SCHRIFTELIJKE VRAAG P-0408/03

van Ari Vatanen (PPE-DE) aan de Commissie

(10 februari 2003)

Betreft: Olietransport op de Oostzee

De onder Griekse vlag varende tanker Stemnitsa, die niet verstevigd is tegen het ijs, heeft deze winter in navigatie-omstandigheden die als gevolg van het ijs bijzonder moeilijk zijn, onder andere een vracht vervoerd van 110 000 ton ruwe olie uit het Russische Primorsk. De Finse autoriteiten hebben hierover contact opgenomen met hun Russische collega's, zonder resultaat.

Het ijswaardigheidscertificaat van de Stemnitsa verleent het schip het recht om te varen in ijs van maximaal 40 cm dik, omdat alleen de boeg is verstevigd. Het classificatiebureau ABS heeft ook het certificaat afgeleverd voor de olietanker Prestige, die schipbreuk heeft geleden voor de kust van Spanje. Volgens een Fins verkeringsspecialist kent het bureau de ijssituatie in de Finse Golf niet. Afgezien van de versteviging aan de boeg is de Stemnitsa gebouwd voor zomerse weersomstandigheden. Zijn buitenste wand is dunner dan bij vaartuigen met maar een scheepswand en kan makkelijker ingedrukt raken. Als de druk groot is, biedt ook de binnenste wand geen bescherming.

In geval van een scheepsramp kan Finland ongeveer 10 000 ton olie aan, zodat een schipbreuk een enorme katastrofe zou zijn. De gevolgen van een ramp als met de Prestige zouden gigantisch zijn in vergelijking met wat de Spaanse kust overkomt. In de Atlantische Oceaan is heel wat meer water dan in de Finse Golf, die gemiddeld maar 30 m diep is.

De Finse overheid heeft geen zeggenschap over de aanwezigheid van het schip en Rusland kan zijn schepen voorzien van om het even welk ijswaardigheidscertificaat. Indien het classificatiebureau het schip zijn certificaat afneemt, weigert de verzekeringsmaatschappij evenwel eventuele schade door het ijs te vergoeden.

De Oostzee is binnenkort bijna een Europese binnenzee. Namens de bezorgde burgers verzoekt de indiener de Commissie mee te delen hoe zij van plan is er door snel ingrijpen voor te zorgen dat geen olieramp plaatsheeft. Hoe zal het ijswaardigheidscertificaat een plaats krijgen in de EU-regelgeving?

Gecombineerd Antwoordvan mevrouw de Palacio namens de Commissieop de schritftelijke vragen E-0384/03, P-0408/03, E-0410/03 en E-0420/03

(14 maart 2003)

De Commissie is op de hoogte van de problemen van de scheepvaart in de Finse Golf en deelt de ongerustheid van de Finse regering over de risico's van het vervoer van olie over zee onder winterse omstandigheden.

De Commissie heeft de situatie die is ontstaan door de doorvaart van de olietanker Stemnitsa naar de terminal van Primorski nauwlettend gevolgd. Zij heeft de Russische regering in kennis gesteld van haar bezorgdheid vanwege de buitengewoon zware ijsgang in de Finse Golf.

Na de rampen met de Erika en de Prestige heeft de Commissie herhaaldelijk gewezen op de dringende noodzaak om alle mogelijke geharmoniseerde maatregelen te treffen om nieuwe rampen in de wateren van de Unie, waaronder de Oostzee, te voorkomen. In het kader van de overeenkomst tussen de Unie en Rusland is contact opgenomen met de Russische regering om ervoor te zorgen dat de door de EU geplande maatregelen om het vervoer van olie over zee veiliger te maken worden nagekomen, met name het verbod op het vervoer van zware stookolie met olietankers met enkelwandige romp.

Er moet echter aan worden herinnerd dat de Unie juridisch gezien geen bevoegdheden heeft om voorschriften vast te stellen voor de doorvaart in internationale wateren van schepen die potentieel gevaarlijke ladingen vervoeren, zelfs wanneer deze doorvaart plaatsvindt in de nabijheid van de kusten van lidstaten en wanneer deze doorvaart plaatsvindt onder de ijsomstandigheden die 's winters in de Oostzee heersen.

Daarom acht de Commissie het noodzakelijk dat het internationale zeerecht wordt gewijzigd, om een beter evenwicht te vinden tussen het vrije verkeer en de belangen van de kuststaten die hun kusten moeten beschermen tegen milieurampen.

De Commissie heeft alle buurlanden van de Unie en haar belangrijkste partners gevraagd om krachtiger maatregelen teneinde tot een betere internationale juridische regeling te komen voor de door schepen veroorzaakte verontreiniging. Zij heeft alle lidstaten om steun gevraagd om binnen de Verenigde Naties, de Internationale Maritieme Organisatie (IMO) en andere bevoegde organisaties aan te dringen op aanpassing van het zeerecht aan de nieuwe eisen die de maritieme veiligheid in de 21e eeuw stelt.

Tenslotte zou de Commissie erop willen wijzen dat persberichten niet noodzakelijkerwijze het standpunt van de Commissie weergeven of, zoals in dit geval, het standpunt van de uitvoerend directeur van het Agentschap voor de veiligheid van de zeevaart.

Wat de vraag over het varen in geval van ijsgang betreft moet worden opgemerkt dat hiervoor geen communautaire wetgeving bestaat en dat deze bovendien niet van toepassing zou kunnen zijn op schepen in doorvaart die geen havens van de Unie aandoen. In het kader van de maatregelen die de Unie reeds heeft getroffen om olierampen te vermijden, biedt de richtlijn inzake monitoring en controle van de zeevaart de bevoegde instanties al de mogelijkheid om schepen te verbieden om uit te varen onder zeer slechte weersomstandigheden. Bovendien biedt de richtlijn de lidstaten meer bevoegdheden om in te grijpen wanneer er kans bestaat op ongevallen of verontreiniging.

De Commissie is in elk geval bereid de Finse autoriteiten alle mogelijke steun te bieden bij hun inspanningen om met de landen die aan de Finse Golf liggen een overeenkomst te bereiken over de veiligheidsvoorschriften voor het vervoer van olie over zee in geval van ijsgang.