INTERIM-RESOLUTIE(1)

over het gebruik van duurzame energiebronnen in de ACS-landen

De Paritaire Vergadering ACS-EU,

- van 20 t/m 23 maart 2000 te Abuja (Nigeria) bijeen,

- gelet op paragraaf VII betreffende energieontwikkeling van de Vierde overeenkomst van Lomé, waarin de Europese Gemeenschap en de ACS-staten de wederzijdse voordelen voor het samenwerken op het gebied van energie erkennen en het bevorderen van het aanwenden van alternatieve, nieuwe en duurzame energiebronnen noemen als een van de belangrijkste doelstellingen van de energieontwikkeling,

- gelet op de nieuwe partnerschapsovereenkomst tussen de ACS-landen en de Europese Gemeenschap en haar lidstaten, met name op artikel 32(2), waarin beide partijen overeen zijn gekomen samen te werken om specifieke maatregelen en plannen op het gebied van duurzaam beheer te ontwikkelen, zoals duurzame energiebronnen, in het bijzonder nieuwe toepassingen van zonne-energie en energiebesparing,

- gelet op artikel 57 van de nieuwe partnerschapsovereenkomst waarin de verantwoordelijkheden zijn vastgelegd voor het definiëren en toepassen van de doelstellingen en prioriteiten waarop de indicatieve programma's zijn gebaseerd,

- onder verwijzing naar haar resolutie over klimaatverandering en kleine eilandstaten met een ontwikkelingsachterstand in het kader van de ACS-EU-samenwerking(2),

- gelet op de interim-resoluties van de werkgroep die zich bezighoudt met het gebruik van duurzame energiebronnen in de ACS-landen,

A. overwegende dat de primaire vraag naar energie in de ACS-landen en andere ontwikkelingslanden zal toenemen van 2500 Mtoe in 1999 tot ruwweg 7300 Mtoe in 2020, met name als gevolg van de snelle bevolkingsgroei (2,6 % per jaar in Afrika van 1990 tot 2010),

B. overwegende dat tweederde van de bevolking in Afrika leeft op het platteland en niet beschikt over moderne energievoorzieningen, brandstoffen en een elektriciteitsnet,

C. overwegende dat in 1990 slechts 8 % van de plattelandsbevolking en 38 % van de stedelingen in de Sahellanden over een aansluiting op het elektriciteitsnet beschikte,

D. gelet op het feit dat kleine eilandstaten binnen de ACS-groep en eilandgebieden, enclaves of gebieden met een tekortschietende infrastructuur binnen de ACS-landen voor het overgrote deel van hun snel groeiende energiebehoefte op het gebied van transport en de productie van elektriciteit sterk afhankelijk zijn van geïmporteerde fossiele brandstoffen, en van inefficiënte biomassa voor hun niet-commerciële energieverbruik,

E. overwegende dat olie in de kleine eilandstaten binnen de ACS-groep soms wordt ingevoerd tegen de hoogste prijzen ter wereld, in het gebied van de Stille Zuidzee bijvoorbeeld tegen 200-300 % van de prijs op de wereldmarkt,

F. overwegende dat energie en energievoorzieningen momenteel nog onvoldoende als rode draad zijn opgenomen in programma's die gericht zijn op het bestrijden van armoede,

G. overwegende dat de Sahellanden beschikken over aanzienlijke duurzame energiebronnen van uiteenlopende aard die tot nu toe grotendeels onbenut zijn gebleven; dat veel kleine eilandstaten binnen de ACS-groep alternatieve duurzame energiebronnen zoals wind- en zonne-energie in overvloed hebben,

H. overwegende dat moderne technologie op het gebied van duurzame energie prijsefficiënt kan zijn en kan concurreren met conventionele energiebronnen in een klimaat dat qua wet- en regelgeving gunstig is,

I. overwegende dat nieuwe technologieën op het gebied van duurzame energie het grootste potentieel bieden om zo milieuvriendelijk mogelijk te voorzien in de energiebehoefte van de armen in plattelandsgebieden,

J. overwegende dat het traditionele gebruik van biomassa (brandhout) bij het koken op het platteland van de ACS-landen vaak inefficiënt is en leidt tot gezondheidsklachten en schade aan het milieu,

K. overwegende dat energie in het algemeen geen prioriteit heeft gekregen in de indicatieve programma's van de ACS-landen en overwegende dat energieprojecten tot dusverre slechts een marginale rol hebben gespeeld bij de uitvoering van de 7de en 8ste Europese ontwikkelingsfondsen (EOF), ondanks de nadruk die in de Vierde overeenkomst van Lomé op samenwerking op het gebied van energie is gelegd,

L. overwegende dat onder de nieuwe partnerschapsovereenkomst nieuwe nationale indicatieve programma's zullen worden opgesteld,

M. overwegende dat de EU zich ten doel heeft gesteld om in tenminste 12 % van haar energiebehoefte te voorzien middels duurzame energiebronnen, maar vooralsnog nog geen gedetailleerd plan heeft gepresenteerd over de manier om dit te verwezenlijken,

1. benadrukt dat de ACS-landen zich gesteld zien voor een enorme economische en politieke opgave willen zij aan de groeiende vraag naar energie kunnen voldoen, en onderstreept dat er enorme investeringen nodig zullen zijn in infrastructuur en voorzieningen op het gebied van energie;

2. benadrukt dat energie gezien moet worden als een algemeen-/beleidselement met een hoog ontwikkelingspotentieel, zeker in het kader van armoedebestrijding, omdat de beschikbaarheid van energiebronnen en -voorzieningen noodzakelijk is om te kunnen voorzien in eerste levensbehoeften, zoals de beschikbaarheid van voedsel, drinkwater, verlichting van huizen en koken, gezondheidszorg en onderwijs;

3. doet een beroep op de ACS-landen en de Commissie energie te beschouwen als een belangrijk ontwikkelingsinstrument en verzoekt daarom in de ACS-landen een breed en degelijk energiebeleid te ontwikkelen, gebaseerd op het uitgangspunt dat de energievoorziening duurzaam moet zijn en gericht moet zijn op het integreren van de sociale en economische behoeften van gebruikers, terwijl de milieubelasting van het energiegebruik zo minimaal mogelijk dient te zijn;

4. verzoekt de Commissie en de lidstaten van de EU het aspect duurzame energievoorziening op te nemen in alle ontwikkelings- en samenwerkingsprogramma's en -projecten;

5. benadrukt dat moet worden voldaan aan de energiebehoeften in plattelandsregio's die ver van elk energienet verwijderd zijn en wijst erop dat het ontbreken van goede economische en sociale vooruitzichten op het platteland is gerelateerd aan het ontbreken van een adequate energievoorziening, hetgeen leidt tot snel toenemende urbanisering;

6. benadrukt dat de kleinschaligheid en het modulaire karakter van nieuwe en zich ontwikkelende technologieën op het gebied van duurzame energie, zoals fotovoltaïsche zonne-energiesystemen, kleinschalige niet op het net aangesloten windturbines, mini- of microhydrosystemen of moderne generatoren op biomassa vaak beter zijn afgestemd op aan het niveau en de structuur van de vraag dan de meer conventionele alternatieven, zeker in plattelandsgebieden;

7. stelt vast dat toenemende toepassing van duurzame energiebronnen de afhankelijkheid van de import van dure fossiele brandstoffen zou verminderen en ertoe bij zou dragen de betalingsbalans te verbeteren; benadrukt dat het invoeren van nieuwe en duurzame energiesystemen een sterk positieve invloed kan hebben op het creëren van banen en werkgelegenheid;

8. benadrukt de doorslaggevende rol van wetenschap en technologie en de behoefte aan het verwerven van de kennis en vaardigheden in eigen land voor de ontwikkeling en het onderhoud van moderne energietechnologieën in de ACS-landen;

9. verzoekt de ACS-landen de mogelijkheden te onderzoeken om de bestaande belemmeringen voor het gebruik van duurzame energiebronnen weg te nemen, zoals het ontbreken van een adequaat juridisch, fiscaal en regelgevend kader, alsmede de redenen achter het ontbreken van voldoende particuliere buitenlandse investeringen;

10. verzoekt de Commissie om de mogelijkheden te onderzoeken om nieuwe en geschikte financieringsmechanismen te ontwikkelen voor duurzame-energieprojecten, teneinde het gebrek aan financiële middelen voor financiering van de hoge investeringen vooraf te compenseren die technologieën op het gebied van duurzame energie vereisen;

11. verzoekt de Commissie en de ACS-landen een campagne voor te bereiden om accurate informatie te verstrekken over het gebruik van duurzame energiebronnen in de ACS-landen;

12. verzoekt de Commissie en de ACS-landen bestaande gemeenschappelijke systemen voor het opbouwen van kennis en vaardigheden waarbij speciale nadruk wordt gelegd op de overdracht van technologie, vakopleidingen en het ontwikkelen van de menselijke hulpbronnen te versterken;

13. verzoekt de ACS-landen energie, inclusief de promotie van het gebruik van duurzame energiebronnen, waar dat aan de orde is tot prioriteit te bestempelen in de nieuwe indicatieve programma's, waarbij de mogelijkheden voor regionale samenwerking moeten worden meegewogen;

14. verzoekt haar co-voorzitters deze resolutie te doen toekomen aan de Raad ACS-EU en de Commissie.

(1) Door de Paritaire Vergadering ACS-EU te Abuja (Nigeria) aangenomen op 23 maart 2000.

(2) PB C 271 van 24.9.1999, blz. 30-35.