NL Publicatieblad van de Europese Unie CE 78/373

(2004/C 78 E/0395)

SCHRIFTELIJKE VRAAG E-1543/03

van Proinsias De Rossa (PSE) aan de Commissie

(7 mei 2003)

Betreft: Productie van apparaten en producten voor doodstraf of foltering

In bijlage I van het voorstel voor een verordening van de Raad betreffende handel in bepaalde apparaten en producten die kunnen worden gebruikt voor doodstraf of foltering (1) wordt gesproken van een uitvoerverbod op apparatuur en producten die alleen kunnen worden gebruikt voor het voltrekken van de doodstraf of voor martelingen en andere wrede, onmenselijke of vernederende behandelingen en straffen. Hoeveel van dergelijke apparaten of producten worden er in de lidstaten van de EU geproduceerd, waar en door wie?

Gecombineerd Antwoord

van de heer Patten namens de Commissie

op de schritftelijke vragen E-1540/03, E-1541/03, E-1542/03 en E-1543/03

(13 juni 2003)

De Commissie heeft een voorstel ingediend op grond waarvan de Gemeenschap beperkingen kan opleggen aan de handel in bepaalde instrumenten die gebruikt kunnen worden voor de doodstraf, foltering of andere wrede, onmenselijke of onterende behandeling of bestraffing (1). Met dit initiatief reageert de Commissie op verzoeken in die zin van het Parlement en de Raad.

Het voorstel is een afspiegeling van het sterke verzet van de Unie tegen de toepassing van de doodstraf en het gebruik van foltering en andere wrede, onmenselijke of onterende behandeling of bestraffing. In 1998 en 2001 heeft de Unie richtsnoeren voor het beleid vastgesteld. Voorts heeft de Unie internationale conventies, verdragen en mechanismen dienaangaande ondersteund. Het voorstel is tevens een reactie op de resoluties inzake foltering die zijn aangenomen door de VN-mensenrechtencommissie (onder andere op de 59ste zitting van dit jaar) en waarin de VN-lidstaten onder andere wordt gevraagd passende maatregelen te nemen, met inbegrip van wetgeving, om de uitvoer van instrumenten die zijn ontworpen om foltering of andere wrede, onmenselijke of onterende behandeling of bestraffing toe te brengen, te voorkomen en te verbieden. De speciale VN-rapporteur voor foltering, de heer Theo van Boven, heeft in zijn recente verslag over het onderwerp het voorstel van de Commissie ter sprake gebracht.

Een studie met als titel „Crowd Control Technologies” (juni 2000), die op verzoek van het Parlement werd uitgevoerd, biedt inzicht in de productie van en handel in sommige instrumenten en producten die in de bijlagen bij het voorstel zijn opgenomen.

De richtsnoeren voor het EU-beleid ten aanzien van derde landen inzake foltering en andere wrede, onmenselijke en onterende behandeling of bestraffing, bepalen dat tevens maatregelen moeten worden genomen om het gebruik en de productie van dergelijke instrumenten tegen te gaan. Anders dan handelsbeperkingen vallen dergelijke maatregelen echter niet onder de exclusieve bevoegdheid van de Gemeenschap krachtens artikel 133 van het EG-Verdrag. Voorlopig is de Commissie van oordeel dat het gelet op het subsidiariteitsbeginsel de lidstaten zijn die maatregelen moeten nemen om het gebruik en de productie van dergelijke instrumenten tegen te gaan.

Verordening (EG) nr. 150/2003 van de Raad van 21 januari 2003 inzake schorsing van douanerechten op bepaalde wapens en militaire uitrusting voorziet in een schorsing van douanerechten voor wapens of uitrusting die door of namens de met de militaire defensie belaste autoriteiten van een lidstaat worden gebruikt. Sommige instrumenten en producten die in bijlage I bij de voorgestelde verordening zijn opgenomen, zoals elektrische schokriemen en systemen voor het automatisch injecteren van verdovende middelen die ontworpen of gewijzigd zijn voor de executie van mensen, hebben een GN-code die valt onder de ruimere hoofdstukken van de nomenclatuur die in de bijlagen bij Verordening (EG) nr. 150/2003 zijn vermeld. Het voorstel van de Commissie toont echter aan, dat het gebruik van de instrumenten die in bijlage I zijn vermeld, die geen of vrijwel geen andere toepassingen in de praktijk hebben dan de doodstraf of foltering en andere wrede, onmenselijke of onterende behandeling of bestraffing, niet in overeenstemming is met het beleid van de Unie en relevante internationale rechtsinstrumenten, en derhalve illegaal is. Na goedkeuring van het voorstel voor de verordening COM(2002) 770 is de schorsing van douanerechten voor de betrokken materialen niet langer van toepassing, aangezien de invoer van deze materialen dan illegaal is.

(1) COM(2002) 770.