24.4.92 Publikatieblad vandeEuropeseGemeenschappen Nr.C104/7
VERDRAG
inzakemilieu-effectrapportage ingrensoverschrijdend verband
DEPARTIJENBIJDITVERDRAG ,
ZICHBEWUSTzijndevanhetverbandtusseneconomischebedrijvigheidendegevolgendaarvanvoor
hetmilieu,
BEVESTIGEND dathetnoodzakelijk isvanuithetoogpuntvanhetmilieuverantwoorde enduurzame
ontwikkelingteverzekeren,
VASTBESLOTEN deinternationalesamenwerking bijmilieu-effectrapportage ,metnameingrensover­
schrijdendecontext,uittebreiden,
INDACHTIG denoodzaakenhetbelangvanhetontwikkelenvananticiperendbeleid,envanhetvoorko­
men,verminderenencontrolerenvanbelangrijkenadeligemilieu-effecten inhetalgemeenenmeerinhet
bijzonderingrensoverschrijdende context,
HERINNEREND AANdedesbetreffende bepalingenvanhetHandvestvandeVerenigdeNaties,deVer­
klaringvandeConferentieinzakehetmenselijkleefmilieuteStockholm,deSlotaktevandeConferentie
overveiligheidensamenwerking inEuropa(CVSE)endeSlotdocumenten vandebijeenkomsten teMa­
dridenteWenenvanvertegenwoordigers vandeStatendiedeelnemenaandeCVSE,
VERHEUGD OVERdevoortdurendeinzetvanStatenom,doormiddelvanhunnationalewettelijkeen
bestuurlijkebepalingenenhunnationalebeleid,detoepassingvanmilieu-effectrapportage teverzekeren,
ZICHBEWUSTVANdenoodzaakineenvroegstadiumvanhetbesluitvormingsproces explicieteaan­
dachtaanmilieufactoren teschenkendoordetoepassingvanmilieu-effectrapportage ,opallebetrokken
bestuurlijkeniveaus,alsnoodzakelijkinstrumentvoorhetverbeterenvandekwaliteitvandeinformatiedie
wordtaangebodenaandegenendiebesluitenmoetennemen,opdatvanuithetoogpuntvanhetmilieu
verantwoorde besluitenkunnenwordengenomen,waarbijerzorgvuldignaarwordtgestreefdbelangrijke
nadeligeeffecten,metnameingrensoverschrijdende context,tothetminimumtebeperken,
INDACHTIG deinspanningenvaninternationale organisatiesterbevorderingvandetoepassingvanmi­
lieu-effectrapportage opzowelnationaalalsinternationaalniveauenrekeninghoudendmethetwerkop
hetgebiedvandemilieu-effectrapportage datwordtverrichtonderdeauspiciënvandeEconomischeCom­
missievoorEuropavandeVerenigdeNaties,metnamederesultatendiezijnbereiktdoorhetseminar
inzakemilieu-effectrapportage (september1987,Warschau,Polen),alsmedegeletopdedoeleindenen
beginseleninzakemilieu-effectrapportage ,aangenomendoordeBeheersraadvanhetMilieuprogramma
vandeVerenigdeNaties,endeministeriëleverklaringinzakeduurzameontwikkeling (mei1990,Bergen
Noorwegen),
ZIJNHETVOLGENDEOVEREENGEKOMEN :
Artikel1
Begripsomschrijvingen4.„betrokkenpartijen":departijvanherkomstende
mogelijkbenadeeldepartijdiedeelnemenaaneen
milieu-effectrapportageprocedure ingevolgeditVer­
drag;
VoordetoepassingvanditVerdragwordtverstaanon­
der:
1.„partijen":departijenbijhetVerdrag,tenzijhet
zinsverbandandersvereist;5.„voorgenomenactiviteit":eenactiviteitofeeningrij­
pendewijzigingvaneenactiviteitdievolgenseen
vantoepassingzijndenationaleprocedureonderwor­
penisaaneendooreenbevoegdeautoriteittene­
menbesluit;2.„partijvanherkomst":departijofpartijenbijdit
Verdragonderwierrechtsmachtersprakeisvaneen
voorgenomenactiviteit;
3.„mogelijkbenadeeldepartij":departijofpartijenbij
ditVerdragdiehetgrensoverschrijdende effectvan
eenvoorgenomenactiviteitmogelijkraakt;6.„milieu-effectrapportage ":eennationaleprocedure
voorhetbeoordelenvanheteffectdateenvoorge­
nomenactiviteitmogelijkheeftophetmilieu;

Nr.C104/8 Publikatieblad vandeEuropeseGemeenschappen 24.4.92
7.„effect":iederdooreenvoorgenomen activiteitte­
weeggebracht gevolgvoorhetmilieu,metinbegrip
vandegezondheidenveiligheidvandemens,de
flora,defauna,debodem,delucht,hetwater,het
klimaat,hetlandschapenhistorischemonumentenof
anderefysiekestructuren,ofopdesamenhangtus­
sendezeaspecten;ookwordenbedoeldgevolgen
voorhetcultureleerfgoedofvoordesociaal-econo­
mischeomstandigheden voortvloeiend uitverande­
ringenindieaspecten;
8.„grensoverschrijdend effect":iedereffect,nietuit­
sluitendvanmondialeaard,datbinneneengebied
onderderechtsmachtvaneenpartijwordtteweeg­
gebrachtdooreenvoorgenomenactiviteitdiegeheel
ofgedeeltelijkzouplaatsvindenbinnenhetgebied
onderderechtsmachtvaneenanderepartij;
9.„bevoegdeautoriteit":denationaleautoriteitofau­
toriteitendieeenpartijbelastmetdeuitvoeringvan
deinditVerdragvervattetakenen/ofdeautoriteit
ofautoriteitenaanwelkeeenpartijdebeslissingsbe­
voegdheidtenaanzienvaneenvoorgenomen activi­
teitheeftopgedragen ;
10.„hetpubliek":eenofmeernatuurlijkepersonenof
rechtspersonen .
Artikel2
Algemenebepalingen
1.Departijennemen,afzonderlijkofgezamenlijk ,
allepassendeendoeltreffendemaatregelentervoorko­
ming,beperkingenbeheersingvanbelangrijkenadelige
grensoverschrijdende milieu-effecten vanvoorgenomen
activiteiten .
2.Elkepartijneemtdenodigewettelijke,bestuurlijke
ofanderemaatregelenteruitvoeringvandebepalingen
vanditVerdrag;ondermeersteltzijtenaanzienvande
inaanhangselIgenoemdevoorgenomenactiviteitendie
mogelijkeenbelangrijknadeliggrensoverschrijdend ef­
fecthebben,eenmilieu-effectrapportageprocedure vast
diedeelnemingdoorhetpubliektoelaatenvoorzietin
hetopstellenvanhetinaanhangselIInaderomschreven
milieu-effectrapport .
3.Departijvanherkomstdraagterzorgvoordatin
overeenstemming metdebepalingenvanditVerdragmi­
lieu-effectrapportage plaatsvindtvoordatereenbesluit
totmachtigingofuitvoeringvaneeninaanhangselIge­
noemdevoorgenomenactiviteitdiemogelijkeenbelang­
rijknadeliggrensoverschrijdend effectheeft,wordtge­
nomen .
4.Departijvanherkomstdraagterovereenkomstig
debepalingenvanditVerdragzorgvoordatdemogelijk
benadeeldepartijeninkenniswordengesteldvanhetfeitdatersprakeisvaneeninaanhangselIgenoemdevoor­
genomenactiviteitdiemogelijkeenbelangrijknadelig
grensoverschrijdend effectheeft.
5.Betrokkenpartijenbespreken,opinitiatiefvaneen
vanhen,ofeennietinaanhangselIgenoemdevoorge­
nomenactiviteitmogelijkeenbelangrijknadeliggrens­
overschrijdend effectheeftenofzijderhalvemoetwor­
denbehandeldalsofzijwelalszodanigwordtgenoemd.
Indiendepartijenditovereenkomen ,wordtdezeactivi­
teitalszodanigbehandeld .Algemenerichtsnoerenvoor
hetkiezenvancriteriaomtebepalenoferaldanniet
sprakeisvaneenbelangrijknadeliggrensoverschrijdend
effect,wordengegeveninaanhangselIII.
6.Departijvanherkomstbiedt,inovereenstemming
metdebepalingenvanditVerdrag,hetpubliekindege­
biedendieheteffectmogelijkraakt,degelegenheiddeel
tenemenaandesbetreffende milieu-effectrapportagepro ­
cedurestenaanzienvanvoorgenomen activiteitenen
draagterzorgvoordatdegelegenheiddiewordtgebo­
denaanhetpubliekvandemogelijkbenadeeldepartij
gelijkwaardig isaandiewelkewordtgebodenaanhet
publiekindepartijvanherkomst.
7.Milieu-effectrapportage alsvoorgeschreven doordit
Verdragvindttenminsteplaatsopprojectniveau .Voor
zoverrelevanttrachtendepartijendebeginselenvanmi­
lieu-effectrapportage eveneenstoetepassenopbeleids­
voornemens ,plannenenprogramma's.
8.DebepalingenvanditVerdragdoengeenafbreuk
aanhetrechtvanpartijennationalewetten,regelingen,
bestuurlijkebepalingenofalgemeenaanvaarderechts­
praktijkentoetepassenterbeschermingvaninformatie
waarvandeverschaffingschadelijkzouzijnvoorin­
dustriëlegeheimenenhandelsgeheimen ofvoordenatio­
naleveiligheid.
9.DebepalingenvanditVerdragdoengeenafbreuk
aanhetrechtvanpartijenom,eventueeldoorbilaterale
ofmultilateraleregelingen,strengeremaatregelentoete
passendanvoorzieninditVerdrag.
10.DebepalingenvanditVerdraglateniederever­
plichtingdiedepartijenkrachtenshetinternationale
rechthebbentenaanzienvanactiviteitendie(mogelijk)
eengrensoverschrijdend effecthebben,onverlet.
Artikel3
Kennisgeving
1.IndienersprakeisvaneeninaanhangselIge­
noemdevoorgenomen activiteitdiemogelijkeenbelang­
rijknadeliggrensoverschrijdend effectheeft,doetde
partijvanherkomsthiervan,methetoogopvoldoende
endoeltreffendoverlegzoalsbedoeldinartikel5,ineen
zovroegmogelijkstadiumennietlaterdanhettijdstip
waaropzijhaareigenpubliekoverdevoorgenomen acti­
viteitinformeert,kennisgevingaaniederepartijdiezij
alsmogelijkbenadeeldepartijbeschouwt .

24.4.92 Publikatieblad vandeEuropeseGemeenschappen Nr.C104/9
betrokkenpartijen,opverzoekvandemogelijkbena­
deeldepartij,voldoendeinformatieuitvoorhethouden
vanbesprekingenoverdevraagofermogelijkeenbe­
langrijknadeliggrensoverschrijdend effectzaloptreden.
Indiendiepartijenovereenkomendatdezemogelijkheid
aanwezigis,zijndebepalingenvanditVerdragdien­
overeenkomstig vantoepassing.Indiendepartijenhet
nieteenskunnenwordenoverdevraagofermogelijk
eenbelangrijknadeliggrensoverschrijdend effectzalop­
treden,kanelkevandiepartijendezevraaginovereen­
stemmingmetdebepalingenvanaanhangselIVvoorleg­
genaaneenonderzoekcommissie ,methetverzoekom
adviesoverdemogelijkheiddateenbelangrijknadelig
grensoverschrijdend effectzaloptreden,tenzijdepar­
tijeneenanderemethodeovereenkomenvoorhetoplos­
senvandezevraag.
8.Debetrokkenpartijendragenerzorgvoordathet
publiekvandemogelijkbenadeeldepartijindegebieden
diehetgrensoverschrijdende effectmogelijkraakt,wordt
geïnformeerdoverdevoorgenomenactiviteitendegele­
genheidwordtgebodencommentaartegevenopofbe­
zwaartemakentegendevoorgenomen activiteitendit
commentaarofbezwaar,hetzijrechtstreekshetzijdoor
tussenkomstvandepartijvanherkomst,tedoentoeko­
menaandebevoegdeautoriteitvandepartijvanher­
komst.2.Dezekennisgevingbevatondermeer:
a)informatieoverdevoorgenomen activiteit,metinbe­
gripvanallebeschikbareinformatieoverhetmoge­
lijkegrensoverschrijdende effectervan;
b)eenomschrijvingvandeaardvanhettenemenbe­
sluit,en
c)devermeldingvaneenredelijketermijnwaarbinnen
eenantwoordkrachtenslid3vanditartikelvereistis,
deaardvandevoorgesteldeactiviteitinaanmerking
genomen ;
enkantevensdeinlid5vanditartikelbedoeldeinfor­
matiebevatten.
3.Demogelijkbenadeeldepartijzendtdepartijvan
herkomsthaarantwoordbinnendeindekennisgeving
vermeldetermijn;zijbevestigtdeontvangstvandeken­
nisgevingengeeftaanofzijaldannietvoornemensis
deeltenemenaandemilieu-effectrapportageprocedure .
4.Indiendemogelijkbenadeeldepartijaangeeftdat
zijnietvoornemens isdeeltenemenaande
milieu-effectrapportageprocedure ,ofindienzijnietbin­
nendeindekennisgevingaangeduidetermijneenant­
woordzendt,zijndebepalingenvandeleden5,6,7en
8vanditartikelenvandeartikelen4totenmet7niet
vantoepassing .Indezeomstandigheden blijfthetrecht
vaneenpartijvanherkomstomtebepalenof,opgrond
vanhaarnationalerechtenpraktijk,milieu-effectrappor ­
tagealdannietmoetplaatsvinden ,onverminderd be­
staan.
5.Zodradepartijvanherkomstvandemogelijkbe­
nadeeldepartijeenantwoordontvangtwaarindezeaan­
geefttewillendeelnemenaandemilieu-effectrapporta ­
geprocedure ,verstrektdepartijvanherkomstdemoge­
lijkbenadeeldepartij,indienzijditnietreedsheeftge­
daan:
a)relevanteinformatieoverdemilieu-effectrapportage ­
procedure,waarinmededetermijnvoorhetindienen
vancommentaarwordtvermeld;
b)relevanteinformatieoverdevoorgenomen activiteit
enoverhetmogelijkebelangrijkenadeligegrensover­
schrijdendeeffectervan.
6.Eenmogelijkbenadeeldepartijverstrektdepartij
vanherkomst,indiendezedaaromverzoekt,informatie,
mitsredelijkerwijsverkrijgbaar ,overhetmogelijkbena­
deeldemilieuonderderechtsmachtvandemogelijkbe­
nadeeldepartij,indiendezeinformatievereistisvoorhet
opstellenvanhetmilieu-effectrapport .Deinformatie
wordtonverwijldverstrekt,eventueeldoortussenkomst
vaneengezamenlijklichaam.
7.Wanneereenpartijvanmeningisdatzijeenbe­
langrijknadeliggrensoverschrijdend effectzoukunnen
ondervindenvaneeninaanhangselIgenoemdevoorge­
nomenactiviteit,enindiengeenkennisgeving isgedaan
inovereenstemming metlid1vanditartikel,wisselendeArtikel4
Hetopstellenvanhetmilieu-effectrapport
1.Hetmilieu-effectrapport datbijdebevoegdeauto­
riteitvandepartijvanherkomstmoetwordeningediend,
omvattenminstedeinaanhangselIIomschreveninfor­
matie.
2.Departijvanherkomstzendtdemogelijkbena­
deeldepartij,eventueeldoortussenkomstvaneengeza­
menlijklichaam,hetmilieu-effectrapport toe.Debetrok­
kenpartijendragenzorgvoordetoezendingvanhetmi­
lieu-effectrapport aandeautoriteitenenhetpubliekvan
demogelijkbenadeeldepartijindegebiedendiehet
grensoverschrijdende effectmogelijkraakt,enbieden
eenredelijketermijnvoorhetindienenvancommentaar
bijdebevoegdeautoriteitvandepartijvanherkomst,
hetzijrechtstreekshetzijdoortussenkomstvandepartij
vanherkomst,voordathetdefinitievebesluitoverde
voorgenomen activiteitwordtgenomen.
Artikel5
Overlegopbasisvanhetmilieu-effectrapport
Nadevoltooiingvanhetmilieu-effectrapport treedtde
partijvanherkomst,zonderonnodigevertraging,metde
mogelijkbenadeeldepartijinoverlegoverondermeer
hetmogelijkegrensoverschrijdende effectvandevoorge­
nomenactiviteitenovermaatregelenomditeffecttebe­

Nr.C104/10 Publikatieblad vandeEuropeseGemeenschappen 24.4.92
effectvandeactiviteittenaanzienwaarvanmilieu-effect­
rapportageheeftplaatsgevonden ingevolgeditVerdrag.
Evaluatiebehelstmetnametoezichtopdeactiviteiten
vaststellingvaneventuelenadeligegrensoverschrijdende
effecten.Dittoezichtendezevaststellingkunnenplaats­
vindenmethetoogopdeverwezenlijking vandeinaan­
hangselVgenoemdedoeleinden .
2.Wanneerdepartijvanherkomstofdemogelijkbe­
nadeeldepartijtengevolgevaneenevaluatieopredelijke
grondentotdeslotsomkomtdatersprakeisvaneen
belangrijknadeliggrensoverschrijdend effectofdatfac­
torenaanhetlichtzijngekomendietoteendergelijk
effectkunnenleiden,deeltzijditonmiddellijkmeeaan
deanderepartij.Debetrokkenpartijenplegenvervol­
gensoverlegoverdenodigemaatregelenomdateffectte
beperkenofuittesluiten.
Artikel8
Bilateraleenmultilateralesamenwerkingperkenofuittesluiten.Inditoverlegkunnendevol­
gendezakenaandeordekomen:
a)mogelijkealternatievenvoordevoorgenomen activi­
teit,metinbegripvandekeuzeomgeenactiviteitte
doenplaatsvinden (hetnulalternatief),enmogelijke
maatregelenomhetbelangrijkenadeligegrensover­
schrijdendeeffectteverminderenen,opkostenvan
departijvanherkomst,heteffectvandiemaatregelen
tecontroleren ;
b)anderevormenvanmogelijkeonderlingebijstandbij
hetbeperkenvanbelangrijkenadeligegrensover­
schrijdendeeffectenvandevoorgenomen activiteit,
en
c)alleanderemetdevoorgenomen activiteitverband
houdendezaken.
Departijenkomenbijaanvangvanhetoverlegeenrede­
lijktijdsbestekvoordeduurervanovereen.Hetoverleg
kaneventueelwordengevoerddoortussenkomstvaneen
gezamenlijklichaam.
Artikel6
Hetdefinitievebesluit
1.Departijendragenerzorgvoordatbijhetnemen
vanhetdefinitievebesluitoverdevoorgenomenactiviteit
gepastrekeningwordtgehoudenmethetresultaatvande
milieu-effectrapportage ,metinbegripvanhetmilieu-ef­
fectrapport,alsookmethetcommentaardaaropdatis
ontvangeningevolgeartikel3,lid8,enartikel4,lid2,
enmethetresultaatvanhetinartikel5bedoeldeover­
leg.
2.Departijvanherkomstdeeltdemogelijkbena­
deeldepartijhetdefinitievebesluitoverdevoorgenomen
activiteitmede,alsmedederedenenenoverwegingen
waarophetisgebaseerd.
3.Indieneenbetrokkenpartij,voordatdeuitvoering
vaneenvoorgenomenactiviteitwordtaangevangen ,de
beschikkingkrijgtoverbijkomendeinformatieoverhet
belangrijkenadeligegrensoverschrijdende effectvandie
acitiviteit,welkeinformatienietbeschikbaarwasophet
tijdstipwaarophetbesluitoverdieactiviteitwerdgeno­
men,endiehetbesluitinhoudelijkzoukunnenhebben
beïnvloed,deeltdiepartijditonmiddellijkmedeaande
anderebetrokkenpartijofpartijen.Indieneenvande
betrokkenpartijenhieromverzoekt,wordtoverlegge­
pleegdoverdevraagofhetbesluitmoetwordenherzien.
Artikel7
Evaluatie
1.Debetrokkenpartijenbesluiten,indieneenvanhen
daaromverzoekt,of,enzoja,inwelkemate,eeneva­
luatiewordtverricht,rekeninghoudendmethetoogop
hetmogelijkebelangrijkenadeligegrensoverschrijdendeDepartijenkunnenbestaandebilateraleofmultilaterale
overeenkomsten ofandereregelingenvoortzetten ,of
nieuwezodanigeovereenkomsten ofregelingenaangaan,
ternakomingvanhunverplichtingen krachtensditVer­
drag.DelijstvanpunteninaanhangselVIzoualsbasis
kunnendienenvoordezeovereenkomsten ofregelingen .
Artikel9
Onderzoekprogramma 's
Departijenschenkenbijzondereaandachtaanhetopzet­
tenofintensiverenvanspecifiekeonderzoekprogramma 's
gerichtop:
a)hetverbeterenvanbestaandekwalitatieveenkwanti­
tatievemethodenvoorhetbeoordelenvandeeffecten
vanvoorgenomen activiteiten;
b)hetverkrijgenvanbeterinzichtindesamenhangtus­
senoorzaakengevolgeninderoldaarvaningeïnte­
greerdmilieubeleid ;
c)hetanalyserenencontrolerenvandedoelmatigeuit­
voeringvanbeslissingenovervoorgenomen activitei­
ten,teneindeeffectentothetminimumtebeperken
oftevoorkomen ;
d)hetontwikkelenvanmethodenomcreatievebenade­
ringentestimulerenbijhetzoekennaarmilieuvrien­
delijkealternatievenvoorvoorgenomen activiteitenen
voorbestaandeproduktie-encomsumptiepatronen ;
e)hetontwikkelenvanmethodenvoortoepassingvan
debeginselenvanmilieu-effectrapportage opmacro­
economischniveau.

24.4.92 Publikatieblad vandeEuropeseGemeenschappen Nr.C104/11
Departijenwisselenderesultatenvandehierbovenbe­
doeldeonderzoekprogramma 'suit.
Artikel10
Statusvandeaanhangsels
DeaanhangselsbijditVerdragvormeneenintegrerend
deelvanhetVerdrag.f)hetbesprekenentreffenvanalleoverigemaatregelen
dievereistkunnenzijnvoordeverwezenlijking van
dedoeleindenvanditVerdrag.
Artikel12
Stemrecht
1.ElkepartijbijditVerdragheeftéénstem.
2.Inafwijkingvanlid1vanditartikeloefenenregio­
naleorganisatiesvooreconomischeintegratie,tenaan­
zienvanaangelegenheden dieonderhunbevoegdheid
vallen,hunstemrechtuitmeteenaantalstemmendatge­
lijkisaanhetaantalvanhunlid-statendatpartijisbij
hetVerdrag.Dezeorganisatiesoefenenhunstemrecht
nietuitindienhunlid-statenhunstemrechtuitoefenen,
enomgekeerd .
Artikel13
Secretariaat
HetuitvoerendsecretariaatvandeEconomische Com­
missievoorEuropaverrichtdevolgendesecretariaats­
taken:
a)hetbeleggenenvoorbereidenvanvergaderingen van
departijen;
b)hettoezendenaandepartijenvanverslagenenan­
dereinformatiedieinovereenstemming metdebepa­
lingenvanditVerdragwordenontvangen,en
c)hetverrichtenvanoverigetakenwaarinditVerdrag
voorziet,ofdiewordenvastgestelddoordepartijen.
Artikel14
WijzigingvanhetVerdrag
1.Iederepartijkanvoorstellendoentotwijzigingvan
ditVerdrag.
2.Voorstellentotwijzigingwordenschriftelijkinge­
diendbijhetsecretariaat,datdezedoettoekomenaan
allepartijen.Tijdensdevolgendevergaderingvande
partijenwordendevoorstellenbesproken,mitszijdoor
hetsecretariaattenminste90dagentevorenaandepar­
tijenzijntoegezonden .
3.Departijenstellenallesinhetwerkomovereen­
stemmingtebereikenovervoorstellentotwijzigingvan
ditVerdragdoormiddelvanconsensus.Indienallesin
hetwerkisgesteldomtotconsensustekomenengeen
overeenstemming isbereikt,wordthetvoorstelinlaatste
instantieaangenomenmeteenmeerderheidvandrie
vierdevandestemmenvandepartijendieaanwezigzijn
enhunstemuitbrengenopdevergadering .Artikel11
Vergaderingen vandepartijen
1.Departijenkomen,voorzovermogelijk,bijeenter
gelegenheidvandejaarlijksezittingenvandeadviseurs
vanRegeringenvanlid-statenvandeEconomische
CommissievoorEuropainzakemilieu-enwaterproble­
men.Deeerstevergaderingvandepartijenwordtniet
laterdaneenjaarnadedatumvaninwerkingtreding van
ditVerdragbelegd.Daarnawordenvergaderingen van
departijengehoudenwanneernodiggeachtdooreen
vergaderingvandepartijen,ofopschriftelijkverzoek
vaneenpartij,mitsditverzoek,binnenzesmaandenna­
dathetdoorhetsecretariaataandepartijenistoegezon­
den,doortenminsteeenderdevandepartijenwordt
gesteund.
2.DepartijentoetsendeuitvoeringvanhetVerdrag
voortdurendenhiertoeverbindenzijzichtot:
a)detoetsingvanhetbeleidendemethodenbetreffende
milieu-effectrapportage vandepartijen,terverbete­
ringvanmilieu-effectrapportageprocedures ingrens­
overschrijdende context;
b)deuitwisselingvaninformatieoverervaringdiewordt
opgedaaninhetaangaanenuitvoerenvanbilaterale
enmultilateraleovereenkomsten ofandereregelingen
betreffendedetoepassingvanmilieu-effectrapportage
ingrensoverschrijdende context,waarbijeenofmeer
vandepartijenpartijzijn;
c)degebruikmaking vandedienstenvanbevoegdein­
ternationalelichamenenwetenschappelijke commis­
siesvandeskundigen ,wanneernodig,tenaanzienvan
methodologische entechnischeaspectenvandever­
wezenlijkingvandedoeleindenvanditVerdrag;
d)hettijdenshuneerstevergaderingbesprekenendoor
middelvanconsensusaannemenvaneenreglement
vanordevoorhunvergaderingen ;
e)hetbesprekeneneventueelaannemenvanvoorstellen
totwijzigingvanditVerdrag;

Nr.C104/12 Publikatieblad vandeEuropeseGemeenschappen 24.4.92
consultatievestatusbijdeEconomischeCommissievoor
Europahebbenkrachtensparagraaf8vanresolutie36
(IV)van28maart1947vandeEconomische enSociale
Raad,endoorregionaleorganisatiesvooreconomische
integratieopgerichtdoorsoevereineStatendielidzijn
vandeEconomischeCommissievoorEuropaenwaaraan
delid-statenbevoegdheden hebbenovergedragen ten
aanzienvanaangelegenheden dieonderditVerdragval­
len,metinbegripvandebevoegdheidomtenaanzien
vandieaangelegenheden verdragenaantegaan.4.WijzigingenvanditVerdragdiewordenaangeno­
meninovereenstemming metlid3vanditartikel,wor­
dendoordedepositarisaanallepartijenvoorgelegdter
bekrachtiging ,goedkeuringofaanvaarding .Wijzigingen
tredentenaanzienvanpartijendiedezehebbenbekrach­
tigd,goedgekeurdofaanvaard,inwerkingopdenegen­
tigstedagnadatdedepositarisvantenminstedrievierde
vandiepartijeneenkennisgevingvanbekrachtiging ,
goedkeuringofaanvaardingheeftontvangen .Daarna
tredenzijtenaanzienvaniedereanderepartijinwerking
opdenegentigstedagnadatdiepartijhaaraktevanbe­
krachtiging,goedkeuringofaanvaardingvandewijzi­
gingenheeftnedergelegd .
5.Voordetoepassingvanditartikelwordtonderde
partijendieaanwezigzijnenhunstemuitbrengenver­
staandepartijendieaanwezigzijneneenstemvoorof
tegeneenvoorsteluitbrengen .
6.Deinlid3vanditartikelbeschrevenstemproce­
durewordtnietgeachteenprecedenttevormenvoorin
detoekomstbinnendeEconomische Commissievoor
Europatesluitenovereenkomsten .
Artikel15
Deregelingvangeschillen
1.Indientussentweeofmeerpartijeneengeschilont­
staatoverdeuitleggingofdetoepassingvanditVerdrag,
trachtenzijditoptelossendooronderhandeling ofvol­
genseenanderevoorallepartijenbijhetconflictaan­
vaardbaremethodevoorderegelingvangeschillen.
2.Eenpartijkanbijhaarondertekening ,bekrachti­
ging,aanvaardingofgoedkeuringvanoftoetredingtot
ditVerdrag,ofteallentijdedaarna,schriftelijkaande
depositarismededelendatzij,ingevalvaneengeschil
datnietwordtopgelostinovereenstemming metlid1
vanditartikel,detoepassingvandevolgendetweeme­
thodenvoorhetregelenvangeschillen,danweléénvan
beide,alsverplichtaanvaardttenaanzienvaniederepar­
tijdiedezelfdeverplichtingaanvaardt :
a)voorleggingvanhetgeschilaanhetInternationaal
Gerechtshof ;
b)arbitragevolgensdeinaanhangselVIIbeschreven
procedure .
3.Indiendepartijenbijhetgeschilbeideinlid2van
ditartikelgenoemdemethodenvoorderegelingvange­
schillenhebbenaanvaard,kanhetgeschilalleenaanhet
InternationaalGerechtshofwordenvoorgelegd,tenzijde
partijenandersovereenkomen .
Artikel16
Ondertekening
DitVerdragstaatvan25februaritot1maart1991te
Espoo(Finland)endaarnatot2september1991opde
ZetelvandeVerenigdeNatiesteNewYorkopenvoor
ondertekening doordelid-statenvandeEconomische
CommissievoorEuropaalsmedevoorStatendieeenArtikel17
Bekrachtiging ,aanvaarding,goedkeuringentoetreding
1.DitVerdragdienttewordenbekrachtigd ,aanvaard
ofgoedgekeurddoorondertekenende Statenenregio­
naleorganisatiesvooreconomischeintegratie .
2.DitVerdragstaatvanaf3september1991open
voortoetredingdoordeinartikel16bedoeldeStatenen
organisaties .
3.Deaktenvanbekrachtiging ,aanvaarding ,goedkeu­
ringoftoetredingwordennedergelegdbijdeSecretaris­
generaalvandeVerenigdeNaties,diedefuntievande­
positarisvervult.
4.Iedereorganisatiezoalsbedoeldinartikel16die
partijwordtbijditVerdragzonderdateenvanhaarlid­
statenpartijis,isgebondendooralleverplichtingen
krachtensditVerdrag.Wanneereenofmeerlid-staten
vaneenzodanigeorganisatiepartijbijditVerdragzijn,
beslissendeorganisatieenhaarlid-statenoverhunon­
derscheidenverantwoordelijkheden tenaanzienvande
nakomingvanhunverplichtingenkrachtenshetVerdrag.
Indatgevalmogendeorganisatieendelid-statenniet
tegelijkertijdrechtenkrachtensditVerdraguitoefenen .
5.Inhunaktenvanbekrachtiging ,aanvaarding ,goed­
keuringoftoetredinggevendeinartikel16bedoeldere­
gionaleorganisatiesvooreconomischeintegratiedereik­
wijdteaanvanhunbevoegdheidtenaanzienvandeaan­
gelegenheden dieonderditVerdragvallen.Deze
organisatiesdoendedepositaristevensmededelingvan
iedererelevanteveranderingindereikwijdtevanhunbe­
voegdheid .
Artikel18
Inwerkingtreding
1.DitVerdragtreedtinwerkingopdenegentigste
dagnadedatumvannederleggingvandezestiendeakte
vanbekrachtiging ,aanvaarding ,goedkeuringoftoetre­
ding.

24.4.92 Publikatieblad vandeEuropeseGemeenschappen Nr.C104/13
2.Voordetoepassingvanlid1vanditartikelwordt
dedooreenregionaleorganisatievooreconomischein­
tegratienedergelegdeaktenietmeegeteldnaastaktendie
zijnnedergelegddoorlid-statenvandieorganisatie .
3.Tenaanzienvanelkeinartikel16bedoeldeStaat
oforganisatiedieditVerdragbekrachtigt,aanvaardtof
goedkeurtofertoetoetreedtnadenederleggingvande
zestiendeaktevanbekrachtiging ,aanvaarding,goedkeu­
ringoftoetreding,treedthetVerdraginwerkingopde
negentigstedagnadedatumvannederleggingdoordie
Staatoforganisatievanzijnofhaaraktevanbekrachti­
ging,aanvaarding ,goedkeuringoftoetreding .
Artikel19
Opzegging
Elkepartijkan,teallentijdenavierjaarvanafdedatum
waaropditVerdragtenaanzienvandiepartijinwerkingisgetreden,hetVerdragopzeggendoormiddelvaneen
schriftelijkekennisgevingaandedepositaris .Deopzeg­
gingwordtvankrachtopdenegentigstedagnadeda­
tumvanontvangstvandekennisgevingdoordedeposi­
taris.Deopzeggingdoetgeenafbreukaandetoepassing
vandeartikelen3totenmet6vanditVerdragopeen
voorgenomen activiteittenaanzienwaarvaneenkennis­
gevingisgedaanovereenkomstig artikel3,lid1,ofeen
verzoekisgedaaningevolgeartikel3,lid7,voordatde
opzeggingvankrachtwerd.
Artikel20
Authentieketeksten
HetorigineleexemplaarvanditVerdrag,waarvande
Engelse,deFranseendeRussischetekstgelijkelijkau­
thentiekzijn,wordtnedergelegdbijdeSecretaris-gene­
raalvandeVerenigdeNaties.
TENBLIJKEWAARVANdeondergetekenden ,daartoebehoorlijkgemachtigd,ditVerdrag
hebbenondertekend .
GEDAANteEspoo(Finland),25februari1991.

Nr.C104/14 Publikatieblad vandeEuropeseGemeenschappen 24.4.92
AANHANGSEL I
Lijstvanactiviteiten
1.Raffinaderijen vanruweaardolie(metuitzonderingvanbedrijvendieuitsluitendsmeermiddelen van
ruweolievervaardigen),alsmedeinstallatiesvoordevergassingenvloeibaarmaking vantenminste500
tonsteenkoolofbitumineuzeschistenperdag.
2.Thermischecentralesenandereverbrandingsinstallaties meteenwarmtevermogen vantenminste300
MW,alsmedekerncentralesenanderekernreactoren (metuitzonderingvandeonderzoekinstallaties
voordeproduktieenverwerkingvansplijt-enkweekstoffen ,meteenconstantvermogenvanten
hoogste1thermischekW).
3.Installatiesdieuitsluitendbestemdzijnvoordeproduktieofdeverrijkingvansplijtstoffen,voorde
opwerkingvanbestraaldesplijtstoffen,ofvoordeopslag,deverwijderingendebehandelingvanradio­
actiefafval.
4.Grootschaligehoogovenbedrijven voordeproduktievanruwijzer,staalenniet-ijzerhoudende metalen.
5.Installatiesvoordewinningvanasbest,alsmedevoordebehandelingendeverwerkingvanasbesten
asbesthoudende produkten;voorproduktenvanasbestcement ,meteenjaarproduktie vanmeerdan
20000toneindprodukten ,voorremvoeringen ,meteenjaarproduktievanmeerdan50toneindpro­
dukten,alsmede—vooranderetoepassingsmogelijkheden vanasbest—meteengebruikvanmeerdan
200tonperjaar.
6.Geïntegreerde chemischeinstallaties.
7.Aanlegvanautosnelwegen ,autowegen(l),spoorwegtrajecten voorspoorverkeeroverlangeafstand,
alsmedevanvliegveldenmeteenstart-enlandingsbaanvantenminste2100meter.
8.Olie-enbuisleidingenmeteengrotediameter.
9.Zeehandelshavens alsmedewaterwegenenhavensvoordebinnenvaart,bevaarbaarvoorschepenvan
meerdan1350ton.
10.Afvalverwijderingsinstallaties voorverbranding,chemischeomzettingofopslagindegrondvantoxi­
scheengevaarlijkeafvalstoffen .
11.Grotedammenenwaterreservoirs .
12.Werkzaamheden voorhetonttrekkenvangrondwateraandebodemingevallenwaarinhetjaarlijkse
volumeaandebodemteonttrekkenwater10miljoenm3ofmeerbedraagt.
13.Pulp-enpapierproduktie van200luchtdrogemetertonofmeerperdag.
14.Grootschaligemijnbouw,winningenverwerkingterplaatsevanmetallischeertsenofsteenkool.
15.Offshoreolie-engaswinning
16.Groteinstallatiesvoordeopslagvanaardolieenvanpetrochemische enchemischeprodukten.
17.Ontbossingvangrotegebieden.
(')VoordetoepassingvanditVerdragwordtverstaanonder:
—„autosnelweg":eenwegdiespeciaalisontworpenenaangelegdvoorverkeermetmotorvoertuigen ,zonderuitwe­
gennaaraanliggendepercelen,endie:
a)behalveopbepaaldeplaatsenoftijdelijkisvoorzienvangescheidenrijbanenvoorbeideverkeersrichtingen ,
welkerijbanenvanelkaargescheidenzijnhetzijdooreenstrookdienietvoorhetverkeerisbestemdhetzij,bij
uitzondering ,opanderewijze;
b)geenandereweg,geenspoor-oftramwegofvoetpadgelijkvloerskruist;
c)doorspecialeverkeerstekens alsautosnelwegisaangeduid;
—„autoweg":eenweg,bestemdvoorverkeermetmotorvoertuigen ,alleentoegankelijkviaknooppuntenofdoor
verkeerslichten geregeldekruispuntenenwaarophetinhetbijzonderverbodenistestoppenenteparkerenopde
rijbanen.

24.4.92 Publikatieblad vandeEuropeseGemeenschappen Nr.C104/15
AAHANGSEL II
Deinhoudvanhetmilieu-effectrapport
Deinhetmilieu-effectrapport optenemeninformatieomvat,tenminste,inovereenstemming met
artikel4:
a)eenbeschrijvingvandevoorgenomenactiviteitenhetdoelervan;
b)indienvantoepassing,eenbeschrijvingvanredelijkealternatieven (bijvoorbeeldwatbetreftlocatieof
technologie)voordevoorgenomenactiviteit,metinbegripvanhetnulalternatief ;
c)eenbeschrijvingvanhetmilieudatmogelijkwordtgeraaktdooreenbelangrijknadeligeffectvande
voorgenomenactiviteitendealternatievendaarvoor;
d)eenbeschrijvingvanhetmogelijkemilieu-effectvandevoorgenomenactiviteitenvandealternatieven
ervoor,eneenschattingvandeomvangervan;
e)eenbeschrijvingvanmogelijkemaatregelenomhetnadeligemilieu-effecttothetminimumtebeperken;
f)eenexplicieteaanduidingvandemethodenvoorhetdoenvanvoorspellingen endedaaraantengrond­
slagliggendevooronderstellingen ,alsmedederelevantegegevensoverhetmilieudiezijngebruikt;
g)eenaanduidingvanhiateninkennisenvanonzekerhedenwaaropmenbijhetverzamelenvandever­
eisteinformatieisgestuit;
h)indienvanteopassing,plannenvoorcontrole,beheerenevaluatie,en
i)eenniettechnischesamenvatting ,eventueelmetvisueleweergaven(kaarten,grafiekenenz.).
AANHANGSEL III
Algemenecriteriaalshulpmiddelbijhetvaststellenvanhetmilieu-effectvanactiviteitendienietworden
genoemdinaanhangselI
1.Indienersprakeisvaneenvoorgenomenactiviteitwaaropartikel2,lid5,vantoepassingis,kunnende
betrokkenpartijenbezienofdieactiviteitmogelijkeenbelangrijknadeliggrensoverschrijdend milieu­
effectheeft,metnameaandehandvaneenofmeervandevolgendecriteria:
a)omvang:voorgenomenactiviteitendievoordatsoortactiviteiteengroteomvangzoudenhebben;
b)plaats:voorgenomenactiviteitendiezoudenplaatsvindeninofnabijeengebiedwaarhetmilieu
bijzonderkwetsbaaris,ofdatvanbijzonderbelangis(bijvoorbeeldwatergebieden diealsbijzonder
geldenkrachtensdeOvereenkomstvanRamsar,nationaleparken,natuurreservaten ,gebiedenvan
bijzonderwetenschappelijk belang,ofvanarcheologische ,cultureleofhistorischebetekenis);als­
medevoorgenomenactiviteitenopplaatsenwaardekenmerkenvaneenvoorgenomenontwikkeling
belangrijkenadeligegevolgenvoordebevolkingzoudenhebben;
c)gevolgen:voorgenomenactiviteitenmetbijzonderingewikkeldeenmogelijknadeligegevolgen,waar­
onderactiviteitendieernstigegevolgenzoudenhebbenvoormensenofvoorwaardevolleplante-en
diersoortenoforganismen,activiteitenwaardoorhetbestaanofhetmogelijkenutvaneengebied
wordtbedreigd,enactiviteitendieeenextrabelastingveroorzakenwaartegenhetmilieunietbestand
is.

Nr.C104/16 Publikatieblad vandeEuropeseGemeenschappen 24.4.92
2.Debetrokkenpartijenbezieninditverbandvoorgenomenactiviteitendienabijeeninternationalegrens
zijngepland,alsmedevoorgenomenactiviteitendieopgrotereafstandzoudenplaatsvinden,diebelang­
rijkenadeligegrensoverschrijdende milieu-effecten zoudenkunnenveroorzakenopgroteafstandvande
plaatswaarzijzijngepland.
AANHANGSEL IV
Deonderzoekprocedure
1.Deverzoekendepartij(en)stelt(stellen)hetsecretariaatervaninkennisdatzijdevraag,ofeenin
aanhangselIgenoemdevoorgenomen activiteitmogelijkeenbelangrijknadeliggrensoverschrijdend
milieu-effectheeft,voorlegt(voorleggen)aaneeninovereenstemming metdebepalingenvanditaan­
hangselingesteldeonderzoekcommissie .Indezekennisgevingwordthetvoorwerpvanhetonderzoek
vermeld.HetsecretariaatsteltallepartijenbijhetVerdragonverwijldinkennisvanhetfeitdatde
vraagaaneenonderzoekcommissie isvoorgelegd .
2.Deonderzoekcommissie bestaatuitdrieleden.Deverzoekendepartijendeanderepartijbijdeonder­
zoekprocedure benoemenelkeenwetenschappelijk oftechnischdeskundigeendetweealdusbe­
noemdedeskundigenwijzenmetgezamenlijkeinstemmingdederdedeskundigeaan,dievoorzittervan
deonderzoekcommissie wordt.Dezederdedeskundigemaggeenonderdaanvaneenvandepartijen
bijdeonderzoekprocedure zijn,nochmaghijofzijzijnofhaargewoneverblijfplaatsophetgrondge­
biedvaneenvandiepartijenhebben,ofindienstzijnbijeenvanhen,ofineenanderehoedanigheid
reedsbijdeaangelegenheid betrokkenzijngeweest.
3.Indiendevoorzittervandeonderzoekcommissie nietisaangewezenbinnentweemaandennadebe­
noemingvandetweededeskundige,wijstdeuitvoerendsecretarisvandeEconomischeCommissie
voorEuropa,opverzoekvaneenvanbeidepartijen,binneneenvolgendtijdvakvantweemaandende
voorzitteraan.
4.Indieneenvandepartijenbijdeonderzoekprocedure nietbinneneenmaandnadatzijdekennisgeving
vanhetsecretariaatheeftontvangen,eendeskundigeheeftbenoemd,kandeanderepartijditmedede­
lenaandeuitvoerendsecretarisvandeEconomischeCommissievoorEuropa,diebinneneenvolgend
tijdvakvantweemaandendevoorzittervandeonderzoekcommissie aanwijst.Vervolgensverzoektde
voorzittervandeonderzoekcommissie departijdienoggeendeskundigeheeftbenoemd,ditbinnen
eenmaandtedoen.Indiendiepartijditnahetverstrijkenvandattijdvaknietheeftgedaan,deeltde
voorzitterditmedeaandeuitvoerendsecretarisvandeEconomischeCommissievoorEuropa,die
vervolgensbinnentweemaandendebenoemingverricht.
5.Deonderzoekcommissie stelthaareigenprocedureregels vast.
6.Deonderzoekcommissie kanallepassendemaatregelennemenvoordeuitvoeringvanhaartaken.
7.Departijenbijdeonderzoekprocedure doenalleswatinhunvermogenligtomhetwerkvande
onderzoekcommissie tevergemakkelijken ,metnamedoor:
a)haarallerelevantedocumenten,voorzieningen eninformatieteverstrekken;
b)haarindiennodiginstaattestellengetuigenofdeskundigenopteroepenenverklaringenvanhen
teverkrijgen .
8.Departijenendedeskundigenbeschermendevertrouwelijkheid vandeinformatiediezijgedurende
hetwerkvandeonderzoekcommissie invertrouwenverkrijgen.
9.Indieneenvandepartijenbijdeonderzoekprocedure nietvoordeonderzoekcommissie verschijntof
haarzaakniettoelicht,kandeanderepartijdeonderzoekcommissie verzoekendeprocedurevoortte
zettenenhaarwerktevoltooien.Hetfeitdateenpartijnietvoordecommissieverschijntofhaarzaak

24.4.92 Publikatieblad vandeEuropeseGemeenschappen Nr.C104/17
niettoelicht,vormtgeenbelemmeringvoordevoortzettingenvoltooiingvanhetwerkvandeonder­
zoekcommissie .
10.Tenzijdeonderzoekcommissie andersbepaaltvanwegedebijzondereomstandigheden vandeaangele­
genheid,wordendekostenvandecommissie,metinbegripvandehonoreringvanhaarleden,in
gelijkedelengedragendoordepartijenbijdeonderzoekprocedure .Deonderzoekcommissie houdteen
overzichtvanalhaarkostenbijenverstrektdepartijendaarvaneeneindopgave .
11.Iederepartijdieeenbelangtenaanzienvandefeitenheeftbijdeaangelegenheid diehetonderwerp
vandeonderzoekprocedure vormt,enwaarvoorhetadviesvandecommissiegevolgenkanhebben,
kanzichmetdeinstemmingvandeonderzoekcommissie voegenindeprocedure.
12.Debesluitenvandeonderzoekcommissie overprocedure-aangelegenheden wordengenomenmeteen
meerderheidvandestemmenvanhaarleden.Inhetuiteindelijkeadviesvandeonderzoekcommissie
dientdeopvattingvandemeerderheidvanhaarledentewordenweerspiegeldendientiederedaarvan
afwijkendeopvattingtewordenopgenomen .
13.Deonderzoekcommissie biedthaaruiteindelijkeadviesaanbinnentweemaandennadedatumwaarop
zijwerdingesteld,tenzijzijhetnoodzakelijkachtdezetermijnteverlengenmeteentijdvakvanten
hoogstetweemaanden.
14.Hetuiteindelijkeadviesvandeonderzoekcommissie dientgebaseerdtezijnopalgemeenaanvaarde
wetenschappelijke beginselen.Hetuiteindelijkeadvieswordtdoordeonderzoekcommissie toegezon­
denaandepartijenbijdeonderzoekprocedure ,alsmedeaanhetsecretariaat .
AANHANGSEL V
Evaluatie
Dedoelstellingen omvatten :
a)toezichtopdenalevingvandevoorwaardenvanmachtigingofgoedkeuringvandeactiviteitenbewa­
kingvandedoeltreffendheid vanmaatregelenterverminderingvannadeligeeffecten;
b)toetsingvaneffectentenbehoevevangoedbeheerenbeperkingvanonzekerheden ;
c)verificatievaneerdergedanevoorspellingen ,opdatbijtoekomstigesoortgelijkeactiviteitenopdezeer­
varingkanwordenvoortgebouwd .
AANHANGSEL VI
Puntenvanbilateraleenmultilateralesamenwerking
1.Departijenkunnen,indienpassend,institutionaleregelingentreffen,ofhetmandaatvanbestaande
institutioneleregelingenuitbreiden,inhetkadervanbilateraleofmultilateraleovereenkomsten teneinde
volledigeuitvoeringtegevenaanditVerdrag.

Nr.C104/18 Publikatieblad vandeEuropeseGemeenschappen 24.4.92
2.Bilateraleenmultilateraleovereenkomsten ofandereregelingenkunnenomvatten :
a)alleoverigevereistenvoordeuitvoeringvanditVerdrag,despecifiekeomstandigheden vanhet
betrokkengebiedinaanmerkinggenomen;
b)institutionale ,bestuurlijkeenoverigeregelingen,tetreffenopbasisvanwederkerigheid engelijk­
waardigheid ;
c)deharmonisatievanbeleidenmaatregelenvoordebeschermingvanhetmilieu,omtekomentotde
grootstmogelijkeovereenkomstigheid innormenenmethodenbetreffendedetoepassingvanmilieu­
effectrapportage ;
d)deontwikkeling ,verbeteringen/ofharmonisatievanmethodenvoorhetconstateren ,meten,voor­
spellenenbeoordelenvaneffecten,envoordeevaluatievanactiviteiten;
e)deontwikkelingen/ofverbeteringvanmethodenenprogramma'svoorhetverzamelen,analyseren,
opslaanentijdigverspreidenvanvergelijkbaregegevensbetreffendedekwaliteitvanhetmilieu,als
materiaalvoormilieu-effectrapportage ;
f)devaststellingvandrempelwaarden ennaderuitgewerktecriteriavoorhetbepalenvandebelangrijk­
heidvangrensoverschrijdende effecten,afhankelijkvandeplaats,deaardofdeomvangvanvoorge­
nomenactiviteitentenaanzienwaarvaninovereenstemming metdebepalingenvanditVerdragmi­
lieu-effectrapportage moetwordentoegepast,endevaststellingvannormenbetreffendedekritieke
belastingvanhetmilieudoorgrensoverschrijdende verontreiniging ;
g)degezamenlijketoepassing,indienpassend,vanmilieu-effectrapportage ,deontwikkelingvangeza­
menlijkecontroleprogramma 's,ijkingvancontroleapparatuur endeharmonisatievanmethodenop­
datverkregengegevensonderlingvergelijkbaarzijn.
AANHANGSEL VII
Arbitrage
1.Deeisendepartij(en)stelt(stellen)hetsecretariaatinkennisvanhetfeitdatdepartijenzijnovereenge­
komenhetgeschilaanarbitrageteonderwerpeningevolgeartikel15,lid2,vanditVerdrag.Inde
kennisgevingwordthetonderwerpvanarbitragevermeldenmetnamedeartikelenvanditVerdrag
overdeuitleggingoftoepassingwaarvaneengeschilisonstaan.Hetsecretariaatzendtdeontvangen
informatietoeaanallepartijenbijditVerdrag.
2.Hetscheidsgerechtbestaatuitdrieleden.Deeisendepartij(en)endeanderepartij(en)bijhetgeschil
benoemeneenarbiterendetweealdusbenoemdearbiterswijzenmetgezamenlijkeinstemmingde
derdearbiteraan,dievoorzittervanhetscheidsgerechtwordt.Dederdearbitermaggeenonderdaan
vaneenvandepartijenbijhetgeschilzijn,nochmaghijofzijzijnofhaargewoneverblijfplaatsop
hetgrondgebiedvaneenvandiepartijenhebben,ofindienstzijnbijeenvanhen,ofineenandere
hoedanigheidreedsbijdeaangelegenheid betrokkenzijngeweest.
3.Indiendevoorzittervanhetscheidsgerecht nietisaangewezenbinnentweemaandennadebenoeming
vandetweedearbiter,wijstdeuitvoerendsecretarisvandeEconomischeCommissievoorEuropa,op
verzoekvaneenvanbeidepartijenbijhetgeschil,binneneenvolgendtijdvakvantweemaandende
voorzitteraan.
4.Indieneenvandepartijenbijhetgeschilnietbinnentweemaandennadatzijhetverzoekdaartoeheeft
ontvangen,eenarbiterheeftbenoemd,kandeanderepartijditmededelenaandeuitvoerendsecretaris
vandeEconomischeCommissievoorEuropa,diebinneneenvolgendtijdvakvantweemaandende
voorzittervanhetscheidsgerechtaanwijst.Vervolgensverzoektdevoorzittervanhetscheidsgerecht de
partijdienoggeenarbiterheeftbenoemd,ditbinnentweemaandentedoen.Indiendiepartijditna
hetverstrijkenvandattijdvaknietheeftgedaan,deeltdevoorzitterditmedeaandeuitvoerendsecre­

24.4.92 Publikatieblad vandeEuropeseGemeenschappen Nr.C104/19
tarisvandeEconomischeCommissievoorEuropa,dievervolgensbinnentweemaandendebenoeming
verricht.
5.Hetscheidsgerecht neemtzijnbeslissinginovereenstemming methetinternationalerechtenmetde
bepalingenvanditVerdrag.
6.Iederkrachtensdebepalingenvanditaanhangselingesteldescheidsgerecht steltzijneigenprocedure­
regelsvast.
7.Debeslissingenvanhetscheidsgerechtbetreffendezowelproceduresalsaanhemvoorgelegdeaangele­
genhedenwordengenomenmeteenmeerderheidvandestemmenvanzijnleden.
8.Hetscheidsgerecht kanallepassendemaatregelennementervaststellingvandefeiten.
9.Departijenbijhetgeschildoenalleswatinhunvermogenligtomhetwerkvanhetscheidsgerecht te
vergemakkelijken ,metnamedoor:
a)hetscheidsgerecht allerelevantedocumenten ,voorzieningen eninformatieteverstrekken ;
b)hetscheidsgerecht indiennodiginstaattestellengetuigenofdeskundigenopteroepenenverkla­
ringenvanhenteverkrijgen.
10.Departijenendearbitersbeschermendevertrouwelijkheid vandeinformatiediezijgedurendehet
werkvanhetscheidsgerecht invertrouwenverkrijgen .
11.Hetscheidsgerecht kan,opverzoekvaneenvandepartijen,tussentijdsemaatregelenterbescherming
aanbevelen .
12.Indieneenvandepartijenhetgeschilnietvoorhetscheidsgerecht verschijntofhaarzaaknietverde­
digt,kandeanderepartijhetscheidsgerecht verzoekendeprocedurevoorttezettenenzijnuiteinde­
lijkebeslissingtenemen.Hetfeitdateenpartijnietvoorhetscheidsgerecht verschijntofhaarzaak
nietverdedigt,vormtgeenbelemmeringvoordevoortzettingvandeprocedure .Voordathetscheidsge­
rechtzijnuiteindelijkebeslissingneemt,moethetzichervanovertuigendatdeeistenaanzienvande
feitenenhetrechtgegrondis.
13.Hetscheidsgerecht kantegeneisendierechtstreeksvoortkomenuitdeaangelegenheid diehetvoorwerp
vanhetgeschilis,horeneneroverbeslissen.
14.Tenzijhetscheidsgerecht andersbepaaltvanwegedebijzondereomstandigheden vandezaak,worden
dekostenvanhetscheidsgerecht ,metinbegripvandehonoreringvanzijnleden,ingelijkedelen
gedragendoordepartijenbijhetgeschil.Hetscheidsgerechthoudteenoverzichtvanalzijnkostenbij
enverstrektdepartijendaarvaneeneindopgave .
15.IederepartijbijditVerdragdieeenbelangtenaanzienvanhetrechtheeftbijdeaangelegenheid die
hetonderwerpvanhetgeschilisenwaarvordebeslissingvanhetscheidsgerecht gevolgenkanhebben,
kanzichmetdeinstemmingvanhetscheidsgerechtvoegenindeprocedure .
16.Hetscheidsgerechtdoetzijnuitspraakbinnenvijfmaandennadedatumwaarophetwerdingesteld,
tenzijhethetnoodzakelijkachtdezetermijnteverlengenmeteentijdvakvantenhoogstevijfmaan­
den.
17.Deuitspraakvanhetscheidsgerecht dientvergezeldtegaanvaneenuiteenzettingvandegronden.De
uitspraakisonherroepelijk enbindendvoorallepartijenbijhetgeschil.Deuitspraakwordtdoorhet
scheidsgerecht toegezondenaandepartijenbijhetgeschilenaanhetsecretariaat .Hetsecretariaat
zendtdeontvangeninformatietoeaanallepartijenbijditVerdrag.
18.Iedergeschildattussenpartijenontstaatbetreffendedeuitleggingoftenuitvoerlegging vandeuit­
spraakkandoorelkvandepartijenwordenvoorgelegdaanhetscheidsgerechtdatdeuitspraakheeft
gedaanof,indienhetdaaraannietkanwordenvoorgelegd,aaneenanderscheidsgerechtdathiertoe
wordtingesteldopdezelfdewijzealsheteerstbedoeldescheidsgerecht .