SCHRIFTELIJKE VRAAG E-2249/97 van Luigi Caligaris (ELDR) aan de Commissie (2 juli 1997)

Betreft: Systeem van rechtstreekse onderhandelingen tussen oliemaatschappijen en beheerders van tankstations betreffende exclusieve afname

De oliemaatschappijen hebben unilaterale economische afspraken gemaakt (rechtstreekse onderhandelingen) die onderling vrijwel gelijk zijn en die toegepast moeten worden op de jaarlijkse onderhandelingen met individuele beheerders van tankstations over de exclusieve afname van brandstoffen en "non oil¨-producten.

De vraag of dit systeem wettig is, is reeds voorgelegd aan de communautaire en nationale mededingingsautoriteiten, op basis van verordening (EEG) nr. 1984/83 ((PB L 173 van 30.6.1983, blz. 1. )) van 22.6.1983 en de Italiaanse wet nr. 287/90 van 10.10.1990.

1. Kan de Commissie mededelen of het gedrag van de oliemaatschappijen en de clausules van de rechtstreekse onderhandelingen tussen oliemaatschappijen en beheerders van tankstations conform zijn met het mededingingsrecht?

2. Kan de Commissie mededelen of de clausules betreffende de zgn. "non oil¨-producten in overeenstemming zijn met het communautair recht?

Antwoord van de heer Van Miert namens de Commissie (4 september 1997)

Bij de Commissie is inderdaad een klacht binnengekomen betreffende de in Italië tussen aardoliemaatschappijen en detailhandelaren in brandstoffen gesloten contracten.

Gewoonlijk stelt de Commissie ten aanzien van een klacht een vooronderzoek in alvorens zich uit te spreken over het hieraan te geven gevolg.

Zij houdt bij dit onderzoek rekening met het communautaire belang van de haar voorgelegde zaken alsmede met het bestaan van alternatieve oplossingen voor degenen die de klacht indienden.

In het onderhavige geval heeft de Commissie een grondig onderzoek ingesteld naar de klacht en heeft zij de klagers verzocht om hun zaak te komen bepleiten in een bijeenkomst die in Brussel plaatsvond. Na dit onderzoek stelt de Commissie vast dat bedoelde overeenkomsten voornamelijk gevolgen hebben in Italië en dat hun overeenstemming met het communautaire recht in het licht van de verordening ((Verordening (EEG) nr. 1984/83 van de Commissie van 22 juni 1983 betreffende de toepassing van artikel 85, lid 3, van het Verdrag op groepen exclusieve afnameovereenkomsten - PB L 173 van 30.6.19083, gewijzigd bij PB L 79 van 23.3.1984. )) moet worden bestudeerd.

De Commissie heeft op 23 december 1996 een schrijven tot de klagers gericht waarin zij hun verzoekt haar hun opmerkingen te doen toekomen over haar hieronder samengevatte voorlopig standpunt:

De Commissie heeft de klagers erop gewezen dat de nationale rechterlijke instanties krachtens artikel 85, lid 1, van het EG-Verdrag en de verordening inzake generieke vrijstelling (EEG nr. 1984/83) bevoegd zijn om de overeenkomsten te onderzoeken. Eventueel kan de nationale rechter de in artikel 85, lid 2, van het EG-Verdrag bedoelde overeenkomsten nietig verklaren.

De Commissie heeft de klagers laten weten dat zij de klacht niet van voldoende communautair belang acht om tussenbeide te komen.

Voorts maakt de Commissie erop opmerkzaam dat enkel de nationale rechter de klagers eventueel schadeloos kan stellen voor de geleden verliezen als gevolg van de uitvoering van de contracten in kwestie.

Tenslotte maakt de Commissie erop opmerkzaam dat het bestaan van een - op de overeenkomsten in kwestie toepasselijke - verordening inzake generieke vrijstelling kan worden gebruikt om het onderzoek van een klacht uit te sluiten, omdat een verordening inzake vrijstelling immers dient om de kennisgeving en het afzonderlijk onderzoek van de contracten in de betrokken sector te beperken. Voorts vergemakkelijkt een dergelijke verordening de toepassing van het mededingingsrecht door de nationale rechter.

Overeenkomstig haar beleid in deze heeft de Commissie geen onderzoek ten principale van de overeenkomsten in kwestie ingesteld onder andere om niet vooruit te lopen op het standpunt van de nationale rechterlijke instanties, indien de zaak hun zou worden voorgelegd.