RESOLUTIE(1)

over de bestrijding van de armoede in de ACS-landen en de Europese Unie

De Paritaire vergadering ACS-EU,

- van 11 tot 14 oktober 1999 in vergadering bijeen in Nassau (Bahamas),

- gezien het verslag over de bestrijding van de armoede in de ACS-landen en in de Europese Unie, AP/2770/99,

- gezien de verslagen en verklaringen van verschillende internationale organisaties (UNDP, OESO, ILO, Wereldbank, IMF, G-7, WTO) en in het bijzonder :

- het verslag van de Verenigde Naties over mensenrechten en extreme armoede (1997),

- de verslagen van het UNDP over armoede (1998) en menselijke ontwikkeling (1997/1998),

- de verslagen van de Wereldbank (1998/1999),

- het verslag van de Commissie voor ontwikkelingsbijstand (CDA) van de OESO over de ontwikkelingssamenwerking van de Europese Unie (nr. 30/1998),

- gezien de slotverklaring van de VN-Conferentie over bevolking en ontwikkeling die gehouden is in Cairo,

- gezien het verslag "Noord-Zuid : een programma om te overleven" van de onafhankelijke Commissie internationale ontwikkelingvraagstukken, voorgezeten door Willy Brandt (1979),

- gezien het Witboek over internationale ontwikkeling "Eliminating World Poverty : A Challenge for the 21st Century" dat het Britse parlement is voorgelegd door de minister voor Internationale Ontwikkeling (1997),

- gezien het beleidsdocument van de CDA/OESO "Shaping the 21st Century : The Contribution of Development Co-operation" (1996),

- gezien de recente verslagen van de Europese Rekenkamer en in het bijzonder de opmerkingen over het Europees Ontwikkelingfonds,

- gezien de resolutie van de Raad van de Europese Unie van december 1993 over armoedebestrijding, waarvan paragraaf 8 als volgt luidt "de strijd tegen de armoede moet een centrale plaats innemen in het beleid en de programma's op het gebied van ontwikkelingssamenwerking",

- gezien de artikelen 136 en 137 van het EG-Verdrag (sociale bepalingen),

- gezien de artikelen 177 (Ontwikkelingssamenwerking), 178 (Samenhang) en 180 (Coördinatie) van het EG-Verdrag,

- gezien het werkdocument voor het STOA-panel van het Europees Parlement "Evaluation of agricultural and other technologies fighting against hunger and poverty",

- gezien de bijdragen van de deskundigen die zijn uitgenodigd op de openbare hoorzitting van het Europees Parlement over "De bestrijding van de armoede in de landen van het Verdrag van Lomé" (17 maart 1999),

- gezien de bijdragen die zijn ingediend via de ambassades van de ACS-landen en de permanente vertegenwoordigingen van de lidstaten van de Europese Unie,

- gelet op de onderhandelingsrichtsnoeren voor de verlenging van het Verdrag van Lomé, waarin uitroeiing van de armoede de hoogste prioriteit krijgt,

A. verwijzend naar de verklaringen die zijn gepubliceerd tijdens de wereldconferenties die de laatste tien jaar hebben plaatsgevonden en waarop de armoede en de uitroeiing daarvan centraal stonden, met name de topontmoetingen van Rio, Cairo en Kopenhagen, waar een nieuwe koers werd uitgezet en de aandacht werd gericht op de economische, sociale, ecologische en politieke dimensies van ontwikkeling,

B. de vier grondbeginselen onderstrepende die op deze conferenties zijn vastgesteld, te weten duurzaamheid, eigen verantwoordelijkheid, participatie en gelijkheid,

C. overwegende dat de tien verplichtingen die in de Verklaring van Kopenhagen over sociale ontwikkeling zijn opgenomen een brede consensus over de sociale dimensie van ontwikkeling weerspiegelen, en armoede, werkloosheid en uitsluiting aanmerken als de drie grote sociale problemen waardoor de mensheid aan het eind van deze eeuw wordt getroffen,

D. eraan herinnerende dat de staatshoofden en vertegenwoordigers van 186 landen op de Top over sociale ontwikkeling de uitroeiing van extreme armoede "een ethische, sociale, politieke en economische plicht van de mensheid" hebben genoemd,

E. de aandacht vestigend op de toezeggingen die de deelnemers aan de Top over sociale ontwikkeling hebben gedaan om doelen vast te stellen en plannen en programma's op te stellen, en op de ambitieuze doelstelling van de leden van de OESO om het percentage mensen dat in extreme armoede leeft tussen 1993 en 2015 met de helft te verminderen,

F. overwegende dat sommige ACS-landen bij de bestrijding van de armoede op onder meer de volgende obstakels stuiten :

- interne obstakels : slechte toegang tot sociale basisvoorzieningen (onderwijs, huisvesting en gezondheidszorg), honger, milieuvervuiling (verlies van hulpbronnen, biodiversiteit, klimaatverandering), ongelijke rechten voor mannen en vrouwen, het ontbreken van een democratie en rechtsstaat (instrumenten voor herverdeling van de baten van de groei, wanbeheer en het ontbreken van controle over de eigen economische en menselijk bestaansmiddelen, corruptie), gewapende conflicten,

- externe obstakels : internationale conjunctuur (fluctuerende en onzekere vraag, fluctuaties van de wisselkoers en de rentevoet, variaties in de beschikbaarheid van kapitaal op de geldmarkten), handelsbeleid van de industrielanden ten aanzien van landbouwproducten, niet-tarifaire handelsbelemmeringen, grondstoffenmarkt, buitenlandse schuldenlast (die een grote belemmering voor ontwikkeling vormt), tendens tot vermindering van de buitenlandse hulp en het feit dat deze hulp in veel gevallen niet heeft bijgedragen tot vermindering van de armoede, ontbreken van voldoende politieke wil van de noordelijke landen om bij te dragen tot ontwikkeling, ontbreken van een democratisch en sociaal kader in het wereldhandelsstelsel,

- historische obstakels : het koloniale verleden, slavernij, de koude oorlog en het feit daarin als strijdtoneel gefungeerd te hebben voor het conflict tussen de supermachten,

G. in het bijzonder erop wijzend dat de Aids-epidemie niet alleen een gezondheidsprobleem is, maar ook een belangrijke oorzaak van armoede en een algemeen ontwikkelingsprobleem dat nagenoeg alle sociale categorieën treft en een bedreiging vormt voor de sociaal-economische ontwikkeling van hele generaties en landen, vooral in Afrika,

H. overwegende dat er een nauw verband bestaat tussen maatregelen tot uitroeiing van de armoede en de maatregelen ter beheersing van de bevolkingsaanwas,

I. overwegende dat de grote internationale bedrijven momenteel druk uitoefenen op de staten om tot een deregularisering over te gaan teneinde hun winsten te vergroten, en dat de regeringen op vele moeilijkheden stuiten om een duurzaam nationaal ontwikkelingsbeleid te voeren,

J. overwegende dat de autonome ontwikkeling van de ontwikkelingslanden onder meer bemoeilijkt wordt door de afhankelijke positie van deze landen ten aanzien van de geïndustrialiseerde landen, de enorme daling van de koopkracht, de verslechtering van de handelsvoorwaarden, de gesubsidieerde export van de Europese Unie.

K. overwegende dat de ACS-landen over omvangrijke natuurlijke hulpbronnen beschikken, en dat een verantwoorde exploitatie hiervan de armoede stellig zou verminderen,

L. overwegende dat een van de redenen waarom bevolkingsgroepen geen toegang hebben tot goederen en diensten die tot de basisvoorzieningen horen en een voorwaarde voor een menswaardig bestaan vormen, is gelegen in de kosten (van onderwijs, gezondheidszorg, drinkwater, riolering, openbaar vervoer, energie, telecommunicatie etc.), die vaak even hoog zijn als in de industrielanden,

M. overwegende dat de betrekkingen tussen de industrielanden en de ontwikkelingslanden in dit tijdperk van globalisering aanzienlijke en soms onrustbarende veranderingen ondergaan,

N. overwegende dat de ontwikkelingslanden sinds eind jaren '80 in een moeilijke situatie verkeren door de voortdurende bevolkingsaanwas, de stagnatie van de landbouwinkomsten en de aantasting van de natuurlijke hulpbronnen,

O. overwegende dat vele inwoners van ACS-landen om het leven komen als zij proberen ontwikkelde landen te bereiken om de armoede te ontvluchten en met name geschokt over de dood van twee kinderen uit Guinee die zijn bevroren in het landingsgestel van een vliegtuig waarin zij clandestien naar "het rijke en ontwikkelde Europa" wilden om hulp voor Afrika te vragen,

P. verwijzend naar de opmerking van de Secretaris-generaal van de VN dat veel van de problemen van Afrika opgelost zouden kunnen worden als dit continent dezelfde belangstelling zou krijgen als Kosovo,

Q. overwegende dat de landen met een schuldenlast de rijke landen met de middelen die zij nodig hebben voor hun ontwikkeling, vijf maal meer terugbetalen dan zij ontvangen en dat de ACS-landen sinds de tijd van de slavernij hebben bijgedragen aan de economische ontwikkeling van andere delen van de wereld door hulpbronnen te leveren die niet in hun eigen voordeel werden gebruikt, maar als goedkope grondstoffen dienden,

R. overwegende dat volgens de Rekenkamer de structurele-aanpassingsprogramma's van de Europese Unie onvoldoende aandacht besteden aan de allerarmsten en dat de uitgaven voor onderwijs en gezondheidszorg ten goede zijn gekomen aan de beter gesitueerde stedelijke bevolkingsgroepen,

S. overwegende dat het westerse consumptiepatroon absoluut geen na te volgen ontwikkelingsmodel vormt en dat de industrielanden zelf verandering in dit patroon zullen moeten brengen, als zij de bestaansmiddelen van de planeet in stand willen houden, want volgens dit "consumptiemodel" wordt armoede ten onrechte gedefinieerd als een maat voor "onderconsumptie",

T. overwegende dat kleine en zeer kleine bedrijfjes een zeer belangrijke plaats innemen in de nationale economie van de armste landen, omdat in deze sector meer dan 60 % van de actieve bevolking met geringe inkomsten werkzaam is,

U. vaststellend dat deze zeer kleine bedrijfjes, die vaak opvallen door hun innoverende capaciteiten, bij gebrek aan kapitaal, vakkennis, basisopleiding, technologie en krediet, slechts een zeer bescheiden inkomen per capita genereren, en dat deze geringe productiviteit als een van de factoren die armoede veroorzaken kan worden gezien,

V. als haar overtuiging uitsprekend dat de toekomst van de komende generaties in de rijkere landen onlosmakelijk verbonden is met de ontwikkeling van de Derde Wereld,

W. ervan overtuigd dat een toekomstige overeenkomst als vervolg op het Verdrag van Lomé alleen kans van slagen heeft als de mens in het middelpunt van de ontwikkelingsacties komt te staan en deze ten goed komen aan de armste lagen van de bevolking,

X. overwegende dat de aarde tegenwoordig zes miljard bewoners telt,

Omvang van de armoede en internationale ontwikkelingssamenwerking

1. stelt met leedwezen vast dat tegenwoordig meer dan 1300 miljoen mensen in extreme armoede leven en dat dit percentage weliswaar 3,5 % lager is dan in 1987, maar het aantal armen in de wereld in absolute cijfers toeneemt, daar er nu 75 miljoen meer armen zijn dan tien jaar geleden;

2. acht het schandalig dat de rijkste 20 % van de wereldbevolking 85 % van het wereldinkomen ontvangt, terwijl de armste 20 % slechts 1,4 % ontvangt, en meent dat de bestrijding van de armoede ook een rechtvaardige herverdeling van de inkomens impliceert;

3. stelt vast dat ongelijkheid een structureel kenmerk van deze tijd is, dat de ongebreidelde globalisering de ongelijkheid zowel tussen landen onderling als daarbinnen heeft verscherpt en dat het aantal armen na de financiële crisis die in Azië is ontstaan en vervolgens is overgeslagen op Rusland en Latijns-Amerika, aanzienlijk is toegenomen;

4. stelt vast dat vele Afrikaanse economieën gevangen zitten in een vicieuze armoedecirkel, zodat pogingen om daaruit te komen de terugval in de armoede nog versterken;

5. is derhalve van mening dat de bestrijding van de armoede aangewend moet worden als hefboom om politieke en sociale veranderingen te bewerkstelligen, en ten dienste moet staan van de groei en ontwikkeling;

6. onderstreept dat voor de bestrijding van de armoede niet alleen samenwerking met de armste landen vereist is, maar dat er vaak ook in relatief welvarende landen en zelfs binnen de Europese Unie zeer arme bevolkingsroepen zijn die in aanmerking dienen te komen voor maatregelen tot uitroeiing van extreme armoede;

7. is van mening dat er vele oorzaken van armoede aan te wijzen zijn : te lage inkomens of geheel geen inkomen voor de meerderheid van de bevolking, de groei van de schuldenlast, de programma's voor structurele aanpassing, de ongebreidelde liberalisering van de wereldhandel etc., en dat derhalve de structurele oorzaken van de armoede moeten worden aangepakt en niet de effecten hiervan;

8. is van oordeel dat armoede een schending van de mensenrechten betekent;

9. verklaart dat ten aanzien van de uitroeiing van behoeftigheid of extreme armoede eenzelfde soort aanpak gevolgd moet worden door alle landen, los van het economische ontwikkelingspeil van elk land, en dat deze gebaseerd moet zijn op een verandering van de gebruikelijke opvattingen over behoeftigheid en op een gewijzigde orde van prioriteiten;

10. verzoekt de ACS-landen in overleg met de Europese Unie strategieën te ontwikkelen die bevorderlijk zijn voor nieuwe concepten op het gebied van basisvoorzieningen (scholing, gezondheid, drinkwater, riolering, openbaar vervoer, energie, telecommunicatie etc.) om ervoor te zorgen dat deze basisvoorzieningen tegen geringe kosten voor iedereen toegankelijk zijn;

11. is derhalve van mening dat productie- en distributietechnieken die aangepast zijn aan de lokale en regionale mogelijkheden massaal gestimuleerd moeten worden, door op plaatselijk niveau alternatieve technologieën te bevorderen op het gebied van de gezondheid, de aanleg van leidingen, de drinkwatervoorziening, de huisvesting alsmede in de energie- en de vervoerssector;

12. sluit zich aan bij de noodkreet van de VN, met de constatering dat de 21 rijkste en meest ontwikkelde landen hun hulp aan de derde wereld met 24 % hebben verlaagd in een periode waarin hun economie gestaag is gegroeid : zo is de openbare ontwikkelingssteun van de industrielanden gedaald tot 0,22 % van hun totale BBP, ver onder het VN-streefcijfer van 0,7 %;

13. verzoekt met name de Raad van de ministers van de Europese Unie om het beleid inzake de concentratie van de ontwikkelingssteun op de minst ontwikkelde landen te handhaven en te intensiveren, de totale omvang van de steun te optimaliseren en prioriteit te geven aan de uitroeiing van de armoede boven de handelsbetrekkingen bij het uitstippelen van het ontwikkelingshulpbeleid op Europees en nationaal niveau;

Sociale en menselijke ontwikkeling

14. is van mening dat het individu centraal staat bij ontwikkeling en dat deze gericht moet zijn op een verbreding van het scala aan mogelijkheden voor ieder mens, door de ontwikkeling rechtvaardiger, democratischer te maken en beter te spreiden;

15. wijst het voorstel af van de EU-lidstaten om kredieten van communautaire begrotingslijnen die bestemd zijn voor de armste landen toe te kennen aan de steun voor de wederopbouw van Kosovo;

16. onderschrijft de opvatting van menselijke armoede als negatie van de wezenlijke mogelijkheden en perspectieven waarop elke menselijke ontwikkeling is gebaseerd, namelijk om een lang, gezond en constructief leven te leiden, en te genieten van een behoorlijk bestaansniveau, vrijheid, waardigheid, zelfrespect en respect voor de anderen;

17. is van mening dat menselijke armoede het gevolg is van het samenvallen van ongelijkheid op het sociale, politieke en economische vlak en dat de ongelijkheid tussen man en vrouw een van de ernstigste vormen van ongelijkheid is;

18. merkt op dat discriminatie van vrouwen hand in hand gaat met de verbreiding van de armoede;

19. verklaart nadrukkelijk dat de armoede alleen uitgeroeid kan worden als er een rechtvaardige herverdeling van de rijkdommen plaatsvindt en een eind wordt gemaakt aan de ongelijkheid tussen man en vrouw op alle niveaus en aan de discriminatie van ouderen, die een zeer kwetsbare bevolkingsgroep vormen;

20. meent dat maatregelen om de bevolkingsaanwas onder controle te krijgen een essentieel element vormen van het beleid ter bestrijding van de armoede;

21. acht het noodzakelijk dat de bestrijding van de armoede van ouderen integraal deel uitmaakt van de armoedebestrijdingsstrategieën, aangezien de armoede onder ouderen in vele landen waar de levensverwachting toeneemt een groot probleem aan het worden is; stelt nogmaals dat de gelijke behandeling van mannen en vrouwen een essentieel onderdeel moet zijn van de armoedebestrijdingspolitiek en dat daarom de versterking van de rechten van de vrouw in vele landen een absolute voorwaarde is;

22. onderstreept dat het onderwijs een van de voornaamste wapens ter bestrijding van de armoede is en wijst er in dit verband op dat de internationale verleners van ontwikkelingshulp, ook de Europese Unie en haar lidstaten, hebben toegezegd de middelen voor het onderwijs, met name het basisonderwijs, in de ontwikkelingslanden te verhogen en hervormingen op onderwijsgebied te zullen steunen;

23. dringt erop aan dat het volgende Verdrag expliciet verwijst naar de investeringen in hoogwaardig onderwijs, in de vorm van de volgende tekst : De ontwikkelingssamenwerking moet de inspanningen van de ACS-landen steunen :

a) om de deelname te waarborgen van een groot aantal burgerorganisaties aan de programmering, de controle en de evaluatie van het onderwijsbeleid;

b) om de financiële middelen voor het basisonderwijs te verhogen, overeenkomstig de doelstelling die is vastgesteld op de Top over sociale ontwikkeling in 1995, volgens welke 20 % van de hulp aan sociale basisvoorzieningen zou moeten worden toegekend; om de steun aan informele voorlichtingsprogramma's te verhogen, met de specifieke toezegging dat de toegang van vrouwen en jonge meisjes aan het onderwijs wordt verbeterd;

c) om een coherente strategie te ontwikkelen teneinde de internationale toezeggingen met betrekking tot het universele basisonderwijs vóór 2015 gestand te doen, in nauwe samenwerking met de andere donors en de burgerorganisaties;

d) om de activiteiten van de donors efficiënt te coördineren op het vlak van de sectorgerichte programma's, ten einde de maatregelen van de ACS-landen inzake het onderwijs te steunen en aan te vullen;

24. geeft in dit verband uiting aan haar voldoening over de opmerking van de Voorzitter van het Europees Parlement, mevrouw Fontaine, die de aspiraties verwoordde van de Guinese kinderen die zijn omgekomen in het landingsgestel van het vliegtuig dat hen naar Europa moest brengen : "Wij moeten deze dramatische oproep kunnen beantwoorden door ons hele samenwerkingsbeleid een educatieve en culturele dimensie te geven die het nu niet heeft";

25. wijst op de voordelen die het heeft om op regionaal niveau moderne centrale instellingen voor onderzoek, hoger onderwijs en technische scholing te creëren en meent dat de volgende sectoren eerder regionaal dan nationaal georganiseerd moeten worden :

- medisch onderzoek en behandeling van infectieziekten,

- bescherming van bedreigde dier- en plantensoorten,

- maatregelen ter bestrijding van droogte en woestijnvorming,

- programma's voor herbebossing en bescherming van de inheemse natuurlijke rijkdommen,

- opwekking van energie, met name waterkrachtenergie;

26. wijst op het belang van gedecentraliseerde programma's inzake de volksgezondheid bij de bestrijding van de armoede;

27. neemt kennis van de resultaten van de 11e Conferentie over Aids in Afrika die onlangs in Lusaka heeft plaatsgevonden, en stelt bezorgd vast dat rond 95 % van de mensen die besmet zijn met het HIV-virus in de arme landen leven en dat de epidemie vooral jonge, actieve en vaak goed opgeleide bevolkingsgroepen in deze landen treft; dringt aan op uitgebreide voorlichtingscampagnes en bevordering van de preventie via het onderwijs om zo de individuele gedragspatronen te veranderen, en op de organisatie van medische behandeling;

28. benadrukt echter dat preventie en toegang tot de gezondheidszorg en medische behandeling niet los van elkaar gezien kunnen worden; dat preventie slechts doeltreffend kan zijn indien besmette personen behandeld worden;

29. verzoekt derhalve met klem de internationale gemeenschap, en de EU in het bijzonder, de inspanningen en middelen resoluut te verhogen om, in het kader van de bestrijding van de armoede, het hoofd te bieden aan de toenemende problemen in verband met de aids-epidemie, die een ontwikkelingscrisis betekent; wijst op de noodzaak van een mentaliteitsverandering, zowel onder de donors als bij de plaatselijke regeringen, in de zin van een grotere openheid bij de bestrijding van aids, die een prioriteit van het ontwikkelingsbeleid moet worden;

30. verzoekt de WTO de ACS-landen de mogelijkheid te waarborgen om de onontbeerlijke geneesmiddelen te produceren of tegen kostprijs aan te schaffen;

31. verzoekt de Raad en de Commissie ervoor te zorgen dat er doeltreffende medische behandeling van de ziekte verkregen kan worden tegen een voor de bevolking betaalbare prijs;

32. verzoekt de lidstaten van de Europese Unie en de ACS-landen om middelen uit hun begroting te reserveren voor de gezondheidzorg en het basisonderwijs, overeenkomstig het bepaalde in het initiatief "20/20" van de Top over sociale ontwikkeling;

Economie en handel

33. verklaart dat ontwikkeling niet hetzelfde is als "goede economische resultaten" en dat economische groei een noodzakelijke maar geen voldoende voorwaarde voor het terugdringen van de armoede is; dat er derhalve samenwerkingsvormen ontwikkeld moeten worden die de armoede rechtstreeks bij de wortel aanpakken, daar waar deze te vinden is en in de vormen die zij heeft aangenomen;

34. wijst erop dat de markt in dienst van de mens moet staan en niet andersom en dat het voor de verwezenlijking van dat doel niet volstaat te zorgen voor liberalisering van de handel, macro-economische efficiency en correcte prijzen, maar dat ook regulering, eerlijke concurrentie, transparantie en verantwoordingsplicht van levensgroot belang zijn;

35. is van mening dat een stimulering van de vraag in de nationale economieën bereikt kan worden door een versterking van de interne markt en wijst in dit verband op het belang van een wisselwerking tussen lokale, regionale en nationale markten;

36. wijst erop dat de overheid, de markt en de burgermaatschappij niet tegenover elkaar staan of elkaar kunnen vervangen, maar dat zij samen moeten werken om een transparant, doelmatig en niet discriminerend bestuur te verzekeren, en is van mening dat de overheid met het oog op een duurzame ontwikkeling het kader en de grenzen moeten vastleggen binnen welke de markt moet functioneren;

37. merkt op dat de arme landen altijd arm zullen blijven als de rentelast die zij moeten betalen vier keer zo hoog is als hun uitgaven voor gezondheidszorg en onderwijs, en dat de rijke landen zich hiervan steeds bewust moeten zijn bij hun politieke keuzen;

38. neemt met voldoening kennis van de toezegging van de Raad van de Europese Unie om spoed te zetten achter de schuldverlichting voor de armste landen in nauwe samenhang met de strategie voor de armoedebestrijding;

39. dringt er derhalve bij de Europese Unie en haar lidstaten op aan om ambitieuze doelstellingen aan te houden bij de berekening van de kwijt te schelden schulden en al het mogelijke te doen om de uitvoering van het initiatief ten behoeve van arme landen met een grote schuldenlast te bespoedigen en om verbeteringen aan te brengen in dit initiatief, dat niet lijkt te volstaan om het gestelde doel te verwezenlijken en dat gekoppeld is aan zeer rigoureuze criteria;

40. doet een beroep op de verantwoordelijkheid van de bilaterale en multilaterale schuldeisers en verzoekt hen om de bestaande schulden kwijt te schelden of drastisch te verminderen;

41. wenst dat de schuld van de ACS-landen met de grootste schuldenlast integraal wordt kwijtgescholden;

42. constateert bezorgd dat is voorgesteld de niet-toegewezen EOF-kredieten te gebruiken voor de financiering van de EU-bijdrage van 1 miljoen euro aan de verlichting van de schuldenlast in het kader van het initiatief voor de arme landen met een zware schuldenlast, vooral omdat er geen enkel overleg is gepleegd met de regeringen van de ACS-landen;

43. wijst op de ernstige sociale en economische gevolgen van het structurele aanpassingsbeleid voor de armste landen, met name ACS-landen; dringt erop aan dat dit beleid grondig herzien wordt en dat de ontwikkelingsdimensie er deel van uitmaakt; benadrukt dat erop gelet moet worden dat de economische hervormingen door de ontwikkelingslanden zelf worden ontworpen om te voldoen aan de behoeften van hun bevolking en om extreme armoede te bestrijden;

44. wijst erop dat een paritaire deelname van de armste landen aan de internationale financiële en handelsinstellingen moet worden gewaarborgd, dat het systeem van de "gewogen stemming" binnen het IMF en de Wereldbank moet worden hervormd, en dat er voor de armste landen de mogelijkheid moet worden geschapen om invloed uit te oefenen op de koers van de WTO; wenst bovendien dat deze internationale financiële instellingen en handelsorganisaties aangepaste instrumenten ontwikkelen voor de financiering van productie-activiteiten in arme gebieden; is van mening dat naast micro-kredietvoorzieningen er voorzieningen gecreëerd moeten worden voor risicokapitaal, financiële deskundigheid en consultancy op micro-niveau;

45. verzoekt de Commissie en de Raad met klem solidariteit te betonen met de ontwikkelingslanden bij de herziening van de WTO-regels zodat deze landen de mogelijkheid krijgen hun ontwikkeling in eigen handen te nemen;

46. wijst op de ernstige effecten van financiële speculaties op de internationale stabiliteit en veiligheid, met name in de ACS-landen; benadrukt dat er met de hoogste spoed een reglementering moet worden opgesteld voor deze speculatieve kapitaalbewegingen;

47. verzoekt de Commissie in dit verband de mogelijkheden te onderzoeken om de zogenaamde "Tobin tax" in te voeren;

48. wijst de poging af om via het multilateraal investeringsakkoord (AMI) tot een definitieve liberalisering van de kapitaalmarkten te komen, waardoor de ontwikkelingslanden, en met name de ACS-landen beroofd zouden worden van hun beslissingsmacht over het gebruik van hun hulpmiddelen en van de controle over hun economieën; meent dat de OESO in geen geval de instelling kan zijn waarbinnen over een dergelijk akkoord wordt onderhandeld, aangezien zij slechts de geïndustrialiseerde landen vertegenwoordigt;

49. wijst erop dat armen en vrouwen geen toegang hebben tot financiële diensten en verzoekt derhalve de regeringen en donors om, naar het voorbeeld van succesvolle programma's in sommige ontwikkelingslanden, nieuwe instellingen voor microfinanciering te ontwikkelen teneinde de toegang tot kredieten en spaarmogelijkheden te verbreden, met name op het platteland;

50. beveelt in het bijzonder aan het scala van micro-bedrijfjes te vergroten door het opzetten van programma's ter bevordering van de beroepsopleiding en het praktische management, gedifferentieerd per sector;

51. bepleit nogmaals maatregelen ter bevordering van de volkseconomie, met name in de grote stedelijke agglomeraties, daar de snelle urbanisering in bepaalde ACS-landen een klimaat van politieke en sociale instabiliteit creëert;

52. wijst erop dat voor de productie die een groot beslag legt op hulpbronnen gesubsidieerde grondstoffen worden gebruikt waarvan het bestaan van een aanzienlijk aantal personen afhangt die tot de minst welvarende groepen behoren, en dat het verbruik van deze industriële grondstoffen uitsluitend door de marktkrachten wordt gedicteerd en niet door sociale en milieuoverwegingen;

53. pleit ervoor dat in de betrekkingen tussen de ACS en de EU sprake is van een rechtvaardige en op solidariteit berustende handel;

54. pleit voor meer transparantie en vereenvoudiging van de herkomstregels, daar deze een belangrijk obstakel zijn voor de ontwikkeling van de ACS-handel, zowel op het regionale als op het internationale vlak;

55. is van oordeel dat de liberalisering van de handel een bedreiging vormt voor de voedselvoorziening van de armste landen, als ze niet gepaard gaat met een reeks voorwaarden (afschaffing van landbouwsubsidies, vrije toegang tot de markten en afschaffing van exportsubsidies in de rijke landen); onderschrijft het fundamentele recht van de volkeren en regeringen van ontwikkelingslanden om te streven naar zelfvoorziening ondanks externe dwingende factoren;

56. onderstreept tenslotte dat de integratie van de ACS-landen in de wereldmarkt weliswaar een voorwaarde is voor hun ontwikkeling maar dat deze niet te abrupt mag plaatsvinden, wat betekent dat het overheersende interne karakter van de ontwikkeling gerespecteerd moet worden en er een overgangsperiode van minstens 10 jaar voor de volledige toepassing van de WTO-regels moet worden gepland;

Politieke dimensie

57. is van mening dat democratie weliswaar niet vanzelf voortvloeit uit economische vooruitgang, maar dat politieke en economische dictatuur wel vaak tot armoede leiden;

58. is ervan overtuigd dat ontwikkeling intrinsiek verbonden is met democratiseringsprocessen en democratisering van de politieke, sociale en economische structuren en dat de betrokkenheid van de alle lagen van de bevolking wezenlijk is voor het ontwikkelingsproces;

59. wijst op het belang van een snelle organisatie van het Internationaal straftribunaal en verzoekt alle lidstaten van de Lomé-overeeenkomst het voorbeeld van Senegal, Trinidad-en-Tobago en Italië, die de ratificatie van de statuten van het IST hebben afgesloten, te volgen en deze statuten vóór het einde van 2000 te ratificeren;

60. stelt dat een verlaging van de militaire uitgaven van de ontwikkelingslanden reële baten voor de ontwikkeling en de veiligheid kan opleveren, aangezien de ACS-landen zo meer zouden kunnen besteden aan gezondheidszorg, onderwijs, drinkwatervoorziening en andere sociale basisvoorzieningen, investeringen die ten goede komen aan de sociale stabiliteit en het gevaar van conflicten verminderen;

61. verzoekt de Europese Unie een gemeenschappelijk standpunt aan te nemen waarin de wapenexport naar ontwikkelingslanden, en met name de ACS-landen waar reeds sprake is van conflicten, dreigende conflicten of ernstige spanningen, wordt verboden, als positieve bijdrage aan een vreedzame en democratische oplossing van burger- en militaire conflicten en aan het voorkomen van overbodige schulden tengevolge van de aanschaf van wapens;

62. wijst erop dat armoede onder meer veroorzaakt wordt door gewapende conflicten, economische ongelijkheid, sociaal onrecht, gebrek aan democratische participatie, aantasting van het milieu, schendingen van de mensenrechten, conflicterende staatsbelangen, en dat deze bestreden moeten worden om het armoedeprobleem efficiënt te kunnen aanpakken;

63. is van mening dat voordat ontwikkeling plaats kan vinden eerst de mijnen opgeruimd moeten worden in de betreffende landen; verzoekt de landen van de Europese Unie en de ACS-landen onverwijld het verdrag van Ottawa over de antipersoonmijnen te tekenen en te ratificeren;

64. wijst op de consensus die is gebleken over het idee dat conflicten beter voorkomen dan genezen kunnen worden, maar dat daarvoor adequate instrumenten ontwikkeld moeten worden : regionale waarnemingsposten die de ontwikkeling van gespannen situaties volgen en permanente bemiddelingsstructuren;

65. herinnert eraan dat er op dit moment meer dan 30 miljoen vluchtelingen in de wereld zijn, die tot de allerarmsten van de wereld behoren;

66. acht het van primair belang om vluchtelingen en ontheemden toegang tot specifieke onderwijsprogramma's te waarborgen, die een van de belangrijkste elementen zijn om de armoede van deze bevolkingsgroepen te bestrijden;

67. verklaart dat armoede een van de oorzaken van de drugshandel in veel ontwikkelingslanden is en dat uitroeien van de armoede daarom een bijdrage kan leveren aan de bestrijding van de drugshandel;

68. veroordeelt de schendingen van de fundamentele rechten van vrouwen, die vooral in de armste landen in een positie van uitsluiting verkeren; verzoekt de Commissie en de ACS-landen in samenwerkingsprogramma's rekening te houden met het genderaspect, teneinde de waardigheid van de vrouw te bevorderen en een einde te maken aan de schendingen van haar rechten, zoals bijvoorbeeld de clitoridectomie;

69. is van mening dat politieke en economische maatregelen inzake de vorming en verdeling van grondbezit een voorwaarde zijn voor een succesvolle bestrijding van de armoede;

Duurzame ontwikkeling, wetenschap en armoede

70. acht het absoluut noodzakelijk dat overeenkomstig de beginselen en afspraken die op de Wereldmilieuconferentie over duurzame ontwikkeling zijn aangenomen, rekening wordt gehouden met milieubescherming in alle fasen van het samenwerkingsbeleid, vanaf het opstellen van plannen tot de uitvoering ervan, vooral met het oog op de voedselvoorziening, de toegang tot drinkwater en de oplossing van gezondheidsvraagstukken;

71. is ervan overtuigd dat de allerarmsten onevenredig getroffen worden door de milieuvervuiling en dat het onderzoek op dit terrein in een breder kader moet plaatsvinden waarbij bestrijding van de armoede samengaat met een goed bestuur (good governance) en rechtvaardigheid;

72. verzoekt de internationale gemeenschap en de ACS-landen met klem meer aandacht te geven aan de wisselwerking tussen armoede en milieu, en met name aan de sterke afhankelijkheid van armen in plattelandsgebieden van hun natuurlijke hulpbronnen, en de mogelijkheid te bestuderen, in het licht van de ervaringen in India en bepaalde Afrikaanse landen, om de armoede te bestrijden door investeringen in programma's voor herbebossing, bodembeheer, waterhuishouding, etc;

73. wijst op de noodzaak een aantal grondbeginselen voor het gebruik en de verdeling van het water in de wereld vast te stellen en wenst dat bij de exploitatie en verdeling van de watervoorraden de mensenrechten worden geëerbiedigd;

74. is, geheel in lijn met de verklaring en het actieplan die zijn vastgesteld tijdens de Wereldwetenschapsconferentie op 1 juli 1999 te Boedapest, van mening dat juist de wetenschap gericht moet zijn op de basisbehoeften van de mens door de nadruk te leggen op een duurzame ontwikkeling en het milieu;

75. pleit ervoor dat in het geval van de minst ontwikkelde landen tenminste 0,4 % van het BBP wordt besteed aan onderzoek, in het bijzonder fundamenteel onderzoek;

76. stelt vast dat er grote delen van de wereld zijn waar geen wetenschappelijk onderzoek wordt verricht, noch door de overheid noch door bedrijven, en dat over het geheel genomen het wereldtoneel steeds meer wordt gedomineerd door de grote multinationals, die geen prioriteit geven aan cruciale problemen van de landen van het zuidelijk halfrond; doet een oproep om ook op dit terrein te komen tot een solidariteit tussen noordelijk en zuidelijk halfrond en wijst in het bijzonder op het belang van nieuwe vormen van samenwerking tussen openbare en particuliere sector, ook op het terrein van onderzoek, om de uitbreiding van malaria onder controle te krijgen, gezien de verwoestende uitwerking van deze ziekte op de gezondheid van de armen;

77. verzoekt de Europese Unie een wetenschappelijk ontwikkelingsbeleid ACS-EU te ontwikkelen, dat de ACS-landen in staat stelt deel te nemen aan de "informatiemaatschappij", en mondiale communicatienetwerken in hun land te ontwikkelen;

78. wijst erop dat de verhoging van de landbouwproductie van cruciaal belang is voor de ontwikkeling van talloze landen en pleit er daarom voor dat het agrarisch onderzoek zich vooral richt op technologieën die ten goede kunnen komen van de arme boeren;

79. onderstreept het belang van traditionele kennis en de toepassing daarvan en is van mening dat deze breder aangewend moet worden, daar deze meestal bijdraagt tot een duurzame ontwikkeling; wijst op de noodzaak met een adequate financiering ontwikkelingsprogramma's voor het platteland en micro-projecten ten behoeve van vrouwen te bevorderen, en dringt erop aan dat voor producten van deze microprojecten een billijke vergoeding wordt gegeven;

80. wijst in dit verband op het bijzonder grote belang voor de uitroeiing van de armoede van de steun aan onderzoek naar technologieën die eenvoudig aangewend kunnen worden bij de bestrijding van de armoede, en toegepast kunnen worden op de hygiëne, waterzuivering en afvalverwerking, kleinschalige irrigatie en het medisch gebruik van plaatselijke hulpbronnen enerzijds en van ondersteuning van een optimaal gebruik van deze technologieën anderzijds;

81. stelt voor in het nieuwe Verdrag van Lomé bepalingen op te nemen die verwijzen naar de beginselen van artikel 8J van het Verdrag over de biodiversiteit, met betrekking tot de instandhouding van kennis, innovatie en praktijken van de inheemse en plaatselijke gemeenschappen, alsmede hun intellectuele-eigendomsrechten, en hun toestemming voor, deelname aan en rechtvaardige aandeel in de opbrengsten van het gebruik van deze hulpbronnen;

82. verzoekt om een programma voor technologieoverdracht naar ACS-landen op niet-commerciële basis in combinatie met scholingsprogramma's die zijn aangepast aan de reële behoeften ter plaatse en in overeenstemming zijn met de beginselen van duurzame ontwikkeling;

Het thema armoede in het kader van de toekomstige betrekkingen ACS-EU

83. vestigt de aandacht van de regeringen die vastbesloten zijn om de armoede uit te roeien op de noodzaak om zowel de omvang als de samenstelling van de overheidsuitgaven in aanmerking te nemen, een rechtvaardig fiscaal beleid te voeren en te bekijken hoe de middelen het best gebruikt kunnen worden om gunstige politieke, economische en sociale voorwaarden te scheppen om de armoede terug te dringen;

84. meent echter dat de uitroeiing van de armoede niet uitsluitend van de inspanningen van de centrale overheden kan afhangen, maar dat hiervoor ook de actieve betrokkenheid van lokale en regionale overheden, in samenwerking met organisaties van de burgersamenleving en de particuliere sector, nodig is, hetgeen een verdere decentralisering van de ontwikkelingssamenwerking veronderstelt;

85. verzoekt de Commissie concessies aan de particuliere sector te verlenen zodat deze betrokken wordt bij de verlening van diensten op het gebied van de gezondheidszorg onder de bevolkingsgroepen van de arme gebieden van de ACS-landen;

86. wijst erop dat armoede geen op zichzelf staand probleem is, noch een sociaal probleem dat als een van de vele problemen behandeld moet worden, maar is van mening dat armoedebestrijding het leidend beginsel voor alle ontwikkelingsmaatregelen moet vormen;

87. wijst op het mislukken van de internationale coördinatie van de ontwikkelingshulp; onderstreept het belang van een grotere complementariteit en coördinatie tussen de hulp van de lidstaten, de communautaire hulp en de hulp van andere bilaterale en multilaterale donors, met het oog op vergroting van de doeltreffendheid; verzoekt de Europese Unie haar plan voor coördinatie van het ontwikkelingsbeleid van de lidstaten opnieuw te starten in toepassing van de beginselen en artikelen van de verdragen van Maastricht en Amsterdam;

88. is van mening dat de buitensporige toename van het aantal hulpverzoeken en ongecoördineerde projecten ten koste is gegaan van de doelmatigheid van de steun, hetgeen nadelige gevolgen heeft gehad voor de ontvangende landen en voor de donorlanden; verzoekt de ACS-landen die dit nog niet hebben gedaan om overeenkomstig de in Kopenhagen gemaakte afspraken nationale strategieën voor ontwikkeling en armoedebestrijding vast te stellen, zodat er een coherent globaal kader voor de coördinatie van de openbare en particuliere nationale inspanningen en alle externe steun ontstaat;

89. wijst op het nauwe verband tussen armoede en ziekte en verzoekt tegelijk alle regeringen van de EU- en de ACS-landen de toezeggingen van de conferentie van Cairo inzake de toegang van iedereen tot de reproductieve gezondheidszorg na te komen, en ervoor te zorgen dat de ontwikkelingshulp van de EU geconcentreerd wordt op de meest kwetsbare bevolkingsgroepen zoals de jongeren en vluchtelingen, en het belang van gezinsplanning te erkennen;

90. wijst erop dat de prioriteit aan de bestrijding van de armoede vertaald moet worden in de toewijzing van middelen en dat het communautaire beleid in onafhankelijke evaluatieverslagen verweten wordt dat het percentage van de communautaire steun voor landen met een laag inkomensniveau kleiner is dan dat voor landen met een gemiddeld inkomensniveau;

91. wijst erop dat het effect van de acties niet uitsluitend afgemeten kan worden aan de omvang van de geldmiddelen die zijn besteed en dat er daarom dringend methoden en indicatoren voor de follow-up, het effect en de resultaten voor de verschillende sectoren die worden gesteund ontwikkeld en toegepast moeten worden;

92. wijst erop dat de samenhang tussen het ontwikkelingssamenwerkingsbeleid en de overige beleidsonderdelen van de Europese Unie absoluut moet worden gewaarborgd;

93. roept de Commissie en de ACS-landen, overeenkomstig de afspraken inzake de sociale ontwikkeling, op om de universele toegang tot de sociale basisvoorzieningen tot een centraal element van de toekomstige samenwerking te maken;

Armoede in de Europese Unie en bewustmaking van de Europese burger

94. is van mening dat de economische en sociale integratie van de armen in de Europese Unie een prioritaire politieke doelstelling moet zijn en dat middelen vrijgemaakt moeten worden om toename van de armoede in de Unie te voorkomen, daar deze bijdraagt tot racisme en geweld; dat plaatselijke organisatie die de armoede bestrijden gesteund moeten worden en dat afbraak van de systemen voor sociale bescherming van de economisch zwaksten, met name in stedelijke gebieden met bevolkingsgroepen die maatschappelijk uitgesloten zijn en in de minst ontwikkelde regio's die een hoge graad van armoede ten opzichte van het gemiddelde van de Europese Unie vertonen;

95. wijst erop dat steeds bredere lagen van de bevolking in Europa getroffen worden door armoede, marginalisering en uitsluiting, met name bevolkingsgroepen van immigranten en etnische minderheden;

96. wijst erop dat de overheidsuitgaven gereorganiseerd moeten worden om sociale samenhang tot stand te brengen;

97. herinnert eraan dat armoede samengaat met de wijze waarop de rechten van de mens worden nageleefd, een probleem dat betrekking heeft op alle landen, zowel de ontwikkelingslanden als de industrielanden, waar de situatie van vluchtelingen en immigranten en van de allerarmste burgers steeds verder verslechtert;

98. verzoekt de Europese Unie de waarde van de economische, culturele en sociale inbreng van immigranten uit ACS-landen te benadrukken, doeltreffende acties te ondernemen ter bestrijding van het racisme en de vreemdelingenhaat die terrein lijkt te winnen in onze samenleving, en de fundamentele rechten te beschermen van de immigranten, met name op economisch, sociaal en politiek terrein;

99. is zich ervan bewust dat ontwikkeling op wereldschaal alleen succes kan hebben als de internationale gemeenschap daarbij helpt en meent dat de Europese burger geïnformeerd moet worden over de oorzaken van armoede en ongelijkheid in de ontwikkelingslanden en over de mogelijke middelen om hier een einde aan te maken, alsmede over het feit dat de ongelijkheid een bedreiging vormt voor een wereld waarin de onderlinge afhankelijkheid steeds groter wordt;

100. acht het noodzakelijk dat de Europese samenleving bewust wordt gemaakt van de situatie en de problemen van de mensen die in de Europese Unie zelf zijn buitengesloten;

101. wijst op het grote belang van een uitgebreidere voorlichting over ontwikkeling; meent dat de publieke opinie op de hoogte moet zijn van de acties van de Europese Unie in het kader van het ontwikkelingsbeleid, dat de bevolking en vooral de jongeren meer inzicht moeten krijgen in de realiteit die ten grondslag ligt aan het ontwikkelingsbeleid, dat de solidariteit met de achtergestelde volkeren bevorderd moet worden en dat er systematischer voorlichting gegeven moet worden over en studie gemaakt wordt van de betrekkingen tussen de industrielanden en de ontwikkelingslanden;

102. is van mening dat de mensheid over een enorm potentieel beschikt; wijst erop dat het UNDP verklaart dat "de mensheid voor het eerst in haar geschiedenis de middelen heeft om een eind te maken aan armoede en sociale uitsluiting" en dat de ontwikkeling van dit potentieel alleen mogelijk is dankzij een onwankelbare solidariteit waardoor het beginsel van sociale rechtvaardigheid zijn beslag kan krijgen; roept derhalve alle instellingen en de lidstaten van de Europese Unie op ervoor te zorgen dat de XXI eeuw de eeuw van de solidariteit wordt;

103. herinnert aan de aanbeveling van het Europees Parlement om de samenwerking tussen de lokale overheden van de ACS-landen en de landen van de Europese Unie te intensiveren, daar deze gedecentraliseerde samenwerking betrekking heeft op acties en projecten die het dagelijks leven van de burgers raken, de decentralisatie op lokaal niveau in de ACS-landen versterkt en de bewustwording van de Europese burgers en lokale groeperingen van de problematiek van armoede en ontwikkeling bevordert;

104. verzoekt zijn co-voorzitters deze resolutie te doen toekomen aan de ACS-EU-Raad en de Commissie.

(1) Goedgekeurd op de Paritaire Vergadering ACS-EU van 14 oktober 1999 in Nassau (Bahama's).