SCHRIFTELIJKE VRAAG P-0901/00

van Robert Evans (PSE) aan de Commissie

(21 maart 2000)

Betreft: Reisleiders en gidsen

De Commissie heeft in het verleden reeds aandacht besteed aan de beroepscategorie reisleiders en zou dan ook op de hoogte moeten zijn van de problemen waarmee reisleiders te kampen hebben als zij gebruik willen maken van hun recht om hun beroep in een andere EU-lidstaat uit te oefenen.

Onlangs hebben Londense leden van de International Association of Tour Managers (Internationale vereniging van reisleiders) contact met mij opgenomen. Zij erkennen dat de kwalificatie van een tour guide of gids duidelijk van die van tour manager of reisleider verschilt, in die zin dat de eerste rondleidingen kan verzorgen in historische monumenten en musea, maar zij zijn van mening dat de reikwijdte van deze definitie en de buitensporige vereisten voor de kwalificatie als gids (in sommige gevallen zelfs een woonplaats ter plekke) onredelijke beperkingen vormen.

Zo lijkt het geen uitzondering te zijn dat reisleiders worden bekeurd omdat zij een reisgroep van de bus naar een restaurant begeleiden.

Is de Commissie voornemens meer stappen op dit gebied te ondernemen om een einde te maken aan deze verwarring en beperkingen?

Antwoord van de heer Bolkestein namens de Commissie

(13 april 2000)

De moeilijkheden waarmee reisleiders bij de uitoefening van hun beroep in het buitenland te maken hebben, zijn door de desbetreffende beroepsorganisaties, zoals de European Tour Operators Association (ETOA), de European Travel & Tourism Action Group (ETAG) en de International Road Transport Union (IRU), bij de Commissie aangekaart. Voor de algemene aspecten zij het geachte parlementslid verwezen naar de antwoorden van de Commissie op de schriftelijke vragen E-2615/96 van de heer Kellett-Bowman(1) en E-797/98 van mevrouw Daskalaki(2). Het in 1997 goedgekeurde werkdocument van de Commissie over toeristengidsen bevat alle relevante bijzonderheden over de van toepassing zijnde Gemeenschapswetgeving(3).

Het geachte parlementslid wijst op twee beperkingen die door de International Association of Tour Managers als onredelijk worden beschouwd: de interpretatie van de definitie historische monumenten en musea en de buitensporige vereisten voor de kwalificatie als toeristengids.

Ter zake van het eerste punt merkt de Commissie op dat het Hof van Justitie in zijn vonnissen over toeristengidsen (arresten van 26.2.1991, zaak C-154/89 Frankrijk [1991] Jur. I-659, C-180/89 Italië [1991] Jur. I-709 en C-198/89 Griekenland [1991] Jur. I-727), duidelijk heeft bepaald dat de vereiste van een beroepsvergunning voor de verlening van toeristengidsdiensten een inbreuk vormt op het vrij verrichten van diensten indien het gaat om het gidsen van toeristen in andere plaatsen dan musea of historische monumenten die alleen onder begeleiding van een gespecialiseerde beroepsgids kunnen worden bezocht. Het verrichten van diensten door toeristengidsen uit andere lidstaten is derhalve aan deze beperking onderworpen. Ten aanzien van musea en historische monumenten die aan specifieke nationale regelgeving zijn onderworpen, moeten toeristengidsen de nationale wetgeving in acht nemen. De Commissie heeft de wetgeving die de lidstaten hebben goedgekeurd om aan deze arresten gehoor te geven, zorgvuldig geanalyseerd en haar wat de beginselen van subsidiariteit en proportionaliteit betreft, in overeenstemming bevonden met het Gemeenschapsrecht. De Commissie is van mening dat de uitzondering voor musea of historische monumenten die alleen onder begeleiding van een gespecialiseerde beroepsgids kunnen worden bezocht, bij ontstentenis van gedetailleerde, door het Hof vastgestelde interpretatiecriteria aan de hand van het proportionaliteitsbeginsel kan worden geïnterpreteerd.

Volgens dit beginsel moeten nationale wetten die de in het EG-Verdrag vastgelegde vrijheden beperken, evenredig zijn met het doel dat ermee wordt nagestreefd. Het Hof heeft bepaald dat deze uitzondering is bedoeld ter bescherming van het algemeen belang verband houdend met het uitbaten van de historische rijkdommen en ter waarborging van de ruimst mogelijke verspreiding van de kennis van de kunst en cultuur van een lidstaat (zie arrest van 26 februari 1991 in zaak C-154/89, ov. 21). Daarom moet worden nagegaan of de wetgeving die de lidstaten ter opvolging van de toeristengidsarresten hebben aangenomen, in evenredigheid is met de vereiste van een gespecialiseerde beroepsgids ter bescherming van het algemeen belang verband houdend met het uitbaten van de historische rijkdommen en ter waarborging van de ruimst mogelijke verspreiding van de kennis van de kunst en cultuur. Dit moet voor iedere bezienswaardigheid of categorie van bezienswaardigheden gebeuren. Een dergelijke beoordeling is primair de taak van de lidstaat, aangezien nationale autoriteiten het best in staat zijn de plaatselijke historische, culturele en artistieke belangen te beoordelen. De Commissie is van mening dat een te brede, vrijwel alle musea en historische monumenten omvattende interpretatie, in strijd kan zijn met de arresten van het Hof.

Wat het tweede punt betreft: indien de opleidings- en andere toelatingseisen voor een beroep niet zijn geharmoniseerd, staat het iedere lidstaat vrij beroepen op zijn grondgebied te reguleren en het voor de uitoefening ervan vereiste kwalificatieniveau vast te stellen. Lidstaten die het beroep van toeristengids reguleren, dienen daarbij Richtlijn 89/48/EEG van de Raad van 21 december 1988 betreffende een algemeen stelsel van erkenning van hoger-onderwijsdiploma's waarmee beroepsopleidingen van ten minste drie jaar worden afgesloten(4) en Richtlijn 92/51/EEG van de Raad van 18 juni 1992 betreffende een tweede algemeen stelsel van erkenning van beroepsopleidingen, ter aanvulling van Richtlijn 89/48/EEG(5), in acht te nemen. Voor zover de Commissie bekend, is voor erkenning van de kwalificatie als toeristengids in geen enkele lidstaat woonachtigheid in het land zelf vereist. Bij de Commissie is nog nooit een klacht ingediend over een weigering van een lidstaat om de kwalificatie van toeristengids te

erkennen of over enig ander bijzonder probleem inzake erkenningprocedures op dit gebied. De betrokken partijen worden opgeroepen om dergelijke vereisten aan de Commissie te melden.

Het probleem dat reisleiders worden bekeurd lijkt hoofdzakelijk te wijten aan de verwarring tussen het beroep van reisleider en dat van toeristengids. Volgens het subsidiariteitsbeginsel ligt de verantwoordelijkheid voor de afbakening van deze twee beroepen bij de lidstaten. De feiten die in dit verband tot op heden aan de Commissie zijn gemeld, wijzen niet op een praktijk die een inbreuk op het EG-Verdrag zou kunnen vormen. De Commissie wijst het geachte parlementslid er in ieder geval op dat artikel 49 (ex artikel 59) van het EG-Verdrag (het vrij verrichten van diensten) rechtstreekse werking kan hebben en aan individuen rechten toekent die door de nationale autoriteiten geëerbiedigd moeten worden. Benadeelden kunnen zich voor de nietigverklaring van dergelijke bekeuringen dan ook het beste tot de nationale rechtbanken wenden.

(1) PB C 72 van 7.3.1997.

(2) PB C 323 van 23.10.1998.

(3) SEC(97) 837 def.

(4) PB L 19 van 24.1.1989.

(5) PB L 209 van 24.7.1992.