SCHRIFTELIJKE VRAAG E-1905/01

van Pere Esteve (ELDR) aan de Commissie

(28 juni 2001)

Betreft: Niet-adequate behandeling van twee Schotse toeristes op Mallorca

In mei jl. zijn twee bejaarde Schotse toeristes bij aankomst op de luchthaven van Palma de Mallorca beroofd van hun handtassen, met daarin documentatie en paspoort.

Bij de pascontroleterminal op de luchthaven hebben zij bij de Spaanse politie aangifte willen doen van de zojuist voorgevallen beroving. Bovendien wilden zij contact opnemen met hun consulaat om een voorlopig paspoort te krijgen, want het andere waren zij kwijtgeraakt.

De Spaanse autoriteiten hebben niet willen luisteren naar het verhaal van deze Europese burgeressen noch naar de uitleg van de vertegenwoordigers van de touroperator. De Spaanse politie heeft ermee volstaan de toeristes mee te delen dat zij het eiland en Spanje moesten verlaten omdat zij niet over een paspoort beschikten. Zij werden op de hoogte gesteld van hun onmiddellijke deportatie met de eerstvolgende vlucht naar Schotland, dat was de volgende ochtend om vijf uur plaatselijke tijd.

Een van de bejaarde dames die 92 jaar oud is, heeft de nacht op een harde stoel moeten doorbrengen op de luchthaven onder bewaking van de Spaanse politie. Deze dame heeft zich nog steeds niet hersteld van de traumatische ervaringen van die nacht.

Naar aanleiding van de beroving en het lakse optreden van de Spaanse autoriteiten konden de Europese toeristes hun reis niet voortzetten, werden zij gedeporteerd en op een niet-adequate wijze behandeld.

Bij andere gelegenheden heeft de EU speciale maatregelen goedgekeurd ten behoeve van toeristen. Deze maatregelen maken de overschrijding van grenzen gemakkelijker en staan borg voor de veiligheid en materiële belangen van toeristen. Het Europees Parlement heeft om een grotere bescherming van de belangen van toeristen gevraagd.

Verder heeft het Parlement zich uitgesproken voor een grotere vrijheid voor alle personen aan de binnengrenzen van de Unie.

Gezien dit ernstige incident op de luchthaven van Palma de Mallorca en het bestaande acquis communautaire voor toerisme en vrij verkeer van personen wil ik graag weten: hoe denkt de Commissie over de incidenten op Mallorca? Wil de Commissie een formele klacht indienen bij de regering van de Balearen die verantwoordelijk is voor de Spaanse politie? Zou zij het adequaat vinden dat de Spaanse politie of autoriteiten deze bejaarde toeristes op enigerlei wijze schadeloos stelde of rehabiliteerde voor de geleden schade?

Antwoord van de heer Vitorino namens de Commissie

(7 september 2001)

De Commissie betreurt de manier waarop, volgens het geachte parlementslid, twee Schotse toeristen door de Spaanse overheid behandeld werden, nadat bij hun aankomst op de luchthaven van Palma de Mallorca in mei 2001 hun paspoorten en andere documenten werden gestolen.

In Artikel 18 (ex-artikel 8A) van het EG-Verdrag is bepaald dat elke burger van de Unie het recht heeft vrij op het grondgebied van de lidstaten te reizen en te verblijven, onder voorbehoud van de beperkingen en voorwaarden die in het EG-Verdrag en de bepalingen ter uitvoering daarvan zijn vastgesteld. In de communautaire wetgeving inzake het verblijfsrecht is vastgelegd dat de lidstaten de onderdanen van de lidstaten en hun familieleden op hun grondgebied moeten toelaten als zij een geldig identiteitsbewijs of paspoort kunnen voorleggen.

Op basis van deze wetgeving komen enkel personen die een geldig paspoort of een geldige identiteitskaart bezitten, in aanmerking voor het verblijfsrecht. De communautaire wetgeving bevat geen maatregelen die de lidstaten kunnen toepassen als de vereiste reisdocumenten ontbreken.

Niettemin is de Commissie van mening dat de lidstaten, met inachtneming van het evenredigheidsbeginsel, blijk moeten geven van flexibiliteit en de begunstigden van het verblijfsrecht de gelegenheid moeten geven het bewijs van hun identiteit op een andere manier te leveren alvorens maatregelen te nemen om hen van het grondgebied te verwijderen. Daarom is in het door de Commissie op 23 mei 2001(1) goedgekeurde voorstel voor een richtlijn betreffende het recht van de burgers van de Unie en hun familieleden zich op het grondgebied van de lidstaten vrij te verplaatsen en er vrij te verblijven, vastgelegd dat de desbetreffende lidstaten verplicht zijn, alvorens tot uitwijzing over te gaan, de burgers van de Unie of hun familieleden die niet over de vereiste reisdocumenten beschikken, alle mogelijkheden te bieden om de vereiste documenten te verkrijgen of te laten opsturen of om op een andere manier te laten bevestigen of bewijzen dat ze in aanmerking komen voor het recht op vrij verkeer.

Rekening houdend met de betreffende omstandigheden, lijkt de beslissing om tot uitwijzing over te gaan zonder de toeristen in kwestie de mogelijkheid te bieden of hen toe te laten contact op te nemen met hun consulaat om voorlopige papieren te krijgen, uiterst onredelijk. De Commissie zal de Spaanse autoriteiten over de aangehaalde feiten aanspreken.

(1) COM(2001) 257 def.