EUROPA-OVEREENKOMST

waarbij een associatie wordt tot stand gebracht tussen de Europese Gemeenschappen en hun Lid-Staten, enerzijds, en de Republiek Polen, anderzijds

HET KONINKRIJK BELGIË,

HET KONINKRIJK DENEMARKEN,

DE BONDSREPUBLIEK DUITSLAND,

DE HELLEENSE REPUBLIEK,

HET KONINKRIJK SPANJE,

DE FRANSE REPUBLIEK,

IERLAND,

DE ITALIAANSE REPUBLIEK,

HET GROOTHERTOGDOM LUXEMBURG,

HET KONINKRIJK DER NEDERLANDEN,

DE PORTUGESE REPUBLIEK,

HET VERENIGD KONINKRIJK VAN GROOT-BRITTANNIË EN NOORD-IERLAND,

Verdragsluitende partijen bij het Verdrag tot oprichting van de Europese Economische Gemeenschap, het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap voor Kolen en Staal en het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap voor Atoomenergie, hierna "Lid-Staten" te noemen, en

DE EUROPESE ECONOMISCHE GEMEENSCHAP, DE EUROPESE GEMEENSCHAP VOOR KOLEN EN STAAL EN DE EUROPESE GEMEENSCHAP VOOR ATOOMENERGIE, hierna "de Gemeenschap" te noemen,

enerzijds, en

DE REPUBLIEK POLEN, hierna "Polen" te noemen,

anderzijds,

OVERWEGENDE het belang van de bestaande traditionele banden tussen de Gemeenschap, haar Lid-Staten en Polen en de gemeenschappelijke waarden van de overeenkomstsluitende partijen;

ERKENNENDE dat de Gemeenschap en Polen deze banden wensen te versterken en nauwe, duurzame betrekkingen tot stand willen brengen op grond van wederkerigheid, waardoor Polen zal kunnen deelnemen aan het proces van Europese integratie, en aldus de betrekkingen versterken en uitbreiden die in het verleden tot stand zijn gebracht, met name door de op 19 september 1989 ondertekende Overeenkomst inzake handel en commerciële en economische samenwerking;

OVERWEGENDE de verbintenis van de Gemeenschap en haar Lid-Staten en Polen tot versterking van de politieke en economische vrijheden, die de grondslag van de associatie vormen,

GELET op de grote inspanningen van het Poolse volk tijdens de snelle overgang naar een nieuwe staatsrechtelijke en economische orde die is gebaseerd op de beginselen van de rechtsstaat en de naleving van de mensenrechten, waaronder ook de juridische en economische randvoorwaarden voor een markteconomie alsmede een meerpartijenstelsel met vrije en democratische verkiezingen;

HERINNEREND aan het grote belang door de Gemeenschap, haar Lid-Staten en Polen gehecht aan het proces van de Conferentie over Veiligheid en Samenwerking in Europa (CVSE), met inbegrip van de volledige uitvoering van alle daarin vervatte bepalingen en beginselen, met name de Slotakte van Helsinki, de Slotdocumenten van de vervolgvergaderingen van Madrid en Wenen en het Handvest van Parijs voor een nieuw Europa;

BEWUST van het belang van de associatieovereenkomst om in Europa een systeem van stabiliteit op grond van samenwerking tot stand te brengen, waarbij de Gemeenschap één van de hoekstenen is;

VAN OORDEEL ZIJNDE dat een verband dient te worden gelegd tussen de volledige uitvoering van de associatie, enerzijds, en de concrete verwezenlijking van hervormingen in Polen op politiek, economisch en juridisch vlak, anderzijds, en de invoering van de factoren die vereist zijn voor samenwerking en het nader tot elkaar brengen van de systemen van de partijen, met name op grond van de conclusies van de CVSE-Conferentie van Bonn;

VERLANGENDE regelmatige politieke dialoog over bilaterale en internationale vraagstukken van wederzijds belang tot stand te brengen en te bevorderen;

REKENING HOUDENDE met het feit dat de Gemeenschap bereid is om afdoende steun te verlenen voor de uitvoering van hervormingen en bereid is Polen te helpen om de economische en sociale gevolgen van structurele aanpassing op te vangen;

REKENING HOUDENDE bovendien met het feit dat de Gemeenschap bereid is tot het instellen van instrumenten voor samenwerking en economische, technische en financiële bijstand op veelomvattende en meerjarige basis;

OVERWEGENDE de gehechtheid van de Gemeenschap en Polen aan de vrije handel, en met name aan de inachtneming van de rechten en verplichtingen die voortvloeien uit de Algemene Overeenkomst inzake tarieven en handel;

GELET op de economische en sociale verschillen tussen de Gemeenschap en Polen en daarbij erkennende dat de doelstellingen van deze associatie dienen te worden verwezenlijkt door middel van passende bepalingen in deze Overeenkomst;

OVERTUIGD dat de associatieovereenkomst een nieuw klimaat zal scheppen voor hun economische betrekkingen, en vooral voor de ontwikkeling van handel en investeringen, instrumenten die onontbeerlijk zijn voor economische herstructurering en technologische modernisering;

VERLANGENDE culturele samenwerking tot stand te brengen en de uitwisseling van informatie te bevorderen;

ERKENNENDE dat het lidmaatschap van de Gemeenschap het einddoel van Polen is en dat deze associatie, naar het oordeel van de partijen, ertoe zal bijdragen dit doel te verwezenlijken,

ZIJN ALS VOLGT OVEREENGEKOMEN:

Artikel 1

1. Er wordt een associatie tot stand gebracht tussen de Gemeenschap en haar Lid-Staten, enerzijds, en Polen, anderzijds,

2. Deze associatie heeft ten doel:

- een passend kader tot stand te brengen voor de politieke dialoog met het oog op de bevordering van nauwe politieke betrekkingen tussen de partijen;

- uitbreiding van de handel en harmonische economische betrekkingen tussen de partijen te bevorderen en aldus de dynamische economische ontwikkeling en welvaart in Polen te stimuleren;

- de grondslag te leggen voor de financiële en technische bijstand van de Gemeenschap aan Polen;

- een passend kader tot stand te brengen voor de geleidelijke integratie van Polen in de Gemeenschap; daartoe zal Polen zich inzetten om aan de nodige voorwaarden te voldoen;

- samenwerking op cultureel gebied te bevorderen.

TITEL I POLITIEKE DIALOOG

Artikel 2

Er wordt een regelmatige politieke dialoog tussen de partijen tot stand gebracht. Deze dialoog begeleidt en consolideert het proces waarbij de Gemeenschap en Polen nader tot elkaar komen, ondersteunt de politieke en economische veranderingen die in Polen aan de gang zijn en draagt bij tot het tot stand brengen van nieuwe banden van solidariteit. De politieke dialoog en samenwerking

- zullen bijdragen tot de volledige integratie van Polen in de gemeenschap van democratische naties en tot zijn geleidelijke toenadering tot de Gemeenschap. De in deze Overeenkomst beoogde economische toenadering zal leiden tot grotere politieke convergentie;

- zullen leiden tot beter onderling begrip en meer convergentie van standpunten over internationale vraagstukken, met name over aangelegenheden die belangrijke gevolgen voor één van de partijen kunnen hebben;

- zullen elke partij in staat stellen het standpunt en de belangen van de andere partij in overweging te nemen bij haar eigen besluitvorming;

- zullen de veiligheid en de stabiliteit in heel Europa verhogen.

Artikel 3

1. Het nodige overleg vindt plaats tussen de Voorzitter van de Raad van de Europese Gemeenschappen en de Voorzitter van de Commissie van de Europese Gemeenschappen, enerzijds, en de President van Polen, anderzijds.

2. Op ministerieel niveau vindt de dialoog plaats in het kader van de Associatieraad, die de algemene verantwoordelijkheid draagt voor alle aangelegenheden die de partijen de Associatieraad voorleggen.

Artikel 4

De partijen voorzien in andere procedures en regelingen voor politieke dialoog, met name in de volgende vormen:

- vergaderingen op hoog niveau (politieke directeuren) tussen Poolse functionarissen, enerzijds, en het Voorzitterschap van de Raad van de Europese Gemeenschappen en de Commissie van de Europese Gemeenschappen, anderzijds;

- het optimaal gebruik maken van alle diplomatieke kanalen, met inbegrip van regelmatige briefings door Poolse functionarissen in Warschau, overleg ter gelegenheid van internationale contacten tussen diplomatieke vertegenwoordigers in derde landen;

- het regelmatig verstrekken van informatie aan Polen over de Europese politieke samenwerking en toepasselijke informatie in omgekeerde richting;

- alle andere middelen die bijdragen tot het consolideren, ontwikkelen en opvoeren van deze dialoog.

Artikel 5

Op parlementair niveau vindt de politieke dialoog plaats in het kader van het Parlementair Associatiecomité.

TITEL II ALGEMENE BEGINSELEN

Artikel 6

1. De associatie omvat een overgangsperiode van ten hoogste tien jaar, verdeeld in twee opeenvolgende etappes, die elk in beginsel vijf jaar duren. De eerste etappe gaat in bij de inwerkingtreding van deze Overeenkomst.

2. De wijze waarop deze Overeenkomst wordt toegepast en de resultaten van Polen in het proces dat tot een markteconomie leidt, worden regelmatig door de Associatieraad onderzocht.

3. In de periode van twaalf maanden vóór het verstrijken van de eerste etappe komt de Associatieraad bijeen om te beslissen over de overgang naar de tweede etappe en over eventuele veranderingen in maatregelen betreffende de uitvoering van de bepalingen die gelden voor de tweede etappe. Daarbij wordt rekening gehouden met de bevindingen van het in lid 2 bedoelde onderzoek.

4. De twee etappes als bedoeld in de leden 1 en 3 zijn niet van toepassing op titel III.

TITEL III VRIJ VERKEER VAN GOEDEREN

Artikel 7

1. De Gemeenschap en Polen verbinden zich ertoe in de loop van een overgangsperiode van ten hoogste tien jaar, te rekenen vanaf de datum van inwerkingtreding van de Overeenkomst, geleidelijk een vrijhandelszone in te stellen op grond van deze Overeenkomst en overeenkomstig de bepalingen van de Algemene Overeenkomst inzake tarieven en handel (GATT).

2. In het handelsverkeer tussen de partijen worden de goederen ingedeeld overeenkomstig de gecombineerde nomenclatuur.

3. Het basisrecht waarop de in de Overeenkomst vastgestelde opeenvolgende verlagingen worden toegepast is voor elk produkt het recht dat erga omnes daadwerkelijk wordt toegepast op de dag voorafgaande aan de datum van inwerkingtreding van de Overeenkomst.

4. Indien na de inwerkingtreding van deze Overeenkomst enige tariefverlaging op erga omnes grondslag wordt toegepast, waarbij in het bijzonder wordt gedacht aan verlagingen voortvloeiende uit de tariefovereenkomst die naar aanleiding van de Uruguay-Ronde in de GATT is gesloten, treden deze verlaagde rechten in de plaats van de in lid 3 bedoelde basisrechten, met ingang van de datum waarop de verlagingen toepassing vinden.

5. De Gemeenschap en Polen delen elkaar hun respectieve basisrechten mede.

HOOFDSTUK I Industrieprodukten

Artikel 8

1. De bepalingen van dit hoofdstuk zijn van toepassing op de in de hoofdstukken 25 tot en met 97 van de gecombineerde nomenclatuur bedoelde produkten van oorsprong uit de Gemeenschap en Polen, met uitzondering van de in bijlage I genoemde produkten.

2. De bepalingen van de artikelen 9 tot en met 13 zijn niet van toepassing op de in de artikelen 15 en 16 genoemde produkten.

Artikel 9

1. De invoerrechten die in de Gemeenschap van toepassing zijn op produkten van oorsprong uit Polen andere dan die bedoeld in de bijlagen IIa, IIb en III, worden afgeschaft bij de inwerkingtreding van de Overeenkomst.

2. De invoerrechten die in de Gemeenschap van toepassing zijn op produkten van oorsprong uit Polen vermeld in bijlage IIa worden geleidelijk afgeschaft volgens het hierna volgende tijdschema:

- op de datum van inwerkingtreding van deze Overeenkomst wordt elk recht teruggebracht tot 50 % van het basisrecht;

- een jaar na de datum van inwerkingtreding van deze Overeenkomst worden de resterende rechten afgeschaft.

De invoerrechten die in de Gemeenschap van toepassing zijn op produkten van oorsprong uit Polen vermeld in bijlage IIb worden met ingang van de datum van inwerkingtreding van deze Overeenkomst jaarlijks met 20 % van het basisrecht verlaagd, in dier voege dat zij aan het einde van het vierde jaar na de datum van inwerkingtreding van deze Overeenkomst geheel zijn afgeschaft.

3. Voor de produkten van oorsprong uit Polen vermeld in bijlage III worden de invoerrechten geschorst binnen de grenzen van jaarlijkse communautaire tariefcontingenten of plafonds die geleidelijk worden verhoogd overeenkomstig het bepaalde in de genoemde bijlage, in dier voege dat de op de betrokken produkten rustende invoerrechten uiterlijk aan het einde van het vijfde jaar volledig zijn afgeschaft.

Terzelfder tijd worden de invoerrechten die van toepassing zijn op de ingevoerde hoeveelheden welke de vorengenoemde contingenten op plafonds overschrijden, met ingang van de datum van inwerkingtreding van de Overeenkomst jaarlijks met 15 % verlaagd. Aan het einde van het vijfde jaar worden de resterende rechten afgeschaft.

4. De kwantitatieve beperkingen bij invoer in de Gemeenschap en de maatregelen van gelijke werking worden voor de produkten van oorsprong uit Polen opgeheven op de datum van inwerkingtreding van deze Overeenkomst.

Artikel 10

1. De invoerrechten welke in Polen van toepassing zijn op produkten van oorsprong uit de Gemeenschap vermeld in bijlage IVa worden afgeschaft op de datum van inwerkingtreding van deze Overeenkomst.

2. De invoerrechten die in Polen van toepassing zijn op de produkten van oorsprong uit de Gemeenschap vermeld in bijlage IVb worden geleidelijk verlaagd overeenkomstig het bepaalde in deze bijlage.

Polen opent tariefcontingenten met vrijstelling van rechten voor de in deze bijlage vermelde produkten van oorsprong uit de Gemeenschap, overeenkomstig de daarin bepaalde voorwaarden.

3. De invoerrechten die in Polen van toepassing zijn op produkten van oorsprong uit de Gemeenschap, andere dan die vermeld in de bijlagen IVa en IVb worden geleidelijk verlaagd, en uiterlijk aan het einde van het zevende jaar na de datum van inwerkingtreding van de Overeenkomst afgeschaft, volgens het onderstaande tijdschema:

- drie jaar na de datum van inwerkingtreding van de Overeenkomst wordt elk recht verlaagd tot 80 % van het basisrecht;

- vier jaar na de datum van inwerkingtreding van de Overeenkomst wordt elk recht verlaagd tot 60 % van het basisrecht;

- vijf jaar na de datum van inwerkingtreding van de Overeenkomst wordt elk recht verlaagd tot 40 % van het basisrecht;

- zes jaar na de datum van inwerkingtreding van de Overeenkomst wordt elk recht verlaagd tot 20 % van het basisrecht;

- zeven jaar na de datum van inwerkingtreding van de Overeenkomst worden de resterende rechten afgeschaft.

4. De kwantitatieve beperkingen bij invoer in Polen van produkten van oorsprong uit de Gemeenschap en de maatregelen van gelijke werking als kwantitatieve beperkingen bij invoer worden bij de inwerkingtreding van deze Overeenkomst opgeheven, met uitzondering van die vermeld in bijlage V, die overeenkomstig het in deze bijlage bepaalde tijdschema worden opgeheven.

Artikel 11

De bepalingen betreffende de afschaffing van de invoerrechten zijn eveneens van toepassing op de douanerechten van fiscale aard.

Artikel 12

De Gemeenschap en Polen schaffen bij de inwerkingtreding van deze Overeenkomst in hun onderlinge handelsverkeer alle heffingen van gelijke werking als een invoerrecht af.

Artikel 13

1. De Gemeenschap en Polen schaffen geleidelijk en uiterlijk tegen het einde van het vijfde jaar na de inwerkingtreding van deze Overeenkomst in hun onderlinge handelsverkeer alle uitvoerrechten en heffingen van gelijke werking af.

2. De kwantitatieve beperkingen bij uitvoer en alle maatregelen van gelijke werking worden door de Gemeenschap en Polen opgeheven bij de inwerkingtreding van deze Overeenkomst, met uitzondering van die welke van toepassing zijn op de in bijlage VI genoemde produkten, die overeenkomstig het bepaalde in deze bijlage worden opgeheven.

Artikel 14

Elke partij verklaart zich bereid haar douanerechten in het handelsverkeer met de andere partij in een sneller tempo te verlagen dan in de artikelen 9 en 10 is voorzien, indien de algemene economische situatie en de situatie in de betrokken sector van de economie zulks toelaten.

De Associatieraad kan daartoe strekkende aanbevelingen uitbrengen.

Artikel 15

In Protocol nr. 1 is de regeling neergelegd die van toepassing is op de daarin genoemde textielprodukten.

Artikel 16

In Protocol nr. 2 is de regeling neergelegd die van toepassing is op produkten die onder het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap voor Kolen en Staal vallen.

Artikel 17

Het bepaalde in dit hoofdstuk staat niet in de weg aan de handhaving van een landbouwelement in de rechten die op de in bijlage VII genoemde produkten van toepassing zijn.

HOOFDSTUK II Landbouw

Artikel 18

1. De bepalingen van dit hoofdstuk zijn van toepassing op landbouwprodukten van oorsprong uit de Gemeenschap en Polen.

2. Met "landbouwprodukten" worden bedoeld de produkten vermeld in de hoofdstukken 1 tot en met 24 van de gecombineerde nomenclatuur en de produkten vermeld in bijlage I, met uitzondering van de visserijprodukten zoals deze in Verordening (EEG) nr. 3687/91 zijn omschreven.

Artikel 19

In Protocol nr. 3 is de handelsregeling neergelegd voor de daarin genoemde verwerkte landbouwprodukten.

Artikel 20

1. Op de datum van inwerkingtreding van de Overeenkomst heft de Gemeenschap de bij Verordening (EEG) nr. 3420/83 gehandhaafde kwantitatieve beperkingen op de invoer van landbouwprodukten van oorsprong uit Polen op, zoals deze op de datum van ondertekening van toepassing zijn.

2. De in bijlage VIIIa of VIIIb genoemde landbouwprodukten van oorsprong uit Polen komen op de datum van inwerkingtreding van de Overeenkomst in aanmerking voor een verlaging van de heffingen in het kader van de communautaire contingenten of voor een verlaging van de douanerechten, volgens de in deze bijlage bepaalde voorwaarden.

3. Polen heft de kwantitatieve beperkingen op de invoer van de in bijlage IX genoemde landbouwprodukten van oorsprong uit de Gemeenschap geleidelijk op overeenkomstig de in deze bijlage bepaalde voorwaarden.

4. De Gemeenschap en Polen verlenen elkaar, op harmonische wijze en op basis van wederkerigheid, de in de bijlagen Xa, Xb, Xc en XI bedoelde concessies, overeenkomstig de daarin bepaalde voorwaarden.

5. Rekening houdend met de omvang van hun onderlinge handelsverkeer in landbouwprodukten, de bijzondere gevoeligheid van deze produkten, de regels van het gemeenschappelijk landbouwbeleid van de Gemeenschap, het aandeel van de landbouw in de Poolse economie en de consequenties van de multilaterale handelsbesprekingen in het kader van de Algemene Overeenkomst inzake tarieven en handel, onderzoeken de Gemeenschap en Polen op gezette tijden in de Associatieraad, produkt per produkt, systematisch en op basis van wederkerigheid, de mogelijkheden die er zijn om elkaar verdere concessies te verlenen. In dit verband zal bijzondere aandacht worden besteed aan de biologische landbouw.

6. Rekening houdend met de noodzaak van een verdere harmonisatie van het landbouwbeleid in de Gemeenschap en Polen en met de wens van dit land om lid te worden van de Gemeenschap, plegen de partijen in de Associatieraad op gezette tijden overleg over de strategie en de praktische modaliteiten van hun respectieve beleid.

Artikel 21

Onverminderd de andere bepalingen van deze Overeenkomst, met name artikel 30, plegen beide partijen, indien, wegens de bijzondere gevoeligheid van de markten voor landbouwprodukten, de invoer van produkten van oorsprong uit de ene partij waarvoor de in artikel 20 bedoelde concessies zijn verleend ernstige problemen veroorzaakt op de markt van de andere partij, onverwijld overleg ten einde een passende oplossing te vinden voor het probleem. In afwachting van deze oplossing kan de betrokken partij de maatregelen nemen die zij noodzakelijk acht.

HOOFDSTUK III Visserij

Artikel 22

De bepalingen van dit hoofdstuk zijn van toepassing op de visserijprodukten van oorsprong uit de Gemeenschap en Polen waarop Verordening (EEG) nr. 3687/91 houdende een gemeenschappelijke ordening der markten in de sector visserijprodukten van toepassing is.

Artikel 23

De partijen ronden zo spoedig mogelijk hun onderhandelingen af over een overeenkomst inzake visserijprodukten.

Daarna zijn de bepalingen van artikel 20, lid 5, van overeenkomstige toepassing op visserijprodukten.

HOOFDSTUK IV Gemeenschappelijke bepalingen

Artikel 24

Voor zover in dit hoofdstuk of in Protocol nr. 1, 2 of 3, niet anders is bepaald, zijn de bepalingen van dit hoofdstuk van toepassing op de handel in alle produkten.

Artikel 25

1. In het handelsverkeer tussen de Gemeenschap en Polen worden met ingang van de datum van inwerkingtreding van deze Overeenkomst geen nieuwe in- of uitvoerrechten of heffingen van gelijke werking ingesteld, noch worden de rechten of heffingen welke reeds van toepassing zijn verhoogd.

2. In het handelsverkeer tussen de Gemeenschap en Polen worden met ingang van de datum van inwerkingtreding van deze Overeenkomst geen nieuwe kwantitatieve in- of uitvoerbeperkingen of maatregelen van gelijke werking ingesteld, noch worden de bestaande beperkingen of maatregelen verscherpt.

3. Onverminderd de overeenkomstig artikel 20 verleende concessies vormen de bepalingen van de leden 1 en 2 van dit artikel in geen enkel opzicht een beletsel voor de voortzetting van het landbouwbeleid van Polen en van de Gemeenschap, noch voor het nemen van enige maatregel in het kader van dit beleid.

Artikel 26

1. Beide partijen onthouden zich van alle binnenlandse maatregelen of praktijken van fiscale aard die, rechtstreeks of onrechtstreeks, discrimineren tussen de produkten van de ene partij en soortgelijke produkten van oorsprong uit de andere partij.

2. Voor produkten die naar een der partijen worden uitgevoerd mogen de terugbetaalde bedragen aan binnenlandse belastingen niet hoger zijn dan de bedragen van de op deze produkten rustende directe of indirecte belastingen.

Artikel 27

1. Deze Overeenkomst vormt geen beletsel voor de handhaving of de oprichting van douane-unies, vrijhandelszones of regelingen voor grensverkeer, mits de in deze Overeenkomst neergelegde handelsregelingen daardoor niet worden gewijzigd.

2. De partijen plegen in de Associatieraad overleg over de overeenkomsten tot oprichting van douane-unies of vrijhandelszones en desgewenst over andere belangrijke onderwerpen in verband met hun handelsbeleid ten aanzien van derde landen. Dergelijk overleg vindt met name plaats bij de toetreding van een derde land tot de Gemeenschap, ten einde rekening te kunnen houden met de onderlinge belangen van de Gemeenschap en Polen als omschreven in deze Overeenkomst.

Artikel 28

Polen mag in de vorm van verhoogde douanerechten buitengewone maatregelen van beperkte duur nemen die afwijken van het bepaalde in de artikelen 10 en 25, lid 1.

Dergelijke maatregelen mogen uitsluitend worden genomen ten behoeve van jonge industrieën of van bepaalde sectoren waarin herstructureringen plaatsvinden of die met grote mogelijkheden te kampen hebben, vooral wanneer deze moeilijkheden ernstige sociale gevolgen hebben.

De invoerrechten die krachtens deze maatregelen door Polen worden toegepast ten aanzien van produkten van oorsprong uit de Gemeenschap mogen niet meer dan 25 % ad valorem bedragen en dienen een preferentie voor produkten van oorsprong uit de Gemeenschap in te houden. De totale waarde van de ingevoerde produkten waarop dergelijke maatregelen van toepassing zijn mag niet meer bedragen dan 15 % van de totale invoer van industrieprodukten uit de Gemeenschap als omschreven in hoofdstuk I gedurende het laatste jaar waarvoor statistische gegevens beschikbaar zijn.

Deze maatregelen gelden voor een periode van ten hoogste vijf jaar, tenzij de Associatieraad de toepassing ervan over een langere periode toestaat. Zij treden uiterlijk bij het verstrijken van de overgangsperiode buiten werking.

Deze maatregelen kunnen voor een bepaald produkt niet worden getroffen, indien meer dan drie jaren zijn verstreken sedert de afschaffing van alle rechten en kwantitatieve beperkingen of heffingen en maatregelen van gelijke werking die op het betrokken produkt van toepassing waren.

Polen stelt de Associatieraad in kennis van alle buitengewone maatregelen die het voornemens is te treffen. Op verzoek van de Gemeenschap vindt in de Associatieraad vooraf overleg plaats over deze maatregelen en de sectoren waarop zij betrekking hebben. Indien het dergelijke maatregelen neemt, legt Polen aan de Associatieraad een tijdschema voor de afschaffing van de overeenkomstig dit artikel ingestelde douanerechten over. Dit tijdschema dient te voorzien in de geleidelijke afschaffing van deze rechten in gelijke jaarlijkse percentages, beginnende uiterlijk twee jaar nadat zij werden ingesteld. De Associatieraad kan een ander tijdschema vaststellen.

Artikel 29

Indien een der partijen constateert dat in het handelsverkeer met de andere partij dumping in de zin van artikel VI van de Algemene Overeenkomst inzake tarieven en handel plaatsvindt, kan zij passende maatregelen nemen tegen deze praktijk overeenkomstig de Overeenkomst inzake de toepassing van artikel VI van de Algemene Overeenkomst inzake tarieven en handel en haar nationale wettelijke regeling ter zake, en volgens de voorwaarden en procedures van artikel 33.

Artikel 30

Indien een produkt wordt ingevoerd in hoeveelheden en onder omstandigheden die:

- ernstige moeilijkheden veroorzaken of dreigen te veroorzaken voor binnenlandse producenten van soortgelijke of rechtstreeks concurrerende produkten op het grondgebied van een der overeenkomstsluitende partijen, of

- in enige sector van de economie aanleiding geven of kunnen geven tot moeilijkheden die ernstige gevolgen kunnen hebben voor de economische situatie in een bepaald gebied,

kan de Gemeenschap of Polen, naar gelang van het geval, passende maatregelen nemen overeenkomstig de bepalingen en procedures van artikel 33.

Artikel 31

Wanneer de naleving van de artikelen 13 en 25:

i) ertoe leidt dat goederen wederuitgevoerd worden naar een derde land ten aanzien waarvan de exporterende partij voor het betrokken produkt kwantitatieve uitvoerbeperkingen, uitvoerrechten of maatregelen van gelijke werking toepast,

of

ii) ernstige tekorten aan produkten die van wezenlijk belang zijn voor de exporterende partij doet ontstaan of dreigt te doen ontstaan,

en de bovenbedoelde situaties aanleiding geven of vermoedelijk zullen geven tot ernstige moeilijkheden voor de exporterende partij, kan deze partij passende maatregelen nemen volgens de voorwaarden en procedures van artikel 33. Deze maatregelen mogen geen discriminerend karakter hebben en dienen te worden ingetrokken zodra zij niet langer gerechtvaardigd zijn.

Artikel 32

De Lid-Staten en Polen passen alle staatsmonopolies van commerciële aard geleidelijk aan, in dier voege dat tegen einde van het vijfde jaar volgende op de inwerkingtreding van deze Overeenkomst tussen onderdanen van de Lid-Staten en van Polen geen discriminatie meer bestaat wat de voorwaarden van de voorziening en de afzet van goederen betreft. De Associatieraad wordt in kennis gesteld van de maatregelen welke te dien einde worden genomen.

Artikel 33

1. Indien de Gemeenschap of Polen de invoer van produkten die de in artikel 30 bedoelde moeilijkheden zouden kunnen geven, aan een administratieve procedure onderwerpen die ten doel heeft snel informatie te verschaffen over de ontwikkeling van de handelsstromen, stelt de betrokken partij de andere partij hiervan in kennis.

2. In de in de artikelen 29, 30 en 31 bedoelde gevallen verstrekken de Gemeenschap of Polen, naar gelang van het geval, vóór zij de in de genoemde artikelen bedoelde maatregelen nemen of, in de gevallen waarop lid 3, onder d), van toepassing is, zo spoedig mogelijk, de Associatieraad alle ter zake dienende informatie ten einde een voor beide partijen aanvaardbare oplossing te vinden.

Bij voorrang moeten die maatregelen worden gekozen die de werking van de Overeenkomst het minst verstoren.

De vrijwaringsmaatregelen worden onmiddellijk ter kennis gebracht van de Associatieraad, die hierover periodiek overleg pleegt, meer bepaald met het oog op de vaststelling van een tijdschema voor de afschaffing van deze maatregelen zodra de omstandigheden dit toelaten.

3. Voor de toepassing van lid 2 geldt het hierna volgende:

a) De moeilijkheden welke voortvloeien uit de omstandigheden bedoeld in artikel 30 worden voorgelegd aan de Associatieraad, die alle noodzakelijke beslissingen kan nemen om een einde te maken aan deze moeilijkheden.

Indien de Associatieraad of de exporterende partij geen beslissing heeft genomen die een einde maakt aan de moeilijkheden of geen andere bevredigende oplossing wordt gevonden binnen dertig dagen nadat de kwestie aan de Associatieraad is voorgelegd, kan de importerende partij passende maatregelen nemen om het probleem op te lossen. Deze maatregelen mogen niet verder reiken dan hetgeen noodzakelijk is om een oplossing te vinden voor de gerezen moeilijkheden.

b) De Associatieraad wordt van de in artikel 29 bedoelde dumping in kennis gesteld zodra de autoriteiten van de importerende partij een onderzoek hebben geopend. Indien geen einde is gemaakt aan de dumping in de zin van artikel VI van de GATT of geen andere bevredigende oplossing is gevonden binnen dertig dagen nadat de zaak aan de Associatieraad is voorgelegd, kan de importerende partij passende maatregelen nemen.

c) De moeilijkheden die voortvloeien uit de in artikel 31 bedoelde omstandigheden worden aan de Associatieraad voorgelegd.

De Associatieraad kan elke beslissing nemen die nodig is om een einde te maken aan de moeilijkheden. Indien de Associatieraad geen beslissing heeft genomen binnen dertig dagen nadat de zaak hem is voorgelegd, kan de exporterende partij passende maatregelen nemen ten aanzien van de uitvoer van het betrokken produkt.

d) Wanneer uitzonderlijke omstandigheden die tot onmiddellijk optreden nopen, voorafgaande kennisgeving of onderzoek, al naar gelang van het geval, onmogelijk maken, neemt de Gemeenschap of Polen, in de in de artikelen 29, 30 en 31 bedoelde omstandigheden, onverwijld de vrijwaringsmaatregelen die strikt noodzakelijk zijn om het probleem op te lossen.

Artikel 34

In Protocol nr. 4 zijn de regels van oorsprong voor de toepassing van de in deze Overeenkomst vastgestelde tariefpreferenties neergelegd.

Artikel 35

Deze Overeenkomst vormt geen beletsel voor verboden of beperkingen op de invoer, uitvoer of doorvoer die gerechtvaardigd zijn uit hoofde van de bescherming van de openbare zedelijkheid, de openbare orde, de openbare veiligheid, de gezondheid en het leven van personen, dieren of planten, en de bescherming van het nationaal artistiek, historisch en archeologisch erfgoed, of uit hoofde van de bescherming van de intellectuele, industriële en commerciële eigendom, noch voor voorschriften betreffende goud en zilver. Deze verboden of beperkingen mogen echter geen middel tot willekeurige discriminatie of een verkapte beperking van de handel tussen de partijen vormen.

Artikel 36

In Protocol nr. 5 zijn de specifieke bepalingen neergelegd betreffende het handelsverkeer tussen Polen, enerzijds, en Spanje en Portugal, anderzijds.

TITEL IV HET VERKEER VAN WERKNEMERS, DE VESTIGING, HET VERRICHTEN VAN DIENSTEN HOOFDSTUK I Verkeer van werknemers

Artikel 37

1. Volgens de in elke Lid-Staat geldende voorwaarden en modaliteiten:

- is de behandeling van werknemers van Poolse nationaliteit die wettig op het grondgebied van een Lid-Staat zijn tewerkgesteld vrij van elke vorm van discriminatie op grond van nationaliteit ten opzichte van de nationale onderdanen, wat betreft de arbeidsvoorwaarden, de beloning of het ontslag;

- hebben de wettig op het grondgebied van een Lid-Staat verblijvende echtgenoot en kinderen van een wettig op het grondgebied van een Lid-Staat tewerkgestelde werknemer, met uitzondering van seizoenwerknemers en werknemers die onder bilaterale overeenkomsten in de zin van artikel 41 vallen, tenzij in deze overeenkomsten anders is bepaald, gedurende de periode van het toegestaan tewerkstellingsverblijf van die werknemer toegang tot de arbeidsmarkt van die Lid-Staat.

2. Polen verleent, volgens de in dat land geldende voorwaarden en modaliteiten, aan werknemers die onderdaan zijn van een Lid-Staat en die wettig op zijn grondgebied zijn tewerkgesteld alsmede aan hun echtgenoot en kinderen die wettig aldaar verblijven, de in lid 1 vermelde behandeling.

Artikel 38

1. Met het oog op de cooerdinatie van de sociale-zekerheidsregelingen voor op het grondgebied van een Lid-Staat wettig tewerkgestelde werknemers van Poolse nationaliteit en hun wettig aldaar verblijvende gezinsleden en volgens de in elke Lid-Staat geldende voorwaarden en modaliteiten,

- worden alle door de genoemde werknemers in de verschillende Lid-Staten vervulde tijdvakken van verzekering, tewerkstelling of wonen bijeengeteld voor pensioenen en renten uit hoofde van ouderdom, invaliditeit en overlijden, en voor de medische verzorging van genoemde werknemers en gezinsleden;

- kunnen alle pensioenen of renten uit hoofde van ouderdom, overlijden, een arbeidsongeval of een beroepsziekte dan wel wegens de eruit voortvloeiende invaliditeit, met uitzondering van uitkeringen waarvoor geen premie is betaald, vrij worden overgemaakt tegen de krachtens de wetgeving van de debiteuren-Lid-Staat of -Lid-Staten toegepaste koers;

- ontvangen de genoemde werknemers gezinsbijslag voor de hiervoor omschreven gezinsleden.

2. Polen kent aan wettig op zijn grondgebied tewerkgestelde werknemers die onderdaan van een Lid-Staat zijn en aan hun wettig aldaar verblijvende gezinsleden een soortgelijke behandeling toe als die welke in het tweede en derde streepje van lid 1 is bepaald.

Artikel 39

1. De Associatieraad stelt bij besluit de passende bepalingen vast ter uitvoering van de in artikel 38 vermelde doelstelling.

2. De Associatieraad stelt bij besluit gedetailleerde regels vast voor administratieve samenwerking waarbij in de nodige beheer- en controlegaranties wordt voorzien voor de toepassing van de in lid 1 bedoelde bepalingen.

Artikel 40

De door de Associatieraad overeenkomstig artikel 39 vastgestelde bepalingen doen geen afbreuk aan eventuele rechten of verplichtingen voortvloeiende uit bilaterale overeenkomsten tussen Polen en de Lid-Staten, wanneer deze overeenkomsten in een gunstiger behandeling van Poolse onderdanen of onderdanen van de Lid-Staten voorzien.

Artikel 41

1. Rekening houdend met de situatie van de arbeidsmarkt in de betrokken Lid-Staat, zijn wetgeving en de regels die er gelden op het gebied van de mobiliteit van werknemers

- dienen de door de Lid-Staten in het kader van bilaterale overeenkomsten verleende tewerkstellingsmogelijkheden voor Poolse werknemers behouden te blijven en, zo mogelijk, te worden verbeterd;

- dienen de overige Lid-Staten de mogelijkheid van het sluiten van soortgelijke overeenkomsten te overwegen.

2. De Associatieraad onderzoekt de toekenning van andere verbeteringen, zoals bij voorbeeld toegang tot beroepsopleiding, overeenkomstig de in de Lid-Staten geldende regels en procedures en met inachtneming van de situatie van de arbeidsmarkt in de Lid-Staten en de Gemeenschap.

3. De Lid-Staten onderzoeken de mogelijkheid van het verlenen van werkvergunningen aan Poolse onderdanen die reeds in het bezit zijn van verblijfsvergunningen in de betrokken Lid-Staat, met uitsluiting van Poolse onderdanen die de Lid-Staat als toerist of bezoeker zijn binnengekomen.

Artikel 42

De Associatieraad onderzoekt in de in artikel 6 bedoelde tweede etappe, of eerder indien aldus wordt besloten, verdere mogelijkheden tot verbetering van het verkeer van werknemers, met inachtneming van onder andere de sociale en economische omstandigheden en behoeften in Polen en de situatie van de werkgelegenheid in de Gemeenschap. Hij doet hiertoe aanbevelingen.

Artikel 43

Ten einde de herschikking van de arbeidskrachten als gevolg van de economische herstructurering in Polen te vergemakkelijken, verleent de Gemeenschap technische bijstand voor de totstandbrenging in Polen van een passende sociale-zekerheidsregeling, zoals in artikel 87 is uiteengezet.

HOOFDSTUK II Vestiging

Artikel 44

1. Tijdens de in artikel 6 bedoelde overgangsperiode bevordert Polen het op zijn grondgebied opzetten van activiteiten door EG-vennootschappen en EG-onderdanen. Daartoe

i) verleent het voor de vestiging van deze vennootschappen en onderdanen als omschreven in artikel 48 een behandeling die niet minder gunstig is dan die welke aan eigen onderdanen en vennootschappen wordt verleend, volgens het onderstaande tijdschema:

- vanaf de inwerkingtreding van de Overeenkomst, voor de sectoren vermeld in bijlage XIIa en voor alle niet in de bijlagen XIIa, XIIb, XIIc, XIId en XIIe vermelde sectoren;

- geleidelijk en uiterlijk aan het einde van de in artikel 6 bedoelde eerste etappe, voor de in bijlage XIIb vermelde sectoren;

- geleidelijk en uiterlijk aan het einde van de in artikel 6 bedoelde overgangsperiode, voor de in de bijlagen XIIc en XIId vermelde sectoren,

en

ii) verleent het vanaf de inwerkingtreding van deze Overeenkomst voor de activiteiten van in Polen gevestigde EG-vennootschappen en EG-onderdanen een behandeling die niet minder gunstig is dan die welke aan Poolse vennootschappen en onderdanen wordt verleend.

Mochten de bestaande wettelijke en bestuursrechtelijke bepalingen bij de inwerkingtreding van deze Overeenkomst voor bepaalde economische activiteiten in Polen geen dergelijke behandeling van EG-vennootschappen en EG-onderdanen verlenen, dan moet Polen deze wettelijke en bestuursrechtelijke bepalingen wijzigen ten einde een dergelijke behandeling op zijn laatst aan het einde van de in artikel 6 bedoelde eerste etappe te verzekeren.

2. Polen voert tijdens de in lid 1 bedoelde overgangsperiode geen nieuwe regelingen of maatregelen in die de vestiging en de activiteiten van EG-vennootschappen en EG-onderdanen op zijn grondgebied discrimineren ten opzichte van Poolse vennootschappen en onderdanen.

3. Elke Lid-Staat verleent vanaf de inwerkingtreding van deze Overeenkomst voor de vestiging van Poolse vennootschappen en onderdanen in de zin van artikel 48 een behandeling die niet minder gunstig is dan die welke aan de eigen vennootschappen en onderdanen wordt verleend en verleent voor de activiteiten van op zijn grondgebied gevestigde Poolse vennootschappen en onderdanen een behandeling die niet minder gunstig is dan die welke aan de eigen vennootschappen en onderdanen wordt verleend.

4. In deze Overeenkomst wordt verstaan onder:

a) "vestiging":

i) voor onderdanen, het recht op toegang tot en uitoefening van economische activiteiten anders dan in loondienst, alsmede het recht ondernemingen, met name vennootschappen, waarover zij zeggenschap hebben, op te richten en te beheren. De toegang tot werkzaamheden anders dan in loondienst en de exploitatie van een handelsonderneming door onderdanen strekt zich niet uit tot het zoeken naar of het aannemen van werk op de arbeidsmarkt en geeft evenmin recht op toegang tot de arbeidsmarkt van een andere partij. Het bepaalde in dit hoofdstuk is niet van toepassing op degenen die niet uitsluitend zelfstandig zijn;

ii) voor vennootschappen, het recht op toegang tot en uitoefening van economische activiteiten door middel van de oprichting en het beheer van dochterondernemingen, filialen en agentschappen;

b) "dochtervennootschap" van een vennootschap: waarover die vennootschap zeggenschap heeft;

c) "economische activiteiten": met name activiteiten van industriële aard, activiteiten van commerciële aard, activiteiten van het ambacht en activiteiten van de vrije beroepen.

5. De Associatieraad onderzoekt gedurende de in lid 1, onder i), bedoelde overgangsperiode op gezette tijden of de verlening van nationale behandeling voor de in de bijlagen XIIb, XIIc en XIId vermelde sectoren kan worden bespoedigd en of de toepassingssfeer van de leden 1, 2 en 3 kan worden uitgebreid tot de in bijlage XIIe vermelde gebieden en aangelegenheden. Deze bijlagen kunnen bij besluit van de Associatieraad worden gewijzigd.

Na het verstrijken van de in lid 1, onder i), bedoelde overgangsperiode kan de Associatieraad bij uitzondering, op verzoek van Polen, en indien zulks noodzakelijk is, besluiten om de duur van de uitsluiting van bepaalde in de bijlagen XIIb, XIIc en XIId vermelde gebieden of aangelegenheden voor een beperkte periode te verlengen.

6. De bepalingen van de leden 1, 2 en 3 van dit artikel betreffende de vestiging en de activiteiten van vennootschappen en onderdanen van de EG en van Polen is niet van toepassing op de in bijlage XIIe vermelde gebieden of aangelegenheden.

7. In afwijking van het bepaalde in dit artikel hebben op het grondgebied van Polen gevestigde EG-vennootschappen vanaf de inwerkingtreding van de Overeenkomst het recht onroerend goed aan te kopen, te gebruiken, te huren en te verkopen, en wat natuurlijke rijkdommen, landbouwgrond en bossen betreft, het recht om te pachten, wanneer zulks direct noodzakelijk is voor de uitoefening van de economische activiteiten waarvoor zij zich gevestigd hebben.

Polen kent deze rechten uiterlijk aan het einde van de in artikel 6 bedoelde eerste etappe toe aan in Polen gevestigde filialen en agentschappen van EG-vennootschappen.

Polen kent deze rechten uiterlijk aan het einde van de in artikel 6 bedoelde overgangsperiode toe aan als zelfstandige in Polen gevestigde EG-onderdanen.

Artikel 45

1. Met inachtneming van het bepaalde in artikel 44 en uitgezonderd de in bijlage XIIc omschreven financiële diensten kan elke partij de vestiging en de activiteiten van vennootschappen en onderdanen op haar grondgebied regelen, voor zover deze regelingen vennootschappen en onderdanen van de andere partij niet discrimineren ten opzichte van de eigen vennootschappen en onderdanen.

2. Met betrekking tot de in bijlage XIIc omschreven financiële diensten doet deze Overeenkomst geen afbreuk aan het recht van partijen om de maatregelen te treffen die nodig zijn voor het door een partij gevoerde monetaire beleid of die op beleidsgronden nodig zijn ter bescherming van investeerders, depositohouders, verzekeringsnemers of diegenen jegens wie een fiduciaire verplichting is aangegaan of ter verzekering van de integriteit en stabiliteit van het financiële systeem. Deze maatregelen mogen de vennootschappen en onderdanen van de andere partij niet discrimineren ten opzichte van de eigen vennootschappen en onderdanen.

Artikel 46

Ten einde de toegang tot en de uitoefening van gereguleerde activiteiten van vrije beroepen in respectievelijk Polen en de Gemeenschap voor EG-onderdanen en Poolse onderdanen te vergemakkelijken, onderzoekt de Associatieraad welke maatregelen moeten worden getroffen met het oog op de onderlinge erkenning van diploma's. Hij kan daartoe alle noodzakelijke maatregelen nemen.

Artikel 47

Het bepaalde in artikel 45 vormt geen beletsel voor de toepassing door een overeenkomstsluitende partij met betrekking tot de vestiging en exploitatie op haar grondgebied van filialen en agentschappen van vennootschappen van een andere partij die niet op het grondgebied van de eerste partij zijn opgericht, van bijzondere regels die op grond van juridische of technische verschillen tussen bedoelde filialen en agentschappen en filialen en agentschappen van vennootschappen die op het grondgebied van de eerste partij zijn opgericht of, voor wat financiële diensten betreft, om beleidsredenen gerechtvaardigd zijn. Het verschil in behandeling blijft beperkt tot hetgeen als gevolg van dergelijke juridische of technische verschillen strikt noodzakelijk is of, voor wat de in bijlage XIIc beschreven financiële diensten betreft, tot hetgeen om beleidsredenen noodzakelijk is.

Artikel 48

1. In de zin van deze Overeenkomst wordt respectievelijk onder een "EG-vennootschap" en een "Poolse vennootschap" verstaan een vennootschap die in overeenstemming met de wetgeving van respectievelijk een Lid-Staat of Polen is opgericht en die haar statutaire zetel, haar hoofdbestuur of haar hoofdvestiging op het grondgebied van respectievelijk de Gemeenschap of Polen heeft. Indien de in overeenstemming met de wetgeving van respectievelijk een Lid-Staat of Polen opgerichte vennootschap enkel haar statutaire zetel op het grondgebied van respectievelijk de Gemeenschap of Polen heeft, dan moet er een reële en voortdurende band tussen haar activiteiten en de economie van een van de Lid-Staten respectievelijk Polen bestaan.

2. Wat het internationale zeevervoer betreft, komen eveneens in aanmerking voor het bepaalde in dit hoofdstuk en hoofdstuk III van deze titel de onderdanen of scheepvaartmaatschappijen van respectievelijk de Lid-Staten of Polen die buiten respectievelijk de Gemeenschap of Polen zijn gevestigd en worden bestuurd door respectievelijk onderdanen van een Lid-Staat of Poolse onderdanen, indien hun schepen in respectievelijk die Lid-Staat of Polen in overeenstemming met de respectieve wetgevingen zijn ingeschreven.

3. In de zin van deze Overeenkomst wordt respectievelijk onder een EG-onderdaan en een Poolse onderdaan verstaan een natuurlijke persoon die onderdaan is van respectievelijk een van de Lid-Staten of Polen.

4. De bepalingen van deze Overeenkomst doen geen afbreuk aan de toepassing door elke partij van alle maatregelen die nodig zijn ter voorkoming van ontduiking van de door haar getroffen maatregelen ten aanzien van de toegang van derde landen tot haar markt via de bepalingen van deze Overeenkomst.

Artikel 49

In de zin van deze Overeenkomst worden onder "financiële diensten" verstaan de in bijlage XIIc omschreven activiteiten. De Associatieraad kan de werkingssfeer van bijlage XIIc uitbreiden of wijzigen.

Artikel 50

Polen kan voor de in de bijlagen XIIa en XIIb vermelde sectoren in de in artikel 6 bedoelde eerste etappe, of voor de in de bijlagen XIIc en XIId vermelde sectoren in de in artikel 6 bedoelde overgangsperiode, ten aanzien van de vestiging van EG-vennootschappen en EG-onderdanen maatregelen invoeren die van de bepalingen van dit hoofdstuk afwijken, indien bepaalde industrieën:

- worden geherstructureerd, of

- in grote moeilijkheden verkeren, met name wanneer deze moeilijkheden ernstige sociale problemen in Polen tot gevolg hebben, of

- geconfronteerd worden met uitschakeling van Poolse vennootschappen of onderdanen in een bepaalde sector of bedrijfstak in Polen dan wel een forse daling van hun totale marktaandeel, of

- voor Polen nieuwe industrieën zijn.

Deze maatregelen:

- vervallen voor de in de bijlagen XIIa en XIIb vermelde sectoren uiterlijk twee jaar na het verstrijken van de in artikel 6 bedoelde eerste etappe of, voor de in de bijlagen XIIc en XIId vermelde sectoren uiterlijk bij het verstrijken van de in artikel 6 bedoelde overgangsperiode, en

- zijn redelijk en afgestemd op het oplossen van de situatie, en

- hebben slechts betrekking op na de inwerkingtreding ervan in Polen op te richten ondernemingen en mogen geen discriminatie betekenen voor de activiteiten van ten tijde van de invoering van een bepaalde maatregel reeds in Polen gevestigde EG-vennootschappen of EG-onderdanen ten opzichte van Poolse vennootschappen of onderdanen.

Bij het ontwerpen en toepassen van deze maatregelen verleent Polen wanneer zulks mogelijk is een voorkeursbehandeling aan EG-vennootschappen en EG-onderdanen, en in geen geval een behandeling die minder gunstig is dan die welke aan vennootschappen of onderdanen uit een derde land wordt verleend.

Polen raadpleegt de Associatieraad vóór de invoering van deze maatregelen en legt deze pas ten uitvoer nadat één maand is verstreken na de kennisgeving aan de Associatieraad van de concrete maatregelen die het invoert, tenzij de dreiging van onherstelbare schade het treffen van urgente maatregelen vereist, in welk geval Polen de Associatieraad onmiddellijk na de invoering hiervan raadpleegt.

Bij het verstrijken van de in artikel 6 bedoelde eerste etappe voor de in de bijlagen XIIa en XIIb vermelde sectoren of voor de in de bijlagen XIIc en XIId vermelde sectoren bij het verstrijken van de in artikel 6 bedoelde overgangsperiode, kan Polen deze maatregelen slechts met toestemming van de Associatieraad en op de door de Associatieraad vastgestelde voorwaarden invoeren.

Artikel 51

1. De bepalingen van dit hoofdstuk zijn niet van toepassing op diensten in het kader van het luchtverkeer, het vervoer over de binnenwateren en cabotage in het zeevervoer.

2. De Associatieraad kan aanbevelingen doen voor verbetering van de vestiging en het uitoefenen van activiteiten op de in lid 1 vermelde gebieden.

Artikel 52

1. In afwijking van de bepalingen van hoofdstuk I van deze titel hebben de begunstigden van de respectievelijk door Polen en de Gemeenschap toegekende rechten van vestiging, in overeenstemming met de in het gastland van vestiging geldende wetgeving, recht op indienstneming door hen zelf of door een van hun dochtervennootschappen, op het grondgebied van respectievelijk Polen en de Gemeenschap, van werknemers die onderdaan zijn van respectievelijk Lid-Staten van de Gemeenschap en Polen, mits dergelijke werknemers personeel met een sleutelpositie zijn, zoals in lid 2 omschreven, en zij uitsluitend door dergelijke begunstigden of hun dochtervennootschappen worden tewerkgesteld. De verblijfs- en werkvergunningen van deze werknemers dekken slechts de tijd van die tewerkstelling.

2. Personeel met een sleutelpositie van de begunstigden van de rechten van vestiging, hierna "organisatie" genoemd, zijn:

a) leden van het hoger kader van een organisatie die in de eerste plaats verantwoordelijk zijn voor het management van de organisatie, onder het algemeen toezicht en de leiding van de raad van bestuur of de aandeelhouders; hun taken omvatten:

- de leiding van de organisatie of een afdeling of onderafdeling daarvan;

- toezicht en controle op de werkzaamheden van andere toezichthoudende, hooggespecialiseerde of leidinggevende werknemers;

- het op grond van hun bevoegdheid persoonlijk mensen in dienst nemen en ontslaan of aanbevelingen doen tot het in dienst nemen, ontslaan of uitvoeren van andere op het personeel betrekking hebbende maatregelen;

b) door de organisatie tewerkgestelde personen die in het bezit zijn van hoge of ongewone:

- kwalificaties voor werkzaamheden of activiteiten die specifieke technische kennis vereisen;

- kennis die van essentieel belang is voor de dienstverlening, de onderzoeksuitrusting, de technieken of het management van de organisatie.

Deze personen kunnen leden zijn van erkende beroepen, maar dit behoeft niet het geval te zijn.

Elk van deze werknemers moet vóór de detachering door de organisatie ten minste één jaar bij de betrokken organisatie in dienst zijn geweest.

Artikel 53

1. De bepalingen van dit hoofdstuk zijn van toepassing onder voorbehoud van de beperkingen die gerechtvaardigd zijn uit hoofde van de openbare orde, de openbare veiligheid en de volksgezondheid.

2. De bepalingen van dit hoofdstuk zijn niet van toepassing op de werkzaamheden die op het grondgebied van elke partij verband houden met de uitoefening van het openbaar gezag, zelfs indien deze slechts voor een bepaalde gelegenheid geschieden.

Artikel 54

Vennootschappen die worden beheerst door en waarvan de uitsluitende eigendom berust bij Poolse vennootschappen of onderdanen en EG-vennootschappen of EG-onderdanen, komen eveneens in aanmerking voor de bepalingen van dit hoofdstuk en hoofdstuk III van deze titel.

HOOFDSTUK III Dienstenverkeer tussen de Gemeenschap en Polen

Artikel 55

1. De partijen verbinden zich overeenkomstig het bepaalde in dit artikel ertoe de nodige stappen te ondernemen om geleidelijk het verrichten van diensten mogelijk te maken door EG-vennootschappen of EG-onderdanen of vennootschappen of onderdanen van Polen die zijn gevestigd op het grondgebied van een andere partij dan die van de persoon voor wie de diensten worden verricht, rekening houdend met de ontwikkeling van de dienstverlenende sector op het grondgebied van de partijen.

2. Naarmate de in lid 1 bedoelde liberalisering tot stand komt en behoudens het bepaalde in artikel 58, lid 1, staan de partijen de tijdelijke verplaatsing toe van de natuurlijke personen die de dienst verrichten of die als werknemer voor de dienstverrichter een sleutelpositie vervullen zoals omschreven in artikel 52, lid 2, met inbegrip van de natuurlijke personen die vertegenwoordigers zijn van een EG-vennootschap of EG-onderdaan of van een vennootschap of onderdaan van Polen en tijdelijk toegang wensen te krijgen voor onderhandelingen over de verkoop van diensten of voor het aangaan van overeenkomsten over de verkoop van diensten namens de dienstverrichter, voor zover deze vertegenwoordigers niet zelf betrokken zijn bij de directe verkoop aan het publiek of bij de eigenlijke dienstverrichting.

3. De Associatieraad neemt de maatregelen die nodig zijn om geleidelijk uitvoering te geven aan lid 1.

Artikel 56

Met betrekking tot de vervoerdiensten tussen de Gemeenschap en Polen komen de volgende bepalingen in de plaats van het bepaalde in artikel 55:

1. Ten aanzien van het internationaal maritiem vervoer verbinden de partijen zich tot het daadwerkelijk toepassen van het beginsel van onbeperkte toegang tot de markt en het vervoer op commerciële basis.

a) Bovenstaande bepaling doet geen afbreuk aan de rechten en verplichtingen in het kader van de Gedragscode van de Verenigde Naties voor Lijnvaartconferences zoals deze door de ene of de andere overeenkomstsluitende partij wordt toegepast. De niet bij conferences aangesloten lijnvaartmaatschappijen kunnen vrij met een conference concurreren zolang zij zich aan het beginsel van eerlijke concurrentie op commerciële basis houden.

b) De partijen bevestigen dat zij de vrije concurrentie beschouwen als een fundamentele noodzaak voor het handelsverkeer in droge en vloeibare bulkgoederen.

2. De partijen verbinden zich ertoe bij de toepassing van de beginselen van lid 1:

a) geen bepalingen inzake vrachtverdeling op te nemen in toekomstige bilaterale overeenkomsten met derde landen, tenzij in die uitzonderlijke gevallen waarin de lijnvaartmaatschappijen van de ene of de andere overeenkomstsluitende partij anders geen reële kans zouden krijgen om aan het handelsverkeer van en naar het betrokken derde land deel te nemen;

b) het opnemen van vrachtverdelingsregelingen in toekomstige bilaterale overeenkomsten betreffende het vervoer van droge en vloeibare bulkladingen niet toe te staan;

c) bij de inwerkingtreding van deze Overeenkomst alle unilaterale maatregelen en administratieve, technische en andere belemmeringen op te heffen die een beperkende of discriminerende invloed kunnen hebben op het vrij verrichten van diensten in het internationaal maritiem vervoer.

3. Met het oog op een gecooerdineerde ontwikkeling en een geleidelijke liberalisering van het vervoer tussen de partijen in overeenstemming met hun respectieve commerciële behoeften, zullen de voorwaarden betreffende de wederzijdse toegang tot elkaars markten voor het luchtvervoer en het overlandvervoer worden vastgelegd in bijzondere vervoerovereenkomsten, waarover tussen de partijen na de inwerkingtreding van deze Overeenkomst zal worden onderhandeld.

4. De partijen nemen vóór het sluiten van de in lid 3 bedoelde overeenkomsten geen maatregelen welke een meer beperkende of discriminerende situatie tot gevolg hebben dan de situatie op de dag welke voorafgaat aan de datum van inwerkingtreding van de Overeenkomst.

5. Tijdens de overgangsperiode past Polen zijn wetgeving, met inbegrip van zijn administratieve, technische en andere voorschriften, geleidelijk aan de op dat ogenblik op het gebied van het luchtvervoer en het overlandvervoer bestaande communautaire wetgeving aan, voor zover dit dienstig is voor de liberalisering en de wederzijdse toegang tot de markten van de partijen, en het verkeer van reizigers en van goederen vergemakkelijkt.

6. De Associatieraad onderzoekt in het licht van de gezamenlijke vooruitgang die is geboekt bij de verwezenlijking van de doelstellingen van dit hoofdstuk, de wijze waarop de nodige voorwaarden tot stand kunnen worden gebracht voor het verbeteren van de vrijheid van dienstverrichting in het luchtvervoer en het overlandvervoer.

Artikel 57

Artikel 53 is van toepassing op de door dit hoofdstuk bestreken materie.

HOOFDSTUK IV Algemene bepalingen

Artikel 58

1. Voor de toepassing van titel IV van deze Overeenkomst belet geen enkele bepaling van de Overeenkomst de partijen hun wetten en bestuursrechtelijke bepalingen betreffende toelating en verblijf, tewerkstelling, arbeidsvoorwaarden, de vestiging van natuurlijke personen en het verrichten van diensten toe te passen, mits zij dat niet op zodanige wijze doen dat de voor een partij uit een specifieke bepaling van de Overeenkomst voortvloeiende voordelen teniet worden gedaan of beperkt. Deze bepaling doet geen afbreuk aan de toepassing van artikel 53.

2. De hoofdstukken II, III en IV van titel IV worden aangepast bij besluit van de Associatieraad in het licht van de resultaten van de onderhandelingen inzake dienstverrichting die plaatsvinden in het kader van de Uruguay-Ronde en inzonderheid ten einde ervoor te zorgen dat bij de toepassing van om het even welke bepaling van deze Overeenkomst een partij de andere partij geen minder gunstige behandeling toekent dan die welke op grond van een toekomstig GATS-Verdrag wordt toegekend.

3. Het niet in aanmerking komen van overeenkomstig hoofdstuk II van titel IV in Polen gevestigde EG-vennootschappen en EG-onderdanen voor door Polen verstrekte overheidssteun voor met het openbaar onderwijs en de gezondheidszorg verband houdende diensten en voor sociale en culturele dienstverlening, wordt voor de duur van de in lid 6 bedoelde overgangsperiode beschouwd als verenigbaar met de bepalingen van titel IV en met de concurrentieregels bedoeld in titel V.

TITEL V BETALINGEN, KAPITAAL, CONCURRENTIE EN ANDERE ECONOMISCHE BEPALINGEN, ONDERLINGE AANPASSING VAN WETTEN HOOFDSTUK I Betalings- en kapitaalverkeer

Artikel 59

De overeenkomstsluitende partijen verbinden zich ertoe machtiging te verlenen tot alle betaalverrichtingen op de lopende rekening van de betalingsbalans in vrije convertibele valuta voor zover de aan de betalingen ten grondslag liggende transacties betrekking hebben op krachtens deze Overeenkomst geliberaliseerd verkeer van goederen, diensten of personen tussen de partijen.

Artikel 60

1. Met betrekking tot de verrichtingen op de kapitaalrekening van de betalingsbalans garanderen vanaf de inwerkingtreding van deze Overeenkomst zowel de Lid-Staten als Polen het vrije verkeer van kapitaal met betrekking tot directe investeringen in vennootschappen die in overeenstemming met de wetten van het gastland zijn opgericht, en investeringen in overeenstemming met hoofdstuk II van titel IV, alsook de liquidatie of de repatriëring van die investeringen en van alle opbrengsten daarvan. In afwijking van bovenstaande bepaling worden bedoelde vrije verrichtingen, liquidatie en repatriëring gegarandeerd tegen het einde van de in artikel 6 bedoelde eerste etappe voor alle investeringen welke verband houden met de vestiging van onderdanen van de Gemeenschap die zich in Polen als zelfstandigen vestigen overeenkomstig hoofdstuk II van titel IV.

2. Onverminderd lid 1 stellen de Lid-Staten met ingang van de inwerkingtreding van deze Overeenkomst, en Polen vanaf het begin van de tweede etappe bedoeld in artikel 6, geen nieuwe beperkingen in op de valutatransacties in het kader van het kapitaalverkeer en de daarmee verband houdende betalingsverrichtingen tussen inwoners van de Gemeenschap en van Polen, en brengen zij in de bestaande regelingen geen verdere restricties aan.

3. De partijen raadplegen elkaar met het oog op de vergemakkelijking van het kapitaalverkeer tussen de Gemeenschap en Polen ten einde de verwezenlijking van de doelstellingen van deze Overeenkomst te bevorderen.

Artikel 61

1. Gedurende de in artikel 6 bedoelde eerste etappe nemen de overeenkomstsluitende partijen maatregelen voor de totstandbrenging van de nodige voorwaarden voor de verdere geleidelijke toepassing van de communautaire voorschriften op het vrije verkeer van kapitaal.

2. Gedurende de in artikel 6 bedoelde tweede etappe gaat de Associatieraad na op welke wijze de communautaire voorschriften met betrekking tot het kapitaalverkeer volledig kunnen worden toegepast.

Artikel 62

In het kader van dit hoofdstuk en in afwijking van artikel 64 kan Polen, in afwachting van een volledige convertibiliteit van de munteenheid van Polen in de zin van artikel VIII van het Internationaal Monetair Fonds, in uitzonderlijke omstandigheden deviezenbeperkingen in verband met het verlenen of opnemen van krediet op korte en middellange termijn toepassen voor zover deze beperkingen aan Polen voor het verlenen van dergelijke kredieten worden opgelegd en op grond van de IMF-status van Polen zijn toegestaan.

Polen past deze beperkingen op een niet-discriminerende wijze toe. Zij dienen op zodanige wijze te worden toegepast dat zij de uitvoering van deze Overeenkomst zo weinig mogelijk verstoren. Polen doet aan de Associatieraad onverwijld mededeling van de invoering en van alle wijzigingen van dergelijke maatregelen.

HOOFDSTUK II Bepalingen inzake de mededinging en andere economische bepalingen

Artikel 63

1. Onverenigbaar met de goede werking van deze Overeenkomst voor zover de handel tussen de Gemeenschap en Polen daardoor ongunstig kan worden beïnvloed zijn:

i) alle overeenkomsten tussen ondernemingen, alle besluiten van ondernemersverenigingen en alle onderling afgestemde feitelijke gedragingen van ondernemingen welke ertoe strekken of die ten gevolge hebben dat de mededinging wordt verhinderd, beperkt of vervalst;

ii) het misbruik maken van een machtspositie door een of meer ondernemingen op het gehele grondgebied van de Gemeenschap of van Polen, of op een wezenlijk deel daarvan;

iii) alle steunmaatregelen van de Staten die de mededinging door begunstiging van bepaalde ondernemingen of bepaalde produkties vervalsen of dreigen te vervalsen.

2. Alle handelwijzen welke met dit artikel in strijd zijn, worden beoordeeld op grond van de criteria welke voortvloeien uit de toepassing van de regels van de artikelen 85, 86 en 92 van het Verdrag tot oprichting van de Europese Economische Gemeenschap.

3. De Associatieraad stelt bij besluit genomen binnen een termijn van drie jaar na de inwerkingtreding van de Overeenkomst de nodige voorschriften vast voor de uitvoering van de leden 1 en 2.

In afwachting van de vaststelling van deze voorschriften worden de bepalingen van de Overeenkomst inzake de interpretatie en toepassing van de artikelen VI, XVI en XXIII van de Algemene Overeenkomst inzake tarieven en handel toegepast als regels voor de tenuitvoerlegging van lid 1, onder iii), en het ermee verband houdende gedeelte van lid 2.

4. a) Voor de toepassing van het bepaalde in lid 1, onder iii), komen de partijen overeen dat tijdens de eerste vijf jaren na de inwerkingtreding van deze Overeenkomst alle door Polen toegekende overheidssteun wordt beoordeeld met inachtneming van het feit dat Polen wordt beschouwd als een regio gelijk aan de in artikel 92, lid 3, onder a), van het Verdrag tot oprichting van de Europese Economische Gemeenschap bedoelde streken van de Gemeenschap. De Associatieraad besluit, met inachtneming van de economische situatie in Polen, of die periode met verdere termijnen van vijf jaar dient te worden verlengd.

b) Elke partij garandeert doorzichtigheid ten aanzien van de overheidssteun, met name door ieder jaar aan de andere partij mededeling te doen van het totale bedrag en de verdeling van de verstrekte steun en door op verzoek informatie over steunprogramma's te verstrekken. Op verzoek van de ene partij verstrekt de andere partij informatie over bepaalde afzonderlijke steunmaatregelen van de overheid.

5. Met betrekking tot de produkten vermeld in de hoofdstukken II en III van titel III:

- is het bepaalde in lid 1, onder iii), niet van toepassing;

- dienen alle praktijken die in strijd zijn met lid 1, onder i), te worden beoordeeld aan de hand van de criteria welke door de Gemeenschap zijn vastgesteld op grond van de artikelen 42 en 43 van het Verdrag tot oprichting van de Europese Economische Gemeenschap en in het bijzonder bij Verordening nr. 26/62 van de Raad.

6. Indien de Gemeenschap of Polen van mening is dat een bepaalde praktijk onverenigbaar is met lid 1 van dit artikel en:

- deze met de in lid 3 bedoelde uitvoeringsmaatregelen niet afdoende kan worden tegengegaan, of dat

- bij ontstentenis van dergelijke voorschriften, de praktijk de belangen van de andere partij ernstig schaadt of dreigt te schaden of aan haar nationale industrie, met inbegrip van de dienstverlenende sector, aanmerkelijke schade toebrengt of dreigt toe te brengen,

kunnen zij passende maatregelen nemen na overleg in het kader van de Associatieraad of na een termijn van dertig werkdagen volgende op het verzoek om dergelijk overleg.

Met betrekking tot praktijken die onverenigbaar zijn met lid 1, onder iii), van dit artikel kunnen, indien de Algemene Overeenkomst inzake tarieven en handel erop van toepassing is, deze passende maatregelen alleen worden vastgesteld in overeenstemming met de procedures en voorwaarden bepaald in de Algemene Overeenkomst inzake tarieven en handel of in een andere in het kader daarvan tot stand gekomen handeling die op beide partijen van toepassing is.

7. Niettegenstaande eventueel daarmee strijdige bepalingen die overeenkomstig lid 3 zijn vastgesteld, wisselen de partijen informatie uit met inachtneming van de beperkingen welke voortvloeien uit het beroeps- of zakengeheim.

8. Dit artikel is niet van toepassing op de in Protocol nr. 2 vermelde produkten waarop het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap voor Kolen en Staal betrekking heeft.

Artikel 64

1. De partijen vermijden zoveel mogelijk het opleggen om redenen verband houdende met de betalingsbalans van beperkende maatregelen, met inbegrip van maatregelen met betrekking tot de invoer. Indien dergelijke maatregelen worden genomen, verstrekt de partij die ze heeft genomen de andere partij zo spoedig mogelijk een tijdschema voor de opheffing ervan.

2. Indien zich met betrekking tot de betalingsbalans van één of meer Lid-Staten van de Gemeenschap of van Polen ernstige moeilijkheden voordoen of hiervoor onmiddellijk gevaar bestaat, kan de Gemeenschap of Polen, al naar gelang van het geval, in overeenstemming met de in de Algemene Overeenkomst inzake tarieven en handel bepaalde voorwaarden beperkende maatregelen treffen, met inbegrip van maatregelen met betrekking tot de invoer. Deze maatregelen zijn van beperkte duur en mogen niet verder reiken dan wat noodzakelijk is om de situatie van de betalingsbalans recht te trekken. Zij worden door de Gemeenschap of Polen, al naar gelang van het geval onverwijld ter kennis van de andere partij gebracht.

3. De beperkende maatregelen mogen geen betrekking hebben op overmakingen in verband met investeringen, inzonderheid de repatriëring van geïnvesteerde of geherinvesteerde bedragen en om het even welke daaruit voortvloeiende inkomsten.

Artikel 65

Met betrekking tot overheidsondernemingen en ondernemingen waaraan speciale of exclusieve rechten zijn toegekend, ziet de Associatieraad erop toe dat vanaf het derde jaar na de datum van inwerkingtreding van de Overeenkomst de beginselen van het Verdrag tot oprichting van de Europese Economische Gemeenschap, inzonderheid van artikel 90, en de beginselen van het slotdocument van de in april 1990 te Bonn bijeengekomen Conferentie over Europese Veiligheid en Samenwerking, en met name de vrije besluitvorming van ondernemers, worden nageleefd.

Artikel 66

1. Polen ziet verder toe op de verbetering van de bescherming van intellectuele, industriële en commerciële eigendomsrechten, ten einde tegen het einde van het vijfde jaar na de inwerkingtreding van de Overeenkomst te kunnen voorzien in een bescherming overeenkomend met die welke bestaat in de Gemeenschap, met inbegrip van vergelijkbare middelen om deze rechten af te dwingen.

2. Tegen het einde van het vijfde jaar na de inwerkingtreding van deze Overeenkomst zal Polen een aanvraag indienen om toe te treden tot het Verdrag van Muenchen inzake de verlening van Europese octrooien van 5 oktober 1973 en toetreden tot de andere multilaterale overeenkomsten betreffende intellectuele, industriële en commerciële eigendomsrechten bedoeld in bijlage XIII, punt 1, waarbij de Lid-Staten partij zijn of welke de facto door de Lid-Staten worden toegepast.

Artikel 67

1. De overeenkomstsluitende partijen beschouwen de toegang tot overheidsopdrachten op basis van non-discriminatie en wederkerigheid, inzonderheid in de context van de GATT, als een na te streven doelstelling.

2. Poolse vennootschappen zoals omschreven in artikel 48 krijgen vanaf de datum van inwerkingtreding van deze Overeenkomst toegang tot aanbestedingsprocedures in de Gemeenschap overeenkomstig de in de Gemeenschap geldende regelingen, waarbij zij niet minder gunstig mogen worden behandeld dan EG-vennootschappen.

EG-vennootschappen zoals omschreven in artikel 48 krijgen uiterlijk aan het einde van de overgangsperiode vermeld in artikel 6 toegang tot aanbestedingsprocedures in Polen, waarbij zij niet minder gunstig mogen worden behandeld dan Poolse vennootschappen.

In Polen overeenkomstig de bepalingen van hoofdstuk II van titel IV gevestigde EG-vennootschappen krijgen vanaf de datum van inwerkingtreding van de Overeenkomst toegang tot aanbestedingsprocedures, waarbij zij niet minder gunstig mogen worden behandeld dan Poolse vennootschappen.

De Associatieraad onderzoekt op gezette tijden de mogelijkheid voor Polen om alle EG-vennootschappen vóór het einde van de overgangsperiode toegang te verlenen tot aanbestedingsprocedures in Polen.

3. De artikelen 37 tot en met 58 zijn van toepassing op de vestiging, de activiteiten, de dienstverrichtingen tussen de Gemeenschap en Polen, alsmede de tewerkstelling en het verkeer van werknemers in verband met de uitvoering van overheidsopdrachten.

HOOFDSTUK III Harmonisatie van wetgeving

Artikel 68

De overeenkomstsluitende partijen erkennen dat de voornaamste voorwaarde voor de economische integratie van Polen in de Gemeenschap de harmonisatie van de bestaande en toekomstige wetgeving van dat land met die van de Gemeenschap is. Polen doet het nodige om ervoor te zorgen dat zijn toekomstige wetgeving verenigbaar is met die van de Gemeenschap.

Artikel 69

De harmonisatie van de wetgeving omvat in het bijzonder de volgende terreinen: douanewetgeving, vennootschapsrecht, bankrecht, boekhoudkundige regels voor vennootschappen, vennootschapsbelasting, intellectuele eigendom, bescherming van werknemers op de arbeidsplaats, financiële diensten, concurrentieregels, bescherming van de gezondheid en het leven van mensen, dieren en planten, consumentenbescherming, indirecte belastingen, technische voorschriften en normen, vervoer en milieu.

Artikel 70

De Gemeenschap verstrekt Polen technische bijstand bij de uitvoering van deze maatregelen, onder meer door:

- de uitwisseling van deskundigen,

- het verstrekken van informatie,

- de organisatie van seminars,

- opleiding,

- hulp voor de vertaling van communautaire wetgeving in de betrokken sectoren.

TITEL VI ECONOMISCHE SAMENWERKING

Artikel 71

1. De Gemeenschap en Polen brengen een samenwerking tot stand die erop gericht is tot de ontwikkeling van Polen bij te dragen. Deze samenwerking ondersteunt de resultaten van Polen en versterkt de bestaande economische banden op een zo breed mogelijke basis, zulks ten voordele van beide partijen.

2. Het beleid ter bevordering van de economische en sociale ontwikkeling van Polen, in het bijzonder het beleid betreffende de industrie met inbegrip van de mijnbouw, de investeringen, de landbouw, de energie, het vervoer, de regionale ontwikkeling en het toerisme dient uit te gaan van het beginsel van de duurzame ontwikkeling. Dit houdt in dat milieu-aspecten van bij het begin volledig in het beleid zijn geïntegreerd.

Op de diverse beleidsterreinen wordt voorts rekening gehouden met de eisen van een duurzame sociale ontwikkeling.

3. Er wordt speciale aandacht besteed aan maatregelen om de samenwerking tussen de landen van Centraal- en Oost-Europa te bevorderen met het oog op een geïntegreerde ontwikkeling van de regio.

Artikel 72

Industriële samenwerking

1. Bij de samenwerking wordt in het bijzonder de bevordering nagestreefd van:

- industriële samenwerking tussen het bedrijfsleven in de Gemeenschap en in Polen, in het bijzonder om de particuliere sector te versterken;

- deelneming van de Gemeenschap aan het streven van Polen om zowel in de openbare als in de particuliere sector zijn industrie te moderniseren en te herstructureren met het oog op de overgang van een centraal geleide planeconomie naar een markteconomie op een zodanige wijze dat de nodige zorg voor het milieu wordt gedragen;

- herstructurering van de afzonderlijke sectoren;

- vestiging van nieuwe ondernemingen op terreinen met een groeipotentieel.

2. Bij de initiatieven voor industriële samenwerking wordt rekening gehouden met de door Polen vastgelegde prioriteiten. Daarbij wordt in het bijzonder gestreefd naar de uitwerking van een passend kader waarbinnen de ondernemingen kunnen functioneren, de verbetering van de management know-how en de bevordering van de doorzichtigheid van de afzetmogelijkheden en voorwaarden voor ondernemingen.

Artikel 73

Bevordering en bescherming van investeringen

1. De samenwerking is gericht op het creëren van een gunstig klimaat voor binnen- en buitenlandse particuliere investeringen, die van essentieel belang zijn voor de economische en industriële wederopbouw van Polen.

2. De samenwerking is in het bijzonder gericht op de volgende doelstellingen:

- het creëren door Polen van een juridisch kader ter bevordering van investeringen; waar passend zou zulks tot stand kunnen worden gebracht door een uitbreiding door de Lid-Staten en Polen van de overeenkomsten voor de bevordering en bescherming van investeringen;

- tenuitvoerlegging van de nodige akkoorden voor kapitaalovermakingen;

- betere bescherming van investeringen;

- deregulering en verbetering van de economische infrastructuur;

- uitwisseling van informatie over investeringsmogelijkheden in de vorm van handelsbeurzen, tentoonstellingen, handelsweken en andere manifestaties.

Artikel 74

Agrarische en industriële normen en conformiteits-

beoordeling

1. De samenwerking is in het bijzonder erop gericht de verschillen op het gebied van standaardisering en conformiteitsbeoordeling te verkleinen.

2. Daartoe streeft de samenwerking het volgende na:

- de naleving van de communautaire technische voorschriften en de Europese normen betreffende de kwaliteit van industriële en agro-alimentaire produkten;

- de bevordering van de toepassing van de communautaire technische voorschriften en de Europese normen en conformiteitsbeoordelingsprocedures;

- waar passend, de totstandbrenging van overeenkomsten inzake wederzijdse erkenning op deze gebieden;

- de aanmoediging van de deelneming van Polen aan de werkzaamheden van gespecialiseerde organisaties (CEN, Cenelec, Etsi, EOTC).

3. De Gemeenschap zal Polen waar nodig technische bijstand verlenen.

Artikel 75

Samenwerking op het gebied van wetenschappen en

technologie

1. De partijen bevorderen de samenwerking bij onderzoek en technologische ontwikkeling. Zij besteden daarbij bijzondere aandacht aan de volgende aspecten:

- de uitwisseling van wetenschappelijke en technologische informatie, met inbegrip van informatie over elkaars beleid en activiteiten op wetenschappelijk en technologisch gebied;

- de organisatie van gezamenlijke wetenschappelijke bijeenkomsten (seminars en werkcolleges);

- gezamenlijke O & O-activiteiten om de wetenschappelijke vooruitgang en de overdracht van technologie en know-how aan te moedigen;

- opleidingsactiviteiten en programma's ter bevordering van de mobiliteit, ten behoeve van onderzoekers en specialisten aan beide zijden;

- het creëren van een milieu dat bevorderlijk is voor onderzoek, de toepassing van nieuwe technologieën en een passende bescherming van de intellectuele eigendom die het resultaat van het onderzoek is;

- de deelneming aan communautaire programma's overeenkomstig lid 3.

Waar nodig wordt technische bijstand verleend.

2. De Associatieraad stelt de passende procedures voor het ontwikkelen van de samenwerking vast.

3. De samenwerking die valt onder het kaderprogramma van de Gemeenschap op het gebied van onderzoek en technologische ontwikkeling wordt ten uitvoer gelegd via afzonderlijke akkoorden waarvoor de onderhandelingen en de sluiting verlopen volgens de procedures van de respectieve partijen.

Artikel 76

Onderwijs en opleiding

1. De samenwerking is gericht op het optrekken van het peil van het algemeen onderwijs en de beroepskwalificaties in Polen, rekening houdend met de prioriteiten van dat land.

2. De samenwerking omvat de volgende terreinen:

- hervorming van het onderwijs en van de opleiding;

- bijscholing en doorlopende vorming;

- herscholing en aanpassing aan de arbeidsmarkt;

- managementopleiding;

- onderwijs van de talen van de Gemeenschap;

- vertaling;

- levering van leermiddelen;

- bevordering van het onderwijs op het gebied van de Europese studies in de desbetreffende instellingen.

3. Institutionele kaders en samenwerkingsprojecten worden opgezet (te beginnen met de Europese stichting voor opleiding wanneer zij zal zijn opgericht, en de deelneming van Polen aan Tempus). In overeenstemming met de communautaire procedures kan in dit verband ook de deelneming van Polen aan andere communautaire programma's worden onderzocht.

4. De samenwerking stimuleert rechtstreekse samenwerking tussen onderwijsinstellingen onderling en tussen onderwijsinstellingen en bedrijven, mobiliteit en uitwisseling van onderwijspersoneel, studenten en administrateurs, maakt praktijk- en opleidingsstages in het buitenland mogelijk, en verstrekt hulp bij de uitwerking van onderwijsprogramma's, de conceptie van didactisch materiaal en de uitrusting van onderwijsinstellingen.

De samenwerking beoogt ook de wederzijdse erkenning van de studieperiodes en diploma's.

Ten einde, overeenkomstig artikel 75, het niveau van de onderwijs- en onderzoekinstellingen in Polen gelijk te trekken met dat van de Gemeenschap, neemt de Gemeenschap de nodige maatregelen om de samenwerking tussen Polen en de betrokken Europese instellingen te vergemakkelijken. Zulks kan de deelneming van Polen aan de activiteiten van deze instellingen omvatten alsmede het oprichten van afdelingen daarvan in Polen. De doelstellingen van deze instellingen moeten zijn gericht op de opleiding van academici, specialisten en ambtenaren die zullen betrokken zijn bij het proces van Europese integratie en samenwerking met de instellingen van de Gemeenschap.

5. De voornaamste doelstellingen van de samenwerking op het gebied van de vertaling zijn:

- de opleiding van vertalers en ontwikkeling van terminologische databanken (glossaria, Eurodicautom);

- de bevordering van het gebruik van communautaire normen en terminologie;

- de ontwikkeling van een passende infrastructuur voor vertalingen van en naar het Pools en de talen van de Gemeenschap.

Artikel 77

De landbouw en de agro-industriële sector

1. De samenwerking op dit terrein is gericht op het verhogen van de efficiency in de landbouw en de agro-industriële sector. Zij beoogt met name:

- de ontwikkeling van particuliere landbouwbedrijven en distributiekanalen, opslagmethoden, afzetsystemen, enz.;

- de modernisering van de infrastructuur op het platteland (vervoer, watervoorziening, telecommunicatie);

- de ruimtelijke ordening op het platteland, met inbegrip van nieuwbouwplanning en stadsplanning;

- de verbetering van de produktiviteit en de kwaliteit door het gebruik van passende methoden en produkten, het verstrekken van opleiding en toezicht bij het gebruik van methoden voor bestrijding van de verontreiniging veroorzaakt door landbouwimputs;

- de ontwikkeling en modernisering van verwerkende bedrijven en hun afzetmethodes;

- de bevordering van de complementariteit in de landbouw;

- de bevordering van industriële samenwerking in de landbouwsector en van de uitwisseling van know-how, in het bijzonder tussen de particuliere sectoren in de Gemeenschap en in Polen;

- de ontwikkeling van de samenwerking op het gebied van de gezondheid van mens, dier en plant, met inbegrip van veterinaire wetgeving en inspecties en van fytosanitaire wetgeving, om te komen tot een geleidelijke harmonisatie met de communautaire normen via bijstand voor de opleiding en het organiseren van controles.

2. De Gemeenschap verleent hiertoe waar nodig technische bijstand.

Artikel 78

Energie

1. De samenwerking vindt plaats in het kader van de beginselen van de markteconomie en ontwikkelt zich tegen de achtergrond van de geleidelijke integratie van de Poolse markt met die van de Gemeenschap.

2. De samenwerking heeft in het bijzonder betrekking op het volgende:

- de modernisering van de infrastructuur;

- de verbetering en diversificatie van de voorziening;

- de uitstippeling en planning van het energiebeleid;

- beheer en opleiding in de energiesector;

- de ontwikkeling van de energiebronnen;

- de bevordering van energiebesparing en een efficiënt energiegebruik;

- de milieu-effecten van energieproduktie en -verbruik;

- de sector kernenergie;

- de sectoren elektriciteit en gas, met inbegrip van onderzoek naar de mogelijkheid om de voorzieningsnetten op elkaar aan te sluiten;

- het uitstippelen van een algemeen kader voor de samenwerking tussen bedrijven in deze sector;

- de overdracht van technologie en know-how;

- een grotere openstelling van de energiemarkt en vergemakkelijking van de doorvoer van gas en elektriciteit.

Artikel 79

Samenwerking in de sector kernenergie

1. De samenwerking op het gebied van de kernenergie bestrijkt vooral de volgende terreinen:

- de verbetering van de voorschriften inzake kernenergie in Polen;

- de nucleaire veiligheid, het voorbereid zijn op kernongevallen en de maatregelen bij kernongevallen;

- stralingsbescherming, met inbegrip van de meting van de straling in het milieu;

- vraagstukken in verband met de splijtstofcyclus, veiligheidsmaatregelen en materiële bescherming van nucleaire materialen;

- beheer van radioactief afval;

- buitenbedrijfstelling en ontmanteling van nucleaire installaties;

- ontsmetting.

2. De samenwerking omvat de uitwisseling van informatie en ervaring alsmede O & O-activiteiten overeenkomstig artikel 75.

Artikel 80

Milieu

1. De partijen ontwikkelen en versterken hun samenwerking bij de bestrijding van het milieubederf, een uiterst belangrijke taak die zij als prioritair hebben aangemerkt.

2. De samenwerking wordt toegespitst op:

- daadwerkelijke controle van het verontreinigingspeil;

- bestrijding van de regionale en grensoverschrijdende lucht- en waterverontreiniging;

- efficiency bij energieproduktie en -verbruik, veiligheid van industriële installaties;

- classificatie en veilige behandeling van chemische produkten;

- kwaliteit van het water, in het bijzonder van grensoverschrijdende waterwegen;

- verkleining, recycling en veilige verwijdering van afval; tenuitvoerlegging van het Verdrag van Bazel;

- milieu-effecten van de landbouw; bodemerosie; bescherming van bossen, fauna en flora;

- ruimtelijke ordening, met inbegrip van nieuwbouwplanning en stadsplanning;

- aanwending van economische en fiscale instrumenten;

- klimaatsveranderingen op wereldniveau.

3. Met het oog daarop zijn de partijen voornemens inzonderheid op de volgende gebieden samen te werken:

- de uitwisseling van informatie en deskundigen, onder meer op het gebied van de overdracht van schone technologieën;

- opleidingsprogramma's;

- harmonisatie van wetgeving (communautaire normen);

- samenwerking in regionaal verband (met inbegrip van samenwerking in het kader van het Europees Milieubureau, na de oprichting daarvan door de Gemeenschap) en op internationaal niveau;

- uitstippeling van strategieën, vooral in verband met wereldomvattende en klimatologische kwesties.

Artikel 81

Vervoer

1. De partijen ontwikkelen en intensiveren hun samenwerking ten einde Polen in staat te stellen de volgende doelstellingen te bereiken:

- de herstructurering en modernisering van het vervoer;

- vergemakkelijking van het verkeer van reizigers en goederen en verbetering van de toegang tot de vervoermarkt door het wegwerken van administratieve, technische en andere hinderpalen;

- de totstandbrenging van bedrijfsnormen die vergelijkbaar zijn met die in de Gemeenschap.

2. De samenwerking omvat met name de volgende elementen:

- economische, juridische en technische opleidingsprogramma's;

- het verlenen van technische bijstand en advies, en informatie-uitwisseling (lezingen en seminars).

3. De volgende gebieden zijn prioritair:

- het wegvervoer met inbegrip van de geleidelijke vergemakkelijking van de doorvoer;

- het beheer van spoorwegen en luchthavens, met inbegrip van samenwerking tussen de ter zake bevoegde nationale instanties;

- de modernisering, op hoofdwegen van gemeenschappelijk belang en op transeuropese verkeersassen, van weg-, binnenwater-, spoorweg-, haven- en luchthaveninfrastructuur;

- de ruimtelijke ordening met inbegrip van nieuwbouwplanning en stadsplanning;

- de verbetering van de technische installaties om aan de communautaire normen te voldoen, vooral op het gebied van het weg-railvervoer, het multimodaal vervoer en de overlading;

- het opzetten van een vervoerbeleid dat compatibel is met het in de Gemeenschap geldende vervoerbeleid.

Artikel 82

Telecommunicatie

1. De partijen verruimen en versterken hun samenwerking op dit terrein en zetten daartoe met name de volgende maatregelen op:

- uitwisseling van informatie over het telecommunicatiebeleid;

- uitwisseling van technische en andere informatie en organisatie van seminars, werkcolleges en lezingen voor deskundigen van beide zijden;

- opleiding en adviesverlening;

- overdracht van technologie;

- uitvoering van gezamenlijke projecten door de ter zake bevoegde lichamen aan beide zijden;

- bevordering van Europese normen, certificatiesystemen en regelgevingsmethoden;

- bevordering van nieuwe communicatiemiddelen, diensten en faciliteiten, vooral die met commerciële toepassing.

2. Deze activiteiten worden op de volgende prioritaire terreinen toegespitst:

- modernisering van het Poolse telecommunicatienetwerk en inschakeling daarvan in het Europese en wereldomspannende netwerk;

- samenwerking in het kader van de Europese normalisatiestructuren;

- integratie van de transeuropese stelsels; juridische en regelgevingsaspecten van de telecommunicatie;

- beheer van de telecommunicatie in het nieuwe economische milieu: organisatiestructuren, strategie en planning, aankoopbeginselen;

- ruimtelijke ordening met inbegrip van nieuwbouwplanning en stadsplanning.

Artikel 83

Bank- en verzekeringswezen, en andere financiële dienstverlening

1. De partijen werken samen aan de vaststelling van gemeenschappelijke regels en normen, onder meer op boekhoudkundig gebied en inzake toezicht en regulering in de sectoren bank- en verzekeringswezen en financiën.

2. Aan beide zijden worden nauwkeurige methoden ter vergemakkelijking van het hervormingsproces uitgewerkt, met name via de volgende werkzaamheden:

- bijdrage tot het opstellen van glossaria en de vertaling van de communautaire en de Poolse wetgeving;

- besprekingen en informatiebijeenkomsten over geldende wetgeving en ontwerpen van wetten in Polen en in de Gemeenschap;

- opleiding.

Artikel 84

Monetair beleid

Op verzoek van de Poolse autoriteiten verstrekt de Gemeenschap technische bijstand ter ondersteuning van het streven van Polen naar de invoering van de volledige convertibiliteit van de zloty en de geleidelijke aanpassing van zijn beleid aan het Europees Monetair Stelsel. Zulks zal een informele uitwisseling van gegevens over de beginselen en de werking van het Europees Monetair Stelsel omvatten.

Artikel 85

Witwassen van geld

1. De partijen zijn het eens over de noodzaak om al het nodige te doen en samen te werken ten einde te voorkomen dat hun financiële systemen worden gebruikt voor het witwassen van inkomsten uit criminele activiteiten in het algemeen en drugmisdrijven in het bijzonder.

2. De samenwerking op dit gebied omvat administratieve en technische bijstand met het oog op de vaststelling van passende normen ter voorkoming van het witwassen van geld die gelijkwaardig zijn aan die welke zijn aangenomen door de Gemeenschap en internationale fora op dit gebied, in het bijzonder de Financial Action Task Force (FATF).

Artikel 86

Regionale ontwikkeling

1. De partijen versterken hun samenwerking op het gebied van de regionale ontwikkeling en de ruimtelijke ordening.

2. Daartoe zijn de volgende maatregelen gepland:

- het verstrekken van informatie aan nationale, regionale en plaatselijke instanties over het beleid inzake regionale planning en ruimtelijke ordening en waar nodig technische bijstand voor het uitwerken van dat beleid;

- gezamenlijk optreden van regionale en plaatselijke instanties op het gebied van de economische ontwikkeling;

- het bestuderen van een gecooerdineerde aanpak van de ontwikkeling van grensgebieden tussen de Gemeenschap en Polen;

- wederzijdse bezoeken om de mogelijkheden voor samenwerking en bijstand te onderzoeken;

- uitwisseling van ambtenaren;

- technische bijstand met bijzondere aandacht voor de ontwikkeling van achtergebleven gebieden;

- programma's voor de uitwisseling van informatie en ervaringen, onder meer in de vorm van seminars.

Artikel 87

Sociale samenwerking

1. Op het gebied van gezondheid en veiligheid is de samenwerking tussen de partijen erop gericht het peil van de bescherming van de gezondheid en veiligheid van de werknemers te verbeteren, met als referentiepunt de mate van bescherming die in de Gemeenschap bestaat. In het bijzonder worden maatregelen getroffen inzake:

- technische bijstand,

- uitwisseling van deskundigen,

- samenwerking tussen ondernemingen,

- informatie en opleiding.

2. Op het gebied van de werkgelegenheid wordt de samenwerking tussen de partijen op de volgende elementen toegespitst:

- organisatie van de arbeidsmarkt,

- diensten voor arbeidsbemiddeling en loopbaanadvies,

- planning en tenuitvoerlegging van regionale herstructureringsprogramma's,

- stimulering van de ontwikkeling van plaatselijke werkgelegenheid.

De samenwerking op deze terreinen wordt onder meer ten uitvoer gelegd via studies, de terbeschikkingstelling van deskundigen, voorlichting en opleiding.

3. Op het gebied van de sociale zekerheid streeft de samenwerking tussen partijen ernaar het sociale-zekerheidsstelsel in Polen aan de nieuwe economische en sociale situatie aan te passen, in de eerste plaats via de terbeschikkingstelling van deskundigen, voorlichting en opleiding.

Artikel 88

Toerisme

De partijen versterken en ontwikkelen hun samenwerking, met name door de volgende maatregelen:

- vergemakkelijking van het toerisme;

- verbetering van de informatiestroom via internationale netwerken, databanken, enz.;

- overdracht van know-how via opleiding, uitwisselingen en seminars;

- bestudering van de mogelijkheden voor gezamenlijke acties zoals grensoverschrijdende projecten, jumelage van steden, enz.

Artikel 89

Midden- en kleinbedrijf

1. De partijen streven ernaar het midden- en kleinbedrijf en de samenwerking tussen bedrijven in die sector in de Gemeenschap en Polen te ontwikkelen en te versterken.

2. Zij moedigen de uitwisseling aan van informatie en know-how op de volgende gebieden:

- het creëren van de vereiste juridische, administratieve, technische, fiscale en financiële voorwaarden voor de ontwikkeling en uitbreiding van KMO's en voor grensoverschrijdende samenwerking;

- de verlening van de gespecialiseerde diensten die KMO's nodig hebben (managementopleiding, boekhouding, afzet, kwaliteitscontrole, enz.) en de versterking van de bureaus die dergelijke diensten verlenen;

- de totstandbrenging van de nodige banden met communautaire ondernemers ten einde de informatiestroom naar KMO's te verbeteren en de grensoverschrijdende samenwerking te bevorderen (bij voorbeeld het Europees netwerk voor samenwerking en toenadering tussen ondernemingen (BC-Net), de EG-adviescentra voor ondernemingen, lezingen, enz.).

Artikel 90

Informatie en de audiovisuele media

1. De partijen ondernemen de nodige stappen om een doeltreffende onderlinge uitwisseling van informatie te stimuleren. Aanvankelijk wordt prioriteit verleend aan programma's om het grote publiek te voorzien van essentiële informatie over de Gemeenschap, en specifieke kringen in Polen meer gespecialiseerde informatie te verstrekken, dit laatste waar mogelijk met inbegrip van toegang tot communautaire databanken.

2. De partijen werken samen ter bevordering van de audiovisuele industrie in Europa. Met name kan de audiovisuele sector in Polen deelnemen aan de door de Gemeenschap opgezette activiteiten in het kader van het Media-programma 1991-1995, overeenkomstig procedures die in overleg met de beheersinstanties voor de diverse activiteiten moeten worden vastgelegd en de bepalingen van het besluit van de Raad van de Europese Gemeenschappen van 21 december 1990 tot vaststelling van dat programma.

De partijen cooerdineren en, waar nodig, harmoniseren hun beleid in verband met de voorschriften voor grensoverschrijdende uitzendingen, technische audiovisuele normen en het bevorderen van een Europese audiovisuele technologie.

Artikel 91

Douane

1. Het doel van de samenwerking is ervoor te zorgen dat alle op goedkeuring wachtende bepalingen betreffende het handelsverkeer worden nageleefd en dat het Poolse douanesysteem aan dat van de Gemeenschap wordt aangepast, waardoor de in het kader van deze Overeenkomst geplande stappen in de richting van een liberalisering worden vergemakkelijkt.

2. De samenwerking omvat in het bijzonder de volgende elementen:

- uitwisseling van informatie;

- organisatie van seminars en praktijkstages;

- ontwikkeling van grensoverschrijdende infrastructuur tussen partijen;

- invoering van het enig document en van een onderlinge aansluiting tussen de transitosystemen van de Gemeenschap en Polen;

- vereenvoudiging van controles en formaliteiten bij het goederenvervoer.

Waar nodig wordt technische bijstand verleend.

3. Onverminderd de overige samenwerking als vastgelegd in deze Overeenkomst en in het bijzonder in artikel 94 vindt de wederzijdse bijstand tussen de administratieve autoriteiten van de overeenkomstsluitende partijen op douanegebied plaats overeenkomstig de bepalingen van Protocol nr. 6.

Artikel 92

Statistische samenwerking

1. De samenwerking op dit gebied beoogt het ontwikkelen van een efficiënt statistiekstelsel om snel en tijdig de nodige betrouwbare statistieken op te stellen om het hervormingsproces te kunnen plannen en volgen en tot de ontwikkeling van de particuliere sector in Polen bij te dragen.

2. Met het oog daarop is de samenwerking in het bijzonder gericht op:

- het opzetten van een betrouwbaar en onafhankelijk statistiekstelsel;

- de harmonisatie met internationale (en vooral communautaire) methoden, normen en classificaties;

- de terbeschikkingstelling van de nodige gegevens om de economische hervormingen in stand te houden en te controleren;

- de terbeschikkingstelling van de nodige macro- en micro-economische gegevens aan particuliere ondernemingen;

- waarborging van de vertrouwelijkheid van gegevens.

3. Waar nodig wordt door de Gemeenschap technische bijstand verleend.

Artikel 93

Economie

1. De Gemeenschap en Polen zullen het proces van economische hervormingen en integratie vergemakkelijken door hun samenwerking die gericht is op het verkrijgen van een beter inzicht in de basisbeginselen van hun respectieve economieën en in het uitstippelen en ten uitvoer leggen van een economisch beleid in een markteconomie.

2. Daartoe zullen de Gemeenschap en Polen de volgende maatregelen opzetten:

- uitwisseling van informatie over macro-economische prestaties en vooruitzichten en over ontwikkelingsstrategieën;

- gezamenlijke analyse van economische kwesties van wederzijds belang, met inbegrip van het uitstippelen van een economisch beleid en de instrumenten voor de tenuitvoerlegging daarvan;

- aanmoediging van een brede samenwerking tussen economen en managers in de Gemeenschap en Polen, in het bijzonder via de communautaire "Actie voor samenwerking op economisch gebied", ten einde de overdracht van know-how voor het uitwerken van een economisch beleid te versnellen en te zorgen voor de ruime verspreiding van onderzoekresultaten die voor het beleid van belang kunnen zijn.

Artikel 94

Drugs

1. De samenwerking is in het bijzonder gericht op het verbeteren van de efficiency van het beleid en de maatregelen om de voorziening met en de illegale handel in verdovende middelen en psychotrope stoffen tegen te gaan, en op het terugdringen van het misbruik van die produkten.

2. De partijen komen overeen welke samenwerkingsmethoden er nodig zijn om deze doelstellingen te bereiken, met inbegrip van de wijze van tenuitvoerlegging van gemeenschappelijke acties. Hun optreden zal gebaseerd zijn op overleg en/of nauwe cooerdinatie met betrekking tot de doelstellingen en beleidsmaatregelen op de in lid 1 genoemde terreinen.

3. De samenwerking tussen de partijen omvat technische en administratieve bijstand, met name eventueel op de volgende terreinen: de uitwerking en tenuitvoerlegging van nationale wetgeving; de oprichting van instellingen en informatiecentra en van centra voor sociale zorg en gezondheidszorg; personeelsopleiding en research; voorkoming van het onrechtmatig gebruik van precursoren voor de illegale fabricage van verdovende middelen of psychotrope stoffen.

De partijen kunnen overeenkomen de samenwerking tot andere terreinen uit te breiden.

TITEL VII CULTURELE SAMENWERKING

Artikel 95

1. De partijen verbinden zich ertoe de culturele samenwerking te bevorderen. Waar nodig kunnen de communautaire programma's voor culturele samenwerking of de programma's van een of meer Lid-Staten tot Polen worden uitgebreid en bijkomende maatregelen van wederzijds belang worden ontwikkeld.

2. Deze samenwerking kan met name de volgende terreinen omvatten:

- vertaling van literaire werken;

- conserveren en restaureren van historische en culturele monumenten en plaatsen;

- opleiding van personen die werkzaam zijn op cultuurgebied;

- culturele manifestaties met een Europees karakter.

TITEL VIII FINANCIËLE SAMENWERKING

Artikel 96

Met het oog op de verwezenlijking van de doelstellingen van deze Overeenkomst en in overeenstemming met de artikelen 97, 98, 100 en 101, ontvangt Polen tijdelijk financiële bijstand van de Gemeenschap in de vorm van schenkingen en leningen ten einde de economische hervorming van Polen te versnellen en het land te helpen de economische en sociale gevolgen van de structurele aanpassingen op te vangen.

Artikel 97

Deze financiële bijstand geschiedt als volgt:

- tot eind 1992 in het kader van de Phare-maatregelen vastgesteld in Verordening (EEG) nr. 3906/89 van de Raad, als gewijzigd; daarna zal de Gemeenschap schenkingen verstrekken, hetzij in het kader van Phare op meerjarige grondslag, hetzij als onderdeel van een nieuw meerjarig financieringsplan dat de Gemeenschap opzet na overleg met Polen en rekening houdend met de overwegingen in de artikelen 100 en 101;

- in de vorm van de bestaande lening(en) van de Europese Investeringsbank tot het verstrijken van de looptijd daarvan. Voor de daaropvolgende jaren krijgt Polen toegang tot leningen van de Europese Investeringsbank overeenkomstig artikel 18 van het statuut van de Bank; de Gemeenschap