SCHRIFTELIJKE VRAAG E-0048/02

van Jens Okking (EDD) aan de Commissie

(24 januari 2002)

Betreft: Biomedical Primate Research Centre (BPRC)

Ik heb vele klachten ontvangen van Deense burgers, die hun bezorgdheid uitspreken over het door de EU gesteunde Nederlandse primatencentrum Biomedical Primate Research Centre (BPRC).

In het centrum leven 1 500 primaten onder buitengewoon schandelijke omstandigheden. Vele apen zitten helemaal afgezonderd in stalen kooien en hebben niet de mogelijkheid om zich op een natuurlijke manier te bewegen. Onder zulke omstandigheden zou men een aap in een dierentuin nooit plaatsen.

Ik wil daarom graag aan de Commissie vragen of zij op de hoogte is van deze omstandigheden. Kan ze verklaren waarom enerzijds financiële steun wordt verleend aan het CEVMA (Het Europees Centrum voor de validatie van alternatieve methoden (tegen dierproeven)) en anderzijds aan de werking van een groot centrum waar men gebruik maakt van dierproeven?

Antwoord van de heer Busquin namens de Commissie

(4 maart 2002)

Het Biomedical Primate Research Centre (BPRC) in Rijswijk neemt deel aan verschillende driejarige onderzoekprojecten binnen het Vijfde Kaderprogramma voor onderzoek en technologische ontwikkeling (1998-2002). Deze projecten bestrijken onderzoekgebieden zoals de ontwikkeling van vaccins en geneesmiddelen voor het Humaan Immunodeficiëntie Virus (HIV), tuberculose, malaria en hepatitis C. Voor dit onderzoek zijn dieren nodig met een immuunsysteem dat lijkt op dat van de mens. Helaas zijn er op dit moment geen realistische alternatieven met een vergelijkbare voorspellende waarde als primaten.

De Commissie is zich er volledig van bewust dat het gebruik van primaten en met name de grote mensapen bij onderzoek een gevoelige aangelegenheid is die alle burgers zorgen baart. De Commissie doet dan ook al het mogelijke om het gebruik van dieren bij onderzoek te verminderen, te vervangen en te verfijnen.

In de eerste plaats wordt in de bijlage van Besluit nr. 182/1999/EG van het Europees Parlement en de Raad van 22 december 1998 betreffende het vijfde kaderprogramma van de Europese Gemeenschap voor activiteiten op het gebied van onderzoek, technologische ontwikkeling en demonstratie (1998-2002)(1) ten aanzien van het programma Kwaliteit van het bestaan gesteld dat onderzoek met dieren in het kader van dit programma wordt beperkt en dat dierproeven zo veel mogelijk moeten worden vervangen door in vitro proeven of andere alternatieve methoden. Alle indieners van projecten, ook het BPRC, zijn verplicht de procedures te beschrijven die ze hebben ingevoerd om de beginselen van de drie V's (vervanging, vermindering en verfijning) in acht te nemen en het welzijn van dieren te beschermen.

In de tweede plaats is in het kader van het programma Kwaliteit van het bestaan systematisch een ethische beoordeling uitgevoerd bij voorstellen waarbij gevoelige aspecten aan de orde komen, zoals het gebruik van primaten. Deze ethische beoordelingen zorgen er onder andere voor dat al het onderzoek met dieren wordt uitgevoerd overeenkomstig Richtlijn 86/609/EEG van 24 november 1986 inzake de onderlinge aanpassing van de wettelijke en bestuursrechtelijke bepalingen van de lidstaten betreffende de bescherming van dieren die voor experimentele en andere wetenschappelijke doeleinden worden gebruikt(2). Bovendien moeten de deelnemers aan onderzoekprojecten vóór de start van het onderzoek toestemming vragen aan de nationale vergunningverlenende instanties. Het BPRC, dat in de Unie gevestigd is maar onafhankelijk is van de Gemeenschap, heeft zich er contractueel toe verbonden aan alle nationale juridische en ethische verplichtingen te voldoen. Het BPRC heeft de Commissie in juli 2001 bevestigd dat het op lokaal niveau vergunning heeft voor de uitvoering van biomedisch onderzoek met primaten. Het heeft ook bevestigd dat er verschillende verbeteringen zijn aangebracht, zoals de aanleg van buitenverblijven waardoor een sociale huisvesting van makaken mogelijk is. Momenteel wordt er gewerkt aan plannen voor een nieuwe behuizing voor de chimpansee-kolonie van het BPRC.

Ten derde geeft de Commissie momenteel steun aan meer dan 20 onderzoekprojecten voor de ontwikkeling van in vitro alternatieven voor dierproeven. Bovendien heeft de Commissie in 1991 het Europees Centrum voor de validatie van alternatieve methoden (ECVAM) opgericht. Het ECVAM heeft als belangrijkste taak alternatieve methoden, waaronder in vitro methoden, te valideren. Deze methoden kunnen vervolgens door de Commissie voor regelgeving beschikbaar worden gesteld.

(1) PB L 26 van 1.2.1999.

(2) PB L 358 van 18.12.1986.