Overeenkomst

tussen de Europese Gemeenschap en de Republiek Chili inzake bepaalde aspecten van luchtdiensten

DE EUROPESE GEMEENSCHAP (hierna "de Gemeenschap" genoemd),

enerzijds, en

DE REPUBLIEK CHILI

anderzijds,

(hierna "de partijen" genoemd),

VASTSTELLEND dat tien lidstaten met Chili bilaterale overeenkomsten voor luchtdiensten hebben gesloten die bepalingen bevatten welke in strijd zijn met de wetgeving van de Europese Gemeenschap,

VASTSTELLEND dat de Europese Gemeenschap exclusief bevoegd is voor diverse aspecten die kunnen worden opgenomen in overeenkomsten voor luchtdiensten tussen de lidstaten van de Europese Gemeenschap en derde landen,

VASTSTELLEND dat in een lidstaat gevestigde communautaire luchtvervoerders overeenkomstig de wetgeving van de Europese Gemeenschap het recht hebben op niet-discriminerende toegang tot luchtroutes tussen de lidstaten van de Europese Gemeenschap en derde landen,

GELET OP de overeenkomsten tussen de Europese Gemeenschap en bepaalde derde landen waarin onderdanen van deze derde landen de mogelijkheid wordt geboden eigendom te verwerven in luchtvervoerders die een vergunning hebben gekregen in de lidstaten van de Europese Gemeenschap,

ERKENNENDE dat de bepalingen van de tussen lidstaten van de Europese Gemeenschap en de Republiek Chili gesloten bilaterale overeenkomsten voor luchtdiensten die in strijd zijn met de wetgeving van de Europese Gemeenschap met deze wetgeving in overeenstemming moeten worden gebracht om een degelijke rechtsgrond voor luchtdiensten tussen de Europese Gemeenschap en de Republiek Chili tot stand te brengen en om de continuïteit van dergelijke luchtdiensten te garanderen,

VASTSTELLEND dat de Europese Gemeenschap er in het kader van deze onderhandelingen niet naar streeft het totale volume aan luchtverkeer tussen de Europese Gemeenschap en de Republiek Chili te doen toenemen, noch om het evenwicht tussen communautaire luchtvervoerders en luchtvervoerders uit de Republiek Chili te wijzigen, noch om te onderhandelen over wijzigingen van de bepalingen van bestaande bilaterale overeenkomsten inzake verkeersrechten,

ZIJN HET VOLGENDE OVEREENGEKOMEN:

Artikel 1

Algemene bepalingen

1. In deze overeenkomst wordt onder "lidstaten" lidstaten van de Europese Gemeenschap verstaan. "CLAC-lidstaten" zijn lidstaten van de Latijns-Amerikaanse commissie voor de burgerluchtvaart.

2. Wanneer in de in bijlage I vermelde overeenkomsten wordt verwezen naar onderdanen van de lidstaat die partij is bij de overeenkomst, wordt dit begrepen als een verwijzing naar onderdanen van de lidstaten van de Europese Gemeenschap.

3. Wanneer in de in bijlage I vermelde overeenkomsten wordt verwezen naar luchtvervoerders of luchtvaartmaatschappijen van de lidstaat die partij is bij de overeenkomst, wordt dit begrepen als een verwijzing naar de door die lidstaat aangewezen luchtvervoerders of luchtvaartmaatschappijen.

Artikel 2

Aanwijzing, vergunning en intrekking

1. De bepalingen van de leden 2 en 3 hebben voorrang op de overeenkomstige bepalingen van de in bijlage II, onder 1 en 2, genoemde artikelen wat betreft de aanwijzing van een luchtvervoerder door de desbetreffende lidstaat, de vergunningen en machtigingen die door de Republiek Chili aan deze luchtvervoerder zijn toegekend en de weigering, intrekking, opschorting of beperking van de vergunningen en machtigingen van de luchtvervoerder. De bepalingen van de leden 4 en 5 hebben voorrang op de overeenkomstige bepalingen van de in bijlage II, onder 1 en 2, genoemde artikelen wat betreft de aanwijzing van een luchtvervoerder door de Republiek Chili, de vergunningen en machtigingen die door de lidstaat aan deze luchtvervoerder zijn toegekend en de weigering, intrekking, opschorting of beperking van de vergunningen en machtigingen van de luchtvervoerder.

2. Wanneer de Republiek Chili een aanwijzing door een lidstaat ontvangt, verleent zij zo spoedig mogelijk de passende vergunningen en machtigingen mits:

a) de luchtvervoerder, overeenkomstig het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap, op het grondgebied van de aanwijzende lidstaat is gevestigd en beschikt over een geldige exploitatievergunning overeenkomstig het Europees Gemeenschapsrecht;

b) de lidstaat die verantwoordelijk is voor de afgifte van het Air Operators Certificate op doeltreffende wijze controleert of de luchtvervoerder de regelgeving naleeft en de bevoegde luchtvaartautoriteit duidelijk in de aanwijzing is vermeld; en

c) de luchtvervoerder rechtstreeks of door een meerderheidsbelang eigendom is en blijft van lidstaten en/of onderdanen van lidstaten, of van andere in bijlage III vermelde landen en/of onderdanen van die landen, en deze landen en/of onderdanen te allen tijde zeggenschap uitoefenen over de luchtvervoerder.

3. De Republiek Chili mag de vergunningen of machtigingen van een door een lidstaat aangewezen luchtvervoerder weigeren, intrekken, opschorten of beperken mits:

a) de luchtvervoerder, overeenkomstig het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap, niet op het grondgebied van de aanwijzende lidstaat is gevestigd en niet beschikt over een geldige exploitatievergunning overeenkomstig het Europees Gemeenschapsrecht; of

b) de lidstaat die verantwoordelijk is voor de afgifte van het Air Operators Certificate niet op doeltreffende wijze controleert of de luchtvervoerder de regelgeving naleeft, of de relevante luchtvaartautoriteit niet duidelijk in de aanwijzing is vermeld; of

c) de luchtvervoerder niet rechtstreeks of door een meerderheidsbelang eigendom is van lidstaten en/of onderdanen van lidstaten, of van andere in bijlage III vermelde landen en/of onderdanen van die landen; of

d) de Republiek Chili aantoont dat de luchtvervoerder, door krachtens de onderhavige overeenkomst verkeersrechten uit te oefenen op een traject dat een punt in een andere lidstaat omvat, de door een bilaterale overeenkomst tussen de Republiek Chili en die andere lidstaat opgelegde beperkingen van de verkeersrechten omzeilt; of

e) de luchtvervoerder houder is van een Air Operators Certificate dat is afgegeven door een lidstaat en er geen bilaterale overeenkomst voor luchtdiensten bestaat tussen de Republiek Chili en die lidstaat, en verkeersrechten naar die lidstaat zijn geweigerd aan de door de Republiek Chili aangewezen luchtvervoerder.

Bij de uitoefening van de rechten die haar krachtens dit lid zijn verleend, mag de Republiek Chili geen onderscheid maken tussen communautaire luchtvervoerders op grond van nationaliteit.

4. Wanneer een lidstaat een aanwijzing door de Republiek Chili ontvangt, verleent zij zo spoedig mogelijk de passende vergunningen en machtigingen mits:

a) de luchtvervoerder in de Republiek Chili is gevestigd; en

b) de Republiek Chili op doeltreffende wijze controleert of de luchtvervoerder de regelgeving naleeft, en verantwoordelijk is voor de afgifte van het Air Operators Certificate; en

c) de luchtvervoerder niet rechtstreeks of door een meerderheidsbelang eigendom is van lidstaten en/of onderdanen van lidstaten, of van andere in bijlage 3 vermelde landen en/of onderdanen van die landen, tenzij in de bilaterale overeenkomst voor luchtdiensten tussen deze lidstaat en de Republiek Chili gunstiger bepalingen zijn overeengekomen.

5. Een lidstaat mag de vergunningen of machtigingen van een door de Republiek Chili aangewezen luchtvervoerder weigeren, intrekken, opschorten of beperken mits:

a) de luchtvervoerder niet in de Republiek Chili is gevestigd; of

b) de Republiek Chili niet op doeltreffende wijze controleert of de luchtvervoerder de regelgeving naleeft of de Republiek Chili niet verantwoordelijk is voor de afgifte van het Air Operators Certificate; of

c) de luchtvervoerder niet rechtstreeks of door een meerderheidsbelang eigendom is van en onder daadwerkelijke controle staat van CLAC-lidstaten en/of onderdanen van CLAC-lidstaten, tenzij in de bilaterale overeenkomst voor luchtdiensten tussen deze lidstaat en de Republiek Chili gunstiger bepalingen zijn overeengekomen; of

d) de lidstaat aantoont dat de luchtvervoerder, door krachtens de onderhavige overeenkomst verkeersrechten uit te oefenen op een traject dat een punt in een andere CLAC-lidstaat omvat, de door een bilaterale overeenkomst tussen de lidstaat en die andere CLAC-lidstaat opgelegde beperkingen van de verkeersrechten omzeilt.

Artikel 3

Rechten met betrekking tot wettelijk toezicht

1. Lid 2 vormt een aanvulling op de in bijlage II, onder 3, vermelde artikelen.

2. Wanneer een lidstaat een luchtvervoerder heeft aangewezen die onder het wettelijk toezicht van een andere lidstaat staat, zijn de rechten van de Republiek Chili uit hoofde van de veiligheidsvoorschriften van de overeenkomst tussen de lidstaat die de luchtvervoerder heeft aangewezen en de Republiek Chili zowel van toepassing op de goedkeuring, naleving of handhaving van veiligheidsnormen door die andere lidstaat als op de exploitatievergunning van die luchtvervoerder.

Artikel 4

Belastingen op vliegtuigbrandstof

1. Lid 2 vormt een aanvulling op de overeenkomstige bepalingen van de in bijlage II, onder 4, vermelde artikelen.

2. Niettegenstaande eventuele andersluidende bepalingen, beletten de in bijlage II, onder 4, vermelde overeenkomsten op generlei wijze dat de lidstaten op niet-discriminerende wijze belastingen, heffingen, accijnzen, vergoedingen of kosten in rekening brengen voor de brandstof die op hun grondgebied wordt geleverd voor gebruik in een vliegtuig van een aangewezen luchtvervoerder van de Republiek Chili dat een punt op het grondgebied van die lidstaat verbindt met een ander punt op het grondgebied van die lidstaat of op het grondgebied van een andere lidstaat.

3. Niettegenstaande eventuele andersluidende bepalingen, beletten de in bijlage II, onder 4, vermelde overeenkomsten op generlei wijze dat de Republiek Chili op niet-discriminerende wijze belastingen, heffingen, accijnzen, vergoedingen of kosten in rekening brengt voor de brandstof die op haar grondgebied wordt geleverd voor gebruik in een vliegtuig van een aangewezen luchtvervoerder van lidstaat dat een punt op het grondgebied van de Republiek Chili verbindt met een ander punt op het grondgebied van de Republiek Chili of op het grondgebied van een andere CLAC-lidstaat.

Artikel 5

Vervoerstarieven

1. Lid 2 vormt een aanvulling op de in bijlage II, onder 5, vermelde artikelen.

2. De tarieven die de luchtvervoerder(s) die door de Republiek Chili is/zijn aangewezen krachtens een in bijlage I vermelde overeenkomst die een in bijlage II, onder 5, vermelde bepaling bevat, in rekening brengen voor vervoer dat volledig binnen de Europese Gemeenschap plaatsvindt, zijn onderhevig aan de Europese Gemeenschapswetgeving. De Europese Gemeenschapswetgeving wordt op niet-discriminerende wijze toegepast.

3. De tarieven die de luchtvervoerder(s) die door een lidstaat (is) zijn aangewezen krachtens een in bijlage I vermelde overeenkomst die een in bijlage II, onder 5, vermelde bepaling bevat, in rekening brengen voor vervoer tussen de Republiek Chili en een andere CLAC-lidstaat, zijn onderhevig aan de Chileense wetgeving inzake prijsleiderschap en worden op niet-discriminerende wijze toegepast.

Artikel 6

Bijlagen bij de overeenkomst

De bijlagen bij deze overeenkomst maken integrerend deel uit van de overeenkomst.

Artikel 7

Herziening of wijziging

De partijen mogen deze overeenkomst op elk ogenblik met wederzijdse instemming wijzigen.

Artikel 8

Inwerkingtreding en voorlopige toepassing

1. Deze overeenkomst treedt in werking wanneer de partijen elkaar schriftelijk hebben medegedeeld dat zij hun interne procedures voor de inwerkingtreding van de overeenkomst hebben voltooid.

2. Onverminderd het bepaalde in lid 1 stemmen de partijen ermee in deze overeenkomst voorlopig toe te passen vanaf de eerste dag van de maand volgende op de datum waarop de partijen elkaar in kennis hebben gesteld van de voltooiing van de procedures voor de inwerkingtreding van de overeenkomst.

3. De overeenkomsten en andere regelingen tussen lidstaten en de Republiek Chili die, op de datum van de ondertekening van deze overeenkomst, nog niet in werking zijn getreden en niet voorlopig worden toegepast, zijn vermeld in bijlage I, onder 2. Zodra deze overeenkomsten en regelingen in werking treden of voorlopig worden toegepast, vallen ze onder de onderhavige overeenkomst.

Artikel 9

Beëindiging

1. Wanneer een in bijlage I vermelde overeenkomst wordt stopgezet, worden ook alle bepalingen van de onderhavige overeenkomst die betrekking hebben op de desbetreffende in bijlage I vermelde overeenkomst tegelijkertijd stopgezet.

2. Wanneer alle in bijlage I vermelde overeenkomsten worden stopgezet, wordt de onderhavige overeenkomst tegelijkertijd stopgezet.

TEN BLIJKE WAARVAN, de ondergetekenden, daartoe naar behoren gemachtigd, deze overeenkomst hebben ondertekend.

Gedaan te Luxemburg, in tweevoud, de zesde oktober tweeduizend vijf, in de Deense, de Duitse, de Engelse, de Estse, de Finse, de Franse, de Griekse, de Hongaarse, de Italiaanse, de Letse, de Litouwse, de Maltese, de Nederlandse, de Poolse, de Portugese, de Sloveense, de Slowaakse, de Spaanse, de Tsjechische en de Zweedse taal.

Por la Comunidad Europea

Za Evropské společenství

For Det Europæiske Fællesskab

Für die Europäische Gemeinschaft

Euroopa Ühenduse nimel

Για την Ευρωπαϊκή Κοινότητα

For the European Community

Pour la Communauté européenne

Per Ia Comunità europea

Eiropas Kopienas vārdā

Europos bendrijos vardu

Az Európai Közösség részéről

Għall-Komunità Ewropea

Voor de Europese Gemeenschap

W imieniu Wspólnoty Europejskiej

Pela Comunidade Europeia

Za Európske spoločenstvo

Za Evropsko skupnost

Euroopan yhteisön puolesta

För Europeiska gemenskapen

+++++ TIFF +++++

+++++ TIFF +++++

Por la República de Chile

Za Chilskou republiku

For Republikken Chile

Für die Republik Chile

Tšiili Vabariigi nimel

Για τη Δημοκρατία της Χιλής

For the Republic of Chile

Pour la République du Chili

Per la Repubblica del Cile

Čīles Republikas vārdā

Čilės Respublikos vardu

A Chilei Köztársaság részéről

Għar-Repubblika taċ-Ċili

Voor de Republiek Chili

W imieniu Republiki Chile

Pela República do Chile

Za Čilskú republiku

Za Republiko Čile

Chilen tasavallan puolesta

För Republiken Chile

+++++ TIFF +++++

--------------------------------------------------

BIJLAGE I

Lijst van de overeenkomsten waarnaar wordt verwezen in artikel 1

1. Overeenkomsten voor luchtdiensten tussen de Republiek Chili en lidstaten van de Europese Gemeenschap die, op de datum van ondertekening van onderhavige overeenkomst, zijn gesloten, ondertekend en/of voorlopig worden toegepast:

- Overeenkomst voor luchtdiensten tussen de regering van de Republiek Chili en de regering van het Koninkrijk België, ondertekend te Brussel op 13 september 2001, hierna de "overeenkomst tussen Chili en België" genoemd;

- Overeenkomst voor luchtdiensten tussen de regering van het Koninkrijk Denemarken en de regering van de Republiek Chili, ondertekend te Kopenhagen op 27 juni 2001, hierna de "overeenkomst tussen Chili en Denemarken" genoemd;

- Overeenkomst tussen de regering van de Republiek Chili en de regering van de Republiek Frankrijk inzake luchtdiensten tussen hun respectieve grondgebieden en over de grenzen van deze grondgebieden heen, ondertekend te Parijs op 6 december 1979, hierna de "overeenkomst tussen Chili en Frankrijk" genoemd;

- Luchtvervoersovereenkomst tussen de Bondsrepubliek Duitsland en de Republiek Chili, ondertekend te Santiago de Chili op 30 maart 1964, zoals gewijzigd, hierna de "overeenkomst tussen Chili en Duitsland" genoemd;

- Overeenkomst voor luchtdiensten tussen de regering van de Republiek Chili en de regering van de Republiek Italië, ondertekend te Rome op 27 februari 2002, hierna de "overeenkomst tussen Chili en Italië" genoemd;

- Overeenkomst tussen de regering van het Groothertogdom Luxemburg en de regering van de Republiek Chili inzake luchtdiensten tussen hun respectieve grondgebieden, ondertekend te Luxemburg op 25 februari 2002, hierna de "overeenkomst tussen Chili en Luxemburg" genoemd;

- Overeenkomst voor luchtdiensten tussen het Koninkrijk Nederland en de Republiek Chili, ondertekend te Santiago de Chili op 13 juli 1962, hierna de "overeenkomst tussen Chili en Nederland" genoemd;

- Ontwerp-overeenkomst voor luchtdiensten tussen de Republiek Chili en het Koninkrijk Nederland voor luchtdiensten tussen hun respectieve grondgebieden, geparafeerd en als bijlage B gehecht aan de notulen van de Aeronautical Consulting Meeting tussen Nederland en Chili, ondertekend te Santiago de Chili op 12 april 2001, hierna de "herziene ontwerp-overeenkomst tussen Chili en Nederland" genoemd;

- Overeenkomst tussen de regering van de Republiek Chili en het Koninkrijk Spanje inzake commerciële luchtvervoersdiensten, ondertekend te Santiago de Chili op 17 december 1974, hierna de "overeenkomst tussen Chili en Spanje" genoemd;

- Overeenkomst voor luchtdiensten tussen de regering van de Republiek Chili en de regering van het Koninkrijk Zweden, ondertekend te Kopenhagen op 27 juni 2001, hierna de "overeenkomst tussen Chili en Zweden" genoemd;

- Overeenkomst tussen de Republiek Chili en het Verenigd Koninkrijk van Groot-Brittannië en Noord-Ierland inzake luchtdiensten, ondertekend te Santiago de Chili op 16 september 1947, hierna de "overeenkomst tussen Chili en het Verenigd Koninkrijk" genoemd;

- Ontwerp-overeenkomst tussen de regering van het Verenigd Koninkrijk van Groot-Brittannië en Noord-Ierland en de regering van de Republiek Chili inzake luchtdiensten, geparafeerd en als bijlage B gehecht aan het memorandum van overeenstemming tussen de luchtvaartautoriteiten van het Verenigd Koninkrijk en Chili, getekend te Santiago de Chili op 31 mei 2000, hierna de "herziene ontwerp-overeenkomst tussen Chili en het Verenigd Koninkrijk" genoemd.

2. Geparafeerde of ondertekende overeenkomsten voor luchtdiensten en andere regelingen tussen de Republiek Chili en lidstaten van de Europese Gemeenschap die, op de datum van ondertekening van onderhavige overeenkomst, nog niet van kracht zijn geworden en niet voorlopig worden toegepast.

--------------------------------------------------

BIJLAGE II

Lijst van de artikelen van de in bijlage I vermelde overeenkomsten waarnaar wordt verwezen in de artikelen 2 tot en met 5

1. Aanwijzing door een lidstaat:

- Artikel 3 van de overeenkomst tussen Chili en België;

- Artikel 3 van de overeenkomst tussen Chili en Denemarken;

- Artikel 4 van de overeenkomst tussen Chili en Frankrijk;

- Artikel 3 van de overeenkomst tussen Chili en Duitsland;

- Artikel 3 van de overeenkomst tussen Chili en Italië;

- Artikel 3 van de overeenkomst tussen Chili en Luxemburg;

- Artikel 3 van de herziene ontwerp-overeenkomst tussen Chili en Nederland;

- Artikel 3 van de overeenkomst tussen Chili en Spanje;

- Artikel 3 van de overeenkomst tussen Chili en Zweden;

- Artikel 4 van de herziene ontwerp-overeenkomst tussen Chili en het Verenigd Koninkrijk.

2. Weigering, intrekking, opschorting of beperking van vergunningen en machtigingen:

- Artikel 4 van de overeenkomst tussen Chili en België;

- Artikel 4 van de overeenkomst tussen Chili en Denemarken;

- Artikel 5 van de overeenkomst tussen Chili en Frankrijk;

- Artikel 4 van de overeenkomst tussen Chili en Duitsland;

- Artikel 4 van de overeenkomst tussen Chili en Italië;

- Artikel 4 van de overeenkomst tussen Chili en Luxemburg;

- Artikel V van de overeenkomst tussen Chili en Nederland;

- Artikel 4 van de herziene ontwerp-overeenkomst tussen Chili en Nederland;

- Artikel 4 van de overeenkomst tussen Chili en Spanje;

- Artikel 4 van de overeenkomst tussen Chili en Zweden;

- Artikel 4 van de overeenkomst tussen Chili en het Verenigd Koninkrijk;

- Artikel 5 van de herziene ontwerp-overeenkomst tussen Chili en het Verenigd Koninkrijk.

3. Wettelijk toezicht:

- Artikel 6 van de overeenkomst tussen Chili en België;

- Artikel 14 van de overeenkomst tussen Chili en Denemarken;

- Bijlage 3 bij het protocol tussen de luchtvaartautoriteiten van de Bondsrepubliek Duitsland en de Republiek Chili, ondertekend te Berlijn op 2 april 1998, zoals voorlopig toegepast in het kader van de overeenkomst tussen Chili en Duitsland;

- Artikel 6 van de overeenkomst tussen Chili en Italië;

- Artikel 6 van de overeenkomst tussen Chili en Luxemburg;

- Artikel 6 van de herziene ontwerp-overeenkomst tussen Chili en Nederland;

- Artikel 14 van de overeenkomst tussen Chili en Zweden;

- Artikel 14 van de herziene ontwerp-overeenkomst tussen Chili en het Verenigd Koninkrijk.

4. Belastingen op vliegtuigbrandstof:

- Artikel 9 van de overeenkomst tussen Chili en België;

- Artikel 6 van de overeenkomst tussen Chili en Denemarken;

- Artikel 10 van de overeenkomst tussen Chili en Frankrijk;

- Artikel 6 van de overeenkomst tussen Chili en Duitsland;

- Artikel 9 van de overeenkomst tussen Chili en Italië;

- Artikel 15 van de overeenkomst tussen Chili en Luxemburg;

- Artikel III van de overeenkomst tussen Chili en Nederland;

- Artikel 15 van de herziene ontwerp-overeenkomst tussen Chili en Nederland;

- Artikel 5 van de overeenkomst tussen Chili en Spanje;

- Artikel 6 van de overeenkomst tussen Chili en Zweden;

- Artikel 8 van de herziene ontwerp-overeenkomst tussen Chili en het Verenigd Koninkrijk.

5. Tarieven voor vervoer binnen de Europese Gemeenschap:

- Artikel 12 van de overeenkomst tussen Chili en België;

- Artikel 10 van de overeenkomst tussen Chili en Denemarken;

- Artikel 9 van de overeenkomst tussen Chili en Frankrijk;

- Artikel 8 van de overeenkomst tussen Chili en Duitsland;

- Artikel 12 van de overeenkomst tussen Chili en Italië;

- Artikel 14 van de overeenkomst tussen Chili en Luxemburg;

- Artikel 14 van de herziene ontwerp-overeenkomst tussen Chili en Nederland;

- Artikel 8 van de overeenkomst tussen Chili en Spanje;

- Artikel 10 van de overeenkomst tussen Chili en Zweden;

- Artikel 9 van de overeenkomst tussen Chili en het Verenigd Koninkrijk;

- Artikel 7 van de herziene ontwerp-overeenkomst tussen Chili en het Verenigd Koninkrijk.

--------------------------------------------------

BIJLAGE III

Lijst van andere landen waarnaar wordt verwezen in artikel 2

1. De Republiek IJsland (in het kader van de Overeenkomst inzake de Europese Economische Ruimte).

2. Het Vorstendom Liechtenstein (in het kader van de Overeenkomst inzake de Europese Economische Ruimte).

3. Het Koninkrijk Noorwegen (in het kader van de Overeenkomst inzake de Europese Economische Ruimte).

4. De Zwitserse Confederatie (in het kader van de Overeenkomst tussen de Europese Gemeenschap en de Zwitserse Confederatie inzake luchtvervoer).

--------------------------------------------------