SCHRIFTELIJKE VRAAG E-2333/01

van Margrietus van den Berg (PSE) aan de Commissie

(31 juli 2001)

Betreft: Uitvoering van het Clean Development Mechanism en ontbossing in de Amazone

Het Clean Development Mechanism (CDM) onder het Kyoto-protocol biedt ruimte voor projecten gericht op bosbeheer gezien het potentieel van bossen als zogeheten sinks. De reikwijdte van de toepassing van het CDM voor bosprojecten is momenteel nog onderwerp van discussie. Het voorkomen van ontbossing door middel van duurzaam bosbeheer kan worden beschouwd als een methode om het broeikaseffect aan te pakken, doordat door de bescherming van bestaande bossen het potentieel vermogen van deze bossen CO2 vast te leggen, wordt behouden. Het Amazone-gebied is in dit kader van bijzonder belang aangezien het Amazone-regenwoud het grootst overgebleven tropische regenwoud ter wereld is.

Het succes van duurzame bosbeheerprojecten, en daarmee het voorkomen van ontbossing, hangt in grote mate af van de betrokkenheid en motivatie van de lokale en inheemse bevolking. Zichtbare economische en sociale voordelen en actieve participatie voor en door de lokale en inheemse bevolking zijn hiertoe basisvoorwaarden. Er bestaat echter een grote kloof tussen de internationale onderhandelingen over de nadere invulling van het Clean Development Mechanism door nationale regeringen en de inspraakmogelijkheden van de lokale en inheemse bosbewoners die een direct belang bij deze onderhandelingen hebben.

1. Acht de Commissie het wenselijk duurzame bosbeheerprojecten gericht op het voorkomen van ontbossing in aanmerking te laten komen voor het CDM en zo nee, waarom niet?

2. Is de Commissie bereid zich actief in te zetten voor het bewerkstelligen van inspraakmogelijkheden voor lokale en inheemse bevolkingsgroepen bij het vaststellen van de voorwaarden binnen het CDM voor zogeheten sink-projecten, en zo ja op welke wijze moet deze inspraak volgens de Commissie vorm krijgen?

Antwoord van mevrouw Wallström namens de Commissie

(30 oktober 2001)

1. In overeenstemming met alle lidstaten en vele andere partijen heeft de Commissie zich tijdens de onderhandelingen op de zesde Conferentie der Partijen (CdP6) bij het Raamverdrag inzake klimaatverandering van de VN verzet tegen het opnemen van preventie van ontbossing als een specifieke projectactiviteit in het kader van het Clean Development Mechanism. Als gevolg hiervan komt deze activiteit tijdens de eerste verbintenisperiode niet in aanmerking voor het Clean Development Mechanism (CDM).

Dit wil natuurlijk niet zeggen dat de Commissie ontbossing over het hoofd ziet of zich niet bewust is van de desastreuze gevolgen daarvan voor het milieu en de samenleving. Integendeel, de Commissie en de Gemeenschap zetten zich zowel politiek, financieel als met specifieke projecten in om een einde te maken aan de wereldwijde ontbossing, die momenteel verloopt in een tempo van 13 miljoen hectare per jaar.

Projectactiviteiten voor de preventie van ontbossing passen echter niet zo goed in het Clean Development Mechanism. De belangrijkste reden daarvoor is een soort communicerende vaten-effect. Individuele bosstroken kunnen misschien met succes behouden worden, maar de vraag naar hout en grond zal op andere locaties buiten de projectsgrenzen of misschien zelfs in andere landen weer toenemen en daar tot kooldioxide-emissie leiden. Bovendien zou het financieren en compenseren van voorkoming van ontbossing op project-basis ertoe kunnen leiden dat men zich in de betrokken landen niet via andere beleidsmogelijkheden of wettelijke middelen inzet voor de bestrijding van ontbossing.

Daarom hebben de partijen besloten dat het voorkomen van ontbossing onder het Special Climate Change Fund en het aanpassingsfonds van het Kyoto-protocol valt, die beide in de nabije toekomst opgericht zullen worden, maar dat het niet voor CDM-investeringen in aanmerking komt.

2. Het Protocol bepaalt dat het CDM een tweevoudig doel heeft, namelijk het helpen van de partijen van bijlage I bij het voldoen aan hun verplichting en het bijdragen tot duurzame ontwikkeling. De Commissie kan zich niet voorstellen hoe duurzame ontwikkeling via bosbouwprogramma's gepromoot kan worden zonder de volledige steun van lokale en inheemse groepen. Daarom heeft de Commissie zich in voorbije onderhandelingen over de CDM-modaliteiten inzake koolstofputten proactief ingezet om een prominente rol voor deze groepen te verkrijgen.

Afhankelijk van de resultaten van CdP6 zal er uiterlijk vóór 2003 over de details met betrekking tot de sociaal-economische effecten van koolstofputprojecten in het CDM beslist worden. In voorontwerpen voor het certifiëren van emissiereducties wordt, zoals geëist in artikel 12 van het protocol, heel wat plaats ingeruimd voor participatie van belanghebbenden.

Een praktisch instrument om de participatie van belanghebbenden bij bosbeheer te verzekeren, zou kunnen bestaan in certificering in de bosbouw, d.w.z. een onafhankelijke beoordeling door een derde partij of het beheer in overeenstemming is met bepaalde duurzaamheidscriteria. Deze criteria omvatten onder andere het respecteren van de rechten van de inheemse bevolking en adequate participatie van belanghebbenden. Certificering in de bosbouw wordt al op ongeveer 100 miljoen hectare bosgrond over de hele wereld toegepast. Om het mogelijke gebruik van dit instrument ter vergroting van de ecologische en sociale aanvaardbaarheid van koolstofputten te bevorderen, heeft de Commissie onlangs een workshop georganiseerd over dit onderwerp.