SCHRIFTELIJKE VRAAG E-1542/01

van Erik Meijer (GUE/NGL) aan de Commissie

(28 mei 2001)

Betreft: Toepassing van alternatieven en aanvullende maatregelen om versneld een eind te maken aan de epidemie van de dierziekte mond- en klauwzeer

1. Kan de Commissie aantonen dat de geruchten volgens welke inmiddels in andere lidstaten, waaronder Frankrijk, als illegaal beschouwde vaccins tegen de dierziekte mond- en klauwzeer (MKZ) in omloop zijn gekomen en worden gebruikt als preventiemiddel tegen een verdere verbreiding van deze ziekte, onjuist zijn?

2. Acht de Commissie het mogelijk dat het toepassen van illegale vaccins wel bijdraagt tot het verhinderen van een verdere verspreiding van MKZ over gebieden die er zonder inenting door getroffen hadden kunnen worden, maar dat de vleeskeuring achteraf deze vaccinatie niet opmerkt omdat in niet-besmette en niet-verdachte gebieden niet wordt gezocht naar MKZ-antistoffen?

3. Kan de Commissie het bericht in het Nederlandse dagblad NRC-Handelsblad van donderdag 26 april 2001 bevestigen dat het Verenigd Koninkrijk stopt met het ruimen van gezond vee dat leeft in gebieden in de nabijheid van besmettinghaarden van MKZ, en dat alleen nog dieren worden gedood nadat ze op het virus zijn getest?

4. In welke mate en onder welke voorwaarden vinden inmiddels in het Verenigd Koninkrijk inentingen plaats? Wijken die af van de regels die gelden voor Nederland? Zo ja, waarom?

5. Indien één lidstaat wordt vrijgesteld van ruimen of als in de praktijk wordt gedoogd dat wordt gestopt met ruimen, welke gevolgen heeft dit dan voor de verplichtingen van andere lidstaten? Is er in het geval van een verschillende verplichting per land naar het oordeel van de Commissie sprake van rechtsongelijkheid?

6. Hoe lang duurt het nog dat door toepassing van een markervaccin bij vleeskeuring nadrukkelijk onderscheid gemaakt kan worden tussen besmetting en vaccinatie?

7. Waardoor ontstaat thans nog vertraging bij het - overeenkomstig paragraaf 2.3 van de resolutie van het Europees Parlement van 4 april 2001 - preventief inenten van voor MKZ vatbare evenhoevige dieren in dierentuinen en van kuddes zeldzame met uitsterven bedreigde dieren, waarvan het vlees niet wordt geëxporteerd en geconsumeerd? Op welk tijdstip kunnen tenminste deze groepen dieren preventief gevaccineerd zijn?

8. Hoe beoordeelt de Commissie het advies van het Internationaal Bureau voor besmettelijke veeziekten te Parijs (OIE) om een onderscheid te maken tussen MKZ-vrij en MKZ-infectievrij, zodat alleen besmetting met het virus en niet een van inenting afkomstige antistof redenen kan opleveren om importen te weigeren?

9. Wat is hierbij de rol van de Animal Health Code 2000, die laatstelijk in 1997 is aangepast aan de jongste wetenschappelijke inzichten en die wordt onderschreven door alle 157 OIE-lidstaten waaronder alle lidstaten van de Europese Unie?

Antwoord van de heer Byrne namens de Commissie

(20 juli 2001)

Nee, het is technisch onmogelijk om te bewijzen dat geen van de bijna 300 miljoen MKZ-gevoelige dieren die in niet-besmette en niet-verdachte gebieden van de Gemeenschap leven, gevaccineerd zijn.

De Commissie kan echter meedelen dat:

- zij niet over feitelijke informatie beschikt over het gebruik van als illegaal beschouwde vaccins tegen MKZ in Frankrijk of andere lidstaten;

- onbevestigde geruchten over illegale vaccinatie geen basis kunnen vormen voor een actie of beslissing van de Commissie;

- het betreurenswaardig is dat dergelijke geruchten zodanig opgeblazen worden dat ze wantrouwen veroorzaken en de inspanningen van de landbouwsector, de lidstaten en de communautaire instellingen om de problemen met betrekking tot de MKZ-epidemie onder controle te krijgen, in diskrediet brengen, zonder dat ze een nuttige bijdrage leveren aan het perfect legitieme voortdurende debat over het Gemeenschapsbeleid voor MKZ.

De Britse autoriteiten hebben de Commissie in het kader van het Permanent Veterinair Comité meegedeeld dat de nationale richtsnoeren voor het preventieve slachten van verdacht vee in de buurt van een MKZ-haard herzien zijn naar aanleiding van de ontwikkelingen van de epidemiologische situatie. Deze richtsnoeren zijn echter niet in strijd met het Gemeenschapsrecht voor de controle van MKZ.

Beschikking 2001/257/EG van de Commissie van 30 maart 2001 houdende vaststelling van voorschriften voor de bestrijding en de uitroeiing van mond- en klauwzeer in het Verenigd Koninkrijk op grond van artikel 13 van Richtlijn 85/511/EEG(1), gewijzigd bij Beschikking 2001/326/EG van de Commissie van 24 april 2001(2), stelt de regels vast voor het toestaan van de preventieve vaccinatie in bepaalde gebieden in het Verenigd Koninkrijk. De bevoegde instanties in het Verenigd Koninkrijk hebben tot dusver echter niet besloten met vaccineren te beginnen.

Beschikking 2001/257/EG van de Commissie weerspiegelt Beschikking 2001/279/EG van de Commissie van 5 april 2001, tot wijziging van Beschikking 2001/246/EG houdende vaststelling van voorschriften voor de bestrijding en uitroeiing van mond- en klauwzeer in Nederland op grond van artikel 13 van Richtlijn 85/511/EEG(3) over preventieve vaccinatie in bepaalde gebieden in Nederland. De Commissie heeft echter ook Beschikking 2001/246/EG van de Commissie van 27 maart 2001 aangenomen houdende vaststelling van voorschriften voor de bestrijding en uitroeiing van mond- en klauwzeer in Nederland op grond van artikel 13 van Richtlijn 85/511/EEG(4), die de omstandigheden bepaalt waaronder onderdrukkende vaccinatie in Nederland mag worden toegepast.

De regels voor onderdrukkende vaccinatie zijn in zoverre verschillend van die voor preventieve vaccinatie dat in het eerste geval de gevaccineerde dieren zo vlug mogelijk na de vaccinatie geslacht moeten worden. Dit voorkomt het risico dat gevaccineerde dieren de ziekte verder verspreiden, waardoor de maatregelen die het vervoer en de handel van levende dieren en hun producten uit het vaccinatiegebied beperken, eerder opgeheven kunnen worden.

Richtlijn 85/511/EEG van de Raad van 18 november 1985 tot vaststelling van gemeenschappelijke maatregelen ter bestrijding van mond- en klauwzeer(5) is van toepassing in alle lidstaten. Deze bevat verplichte bepalingen over het slachten van met MKZ-besmette dieren, terwijl andere bepalingen, zoals over het slachten van MKZ-verdachte dieren, flexibele elementen bevatten, zodat de lidstaten de best mogelijke maatregelen kunnen toepassen om de ziekte onder controle te krijgen, rekening houdend met de plaatselijke epidemiologische situatie.

Geen enkele lidstaat is vrijgesteld van de eisen voor het slachten van MKZ-besmette dieren en de Commissie heeft geen bewijzen dat het niet-slachten van deze dieren in een van de lidstaten getolereerd werd.

Een aantal groepen wetenschappers werken momenteel aan de ontwikkeling van betrouwbare tests om onderscheid te kunnen maken tussen besmette en gevaccineerde dieren. Er kan echter niet voorspeld worden wanneer dit werk af zal zijn.

Op 11 april 2001, zes dagen voor de resolutie van het Parlement over MKZ, heeft de Commissie Beschikking 2001/303/EG houdende vaststelling van voorschriften voor de bestrijding en uitroeiing van mond- en klauwzeer bij bedreigde diersoorten op grond van artikel 13 van Richtlijn 85/511/EEG(6) aangenomen, die bepaalt onder welke omstandigheden bedreigde MKZ-gevoelige diersoorten, zoals een aantal diersoorten in parken of dierentuinen, gevaccineerd mogen worden. Sinds die datum mag er gevaccineerd worden, maar tot nog toe heeft geen enkel lidstaat besloten daarmee te beginnen.

Het Internationaal Bureau voor besmettelijke veeziekten (OIE) is de internationale organisatie die volgens de Overeenkomst inzake sanitaire en fytosanitaire maatregelen van de Wereldhandelsorganisatie verantwoordelijk is voor het opstellen van veterinairrechtelijke voorschriften en richtsnoeren voor de handel in dieren en dierlijke producten. Deze regels zijn gepubliceerd in de Diergezondheidscode, die ieder jaar wordt herzien.

Op 30 mei 2001 heeft de Algemene Vergadering van het OIE Resolutie XIV, over een aantal wijzigingen in het hoofdstuk over MKZ in de bovengenoemde code, goedgekeurd. Deze veranderingen hebben echter geen betrekking op de internationale handel in gevaccineerde dieren of hun producten, maar op de eisen om de vrijheid van MKZ aan te tonen, aangezien het OIE nooit een aanbeveling of resolutie heeft uitgebracht zoals door het geachte parlementslid werd beschreven.

(1) PB L 91 van 31.3.2001.

(2) PB L 115 van 25.4.2001.

(3) PB L 96 van 6.4.2001.

(4) PB L 88 van 28.3.2001.

(5) PB L 315 van 26.11.1985.

(6) PB L 104 van 13.4.2001.