SCHRIFTELIJKE VRAAG E-2538/01

van Hans Modrow (GUE/NGL) aan de Commissie

(19 september 2001)

Betreft: Bescherming van de rechten van minderheden

In de Duitse deelstaat Saksen moet overeenkomstig de wens van de regering een Sorbische middelbare school worden gesloten, hetgeen een aantasting zou betekenen van het recht van het Sorbische volk op bevordering van de Slavische taal en bescherming van zijn identiteit.

1. De Commissie heeft de kandidaat-lidstaten verzocht hun minderhedenvraagstuk op te lossen. Op grond van welke criteria beoordeelt de Commissie de situatie met betrekking tot de rechten van minderheden in de kandidaat-lidstaten?

2. Gelden deze criteria ook voor de huidige lidstaten? Welke sancties legt de Commissie op wanneer deze rechten met voeten worden getreden?

3. Is het de bedoeling de rechten van minderheden op de volgende intergouvernementele conferentie als concreet thema te behandelen, bijvoorbeeld in de vorm van een bindend handvest inzake de rechten van etnische minderheden en kleine volkeren waarin het collectieve recht op taalkundige en culturele instellingen zoals scholen wordt vastgelegd?

4. Hoe beoordeelt de Commissie vanuit de optiek van de rechten van minderheden in Europa het feit dat in de deelstaat Saksen, het woongebied van de Sorbische autochtone minderheid, Sorbische scholen worden gesloten tegen de uitdrukkelijke wil van de ouders, de Sorbische gemeenten en de Domowina, de belangenvertegenwoordigster van het Sorbische volk?

Antwoord van de heer Vitorino namens de Commissie

(23 november 2001)

De Commissie is van mening dat de rechten van personen die tot minderheden behoren deel uitmaken van de beginselen die de lidstaten gemeenschappelijk hebben en die zijn opgesomd in artikel 6, lid 1, van het Verdrag betreffende de Europese Unie (VEU). Deze beginselen die zijn vastgelegd in diverse internationale verdragen(1) werden plechtig bevestigd in het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie(2). In artikel 21, lid 1, wordt elke discriminatie, met name op grond van etnische afkomst, taal, godsdienst of het behoren tot een nationale minderheid, verboden en in artikel 22 wordt vereist dat de culturele, godsdienstige en taalkundige verscheidenheid wordt geëerbiedigd. Zoals in de toelichting bij het Handvest(3) wordt gepreciseerd zijn beide bepalingen gebaseerd op respectievelijk artikel 13 (ex-artikel 6A) van het EG-Verdrag en artikel 14 van het Europees Verdrag tot bescherming van de rechten van de mens en de fundamentele vrijheden en op artikel 151 (ex-artikel 128) van het EG-Verdrag.

Deze beginselen gelden zowel voor de kandidaat-lidstaten als voor de huidige lidstaten.

1. Wat de kandidaat-lidstaten betreft, is de eerbiediging van deze beginselen een voorwaarde voor toetreding overeenkomstig artikel 49 VEU. De toetredingscriteria werden overigens op 21 en 22 juni 1993 vastgesteld door de Europese Raad van Kopenhagen en de eerbiediging alsmede de bescherming van de minderheden waren expliciet in deze criteria opgenomen. De Commissie verwijst het geachte parlementslid naar haar antwoord op vraag E-1927/99 van de heer Paasilinna waarin de rechten van de minderheden nader worden toegelicht.

2. Wat de huidige lidstaten betreft, wordt de eerbiediging van deze beginselen gegarandeerd door de inbreukprocedure van artikel 226 (ex-artikel 169) van het EG-Verdrag en door de politieke procedure zoals vermeld in artikel 7 VEU. Volgens de eerste procedure kan de Commissie de zaak aanhangig maken bij het Hof van Justitie indien de bestreden handeling valt onder het toepassingsgebied van het gemeenschapsrecht; dit is met name het geval wanneer een lidstaat een communautaire richtlijn op een verkeerde manier omzet. Volgens de tweede procedure kan de Commissie of een derde van de lidstaten bij een ernstige en voortdurende schending van de in artikel 6 genoemde beginselen de zaak voorleggen aan de Raad, in de samenstelling van de staatshoofden en regeringsleiders.

3. De agenda van de volgende intergouvernementele conferentie is nog niet vastgesteld. Toch zal volgens verklaring nr. 23 bij het Verdrag van Nice het statuut van het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie een onderdeel zijn van het debat over de toekomst van de Unie.

4. De Commissie beschikt niet over informatie waaruit zou blijken dat het Gemeenschapsrecht niet correct wordt toegepast of dat er een ernstige en voortdurende schending is in de zin van artikel 7 VEU. Integendeel, de bescherming van de minderheden lijkt sterk verankerd te zijn in het Duitse recht. Duitsland heeft de kaderovereenkomst van de Raad van Europa voor de bescherming van nationale minderheden geratificeerd en heeft daarbij uitdrukkelijk verklaard dat het deze overeenkomst zal toepassen op de leden van het Sorbische volk van Duitse nationaliteit. In artikel 6, lid 1, van de grondwet van de vrijstaat Saksen en artikel 8 van de wet betreffende de Saksische Sorben wordt bepaald dat de Sorben het recht hebben hun taal en hun cultuur in het openbare leven te beschermen en te bevorderen en recht hebben op onderwijs in het Sorbisch in scholen en kinderopvangcentra. Naar verluidt wordt het Sorbisch in Saksen onderwezen in 57 scholen die door 4 100 leerlingen worden bezocht, waarvan ongeveer 1 400 het Sorbisch als moedertaal hebben. Niemand betwist het recht van de Domowina om Sorbische scholen op te richten. Wat de verplichting van de Staat betreft om dergelijke scholen te beheren, wordt in artikel 14, lid 2, van de kaderovereenkomst bepaald dat deze verplichting slechts geldt wanneer er een voldoende grote vraag vanwege de leerlingen bestaat.

De Commissie herinnert aan de inspanningen die zijn geleverd met het oog op de bevordering van de linguïstische verscheidenheid, met name in het kader van het Europees jaar van de talen(4) en aan de bijdragen van de Commissie tot de ontplooiing van de culturen van de lidstaten onder eerbiediging van de nationale en regionale verscheidenheid overeenkomstig artikel 151 (ex-artikel 128) van het EG-Verdrag.

(1) Zie b.v. het door alle lidstaten geratificeerde internationaal Verdrag inzake burgerrechten en politierechten van de VN waarin uit hoofde van artikel 27 het cultureel leven en de taal van de personen die tot minderheden behoren, worden beschermd.

(2) PB C 364 van 18.12.2000.

(3) Zie de toelichting bij de tekst van het Handvest, document CHARTE 4473/00 CONVENT 49 van 11 oktober 2000.

(4) Gezamenlijk antwoord op schriftelijke vragen E-2519/01 en E-2520/01.