PROTOCOL  
tussen de Europese Unie, de Europese Gemeenschap, de Zwitserse Bondsstaat en het Vorstendom 
Liechtenstein betreffende de toetreding van het Vorstendom Liechtenstein tot de Overeenkomst 
tussen de Europese Unie, de Europese Gemeenschap en de Zwitserse Bondsstaat inzake de wijze 
waarop Zwitserland wordt betrokken bij de uitvoering, de toepassing en de ontwikkeling van het 
Schengenacquis  
DE EUROPESE UNIE  
en 
DE EUROPESE GEMEENSCHAP  
en 
DE ZWITSERSE BONDSSTAAT  
en 
HET VORSTENDOM LIECHTENSTEIN,  
hierna „de overeenkomstsluitende partijen” genoemd,  
GEZIEN de op 26 oktober 2004 ondertekende Overeenkomst tussen de Europese Unie, de Europese Gemeenschap en de 
Zwitserse Bondsstaat inzake de wijze waarop Zwitserland wordt betrokken bij de uitvoering, de toepassing en de 
ontwikkeling van het Schengenacquis (  1 ) („de associatieovereenkomst”),  
ERAAN HERINNEREND dat in artikel 16 van de associatieovereenkomst wordt bepaald dat het Vorstendom Liechtenstein 
via een protocol tot deze overeenkomst kan toetreden,  
GEZIEN de geografische ligging van het Vorstendom Liechtenstein,  
OVERWEGENDE dat de nauwe betrekkingen tussen het Vorstendom Liechtenstein en de Zwitserse Bondsstaat hebben 
geleid tot een ruimte zonder controles aan de binnengrenzen tussen het Vorstendom Liechtenstein en de Zwitserse 
Bondsstaat,  
GEZIEN de wens van het Vorstendom Liechtenstein om met alle Schengenlanden een ruimte zonder grenscontroles tot 
stand te brengen en te handhaven en om dus betrokken te worden bij het Schengenacquis,  
OVERWEGENDE dat bij de op 18 mei 1999 door de Raad van Europese Unie, de Republiek IJsland en het Koninkrijk 
Noorwegen gesloten overeenkomst (  2 ), deze beide staten werden betrokken bij de uitvoering, de toepassing en de 
ontwikkeling van het Schengenacquis,  
OVERWEGENDE dat het wenselijk is het Vorstendom Liechtenstein op voet van gelijkheid met IJsland, Noorwegen en 
Zwitserland te betrekken bij de uitvoering, de toepassing en de ontwikkeling van het Schengenacquis,  
OVERWEGENDE dat tussen de Europese Unie, de Europese Gemeenschap, de Zwitserse Bondsstaat en het Vorstendom 
Liechtenstein een protocol moet worden gesloten dat soortgelijke rechten en verplichtingen bevat als die welke zijn 
overeengekomen tussen enerzijds de Raad van de Europese Unie en anderzijds IJsland, Noorwegen en Zwitserland,  
OVERWEGENDE dat de bepalingen van titel IV van het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap alsmede de 
besluiten die op grond van deze titel zijn aangenomen, overeenkomstig het Protocol betreffende de positie van Dene ­
marken, dat aan het Verdrag betreffende de Europese Unie en het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap is 
gehecht, niet van toepassing zijn op het Koninkrijk Denemarken, en dat de besluiten tot ontwikkeling van het Schen ­
genacquis uit hoofde van die titel die Denemarken in zijn nationale wetgeving heeft omgezet alleen verplichtingen volgens 
internationaal recht kunnen scheppen tussen Denemarken en de andere lidstaten,NL 18.6.2011 Publicatieblad van de Europese Unie L 160/21  
( 1 ) PB L 53 van 27.2.2008, blz. 52.  
( 2 ) PB L 176 van 10.7.1999, blz. 36.
OVERWEGENDE dat Ierland alsmede het Verenigd Koninkrijk van Groot-Brittannië en Noord-Ierland overeenkomstig de 
besluiten uit hoofde van het Protocol tot opneming van het Schengenacquis in het kader van de Europese Unie, dat aan 
het Verdrag betreffende de Europese Unie en het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap is gehecht, 
deelnemen aan enkele bepalingen van het Schengenacquis (  1 ), 
OVERWEGENDE dat het noodzakelijk is ervoor te zorgen dat de staten die de Europese Unie heeft betrokken bij de 
uitvoering, de toepassing en de ontwikkeling van het Schengenacquis dit  acquis  ook toepassen in hun onderlinge 
betrekkingen,  
OVERWEGENDE dat het voor de goede werking van het Schengenacquis vereist is dat dit protocol gelijktijdig wordt 
toegepast met de overeenkomsten tussen de verschillende partijen die zijn betrokken bij of deelnemen aan de uitvoering 
en de ontwikkeling van het Schengenacquis ter regeling van hun onderlinge betrekkingen,  
GEZIEN het Protocol betreffende de toetreding van het Vorstendom Liechtenstein tot de Overeenkomst tussen de Euro ­
pese Gemeenschap en de Zwitserse Bondsstaat inzake de criteria en mechanismen voor de vaststelling van de staat die 
verantwoordelijk is voor de behandeling van een asielverzoek dat in een lidstaat of in Zwitserland (  2 ) wordt ingediend,  
INDACHTIG HET FEIT dat er een verband bestaat tussen het Schengenacquis en het  acquis  communautaire inzake de 
vaststelling van criteria en mechanismen om te bepalen welke staat verantwoordelijk is voor de behandeling van een 
asielverzoek dat in een lidstaat wordt ingediend en inzake de instelling van het Eurodac-systeem,  
OVERWEGENDE dat dit verband vereist dat het Schengenacquis gelijktijdig wordt toegepast met het  acquis  communau ­
taire inzake de vaststelling van criteria en mechanismen om te bepalen welke staat verantwoordelijk is voor de behan ­
deling van een asielverzoek dat in een lidstaat wordt ingediend en inzake de instelling van het Eurodac-systeem,  
HEBBEN OVEREENSTEMMING BEREIKT OVER HETGEEN VOLGT:  
Artikel 1  
In overeenstemming met artikel 16 van de Overeenkomst tus ­
sen de Europese Unie, de Europese Gemeenschap en de Zwit ­
serse Bondsstaat inzake de wijze waarop Zwitserland wordt 
betrokken bij de uitvoering, de toepassing en de ontwikkeling 
van het Schengenacquis treedt het Vorstendom Liechtenstein 
(hierna „Liechtenstein” genoemd) tot de associatieovereenkomst 
toe onder de in dit protocol vermelde voorwaarden.  
Deze toetreding schept wederzijdse rechten en verplichtingen 
tussen de overeenkomstsluitende partijen volgens de hierbij 
vastgestelde regels en procedures.  
Artikel 2  
1. De in de bijlagen A en B bij de Overeenkomst inzake 
deelneming aan het Schengenacquis genoemde bepalingen van 
het Schengenacquis worden, voor zover zij van toepassing zijn 
op de lidstaten van de Europese Unie, door Liechtenstein uitge ­
voerd en toegepast onder de in die bijlagen vermelde voorwaar ­
den.  
2. Daarnaast worden de in de bijlage bij dit protocol ge ­
noemde bepalingen van de besluiten van de Europese Unie en 
de Europese Gemeenschap die bepalingen van het Schengenac ­
quis hebben vervangen of ontwikkeld door Liechtenstein uitge ­
voerd en toegepast.  
3. De besluiten en maatregelen die de Europese Unie en de 
Europese Gemeenschap aannemen tot wijziging of ontwikkeling 
van de bepalingen van het Schengenacquis, en waarop de in de 
Overeenkomst inzake deelneming aan het Schengenacquis, in samenhang met dit protocol, vastgestelde procedures zijn toe ­
gepast, worden onverminderd het bepaalde in artikel 5 ook 
aanvaard, uitgevoerd en toegepast door Liechtenstein.  
Artikel 3  
De rechten en verplichtingen die zijn neergelegd in artikel 3, 
leden 1 tot en met 4, de artikelen 4 tot en met 6, 8 tot en met 
10, artikel 11, leden 2 tot en met 4, en in artikel 13 van de 
Overeenkomst inzake deelneming aan het Schengenacquis, zijn 
van toepassing op Liechtenstein.  
Artikel 4  
Het voorzitterschap van het bij artikel 3 van de Overeenkomst 
inzake deelneming aan het Schengenacquis ingestelde gemengd 
comité wordt op het niveau van de deskundigen uitgeoefend 
door de vertegenwoordiger van de Europese Unie. Op het ni ­
veau van de hoge ambtenaren en ministers wordt het voorzit ­
terschap afwisselend voor een periode van zes maanden uitge ­
oefend respectievelijk door de vertegenwoordiger van de Euro ­
pese Unie en door de vertegenwoordiger van de regering van 
Liechtenstein of Zwitserland.  
Artikel 5  
1. De aanneming van nieuwe besluiten of maatregelen be ­
treffende de in artikel 2 bedoelde aangelegenheden wordt voor ­
behouden aan de bevoegde instellingen van de Europese Unie. 
Onder voorbehoud van het bepaalde in lid 2, treden die beslui ­
ten of maatregelen gelijktijdig in werking voor de Europese 
Unie, de Europese Gemeenschap en de betrokken lidstaten als ­
mede voor Liechtenstein, tenzij in de betrokken besluiten of 
maatregelen uitdrukkelijk anders is bepaald. In dit verband 
wordt naar behoren rekening gehouden met de termijn die 
Liechtenstein in het gemengd comité heeft verklaard nodig te 
hebben om in staat te zijn aan zijn grondwettelijke verplichtin ­
gen te voldoen.NL L 160/22 Publicatieblad van de Europese Unie 18.6.2011  
( 1 ) PB L 64 van 7.3.2002, blz. 20 en PB L 131 van 1.6.2000, blz. 43.  
( 2 ) Zie bladzijde 39 van dit Publicatieblad.
2. a) De Raad van de Europese Unie (hierna „de Raad” ge ­
noemd) stelt Liechtenstein onverwijld in kennis van de 
aanneming van de in lid 1 bedoelde besluiten of maat ­
regelen waarop de in dit protocol bedoelde procedures 
zijn toegepast. Liechtenstein beslist of het de inhoud 
ervan aanvaardt en of het die in zijn interne rechtsorde 
omzet. Deze beslissing worden binnen dertig dagen na 
de aanneming van de betrokken besluiten of maatrege ­
len ter kennis gebracht van de Raad en de Commissie 
van de Europese Gemeenschappen (hierna „de Commis ­
sie” genoemd).  
b) Indien de inhoud van dergelijke besluiten of maatrege ­
len voor Liechtenstein pas bindend kan worden nadat 
aan zijn grondwettelijke verplichtingen is voldaan, 
deelt Liechtenstein de Raad en de Commissie zulks 
bij zijn kennisgeving mee. Liechtenstein deelt de 
Raad en de Commissie onverwijld schriftelijk mee 
wanneer aan de grondwettelijke verplichtingen is vol ­
daan. Wanneer geen referendum is vereist, vindt de 
kennisgeving plaats uiterlijk dertig dagen na het ver ­
strijken van de referendumtermijn. Indien een referen ­
dum is vereist, beschikt Liechtenstein voor het verrich ­
ten van de kennisgeving over een termijn van achttien 
maanden vanaf de kennisgeving door de Raad. Vanaf 
de datum waarop het besluit of de maatregel voor 
Liechtenstein in werking moet treden, tot de medede ­
ling dat aan de grondwettelijke verplichtingen is vol ­
daan, past Liechtenstein, voor zover mogelijk, het be ­
trokken besluit of de betrokken maatregel voorlopig 
toe. 
Indien Liechtenstein het betrokken besluit of de betrokken 
maatregel voorlopig niet kan toepassen en dit problemen op ­
levert voor de werking van de Schengensamenwerking, wordt 
de situatie door het gemengd comité onderzocht. De Europese 
Unie en de Europese Gemeenschap kunnen ten aanzien van 
Liechtenstein evenredige en noodzakelijke maatregelen nemen 
om de goede werking van de Schengensamenwerking te waar ­
borgen.  
3. De aanvaarding door Liechtenstein van de in lid 2 be ­
doelde besluiten en maatregelen schept rechten en verplichtin ­
gen tussen enerzijds Liechtenstein en anderzijds de Europese 
Unie, de Europese Gemeenschap en de lidstaten, voor zover 
zij door die besluiten en maatregelen zijn gebonden, alsook 
Zwitserland.  
4. Indien:  
a) Liechtenstein kennis geeft van zijn beslissing om de inhoud 
van een besluit of maatregel in de zin van lid 2 waarop de in 
dit protocol bedoelde procedures zijn toegepast, niet te aan ­
vaarden, of  
b) Liechtenstein geen kennisgeving doet binnen de in lid 2, 
onder a), bedoelde termijn van dertig dagen, of  
c) Liechtenstein geen kennisgeving doet uiterlijk dertig dagen 
na het verstrijken van de referendumtermijn of, in het geval 
van een referendum, binnen de in lid 2, onder b), vast ­gestelde termijn van achttien maanden, dan wel niet voorziet 
in de in datzelfde punt bedoelde voorlopige toepassing vanaf 
de datum waarop het betrokken besluit of de betrokken 
maatregel in werking moet treden,  
wordt dit protocol geacht te zijn beëindigd, tenzij het gemengd 
comité, na zorgvuldig onderzoek van de middelen om het pro ­
tocol voort te zetten, binnen negentig dagen anders besluit. De 
beëindiging van dit protocol wordt van kracht drie maanden na 
het verstrijken van de termijn van negentig dagen.  
5. a) Indien bepalingen van een nieuw besluit of een nieuwe 
maatregel tot gevolg hebben dat de lidstaten niet langer 
gemachtigd zijn de uitvoering van een verzoek om 
wederzijdse rechtshulp in strafzaken of de erkenning 
van een bevel tot huiszoeking of inbeslagneming van 
bewijsmiddelen vanuit een andere lidstaat aan de voor ­
waarden van artikel 51 van de Schengenuitvoerings ­
overeenkomst (  1 ) te onderwerpen, kan Liechtenstein 
de Raad en de Commissie binnen de in lid 2, onder 
a), bedoelde termijn van dertig dagen meedelen dat het 
de inhoud van deze bepalingen niet aanvaardt en dat 
het deze niet zal omzetten in zijn interne rechtsorde, 
voor zover deze bepalingen van toepassing zijn op 
verzoeken of bevelen tot huiszoeking en inbeslagne ­
ming die betrekking hebben op onderzoeken of ver ­
volgingen van delicten op het gebied van de directe 
belastingen, die indien zij in Liechtenstein zijn gepleegd 
naar Liechtensteins recht niet strafbaar zouden zijn met 
een vrijheidsstraf. In dit geval wordt dit protocol niet 
geacht te zijn beëindigd, in tegenstelling tot het be ­
paalde in lid 4.  
b) Op verzoek van een van zijn leden komt het gemengd 
comité uiterlijk twee maanden na dit verzoek bijeen en 
bespreekt het, rekening houdend met de ontwikkelin ­
gen op internationaal niveau, de situatie die is ontstaan 
als gevolg van de kennisgeving overeenkomstig het 
bepaalde onder a).  
Zodra het gemengd comité unaniem een akkoord heeft bereikt 
over de volledige aanvaarding en omzetting door Liechtenstein 
van de relevante bepalingen van het nieuwe besluit of de nieuwe 
maatregel, zijn lid 2, onder b), en de leden 3 en 4 van toepas ­
sing. De informatie waarnaar in lid 2, onder b), eerste zin, 
wordt verwezen, wordt binnen dertig dagen na het in het ge ­
mengd comité bereikte akkoord verstrekt.  
Artikel 6  
Bij de nakoming van zijn verplichting met betrekking tot het 
Schengeninformatiesysteem en het Visuminformatiesysteem, kan 
Liechtenstein de technische infrastructuur van Zwitserland ge ­
bruiken om toegang te krijgen tot deze systemen.NL 18.6.2011 Publicatieblad van de Europese Unie L 160/23  
( 1 ) Het Schengenacquis — Overeenkomst ter uitvoering van het tussen de rege ­
ringen van de staten van de Benelux Economische Unie, de Bondsrepubliek 
Duitsland en de Franse Republiek op 14 juni 1985 te Schengen gesloten 
akkoord betreffende de geleidelijke afschaffing van de controles aan de ge ­
meenschappelijke grenzen (PB L 239 van 22.9.2000, blz. 19).
Artikel 7  
Voor de administratieve kosten van de toepassing van dit pro ­
tocol draagt Liechtenstein jaarlijks aan de algemene begroting 
van de Europese Gemeenschappen een bedrag bij van 0,071 % 
van 8 100 000 EUR, met dien verstande dat dit bedrag jaarlijks 
wordt aangepast overeenkomstig het inflatiepercentage voor de 
Europese Unie.  
Artikel 8  
1. Dit protocol laat de Overeenkomst betreffende de Euro ­
pese Economische Ruimte en alle andere tussen de Europese 
Gemeenschap en Liechtenstein gesloten overeenkomsten onver ­
let. 
2. Dit protocol laat de overeenkomsten tussen enerzijds 
Liechtenstein en anderzijds één of meer lidstaten onverlet, 
voor zover deze overeenkomsten met dit protocol verenigbaar 
zijn. Indien deze overeenkomsten niet verenigbaar zijn met dit 
protocol, dan prevaleert het protocol.  
3. Dit protocol laat alle eventuele toekomstige overeenkom ­
sten tussen Liechtenstein en de Europese Gemeenschap of tus ­
sen enerzijds de Europese Gemeenschap en haar lidstaten en 
anderzijds Liechtenstein of de eventuele overeenkomsten op 
grond van de artikelen 24 en 38 van het Verdrag betreffende 
de Europese Unie, onverlet.  
4. Dit protocol laat de overeenkomsten tussen Liechtenstein 
en Zwitserland onverlet, voor zover deze overeenkomsten met 
dit protocol verenigbaar zijn. Indien deze overeenkomsten niet 
verenigbaar zijn met dit protocol, dan prevaleert het protocol.  
Artikel 9  
1. Dit protocol treedt in werking een maand na de dag 
waarop de secretaris-generaal van de Raad, die optreedt als 
depositaris, heeft vastgesteld dat alle formaliteiten zijn vervuld 
waarmee door of namens de overeenkomstsluitende partijen 
kenbaar wordt gemaakt dat zij ermee instemmen door dit pro ­
tocol gebonden te zijn.  
2. De artikelen 1 en 4 en artikel 5, lid 2, onder a), eerste zin, 
van dit protocol en de rechten en verplichtingen die zijn neer ­
gelegd in artikel 3, leden 1 tot en met 4, en in de artikelen 4 tot 
en met 6 van de Overeenkomst inzake deelneming aan het 
Schengenacquis zijn vanaf de datum van ondertekening van 
dit protocol voorlopig van toepassing op Liechtenstein.  
3. Wat de na de ondertekening, doch vóór de inwerking ­
treding van dit protocol aangenomen besluiten of maatregelen 
betreft, gaat de in artikel 5, lid 2, onder a), laatste zin, bedoelde 
termijn van dertig dagen in op de dag van inwerkingtreding van 
dit protocol.  
Artikel 10  
1. De in artikel 2 bedoelde bepalingen worden door Liech ­
tenstein ten uitvoer gelegd op een datum die de Raad vaststelt 
met eenparigheid van stemmen van de leden die de regeringen 
vertegenwoordigen van de lidstaten die alle in artikel 2 bedoelde bepalingen toepassen, na overleg in het gemengd comité, en 
nadat hij zich ervan heeft vergewist dat Liechtenstein aan de 
voorwaarden voor de uitvoering van de relevante bepalingen 
voldoet.  
De leden van de Raad die de regeringen van Ierland, respectie ­
velijk het Verenigd Koninkrijk van Groot-Brittannië en Noord- 
Ierland vertegenwoordigen, nemen aan de aanneming van dit 
besluit deel voor zover het betrekking heeft op de bepalingen 
van het Schengenacquis en de daarop gebaseerde of daarmee 
samenhangende besluiten waaraan deze lidstaten deelnemen.  
De leden van de Raad die de regeringen vertegenwoordigen van 
de lidstaten waarvoor overeenkomstig hun Toetredingsverdrag 
slechts een deel van de in artikel 2 bedoelde bepalingen van 
toepassing is, nemen aan de aanneming van dit besluit deel 
voor zover het betrekking heeft op de bepalingen van het 
Schengenacquis die reeds van toepassing zijn in deze lidstaten.  
2. De toepassing van de in lid 1 bedoelde bepalingen schept 
rechten en verplichtingen tussen enerzijds Zwitserland en Liech ­
tenstein en anderzijds tussen Liechtenstein en, naargelang van 
het geval, de Europese Unie, de Europese Gemeenschap en de 
lidstaten, voor zover zij door die bepalingen zijn gebonden.  
3. Dit protocol wordt slechts toegepast indien ook de door 
Liechtenstein te sluiten overeenkomsten in de zin van artikel 13 
van de Overeenkomst inzake deelneming aan het Schengenac ­
quis ten uitvoer worden gelegd.  
4. Bovendien wordt dit protocol slechts toegepast indien ook 
het Protocol tussen de Europese Gemeenschap, de Zwitserse 
Bondsstaat en het Vorstendom Liechtenstein betreffende de toe ­
treding van het Vorstendom Liechtenstein tot de Overeenkomst 
tussen de Europese Gemeenschap en de Zwitserse Bondsstaat 
inzake de criteria en mechanismen voor de vaststelling van de 
staat die verantwoordelijk is voor de behandeling van een asiel ­
verzoek dat in een lidstaat of in Zwitserland wordt ingediend, 
ten uitvoer wordt gelegd.  
Artikel 11  
1. Dit protocol kan worden opgezegd door Liechtenstein of 
Zwitserland dan wel bij besluit van de Raad met eenparigheid 
van stemmen van zijn leden. De depositaris wordt in kennis 
gesteld van de opzegging, die zes maanden na de kennisgeving 
van kracht wordt.  
2. Ingeval Zwitserland dit protocol of de Overeenkomst in ­
zake deelneming aan het Schengenacquis opzegt of ingeval de 
Overeenkomst inzake deelneming aan het Schengenacquis ten 
aanzien van Zwitserland wordt beëindigd, blijven de Overeen ­
komst inzake deelneming aan het Schengenacquis en dit proto ­
col van toepassing op de betrekkingen tussen enerzijds deNL L 160/24 Publicatieblad van de Europese Unie 18.6.2011
Europese Unie en de Europese Gemeenschap en anderzijds 
Liechtenstein. In een dergelijk geval, besluit de Raad na raad ­
pleging van Liechtenstein tot de nodige maatregelen. Die maat ­
regelen zijn evenwel slechts bindend voor Liechtenstein indien 
deze door hem worden aanvaard.  
3. Dit protocol wordt geacht te zijn beëindigd indien Liech ­
tenstein een van de door Liechtenstein gesloten overeenkomsten 
in de zin van artikel 13 van de Overeenkomst inzake deel ­
neming aan het Schengenacquis of het in artikel 10, lid 4, 
bedoelde protocol opzegt.  Artikel 12  
Dit protocol is opgesteld in drie exemplaren in de Bulgaarse, de 
Deense, de Duitse, de Engelse, de Estse, de Finse, de Franse, de 
Griekse, de Hongaarse, de Ierse, de Italiaanse, de Letse, de Li ­
touwse, de Maltese, de Nederlandse, de Poolse, de Portugese, de 
Roemeense, de Sloveense, de Slowaakse, de Spaanse, de Tsjechi ­
sche en de Zweedse taal, zijnde alle teksten gelijkelijk authen ­
tiek.  
Ten blijke waarvan de ondergetekende gevolmachtigden hun 
handtekening onder dit protocol hebben geplaatst.NL 18.6.2011 Publicatieblad van de Europese Unie L 160/25
Съставено  в Брюксел  на двадесет  и осми  февруари  две хиляди  и осма  година . 
Hecho en Bruselas, el veintiocho de febrero de dos mil ocho.  
V Bruselu dne dvacátého osmého února dva tisíce osm.  
Udfærdiget i Bruxelles den otteogtyvende februar to tusind og otte.  
Geschehen zu Brüssel am achtundzwanzigsten Februar zweitausendacht.  
Kahe tuhande kaheksanda aasta veebruarikuu kahekümne kaheksandal päeval Brüsselis.  
Έγινε  στις Βρυξέλλες , στις είκοσι  οκτώ  Φεβρουαρίου  δύο χιλιάδες  οκτώ . 
Done at Brussels on the twenty-eighth day of February in the year two thousand and eight.  
Fait à Bruxelles, le vingt-huit février deux mille huit.  
Fatto a Bruxelles, addì ventotto febbraio duemilaotto.  
Brisel ē, divt ūkstoš astot ā gada divdesmit astotaj ā febru ārī. 
Priimta du t ūkstan čiai aštunt ų met ų vasario dvidešimt aštunt ą dien ą Briuselyje.  
Kelt Brüsszelben, a kétezer-nyolcadik év február huszonnyolcadik napján.  
Mag ħmul fi Brussell, fit-tmienja u g ħoxrin jum ta’ Frar tas-sena elfejn u tmienja.  
Gedaan te Brussel, de achtentwintigste februari tweeduizend acht.  
Sporz ądzono w Brukseli dnia dwudziestego ósmego lutego roku dwa tysi ące ósmego.  
Feito em Bruxelas, em vinte e oito de Fevereiro de dois mil e oito.  
Încheiat la Bruxelles, la dou ăzeci și opt februarie în anul dou ă mii opt.  
V Bruseli d ňa dvadsiateho ôsmeho februára dvetisícosem.  
V Bruslju, dne osemindvajsetega februarja leta dva tiso č osem.  
Tehty Brysselissä kahdentenakymmenentenäkahdeksantena päivänä helmikuuta vuonna 
kaksituhattakahdeksan.  
Som skedde i Bryssel den tjugoåttonde februari tjugohundraåtta.NL L 160/26 Publicatieblad van de Europese Unie 18.6.2011
За Европейския  съюз  
Por la Unión Europea 
Za Evropskou unii 
For Den Europæiske Union 
Für die Europäische Union 
Euroopa Liidu nimel 
Για την Ευρωπαϊκή  Ένωση  
For the European Union 
Pour l'Union européenne 
Per l'Unione europea 
Eiropas Savien ības v ārd ā 
Europos Sajungos vardu 
Az Európai Unió részér ől 
Għall-Unjoni Ewropea 
Voor de Europese Unie 
W imieniu Unii Europejskiej 
Pela União Europeia 
Pentru Uniunea European ă 
Za Európsku úniu 
Za Evropsko unijo 
Euroopan unionin puolesta 
På Europeiska unionens vägnar
  За Европейската  общност  
Por la Comunidad Europea 
Za Evropské spole čenství 
For Det Europæiske Fællesskab 
Für die Europäische Gemeinschaft 
Euroopa Ühenduse nimel 
Για την Ευρωπαϊκή  Κοινότητα  
For the European Community 
Pour la Communauté européenne 
Per la Comunità europea 
Eiropas Kopienas v ārd ā 
Europos bendrijos vardu 
Az Európai Közösség részér ől 
Għall-Komunità Ewropea 
Voor de Europese Gemeenschap 
W imieniu Wspólnoty Europejskiej 
Pela Comunidade Europeia 
Pentru Comunitatea European ă 
Za Európske spolo čenstvo 
Za Evropsko skupnost 
Euroopan yhteisön puolesta 
På Europeiska gemenskapens vägnar
  
За Конфедерация  Швейцария  
Por la Confederación Suiza 
Za Švýcarskou konfederaci 
For Det Schweiziske Forbund 
Für die Schweizerische Eidgenossenschaft 
Šveitsi Konföderatsiooni nimel 
Για την Ελβετική  Συνομοσπονδία  
For the Swiss Confederation 
Pour la Confédération Suisse 
Per la Confederazione svizzera 
Šveices Konfeder ācijas v ārd ā 
Šveicarijos Konfederacijos vardu 
A Svájci Államszövetség részér ől 
Għall-Konfederazzjoni Żvizzera 
Voor de Zwitserse Bondsstaat 
W imieniu Konfederacji Szwajcarskiej 
Pela Confederação Suíça 
Pentru Confedera ția Elve țian ă 
Za Švaj čiarskou konfederáciu 
Za Švicarsko konfederacijo 
Sveitsin valaliiton puolesta 
För Schweiziska edsförbundet
  За Княжество  Лихтенщайн  
Por el Principado de Liechtenstein 
Za Lichtenštejnské knížectví 
For Fyrstendømmet Liechtenstein 
Für das Fürstentum Liechtenstein 
Liechtensteini Vürstiriigi nimel 
Για το Πριγκιπάτο  του Λιχτενστάιν  
For the Principality of Liechtenstein 
Pour la Principauté de Liechtenstein 
Per il Principato del Liechtenstein 
Lihtenšteinas Firstistes v ārd ā 
Lichtenšteino Kunigaikštyst ės vardu 
A Liechtensteini Hercegség részér ől 
Għall-Prin ċipat ta’ Liechtenstein 
Voor het Vorstendom Liechtenstein 
W imieniu Ksi ęstwa Liechtensteinu 
Pelo Principado do Liechtenstein 
Pentru Principatul Liechtenstein 
Za Lichtenštajnské kniežatstvo 
Za Kneževino Lihtenštajn 
Liechtensleinin ruhtinaskunnan puolesta 
För Furstendömet Liechtenstein
NL 18.6.2011 Publicatieblad van de Europese Unie L 160/27
BIJLAGE  
Bijlage bij het Protocol betreffende de toetreding van het Vorstendom Liechtenstein tot de Overeenkomst tussen 
de Europese Unie, de Europese Gemeenschap en de Zwitserse Bondsstaat inzake de wijze waarop Zwitserland 
wordt betrokken bij de uitvoering, de toepassing en de ontwikkeling van het Schengenacquis  
Liechtenstein zal vanaf de door de Raad overeenkomstig artikel 10 vastgestelde datum de volgende besluiten als bedoeld 
in artikel 2, lid 2, toepassen:  
— Verordening (EG) nr. 2007/2004 van de Raad van 26 oktober 2004 tot oprichting van een Europees agentschap voor 
het beheer van de operationele samenwerking aan de buitengrenzen van de lidstaten van de Europese Unie (PB L 349 
van 25.11.2004, blz. 1);  
— Verordening (EG) nr. 2252/2004 van de Raad van 13 december 2004 betreffende normen voor de veiligheids ­
kenmerken van en biometrische gegevens in door de lidstaten afgegeven paspoorten en reisdocumenten (PB L 385 
van 29.12.2004, blz. 1); Beschikking van de Commissie van 28 februari 2005 tot vaststelling van de technische 
specificaties in verband met de normen voor de veiligheidskenmerken van en biometrische gegevens in door de 
lidstaten afgegeven paspoorten en reisdocumenten (C(2005) 409 definitief) en Beschikking van de Commissie van 
28 juni 2006 tot vaststelling van de technische specificaties in verband met de normen voor de veiligheidskenmerken 
van en biometrische gegevens in door de lidstaten afgegeven paspoorten en reisdocumenten (C(2006) 2909 definitief);  
— Besluit 2005/211/JBZ van de Raad van 24 februari 2005 betreffende de invoering van enkele nieuwe functies in het 
Schengeninformatiesysteem, inclusief bij de bestrijding van terrorisme (PB L 68 van 15.3.2005, blz. 44);  
— Besluit 2005/719/JBZ van de Raad van 12 oktober 2005 tot vaststelling van de datum voor de toepassing van 
sommige bepalingen van Besluit 2005/211/JBZ betreffende de invoering van enkele nieuwe functies in het Schengen ­
informatiesysteem, inclusief bij de bestrijding van terrorisme (PB L 271 van 15.10.2005, blz. 54);  
— Besluit 2005/727/JBZ van de Raad van 12 oktober 2005 tot vaststelling van de datum voor de toepassing van 
sommige bepalingen van Besluit 2005/211/JBZ betreffende de invoering van enkele nieuwe functies in het Schengen ­
informatiesysteem, inclusief bij de bestrijding van terrorisme (PB L 273 van 19.10.2005, blz. 25);  
— Besluit 2006/228/JBZ van de Raad van 9 maart 2006 tot vaststelling van de datum voor de toepassing van sommige 
bepalingen van Besluit 2005/211/JBZ betreffende de invoering van enkele nieuwe functies in het Schengeninforma ­
tiesysteem, inclusief bij de bestrijding van terrorisme (PB L 81 van 18.3.2006, blz. 45);  
— Besluit 2006/229/JBZ van de Raad van 9 maart 2006 tot vaststelling van de datum van toepassing van sommige 
bepalingen van Besluit 2005/211/JBZ betreffende de invoering van enkele nieuwe functies in het Schengeninforma ­
tiesysteem, inclusief bij de bestrijding van terrorisme (PB L 81 van 18.3.2006, blz. 46);  
— Besluit 2006/631/JBZ van de Raad van 24 juli 2006 tot vaststelling van de datum voor de toepassing van sommige 
bepalingen van Besluit 2005/211/JBZ betreffende de invoering van enkele nieuwe functies in het Schengeninforma ­
tiesysteem, inclusief bij de bestrijding van terrorisme (PB L 256 van 20.9.2006, blz. 18);  
— Beschikking 2005/267/EG van de Raad van 16 maart 2005 betreffende de totstandbrenging van een beveiligd op 
internet gebaseerd informatie- en coördinatienetwerk voor de migratiebeheersdiensten van de lidstaten (PB L 83 van 
1.4.2005, blz. 48);  
— Besluit van de Commissie van 15 december 2005 houdende gedetailleerde regels voor de uitvoering van Beschikking 
2005/267/EG van de Raad betreffende de totstandbrenging van een beveiligd op internet gebaseerd informatie- en 
coördinatienetwerk voor de migratiebeheersdiensten van de lidstaten (C(2005) 5159 definitief.);  
— Verordening (EG) nr. 851/2005 van de Raad van 2 juni 2005 tot wijziging van Verordening (EG) nr. 539/2001 tot 
vaststelling van de lijst van derde landen waarvan de onderdanen bij overschrijding van de buitengrenzen in het bezit 
moeten zijn van een visum en de lijst van derde landen waarvan de onderdanen van die plicht zijn vrijgesteld, wat 
betreft het wederkerigheidsmechanisme (PB L 141 van 4.6.2005, blz. 3);  
— Besluit 2005/451/JBZ van de Raad van 13 juni 2005 tot vaststelling van de datum voor de toepassing van enige 
bepalingen van Verordening (EG) nr. 871/2004 betreffende de invoering van enkele nieuwe functies in het Schengen ­
informatiesysteem, inclusief bij de bestrijding van terrorisme (PB L 158 van 21.6.2005, blz. 26);  
— Verordening (EG) nr. 1160/2005 van het Europees Parlement en de Raad van 6 juli 2005 tot wijziging van de 
Overeenkomst ter uitvoering van het Akkoord van Schengen van 14 juni 1985 betreffende de geleidelijke afschaffing 
van de controles aan de gemeenschappelijke grenzen, voor wat betreft de toegang tot het Schengeninformatiesysteem 
voor de diensten die in de lidstaten belast zijn met de afgifte van kentekenbewijzen van voertuigen (PB L 191 van 
22.7.2005, blz. 18);  
— Aanbeveling 2005/761/EG van het Europees Parlement en de Raad van 28 september 2005 tot vergemakkelijking van 
de afgifte van eenvormige visa voor een verblijf van korte duur aan onderzoekers die onderdaan zijn van een derde 
land en die zich met het oog op wetenschappelijk onderzoek verplaatsen in de Gemeenschap (PB L 289 van 
3.11.2005, blz. 23);  
— Beschikking 2005/687/EG van de Commissie van 29 september 2005 betreffende het standaardformaat voor ver ­
slagen over de activiteiten van de netwerken van immigratieverbindingsfunctionarissen en over de situatie in het 
ontvangende land ter zake van illegale immigratie (PB L 264 van 8.10.2005, blz. 8);NL L 160/28 Publicatieblad van de Europese Unie 18.6.2011
— Besluit 2005/728/JBZ van de Raad van 12 oktober 2005 tot vaststelling van de datum voor de toepassing van 
sommige bepalingen van Verordening (EG) nr. 871/2004 betreffende de invoering van enkele nieuwe functies in het 
Schengeninformatiesysteem, inclusief bij de bestrijding van terrorisme (PB L 273 van 19.10.2005, blz. 26);  
— Verordening (EG) nr. 2046/2005 van het Europees Parlement en de Raad van 14 december 2005 betreffende maat ­
regelen ter vereenvoudiging van de procedures voor de aanvraag en afgifte van visa voor de leden van de olympische 
familie die deelnemen aan de Olympische en/of Paralympische Winterspelen van 2006 in Turijn (PB L 334 van 
20.12.2005, blz. 1);  
— Verordening (EG) nr. 562/2006 van het Europees Parlement en de Raad van 15 maart 2006 tot vaststelling van een 
communautaire code betreffende de overschrijding van de grenzen door personen (Schengengrenscode) (PB L 105 van 
13.4.2006, blz. 1);  
— Beschikking 2006/440/EG van de Raad van 1 juni 2006 houdende wijziging van bijlage 12 bij de Gemeenschappe ­
lijke Visuminstructies en van bijlage 14 a bij het Gemeenschappelijk Handboek met betrekking tot de legesrechten ter 
dekking van de administratieve kosten van de behandeling van visumaanvragen (PB L 175 van 29.6.2006, blz. 77);  
— Besluit 2006/628/EG van de Raad van 24 juli 2006 tot vaststelling van de datum voor de toepassing van artikel 1, 
punten 4 en 5, van Verordening (EG) nr. 871/2004 betreffende de invoering van enkele nieuwe functies in het 
Schengeninformatiesysteem, inclusief bij de bestrijding van terrorisme (PB L 256 van 20.9.2006, blz. 15);  
— Beschikking 2006/648/EG van de Commissie van 22 september 2006 tot vaststelling van de technische specificaties 
betreffende de normen voor biometrische kenmerken in verband met de ontwikkeling van het visuminformatiesys ­
teem (PB L 267 van 27.9.2006, blz. 41);  
— Rectificatie van Beschikking 2004/512/EG van de Raad van 8 juni 2004 betreffende het opzetten van het Visum ­
informatiesysteem (VIS) (PB L 271 van 30.9.2006, blz. 85);  
— Beschikking 2006/757/EG van de Commissie van 22 september 2006 tot wijziging van het Sirenehandboek 
(PB L 317 van 16.11.2006, blz. 1);  
— Besluit 2006/758/EG van de Commissie van 22 september 2006 tot wijziging van het Sirenehandboek (PB L 317 van 
16.11.2006, blz. 41);  
— Beschikking 2006/684/EG van de Raad van 5 oktober 2006 houdende wijziging van bijlage 2, overzicht A, van de 
Gemeenschappelijke Visuminstructies betreffende de visumplicht voor houders van Indonesische diplomatieke en 
dienstpaspoorten (PB L 280 van 12.10.2006, blz. 29);  
— Beschikking 2006/752/EG van de Commissie van 3 november 2006 tot vaststelling van de locaties voor het Visum ­
informatiesysteem gedurende de ontwikkelingsfase (PB L 305 van 4.11.2006, blz. 13);  
— Aanbeveling van de Commissie van 6 november 2006 tot vaststelling van een gemeenschappelijk „Praktisch handboek 
voor grenswachters (Schengenhandboek)” voor gebruik door de bevoegde autoriteiten van de lidstaten bij de uitvoe ­
ring van grenstoezicht op personen (C(2006) 5186 definitief);  
— Kaderbesluit 2006/960/JBZ van de Raad van 18 december 2006 betreffende de vereenvoudiging van de uitwisseling 
van informatie en inlichtingen tussen de rechtshandhavingsautoriteiten van de lidstaten van de Europese Unie 
(PB L 386 van 29.12.2006, blz. 89. Rectificatie in PB L 75 van 15.3.2007, blz. 26);  
— Verordening (EG) nr. 1986/2006 van het Europees Parlement en de Raad van 20 december 2006 betreffende de 
toegang tot het Schengeninformatiesysteem van de tweede generatie (SIS II) voor de instanties die in de lidstaten belast 
zijn met de afgifte van kentekenbewijzen van voertuigen (PB L 381 van 28.12.2006, blz. 1);  
— Verordening (EG) nr. 1987/2006 van het Europees Parlement en de Raad van 20 december 2006 betreffende de 
instelling, de werking en het gebruik van het Schengeninformatiesysteem van de tweede generatie (SIS II) (PB L 381 
van 28.12.2006, blz. 4);  
— Verordening (EG) nr. 1931/2006 van het Europees Parlement en de Raad van 20 december 2006 tot vaststelling van 
regels inzake klein grensverkeer aan de landbuitengrenzen van de lidstaten en tot wijziging van de bepalingen van de 
Schengenuitvoeringsovereenkomst (PB L 405 van 30.12.2006, blz. 1. Rectificatie in PB L 29 van 3.2.2007, blz. 3);  
— Verordening (EG) nr. 1932/2006 van de Raad van 21 december 2006 tot wijziging van Verordening (EG) nr. 
539/2001 tot vaststelling van de lijst van derde landen waarvan de onderdanen bij overschrijding van de buiten ­
grenzen in het bezit moeten zijn van een visum en de lijst van derde landen waarvan de onderdanen van deze plicht 
zijn vrijgesteld (PB L 405 van 30.12.2006, blz. 23. Rectificatie in PB L 29 van 3.2.2007, blz. 10);  
— Verordening (EG) nr. 1988/2006 van de Raad van 21 december 2006 tot wijziging van Verordening (EG) nr. 
2424/2001 betreffende de ontwikkeling van een Schengeninformatiesysteem van de tweede generatie (SIS II) 
(PB L 411 van 30.12.2006, blz. 1. Rectificatie in PB L 27 van 2.2.2007, blz. 3);  
— Besluit 2006/1007/JBZ van de Raad van 21 december 2006 tot wijziging van Besluit 2001/886/JBZ betreffende de 
ontwikkeling van een Schengeninformatiesysteem van de tweede generatie (SIS II) (PB L 411 van 30.12.2006, blz. 78. 
Rectificatie in PB L 27 van 2.2.2007, blz. 43);  
— Beschikking 2007/170/EG van de Commissie van 16 maart 2007 tot vaststelling van de netwerkvereisten voor het 
Schengeninformatiesysteem II (eerste pijler) (PB L 79 van 20.3.2007, blz. 20);NL 18.6.2011 Publicatieblad van de Europese Unie L 160/29
— Besluit 2007/171/EG van de Commissie van 16 maart 2007 tot vaststelling van de netwerkvereisten voor het 
Schengeninformatiesysteem II (derde pijler) (PB L 79 van 20.3.2007, blz. 29);  
— Beschikking nr. 574/2007/EG van het Europees Parlement en de Raad van 23 mei 2007 tot instelling van het 
Buitengrenzenfonds voor de periode 2007-2013 als onderdeel van het algemene programma Solidariteit en beheer 
van de migratiestromen (PB L 144 van 6.6.2007, blz. 22);  
— Besluit 2007/533/JBZ van de Raad van 12 juni 2007 betreffende de instelling, de werking en het gebruik van het 
Schengeninformatiesysteem van de tweede generatie (SIS II) (PB L 205 van 7.8.2007, blz. 63);  
— Besluit 2007/472/EG van de Raad van 25 juni 2007 tot wijziging van het besluit van het Uitvoerend Comité, 
opgericht bij de Schengenovereenkomst van 1990, betreffende de wijziging van het financieel reglement betreffende 
de kosten voor de installatie en exploitatie van de technisch ondersteunende functie van het Schengeninformatiesys ­
teem (C.SIS) (PB L 179 van 7.7.2007, blz. 50);  
— Verordening (EG) nr. 863/2007 van het Europees Parlement en de Raad van 11 juli 2007 tot instelling van een 
mechanisme voor de oprichting van snelle-grensinterventieteams en tot wijziging van Verordening (EG) nr. 
2007/2004 van de Raad wat betreft dat mechanisme en de regeling van de taken en bevoegdheden van uitgezonden 
functionarissen (PB L 199 van 31.7.2007, blz. 30);  
— Beschikking 2007/519/EG van de Raad van 16 juli 2007 tot wijziging van deel 2 van het Schengen-raadplegings ­
netwerk (Technische specificaties) (PB L 192 van 24.7.2007, blz. 26);  
— Beschikking 2007/599/EG van de Commissie van 27 augustus 2007 tot uitvoering van Beschikking nr. 574/2007/EG 
van het Europees Parlement en de Raad wat de goedkeuring van strategische richtsnoeren voor de periode 2007-2013 
betreft (PB L 233 van 5.9.2007, blz. 3);  
— Beschikking 2007/866/EG van de Raad van 6 december 2007 tot wijziging van deel 1 van het Schengen- 
raadplegingsnetwerk (Technische specificaties) (PB L 340 van 22.12.2007, blz. 92).NL L 160/30 Publicatieblad van de Europese Unie 18.6.2011
SLOTAKTE  
De gevolmachtigden  
van de EUROPESE UNIE  
en 
van de EUROPESE GEMEENSCHAP  
en 
van de ZWITSERSE BONDSSTAAT  
en 
van het VORSTENDOM LIECHTENSTEIN,  
hierna „de betrokken partijen” genoemd,  
bijeengekomen te Brussel op de achtentwintigste dag van februari van het jaar 2008 voor de ondertekening van het 
Protocol tussen de Europese Unie, de Europese Gemeenschap, de Zwitserse Bondsstaat en het Vorstendom Liechtenstein 
betreffende de toetreding van het Vorstendom Liechtenstein tot de Overeenkomst tussen de Europese Unie, de Europese 
Gemeenschap en de Zwitserse bondsstaat betreffende de associatie van de Zwitserse Bondsstaat met de uitvoering, de 
toepassing en de ontwikkeling van het Schengenacquis, hebben het protocol vastgesteld.  
De gevolmachtigden van de overeenkomstsluitende partijen hebben akte genomen van de volgende verklaringen, die aan 
deze slotakte zijn gehecht:  
— Gemeenschappelijke verklaring van de overeenkomstsluitende partijen betreffende het Europees Agentschap voor het 
beheer van de operationele samenwerking aan de buitengrenzen van de lidstaten van de Europese Unie;  
— Gemeenschappelijke verklaring van de overeenkomstsluitende partijen betreffende artikel 23, lid 7, van de Overeen ­
komst van 29 mei 2000 betreffende de wederz ĳdse rechtshulp in strafzaken tussen de lidstaten van de Europese 
Unie (  1 ); 
— Verklaring van de Europese Gemeenschap en Liechtenstein betreffende de externe betrekkingen;  
— Verklaring van Liechtenstein betreffende de wederzijdse rechtshulp in strafzaken;  
— Verklaring van Liechtenstein betreffende artikel 5, lid 2, onder b);  
— Verklaring van Liechtenstein inzake de toepassing van het Europese Verdrag aangaande de wederzijdse rechtshulp in 
strafzaken en het Europees Verdrag betreffende uitlevering;  
— Verklaring van de Europese Gemeenschap betreffende het Buitengrenzenfonds voor de periode 2007-2013;  
— Verklaring van de Commissie betreffende de beschikbaarstelling van voorstellen;  
— Gemeenschappelijke verklaring over gezamenlijke vergaderingen.NL 18.6.2011 Publicatieblad van de Europese Unie L 160/31  
( 1 ) PB C 197 van 12.7.2000, blz. 1.
За Европейския  съюз  
Por la Unión Europea 
Za Evropskou unii 
For Den Europæiske Union 
Für die Europäische Union 
Euroopa Liidu nimel 
Για την Ευρωπαϊκή  Ένωση  
For the European Union 
Pour l'Union européenne 
Per l'Unione europea 
Eiropas Savien ības v ārd ā 
Europos S ąjungos vardu 
Az Európai Unió részér ől 
Għall-Unjoni Ewropea 
Voor de Europese Unie 
W imieniu Unii Europejskiej 
Pela União Europeia 
Pentru Uniunea European ă 
Za Európsku úniu 
Za Evropsko unijo 
Euroopan unionin puolesta 
På Europeiska unionens vägnar
  За Европейската  общност  
Por la Comunidad Europea 
Za Evropské spole čenství 
For Det Europæiske Fællesskab 
Für die Europäische Gemeinschaft 
Euroopa Ühenduse nimel 
Για την Ευρωπαϊκή  Κοινότητα  
For the European Community 
Pour la Communauté européenne 
Per la Comunità europea 
Eiropas Kopienas v ārd ā 
Europos bendrijos vardu 
az Európai Közösség részér ől 
Għall-Komunità Ewropea 
Voor de Europese Gemeenschap 
W imieniu Wspólnoty Europejskiej 
Pela Comunidade Europeia 
Pentru Comunitatea European ă 
Za Európske spolo čenstvo 
Za Evropsko skupnost 
Euroopan yhteisön puolesta 
På Europeiska gemenskapens vägnar
  
За Конфедерация  Швейцария  
Por la Confederación Suiza 
Za Švýcarskou konfederaci 
For Det Schweiziske Forbund 
Für die Schweizerische Eidgenossenschaft 
Šveitsi Konföderatsiooni nimel 
Για την Ελβετική  Συνομοσπονδία  
For the Swiss Confederation 
Pour la Confédération suisse 
Per la Confederazione svizzera 
Šveices Konfeder ācijas v ārd ā 
Šveicarijos Konfederacijos vardu 
A Svájci Államszövetség részér ől 
Għall-Konfederazzjoni Żvizzera 
Voor de Zwitserse Bondsstaat 
W imieniu Konfederacji Szwajcarskiej 
Pela Confederação Suíça 
Pentru Confedera ția Elve țian ă 
Za Švaj čiarsku konfederáciu 
Za Švicarsko konfederacijo 
Sveitsin valaliiton puolesta 
För Schweiziska edsförbundet
  За Княжество  Лихтенщайн  
Por el Principado de Liechtenstein 
Za Lichtenštejnské knížectví 
For Fyrstendømmet Liechtenstein 
Für das Fürstentum Liechtenstein 
Liechtensteini Vürstiriigi nimel 
Για το Πριγκιπάτο  του Λιχτενστάιν  
For the Principality of Liechtenstein 
Pour la Principauté de Liechtenstein 
Per il Principato del Liechtenstein 
Lihtenšteinas Firstistes v ārd ā 
Lichtenšteino Kunigaikštyst ės vardu 
A Liechtensteini Hercegség részér ől 
Għall-Prin ċipat ta' Liechtenstein 
Voor het Vorstendom Liechtenstein 
W imieniu Ksi ęstwa Liechtensteinu 
Pelo Principado do Liechtenstein 
Pentru Principatul Liechtenstein 
Za Lichtenštajnské kniežatstvo 
Za Kneževino Lihtenštajn 
Liechtensteinin ruhtinaskunnan puolesta 
För Furstendömet Liechtenstein
NL L 160/32 Publicatieblad van de Europese Unie 18.6.2011
GEMEENSCHAPPELIJKE VERKLARINGEN VAN DE OVEREENKOMSTSLUITENDE PARTIJEN  
GEMEENSCHAPPELIJKE VERKLARING VAN DE OVEREENKOMSTSLUITENDE PARTIJEN BETREFFENDE HET EUROPEES 
AGENTSCHAP VOOR HET BEHEER VAN DE OPERATIONELE SAMENWERKING AAN DE BUITENGRENZEN VAN DE 
LIDSTATEN VAN DE EUROPESE UNIE  
De overeenkomstsluitende partijen nemen er kennis van dat er nadere regelingen zullen worden afgesproken 
betreffende de participatie van Zwitserland en Liechtenstein in het Europees Agentschap voor het beheer van 
de operationele samenwerking aan de buitengrenzen van de lidstaten van de Europese Unie, met als voor ­
beeld de regelingen die met Noorwegen en IJsland zijn overeengekomen.  
GEMEENSCHAPPELIJKE VERKLARING VAN DE OVEREENKOMSTSLUITENDE PARTIJEN BETREFFENDE ARTIKEL 23, 
LID 7, VAN DE OVEREENKOMST VAN 29 MEI 2000 BETREFFENDE DE WEDERZIJDSE RECHTSHULP IN 
STRAFZAKEN TUSSEN DE LIDSTATEN VAN DE EUROPESE UNIE  
De overeenkomstsluitende partijen komen overeen dat Liechtenstein, onder voorbehoud van het bepaalde in 
artikel 23, lid 1, onder c), van de Overeenkomst betreffende de wederzijdse rechtshulp in strafzaken tussen 
de lidstaten van de Europese Unie, naargelang van het geval, kan eisen dat — tenzij de betrokken lidstaat de 
toestemming van de betrokkene heeft verkregen — persoonsgegevens alleen na voorafgaande toestemming 
van Liechtenstein voor de in artikel 23, lid 1, onder a) en b), van deze overeenkomst bedoelde doeleinden 
mogen worden gebruikt in het kader van procedures waarvoor Liechtenstein de verstrekking of het gebruik 
van persoonsgegevens had kunnen weigeren of beperken uit hoofde van deze overeenkomst of de in 
artikel 1 daarvan bedoelde instrumenten.  
Indien Liechtenstein in een bepaald geval weigert in te stemmen met het verzoek van een lidstaat over ­
eenkomstig bovengenoemde bepalingen moet het zijn weigering schriftelijk met redenen omkleden.NL 18.6.2011 Publicatieblad van de Europese Unie L 160/33
ANDERE VERKLARINGEN  
VERKLARING VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAP EN LIECHTENSTEIN BETREFFENDE DE EXTERNE BETREKKINGEN  
De Europese Gemeenschap en Liechtenstein komen overeen dat de Europese Gemeenschap zich ertoe 
verbindt derde staten of internationale organisaties waarmee zij overeenkomsten sluit op een met de 
Schengensamenwerking verband houdend gebied, ertoe aan te zetten soortgelijke overeenkomsten te sluiten 
met het Vorstendom Liechtenstein, onverminderd de bevoegdheid van het Vorstendom Liechtenstein om 
dergelijke overeenkomsten te sluiten.  
VERKLARING VAN LIECHTENSTEIN BETREFFENDE DE WEDERZIJDSE RECHTSHULP IN STRAFZAKEN  
Liechtenstein verklaart dat fiscale delicten die door de Liechtensteinse autoriteiten worden onderzocht geen 
aanleiding kunnen geven tot het instellen van een beroep bij een ook in strafzaken bevoegde rechter.  
VERKLARING VAN LIECHTENSTEIN BETREFFENDE ARTIKEL 5, LID 2, ONDER B),  
over de termijn voor aanvaarding van nieuwe ontwikkelingen van het Schengenacquis  
De maximumtermijn van achttien maanden in artikel 5, lid 2, onder b), heeft betrekking op de goedkeuring 
en de uitvoering van het besluit of de maatregel. Hij omvat de volgende fasen:  
— de voorbereidende fase,  
— de parlementaire procedure,  
— de referendumtermijn van dertig dagen,  
— in voorkomend geval het referendum (organisatie en stemming),  
— bekrachtiging door de regerende vorst.  
De regering van Liechtenstein stelt de Raad en de Commissie onverwijld in kennis van de beëindiging van 
elk van deze fasen.  
De regering van Liechtenstein verbindt zich ertoe alle haar ter beschikking staande middelen aan te wenden 
om ervoor te zorgen dat de bovenvermelde fasen zo snel mogelijk verlopen.  
VERKLARING VAN LIECHTENSTEIN INZAKE DE TOEPASSING VAN HET EUROPESE VERDRAG AANGAANDE DE 
WEDERZIJDSE RECHTSHULP IN STRAFZAKEN EN HET EUROPEES VERDRAG BETREFFENDE UITLEVERING  
Liechtenstein verbindt zich ertoe geen gebruik te maken van de bij de bekrachtiging van het Europese 
Verdrag betreffende uitlevering van 13 december 1957 en het Europese Verdrag aangaande de wederzijdse 
rechtshulp in strafzaken van 20 april 1959 gemaakte voorbehouden en verklaringen die met deze over ­
eenkomst onverenigbaar zijn.NL L 160/34 Publicatieblad van de Europese Unie 18.6.2011
VERKLARING VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAP BETREFFENDE HET BUITENGRENZENFONDS VOOR DE PERIODE 
2007-2013  
De Europese Gemeenschap stelt momenteel een Buitengrenzenfonds voor de periode 2007-2013 in, waar ­
voor nadere regelingen zullen worden afgesproken met derde landen die zijn betrokken bij het Schengenac ­
quis.  
VERKLARING VAN DE COMMISSIE BETREFFENDE DE BESCHIKBAARSTELLING VAN VOORSTELLEN  
Wanneer de Commissie aan de Raad van de Europese Unie en het Europees Parlement voorstellen toezendt 
die met deze overeenkomst verband houden, doet zij een afschrift ervan toekomen aan Liechtenstein.  
Deelneming aan de comités die de Commissie bijstaan bij de uitoefening van haar uitvoerende bevoegdhe ­
den:  
Op 1 juni 2006 machtigde de Raad de Commissie om met de Republiek IJsland, het Koninkrijk Noorwegen, 
de Zwitserse Bondsstaat en het Vorstendom Liechtenstein onderhandelingen te voeren over de sluiting van 
een Overeenkomst inzake de wijze waarop deze landen worden betrokken bij de werkzaamheden van de 
comités die de Commissie bijstaan in de uitoefening van haar uitvoerende bevoegdheden op het gebied van 
de uitvoering, de toepassing en de ontwikkeling van het Schengenacquis.  
Tot de sluiting van een dergelijke overeenkomst, is de overeenkomst in de vorm van een briefwisseling 
tussen de Raad van de Europese Unie en de Zwitserse Bondsstaat over de comités die de Commissie bijstaan 
in de uitoefening van haar uitvoerende bevoegdheden van toepassing op Liechtenstein, met dien verstande 
dat wat betreft Richtl ĳn 95/46/EG van het Europees Parlement en de Raad van 24 oktober 1995 betreffende 
de bescherming van natuurl ĳke personen in verband met de verwerking van persoonsgegevens en betref ­
fende het vr ĳe verkeer van die gegevens (  1 ), de deelneming van Liechtenstein wordt geregeld overeenkomstig 
artikel 100 van de Overeenkomst betreffende de Europese Economische Ruimte.  
( 1 ) PB L 281 van 23.11.1995, blz. 31. Richtlijn laatstelijk gewijzigd bij Verordening (EG) nr. 1882/2003 van het 
Europees Parlement en de Raad (PB L 284 van 31.10.2003, blz. 1).  
GEMEENSCHAPPELIJKE VERKLARING OVER GEZAMENLIJKE VERGADERINGEN  
De delegaties van de regeringen van de lidstaten van de Europese Unie,  
De delegatie van de Commissie,  
De delegaties van de regeringen van de Republiek IJsland en het Koninkrijk Noorwegen,  
De delegatie van de regering van de Zwitserse Bondsstaat,  
De delegatie van de regering van het Vorstendom Liechtenstein,  
Stellen vast dat Liechtenstein toetreedt tot het gemengd comité dat is ingesteld bij de Overeenkomst inzake 
de wijze waarop Zwitserland wordt betrokken bij de uitvoering, de toepassing en de ontwikkeling van het 
Schengenacquis en dit via een protocol bij deze overeenkomst,  
Hebben besloten de vergaderingen van de gemengde comités die zijn ingesteld bij de Overeenkomst inzake 
de wijze waarop IJsland en Noorwegen worden betrokken bij de uitvoering, de toepassing en de ontwik ­
keling van het Schengenacquis en de Overeenkomst inzake de wijze waarop Zwitserland wordt betrokken 
bij de uitvoering, de toepassing en de ontwikkeling van het Schengenacquis, zoals aangevuld bij het Protocol 
inzake de deelneming van Liechtenstein, ongeacht het niveau van de vergadering, gezamenlijk te organise ­
ren,NL 18.6.2011 Publicatieblad van de Europese Unie L 160/35
Stellen vast dat voor het gezamenlijk beleggen van deze vergaderingen een praktische regeling met betrek ­
king tot het voorzitterschap van deze vergaderingen vereist is wanneer dat voorzitterschap door de deel ­
nemende staten moet worden uitgeoefend krachtens de Overeenkomst tussen de Europese Unie, de Euro ­
pese Gemeenschap en de Zwitserse Bondsstaat inzake de wijze waarop Zwitserland wordt betrokken bij de 
uitvoering, de toepassing en de ontwikkeling van het Schengenacquis, zoals aangevuld bij het Protocol 
inzake de deelneming van Liechtenstein, of de Overeenkomst tussen de Raad van de Europese Unie, de 
Republiek IJsland en het Koninkrijk Noorwegen inzake de wijze waarop deze landen worden betrokken bij 
de uitvoering, de toepassing en de ontwikkeling van het Schengenacquis,  
Nemen kennis van de wens van de betrokken staten om, indien zulks nodig is, de uitoefening van hun 
voorzitterschap af te staan en het tussen hen te laten rouleren in alfabetische volgorde op naam, vanaf de 
inwerkingtreding van de Overeenkomst tussen de Europese Unie, de Europese Gemeenschap en de Zwitserse 
Bondsstaat inzake de wijze waarop Zwitserland wordt betrokken bij de uitvoering, de toepassing en de 
ontwikkeling van het Schengenacquis en vanaf de inwerkingtreding van het Protocol inzake de deelneming 
van Liechtenstein.NL L 160/36 Publicatieblad van de Europese Unie 18.6.2011