SCHRIFTELIJKE VRAAG E-0507/99

van Klaus Lukas (NI) aan de Commissie

(8 maart 1999)

Betreft: Malversaties in Bulgarije

1. Zijn de Bulgaarse persberichten juist volgens welke 20 bestuursleden van de door de Commissie in het leven geroepen stichting ter bevordering van de civiele maatschappij met de middelen die de EU ter beschikking stelt om de democratie te ontwikkelen in de eerste plaats zichzelf hebben gesubsidieerd?

2. Zijn de berichten juist volgens welke zij meer dan 200.000 ecu aan PHARE-middelen hebben doorgesluisd naar verenigingen waarin zij zelf financiële belangen hadden, of waarbij zij op de loonlijst stonden? Wat is hierover op dit moment bekend?

3. Waarom werd het Parlement totnogtoe niet geïnformeerd?

4. In welke andere kandidaatlanden zijn soortgelijke gevallen van zelfverrijking voorgekomen?

5. Waarom is de Commissie eens te meer tekortgeschoten in haar plicht toezicht te houden op de haar toevertrouwde gelden?

6. Wie is in disciplinair en hiërarchisch opzicht verantwoordelijk voor dit falen?

7. Welke maatregelen zijn genomen tegen de frauderende bestuursleden van deze stichting?

8. Heeft de Commissie op zijn minst terugbetaling verlangd?

9. Worden de betrokkenen strafrechtelijk vervolgd?

Antwoord van de heer van den Broek namens de Commissie

(7 mei 1999)

1.-2. De Commissie is niet op de hoogte van persberichten over misbruik van Pharegelden door de directie van de Bulgaarse stichting voor de ontwikkeling van de civiele samenleving.

Er zijn drie evaluatierapporten uitgebracht over de twee Phareprojecten die respectievelijk in 1994 en 1996 ten uitvoer zijn gelegd op het gebied van de civiele samenleving en sociale zaken in Bulgarije. Daarmee was in totaal een bedrag van 2,7 miljoen [fmxeuro] gemoeid, bestemd voor de stichting voor de ontwikkeling van de civiele samenleving. Het betreft rapporten van de Rekenkamer (oktober 1998) en OMAS, de externe dienst voor monitoring en evaluatie van Phare (november 1998), alsmede een rapport van de Charities Aid Foundation (november 1998). Geen van de rapporten over de monitoring en evaluatie door de Commissie van projecten die met dit bedrag zijn gesteund, heeft onregelmatigheden of misbruik van gelden aan het licht gebracht.

In dit verband moet erop worden gewezen dat in diverse aspirantlidstaten programma's voor bijstand op het gebied van de civiele samenleving en sociale zaken ten uitvoer worden gelegd door stichtingen voor de ontwikkeling van de civiele samenleving. Dit heeft te maken met het feit dat deze over een passend mechanisme beschikken voor het beheer van bijstand aan niet-gouvernementele organisaties (NGO's), en dat zij als overkoepelende organisatie een grote verscheidenheid aan politieke standpunten vertegenwoordigen.

Desondanks hebben de stichtingen voor de ontwikkeling van de civiele samenleving in de aspirantlidstaten, ook de Bulgaarse, over het algemeen aanloopproblemen gehad bij de vaststelling van de organisatorische en uitvoeringsprocedures. De hierboven genoemde rapporten over de Phareprojecten in Bulgarije zijn dan wel positief, toch rijzen in deze context vragen over de wijze waarop de directie van de stichting wordt benoemd, en bestaat de behoefte de bepalingen en procedures ter voorkoming van belangenverstrengeling te versterken, bijvoorbeeld om te voorkomen dat directieleden en experts een besluit moeten nemen over subsidieaanvragen van NGO's waarmee zij nauwe banden onderhouden.

De Commissie heeft begin 1997 al maatregelen genomen om de bepalingen en procedures ter voorkoming van belangenverstrengeling te versterken. Het statuut van de stichtingen voor de ontwikkeling van de civiele samenleving en de geldende regels zijn in dat verband aangepast. Onder meer is de regel ingevoerd dat alle bij het besluitvormingsproces betrokken personen verplicht zijn mogelijke belangenconflicten te melden. In die gevallen worden zij van de besluitvorming uitgesloten.

De Commissie heeft ook rekening gehouden met de gedetailleerde opmerkingen en aanbevelingen in de bovengenoemde rapporten, die in 1998 zijn uitgebracht, dat wil zeggen na de programmering van het Phareproject voor 1998 op dit gebied, en de projecten voor 1998 dienovereenkomstig aangepast.

3.-6. Gezien het bovenstaande antwoord dat er in verband met deze Phareprogramma's geen sprake is geweest van misbruik van Pharegelden, en gezien de over het algemeen positieve evaluatie van de betreffende Bulgaarse projecten door de Rekenkamer, OMAS en de Charities Aid Foundation, heeft de Commissie het niet noodzakelijk geacht het Parlement te informeren.

Wat de verantwoordelijkheid voor de correcte uitvoering van de projecten betreft, had de Commissie al voordat de hierboven genoemde rapporten eind 1998 werden uitgebracht maatregelen genomen ter voorkoming van belangenverstrengeling, en is bij de programmering voor 1998 rekening gehouden met de aanbevelingen.

Met betrekking tot de andere aspirantlidstaten zijn geen gevallen van zelfverrijking geconstateerd.

7-9. Ook wat deze punten betreft was het, in het licht van de bovenstaande antwoorden, niet nodig maatregelen te treffen die zich richten tegen individuele leden van de directie van de stichting voor de ontwikkeling van de civiele samenleving, en zijn deze niet in staat van beschuldiging gesteld. De Commissie heeft het evenmin noodzakelijk geacht te verzoeken om terugbetaling van middelen.