Resolutie [1]

over de sociale gevolgen van kinderarbeid en de strategieën om kinderarbeid te bestrijden

De Paritaire Parlementaire Vergadering ACS-EU,

- te Port Moresby (Papoea-Nieuw-Guinea) bijeen van 25 tot en met 28 november 2008,

- gelet op artikel 17, lid 1 van het Reglement,

- gezien het Verdrag van de Verenigde Naties van 1989 inzake de rechten van het kind, dat is aangenomen op 20 november 1989 [2] en in werking is getreden in 1990, en in het bijzonder de artikelen 28 en 32 daarvan,

- gezien Verdrag nr. 138 inzake de minimumleeftijd voor toelating tot het arbeidsproces (1973) [3] en Verdrag nr. 182 inzake het verbod op en de onmiddellijke actie voor de uitbanning van de ergste vormen van kinderarbeid (1999) [4] van de Internationale Arbeidsorganisatie (IAO),

- gelet op de artikelen 177 tot en met 181 van het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap,

- gezien de Partnerschapsovereenkomst ACS-EU, ondertekend te Cotonou op 23 juni 2000 en gewijzigd te Luxemburg op 25 juni 2005 (hierna: "Overeenkomst van Cotonou"), en in het bijzonder de artikelen 26 en 50 hiervan,

- gezien de gemeenschappelijke verklaring van 20 december 2005 van de Raad en de vertegenwoordigers van de regeringen der lidstaten, bijeen in het kader van de Raad, het Europees Parlement en de Commissie betreffende het ontwikkelingsbeleid van de Europese Unie: "De Europese consensus", en in het bijzonder de artikelen 12, 97, 101 en 103 hiervan [5],

- gezien de Millenniumverklaring van de VN van 8 september 2000, waarin de millenniumdoelstellingen voor ontwikkeling (MOD) worden gedefinieerd als door de internationale gemeenschap gezamenlijk vastgelegde criteria voor de uitbanning van armoede,

- gezien het actiekader "Onderwijs voor iedereen: onze collectieve toezeggingen gestand doen", aangenomen door het Wereldonderwijsforum in Dakar, Senegal, in 2000 (de Top van Dakar) [6],

- gezien de Verklaring van Brussel over onderwijs voor duurzame ontwikkeling in ACS-staten en het bijbehorende actiekader, in 2006 aangenomen door de ministers van Onderwijs,

- gezien de Verklaring van Lucca (Italië) van de Europese Unie van 2003,

- gezien het internationale programma voor de uitbanning van kinderarbeid (International Programme on the Elimination of Child Labour, "IPEC") van de AIO,

- gezien de mededeling van de Commissie getiteld "Een bijzondere plaats voor kinderen in het externe optreden van de EU" [7],

- gezien het monitoringverslag voor Onderwijs voor iedereen van 2008: "Education for all by 2015: Will we make it?" [8],

- onder verwijzing naar haar resolutie over de rechten van kinderen en in het bijzonder kindsoldaten, aangenomen op 17 oktober 2003 [9],

- onder verwijzing naar de resolutie van het Europees Parlement inzake de uitbuiting van kinderen in ontwikkelingslanden, met speciale aandacht voor kinderarbeid [10],

- onder verwijzing naar de resolutie van het Europees Parlement over maatschappelijk verantwoord ondernemen: tenuitvoerlegging van het partnerschap voor groei en werkgelegenheid [11],

- gezien het verslag van de Commissie sociale zaken en milieu (ACS-EU/100.247/08/def.),

A. overwegende dat kinderarbeid zijn wortels heeft in grootschalige armoede en in de cultuur en de traditie van veel bevolkingsgroepen in ontwikkelingslanden,

B. overwegende dat kinderarbeid leidt tot lagere lonen voor volwassenen en daarom bijdraagt aan de armoedecyclus door volwassenen te dwingen te concurreren met de goedkope arbeid die kinderen leveren,

C. overwegende dat kinderarbeid gekenmerkt wordt door hard werken, vaak onder zware omstandigheden, gedurende twaalf tot veertien uur per dag, waarbij het weinige verdiende "loon" vaak aan de werkgever wordt teruggegeven met het oog op kost en inwoning of als boete voor niet-gerealiseerde quota,

D. overwegende dat volgens de IAO circa 165 miljoen kinderen in de leeftijd van 5 tot 14 jaar betrokken zijn bij kinderarbeid; overwegende dat de ergste vormen van kinderarbeid en schending van de rechten van het kind, met inbegrip van kinderslavernij (huisbedienden), de verkoop van en handel met kinderen, kinderprostitutie, het rekruteren van kinderen in gewapende conflicten en andere vormen van arbeid, schadelijk zijn voor de bestendige ontwikkeling en de fysieke en mentale gezondheid van kinderen,

E. overwegende dat er speciale aandacht moet worden geschonken aan en dringend maatregelen moeten worden genomen tegen de ergste vormen van kinderarbeid,

F. overwegende dat bepaalde groepen kinderen en jongvolwassenen in het bijzonder gevaar lopen, met name kinderen die behoren tot etnische of andere minderheden, kindermigranten, ontheemde kinderen of vluchtelingen, kinderen die zijn getroffen door gewapende conflicten, kindersoldaten, wezen en kinderen zonder ouderlijke zorg, kinderen die zijn besmet met hiv/aids en kinderen met een handicap; overwegende dat meisjes een verhoogd risico lopen van uitbuiting en seksueel misbruik,

G. overwegende dat kinderarbeid een van de markantste indicatoren is voor de identificatie van kwetsbare kinderen en als zodanig wijst op tekortkomingen in diverse millenniumdoelstellingen zoals armoedebestrijding, onderwijs voor iedereen, seksegelijkheid, de bestrijding van hiv/aids en de totstandbrenging van een wereldwijd partnerschap voor ontwikkeling,

H. overwegende dat de commerciële uitbuiting van kinderen een flagrante schending vormt van de menselijke waardigheid en in strijd is met de uitgangspunten van sociale rechtvaardigheid; overwegende dat met het toetreden tot het Verdrag inzake de rechten van het kind de betreffende staat bevestigt dat hij de mensenrechten met betrekking tot kinderen erkent,

I. overwegende dat de voltooiing van goed primair onderwijs voor alle kinderen de sleutel vormt tot de mogelijkheid om cruciale vaardigheden en kennis te verwerven die hen moeten helpen om aan de armoede te ontsnappen, de ontwikkeling van hun samenleving te beïnvloeden en vrije en onderbouwde keuzes in hun leven te maken, en aldus bij te dragen aan de sociale en economische ontwikkeling van hun landen,

J. overwegende dat werkelijke toegang tot goed onderwijs betekent dat scholen kindvriendelijk zijn en daarbij in gelijke mate in de behoeften van beide seksen voorzien en dat zij beschikken over gezond drinkwater en sanitaire voorzieningen, terwijl onderwijs op laag niveau er toe kan leiden dat kinderen van school weg blijven en vatbaar worden voor uitbuiting,

K. overwegende dat tot de gevolgen van verschillende vormen van kinderarbeid behoren: een gering bezoek van primair en secundair onderwijs (in het bijzonder voor meisjes), een hoog percentage voortijdige schoolverlaters, verbreid analfabetisme, veel schoolverzuim, achtergebleven lichamelijke ontwikkeling van kinderen, hoog percentage tienerzwangerschappen, drugsmisbruik onder kinderen en een hoog werkloosheidspercentage onder volwassenen,

L. overwegende dat in de meeste staten wetgeving en beleid bestaan met als doel de bescherming van het welzijn en de belangen van kinderen,

M. overwegende dat regeringen, werkgevers, werknemers en hun belangenorganisaties en de samenleving als geheel een gedeelde verantwoordelijkheid bezitten om zich in te zetten voor een verdergaande uitbanning van kinderarbeid,

N. overwegende dat de praktijk van het tewerkstellen van kinderen vaak plaatsvindt buiten rechtmatig opgezette ondernemingen die zijn onderworpen aan toepasselijke wetgeving en wijd verbreid is in informele en agrarische sectoren, in de besloten omgevingen van huishoudingen of voorkomt als werkzaamheden in de familie die binnen de sociale relevantie niet eens als werk worden beschouwd, en in sommige gevallen plaatsvindt in het kader van illegale activiteiten,

O. overwegende dat in veel gevallen de uitbuiting van kinderen in ACS-landen plaatsvindt ten behoeve van Europese bedrijven, die daarmee helpen het probleem van kinderarbeid in ACS-landen te vergroten,

P. overwegende dat de economische uitbuiting van kinderen tussen vier en tien miljoen kinderen in Europa treft (van wie sommigen ten prooi vallen aan de ergste vormen van uitbuiting, met inbegrip van prostitutie van jonge meisjes), en overwegende dat benadrukt dient te worden dat veel van deze kinderen en jongvolwassenen afkomstig zijn uit ACS-landen en meestal illegaal in Europese landen verblijven,

Q. overwegende dat de bijdrage die kinderarbeid levert aan de gezinsinkomsten in de armste landen niet kan worden genegeerd,

R. overwegende dat er geen bezwaar is tegen het parttime tewerkstellen van oudere kinderen in de boerderij of het bedrijf van het gezin, mits het onderwijs aan het kind en diens gezondheid en welzijn daar niet onder te lijden hebben,

S. overwegende dat het in de praktijk wellicht niet eenvoudig is een moreel onderscheid te maken tussen kinderen die commercieel worden uitgebuit en kinderen van wie de arbeid wordt gebruikt om boerengezinnen die op het bestaansminimum leven te ondersteunen,

T. overwegende dat de verspreiding van ziektes als hiv/aids heeft bijgedragen aan het betrokken zijn van kinderen in activiteiten die geld opleveren,

U. overwegende dat de uitbanning van kinderarbeid bemoeilijkt wordt door culturele ongelijkheden en door verschillen van geslacht,

V. overwegende dat een verbetering van mogelijkheden tot het verkrijgen van betaalbare en aflosbare kredieten kan leiden tot vermindering van kinderarbeid en tot toename van schoolbezoek,

W. overwegende dat de alternatieve beschikbaarheid van kinderopvang zal bijdragen tot de vermindering van kinderarbeid en voorwaarden zal scheppen voor meer schoolbezoek,

X. overwegende dat inspanningen die leiden tot een hoger opleidingsniveau en hogere inkomens voor volwassenen zullen helpen de gangbaarheid en de intensiteit van kinderarbeid te verminderen en de waarschijnlijkheid dat kinderen op school blijven te verhogen,

Y. overwegende dat de tweedeling van stad en platteland invloed heeft op beslissingen over schoolbezoek en werk van kinderen,

Z. overwegende dat ieder kind het recht bezit op registratie bij geboorte; overwegende dat het ontbreken van de voorzieningen voor geboorteregistratie inhoudt dat exploitatie en misbruik van kinderen in de "verborgen sectoren" van de arbeidswereld, bijvoorbeeld in het huishoudelijk werk en in de landbouw, worden vergemakkelijkt,

AA. overwegende dat bedrijven die internationale instrumenten en internationale en nationale wetgeving betreffende kinderarbeid schenden oneerlijke concurrentievoordelen kunnen bezitten,

AB. overwegende dat de landbouw in ontwikkelingslanden aanzienlijke mogelijkheden biedt voor de uitbuiting van kinderen en dat volgens een rapport van Human Rights Watch uit 2002 ongeveer 70 % van de kinderen, ofwel 170 miljoen kinderen, gedwongen worden twaalf uur per dag en 365 dagen per jaar in deze bedrijfstak te werken en vaak worden blootgesteld aan giftige bestrijdingsmiddelen en extreme temperaturen tot honderd graden Celsius, en zware lasten moeten tillen en met industriële snijinstrumenten moeten werken,

AC. overwegende dat pyrotechniek, afvalrecycling, steenhouwen en mijnbouw tot de ergste vormen van kinderarbeid behoren — en dat de allerergste vorm van uitbuiting het gebruik van kindsoldaten in oorlogen is,

AD. overwegende dat inkopers van goederen uit de ontwikkelingslanden zich in een sleutelpositie bevinden om goederen die geheel of gedeeltelijk met kinderarbeid zijn vervaardigd, op te sporen en de koop ervan te weigeren, en zo rechtstreeks en doeltreffend economische druk kunnen uitoefenen,

AE. overwegende dat de grondrechten van kinderen het gevaar lopen ernstig te worden ondergraven door de continue blootstelling aan en uitbuiting in reclameboodschappen in de media (radio, televisie, kranten),

Algemeen

1. is ingenomen met het grote aantal ACS- en EU-lidstaten dat zijn goedkeuring heeft gehecht aan de Verdragen 138 en 182 van de IAO (zie bijlage 1); verzoekt de verdragspartijen te verzekeren dat zij de verdragen uitvoeren en dringt er bij de staten die deze verdragen nog niet hebben geratificeerd op aan om dit zo spoedig mogelijk alsnog te doen;

2. erkent dat de hoogste voorrang moet worden gegeven aan de kinderen die in de gevaarlijkste bedrijfstakken zijn tewerkgesteld;

3. eist in de krachtigst mogelijke termen dat iedereen van wie is aangetoond dat hij kindsoldaten rekruteert of gebruikt, ter vervolging moet worden overgedragen aan het Internationaal Strafhof;

4. benadrukt in het kader van Verdrag 182 de noodzaak van urgent handelen ter bestrijding van de ergste vormen van kinderarbeid, bijvoorbeeld het werken van kinderen onder slavernijachtige en onvrije omstandigheden, het verrichten van onzeker en gevaarlijk werk met het produceren en verhandelen van drugs en het smokkelen en verhandelen van lichte wapens, de uitbuiting van zeer jonge kinderen en de commerciële seksuele uitbuiting van kinderen;

5. verzoekt alle EU-lidstaten die het Verdrag 182 van de IAO hebben ondertekend jaarlijks bewijs te publiceren dat is voldaan aan artikel 8, waarin de leden worden opgeroepen elkaar te ondersteunen bij de uitvoering van de bepalingen van het Verdrag door versterkte internationale samenwerking en/of bijstand;

6. verzoekt de lidstaten van de Europese Unie en de ACS-staten geïntegreerde strategieën te ontwikkelen binnen het ACS-EU partnerschap om kinderarbeid te bestrijden op basis van een nauwkeurige beoordeling van de werkelijkheid en geleid door de optimale behartiging van de belangen van kinderen; beklemtoont in dit opzicht de noodzaak om vakbonden en andere onderdelen van de maatschappij volledig te betrekken bij het formuleren van beleid en het uitvoeren en monitoren van acties ter bestrijding van kinderarbeid;

7. benadrukt dat de bestrijding van kinderarbeid de juiste samenstelling van beleidskeuzes en programma's vereist, in het bijzonder op het gebied van gezondheid, onderwijs, werkgelegenheid en sociale bescherming, en dat deze keuzes en programma's gericht dienen te zijn op bewustwording, op het pleiten voor sociale mobilisatie, op het verbeteren van gegevensbestanden en analyses, op arbeidswetgeving en de handhaving ervan, respectabel werk, kosteloos verplicht onderwijs van goede kwaliteit, beroepsonderwijs en directe actie voor het weghalen, het revalideren en het re-integreren van kinderen;

8. verzoekt de internationale gemeenschap en in het bijzonder de lidstaten van de Europese Unie en de Europese Commissie om de zorgen betreffende kinderarbeid op te nemen in elke activiteit aangaande hun programma's voor ontwikkelingssamenwerking en het realiseren van de millenniumdoelstellingen voor ontwikkeling in 2015, onder meer door de oorzaken van de ontoereikende bescherming van kinderen en de schending van de rechten van het kind aan te pakken; benadrukt dat bij zulk beleid ook werk moet worden gemaakt van de revalidatie en sociale integratie van kinderen die van kinderarbeid zijn weggehaald;

9. erkent dat kinderarbeid in grote mate veroorzaakt wordt door armoede en dat oplossingen op lange termijn gelegen zijn in aanhoudende economische groei en een goed bestuur, die leiden tot sociale vooruitgang, in het bijzonder tot verlichting van de armoede en het kunnen voltooien van algemeen primair onderwijs;

10. benadrukt de noodzaak om de bestrijding van kinderarbeid aan de orde te stellen binnen de plannen die strijden tegen hiv/aids en in de kaders van conflictoplossende strategieën;

11. benadrukt dat kinderen die geen steun van ouders krijgen, zoals wezen, kinderen die op straat leven, intern ontheemde kinderen, vluchtelingen en kinderen die het slachtoffer zijn van mensenhandel en seksuele en economische uitbuiting, speciale zorg nodig hebben en dat er gerichte maatregelen moeten worden genomen om zulke kinderen en de instellingen, voorzieningen en diensten die hen ondersteunen, te helpen;

12. constateert dat vele regeringen weliswaar beleid hebben opgesteld en actie hebben uitgevoerd ten gunste van het uitbannen van kinderarbeid, maar dat het niet beschikbaar stellen van andere middelen van levensonderhoud voor de families van de getroffen kinderen zal leiden tot slechtere levensomstandigheden voor deze families;

13. benadrukt dat elk beleid gericht op het uitbannen van kinderarbeid altijd dient te worden bekeken vanuit het gezichtspunt van respectabel werk voor iedereen, in overeenstemming met de belangrijkste internationale arbeidsnormen; gelooft dat iedere tegen kinderarbeid gerichte campagne uitsluitend kan slagen wanneer deze wordt begeleid door verder reikende hervormingen op het gebied van de handelspraktijken in zowel de lidstaten van de EU als in die van de ACS;

14. verzoekt beleidsmakers van overheden en maatschappelijke organisaties in de EU en de ACS-staten om samen te werken bij het opzetten van nationale task forces tegen kinderarbeid, die onder andere informatie zullen verschaffen en verspreiden over rechten en goede praktijken en zullen streven naar coördinatie van het beleid van plaatselijke, nationale of internationale bestuurslagen, ngo's en vakbonden;

15. verzoekt de lidstaten van de Europese Unie en de ACS-staten om de zorgen betreffende kinderarbeid op te nemen in bestaande en toekomstige ontwikkelingsinitiatieven in de landbouw;

16. dringt er bij regeringen van ACS-staten op aan om zich meer in te spannen voor het realiseren van algemene en officiële registratie bij geboorte en verzoekt de Europese Commissie deze inspanningen te bevorderen en te ondersteunen door de algemene en officiële registratie bij geboorte op te nemen in het ontwikkelingssamenwerkingsbeleid;

17. dringt er bij de Europese Unie op aan een richtlijn aan te nemen op grond waarvan er een speciale behandeling komt van kinderen met een illegale status die ten prooi zijn gevallen aan mensenhandel en uitbuiting op het grondgebied van de Europese Unie;

Onderwijs en uitbanning van kinderarbeid

18. is van mening dat elk kind dat geen fulltime onderwijs geniet het gevaar loopt te worden uitgebuit; is tevens van mening dat in dit kader iedereen die niet ouder is dan de leeftijd tot welke de volledige leerplicht in het betreffende land geldt, als "kind" moet worden beschouwd;

19. benadrukt dat werkervaring weliswaar een onderdeel kan vormen van het onderwijs aan een kind, maar dat daarbij nooit sprake mag zijn van uitbuiting en inbreuk op het fulltime onderwijs aan het kind en dat er tevens altijd voldoende tijd moet overblijven om te spelen en om het kind-zijn te beleven; verklaart dat dit in gelijke mate van toepassing is op betaalde arbeid en werk in het gezin, zoals kinderverzorging of werk op een familieboerderij; herinnert eraan dat de inkomsten uit het werk van een kind een essentieel bestanddeel kunnen vormen van de inkomsten van gezinnen met een zeer laag inkomen, maar dat al het nodige moet worden gedaan om te voorkomen dat ouders worden bekritiseerd wanneer zij het kind terecht tegen uitbuiting op het werk beschermen;

20. dringt er bij alle EU- en ACS-lidstaten op aan er voor te zorgen dat de getroffen maatregelen om te voldoen aan MOD 2 — de doelstelling van universeel primair onderwijs — duurzaam zijn en voldoende kwaliteit bezitten; verzoekt hiertoe de Europese Unie middelen ter beschikking te stellen om beheersbare groottes van klassen mogelijk te maken en om te zorgen voor voldoende opleiding voor leraren; dringt zowel bij de EU als ook bij de ACS eropaan middelen ter beschikking te stellen ten behoeve van materiaal en maaltijden voor scholieren, hiermee pogend te bereiken dat onderwijs niet tot een kostenpost wordt die ertoe zou kunnen leiden dat kinderen van school worden genomen;

21. verzoekt de Europese Commissie middelen voor onderwijs met speciale zorg te verstrekken aan degenen die het grootste gevaar lopen uitgebuit te worden, te weten meisjes, kinderen in gebieden die te lijden hebben onder conflicten, kinderen uit gemarginaliseerde en kwetsbare groepen van de samenleving en kinderen uit landelijke agrarische gebieden;

22. verzoekt regeringen de wettelijke kaders met betrekking tot kinderarbeid te verbeteren, zorgen met betrekking tot kinderarbeid te integreren in het onderwijsbeleid en daarbij de tweedeling tussen stad en platteland in aanmerking te nemen;

23. verzoekt de ACS-staten hun uitgaven voor onderwijs te verhogen, in het bijzonder met betrekking tot universeel primair onderwijs en tot volwasseneneducatie;

24. benadrukt het belang van versterking van de kennisbasis en de aanwezigheid van netwerken voor kinderarbeid en onderwijs, bijvoorbeeld via onderzoek en toezicht, gegevensverzameling en een doeltreffende en passende analyse van de reacties op onderzoeken en proefprojecten, om de fundamentele zorgen betreffende kinderarbeid en de regionale en nationale kenmerken aangaande kinderen en onderwijs beter te begrijpen;

25. spoort aan tot een verbeterde pleitbezorging en verspreiding van goede praktijken, gericht op werkelijke politieke en economische veranderingen en gebaseerd op actuele kennis van de situatie met betrekking tot kinderarbeid;

26. verzoekt de regeringen en andere binnen het kader van de wet opererende werkgevers educatieve activiteiten op te zetten, gericht op werkende kinderen en hun families om hiermee de gevolgen van de werkactiviteiten van de betrokken kinderen te verzachten;

27. wenst de instelling van overbruggingsklassen voor kinderen die op een latere tijdstip met onderwijs beginnen en voor de kinderen die terugkeren naar het onderwijs met een arbeidsverleden, vanuit een conflictsituatie of komend vanuit een ander gebied;

28. drukt bezorgdheid uit over de discrepanties tussen internationale instrumenten, in dit geval tussen MOD 2 en Verdrag 138 van de IAO, waarbij het IAO-verdrag de leeftijd van 15 jaar, of bij uitzondering 14, bepaalt als minimumleeftijd voor het beginnen met werken, terwijl ditzelfde verdrag anderzijds alleen spreekt van het algemeen volgen van primair onderwijs; is van mening dat dit voor kinderen van 11 tot 15 jaar een verhoogd risico van uitbuiting oplevert en verzoekt deze discrepantie aan te pakken;

De verantwoordelijkheid van het bedrijfsleven voor de uitbanning van kinderarbeid

29. verwelkomt de toenemende trend onder grote ondernemingen om sociale gedragscodes op te stellen en vrijwillig deel te nemen aan initiatieven voor ethische handel; is echter van mening dat dergelijke vrijwillige codes geen vervanging vormen voor overheidstoezicht en een transparante naleving van essentiële arbeidsnormen;

30. ondersteunt de opstelling van gedragscodes voor de werkplek, de invoering van wetgeving betreffende minimumlonen en economische zekerheid voor gezinnen;

31. verzoekt de Europese Commissie om de verantwoordelijkheid van het bedrijfsleven voor de uitbanning van kinderarbeid te handhaven en te versterken; verzoekt de Europese Commissie om het bedrijfsleven dat werkzaam is in de EU te verplichten tot het documenteren, rapporteren en nemen van verantwoordelijkheid voor werkomstandigheden op alle niveaus van de productieketen; verzoekt daarom de Commissie om een hotline voor kinderarbeid op te zetten zodat informatie kan worden verschaft over kinderarbeid in de directe activiteit of productieketen van in de EU gevestigde bedrijven; is van mening dat deze naleving voor de productieketen dient te worden begeleid met regelmatige en intensieve controles op alle niveaus en moet worden geverifieerd door middel van onafhankelijke auditing; indien wordt vastgesteld dat in een bedrijf sprake is van kinderarbeid in zijn productieketen moet de Europese Commissie dit bedrijf verplichten tot het opstellen en publiceren van een tijdgebonden programma van hoogstens drie jaar ter uitbanning van de kinderarbeid in de betreffende productieketen; is van mening dat er een sanctieprogramma moet worden ontworpen dat tot uitvoer moet worden gebracht indien het gebruik van kinderarbeid doorgaat;

32. dringt er bij de Europese Commissie en de ACS-regeringen op aan zich er van te vergewissen dat elk bedrijf waarvan is geconstateerd dat het kinderarbeid toepast, er voor moet zorgen dat de kinderen die er werken op een goede wijze in het onderwijssysteem zijn geïntegreerd;

33. benadrukt dat de algemene tariefpreferentie-status (SAP-status) en de SAP+-status voor de ACS-staten die profiteren van de SAP- en de SAP+-programma's moet zijn gebonden aan het ratificeren van het IAO-verdrag betreffende kinderarbeid en het Verdrag van de Verenigde Naties inzake de rechten van het kind, maar ook aan het aantoonbaar naleven hiervan; verzoekt de Commissie met het oog hierop een structuur voor regelmatige en frequente monitoring van en rapportage over de naleving van de bepalingen van deze verdragen tot stand te brengen; verklaart dat er passende maatregelen moeten worden getroffen wanneer er bewijs bestaat voor ernstige en systematische schending;

34. is van mening dat overheidsopdrachten voorzien dienen te zijn van een clausule die het bedrijf dat de opdracht aanneemt verplicht om aan te tonen dat het de internationale normen betreffende kinderarbeid in zijn productieketen naleeft en dat zonder een dergelijke toetsing geen overheidsopdrachten worden verstrekt en dat er een geschikte gelegenheid (binnen de publieke arena) voor ngo's en andere partijen moet zijn om bewijs van het tegendeel te leveren; wijst er nadrukkelijk op dat dergelijke clausules in geen enkel opzicht dienen te worden beschouwd als niet-tarifaire handelsbelemmeringen;

35. verzoekt de lidstaten van de EU en de Europese Commissie om de ondersteuning aan bedrijven in de vorm van handelsmissies, exportsubsidies, subsidies en leningen te binden aan het aantoonbaar naleven van de internationale verdragen inzake kinderarbeid;

36. benadrukt dat de globalisering en de liberalisering van de wereldhandel vergezeld dienen te gaan van de eerbiediging van de grondrechten, met inbegrip van het verbod op kinderarbeid;

37. verzoekt de internationale gemeenschap (met inbegrip van de WTO) het initiatief te nemen tot een "kindvriendelijk keurmerk" waarmee duidelijk wordt aangegeven dat een product is "geteeld/gefabriceerd zonder kinderarbeid" en dat specifiek gebruikt kan worden voor landen waarvan bekend is dat kinderarbeid er veelvuldig voorkomt;

38. verzoekt zijn covoorzitters deze resolutie te doen toekomen aan de ministerraad van de ACS-EU, de Europese Commissie, de Afrikaanse Unie, het Cariforum, het Forum van het zuidelijke Stille Oceaangebied (Pacific Forum), de lidstaten van de Europese Unie, Unicef en de IAO.

[1] Aangenomen door de Paritaire Parlementaire Vergadering ACS-EU op 28 november te Port Moresby (Papoea-Nieuw-Guinea).

[2] http://www.unhchr.ch/html/menu3/b/k2crc.htm.

[3] http://www.ilocarib.org.tt/childlabour/c138.htm.

[4] http://www.ilocarib.org.tt/childlabour/c182.htm.

[5] PB C 46 van 24.2.2006, blz. 1.

[6] http://unesdoc.unesco.org/images/0012/001211/121147e.pdf.

[7] COM(2008)55 def.

[8] http://unesdoc.unesco.org/images/0015/001547/154743e.pdf.

[9] PB C 26 van 29.1.2004, blz. 17.

[10] P6_TA (2005)0272.

[11] P6_TA(2007)0062.

--------------------------------------------------