Paritaire Vergadering van de Overeenkomst tussen de landen van Afrika, het Caribisch gebied en de Stille Oceaan en de Europese Unie (ACS-EU) - Aangenomen resoluties over de toestand in Somalië (ACS-EU 2143/97/def.)

De Paritaire Vergadering ACS-EU,

- bijeen in Brussel van 17 t/m 20 maart 1997,

- onder verwijzing naar haar vroegere resoluties over de toestand in Somalië,

A. overwegende dat de politieke, sociale en economische toestand van Somalië snelle ontwikkelingen kent, en dat de internationale gemeenschap het vaste besluit moet hebben om de meest positieve aspecten daarvan te steunen,

B. verheugd over de hardnekkige inspanningen van de IGAD-lid-staten om een duurzame oplossing te vinden voor de crisis in Somalië, en met name over de overeenkomst die werd ondertekend tijdens de vergadering van Sodere in Ethiopië, waaraan 26 politieke organisaties uit Somalië hebben deelgenomen en waarvan het hoogtepunt de oprichting was van een Raad voor Nationale Redding; eveneens verheugd over de raadgevende vergadering van oktober 1996 in Nairobi, waaraan drie grote Somalische facties hebben deelgenomen,

C. gesterkt door de toezegging om over te gaan tot een nieuwe fase van het vredesproces en de beslissing die genomen is om de huidige moeilijkheden in verband met de voorbereiding van de in Bossaso (Somalië) te houden conferentie, te overkomen,

D. overwegende dat de politieke en veiligheidssituatie in het land erg verschilt van streek tot streek en dat zij in een groot aantal stedelijke centra, en met name in Mogadiscio, onzeker blijft,

E. overwegende dat die instabiele toestand tot nu toe een hinderpaal is geweest voor de internationale hulp en dat hij dramatische gevolgen heeft gehad voor de burgerbevolking die in grote delen van het land nog altijd geen toegang heeft tot behoorlijke voeding of basisvoorzieningen (waterbevoorrading, gezondheidszorg, onderwijs, enz.),

F. overwegende dat de Verenigde Naties op 12 december 1996 een dringende oproep voor fondsen voor Somalië hebben gedaan, teneinde een nieuwe humanitaire crisis te voorkomen,

G. overwegende dat, zowel voor het Somalische volk als voor de stabiliteit van de hele regio van de Hoorn van Afrika, het van kapitaal belang is een oplossing te vinden voor de problemen van Somalië,

H. overwegende dat het door de oorlog tussen de clans tot nu toe niet mogelijk is gebleken op nationaal niveau opnieuw een aangepast institutioneel kader op te zetten, met als gevolg dat Somalië de Overeenkomst van Lomé niet heeft kunnen ratificeren en ook niet heeft kunnen beschikken over de 111 miljoen ecu die in het kader daarvan zijn voorzien uit hoofde van het 7e Europees Ontwikkelingsfonds,

I. overwegende dat de Paritaire Vergadering ACS-EU er herhaaldelijk bij de Raad en de Commissie heeft op aangedrongen om Somalië hoe dan ook toch als partij bij de Overeenkomst van Lomé te beschouwen en alle politieke en juridische instrumenten vast te stellen teneinde het volk van Somalië in staat te stellen te profiteren van alle maatregelen betreffende steun en samenwerking zoals die in de Overeenkomst van Lomé zijn voorzien,

J. overwegende dat de Raad van Ministers ACS-EU van 30 juni 1996 de politieke toetreding van het land tot de Overeenkomst van Lomé bevestigd heeft, waardoor de Commissie het besluit kon nemen om in juli 1996 met een eerste rehabilitatieprogramma (47 miljoen ecu) van start te gaan en zo de weg te effenen voor verdere hulpprogramma's,

K. overwegende dat in gebieden waar de politieke en veiligheidsomstandigheden dat mogelijk maakten de humanitaire hulp en ondersteuning van de economische bedrijvigheid voor de reorganisatie van de essentiële diensten overtuigende resultaten hebben opgeleverd,

L. gelet op alle inspanningen die de afgelopen jaren door de Europese Unie zijn geleverd om Somalië te helpen bij de voorziening van de meest dringende behoeften voor de wederopbouw en het herstel van de economie,

M. overwegende dat Somalië wordt beschouwd als "een traditionele ACS-exporteur van bananen" naar de Europese Unie,

N. overwegende dat de Commissie voornemens is het statuut van het in Nairobi (Kenia) gevestigde Bureau voor Somalië van de Europese Unie te herzien en te beperken,

O. overwegende dat de SACB (Somalia Aid Coordination Body) tot dusverre een positieve rol heeft gespeeld, waardoor de noodzakelijke voorwaarden konden worden gecreëerd voor internationale hulpverlening en coördinatie van de acties van de belangrijkste donorlanden, de nationale organisaties en de in Somalië werkzame NGO's,

1. doet een dringende oproep aan alle partijen in Somalië om de staakt-het-vuren-overeenkomst na te leven en zich ernstig in te spannen voor een politiek proces van nationale pacificatie dat het moet mogelijk maken te starten met de wederopbouw van het land;

2. verzoekt met aandrang alle Somalische politieke groepen die hebben deelgenomen aan de vergadering van Sodere om hun inspanningen te verdubbelen teneinde de tenuitvoerlegging van de overeenkomst te bewerkstelligen, en richt zich met de grootste aandrang tot de andere politieke groepen in Somalië die niet aan de vergadering hebben deelgenomen, om hetzelfde te doen, in de hoop op een globale regeling van het conflict en in het belang van vrede, voorspoed en ontwikkeling in Somalië en in de ruimere context van de regio;

3. verzoekt de internationale gemeenschap, en met name de Verenigde Naties, de Europese Unie en de intergouvernementele organisaties, waaronder de Arabische Liga en de met de Islamitische Conferentie verbonden organisaties, om hun inspanningen te bundelen teneinde samen met de OAE en de IGAD een oplossing te vinden voor het conflict dat Somalië verscheurt;

4. betuigt haar steun voor de inspanningen van de OAE, de IGAD en de gezanten van de Verenigde Naties, de EU en de Italiaanse regering, die de ondertekening van de huidige staakt-het-vuren-overeenkomst mogelijk gemaakt hebben;

5. dringt erop aan dat de Raad van de Europese Unie een samenhangend beleid uitwerkt voor de toestand in Somalië, zodat het mogelijk wordt steun te verlenen aan de politieke initiatieven die de pacificatie van het land tot doel hebben;

6. roept de internationale gemeenschap, en in het bijzonder de Europese Unie, op om meer middelen beschikbaar te stellen voor de strijd tegen de armoede en voor het afsluiten van functionele samenwerkingsovereenkomsten, die noodzakelijk zijn voor de consolidatie van de vrede in een aantal sectoren en voor het stimuleren van de rehabilitatie van andere sectoren en gemeenschappen; in dat verband moet terdege rekening gehouden worden met de rol van de vrouw en de op het niveau van de plaatselijke gemeenschappen bestaande organisaties, die volwaardig moeten deelnemen aan de besluitvormingsprocessen in verband met hulp en rehabilitatie;

7. herhaalt haar verzoek aan de Commissie, de Raad van de Europese Unie, de Raad van Ministers ACS-EU en het Comité van ambassadeurs, om zonder verwijl te zoeken naar de benodigde middelen om Somalië en zijn bevolking te laten profiteren van de voordelen van de Vierde Overeenkomst van Lomé, zoals reeds herhaaldelijk door zowel de Paritaire Vergadering als de Raad ACS-EU werd gevraagd;

8. acht het van fundamenteel belang dat het speciaal programma voor de wederopbouw van Somalië, waarvoor 47 miljoen ecu is uitgetrokken, snel ten uitvoer gelegd en correct toegepast wordt, vooral ten behoeve van de meest kwetsbare bevolkingsgroepen, de wederopbouw van de essentiële sociale infrastructuur, steun voor het herstel van de economische bedrijvigheid en met name landbouw, veeteelt en visserij;

9. verzoekt de Raad van Ministers ACS-EU de instelling voor te stellen van een juridisch instrument waardoor Somalië, ondanks het feit dat er geen nationale autoriteiten zijn die gemachtigd zijn de Vierde Overeenkomst van Lomé te ratificeren, toegang kan krijgen tot de kredieten van het NIP van het zevende en achtste EOF, en tot de regionale indicatieve programma's;

10. is van mening dat het uitzonderlijk karakter van de toestand in Somalië de instelling vereist van juridische, politieke, economische en administratieve instrumenten met een even uitzonderlijk karakter, die de Commissie in staat moeten stellen de EOF-middelen niet alleen te gebruiken voor wederopbouwprogramma's maar ook voor ontwikkelingsprogramma's op lange termijn;

11. verzoekt de Commissie, en met name ECHO, toezicht te houden op de voedselleveringen aan Somalië teneinde het ontstaan van hongersnood te voorkomen en indien nodig een noodhulpprogramma voor te bereiden dat rekening houdt met de effecten voor de meest kwetsbare bevolkingsgroepen;

12. herhaalt haar verzoek aan de Commissie om garanties te geven voor de volledige uitvoering van het "bananenprotocol" en van Verordeningen van de Raad nrs. 404/93 (GMO in de sector bananen) en 2320/96 (verlenging van de steunregeling voor ACS-bananenproducenten) ten behoeve van Somalië en de Somalische bananenproducenten, zodat die eindelijk voordeel kunnen halen uit en genieten van alle in die regelingen voorziene financiële en handelsinstrumenten;

13. verzoekt de Commissie en de Raad van de Europese Unie de noodzakelijke concrete maatregelen te treffen om te waarborgen dat de uitvoer uit Somalië (en met name bananen) kan genieten van een aangepaste administratieve en douanebescherming, zodat met name voor de producten en de hoeveelheden die in de Europese Unie binnenkomen, een volledige tariefvrijstelling geldt;

14. vindt het uiterst zorgwekkend dat de Commissie beslist heeft het statuut van het Bureau van de speciale afgezant van de Europese Unie voor Somalië in Nairobi terug te schroeven en vraagt met aandrang dat die beslissing nietig verklaard wordt;

15. acht het noodzakelijk dat er een autonome "Somalië"-eenheid met een onafhankelijke speciale afgezant van de Unie blijft bestaan, omdat die noodzakelijk is om het behoud te garanderen van een stabiele band tussen wederopbouw en pacificatie;

16. is van oordeel dat de rol van de speciale gezant essentieel was en blijft om behoorlijke betrekkingen tussen de Unie en haar Somalische gesprekspartners en de in Somalië werkzame NGO's mogelijk te maken, en om een behoorlijke werking te blijven garanderen van de SACB, die de rol vervult van geprivilegieerde coördinatie- en interactiepool tussen de organen van de Verenigde Naties, de donoren en de NGO's;

17. verklaart nogmaals ernstig verontrust te zijn over piraatacties op visserijgebied in de territoriale wateren van Somalië, en over het voortduren van onwettige stortingen van nucleair en ander gevaarlijk industrieel afval in dat land, die een flagrante schending betekenen van de internationale wetten, en roept de internationale gemeenschap op om dringend de noodzakelijke maatregelen te treffen om dergelijke praktijken te voorkomen;

18. verzoekt haar co-voorzitters deze resolutie te doen toekomen aan de Raad van Ministers ACS-EU, de Commissie, de Verenigde Naties en de OAE.