STATUSOVEREENKOMST

tussen de Europese Unie en Montenegro inzake acties die het Europees Grens- en kustwachtagentschap in Montenegro uitvoert

DE EUROPESE UNIE

en MONTENEGRO,

hierna "de partijen" genoemd,

OVERWEGENDE dat zich situaties kunnen voordoen waarin het Europees Grens- en kustwachtagentschap (hierna "het Agentschap" genoemd), de operationele samenwerking tussen lidstaten van de Europese Unie en Montenegro coördineert, ook op het grondgebied van Montenegro,

OVERWEGENDE dat een rechtskader in de vorm van een statusovereenkomst tot stand moet worden gebracht voor de situaties waarin teamleden van het Agentschap uitvoerende bevoegdheden hebben op het grondgebied van Montenegro,

OVERWEGENDE dat bij alle acties van het Agentschap op het grondgebied van Montenegro de grondrechten volledig in acht moeten worden genomen,

HEBBEN BESLOTEN DEZE OVEREENKOMST TE SLUITEN:

3. De internationaalrechtelijke status en afbakening van het grondgebied van de lidstaten van de Europese Unie en Montenegro worden op geen enkele wijze beïnvloed door deze overeenkomst of door enige andere handeling ter uitvoering van deze overeenkomst, door of namens de partijen, met inbegrip van de opstelling van operationele plannen en de deelname aan grensoverschrijdende operaties.

2. Deze overeenkomst is slechts van toepassing op het grondgebied van Montenegro of delen daarvan.

"deelnemende lidstaat": een lidstaat die deelneemt aan een actie in Montenegro door technische uitrusting, grenswachters en andere relevante personeelsleden ter beschikking te stellen om te worden ingezet in het kader van een team;

"persoonsgegevens": alle informatie over een geïdentificeerde of identificeerbare natuurlijke persoon; als identificeerbaar wordt beschouwd een natuurlijke persoon die direct of indirect kan worden geïdentificeerd, met name aan de hand van een identificator zoals een naam, een identificatienummer, locatiegegevens, een online identificator of van een of meer elementen die kenmerkend zijn voor de fysieke, fysiologische, genetische, psychische, economische, culturele of sociale identiteit van die natuurlijke persoon;

"lidstaat van herkomst": de lidstaat waarvan een teamlid grenswachter of ander relevant personeelslid is;

"grenstoezicht": het toezicht op personen aan een grens, dat uitsluitend wegens de voorgenomen of daadwerkelijke grensoverschrijding en dus niet om andere redenen wordt uitgeoefend, en dat bestaat in grenscontroles bij grensdoorlaatposten en grensbewaking tussen de grensdoorlaatposten;

"terugkeeroperatie": een operatie die door het Agentschap wordt gecoördineerd en die door een of meer lidstaten verstrekte technische en operationele steun behelst, waarbij terugkeerders vanuit een of meer lidstaten gedwongen of vrijwillig terugkeren naar Montenegro;

"snelle grensinterventie": een actie die erop gericht is snel op te treden in een situatie waarin zich specifieke en onevenredige problemen voordoen aan de grenzen van Montenegro met een lidstaat, en die op het grondgebied van Montenegro gedurende beperkte tijd wordt uitgevoerd;

"gezamenlijke operatie": een actie die gericht is op de bestrijding van illegale immigratie of grensoverschrijdende criminaliteit, of op de verlening van intensievere technische en operationele ondersteuning aan die delen van de grenzen van Montenegro die aan een lidstaat raken, en die op het grondgebied van Montenegro wordt uitgevoerd;

2. Het operationeel plan bevat de bijzonderheden over de organisatorische en procedurele aspecten van de gezamenlijke operatie of snelle grensinterventie, met inbegrip van: een beschrijving en beoordeling van de situatie; de operationele doelstellingen; het operationele concept; het in te zetten soort technische uitrusting; het uitvoeringsplan; de samenwerking met andere derde landen, andere agentschappen en organen van de Europese Unie of internationale organisaties; bepalingen over de eerbiediging van de grondrechten, inclusief de bescherming van persoonsgegevens; de coördinatie-, commando-, controle-, communicatie en rapportagestructuren, de organisatorische en logistieke regelingen; en de evaluatie en de financiële aspecten van de gezamenlijke operatie of snelle grensinterventie.

1. Voor elke gezamenlijke operatie of snelle grensinterventie wordt tussen het Agentschap en Montenegro een operationeel plan overeengekomen, waarmee de lidstaat of lidstaten die aan het operationele gebied grenzen, instemmen.

7. Montenegro kan teamleden toestaan zijn nationale databanken te raadplegen indien dat noodzakelijk is voor het verwezenlijken van in het operationele plan vermelde operationele doelstellingen, of voor terugkeeroperaties. De teamleden raadplegen uitsluitend de gegevens die zij nodig hebben voor het verrichten van hun taken en het uitoefenen van hun bevoegdheden. Voordat de teamleden worden ingezet, deelt Montenegro het Agentschap mee welke nationale databanken mogen worden geraadpleegd. De raadpleging gebeurt met inachtneming van het nationale gegevensbeschermingsrecht van Montenegro.

6. Bij het verrichten van hun taken en het uitoefenen van hun bevoegdheden mogen de teamleden, indien Montenegro en de lidstaat van herkomst daarmee instemmen, gebruikmaken van geweld, onder meer met gebruikmaking van dienstwapens, munitie en uitrusting, in aanwezigheid van grenswachters of andere relevante personeelsleden van Montenegro en met inachtneming van het nationale recht van Montenegro. Montenegro kan teamleden toestaan geweld te gebruiken in afwezigheid van grenswachters of andere relevante personeelsleden van Montenegro.

5. Bij het uitvoeren van hun taken en het uitoefenen van hun bevoegdheden mogen teamleden dienstwapens dragen en munitie en uitrusting bij zich hebben overeenkomstig hetgeen volgens de wetgeving van de lidstaat van herkomst is toegestaan. Montenegro laat het Agentschap, voordat de teamleden worden ingezet, weten welke dienstwapens, munitie en uitrusting zijn toegestaan en onder welke voorwaarden zij mogen worden gebruikt.

4. Bij de uitvoering van hun taken en de uitoefening van hun bevoegdheden dragen de teamleden hun eigen uniform. De teamleden dragen op hun uniform ook zichtbaar een persoonlijk identificatiemiddel en een blauwe armband met het insigne van de Europese Unie en dat van het Agentschap. Om zich tegenover de nationale autoriteiten van Montenegro te kunnen identificeren, hebben de teamleden altijd het in artikel 8 bedoelde accreditatiedocument bij zich.

Wanneer de aan het team verstrekte instructies niet in overeenstemming zijn met het operationele plan, meldt de coördinerend functionaris dit onmiddellijk aan de uitvoerend directeur van het Agentschap (hierna "de uitvoerend directeur" genoemd). De uitvoerend directeur kan passende maatregelen nemen, met inbegrip van de opschorting of beëindiging van de actie.

Het Agentschap kan via zijn coördinerend functionaris zijn mening over de aan het team gegeven instructies aan Montenegro kenbaar maken. In dat geval houdt Montenegro rekening met deze mening en geeft het er voor zover mogelijk gevolg aan.

3. De teamleden mogen uitsluitend taken verrichten en bevoegdheden uitoefenen op het grondgebied van Montenegro op instructie en, als algemene regel, in aanwezigheid van grenswachters of andere relevante personeelsleden van Montenegro. Montenegro geeft in voorkomend geval overeenkomstig het operationele plan instructies aan de teams. Montenegro kan bij wijze van uitzondering de teamleden toestaan namens het land op te treden.

4. Beëindiging van de actie doet geen afbreuk aan de rechten of verplichtingen die voortvloeien uit de toepassing van deze overeenkomst of het operationele plan voorafgaand aan de beëindiging ervan.

3. Met name kan Montenegro of de uitvoerend directeur de actie opschorten of beëindigen in geval van een inbreuk op de grondrechten, van schending van het beginsel van non-refoulement of van de gegevensbeschermingsregels.

2. Indien het Agentschap of een deelnemende lidstaat deze overeenkomst of van het operationele plan niet naleeft, kan Montenegro de actie opschorten of beëindigen na schriftelijke kennisgeving aan het Agentschap. Montenegro deelt de redenen van de opschorting of beëindiging aan het Agentschap mee.

1. Indien Montenegro deze overeenkomst of van het operationele plan niet naleeft, kan de uitvoerend directeur de actie opschorten of beëindigen na schriftelijke kennisgeving aan Montenegro. De uitvoerend directeur deelt de redenen van de opschorting of beëindiging aan Montenegro mee.

Artikel 7

Voorrechten en immuniteiten van de teamleden

1. De voorrechten en immuniteiten die aan de teamleden worden verleend, moeten waarborgen dat zij hun officiële taken bij de acties die overeenkomstig het operationele plan op het grondgebied van Montenegro worden uitgevoerd, naar behoren kunnen vervullen.

2. Papieren, correspondentie en bezittingen van de teamleden zijn onschendbaar, behalve in het geval van uit hoofde van lid 8 toegestane executoriale maatregelen.

3. De teamleden genieten immuniteit ten aanzien van de rechtsmacht in strafzaken van Montenegro voor handelingen die zij verrichten in het kader van de uitoefening van hun officiële functies bij acties die overeenkomstig het operationele plan zijn uitgevoerd. Indien een teamlid wordt beschuldigd van een strafbaar feit, worden de uitvoerend directeur en de bevoegde autoriteit van de lidstaat van herkomst hiervan onmiddellijk in kennis gesteld. Voordat de gerechtelijke procedure wordt ingeleid en nadat zorgvuldig alle opmerkingen in aanmerking zijn genomen die de bevoegde autoriteit van de lidstaat van herkomst en de bevoegde autoriteiten van Montenegro hebben gemaakt, deelt de uitvoerend directeur de rechter mee of het teamlid de handeling in kwestie heeft verricht in het kader van de uitoefening van de officiële functies van het lid bij acties die overeenkomstig het operationele plan zijn uitgevoerd. In afwachting van de verklaring van de uitvoerend directeur onthouden het Agentschap en de lidstaat van herkomst zich van maatregelen die de strafrechtelijke vervolging van het teamlid door de bevoegde autoriteiten van Montenegro in gevaar kunnen brengen. Indien de uitvoerend directeur verklaart dat de handeling is verricht in het kader van de uitoefening van de officiële functies van het teamlid bij acties die overeenkomstig het operationele plan zijn uitgevoerd, wordt de procedure niet ingeleid. Indien de uitvoerend directeur verklaart dat de handeling niet is verricht in het kader van de uitoefening van de officiële functies van het teamlid, kan de procedure worden ingeleid. De verklaring van de uitvoerend directeur is bindend voor de bevoegde autoriteiten van Montenegro. De aan de teamleden verleende voorrechten en de immuniteit ten aanzien van de rechtsmacht in strafzaken van Montenegro laten de rechtsmacht van de lidstaat van herkomst jegens de teamleden onverlet.

4. De teamleden genieten immuniteit ten aanzien van de rechtsmacht van Montenegro in civiele en administratieve zaken, voor alle handelingen die zij hebben verricht in het kader van de uitoefening van hun officiële functies bij acties die overeenkomstig het operationele plan zijn uitgevoerd. Indien tegen een teamlid een civiele of administratieve procedure wordt aangespannen voor een gerechtelijke instantie van Montenegro, worden de uitvoerend directeur en de bevoegde autoriteit van de lidstaat van herkomst onmiddellijk daarvan in kennis gesteld. Voordat de gerechtelijke procedure wordt ingeleid en nadat zorgvuldig alle opmerkingen in aanmerking zijn genomen die de bevoegde autoriteit van de lidstaat van herkomst en de bevoegde autoriteiten van Montenegro hebben gemaakt, deelt de uitvoerend directeur de rechter mee of het teamlid de handeling in kwestie heeft verricht in het kader van de uitoefening van zijn officiële functies bij acties die overeenkomstig het operationele plan zijn uitgevoerd. Indien de uitvoerend directeur verklaart dat de handeling is verricht in het kader van de uitoefening van officiële functies van het teamlid bij acties die overeenkomstig het operationele plan zijn uitgevoerd, wordt de procedure niet ingeleid. Indien de uitvoerend directeur verklaart dat de handeling niet is verricht in het kader van de uitoefening van officiële functies van het teamlid, kan de procedure worden ingeleid. De verklaring van de uitvoerend directeur is bindend voor de rechterlijke instanties van Montenegro. Indien teamleden een civiele of administratieve procedure inleiden, kunnen zij zich niet beroepen op immuniteit ten aanzien van de rechtsmacht wanneer er een tegenvordering wordt ingesteld die direct verband houdt met de hoofdvordering.

5. De lidstaat van herkomst kan zo nodig de immuniteit van de teamleden ten aanzien van de strafrechtelijke, civiele en bestuursrechtelijke rechtsmacht van Montenegro opheffen.

6. De teamleden kunnen als getuige door de bevoegde autoriteiten van Montenegro worden verplicht om, met volledige inachtneming van de leden 3 en 4, en overeenkomstig het procesrecht van Montenegro, bewijs te leveren door een verklaring af te leggen.

7. Indien een teamlid in het kader van de uitoefening van de officiële functies bij acties die overeenkomstig het operationele plan zijn uitgevoerd, schade heeft veroorzaakt, is Montenegro aansprakelijk. Indien de schade is veroorzaakt door grove nalatigheid of opzettelijk wangedrag of indien de handeling niet in het kader van de uitoefening van de officiële functies door een teamlid van een deelnemende lidstaat is verricht, kan Montenegro via de uitvoerend directeur verzoeken dat de deelnemende lidstaat in kwestie een vergoeding betaalt. Indien de schade is veroorzaakt door grove nalatigheid of opzettelijk wangedrag of indien de handeling niet is verricht in het kader van de uitoefening van de officiële functies door een teamlid dat personeelslid van het Agentschap is, kan Montenegro verzoeken dat het Agentschap een vergoeding betaalt. Indien de in Montenegro aangerichte schade het gevolg is van overmacht, is noch Montenegro, noch de deelnemende lidstaat, noch het Agentschap aansprakelijk.

8. Tegen teamleden mogen geen executoriale maatregelen worden genomen, behalve indien tegen hen een burgerlijke procedure wordt ingeleid die geen verband houdt met hun officiële functies in het kader van acties die overeenkomstig het operationele plan worden uitgevoerd. De bezittingen van teamleden ten aanzien waarvan de uitvoerend directeur heeft verklaard dat zij nodig zijn voor de vervulling van de officiële functies van de teamleden, mogen niet in beslag worden genomen ter uitvoering van een vonnis, beslissing of bevel. In burgerlijke procedures mogen teamleden niet worden onderworpen aan beperkingen van de persoonlijke vrijheid of aan andere dwangmaatregelen.

9. De immuniteit van de teamleden ten aanzien van de rechtsmacht van Montenegro houdt voor hen geen immuniteit in ten aanzien van de rechtsmacht van de respectieve lidstaten van herkomst.

10. De teamleden zijn ten aanzien van diensten die voor het Agentschap zijn verleend, vrijgesteld van in Montenegro geldende voorschriften op het terrein van de sociale zekerheid.

11. De teamleden zijn vrijgesteld van elke vorm van belasting in Montenegro over het salaris en de emolumenten die het Agentschap of de lidstaten van herkomst aan de teamleden betalen, evenals van iedere belasting op inkomsten die van buiten Montenegro worden ontvangen.

12. Montenegro laat de binnenkomst toe van goederen voor persoonlijk gebruik door teamleden en verleent vrijstelling van alle douanerechten, belastingen en aanverwante heffingen, met uitzondering van heffingen voor opslag, vervoer en soortgelijke diensten, zulks in overeenstemming met zijn wettelijke en bestuursrechtelijke bepalingen. Montenegro laat tevens de uitvoer van dergelijke goederen toe.