Resolutie [1]

over de impact van buitenlandse directe investeringen (FDI) in de landen van Afrika, het Caribisch gebied en de Stille Oceaan

De Paritaire Parlementaire Vergadering ACS-EU,

- van 19 t/m 22 november 2007 in vergadering bijeen te Kigali (Rwanda),

- gelet op artikel 17, lid 1 van haar Reglement,

- gezien de doelstellingen van de op 23 juni 2000 in Cotonou ondertekende ACS-EU-partnerschapsovereenkomst [2] inzake investeringen, de ontwikkeling van de particuliere sector en handel,

- gezien de verslagen van de VN-Conferentie over handel en ontwikkeling (UNCTAD) over mondiale investeringen ("World Investment Reports") (2005/2006) en over "Economische ontwikkeling in Afrika: de rol van investeringen herbekeken" ("Economic Development in Africa: Rethinking of the Role of Investment") (2006),

- gezien het verslag van de VN-Organisatie voor industriële ontwikkeling (UNIDO) over buitenlandse investeringen in Afrika ("Africa Foreign Investor Survey") (2005/2006),

- onder verwijzing naar haar Verklaring van Kaapstad van 21 maart 2002 over toekomstige onderhandelingen over nieuwe handelsovereenkomsten,

- gezien de Verklaring van de Verenigde Naties over de millenniumdoelstellingen voor ontwikkeling (2000) en de verplichting om armoede uit te bannen,

- gezien de verplichtingen die de internationale gemeenschap is aangegaan op de Conferentie van de Verenigde Naties over financiering voor ontwikkeling (Monterrey, 2002), met name met betrekking tot de terbeschikkingstelling van internationale middelen en de bevordering van de nettostroom van financiële middelen en van de technische samenwerking voor ontwikkeling, onder meer om de millenniumdoelstellingen voor ontwikkeling te verwezenlijken,

- gezien het verslag van de Commissie economische ontwikkeling, financiën en handel (ACS-EU 100.126/07/def.),

A. overwegende dat buitenlandse directe investeringen (FDI) een belangrijke rol spelen in het ontwikkelingsproces van de ontvangende landen, in het bijzonder doordat hiermee zowel kapitaal als technologie worden geleverd en aldus vaardigheden, knowhow en markttoegang worden verstrekt, die bijdragen tot meer efficiëntie bij het gebruik van de middelen en tot grotere productiviteit,

B. overwegende dat de stroom van privé-kapitaal naar de ontwikkelingslanden de laatste jaren is toegenomen, van steeds groter belang wordt als financieringsbron en vergelijkbaar is met officiële ontwikkelingshulp,

C. overwegende dat FDI de groei bevorderen door nieuwe input en technologie te integreren in het productieproces van het ontvangende land, en dat FDI de toeleveringscapaciteit in de ACS-landen kunnen vergroten en kunnen bijdragen tot de totstandbrenging van een dynamische investerings-exportlink die deze landen kan helpen hun doelstellingen op het gebied van economische groei en ontwikkeling, met inbegrip van de millenniumdoelstellingen voor ontwikkeling, te verwezenlijken,

D. overtuigd dat buitenlandse directe investeringen (FDI) een belangrijke rol kunnen spelen bij de herstructurering van de Afrikaanse economieën, doch dat de impact ervan zowel van de kwaliteit als van de kwantiteit afhangt; benadrukkend dat de uitdaging voor de betrekkingen tussen de EU en Afrika erin bestaat kritisch na te denken over de wijze waarop FDI kunnen worden aangetrokken en gereguleerd teneinde bij te dragen tot rechtvaardige groei door het creëren van werkgelegenheid en de ondersteuning en bevordering van de plaatselijke industrie,

E. zich bewust van de belemmeringen voor de stromen van FDI, die zeer verschillend zijn naar gelang van de ACS-regio's en binnen die regio's, waaronder fundamentele governancekwesties, het rechtskader en het ondernemingsklimaat, de sterkte van de instellingen en de mate van financiële bemiddeling, alsmede plaatsgebonden factoren, zoals transport en infrastructuur, onderwijs, beschikbaarheid van geschoolde arbeid en gezondheid,

F. overwegende dat voor de economie in de meeste ACS-landen regelgeving geldt die buitenlandse investeerders een breed spectrum aan garanties en mogelijkheden biedt, inclusief minder beperkingen met betrekking tot het bezit van grond en vastgoed en minder wisselbeperkingen, waardoor het recht van buitenlandse investeerders om kapitaal en winsten te repatriëren, is gegarandeerd,

G. overwegende dat in talrijke ACS-landen economische regelgeving is ingesteld die het buitenlandse investeerders mogelijkheid maakt deel te nemen aan privatiseringsprogramma's en royale fiscale stimulansen biedt,

H. overwegende dat de ACS-landen 210 bilaterale investeringsverdragen met EU-lidstaten hebben gesloten en dit in toenemende mate ook met andere ontwikkelingslanden doen,

I. overwegende dat de beschikbaarheid van extra financiële middelen, inclusief een grotere instroom van FDI, en van handelsmogelijkheden, van groot belang is voor de economische en sociale stabiliteit en de duurzame ontwikkeling van de ACS-landen,

Betekenis van buitenlandse directe investeringen (FDI)

1. is van mening dat, nu de middelen voor de financiering van langetermijnontwikkeling ontoereikend blijken en de verwezenlijking van de millenniumdoelstellingen voor ontwikkeling uiterlijk in 2015 steeds moeilijker lijkt, het aantrekken van buitenlandse directe investeringen (FDI) een zeer belangrijke rol bij de strategieën inzake economische vernieuwing speelt;

2. onderstreept dat de ACS-landen moeten worden gesteund in hun pogingen om grotere stromen FDI aan te trekken en adequate technologie overgedragen te krijgen teneinde hun ontwikkeling en concurrentievermogen te verbeteren;

3. is van oordeel dat het beleid gericht op het aantrekken van FDI moet worden herzien en het kosten-batenperspectief daarbij serieus in aanmerking moet worden genomen, met name door de achteruitgang van het milieu en de sociale problemen enerzijds en de bijdrage aan de duurzame ontwikkelingsdoelstellingen van de nationale economie anderzijds hierin te betrekken;

Bedrijfseconomisch kader

4. bevestigt opnieuw de primaire verantwoordelijkheid van de ACS-landen voor hun ontwikkeling en het cruciale belang van nationale zeggenschap over de ontwikkelingsinspanning, inclusief duurzame macro-economische stabiliteit en een duurzaam bedrijfseconomisch kader;

5. benadrukt dat plaatsgebonden factoren zoals de economische en sociale infrastructuur, het zakelijke klimaat, de lokale marktvoorwaarden, de beschikbaarheid van grondstoffen, proactieve initiatieven ter bevordering van investeringen en de beschikbaarheid van activa van doorslaggevend belang zijn bij besluiten om in een land te investeren;

6. is verheugd over het feit dat steeds meer aandacht wordt besteed aan de versterking van governance en transparantie, teneinde te garanderen dat de winsten ook ten goede komen aan de armen;

7. benadrukt dat in talrijke ACS-landen nog steeds een grote financiële injectie in de overheidsinvesteringen nodig is om iets te doen aan de hoge vervoerskosten in de regio, de gewoonlijk kleine markten, de lage productiviteit in de landbouw, de slechte agro-klimatologische omstandigheden, de hoge lasten als gevolg van ziekten en de trage verspreiding van buitenlandse technologie;

Bevordering van Europese FDI

8. erkent dat de omstandigheden in de ontvangende landen — i.e. de pull-factoren — en regionale samenwerking kunnen leiden tot meer financiële stabiliteit, betere beleidscoördinatie, betere infrastructuurplanning en een dynamischer patroon van industriële ontwikkeling, hetgeen kan bijdragen tot een gunstiger investeringsklimaat, zowel voor binnenlandse als voor buitenlandse bedrijven;

9. verzoekt de ACS-landen hun respectieve initiatieven voor regionale integratie en arbeidsverdeling geleidelijk te verdiepen;

10. onderstreept dat de omstandigheden in de thuislanden — de push-factoren — waaronder markt- en handelsvoorwaarden, de economische conjunctuur en het regeringsbeleid in het thuisland, van doorslaggevend belang zijn;

11. verzoekt de EU-lidstaten en de Europese Commissie een hoog niveau aan te houden voor het toezicht en de controle op Europese transnationale ondernemingen, met name in gevoelige sectoren, door hen strengere normen voor verantwoord ondernemerschap op te leggen, vergaarde informatie met de beleidsmakers van het gastland te delen en disciplinaire maatregelen en vergoedingsregelingen uit te werken voor gevallen waarin duidelijk is gebleken dat schade aan de gasteconomie is berokkend;

12. verzoekt de EU-lidstaten overeenstemming te bereiken over een gemeenschappelijk kader voor de marketing van investeringsmogelijkheden in de ACS-landen alsook een uitbreiding van bilaterale investeringsverdragen tot buiten de huidige concentratie op Duitsland, het Verenigd Koninkrijk, België, Frankrijk en Nederland te bevorderen;

13. verzoekt de EU-lidstaten het zo spoedig mogelijk eens te worden over een gemeenschappelijk kader met innoverende maatregelen ter bevordering van investeringen, inclusief, o.a., het instellen van tastbare financiële en andere stimulansen voor hun bedrijven en instellingen voor technologieoverdracht aan ACS-landen en het verlenen van fiscale tegemoetkomingen aan bedrijven die in ACS-landen investeren; onderstreept dat een en ander niet in de plaats mag treden van een op het ontwikkelingsbeleid gerichte financiering noch van meer voorzienbare ontwikkelingshulp van overheidswege;

14. onderstreept dat moet worden nagegaan hoe FDI aansluiten bij plaatselijke investeringen en dat een gestructureerd debat op gang moet worden gebracht over een betere koppeling tussen transnationale ondernemingen en plaatselijke firma's, met name door een publieke respectievelijk particuliere dialoog op gang te brengen om de belangrijkste belemmeringen voor investeringen weg te nemen;

15. is verontrust over het gebrek aan informatie over de nationale en regionale gevolgen van de opname van investeringsbepalingen in economische partnerschapsovereenkomsten;

16. verzoekt de Europese Commissie de Paritaire Parlementaire Vergadering eens per jaar te informeren over het aandeel van de FDI uit de Europese Unie in vergelijking met de FDI uit andere delen van de wereld;

Gebruik van instrumenten van de Overeenkomst van Cotonou ter bevordering van FDI

17. dringt er bij de Europese Investeringsbank op aan om de Investeringsfaciliteit te versterken en de werking ervan te verbeteren, teneinde er een nuttig instrument voor de particuliere sector in de ACS-landen van te maken;

18. dringt er bij de partijen bij de Overeenkomst van Cotonou op aan om de Investeringsfaciliteit te voorzien van een mandaat inzake investeringsbevordering, met name door er, in aanvulling op het huidige mandaat, een instrument van te maken voor de bevordering van joint ventures;

19. dringt er bij de Europese Commissie en de partijen bij de Overeenkomst van Cotonou op aan om binnen het tiende EOF een naar behoren gefinancierde ACS-agentschap in te stellen, overeenkomstig artikel 77, lid 4 van de Overeenkomst van Cotonou;

20. onderstreept dat de rol en taken van de paritaire ACS-EU-instellingen — het Centrum voor de ontwikkeling van bedrijven (Center for Development of Enterprises) en het Technisch Centrum voor landbouw en samenwerking in plattelandszaken (Technical Center for Agriculture and Rural Cooperation) — dringend moeten worden geherdefinieerd teneinde deze te belasten met doelgerichte opdrachten ter bevordering van investeringen, met adequate bijbehorende financiering;

21. verzoekt de Europese Commissie en de EU-lidstaten om de financiële en technische steun aan nationale en regionale investeringsbevorderende agentschappen in ACS-landen op te voeren, onder meer door hen een expliciet mandaat voor buitenlandse investeringen te verlenen;

22. onderstreept de noodzaak om, met name in het kader van de ACS-EU-samenwerking, de structurele tekorten van ACS-landen aan te pakken middels het aantrekken en behouden van FDI; dringt er bij alle partijen bij de Overeenkomst van Cotonou op aan met name het accent te leggen op de inzet van middelen voor de ontwikkeling van infrastructuur, sociale en economische investeringen en good governance;

23. onderstreept dat ervoor moet worden gezorgd dat de verwachte toename van FDI in de ACS-landen, met name in natuurlijke hulpbronnen, dankzij adequaat beleid en adequate instellingen, tot een evenwichtig ontwikkelingsimpact leidt; verzoekt de ACS-landen om hun ontwikkelingsverplichtingen in dezen na te komen en verzoekt de internationale gemeenschap dit proces te steunen;

24. verzoekt haar Covoorzitters deze resolutie te doen toekomen aan de Raad ACS-EU, de Europese Commissie, de Wereldbank, de Europese Investeringsbank en de Afrikaanse Ontwikkelingsbank.

[1] Op 22 november 2007 in Kigali (Rwanda) door de Paritaire Parlementaire Vergadering ACS-EU aangenomen.

[2] PB L 287 van 28.10.2005, blz. 4.

--------------------------------------------------