NL Publicatieblad van de Europese Unie CE 88/370

(2004/C 88 E/0376)

SCHRIFTELIJKE VRAAG E-1751/03

van José Ribeiro e Castro (UEN) aan de Commissie

(27 mei 2003)

Betreft: Venezuela — Werkloosheid en referendum

Volgens berichten in de Venezolaanse media zou het werkloosheidscijfer in dit land zijn gestegen tot 22,6 % en zouden er in het afgelopen jaar 792 811 personen hun baan zijn kwijtgeraakt.

Uit talrijke artikelen blijkt voorts dat de politieke situatie in het land hoogst onduidelijk is, dat er nog altijd spanningen bestaan tussen aanhangers van president Chavez en de oppositie en dat er aanwijzingen bestaan dat de president zelf op allerlei manieren probeert een referendum ter herroeping van zijn mandaat te voorkomen.

Kan de Commissie, onder verwijzing naar de resolutie van het Europees Parlement van 13 februari 2003, antwoord geven op de volgende vragen:

— Over welke informatie beschikt zij ten aanzien van de politieke, sociale en economische situatie in Venezuela?

— Hoe voorziet zij de ontwikkelingen op middellange/lange termijn?

— Heeft zij in enigerlei vorm iets gedaan aan de gevolgen van de crisis in Venezuela voor plaatselijke gemeenschappen van emigranten die uit de lidstaten afkomstig zijn?

— Overweegt zij de mogelijkheid om steun te verlenen aan deze emigranten uit de lidstaten en hun afstammelingen als de situatie zich mocht verslechteren?

— Over welke informatie beschikt zij ten aanzien van de pogingen door de president van Venezuela en diens regering om invloed uit te oefenen op de omstandigheden die een correctief referendum mogelijk moeten maken?

Antwoord van de heer Patten namens de Commissie

(10 juli 2003)

De politieke situatie in Venezuela blijft instabiel met een maatschappij die sterk verdeeld is tussen de aanhangers en de tegenstanders van de regering. Op 29 mei hebben vertegenwoordigers van de regering en de oppositie een akkoord ondertekend. Het akkoord omvat de drie kernpunten die aan de onderhandelingstafel aan de orde waren: steun voor een op verkiezingen gebaseerde oplossing, een onderzoek naar de gebeurtenissen van april 2002 en ontwapening van de burgerbevolking. Het akkoord opent de deur naar een referendum, voorzien in de grondwet, en maakt aldus de weg vrij voor een „grondwettelijke, vredige, democratische en op verkiezingen gebaseerde” oplossing waarom is gevraagd door de internationale gemeenschap, de Europese Unie inbegrepen.

Het is moeilijk te voorspellen hoe de situatie in Venezuela zich zal ontwikkelen. De procedure voorziet in de benoeming van leden van de Nationale Electorale Raad (CNE). De vijf leden van deze Raad moeten worden benoemd door de Nationale Assemblee, waarin overeenstemming wellicht moeilijk te bereiken zal zijn. Het is niet duidelijk of de CNE na zijn benoeming zal besluiten tot geldigverklaring van de handtekeningen die de oppositie verzamelde in een poging om in februari 2003 een niet-bindend referendum te laten houden tegen het aanblijven van President Chávez. Zoniet dan zal de oppositie een nieuwe poging moeten ondernemen om de benodigde handtekeningen voor het referendum te verzamelen. De CNE zal de geldigheid van de handtekeningen moeten controleren en moeten nagaan of het vereiste percentage (ten minste 20 % van de geregisteerde stemgerechtigden) is bereikt. President Chávez heeft verklaard dat hij artikel 72 van de grondwet en het akkoord zal respecteren. Hij heeft benadrukt dat het referendum niet beperkt dient te blijven tot de President maar ook betrekking dient te hebben op andere gekozen autoriteiten. Een andere mogelijkheid voor President Chávez is het uitroepen van vervroegde verkiezingen.

Tegelijktijd maakt de economie een ernstige crisis door met ernstige sociale gevolgen. Voor 2003 wordt een economische krimp van 15 % voorspeld en een sterke stijging van de werkloosheid, die thans ongeveer 20 % bedraagt.

De Commissie volgt de politieke situatie nauwlettend. De Europese Unie heeft haar volledige steun uitgesproken voor de Organisatie van Amerikaanse Staten (OAS), de tripartite werkgroep in samenwerking met het Ontwikkelingsprogramma van de Verenigde Naties (UNDP) en het Carter-centrum alsmede de Groep van Vrienden bij hun pogingen om de nationale dialoog te bevorderen. De Unie heeft in verscheidene verklaringen de noodzaak benadrukt van een vredige, democratische, grondwettelijke en op verkiezingen gebaseerde oplossing. In haar laatste verklaring spreekt de Unie haar instemming uit met het door de Venezolaanse regering en de oppositie ondertekende politieke akkoord van 29 mei 2003 en roept zij alle betrokkenen op onverwijld de nodige vervolgmaatregelen te nemen om het akkoord ten uitvoer te leggen. Voorts is de bereidheid van de Unie benadrukt om bijstand te verlenen bij de uitvoering van het akkoord.

Naar aanleiding van de huidige crisis heeft de Commissie haar goedkeuring gegeven voor een project om de OAS te helpen bij de tenuitvoerlegging van eventuele akkoorden die tussen de partijen worden bereikt met bemiddeling van de OAS. Het project, waarvoor 600 000 EUR beschikbaar is, heeft betrekking op de drie kernpunten van het akkoord: steun voor een op verkiezingen gebaseerde oplossing, een onderzoek naar de gebeurtenissen van april 2002 en ontwapening van de burgerbevolking. Verder staat Venezuela op de lijst van landen die de Commissie als prioriteit heeft aangemerkt voor verkiezingswaarneming ingeval er verkiezingen gehouden worden. Een definitief besluit over het sturen van verkiezingswaarnemers zou moeten worden genomen op basis van de uitkomst van een oriënterende missie om te beoordelen of een EU-verkiezingswaarnemingsmissie wenselijk, nuttig en haalbaar zou zijn. Het besluit over het zenden van een oriënterende missie zal worden genomen zodra het verdere verloop van het verkiezingsproces bekend is.

Op het niveau van de Europese Unie zijn geen specifieke acties ondernomen met het oog op de bescherming van burgers van de Unie die zich in Venezuela bevinden. De bescherming en ondersteuning van deze burgers is een taak van hun lidstaten van herkomst.