SCHRIFTELIJKE VRAAG P-2346/97 van Reino Paasilinna (PSE) aan de Commissie (30 juni 1997)

Betreft: Problemen met de douane aan de grens tussen de EU en de Russische Federatie

De problemen voor transportondernemingen bij het vrachtvervoer van Finland naar Rusland duren nog steeds voort, hoewel de Commissie hierover andere mededelingen heeft gedaan. De problemen betreffen nu niet meer zozeer de wachttijden aan de grens, maar meer het aanhouden en vasthouden van vrachtwagens in zogeheten douanekooien. Op dit moment bevinden zich in Viipuri 21 vrachtwagens in douanekooien. Als reden wordt aangegeven dat er onduidelijkheid zou bestaan met betrekking tot de stempels op het TIR-carnet. Verder wachten aan de grens en in Moskou 150 tot 200 vrachtwagens op het afhandelen van de grensdocumenten, wat meerdere dagen kan duren.

De schuldigen aan deze situatie zijn de Russische afnemers van goederen, die op alle mogelijke manieren proberen om belasting te ontduiken en de betaling van andere heffingen in hun land te omzeilen. Hierbij wordt, naar wij vernomen hebben, ook samengewerkt met bepaalde douaneautoriteiten of met leveranciers van goederen. Daartoe wordt er op de facturen en vrachtbrieven een andere lading aangegeven dan in werkelijkheid wordt vervoerd. De containers die met een TIR-aanduiding het land binnenkomen zijn echter verzegeld en de vervoerder heeft niet de mogelijkheid of het recht om de inhoud te controleren, anders dan door middel van de begeleidende documenten. De vervoerders en transportondernemingen handelen in goed vertrouwen en gaan af op de begeleidende documenten en hun eerdere ervaringen met de douaneformaliteiten. De vervoerders zijn zondebokken geworden die moeten betalen voor de misdaden van anderen en die aanzienlijke economische schade oplopen doordat hun vrachtwagens in douanekooien worden vastgehouden.

De acties van de Russische douane zijn willekeurig en onlogisch. Aan een bepaalde grensovergang zijn vrachtwagens met dezelfde bestemming op uiteenlopende wijze behandeld: een deel kon het land verlaten na een afhandelingstijd van drie tot negen dagen, terwijl andere vrachtwagens vanaf de grens zijn overgebracht naar douanekooien in Viipuri.

Welke maatregelen gaat de Commissie nemen om ervoor te zorgen dat de Russische douane en autoriteiten zich gaan gedragen volgens normale principes van grensverkeer zonder discriminatie, met inachtneming van de bepalingen in de Samenwerkings- en Partnerschapsovereenkomst die de EU en Rusland hebben ondertekend?

Antwoord van de heer Van den Broek namens de Commissie (4 augustus 1997)

Het is de Commissie bekend dat de situatie aan de Fins-Russische grens soms heel moeilijk is. Naar haar inzicht zijn enkele van de moeilijkheden te wijten aan de zeer snelle toeneming van het vervoer aan deze grens en de onvoldoende uitrusting aan de grenscontroleposten en vooral aan het gebrek aan opleiding van douanebeambten en grensbewakers. Voorts is het zo dat de gecompliceerde wettelijke, bestuursrechtelijke en technische voorschriften, met name in de Russische douanesector, vaak veranderen nadat hiervan zeer kort van tevoren of zelfs helemaal geen kennis is gegeven.

De Commissie heeft hierover haar bezorgdheid uitgesproken bij verscheidene gelegenheden, zoals tijdens de gemengde comitébijeenkomsten in 1995 en in 1997, bij de ontmoetingen op hoog niveau tussen leden van de Commissie, belast met buitenlandse betrekkingen, en verschillende Russische ministers en tijdens een bijeenkomst tussen het voor vervoer verantwoordelijke Commissielid met zijn Russische collega. In de marge van de 3e Paneuropese vervoerconferentie, die eind juni 1997 in Helsinki werd gehouden, bezocht het voor vervoer verantwoordelijke Commissielid tezamen met de Finse en de Russische ministers van Vervoer de nieuwe Fins-Russische grenspost bij Vaalima om de situatie en de problemen aan de grens te bestuderen.

Voorts bestudeerden vertegenwoordigers van de Gemeenschap in de werkgroep van de Economische Commissie voor Europa van de Verenigde Naties (UN/ECE), werkgroep die zich bezighoudt met douanevraagstukken die van invloed zijn op het vervoer, bekend onder de naam WP.30, en die verantwoordelijk is voor de dagelijkse exploitatie van het internationale vervoer van goederen over de weg in het kader van de TIR-regeling voor douanevervoer. Waar er door de Russische overheid nieuwe maatregelen of producenten werden geïntroduceerd, heeft de Commissie ernaar gestreefd ervoor te zorgen dat deze voldoen aan de voorwaarden van de overeenkomst en betrouwbare ondernemers niet schaden. De Commissie zal de situatie blijven volgen en haar Russische collega's blijven doordringen van haar bezorgdheid en blijven verzoeken om onmiddellijke verbeteringen.

De Commissie kwam met de Russische douaneautoriteiten overeen om via het Tacis-programma verscheidene projecten te financieren die rechtstreeks zijn toegespitst op verbetering van de situatie aan de Russische grensposten. De voornaamste activiteiten hebben betrekking op verbetering van de opleiding van douaneambtenaren, verbetering van de werkmethoden van douanelaboratoria, automatisering en verbetering van de grensinfrastructuur. In 1996 en 1997 is ongeveer 9 miljoen ecu bestemd voor deze hoge prioriteitssector.

Via verscheidene nieuwe initiatieven die in voorbereiding zijn, zal de deelneming van de lidstaten aan het opleiden van douaneambtenaren voor het gebruik van risico-analyse en andere moderne technieken die de procedures moeten versnellen, worden verhoogd. De Commissie is zich, evenals het Russische douanecomité, echter welbewust van andere factoren en redenen die zorgen voor grote vertragingen aan de grens. Verbetering van dit probleem zal tijd vergen, maar Rusland blijft op dit punt verhoogde inspanningen leveren.