SCHRIFTELIJKE VRAAG E-0453/96 van Philippe-Armand Martin (UPE) aan de Commissie (29 februari 1996)

Betreft: Structuurbeleid - wijnsector: criteria voor de toekenning van communautaire (EOGFL) en nationale investeringssteun in het kader van het plan voor de wijnsector

In het vorige plan voor de wijnsector (beschikking nr. 90/342 ((PB L 163 van 29.6.1990, blz. 71. ))) waren de nationale en communautaire tafelwijnen uitgesloten van EOGFL-steun bij investeringen. Deze uitsluiting werd voor de periode 1994-1999 niet gehandhaafd (beschikking nr. 94/173 ((PB L 79 van 23.3.1994, blz. 29. ))). De Commissie maakt evenwel opnieuw gewag van deze maatregel in haar Mededeling 94/C 189/04 ((PB C 189 van 12.7.1994, blz. 5. )), waarin zij aankondigt "dat elke wijziging (...), die naar verwachting zal plaatshebben zodra de desbetreffende voorbereidende werkzaamheden (...) zijn voltooid, zal worden bekendgemaakt in het Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen¨.

1. Is de Commissie niet van oordeel dat het feit dat zij, meer dan twee jaar nadat een begin is gemaakt met de tenuitvoerlegging van het plan voor de wijnsector voor de periode 1994-1999, de criteria voor het verlenen van investeringssteun nog steeds niet heeft kunnen vaststellen, voor deze beroepssector een situatie van grote juridische onzekerheid creëert?

2. De akkoorden van Marrakech hebben de bescherming die de communautaire tafelwijnen genoten ten aanzien van uit derde landen afkomstige wijnen nagenoeg ongedaan gemaakt. De prijs, franco ingeklaard, van uit derde landen ingevoerde wijnen is momenteel 20 à 30% lager dan die van de overeenstemmende communautaire produkten.

Blijft alleen nog een douanerecht over van 12 ecu "commercieel¨ per hectoliter losse wijn. De uitsluiting van de nationale en communautaire tafelwijnen van de investeringssteun, die het enige middel is om de concurrentie het hoofd te bieden, moet onvermijdelijk leiden tot hun "de facto¨ uitsluiting van de markt en de verplaatsing van de produktie. Is de Commissie zich daarvan bewust?

3. De communautaire producenten van en handelaars in grote hoeveelheden tafelwijn hebben dringend behoefte aan een besluit dat hun de middelen verschaft om hun overschakeling op kwaliteitswijnen te financieren. Acht de Commissie het mogelijk een dergelijk besluit kenbaar te maken vòòr... het verstrijken van de periode 1994-1999, waarin het huidige plan voor de wijnsector ten uitvoer moet worden gelegd?

Antwoord van de heer Fischler namens de Commissie (19 maart 1996)

Op grond van artikel 8, lid 2, van Verordening (EEG) nr. 866/90 ((PB L 91 van 6.4.1990. )) waren de selectiecriteria voor de in de bijlage bij Beschikking 90/342/EEG ((PB L 163 van 29. 6.1990. )) van de Commissie aangegeven investeringen ter verbetering van de voorwaarden inzake verwerking en afzet van landbouw- en bosbouwprodukten vastgesteld overeenkomstig de communautaire beleidslijnen, en met name die van het gemeenschappelijk landbouwbeleid.

Voor tafelwijn werd alleen geen bijstand verleend voor investeringen bestemd voor de ontvangst van druiven voor tafelwijn of voor de bereiding van tafelwijn, die niet wettig wordt verkocht onder de naam van een geografische eenheid die beperkter is dan de Lid-Staat.

Als gevolg van de hervorming van het gemeenschappelijk landbouwbeleid moesten de selectiecriteria worden aangepast, wat is gebeurd bij Beschikking 94/173/EG ((PB L 79 van 23.3.1994. )) van de Commissie, waarbij Beschikking 90/342/EEG is ingetrokken.

Rekening houdend met de besprekingen over de momenteel aan de gang zijnde hervorming van de gemeenschappelijke marktordening voor wijn zijn, op basis van de vastgestelde criteria, in principe alle investeringen uitgesloten, hoewel er een beperkte lijst is van uitzonderlijk toegestane investeringen. Gezien de structurele situatie van de sector was een restrictieve aanpak onvermijdelijk. Vanzelfsprekend zouden de criteria, indien nodig, kunnen worden herzien om rekening te houden met in het kader van de hervormde marktordening genomen besluiten.

Voor tafelwijn kan voor de volgende, uitzonderlijk toegestane investeringen verder bijstand worden verleend:

- hetzij voor investeringen die bij de herstructurering van de verwerkingscapaciteit nodig zijn voor het samengaan van bedrijven of producentengroeperingen, voor zover de nieuwe verwerkingscapaciteit ten minste 20 % minder bedraagt dan de totale in het betrokken gebied, met het oog op de herstructurering van de wijngaarden, afgestoten capaciteit;

- hetzij voor investeringen inzake milieubescherming, voorkoming van verontreiniging, afvalverwerking en het hergebruik van verpakkingen of recipiënten;

- hetzij voor investeringen waartoe de aanzet wordt gegeven door organisaties waarbij hoofdzakelijk producenten en andere marktdeelnemers zijn aangesloten, en die ten doel hebben de kwaliteitscontrole te verbeteren of de fysieke opbrengsten in de wijnbouwsector te verlagen, welke investeringen de herstructurering van de sector ten goede komen. In dit geval hoeft de capaciteit niet met 20 % te worden verlaagd.

Het feit dat de aanzet tot deze investeringen moet worden gegeven door organisaties die verschillende schakels van de bedrijfskolom omvatten, is erop gericht de toekenning van bijstand te beperken tot investeringen in het kader van een aanpak per bedrijfskolom, want het is die aanpak die momenteel bepalend is voor het behalen van goede resultaten, op economisch en handelsvlak, in de wijnsector.

Er is een zodanige continuïteit tussen de twee beschikkingen inzake de selectiecriteria dat er geen juridische onzekerheid is kunnen ontstaan voor marktdeelnemers die investeringssteun willen krijgen van het Europees Oriëntatie- en Garantiefonds voor de Landbouw.

De in de reeds genoemde beschikkingen vastgestelde beperkingen per sector zijn ingesteld als gevolg van een analyse van de representatieve markten in de Gemeenschap en worden door de Commissie toegepast bij de evaluatie van het belang voor de Gemeenschap van elke, communautaire of nationale, overheidssteun voor een investering in de betrokken sector. De Commissie wil daardoor garanderen dat het gemeenschappelijk landbouwbeleid verenigbaar is met het beleid inzake de steunmaatregelen van de Staten, met als gevolg dat een investering niet wordt aangemoedigd als zij, om structurele redenen, strijdig is met het communautaire belang.

Deze handelwijze is samen met de Lid-Staten onderzocht. Dit onderzoek heeft geleid tot de mededeling van de Commissie "Kaderregeling inzake staatssteun voor investeringen voor de verwerking en de afzet van landbouwprodukten ((PB C 29 van 2.2.1996. ))¨, waarin staat dat met ingang van 1 januari 1996 de in Beschikking 94/173/EG van de Commissie vastgestelde sectoriële beperkingen van toepassing zijn op de steunmaatregelen van de Staten.

Sedert de publikatie van die beschikking konden, op grond van de mededelingen van de Commissie inzake staatssteun voor investeringen voor de verwerking en de afzet van landbouwprodukten ((PB C 189 van 12. 7.1994. ))/ ((PB C 76 van 23. 3.1995. )), ten aanzien van de steunmaatregelen van de Lid-Staten de gunstigste sectoriële beperkingen van Beschikking 90/342/EEG dan wel Beschikking 94/173/EG worden toegepast.

Bij de onderhandelingen in het kader van de Uruguay-Ronde hebben de contractsluitende partijen zich er weliswaar toe verbonden om de interne steun en de uitvoersubsidies te beperken, maar ook om de toegang tot de markten te vergemakkelijken. Zo heeft de Gemeenschap zich ertoe verbonden om de regeling inzake de referentieprijzen bij de invoer van wijn af te schaffen. Zij heeft deze afschaffing verkozen boven een andere mogelijke optie, namelijk tarifering, om aan de daaraan verbonden verplichte minimuminvoer te ontsnappen. De Commissie was namelijk van mening dat het ontbreken van een minimuminvoerprijs veel minder ernstige consequenties zou hebben voor de Gemeenschap.

De Commissie begrijpt de bezorgdheid van het geachte Parlementslid over de minder goede bescherming van de communautaire wijnmarkt en de eventuele consequenties daarvan. Ten aanzien van de invoer van wijn uit derde landen tegen lagere prijzen dan voor wijn uit de Gemeenschap, moet de aandacht worden gevestigd op de uitzonderlijke conjuncturele situatie die zich momenteel op de communautaire wijnmarkt voordoet. Door de geringe oogst is tafelwijn uit de Gemeenschap namelijk aanzienlijk duurder geworden, waardoor er meer goedkope wijn moet worden ingevoerd. Met een totaal export-import-saldo van 9 à 10 miljoen hl is de Gemeenschap bovendien de grootste wijnexporteur ter wereld, waardoor zij andere landen niet de toegang tot haar interne markt kan weigeren. De nieuwe GATT-Overeenkomsten geven de Gemeenschap werkelijk middelen om beter te concurreren en haar marktaandeel in de derde landen uit te breiden.

Een en ander heeft tot gevolg dat, op de reeds vermelde voorwaarden, verder investeringssteun mag worden verleend voor tafelwijn.