SCHRIFTELIJKE VRAAG P-1885/01

van Marco Pannella (TDI) aan de Commissie

(21 juni 2001)

Betreft: Montagnard-stammen in Vietnam

In februari 2001 zette de Vietnamese regering tanks, helikopters en meer dan dertien regimenten troepen in de centrale hooglanden van Vietnam in om opstanden van de christelijke Montagnard-stammen de kop in te drukken. Deze inlandse stammen demonstreerden tegen de arrestatie van twee van hun kerkelijke leiders en tegen jaren van vervolging om religieuze redenen en confiscatie van hun voorouderlijke gronden. De Internationale commissie van juristen (afdeling Australië) verspreidde in februari 2001 een rapport waarin werd geconcludeerd dat Vietnam zich sinds 1975 schuldig heeft gemaakt aan ernstige schendingen van de mensenrechten van de Montagnards, zoals marteling, willekeurige arrestatie, sterilisatiebeleid waarbij de rechten van de vrouw werden geschonden, gedwongen verhuizingen, verdrijving van de traditionele gronden en een toegenomen onderdrukking van de godsdienstvrijheid.

Uit rapporten blijkt dat de inlandse Montagnard-bevolking thans door veiligheidstroepen wordt geterroriseerd. De toestand is zodanig verslechterd dat Montagnard-vluchtelingen naar Cambodja vluchten, waarbij Amnesty International, Human Rights Watch, Refugees International en de Hoge Commissaris van de VN voor de vluchtelingen op spoedmaatregelen ter bescherming van hen aandrongen, aangezien Vietnam beloningen voor gevangenneming en terugbrenging van de vluchtelingen heeft uitgeloofd. In juni 2001 is in het gebied nog steeds sprake van de staat van beleg en het monddood maken van de media en heeft Vietnam het gebied nog verder afgegrendeld in een poging de vluchtelingen tegen te houden.

Heeft de Commissie reeds de rapporten over schendingen van de mensenrechten van de Montagnard-bevolking in de centrale hooglanden van Vietnam onderzocht, en het gevaar van een humanitaire crisis als nog meer Montagnards tot vluchten worden gedwongen? Heeft de Commissie voorzorgen getroffen voor een eventuele beperking van de hulp aan Vietnam en voor eventuele handelsmaatregelen overeenkomstig de internationale rechtsregels op het gebied van de mensenrechten?

Antwoord van de heer Patten namens de Commissie

(13 juli 2001)

In de Samenwerkingsovereenkomst tussen de Europese Gemeenschap en Vietnam die in 1995 werd ondertekend wordt in het eerste artikel bepaald dat eerbiediging van de mensenrechten en democratische beginselen de basis vormt van deze samenwerking. Samen met de in Vietnam vertegenwoordigde lidstaten oefent de Commissie derhalve nauw toezicht uit op de ontwikkelingen van de mensenrechten in Vietnam als onderdeel van het beleid van de Unie om de voortdurende inzet van de regering van Vietnam om vooruitgang te boeken op het gebied van de mensenrechten aan te moedigen en te steunen. De Commissie neemt tevens met de lidstaten deel aan alle démarches bij de regering van Vietnam met betrekking tot mensenrechtenkwesties.

Het Ministerie van Buitenlandse Zaken van Vietnam legde een verklaring af met betrekking tot de oproer in de centrale provincies Gia Lai en Dac Lac begin februari 2001. Duizenden leden van etnische minderheden zouden hebben deelgenomen aan demonstraties die in een aantal gevallen tot geweld leidden waarbij groepen demonstranten gedurende vier dagen van onrust blokkades opwierpen op een nationale snelweg, een postkantoor, een telefooncentrale en andere overheidsgebouwen aanvielen.

Om de orde te herstellen werden politie en militaire strijdkrachten met inbegrip van helicopters ingezet. Er werden een aantal arrestaties verricht (aanvankelijk werden 20 gevallen opgegeven). Deze gebeurtenissen werden gemeld door het officiële nieuwsagentschap van Vietnam. Buitenlandse correspondenten werd de toegang tot beide provincies echter ontzegd.

Waarnemers in Vietnam hebben de protesten toegeschreven aan een aantal complexe omstandigheden. De provincies waren lange tijd schaars bevolkt totdat de regering vestiging in het gebied aanmoedigde om de landbouwgrond die tot dusverre door de plaatselijke bevolking weinig werd geëxploiteerd beter te benutten. Er werden met name plantages ontwikkeld voor de productie van koffie dat een belangrijk exportproduct is geworden voor Vietnam. Veel van de nieuwe inwoners zijn echter van de Kinh- en Vietgroepen (de twee voornaamste etnische groepen in Vietnam). Tevens werden gevallen en gemeld van confiscatie van land en corruptie onder plaatselijke ambtenaren tijdens het vestigingsproces.

Voorts werd gesuggereerd dat de etnische minderheden aanstoot namen aan de inspanningen van de Vietnamese regering om zich te verzoenen met de katholieke en de officiële protestante kerk. Veel van de Montagnards zouden zijn aangesloten bij een clandestiene evangelische protestante kerk die niet wordt erkend door de Vietnamese autoriteiten.

Tot slot werd erop gewezen dat de Montagnards in het verleden eerst tegen het Franse leger hadden gevochten en vervolgens daarmee collaboreerden. Sommige Montagnards hadden later in de Vietnamese oorlog samen met de Amerikanen de wapens opgenomen tegen de communisten.

De Commissie blijft zover dit mogelijk is in de huidige situatie van beperkte toegang, toezicht houden op de ontwikkelingen in dit gebied.