PROTOCOL  
bij de Euro-mediterrane Overeenkomst tussen de Europese Gemeenschappen en hun lidstaten, 
enerzijds, en het Koninkrijk Marokko, anderzijds, inzake een Kaderovereenkomst tussen de 
Europese Unie en het Koninkrijk Marokko over de algemene beginselen voor de deelname van 
het Koninkrijk Marokko aan EU-programma’s  
DE EUROPESE UNIE, hierna „de Unie” genoemd,  
enerzijds, en  
HET KONINKRIJK MAROKKO, hierna „Marokko” genoemd,  
anderzijds,  
hierna tezamen „de partijen” genoemd,  
OVERWEGENDE HETGEEN VOLGT:  
(1) Marokko heeft op 26 februari 1996 een Euro-mediterrane overeenkomst (  1 ) gesloten waarbij een associatie tot 
stand wordt gebracht tussen de Europese Gemeenschappen en hun lidstaten, enerzijds, en Marokko, anderzijds 
(hierna: „de overeenkomst” genoemd).  
(2) De Europese Raad van Brussel van 17 en 18 juni 2004 heeft zijn tevredenheid uitgesproken over de Commissie ­
voorstellen voor een Europees nabuurschapsbeleid (ENB) en zijn goedkeuring gehecht aan de conclusies van de 
Raad van 14 juni 2004.  
(3) In zijn conclusies heeft de Raad herhaaldelijk blijk gegeven van zijn instemming met dit beleid.  
(4) De Raad heeft op 5 maart 2007 zijn steun betuigd aan de algemene en alomvattende aanpak die is uiteengezet in 
de mededeling van de Commissie van 4 december 2006, die tot doel heeft de ENB-partnerlanden, naargelang van 
hun verdiensten en voor zover de rechtsgrondslagen het mogelijk maken, aan EU- agentschappen en -program ­
ma’s te laten deelnemen.  
(5) Marokko heeft de wens geuit aan een aantal EU-programma’s deel te nemen.  
(6) De specifieke voorwaarden betreffende de deelname van Marokko aan de verschillende programma’s, met name de 
financiële bijdrage alsmede de rapportage- en evaluatieprocedures, worden vastgesteld in de vorm van een 
memorandum van overeenstemming tussen de Europese Commissie en de bevoegde autoriteiten van Marokko,  
ZIJN ALS VOLGT OVEREENGEKOMEN:  
Artikel 1  
Marokko mag deelnemen aan alle huidige en toekomstige EU- 
programma’s die overeenkomstig de relevante bepalingen tot 
vaststelling van die programma’s voor het land openstaan.  
Artikel 2  
Marokko verstrekt een financiële bijdrage aan de algemene be ­
groting van de Unie in overeenstemming met de specifieke pro ­
gramma’s waaraan het deelneemt.  
Artikel 3  
Vertegenwoordigers van Marokko mogen als waarnemers de 
vergaderingen bijwonen van de beheerscomités die belast zijn 
met het toezicht op de programma’s waaraan Marokko een 
financiële bijdrage levert, voor zover deze betrekking hebben 
op onderwerpen die Marokko aangaan.  
Artikel 4  
Ten aanzien van projecten en initiatieven die door deelnemers 
uit Marokko worden ingediend, gelden in het kader van de 
betrokken programma’s voor zover mogelijk dezelfde voorwaar ­
den, regels en procedures als voor de lidstaten.  
Artikel 5  
De specifieke voorwaarden betreffende de deelname van Ma ­
rokko aan de verschillende programma’s, met name de financi ­ële bijdrage en de rapportage- en evaluatieprocedures, worden 
vastgesteld in de vorm van een memorandum van overeenstem ­
ming tussen de Commissie en de bevoegde autoriteiten van 
Marokko op basis van criteria vastgesteld in de betrokken pro ­
gramma's.  
Als Marokko op grond van artikel 3 van Verordening (EG) nr. 
1638/2006 van het Europees Parlement en de Raad van 24 ok ­
tober 2006 houdende algemene bepalingen tot invoering van 
een Europees Nabuurschaps- en partnerschapsinstrument (  2 ) of 
van een vergelijkbare toekomstige verordening betreffende ex ­
terne bijstand van de Unie aan Marokko, de Unie om externe 
bijstand voor deelname aan een EU-programma verzoekt, wor ­
den de voorwaarden voor het gebruik van de Europese bijstand 
door Marokko in een financieringsovereenkomst vastgesteld, 
waarbij met name artikel 20 van Verordening (EG) nr. 
1638/2006 in acht wordt genomen.  
Artikel 6  
Overeenkomstig Verordening (EG, Euratom) nr. 1605/2002 van 
de Raad van 25 juni 2002 houdende het Financieel Reglement 
van toepassing op de algemene begroting van de Europese Ge ­
meenschappen (  3 ), wordt in ieder memorandum van overeen ­
stemming dat is gesloten op grond van artikel 5 bepaald datNL L 90/2 Publicatieblad van de Europese Unie 28.3.2012  
( 1 ) PB L 70 van 18.3.2000, blz. 2.  ( 2 ) PB L 310 van 9.11.2006, blz. 1.  
( 3 ) PB L 248 van 16.9.2002, blz. 1.
financiële controles of audits, waaronder administatieve maat ­
regelen, worden uitgevoerd door of onder toezicht van de Com ­
missie, het Europees Bureau voor fraudebestrijding en de Reken ­
kamer.  
Er worden gedetailleerde bepalingen in opgenomen inzake fi ­
nanciële controle en audits, administratieve maatregelen, sanc ­
ties en invordering, waarbij aan de Commissie, het Europees 
Bureau voor fraudebestrijding en de Rekenkamer bevoegdheden 
worden toegekend die gelijkwaardig zijn met hun bevoegdheden 
ten aanzien van begunstigden of contractanten die in de Unie 
zijn gevestigd.  
Artikel 7  
Dit protocol geldt voor de looptijd van de overeenkomst.  
Dit protocol wordt door de partijen ondertekend en goedge ­
keurd volgens hun eigen procedures.  
Iedere partij kan dit protocol door schriftelijke kennisgeving aan 
de andere partij opzeggen. Het protocol verstrijkt zes maanden 
na de datum van die kennisgeving.  
Opzegging van het protocol door een partij is niet van invloed 
op de controles die in voorkomend geval overeenkomstig de 
artikelen 5 en 6 moeten worden uitgevoerd.  
Artikel 8  
Uiterlijk drie jaar na de inwerkingtreding van dit protocol, en 
vervolgens iedere drie jaar, kunnen de partijen de tenuitvoerleg ­ging van het protocol evalueren aan de hand van de werkelijke 
deelname van Marokko aan EU-programma’s.  
Artikel 9  
Het protocol is van toepassing op enerzijds het grondgebied 
waar het Verdrag betreffende de Europese Unie en het Verdrag 
betreffende de werking van de Europese Unie van toepassing 
zijn, overeenkomstig de bepalingen van deze Verdragen en an ­
derzijds het grondgebied van het Koninkrijk Marokko.  
Artikel 10  
Dit protocol treedt in werking op de eerste dag van de maand 
volgend op de datum waarop de partijen elkaar via diplomatieke 
kanalen ervan in kennis stellen dat de voor de inwerkingtreding 
vereiste procedures zijn voltooid.  
Artikel 11  
Dit protocol vormt een integrerend onderdeel van de overeen ­
komst.  
Artikel 12  
Dit protocol wordt opgesteld in tweevoud in de Bulgaarse, de 
Deense, de Duitse, de Engelse, de Estse, de Finse, de Franse, de 
Griekse, de Hongaarse, de Italiaanse, de Letse, de Litouwse, de 
Maltese, de Nederlandse, de Poolse, de Portugese, de Roemeense, 
de Sloveense, de Slowaakse, de Spaanse, de Tsjechische, de 
Zweedse en de Arabische taal, zijn alle teksten gelijkelijk au ­
thentiek.NL 28.3.2012 Publicatieblad van de Europese Unie L 90/3
Съставено  в Брюксел  на тринадесети  декември  две хиляди  и десета  година . 
Hecho en Bruselas, el trece de diciembre de dos mil diez.  
V Bruselu dne t řináctého prosince dva tisíce deset  
Udfærdiget i Bruxelles den trettende december to tusind og ti.  
Geschehen zu Brüssel am dreizehnten Dezember zweitausendzehn.  
Kahe tuhande kümnenda aasta detsembrikuu kolmeteistkümnendal päeval Brüsselis.  
Έγινε  στις Βρυξέλλες  στις δεκατρείς  Δεκεμβρίου  δύο χιλιάδες  δέκα . 
Done at Brussels on the thirteenth day of December in the year two thousand and ten.  
Fait à Bruxelles, le treize décembre deux mille dix.  
Fatto a Bruxelles, addì tredici dicembre duemiladieci.  
Brisel ē, divi t ūkstoši desmit ā gada tr īspadsmitaj ā decembr ī. 
Priimta du t ūkstan čiai dešimt ų met ų gruodžio trylikt ą dien ą Briuselyje.  
Kelt Brüsszelben, a kétezer-tizedik év december tizenharmadik napján.  
Mag ħmul fi Brussell, fit-tlettax-il jum ta' Di ċembru tas-sena elfejn u g ħaxra.  
Gedaan te Brussel, de dertiende december tweeduizend tien.  
Sporz ądzono w Brukseli dnia trzynastego grudnia roku dwa tysi ące dziesi ątego.  
Feito em Bruxelas, em treze de Dezembro de dois mil e dez.  
Întocmit la Bruxelles, la treisprezece decembrie dou ă mii zece.  
V Bruseli d ňa trinásteho decembra dvetisícdesa ť. 
V Bruslju, dne trinajstega decembra leta dva tiso č deset.  
Tehty Brysselissä kolmantenatoista päivänä joulukuuta vuonna kaksituhattakymmenen.  
Som skedde i Bryssel den trettonde december tjugohundratio.
NL L 90/4 Publicatieblad van de Europese Unie 28.3.2012
За Европейския  съюз  
Por la Unión Europea  
Za Evropskou unii  
For Den Europæiske Union  
Für die Europäische Union  
Euroopa Liidu nimel  
Για την Ευρωπαϊκή  Ένωση  
For the European Union  
Pour l'Union européenne  
Per l'Unione europea  
Eiropas Savien ības v ārd ā – 
Europos S ąjungos vardu  
Az Európai Unió részér ől 
Għall-Unjoni Ewropea  
Voor de Europese Unie  
W imieniu Unii Europejskiej  
Pela União Europeia  
Pentru Uniunea European ă 
Za Európsku úniu  
Za Evropsko unijo  
Euroopan unionin puolesta  
För Europeiska unionen
  
За Кралство  Мароко  
Por el Reino de Marruecos  
Za Marocké království  
For Kongeriget Marokko  
Für das Königreich Marokko  
Maroko Kuningriigi nimel  
Για το Βασίλειο  του Μαρόκου  
For the Kingdom of Morocco  
Pour le Royaume du Maroc  
Per il Regno del Marocco  
Marokas Karalistes v ārd ā – 
Maroko Karalyst ės vardu,  
A Marokkói Királyság részér ől 
Għar-Renju tal-Marokk  
Voor het Koninkrijk Marokko  
W imieniu Królestwa Maroka  
Pelo Reino de Marrocos  
Pentru Regatul Maroc  
Za Marocké krá ľovstvo  
Za Kraljevino Maroko  
Marokon kuningaskunnan puolesta  
För Konungariket Marocko
NL 28.3.2012 Publicatieblad van de Europese Unie L 90/5