SCHRIFTELIJKE VRAAG E-3267/00

van Elspeth Attwooll (ELDR) aan de Commissie

(20 oktober 2000)

Betreft: Gevolgen van aquacultuur voor giftig algenschuim

Heeft de Commissie onderzocht of er bewijzen zijn die duiden op een oorzakelijk verband tussen voedingsstoffenverontreiniging door de aquacultuur en het ontstaan van giftig algenschuim, zoals amnesische schelpdiervergiftiging? Welke maatregelen neemt de Commissie in het licht van het debat over eutrofiëring tegen voedingsstoffenverontreiniging in het kader van haar beleid waarin zij naar een duurzame aquacultuur zegt te streven?

Antwoord van de heer Fischler namens de Commissie

(4 december 2000)

In Europa veroorzaken microalgen in zeewater en brakwater regelmatig schadelijke effecten doordat zij een bedreiging vormen voor de volksgezondheid en schade toebrengen aan de visserij, met inbegrip van de aquacultuur, en aan het toerisme. Het gaat bij dergelijke gebeurtenissen om een breed scala van verschijnselen die gezamenlijk als schadelijke algenbloei worden aangeduid.

Van sommige schadelijke algensoorten is bekend dat bloei ervan al honderden of zelfs duizenden jaren voorkomt, maar wel zijn de omvang en frequentie van die algenplagen toegenomen.

De Commissie heeft steun verleend voor een in november 1998 in het Zweedse Kalmar gehouden internationale workshop over schadelijke algenbloei in zeewater en brakwater in Europa. Volgens de resultaten van deze workshop is de vraag hoe bij schadelijke algenbloei natuurlijke oorzaken van de antropogene impact kunnen worden onderscheiden, een van de essentiële vragen die nog moeten worden beantwoord.

In het ontstaan van schadelijke algenbloei kunnen diverse antropogene factoren een rol spelen, waaronder eutrofiëring, verstoring van mariene voedselketens door overbevissing, een toenemende beschikbaarheid van spoorelementen die onmisbaar zijn voor of een remmend effect hebben op de groei van microalgen, atmosferische deposities (vooral regenwater dat stikstofverbindingen bevat) en intensieve aquacultuur in sommige kwetsbare mariene zones.

Wat de mogelijke rol van de aquacultuur in de ontwikkeling van schadelijke algenbloei betreft, dient te worden opgemerkt dat lozingen van de aquacultuur in vergelijking met die van andere menselijke activiteiten (landbouw, stedelijke nederzettingen, industrie) slechts in geringe mate tot de hoeveelheden stikstof en fosfor in zeewater en brakwater bijdragen en dat die bijdrage zich doorgaans in de onmiddellijke nabijheid van de emissiebron concentreert. Er zijn echter weinig studies uitgevoerd om de lotgevallen te bepalen van cysten van schadelijke algensoorten die zich in sedimenten onder of rond kooien voor het kweken van vis hebben geaccumuleerd, en om inzicht te krijgen in de aan dergelijke cysten verbonden risico's. De mogelijkheid kan nog steeds niet worden uitgesloten dat dergelijke habitats als reservoirs voor slapende cysten kunnen fungeren. Verdere studies zullen wellicht noodzakelijk zijn voor een beter begrip van de lotgevallen van onder kooien van viskwekerijen geaccumuleerde cysten en andere levensvatbare elementen van schadelijke algensoorten, waarbij het onder meer ook gaat om de effecten van perioden waarin de kooien leeg blijven, en om het vermogen van cysten om onder bepaalde milieuomstandigheden als besmettingsbron voor algenbloei te fungeren.

Wat de tweede vraag betreft, is sinds de jaren zeventig in het kader van het EG-Verdrag een omvangrijke hoeveelheid milieuregelgeving goedgekeurd. Milieubescherming heeft ook een centrale rol gespeeld in de doelstellingen van de Gemeenschap.

De communautaire regelgeving voorziet in een serie maatregelen om de milieueffecten van de aquacultuur onder controle te houden, waarbij het onder meer gaat om de toepassing van procedures voor een milieueffectbeoordeling met betrekking tot de locatie, het ontwerp en het functioneren van intensieve aquacultuur, om beperkingen van de rechten op het gebruik van water, om technieken voor effluentbeheersing met inbegrip van controlekengetallen betreffende de voerverstrekking en beperkingen op het gebruik van geneesmiddelen zoals antibiotica en andere chemicaliën, om de ontwikkeling van overeenkomsten in het kader van groeperingen van gebruikers van de betrokken wateren zodat conflicten over dat gebruik kunnen worden voorkomen en een doeltreffend beheer van die wateren mogelijk wordt gemaakt, en om beperkingen op de introductie van exotische soorten.

Bovendien worden stimulansen gegeven voor de ontwikkeling van betere beheersmethoden via gedragscodes en voor de toepassing van handelstechnieken zoals regelingen voor de certificering van producten.

In het recente verleden (december 1999) heeft de Gemeenschap Verordening (EG) nr. 2792/1999 van de Raad tot vaststelling van de uitvoeringsbepalingen en voorwaarden voor de structurele acties van de Gemeenschap in de visserijsector(1) aangenomen om in het kader van de hervorming van de Structuurfondsen de steunverlening aan de aquacultuur te moderniseren.

In de toekomst zal het van het grootste belang zijn welke invloed de aquacultuur op het milieu uitoefent. Alle gesubsidieerde aquacultuurprojecten die in de toepassing van intensieve methoden voorzien, moeten in overeenstemming zijn met het bepaalde in Richtlijn 85/337/EEG betreffende de milieueffectbeoordeling van bepaalde openbare en particuliere projecten(2) zoals gewijzigd bij Richtlijn 97/11/EG van de Raad van 3 maart 1997(3). Daarom zal ook steun kunnen worden verleend om de kosten van de milieueffectbeoordeling te helpen dekken.

Om schone activiteiten te bevorderen mag de lidstaat tot 10 % aan extra financiële steun toekennen voor in het kader van een project verrichte investeringen waarbij gebruik wordt gemaakt van technologie die de negatieve milieueffecten aanzienlijk vermindert.

Ten slotte kan ook steun worden verleend voor andere maatregelen waarbij het om collectieve belangen gaat, zoals collectieve verbetering van aquacultuurinstallaties, collectieve behandeling van het afvalwater van aquacultuur, de uitroeiing van pathologische risico's voor de visteelt en het verzamelen van gegevens ten behoeve van milieubeheer met het oog op de opstelling van een plan voor geïntegreerd kustbeheer.

(1) PB L 337 van 30.12.1999.

(2) PB L 175 van 5.7.1985.

(3) PB L 73 van 14.3.1997.