SCHRIFTELIJKE VRAAG E-1064/02

van Stavros Xarchakos (PPE-DE) aan de Commissie

(18 april 2002)

Betreft: Bescherming van archeologische schatten in Europese musea

Het is bekend dat talloze Oudgriekse kunstschatten op illegale wijze van het Grieks grondgebied zijn verwijderd en in musea zoals het Louvre en het British Museum zijn terechtgekomen. Het is eveneens bekend dat de manier waarop met de door Lord Elgin gestolen marmeren Parthenonbeelden, die zich in het British Museum bevinden, wordt omgegaan allesbehalve van beschaving getuigt: de ruimte waarin zij ten toon worden gesteld, wordt herhaaldelijk gebruikt voor diners, lunches en cocktails (!) met grote aantallen genodigden.

De situatie in het Louvre is echter net zo onaanvaardbaar. Kunstwerken zoals de Aphroditi van Milos en de Niki van Samothraki en de schilderijen van kunstenaars als Delacroix en El Greco worden zonder enige bescherming (vitrines, speciale airconditioning, enz.) tentoongesteld. Bovendien laten de autoriteiten van het museum de honderdduizenden toeristen ongehinderd en continu fotograferen.

Hierbij zij vermeld dat in de zaal van het Louvre waarin de diadeem en de juwelen van Josephine worden bewaard, speciale beschermende vitrines zijn aangebracht en het absoluut verboden is met flits te fotograferen, alhoewel de tentoongestelde voorwerpen van veel recentere datum zijn dan de kostbare Oudgriekse kunstwerken.

Is de Commissie op de hoogte van de onduldbare situatie in het Louvre en het British Museum? Kan zij mij mededelen of haar diensten in kennis worden gesteld van de omstandigheden waaronder archeologische kunstschatten, die deel uitmaken van het mondiale cultureel erfgoed, worden bewaard? Controleert de Commissie of de manier waarop met deze kunstschatten wordt omgesprongen, afbreuk doet aan hun waarde of zelfs schadelijk voor ze is? Welke middelen tot optreden heeft de Commissie en hoe kan zij de autoriteiten van grote en kleine Europese musea dwingen de tentoongestelde kunstschatten op de meest doelmatige wijze te beschermen, zeer zeker als het gaat om schatten die volkomen abusievelijk en illegaal in hun bezit zijn gekomen? Hoe kan men ervoor zorgen dat de gestolen archeologische kunstschatten worden teruggebracht naar hun plaats van herkomst?

Antwoord van mevrouw Reding namens de Commissie

(30 mei 2002)

Wat betreft de kwestie van de beoordeling van de omstandigheden waaronder kunstschatten in musea worden bewaard en de mogelijkheden van de Commissie om terzake op te treden, wil de Commissie de aandacht van het geachte parlementslid vestigen op het feit dat de Commissie niet beschikt over technische noch juridische instrumenten om op te treden. Het is aan de betrokken lidstaten om via hun verschillende nationale organen een beleid ter bescherming van het cultureel erfgoed te ontwikkelen.

Wat het verkeer, de recuperatie en de teruggave van kunstwerken betreft, zij verwezen naar: Verordening (EEG) nr. 3911/92 van de Raad van 9 december 1992 betreffende de uitvoer van cultuurgoederen(1) en Richtlijn 93/7/EEG van de Raad van 15 maart 1993 betreffende de teruggave van cultuurgoederen die op onrechtmatige wijze buiten het grondgebied van een lidstaat zijn gebracht(2).

Met betrekking tot de teruggaveprocedures voorziet de richtlijn in een verjaring van de vordering tot teruggave na 75 jaar, gerekend vanaf de datum van uitvoer en de richtlijn heeft uitsluitend betrekking op goederen die na 10 januari 1993 op onrechtmatige wijze buiten het grondgebied van een lidstaat zijn gebracht, tenzij de lidstaten over een specifieke wetgeving beschikken.

(1) PB L 395 van 31.12.1992.

(2) PB L 74 van 27.3.1993.