OVEREENKOMST  
tussen de Europese Unie en de regering van de Federale Republiek Brazilië inzake de veiligheid van 
de burgerluchtvaart  
DE EUROPESE UNIE,  
enerzijds,  
en de regering van de FEDERALE REPUBLIEK BRAZILIË,  
anderzijds,  
hierna „de partijen” genoemd,  
OVERWEGENDE dat elke partij heeft vastgesteld dat de normen en systemen van de andere partij voor de luchtwaardig ­
heid en milieucertificering of -aanvaarding van burgerluchtvaartproducten in voldoende mate gelijkwaardig zijn aan haar 
eigen normen en systemen om een overeenkomst mogelijk te maken,  
ERKENNENDE dat er een ontluikende tendens naar multinationaal ontwerp en multinationale productie en uitwisseling 
van burgerluchtvaartproducten bestaat,  
VANUIT DE WENS de veiligheid, milieuvriendelijkheid en compatibiliteit van de burgerluchtvaart te bevorderen en de 
uitwisseling van burgerluchtvaartproducten te vergemakkelijken,  
VANUIT DE WENS de samenwerking te verbeteren en de doeltreffendheid in zaken die betrekking hebben op de 
veiligheid van de burgerluchtvaart te vergroten,  
OVERWEGENDE dat de samenwerking tussen de partijen de internationale harmonisering van normen en processen 
positief kan beïnvloeden,  
OVERWEGENDE dat de economische lasten van de luchtvaartsector en de exploitanten zullen dalen omdat bepaalde 
technische inspecties, beoordelingen en tests overbodig worden,  
ERKENNENDE dat verbeterde procedures voor de wederzijdse aanvaarding van goedkeuringen en tests met betrekking tot 
luchtwaardigheid, milieubescherming en permanente luchtwaardigheid voordelen opleveren voor beide partijen,  
ERKENNENDE dat wederzijdse aanvaarding een garantie moet bieden op overeenstemming met toepasselijke technische 
regels of normen die gelijkwaardig zijn aan de garantie die de procedures van de andere partij biedt,  
ERKENNENDE dat wederzijdse aanvaarding vereist dat elke partij erop vertrouwt dat de beoordelingen van de over ­
eenstemming van de andere partij betrouwbaar blijven,  
GEHOUDEN tot het ontwikkelen van een sluitend systeem van regulerende samenwerking met betrekking tot het 
uitvoeren van tests en het afgeven van goedkeuringen op het gebied van de burgerluchtvaartveiligheid en het milieu 
op basis van permanente communicatie en wederzijds vertrouwen,  
ERKENNENDE de respectieve verbintenissen van de partijen uit hoofde van bilaterale, regionale en multilaterale over ­
eenkomsten inzake de veiligheid van de burgerluchtvaart en de milieucompatibiliteit,  
ZIJN ALS VOLGT OVEREENGEKOMEN:  
Artikel 1  
Doelstellingen  
De doelstellingen van deze Overeenkomst zijn:  
a) In overeenstemming met de geldende wetgeving van elke 
partij beginselen en regelingen vaststellen om de wederzijdse 
aanvaarding mogelijk te maken van goedkeuringen die door 
de bevoegde autoriteiten van elke partij zijn afgegeven op de 
onder deze Overeenkomst vallende gebieden, zoals in detail 
uiteengezet in artikel 4.  b) De partijen in staat stellen zich aan te passen aan de ontlui ­
kende tendens naar multinationaal ontwerp en onderhoud 
en multinationale productie en uitwisseling van burgerlucht ­
vaartproducten, waarbij rekening wordt gehouden met de 
gemeenschappelijke belangen van de partijen met betrekking 
tot de veiligheid van de burgerluchtvaart en de milieukwali ­
teit. 
c) Aanzetten tot samenwerking om de doelstellingen inzake 
veiligheid en milieukwaliteit te verwezenlijken.  
d) De permanente uitwisseling van burgerluchtvaartproducten 
en -diensten aanmoedigen en vergemakkelijken.NL 19.10.2011 Publicatieblad van de Europese Unie L 273/3
Artikel 2  
Definities  
In deze Overeenkomst worden de volgende termen en begrip ­
pen gebruikt:  
a) „Bewijs van luchtwaardigheid”: een bevinding dat het ont ­
werp of de wijziging van een ontwerp van een burgerlucht ­
vaartproduct voldoet aan de luchtwaardigheidsnormen van 
de in elke partij van toepassing zijnde wetgeving of dat een 
product in overeenstemming is met een ontwerp waarvan 
werd geoordeeld dat het voldoet aan die normen en op 
veilige wijze kan worden gebruikt.  
b) „Burgerluchtvaartproduct”: burgerluchtvaartuigen, vliegtuig ­
motoren, propellers of subsystemen, uitrustingstukken of 
onderdelen die zijn ingebouwd of bestemd zijn om te wor ­
den ingebouwd.  
c) „Bevoegde autoriteit”: overheidsagentschappen of -entiteiten 
die met het oog op de toepassing van deze Overeenkomst 
door een partij zijn aangewezen als bevoegde autoriteiten en 
die het wettelijke recht uitoefenen om de overeenstemming 
te beoordelen van en toezicht te houden op de burgerlucht ­
vaartproducten of -diensten binnen de jurisdictie van een 
partij en om het gebruik of de verkoop van die producten 
of diensten te controleren, en die maatregelen kunnen ne ­
men om te garanderen dat dergelijke producten of diensten 
die binnen het rechtsgebied van de partij in de handel wor ­
den gebracht, voldoen aan de toepasselijke wettelijke eisen.  
d) „Ontwerpgerelateerde exploitatievereisten”: exploitatie- of mi ­
lieuvereisten die een invloed hebben op de ontwerpkenmer ­
ken van het product of op de ontwerpgegevens met betrek ­
king tot de exploitatie of het onderhoud van het product, 
waardoor het geschikt wordt voor een bepaald type activi ­
teit. 
e) „Milieugoedkeuring”: de bevinding dat een burgerluchtvaart ­
product voldoet aan de normen inzake geluids- en/of uitlaat ­
emissies die in de wetgeving van elke partij zijn vastgesteld.  
f) „Onderhoud”: prestaties op het gebied van inspectie, revisie, 
instandhouding en vervanging van onderdelen, uitrustings ­
stukken of componenten, met uitzondering van aan de 
vlucht voorafgaande inspecties van een burgerluchtvaartpro ­
duct teneinde de permanente luchtwaardigheid van dat pro ­
duct te controleren, en inclusief de opname van modificaties. 
Dit omvat niet het ontwerp van herstellingen en modifica ­
ties.  
g) „Toezicht”: een periodieke inspectie door een bevoegde au ­
toriteit om de permanente overeenstemming met de van 
toepassing zijnde normen vast te stellen.  
h) „Technisch agent”: de National Civil Aviation Agency 
(ANAC) voor de regering van de Federale Republiek Brazilië 
en het Europees Agentschap voor de veiligheid van de lucht ­
vaart (EASA) voor de Europese Unie.  Artikel 3  
Algemene verplichtingen  
1. Zoals gespecificeerd in de bijlagen bij deze Overeenkomst, 
die er een integrerend deel van uitmaken, aanvaardt of erkent 
elke partij de resultaten van procedures voor het beoordelen van 
de overeenstemming met de wetgeving en de regelgevende en 
administratieve maatregelen van de andere partij, die door de 
bevoegde autoriteiten van de andere partij zijn opgesteld, met 
dien verstande dat de gebruikte procedures voor de beoordeling 
van de overeenstemming tot tevredenheid van de ontvangende 
partij de overeenstemming met de toepasselijke wetten, regels 
en administratieve maatregelen van die partij garanderen en dat 
deze garantie gelijkwaardig is aan die welke door de procedures 
van de ontvangende partij zelf wordt geboden.  
2. Lid 1 van dit artikel is alleen van toepassing wanneer de 
overgangsregelingen, die mogelijk in de bijlagen bij deze Over ­
eenkomst zijn vastgesteld, zijn voltooid.  
3. Deze Overeenkomst mag niet zodanig worden geïnterpre ­
teerd dat zij in de wederzijdse aanvaarding van normen of tech ­
nische voorschriften van de partijen en, tenzij in deze Overeen ­
komst anders is bepaald, in de wederzijdse erkenning van de 
gelijkwaardigheid van normen of technische voorschriften voor ­
ziet.  
4. Niets in deze Overeenkomst mag worden geïnterpreteerd 
als een beperking van de autoriteit van een partij om via haar 
wetgevende, regelgevende en administratieve maatregelen te be ­
palen welk beschermingsniveau zij passend acht voor de veilig ­
heid, het milieu en de risico’s binnen het toepassingsgebied van 
de bijlagen bij deze Overeenkomst.  
5. De bevindingen van afgevaardigde personen of goedge ­
keurde organisaties die krachtens de toepasselijke wetgeving 
van elke partij gemachtigd zijn om dezelfde bevindingen te 
doen als een bevoegde autoriteit, hebben met het oog op de 
toepassing van deze Overeenkomst dezelfde geldigheid als die 
van een bevoegde autoriteit zelf. Een entiteit van een partij die 
verantwoordelijk is voor de tenuitvoerlegging van deze Over ­
eenkomst, zoals gedefinieerd in artikel 7, mag bij gelegenheid, 
en na voorafgaande kennisgeving aan haar tegenhanger van de 
andere partij, een rechtstreekse interactie tot stand brengen met 
een afgevaardigde persoon of een goedgekeurde organisatie van 
die andere partij.  
6. De partijen zorgen ervoor dat hun technisch agenten en/of 
bevoegde autoriteiten hun verantwoordelijkheden krachtens 
deze Overeenkomst, inclusief de bijlagen, nakomen.  
7. Deze Overeenkomst, inclusief de bijlagen, is bindend voor 
beide partijen.  
Artikel 4  
Toepassingsgebied  
1. Deze Overeenkomst is van toepassing op:  
a) de luchtwaardigheidsgoedkeuring van en het toezicht op 
burgerluchtvaartproducten;NL L 273/4 Publicatieblad van de Europese Unie 19.10.2011
b) de permanente luchtwaardigheid van reeds in gebruik ge ­
nomen luchtvaartuigen;  
c) de goedkeuring van en het toezicht op de productie- en 
fabricagefaciliteiten;  
d) de goedkeuring van en het toezicht op onderhoudsfacilitei ­
ten; 
e) de milieugoedkeuring en de milieutests van burgerluchtvaart ­
producten;  
f) bijbehorende coöperatieve activiteiten, en  
g) veiligheidsinitiatieven en de uitwisseling van relevante veilig ­
heidsinformatie.  
2. Wanneer de partijen overeenkomen dat de door elke partij 
toegepaste burgerluchtvaartnormen, -regels, -praktijken en -pro ­
cedures op andere samenwerkingsgebieden, en met name wat 
de exploitatie van vluchten, de afgifte van vergunningen aan 
bemanningen en de goedkeuring van synthetische opleidings ­
toestellen betreft, in voldoende mate verenigbaar zijn om een 
partij in staat te stellen namens de andere partij vaststellingen 
van de naleving van overeengekomen normen te aanvaarden, 
kunnen de partijen in het gemengd comité overeenstemming 
bereiken over aanvullende bijlagen, inclusief overgangsregelin ­
gen om het toepassingsgebied van de samenwerking uit te brei ­
den tot deze nieuwe gebieden, overeenkomstig de procedure 
van artikel 16.  
Artikel 5  
Bevoegde autoriteiten  
1. Als een entiteit volgens de wetgeving van een partij daar ­
voor in aanmerking komt, wordt zij door de andere partij als 
een bevoegde autoriteit erkend zodra ze door haar aanwijzende 
partij is gecontroleerd, teneinde na te gaan of:  
— ze volledig voldoet aan de wetgeving van haar eigen partij;  
— ze vertrouwd is met de eisen van de andere partij wat het 
type en het toepassingsgebied betreft van de certificering die 
ze heeft aangevraagd, en  
— ze in staat is de in de bijlagen vermelde verplichtingen na te 
leven.  
2. Zodra een entiteit deze controles met succes heeft door ­
lopen, stelt de partij van de entiteit de andere partij in kennis 
van de identiteit van deze bevoegde autoriteit. De andere partij 
kan de technische bekwaamheid van die bevoegde autoriteit of 
de mate waarin zij de voorschriften naleeft, betwisten overeen ­
komstig lid 6 van dit artikel.  
3. De in de aanhangsels 1 en 2 geïdentificeerde entiteiten 
moeten, met het oog op de tenuitvoerlegging van bijlagen, op 
het ogenblik van de inwerkingtreding van deze Overeenkomst 
voldoen aan het bepaalde in lid 1 van dit artikel.  
4. De partijen zien erop toe dat hun bevoegde autoriteiten in 
staat zijn en blijven om de overeenstemming van de in de 
bijlagen bij deze Overeenkomst vermelde producten of organi ­saties goed te beoordelen. De partijen zorgen er daarom voor 
dat hun bevoegde autoriteiten regelmatig worden gecontroleerd 
of beoordeeld.  
5. De partijen plegen overleg wanneer dit nodig is om het 
vertrouwen in elkaars procedures voor de beoordeling van de 
overeenstemming te behouden. In het kader van dit overleg kan 
de ene partij deelnemen aan de regelmatige audits van de pro ­
cedures voor de beoordeling van de overeenstemming of andere 
beoordelingen van de bevoegde autoriteiten van de andere par ­
tij. 
6. Wanneer een partij de technische bekwaamheid van een 
bevoegde autoriteit of de mate waarin zij de voorschriften na ­
leeft, betwist, stelt zij de andere partij in kennis van deze be ­
twisting en van haar voornemen om de aanvaarding van de 
bevindingen van de relevante bevoegde autoriteit op te schorten. 
Een dergelijke betwisting moet gemotiveerd worden op objec ­
tieve gronden.  
7. Alle overeenkomstig lid 6 van dit artikel meegedeelde 
betwistingen worden door het overeenkomstig artikel 9 opge ­
richte gemengd comité besproken; dit comité kan beslissen dat 
de aanvaarding van de bevindingen van de desbetreffende be ­
voegde autoriteit moeten worden opgeschort of dat de tech ­
nische bekwaamheid van die autoriteit moet worden gecontro ­
leerd. Een dergelijke controle wordt gewoonlijk tijdig uitgevoerd 
door de partij die rechtsbevoegdheid heeft over de bevoegde 
autoriteit in kwestie, maar mag ook gezamenlijk door de par ­
tijen worden uitgevoerd, indien zij dit beslissen.  
8. Als het gemengd comité er niet in slaagt om een over ­
eenkomstig lid 6 van dit artikel meegedeelde betwisting binnen 
dertig dagen na de kennisgeving op te lossen, mag de betwis ­
tende partij de aanvaarding van de bevindingen van de des ­
betreffende bevoegde autoriteit opschorten; de bevindingen die 
vóór de datum van de kennisgeving door de autoriteit zijn 
gedaan, moet zij echter aanvaarden. Een dergelijke opschorting 
blijft van kracht tot het gemengd comité de zaak heeft opgelost.  
Artikel 6  
Vrijwaringsmaatregelen  
1. Niets in deze Overeenkomst mag zo worden uitgelegd dat 
zij voor een partij een beletsel vormt om onverwijld de nodige 
maatregelen te nemen wanneer zij vaststelt dat een product of 
dienst mogelijkerwijze:  
a) de gezondheid of veiligheid van personen in gevaar brengt;  
b) niet voldoet aan de toepasselijke wetgevende, regelgevende of 
administratieve maatregelen van die partij binnen het toepas ­
singsgebied van deze Overeenkomst, of  
c) anderszins niet voldoet aan een vereiste binnen het toepas ­
singsgebied van de toepasselijke bijlage bij deze Overeen ­
komst.  
2. Als een partij maatregelen overeenkomstig lid 1 van dit 
artikel neemt, stelt zij de andere partij binnen vijftien werkdagen 
na het nemen van die maatregelen schriftelijk daarvan in kennis, 
met opgave van de redenen voor het nemen van die maatrege ­
len.NL 19.10.2011 Publicatieblad van de Europese Unie L 273/5
Artikel 7  
Mededeling  
1. De partijen komen overeen dat hun onderlinge medede ­
lingen betreffende de tenuitvoerlegging van deze Overeenkomst 
worden gedaan door:  
a) wat technische kwesties betreft: de technische agenten;  
b) wat alle andere kwesties betreft:  
— voor de regering van de Federale Republiek Brazilië: het 
ministerie van Buitenlandse Zaken en de ANAC, voor 
zover van toepassing;  
— voor de Europese Unie: de Europese Commissie en de 
bevoegde autoriteiten van de lidstaten, voor zover van 
toepassing.  
2. Bij de ondertekening van deze Overeenkomst delen de 
partijen elkaar de relevante contactpersonen mee.  
Artikel 8  
Regelgevende samenwerking, bijstand en transparantie  
1. Elke partij ziet erop toe dat de andere partij op de hoogte 
wordt gehouden van alle relevante wetten, regels, normen en 
vereisten, en van zijn certificatiesysteem.  
2. De partijen stellen elkaar in kennis van voorgestelde be ­
langrijke herzieningen van hun wetten, regels, normen, eisen en 
certificatiesystemen, voor zover deze herzieningen gevolgen 
hebben voor deze Overeenkomst. Voor zover dit haalbaar is, 
stellen ze elkaar in de gelegenheid opmerkingen te maken over 
dergelijke herzieningen en houden ze rekening met deze op ­
merkingen.  
3. De partijen stellen passende procedures op voor regelge ­
vende samenwerking en transparantie met betrekking tot alle 
door hen uitgevoerde activiteiten die onder het toepassings ­
gebied van deze Overeenkomst vallen.  
4. Om het inzicht in en de verenigbaarheid van de regelge ­
vende systemen voor de veiligheid van de burgerluchtvaart van 
elke partij te bevorderen, mag elke technisch agent deelnemen 
aan de interne kwaliteitsborging van de andere partij.  
5. Teneinde veiligheidskwesties op basis van samenwerking 
te kunnen onderzoeken en oplossen, geven de partijen elkaar de 
toestemming om, op steekproefsgewijze basis, deel te nemen 
aan elkaars inspecties en audits of voeren zij gezamenlijke in ­
specties en audits uit, voor zover nodig. Met het oog op toe ­
zicht en inspecties zullen de technisch agent en de bevoegde 
autoriteiten van een partij de technisch agent van de andere 
partij bijstaan bij het verkrijgen van onbelemmerde toegang 
tot de gereguleerde entiteiten onderworpen aan haar rechts ­
macht.  
6. De partijen komen overeen om, met inachtneming van de 
van toepassing zijnde wetten en regelingen, via hun technische 
agenten of bevoegde autoriteiten de nodige wederzijdse samen ­werking en bijstand te verlenen tijdens een onderzoeks- of 
handhavingsprocedure inzake een vermeende of verdachte 
schending van de wetten of regelingen die op deze Overeen ­
komst van toepassing zijn. Bovendien zal elke partij de andere 
partij onmiddellijk in kennis stellen van een onderzoek indien 
daarbij wederzijdse belangen zijn betrokken.  
Artikel 8 bis  
Uitwisseling van veiligheidsinformatie  
1. De partijen komen overeen om, met inachtneming van de 
toepasselijke wetten en regels, een proactieve benadering te vol ­
gen, hun veiligheidsbeleid en -initiatieven te coördineren, infor ­
matie en gegevens uit te wisselen en gezamenlijke programma’s 
te ontwikkelen om beter in staat te zijn risico’s voor de burger ­
luchtvaart te voorspellen en te voorkomen of de gevolgen ervan 
te verzachten, met het oog op de tenuitvoerlegging van een 
toezichtssysteem voor alle luchtvaartuigen die actief zijn op 
hun grondgebied.  
2. Overeenkomstig de bepalingen van artikel 11 en met in ­
achtneming van hun toepasselijke wetgeving komen de partijen 
overeen:  
a) elkaar op verzoek en tijdig informatie te verstrekken en bij ­
stand te verlenen met betrekking tot ongevallen, incidenten 
of voorvallen die verband houden met de thema’s die onder 
deze Overeenkomst vallen, en  
b) elkaar in kennis te stellen van andere veiligheidsinformatie 
met betrekking tot de activiteiten van luchtvaartuigen en van 
de resultaten van toezichtsactiviteiten, inclusief platform ­
inspecties van luchtvaartuigen die gebruikmaken van de 
luchthavens van elke partij, overeenkomstig de procedures 
die door de technisch agenten zijn opgesteld.  
Artikel 9  
Gemengd comité van de partijen  
1. Er wordt een gemengd comité opgericht dat bestaat uit 
vertegenwoordigers van de partijen. Het gemengd comité is ver ­
antwoordelijk voor de doelmatige werking van deze Overeen ­
komst en moet regelmatig samenkomen om de doelmatigheid 
van de tenuitvoerlegging te beoordelen.  
2. Het gemengd comité kan van gedachten wisselen over alle 
thema’s die verband houden met de werking en tenuitvoerleg ­
ging van deze Overeenkomst. Met name heeft het tot taak:  
a) de in artikel 5 vermelde betwistingen te beoordelen en pas ­
sende maatregelen te nemen;  
b) alle problemen in verband met de toepassing en tenuitvoer ­
legging van deze Overeenkomst op te lossen, inclusief de 
problemen die niet zijn opgelost volgens de in de bijlagen 
vastgestelde procedure;  
c) na te gaan hoe de werking van deze Overeenkomst kan 
worden verbeterd en hoe passende aanbevelingen voor wij ­
zigingen van deze Overeenkomst moeten worden gedaan 
aan de partijen, overeenkomstig artikel 16, lid 4;  
d) specifieke wijzigingen van de bijlagen in overweging te ne ­
men, overeenkomstig artikel 16, lid 5;NL L 273/6 Publicatieblad van de Europese Unie 19.10.2011
e) voor zover van toepassing de opstelling van aanvullende 
bijlagen te coördineren, overeenkomstig artikel 16, lid 5, en  
f) voor zover van toepassing werkprocedures inzake regelge ­
vende samenwerking en transparantie op te stellen voor alle 
in artikel 4 vermelde activiteiten.  
3. Binnen één jaar na de inwerkingtreding van deze Over ­
eenkomst stelt het gemengd comité zijn procedureregels op.  
Artikel 10  
Opschorting van de verplichtingen tot wederzijdse 
aanvaarding  
1. Een partij mag haar in een bijlage bij deze Overeenkomst 
gespecificeerde verplichtingen geheel of gedeeltelijk opschorten 
wanneer:  
a) de andere partij haar in die bijlage bij deze Overeenkomst 
gespecificeerde verplichtingen niet nakomt;  
b) een of meer van haar eigen bevoegde autoriteiten door de 
andere partij vastgestelde nieuwe of aanvullende vereisten op 
het door de bijlage bij deze Overeenkomst bestreken gebied 
niet ten uitvoer kan leggen, of  
c) de andere partij er niet in slaagt de wet- en regelgevende 
middelen en maatregelen voor de tenuitvoerlegging van de 
bepalingen van deze Overeenkomst in stand te houden.  
2. Alvorens haar verplichtingen op te schorten, vraagt een 
partij overleg krachtens artikel 15. Indien het overleg niet leidt 
tot oplossing van het meningsverschil dat verband houdt met 
een van de bijlagen, kan een partij de andere partij in kennis 
stellen van haar intentie tot opschorting van de aanvaarding van 
bevindingen van overeenstemming en goedkeuringen uit hoofde 
van de bijlage waarover verschil van mening bestaat. Die ken ­
nisgeving gebeurt schriftelijk en gaat gedetailleerd in op de 
redenen voor de opschorting.  
3. Bedoelde opschorting treedt 30 dagen na de datum van de 
kennisgeving in werking, tenzij de partij die het initiatief voor 
de opschorting heeft genomen vóór het einde van die periode 
de andere partij schriftelijk ervan in kennis stelt dat zij haar 
kennisgeving intrekt. Bedoelde opschorting heeft geen gevolgen 
voor de geldigheid van de bevindingen van overeenstemming, 
certificaten en goedkeuringen die vóór de datum waarop de 
opschorting van kracht werd door de technische agenten of 
de bevoegde autoriteit van de partij in kwestie zijn afgegeven. 
Een dergelijke van kracht geworden opschorting kan onmiddel ­
lijk worden opgeheven na uitwisseling van een daartoe strek ­
kende schriftelijke correspondentie van de partijen.  
Artikel 11  
Vertrouwelijkheid  
1. Elke partij stemt ermee in om, in de mate die volgens haar 
wetgeving is vereist, de vertrouwelijkheid van de informatie die 
in het kader van deze Overeenkomst van de andere partij is 
ontvangen, te bewaren.  
2. De partijen mogen, overeenkomstig hun respectieve wet ­
geving, met name geen van de andere partij in het kader van deze Overeenkomst ontvangen informatie openbaar maken, 
noch een bevoegde autoriteit toestaan informatie openbaar te 
maken met betrekking tot handelsgeheimen, intellectuele eigen ­
dom, vertrouwelijke commerciële of financiële gegevens, be ­
drijfsgegevens of lopende onderzoeken. Dergelijke informatie 
wordt als eigendom van de partijen beschouwd en aldus ge ­
merkt.  
3. Wanneer een partij of een bevoegde autoriteit informatie 
verstrekt aan de andere partij of een bevoegde autoriteit van de 
andere partij, mag zij aangeven welke delen van de informatie 
niet mogen worden vrijgegeven.  
4. Elke partij neemt alle redelijke maatregelen die nodig zijn 
om informatie die in het kader van deze Overeenkomst van de 
andere partij is ontvangen, te beschermen tegen ongeoorloofde 
bekendmaking.  
Artikel 12  
Kostendekking  
1. De partijen mogen aan natuurlijke of rechtspersonen 
wiens activiteiten bij deze Overeenkomst zijn geregeld geen ver ­
goedingen of heffingen opleggen voor conformiteitsbeoor ­
delingsdiensten die onder deze Overeenkomst vallen en die 
door de andere partij worden verstrekt.  
2. Elke partij ziet erop doet dat de vergoedingen of heffingen 
die door haar technisch agent worden opgelegd aan natuurlijke 
of rechtspersonen wiens activiteiten bij deze Overeenkomst zijn 
geregeld, rechtvaardig en redelijk zijn en in verhouding staan tot 
de geleverde certificerings- en bewakingsdiensten, en geen be ­
lemmering vormen voor de handel.  
3. De technisch agent van elke partij heeft het recht om via 
vergoedingen en heffingen die worden opgelegd aan natuurlijke 
of rechtspersonen wier activiteiten bij deze Overeenkomst zijn 
geregeld, de kosten te dekken die verband houden met de ten ­
uitvoerlegging van de toepasselijke bijlage en met de audits en 
inspecties die uit hoofde van artikel 5, lid 5, en artikel 8 bis zijn 
uitgevoerd.  
Artikel 13  
Overige overeenkomsten  
1. Tenzij in de bijlagen anders is bepaald, hebben de ver ­
plichtingen uit hoofde van overeenkomsten die door een partij 
zijn gesloten met een derde land dat geen partij is bij de onder ­
havige Overeenkomst, geen rechtsgeldigheid of gevolgen voor 
de andere partij voor wat de aanvaarding van de resultaten van 
de overeenstemmingsbeoordelingsprocedures in dat derde land 
betreft.  
2. Wanneer deze Overeenkomst in werking treedt, heeft zij, 
voor wat de in deze Overeenkomst behandelde thema’s betreft, 
voorrang op alle bilaterale overeenkomsten of regelingen inzake 
veiligheid van de luchtvaart tussen de regering van de Federale 
Republiek Brazilië en de lidstaten van de Europese Unie. Wan ­
neer deze Overeenkomst in werking treedt, heeft zij ook voor ­
rang op alle eerder getroffen regelingen tussen de technisch 
agenten.NL 19.10.2011 Publicatieblad van de Europese Unie L 273/7
3. Deze Overeenkomst heeft geen invloed op de rechten en 
plichten van de partijen uit hoofde van andere internationale 
overeenkomsten.  
Artikel 14  
Territoriale toepassing  
Tenzij in de bijlagen bij deze Overeenkomst anders is bepaald, 
is deze Overeenkomst enerzijds van toepassing op de grond ­
gebieden waarop het Verdrag betreffende de werking van de 
Europese Unie van toepassing is en onder de in dat Verdrag 
vastgestelde voorwaarden, en anderzijds op het grondgebied van 
de Federale Republiek Brazilië.  
Artikel 15  
Overleg en geschillenbeslechting  
1. Partijen kunnen elkaar om overleg vragen over elke aange ­
legenheid die verband houdt met deze Overeenkomst. De an ­
dere partij zal prompt reageren op een dergelijk verzoek en in 
overleg treden op een door de partijen overeengekomen tijdstip, 
en wel binnen 45 dagen.  
2. De partijen zullen trachten elk meningsverschil dat betrek ­
king heeft op hun samenwerking krachtens deze Overeenkomst 
door overleg op het laagst mogelijke niveau op te lossen, over ­
eenkomstig de bepalingen in de bijlagen bij deze Overeenkomst.  
3. Wanneer een meningsverschil niet overeenkomstig lid 2 
van dit artikel wordt opgelost, mag elke technisch agent het 
meningsverschil doorverwijzen naar het gemengd comité van 
de partijen, dat de kwestie zal bespreken.  
Artikel 16  
Inwerkingtreding, beëindiging en wijziging  
1. Deze Overeenkomst treedt in werking op de datum 
waarop de partijen de laatste diplomatieke nota hebben uitge ­
wisseld waarin zij elkaar meedelen dat hun voor de inwerking ­
treding van deze Overeenkomst vereiste interne procedures zijn 
voltooid. De Overeenkomst blijft van kracht tot ze door de 
partijen wordt beëindigd.  
2. Een partij kan deze Overeenkomst op elk ogenblik beëin ­
digen na de andere partij daar zes maanden van tevoren schrif ­
telijk van in kennis te hebben gesteld, tenzij de kennisgeving van de beëindiging vóór het verstrijken van deze periode met 
wederzijdse instemming van de partijen is ingetrokken.  
3. Wanneer een partij de Overeenkomst wil wijzigen door 
een of meer bijlagen te schrappen of toe te voegen en de andere 
bijlagen te behouden, trachten de partijen de Overeenkomst bij 
consensus te wijzigen, overeenkomstig de procedures van dit 
artikel. Wanneer geen consensus wordt bereikt om de andere 
bijlagen te behouden, wordt de Overeenkomst beëindigd na het 
verstrijken van de termijn van zes maanden na de kennisgeving, 
tenzij de partijen anders overeenkomen.  
4. De partijen mogen deze Overeenkomst met wederzijdse 
schriftelijke toestemming wijzigen. Een wijziging van deze Over ­
eenkomt wordt van kracht op de datum van de laatste schrif ­
telijke kennisgeving waarin een van de partijen aan de andere 
partij meedeelt dat zij haar interne procedures voor de inwer ­
kingtreding heeft voltooid.  
5. Onverminderd het bepaalde in lid 4 van dit artikel mogen 
de partijen overeenkomen de bestaande bijlagen te wijzigen of 
nieuwe bijlagen toe te voegen door middel van een uitwisseling 
van diplomatieke nota’s tussen de partijen. Deze wijzigingen 
worden van kracht volgens de voorwaarden die in de uitwisse ­
ling van diplomatieke nota’s zijn overeengekomen.  
6. Na de beëindiging van deze Overeenkomst handhaaft elke 
partij de geldigheid van bewijzen van luchtwaardigheid, milieu ­
goedkeuringen of certificaten die in het kader van deze Over ­
eenkomst zijn afgegeven vóór ze werd beëindigd, voor zover 
deze bewijzen, goedkeuringen en certificaten aan de toepasse ­
lijke wetten en regels van de desbetreffende partij blijven vol ­
doen.  
TEN BLIJKE WAARVAN  de ondergetekenden, daartoe naar beho ­
ren gemachtigd, deze Overeenkomst hebben ondertekend.  
Gedaan te Brasília, in tweevoud, de veertiende juli tweeduizend 
tien, in de Bulgaarse, Tsjechische, Deense, Nederlandse, Engelse, 
Estse, Finse, Franse, Duitse, Griekse, Hongaarse, Italiaanse, Letse, 
Litouwse, Maltese, Poolse, Portugese, Roemeense, Slowaakse, 
Sloveense, Spaanse en Zweedse taal, zijnde alle teksten gelijke ­
lijk authentiek.NL L 273/8 Publicatieblad van de Europese Unie 19.10.2011
За Европейския  съюз  
Por la Unión Europea  
Za Evropskou unii  
For Den Europæiske Union  
Für die Europäische Union  
Euroopa Liidu nimel  
Για την Ευρωπαϊκή  Ένωση  
For the European Union  
Pour l'Union européenne  
Per l'Unione europea  
Eiropas Savien ības v ārd ā – 
Europos S ąjungos vardu  
Az Európai Unió részér ől 
Għall-Unjoni Ewropea  
Voor de Europese Unie  
W imieniu Unii Europejskiej  
Pela União Europeia  
Pentru Uniunea European ă 
Za Európsku úniu  
Za Evropsko unijo  
Euroopan unionin puolesta  
För Europeiska unionen
  
За правителството  на Федеративна  република  Бразилия  
Por el Gobierno de la República Federativa de Brasil  
Za vládu Brazilské Federativní republiky  
For den Føderative Republik Brasiliens regering  
Für die Regierung der Föderativen Republik Brasilien  
Brasiilia Liitvabariigi valitsuse nimel  
Για την κυβέρνηση  της Ομόσπονδης  Δημοκρατίας  της Βραζιλίας  
For the Government of the Federative Republic of Brazil  
Pour le gouvernement de la République fédérative du Brésil  
Per il governo della Repubblica federativa del Brasile  
Braz īlijas Federat īvās Republikas vald ības v ārd ā – 
Brazilijos Federacin ės Respublikos Vyriausyb ės vardu  
A Brazil Szövetségi Köztársaság kormánya részér ől 
Għall-Gvern tar-Repubblika Federativa tal-Bra żil 
Voor de regering van de Federale Republiek Brazilië  
W imieniu rz ądu Federacyjnej Republiki Brazylii  
Pelo Governo da República Federativa do Brasil  
Pentru Guvernul Republicii Federative a Braziliei  
Za vládu Brazílskej federatívnej republiky  
Za Vlado Federativne Republike Brazilije  
Brasilian liittotasavallan hallituksen puolesta  
För Förbundsrepubliken Brasiliens regering
NL 19.10.2011 Publicatieblad van de Europese Unie L 273/9
Aanhangsel 1  
Lijst van bevoegde autoriteiten die geacht worden te voldoen aan de bepalingen van artikel 5, lid 1, voor wat 
bijlage A betreft  
1. Autoriteiten die bevoegd zijn voor de goedkeuring van ontwerpen:  
voor de regering van de Federale Republiek Brazilië: de National Civil Aviation Agency — ANAC;  
voor de Europese Unie: het Europees Agentschap voor de veiligheid van de luchtvaart — EASA.  
2. Autoriteiten die bevoegd zijn voor toezicht op de productie:  
voor de regering van de Federale Republiek Brazilië: de National Civil Aviation Agency — ANAC;  
voor de Europese Unie: het Europees Agentschap voor de veiligheid van de luchtvaart — EASA, en  
de bevoegde autoriteiten van de lidstaten.  
Aanhangsel 2  
Bevoegde autoriteiten die geacht worden te voldoen aan de bepalingen van artikel 5, lid 1, voor wat bijlage B 
betreft  
1. Bevoegde autoriteiten van de regering van de Federale Republiek Brazilië die geacht worden te voldoen aan de 
bepalingen van artikel 5, lid 1, voor wat bijlage B betreft: de National Civil Aviation Agency — ANAC.  
2. Bevoegde autoriteiten van de 27 EU-lidstaten die moeten voldoen aan de bepalingen van artikel 5, lid 1, voor wat 
bijlage B betreft: de bevoegde autoriteiten van de lidstaten.NL L 273/10 Publicatieblad van de Europese Unie 19.10.2011
BIJLAGE A  
PROCEDURE VOOR DE CERTIFICERING VAN BURGERLUCHTVAARTPRODUCTEN  
1. Toepassingsgebied  
1.1. Deze procedure (hierna „de procedure” genoemd) is van toepassing op:  
1.1.1. De wederzijdse aanvaarding van bevindingen van overeenstemming met ontwerpvereisten, milieuvereisten en 
ontwerpgerelateerde exploitatievereisten voor burgerluchtvaartproducten, gedaan door de technische agent of de 
partij die optreedt als de gemachtigde vertegenwoordiger van het land van ontwerp.  
1.1.2. De wederzijdse aanvaarding van bevindingen dat nieuwe of gebruikte burgerluchtvaartproducten voldoen aan de 
luchtwaardigheids- en milieuvereisten van elke partij.  
1.1.3. De wederzijdse aanvaarding van de goedkeuringen van ontwerpwijzigingen en ontwerpen van herstellingen van 
burgerluchtvaartproducten, uitgevoerd onder de bevoegdheid van elke partij.  
1.1.4. Samenwerking en bijstand op het vlak van permanente luchtwaardigheid van reeds in gebruik genomen lucht ­
vaartuigen.  
1.2. Met het oog op de toepassing van deze procedure wordt verstaan onder:  
a) „Officieel certificaat van vrijgave”: een verklaring door een persoon of organisatie onder de bevoegdheid van 
de exporterende partij dat een burgerluchtvaartproduct, met uitzondering van volledige luchtvaartuigen, ofwel 
een nieuw geproduceerd product is ofwel wordt vrijgegeven nadat het is onderhouden.  
b) „Exportcertificaat van luchtwaardigheid”: een exportverklaring door een persoon of organisatie onder de 
bevoegdheid van de exporterende partij dat een volledig luchtvaartuig, dat eveneens onder de bevoegdheid 
van exporterende partij valt, voldoet aan de luchtwaardigheids- en milieuvereisten die door de importerende 
partij zijn meegedeeld.  
c) „Exporterende partij”: de partij die een burgerluchtvaartproduct exporteert.  
d) „Importerende partij”: de partij die een burgerluchtvaartproduct importeert.  
2. Gemengd sectoraal comité inzake certificering  
2.1. Samenstelling  
2.1.1. Er is een gemengd sectoraal comité inzake certificering opgericht. Dit comité bestaat uit vertegenwoordigers van 
elke partij die op leidinggevend niveau verantwoordelijk zijn voor:  
a) de certificering van burgerluchtvaartproducten;  
b) de productie, indien verschillend van de personen die onder punt 2.1.1, onder a), van deze procedure vallen;  
c) de regels en normen inzake certificering, en  
d) de interne normaliseringsinspecties of kwaliteitscontrolesystemen.  
2.1.2. Alle andere op basis van een gezamenlijke beslissing van de partijen aangewezen personen die de uitvoering van 
het mandaat van het gemengd sectoraal comité inzake certificering kunnen vergemakkelijken, kunnen worden 
uitgenodigd om aan dat comité deel te nemen.  
2.1.3. Het gemengd sectoraal comité inzake certificering stelt zijn procedureregels vast.  
2.2. Mandaat  
2.2.1. Het gemengd sectoraal comité inzake certificering zal ten minste eenmaal per jaar bijeenkomen om de doelma ­
tige werking en tenuitvoerlegging van deze procedure te garanderen en zal onder meer:  
a) beslissingen nemen over de werkprocedures die moeten worden gevolgd om het certificeringsproces te ver ­
gemakkelijken;  
b) voor zover nodig beslissingen nemen over de technische specificaties met het oog op de toepassing van punt 
3.3.7 van deze procedure;  
c) de wijzigingen in de regelgeving van elke partij beoordelen teneinde te garanderen dat de certificeringsver ­
eisten actueel blijven;NL 19.10.2011 Publicatieblad van de Europese Unie L 273/11
d) voorstellen opstellen voor het gemengd comité met betrekking tot andere wijzigingen van deze procedure dan 
die welke in punt 2.2.1, onder b), van deze procedure zijn vermeld;  
e) erop toezien dat de partijen deze procedure op dezelfde wijze interpreteren;  
f) erop toezien dat de partijen deze procedure consequent toepassen;  
g) oplossingen zoeken voor meningsverschillen over technische kwesties die voortvloeien uit de interpretatie of 
de tenuitvoerlegging van deze procedure, inclusief meningsverschillen die ontstaan bij de vaststelling van een 
certificeringsbasis of de toepassing van bijzondere voorwaarden, uitzonderingen en afwijkingen;  
h) de wederzijdse deelname door een partij aan het interne normaliserings- of kwaliteitscontrolesysteem van de 
andere partij organiseren;  
i) waar nodig brandpunten identificeren die verantwoordelijk zijn voor de certificering van alle burgerlucht ­
vaartproducten die tussen de partijen worden geïmporteerd of geëxporteerd, en  
j) doeltreffende middelen ontwikkelen voor samenwerking, bijstand en uitwisseling van informatie over veilig ­
heids- en milieunormen en certificeringssystemen teneinde de verschillen tussen de partijen zo klein mogelijk 
te houden.  
2.2.2. Indien het gemengd sectoraal comité inzake certificering er niet in slaagt meningsverschillen op te lossen over ­
eenkomstig punt 2.2.1, onder g), van deze procedure verwijst het de kwestie door naar het gemengd comité en 
ziet het toe op de tenuitvoerlegging van het besluit dat dit comité neemt.  
3. Goedkeuringen van ontwerpen  
3.1. Algemene bepalingen  
3.1.1. Deze procedure heeft betrekking op de goedkeuringen van ontwerpen en wijzigingen daarvan voor: typecerti ­
ficaten, aanvullende typecertificaten, herstellingen, onderdelen en uitrustingsstukken.  
3.1.2. Met het oog op de toepassing van deze procedure komen de partijen overeen dat elke partij voldoende con ­
troleert of een ontwerporganisatie heeft aangetoond dat zij haar verantwoordelijkheden kan opnemen, teneinde 
tegemoet te komen aan verschillen in specifieke vereisten van de andere partij.  
3.1.3. De exporterende partij dient de goedkeuring van een ontwerp aan te vragen bij de importerende partij, voor 
zover van toepassing.  
3.1.4. De technische agenten zijn verantwoordelijk voor de tenuitvoerlegging van dit punt 3 met betrekking tot de 
goedkeuring van ontwerpen.  
3.2. Certificeringsbasis  
3.2.1. Met het oog op de afgifte van een typecertificaat zal de importerende partij, wat luchtwaardigheid betreft, 
gebruikmaken van de normen die van toepassing zijn op een soortgelijk product van die partij zelf en die 
van kracht waren op het ogenblik dat de aanvraag voor het originele typecertificaat werd ingediend bij de 
exporterende partij, en wat milieubescherming betreft, van de normen die van toepassing zijn op een soortgelijk 
product van die partij op het ogenblik dat de aanvraag voor het typecertificaat werd ingediend bij de impor ­
terende partij.  
3.2.2. Onverminderd punt 3.2.5 van deze procedure en met het oog op de goedkeuring van de wijziging van een 
ontwerp of het ontwerp van een herstelling zal de importerende partij een wijziging van de overeenkomstig punt 
3.2.1 van deze procedure vastgestelde certificeringsbasis specificeren wanneer zij van mening is dat een dergelijke 
wijziging passend is voor de wijziging van het ontwerp of het ontwerp van de herstelling.  
3.2.3. Onverminderd punt 3.2.5 van deze procedure zal de importerende partij specificeren welke bijzondere voor ­
waarden zij toepast of voornemens is toe te passen op nieuwe of ongewone kenmerken die niet onder de 
toepasselijke luchtwaardigheids- en milieunormen vallen.  
3.2.4. Onverminderd punt 3.2.5 van deze procedure zal de importerende partij specificeren welke uitzonderingen op of 
afwijkingen van de toepasselijke normen zij hanteert.  
3.2.5. Bij het vaststellen van bijzondere voorwaarden, uitzonderingen, afwijkingen of wijzigingen van de certificerings ­
basis houdt de importerende partij rekening met de bijzondere voorwaarden, uitzonderingen, afwijkingen of 
wijzigingen van de exporterende partij en mag zij voor de producten van de exporterende partij geen hogere 
eisen stellen dan voor haar eigen soortgelijke producten. De importerende partij stelt de exporterende partij in 
kennis van bijzondere voorwaarden of uitzonderingen, afwijkingen of wijzigingen van de certificeringsbasis.  
3.3. Certificeringsproces  
3.3.1. De exporterende partij verstrekt de importerende partij alle informatie die zij nodig heeft om zich vertrouwd te 
maken en vertrouwd te blijven met individuele burgerluchtvaartproducten van de exporterende partij en de 
certificering daarvan.NL L 273/12 Publicatieblad van de Europese Unie 19.10.2011
3.3.2. Voor elke goedkeuring van een ontwerp ontwikkelen de partijen een certificeringsprogramma op basis van de 
werkprocedures die zijn vastgesteld door het gemengd sectoraal comité inzake certificering, voor zover van 
toepassing.  
3.3.3. De importerende partij geeft het typecertificaat of aanvullend typecertificaat af voor een luchtvaartuig, motor of 
propeller wanneer:  
a) de exporterende partij haar eigen certificaat heeft afgegeven;  
b) de exporterende partij officieel aan de importerende partij bevestigt dat het typeontwerp van het product 
voldoet aan de overeenkomstig punt 3.2 van deze procedure vastgestelde certificeringsbasis, en  
c) alle problemen die tijdens het certificeringsproces aan de orde zijn gesteld, zijn opgelost.  
Wijzigingen van het typecertificaat  
3.3.4. Wijzigingen van het typeontwerp voor een burgerluchtvaartproduct waarvoor de importerende partij een type ­
certificaat heeft afgegeven, worden als volgt goedgekeurd:  
3.3.4.1. De exporterende partij deelt de ontwerpwijzigingen in twee categorieën in, overeenkomstig de door het gemengd 
sectoraal comité inzake certificering vastgestelde werkprocedures.  
3.3.4.2. Voor de categorie ontwerpwijzigingen waarbij de betrokkenheid van de importerende partij vereist is, zal de 
importerende partij de ontwerpwijzigingen goedkeuren na ontvangst van een schriftelijke verklaring van de 
exporterende partij dat de ontwerpwijzigingen voldoen aan de overeenkomstig punt 3.2 van deze procedure 
vastgestelde certificeringsbasis. Om aan haar verplichtingen overeenkomstig dit punt te voldoen, mag de expor ­
terende partij afzonderlijke verklaringen voor elke ontwerpwijziging of een collectieve verklaring voor lijsten van 
goedgekeurde ontwerpwijzigingen opstellen.  
3.3.4.3. Voor alle andere ontwerpwijzigingen is de goedkeuring van de exporterende partij ook voor de importerende 
partij een geldige goedkeuring, zonder dat verdere actie hoeft te worden ondernomen.  
Aanvullende wijziging van het typecertificaat  
3.3.5. Wijzigingen van het ontwerp van een burgerluchtvaartproduct waarvoor de importerende partij een aanvullend 
typecertificaat heeft afgegeven, worden als volgt goedgekeurd:  
3.3.5.1. De exporterende partij deelt de ontwerpwijzigingen in twee categorieën in, overeenkomstig de door het gemengd 
sectoraal comité inzake certificering vastgestelde werkprocedures.  
3.3.5.2. Voor de categorie ontwerpwijzigingen waarbij de betrokkenheid van de importerende partij vereist is, zal de 
importerende partij de ontwerpwijzigingen goedkeuren na ontvangst van een schriftelijke verklaring van de 
exporterende partij dat de ontwerpwijzigingen voldoen aan de overeenkomstig punt 3.2 van deze procedure 
vastgestelde certificeringsbasis. Om aan haar verplichtingen overeenkomstig dit punt te voldoen, mag de expor ­
terende partij afzonderlijke verklaringen voor elke ontwerpwijziging of een collectieve verklaring voor lijsten van 
goedgekeurde ontwerpwijzigingen opstellen.  
3.3.5.3. Voor alle andere ontwerpwijzigingen is de goedkeuring van de exporterende partij ook voor de importerende 
partij een geldige goedkeuring, zonder dat verdere actie hoeft te worden ondernomen.  
Goedkeuring van ontwerpen van herstellingen  
3.3.6. Ontwerpen van herstellingen van burgerluchtvaartproducten waarvoor de importerende partij een typecertificaat 
heeft afgegeven, worden als volgt goedgekeurd:  
3.3.6.1. De exporterende partij deelt de ontwerpen van herstellingen in twee categorieën in, overeenkomstig de door het 
gemengd sectoraal comité inzake certificering vastgestelde werkprocedures.  
3.3.6.2. Voor de categorie ontwerpen van herstellingen waarbij de betrokkenheid van de importerende partij vereist is, zal 
de importerende partij de ontwerpen goedkeuren na ontvangst van een schriftelijke verklaring van de exporte ­
rende partij dat de ontwerpen van herstellingen voldoen aan de overeenkomstig punt 3.2 van deze procedure 
vastgestelde certificeringsbasis. Om aan haar verplichtingen overeenkomstig dit punt te voldoen, mag de expor ­
terende partij afzonderlijke verklaringen voor elk belangrijk ontwerp van een herstelling of een collectieve 
verklaring voor lijsten van goedgekeurde ontwerpen van herstellingen opstellen.  
3.3.6.3. Voor alle andere ontwerpen van herstellingen is de goedkeuring van de exporterende partij ook voor de 
importerende partij een geldige goedkeuring, zonder dat verdere actie hoeft te worden ondernomen.  
3.3.7. Voor onderdelen en uitrustingsstukken die zijn goedgekeurd op basis van Technical Standard Orders (orders 
technische normen) die overeenkomstig punt 2.2 van deze procedure door het gemengd sectoraal comité inzake 
certificering zijn vastgesteld, erkent de importerende partij dat de door de exporterende partij afgegeven goed ­
keuring van onderdelen en uitrustingsstukken gelijkwaardig is aan haar eigen goedkeuringen die zij overeen ­
komstig haar eigen wetgeving en procedures heeft afgegeven.NL 19.10.2011 Publicatieblad van de Europese Unie L 273/13
3.4. Ontwerpgerelateerde exploitatievereisten  
3.4.1. Op verzoek van de exporterende partij verstrekt de importerende partij advies over haar geldende ontwerpge ­
relateerde exploitatievereisten.  
3.4.2. De importerende partij stelt samen met de exporterende partij geval per geval of op basis van een lijst van 
specifieke ontwerpgerelateerde exploitatievereisten voor bepaalde categorieën producten en/of activiteiten vast 
voor welke ontwerpgerelateerde exploitatievereisten zij de schriftelijke certificering en de verklaring van over ­
eenstemming van de exporterende partij aanvaardt.  
3.4.3. Tijdens het certificeringsproces stelt de exporterende partij informatie die verband houdt met operationele eisen 
en die gevolgen heeft voor het ontwerp ter beschikking van de importerende partij.  
3.5. Permanente luchtwaardigheid  
3.5.1. Beide partijen analyseren samen ongevallen en incidenten met burgerluchtvaartproducten waarop deze Over ­
eenkomst van toepassing is en die vragen doen rijzen over de luchtwaardigheid van die producten. Daartoe 
wisselen hun technisch agenten de door hun respectieve gereguleerde entiteiten meegedeelde relevante informatie 
uit over gebreken, storingen, defecten of andere voorvallen die een invloed hebben op de burgerluchtvaart ­
producten die onder deze Overeenkomst vallen. Door deze informatie uit te wisselen, voldoet elke houder van 
een goedkeuring aan zijn verplichting om gebreken, storingen, defecten of andere voorvallen te melden aan de 
technische agent van de andere partij krachtens het toepasselijk recht van die andere partij.  
3.5.2. Met betrekking tot de burgerluchtvaartproducten die onder haar bevoegdheid worden ontworpen of geprodu ­
ceerd, zal de exporterende partij nagaan welke passende maatregelen nodig zijn om een oplossing te zoeken voor 
onveilige gevolgen van een typeontwerp die na de ingebruikname van een burgerluchtvaartproduct worden 
ontdekt, met inbegrip van alle maatregelen met betrekking tot onderdelen die zijn ontworpen en/of geprodu ­
ceerd door een leverancier die op contractbasis werkt voor een hoofdcontractant op het grondgebied van de 
exporterende partij.  
3.5.3. Met betrekking tot de burgerluchtvaartproducten die onder haar bevoegdheid worden ontworpen of geprodu ­
ceerd, zal de exporterende partij aan de importerende partij bijstand verlenen bij het vaststellen van de maat ­
regelen die door de importerende partij noodzakelijk worden geacht om de permanente luchtwaardigheid van de 
producten te garanderen.  
3.5.4. Elke partij stelt de andere partij in kennis van alle verplichte richtsnoeren inzake luchtwaardigheid of andere 
maatregelen die zij noodzakelijk acht om de permanente luchtwaardigheid te garanderen van onder deze Over ­
eenkomst vallende burgerluchtvaartproducten die ontworpen of gebouwd zijn onder de rechtsbevoegdheid van 
een van beide partijen.  
4. Productiegoedkeuring  
4.1. Met het oog op de tenuitvoerlegging van deze procedure komen de partijen overeen dat het bewijs dat een 
productieorganisatie voldoende bekwaam is om de kwaliteitsborging en -controle van de productie van burger ­
luchtvaartproducten uit te voeren voldoende wordt gecontroleerd, via het toezicht op die organisatie door de 
bevoegde autoriteit van een van de partijen, om vast te stellen of de andere partij afwijkende specifieke eisen stelt.  
4.2. Als een productiegoedkeuring onder het regelgevend toezicht van een partij ook betrekking heeft op produc ­
tievestigingen en -faciliteiten op het grondgebied van de andere partij of van een derde land, blijft de eerste partij 
verantwoordelijk voor het toezicht op en de bewaking van deze productievestigingen en -faciliteiten.  
4.3. De partijen mogen met het oog op de uitvoering van hun functies inzake regelgevend toezicht en regelgevende 
bewaking bijstand vragen van de burgerluchtvaartautoriteit van een derde land als beide partijen via een formele 
overeenkomst of regeling met dat derde land daartoe goedkeuring hebben gegeven.  
4.4. De in artikel 5 van de Overeenkomst vermelde bevoegde autoriteiten zijn verantwoordelijk voor de tenuitvoer ­
legging van punt 4 inzake productiegoedkeuringen.  
5. Goedkeuring van luchtwaardigheid voor export  
5.1. Algemeen  
5.1.1. De exporterende partij geeft goedkeuringen van luchtwaardigheid voor export af met betrekking tot burgerlucht ­
vaartproducten die naar de importerende partij worden geëxporteerd op basis van de in de punten 5.2 en 5.3 
van deze procedure vermelde voorwaarden.  
5.1.2. De importerende partij aanvaardt de door de exporterende partij overeenkomstig de punten 5.2 en 5.3 van deze 
procedure afgegeven goedkeuringen van luchtwaardigheid voor export.  
5.1.3. De importerende partij erkent dat de specifieke merktekens van onderdelen en uitrustingsstukken die vereist zijn 
uit hoofde van de wetgeving van de exporterende partij, voldoen aan haar eigen wettelijke eisen.NL L 273/14 Publicatieblad van de Europese Unie 19.10.2011
5.2. Exportcertificaten van luchtwaardigheid  
5.2.1. Nieuwe luchtvaartuigen  
5.2.1.1. Via haar bevoegde autoriteit die verantwoordelijk is voor de tenuitvoerlegging van deze procedure geeft een 
exporterende partij een exportcertificaat van luchtwaardigheid af voor een nieuw luchtvaartuig, waarin zij 
certificeert dat het luchtvaartuig:  
a) overeenstemt met een typeontwerp dat door de importerende partij overeenkomstig deze procedure is 
goedgekeurd;  
b) zich in een staat bevindt die veilige exploitatie mogelijk maakt; dit betekent dat het voldoet aan de toepas ­
selijke luchtwaardigheidsrichtlijnen van de importerende partij, zoals bekendgemaakt door die partij;  
c) voldoet aan alle aanvullende eisen die door de importerende partij zijn voorgeschreven en door die partij zijn 
bekendgemaakt.  
5.2.2. Gebruikte luchtvaartuigen  
5.2.2.1. Met betrekking tot een gebruikt luchtvaartuig waarvoor een ontwerpgoedkeuring is afgegeven door de impor ­
terende partij, geeft de exporterende partij, via haar bevoegde autoriteit die verantwoordelijk is voor het toezicht 
op het luchtwaardigheidscertificaat van dat luchtvaartuig, een exportcertificaat van luchtwaardigheid af, waarin zij 
certificeert dat het luchtvaartuig:  
a) overeenstemt met een typeontwerp dat door de importerende partij overeenkomstig deze procedure is 
goedgekeurd;  
b) zich in een staat bevindt die veilige exploitatie mogelijk maakt; dit betekent dat het voldoet aan alle 
toepasselijke luchtwaardigheidsrichtlijnen van de importerende partij, zoals bekendgemaakt door die partij;  
c) tijdens zijn levensduur goed onderhouden is volgens goedgekeurde procedures en methoden, zoals blijkt uit 
logboeken en onderhoudsgegevens, en  
d) voldoet aan alle aanvullende eisen die door de importerende partij zijn voorgeschreven en door die partij zijn 
bekendgemaakt.  
5.2.2.2. Elke partij stemt ermee in de andere partij te helpen bij het verkrijgen van informatie over gebruikte luchtvaar ­
tuigen die onder haar rechtsbevoegdheid zijn gebouwd; deze informatie kan betrekking hebben op:  
a) de configuratie van het luchtvaartuig op het ogenblik dat het de werkplaatsen van de fabrikant verliet, en  
b) latere installaties in het luchtvaartuig, die door de desbetreffende partij zijn goedgekeurd.  
5.2.2.3. De partijen aanvaarden elkaars exportcertificaten van luchtwaardigheid voor gebruikte luchtvaartuigen die in een 
derde land zijn gebouwd en/of geassembleerd voor zover de voorwaarden van punt 5.2.2.1, onder a) tot en met 
d), van deze procedure, zijn vervuld.  
5.2.2.4. De importerende partij mag onder meer de volgende inspectie- en onderhoudsgegevens vragen:  
a) het door de exporterende partij afgegeven originele exportcertificaat van luchtwaardigheid of een eensluidend 
afschrift daarvan, of een gelijkwaardig document;  
b) documenten waaruit blijkt dat alle revisies, belangrijke wijzigingen en herstellingen zijn uitgevoerd overeen ­
komstig voorschriften die door de exporterende partij zijn goedgekeurd of aanvaard, en  
c) onderhoudsgegevens en vermeldingen in het onderhoudslogboek waaruit blijkt dat het gebruikte luchtvaartuig 
gedurende zijn hele levensduur goed is onderhouden overeenkomstig de voorschriften van een goedgekeurd 
onderhoudsprogramma.  
5.3. Officieel certificaat van vrijgave  
5.3.1. Nieuwe motoren en propellers  
5.3.1.1. De importerende partij aanvaardt het door de exporterende partij afgegeven officieel certificaat van vrijgave voor 
een nieuwe motor of propeller alleen als uit het certificaat blijkt dat die motor of propeller:  
a) overeenstemt met een typeontwerp dat door de importerende partij overeenkomstig deze procedure is 
goedgekeurd;  
b) zich in een staat bevindt die veilige exploitatie mogelijk maakt; dit betekent dat hij voldoet aan de toepas ­
selijke luchtwaardigheidsrichtlijnen van de importerende partij, zoals bekendgemaakt door die partij, en  
c) voldoet aan alle aanvullende eisen die door de importerende partij zijn voorgeschreven en door die partij zijn 
bekendgemaakt.NL 19.10.2011 Publicatieblad van de Europese Unie L 273/15
5.3.1.2. De exporterende partij exporteert alle nieuwe motoren en propellers met een officieel certificaat van vrijgave dat 
is afgegeven overeenkomstig de wetgeving en procedures van die partij.  
5.3.2. Nieuwe subeenheden, onderdelen en uitrustingsstukken  
5.3.2.1. De importerende partij aanvaardt het door de exporterende partij afgegeven officieel certificaat van vrijgave voor 
een nieuwe subeenheid of een nieuw onderdeel of uitrustingsstuk alleen als uit het certificaat blijkt dat die 
subeenheid of dat onderdeel:  
a) overeenstemt met de door de importerende partij goedgekeurde ontwerpgegevens;  
b) zich in een staat bevindt die veilig gebruik mogelijk maakt, en  
c) voldoet aan alle aanvullende eisen die door de importerende partij zijn voorgeschreven en door die partij zijn 
bekendgemaakt.  
5.3.2.2. De exporterende partij exporteert alle nieuwe onderdelen met een officieel certificaat van vrijgave dat is afgegeven 
overeenkomstig de wetgeving en procedures van die partij.  
6. Ondersteuning van certificeringsactiviteiten  
6.1. De partijen verstrekken op verzoek technische ondersteuning en informatie met het oog op certificeringsactivi ­
teiten, voor zover passend via hun bevoegde autoriteiten.  
6.2. Voorbeelden van dergelijke ondersteuning zijn:  
6.2.1. Gegevens betreffende operationele geschiktheid  
De opstelling van minimumeisen betreffende operationele geschiktheid (onder andere minimumopleidingseisen 
voor bemanningen en bemanningsleden)  
6.2.2. Vaststelling van de naleving:  
a) het bijwonen van tests;  
b) het uitvoeren van nalevings- en overeenstemmingsinspecties;  
c) het opnieuw bekijken van verslagen, en  
d) het verkrijgen van gegevens.  
6.2.3. Toezicht:  
a) het bijwonen van inspecties van onderdelen volgens het eerste artikel;  
b) toezicht houden op de controle van bijzondere processen;  
c) productieonderdelen steekproefsgewijs inspecteren;  
d) toezicht houden op de activiteiten van de in artikel 3, lid 5, van de Overeenkomst vermelde gedelegeerde 
personen of goedgekeurde organisaties;  
e) het onderzoeken van problemen met de dienstverlening, en  
f) systemen voor de kwaliteitsbewaking van de productie beoordelen en controleren.NL L 273/16 Publicatieblad van de Europese Unie 19.10.2011
BIJLAGE B  
PROCEDURE VOOR ONDERHOUD  
1. Toepassingsgebied  
Deze procedure (hierna „de procedure” genoemd) is van toepassing op de wederzijdse aanvaarding van bevindingen 
op het gebied van onderhoud van luchtvaartuigen en onderdelen die bestemd zijn om in luchtvaartuigen te worden 
geïnstalleerd.  
2. Toepasselijke wetgeving  
2.1. De partijen komen overeen dat, met het oog op de toepassing van deze procedure, de naleving van de toepasselijke 
wetgeving inzake onderhoud van de ene partij en de in punt 8 van deze procedure gespecificeerde regelgevende 
eisen gelijk staan aan de naleving van de toepasselijke wetgeving van de andere partij.  
2.2. De partijen komen overeen dat, met het oog op de toepassing van deze procedure, de certificeringspraktijken en 
-procedures van de bevoegde autoriteiten van elke partij leiden tot een gelijkwaardig bewijs van de naleving van de 
in de vorige alinea vermelde eisen.  
2.3. De partijen komen overeen dat, met het oog op de toepassing van deze procedure, de respectieve normen van de 
partijen met betrekking tot de afgifte van vergunningen voor onderhoudspersoneel als gelijkwaardig worden 
beschouwd.  
3. Definities  
Met het oog op de toepassing van deze procedure wordt verstaan onder:  
a) „luchtvaartuig”: een machine die in de atmosfeer kan worden gehouden door andere reacties van de lucht dan 
die tussen de lucht en het aardoppervlak;  
b) „component”: een motor, propeller, onderdeel of uitrustingsstuk;  
c) „groot luchtvaartuig”: een luchtvaartuig dat geclassificeerd is als vliegtuig met een maximaal toelaatbare start ­
massa van meer dan 5 700 kg, of een meermotorige helikopter, en  
d) „modificatie”: een wijziging van het ontwerp van een burgerluchtvaartproduct die gevolgen heeft voor de 
constructie, configuratie, prestaties, milieukenmerken of gebruiksbeperkingen ervan;  
e) „aanpassing”: een wijziging een burgerluchtvaartproduct die gevolgen heeft voor de constructie, configuratie, 
prestaties, milieukenmerken of gebruiksbeperkingen ervan.  
4. Gemengd sectoraal comité inzake onderhoud  
4.1. Samenstelling  
4.1.1. Er is een gemengd sectoraal comité inzake onderhoud opgericht. Dit comité bestaat uit vertegenwoordigers van 
elke partij die op leidinggevend niveau verantwoordelijk zijn voor:  
a) de goedkeuring van onderhoudsorganisaties;  
b) de toepassing van wetgeving en normen met betrekking tot onderhoudsorganisaties;  
c) interne normaliseringsinspecties of kwaliteitscontrolesystemen.  
4.1.2. Alle andere op basis van een gezamenlijke beslissing van de partijen aangewezen personen die de uitvoering van 
het mandaat van het gemengd sectoraal comité inzake onderhoud kunnen vergemakkelijken, kunnen worden 
uitgenodigd om aan dat comité deel te nemen.  
4.1.3. Het gemengd sectoraal comité inzake onderhoud stelt zijn procedureregels vast.NL 19.10.2011 Publicatieblad van de Europese Unie L 273/17
4.2. Mandaat  
4.2.1. Het gemengd sectoraal comité inzake onderhoud komt ten minste eenmaal per jaar bijeen om de doelmatige 
werking en tenuitvoerlegging van deze procedure te garanderen en zal onder meer:  
a) de veranderingen in de regelgeving van de partijen beoordelen teneinde te garanderen dat de in punt 8 van deze 
procedure vermelde eisen blijven gelden;  
b) erop toezien dat de partijen deze procedure op dezelfde wijze interpreteren;  
c) erop toezien dat de partijen deze procedure consequent toepassen;  
d) oplossingen zoeken voor meningsverschillen over technische kwesties die voortvloeien uit de interpretatie of de 
tenuitvoerlegging van deze procedure;  
e) de wederzijdse deelname door een partij aan het interne normaliserings- of kwaliteitscontrolesysteem van de 
andere partij organiseren, en  
f) aan het gemengd comité voorstellen doen met betrekking tot wijzigingen van deze procedure, voor zover van 
toepassing.  
4.2.2. Indien het gemengd sectoraal comité inzake onderhoud er niet in slaagt meningsverschillen op te lossen over ­
eenkomstig punt 4.2.1, onder d), van deze procedure, verwijst het de kwestie door naar het gemengd comité en 
ziet het toe op de tenuitvoerlegging van de beslissing van dat comité.  
5. Erkenning als onderhoudsorganisatie  
5.1. Een onderhoudsorganisatie van een partij die door een bevoegde autoriteit van die partij is gecertificeerd om 
onderhoudstaken uit te voeren, moet een aanvulling op haar onderhoudshandboek opstellen teneinde aan de in 
punt 8 van deze procedure vermelde eisen te voldoen. Als de aanvulling voldoet aan de eisen van punt 8 van deze 
procedure, attesteert de bevoegde autoriteit dat de aanvulling aan de toepasselijke eisen van de andere partij voldoet 
en specificeert zij de werkingssfeer van de werkzaamheden die de onderhoudsorganisatie mag uitvoeren aan 
luchtvaartuigen die in de andere partij zijn geregistreerd. De werkingssfeer en de beperkingen mogen niet verder 
gaan dan die welke in haar eigen certificaat zijn gespecificeerd.  
5.2. Het goedkeuringscertificaat dat overeenkomstig punt 5.1 van deze procedure door de bevoegde autoriteiten van de 
ene partij wordt afgegeven, wordt aan de andere partij meegedeeld en is ook voor de andere partij een geldige 
goedkeuring, zonder dat verdere actie hoeft te worden ondernomen.  
5.3. De erkenning van een goedkeuringscertificaat overeenkomstig punt 5.2 van deze procedure geldt zowel voor de 
hoofdvestiging van de onderhoudsorganisatie als voor de andere vestigingen die in het desbetreffende handboek 
zijn vermeld en onder het toezicht van een bevoegde autoriteit vallen.  
5.4. De partijen mogen bijstand vragen van de burgerluchtvaartautoriteit van een derde land voor het vervullen van hun 
regelgevend toezicht, voor zover een goedkeuring door beide partijen is verleend of uitgebreid op basis van een 
formele overeenkomst of een regeling met dat derde land.  
5.5. Via haar bevoegde autoriteit stelt een partij de andere partij onverwijld in kennis van wijzigingen van de werkings ­
sfeer van de goedkeuringen die zij overeenkomstig punt 5.1 van deze procedure heeft afgegeven of van de 
intrekking of opschorting van die goedkeuringen.  
6. Niet-naleving  
6.1. Elke partij stelt de andere partij in kennis van belangrijke gevallen van niet-naleving van de toepasselijke wetgeving 
of van andere in deze procedure gestelde voorwaarden, waardoor het vermogen van een door de andere partij 
goedgekeurde organisatie om overeenkomstig de voorwaarden van deze procedure onderhoudswerkzaamheden te 
verrichten, in het gedrang komt. Als de andere partij een dergelijke kennisgeving ontvangt, voert zij de nodige 
onderzoeken uit en brengt zij binnen 15 dagen verslag uit over de genomen maatregelen bij de partij die het geval 
van niet-naleving heeft gemeld.NL L 273/18 Publicatieblad van de Europese Unie 19.10.2011
6.2. Wanneer de partijen het oneens zijn over de doelmatigheid van de genomen maatregelen, mag de partij die het 
geval van niet-naleving heeft gemeld de andere partij verzoeken onmiddellijk maatregelen te nemen om te voor ­
komen dat de organisatie burgerluchtvaartproducten onderhoudt die onder het regelgevend toezicht vallen van de 
partij die het geval van niet-naleving heeft gemeld. Indien de andere partij niet binnen de 15 dagen na het verzoek 
maatregelen neemt, worden de bevoegdheden die krachtens deze procedure aan de bevoegde autoriteit van de 
andere partij zijn verleend, opgeschort tot het probleem door het gemengd comité is opgelost overeenkomstig de 
bepalingen van de Overeenkomst. Zolang het gemengd comité geen besluit heeft genomen, mag de partij die het 
geval van niet-naleving heeft gemeld alle maatregelen nemen die zij nodig acht om te voorkomen dat de 
organisatie onderhoudswerkzaamheden verricht op burgerluchtvaartproducten die onder haar regelgevend toezicht 
vallen.  
6.3. De technische agenten zijn verantwoordelijk voor de communicatie uit hoofde van dit punt 6 van deze procedure.  
7. Technische bijstand  
7.1. Indien nodig zullen de partijen elkaar, op verzoek, via hun bevoegde autoriteiten bijstand verlenen bij het uitvoeren 
van technische beoordelingen.  
7.2. Voorbeelden van dergelijke bijstand zijn:  
a) toezicht en rapportering met betrekking tot de permanente naleving van de in deze procedure vermelde eisen 
door onderhoudsorganisaties die onder de rechtsbevoegdheid van een van de partijen vallen;  
b) het uitvoeren van onderzoeken en opstellen van verslagen van deze onderzoeken, en  
c) technische beoordeling.  
8. Specifieke regelgevende eisen  
8.1. Als een partij een krachtens punt 5 van deze procedure een onder de rechtsbevoegdheid van de andere partij 
vallende onderhoudsorganisatie erkent, dient de onderhoudsorganisatie een aanvulling op haar onderhoudshand ­
boek goed te keuren, waarin minstens het volgende is opgenomen:  
a) een door de verantwoordelijke leidinggevende ondertekende verklaring dat de organisatie het handboek en de 
aanvulling zal naleven;  
b) een bepaling waaruit blijkt dat de organisatie de werkopdracht van de klant naleeft, met name rekening 
houdend met gevraagde luchtwaardigheidsrichtlijnen, modificaties en herstellingen en met de vereiste dat de 
gebruikte onderdelen geproduceerd of onderhouden zijn door organisaties die door de andere partij zijn aan ­
vaard;  
c) een bepaling waaruit blijkt dat de klant die de werkopdracht geeft, de goedkeuring van de passende bevoegde 
autoriteit heeft verkregen voor alle ontwerpgegevens voor aanpassingen en herstellingen;  
d) een bepaling waaruit blijkt dat de vrijgave van burgerluchtvaartproducten in overeenstemming is met de 
toepasselijke wetgevende en regelgevende eisen;  
e) een bepaling waaruit blijkt dat de andere partij en de klant in kennis zijn gesteld van alle onder de bevoegdheid 
van de andere partij vallende burgerluchtvaartproducten die ernstige defecten vertonen of niet luchtwaardig zijn 
bevonden.  
8.2. De erkenning onder punt 8.1 van deze procedure is van toepassing wanneer de technische agenten overgangs ­
regelingen ten uitvoer hebben gelegd om aan te tonen dat zij in staat zijn toezicht te houden op hun onderhouds ­
organisaties.NL 19.10.2011 Publicatieblad van de Europese Unie L 273/19
Aanhangsel B1  
Bijzondere voorwaarden  
1. BIJZONDERE VOORWAARDEN VAN HET EASA DIE VAN TOEPASSING ZIJN OP IN BRAZILIË GEVESTIGDE 
REPARATIEWERKPLAATSEN  
1.1. De reparatiewerkplaats moet aan de volgende bijzondere voorwaarden voldoen om krachtens de voorwaarden en 
bepalingen van deze bijlage goedgekeurd te worden in overeenstemming met EASA deel 145:  
1.1.1. De reparatiewerkplaats zal een aanvraag indienen in een vorm en op een wijze die aanvaardbaar is voor het EASA.  
a) De aanvraag voor de eerste EASA-goedkeuring en die voor de verlenging ervan bevatten een verklaring waaruit 
blijkt dat het EASA-certificaat en/of de waardering noodzakelijk is voor het onderhouden of wijzigen van 
luchtvaartproducten geregistreerd of ontworpen in een EU-lidstaat of de onderdelen die daarop worden ge ­
monteerd.  
b) De reparatiewerkplaats zal een aanvulling verstrekken op zijn onderhoudshandleiding die door de ANAC 
namens het EASA is geverifieerd en aanvaard. Alle herzieningen van de aanvulling moeten door de ANAC 
worden aanvaard. De aanvulling bestaat uit:  
i) Een verklaring van de verantwoordelijke leidinggevende van de reparatiewerkplaats, zoals beschreven in de 
huidige versie van EASA deel 145, op grond waarvan de reparatiewerkplaats verplicht is tot overeen ­
stemming met deze bijlage en de daarin vermelde bijzondere voorwaarden.  
ii) Gedetailleerde procedures voor het toepassen van een onafhankelijk kwaliteitscontrolesysteem met inbegrip 
van toezicht op alle meervoudige faciliteiten en buitenstations op het grondgebied van de Federale Repu ­
bliek Brazilië.  
iii) Procedures voor de vrijgave voor of goedkeuring van herinbedrijfname die voldoen aan de eisen van EASA 
deel 145 voor luchtvaartuigen en het gebruik van ANAC-formulier SEGVOO 003 voor onderdelen van 
luchtvaartuigen, en de overige informatie die de eigenaar of eventueel de exploitant nodig mocht hebben.  
iv) Procedures voor faciliteiten die vliegtuigcasco’s/luchtvaartuigen waarderen, opdat het certificaat van lucht ­
waardigheid en het certificaat ter beoordeling van luchtwaardigheid geldig zijn voor de afgifte van een 
document tot vrijgave voor herinbedrijfname.  
v) Procedures die ervoor zorgen dat de in de EASA-eisen beschreven herstellingen en modificaties in over ­
eenstemming met door het EASA goedgekeurde gegevens zijn voltooid.  
vi) Een procedure voor de reparatiewerkplaats opdat de opleiding met betrekking tot de menselijke factor is 
opgenomen in het door de ANAC goedgekeurde eerste en herhaalde opleidingsprogramma en de her ­
zieningen daarvan.  
vii) Procedures voor het rapporteren van niet-luchtwaardige situaties zoals voorgeschreven in EASA deel 145 
voor burgerluchtvaartproducten aan het EASA, de organisatie van luchtvaartuigontwerpen en de klant of 
exploitant.  
viii) Procedures om te zorgen voor afronding van, en overeenstemming met, de werkopdracht of het contract 
van de klant of exploitant met inbegrip van bekendgemaakte richtsnoeren van het EASA op het gebied van 
luchtwaardigheid en andere bekendgemaakte verplichte instructies.  
ix) Bestaande procedures om te bewerkstelligen dat contractanten voldoen aan de voorwaarden en bepalingen 
van deze uitvoeringsvoorschriften; dat wil zeggen gebruikmakend van een door het EASA goedgekeurde 
deel 145 organisatie of, indien gebruik wordt gemaakt van een organisatie die niet beschikt over een EASA 
deel 145 goedkeuring, is de reparatiewerkplaats die het product vrijgeeft voor herinbedrijfname verant ­
woordelijk voor het garanderen van de luchtwaardigheid daarvan.  
x) Procedures die het mogelijk maken om herhaaldelijk werkzaamheden uit te voeren buiten de vaste locatie, 
indien van toepassing.  
xi) Procedures om ervoor te zorgen dat goede overdekte hangars beschikbaar zijn voor het basisonderhoud 
van luchtvaartuigen.NL L 273/20 Publicatieblad van de Europese Unie 19.10.2011
1.2. Om de goedkeuring in overeenstemming met EASA deel 145 te behouden, krachtens de voorwaarden en bepa ­
lingen van deze bijlage, dient de reparatiewerkplaats aan het volgende te voldoen. De ANAC zal controleren of de 
reparatiewerkplaats:  
a) het EASA, of de ANAC namens het EASA toelaat voor inspecties met het oog op permanente overeenstemming 
met de vereisten gesteld in de Braziliaanse regelgeving RBHA145 en deze bijzondere voorwaarden (d.w.z. EASA 
deel 145);  
b) accepteert dat het EASA een onderzoeks- en handhavingsactie uitvoert in overeenstemming met relevante EU- 
regelingen en EASA-procedures;  
c) samenwerkt met een onderzoeks- en handhavingsactie van EASA;  
d) blijvend voldoet aan de Braziliaanse regelgeving RBHA145 en deze bijzondere voorwaarden.  
2. BIJZONDERE VOORWAARDEN VAN DE ANAC DIE VAN TOEPASSING ZIJN OP ERKENDE ONDERHOUDS ­
ORGANISATIES DIE IN DE EU ZIJN GEVESTIGD  
2.1. Om krachtens de voorwaarden en bepalingen van deze bijlage goedgekeurd te worden in overeenstemming met de 
Braziliaanse regelgeving RBHA145 voldoet de erkende onderhoudsorganisatie aan de volgende bijzondere voor ­
waarden:  
2.1.1. De erkende onderhoudsorganisatie zal een aanvraag indienen in een vorm en op een wijze die aanvaardbaar is 
voor de ANAC.  
a) De aanvraag voor zowel de eerste ANAC-certificering als de verlenging ervan moet een verklaring bevatten 
waaruit blijkt dat het ANAC-reparatiewerkplaatscertificaat en/of de waardering noodzakelijk is voor het onder ­
houden of wijzigen van luchtvaartproducten die geregistreerd zijn in Brazilië of van luchtvaartproducten die 
geregistreerd zijn in het buitenland en worden gebruikt onder de bepalingen van de Braziliaanse regelgeving 
RBHA.  
b) De erkende onderhoudsorganisatie moet een in de Engelse taal opgestelde aanvulling indienen op haar onder ­
houdsorganisatiehandleiding (MOE), die is goedgekeurd door de luchtvaartautoriteit en wordt bewaard bij de 
erkende onderhoudsorganisatie. Zodra deze is goedgekeurd door de luchtvaartautoriteit wordt de aanvulling 
geacht te zijn aanvaard door de ANAC. Alle herzieningen van de aanvulling moeten worden goedgekeurd door 
de luchtvaartautoriteit. De ANAC-aanvulling op de onderhoudsorganisatiehandleiding bevat het volgende:  
i) Een ondertekende en gedateerde verklaring van de verantwoordelijke leidinggevende op grond waarvan de 
organisatie verplicht is tot overeenstemming met het aanhangsel.  
ii) Een samenvatting van het kwaliteitssysteem die zich tevens uitstrekt tot speciale voorwaarden van de 
ANAC.  
iii) Procedures voor goedkeuring van vrijgave voor herinbedrijfname die voldoen aan de vereisten van de 
Braziliaanse regelgeving RBHA 43 voor luchtvaartuigen en het gebruik van EASA-formulier 1 voor onder ­
delen. Dit bevat de informatie vereist ingevolge de Braziliaanse regelgeving RBHA 43.9 en 43.11 en alle 
informatie die de eigenaar of exploitant verplicht is op te stellen, zo nodig in de Engelse taal, en te 
bewaren.  
iv) Procedures voor verslaglegging aan de ANAC van storingen, defecten of gebreken en verdachte niet- 
goedgekeurde onderdelen (SUP) ontdekt, of bestemd om te worden ingebouwd, in Braziliaanse luchtvaart ­
producten.  
v) Procedures om de ANAC in kennis te stellen van wijzigingen van buitenstations die:  
1) gevestigd zijn in een EU-lidstaat;  
2) in Brazilië geregistreerde luchtvaartuigen onderhouden, en  
3) gevolgen hebben voor de uitvoeringsspecificaties van de ANAC.  
vi) Procedures voor het kwalificeren van en toezicht houden op de aanvullende vaste werkplaatsen in de EU- 
lidstaten vermeld in aanhangsel 2 bij deze bijlage.  
vii) Geschikte procedures om te controleren of de gecontracteerde/uitbestede activiteiten bepalingen bevatten 
voor een niet door de ANAC gecertificeerde bron om het artikel te retourneren aan de erkende onder ­
houdsorganisatie voor een laatste inspectie/test en herinbedrijfname.NL 19.10.2011 Publicatieblad van de Europese Unie L 273/21
viii) Procedures om, om de 24 maanden, gebruiksverslagen bij de ANAC in te dienen, die de lijst bevatten van 
het technisch personeel dat de opdracht heeft gekregen een Braziliaans luchtvaartproduct opnieuw in 
bedrijf te nemen.  
ix) Procedures die bewerkstelligen dat belangrijke reparaties en belangrijke wijzigingen/modificaties (zoals 
beschreven in de Braziliaanse regelgeving RBHA) in overeenstemming met door de ANAC goedgekeurde 
gegevens zijn voltooid.  
x) Procedures die overeenstemming bewerkstelligen met het onderhoudsprogramma voor permanente lucht ­
waardigheid van luchtvaartmaatschappijen (CAMP), met inbegrip van het scheiden van onderhoud en 
inspecties van onderdelen die door de luchtvaartmaatschappij/klant worden aangemerkt als onderdelen 
van verplichte inspectie (RII).  
xi) Procedures die overeenstemming bewerkstelligen met de onderhoudshandleidingen of instructies voor 
permanente luchtwaardigheid (ICA) en afhandeling van afwijkingen van de fabrikant. Procedures die 
bewerkstelligen dat alle huidige en van toepassing zijnde door de ANAC gepubliceerde luchtwaardigheids ­
richtsnoeren (AD) beschikbaar zijn voor het onderhoudspersoneel op het moment dat de werkzaamheden 
worden uitgevoerd.  
xii) Procedures om te bevestigen dat de erkende onderhoudsorganisatie een werknemer in haar technische staf 
heeft die in staat is de Braziliaanse regelgeving te lezen en te begrijpen. Deze vereiste is ook belangrijk met 
betrekking tot onderhoudsdocumenten in het Portugees.  
xiii) Procedures die het mogelijk maken om herhaaldelijk werkzaamheden uit te voeren buiten de vaste locatie, 
indien van toepassing.  
xiv) Procedures om minstens 5 (vijf) jaar alle werkopdrachten en aangehechte formulieren en deelcertificaten bij 
te houden.  
xv) Procedures om de „Annual Maintenance Inspection (IAM)” of het „Airworthiness Conformity Report 
(RCA)” te certificeren in de vorm en op de wijze die door de ANAC zijn vastgesteld, wanneer een erkende 
onderhoudsorganisatie gemachtigd is een IAM of RCA uit te voeren.  
2.2. Om de goedkeuring in overeenstemming met de Braziliaanse regelgeving RBHA 43 en 145 te behouden, krachtens 
de voorwaarden en bepalingen van deze bijlage, dient de erkende onderhoudsorganisatie aan het volgende te 
voldoen. De luchtvaartautoriteit zal controleren of de erkende onderhoudsorganisatie:  
a) de ANAC, of de luchtvaartautoriteit namens de ANAC, toelaat voor inspecties met het oog op permanente 
overeenstemming met de vereisten gesteld in EASA deel 145 en deze bijzondere voorwaarden (d.w.z. RBHA 43 
en 145);  
b) accepteert dat onderzoek en handhaving door de ANAC wordt uitgevoerd in overeenstemming met de regels en 
richtsnoeren van de ANAC;  
c) samenwerkt met een onderzoeks- of handhavingsactie;  
d) blijft voldoen aan EASA deel 145 en deze bijzondere voorwaarden;  
e) in het geval van permanente regulerende overeenstemming, na twaalf maanden en steeds 24 maanden daarna, 
in aanmerking komt voor verlenging van de certificering.NL L 273/22 Publicatieblad van de Europese Unie 19.10.2011