SCHRIFTELIJKE VRAAG E-3021/02

van Margrietus van den Berg (PSE) aan de Commissie

(23 oktober 2002)

Betreft: EU-hulp aan Afghanistan

CARE International benoemt in haar Policy Brief on Afghanistan van 1 oktober 2002 vijf zogenaamde key findings, namelijk:

1. In vier recente post-conflictsituaties besteedden donoren een gemiddelde van 250 USD (257 EUR) per persoon per jaar aan hulp. In Afghanistan hebben ze voor 2002 75 USD (77 EUR) toegezegd en over de komende vijf jaar 42 USD (43 EUR) per persoon.

2. Donoren zijn traag met het vrijgeven van fondsen voor opbouw. Het merendeel van de verkregen fondsen is besteed aan noodhulp, niet aan opbouw.

3. Bijdrage aan hulp kan in post-conflictsituaties leiden tot groei en economisch herstel, wanneer hulp in de tijd geleidelijk wordt vergroot.

4. De Afghaanse autoriteiten hebben een minimale strategische controle over de uitgaven van hulpfondsen voor opbouw.

5. Het Nationale Leger zal niet opgeleid worden in de komende twee jaar. Intussen zijn de fondsen voor de vredesmacht, met een geschatte besteding van 4 % van de internationale fondsen sinds 7 oktober 2001, ontoereikend.

Wat is het oordeel van de Commissie over deze vijf punten?

Welke specifieke actie kan de Commissie ondernemen?

Antwoord van de heer Patten namens de Commissie

(11 december 2002)

1. Post-conflict situaties zijn zeer moeilijk met elkaar te vergelijken omdat op elke situatie weer een hele reeks factoren en specifieke plaatselijke omstandigheden van invloed is. De behoefte aan steun voor wederopbouw verschilt dan ook per geval. Men kan dan ook niet louter op het bedrag van de steun per capita afgaan om te beoordelen of de juiste steun wordt verleend. Bij Afghanistan moet vooral rekening worden gehouden met het hoge bevolkingscijfer en de huidige, relatief lage absorptiecapaciteit, factoren die uiteindelijk bepalend zijn voor zinvolle en duurzame investeringen voor wederopbouw. De Commissie is van oordeel dat Afghanistan zeer omvangrijke steun heeft ontvangen van de internationale gemeenschap.

2. Meer dan 20 jaar oorlog en aanhoudende droogte, die nog steeds delen van het land treft, hebben geleid tot een enorme humanitaire crisis die ook nu nog voortduurt. De Afghaanse bevolking heeft derhalve nog steeds behoefte aan noodhulp. Om de nood te lenigen verstrekte het Bureau voor humanitaire hulp (ECHO) 73 miljoen euro voor humanitaire hulp en nog eens 15 miljoen euro als bijdrage aan het Wereldvoedselprogramma van de Verenigde Naties. De Commissie heeft echter duidelijk wederopbouw voor ogen. Van de 277 miljoen euro die de Commissie in 2002 kan besteden is bijna tweederde verleend ten behoeve van fysieke en institutionele wederopbouw. De meeste projecten zijn reeds gestart. De Commissie zal het geachte parlementslid en het secretariaat van het Parlement rechtstreeks een tabel doen toekomen van de EG-bijstand aan Afghanistan.

3. Financiële steun vormt een belangrijk element om het economisch herstel te stimuleren maar ook andere vormen van bijstand kunnen hiertoe bijdragen, zoals institutionele capaciteitsopbouw en stabiliteit in politiek en juridisch opzicht. Het wederopbouwprogramma van de Commissie omvat dan ook verschillende instrumenten die beogen op aanvullende wijze een autonoom herstel/ontwikkelingsproces aan te moedigen.

4. Het is duidelijk dat de Afghaanse autoriteiten tot dusverre slechts beperkte controle hadden over de steun voor wederopbouw. Dit is mede omdat de relevante instellingen pas enkele maanden oud zijn en elementaire capaciteit nog ontbreekt. De Commissie steunt de autoriteiten bij hun inspanningen om meer controle te krijgen over steunfondsen. Zij brengt de bevoegde Afghaanse autoriteiten bijvoorbeeld op de hoogte van alle informatie over door de Gemeenschap gefinancierde projecten en betrekt hen meer en meer bij het besluitvormingsproces. Daarnaast verleent de Commissie steun om de capaciteit te creëren die nodig is om de steunbijdragen te beheren.

5. De Commissie beschikt niet over een mandaat om het nationale leger te steunen. De internationale vredesmacht (ISAF), die slechts over een beperkt mandaat beschikt (Kaboel en omgeving), wordt beschouwd als een tijdelijke oplossing om de veiligheidssituatie in het land te verbeteren. In zijn recente verslag over de veiligheid van de Bijzondere Vertegenwoordiger van de Algemene Secretaris van de Verenigde Naties voor Afghanistan, de heer L. Brahimi, werd bevestigd dat Frankrijk en de Verenigde Staten zijn begonnen met het verlenen van militaire opleiding. Tot dusverre werd echter slechts trage vooruitgang geboekt bij de oprichting van een nationaal leger omdat de binnenlandse politiek hierbij een belangrijke inbreng heeft.