SCHRIFTELIJKE VRAAG E-3746/00

van Marit Paulsen (ELDR) en Karl Olsson (ELDR) aan de Commissie

(4 december 2000)

Betreft: BSE bij varkens

Wat is er eigenlijk bekend over prionen, de veroorzakers van BSE en het syndroom van Creutzfeld-Jacob? Niemand weet precies hoe dit eiwit zijn gevaarlijke werk doet. We weten alleen dat het gevaarlijk is.

De besmetting wordt verspreid door middel van voer en levensmiddelen, en de incubatietijd kan tot meerdere jaren bedragen. De besmettelijke prionen hebben al twee soortgrenzen overschreden: van schapen naar runderen en van runderen naar mensen. Verder is reeds meer dan tien jaar bekend dat de prionen in de voedselketen terechtkomen door diermeel afkomstig van kadavers.

Varkens krijgen hetzelfde soort voer als runderen en hebben een spijsverteringsstelsel dat lijkt op dat van de mens. De reden dat bij varkens tot nu toe geen BSE is vastgesteld kan zijn dat ze niet lang genoeg leven om de ziekte de kans te geven zich te ontwikkelen.

Kan de Commissie uitsluiten dat varkens dragers kunnen zijn van BSE?

Zo nee, wanneer gaat de Commissie dan voorstellen doen voor het uitvoeren van BSE-tests op varkens?

Antwoord van de heer Byrne namens de Commissie

(7 februari 2001)

Wanneer het gaat om gezondheid en consumentenbescherming baseert de Commissie haar risicobeheersmaatregelen op het meest recente bewijsmateriaal en gedegen wetenschappelijk advies. Dit advies wordt uitgebracht door de Wetenschappelijke Stuurgroep (WS). De WS wordt zelf weer bijgestaan door de ad-hocgroep voor overdraagbare spongiforme encefalopathie en boviene spongiforme encefalopathie (TSE/BSE), die bestaat uit de meest vooraanstaande Europese wetenschappers op het gebied van TSE's. Alle rapporten en adviezen van de Wetenschappelijke Stuurgroep worden openbaar gemaakt op de internetsite van directoraat-generaal Gezondheid en consumentenbescherming.

De beperkingen in de kennis omtrent TSE's, onder meer wat betreft de soortbarrière, worden uiteengezet in:

- het wetenschappelijk advies over orale blootstelling van mensen aan de BSE-verwekker: infectieuze dosis en soortbarrière. Door de Wetenschappelijke Stuurgroep goedgekeurd op haar vergadering van 13-14 april 2000, na raadpleging van het publiek via internet van 6 tot 27 maart 2000;

- bijgewerkt wetenschappelijk rapport over de veiligheid van vleesbeendermeel afkomstig van zoogdieren bij gebruik in voeder voor niet-herkauwende voedselproducerende landbouwhuisdieren. Wetenschappelijke Stuurgroep, vergadering van 24-25 september 1998.

De kwestie TSE's bij varkens die de geachte Afgevaardigden noemen, wordt behandeld in twee rapporten en drie adviezen van de WS:

- het wetenschappelijk advies over op het bedrijf gestorven dieren, dat ingaat op de risico's van niet-conventionele overdraagbare agentia, conventionele ziekteverwekkers en andere gevaren zoals toxische stoffen die de voedsel- en diervoederketen binnenkomen via grondstoffen, afkomstig van op het bedrijf gestorven en andere dode dieren (waaronder herkauwers, varkens, pluimvee, vissen, wilde, exotische en dierentuindieren, pelsdieren, katten en proefdieren) of via verboden materiaal. Door de Wetenschappelijke Stuurgroep goedgekeurd op haar vergadering van 24-25 juni 1999;

- het wetenschappelijk rapport over op het bedrijf gestorven dieren, waarin deze kwesties uitvoerig worden behandeld. Aan de Wetenschappelijke Stuurgroep voorgelegd op haar vergadering van 24-25 juni 1999;

- het wetenschappelijk advies over het risico van het recycleren van dierlijke bijproducten als voeder wat betreft de verspreiding van TSE's bij niet-herkauwende landbouwhuisdieren. Door de WS goedgekeurd op 17 september 1999.

- het wetenschappelijk rapport over het risico van het recycleren van dierlijke bijproducten als voeder wat betreft de verspreiding van TSE's bij niet-herkauwende landbouwhuisdieren. Opgesteld door een werkgroep ten behoeve van de Wetenschappelijke Stuurgroep als uitgangspunt voor haar advies over dit onderwerp van 16-17 september 1999;

- het wetenschappelijk advies over de wetenschappelijke basis voor de door drie lidstaten voorgestelde invoerverboden in verband met het BSE-risico in Frankrijk en Ierland, over de wetenschappelijke basis voor verscheidene door Frankrijk voorgestelde maatregelen in verband met het BSE-risico en over de wetenschappelijke basis voor het verbieden van dierlijke eiwitten in alle voeder voor landbouwhuisdieren, met inbegrip van varkens, pluimvee, vissen en gezelschapsdieren. Door de Wetenschappelijke Stuurgroep goedgekeurd op haar vergadering van 27-28 november 2000.

Wat de vragen van de geachte Afgevaardigden betreft kunnen deze rapporten en adviezen als volgt worden samengevat: er zijn geen epidemiologische aanwijzingen dat varkens, pluimvee of vissen met BSE besmet kunnen raken of dat bij deze dieren BSE voorkomt. Tot op heden is er geen wetenschappelijk bewijsmateriaal dat bij gekweekte varkens, pluimvee en vissen TSE's voorkomen. Alleen bij varkens is experimenteel aangetoond dat zij via intracerebrale blootstelling kunnen worden besmet. De veronderstelling dat varkens, pluimvee of vissen na orale blootstelling als gezonde dragers van TSE-verwekkers kunnen optreden wordt door de beperkte beschikbare experimentele gegevens niet bevestigd (advies van 27-28 november 2000).

De Commissie ziet in dit stadium dan ook geen redenen om TSE-tests op varkensvlees voor te stellen. Er zij in dit verband nog op gewezen dat er op dit moment noch voor varkens noch voor vlees in het algemeen, inclusief rundvlees, tests beschikbaar zijn. De enige bruikbare tests voor landbouwhuisdieren die voor menselijke consumptie bestemd zijn, zijn ontwikkeld en geëvalueerd voor toepassing op weefsel van het centrale zenuwstelsel (hersenen en ruggenmerg) van herkauwers.