SCHRIFTELIJKE VRAAG P-4045/00

van Giovanni Fava (PSE) aan de Commissie

(20 december 2000)

Betreft: Regularisering van illegale bouwwerken en regionaal operationeel programma 2000-2006 voor Sicilië

Het regiobestuur van de autonome regio Sicilië heeft in november jl. een wetsontwerp ingediend dat onder meer tot doel heeft de situatie van de naar schatting 170 000 gebouwen die zonder bouwvergunning langs de kust zijn opgetrokken, te regulariseren. Met dit wetsontwerp wordt volledig afgeweken van het enige instrument dat momenteel in Sicilië van kracht is om de kusten te beschermen, nl. de regionale wet 78 van 12 juni 1976, waarin bepaald wordt dat er tot 150 meter van de kust niet mag worden gebouwd.

In het wetsontwerp wordt bepaald dat de illegale agglomeraties in kaart worden gebracht en dat voor deze agglomeraties nieuwe stads- en milieuplannen worden opgesteld door de gemeenten. De gemeenten moeten ook de lasten van metingen en projectontwikkeling dragen, zonder dat nader wordt ingegaan op de financieringsbronnen.

Deze onduidelijkheid omtrent de financiële middelen die voor de regularisering van de betrokken wijken beschikbaar zullen worden gesteld, doet vermoeden dat de Regio wil proberen om hiervoor middelen te gebruiken die in het kader van de programmeringsperiode 2000-2006 van de Structuurfondsen beschikbaar zijn. Dat zou kunnen gebeuren onder de dekmantel van het regionaal operationeel programma, waarvan de gemeenten zich zouden kunnen bedienen om projecten op te zetten die met gelden van dit programma moeten worden gefinancierd. De Structuurfondsen zouden bovendien ook kunnen worden gebruikt om de door de gemeenten ingeschakelde projectontwikkelaars te betalen, zodat ook nog eens een belangrijk netwerk van politieke clientèle zou kunnen worden gevoed. Vanwege dit gevaar hebben het bedrijfsleven (Confindustria) en culturele en milieuorganisaties (Italia Nostra) zich publiekelijk tegen dit wetsontwerp uitgesproken.

Deze maatregel dreigt bovendien ook betrekking te zullen hebben op kuststreken die deel uitmaken van het Natura 2000-netwerk en waar illegaal is gebouwd, en zou ertoe kunnen leiden dat stadswerken worden gelegaliseerd zonder dat er een controleprocedure of milieueffectrapportage heeft plaatsgevonden.

Is de Commissie op de hoogte van dit initiatief van het regiobestuur van Sicilië?

Kan de Commissie erop toezien dat bij de behandeling van de programmering die momenteel ter beoordeling voorligt, elke mogelijkheid wordt uitgesloten dat gelden uit de Structuurfondsen gebruikt worden voor de voorgenomen regularisering van illegale bouwwerken?

Kan de Commissie erop toezien dat de voorgenomen regularisering niet wordt aangegrepen om de communautaire voorschriften inzake milieueffectrapportage te omzeilen?

Welke maatregelen denkt de Commissie te nemen om te voorkomen dat illegaal bebouwde gebieden van het Natura 2000-netwerk in gevaar komen?

Gecombineerd Antwoord van mevrouw Wallström namens de Commissie op de schritftelijke vragen P-4045/00 en P-4049/00

(20 februari 2001)

De Commissie is niet op de hoogte van het door het geachte parlementslid aangehaalde wetsontwerp. Wat de uitvoering van de programma's die zij meefinanciert betreft, zorgt zij ervoor dat, volgens de regeling inzake de Structuurfondsen(1), de acties coherent zijn met de doelstellingen van het programma en dat ze verenigbaar zijn met het communautair beleid, met inbegrip van de milieuwetgeving.

Volgens artikel 2 van Richtlijn 85/337/EEG van 27 juni 1985 betreffende de milieu-effectbeoordeling van bepaalde openbare en particuliere projecten(2), als gewijzigd bij Richtlijn 97/11/EG(3) van de Raad van 3 maart 1997, moeten lidstaten verzekeren dat een vergunning vereist is voor projecten die met name gezien hun aard, omvang of ligging een aanzienlijk milieu-effect kunnen hebben en dat een beoordeling van hun effecten moet plaatsvinden alvorens een vergunning wordt verleend. De categorieën met projecten die onder de richtlijn vallen worden omschreven in artikel 4 en vermeld in de eerste twee bijlagen.

Richtlijn 85/337/EEG, als gewijzigd, heeft betrekking op projecten. Doel van de richtlijn is het voorkomen van verontreiniging en hinder aan de bron in plaats van later te nemen maatregelen om nadelige milieu-effecten tegen te gaan. Het beginsel van de richtlijn is dat een vergunning voor de uitvoering van openbare en particuliere projecten die aanzienlijke milieu-effecten kunnen hebben slechts kan worden verleend na een voorafgaande beoordeling van de mogelijk aanzienlijke milieu-effecten. De door het geachte parlementslid genoemde werken daarentegen zijn reeds uitgevoerd. Het zijn geen projecten meer. In dit specifieke geval is een milieu-effectbeoordeling (MEB) krachtens de MEB-richtlijn niet gerechtvaardigd omdat het alleen nuttig is om de gevolgen voor het milieu te onderzoeken, en deze van geen enkele invloed is op de vergunning tot uitvoering. Richtlijn 85/337/EEG, als gewijzigd, bevat dus geen bepaling die de verplichting om een milieu-effectbeoordeling van desbetreffende werken uit te voeren rechtvaardigt.

Bovendien moet worden onderstreept dat de richtlijn van toepassing is op categorieën projecten die in de eerste twee bijlagen van de richtlijn worden vermeld. Op grond van de door het geachte parlementslid verstrekte informatie kan niet worden beoordeeld of de vermelde werken onder een van de in de eerste twee bijlagen van de richtlijn genoemde categorieën vallen.

Indien de werken binnen een voorgesteld gebied van communautair belang volgens Richtlijn 92/43/EEG van de Raad van 21 mei 1992 inzake de instandhouding van de natuurlijke habitats en de wilde flora en fauna(4) of binnen een speciale beschermingszone volgens Richtlijn 79/409/EEG van de Raad van 2 april 1979 inzake het behoud van de vogelstand(5) vallen, kunnen de bepalingen van artikel 6 van Richtlijn 92/43/EEG hierop van toepassing zijn.

Met betrekking tot de voorgestelde gebieden van communautair belang volgens Richtlijn 92/43/EEG rust op de lidstaten de verplichting om op zodanige wijze te handelen dat de doelstellingen van de richtlijn niet worden geschaad. Ook bij ontbreken van een communautaire lijst is het wenselijk dat de autoriteiten van de lidstaten tenminste geen activiteiten ondernemen die ertoe kunnen leiden dat de kwaliteit van een op de nationale lijst geplaatst gebied verslechtert.

Met betrekking tot de speciale beschermingszones moeten de lidstaten passende maatregelen treffen om ervoor te zorgen dat natuurlijke habitats en habitats van soorten in de speciale beschermingszones niet achteruitgaan en dat er geen storende factoren optreden voor de soorten waarvoor de zones zijn aangewezen, voor zover die factoren, gelet op de doelstellingen van deze richtlijn, een aanzienlijk effect zouden kunnen hebben op het gebied. Bovendien moet elk plan of project dat aanzienlijke gevolgen kan hebben voor het gebied, afzonderlijk of in combinatie met andere plannen of projecten, onderworpen worden aan een passende effectbeoordeling voor het gebied.

Op basis van de verstrekte informatie is het echter niet mogelijk vast te stellen welke en hoeveel van de vermelde bouwwerken binnen een voorgesteld gebied van communautair belang of een speciale beschermingszone vallen. Het is ook niet mogelijk te bepalen of en in hoeverre hogervermelde kwijtschelding kan worden beschouwd als een maatregel die een verslechtering van de kwaliteit van de natuurlijke habitats en de habitats voor soorten tot gevolg heeft, alsmede een storende factor vormt voor de soorten waarvoor de zones zijn aangewezen.

Bijgevolg kan bij gebrek aan gronden voor een klacht over de toepassing van het Gemeenschapsrecht voor het ogenblik geen inbreuk worden vastgesteld. Er moet ook op gewezen worden dat de vermelde regionale wet in dit stadium alleen maar een voorstel is en dus niet in strijd kan zijn met het Gemeenschapsrecht.

(1) PB L 161 van 26.6.1999.

(2) PB L 175 van 5.7.1985.

(3) PB L 73 van 14.3.1997.

(4) PB L 206 van 22.7.1992.

(5) PB L 103 van 25.4.1979.