RESOLUTIE(1)

over de situatie in zuidelijk Afrika

De Paritaire Parlementaire Vergadering ACS-EU,

- in vergadering bijeen in Brazzaville (Republiek Congo) van 31 maart tot 3 april 2003,

- gelet op het verslag van de secretaris-generaal van de VN van 26 juli 2002 en de resoluties 1432(2002), 1433(2002) en 1439(2002) van de Veiligheidsraad over Angola,

- gelet op de verslagen van 12 december 2002 en 7 februari 2003 van de secretaris-generaal van de VN,

- onder verwijzing naar haar vorige resoluties over zuidelijk Afrika,

- gelet op de op 16 december 2002 door het Wereldvoedselprogramma (WVP) gestarte Africa Hunger Alert-campagne,

A. overwegende dat de omstandigheden in veel landen in Afrika, Azië en Centraal-Amerika tengevolge van in de eerste plaats veranderende weerpatronen, politieke instabiliteit, falend economisch beleid en HIV/aids op dit ogenblik catastrofaal zijn,

B. overwegende dat in zes landen in zuidelijk Afrika - Malawi, Zimbabwe, Zambia, Lesotho, Swaziland en Mozambique - bijna 15 miljoen mensen tengevolge van droogte, opeenvolgende slechte oogsten en HIV/aids van honger dreigen om te komen,

C. overwegende dat de omvang en diepte van de crisis ongekend is en een dringende reactie vereist, zonder dewelke de humanitaire gemeenschap niet in staat zal zijn deze dreigende rampen af te wenden,

D. overwegende dat in het bijzondere geval van zuidelijk Afrika het traditionele patroon van humanitaire hulp op dit ogenblik gewoon geen levensvatbare oplossing is, aangezien de capaciteit van de regeringen in de gehele regie om met de gevolgen van de huidige humanitaire crisis om te gaan zijn verzwakt door de huidige en toekomstige gevolgen van de HIV/aids-pandemie, die een hele generatie volwassenen van werkende leeftijd bedreigt en in zijn kielzog miljoenen wezen achterlaat,

E. overwegende dat voedselhulp op zich geen geschikt instrument is om voedselveiligheid op lange termijn te creëren, maar van wezenlijk belang blijft om humanitaire crises van ongekende en onvoorspelbare aard aan te pakken,

F. de morele en soevereine rechten opmerkend van de getroffen staten in zuidelijk Afrika om GGO's als voedselhulp te aanvaarden of te verwerpen en het Protocol van Cartagena inzake de bioveiligheid, dat een voorafgaande geïnformeerde instemming met betrekking tot het gebruik van genetisch gemodificeerd voedsel vereist,

G. rekening houdend met de beschuldigingen van corruptie aan het adres van Europese bedrijven tijdens de bouw in Lesotho van één van de grootste waterbouwprojecten ter wereld, dat 7 miljoen Zuid-Afrikanen van drinkwater zou voorzien, en rekening houdend met de zware financiële last van de gerechtelijke procedure in het kader van deze zaak,

H. overwegende dat het Hooggerechtshof van Lesotho op 17 september 2002 Acres International, een Canadees bouwadviesbureau, veroordeelde voor de betaling van smeergeld om contracten met betrekking tot het Lesotho Highlands Water Project (LHWP) te winnen,

I. overwegende dat de rechtszaken zeer duur waren en dat wordt gevreesd dat Lesotho, één van de armste landen van Afrika, niet over de nodige financiële middelen beschikt om de gerechtelijke vervolging te voltooien,

J. rekening houdend met de bestrijding van corruptie in Zambia door president Mwanawasa, met het risico zijn ambt te verliezen,

Zuid-Afrika

1. meent dat Zuid-Afrika in de bevordering van ontwikkeling en stabiliteit in de gehele regio een centrale rol moet spelen en verzoekt het land en spoort het aan zich nog vastberadener en rechtstreekser tot de bestrijding van armoede en sociale ongelijkheid te verbinden;

2. verzoekt de Zuid-Afrikaanse regering alles in het werk te stellen om HIV/aids te bestrijden;

3. verzoekt de relevante autoriteiten hun inspanningen op te drijven om criminaliteit te bestrijden, in het bijzonder criminaliteit die de kwetsbaarste leden van de maatschappij (vrouwen en kinderen) en bepaalde buitenlandse gemeenschappen treft, zonder de eerbiediging van de mensenrechten in gevaar te brengen;

4. verzoekt de lidstaten, de Commissie, de Europese Investeringsbank, de ACS-landen en de internationale gemeenschap Zuid-Afrika in het kader van hun respectieve programma's voor het land te ondersteunen;

Angola

5. feliciteert de Angolese regering en UNITA met de sterke politieke wil waarvan blijkt werd gegeven door de doelstelling van vrede en nationale verzoening te bereiken, en verzoekt alle partijen nauw samen te blijven werken om op deze prestatie voort te bouwen; is bezorgd over conflicthaarden die in het land blijven bestaan en is verheugd over alle initiatieven voor de oplossing ervan die tot een democratische dialoog kunnen leiden;

6. drukt haar tevredenheid uit met de voltooiing van de werkzaamheden van de Gezamenlijke Commissie, die de voltooiing van de belangrijkste taken van het vredesproces van Angola markeert, en merkt met voldoening een aantal stappen in de richting van normaliteit op, zoals de aanstelling van een nieuwe eerste minister - een ambt dat drie jaar vacant was - en het lopende debat tussen de partijen in het parlement over een nieuwe grondwet voor Angola;

7. is verheugd over de verklaring van 19 november 2002 van de Angolese regering, waarin haar verbintenis tot de sociale herintegratie van alle Angolezen wordt beklemtoond en de volledige betrokkenheid van UNITA bij het vredesproces wordt erkend;

8. benadrukt in dit opzicht een aantal uitdagingen op middellange en lange termijn, zoals de herintegratie in de maatschappij van voormalige regerings- en UNITA-soldaten en hun families, de hervestiging van door de oorlog ontheemde burgers en de heropbouw, waaraan Angola het hoofd moet bieden; merkt op dat deze taken nu in het kader van het door beide partijen overeengekomen nationale verzoeningsproces zullen moeten worden behandeld;

9. merkt de hereniging op van UNITA als vrijwillig gereorganiseerde, ongewapende politieke partij;

10. meent dat de consolidering van de vrede in Angola ook afhankelijk is van het herstel van het verkiezingsproces en de volledige normalisering van democratische, vrije en pluralistische instellingen, de gegarandeerde eerbiediging van de mensenrechten, de inachtneming van de wet, de onafhankelijkheid van de rechtbanken, de neutraliteit en onpartijdigheid van de openbare administratieve autoriteiten, een goed functionerend staatsapparaat en sociale rechtvaardigheid;

11. is in dit verband verheugd over de verbintenissen van de president van de Republiek en de regering om de democratische legitimiteit van de nationale instellingen te garanderen door zo spoedig mogelijk vrije en pluralistische lokale en nationale verkiezingen te organiseren; verzoekt de Commissie daartoe de nodige internationale steun te helpen verstrekken;

12. vindt ook dat vrede, verzoening en democratie in Angola de verbintenis van alle Angolezen vereisen om een grondige dialoog aan te gaan, met actieve betrokkenheid van alle politieke partijen op representatieve basis, de burgermaatschappij en traditionele en religieuze autoriteiten;

13. verzoekt de Europese Commissie in haar steunprogramma's voor Angola plaats te maken voor de deelname van burgermaatschappij en kerken aan het proces van nationale verzoening en voor civiele opleidingsprogramma's, om de democratie te versterken;

14. verzoekt de Europese Commissie en de ACS-EU-Raad programma's te ondersteunen met betrekking tot het opruimen van landmijnen, humanitaire hulp en de sociale herintegratie van ontheemden, gedemobiliseerden, gehandicapten en wezen en de organisatie van een internationale conferentie van donors van humanitaire hulp en de heropbouw van Angola na het herstel van de vrede;

15. spoort de Europese Commissie en de internationale gemeenschap ertoe aan om verdere financiering te verstrekken voor het herstel van de tijdens de oorlog vernietigde infrastructuur en het heropstarten van de economische activiteit, in het bijzonder in de landbouw- en visserijsector, om de bevolking minder van voedselhulp afhankelijk te maken;

16. is verheugd over de door de president van de Republiek aangegane verplichtingen en de door de leider van de parlementaire meerderheid gevraagde maatregelen voor de bestrijding van corruptie; verzoekt de autoriteiten vastberaden op te treden om deze campagne tot een succesvol einde te brengen;

17. verzoekt de Angolese regering en haar industriële en handelspartners geschikte mechanismen voor het transparante en verantwoordelijke beheer in overeenstemming met de aanbevelingen van het IMF van Angola's natuurlijke hulpbronnen in te stellen;

18. onderschrijft de voorstellen van de Verenigde Naties om, na het aflopen van het mandaat van de Missie van de Verenigde Naties in Angola (UNMA), het nauwe toezicht op de humanitaire situatie en de eerbiediging van de mensenrechten in het gehele land voort te zetten;

Lesotho

19. is verheugd over het door de regering van Lesotho ingenomen standpunt tegen omkoperij en corruptie; hoopt dat dit voor andere landen in zuidelijk Afrika een voorbeeld zal zijn;

20. verzoekt de Europese Commissie de regering van Lesotho de nodige financiële steun te verstrekken om ze in staat te stellen de gerechtelijke procedure tot het einde voort te zetten;

Good governance

21. ondersteunt volledig wie corruptie bestrijdt, in het bijzonder president Mwanawasa van Zambia;

22. verzoekt de Europese Commissie en de regeringen van de EU-lidstaten hun verbintenissen ter ondersteuning van "good governance" na te komen en financiële en technische steun en samenwerking te verstrekken aan zich ontwikkelende landen die bereid zijn corrupte praktijken in de gunning van contracten voor openbare werken te ontmoedigen, voorkomen en bestraffen;

Voedselcrisis

23. drukt haar uit grote bezorgdheid uit over de dreigende humanitaire rampen in zuidelijk Afrika en verzoekt de EU en andere donors onmiddellijk en op grote schaal op de Africa Hunger Alert-campagne van het Wereldvoedselprogramma (WVP) te reageren en de regio voedsel- en humanitaire hulp en ondersteuning voor inspanningen op langere termijn met het oog op voedselveiligheid te verstrekken;

24. steunt het standpunt van de Zambiaanse regering die op grond van het voorzorgsprincipe voedselhulp met genetisch gemodificeerd voedsel heeft geweigerd om de Zambiaanse boeren, de landbouwproductie van het land en de vooruitzichten met betrekking tot uitvoer te beschermen;

25. meent dat het Protocol van Cartagena inzake de bioveiligheid het soevereine recht van landen inhoudt om te worden geïnformeerd over en voorzorgen te nemen tegen invoer van GGO's;

26. herbevestigt dat het recht op voedsel een fundamenteel mensenrecht en het aanvaarden of verwerpen van voedselhulp met genetische gemodificeerd voedsel een soeverein recht van ontvangende landen is;

27. waarschuwt dat de totale kostprijs van het niet uitroeien van honger - met betrekking tot conflicten, zich herhalende noodsituaties, internationale criminaliteit, drugshandel, economische stagnatie, clandestiene migratie en voortijdig overlijden - zeer groot is;

28. verzoekt de EU en andere donors dringend de ontzettende sociaal-economische gevolgen van de HIV/aids-pandemie in de regio van zuidelijk Afrika aan te pakken en de trage uitbetaling van toegewezen gelden van het Global Fund for HIV/aids te bespoedigen;

29. drukt haar aanhoudende grote bezorgdheid uit over de omvang van de voedselcrisis in sommige landen in zuidelijk Afrika;

30. verzoekt haar co-voorzitters deze resolutie te doen toekomen aan de ACS-EU-Raad, de Europese Commissie, de secretaris-generaal van de Verenigde Naties, de Afrikaanse Unie, de SADC en de regeringen of Angola en Zuid-Afrika.

(1) Op 3 april 2003 in Brazzaville (Republiek Congo) door de Paritaire Parlementaire Vergadering ACS-EU goedgekeurd.