SCHRIFTELIJKE VRAAG E-0524/00

van Giovanni Pittella (PSE), Joan Colom i Naval (PSE), Paulo Casaca (PSE), Vincenzo Lavarra (PSE) en Georges Garot (PSE) aan de Commissie

(28 februari 2000)

Betreft: Instandhouding van de Europese dopvruchtenproductie

Het einde van 1999 betekende ook het einde van de overgangsfase tussen het aflopen van de oude regelgeving voor dopvruchten (verordening (EEG) nr. 2159/89(1) en verordening (EEG) nr. 790/89(2)) en de inwerkingtreding van de algemene hervorming van de sector groenten en fruit (artikel 55 van verordening (EG) nr. 2200/96(3)), waarbij deze (en dus ook amandelen, hazelnoten, kastanjes en walnoten) in de nieuwe GMO werd opgenomen.

De nieuwe verordening betekent dus het einde van de bijzondere zij het beperkte (forfaitaire steun alleen voor hazelnoten) steunmaatregelen, die toch getuigden van de aandacht van de EG voor een sector die niet alleen uit het oogpunt van de productie van groot belang is, maar ook een onvervangbare rol vervult bij het instandhouden van het evenwicht tussen milieu, landbouw en landschap in diverse regio's van de Unie. De verwaarlozing van deze factor heeft de laatste jaren een aantal natuurrampen in Europa mee in de hand gewerkt. Deze maatregelen hadden bovendien ook hun nut bij het lenigen van de problemen van de landbouwbedrijven die zich volledig of gedeeltelijk aan deze teelten wijden wegens de bijzondere aard en beperkingen van de productiegebieden. Deze sector krijgt ook geen aandacht in de onderhandelingen met derde landen over vrije handel. Deze teelten worden dan ook geleidelijk opgegeven, ondanks de stabiele vraag, hetgeen de negatieve handelsbalans van Europa wat dopvruchten betreft vergroot.

Wat denkt de Commissie in het kader van de nieuwe regelgeving te ondernemen om recht te doen aan deze sector, die op de koop toe kenmerkend is voor diverse achtergebleven gebieden? Acht zij het niet nodig de steun aan deze sector, zowel de financiële middelen als de aard ervan, onder de loep te nemen en te zorgen voor het coördineren van het beleid in het kader van de nieuwe GMO en het beleid dat nodig is voor de bescherming van deze problematische sociaal-economische entiteiten en de instandhouding van typische, maar ook uiterst kwetsbare landbouw- en milieugebieden?

Kan de Commissie nagaan of de forfaitaire steun voor noten voor een bepaalde tijd kan worden gehandhaafd en of er steun per hectare kan worden gegeven, naar gelang van de belangrijkste soorten en gekoppeld aan bindende normen voor de instandhouding van het platteland in het kader van de nieuwe reglementering inzake plattelandsontwikkeling?

(1) PB L 207 van 19.7.1989, blz. 19.

(2) PB L 85 van 30.3.1989, blz. 6.

(3) PB L 297 van 21.11.1996, blz. 1.

Antwoord van de heer Fischler namens de Commissie

(24 maart 2000)

De Commissie is goed op de hoogte van de problemen die de sector dopvruchten in het verleden heeft ondervonden, waaronder de structurele tekortkomingen die een geringe productiviteit en hoge kosten meebrachten. Het was immers de erkenning van deze problemen die leidde tot de toekenning van financiële steun aan de sector overeenkomstig titel II bis van Verordening (EEG) nr. 1035/72 van de

Raad van 18 mei 1972 houdende een gemeenschappelijke ordening der markten in de sector groenten en fruit (specifieke maatregelen voor dopvruchten en sint-jansbrood). Er werd een aantal belangrijke maatregelen getroffen ten behoeve van de producenten van amandelen, hazelnoten, walnoten, pistaches of sint-jansbrood die hun producten op de markt brachten via een erkende telersvereniging. De belangrijkste maatregel was de verlening van communautaire steun voor plannen ter verbetering van de kwaliteit en de afzet gedurende maximaal 10 jaar.

Via deze maatregelen heeft de Gemeenschap zich een zeer aanzienlijke financiële inspanning getroost voor de sector dopvruchten, mede wegens de bijzondere aard van deze sector. In de periode 1990-1999 bedroegen de totale communautaire uitgaven (exclusief afzetbevordering) 725 miljoen. De uitgaven zullen doorgaan totdat in 2006 de looptijd van de laatste plannen afloopt.

Deze verbeteringsplannen zijn een groot succes uit het oogpunt van de bundeling van het aanbod, de ondersteuning van de telersinkomens en structurele verbeteringen.

Er is echter altijd verklaard dat de steun voor de verbeteringsplannen tijdelijk en degressief diende te zijn om een geleidelijke verschuiving van de financiële verantwoordelijkheid naar de telers zelf mogelijk te maken. De verdere toekenning van steun per hectare zou een ondermijning betekenen van de inspanningen die daarvoor in de afgelopen 10 jaar zijn geleverd. Hetzelfde geldt voor de forfaitaire steun voor hazelnoten, die in 1997 is ingevoerd om de telers van hazelnoten het hoofd te helpen bieden aan tijdelijke economische moeilijkheden. Telersverenigingen die gedurende 10 jaar gebruik hebben gemaakt van maatregelen zoals de steun voor verbeteringsplannen, zouden voldoende concurrentievermogen moeten hebben opgebouwd om hun activiteiten met succes te kunnen voortzetten. Bovendien kunnen zij financiële steun blijven ontvangen, namelijk via de actiefondsen die zijn ingevoerd bij Verordening (EG) nr. 2200/96 van de Raad van 28 oktober 1996 houdende een gemeenschappelijke ordening der markten in de sector groenten en fruit(1).

Gezien het voorgaande, is er uit marktoogpunt geen reden om aan de sector dopvruchten steun per hectare toe te kennen of om de forfaitaire steun voor hazelnoten voort te zetten.

De Commissie zou echter wel positief staan tegenover maatregelen om de maatschappelijke en milieuaspecten van de productie van dopvruchten te ondersteunen. Dit zou bijdragen tot het behoud van werkgelegenheid op het platteland en tot de handhaving van boomgaarden in probleemgebieden en op marginale grond, wat vooral van belang is op plaatsen waar gevaar voor erosie bestaat. Dergelijke maatregelen kunnen het best worden uitgevoerd in het kader van de programma's voor plattelandsontwikkeling.

(1) PB L 118 van 20.5.1972.