SCHRIFTELIJKE VRAAG E-2149/00

van María Sornosa Martínez (PSE) en Luis Berenguer Fuster (PSE) aan de Commissie

(30 juni 2000)

Betreft: Benzine in Spanje Marktstructuur en brandstofprijzen

De structuur van de brandstofsector in Spanje vertoont oligopolistische trekken, omdat de grootste drie ondernemingen (Repsol, Cepsa en BP) een marktaandeel hebben van ca. 85 %. Daarnaast worden er langlopende contracten gesloten tussen leveranciers en dealers waarin, gebruikmakend van juridische verzinsels als oppervlakterecht of verkoop van grond met terugkooprecht, de termijn van tien jaar bij exclusieve koopcontracten wordt overschreden. Gevoegd bij de marktstructuur en het feit dat de bouw van tankstations wordt belemmerd door wetgeving op het gebied van stedenbouw en wegenaanleg, zorgt dit voor een gesloten markt zonder vrije toegang. Dit is een ideale voedingsbodem voor prijsafspraken.

Gesteld kan worden dat er weinig concurrentie is, en dat er vermoedens zijn van gedragingen die in strijd zijn met de artikelen 81 en 82 van het Verdrag.

De brandstofprijzen in Spanje zijn de afgelopen maanden buitenproportioneel gestegen en bevinden zich nu, in verhouding tot de koopkracht, op het hoogste niveau van Europa. De vice-voorzitter van de Commissie heeft aan de Spaanse pers bekendgemaakt dat de Commissie een onderzoek zou instellen, al werd deze informatie vervolgens direct ontkend.

Onderzoekt de Commissie of de stijging van de brandstofprijzen in Spanje verband houdt met prijsafspraken?

Is de Commissie van mening dat er voldoende concurrentie is op de brandstofmarkt in Spanje?

Welke maatregelen moeten er getroffen worden om de concurrentie in deze sector te verhogen?

Antwoord van de heer Monti namens de Commissie

(2 augustus 2000)

Wat het eerste deel van de vraag betreft, wenst de Commissie de geachte parlementsleden ervan in kennis te stellen dat de Spaanse concurrentieautoriteiten thans een onderzoek voeren naar de afspraken of de onderling afgestemde feitelijke gedragingen in de sector brandstoffendistributie die strijdig zouden kunnen zijn met de communautaire en Spaanse mededingingsvoorschriften. Overeenkomstig de beginselen die vervat zijn in de mededeling van de Commissie betreffende de samenwerking tussen de Commissie en de mededingingsautoriteiten van de lidstaten bij de behandeling van onder de artikelen 81 en 82 (ex artikelen 85 en 86) van het EG-Verdrag vallende zaken(1), behandelen de nationale mededingingsautoriteiten in beginsel de zaken waarvan de vermeende concurrentiebeperkingen hoofdzakelijk gevolgen sorteren op hun grondgebied.

Anderzijds heeft de Commissie recentelijk een nieuw beleid aangenomen inzake de verticale beperkingen dat zal leiden tot veranderingen in de sector distributie van petroleumproducten(2). De belangrijkste verandering betreft de vermindering van de maximale duur van exclusieve overeenkomsten tussen distributeurs en tankstations van 10 jaar tot 5 jaar indien de ondernemingen in aanmerking wensen te komen voor een groepsvrijstelling ten aanzien van dit soort overeenkomsten. Deze wijziging zal als gunstig gevolg hebben dat de wederverkopers van petroleumproducten vaker van leverancier zullen kunnen veranderen na het verstrijken van het contract van 5 jaar en dat nieuwe marktdeelnemers de markt zullen kunnen betreden. De Commissie zal toezien op de correcte toepassing van dit nieuwe beleid.

Wat de verhoging van de brandstofprijs in Spanje betreft, verwijst de Commissie de geachte parlementsleden naar het antwoord van de Commissie op de schriftelijke vraag E-1881/00 van de heer Knörr Borràs(3)

Wat het tweede en derde deel van de vraag betreft, wijst de Commissie erop dat zij zich niet kan uitspreken over het concurrentieniveau van de sector brandstoffendistributie in Spanje, noch over de maatregelen die, in voorkomend geval, zouden kunnen bijdragen aan een verhoging van de concurrentie in de sector. Daarvoor is immers de Spaanse overheid bevoegd, onverminderd het bepaalde in artikel 98 (ex artikel 102A) en volgende van het Verdrag. Voorts verwijst de Commissie de geachte parlementsleden naar de aanbeveling van de Commissie betreffende de globale richtsnoeren voor het economisch beleid voor 2000 die is aangenomen op 11 april 2000(4).

De Commissie verzekert de geachte parlementsleden dat zij zal blijven toezien op de juiste toepassing van het Gemeenschapsrecht inzake mededinging en interne markt in deze sector

(1) PB C 313 van 15.10.1997.

(2) Verordening van de Commissie (EG) nr. 2790/1999, van 22 december 1999 betreffende de toepassing van artikel 81, lid 3, van het verdrag op groepen verticale overeenkomsten en onderling afgestemde feitelijke gedragingen, PB L 336 van 29.12.1999.

(3) PB C 72 E van 6.3.2001, blz. 140.

(4) COM(2000) 214 def.