NL Publicatieblad van de Europese Unie CE 78/912

(2004/C 78 E/0965)

SCHRIFTELIJKE VRAAG E-0005/04

van Olivier Dupuis (NI) aan de Commissie

(16 januari 2004)

Betreft: Vervolging van in de EU gevestigde Uighur organisaties

De regering van de Volksrepubliek China heeft onlangs een lijst van gezochte etnische Uighur „terroristen” in het buitenland gepubliceerd en heeft om hun aanhouding en uitlevering verzocht in een herhaalde poging om de politieke activiteiten van Uighuractivisten buiten China aan banden te leggen door deze activiteiten als „terrorisme” aan te merken en aldus internationale steun te krijgen voor de onverminderd harde aanpak in de Autonome Regio Xinjiang Uighur (XUAR). Het officiële document dat door het Chinese ministerie van Openbare Veiligheid is gepubliceerd, noemt vier Uighur groeperingen die als „terroristische organisatie” worden aangemerkt. Hiertoe behoren het Wereld Uighur Jeugdcongres (WUYC) en het Oost-Turkestan Informatiecentrum (ETIC). Beide zijn in Duitsland gevestigde politieke groeperingen die bekendheid geven aan berichten over voortdurende gevallen van machtsmisbruik tegen Uighurs in China en die zelfbeschikking voor de regio bepleiten. De verklaring noemt ook elf personen waarvan beweerd wordt dat het „terroristen” zijn, waaronder de voorzitters van het WUYC en het ETIC. Zij wonen alle in het buitenland en de Chinese autoriteiten hebben andere landen verzocht hen aan te houden en aan China uit te leveren.

De Chinese autoriteiten maken nog altijd weinig of geen onderscheid tussen gewelddadig verzet en vreedzame uitoefening van het recht op vrije meningsuiting, de vrijheid van vergadering en godsdienst. China beschouwt ieder pleiten voor meer autonomie of onafhankelijkheid als „etnisch separatisme”, dat volgens de Chinese wet wordt aangemerkt als misdaad tegen de staatsveiligheid. Enkele honderden Uighurs die zijn beschuldigd van betrokkenheid bij dergelijke activiteiten, zijn sinds het midden van de jaren 1990 geëxecuteerd, duizenden anderen zijn aangehouden en gevangen gezet na oneerlijke processen en martelingen, en aan de Islamitische geestelijkheid en de uitoefening van de Islam in de regio worden steeds meer beperkingen opgelegd.

Welke maatregelen overweegt de Commissie om te voorkomen dat mensen die vrijheid en democratie in China steunen, ongeacht of dit nu in de Volksrepubliek China of daarbuiten gebeurt, hiervoor worden gemarteld of zelfs met hun leven moeten betalen voor hun geloof in de rechtstaat en fundamentele mensenrechten? Is deze kwestie aan de orde gesteld tijdens de jongste topontmoeting EU-Volksrepubliek China in Beijing, en zo ja, welke besluiten zijn genomen door de EU en de autoriteiten van de Volksrepubliek China?

Antwoord van de heer Patten namens de Commissie

(17 februari 2004)

De EU hecht bijzonder veel belang aan de mensenrechtensituatie in de wereld. Eerbiediging van de mensenrechten is dan ook een belangrijk aspect van het beleid van de EU ten opzichte van derde landen. Het recht op vrije meningsuiting, de vrijheid van vereniging en godsdienst staan steeds centraal bij de besprekingen tussen de EU en China in het kader van de mensenrechtendialoog. Dit was onlangs nog het geval tijdens de laatste bijeenkomst op 27 en 28 november 2003 in Peking. Het mensenrechtenvraagstuk is ook regelmatig aan bod gekomen in het kader van de politieke dialoog, onder meer tijdens de laatste bilaterale top tussen de EU en China die op 30 oktober 2003 in Peking plaatsvond.

De EU heeft er bij de Chinese autoriteiten steeds op aangedrongen om de mensenrechten volledig te eerbiedigen, waarbij bijzondere nadruk werd gelegd op de rechten van de minderheden, met name de Uighur gemeenschap. Wat de Uighurs betreft, heeft de EU in het verleden steeds beklemtoond dat in de strijd tegen het terrorisme de mensenrechten steeds moeten worden geëerbiedigd en dat een duidelijk onderscheid moet worden gemaakt tussen het op vreedzame wijze uiten van een afwijkende mening en gewelddadig verzet.

Bovendien heeft de EU in het kader van de dialoog ook uiting gegeven aan haar bezorgdheid over de aanhoudende berichten in verband met de wijdverbreide toepassing van folteringen in China. De EU is dan ook van oordeel dat de inwerkingtreding op 1 januari 2004 van een nieuw overheidsbesluit van het Chinese ministerie van Openbare Veiligheid dat de stopzetting tot doel heeft van praktijken zoals folteren om bekentenissen te verkrijgen of strafbare feiten te onderzoeken, een gunstige evolutie is. De uitvoering van dit besluit zal nauwgezet worden gevolgd. Voorts kan worden opgemerkt dat China tijdens de laatste bijeenkomst in het kader van de mensenrechtendialoog in beginsel ermee akkoord is gegaan om op het gebied van het voorkomen van foltering in trilateraal verband samen te werken met de EU en de Hoge Commissaris van de Verenigde Naties voor Vluchtelingen (UNHCR).

Deze aangelegenheden zullen opnieuw ter sprake komen tijdens de volgende bijeenkomst in het kader van de mensenrechtendialoog die op 26 en 27 februari 2004 in Dublin zal plaatsvinden.