RESOLUTIE(1)

over de deelname van het maatschappelijk middenveld aan het ontwikkelingsproces

De Paritaire Vergadering ACS-EU,

- bijeen te Straatsburg (Frankrijk) van 29 maart t/m 1 april 1999,

- gezien de richtsnoeren voor de onderhandelingen over een nieuwe ACS-EU-overeenkomst die de Raad van de Europese Unie op 30 juni 1998 heeft vastgesteld,

- gezien het ACS-onderhandelingsmandaat dat op 30 september 1998 werd goedgekeurd,

- gezien de resultaten van de onderhandelingen over een nieuw partnerschapsakkoord, met name in het licht van de conclusies van de ACS-EU-ministerconferentie van 8 en 9 februari 1999 in Dakar,

- gezien verordening (EG) nr. 1658/98 van de EU-Raad van 17 juli 1998 betreffende de medefinanciering van acties op gebieden die voor de ontwikkelingslanden van belang zijn, met Europese niet-gouvernementele organisaties (NGO's) voor ontwikkeling,

- gezien verordening (EG) nr. 1659/98 van de Raad van 17 juli 1998 betreffende gedecentraliseerde samenwerking,

- gezien verordening (EG) nr. 2836/98 van de Raad van 22 december 1998 betreffende de integratie van de genderproblematiek in de ontwikkelingssamenwerking,

- gezien het verslag over de mededeling van de Commissie betreffende de richtsnoeren voor de onderhandelingen over nieuwe samenwerkingsakkoorden met de landen van Afrika, het Caraïbisch Gebied en de Stille Oceaan (ACS) (verslag-Rocard),

- gezien de mededeling van de Commissie aan de Raad en het Europees Parlement over een strategie van de Europese Gemeenschap voor ontwikkeling van de particuliere sector in de ACS- landen (COM(1998)667),

- gezien het advies van het Economisch en Sociaal Comité over het groenboek betreffende de relaties tussen de Europese Unie en de ACS-landen,

A. overwegende dat het van belang is de deelname van het maatschappelijk middenveld te versterken, in het bijzonder met het oog op de volgende overeenkomst van Lomé,

B. overwegende dat de deelname van het maatschappelijk middenveld aan de dialoog over de politieke richtsnoeren en aan de samenwerkingsacties onontbeerlijk is voor de stabiliteit en de welvaart van elk land en een waarborg voor het succes en de duurzaamheid van deze acties,

C. overwegende dat bepaalde groeperingen van het maatschappelijk middenveld bestaan uit particuliere organisaties zonder winstoogmerk, NGO's, stichtingen, verenigingen of vakbonden met een sociaal-economisch doel of karakter of in dienst van de samenleving of het gemeenschappelijk belang,

D. overwegende dat de plaatselijke autoriteiten en de NGO's een voortrekkersrol spelen bij de gedecentraliseerde samenwerking,

E. overwegende dat de vertegenwoordigers van de economische en sociale partners hierbij een onmisbare rol vervullen,

F. overwegende dat het maatschappelijk middenveld leeft van communicatie en interactie alsook van de gave om netwerken op te richten, waarbij een van de basisvoorwaarden erin bestaat te komen tot een democratisch bestel en een rechtsstaat waar in het bijzonder ruimte is voor de vrijheid van meningsuiting en het recht op vergadering en vereniging,

G. overwegende dat het realiseren van de ontwikkelingsdoelstellingen het opzetten van structuren vergt die de verschillende actoren zoals de plaatselijke autoriteiten, verenigingen, NGO's, migrantenverenigingen, particuliere mecenassen en ook het bedrijfsleven, onderwijsinstellingen en particuliere ontwikkelingsorganisaties in staat stellen zich op doeltreffende wijze in te zetten,

H. overwegende dat vrouwen zowel in het ontwikkelingsproces als bij de oprichting van belangenorganisaties in het maatschappelijk middenveld een rol spelen,

I. overwegende dat het nodig is het maatschappelijk middenveld ook in de grote steden te versterken, waar zich aanzienlijke problemen in verband met drugs en sociale uitsluiting voordoen,

J. overwegende dat het maatschappelijk middenveld het sleutelelement kan vormen voor de organisatie van de arbeid en het onderwijsstelsel en voor de versterking van de culturele identiteit en het sociale evenwicht,

K. overwegende dat er behoefte bestaat aan een gecoördineerde strategie die is afgestemd op de wensen van de samenlevingen en culturen van de ACS-landen en die meer mensen in staat stelt gebruik te maken van de economische, sociale en culturele mogelijkheden,

L. overwegende dat het belangrijk is rampen te voorkomen en erop voorbereid te zijn, zoals is benadrukt door het internationaal decennium van de VN,

M. overwegende dat het aantal natuurrampen of door de mens veroorzaakte rampen sinds de eerste Overeenkomst van Lomé (1975) spectaculair is toegenomen, hetgeen heeft geleid tot een vervijfvoudiging van het aantal personen dat door een ernstige crisis is getroffen,

N. overwegende dat in de doelstellingen en prioriteiten van Lomé IV nergens specifiek wordt verwezen naar voorkoming van en voorbereiding op rampen,

1. wijst erop dat elk ontwikkelingsproces gebaseerd moet zijn op volledige deelname van het maatschappelijk middenveld aan de besluitvorming en aan het beheer van de samenwerking;

2. steunt het besluit om van de politieke dimensie van het ACS-EU-partnerschap een prioriteit te maken bij de onderhandelingen over een nieuw samenwerkingsakkoord, waarbij deze dimensie moet worden gekenmerkt door de eerbiediging van de mensenrechten en de democratische beginselen, de rechtsstaat en goed openbaar bestuur;

3. verzoekt de ACS-EU-Raad en de Commissie de organisaties uit het maatschappelijk middenveld en de sociale en economische actoren aan te moedigen door de sociaal-economische instellingen, de persvrijheid en de onafhankelijkheid van de media te consolideren;

4. verheugt zich over de acties van de Europese Unie op het vlak van gedecentraliseerde samenwerking en wijst er in dit verband op dat deze samenwerking moet worden gevaloriseerd als een van de samenwerkingsbeginselen in het kader van de toekomstige ACS-EU-overeenkomst;

5. wijst erop dat de specifieke en tegelijkertijd complementaire rol van de staat, de gedecentraliseerde overheid, de particuliere sector, alle sociale actoren en het maatschappelijk middenveld als geheel onontbeerlijk is voor het ontwikkelingsproces en het ontstaan van een democratisch en politiek stabiel klimaat;

6. verwelkomt en steunt het initiatief van het Economisch en Sociaal Comité om een dialoog op gang te brengen tussen organisaties uit het maatschappelijk middenveld van de ACS-landen en de EU-lidstaten;

7. wenst dat in de toekomstige ACS-EU-overeenkomst voor de plaatselijke autoriteiten en de NGO's als belangrijkste actoren van het maatschappelijk middenveld een passende plaats wordt ingeruimd om de gedecentraliseerde samenwerking gestalte te geven;

8. wenst dat een onafhankelijke arbitragecommissie in het leven wordt geroepen, waar elke begunstigde van een ontwikkelingsproject in het kader van de overeenkomst van Lomé die moeilijkheden ondervindt bij of zich benadeeld acht door de uitvoering van deze programma's, kan worden gehoord en beroep kan instellen;

9. acht het van essentieel belang dat de economische en sociale actoren en het maatschappelijk middenveld zich op nationaal, regionaal of plaatselijk vlak organiseren, en verzoekt de regeringen van de ACS-landen bijgevolg het organisatorisch kader te creëren dat nodig is om particuliere initiatieven te stimuleren en organisaties of verenigingen van meest uiteenlopende aard op te richten;

10. meent dat de Commissie en de regeringen van de EU-lidstaten en de ACS-landen alles in het werk moeten stellen om rechtstreekse relaties tussen actoren van het maatschappelijk middenveld uit Noord en Zuid te vergemakkelijken;

11. stelt vast dat bijzondere steun moet worden verleend om de verenigingen en de NGO's uit de ACS-landen nauwer met elkaar in contact te brengen en vormen van directe onderlinge samenwerking te ontwikkelen;

12. verzoekt de ACS-regeringen overeenkomstig de democratische beginselen en de rechtsstaat de vereiste voorwaarden te scheppen om de burgers bij alle aspecten van het maatschappelijk leven te betrekken, opdat zij hun eigen belangen kunnen verdedigen en kunnen deelnemen aan het algemeen besluitvormingsproces en het beheer van de overheidsmiddelen, waarbij met name de bijzondere aandacht uitgaat naar de bevordering en versterking van de deelname van vrouwen zonder discriminatie aan alle sociale processen;

13. bevestigt dat alle sociale geledingen, inclusief de vertegenwoordigers van het maatschappelijk middenveld, toegang moeten hebben tot vrije en onafhankelijke media;

14. is van oordeel dat in het kader van de stadsontwikkeling prioriteit moet worden verleend aan kleinschalige economische activiteiten aan de basis, opleidingssteun en commercialisering van producten;

15. wijst op het belang van eerlijke handel, een waarachtige vorm van Noord-Zuid-samenwerking tussen burgers, en wenst dat het stimuleren van deze handel wordt opgenomen in de doelstellingen van de volgende overeenkomst van Lomé en dat de Commissie een beleid instelt ter ondersteuning van de eerlijke handel op basis van de door het Europees Parlement goedgekeurde aanbevelingen;

16. wijst erop dat de ACS-landen het accent moeten leggen op de ontwikkeling van het menselijk potentieel dat de basis vormt voor een bredere dialoog tussen de overheid, de economische en sociale actoren en de overige organisaties uit het maatschappelijk middenveld; bevestigt bijgevolg dat het noodzakelijk is alle jongens en meisjes een basisopleiding te bieden, alfabetiseringscampagnes voor volwassenen op te zetten en meer pedagogische programma's aan te bieden, met name op het vlak van maatschappijleer;

17. dringt erop aan dat alle instanties die betrokken zijn bij de onderhandelingen over de vernieuwing van de overeenkomst van Lomé, de voorkoming van en de voorbereiding op rampen erkennen als een integraal onderdeel van duurzame ontwikkeling;

18. wenst dat in de nieuwe overeenkomst van Lomé in overleg met de actoren uit het maatschappelijk middenveld en de NGO's in de ACS-regio's die het meest aan grote gevaren zijn blootgesteld, bepalingen worden opgenomen voor strategieën ter voorkoming van en voorbereiding op rampen;

19. verzoekt haar co-voorzitters deze resolutie te doen toekomen aan de ACS-EU-Raad en de Commissie.

(1) Door de Paritaire Vergadering ACS-EU in Straatsburg (Frankrijk) aangenomen op 1 april 1999.