectoren. Momenteel zijn alleen de schattingen van de Italiaanse regering beschikbaar, die aantonen dat het nieuwe systeem de belastingdruk niet verhoogt. Wat de gevolgen voor de loonkosten betreft, wordt enerzijds in de grondslag voor de nieuwe belasting rekening gehouden met arbeid en vervangt de belasting anderzijds ziektepremies die ook op basis van de factor arbeid worden geheven. Het netto-effect kan van bedrijf tot bedrijf verschillen, maar hoeft niet te betekenen dat de belasting op arbeid toeneemt. Hoewel de Commissie uiteraard geïnteresseerd is in het precieze ontwerp en de budgettaire gevolgen van de hervorming, valt een beoordeling van het plaatselijk belastingbeleid van nationale overheden niet onder de bevoegdheid van de Commissie.

Het Italiaanse pensioenstelsel is tweemaal hervormd - in 1992 en in 1995 - en is in het kader van de begrotingswet van 1998 opnieuw herzien. Deze maatregelen hebben de werking van het pensioenstelsel ingrijpend gewijzigd en zorgen ervoor dat de pensioenuitgaven op middellange termijn in de hand worden gehouden. De verwachting is dat de verhouding pensioenuitgaven/bruto binnenlands product (BNP) de komende tien jaar gelijk zal blijven. Later, als de zogenaamde babyboomgeneratie met pensioen gaat, zijn verdere aanpassingen wellicht noodzakelijk. Op korte en middellange termijn zouden door de snellere omschakeling op het nieuwe systeem, zoals dat bij de hervorming van 1995 is vastgesteld, meer middelen zijn vrijgekomen voor de verbetering van sociale voorzieningen op gebieden waarin de sociale uitgaven ver beneden de communautaire norm liggen.

De in het convergentieprogramma voor de periode 1998-2000 vastgelegde verplichtingen werden door de Commissie en de Raad positief beoordeeld. De Commissie bestudeert momenteel de inhoud van de begrotingswet van 1998 om zich een oordeel te vormen over de kwaliteit van de aangenomen maatregelen en de mate waarin deze in overeenstemming zijn met de in het convergentieprogramma vervatte verplichtingen.