SCHRIFTELIJKE VRAAG E-1714/02

van Michl Ebner (PPE-DE) aan de Commissie

(13 juni 2002)

Betreft: Staatssteun duur van de procedures

Artikel 88 (ex-artikel 93) van het Verdrag kent de Europese Commissie een specifieke bevoegdheid toe om te oordelen over de verenigbaarheid van staatssteun met de interne markt. Regelingen tot instelling van nieuwe staatssteun of tot wijziging van reeds bestaande stelsels moeten aan de Commissie genotificeerd worden en kunnen niet ten uitvoer worden gelegd als de Commissie geen toestemming heeft gegeven.

De duur van procedures is momenteel erg lang en de enige vaste termijn is de termijn van 20 maanden waarbinnen de Commissie haar onderzoek moet hebben afgesloten. Deze lange tijdsduur leidt echter tot onzekerheid en instabiliteit in de bedrijven.

Is het volgens de Commissie niet nodig om het een en ander te stroomlijnen, de duur van procedures te verkorten en deze te vereenvoudigen, met het oog op de versterking van de economie en het mededingingsvermogen?

Is het volgens de Commissie derhalve niet wenselijk dat:

- een vaste maximumtijdslimiet wordt vastgesteld (lager dan de overdreven lange termijn van 20 maanden)? Zou men in artikel 4, lid 5 niet kunnen zeggen dat de Commissie maximaal drie verzoeken om aanvullende inlichtingen kan doen, waarbij aan het eind van de derde alinea min of meer het volgende zou kunnen worden toegevoegd: De Commissie kan evenwel niet meer dan drie verzoeken om aanvullende informatie doen (waarvan twee verzoeken aan het begin van de procedure en één ter afsluiting daarvan; dan kunnen alle kennisgevingen in drie fasen worden behandeld en krijgt de Commissie een termijn van 8 maanden voor haar onderzoek, de twee eerste maanden plus drie keer één verzoek per twee maanden)?

Zou het niet nog beter zijn indien:

- In artikel 7, lid 6 een nauwkeurige termijn werd aangegeven waarbinnen de Commissie haar onderzoek moet hebben afgesloten? In de tweede alinea zouden dan de 18 maanden moeten worden vervangen door 12 maanden, waarbij in uitzonderlijke en gemotiveerde gevallen de mogelijkheid van verlenging bestaat mits alle partijen daarmee instemmen. Of

- In de genoemde verordening (EG) 659/1999(1) een ander soort bepaling werd opgenomen waarin een geschikte, vaste termijn wordt aangegeven, die echter korter moet zijn dan de huidige termijn voor afsluiting van het onderzoek door de Commissie?

Als het probleem te wijten is aan personeelsgebrek in de Commissie en de Commissie niet in staat is bovengenoemde procedures in kortere tijd af te wikkelen, waarom wordt dan niet gevraagd om uitbreiding van het aantal personeelsleden in het betrokken Directoraat-generaal?

(1) PB L 83 van 27.3.1999, blz. 1.

Antwoord van de heer Monti namens de Commissie

(29 juli 2002)

Verordening (EG) nr. 659/1999 van de Raad van 22 maart 1999 tot vaststelling van nadere bepalingen voor de toepassing van artikel 93 (nu artikel 88) van het EG-Verdrag voorziet in een algemene indicatieve termijn van 20 maanden voor het onderzoek van aangemelde steunmaatregelen. Er zij evenwel op gewezen dat deze termijn in twee delen is verdeeld, namelijk een termijn van 2 maanden voor het eerste onderzoek van de aangemelde steunmaatregel (artikel 4) en een indicatieve termijn van 18 maanden voor het instellen van een formeel onderzoek (artikel 7). In de verordening is geen termijn vastgesteld voor het onderzoek van onrechtmatige steun die is betaald zonder voorafgaande aanmelding bij en goedkeuring door de Commissie, al kan uit de jurisprudentie van de communautaire rechterlijke instanties afgeleid worden dat een dergelijk onderzoek binnen een redelijke termijn dient te worden afgesloten.

De oorspronkelijke termijn van twee maanden wordt opgeschort als de Commissie het nodig acht aanvullende informatie te vragen aan de lidstaat en een nieuwe termijn van twee maanden gaat in vanaf de ontvangst van de gevraagde informatie. Deze dialoog van vraag en antwoord kan verschillende keren herhaald worden, al kan de lidstaat de Commissie op elk ogenblik vragen een beschikking te geven op basis van de beschikbare informatie (artikel 5, lid 3).

Uit de beschikbare informatie blijkt dat van de aangemelde steunmaatregelen ongeveer 80 % door de Commissie wordt goedgekeurd tijdens de eerste onderzoeksfase, ongeveer 15 % wordt ingetrokken door de betrokken lidstaat en dat slechts in 5 % van de gevallen wordt overgegaan tot de formele onderzoeksfase.

Tijdens een intern onderzoek van een steekproef van 100 door het Directoraat-generaal Concurrentie behandelde steunmaatregelen waarbij de Commissie besloot geen bezwaar aan te tekenen tegen een aangemelde steunmaatregel zonder de formele onderzoeksprocedure in te leiden, bleek dat na de aanmelding gemiddeld vier maanden nodig zijn om de beschikking voor te bereiden, hetgeen overeenkomt met de tijd die nodig is voor de eerste beoordeling van de aanmelding en voor één vraag-en-antwoordronde met de lidstaat. In de 16 % van de gevallen waarin het langer dan zes maanden duurde vooraleer een beschikking werd gegeven, blijkt dit vooral het gevolg van de complexiteit van de aan de orde gestelde kwesties, de slechte kwaliteit van de aanvankelijke aanmelding en de trage reactie van de lidstaten op vragen om meer informatie van de Commissie.

Anderzijds dient te worden erkend dat zich soms aanzienlijke vertragingen voordoen in zaken waarin het nodig is de formele onderzoeksprocedure in te leiden overeenkomstig artikel 88, lid 2, van het EG-Verdrag, hoewel de termijn van 18 maanden in de meeste gevallen wordt gerespecteerd. Dit zijn onvermijdelijk de meest complexe gevallen, waarbij vaak ingewikkelde beoordelingskwesties komen kijken. In sommige gevallen kan de Commissie het ook nodig achten een beroep te doen op deskundigen van buitenaf. Soms is er echter ook van de kant van de lidstaten sprake van aanzienlijke vertragingen bij het verstrekken van informatie, of wordt onvolledige informatie verstrekt. In extreme gevallen verstrekken de lidstaten pas aanvullende relevante informatie nadat zij hebben vernomen dat de Commissie een negatieve beschikking in de zaak voorbereidt.

De Commissie onderzoekt momenteel hoe de snelheid en doeltreffendheid van haar procedures inzake steunmaatregelen kan worden verbeterd en hoopt in het najaar met de lidstaten een dialoog daarover te kunnen aangaan. Zij kan nog geen standpunt innemen betreffende de mogelijkheid voor te stellen in de verordening, waarin hoe dan ook maximumtermijnen zijn vastgelegd en die geen belemmering vormt voor snellere procedures. De Commissie moet er evenwel ook op rekenen dat de lidstaten tijdig en volledig op haar vragen antwoorden, wat helaas niet steeds het geval is. Daarom is de Commissie geen voorstander van de invoering van een wettelijke beperking van het aantal verzoeken om informatie dat zij tot de lidstaten kan richten.