SCHRIFTELIJKE VRAAG E-1892/01

van Antonios Trakatellis (PPE-DE) en Ioannis Marínos (PPE-DE) aan de Commissie

(28 juni 2001)

Betreft: Economische cijfers en creatieve boekhouding in Griekenland

Herhaaldelijk is gezegd en geschreven dat bepaalde landen van de Europese Unie een creatieve boekhouding voeren die, op de manier waarop deze wordt gebruikt, indruist tegen de doelstelling om het overheidstekort te verminderen, hetgeen toch een fundamenteel onderdeel is van de programma's voor stabiliteit en groei.

Wat zijn de vaststellingen van de Commissie hieromtrent en wat doet zij concreet om dit verschijnsel aan banden te leggen? Volgens het officieel standpunt van de Raad is het stabiliteitsprogramma 2000-2004 van de Griekse regering ambitieus voor wat betreft de groei en de werkgelegenheid en vereisen de toekomstige uitdagingen meer doortastende hervormingsmaatregelen. Denkt de Commissie dat deze ontwikkelingen nog ongunstiger zullen worden indien inderdaad wordt vastgesteld dat de Griekse overheidsschuld dankzij de creatieve boekhouding 5 tot 6 punt lager blijkt te liggen dan zij in werkelijkheid is, zoals dat in het Griekse parlement aan het licht is gebracht? Daar werd bijvoorbeeld gezegd dat in de begroting 2000 het officieel overheidstekort is vastgesteld op 0,9 % van het BBP, terwijl in het definitief rapport van de gouverneur van de Bank van Griekenland gesteld wordt dat het financieringstekort van de Griekse regering voor 2001 op 4 % van het BBP wordt geraamd. Wat weet de Commissie over deze serieuze aangelegenheid? Heeft zij zich de inspanning getroost om na te gaan of deze beschuldigingen kloppen en in hoeverre vindt zij de geruststellende verklaringen van de regering voldoende? Welke concrete en betrouwbare informatie heeft de Commissie over deze kwestie? Indien het werkelijk overheidstekort inderdaad wordt verdoezeld, dan zouden de gevolgen voor de toekomstige economische stabiliteit van Griekenland zeer pijnlijk zijn. Niet alleen zouden zij een verstorende invloed hebben op de stabiliteit van de EU, maar ook zouden de toekomstige generaties een zeer zware prijs moeten betalen doordat de schuld wordt overgeheveld naar latere begrotingsjaren met de methode van geanticipeerde aandelen, geanticipeerde inkomsten onder de vorm van obligaties en het effectiseren van toekomstige inkomsten. Wat denkt de Commissie over het feit dat de Griekse regering erop aandringt dat bij de banken toekomstige kredieten uit het derde communautair bestek voor steunverlening worden geleend, tegen uiteraard hoge rentes en commissies, die ten laste zullen komen van de komende begrotingsjaren? Gebeurt zoiets ook in de andere landen die deelnemen aan het cohesieprogramma?

Antwoord van de heer Solbes Mira namens de Commissie

(18 september 2001)

De begrotingspositie van de lidstaten wordt beoordeeld op basis van informatie die op grond van het EG-Verdrag regelmatig aan de Commissie moet worden verstrekt, met name in het kader van de procedure bij buitensporige tekorten (twee keer per jaar) en om te voldoen aan de vereisten van het stabiliteits- en groeipact (convergentie- en stabiliteitsprogramma's, één keer per jaar). De begrotingsgegevens hebben betrekking op het begrip overheid, dat de volgende bestanddelen omvat: de staatsbegroting en de centrale overheid, de lagere overheid en de sociale-zekerheidssector. De gegevens worden door de lidstaten opgesteld volgens de regels die zijn neergelegd in de verordening van de Raad inzake het ESR 1995 (Europees systeem van nationale rekeningen(1)). De Commissie (Eurostat) gaat regelmatig na of de verstrekte informatie met de verordeningen in overeenstemming is.

Overeenkomstig de voorschriften van het stabiliteits- en groeipact heeft Griekenland in december 2000 het eerste stabiliteitprogramma ingediend. Toen werd het overheidstekort voor 2000 op 0,8 % van het bruto binnenlands product (BBP) geschat. Op basis van een beoordeling en een aanbeveling van de Commissie heeft de Raad op 12 februari 2001 advies uitgebracht over het Griekse stabiliteitsprogramma. Volgens de kennisgeving van maart 2001 in het kader van de procedure bij buitensporige tekorten was het tekort van de overheid in 2000 met 0,9 % van het BBP evenwel iets hoger uitgevallen. In het belang van de transparantie wordt in de kennisgeving de overgang van het begrotingstekort (openbare rekeningen) naar het overheidstekort (nationale rekeningen) gedetailleerd uiteengezet. Het bleek dat het tekort op de staatsbegroting in 2000 4,0 % van het BBP (openbare rekeningen) bedroeg, terwijl het tekort van de centrale overheid 3,3 % van het BBP beliep (nationale rekeningen, ESR 1995) en het overschot in de sociale zekerheidssector op 2,4 % van het BBP uitkwam. De rekeningen van de sociale-zekerheidssector in Griekenland laten de laatste jaren aanzienlijke overschotten zien die de tekorten van de centrale overheid en op de staatsbegroting helpen compenseren. Deze situatie kan gedeeltelijk worden verklaard doordat tal van aanvullende fondsen bijdragen ontvangen maar geen pensioenen hoeven te betalen aangezien ze nog niet lang genoeg bestaan, terwijl een klein aantal belangrijke pensioenfondsen enorme tekorten hebben en op grote schaal gesubsidieerd worden uit de staatsbegroting. De overschotten in de sociale- zekerheidssector zijn tot op zekere hoogte het resultaat van de hervormingen die in de jaren negentig zijn doorgevoerd.

Uit de in maart 2001 medegedeelde gegevens bleek tevens dat de schuldquota van Griekenland maar met 0,7 procentpunten is gedaald tot 103,9 % van het BBP in 2000, terwijl in het convergentieprogramma voor 1999 een veel sterkere vermindering werd voorgesteld. Deze ontwikkeling werd deels veroorzaakt doordat de sterke daling van de effectieve wisselkoers van de drachme in 2000 aanleiding geeft tot waarderingseffecten op de Griekse buitenlandse schuld. Hoewel de schuldquota van Griekenland sinds 1996 een neerwaartse tendens vertoont, is ze nog altijd zeer hoog en bevindt zich ver boven de in het EG-Verdrag vastgelegde referentiewaarde van 60 % van het BBP. Om die reden en om het land voor te bereiden op toekomstige uitdagingen, en met name op de druk die een verouderende bevolking op

de begroting zal uitoefenen, hebben de Commissie en de Raad de Griekse overheid aangeraden een budgettaire consolidatiestrategie te volgen die gericht is op de verwezenlijking van hoge primaire overschotten, hetgeen van wezenlijk belang is om de nog steeds zeer hoge schuldquota snel te doen dalen.

Aan de begrotingsprognoses in het eerste Griekse stabiliteitsprogramma ligt inderdaad een dergelijke strategie te grondslag. De Griekse overheid zal voor het einde van 2001 een geactualiseerd stabiliteitsprogramma indienen. Wat tenslotte het beheer en de financiering van de schuld betreft, zij erop gewezen dat de Commissie niet betrokken is bij de keuzes die de overheden maken met betrekking tot de gebruikte financiële instrumenten. Niettemin gaat de Commissie in het kader van bovengenoemde procedures regelmatig na of elke transactie correct in de nationale rekeningen is verwerkt en of de rapportage van de lidstaten voldoende transparant is. Als de behandeling van een financiële transactie niet uitdrukkelijk bij de gangbare regels voor de opstelling van de nationale rekeningen wordt geregeld, onderwerpt de Commissie de transactie aan een specifiek methodologisch onderzoek in nauwe samenwerking met alle lidstaten. Daarna doet zij een algemene aanbeveling die in het vervolg door alle lidstaten wordt toegepast. Dit is bijvoorbeeld een paar jaar geleden het geval geweest ten aanzien van de behandeling van privatiseringsopbrengsten, schuldovernames en nulcouponobligaties.

In verband met het communautair bestek voor de periode 2000-2006 heeft de Commissie de Griekse overheid schriftelijk om uitleg gevraagd over de praktische aspecten van de desbetreffende programma's.

(1) Verordening nr. 2223/96 van de Raad (EG) van 25.6.1996 PB L 310 van 30.11.1996.