RESOLUTIE

van de Parlementaire Vergadering Euronest over de bevordering van digitalisering om de efficiëntie te verhogen en de economische groei in de EU en in de landen van het Oostelijk Partnerschap te stimuleren

(2020/C 134/02)

De Parlementaire Vergadering Euronest,

— gezien de oprichtingsakte van de Parlementaire Vergadering Euronest van 3 mei 2011 en de gezamenlijke verklaring van de top van het Oostelijk Partnerschap van 24 november 2017,

— gezien de associatieovereenkomsten tussen de EU enerzijds en Georgië, Moldavië en Oekraïne anderzijds, met name de diepe en brede vrijhandelsruimten (DCFTA),

— gezien de verslagen over wereldwijde investeringen die zijn uitgebracht door de Conferentie van de Verenigde Naties inzake handel en ontwikkeling,

— gezien het gezamenlijke werkdocument van de diensten van de Commissie en de Europese Dienst voor extern optreden van 9 juni 2017: “Eastern Partnership — 20 Deliverables for 2020 focusing on key priorities and tangible results”,

— gezien het Europees nabuurschapsbeleid dat in 2014 in werking trad als onderdeel van het Europees nabuurschapsinstrument (ENI) voor 2014-2020,

— gezien de Agenda 2030 voor duurzame ontwikkeling, die op 25 september 2015 op de top van de Verenigde Naties inzake duurzame ontwikkeling is goedgekeurd,

— gezien de gezamenlijke verklaring die de ministers van Buitenlandse Zaken van de Visegradgroep na hun bijeenkomst op 12 april 2017 in Warschau over het Oostelijk Partnerschap hebben uitgebracht en waarin het perspectief van een EU-lidmaatschap wordt geboden aan de landen van het Oostelijk Partnerschap die in een dergelijk lidmaatschap geïnteresseerd zijn,

— gezien de tweede ministeriële bijeenkomst van het Oostelijk Partnerschap over de digitale economie van 5 oktober 2017 in Tallinn,

— gezien het ENI-initiatief “EU4Digital”: ondersteuning van de digitale economie en maatschappij in het Oostelijk Partnerschap,

— gezien het regionaal strategiedocument Oost (2014-2020) en het meerjarig indicatief programma (2017-2020) van het Europees nabuurschapsinstrument (ENI),

— gezien de gezamenlijke mededeling aan het Europees Parlement en de Raad: “Strategie inzake cyberbeveiliging van de Europese Unie: een open, veilige en beveiligde cyberspace” van 7 februari 2013,

— gezien de gezamenlijke mededeling aan het Europees Parlement en de Raad van 13 september 2017: “Weerbaarheid, afschrikking en defensie: bouwen aan een sterke cyberbeveiliging voor de EU”,

A. overwegende dat de samenwerking in het kader van de Parlementaire Vergadering Euronest erop gericht is om positieve effecten teweeg te brengen door het ontwikkelen van nationale systemen voor elektronische handel en elektronische logistiek in de partnerlanden — met inbegrip van digitale transportcorridors — en door deze systemen in overeenstemming te brengen met de optimale praktijken van de digitale eengemaakte markt van de EU;

B. overwegende dat de intensievere samenwerking tussen de EU en de Oost-Europese partners op het gebied van de digitale economie bedrijven en burgers nieuwe mogelijkheden kan bieden en economische groei en welvaart kan brengen;

C. overwegende dat de harmonisering van digitale markten in het kader van het initiatief “EU4Digital” door de deelnemers van het Oostelijk Partnerschap en de EU wordt ondersteund om bestaande problemen en barrières voor onlinediensten in heel Europa voor burgers, overheidsdiensten en ondernemingen weg te nemen;

D. overwegende dat door de ontwikkeling van een digitale economie kan worden bijgedragen aan het scheppen van nieuwe banen, efficiëntere bedrijven, het aantrekken van investeringen, het stimuleren van handel, het moderniseren van economieën, het ontwikkelen van innovaties en meer transparantie;

E. overwegende dat algemeen erkend wordt dat het bevorderen van digitalisering op korte en lange termijn essentieel kan zijn voor de economische groei van de landen van het Oostelijk Partnerschap en van de EU-lidstaten, aangezien zo door de overdracht van technologie en vaardigheden overloopeffecten gecreëerd worden;

F. overwegende dat de uitstoot van broeikasgassen in samenhang met de digitalisering snel toeneemt, aangezien er voor het verwerken en opslaan van big data en voor de productie van computers, schermen en smartphones grote hoeveelheden stroom nodig zijn;

G. overwegende dat digitale technologieën door de afvalproductie en de uitvoer naar arme landen, door excessief waterverbruik en door de vervuilende winning van grondstoffen — dikwijls in conflictgebieden — een sterk negatieve uitwerking hebben op het milieu en de gezondheid van de mens;

H. overwegende dat in het document “20 Deliverables for 2020” het belang van digitalisering wordt benadrukt en meerdere ambitieuze doelen worden gesteld op het gebied van de harmonisering van digitale markten in het kader van de pijler “Economische ontwikkeling en marktkansen”;

I. overwegende dat de digitale economie in bilaterale dialogen een belangrijke rol speelt, aangezien zij naast het interoperabiliteitskader, de elektronische handel, elektronische gezondheidsdiensten en de afschaffing van roamingtarieven voor partnerlanden, een van de prioritaire gebieden is voor de samenwerking tussen de EU en de landen van het Oostelijk Partnerschap;

J. overwegende dat het programma “Connect” van het Oostelijk Partnerschap erop gericht is de digitale kloof tussen de landen van het Oostelijk Partnerschap terug te dringen en de behoeften van de onderzoeks- en onderwijsgemeenschappen van nationale onderzoeks- en onderwijsnetwerken te ondersteunen;

K. overwegende dat cyberbeveiliging inmiddels erkend wordt als een integraal onderdeel van een effectief digitaliseringsproces en publiek-private partnerschappen;

L. gezien de associatieovereenkomst tussen de EU en Georgië, de associatieovereenkomst tussen de EU en Moldavië, de associatieovereenkomst tussen de EU en Oekraïne, de brede en versterkte partnerschapsovereenkomst tussen de EU en Armenië, en de partnerschaps- en samenwerkingsovereenkomst tussen de EU en Azerbeidzjan;

1. vestigt er de aandacht op dat het van strategisch belang is digitalisering te bevorderen als middel waarmee de efficiëntie verhoogd en de economische groei in de EU en in de landen van het Oostelijk Partnerschap gestimuleerd kan worden; onderstreept dat het onaangeboorde potentieel voor samenwerking tussen de EU en de landen van het Oostelijk Partnerschap op het gebied van de digitale economie en samenleving benut kan worden door te investeren in breedbandinfrastructuur, door wetgeving in overeenstemming te brengen met EU-normen en door de digitale eengemaakte markt van de EU versneld te integreren;

2. onderstreept dat de integratie van digitale technologieën in het dagelijks leven, waardoor het mogelijk wordt betrouwbaardere en nuttigere informatie op te roepen en te verwerken, substantieel en onbenut potentieel biedt voor economische groei, productiviteit en sociale bescherming;

3. is van mening dat door benutting van het potentieel van digitalisering in combinatie met de nieuwe technologieën, met inbegrip van kunstmatige intelligentie, big data, biometrie en distributed ledger technology, tegelijkertijd betere dienstverlening door de overheid, kwalitatief hoogwaardiger management en meer fiscale transparantie tot stand gebracht kunnen worden, waardoor corrupte transacties zullen afnemen; onderstreept dat door de bevordering van digitalisering — bij overmatige concentratie en zwakke regelgeving — tegelijkertijd marktvolatiliteit kan worden uitgelokt en de kwetsbaarheid voor cyberaanvallen en fraude toeneemt;

4. merkt op dat de strategische benaderingen van digitalisering in de afzonderlijke nationale economieën afhangen van institutionele voorwaarden, gewoonten en machtsverhoudingen; onderkent dat er een kloof bestaat tussen de EU en de Oost-Europese partners op het gebied van digitale samenlevingen, economie en innovatie, die in de toekomst nog groter kan worden door de groei van een digitale sector en Werk 4.0; acht het noodzakelijk dat rekening wordt gehouden met de rechten van werknemers en dat alle werknemers gelijk behandeld worden, ongeacht de vraag of zij al dan niet werkzaam zijn in de digitale economie;

5. is van mening dat het met het oog op het terugdringen van de economische risico’s van de digitalisering noodzakelijk is ervoor te zorgen dat de nationale regeringen omvattende hervormingsprogramma’s invoeren, de beschikbare hulpbronnen adequaat benutten, en dat de EU en de landen van het Oostelijk Partnerschap bij de regulering van de digitaliseringsprocessen een gecoördineerde aanpak volgen;

6. acht het uiterst belangrijk dat de digitale markten van de landen van het Oostelijk Partnerschap geharmoniseerd worden met de digitale eengemaakte markt van de EU; bevestigt dat een gemeenschappelijk uitgangspunt voor de ontwikkeling van programma’s voor de digitale markt gecreëerd moet worden, en dat diensten op de digitale markt gereguleerd en innovaties op het gebied van informatie- en communicatietechnologieën, telecommunicatie, digitaal vertrouwensmanagement en digitale veiligheid, elektronische vaardigheden, elektronische gezondheidsdiensten en elektronisch handelsverkeer goedgekeurd moeten worden;

7. onderkent dat door de ontwikkeling van uniforme regels en normen door nationale overheden ter waarborging van de integriteit van gegevens, algoritmen en platforms, het gebruik van digitale systemen ter bescherming van consumenten op diverse manieren, waaronder transparante en uitgebalanceerde contracten en privacyrechten, versterkt wordt;

8. verzoekt de landen van het Oostelijk Partnerschap het proces van harmonisering van de nationale wetgeving ter verbetering van de bescherming van persoonsgegevens te versnellen door het systeem en de regels inzake cyberbeveiliging in overeenstemming te brengen met de EU-normen; meent dat het opbouwen van consumentenvertrouwen, privacy, gegevensbescherming en bescherming van intellectuele-eigendomsrechten de vrije circulatie van informatie, ideeën en kennis zal bevorderen;

9. benadrukt dat de uitrol van digitale technologieën gepaard moet gaan met een reeks normen die bijdragen tot de sociale en ecologische duurzaamheid van ICT-waardeketens, om ervoor te zorgen dat de maatregelen inzake digitalisering stroken met de doelstellingen inzake duurzame ontwikkeling en de doelstellingen van het klimaat-, energie- en milieubeleid;

10. benadrukt de noodzaak van betere harmonisering van gezamenlijke activiteiten en goedkeuring van regelingen inzake digitale handel, waarbij het gaat om contracten of de levering van digitale content, grensoverschrijdende overdracht van onlinecontentdiensten, geoblocking en consumentenbescherming;

11. onderstreept het belang van samenwerking bij grensoverschrijdende elektronische identificatie voor de aanmaak en verificatie van elektronische handtekeningen en zegels; stelt vast dat gemeenschappelijke regels moeten worden vastgesteld voor rechtszekerheid en technische compatibiliteit voor e-mailherkenning, elektronische handtekeningen en verleners van vertrouwensdiensten die deze diensten aanbieden binnen de landen van het Oostelijk Partnerschap en de EU;

12. vestigt de aandacht op het belang van het stimuleren van economische groei door banen te scheppen en commerciële mogelijkheden te creëren, met name ondersteuning van kleine en middelgrote ondernemingen (kmo’s), alsook verbetering van het klimaat waarbinnen zij functioneren in de landen van het Oostelijk Partnerschap; is ingenomen met de resultaten die zijn geboekt bij het 64e Handelsforum van het Oostelijk Partnerschap, waarbij de nadruk lag op de digitale economie en innovaties, en op versterking van directe relaties tussen de kmo’s;

13. verzoekt de nationale overheden en privéondernemingen grensoverschrijdende innovatieve hubs te creëren waarbij zij rekening houden met de mogelijkheden voor nieuwe groei in gebieden met voldoende digitale vaardigheden en technologische infrastructuur, zodat de werkloosheid daalt en de uitbetaling van hogere lonen wordt bevorderd;

14. onderstreept dat de systematische betrokkenheid van cruciale actoren zoals vakbonden en werkgeversorganisaties en de revitalisering van corporatieve structuren een veelbelovende strategie lijkt te zijn voor de bevordering van digitalisering, om de efficiëntie te verhogen en de economische groei in de EU en in de landen van het Oostelijk Partnerschap te stimuleren;

15. stelt vast dat innovaties in de telecommunicatiesector (telegraaf, telefoon, radio, tv, internet), het bedrijfsleven (productiefaciliteiten en -methoden), transport (treinen, auto’s, vliegtuigen) en gezondheid en hygiëne (penicilline, röntgenfoto’s) niet alleen markten voor producten kunnen creëren, maar ook maatschappelijke problemen kunnen helpen oplossen;

16. vestigt er de aandacht op dat het belangrijk is digitale innovaties te stimuleren, nieuwe formules voor samenwerking te creëren waarmee beoogd wordt de ontwikkeling van coördinatie op dit gebied en de participatie van de staat en private sectoren te garanderen;

17. onderstreept dat de landen van het Oostelijk Partnerschap met grote uitdagingen worden geconfronteerd wanneer het gaat om het creëren van bouwstenen voor een succesvolle digitale economie en industrie 4.0; vraagt aandacht voor de noodzaak gunstige randvoorwaarden te scheppen, zodat creatieve arbeidskrachten met aanpassingsvermogen die beschikken over toekomstbestendige digitale vaardigheden beschikbaar zijn voor de arbeidsmarkt, zodat innovaties een impuls krijgen en een samenhangend, op samenwerking gericht en efficiënt institutioneel kader voor de digitale transformatie ontstaat; onderstreept dat projecten voor elektronische overheidsdiensten weliswaar aanzienlijke veranderingen teweeg hebben gebracht in de wijze waarop landen en hun economieën functioneren, maar dat er op zowel regionaal als op nationaal niveau meer inspanningen geleverd moeten worden op het gebied van belastingheffing, sociale stelsels, arbeidsrecht, de modernisering van het onderwijs, ondersteuning van innovatie, sociale dialoog en elektronisch handelsverkeer;

18. merkt op dat een intensievere ontwikkeling van publiek-private partnerschappen op het gebied van cyberbeveiliging nodig is (zowel op nationaal als op internationaal niveau), die gericht moeten zijn op versterking van het vertrouwen tussen cruciale belanghebbenden, het creëren van effectieve instrumenten voor hun interactie, en het bevorderen van een snelle uitwisseling van informatie over cyberincidenten en cyberaanvallen, in eerste instantie in de economie;

19. roept de EU en de landen van het Oostelijk Partnerschap op rekening te houden met de specifieke risico’s die uitgaan Russische actoren die betrokken zijn bij cyberaanvallen en bij het misbruik van ingebouwde productfuncties; benadrukt dat cyberbeveiliging, defensieve strategieën en afschrikkingsbeleid op nationaal niveau moeten worden aangepast door middel van regelmatig te actualiseren actieplannen met concrete doelen en tijdschema’s;