Interim-overeenkomst

met het oog op een economische partnerschapsovereenkomst tussen de Europese Gemeenschap en haar lidstaten, enerzijds, en de SADC-EPO-staten, anderzijds

PREAMBULE

HET KONINKRIJK BELGIË,

DE REPUBLIEK BULGARIJE,

DE TSJECHISCHE REPUBLIEK,

HET KONINKRIJK DENEMARKEN,

DE BONDSREPUBLIEK DUITSLAND,

DE REPUBLIEK ESTLAND,

IERLAND,

DE HELLEENSE REPUBLIEK,

HET KONINKRIJK SPANJE,

DE FRANSE REPUBLIEK,

DE ITALIAANSE REPUBLIEK,

DE REPUBLIEK CYPRUS,

DE REPUBLIEK LETLAND,

DE REPUBLIEK LITOUWEN,

HET GROOTHERTOGDOM LUXEMBURG,

DE REPUBLIEK HONGARIJE,

MALTA,

HET KONINKRIJK DER NEDERLANDEN,

DE REPUBLIEK OOSTENRIJK,

DE REPUBLIEK POLEN,

DE PORTUGESE REPUBLIEK,

ROEMENIE,

DE REPUBLIEK SLOVENIË,

DE SLOWAAKSE REPUBLIEK,

DE REPUBLIEK FINLAND,

HET KONINKRIJK ZWEDEN,

HET VERENIGD KONINKRIJK VAN GROOT-BRITTANNIË EN NOORD-IERLAND, EN

DE EUROPESE GEMEENSCHAP (EG),

hierna tezamen "de EG" genoemd,

enerzijds, en

DE REPUBLIEK BOTSWANA,

HET KONINKRIJK LESOTHO,

DE REPUBLIEK MOZAMBIQUE,

DE REPUBLIEK NAMIBIË,

HET KONINKRIJK SWAZILAND,

(hierna de SADC-EPO-staten genoemd),

anderzijds [1],

GEZIEN de wens van de partijen hun handelsbetrekkingen te versterken en nauwe en duurzame banden tot stand te brengen op basis van partnerschap en samenwerking,

ERKENNENDE de inspanningen van de SADC-EPO-staten om zorg te dragen voor de economische en sociale ontwikkeling van de bevolking van de Zuid-Afrikaanse Ontwikkelingsgemeenschap (SADC),

HERINNEREND aan het belang dat de partijen hechten aan de beginselen en regels van het multilaterale handelssysteem en aan de noodzaak deze op transparante en niet-discriminerende wijze toe te passen,

REKENING HOUDENDE met de rechten en verplichtingen van de partijen als lid van de Wereldhandelsorganisatie ("de WHO"), en het belang van het multilaterale handelssysteem bevestigend,

ERKENNENDE dat de SADC-EPO-staten bijzondere behoeften en belangen hebben en dat het noodzakelijk is rekening te houden met hun uiteenlopende niveau van economische ontwikkeling en geografische en sociaaleconomische problemen,

GELET OP de Partnerschapsovereenkomst tussen de leden van de groep van Staten in Afrika, het Caribische gebied en de Stille Oceaan, enerzijds, en de Europese Gemeenschap en haar lidstaten, anderzijds, hierna de "Overeenkomst van Cotonou" genoemd, die op 23 juni 2000 werd ondertekend,

GELET OP de Overeenkomst inzake handel, ontwikkeling en samenwerking (de TDC-overeenkomst) tussen Zuid-Afrika en de Europese Gemeenschap en haar lidstaten, die op 11 oktober 1999 werd ondertekend,

UITDRUKKING GEVENDE aan de ondersteuning en stimulering van het proces van handelsliberalisering door de partijen,

UITDRUKKING GEVENDE aan de inzet en steun van de partijen voor de economische ontwikkeling in de SADC-EPO-staten, zodat deze de millenniumdoelstellingen voor ontwikkeling kunnen halen,

UITDRUKKING GEVENDE aan de inzet van de partijen voor de bevordering van de regionale samenwerking en de economische integratie in de SADC-EPO-staten en voor de stimulering van de liberalisering van de handel tussen de partijen,

GELET OP de inzet van de partijen ervoor te zorgen dat hun onderlinge regelingen het proces van regionale integratie in het kader van het SADC-verdrag ondersteunen,

MET DE WENS op het gebied van de partijen nieuwe werkgelegenheid te creëren, investeringen aan te trekken en de levensstandaard te verbeteren, en daarbij een duurzame ontwikkeling te bevorderen,

DE NADRUK LEGGENDE op het belang van landbouw en duurzame ontwikkeling voor het verlichten van de armoede in de SADC-EPO-staten,

ZICH BEWUST VAN de bijzondere omstandigheden waarin Botswana, Lesotho, Namibië en Swaziland zich binnen de economische partnerschapsovereenkomst (EPO) bevinden en van de noodzaak rekening te houden met de gevolgen van de handelsliberalisering in het kader van de TDC-overeenkomst voor hen,

ERKENNENDE dat in dit verband de Zuid-Afrikaanse douane-unie (SACU), die in 2002 werd opgericht bij de Overeenkomst inzake de Zuid-Afrikaanse douane-unie, een bijzonder geval vormt,

ERKENNENDE dat door een speciale en gedifferentieerde behandeling en asymmetrie rekening moet worden gehouden met de bijzondere omstandigheden en behoeften van de minst ontwikkelde landen (MOL's) van de SADC-EPO-staten,

ERVAN OVERTUIGD dat deze overeenkomst de economische en handelsbetrekkingen tussen de partijen verder zal verdiepen en stimuleren,

ZICH BEWUST van het belang van samenwerking bij de ontwikkelingsfinanciering voor de uitvoering van deze overeenkomst;

ZIJN OVEREENGEKOMEN om ter verwezenlijking van het bovenstaande, deze overeenkomst te sluiten (hierna "deze overeenkomst" genoemd):

DEEL I

HANDELSPARTNERSCHAP VOOR DUURZAME ONTWIKKELING

HOOFDSTUK 1

Algemene bepalingen

Artikel 1

Doelstellingen

De doelstellingen van deze overeenkomst zijn:

a) bijdragen aan het terugdringen en uiteindelijk uitroeien van armoede door de instelling van een handelspartnerschap dat in overeenstemming is met het doel van een duurzame ontwikkeling, de millenniumdoelstellingen voor ontwikkeling en de Overeenkomst van Cotonou;

b) regionale integratie, economische samenwerking en een goed bestuur bevorderen om op die manier een doeltreffend, voorspelbaar en transparant regionaal regelgevend kader voor handel en investeringen tussen de partijen en tussen de SADC-EPO-staten onderling tot stand te brengen en ten uitvoer te leggen;

c) de geleidelijke integratie van de SADC-EPO-staten in de wereldeconomie bevorderen, in overeenstemming met hun politieke keuzes en ontwikkelingsprioriteiten;

d) de capaciteit van de SADC-EPO-staten op het gebied van handelsbeleid en handelsgerelateerde vraagstukken verbeteren;

e) de voorwaarden voor een toename van de investeringen en van initiatieven van de particuliere sector en voor een verbetering van de leveringscapaciteit, het concurrentievermogen en de economische groei in de SADC-EPO-staten ondersteunen;

f) de bestaande relaties tussen de partijen op basis van solidariteit en wederzijdse belangen versterken. Om dit te bereiken verbetert de overeenkomst de economische en handelsbetrekkingen, consolideert zij de tenuitvoerlegging van het SADC-handelsprotocol, geeft zij steun aan een nieuwe handelsdynamiek tussen de partijen door middel van de geleidelijke, asymmetrische liberalisering van de onderlinge handel en versterkt, verruimt en verdiept zij de samenwerking op alle gebieden die voor de handel van belang zijn, een en ander met inachtneming van de WHO-verplichtingen.

Artikel 2

Beginselen

1. Deze overeenkomst is gebaseerd op de grondbeginselen, de essentiële elementen en het fundamentele element van de Overeenkomst van Cotonou, neergelegd in de artikelen 2 en 9 van die overeenkomst. Deze overeenkomst bouwt voort op de successen van de Overeenkomst van Cotonou en op eerdere ACS-EG-partnerschapsovereenkomsten op het gebied van regionale samenwerking en integratie en van economische en commerciële samenwerking.

2. De Overeenkomst van Cotonou en deze overeenkomst worden zo uitgevoerd dat zij elkaar aanvullen en wederzijds versterken.

3. De partijen komen overeen bij de uitvoering van deze overeenkomst samen te werken op een wijze die in overeenstemming is met het ontwikkelingsbeleid en de regionale integratieprogramma's waarbij de SADC-EPO-staten betrokken zijn of kunnen worden.

4. De partijen komen overeen samen te werken teneinde aan hun verbintenissen en verplichtingen te voldoen en de SADC-EPO-staten beter in staat te stellen deze overeenkomst uit te voeren.

Artikel 3

Duurzame ontwikkeling

1. De partijen bevestigen dat de doelstelling van een duurzame ontwikkeling op elk niveau van hun economische partnerschap moet worden toegepast, ter uitvoering van de prioritaire verplichtingen in de artikelen 1, 2 en 9 van de Overeenkomst van Cotonou, en met name van de algemene verplichting armoede terug te dringen en uiteindelijk uit te roeien op een wijze die in overeenstemming is met de doelstellingen van een duurzame ontwikkeling.

2. Voor de toepassing van deze overeenkomst vatten de partijen deze doelstelling op als een verplichting om:

a) bij de toepassing van deze overeenkomst ten volle rekening te houden met de belangen van hun respectieve bevolking en van toekomstige generaties op menselijk, cultureel, economisch, sociaal, gezondheids- en milieugebied;

b) bij de besluitvorming methoden toe te passen die aansluiten bij de grondbeginselen van eigen inbreng, deelneming en dialoog.

3. De partijen komen daarom overeen samen te werken aan de verwezenlijking van een duurzame ontwikkeling waarbij de mens centraal staat.

Artikel 4

Regionale integratie

1. De partijen erkennen dat regionale integratie een integraal element van hun partnerschap is en een krachtig instrument voor het bereiken van de doelstellingen van deze overeenkomst.

2. De partijen bekrachtigen het belang van regionale en subregionale integratie tussen de SADC-EPO-staten om deze staten de mogelijkheid te bieden grotere economische kansen te benutten en hun politieke stabiliteit te vergroten en om de effectieve integratie van ontwikkelingslanden in de wereldeconomie te bevorderen. Onverminderd de in deze overeenkomst neergelegde verbintenissen worden het tempo en de inhoud van de regionale integratie uitsluitend bepaald door de SADC-EPO-staten in de uitoefening van hun soevereine rechten.

3. De partijen steunen in het bijzonder de integratieprocessen die zijn gebaseerd op de op 21 oktober 2002 ondertekende Overeenkomst inzake de Zuid-Afrikaanse douane-unie, het op 17 augustus 1992 ondertekende Verdrag inzake de Zuid-Afrikaanse ontwikkelingsgemeenschap en het op 11 juli 2000 goedgekeurde Oprichtingsverdrag van de Afrikaanse Unie, alsmede het ontwikkelingsbeleid en de politieke agenda's die daarmee zijn verbonden. Zij beogen hun partnerschap op basis van die processen op te bouwen en verder te ontwikkelen en elkaar met behulp van die instrumenten bij de uitvoering van deze overeenkomst te ondersteunen, daarbij rekening houdend met hun respectieve ontwikkelingsniveau, behoeften, geografische realiteit en strategieën voor duurzame ontwikkeling.

Artikel 5

Monitoring

1. De partijen verbinden zich ertoe de functionering en het effect van deze overeenkomst voortdurend te volgen door middel van passende mechanismen en tijdschema's in het kader van hun respectieve participatieve processen en participerende instellingen en door die welke in het kader van deze overeenkomst zijn ingevoerd, teneinde erop toe te zien dat de doelstellingen van deze overeenkomst worden verwezenlijkt en dat deze overeenkomst correct wordt uitgevoerd en hun bevolking, en in het bijzonder de kwetsbaarste groepen, zoveel mogelijk voordelen biedt.

2. De partijen verbinden zich er voorts toe elkaar onverwijld te raadplegen over elke aangelegenheid betreffende de uitvoering van deze overeenkomst.

Artikel 6

Samenwerking in internationale fora

De partijen streven naar samenwerking in alle internationale fora waar aangelegenheden worden besproken die betrekking hebben op deze overeenkomst.

HOOFDSTUK 2

Ontwikkelingssamenwerking

Artikel 7

Kader voor ontwikkelingssamenwerking

De partijen verbinden zich ertoe samen te werken om deze overeenkomst ten uitvoer te leggen en de handels- en ontwikkelingsstrategieën van de SADC-EPO-staten in het kader van het algemene regionale integratieproces van de SADC te ondersteunen. De samenwerking kan financiële en niet-financiële vormen aannemen.

Artikel 8

Samenwerking inzake ontwikkelingsfinanciering

1. De partijen erkennen dat ontwikkelingssamenwerking een uiterst belangrijk element van hun partnerschap is en een essentiële factor voor de verwezenlijking van de in artikel 1 genoemde doelstellingen van deze overeenkomst. De samenwerking inzake ontwikkelingsfinanciering ter bevordering van regionale economische samenwerking en integratie, zoals voorzien in de Overeenkomst van Cotonou, wordt zodanig ten uitvoer gelegd dat de inspanningen van de SADC-EPO-staten om deze doelstellingen te bereiken, worden ondersteund en bevorderd en de verwachte voordelen van deze overeenkomst zo groot mogelijk zijn. In hoofdstuk 3 en in de andere hoofdstukken van deze overeenkomst wordt in voorkomend geval uiteengezet op welke gebieden er sprake zal zijn van samenwerking en technische bijstand. De samenwerking vindt plaats op de in dit artikel bedoelde wijze, wordt permanent getoetst en wordt zo nodig herzien overeenkomstig artikel 108 van deze overeenkomst.

2. De financiering door de Europese Gemeenschap [2] van de ontwikkelingssamenwerking tussen de SADC-EPO-staten en de Europese Gemeenschap ter ondersteuning van de uitvoering van deze overeenkomst vindt plaats in het kader van de voorschriften en de desbetreffende procedures die zijn neergelegd in de Overeenkomst van Cotonou, met name de programmeringsprocedures van het Europees Ontwikkelingsfonds, en in het kader van de desbetreffende instrumenten die uit de algemene begroting van de Europese Unie worden gefinancierd. Steun bij de uitvoering van deze interim-overeenkomst met het oog op een EPO is een van de prioriteiten in dit verband.

3. De lidstaten van de Europese Unie verbinden zich er gezamenlijk toe activiteiten op het gebied van de ontwikkelingssamenwerking die gericht zijn op regionale economische samenwerking en integratie en de uitvoering van deze overeenkomst in de SADC-EPO-staten en op regionaal niveau door middel van hun respectieve ontwikkelingsbeleid en –instrumenten en in overeenstemming met de beginselen van complementariteit en de doeltreffendheid van de hulp, te steunen.

4. De partijen erkennen dat voldoende middelen nodig zijn om deze overeenkomst uit te voeren en de voordelen ervan ten volle te verwezenlijken. In dit verband zullen de partijen samenwerken om de SADC-EPO-staten in staat te stellen toegang te krijgen tot andere financiële instrumenten en faciliteiten verlenen aan andere donoren die bereid zijn de inspanningen van de SADC-EPO-staten tot verwezenlijking van de doelstellingen van deze overeenkomst te ondersteunen.

5. De partijen zijn het erover eens dat een regionaal mechanisme voor ontwikkelingsfinanciering, zoals een EPO-fonds, een nuttig instrument zou zijn om ontwikkelingsgelden doeltreffend te kanaliseren en de begeleidende maatregelen bij de EPO ten uitvoer te leggen. De EG stemt ermee in om steun te geven aan de inspanningen van de regio om een dergelijk mechanisme op te zetten. Wanneer een audit bevredigende resultaten oplevert, zal de EG bijdragen in het fonds.

HOOFDSTUK 3

Samenwerkingsgebieden

Artikel 9

Doelstellingen

Voor de uitvoering van deze overeenkomst en rekening houdend met het ontwikkelingsbeleid van de SADC-EPO-staten komen de partijen overeen dat onderstaande onderwerpen prioritaire gebieden voor commerciële en economische samenwerking zijn.

Artikel 10

Samenwerking bij de handel in goederen

Het doel van de samenwerking op dit gebied is de uitbreiding van de handel in goederen en van het vermogen van de SADC-EPO-staten handel te drijven; dit betreft onder meer de geleidelijke afschaffing van tarieven en douanerechten, een correcte toepassing van de oorsprongsregels, handelsbeschermingsinstrumenten, niet-tarifaire maatregelen als sanitaire en fytosanitaire maatregelen en technische handelsbelemmeringen, en stimulering van douanesamenwerking en handelsbevordering.

Artikel 11

Samenwerking op het gebied van het concurrentievermogen aan de aanbodzijde

Het doel van de samenwerking in het kader van dit artikel is vergroting van het concurrentievermogen van de SADC-EPO-staten en de verwijdering van obstakels aan de aanbodzijde op nationaal en institutioneel niveau en in het bijzonder bij de ondernemingen. Deze samenwerking omvat onder meer gebieden als productie, technologische ontwikkeling en innovatie, marketing, financiering, distributie, vervoer, diversificatie van de economische basis, ontwikkeling van de particuliere sector, verbetering van het handels- en ondernemingsklimaat en steun voor kleine en middelgrote ondernemingen op het gebied van de landbouw, visserij, industrie en diensten.

Artikel 12

Samenwerking op het gebied van de infrastructuur ten behoeve van het bedrijfsleven

Het doel van de samenwerking in het kader van dit artikel is de ontwikkeling van een concurrentiegericht ondernemingsklimaat op gebieden als informatie- en communicatietechnologie (ICT), vervoer en energie.

Artikel 13

Samenwerking bij de handel in diensten

De partijen komen overeen samen te werken bij de ontwikkeling en uitbreiding van de handel in diensten, zoals bedoeld in artikel 67.

Artikel 14

Samenwerking op het gebied van handelsgerelateerde aangelegenheden

De partijen komen overeen samen te werken bij de ontwikkeling en uitbreiding van handelsgerelateerde aangelegenheden, zoals bedoeld in artikel 67.

Artikel 15

Samenwerking op het gebied van handelsgegevens

Het doel van de samenwerking in het kader van dit artikel is ervoor te zorgen dat de SADC-EPO-staten beter in staat zijn handelsgegevens te verzamelen, te analyseren en te verspreiden.

Artikel 16

Samenwerking bij de institutionele capaciteitsopbouw in verband met de EPO

Het doel van de samenwerking in het kader van dit artikel is steun te verlenen aan institutionele structuren ten behoeve van het beheer van de uitvoering van de EPO en de capaciteitsopbouw in verband met handelsbesprekingen en het handelsbeleid.

Artikel 17

Samenwerking bij fiscale aanpassingen

1. De partijen zijn zich ervan bewust dat de geleidelijke afschaffing dan wel de verlaging van douanerechten als gevolg van deze overeenkomst van invloed kan zijn op de belastingontvangsten van de SADC-EPO-staten; zij komen overeen op dit gebied samen te werken.

2. De partijen komen overeen om in overeenstemming met artikel 8 met name op de volgende punten samen te werken:

a) hulp bij belastinghervormingen;

b) maatregelen ter ondersteuning van belastinghervormingen, die de nettoimpact van deze overeenkomst op de belastingopbrengst moeten lenigen en die zullen worden vastgesteld overeenkomstig een gezamenlijk vastgesteld mechanisme.

Artikel 18

Interventies

Ontwikkelingssamenwerking in het kader van deze overeenkomst is, onder meer, mogelijk op de volgende EPO-gerelateerde gebieden:

1. beleidsontwikkeling;

2. ontwikkeling van wetgeving en van regelgevende kaders;

3. institutionele en organisatorische ontwikkeling;

4. capaciteitsopbouw en opleiding [3];

5. technische adviezen;

6. administratieve diensten;

7. steun op het gebied van sanitaire en fytosanitaire maatregelen en technische handelsbelemmeringen;

8. operationele steun, met inbegrip van uitrusting, materiaal en werkzaamheden in verband daarmee.

DEEL II

TITEL 1

HANDEL IN GOEDEREN

HOOFDSTUK 4

Algemene bepalingen

Artikel 19

Vrijhandelsgebied

1. Bij deze overeenkomst wordt tussen de partijen een vrijhandelsgebied opgericht, in overeenstemming met de Algemene Overeenkomst betreffende tarieven en handel, hierna de "GATT 1994" genoemd, en met name met artikel XXIV van die overeenkomst.

2. Voor het vrijhandelsgebied wordt het beginsel van asymmetrie, wat het niveau van en het tijdschema voor verbintenissen uit hoofde van deze overeenkomst betreft, in acht genomen, in overeenstemming met de specifieke behoeften en de capaciteitsbeperkingen van de SADC-EPO-staten.

3. Het vrijhandelsgebied is van toepassing tussen de Europese Gemeenschap, enerzijds, en de SADC-EPO-staten, anderzijds.

Artikel 20

Werkingssfeer

Dit hoofdstuk is van toepassing op producten die:

1. vallen onder de hoofdstukken 1 tot en met 97, met uitzondering van hoofdstuk 93, van de tariefnomenclatuur van elk van de partijen, vastgesteld in overeenstemming met de indelingsregels die van toepassing zijn op het geharmoniseerd systeem inzake de omschrijving en codering van goederen (GS), en

2. van oorsprong zijn uit de Europese Gemeenschap of de SADC-EPO-staten.

Artikel 21

Oorsprongsregels

1. Voor de toepassing van dit hoofdstuk worden als "van oorsprong" beschouwd de goederen die aan de oorsprongsregels in protocol 1 voldoen.

2. Binnen drie jaar na de inwerkingtreding van deze overeenkomst herzien de partijen de bepalingen van protocol 1 om de voor de vaststelling van de oorsprong gebruikte begrippen en de methoden verder te vereenvoudigen. Bij deze herziening houden de partijen rekening met de technologische ontwikkeling, de productieprocessen en alle andere factoren, met inbegrip van de lopende hervormingen van de oorsprongsregels, die een wijziging van de bepalingen van dat protocol nodig kunnen maken. De in artikel 93 bedoelde Gezamenlijke Raad besluit over wijzigingen van de oorsprongsregels.

3. In het kader van de in lid 2 bedoelde herziening wordt bijzondere aandacht aan deze bepalingen geschonken.

Artikel 22

Douanerechten

1. Onder douanerechten worden verstaan alle rechten en heffingen, met inbegrip van alle aanvullende heffingen of belastingen, die worden opgelegd op of in verband met de invoer van goederen, met uitzondering van:

a) interne belastingen of andere interne heffingen die in overeenstemming met artikel III van de GATT 1994 worden opgelegd;

b) compenserende, antidumping- en vrijwaringsrechten die in overeenstemming met titel II worden opgelegd;

c) vergoedingen en heffingen voor consulaire diensten die in overeenstemming met lid 2 worden opgelegd;

d) vergoedingen en andere heffingen die in overeenstemming met lid 2 worden opgelegd.

2. De in lid 1, onder c) en d), bedoelde vergoedingen en heffingen blijven beperkt tot, bij benadering, de kosten van de verleende diensten en beogen geen indirecte bescherming van binnenlandse producten of een belasting op de invoer voor fiscale doeleinden. Zij worden gebaseerd op specifieke tarieven die overeenkomen met de werkelijke waarde van de verleende dienst.

3. Voor elk product is het basisrecht waarop de opeenvolgende kortingen uit hoofde van de overeenkomst worden toegepast, het meestbegunstigingsrecht dat daadwerkelijk wordt toegepast op de dag waarop deze overeenkomst in werking treedt.

4. In gevallen waarin het afschaffen van tarieven niet bij de inwerkingtreding van deze overeenkomst begint, worden de opeenvolgende kortingen toegepast op het in lid 3 bedoelde basisrecht of, indien dit lager is, het tarief dat op een erga-omnesgrondslag wordt toegepast op de dag waarop de afschaffing van de tarieven volgens het tijdschema ingaat.

5. De verlaagde rechten die in overeenstemming met de in deze overeenkomst vervatte verlagingsschema's zijn berekend, worden voor de toepassing afgerond op één decimaal of, in het geval van specifieke rechten, op twee decimalen.

Artikel 23

Status-quo

In de handel tussen de partijen worden voor geliberaliseerde producten vanaf de inwerkingtreding van deze overeenkomst geen nieuwe douanerechten ingevoerd, noch al bestaande douanerechten verhoogd.

Artikel 24

Rechten, belastingen en andere vergoedingen en heffingen op de uitvoer

1. In de handel tussen de Europese Gemeenschap en de SADC-EPO-staten worden vanaf de datum van inwerkingtreding van deze overeenkomst geen nieuwe uitvoerrechten of heffingen van gelijke werking ingevoerd, noch al bestaande uitvoerrechten verhoogd.

2. In uitzonderlijke omstandigheden, wanneer de SADC-EPO-staten specifieke behoeften inzake ontvangsten, bescherming van opkomende industrieën of bescherming van het milieu kunnen aantonen, kunnen zij, na overleg met de EG, op een beperkt aantal extra producten tijdelijke uitvoerbelastingen of heffingen van gelijke werking invoeren.

3. De partijen komen overeen dit artikel in het kader van de Gezamenlijke Raad binnen drie jaar na de inwerkingtreding van deze overeenkomst te herzien en daarbij ten volle rekening te houden met het effect ervan op de ontwikkeling en diversificatie van de economie van de SADC-EPO-staten.

Artikel 25

Douanerechten op producten van oorsprong uit de SADC-EPO-staten

1. De EG geeft alle producten, met uitzondering van die bedoeld in lid 3, die binnen de werkingssfeer van deze overeenkomst vallen en van oorsprong zijn uit Botswana, Lesotho, Mozambique, Namibië of Swaziland een rechten- en contingentvrije behandeling.

2. De douanerechten op de invoer van producten van oorsprong uit de SADC-EPO-staten worden overeenkomstig de bepalingen in bijlage 1 verlaagd of afgeschaft.

3. Voor de invoer van de in bijlage 2 opgenomen producten geldt de daarin genoemde overgangsregeling.

Artikel 26

Douanerechten op producten van oorsprong uit de EG

1. Producten van oorsprong uit de EG krijgen bij invoer in Botswana, Lesotho, Namibië of Swaziland de in bijlage 3 beschreven behandeling.

2. Producten van oorsprong uit de EG krijgen bij invoer in Mozambique de in bijlage 4 beschreven behandeling.

3. De partijen komen overeen bovengenoemde twee bijlagen tot een enkel SADC-EPO-tariefschema samen te voegen zodra Mozambique de GS 2007 heeft ingevoerd. Die samenvoeging treedt in werking door een besluit van de Gezamenlijk Raad.

Artikel 27

Vrij verkeer van goederen

1. Op goederen van oorsprong uit de EG of uit de SADC-EPO-staten worden op het gebied van de andere partij slechts eenmaal douanerechten geheven.

2. Rechten die bij invoer van goederen in een SADC-EPO-staat worden betaald, worden volledig terugbetaald wanneer die goederen weer uit het douanegebied van de SADC-EPO-staat van eerste invoer worden uitgevoerd. Op die goederen worden dan rechten geheven in het land waar de goederen worden verbruikt.

3. De partijen komen overeen samen te werken met het oog op bevordering van het goederenverkeer en vereenvoudiging van de douaneprocedures.

Artikel 28

Gunstiger behandeling als gevolg van vrijhandelsovereenkomsten

1. Wat de onder dit hoofdstuk vallende aangelegenheden betreft, kent de EG de SADC-EPO-staten in voorkomend geval een gunstiger behandeling toe wanneer die toepasselijk wordt doordat de EG na de ondertekening van deze overeenkomst partij wordt bij een vrijhandelsovereenkomst met derde partijen.

2. Wat het onder dit hoofdstuk vallende onderwerp betreft, kennen de SADC-EPO-staten de EG in voorkomend geval een gunstiger behandeling toe wanneer die toepasselijk wordt doordat de SADC-EPO-staten of een overeenkomstsluitende SADC-EPO-staat na de ondertekening van deze overeenkomst partij worden/wordt bij een vrijhandelsovereenkomst met een belangrijke handelsmacht.

3. Wanneer een SADC-EPO-staat kan aantonen dat het van een derde partij een aanzienlijk gunstiger behandeling heeft gekregen dan die welke door de EG wordt aangeboden, besluiten de partijen in onderling overleg hoe de bepalingen van lid 2 het best kunnen worden uitgevoerd.

4. De bepalingen van dit hoofdstuk worden niet zo uitgelegd dat de EG of een overeenkomstsluitende SADC-EPO-staat verplicht is de andere partij een preferentiële behandeling toe te kennen omdat zij (hij) op de datum van ondertekening van deze overeenkomst partij is bij een vrijhandelsovereenkomst met een derde partij.

5. Voor de toepassing van dit artikel wordt onder "belangrijke handelsmacht" verstaan elk ontwikkeld land of elk land dat in het jaar vóór de inwerkingtreding van de in lid 2 bedoelde overeenkomst inzake economische integratie een aandeel van meer dan 1 % in de mondiale uitvoer van goederen had, of elke groep landen die individueel, collectief of dankzij een overeenkomst inzake economische integratie in het jaar vóór de inwerkingtreding van de in lid 2 bedoelde overeenkomst inzake economische integratie een aandeel van meer dan 1,5 % in de mondiale uitvoer van goederen had.

Artikel 29

Speciale bepalingen over administratieve samenwerking

1. De partijen zijn het erover eens dat administratieve samenwerking van essentieel belang is voor de tenuitvoerlegging van en de controle op de preferentiële behandeling die op grond van deze titel wordt verleend, en zij benadrukken hun vastberadenheid om onregelmatigheden en fraude op het gebied van douane- en aanverwante aangelegenheden te bestrijden.

2. De partijen komen overeen samen te werken teneinde ervoor te zorgen dat de nodige institutionele structuren de bevoegde autoriteiten in staat stellen tijdig en doeltreffend op verzoeken om bijstand te reageren.

3. Onverminderd artikel 9 van protocol 2 wordt voor de toepassing van dit artikel onder het niet verlenen van administratieve medewerking onder meer verstaan:

a) het herhaaldelijk niet nakomen van de in artikel 34 van protocol 1 neergelegde verplichting om de oorsprong van het betrokken product of de betrokken producten te controleren;

b) het herhaaldelijk weigeren de in artikel 34 van protocol 1 bedoelde controle achteraf van het bewijs van oorsprong uit te voeren en/of de resultaten daarvan mede te delen, of onredelijke vertraging daarbij;

c) het herhaaldelijk weigeren van toestemming voor de in artikel 7 van protocol 2 bedoelde missies in het kader van de administratieve samenwerking ter controle van de echtheid van documenten of de juistheid van gegevens die van belang zijn voor het verlenen van de preferentiële behandeling, of onredelijke vertraging daarbij.

4. Voor de toepassing van dit artikel kunnen onregelmatigheden of fraude onder meer worden vastgesteld wanneer de invoer van goederen snel stijgt, zonder dat daarvoor een gegronde verklaring is, die invoer de gebruikelijke productie- en uitvoercapaciteit van de andere partij te boven gaat, en de stijging in verband kan worden gebracht met objectieve informatie betreffende onregelmatigheden of fraude.

5. Wanneer een partij of een SADC-EPO-staat op basis van objectieve informatie tot de bevinding is gekomen dat geen administratieve medewerking is verleend en/of dat zich onregelmatigheden of fraude hebben voorgedaan, kan de betrokken partij de preferentiële regeling ten aanzien van het betrokken product of de betrokken producten en de specifieke oorsprong ervan in uitzonderlijke gevallen in overeenstemming met dit artikel tijdelijk schorsen. Voor de toepassing van dit artikel worden onder uitzonderlijke omstandigheden verstaan omstandigheden die een aanzienlijk negatief effect op een partij of op een SADC-EPO-staat hebben of kunnen krijgen indien de preferentiële behandeling van het betrokken product of de betrokken producten moet worden voortgezet.

6. Voor een tijdelijke schorsing moet aan de volgende voorwaarden zijn voldaan:

a) de partij of de SADC-EPO-staat die op grond van objectieve informatie tot de bevinding is gekomen dat geen administratieve medewerking is verleend en/of dat zich onregelmatigheden of fraude hebben voorgedaan, stelt het Handels- en ontwikkelingscomité onverwijld in kennis van zijn bevindingen en van de objectieve informatie, en treedt in het kader van het Handels- en ontwikkelingscomité op basis van alle relevante informatie en objectief vastgestelde bevindingen in overleg om een voor beide partijen aanvaardbare oplossing te vinden;

b) wanneer de partijen zoals hierboven beschreven in het kader van het Handels- en ontwikkelingscomité in overleg zijn getreden en niet binnen drie maanden na de kennisgeving overeenstemming over een aanvaardbare oplossing hebben bereikt, kan de betrokken partij of SADC-EPO-staat de preferentiële behandeling ten aanzien van het betrokken product of de betrokken producten en de specifieke oorsprong tijdelijk schorsen. Het Handels- en ontwikkelingscomité wordt van deze tijdelijke schorsing onverwijld in kennis gesteld;

c) tijdelijke schorsingen op grond van dit artikel blijven beperkt tot wat nodig is om de financiële belangen van de betrokken partij of SADC-EPO-staat te beschermen. Zij duren niet langer dan zes maanden, waarna verlenging mogelijk is. Tijdelijke schorsingen worden onmiddellijk na goedkeuring ervan ter kennis gebracht van het Handels- en ontwikkelingscomité. Binnen het Handels- en ontwikkelingscomité vindt hierover periodiek overleg plaats, met name met het oog op opheffing van de schorsingen zodra de omstandigheden die aanleiding gaven tot toepassing ervan, niet meer gelden.

Artikel 30

Handelwijze bij administratieve fouten

De partijen erkennen elkaars recht om administratieve fouten bij de uitvoering van deze overeenkomst te corrigeren. Wanneer fouten worden vastgesteld, kan elk van beide partijen het Handels- en ontwikkelingscomité verzoeken na te gaan of passende maatregelen kunnen worden genomen om de situatie te herstellen.

Artikel 31

Douane-unies en vrijhandelsgebieden

1. Deze overeenkomst belet niet de handhaving of oprichting van douane-unies, vrijhandelsgebieden of andere regelingen tussen een van de partijen en derde landen, tenzij hierdoor de in deze overeenkomst neergelegde rechten en verplichtingen veranderen.

2. De EG en de SADC-EPO-staten voeren in de Gezamenlijke Raad overleg over overeenkomsten waarbij douane-unies of vrijhandelsgebieden worden opgericht of aangepast, alsmede zo nodig over andere belangrijke aangelegenheden met betrekking tot hun respectieve handelsbeleid jegens derde landen.

TITEL II

HANDELSBESCHERMINGSINSTRUMENTEN

HOOFDSTUK 5

Artikel 32

Antidumpingrechten en compenserende rechten

Ten aanzien van de rechten en verplichtingen van de EG en de SADC-EPO-staten in verband met de toepassing van antidumpingmaatregelen en compenserende maatregelen gelden de desbetreffende WHO-overeenkomsten. Geschillen hierover kunnen alleen via de WHO-procedures voor geschillenbeslechting worden beslecht.

Artikel 33

Multilaterale vrijwaringsmaatregelen

1. Behoudens het bepaalde in dit artikel vormt geen enkele bepaling in deze overeenkomst voor de SADC-EPO-staten en de EG een beletsel om maatregelen te nemen overeenkomstig artikel XIX van de GATT 1994, de Overeenkomst inzake vrijwaringsmaatregelen, artikel 5 van de Overeenkomst inzake de landbouw, die een bijlage vormt bij de Overeenkomst van Marrakesh tot oprichting van de Wereldhandelsorganisatie en andere WHO-overeenkomsten ter zake.

2. Behoudens het bepaalde in lid 1 en gezien de algemene ontwikkelingsdoelstellingen van deze overeenkomst en de kleine omvang van de economieën van de SADC-EPO-staten, sluit de EG de invoer uit een SADC-EPO-staat uit van maatregelen die zij neemt uit hoofde van artikel XIX van de GATT 1994, de WHO-Overeenkomst inzake vrijwaringsmaatregelen en artikel 5 van de Overeenkomst inzake de landbouw.

3. Lid 2 geldt voor een periode van vijf jaar, te beginnen op de datum van inwerkingtreding van de overeenkomst. Uiterlijk 120 dagen voor het eind van deze periode onderzoekt de Gezamenlijke Raad de uitvoering van deze bepalingen in het licht van de ontwikkelingsbehoeften van de SADC-EPO-staten, teneinde vast te stellen of de toepassing ervan moet verlengd.

4. De bepalingen in deze overeenkomst over geschillenbeslechting zijn niet van toepassing op lid 1.

Artikel 34

Bilaterale vrijwaringsmaatregelen

1. Niettegenstaande artikel 33 kan een partij, na alternatieve oplossingen te hebben onderzocht, vrijwaringsmaatregelen van beperkte duur vaststellen die afwijken van artikel 25 of 26, op de voorwaarden van en in overeenstemming met de procedures in dit artikel.

2. De in lid 1 bedoelde vrijwaringsmaatregelen kunnen worden getroffen wanneer een product dat van oorsprong is uit een van de partijen in dermate toegenomen hoeveelheden en onder zodanige omstandigheden in het gebied van de andere partij wordt ingevoerd dat deze invoer:

a) op het gebied van de invoerende partij ernstige schade veroorzaakt of dreigt te veroorzaken voor binnenlandse producenten van soortgelijke of rechtstreeks concurrerende producten, of

b) leidt tot of dreigt te leiden tot verstoring van een economische sector die soortgelijke of rechtstreeks concurrerende producten vervaardigt, met name wanneer hierdoor grote sociale problemen of moeilijkheden ontstaan die een ernstige verslechtering van de economische situatie van de invoerende partij tot gevolg kunnen hebben, of

c) verstoring van de markten voor soortgelijke of rechtstreeks concurrerende landbouwproducten [4] of van de mechanismen tot regeling van die markten veroorzaakt of dreigt te veroorzaken.

3. De in dit artikel bedoelde vrijwaringsmaatregelen gaan niet verder dan wat nodig is om de in lid 2 bedoelde ernstige schade of verstoringen te verhelpen of te voorkomen.

4. De vrijwaringsmaatregelen van de invoerende partij bestaan alleen uit een of meer van de volgende maatregelen:

a) schorsing van de verdere verlaging van het invoerrecht op het betrokken product, zoals bepaald in deze overeenkomst;

b) verhoging van het douanerecht op het betrokken product tot een niveau dat het voor andere WHO-leden geldende recht niet overschrijdt;

c) invoering van tariefcontingenten voor het betrokken product.

5. Onverminderd de leden 1 tot en met 3 kan de EG, wanneer een product van oorsprong uit een of meer SADC-EPO-staten in dermate toegenomen hoeveelheden en onder zodanige omstandigheden wordt ingevoerd dat hierdoor voor een soortgelijke of rechtstreeks concurrerende productiesector in een of meer ultraperifere gebieden van de EG een van de in lid 2, onder a), b) of c), genoemde situaties ontstaat of dreigt te ontstaan, volgens de in de leden 6 tot en met 9 neergelegde procedures toezicht- of vrijwaringsmaatregelen nemen die beperkt zijn tot dat gebied of die gebieden.

6. a) Onverminderd de leden 1 tot en met 3 kan een SADC-EPO-staat, wanneer een product van oorsprong uit de EG in dermate toegenomen hoeveelheden en onder zodanige omstandigheden wordt ingevoerd dat hierdoor voor die staat een van de in lid 2, onder a), b) of c), genoemde situaties ontstaat of dreigt te ontstaan, volgens de in de leden 7 tot en met 10 neergelegde procedures toezicht- of vrijwaringsmaatregelen nemen die tot zijn gebied beperkt zijn.

b) Een SADC-EPO-staat kan vrijwaringsmaatregelen als bedoeld in lid 2 nemen wanneer een product van oorsprong uit de EG als gevolg van de verlaging van de douanerechten in dermate toegenomen hoeveelheden en onder zodanige omstandigheden op zijn gebied wordt ingevoerd dat hierdoor voor een opkomende industrie die soortgelijke of rechtstreeks concurrerende producten vervaardigt, verstoringen ontstaan of dreigen te ontstaan. Deze bepaling is van toepassing voor een periode van twaalf jaar voor Botswana, Namibië en Swaziland en van vijftien jaar voor MOL's, beide vanaf de datum van inwerkingtreding van deze overeenkomst. Deze toepassingsperiode kan in het kader van de herziening door de Gezamenlijke Raad met het oog op het algemene ontwikkelingsniveau van de SADC-EPO-staten worden verlengd. Maatregelen moeten worden genomen volgens de in de leden 6 tot en met 9 neergelegde procedure.

7. a) De in dit artikel bedoelde vrijwaringsmaatregelen worden slechts zolang gehandhaafd als nodig is om ernstige schade of verstoringen als bedoeld in de leden 2, 5 en 6 te voorkomen of te verhelpen.

b) De in dit artikel bedoelde vrijwaringsmaatregelen worden niet langer dan twee jaar toegepast. Wanneer de omstandigheden die de instelling van vrijwaringsmaatregelen rechtvaardigden, blijven bestaan, kunnen deze maatregelen worden verlengd voor nog eens maximaal twee jaar. Wanneer een of meer SADC-EPO-staten een vrijwaringsmaatregel toepassen, of wanneer de EG een maatregel toepast die beperkt is tot een of meer van haar ultraperifere gebieden, kan die maatregel evenwel voor een periode van niet meer dan vier jaar worden toegepast, met een mogelijke verlenging van nog eens vier jaar wanneer de omstandigheden die de instelling van vrijwaringsmaatregelen rechtvaardigden, blijven bestaan.

c) In dit artikel bedoelde vrijwaringsmaatregelen die langer dan één jaar van kracht blijven, bevatten duidelijke elementen die geleidelijk tot beëindiging van die maatregelen, uiterlijk aan het einde van de vastgestelde periode, leiden.

d) Ten aanzien van een product waarop al eerder vrijwaringsmaatregelen van toepassing waren, mogen gedurende een periode van ten minste één jaar na het verstrijken van deze maatregelen niet opnieuw vrijwaringsmaatregelen als bedoeld in dit artikel worden genomen.

8. Voor de tenuitvoerlegging van bovenstaande leden gelden de volgende bepalingen:

a) wanneer een partij van oordeel is dat een van de in de leden 2, 5 en 6 bedoelde omstandigheden zich voordoet, verwijst zij de aangelegenheid onmiddellijk voor onderzoek naar het Handels- en ontwikkelingscomité;

b) het Handels- en ontwikkelingscomité kan elke aanbeveling doen die nodig is om in de gerezen omstandigheden uitkomst te bieden. Indien het Handels- en ontwikkelingscomité geen aanbevelingen heeft gedaan, of indien er binnen 30 dagen nadat de aangelegenheid aan het Handels- en ontwikkelingscomité werd voorgelegd geen bevredigende oplossing is bereikt, kan de invoerende partij overeenkomstig dit artikel passende maatregelen vaststellen om de problemen op te lossen;

c) alvorens een in dit artikel bedoelde maatregel te nemen, of, in de gevallen waarin lid 9 van toepassing is, zo spoedig mogelijk, verstrekt de betrokken partij of SADC-EPO-staat het Handels- en ontwikkelingscomité alle informatie die nodig is voor een grondig onderzoek van de situatie, teneinde een voor de betrokken partijen aanvaardbare oplossing te vinden;

d) bij de keuze van vrijwaringsmaatregelen krachtens dit artikel moet voorrang worden gegeven aan maatregelen die de werking van deze overeenkomst zo min mogelijk verstoren;

e) alle krachtens dit artikel genomen maatregelen worden onmiddellijk ter kennis van het Handels- en ontwikkelingscomité gebracht en in dat comité op gezette tijden aan een onderzoek onderworpen, in het bijzonder om een tijdschema vast te stellen voor de afschaffing van de maatregelen zodra de omstandigheden dat toelaten.

9. Wanneer wegens ernstige omstandigheden uitstel tot moeilijk te herstellen schade zou leiden, kan de betrokken invoerende partij, of dit nu de EG is of een of meer SADC-EPO-staten, voorlopig de in de leden 3, 5 en/of 6 bedoelde maatregelen nemen zonder aan de eisen van lid 8 te voldoen. Deze voorlopige maatregelen hebben een maximale duur van 180 dagen wanneer ze door de EG worden genomen, of van 200 dagen wanneer ze door een of meer SADC-EPO-staten worden genomen of wanneer zij door de EG worden genomen en beperkt zijn tot een of meer van haar ultraperifere gebieden. De duur van een voorlopige maatregel wordt meegerekend als deel van de initiële periode en van eventuele verlengingen als bedoeld in lid 6. Wanneer voorlopige maatregelen worden genomen, wordt rekening gehouden met de belangen van alle betrokken partijen. De betrokken invoerende partij stelt de andere betrokken partij in kennis en verwijst de aangelegenheid onmiddellijk voor onderzoek naar het Handels- en ontwikkelingscomité.

10. Indien een invoerende partij de invoer van een product onderwerpt aan een administratieve procedure die ten doel heeft snel informatie te verschaffen over de ontwikkeling van handelsstromen die tot de in dit artikel bedoelde problemen kunnen leiden, stelt zij het Handels- en ontwikkelingscomité daarvan onverwijld in kennis.

11. De WHO-bepalingen over geschillenbeslechting zijn niet van toepassing op krachtens dit artikel vastgestelde vrijwaringsmaatregelen.

HOOFDSTUK 6

Niet-tarifaire maatregelen

Artikel 35

Verbod op kwantitatieve beperkingen

Vanaf de inwerkingtreding van deze overeenkomst worden alle invoer- of uitvoerverboden of –beperkingen tussen de partijen, met uitzondering van douanerechten, belastingen en de in artikel 22 bedoelde vergoedingen en andere heffingen, afgeschaft, ongeacht of het hierbij gaat om contingenten, in- of uitvoervergunningen of andere maatregelen, tenzij zij gerechtvaardigd zijn ingevolge de uitzonderingen in artikel XI van de GATT 1994. Er worden geen nieuwe maatregelen van dien aard ingevoerd. Dit artikel doet geen afbreuk aan het bepaalde in artikel 32 over antidumpingmaatregelen en compenserende maatregelen.

Artikel 36

Nationale behandeling op het gebied van interne belastingen en regelgeving

1. Ingevoerde producten van oorsprong uit de andere partij mogen noch direct, noch indirect aan hogere interne belastingen of andere interne heffingen van welke aard dan ook worden onderworpen dan die welke direct of indirect op soortgelijke nationale producten van toepassing zijn. Bovendien passen de partijen en de SADC-EPO-staten ook anderszins geen interne belastingen of andere interne heffingen toe om de binnenlandse productie te beschermen.

2. Ingevoerde producten van oorsprong uit de andere partij worden, wat de wettelijke en bestuursrechtelijke bepalingen en vereisten met betrekking tot hun verkoop, aanbieding tot verkoop, aankoop, vervoer, distributie of gebruik op de binnenlandse markt betreft, niet minder gunstig behandeld dan soortgelijke binnenlandse producten. Het bepaalde in dit lid is geen beletsel voor de toepassing van differentiële binnenlandse vervoerstarieven die uitsluitend berusten op de economische exploitatie van het vervoermiddel en niet op de oorsprong van het product.

3. De partijen en de SADC-EPO-staten voeren geen interne kwantitatieve regelingen inzake menging, be- of verwerking of gebruik van producten in specifieke hoeveelheden of verhoudingen in, die direct of indirect vereisen dat een specifieke hoeveelheid of een specifiek percentage van een onder de regeling vallend product uit binnenlandse bron afkomstig moet zijn; evenmin handhaven zij dergelijke regelingen. Bovendien passen de partijen of de SADC-EPO-staten ook anderszins geen interne kwantitatieve regeling toe om de binnenlandse productie te beschermen.

4. Dit artikel vormt geen beletsel voor de toekenning van subsidies aan uitsluitend nationale producenten, met inbegrip van betalingen aan nationale producenten uit de opbrengsten van interne belastingen of heffingen die overeenkomstig dit artikel worden geheven en van subsidies in de vorm van aankopen van binnenlandse producten door de overheid.

HOOFDSTUK 7

Douane en handelsbevordering

Artikel 37

Doelstellingen

De doelstellingen van de partijen met betrekking tot dit hoofdstuk zijn:

1. versterking van de samenwerking op het gebied van douane en handelsbevordering, teneinde ervoor te zorgen dat de wetgeving en procedures ter zake, alsmede de administratieve capaciteit van de douanediensten, voldoen aan de doelstellingen van een doeltreffende controle en stimulering van de handelsbevordering;

2. bevordering van de harmonisatie van douanewetgeving en –procedures;

3. ervoor zorgen dat legitieme doelstellingen van het overheidsbeleid, met inbegrip van die met betrekking tot de veiligheid en de fraudebestrijding op het gebied van douane en handelsbevordering, op generlei wijze in het gedrang komen;

4. bieden van de noodzakelijke steun aan de douanediensten van de SADC-EPO-staten om deze overeenkomst doeltreffend ten uitvoer te leggen.

Artikel 38

Samenwerking op administratief en douanegebied

1. Met het oog op de naleving van deze titel en om doeltreffend in te spelen op de in artikel 37 genoemde doelstellingen, nemen de partijen de volgende maatregelen:

a) zij wisselen informatie uit over douanewetgeving en -procedures;

b) zij ontwikkelen gezamenlijk initiatieven op het gebied van douane en handelsbevordering en de versterking van de administratieve capaciteit;

c) zij wisselen ervaringen en goede praktijken uit over de bestrijding van corruptie en fraude op gebieden die betrekking hebben op dit hoofdstuk;

d) zij wisselen ervaringen en goede praktijken uit op het gebied van de procedures bij invoer, uitvoer en doorvoer en op gebieden die verband houden met de verbetering van de dienstverlening aan de zakenwereld;

e) zij uitwisselen ervaringen en goede praktijken uit over de vergemakkelijking van de doorvoer;

f) zij bevorderen de uitwisseling van deskundigen tussen douanediensten;

g) zij stimuleren de coördinatie tussen alle betrokken instanties, zowel in het binnenland als grensoverschrijdend.

2. De EG en de SADC-EPO-staten zullen een uitgebreide samenwerking op het gebied van de uitvoering van het "Framework of Standards to Secure and Facilitate Global Trade" van de Werelddouaneorganisatie voorbereiden en ontwikkelen. Er zal moeten worden voldaan aan de door de Werelddouaneorganisatie voorgeschreven voorwaarden, en met name zullen de wetgeving en maatregelen ter zake in de EG en de SADC-EPO-staten ten uitvoer moeten worden gebracht. Deze samenwerking omvat initiatieven die gericht zijn op de uiteindelijke wederzijdse erkenning van de status van "geautoriseerde marktdeelnemer" (Authorised Economic Operator, AEO) en de uitwisseling van voorinformatie om een doeltreffende risicobeoordeling en een effectief risicobeheer voor veiligheidsdoeleinden mogelijk te maken.

3. Onverminderd de leden 1 en 2 verlenen de partijen elkaar administratieve bijstand in douaneaangelegenheden in overeenstemming met het bepaalde in protocol 2 over de wederzijdse administratieve bijstand in douaneaangelegenheden.

Artikel 39

Douanewetgeving en -procedures

1. De partijen komen overeen hun respectieve handels- en douanewetgeving en -procedures te baseren op:

a) de herziene Overeenkomst van Kyoto inzake de vereenvoudiging en harmonisatie van douaneprocedures, de materiële elementen van het "Framework of Standards to Secure and Facilitate Global Trade" van de Werelddouaneorganisatie, het Internationaal Verdrag betreffende het geharmoniseerd system en andere internationale instrumenten en normen die op het gebied van douane en handel van toepassing zijn;

b) de noodzaak de legitieme handel te beschermen en te bevorderen;

c) de noodzaak onnodige en discriminerende lasten voor het bedrijfsleven te voorkomen, vrijwaringsmaatregelen tegen fraude en corruptie te treffen en marktdeelnemers die de wetgeving goed naleven extra faciliteiten te verlenen;

d) de noodzaak voor elk van beide partijen een enkel administratief document of elektronisch equivalent daarvan toe te passen;

e) de toepassing van moderne douanetechnieken, zoals risicobeoordeling, vereenvoudigde procedures voor de binnenkomst en de vrijgave van goederen, controles na de vrijgave en bedrijfsaudits;

f) transparantie, doeltreffendheid en evenredigheid, teneinde de kosten te verminderen en de voorspelbaarheid voor de marktdeelnemers te vergroten;

g) de noodzaak erop toe te zien dat de eisen en procedures die van toepassing zijn op de in-, uit- en doorvoer van goederen niet discriminerend zijn, hoewel zendingen wel verschillend mogen worden behandeld op grond van objectieve criteria voor de risicobeoordeling;

h) de geleidelijke ontwikkeling van systemen, met inbegrip van die welke zijn gebaseerd op informatietechnologie, voor zowel invoer- als uitvoerverrichtingen, teneinde de uitwisseling van informatie tussen marktdeelnemers, douanediensten en andere instanties te vergemakkelijken;

i) de goedkeuring van systemen die de invoer van goederen vergemakkelijken door het gebruik van vereenvoudigde douaneregelingen en -procedures, waaronder inklaring vóór aankomst;

j) de afschaffing van alle vereisten ten aanzien van het verplichte gebruik van inspecties vóór verzending, zoals bedoeld in de WHO-overeenkomst inzake inspecties vóór verzending;

k) de toepassing van regels die waarborgen dat straffen voor geringe inbreuken op douanevoorschriften of procedurele eisen evenredig zijn en dat hun toepassing niet tot nodeloze vertragingen leidt;

l) een systeem van bindende uitspraken vooraf over douaneaangelegenheden, met name over de tariefindeling en de oorsprongsregels, in overeenstemming met de voorschriften in hun respectieve wetgeving;

m) de vergemakkelijking van doorvoer;

n) de afschaffing van alle eisen met betrekking tot de verplichte inschakeling van douane-expediteurs;

o) transparante, niet-discriminerende en evenredige voorschriften met betrekking tot het verlenen van vergunningen aan douane-expediteurs.

2. Om de werkmethoden te verbeteren en de transparantie en doeltreffendheid van de douaneafhandeling te waarborgen:

a) zorgen de partijen er door de toepassing van anticorruptiemaatregelen op dit gebied voor dat de hoogste integriteitsnormen in acht worden genomen;

b) nemen de partijen nadere maatregelen om de gegevens in de voor de douane en andere, verwante diensten benodigde documentatie te verminderen, te vereenvoudigen en te standaardiseren;

c) vereenvoudigen de partijen waar mogelijk eisen en formaliteiten, zodat goederen snel worden vrijgegeven en ingeklaard;

d) zorgen de partijen voor doeltreffende, snelle en niet-discriminerende beroepsprocedures tegen administratieve maatregelen, uitspraken en besluiten van de douane en van andere diensten betreffende de in-, uit- en doorvoer van goederen. De beroepsprocedures zijn voor iedereen gemakkelijk toegankelijk, ook voor het midden- en kleinbedrijf;

e) scheppen de partijen een goed klimaat voor de doeltreffende handhaving van wettelijke vereisten.

Artikel 40

Vergemakkelijking van doorvoer

1. De partijen en de SADC-EPO-staten zorgen voor een vrije doorvoer over hun gebied volgens de route die daarvoor het meest geschikt is. Eventuele controles of eisen moeten niet-discriminerend en evenredig zijn en overal op dezelfde wijze worden toegepast.

2. Onverminderd rechtmatige douanecontroles behandelen de partijen de doorvoer van goederen niet ongunstiger dan de in- en uitvoer en het verkeer van goederen uit het binnenland.

3. De partijen en de SADC-EPO-staten voeren regelingen in om goederen, behoudens een passende zekerheidstelling, zonder betaling van rechten en andere heffingen onder douanecontrole te kunnen vervoeren.

4. De partijen en de SADC-EPO-staten bevorderen regionale voorzieningen voor de doorvoer en leggen deze ten uitvoer.

5. De partijen en de SADC-EPO-staten passen internationale normen en instrumenten betreffende doorvoer toe.

6. De partijen en de SADC-EPO-staten bevorderen de coördinatie tussen alle betrokken instanties, zowel op nationaal als op internationaal niveau.

Artikel 41

Vergoedingen en heffingen

1. Vergoedingen en heffingen zijn redelijk en gaan de kosten van de dienst met betrekking tot een specifieke transactie niet te boven; zij worden niet ad valorem berekend.

2. Voor consulaire diensten worden geen vergoedingen en heffingen opgelegd.

Artikel 42

Relaties met het bedrijfsleven

De partijen komen overeen:

1. erop toe te zien dat alle wetgeving, procedures en vergoedingen en heffingen op douanegebied, alsmede waar mogelijk de nodige toelichtingen, algemeen bekend worden gemaakt, voor zover mogelijk langs elektronische weg;

2. dat voor zover mogelijk tijdig en regelmatig met vertegenwoordigers van de handel wordt overlegd over wetsvoorstellen en procedures met betrekking tot de douane en douanegerelateerde handelsaangelegenheden;

3. dat in voorkomend geval nieuwe of gewijzigde wetgeving en nieuwe of gewijzigde procedures op zodanige wijze worden ingevoerd en in werking treden dat handelaren zich er goed op kunnen voorbereiden. De partijen geven algemene bekendheid aan administratieve berichten ter zake, met name over de eisen van douane-expediteurs, procedures bij binnenkomst van de goederen, openingstijden en werkwijzen van douanekantoren in havens en bij grensposten en adressen voor het inwinnen van informatie;

4. de samenwerking tussen de marktdeelnemers en de betrokken diensten te stimuleren door toepassing van instrumenten als intentieverklaringen.

Artikel 43

Douanewaarde

1. In de handel waarop deze overeenkomst van toepassing is, is op de voorschriften inzake de vaststelling van de douanewaarde de Overeenkomst inzake de toepassing van artikel VII van de GATT 1994 van toepassing.

2. De partijen werken samen aan een gemeenschappelijke aanpak van problemen met betrekking tot de douanewaarde.

Artikel 44

Regionale harmonisatie van douanenormen

De partijen bevorderen de harmonisatie van douanewetgeving, -procedures, -normen en -vereisten. De inhoud en het tempo van dit proces wordt door elk van de partijen bepaald.

Artikel 45

Steun voor de douanediensten van de SADC-EPO-staten

1. De partijen erkennen het belang van steun voor de douanediensten van de SADC-EPO-staten bij de uitvoering van dit hoofdstuk, in overeenstemming met het bepaalde in deel I, hoofdstuk 2.

2. De prioriteiten voor steun zijn:

a) toepassing van moderne douanetechnieken, met inbegrip van:

i) risicobeheer,

ii) controles na vrijgave van de goederen, en

iii) automatisering van douaneprocedures;

b) controle van de douanewaarde, de classificatie en de oorsprongsregels, mede om te voldoen aan het vereiste van artikel 39, lid 1, onder j);

c) vergemakkelijking van doorvoer en een grotere doeltreffendheid van regionale voorzieningen voor de doorvoer;

d) transparantiekwesties met betrekking tot de bekendmaking en het beheer van alle handelsregelingen en van de vergoedingen en formaliteiten ter zake;

e) invoering en tenuitvoerlegging van procedures en praktijken die in overeenstemming zijn met internationale instrumenten en normen op het gebied van douane en handel, met inbegrip van de herziene Overeenkomst van Kyoto inzake de vereenvoudiging en harmonisatie van douaneprocedures en het "Framework of Standards to Secure and Facilitate Global Trade" van de WDO.

3. De partijen erkennen de noodzaak van specifieke studies naar de behoeften, waarbij rekening wordt gehouden met de situatie in elk land; daarbij wordt gebruik gemaakt van de WHO- en WDO-instrumenten om de behoeften te evalueren en in voorkomend geval van andere, onderling overeengekomen instrumenten.

Artikel 46

Overgangsregelingen

1. De partijen erkennen de noodzaak van overgangsregelingen om de soepele tenuitvoerlegging van het bepaalde in dit hoofdstuk te waarborgen.

2. Met het oog op de noodzaak hun capaciteit op het gebied van douane en handelsbevordering te vergroten en onverminderd hun WHO-verplichtingen geldt voor de SADC-EPO-staten een overgangsperiode van vijf jaar om te voldoen aan de in de artikelen 39, 40, 41 en 42 genoemde eisen waarvoor ten tijde van de inwerkingtreding van deze overeenkomst nog capaciteit moet worden opgebouwd.

3. De Gezamenlijke Raad kan deze overgangsperiode met twee jaar verlengen wanneer de noodzakelijke capaciteit nog niet is bereikt.

Artikel 47

Speciaal comité voor douane en handelsbevordering

1. De partijen richten hierbij een speciaal comité voor douane en handelsbevordering op, dat is samengesteld uit vertegenwoordigers van de partijen.

2. Tot de functies van het speciaal comité voor douane en handelsbevordering behoren onder meer:

a) toezicht op de uitvoering en het beheer van dit hoofdstuk en van het protocol inzake de oorsprongsregels;

b) bieden van een forum voor overleg en discussie over alle onderwerpen betreffende de douane, zoals oorsprongsregels, algemene douaneprocedures, douanewaarde, tariefindeling, doorvoer en wederzijdse administratieve bijstand bij douaneaangelegenheden;

c) uitbreiding van de samenwerking bij de ontwikkeling, toepassing en handhaving van de oorsprongsregels en douaneprocedures in verband daarmee, algemene douaneprocedures en wederzijdse administratieve bijstand bij douaneaangelegenheden;

d) uitbreiding van de samenwerking bij de capaciteitsopbouw en de technische bijstand;

e) toezicht op de tenuitvoerlegging van artikel 44;

f) alle andere onderwerpen waarover de partijen met betrekking tot dit hoofdstuk overeenstemming bereiken.

3. Het speciaal comité voor douane en handelsbevordering komt bijeen op een datum en met een agenda die vooraf door de partijen in onderling overleg zijn vastgesteld.

4. De partijen nemen om de beurt het voorzitterschap van het speciaal comité voor douane en handelsbevordering waar.

5. Het speciaal comité voor douane en handelsbevordering brengt verslag uit aan het Handels- en ontwikkelingscomité.

HOOFDSTUK 8

Technische handelsbelemmeringen

Artikel 48

Multilaterale verplichtingen

1. De partijen bevestigen hun verbintenis de rechten en verplichtingen uit hoofde van de WHO-Overeenkomst inzake technische handelsbelemmeringen, hierna "TBT-overeenkomst" genoemd, in acht te nemen.

2. Deze rechten en verplichtingen liggen ten grondslag aan de activiteiten van de partijen uit hoofde van dit hoofdstuk.

Artikel 49

Doelstellingen

1. De partijen komen overeen samen te werken om hun onderlinge goederenverkeer te vergemakkelijken en uit te breiden door binnen het kader van de TBT-overeenkomst onnodige handelsbelemmeringen te signaleren, te voorkomen en uit de weg te ruimen.

2. De partijen verbinden zich ertoe samen te werken bij de versterking van integratie en samenwerking op regionaal niveau, in het bijzonder tussen de SADC-EPO-staten onderling, bij aangelegenheden die betrekking hebben op technische handelsbelemmeringen.

3. De partijen verbinden zich ertoe de technische capaciteit van de SADC-EPO-staten voor aangelegenheden met betrekking tot technische handelsbelemmeringen tot stand te brengen en te verruimen.

Artikel 50

Werkingssfeer en definities

1. De bepalingen van dit hoofdstuk zijn van toepassing op de in de TBT-overeenkomst omschreven technische voorschriften, normen en conformiteitsbeoordelingsprocedures, voor zover zij van invloed zijn op de handel waarop deze overeenkomst betrekking heeft.

2. Voor de toepassing van dit hoofdstuk gelden de in de TBT-overeenkomst gebruikte definities.

Artikel 51

Samenwerking en regionale integratie

De partijen zijn het erover eens dat samenwerking in de particuliere en overheidssector tussen nationale en regionale autoriteiten die bevoegd zijn voor TBT-aangelegenheden, belangrijk is voor de bevordering van de handel in de regio en tussen de partijen, alsmede voor het algehele proces van regionale integratie, en zij verbinden zich ertoe om met het oog hierop samen te werken.

Artikel 52

Transparantie

De partijen bevestigen opnieuw het beginsel van transparantie bij de toepassing van technische voorschriften en normen in overeenstemming met de TBT-overeenkomst.

De partijen erkennen het belang van doeltreffende mechanismen voor overleg, kennisgeving en informatie-uitwisseling ten aanzien van technische voorschriften en normen in overeenstemming met de TBT-overeenkomst.

Artikel 53

Maatregelen om technische handelsbelemmeringen te signaleren, te voorkomen en uit de weg te ruimen

De partijen komen overeen mechanismen vast te stellen en ten uitvoer te leggen die door de TBT-overeenkomst worden ondersteund en het meest geschikt zijn voor specifieke kwesties of sectoren met een hoge prioriteit. Bij deze mechanismen kan het gaan om:

1. intensivering van hun samenwerking, teneinde de toegang tot hun respectieve markten te vergemakkelijken door de kennis van en het inzicht in hun respectieve systemen op het gebied van technische voorschriften, normen, metrologie, accreditatie en conformiteitsbeoordeling te vergroten;

2. uitwisseling van informatie, vaststelling en tenuitvoerlegging van passende mechanismen voor bijzondere kwesties of sectoren, d.w.z. aanpassing aan internationale normen, vertrouwen op de conformiteitsverklaring van de leverancier, gebruik van internationaal erkende accreditatie voor de kwalificatie van conformiteitsbeoordelingsinstanties en gebruik van internationale test- en certiferingsprogramma's voor producten;

3. aanwijzing en organisatie van sectorspecifieke interventies inzake technische voorschriften en conformiteitsbeoordeling, teneinde het inzicht in en de toegang tot elkaars markten te bevorderen. Bij de keuze van de sectoren wordt rekening gehouden met de belangrijkste handelsgebieden, met inbegrip van prioritaire producten;

4. ontwikkeling van samenwerkingsactiviteiten en –maatregelen teneinde de tenuitvoerlegging van de rechten en verplichtingen uit hoofde van de TBT-overeenkomst te ondersteunen;

5. in voorkomend geval, ontwikkeling van gemeenschappelijke standpunten en wijzen van aanpak inzake praktijken ten aanzien van technische voorschriften, met inbegrip van transparantie, overleg, noodzaak en evenredigheid, gebruik van internationale normen, conformiteitsbeoordelingsvereisten, effect- en risicobeoordeling, handhaving en markttoezicht;

6. waar mogelijk bevordering van harmonisatie op gebieden van wederzijds belang, teneinde te komen tot internationale normen, en het gebruik van dergelijke normen bij de ontwikkeling van technische voorschriften en conformiteitsbeoordelingsprocedures;

7. een verbintenis om te zijner tijd onderhandelingen over overeenkomsten inzake wederzijdse erkenning op gebieden van wederzijds economisch belang te overwegen;

8. bevordering van samenwerking tussen de organisaties van de partijen en de SADC-EPO-staten, die verantwoordelijk zijn voor technische voorschriften, metrologie, normalisering, testen, certificering, inspectie en accreditatie;

9. bevordering van de deelname van de SADC-EPO-staten in internationale normaliseringsinstellingen.

Artikel 54

Tenuitvoerlegging

De partijen komen overeen dat het Handels- en ontwikkelingscomité in het kader van dit hoofdstuk bevoegd is voor:

1. het toezicht op en de herziening van de tenuitvoerlegging ervan;

2. coördinatie en overleg over TBT-kwesties;

3. de aanwijzing en herziening van prioritaire sectoren en producten en de hieruit voortvloeiende prioritaire gebieden voor samenwerking;

4. indien nodig en dienstig, het doen van aanbevelingen voor wijzigingen.

Artikel 55

Capaciteitsopbouw en technische bijstand met betrekking tot technische handelsbelemmeringen

1. De partijen erkennen het belang van samenwerking op het gebied van technische voorschriften, normen, metrologie, accreditatie en conformiteitsbeoordeling om de doelstellingen van dit hoofdstuk te verwezenlijken.

2. De partijen komen overeen dat onderstaande onderwerpen prioritaire gebieden voor samenwerking zijn:

a) de invoering van passende regelingen voor het delen van deskundigheid, met inbegrip van passende opleidingen om een adequate en duurzame technische competentie van de desbetreffende normaliserings- en conformiteitsbeoordelingsinstanties van de SADC-EPO-staten en wederzijds begrip tussen dergelijke instanties op het gebied van de partijen te waarborgen;

b) de ontwikkeling van de capaciteit van de SADC-EPO-staten op het gebied van technische voorschriften, metrologie, normen, accreditatie en conformiteitsbeoordeling, onder meer door de verbetering of het oprichten van laboratoria en andere uitrusting. In dit verband erkennen de partijen het belang van versterking van de regionale samenwerking en de noodzaak rekening te houden met prioritaire producten en sectoren;

c) de ontwikkeling en vaststelling, in de SADC-EPO-staten, van geharmoniseerde procedures op het gebied van technische voorschriften, normen, metrologie, accreditatie en conformiteitsbeoordeling, die zijn gebaseerd op internationale normen ter zake;

d) steun voor de deelname van de SADC-EPO-staten aan internationale activiteiten op het gebied van normalisering, accreditatie en metrologie;

e) de inrichting van informatie- en meldpunten voor technische handelsbelemmeringen in de SADC-EPO-staten.

HOOFDSTUK 9

Sanitaire en fytosanitaire maatregelen

Artikel 56

Multilaterale verplichtingen

1. De partijen bevestigen de beginselen en doelstellingen van de SPS-overeenkomst van de WHO, hierna "SPS-overeenkomst" genoemd, het Internationaal Verdrag voor de bescherming van planten (IPCC), de Commissie van de Codex Alimentarius en de Wereldorganisatie voor diergezondheid (OIE).

2. Deze beginselen en doelstellingen liggen ten grondslag aan de activiteiten van de partijen en de SADC-EPO-staten in het kader van dit hoofdstuk.

Artikel 57

Doelstellingen

1. De partijen komen overeen er bij de bevordering van handel en investeringen binnen de SADC-EPO-staten en tussen de partijen voor te zorgen dat de vastgestelde maatregelen alleen van toepassing zijn voor zover deze noodzakelijk zijn om het leven of de gezondheid van mensen, dieren of planten te beschermen in overeenstemming met de SPS-overeenkomst.

2. De partijen verbinden zich ertoe samen te werken bij de versterking van de regionale integratie en in het bijzonder van de samenwerking tussen de SADC-EPO-staten bij aangelegenheden betreffende sanitaire en fytosanitaire maatregelen, hierna "SPS-maatregelen" genoemd, en om bij het aan de orde stellen van problemen ten aanzien van SPS-maatregelen betreffende overeengekomen prioritaire sectoren en producten [5] terdege rekening te houden met de regionale integratie.

3. Als gevolg daarvan komen de partijen overeen biregionale samenwerking te bevorderen met het oog op de erkenning van passende beschermingsniveaus in het kader van SPS-maatregelen.

4. De partijen komen overeen de technische capaciteit van de SADC-EPO-staten voor de uitvoering van en het toezicht op SPS-maatregelen tot stand te brengen en uit te breiden, en daarbij een ruimer gebruik van internationale SPS-normen en dergelijke te bevorderen.

Artikel 58

Werkingssfeer en definities

Voor de toepassing van dit hoofdstuk gelden de in de SPS-overeenkomst en bij de internationale normaliseringsinstellingen, namelijk de Commissie van de Codex Alimentarius, het Internationaal Verdrag voor de bescherming van planten (IPCC) en de Wereldorganisatie voor diergezondheid (OIE), gebruikte definities.

Artikel 59

Bevoegde instanties

1. De SPS-instanties in de SADC-EPO-staten en de EG zijn bevoegd voor de uitvoering van de in dit hoofdstuk bedoelde maatregelen.

2. De partijen en de SADC-EPO-staten stellen elkaar in overeenstemming met deze overeenkomst in kennis van hun respectieve bevoegde SPS-instanties en van eventuele wijzigingen ter zake.

Artikel 60

Transparantie

1. De partijen bevestigen opnieuw het beginsel van transparantie bij de toepassing van SPS-maatregelen in overeenstemming met de SPS-overeenkomst.

2. De partijen erkennen het belang van doeltreffende mechanismen voor overleg, kennisgeving en informatie-uitwisseling ten aanzien van SPS-maatregelen in overeenstemming met de SPS-overeenkomst.

3. De invoerende partij stelt de uitvoerende partij in kennis van alle veranderingen in zijn sanitaire en fytosanitaire invoervoorschriften die van invloed kunnen zijn op de handel waarop dit hoofdstuk van toepassing is. De partijen verbinden zich ertoe om waar nodig mechanismen voor de uitwisseling van dergelijke informatie in te stellen.

4. De partijen passen bij de vaststelling van invoervoorwaarden het beginsel van zonering of compartimentering toe, waarbij rekening wordt gehouden met internationale normen. Zones of compartimenten met een vastgestelde sanitaire of fytosanitaire status kunnen ook door de partijen gezamenlijk worden geïdentificeerd en voorgesteld, indien mogelijk van geval tot geval, teneinde handelsverstoringen te voorkomen.

Artikel 61

Uitwisseling van informatie

1. De partijen komen overeen een alarmsysteem in te voeren om ervoor te zorgen dat de SADC-EPO-staten vooraf in kennis worden gesteld van nieuwe SPS-maatregelen van de EG die van invloed kunnen zijn op de uitvoer van de SADC-EPO-staten naar de EU. Dit systeem wordt in voorkomend geval gebaseerd op bestaande mechanismen.

2. De partijen en de SADC-EPO-staten komen overeen samen te werken bij de uitbouw van het netwerk voor epidemiologische surveillance voor dierziekten en op fytosanitair gebied; de partijen wisselen informatie uit over het voorkomen van schadelijke organismen waarvan bekend is dat zij onmiddellijk gevaar voor de andere partij opleveren.

Artikel 62

Tenuitvoerlegging

De partijen komen overeen dat het Handels- en ontwikkelingscomité in het kader van dit hoofdstuk bevoegd is voor:

1. het toezicht op en de herziening van de tenuitvoerlegging ervan;

2. adviezen en aanbevelingen voor de tenuitvoerlegging die gericht zijn op het bereiken van de beoogde doelen;

3. bieden van een forum voor discussie en de uitwisseling van informatie en voor aspecten van de samenwerking;

4. indien nodig en dienstig, het doen van aanbevelingen tot wijziging;

5. herziening van de lijst van prioritaire sectoren en producten en de hieruit voortvloeiende prioritaire gebieden voor samenwerking;

6. het verruimen van de samenwerking bij de ontwikkeling, toepassing en handhaving van SPS-maatregelen;

7. alle andere relevante kwesties in verband hiermee.

Artikel 63

Overleg

Indien een partij of een SADC-EPO-staat van oordeel is dat een andere partij maatregelen heeft getroffen die de toegang tot haar markt waarschijnlijk zullen beïnvloeden of hebben beïnvloed, vindt passend overleg plaats teneinde onnodige vertragingen te voorkomen en een passende oplossing te vinden in overeenstemming met de SPS-overeenkomst van de WHO. In dit verband verstrekken de partijen elkaar de namen en adressen van contactpunten met sanitaire en fytosanitaire expertise, teneinde de communicatie en de uitwisseling van informatie te vergemakkelijken.

Artikel 64

Samenwerking, capaciteitsopbouw en technische bijstand inzake sanitaire en fytosanitaire maatregelen

1. De partijen komen overeen samenwerking tussen de SPS-instellingen in de SADC-EPO-staten en gelijkwaardige instellingen in de EG te bevorderen.

2. De partijen komen overeen samen te werken bij de bevordering van de regionale harmonisatie van maatregelen en de ontwikkeling van een passend regelgevend kader en beleid binnen en tussen de SADC-EPO-staten en zo te zorgen voor meer intraregionale handel en investeringen.

3. De partijen komen overeen dat onderstaande onderwerpen prioritaire gebieden voor samenwerking zijn:

a) de opbouw van technische capaciteit in de particuliere en overheidssector van de SADC-EPO-staten zodat sanitair en fytosanitair toezicht mogelijk wordt, met inbegrip van opleidingen en informatiebijeenkomsten over inspectie, certificering, controle en toezicht;

b) de opbouw van capaciteit in de SADC-EPO-staten, zodat deze hun markttoegangsmogelijkheden kunnen behouden en uitbreiden;

c) de opbouw van capaciteit om te waarborgen dat goedgekeurde maatregelen geen onnodige handelsbelemmeringen worden, waarbij erkend wordt dat partijen het recht hebben hun eigen passende beschermingsniveau vast te stellen;

d) de uitbreiding van de technische capaciteit voor de tenuitvoerlegging van en het toezicht op SPS-maatregelen, met inbegrip van de bevordering van een ruimer gebruik van internationale normen;

e) de bevordering van samenwerking bij de tenuitvoerlegging van de SPS-overeenkomst, in het bijzonder door versterking van de meld- en informatiepunten in de SADC-EPO-staten, alsmede bij andere aangelegenheden betreffende internationale normaliseringsinstellingen;

f) de ontwikkeling van capaciteiten voor risicoanalyse, harmonisatie, naleving, testen, certificering, residubewaking, traceerbaarheid en accreditatie, onder meer door de verbetering of het oprichten van laboratoria en andere uitrusting, teneinde de SADC-EPO-staten te helpen aan de internationale normen te voldoen. In dit verband erkennen de partijen het belang van versterking van de regionale samenwerking en de noodzaak rekening te houden met de in overeenstemming met dit hoofdstuk vastgestelde prioritaire producten en sectoren;

g) steun voor de deelname van de SADC-EPO-staten aan internationale normaliseringsinstellingen ter zake.

Aanhangsel I A

Producten en sectoren die prioritair in aanmerking komen voor harmonisatie door de SADC-EPO-staten

Vis, visserijproducten en aquicultuurproducten, vers of verwerkt

Rundvee, schapen en pluimvee

Vers vlees

Verwerkte vleesproducten

Granen

Groenten en specerijen

Oliehoudende zaden

Kokosnoten

Kopra

Katoenzaad

Aardnoten

Cassave

Bier, sappen

Gedroogd en ingeblikt fruit

Aanhangsel I B

Producten en sectoren die bij voorrang in aanmerking komen voor uitvoer uit de SADC-EPO-staten naar de EG

Vis, visserijproducten en aquicultuurproducten, vers of verwerkt

Rundvlees en producten van rundvlees

Andere vleesproducten

Fruit

Groenten

Snijbloemen

Koffie

Suiker

TITEL III

LOPENDE BETALINGEN EN KAPITAALVERKEER

HOOFDSTUK 10

Artikel 65

Lopende betalingen

1. Onverminderd artikel 66 verbinden de SADC-EPO-staten en de EG zich ertoe toe te staan dat alle betalingen voor lopende transacties tussen ingezetenen van de EG en van de SADC-EPO-staten in vrij converteerbare valuta worden verricht en geen beperkingen dienaangaande vast te stellen.

2. De SADC-EPO-staten kunnen de nodige maatregelen treffen om te waarborgen dat hun ingezetenen het bepaalde in lid 1, waardoor lopende betalingen worden geliberaliseerd, niet gebruiken voor niet-toegestane kapitaalexport.

Artikel 66

Vrijwaringsmaatregelen

1. Wanneer betalingen en kapitaalbewegingen tussen de partijen in uitzonderlijke omstandigheden ernstige moeilijkheden veroorzaken of dreigen te veroorzaken voor het monetair beleid of het wisselkoersbeleid van een of meer SADC-EPO-staten of een of meer lidstaten van de Europese Unie, kunnen de EG of de betrokken SADC-EPO-staat voor ten hoogste zes maanden strikt noodzakelijke vrijwaringsmaatregelen ten aanzien van kapitaalbewegingen nemen.

2. De Gezamenlijke Raad wordt onverwijld van de vaststelling van vrijwaringsmaatregelen en zo spoedig mogelijk van een tijdschema voor de intrekking ervan in kennis gesteld.

TITEL IV

HOOFDSTUK 11

Lopende onderhandelingen over een volledige EPO

Artikel 67

Tweede fase van de onderhandelingen

De partijen komen overeen de onderhandelingen in 2008 voort te zetten om de werkingssfeer van deze overeenkomst uit te breiden. Voor de toepassing van deze titel bestaan de SADC-EPO-staten uit Botswana, Lesotho, Mozambique en Swaziland. De andere SADC-EPO-staten kunnen op een soortgelijke grondslag tot het onderhandelingsproces toetreden. Zij geven hiervan schriftelijk kennis aan de EG en aan de andere SADC-EPO-staten.

1. Handel in diensten

a) De partijen erkennen het toenemende belang van de handel in diensten voor de ontwikkeling van hun economie en bevestigen opnieuw hun respectieve rechten en verplichtingen in het kader van de Algemene Overeenkomst inzake de handel in diensten (GATS).

b) Uiterlijk op 31 december 2008 zullen de partijen de onderhandelingen over de liberalisering van de handel in diensten afsluiten op de volgende grondslag:

i) een liberaliseringsprogramma voor één dienstensector per deelnemende SADC-EPO-staat;

ii) een verbintenis om in overeenstemming met artikel V, lid 1, onder b) ii), van de GATS voor alle dienstensectoren een status-quo te handhaven; en

iii) overeenstemming om te onderhandelen over een geleidelijke liberalisering voor een aanzienlijk deel van de sector binnen drie jaar na het sluiten van de volledige EPO.

2. Samenwerking op het gebied van diensten

a) De partijen erkennen dat de opbouw van handelscapaciteit de ontwikkeling van economische activiteiten kan ondersteunen, in het bijzonder op het gebied van de diensten. De EG stemt er daarom mee in capaciteitsopbouw die gericht is op versterking van het regelgevend kader van de deelnemende SADC-EPO-staten te ondersteunen.

b) Op het moment waarop de noodzakelijke regelingen voor de liberalisering van de handel in diensten worden vastgesteld, stellen de partijen de specifieke samenwerkingsdoelen, -beginselen en –procedures vast die de liberalisering van de handel in diensten zullen begeleiden.

3. Investeringen

De partijen komen overeen uiterlijk op 31 december 2008 te onderhandelen over een investeringshoofdstuk, waarbij rekening wordt gehouden met het SADC-protocol over financiën en investeringen.

4. Samenwerking op het gebied van investeringen

De EG stemt ermee in passende technische bijstand te verlenen om de onderhandelingen over en de tenuitvoerlegging van het investeringshoofdstuk te vergemakkelijken.

5. Concurrentie en overheidsopdrachten

De EG stemt ermee in samen te werken om de regionale capaciteit op het gebied van mededinging en overheidsopdrachten te versterken. Onderhandelingen worden pas overwogen wanneer voldoende regionale capaciteit is opgebouwd.

DEEL III

HOOFDSTUK 12

Vermijden en beslechten van geschillen

Artikel 68

Doel

Het doel van dit deel is geschillen tussen de partijen te vermijden en te beslechten.

Artikel 69

Werkingssfeer

1. Dit deel is van toepassing op alle geschillen over de interpretatie en toepassing van deze overeenkomst, tenzij in deze overeenkomst uitdrukkelijk anders is bepaald.

2. In afwijking van lid 1 is de procedure van artikel 98 van de Overeenkomst van Cotonou van toepassing bij geschillen tussen de SADC-EPO-staten en de EG over de financiering van ontwikkelingssamenwerking.

Afdeling I

Overleg en bemiddeling

Artikel 70

Overleg

1. De partijen streven ernaar elk in artikel 69 bedoeld geschil op te lossen door te goeder trouw overleg te plegen om tot een schikking in der minne te komen.

2. Een partij verzoekt de andere partij schriftelijk om overleg, met kopie aan het Handels- en ontwikkelingscomité, waarbij zij aangeeft om welke maatregel het gaat en met welke bepalingen van deze overeenkomst de maatregel niet in overeenstemming zou zijn.

3. Het overleg vindt plaats binnen 40 dagen na de datum van ontvangst van het verzoek. Het overleg wordt 60 dagen na de datum van ontvangst van het verzoek geacht te zijn afgesloten, tenzij beide partijen overeenkomen het overleg voort te zetten. Alle tijdens het overleg verstrekte informatie wordt vertrouwelijk behandeld.

4. Overleg over urgente kwesties, zoals over bederfelijke waren of seizoensgebonden goederen, vindt plaats binnen 15 dagen na de datum van ontvangst van het verzoek en wordt 30 dagen na de datum van ontvangst van het verzoek geacht te zijn afgesloten.

5. Indien het overleg niet binnen de in lid 3 of lid 4 genoemde termijnen plaatsvindt, of indien het overleg is afgesloten zonder dat een onderling overeengekomen oplossing is bereikt, kan de klagende partij verzoeken om de instelling van een arbitragepanel overeenkomstig artikel 73.

Artikel 71

Bemiddeling

1. Indien het overleg niet tot een onderling overeengekomen oplossing leidt, kunnen de partijen overeenkomen een beroep te doen op een bemiddelaar. Tenzij de partijen anders overeenkomen, heeft het mandaat van de bemiddelaar betrekking op de in het verzoek om overleg genoemde aangelegenheid.

2. Het advies van de bemiddelaar kan een aanbeveling omvatten over de wijze waarop het geschil in overeenstemming met de bepalingen van deze overeenkomst kan worden opgelost. Het advies van de bemiddelaar is niet bindend.

3. De bemiddelingsprocedure, en in het bijzonder alle tijdens de procedure verstrekte informatie en door de partijen ingenomen standpunten, blijven vertrouwelijk.

Afdeling II

Procedures voor de beslechting van geschillen - arbitrage

Artikel 72

Inleiding van de arbitrageprocedure

1. Wanneer de partijen er niet in zijn geslaagd het geschil door middel van het in artikel 70 bedoelde overleg of de in artikel 71 bedoelde bemiddeling op te lossen, kan de klagende partij verzoeken om de instelling van een arbitragepanel.

2. Het verzoek om instelling van een arbitragepanel moet schriftelijk worden gedaan bij de partij waartegen de klacht gericht is en bij het Handels- en ontwikkelingscomité. De klagende partij vermeldt in zijn verzoek de specifieke maatregelen die in het geding zijn en legt uit waarom die maatregelen een inbreuk op de bepalingen van deze overeenkomst zijn.

Artikel 73

Instelling van het arbitragepanel

1. Een arbitragepanel bestaat uit drie scheidsrechters.

2. Binnen 10 dagen na de datum van ontvangst van het verzoek tot instelling van een arbitragepanel benoemt elk van beide partijen bij het geschil een scheidsrechter. Binnen 20 dagen na ontvangst van het verzoek tot instelling van een arbitragepanel benoemen de twee scheidsrechters een derde scheidsrechter, die als voorzitter van het arbitragepanel zal fungeren. De voorzitter is geen onderdaan van een van de partijen en woont niet permanent in het gebied van een van de partijen.

3. Indien niet binnen 20 dagen alle drie scheidsrechters zijn benoemd, of indien een van de partijen binnen 10 dagen na de benoeming van de derde scheidsrechter schriftelijk een met redenen omkleed bezwaar tegen de scheidsrechters indient bij het Handels- en ontwikkelingscomité, kan elk van beide partijen de voorzitter van het Handels- en ontwikkelingscomité of diens vertegenwoordiger verzoeken alle drie panelleden door loting aan te wijzen uit de in artikel 87 bedoelde lijst, te weten één lid uit de personen die door de klagende partij zijn aangewezen, één lid uit de personen die door de partij waartegen de klacht gericht is, zijn aangewezen en één lid uit de personen die door de partijen zijn aangewezen om als voorzitter te fungeren. Wanneer de partijen het over een of meer leden van het arbitragepanel eens zijn, worden de overige leden volgens de in dit lid bedoelde procedure geselecteerd.

4. De voorzitter van het Handels- en ontwikkelingscomité of diens vertegenwoordiger wijst binnen vijf dagen na ontvangst van het in lid 3 bedoelde verzoek van een van de partijen de scheidsrechters aan. Hierbij is een vertegenwoordiger van elk van beide partijen aanwezig.

5. De datum van instelling van het arbitragepanel is de datum waarop de drie scheidsrechters uiteindelijk worden aangewezen.

Artikel 74

Tussentijds panelverslag

Het arbitragepanel legt in de regel uiterlijk 120 dagen na de datum van instelling van het arbitragepanel een tussentijds verslag met een beschrijving van het geschil en met zijn bevindingen en conclusies aan de partijen voor. In urgente gevallen kan de termijn worden verkort tot 60 dagen. Een partij kan het arbitragepanel binnen 15 dagen na de indiening van het tussentijdse verslag schriftelijk commentaar over specifieke aspecten van het tussentijdse verslag doen toekomen.

Artikel 75

Uitspraken van het arbitragepanel

1. Het arbitragepanel legt zijn uitspraak binnen 150 dagen na zijn instelling voor aan de partijen en aan het Handels- en ontwikkelingscomité. Wanneer het van oordeel is dat deze termijn niet kan worden gehaald, stelt de voorzitter van het arbitragepanel de partijen en het Handels- en ontwikkelingscomité hiervan schriftelijk in kennis, met opgave van de redenen voor de vertraging en de datum waarop het panel zijn werk denkt te kunnen voltooien. In geen geval mag de uitspraak later dan 180 dagen na de datum van instelling van het arbitragepanel worden bekendgemaakt.

2. In dringende gevallen, zoals wanneer de zaak betrekking heeft op bederfelijke waren of seizoensgebonden goederen, stelt het arbitragepanel alles in het werk om binnen 90 dagen na de datum waarop het is ingesteld, uitspraak te doen. Het arbitragepanel kan binnen 10 dagen na zijn instelling een voorlopige uitspraak doen over de vraag of het een zaak dringend acht.

3. Elk van de partijen kan het arbitragepanel verzoeken een aanbeveling te doen over de wijze waarop de partij waartegen de klacht gericht is of, in voorkomend geval, de desbetreffende SADC-EPO-staat aan de overeenkomst kan voldoen.

Afdeling III

Naleving

Artikel 76

Naleving van de uitspraak van het arbitragepanel

De partij waartegen de klacht gericht is of, in voorkomend geval, de desbetreffende SADC-EPO-staat neemt alle noodzakelijke maatregelen om de uitspraak van het arbitragepanel na te leven; de partijen streven ernaar overeenstemming te bereiken over de termijn waarbinnen de uitspraak moet worden nageleefd.

Artikel 77

Redelijke termijn voor naleving

1. Uiterlijk 30 dagen na de kennisgeving van de uitspraak van het arbitragepanel aan de partijen stelt de partij waartegen de klacht gericht is de klagende partij en het Handels- en ontwikkelingscomité in kennis van de redelijke termijn die zij nodig heeft om de uitspraak na te leven.

2. Na de kennisgeving door de partij waartegen de klacht gericht is, streven de partijen ernaar overeenstemming te bereiken over een redelijke termijn. Indien de partijen het niet eens worden over een redelijke termijn voor naleving van de uitspraak van het arbitragepanel, verzoekt de klagende partij het arbitragepanel binnen 30 dagen na de kennisgeving krachtens lid 1 schriftelijk om een redelijke termijn vast te stellen. Dit verzoek wordt tegelijkertijd medegedeeld aan de andere partij en aan het Handels- en ontwikkelingscomité. Het arbitragepanel stelt de partijen en het Handels- en ontwikkelingscomité binnen 30 dagen na de datum van ontvangst van het verzoek in kennis van zijn besluit ter zake.

3. Het arbitragepanel houdt bij de vaststelling van de redelijke termijn rekening met de tijd die de partij waartegen de klacht gericht is of, in voorkomend geval, de desbetreffende SADC-EPO-staat normaliter nodig heeft voor de goedkeuring van wettelijke of bestuursrechtelijke maatregelen die vergelijkbaar zijn met die welke de partij waartegen de klacht gericht is of, in voorkomend geval, de desbetreffende SADC-EPO-staat noodzakelijk acht om naleving te waarborgen. Het arbitragepanel houdt ook rekening met capaciteitsbeperkingen en het verschil in ontwikkeling, die van invloed kunnen zijn op de goedkeuring van de noodzakelijke maatregelen.

4. Indien het oorspronkelijke arbitragepanel, of een of meer van de leden ervan, niet opnieuw kan (kunnen) bijeenkomen, is de procedure van artikel 73 van toepassing. De termijn voor de kennisgeving van het besluit bedraagt 45 dagen na de datum van ontvangst van het in lid 2 bedoelde verzoek.

5. De partijen kunnen de redelijke termijn in onderling overleg verlengen.

Artikel 78

Onderzoek van de maatregelen getroffen tot naleving van de uitspraak van het arbitragepanel

1. De partij waartegen de klacht gericht is, stelt de andere partij en het Handels- en ontwikkelingscomité voor afloop van de redelijke termijn in kennis van de maatregelen die zij heeft getroffen om de uitspraak van het arbitragepanel na te leven.

2. Wanneer er tussen de partijen onenigheid bestaat over de verenigbaarheid van een maatregel waarvan overeenkomstig lid 1 is kennisgegeven met de bepalingen van deze overeenkomst, kan de klagende partij het arbitragepanel schriftelijk verzoeken hierover uitspraak te doen. In dat verzoek wordt aangegeven om welke specifieke maatregel het gaat en wordt uitgelegd waarom deze niet verenigbaar is met de bepalingen van deze overeenkomst. Het arbitragepanel deelt zijn uitspraak binnen 90 dagen na de datum van ontvangst van het verzoek mede. In dringende gevallen, zoals wanneer de zaak betrekking heeft op bederfelijke waren of seizoensgebonden goederen, deelt het arbitragepanel zijn uitspraak binnen 45 dagen na de datum van ontvangst van het verzoek mede.

3. Indien het oorspronkelijke arbitragepanel, of een of meer van de leden ervan, niet opnieuw kan (kunnen) bijeenkomen, is de procedure van artikel 73 van toepassing. De termijn voor de kennisgeving van de uitspraak bedraagt 105 dagen na de datum van ontvangst van het in lid 2 bedoelde verzoek.

Artikel 79

Tijdelijke maatregelen bij niet-naleving

1. Indien de partij waartegen de klacht gericht is niet voor afloop van de redelijke termijn kennisgeeft van de maatregelen die zij heeft getroffen om de uitspraak van het arbitragepanel na te leven, of indien het arbitragepanel oordeelt dat de maatregel waarvan overeenkomstig artikel 78, lid, is kennisgegeven, niet in overeenstemming is met de bepalingen van deze overeenkomst, biedt die partij of, in voorkomend geval, de desbetreffende SADC-EPO-staat de klagende partij, op haar verzoek, een compensatie aan. Deze compensatie kan geheel of ten dele bestaan uit een financiële vergoeding, hoewel niets in deze overeenkomst de partij waartegen de klacht gericht is of, in voorkomend geval, de desbetreffende SADC-EPO-staat verplicht een dergelijke financiële vergoeding aan te bieden.

2. Indien de partijen binnen 30 dagen na het eind van de redelijke termijn of na de in artikel 78 bedoelde uitspraak van het arbitragepanel dat een maatregel die is getroffen om de uitspraak van het arbitragepanel na te leven niet in overeenstemming is met de bepalingen van deze overeenkomst, geen overeenstemming bereiken over compensatie, is de klagende partij gerechtigd om, na de andere partij hiervan in kennis te hebben gesteld, passende maatregelen vast te stellen. Deze maatregelen kunnen worden vastgesteld door de klagende partij of, in voorkomend geval, door de desbetreffende SADC-EPO-staat.

3. Wanneer de klagende partij of, in voorkomend geval, de desbetreffende SADC-EPO-staat dergelijke maatregelen vaststelt, streeft zij (hij) ernaar maatregelen naar evenredigheid van de schending te kiezen die zo min mogelijk van invloed zijn op de verwezenlijking van de doelstellingen van deze overeenkomst en houdt zij (hij) rekening met de gevolgen ervan voor de economie van de partij waartegen de klacht gericht is en voor elk van de SADC-EPO-staten.

4. Indien de EG uiterlijk bij het verstrijken van de redelijke termijn nog geen kennisgeving heeft gedaan van de maatregelen die zij heeft getroffen om de uitspraak van het arbitragepanel na te leven of indien het arbitragepanel oordeelt dat de maatregel waarvan krachtens artikel 78, lid 1, is kennisgegeven, niet verenigbaar is met de verplichtingen van die partij uit hoofde van deze overeenkomst, en de klagende partij aanvoert dat de vaststelling van passende maatregelen tot aanzienlijke schade voor haar economie leidt, overweegt de EG een financiële compensatie aan te bieden.

5. De EG betracht de nodige terughoudendheid bij het vragen van compensatie of bij de vaststelling van passende maatregelen uit hoofde van de leden 1 of 2.

6. De compensatie en de passende maatregelen zijn van tijdelijke aard en worden slechts toegepast totdat de maatregel waarvan is vastgesteld dat deze in strijd is met de bepalingen van deze overeenkomst, is ingetrokken of is gewijzigd en met die bepalingen in overeenstemming is gebracht, of totdat de partijen zijn overeengekomen hun geschil bij te leggen.

Artikel 80

Onderzoek van nalevingsmaatregelen getroffen na de vaststelling van passende maatregelen

1. De partij waartegen de klacht gericht is, stelt de andere partij en het Handels- en ontwikkelingscomité in kennis van de maatregelen die zij heeft getroffen om de uitspraak van het arbitragepanel na te leven en verzoekt in die kennisgeving om beëindiging van de toepassing van passende maatregelen door de klagende partij of, in voorkomend geval, de desbetreffende SADC-EPO-staat.

2. Indien de partijen niet binnen 30 dagen na de datum van kennisgeving overeenstemming bereiken over de verenigbaarheid van de maatregel waarvan is kennisgegeven met de bepalingen van deze overeenkomst, verzoekt de klagende partij het arbitragepanel schriftelijk hierover uitspraak te doen. Dit verzoek wordt medegedeeld aan de andere partij en aan het Handels- en ontwikkelingscomité. Het arbitragepanel stelt de partijen en het Handels- en ontwikkelingscomité binnen 45 dagen na de datum van ontvangst van het verzoek in kennis van zijn uitspraak. Indien het arbitragepanel oordeelt dat een maatregel die is getroffen om zijn uitspraak na te leven, niet met de bepalingen van deze overeenkomst in overeenstemming is, onderzoekt het of de klagende partij of, in voorkomend geval, de desbetreffende SADC-EPO-staat passende maatregelen mag blijven toepassen. Indien het arbitragepanel oordeelt dat een maatregel die is getroffen om de uitspraak na te leven in overeenstemming met de bepalingen van deze overeenkomst is, worden de passende maatregelen beëindigd.

3. Wanneer het oorspronkelijke arbitragepanel, of een of meer van de leden ervan, niet opnieuw kan (kunnen) bijeenkomen, is de procedure van artikel 73 van toepassing. De termijn voor de kennisgeving van de uitspraak bedraagt 60 dagen na de datum van ontvangst van het in lid 2 bedoelde verzoek.

Afdeling IV

Gemeenschappelijke bepalingen

Artikel 81

Onderling overeengekomen oplossing

De partijen kunnen te allen tijde onderling een oplossing voor een onder dit hoofdstuk vallend geschil overeenkomen. Zij stellen het Handels- en ontwikkelingscomité van die oplossing in kennis. Na goedkeuring van de onderling overeengekomen oplossing wordt de procedure voor de beslechting van het geschil beëindigd.

Artikel 82

Reglement van orde en gedragscode

1. De partijen komen uiterlijk op 1 juli 2008 tot overeenstemming over een reglement van orde en een gedragscode, die zullen worden goedgekeurd door de Gezamenlijke Raad. In het reglement van orde wordt de openstelling van zittingen van het arbitragepanel voor het publiek geregeld.

2. De vergaderingen van het arbitragepanel zijn overeenkomstig het reglement van orde openbaar, tenzij het arbitragepanel op eigen initiatief of op verzoek van de partijen anderszins besluit. Het arbitragepanel komt achter gesloten deuren bijeen wanneer de door een partij ingediende stukken of de argumenten van een partij vertrouwelijke informatie bevatten.

Artikel 83

Inlichtingen en technisch advies

Het arbitragepanel kan op verzoek van een partij of op eigen initiatief bij alle bronnen, met inbegrip van de bij het geschil betrokken partijen, de inlichtingen inwinnen die het nuttig acht voor de arbitrageprocedure. Het arbitragepanel heeft tevens het recht deskundigen om advies te vragen indien het dat nuttig acht. Belanghebbenden kunnen als amicus curiae overeenkomstig het reglement van orde bij het arbitragepanel opmerkingen indienen. Alle op deze manier verkregen informatie moet aan beide partijen bij het geschil worden medegedeeld en voor commentaar aan hen worden voorgelegd.

Artikel 84

Taal van de stukken en opmerkingen

1. Voor de schriftelijke stukken en de mondelinge opmerkingen van de partijen wordt een officiële taal van de partijen gebruikt.

2. De partijen streven ernaar om voor elke specifieke procedure in het kader van dit deel een gemeenschappelijke werktaal overeen te komen. Indien de partijen niet tot overeenstemming kunnen komen over een gemeenschappelijke werktaal, draagt elk van de partijen de zorg en de kosten voor de vertaling van zijn schriftelijke stukken en voor vertolking tijdens hoorzittingen in de taal die is gekozen door de partij waartegen de klacht gericht is, tenzij die taal een officiële taal van die partij is. Bij het streven naar overeenstemming over een gemeenschappelijke werktaal houdt de EG rekening met het potentiële effect van de kosten ervan voor de SADC-EPO-staten.

Artikel 85

Interpretatieregels

Arbitragepanels beslechten een geschil overeenkomstig de bepalingen van deze overeenkomst en de gebruikelijke regels voor de interpretatie van internationaal publiekrecht, met inbegrip van die in het Verdrag van Wenen inzake het verdragenrecht. Uitspraken van een arbitragepanel kunnen de rechten en verplichtingen uit hoofde van deze overeenkomst niet verruimen of beperken.

Artikel 86

Uitspraken van het arbitragepanel

1. Het arbitragepanel stelt alles in het werk om elk besluit bij consensus te nemen. Wanneer het evenwel niet mogelijk is bij consensus tot een besluit te komen, wordt bij meerderheid van stemmen over de aangelegenheid besloten.

2. De uitspraak vermeldt de vastgestelde feiten, de toepasselijkheid van de relevante bepalingen van deze overeenkomst en de motivering van alle bevindingen en conclusies. Het Handels- en ontwikkelingscomité maakt de uitspraak van het arbitragepanel openbaar, maar kan besluiten dat niet te doen.

Artikel 87

Lijst van scheidsrechters

1. Het Handels- en ontwikkelingscomité stelt uiterlijk drie maanden na de voorlopige toepassing van deze overeenkomst een lijst van 21 personen op die bereid en geschikt zijn om als scheidsrechter te fungeren. Elk van de partijen kiest acht personen die als scheidsrechter kunnen optreden. De twee partijen wijzen in onderling overleg bovendien vijf personen aan die geen onderdaan van een van de partijen zijn en die als voorzitter van het arbitragepanel kunnen fungeren. Het comité ziet erop toe dat de lijst te allen tijde met dit artikel in overeenstemming is.

2. Scheidsrechters hebben gespecialiseerde kennis of ervaring op het gebied van het recht en de internationale handel. Zij zijn onafhankelijk, treden op persoonlijke titel op, nemen geen instructies aan van enige organisatie of regering, zijn niet verbonden aan de regering van een van de partijen en houden zich aan de aan het reglement van orde gehechte gedragscode.

3. Het Handels- en ontwikkelingscomité kan een aanvullende lijst van 15 personen met sectorale expertise op specifieke onder deze overeenkomst vallende onderwerpen vaststellen. Wanneer de selectieprocedure van a