STATUSOVEREENKOMST

tussen de Europese Unie en de Republiek Albanië inzake acties die het Europees Grens- en kustwachtagentschap in de Republiek Albanië uitvoert

DE EUROPESE UNIE,

enerzijds, en

DE REPUBLIEK ALBANIË,

anderzijds,

hierna „de partijen” genoemd,

OVERWEGENDE dat zich situaties kunnen voordoen waarin het Europees Grens- en kustwachtagentschap als structuur van de Europese Unie, hierna het „Agentschap” genoemd, de internationale samenwerking tussen lidstaten van de Europese Unie en de Republiek Albanië coördineert, ook wat operationele acties op het grondgebied van de Republiek Albanië betreft,

OVERWEGENDE dat een rechtskader in de vorm van een statusovereenkomst tot stand moet worden gebracht voor de situaties waarin teamleden van het Agentschap uitvoeringsbevoegdheden kunnen hebben op het grondgebied van de Republiek Albanië,

OVERWEGENDE dat bij alle acties van het Agentschap op het grondgebied van de Republiek Albanië de grondrechten en de internationale overeenkomsten waarbij de Republiek Albanië partij is, volledig in acht moeten worden genomen,

HEBBEN BESLOTEN DEZE OVEREENKOMST TE SLUITEN:

3. De status en de afbakening op grond van het internationale recht van het betrokken grondgebied van de lidstaten van de Europese Unie en de Republiek Albanië, worden op geen enkele wijze beïnvloed door deze overeenkomst of door enige andere handeling ter uitvoering van deze overeenkomst, door of namens de partijen, met inbegrip van de opstelling van operationele plannen of de deelname aan grensoverschrijdende operaties.

13) „overmacht”: omvat, zonder beperking, oorlogshandelingen (ongeacht of oorlog is verklaard), invasies, gewapend conflicten of buitenlandse vijandige acties, blokkades, oproer, terrorisme of uitoefening van militaire macht, aardbevingen, overstromingen, brand, stormen of natuurrampen en in voorkomend geval iedere gebeurtenis of omstandigheid die vergelijkbaar is met het voornoemde.

12) „uitvoeringsbevoegdheden van de teamleden”: de bevoegdheden die noodzakelijk zijn voor de uitvoering van de voor grenstoezicht en terugkeeroperaties vereiste taken op het grondgebied van de Republiek Albanië tijdens een gezamenlijke actie, zoals vastgesteld in het operationele plan;

10) „deelnemende lidstaat”: een lidstaat die deelneemt aan een actie in de Republiek Albanië door technische uitrusting, grenswachters en andere relevante personeelsleden ter beschikking te stellen om te worden ingezet in het kader van een team;

9) „persoonsgegevens”: alle informatie over een geïdentificeerde of identificeerbare natuurlijke persoon; als identificeerbaar wordt beschouwd een natuurlijke persoon die direct of indirect kan worden geïdentificeerd, met name aan de hand van een identificator zoals een naam, een identificatienummer, locatiegegevens, een online-identificator of van een of meer elementen die kenmerkend zijn voor de fysieke, fysiologische, genetische, psychische, economische, culturele of sociale identiteit van die natuurlijke persoon;

8) „lidstaat van herkomst”: de lidstaat waarvan een teamlid grenswachter of ander relevant personeelslid is;

5) „grenstoezicht”: het toezicht op personen aan een grens, dat uitsluitend wegens de voorgenomen of daadwerkelijke grensoverschrijding en dus niet om andere redenen wordt uitgeoefend, en dat bestaat in grenscontroles op grensdoorlaatposten en grensbewaking tussen de grensdoorlaatposten;

4) „terugkeeroperatie”: een operatie die door het Agentschap wordt gecoördineerd en door een of meer lidstaten verstrekte technische en operationele steun behelst, waarbij terugkeerders vanuit een of meer lidstaten gedwongen of vrijwillig terugkeren naar de Republiek Albanië;

3) „snelle grensinterventie”: een actie die erop gericht is snel op te treden in een situatie waarin zich specifieke en onevenredige problemen voordoen aan de grenzen van de Republiek Albanië met een lidstaat en die op het grondgebied van de Republiek Albanië gedurende beperkte tijd wordt uitgevoerd;

2) „gezamenlijke operatie”: een actie die gericht is op de bestrijding van illegale immigratie of grensoverschrijdende criminaliteit, of op de verlening van intensievere technische en operationele ondersteuning aan die delen van de grenzen van de Republiek Albanië die aan een lidstaat raken, en die op het grondgebied van de Republiek Albanië wordt uitgevoerd;

2. In het operationele plan worden uitvoerige bepalingen opgenomen over de organisatorische en procedurele aspecten van de gezamenlijke operatie of snelle grensinterventie, met inbegrip van een beschrijving en beoordeling van de situatie, de operationele doelstellingen, het operationele concept, het in te zetten soort technische uitrusting, het uitvoeringsplan, de samenwerking met andere derde landen, andere agentschappen en organen van de Europese Unie of internationale organisaties, bepalingen over de eerbiediging van de grondrechten, inclusief de bescherming van persoonsgegevens, de coördinatie-, commando-, controle-, communicatie en rapportagestructuren, de organisatorische en logistieke regelingen en de evaluatie en de financiële aspecten van de gezamenlijke operatie of snelle grensinterventie.

1. Het Agentschap en de Republiek Albanië stellen voor iedere gezamenlijke operatie of snelle grensinterventie een operationeel plan op, waarmee de lidstaat of lidstaten die aan het operationele gebied grenzen, instemmen.

7. De Republiek Albanië mag teamleden toestaan zijn nationale databanken te raadplegen indien dat noodzakelijk is voor het vervullen van de in het operationele plan vermelde operationele doelstellingen of met het oog op terugkeeroperaties. De teamleden raadplegen uitsluitend de gegevens die zij nodig hebben voor het verrichten van hun taken en het uitoefenen van hun bevoegdheden, zoals vastgelegd in het operationele plan of zoals noodzakelijk voor terugkeeroperaties. Voordat de teamleden worden ingezet, deelt de Republiek Albanië het Agentschap mee welke nationale databanken mogen worden geraadpleegd. De raadpleging gebeurt met inachtneming van het nationale gegevensbeschermingsrecht van de Republiek Albanië.

6. Bij het verrichten van hun taken en het uitoefenen van hun bevoegdheden mogen de teamleden, indien de lidstaat van herkomst en de Republiek Albanië daarmee instemmen, gebruikmaken van geweld, onder meer met gebruikmaking van dienstwapens, munitie en uitrusting, in aanwezigheid van grenswachters of andere relevante personeelsleden van de Republiek Albanië en met inachtneming van het nationale recht van de Republiek Albanië. De Republiek Albanië mag teamleden toestaan geweld te gebruiken in afwezigheid van grenswachters of andere relevante personeelsleden van de Republiek Albanië. In het operationele plan wordt bepaald welke autoriteit namens de lidstaat van herkomst toestemming kan verlenen.

5. Bij het uitvoeren van hun taken en het uitoefenen van hun bevoegdheden mogen teamleden dienstwapens dragen en munitie en uitrusting bij zich hebben overeenkomstig hetgeen volgens de wetgeving van de lidstaat van herkomst is toegestaan. De Republiek Albanië laat het Agentschap, voordat de teamleden worden ingezet, weten welke dienstwapens, munitie en uitrusting zijn toegestaan en wat het wettelijke kader en de voorwaarden zijn voor hun gebruik.

4. Bij de uitvoering van hun taken en de uitoefening van hun bevoegdheden dragen de teamleden hun eigen uniform. De teamleden dragen op hun uniform ook zichtbaar een persoonlijk identificatiemiddel en een blauwe armband met het insigne van de Europese Unie en dat van het Agentschap. Om zich tegenover de nationale autoriteiten van de Republiek Albanië te kunnen identificeren, hebben de teamleden altijd het in artikel 7 bedoelde accreditatiedocument bij zich.

Wanneer de aan het team verstrekte instructies niet in overeenstemming zijn met het operationele plan, meldt de coördinerend functionaris dit onmiddellijk aan de uitvoerend directeur van het Agentschap (hierna: „de uitvoerend directeur”). De uitvoerend directeur kan passende maatregelen nemen, met inbegrip van de opschorting of beëindiging van de actie.

Het Agentschap kan via zijn coördinerend functionaris zijn mening over de aan het team gegeven instructies aan de Republiek Albanië kenbaar maken. De Republiek Albanië houdt rekening met deze mening en geeft er voor zover mogelijk gevolg aan.

3. De teamleden mogen uitsluitend taken verrichten en bevoegdheden uitoefenen op het grondgebied van de Republiek Albanië op instructie en, als algemene regel, in aanwezigheid van grenswachters of andere relevante personeelsleden van de Republiek Albanië. De Republiek Albanië geeft in voorkomend geval overeenkomstig het operationele plan instructies aan de teams. De Republiek Albanië kan de teamleden bij wijze van uitzondering toestaan namens de Republiek Albanië op te treden.

4. Beëindiging van de actie doet geen afbreuk aan de rechten of verplichtingen die voortvloeien uit de toepassing van deze overeenkomst of het operationele plan voorafgaand aan die beëindiging.

3. Met name kan de uitvoerend directeur of de Republiek Albanië de actie opschorten of beëindigen in geval van een inbreuk op de grondrechten of schending van het beginsel van non-refoulement of de gegevensbeschermingsregels.

2. Indien het Agentschap of een deelnemende lidstaat de bepalingen van deze overeenkomst of van het operationele plan niet naleeft, kan de Republiek Albanië de actie opschorten of beëindigen na schriftelijke kennisgeving aan het Agentschap. De Republiek Albanië deelt de redenen van de opschorting of beëindiging aan het Agentschap mee.

1. Indien de Republiek Albanië de bepalingen van deze overeenkomst of van het operationele plan niet naleeft, kan de uitvoerend directeur de actie opschorten of beëindigen na schriftelijke kennisgeving aan de Republiek Albanië. De uitvoerend directeur deelt de redenen van de opschorting of beëindiging aan de Republiek Albanië mee.

Artikel 6

Voorrechten en immuniteiten van de teamleden

1. Papieren, correspondentie en bezittingen van de teamleden zijn onschendbaar, behalve in het geval van uit hoofde van lid 7 toegestane executoriale maatregelen.

2. De teamleden genieten immuniteit ten aanzien van de rechtsmacht in strafzaken van de Republiek Albanië voor handelingen die zij hebben verricht in het kader van de uitoefening van hun officiële functies bij acties die overeenkomstig het operationele plan zijn uitgevoerd. Indien een teamlid wordt beschuldigd van een strafbaar feit, worden de uitvoerend directeur en de bevoegde autoriteit van de lidstaat van herkomst hiervan onmiddellijk in kennis gesteld. Voordat de procedure voor de rechter wordt ingeleid, deelt de uitvoerend directeur de rechter mee of de teamleden de handeling in kwestie hebben verricht in het kader van de uitoefening van hun officiële functies bij acties die overeenkomstig het operationele plan zijn uitgevoerd, nadat zorgvuldig alle opmerkingen in aanmerking zijn genomen die de bevoegde autoriteit van de lidstaat van herkomst en de bevoegde autoriteiten van de Republiek Albanië hebben gemaakt. In afwachting van de verklaring van de uitvoerend directeur onthouden het Agentschap en de lidstaat van herkomst zich ervan maatregelen te nemen die de mogelijke strafrechtelijke vervolging van het teamlid door de bevoegde autoriteiten van de Republiek Albanië waarschijnlijk in gevaar zullen brengen. Indien de handeling werd verricht in het kader van de uitoefening van officiële functies, wordt de procedure niet ingeleid. Indien dit niet het geval is, kan de procedure worden voortgezet. De verklaring van de uitvoerend directeur is bindend voor de rechterlijke instanties van de Republiek Albanië. De aan de teamleden verleende voorrechten en de immuniteit ten aanzien van de rechtsmacht in strafzaken van de Republiek Albanië laten de rechtsmacht van de lidstaat van herkomst jegens de teamleden onverlet.

3. De teamleden genieten immuniteit ten aanzien van de burgerlijke en administratieve rechtsmacht van de Republiek Albanië voor alle handelingen die zij hebben verricht in het kader van de uitoefening van hun officiële functies bij acties die overeenkomstig het operationele plan zijn uitgevoerd. Indien tegen teamleden een burgerlijke procedure wordt aangespannen voor een rechterlijke instantie van de Republiek Albanië, worden de uitvoerend directeur en de bevoegde autoriteit van de lidstaat van herkomst onmiddellijk daarvan in kennis gesteld. Voordat de procedure voor de rechter wordt ingeleid, deelt de uitvoerend directeur van het Agentschap de rechter mee of de teamleden de handeling in kwestie hebben verricht in het kader van de uitoefening van hun officiële functies bij acties die overeenkomstig het operationele plan zijn uitgevoerd, nadat zorgvuldig alle opmerkingen in aanmerking zijn genomen die de bevoegde autoriteit van de lidstaat van herkomst en de bevoegde autoriteiten van de Republiek Albanië hebben gemaakt. Indien de handeling werd verricht in het kader van de uitoefening van officiële functies, wordt de procedure niet ingeleid. Indien dat niet het geval is, kan de procedure worden voortgezet. De verklaring van de uitvoerend directeur is bindend voor de rechterlijke instantie van de Republiek Albanië. Indien teamleden een procedure inleiden, kunnen zij zich niet beroepen op immuniteit ten aanzien van de rechtsmacht wanneer er een tegenvordering wordt ingesteld die direct verband houdt met de hoofdvordering.

4. De lidstaat van herkomst kan zo nodig de immuniteit van de teamleden ten aanzien van de strafrechtelijke, civiele en bestuursrechtelijke rechtsmacht van de Republiek Albanië opheffen. Het opheffen van de immuniteit wordt altijd uitdrukkelijk kenbaar gemaakt.

5. Teamleden zijn niet verplicht als getuige op te treden.

6. Indien een teamlid in het kader van de uitoefening van officiële functies bij acties die overeenkomstig het operationele plan zijn uitgevoerd, schade heeft veroorzaakt, is de Republiek Albanië aansprakelijk. Indien de schade is veroorzaakt door grove nalatigheid of een opzettelijke fout of indien de handeling niet in het kader van de uitoefening van officiële functies door een teamlid van een deelnemende lidstaat is verricht, kan de Republiek Albanië via de uitvoerend directeur erom verzoeken dat de deelnemende lidstaat in kwestie een vergoeding betaalt. Indien de schade is veroorzaakt door grove nalatigheid of een opzettelijke fout of indien de handeling niet is verricht in het kader van de uitoefening van officiële functies door een teamlid dat personeelslid van het Agentschap is, kan de Republiek Albanië erom verzoeken dat het Agentschap een vergoeding betaalt. Indien de in de Republiek Albanië aangerichte schade het gevolg is van overmacht, is noch de Republiek Albanië, noch de deelnemende lidstaat noch het Agentschap aansprakelijk.

7. Tegen teamleden mogen geen executoriale maatregelen worden genomen, behalve indien tegen hen een burgerlijke procedure wordt ingeleid die geen verband houdt met hun officiële functies. De bezittingen van teamleden ten aanzien waarvan de uitvoerend directeur heeft verklaard dat zij nodig zijn voor de uitoefening van de officiële functies van de teamleden, mogen niet in beslag worden genomen ter uitvoering van een vonnis, beslissing of bevel. In burgerlijke procedures mogen teamleden niet aan beperkingen van de persoonlijke vrijheid, noch aan andere dwangmaatregelen worden onderworpen.

8. De immuniteit van de teamleden ten aanzien van de rechtsmacht van de Republiek Albanië houdt voor hen geen immuniteit in ten aanzien van de rechtsmacht van de respectieve lidstaten van herkomst.

9. De teamleden zijn ten aanzien van diensten die voor het Agentschap zijn verleend, vrijgesteld van eventueel in de Republiek Albanië geldende voorschriften op het terrein van de sociale zekerheid.

10. Teamleden zijn vrijgesteld van elke vorm van belasting in de Republiek Albanië over het salaris en de emolumenten die het Agentschap of de lidstaten van herkomst hun betalen, evenals van iedere belasting op inkomsten die van buiten de Republiek Albanië worden ontvangen.

11. De Republiek Albanië laat de binnenkomst toe van goederen voor persoonlijk gebruik door teamleden en verleent vrijstelling van alle douanerechten, belastingen en daarmee verband houdende heffingen, met uitzondering van heffingen voor opslag, vervoer en soortgelijke diensten, een en ander in overeenstemming met eventueel door de Republiek Albanië aan te nemen wettelijke en bestuursrechtelijke bepalingen. De Republiek Albanië laat tevens de uitvoer van dergelijke goederen toe.