BIJLAGE

ASSOCIATIEAGENDA TUSSEN DE EUROPESE UNIE EN GEORGIË (2021-2027)

Inhoudsopgave

Inleiding

1. Beginselen, instrumenten en middelen voor de uitvoering van de associatieagenda

2. Prioriteiten van de associatieagenda

A. Kernprioriteiten

1. Op het gebied van veerkrachtige, duurzame en geïntegreerde economieën

2. Op het gebied van verantwoordingsplichtige instellingen, de rechtsstaat en veiligheid

3. Op het gebied van milieu- en klimaatbestendigheid

4. Op het gebied van een veerkrachtige digitale transformatie

5. Op het gebied van veerkrachtige, eerlijke en inclusieve samenlevingen

6. Op het gebied van buitenlands en veiligheidsbeleid

B. Prioriteiten voor de korte en middellange termijn van de associatieagenda

1. Democratie, mensenrechten en goed bestuur

2. Buitenlands en veiligheidsbeleid

3. Justitie, vrijheid en veiligheid

4. Handel en daarmee verband houdende aangelegenheden

5. Economische en sectorale samenwerking

6. Connectiviteit, energie, milieu, klimaatactie en civiele bescherming

7. Mobiliteit en interpersoonlijke contacten

INLEIDING

Op 27 juni 2014 hebben de Europese Unie, haar lidstaten en Georgië (hierna “de partijen” genoemd) een ambitieuze en innovatieve associatieovereenkomst ondertekend, met inbegrip van een diepe en brede vrijhandelsruimte (DCFTA, Deep and Comprehensive Free Trade Area). De overeenkomst bevat bindende, op regels gebaseerde bepalingen en voorziet in een nauwere samenwerking. De DCFTA wordt sinds 1 september 2014 voorlopig toegepast. Na voltooiing van het ratificatieproces werd de associatieovereenkomst op 1 juli 2016 volledig van toepassing.

De vervolgens tussen de EU en Georgië overeengekomen associatieagenda's zijn bedoeld ter voorbereiding op en vergemakkelijking van de uitvoering van de associatieovereenkomst. De prioriteiten van de associatieagenda dienen ter aanvulling van de verplichtingen van de EU en Georgië om de bepalingen van de associatieovereenkomst en de DCFTA volledig uit te voeren. Het beperkte aantal prioriteiten van de associatieagenda doet niet af aan de omvang of de opdracht van de bestaande dialoog in het kader van andere relevante overeenkomsten of in het kader van het multilaterale traject van het Oostelijk Partnerschap. De associatieagenda loopt bovendien niet vooruit op de uitvoering van de verbintenissen die in het kader van de associatieovereenkomst/DCFTA zijn aangegaan sinds de inwerkingtreding ervan, en steunt het beginsel van een dynamische aanpassing.

Het visumvrije reizen naar de Schengenlanden voor Georgische burgers met een biometrisch paspoort, wat op 28 maart 2017 mogelijk werd, heeft bovendien geleid tot een aanzienlijke verbetering van de mobiliteit en interpersoonlijke contacten tussen de twee kanten, in een veilige en goed beheerde omgeving. Deze bijgewerkte associatieagenda is er derhalve ook op gericht te waarborgen dat ononderbroken wordt voldaan aan de voorwaarden voor het visumvrije reizen, in lijn met de verbintenissen die zijn aangegaan in het kader van het visumliberaliseringsproces en de aanbevelingen in de regelmatige verslagen van de Commissie in het kader van het visumopschortingsmechanisme. De omgang met aan migratie gerelateerde kwesties, waaronder op het gebied van irreguliere migratie, ongegronde asielverzoeken van Georgische burgers en uitdagingen op het gebied van de openbare orde en veiligheid, blijft een belangrijke prioriteit voor de samenwerking EU-Georgië in de context van de visumliberalisering. De vergemakkelijking van wegen voor legale migratie zou verder kunnen worden onderzocht.

Met dit document wordt de associatieagenda 2017-2020 bijgewerkt en geheroriënteerd en worden nieuwe prioriteiten vastgesteld voor gezamenlijke werkzaamheden met het oog op de verwezenlijking van de doelstellingen van politieke associatie en economische integratie, zoals vastgelegd in de associatieovereenkomst voor de periode 2021-2027. Er wordt een onderscheid gemaakt tussen prioriteiten op de korte termijn (die moeten zijn verwezenlijkt of waarmee aanzienlijke vooruitgang moet zijn geboekt binnen drie tot vier jaar) en prioriteiten op middellange termijn (die moeten zijn verwezenlijkt of waarmee aanzienlijke vooruitgang moet zijn geboekt binnen zeven jaar). De Associatieraad houdt toezicht op de toepassing en uitvoering van de associatieovereenkomst en evalueert de werking van deze overeenkomst periodiek in het licht van de doelstellingen ervan, met ondersteuning van het Associatiecomité en de subcomités die krachtens de associatieovereenkomst zijn opgericht.

Deze associatieagenda is van toepassing vanaf het moment van de vaststelling ervan tot eind 2027. De associatieagenda kan op elk moment worden gewijzigd of geactualiseerd met instemming van de Associatieraad EU-Georgië.

1. BEGINSELEN, INSTRUMENTEN EN MIDDELEN VOOR DE UITVOERING VAN DE ASSOCIATIEAGENDA

De volgende algemene beginselen zullen bij de uitvoering van deze associatieagenda als richtsnoer blijven dienen:

— de in het kader van de associatieagenda genomen maatregelen moeten worden uitgevoerd met volledige inachtneming van de associatieovereenkomst/DCFTA, met inbegrip van de preambule;

— de associatieagenda moet worden uitgevoerd met volledige inachtneming van de beginselen van transparantie, verantwoordingsplicht en inclusiviteit;

— de associatieagenda vereist de inzet van beide zijden en een dialoog over de hervormingen die verband houden met de associatie;

— de associatieagenda heeft tot doel tastbare en duidelijk afgebakende resultaten te behalen via de geleidelijke uitvoering van praktische maatregelen;

— de partijen erkennen het belang van ondersteuning van de overeengekomen prioriteiten door passende en toereikende politieke, technische en financiële middelen ter beschikking te stellen;

— de uitvoering van de associatieagenda is onderworpen aan monitoring, een jaarlijkse rapportage, met inbegrip van de algemene vooruitgang, en evaluatie. De vooruitgang wordt geëvalueerd, inclusief die welke is geboekt in het kader van de institutionele structuren zoals uiteengezet in de associatieovereenkomst. Het maatschappelijk middenveld wordt ook aangemoedigd om zijn toezichtsactiviteiten toe te spitsen op de associatieagenda;

— de Europese Unie ondersteunt Georgië bij de verwezenlijking van de in de associatieagenda opgenomen doelstellingen en prioriteiten. Hiertoe zal de EU gebruikmaken van alle beschikbare bronnen van EU-bijstand. Daarnaast zal de EU een beroep doen op deskundigheid en advies, beste praktijken en knowhow, de uitwisseling van informatie, de ondersteuning van capaciteitsopbouw, institutionele versterking en de ontwikkeling van nieuwe bijstandsinstrumenten. De Europese Unie benadrukt dat de EU-bijstand gebonden is aan gezamenlijk overeengekomen voorwaarden met betrekking tot de vooruitgang met de hervormingen. De EU zal ook samenwerken met andere partners om de coördinatie van de steun van andere partners van Georgië te waarborgen en de gecoördineerde aanpak van de steun van Team Europa versterken, waarbij middelen van de EU, haar lidstaten en financiële instellingen worden gecombineerd. Voorts zal een beroep kunnen worden gedaan op de relevante financiële instrumenten van de EU om de uitvoering van de associatieagenda te ondersteunen. De associatieagenda is evenwel geen document voor financiële programmering, en evenmin een vervanging van de programmerings- of formuleringsexercities die door de partijen worden ondernomen.

Aangezien de associatieagenda een primair instrument voor de uitvoering van de associatieovereenkomst/DCFTA is, weerspiegelen de in de associatieagenda gedefinieerde prioriteiten ook de beleidsdoelstellingen op de lange termijn die zijn uiteengezet in de gezamenlijke mededeling over “het beleid inzake het Oostelijk Partnerschap na 2020: de weerbaarheid versterken — een Oostelijk Partnerschap dat iedereen ten goede komt” (1) en de gezamenlijke verklaring van de top van het Oostelijk Partnerschap (2), die de basis zullen vormen voor de prioriteiten van het Oostelijk Partnerschap na 2020. Deze prioriteiten zullen ten grondslag liggen aan de EU-bijstand aan Georgië, zoals uiteengezet in het instrument voor nabuurschapsbeleid, ontwikkeling en internationale samenwerking en de bijbehorende programmeringsdocumenten na 2020. De EU kan ook steun verlenen uit andere instrumenten van de EU. Elke vorm van steun wordt verleend met volledige inachtneming van de uitvoeringsvoorschriften en procedures voor externe steunverlening van de EU. De steun van de EU zal een afspiegeling zijn van haar op conditionaliteit en stimulansen gebaseerde aanpak en afhankelijk zijn van de uitvoering van afgesproken hervormingen.

2. PRIORITEITEN VAN DE ASSOCIATIEAGENDA

De EU en Georgië overwegen de associatieovereenkomst en de associatieagenda als kernprioriteit uit te voeren ter consolidering en bevordering van gedeelde waarden en beginselen, zoals overeengekomen door de EU en Georgië. Bij de associatieovereenkomst is voorzien in versnelde politieke associatie en economische integratie met de Europese Unie.

Sinds de ondertekening van de associatieovereenkomst heeft Georgië stappen genomen en aanzienlijke hervormingen doorgevoerd met het oog op de doeltreffende uitvoering ervan. Beide partijen erkennen de door Georgië geboekte vooruitgang op weg naar een diepere politieke associatie en economische integratie met de EU, alsook de uitdagingen op gebieden als gemeenschappelijke fundamentele waarden, de rechtsstaat en de hervorming van justitie, en herhalen dat nog steeds verdere stappen nodig zijn om aanzienlijke en duurzame vooruitgang te boeken om burgers in staat te stellen ten volle te profiteren van de Associatieovereenkomst EU-Georgië.

De bevordering van de agenda van Georgië voor democratie en rechtsstatelijkheid door middel van ambitieuze hervormingen op het gebied van de politiek, het gerechtelijk apparaat en corruptiebestrijding in het kader van een breed en inclusief proces is van essentieel belang voor de samenwerking tussen de EU en Georgië tijdens de looptijd van deze associatieagenda.

De effectieve uitvoering van de associatieovereenkomst en de daarbij behorende diepe en brede vrijhandelsruimte, in samenhang met het bredere proces van aanpassing van de regelgeving en de daarmee verband houdende noodzakelijke hervormingen, schept mede de voorwaarden voor nauwere economische en handelsbetrekkingen met de EU, hetgeen leidt tot verdere geleidelijke economische integratie van Georgië in de interne markt van de Europese Unie, zoals beoogd in de associatieovereenkomst.

De EU spreekt eens te meer haar krachtige steun uit voor de soevereiniteit en de territoriale integriteit van Georgië binnen zijn internationaal erkende grenzen, met inbegrip van haar beleid van niet-erkenning en betrokkenheid bij Georgië, evenals haar krachtige inzet voor vrede, stabiliteit en conflictoplossing in Georgië. De EU erkent daarnaast de belangrijke bijdrage van Georgië aan het gemeenschappelijk veiligheids- en defensiebeleid van de EU, onder meer door middel van de deelname aan door de EU geleide crisisbeheersingsoperaties. De EU is bereid haar samenwerking met Georgië op het gebied van veiligheidskwesties voort te zetten met het oog op de uitvoering van haar strategische prioriteiten in de nabuurschap.

De samenwerking tussen de EU en Georgië, ook binnen het Oostelijk Partnerschap, is ook gericht op het ondersteunen van de verwezenlijking van veel mondiale beleidsdoelstellingen, waaronder de Overeenkomst van Parijs inzake klimaatverandering en de uitvoering van de Agenda 2030 voor duurzame ontwikkeling en de 17 duurzameontwikkelingsdoelstellingen ervan waartoe beide partijen zich hebben verbonden. De samenwerking zal de internationale, op regels gebaseerde orde versterken en bijdragen tot de opbouw van een sterker Europa in de wereld.

In dit verband dienen de volgende hervormingsmaatregelen als prioriteit te worden doorgevoerd.

A. Kernprioriteiten

1. Op het gebied van veerkrachtige, duurzame en geïntegreerde economieën

1.1. Economische ontwikkeling, ondernemings- en investeringsklimaat

De partijen werken samen om de economische ontwikkeling en economische integratie tussen Georgië en de EU te bevorderen ten voordele van de Georgische burgers en hun welzijn. Dit zal leiden tot een beperking van de ongelijkheden op sociaal-economisch en onderwijsgebied en tot een verbetering van de arbeidsomstandigheden, terwijl het stapsgewijs decarboniseren en klimaatneutraal maken van de economie wordt gewaarborgd. Gezien de omstandigheden is het van cruciaal belang de sociaal-economische gevolgen van de COVID-19-pandemie aan te pakken en tegelijkertijd de veerkracht op korte en lange termijn te vergroten. Dit moet worden vertaald naar inspanningen om te waarborgen dat het herstel na COVID-19 groen is en dat de milieu- en klimaatstreefdoelen worden behaald. Het handhaven van arbeidsbescherming en het bevorderen van fatsoenlijk werk zullen ook van cruciaal belang zijn voor een duurzaam en billijk herstel.

De aandacht zal in het bijzonder uitgaan naar de verbetering van het ondernemings- en investeringsklimaat, waarbij een gelijk speelveld voor alle ondernemers wordt gecreëerd door middel van rechtsstatelijkheid, rechtszekerheid en voortdurende inspanningen voor corruptiebestrijding. Dit zal ook de verdere ontwikkeling van bemiddeling tussen ondernemingen en de handhaving van gerechtelijke uitspraken omvatten. Het zal belangrijk zijn om te zorgen voor rechtstreekse steun voor kleine en middelgrote ondernemingen (kmo's) — onder meer door middel van de uitvoering van de kmo-strategie — ondernemerschap te bevorderen (met inbegrip van ondernemerschap van vrouwen en jongeren), de toegang tot financiering te waarborgen en coöperaties in de plattelandsgebieden van Georgië te versterken. De uitvoering van de nieuwe strategie voor landbouw en plattelandsontwikkeling voor de periode 2021-2027 zal bijdragen tot de ontwikkeling van efficiënte waardeketens, de verbetering van de werkgelegenheid in plattelandsgebieden en de ondersteuning van kmo's teneinde hun concurrentievermogen in bepaalde sectoren met een hoge uitvoerwaarde te vergroten. Dit zal ook bijdragen tot de verdere internationalisering van de economie en de integratie in de waardeketens van de EU. De werkzaamheden op weg naar de toetreding tot de gemeenschappelijke betalingsruimte voor de euro zullen een belangrijk onderdeel van de agenda voor economische samenwerking zijn en bieden een belangrijke stimulans aan ondernemingen en een tastbaar voordeel voor de bevolking van Georgië. De uitvoering van het beleid voor regionale ontwikkeling moet bijdragen aan een evenwichtigere territoriale ontwikkeling, de ongelijkheden terugdringen en nieuwe centra creëren naast Tbilisi en Batumi.

Het is tegelijkertijd belangrijk om het succesvolle traject van een sterk economisch en budgettair bestuur te blijven volgen om economische en financiële stabiliteit te waarborgen en de modernisering van de financiële sector voort te zetten door middel van bijvoorbeeld hervormingen van de bankensector, de bevordering van kapitaalmarkten en de ontwikkeling van microkredieten.

Een verdere harmonisering van de regelgeving met de EU-normen zal belangrijk zijn om vooruitgang te boeken met de volledige uitvoering van de toezeggingen in het kader van de diepe en brede vrijhandelsruimte, die een voorwaarde vormt voor de economische integratie tussen Georgië en de EU. Er zal bijzondere aandacht worden besteed aan de uitvoering van technische voorschriften, markttoezicht en sanitaire en fytosanitaire maatregelen, waaronder voedselveiligheid en de afstemming op de Europese normen. De uitvoering van het strategische kader voor douanesamenwerking, de handhaving van de intellectuele-eigendomsrechten en de volledige uitvoering van de wetgeving inzake geografische aanduidingen zijn essentieel voor de uitbreiding van de handel.

De partijen erkennen het initiatief van het trio van geassocieerde partners om de samenwerking met de EU te verbeteren en nemen terdege nota van de versterkte coördinatie tussen hen met betrekking tot zaken van gemeenschappelijk belang in verband met de uitvoering van de associatieovereenkomsten en DCFTA's en met betrekking tot de samenwerking binnen het Oostelijk Partnerschap.

1.2. De connectiviteit versterken

De partijen werken samen om de (vervoers-, energie- en digitale) connectiviteit tussen de EU en Georgië te versterken, met name via de Zwarte Zee.

Op het gebied van vervoer zullen zij wederzijds voordelige strategische projecten uitvoeren — ook binnen het Oostelijk Partnerschap — en het uitgebreide indicatieve TEN-T-netwerk stapsgewijs voltooien en multimodale vervoersoplossingen bevorderen. De partijen werken verder samen met het oog op de uitvoering van het EU-acquis voor alle vervoerswijzen (luchtvaart, weg-, zee- en spoorvervoer) met als doel de fysieke connectiviteit en de hieraan gerelateerde normen te verbeteren, evenals regelgevings- en veiligheidsaspecten (met name de verkeersveiligheid), terwijl zij ook een grotere nadruk op groene vervoersoplossingen bevorderen.

De naleving van de verplichtingen voortvloeiend uit de toetreding van Georgië tot de Energiegemeenschap wordt cruciaal, met name door middel van regelgevingshervormingen en investeringen in de energiezekerheid en -efficiëntie, de versterking en ontwikkeling van nieuwe netwerken en onderlinge verbindingen voor energie-infrastructuur en de verbetering van de transparantie en goede werking van de elektriciteits- en gasmarkten.

1.3. Onderwijs en inzetbaarheid van jongeren, onderzoek en innovatie

De partijen werken samen om te investeren in mensen, met name jongeren, om hun inzetbaarheid te verbeteren, waarbij zij tegelijkertijd fatsoenlijke banen en een doeltreffende arbeidsbescherming waarborgen. Georgië verbetert zijn prestaties op het gebied van onderwijs en onderzoek door middel van een uitgebreide hervorming van onderwijs en onderzoek, met de nadruk op de efficiëntie en een gelijke toegang tot en kwaliteit van alle onderwijsniveaus. De Europese school van het Oostelijk Partnerschap in Georgië kan dienen als rolmodel voor hoogwaardig onderwijs in lijn met de internationale normen.

Het wordt bovendien cruciaal om te waarborgen dat het leerplan aansluit op de behoeften van de arbeidsmarkt om tekorten aan vaardigheden te beperken en vaardigheden en banen beter op elkaar af te stemmen. Een betere toegang tot de arbeidsmarkt — ook voor vrouwen en personen die in een kwetsbare situatie verkeren — zal een prioriteit zijn. Tegelijkertijd zullen het werkgelegenheidsbeleid en de diensten voor arbeidsvoorziening verder worden verbeterd.

De partijen blijven de uitvoering van beleid voor onderzoek en innovatie (O&I) ondersteunen; zij blijven ernaar streven om investeringen in sterkere ecosystemen voor onderzoek en innovatie aan te moedigen door middel van beleidshervormingen, zodat de bruto-uitgaven voor O&I toenemen, en blijven de groene en de digitale transitie bevorderen door waar relevant gebruik te maken van slimme-specialisatiestrategieën en technologieoverdracht.

2. Op het gebied van verantwoordingsplichtige instellingen, de rechtsstaat en veiligheid

2.1. Rechtsstaat, hervorming van justitie en de aanpak van corruptie

De partijen werken samen om de beginselen van de rechtsstaat te verdedigen, met bijzondere aandacht voor de justitiële sector en de onafhankelijkheid van de rechterlijke macht. De volledige uitvoering van de derde en vierde golf van justitiële hervormingen is van cruciaal belang om de onafhankelijkheid en verantwoordingsplicht van de rechterlijke macht te versterken, onder meer door de institutionele opzet en praktijken van de Hoge Raad van Justitie en andere belangrijke justitiële instellingen te versterken en de transparantie en selectie- en promotieprocessen op basis van verdiensten te verbeteren in lijn met de aanbevelingen van de Commissie van Venetië en het Bureau voor Democratische Instellingen en Mensenrechten van de Organisatie voor Veiligheid en Samenwerking in Europa (OVSE).

Georgië voert verdere justitiële hervormingen door, onder meer als prioriteit van de Hoge Raad van Justitie, en keurt een ambitieuze strategie voor justitiële hervormingen voor de periode na 2021 goed aan de hand van een breed inclusief en partijoverschrijdend hervormingsproces, met inbegrip van een beoordeling van de doeltreffendheid van de derde en vierde golf van justitiële hervormingen. Georgië blijft prioritair inspanningen leveren om de wet op de gewone rechtbanken in overeenstemming te brengen met de desbetreffende aanbevelingen van de Commissie van Venetië (3) en past de herziene wet volledig toe op alle toekomstige benoemingen.

Daarnaast moeten hoogwaardige motiveringen worden gepubliceerd voor rechterlijke benoemingen en moet de wetgeving inzake de bekendmaking van rechterlijke beslissingen worden aangenomen.

Georgië evalueert het benoemingsproces voor de procureur-generaal om de onafhankelijkheid van het bureau/de functie van de procureur te versterken. Hiertoe wordt een stemming met gekwalificeerde meerderheid in het parlement ingevoerd, de belangrijkste aanbeveling van de Commissie van Venetië in dit opzicht. Dit zal een doeltreffend mechanisme tegen patstellingen omvatten dat breed wordt gesteund door de partijen en in lijn is met het advies van de Commissie van Venetië. Er zullen aanvullende waarborgen worden ingevoerd om ervoor te zorgen dat het selectie- en benoemingsproces transparant is en gebaseerd is op criteria van integriteit, onafhankelijkheid, onpartijdigheid en vaardigheid.

De verantwoording van en het democratische toezicht op rechtshandhavingsinstanties moeten verder worden versterkt.

Georgië blijft streven naar ambitieuze vooruitgang in de strijd tegen corruptie en economische misdaad, met inbegrip van alle vormen van corruptie, en versterkt de mechanismen voor corruptiepreventie, ook op het gebied van overheidsopdrachten.

3. Op het gebied van milieu- en klimaatbestendigheid

3.1. Milieu en klimaatactie

De partijen streven samen naar het verwezenlijken van een veerkrachtig milieu en klimaat door — ook in het kader van de herstelinspanningen na COVID-19 — een moderne, hulpbronnenefficiënte, schone en circulaire economie te bevorderen, leidend tot de vergroening van de economie en een duurzamer gebruik van natuurlijke hulpbronnen in lijn met de Europese Green Deal. Dit zal onder andere worden bereikt door de administratieve hervormingen voort te zetten en de administratieve capaciteit op te bouwen om de hoofdstukken inzake milieu en klimaatactie van de associatieovereenkomst uit te voeren. Bovendien wordt de dialoog tussen de EU en Georgië over milieu en klimaat bevorderd in het kader van bestaande structuren van de associatieovereenkomst. In dit opzicht zal nauw overleg worden gepleegd met het maatschappelijk middenveld.

De doelstellingen inzake emissiereductie en klimaatveerkracht in lijn met de Overeenkomst van Parijs worden opgenomen in het algemene economische en vervoersbeleid om de impact van de klimaatverandering te beperken en het leven van de burgers te verbeteren. In deze context dient Georgië een ontwikkelingsstrategie voor de lange termijn voor lage broeikasgasemissies in bij het Raamverdrag van de Verenigde Naties inzake klimaatverandering en werkt het zijn nationaal bepaalde bijdrage bij in lijn met de Overeenkomst van Parijs.

Er wordt een grotere nadruk gelegd op het mogelijk maken en bevorderen van een duurzame landbouw en visserij, onder meer in het kader voor de blauwe economie van de gemeenschappelijke maritieme agenda voor de Zwarte Zee (4), en op het behoud van de biodiversiteit en ecosystemen, ook in het Zwarte Zeegebied.

Het milieubeheer wordt versterkt via de uitvoering van wetgeving inzake milieueffectbeoordelingen en strategische milieubeoordelingen, de goedkeuring en uitvoering van de nieuwe wetgeving inzake milieuaansprakelijkheid en het waarborgen van de toegang van het publiek tot milieu-informatie en de publieke deelname aan de besluitvorming. Het verbeteren van de lucht- en waterkwaliteit en een beter afvalbeheer in lijn met de Europese normen zullen niet alleen bijdragen tot de verbetering van het milieu, maar ook een aanzienlijke impact hebben op de volksgezondheid. Tegen deze achtergrond wordt de samenwerking op het gebied van volksgezondheid tussen de partijen versterkt.

3.2. Volksgezondheid

De partijen werken samen om de verlening van betaalbare medische zorg mogelijk te maken en de toegang voor mensen in de gehele samenleving te bevorderen, onder meer door de dekking van het programma algemene gezondheidszorg te verbeteren en aan de hand van e-gezondheid. Preventie op gezondheidsgebied en tabaksontmoediging zullen centraal staan. Gezondheidszorginstellingen en hun verantwoording worden versterkt, door middel van de vaststelling van kwaliteitsindicatoren, inkoop op basis van waarde en andere processen voor kwaliteitsbeheer. Het zal essentieel zijn om overdraagbare en niet-overdraagbare ziekten op doeltreffende wijze aan te pakken en om het gezondheidszorgstelsel in het algemeen beter bestand te maken tegen externe schokken zoals pandemieën.

4. Op het gebied van een veerkrachtige digitale transformatie

4.1. Ontwikkeling van digitale infrastructuur

De partijen werken samen om mogelijkheden te bieden voor groei en de duurzame ontwikkeling van Georgië door de uitrol van digitale infrastructuur verder te bevorderen en de digitale transformatie te ondersteunen op basis van de uitvoering van de nationale strategie voor de ontwikkeling van breedband en in lijn met de EU-wetgeving en beste praktijken, met name in verband met de beveiliging van digitale infrastructuur. De COVID-19-pandemie heeft de digitale kloof in samenlevingen aan het licht gebracht en duidelijk gemaakt dat de digitale transformatie dringend moet worden ondersteund. Oplossingen voor e-gezondheid, afstandsonderwijs, telegeneeskunde, het opsporen van virussen en het voorkomen van desinformatie zullen niet alleen helpen tijdens de pandemie, maar zullen de veerkracht en ontwikkeling van alle partners van de EU de komende jaren ondersteunen. Het zal essentieel zijn om de digitale economie en innovatie te stimuleren door middel van passend beleid, dat niet alleen de IT-sector, maar ook de creatieve sectoren zal bevorderen en verder zal diversifiëren en hun concurrentiepositie zal versterken, de groei en het voortbestaan van startende ondernemingen zal stimuleren en waardeketens zal digitaliseren.

4.2. E-overheids- en digitale diensten

Tegelijkertijd moeten e-overheids- en digitale diensten verder worden ontwikkeld om de efficiëntie, transparantie en verantwoordingsplicht van het overheidsapparaat te verbeteren. Dit moet hand in hand gaan met de ontwikkeling van digitale vaardigheden en e-geletterdheid onder de bredere bevolking. Daartoe moeten mensen overal in Georgië betaalbare toegang tot internet en andere elektronischecommunicatiediensten hebben. De partijen werken samen om de administratieve capaciteit en de onafhankelijkheid van de nationale regelgevende instantie voor elektronische communicatie van Georgië verder te verbeteren, een essentiële voorwaarde voor de goede werking van de desbetreffende markt. De EU ondersteunt bovendien de uitvoering van roaming- en spectrumovereenkomsten tussen Georgië en de andere oostelijke partnerlanden en, waar passend, met de EU.

4.3. Cyberveerkracht

De partijen werken samen om de cyberveerkracht te verbeteren en te zorgen voor robuuste wettelijke, beleids- en operationele kaders voor cyberbeveiliging op basis van de EU-wetgeving en beste praktijken, met inbegrip van het kader voor cyberbeveiligingscertificering van de EU. Binnen dit kader blijven de partijen werken aan de verdere afstemming van de Georgische wetgeving op de richtlijn netwerk- en informatiebeveiliging.

De partijen werken samen aan de goedkeuring door Georgië van wettelijke kaders voor elektronische-identificatiestelsels en elektronische vertrouwensdiensten, in lijn met de EU-wetgeving en beste praktijken, met het oog op een mogelijke overeenkomst inzake wederzijdse erkenning voor vertrouwensdiensten.

5. Op het gebied van veerkrachtige, eerlijke en inclusieve samenlevingen

5.1. Mainstreaming van mensenrechten en empowerment van het maatschappelijk middenveld en jongeren

Beide partijen zetten zich in voor goed bestuur, mensenrechten, de rechtsstaat, non-discriminatie en fatsoenlijk werk, alsook voor fundamentele waarden en humanitaire beginselen bij de respons op de COVID-19-pandemie en het herstel ervan.

Georgië waarborgt de vrijheid, de onafhankelijkheid en het pluralisme van de media, waarbij het de EU- en internationale normen eerbiedigt en zorgt voor een vrije, professionele, pluralistische, onafhankelijke en gezonde mediaomgeving. De partijen werken ook aan betere samenwerking op het gebied van strategische communicatie, met inbegrip van de strijd tegen desinformatie, en aan de bevordering van mediageletterdheid.

Beide partijen werken samen om de verbeterde uitvoering van de antidiscriminatiewetgeving te waarborgen, een nieuwe nationale mensenrechtenstrategie en het daaropvolgende nationale actieplan voor mensenrechten te ontwikkelen en uit te voeren en het pluralisme en de onafhankelijkheid van de media, alsook de eerbiediging van het recht op de vrijheid van vergadering, mogelijk te maken. Georgië zorgt voor de toewijzing van de nodige budgettaire en personele middelen om strafbare feiten doeltreffend en snel te onderzoeken waarvan wordt beweerd dat zij zijn gepleegd door rechtshandhavers en controleert de verwerking van persoonsgegevens op efficiënte wijze.

Het verbeteren van de gendergelijkheid en het waarborgen van een gelijke behandeling in het maatschappelijke, politieke en economische leven, een betere integratie en non-discriminatie, ook wat betreft personen met een handicap en LGBTI-personen, zullen belangrijke prioriteiten zijn. Er zal ook aandacht uitgaan naar maatregelen om kinderen te beschermen tegen alle vormen van geweld. De inspanningen om te zorgen voor een hoog niveau van bescherming van persoonsgegevens worden voortgezet.

De EU en Georgië leggen ook de nadruk op de participatie en het leiderschap van jongeren door middel van empowerment. De partijen werken verder samen om de voordelen voor Georgië van zijn associatie met de programma’s Horizon 2020 en Horizon Europa te maximaliseren en om zijn reeds actieve deelname aan Erasmus+ en het Europees Solidariteitskorps, alsook aan andere programma's en initiatieven voor vrijwilligerswerk, samenwerking en uitwisseling, verder te bevorderen, in overeenstemming met de uitkomst van de onderhandelingen en de goedkeuring van desbetreffende programma's.

Georgië zet de ontwikkeling van de jeugdsector en op bewijs en rechten gebaseerd jeugdbeleid voort met het oog op het creëren van een duurzaam ecosysteem voor de ontwikkeling van jongeren, dat jongeren in staat stelt hun potentieel volledig te ontsluiten en actief deel te nemen op alle gebieden van het openbare leven, dat het begrip van jongeren van de democratische waarden en beginselen verbetert en hen steunt bij het uitoefenen van hun eigen rechten, en dat zorgt voor volledige en gelijke economische empowerment, de bescherming van de gezondheid en het welzijn en een gelijke toegang tot informatie en middelen voor alle jongeren in Georgië.

Georgië bevordert daarnaast een veilig, inclusief en gunstig klimaat voor activiteiten van maatschappelijke organisaties, met inbegrip van de aanpassing van beleid ter ondersteuning van hun financiële duurzaamheid en de verdere ontwikkeling van het maatschappelijk middenveld, en met name van de organisaties die op lokaal niveau werkzaam zijn. Georgië bevordert ook het maatschappelijk verantwoord ondernemerschap en sociaal ondernemerschap teneinde te voorzien in oplossingen voor sociale en milieuproblemen, met bijzondere nadruk op de werkgelegenheid voor mensen in kwetsbare situaties, onder wie personen met een handicap, en het versterken van de financiële duurzaamheid van maatschappelijke organisaties.

Georgië waarborgt de hoogste democratische normen in het gehele verkiezingsproces, alsook een eerlijke, transparante en rigoureuze afhandeling van klachten en beroepen, blijft volledig gevolg geven aan de prioritaire aanbevelingen van het Bureau voor Democratische Instellingen en Mensenrechten van de OVSE (ODIHR) en aanzienlijke vooruitgang boeken bij het uitvoeren van zijn overige aanbevelingen (5), door middel van een inclusieve dialoog. Georgië waarborgt ook het partijpluralisme en ziet af van beperkingen die in strijd zijn met de internationale normen, met name in termen van de registratie en financiering, in lijn met de adviezen van de Commissie van Venetië (6).

5.2. Versterking van het overheidsapparaat

Het bevorderen van de hervorming van het overheidsapparaat aan de hand van mechanismen voor de openbaarheid van bestuur blijft een belangrijke prioriteit. De EU en Georgië werken samen om de Europese beginselen en normen inzake overheidsbestuur te handhaven en te bevorderen. Daartoe zullen de partijen de krachten bundelen om een verantwoordelijk, efficiënt, doeltreffend, open en transparant bestuur te bevorderen, een professioneel ambtenarenapparaat op basis van verdiensten op te bouwen en hoogwaardige openbare diensten en een sterk lokaal zelfbestuur te waarborgen.

De partijen werken samen om, prioritair, een verantwoordelijk, efficiënt, doeltreffend en transparant overheidsbestuur te bevorderen waarin burgers centraal staan, een professioneel ambtenarenapparaat op basis van verdiensten op te bouwen en hoogwaardige openbare diensten overal op het grondgebied en een sterk lokaal zelfbestuur te waarborgen.

5.3. Mobiliteit, met inbegrip van de visumvrije regeling

Georgië neemt aanhoudende maatregelen en volgt de aanbevelingen van de verslagen in het kader van het visumopschortingsmechanisme op om ervoor te zorgen dat de criteria van het actieplan voor visumliberalisering (7) continu worden behaald, wat noodzakelijk is om het visumvrije reizen naar de EU in stand te houden. De jaarverslagen van de Europese Commissie in het kader van het visumopschortingsmechanisme zullen blijven voorzien in richtsnoeren voor verdere maatregelen die moeten worden genomen om de bestendigheid van de geboekte vooruitgang te waarborgen. Georgië voert de migratiestrategie 2021-2030 en de overheidsstrategie voor geïntegreerd grensbeheer 2021-2025 uit.

6. Op het gebied van buitenlands en veiligheidsbeleid

6.1. Vreedzame conflictoplossing

De partijen blijven doeltreffend samenwerken om Georgië te ondersteunen bij zijn inspanningen om vooruitgang te boeken bij de vreedzame en duurzame oplossing van het conflict op basis van de beginselen van het internationaal recht en om een blijvende vrede en veiligheid in Georgië mogelijk te maken. Zij zullen zich verder inspannen voor een vreedzame conflictoplossing in Georgië, met inbegrip van de uitvoering van de door de EU bemiddelde staakt-het-vuren-overeenkomst van 12 augustus 2008. Georgië blijft werken aan een strategische visie voor vreedzame conflictoplossing, door een inclusief, landelijk proces te leiden. De partijen voeren de inspanningen op om tastbare resultaten te behalen binnen het kader van het door de EU, de VN en de OVSE gezamenlijk voorgezeten internationaal overleg van Genève om duurzame oplossingen te vinden voor veiligheids- en humanitaire problemen die voortvloeien uit het onopgeloste conflict. De diverse EU-actoren die ter plaatse werkzaam zijn, de EU-delegatie in Georgië, de speciale vertegenwoordiger van de EU voor de zuidelijke Kaukasus en de crisis in Georgië en de waarnemingsmissie van de EU blijven bijdragen aan de stabiliteit, de normalisatie, het opbouwen van vertrouwen en de conflictoplossing. Er zullen passende stappen worden genomen om de handel, het vrije verkeer en de economische banden tussen de administratieve gebieden aan te moedigen, met inbegrip van een evaluatie van de wetgeving, waar nodig, en door middel van het vredesinitiatief “A Step to a Better Future”; het bevorderen van interpersoonlijke contacten, het opbouwen van vertrouwen en verzoening tussen de gescheiden gemeenschappen. De partijen blijven samenwerken en blijven preventieve maatregelen nemen om het beleid van niet-erkenning op het internationale podium verder te consolideren.

6.2. Samenwerking op het gebied van veiligheid en defensie

De partijen verdiepen de bilaterale dialoog over veiligheids- en defensiekwesties om zaken van gemeenschappelijk belang aan te pakken, waaronder conflictpreventie en crisisbeheersing, terrorismebestrijding, de bestrijding van het witwassen van geld en de strijd tegen georganiseerde misdaad en drugsmisdrijven. Op basis van de aanbevelingen van de enquête naar hybride bedreigingen wordt de samenwerking in de strijd tegen hybride dreigingen versterkt. De partijen werken samen om ervoor te zorgen dat de hervorming in de veiligheidssector wordt doorgevoerd en dat de relevante kaders en procedures worden goedgekeurd op het gebied van cyberveerkracht en bescherming van kritieke infrastructuur. De samenwerking tussen justitie en de rechtshandhavingsinstanties wordt verder versterkt. De EU blijft ook de deelname van Georgië aan de crisisbeheersingsoperaties van de EU en aan opleidings- en raadplegingsactiviteiten in het kader van het gemeenschappelijk veiligheids- en defensiebeleid (GVDB) faciliteren.

B. Prioriteiten voor de korte en middellange termijn van de associatieagenda

1. Democratie, mensenrechten en goed bestuur

De politieke dialoog en samenwerking met het oog op hervormingen in het kader van deze associatieagenda zijn gericht op het versterken van de eerbiediging van de democratische beginselen, zoals politiek pluralisme, inclusieve besluitvorming, machtenscheiding, samenwerking met de oppositie, de rechtsstaat en goed bestuur, de mensenrechten en de fundamentele vrijheden. Dit omvat het bevorderen van de rechten van personen die tot een minderheid behoren, zoals verankerd in de kernverdragen van de VN en de Raad van Europa en de hieraan gerelateerde protocollen, het daadwerkelijk uitvoeren van de uitspraken van het Europees Hof voor de Rechten van de Mens en het bijdragen tot de consolidatie van binnenlandse politieke hervormingen, met name door middel van de afstemming op het EU-acquis.

De versterking van de stabiliteit, onafhankelijkheid, doeltreffendheid en adequate financiering van de instellingen die de democratie, de rechtsstaat en de eerbiediging van de mensenrechten alsook gendergelijkheid en non-discriminatie garanderen, omvat met name:

Prioriteiten voor de korte termijn

— Blijven waarborgen dat transparante, inclusieve en geloofwaardige verkiezingen plaatsvinden, ook door alle tekortkomingen aan te pakken die door de OVSE/het ODIHR zijn vastgesteld.

— Waarborgen dat voor wetswijzigingen die gevolgen hebben voor belangrijke onderdelen van de rechtsstaat, zoals de onafhankelijkheid van de rechterlijke macht, uitgebreide en inclusieve raadplegingen worden gevoerd en dat deze wetswijzigingen in overeenstemming worden gebracht met de Europese normen, alsook met de door internationale organen, zoals de Commissie van Venetië, Greco en de OVSE/het ODIHR gedane aanbevelingen.

— De continuïteit en de doeltreffende uitvoering van de hervormingen inzake het overheidsapparaat en de openbaarheid van bestuur waarborgen, afgestemd op de Europese beginselen en beste praktijken in verband met het openbaar bestuur; de participatie en open dialoog tussen het maatschappelijk middenveld en de overheid bevorderen en het proces van cocreatie en de betrokkenheid van meerdere belanghebbenden bij de beleidsvorming, monitoring en beoordeling versterken; innovatieve benaderingen bevorderen door middel van de uitwisseling van kennis en ervaringen, intensiever intercollegiaal leren en een vaste samenwerking op zowel politiek als deskundigenniveau.

— Zorgen dat de dialoog en de samenwerking ook de versterking van de justitiële sector omvatten aan de hand van voortgezette hervormingen van de justitiële sector, waarbij met name de volledige externe en interne onafhankelijkheid van rechters en de eerbiediging van de mensenrechten en fundamentele vrijheden worden gewaarborgd, ook door middel van een uitgebreide samenwerking.

Prioriteiten voor de middellange termijn

— De continue versterking van het mensenrechtenkader waarborgen door middel van harmonisatie en de praktische uitvoering van het internationaal en Europees recht en de internationale en Europese praktijken inzake de mensenrechten.

1.1. Justitiële sector

Prioriteiten voor de korte termijn

— Alle aspecten van de derde en vierde golf van justitiële hervormingen op doeltreffende wijze uitvoeren.

— Alle aspecten van de strategie voor de rechterlijke macht 2017-2021 en de actieplannen ervan op doeltreffende wijze uitvoeren en een ambitieuze strategie voor justitiële hervormingen voor de periode na 2021 goedkeuren op basis van een breed, inclusief, partijoverschrijdend hervormingsproces en een beoordeling van de doeltreffendheid van de derde en vierde golf van justitiële hervormingen.

— De institutionele opzet en praktijken van de Hoge Raad van Justitie en andere belangrijke justitiële instellingen versterken en wezenlijk hervormen om de transparantie, integriteit en verantwoording met betrekking tot de normen en beslissingen die zij goedkeuren, op doeltreffende wijze te vergroten, ook in verband met beslissingen over benoemingen, beoordelingen, promoties, overplaatsingen en disciplinaire maatregelen. De hervormingsvoorstellen ter advies indienen bij de Commissie van Venetië en het Bureau voor Democratische Instellingen en Mensenrechten van de OVSE en hun aanbevelingen uitvoeren.

— In het bijzonder een transparant en meritocratisch rechtskader en transparante en meritocratische praktijken waarborgen voor de benoeming en promotie van rechters door dit volledig in overeenstemming te brengen met de Europese normen en de aanbevelingen van de Commissie van Venetië, met inbegrip van benoemingen voor de hoogste rechterlijke instantie.

— Schriftelijke motiveringen publiceren voor benoemingen van rechters waarin wordt verwezen naar integriteit en criteria in verband met vaardigheden.

— De opleiding van sollicitanten voor het gerechtelijk apparaat, rechters en personeel van de rechtbanken verbeteren door de aanbevelingen uit te voeren die zijn gedaan door de EU en de Raad van Europa.

— De administratie van justitie moderniseren door elektronische indieningen en communicatie met de rechtbanken, alsook elektronisch zakenbeheer, verder mogelijk te maken; de toepassing van de willekeurige elektronische toewijzing van zaken uitbreiden.

— De hervorming van het openbaar ministerie en de opsporingsdiensten van het Ministerie van Binnenlandse Zaken en andere agentschappen voortzetten met het oog op een verdere waarborging van de onafhankelijkheid en de professionaliteit van de rechtsvervolgings- en opsporingswerkzaamheden, zonder ongepaste inmenging en met meer transparantie en verantwoording.

— Georgië evalueert het benoemingsproces voor de procureur-generaal om de onafhankelijkheid van het bureau/de functie van de procureur te versterken. Hiertoe zal een stemming met gekwalificeerde meerderheid in het parlement worden ingevoerd, de belangrijkste aanbeveling van de Commissie van Venetië in dit opzicht. Dit zal een doeltreffend mechanisme tegen patstellingen omvatten dat breed wordt gesteund door de partijen en in lijn is met het advies van de Commissie van Venetië. Er zullen aanvullende waarborgen worden ingevoerd om ervoor te zorgen dat het selectie- en benoemingsproces transparant is en gebaseerd is op criteria van integriteit, onafhankelijkheid, onpartijdigheid en vaardigheid.

— De hervorming van het wetboek van strafrecht goedkeuren met het oog op de modernisering van het recht en het waarborgen van de overeenstemming ervan met relevante EU- en internationale verplichtingen en normen; de strafrechtelijke procedures afstemmen op die van de EU-lidstaten: — het gebruik van en juridische waarborgen bij onderhandelingen over strafvermindering evalueren; — de procedurele rechten van daders en slachtoffers in strafprocedures waarborgen en de toepassing van de beginselen van het herstelrecht voor zowel volwassen als minderjarige daders verbeteren; — verder waarborgen dat slachtoffers, onder wie slachtoffers van haatmisdrijven, een doeltreffende toegang tot de rechter en compensatie hebben en volledige steun en bescherming krijgen; — de procedurele rechten versterken en juridische waarborgen verzekeren van personen in bewaring in de administratieve procedures.

— De toegang tot hoogwaardige gratis rechtsbijstand uitbreiden.

— Het gebruik en de kwaliteit van bemiddeling verbeteren; tekortkomingen bij bemiddeling in consumentenzaken aanpakken en de voorwaarden scheppen voor een toename van het gebruik van bemiddeling tussen ondernemingen.

— De uitvoering van de misdaadpreventie- en penitentiaire strategie opvoeren, met name door benaderingen voor rehabilitatie en resocialisatie toe te passen in de penitentiaire, misdaadpreventie- en proeftijdsystemen en na de vrijlating.

Prioriteiten voor de middellange termijn

— Alleen in naar behoren gerechtvaardigde gevallen gebruikmaken van administratieve detentie. De procedurele rechten van een administratieve gedetineerde waarborgen, in overeenstemming met de mensenrechtenbeginselen, met inbegrip van het recht op een eerlijk proces. De wet inzake administratieve overtredingen in dit opzicht wijzigen.

— De wetgeving op commercieel, civiel en administratief gebied moderniseren in lijn met nationale strategieën en door middel van de aanpassing aan het EU-acquis.

— Inclusieve toegang tot de rechter waarborgen door middel van een naar behoren gefinancierde rechtsbijstand met voldoende personele middelen.

— De taken van aanklagers en opsporingsambtenaren naar behoren scheiden en evenwichtige samenwerkingsmechanismen vaststellen in de wetgeving en in de praktijk.

— De openbare orde en veiligheid waarborgen terwijl de bescherming van de mensenrechten wordt verzekerd.

1.2. Corruptiebestrijding, fraudebestrijding, hervorming van de overheidsdiensten en openbare dienstverlening

Prioriteiten voor de korte termijn

— Een nieuwe nationale strategie voor corruptiebestrijding en het desbetreffende actieplan voor de periode na 2020 ontwikkelen en de doeltreffende uitvoering ervan waarborgen om alle vormen van corruptie te voorkomen, op te sporen en aan te pakken.

— Aan integriteit gerelateerde instellingen ondersteunen bij hun toezichtstaken: het overheidsbureau voor vermogensverklaringen; de nationale rekenkamer met betrekking tot audits van de nationale en subnationale uitgaven en inkomsten; het agentschap voor mededinging; het toezicht en de monitoring van het parlement versterken door de capaciteit van de sectorale comités te verbeteren; het secretariaat voor corruptiebestrijding onder auspiciën van de Georgische regering; de burgerlijke adviesraden op lokaal niveau.

— Corruptie verder aanpakken met gebruik van zowel repressieve als preventieve middelen, d.w.z. door de efficiëntie en capaciteiten voor het onderzoeken van corruptie verder te versterken; de verificatie van de vermogens- en inkomensverklaringen van alle desbetreffende ambtenaren opvoeren, waarbij potentiële belangenconflicten worden aangepakt, en de doeltreffendheid van de maatregelen monitoren en evalueren.

— Ervoor zorgen dat er efficiënte mechanismen bestaan om eventuele risico's en kwetsbaarheden in verband met COVID-19 in de strijd tegen corruptie op gebieden met een hoog risico, zoals openbare aanbestedingen en gezondheid, te voorkomen en op te sporen.

— De mechanismen voor de preventie en de bestrijding van corruptie verder versterken op belangrijke risicogebieden zoals: — het waarborgen van open en concurrerende openbare-aanbestedingsprocessen, met een vermindering van het aantal directe gunningen en de vaststelling van een onafhankelijk, onpartijdig en transparant orgaan voor de evaluatie van openbare aanbestedingen; — het verhogen van de normen voor verantwoording en integriteit in de veiligheidssector en het versterken van het democratische toezicht, ook door afwijkingen daarvan (waaronder met betrekking tot de financiële rapportage) te beperken en de relevante wetgeving waar passend te wijzigen; — fraude met belastingen en de belasting over de toegevoegde waarde (btw) op te nemen als integraal onderdeel van de bestrijding van economische delicten, corruptie en het witwassen van geld, alsook de bescherming van de overheidsfinanciën; — zorgen voor een doeltreffende samenwerking met en bijstand aan de betrokken instellingen en organen van de EU, waaronder het Europees Bureau voor fraudebestrijding, bij onderzoeken naar fraude en illegale activiteiten die de financiële belangen van de Unie schaden, en het Europees Openbaar Ministerie bij zijn onderzoeken en vervolgingen met betrekking tot strafbare feiten die de financiële belangen van de Unie schaden, overeenkomstig de geldende regels en procedures.

— De aanpassing van de wetgeving van Georgië aan het EU-acquis op het gebied van fraudebestrijding blijven waarborgen en de bepalingen van de EU-wetgeving zoals bedoeld in de desbetreffende bijlagen bij de associatieovereenkomst uitvoeren.

— De rechten en mogelijkheden van burgers in verband met de toegang tot informatie en de deelname aan bestuur op nationaal en subnationaal niveau bevorderen, onder meer via het maatschappelijk middenveld en de monitoring van vrije en veilige media.

— De nieuwe hervormingsstrategie voor de overheidsdiensten en het desbetreffende actieplan voor de periode na 2020 ontwikkelen en op doeltreffende wijze uitvoeren.

— De uitvoering van de hervorming van de overheidsdiensten op zowel politiek als administratief niveau bevorderen, onder meer door de coördinatie, monitoring en rapportage van de bijbehorende actieplannen te versterken.

— De openheid, transparantie en verantwoording van het overheidsbestuur verbeteren door het uitvoeren van hervormingen op het gebied van “open overheid”.

— Een uniform beleid uitwerken voor de ontwikkeling, verlening en kwaliteitsborging van openbare diensten teneinde de tevredenheid van burgers en hun vertrouwen in de overheid te verbeteren.

— Robuuste voorlichting ontwikkelen over de positieve gevolgen van de hervorming van de overheidsdiensten.

— Het juridische kader voor het ambtenarenapparaat uitvoeren om te zorgen voor een professioneler en op verdiensten gebaseerd ambtenarenapparaat.

— De uitvoering van en vooruitgang in verband met de benchmarks voor de rechtsstaat en corruptiebestrijding als onderdeel van het visumopschortingsmechanisme voortzetten.

Prioriteiten voor de middellange termijn

— Voortgaan met corruptiebestrijding, en zorgen voor de effectieve uitvoering van internationale rechtsinstrumenten op dit gebied, zoals het Verdrag van de Verenigde Naties tegen corruptie, het Verdrag inzake de strafrechtelijke bestrijding van corruptie en het aanvullend protocol daarbij, alsmede de aanbevelingen van de Groep van Staten tegen Corruptie (Greco) van de Raad van Europa, en de aanbevelingen van het anti-corruptienetwerk van de OESO voor Oost-Europa en Centraal-Azië.

— Een doeltreffend onderzoek van vermeende gevallen van corruptie blijven waarborgen en een doeltreffend systeem creëren voor de preventie van belangenconflicten.

— Een verantwoordelijk, efficiënt, doeltreffend, transparant overheidsbestuur bevorderen en een op verdiensten gebaseerd en professioneel ambtenarenapparaat opbouwen, ook met betrekking tot het systeem voor selectie, promotie en ontslag en gespecialiseerde opleidingen op basis van behoeften.

— De kwaliteit, efficiëntie en toegankelijkheid van de overheidsdiensten in de regio's van Georgië verbeteren.

— Het beheer en de verantwoording van de overheidsfinanciën verbeteren, rekening houdend met genderaspecten in de programmagebaseerde budgettering, en de strategische planning en uitvoering op de middellange termijn versterken.

— De betrokkenheid en capaciteiten van belanghebbenden, met inbegrip van niet-gouvernementele organisaties, lokale zelfbesturen, jongeren en academici, verbeteren; voorzien in een doeltreffend instrument voor een bredere betrokkenheid van het publiek bij de besluitvorming en de controle van de prestaties in verband met de hervormingen van de overheidsdiensten.

— Een betrouwbaar, verantwoordelijk, transparant en resultaatgericht lokaal zelfbestuur waarborgen, voorzien van nieuwe taken, verantwoordelijkheden en middelen, in lijn met de Europese normen.

1.3. Mensenrechten en fundamentele vrijheden

Prioriteiten voor de korte termijn

— Een nieuwe nationale mensenrechtenstrategie 2021-2030 en respectievelijke actieplannen voor de periode na 2020 ontwikkelen, waarin de specifieke aanbevelingen van de VN-organen, de OVSE/het ODIHR, de Raad van Europa, de Europese Commissie tegen Racisme en Intolerantie en internationale mensenrechtenorganisaties worden opgenomen, in het bijzonder met betrekking tot de uitvoering van het antidiscriminatiebeleid, de bescherming van personen die tot een minderheid behoren, en de privacy en het waarborgen van de vrijheid van godsdienst of overtuiging; de strategie en actieplannen uitvoeren in nauwe samenwerking met nationale en internationale actoren.

— De uitvoering van de antidiscriminatiewetgeving voortzetten om de doeltreffende bescherming tegen discriminatie te waarborgen en daarbij niemand achter te laten; bijdragen tot de verhoging van de tolerantie en het geweld beperken.

— De pluriformiteit, de transparantie en de onafhankelijkheid van de media blijven versterken overeenkomstig de aanbevelingen van de Raad van Europa.

— De uitvoering van maatregelen versterken om beroepsbeoefenaren in de media te beschermen en doeltreffende en efficiënte onderzoeken te waarborgen naar alle gevallen van geweld tegen beroepsbeoefenaren in de media en de daders voor de rechter te brengen.

— Een nieuwe nationale strategie voor burgerlijke gelijkheid en integratie en een actieplan voor de periode na 2020 ontwikkelen dat gericht is op het waarborgen van een gelijke en volledige participatie van vertegenwoordigers van etnische minderheden in alle aspecten van het openbare leven en de verdere ondersteuning van de culturele diversiteit.

— Vooruitgang boeken met de uitvoering van het Verdrag van de Raad van Europa inzake het voorkomen en bestrijden van geweld tegen vrouwen en huiselijk geweld — het zogenaamde Verdrag van Istanbul — door de nationale institutionele capaciteiten te versterken ter ondersteuning van kwesties in verband met gendergelijkheid en gendergebaseerd geweld. Maatregelen blijven verbeteren om gevallen van geweld tegen vrouwen en meisjes, met inbegrip van seksueel geweld, te voorkomen en te onderzoeken, slachtoffers te beschermen en de rehabilitatie van daders te ondersteunen. Werken aan de sociale transformatie en verandering van bestaande discriminerende houdingen en praktijken, ook ten aanzien van geweld tegen vrouwen en huiselijk geweld.

— De maatregelen ter bestrijding van discriminatie van LGBTI-personen opvoeren en ervoor zorgen dat zij ten volle kunnen genieten van alle mensenrechten — burgerrechten en politieke, economische, sociale en culturele rechten — met inbegrip van het recht op vrije vergadering.

— De toegang tot reproductieve en seksuele gezondheid voor personen van alle leeftijden, informatie en preventie versterken en de strijd tegen schadelijke praktijken tegen vrouwen en meisjes, waaronder genitale verminking, kind-, vroege en gedwongen huwelijken en andere vormen van mensenrechtenschendingen en vernederende behandelingen, voortzetten, met bijzondere aandacht voor plattelandsgebieden. De ondersteunende gezondheidszorg voor zwangere vrouwen uitbreiden.

— Speciale maatregelen nemen gericht op personen die tot minderheden behoren teneinde bij te dragen tot de verbetering van de gelijkheid op politiek, economisch en sociaal gebied.

— De wetgeving harmoniseren met het VN-Verdrag inzake de rechten van personen met een handicap en het facultatief protocol erbij en een coördinerend orgaan oprichten voor kwesties in verband met de rechten van personen met een handicap.

— Maatregelen opvoeren om de inclusie van personen met een handicap in het openbare en economische leven te versterken en een betere toegang tot openbare ruimten waarborgen. De omstandigheden voor personen met geestelijke gezondheidsproblemen verbeteren.

— De inspanningen ter bestrijding van geweld tegen kinderen opvoeren door bevordering van goede ouderschapspraktijken, meer steun in het onderwijsstelsel en een verbeterd verwijzingsmechanisme.

— Inspanningen verbeteren voor het identificeren en bestrijden van geweld tegen ouderen, de economische en zorgondersteuning voor ouderen voortzetten en bijdragen tot een uitgebreidere sociale inclusie van ouderen.

— De capaciteit vergroten en kennis opbouwen onder ambtenaren met betrekking tot mensenrechtenkwesties.

Prioriteiten voor de middellange termijn

— Doeltreffende mechanismen in stand houden voor zowel geschillenbeslechting als de bescherming van de mensenrechten, voorafgaande aan of als alternatief voor gerechtelijke mechanismen.

— De bevordering, opleiding en bewustmaking met betrekking tot mensenrechten en discriminatiebestrijding bij de rechterlijke macht, de rechtshandhavingsinstanties en alle overheidsinstanties, ook in de regio's, voortzetten.

— De aanbevelingen van het bureau van de ombudsman, onder meer in discriminatiezaken, verder uitvoeren en de doeltreffende werking van het institutionele mechanisme waarin in de antidiscriminatiewetgeving is voorzien, verder waarborgen.

— De controlecapaciteiten opbouwen van de parlementaire commissie inzake mensenrechten en inburgering, evenals inzake juridische aangelegenheden die verband houden met de uitvoering van de mensenrechtenstrategie en het actieplan.

— Met de maatschappelijke organisaties en in het bijzonder de representatieve sociale partners (vakbonden en werkgeversorganisaties) als belanghebbenden en waakhonden blijven samenwerken op de terreinen die in de Associatieovereenkomst EU-Georgië als prioritair worden beschouwd, waaronder arbeidsrechten, privacy, rechten van personen die tot minderheden behoren en andere personen in kwetsbare situaties, en mediavrijheid.

— Stappen nemen om het bewustzijn te vergroten en werken aan een verdere naleving van de geldende bepalingen van het Kaderverdrag inzake de bescherming van nationale minderheden van de Raad van Europa.

— Gendergebaseerd geweld blijven bestrijden en werken aan de preventie ervan en daarnaast aandacht besteden aan het veranderen van genderstereotypen, een grotere betrokkenheid van mannen en jongens, het ondersteunen van de politieke participatie van vrouwen, de economische en financiële onafhankelijkheid door middel van ondernemerschap en een betere toegang tot de arbeidsmarkt.

1.4. Mishandeling en foltering

Prioriteiten voor de korte termijn

— De uitvoering van de relevante actieplannen tegen foltering waarborgen en verdere maatregelen ter bestrijding van mishandeling en foltering voortzetten en de inspanningen ter bestrijding van straffeloosheid intensiveren.

— De onafhankelijkheid van de toezichthoudende autoriteit die verantwoordelijk is voor het onderzoeken van klachten tegen rechtshandhavers, zowel op wetgevings- als praktijkniveau blijven ondersteunen en verder uitbreiden teneinde gevallen van mishandeling en foltering op efficiënte wijze te onderzoeken, in lijn met de internationale normen.

— Een grondig, transparant en onafhankelijk onderzoek waarborgen naar elke beschuldiging van het gebruik van foltering en mishandeling in het gevangeniswezen, bij de politie, bij het leger en in andere detentiefaciliteiten via de bovengenoemde verantwoordelijke toezichthoudende autoriteit.

— Het nationaal preventiemechanisme onder het bureau van de ombudsman blijven ondersteunen en hiermee samenwerken ter voorkoming van misbruik, door de doeltreffende werking ervan te waarborgen, onder meer door middel van de toereikende financiering ervan en door de bescherming van de vertrouwelijkheid van het proces.

— De detentieomstandigheden en omstandigheden in instellingen voor de geestelijke gezondheidszorg verder verbeteren.

Prioriteiten voor de middellange termijn

— De inspanningen voortzetten om de penitentiaire gezondheidszorg en de toegang van gevangenen tot gezondheidszorg, met inbegrip van de geestelijke gezondheidszorg, verder te verbeteren, op een wijze die vergelijkbaar is met de civiele sector. De capaciteitsopbouw en de uitbreiding van de inspraak van medisch personeel dat werkzaam is in of voor gesloten instellingen op het gebied van het melden van mishandeling voortzetten.

— De programma's voor rehabilitatie, schadebeperking en gezondheidszorg binnen het gevangeniswezen blijven versterken. De doeltreffendheid van het lopende interne en externe toezicht op het gevangeniswezen, de politie, het leger en andere gesloten instellingen verder versterken teneinde misbruik en mishandeling snel op te sporen en te voorkomen.

1.5. Gelijke behandeling

Prioriteiten voor de korte termijn

— De gendergelijkheid versterken en zorgen voor gelijke behandeling van mannen en vrouwen, evenals van personen die tot een minderheid behoren, ongeacht godsdienst of overtuiging, etnische of nationale afkomst, ras, taal, gender, seksuele gerichtheid, genderidentiteit, bekwaamheid of andere aspecten in het sociale, politieke en economische leven.

— Verdere maatregelen nemen om de uitvoering te versterken van wetgeving tegen gendergerelateerd geweld, met voorlichting voor zowel de brede bevolking als specifieke beroepsgroepen, zoals de politiediensten, en met bijzondere inspanningen voor de uitvoering in plattelandsgebieden. De toegang van slachtoffers tot adviesdiensten, huisvesting en opvangtehuizen uitbreiden.

— De toegang van slachtoffers, onder wie personen die tot een minderheid behoren, tot adviesdiensten en opvangtehuizen, alsook de programma's voor het economisch mondig maken van slachtoffers na de opvangperiode, uitbreiden.

— De gegevensverzameling, -analyse en -rapportage op het gebied van gendergebaseerd geweld verbeteren. De strijd tegen gendergebaseerd geweld op lokaal niveau ondersteunen door middel van een grotere betrokkenheid van lokale actoren, zoals gemeenten, maatschappelijk werkers en maatschappelijke organisaties.

— Als onderdeel van de mensenrechtenstrategie en het actieplan een uitgebreid gelijkheidsbeleid ontwikkelen en uitvoeren dat waarborgt dat alle personen, ook personen die in kwetsbare situaties verkeren, hun mensenrechten volledig kunnen uitoefenen.

— Het standpunt van de EU zal, onder meer in het licht van het EU-actieplan inzake mensenrechten en democratie 2020-2024, gericht zijn op het versterken van het internationale rechts- en beleidskader en de handhaving daarvan om te streven naar een gelijke, volledige, effectieve en volwaardige participatie van vrouwen en jongeren, in al hun diversiteit, in alle domeinen en niveaus van het openbare en politieke leven, onder meer door ervoor te pleiten hen op verkiesbare plaatsen te zetten op kandidatenlijsten van politieke partijen en door capaciteitsopbouw voor kandidaten.

Prioriteiten voor de middellange termijn

— De regelgeving inzake veiligheids- en gezondheidsnormen, moederschapsbescherming en de regelingen die het werkende ouders gemakkelijker moeten maken hun beroeps- en gezinstaken te combineren, afstemmen op de Europese normen, zoals beoogd door de associatieovereenkomst.

— Actief maatregelen nemen om een volwaardige participatie en vertegenwoordiging van vrouwen en personen die tot een minderheid behoren, in fora voor de politieke besluitvorming, op de arbeidsmarkt en bij economische activiteiten, ook op het lokale niveau van vertegenwoordiging (d.w.z. gemeenten), te bevorderen.

— Non-discriminatie op de arbeidsmarkt en de uitvoering van het beginsel van gelijk loon voor arbeid van gelijke waarde ondersteunen.

— Bijdragen tot een grotere sociale en economische inclusie en participatie van personen die tot een etnische minderheid behoren, onder meer door middel van toegang tot informatie en onderwijs, alsook Georgisch taalonderwijs.

— Door middel van kennisopbouw en bewustmaking de acceptatie en tolerantie onder de bredere bevolking vergroten.

1.6. Rechten van het kind

Prioriteiten voor de korte termijn

— Het wetboek inzake de rechten van het kind uitvoeren door alle noodzakelijke wetgeving af te stemmen en de nationale instrumenten te versterken om kinderen te beschermen tegen alle vormen van geweld, waaronder kind-, vroege en gedwongen huwelijken.

— De behoeften van alle kinderen aanpakken, met inbegrip van kinderen die zich in de meest gemarginaliseerde en kwetsbare situaties bevinden, kinderen met een handicap en straatkinderen, ook door verbetering en uitbreiding van de mechanismen voor sociale bescherming, alsook door ondersteuning van de territoriale toegang tot habilitatie- en revalidatieprogramma's voor kinderen met een handicap, en het nemen van maatregelen voor de volledige afschaffing van kinderarbeid.

— De wet inzake maatschappelijk werk uitvoeren en zorgen voor middelen voor de aanwerving en capaciteitsopbouw van groepen beroepsbeoefenaren die omgaan met kwetsbare kinderen, met inbegrip van kinderen met een handicap.

— Het bewustzijn vergroten en de kennis van beroepsbeoefenaren opbouwen die met kinderen en het bredere publiek werken met betrekking tot het voorkomen en bestrijden van geweld tegen kinderen.

— Blijven werken aan de de-institutionalisering van kinderen, een poortwachtersmechanisme toepassen en de ontwikkeling van alternatieve zorg voortzetten.

Prioriteiten voor de middellange termijn

— De hervorming van het jeugdrecht voortzetten.

— Stappen zetten in de richting van de maatschappelijke en gedragsmatige transformatie bij de bestrijding van geweld tegen kinderen.

— De de-institutionalisering van de kinderzorg afronden.

1.7. Vakbondsrechten en fundamentele arbeidsvoorwaarden

Prioriteiten voor de korte termijn

— Het juridische kader vaststellen en uitvoeren waarin de toezichtstaken van het arbeidsinspectiesysteem zijn vastgesteld voor alle wetgeving inzake arbeidsvoorwaarden en -omstandigheden, en alle beperkingen op de bevoegdheden van inspecteurs in de bestaande wetgeving wegnemen, in overeenstemming met de normen van de Internationale Arbeidsorganisatie (IAO).

— De arbeidswet en andere relevante wetgeving blijven aanpassen om deze verder in overeenstemming te brengen met de IAO-normen.

— Een doeltreffend arbeidsinspectiesysteem blijven waarborgen dat over toereikende bevoegdheden en capaciteiten en (financiële, personele en administratieve) middelen beschikt voor het uitvoeren van inspecties van de arbeidsomstandigheden en arbeidsrelaties, overeenkomstig de IAO-normen.

Prioriteiten voor de middellange termijn

— De arbeidswetgeving schragen met procedures voor het beslechten van arbeidsgeschillen, onder meer door middel van het systeem voor arbeidsbemiddeling.

— De methode van de evaluatie/meting van gelijk werk en loon uitwerken.

— De doeltreffende werking van de trilaterale commissie voor sociale partnerschappen en haar regionale tak waarborgen en de sociale dialoog blijven verbeteren door middel van samenwerking met de IAO en Europese organisaties van sociale partners.

2. Buitenlands en veiligheidsbeleid

De dialoog en samenwerking op het gebied van het gemeenschappelijk buitenlands- en veiligheidsbeleid (GBVB) van de EU zal verder worden versterkt, waarbij er wordt gestreefd naar een stapsgewijze convergentie, inclusief op het gebied van het gemeenschappelijk veiligheids- en defensiebeleid (GVDB). De aandacht wordt in het bijzonder toegespitst op vraagstukken in verband met conflictpreventie en crisisbeheersing, regionale stabiliteit, wapenbeheersing, ontwapening, non-proliferatie, cyberbeveiliging en hybride dreigingen. De samenwerking wordt gebaseerd op gemeenschappelijke waarden, waaronder de gehechtheid aan de beginselen van respect voor soevereiniteit en territoriale integriteit, onschendbaarheid van de grenzen en onafhankelijkheid, en wederzijdse belangen, en is gericht op meer samenhang en doeltreffendheid van het beleid, waarbij gebruik wordt gemaakt van bilaterale, multilaterale en regionale fora, en de internationale, op regels gebaseerde orde wordt gehandhaafd.

2.1. GVDB-samenwerking, afstemming, hybride dreigingen en cyberbeveiliging, strategische communicatie en regionale samenwerking

Prioriteiten voor de korte termijn

— De inspanningen versterken om Georgië meer in overeenstemming te brengen met de GBVB-verklaringen en -besluiten van de EU, onder meer in overeenstemming met de beginselen van soevereiniteit en territoriale integriteit, zoals verankerd in de associatieovereenkomst tussen de EU en Georgië, en het optreden van de EU in multilaterale fora.

— De samenwerking bij de bestrijding van hybride dreigingen verbeteren, waarbij de cyberbeveiliging wordt versterkt, onder meer via de uitvoering van de aanbevelingen op basis van de enquête naar hybride dreigingen.

— De samenwerking op het gebied van strategische communicatie versterken om de weerbaarheid van de staat en de samenleving tegen desinformatie te consolideren; de kaders voor praktische samenwerking met maatschappelijke actoren en andere gelijkgestemde statelijke actoren en instellingen uitbreiden en diversifiëren.

— De inspanningen voortzetten om een doeltreffende hervorming van de veiligheidssector in Georgië door te voeren.

— De praktische samenwerking op het gebied van conflictpreventie en crisisbeheersing versterken door de deelname van Georgië aan civiele en militaire operaties inzake crisisbeheersing onder leiding van de EU te bevorderen, evenals aan overleg en opleiding op het gebied van het GVDB op basis van de in november 2013 ondertekende kaderovereenkomst inzake deelname, en aan het multilaterale kader van het Oostelijk Partnerschap inzake veiligheid, het GVDB en civiele bescherming, en samenwerking met EU-agentschappen op het gebied van GVDB-kwesties. De regionale samenwerking inzake veiligheidsvraagstukken bevorderen, zoals migratie, beter grensbeheer, bescherming van kritieke infrastructuur, exportcontrole, risicobeperking bij rampen en rampenbeheersing, met inbegrip van reacties op noodsituaties, civiele bescherming, bestrijding van smokkel en illegale handel (bijvoorbeeld in bio- en nucleaire materialen) en de opleiding van deskundig personeel, met name ook door middel van het CBRN (chemisch, biologisch, radiologisch en nucleair)-kenniscentrum van de EU en zijn regionale secretariaat voor Zuidoost- en Oost-Europa, dat in Georgië gevestigd is.

Prioriteiten voor de middellange termijn

— Vreedzame conflictoplossing en internationale stabiliteit en veiligheid bevorderen om de internationale, op regels gebaseerde orde te handhaven op basis van doeltreffend multilateralisme.

— De gezamenlijke naleving van de beginselen van onafhankelijkheid, soevereiniteit, territoriale integriteit en onschendbaarheid van de grenzen bevorderen, zoals die zijn omschreven in het VN-Handvest en de Slotakte van Helsinki van de OVSE, ook in overeenstemming met GBVB-besluiten en -verklaringen van de EU.

2.2. Terrorismebestrijding, non-proliferatie van massavernietigingswapens en illegale wapenuitvoer

Prioriteiten voor de korte termijn

— Samenwerken aan de bestrijding van de proliferatie van massavernietigingswapens en hun overbrengingsmiddelen, door de volledige naleving en de uitvoering op nationaal niveau van de bestaande verbintenissen die de partijen zijn aangegaan in het kader van de internationale verdragen en overeenkomsten op het gebied van ontwapening en non-proliferatie, alsmede van hun andere internationale verplichtingen op dit gebied.

— De operationele overeenkomst tussen Georgië en Europol ten volle gebruiken om de uitwisseling van informatie over terroristische organisaties, groeperingen, hun activiteiten en de hen ondersteunende netwerken te vergemakkelijken.

Prioriteiten voor de middellange termijn

— Samenwerken ter verdieping van de internationale consensus over een op de mensenrechten gebaseerde strijd tegen het terrorisme, met inbegrip van de wettelijke definitie van terroristische daden, met name door te streven naar een overeenkomst over het Alomvattend Verdrag betreffende internationaal terrorisme.

— Voortgaan met de uitvoering van Resolutie 2396 van de Veiligheidsraad van de Verenigde Naties, en met name uitwisselen van informatie over verdachten van terrorisme, teneinde buitenlandse terroristische strijders te identificeren, op te sporen en te vervolgen.

— Samenwerken aan een op een risico-inschatting gebaseerde douanecontrole, waardoor de veiligheid en beveiliging kunnen worden gewaarborgd van de goederen die worden geïmporteerd, geëxporteerd of doorgevoerd.

— De illegale handel in handvuurwapens en lichte wapens en bijbehorende munitie bestrijden, in het kader van internationale overeenkomsten en resoluties van de VN-Veiligheidsraad en verbintenissen in het kader van andere internationale instrumenten op dit gebied.

— Blijven samenwerken op het gebied van de controle op de uitvoer van conventionele wapens, in het licht van het gemeenschappelijk standpunt van de EU inzake de controle op de uitvoer van militaire goederen en technologie. Blijven samenwerken op het gebied van de strijd tegen wapenhandel en de vernietiging van voorraden.

— Blijven bijdragen tot de uitvoering van de wapenbeheersing en relevante regelingen voor het scheppen van vertrouwen, van alle drie de pijlers van het Verdrag inzake de niet-verspreiding van kernwapens, van het Verdrag inzake chemische wapens, het Verdrag biologische wapens en van andere bestaande verplichtingen in het kader van de desbetreffende internationale overeenkomsten en andere internationale verplichtingen.

2.3. Vreedzame conflictoplossing

Prioriteiten voor de korte termijn

— Een doeltreffende samenwerking handhaven tussen de EU en Georgië met het oog op een oplossing van het conflict in de daartoe overeengekomen gremia, ook met het oog op de waarborging van de volledige uitvoering van de door de EU bemiddelde staakt-het-vuren-overeenkomst van 12 augustus 2008 en een veilige, vrijwillige en waardige terugkeer van intern ontheemden en vluchtelingen naar hun huizen, alsook de vaststelling van manieren om de Georgische gebieden Abchazië en Tshkinvali/Zuid-Ossetië op een passende wijze te betrekken bij de uitdieping van de betrekkingen tussen de EU en Georgië.

— Een doeltreffende samenwerking en coördinatie handhaven tussen de EU en Georgië met betrekking tot de vreedzame conflictoplossing, onder meer door een regelmatige politieke dialoog, en de kwestie van vredesopbouw en veiligheid hoog op de agenda van de EU houden.

— De inspanningen coördineren om de uitvoering van de door de EU bemiddelde staakt-het-vuren-overeenkomst van 12 augustus 2008 te vergemakkelijken, onder meer door de ontwikkeling en bevordering van de daaropvolgende uitvoeringsmaatregelen bij de follow-up van de oorspronkelijke overeenkomst.

— De inspanningen opvoeren om zinvolle onderhandelingen te waarborgen en tastbare resultaten te behalen binnen het kader van het door de EU, de VN en de OVSE gezamenlijk voorgezeten internationaal overleg van Genève op basis van de door de EU bemiddelde staakt-het-vuren-overeenkomst van 12 augustus 2008 om duurzame oplossingen te vinden voor veiligheids- en humanitaire problemen die voortvloeien uit het onopgeloste conflict.

— De kantoren van de EU-waarnemingsmissie in Georgië volledig en doeltreffend gebruiken om bij te dragen tot stabiliteit, normalisering, met inbegrip van het mogelijk maken van een veilig en normaal leven voor lokale gemeenschappen aan beide zijden van de administratieve grenzen, en het scheppen van vertrouwen.

— Blijven werken aan de hervatting en doeltreffende werking van de mechanismen voor preventie van en respons bij incidenten in Gali en Ergneti en de inspanningen verdubbelen om veiligheids- en humanitaire behoeften van de door het conflict getroffen bevolking aan te pakken.

— De inspanningen voortzetten om schendingen van de mensenrechten in de Georgische gebieden Abchazië en Tshkinvali/Zuid-Ossetië aan te pakken.

— De inspanningen ondersteunen om te komen tot een vreedzame conflictoplossing, onder meer door contacten te leggen met de bevolking van de Georgische gebieden Abchazië en Tshkinvali/Zuid-Ossetië in het licht van het Georgische beleid voor verzoening en betrokkenheid (met inbegrip van het vredesinitiatief) en het beleid van niet-erkenning en toenadering van de EU, dat de EU en Georgië samen uitvoeren.

— Samenwerken om de bevolking aan beide zijden te laten delen in de voordelen en mogelijkheden die voortvloeien uit de politieke associatie van de EU en Georgië en het proces van economische integratie, met inbegrip van de visumvrije regeling voor kort verblijf in het Schengengebied.

— Het vrije verkeer, de handel, de economische banden en de onderwijsmogelijkheden over de administratieve grenzen heen blijven bevorderen, onder meer door middel van het vredesinitiatief “A Step to a Better Future” en, waar nodig, een evaluatie van de wetgeving. In samenwerking maatregelen nemen om de contacten van mens tot mens en de inspanningen op het gebied van vertrouwensopbouw en verzoening tussen door conflict verscheurde samenlevingen te bevorderen.

— Verdere stappen ondernemen ter bevordering van de duurzame integratie van intern ontheemden (eigendomsrecht, werkgelegenheid en gerichte steun).

— Zorgen voor een doeltreffende uitvoering van het nationale actieplan voor 2022-2024 inzake de uitvoering van de resoluties van de VN-Veiligheidsraad over vrouwen, vrede en veiligheid (UNSCR 1325+).

— De volwaardige deelname van vrouwen aan de vreedzame conflictoplossing en vredesopbouw versterken en waarborgen dat vrouwen en het maatschappelijk middenveld die door het conflict zijn getroffen, actief worden geraadpleegd als onderdeel van alle inspanningen voor conflictoplossing.

— De gezamenlijke inspanningen voortzetten en doeltreffende preventieve maatregelen nemen om het beleid van niet-erkenning op het internationale podium verder te consolideren.

Prioriteiten voor de middellange termijn

— Stappen zetten naar een duurzame oplossing van het conflict en zonder dat afbreuk wordt gedaan aan de bestaande gremia voor overleg over conflictgerelateerde vraagstukken, waarbij de vreedzame geschillenbeslechting een van de kernpunten zal zijn op de agenda van de politieke dialoog tussen de partijen, alsook in de dialoog met andere betrokken internationale actoren.

— De gezamenlijke inspanningen voortzetten om de vaststelling van internationale veiligheidsmechanismen in de Georgische gebieden Abchazië en Tshkinvali/Zuid-Ossetië, de toegang van internationale mensenrechtenorganisaties tot deze gebieden en de volledige uitvoering van het mandaat van de waarnemingsmissie van de Europese Unie in Georgië in heel Georgië te bevorderen.

— Blijven streven naar de veilige, waardige en vrijwillige terugkeer van intern ontheemden en vluchtelingen naar hun plaatsten van herkomst, overeenkomstig de beginselen van het internationaal recht.

— Blijven samenwerken met het Internationaal Strafhof (ICC) door het Statuut van Rome en de hieraan gerelateerde instrumenten uit te voeren, waarbij erop wordt toegezien dat de integriteit van dat statuut gehandhaafd blijft. Blijven samenwerken met het ICC met betrekking tot de onderzoeken in het kader van de oorlog van augustus 2008.

3. Justitie, vrijheid en veiligheid

In maart 2017 werd visumvrij reizen naar de EU mogelijk voor Georgische burgers. In het kader hiervan moet Georgië blijven voldoen aan de criteria voor de visumliberalisering en de aanbevelingen van de regelmatige verslagen van de Commissie in het kader van het visumopschortingsmechanisme opvolgen om de duurzaamheid van de visumvrije regeling te waarborgen en zo bij te dragen tot de mobiliteit en interpersoonlijke contacten tussen de EU en Georgië.

De context voor de versterkte samenwerking op het gebied van justitie en binnenlandse zaken wordt bovendien omkaderd door de overnameovereenkomst, het mobiliteitspartnerschap tussen de EU en Georgië en de samenwerkingsregelingen en -overeenkomsten, zoals passend, met verschillende EU-agentschappen op het gebied van justitie en binnenlandse zaken, zoals het Europees Grens- en kustwachtagentschap (Frontex), het Europees migratienetwerk, Europol, Cepol en Eurojust.

3.1. Bescherming van persoonsgegevens

Prioriteiten voor de korte termijn

— Een hoog niveau van bescherming van persoonsgegevens waarborgen en wetgeving aannemen in overeenstemming met de Europese normen, en praktische maatregelen nemen met het oog op de naleving van het recht op de bescherming van persoonsgegevens in de publieke en private sector, waaronder op het gebied van het strafrecht.

— De capaciteit van de gegevensbeschermingsautoriteit versterken om ervoor te zorgen dat deze hedendaagse technologische uitdagingen op het gebied van gegevensbescherming het hoofd kan bieden en de uitvoering van de Europese normen in Georgië kan waarborgen.

Prioriteiten voor de middellange termijn

— De capaciteit van de gegevensbeschermingsautoriteit blijven versterken en de toepassing van gegevensbeschermingsnormen opvolgen.

3.2. Migratie, asiel en geïntegreerd grensbeheer

Prioriteiten voor de korte termijn

— Ervoor zorgen dat alle criteria voor de visumliberalisering en de aanbevelingen van de Commissie in de verslagen over het visumopschortingsmechanisme constant worden nageleefd.

— De doeltreffende uitvoering van de overnameovereenkomsten, met inbegrip van de overnameovereenkomst tussen de EU en Georgië, voortzetten.

— De operationele samenwerking versterken om te komen tot een snelle afname van het aantal ongegronde asielverzoeken dat wordt ingediend door Georgische onderdanen in het Schengen+-gebied.

— De wijzigingen van de Georgische wet inzake regels en procedures voor Georgische burgers die Georgië verlaten en binnenkomen, op doeltreffende wijze uitvoeren, met volledige eerbiediging van de mensenrechten en de gegevensbeschermingsvereisten.

— Voorlichtingscampagnes blijven organiseren over de rechten en plichten bij visumvrij reizen.

— Het grensbeheer verder versterken en de hoge kwaliteit van de grenscontroles en het grenstoezicht in stand houden.

— Verslag uitbrengen over verbeteringen in de analyse van migratiegegevens en de beoordeling van risico's.

— Op gezette tijden (ten minste om de twee jaar) het Georgische migratieprofiel actualiseren.

— De operationele samenwerking met Frontex blijven versterken, met inbegrip van samenwerking op het gebied van geïntegreerd grensbeheer, de uitwisseling van personeel, opleiding, waarnemers uit de regio bij gezamenlijke operaties en informatie-uitwisseling via het netwerk voor risicoanalyse van het Oostelijk Partnerschap (Eastern Partnership-RAN).

— De Georgische strategie voor geïntegreerd grensbeheer 2021-2025 en het bijbehorende actieplan voltooien en op doeltreffende wijze uitvoeren.

Prioriteiten voor de middellange termijn

— De Georgische migratiestrategie 2021-2030 en de eraan gerelateerde actieplannen op doeltreffende wijze uitvoeren.

— Ontwikkelen van doeltreffendere manieren om circulaire en legale migratie aan te bieden, met inbegrip van regelingen voor arbeidsmigratie, met inachtneming van de bestaande nationale wetgeving en bevoegdheden en met volledige eerbiediging van de mensenrechten van alle migrerende werknemers.

— De Georgische strategie voor geïntegreerd grensbeheer 2021-2025 en de bijbehorende actieplannen op doeltreffende wijze uitvoeren.

— Een hoge kwaliteit van grenscontroles en grenstoezicht in stand houden.

— De afbakening van de staatsgrenzen met de buurlanden bevorderen.

— De doeltreffende uitvoering van het statelijke re-integratieprogramma en de activiteiten voor re-integratie voortzetten.

3.3. Rechtshandhaving

Prioriteiten voor de korte termijn

— De volledige operationele capaciteit waarborgen van de toezichtsinstantie die verantwoordelijk is voor onafhankelijke onderzoeken naar klachten tegen rechtshandhavers. Klachten tegen de politiediensten vereisen een professioneel en doeltreffend mechanisme voor een geloofwaardige respons, ook via de interne algemene inspectie.

— De doeltreffende werking van de afdeling Mensenrechtenbescherming en Onderzoekskwaliteitsbewaking van het Ministerie van Binnenlandse Zaken voortzetten, onder meer door de verlening van professionele opleidingen voor rechtshandhavers op het gebied van mensenrechten te ondersteunen, zoals gewaarborgd door het Europees Verdrag voor de rechten van de mens.

— De toepassing van alternatieven voor gevangenisstraf verder uitbreiden door het gebruik van bestaande alternatieven voor vrijheidsstraffen te verbeteren, nieuwe alternatieven voor vrijheidsstraffen in te voeren en de capaciteit van de reclassering uit te breiden.

— Onderzoeksprocessen en -technieken voor de strijd tegen georganiseerde, ernstige en alle andere misdaad moderniseren.

3.4. Bestrijding van de georganiseerde misdaad

Prioriteiten voor de korte termijn

— De voorgezette uitvoering van de relevante actieplannen ter bestrijding van mensenhandel waarborgen en de ontwikkeling voortzetten van de capaciteit van de overheidsdiensten om gevallen van mensensmokkel proactief op te sporen en op efficiënte wijze te onderzoeken.

— Toezien op en verslag uitbrengen over de doeltreffendheid van het proactief opsporen en onderzoeken van mensenhandel.

— Een nieuwe nationale strategie voor de bestrijding van georganiseerde misdaad en een bijbehorend actieplan ontwikkelen en de doeltreffende uitvoering ervan waarborgen.

— Volledig gebruikmaken van de overeenkomst over operationele en strategische samenwerking met Europol, onder meer door operationele en strategische informatie te verstrekken en door middel van een sterkere betrokkenheid bij de EU-beleidscyclus/het Europees multidisciplinair platform tegen criminaliteitsdreiging (Empact).

— De samenwerking met Cepol met het oog op de opleiding van politieambtenaren voortzetten.

— De verdere ontwikkeling van het inlichtingengestuurde politiewerk en een uniform systeem voor misdaadanalyse voortzetten, ook door de goedkeuring en uitvoering van de strategie voor inlichtingengestuurd politiewerk.

Prioriteiten voor de middellange termijn

— De inspanningen op het gebied van de preventie en de bestrijding van georganiseerde misdaad voortzetten, met name in het kader van de EU-beleidscyclus tegen georganiseerde en ernstige internationale misdaad/Empact.

— De samenwerking bij de aanpak van cybercriminaliteit verbeteren en relevante opleiding op het gebied van rechtshandhaving aan de Georgische autoriteiten leveren.

— De inspanningen ter bestrijding van cybercriminaliteit opvoeren, onder meer door een alomvattend juridisch en institutioneel kader in overeenstemming met het Verdrag van Boedapest tot stand te brengen.

— De samenwerking op het gebied van grensoverschrijdende rechtshandhaving in de strijd tegen Georgische misdaadorganisaties verder versterken.

3.5. Bestrijding van drugs

Prioriteiten voor de korte termijn

— De samenwerking op het gebied van drugspreventie voortzetten door middel van de volledige afstemming van het drugsbeleid op de EU-standpunten en door de preventiemechanismen verder te bevorderen middels de uitvoering van de nationale strategie voor de preventie van drugsmisbruik 2021-2026 en de bijbehorende actieplannen.

— Nauw blijven samenwerken met het Europees Waarnemingscentrum voor drugs en drugsverslaving teneinde de capaciteit van het Georgische nationale waarnemingscentrum voor drugs (NDO) te versterken en relevante en geldige informatie uit te wisselen.

— De uitvoering van de nationale strategieën ter bestrijding van drugs en daaropvolgende actieplannen waarborgen.

Prioriteiten voor de middellange termijn

— Blijven streven naar een evenwichtige en geïntegreerde aanpak van drugskwesties teneinde de systemen te versterken om de gevolgen voor de gezondheid en de maatschappelijke consequenties van drugsgebruik aan te pakken, alsook zorgen voor een meer doeltreffende preventie, en inspanningen leveren om het aanbod aan, de handel in en de vraag naar drugs te beperken.

— De regelmatige dialoog in het kader van de Drugsdialoog van het Oostelijk Partnerschap voortzetten.

3.6. Bestrijding van witwassen van geld en van de financiering van terrorisme

Prioriteiten voor de korte termijn

— De Georgische wetgeving in overeenstemming brengen met de vierde en vijfde antiwitwasrichtlijn van de EU.

— Toezien op en verslag uitbrengen over het aantal beslissingen tot bevriezing en confiscatie en over de geraamde waarde van de bevroren en geconfisqueerde goederen, teneinde te zorgen voor de doeltreffende uitvoering van de Georgische wetgeving inzake de confiscatie van crimineel vermogen.

Prioriteiten voor de middellange termijn

— Verdere inspanningen leveren voor de oprichting van het wettelijke en institutionele kader voor het voorkomen en bestrijden van witwaspraktijken en terrorismefinanciering, onder meer door afstemming op de EU-wetgeving op deze gebieden.

— De uitvoering voortzetten van de normen in de aanbevelingen betreffende terrorismefinanciering van de Financiële-Actiegroep (FATF).

— De samenwerking met de FATF, de Raad van Europa, Moneyval en de relevante autoriteiten in de EU-lidstaten op het gebied van witwaskwesties voortzetten.

— De operationele samenwerking inzake de confiscatie en ontneming van vermogensbestanddelen en activabeheer blijven verbeteren door middel van doeltreffende communicatie en uitwisseling van beste praktijken tussen de Georgische autoriteiten en de bureaus voor de ontneming van vermogensbestanddelen van de EU.

3.7. Juridische samenwerking

Prioriteiten voor de korte termijn

— De uitvoering van de overeenkomst inzake operationele samenwerking met Eurojust voortzetten.

Prioriteiten voor de middellange termijn

— De justitiële samenwerking in burgerlijke en handelszaken versterken door het Verdrag inzake de betekening en de kennisgeving in het buitenland van gerechtelijke en buitengerechtelijke stukken in burgerlijke en in handelszaken van 1965 en het Verdrag inzake de verkrijging van bewijs in het buitenland in burgerlijke en in handelszaken van 1970 uit te voeren.

— Toetreden tot, en uitvoering geven aan, de belangrijkste verdragen van de Haagse Conferentie voor Internationaal Privaatrecht op het gebied van justitiële samenwerking, alsook op het gebied van de bescherming van kinderen, zoals het Verdrag inzake bedingen van forumkeuze van 2005 en het Verdrag inzake de internationale inning van levensonderhoud voor kinderen en andere familieleden van 2007 en het protocol daarbij over het recht dat van toepassing is op onderhoudsverplichtingen.

— De justitiële samenwerking in strafzaken opvoeren door de toetreding tot en de uitvoering van de desbetreffende verdragen, in het bijzonder die van de Raad van Europa.

4. Handel en daarmee verband houdende aangelegenheden

De partijen zullen de integratie verder verdiepen op basis van de associatieovereenkomst en de diepe en brede vrijhandelsruimte (DCFTA). De partijen beseffen dat het volledige potentieel van deze Overeenkomst nog niet is bereikt en werken samen om te zorgen voor de naleving van het EU-acquis, zoals vermeld in de relevante bijlagen bij de associatieovereenkomst/DCFTA, en met name op de aan de handel gerelateerde gebieden, zoals hieronder uiteengezet.

De effectieve uitvoering van de associatieovereenkomst en de bijbehorende DCFTA, in samenhang met het bredere proces van aanpassing van de regelgeving en de daarmee verband houdende noodzakelijke hervormingen, schept mede de voorwaarden voor nauwere economische en handelsbetrekkingen met de EU, hetgeen leidt tot verdere geleidelijke economische integratie van Georgië in de interne markt van de Europese Unie, zoals beoogd in de associatieovereenkomst. De partijen werken samen om alle bepalingen van de associatieovereenkomst/DCFTA uit te voeren. Beide partijen werken op regelmatige basis samen, ook via de bilaterale structuren die zijn vastgesteld in het kader van de Associatieovereenkomst EU-Georgië en binnen multilaterale kaders.

Georgië versterkt het nationale institutionele kader om een onpartijdige uitvoering, handhaving en monitoring van de nieuwe wetgeving die op elk relevant gebied is vastgesteld, te waarborgen.

Georgië informeert de EU regelmatig over de stand van zaken ten aanzien van de aanpassing via de gespecialiseerde subcomités en in het kader van het jaarlijkse Associatiecomité in zijn samenstelling voor handelsvraagstukken. In voorkomend geval en met instemming van beide partijen verleent de EU bijstand en deskundigheid om de Georgische autoriteiten bij dit proces te helpen.

4.1. Handel in goederen

Prioriteiten voor de korte termijn

— Zorgen voor verdere verbeteringen op het gebied van handelsstatistieken.

— Samenwerken om de exportstructuur van Georgië verder te diversifiëren, met inbegrip van de uitvoer van nieuwe producten naar de EU-markt.

Prioriteiten voor de middellange termijn

— Nauw samenwerken om het antiontwijkingsmechanisme op doeltreffende wijze toe te passen.

— Steun verlenen aan Georgië bij het opstellen en uitvoeren van de wetgeving die het zou willen voorbereiden inzake markttoegang en andere hieraan gerelateerde kwesties (bv. handelsmaatregelen).

— Informatie uitwisselen over ontwikkelingen op het gebied van markttoegang en het beleid inzake markttoegang.

4.2. Technische voorschriften, normalisatie en hieraan gerelateerde infrastructuur

Prioriteiten voor de korte termijn

— Wetgeving ontwikkelen die Georgië heeft toegezegd uit te voeren op basis van de associatieovereenkomst, zoals omschreven in de Georgische strategie inzake technische handelsbelemmeringen.

— Infrastructuur verder ontwikkelen met betrekking tot het beheer van normen, technische voorschriften, metrologie, markttoezicht, accreditatie en conformiteitsbeoordelingsprocedures, onder meer via EU-steun.

— De voorbereiding en aanpassing van belanghebbenden, met inbegrip van marktdeelnemers, voor de uitvoering van aangepaste wetgeving vergemakkelijken.

— De markttoezichtstrategie voor industriële goederen verder uitvoeren.

— Op het gebied van markttoezicht de administratieve capaciteiten van de relevante Georgische statelijke instellingen en organen voor markttoezicht versterken.

— Voorzien in een verdere opleiding van personeel voor de administratie van overheidsorganen en -agentschappen die werkzaam zijn op het gebied van technische voorschriften, metrologie en normalisatie en accreditatie.

— Informatie uitwisselen over alle relevante aspecten van de Georgische strategieën voor technische handelsbelemmeringen en markttoezicht, met inbegrip van, in voorkomend geval, tijdschema's.

4.3. Sanitaire en fytosanitaire maatregelen

Prioriteiten voor de korte termijn

— Een systeem voor vroegtijdige waarschuwing voor levensmiddelen en diervoeders, diergezondheid en gezondheid en veiligheid van planten ondersteunen.

— Voorlichtingscampagnes organiseren met de desbetreffende agentschappen, ondernemingen en niet-gouvernementele organisaties inzake de vereisten voor toegang tot de EU-markt en met het maatschappelijk middenveld inzake de relevante consumentenbeschermingsaspecten van veiligheid van levensmiddelen en diervoeders.

— Verder technisch advies en bijstand op EU-niveau verstrekken aan Georgië bij het opstellen en uitvoeren van de wetgeving inzake sanitaire en fytosanitaire maatregelen, onder meer door te voorzien in opleidingen van het desbetreffende personeel en capaciteitsopbouw bij de bevoegde autoriteit en de verbetering van de laboratoriumcapaciteit te ondersteunen, overeenkomstig de EU-vereisten.

— Georgië ondersteunen bij de succesvolle uitvoering van de aangepaste wetgeving op het gebied van sanitaire en fytosanitaire maatregelen.

— De aanpassingscapaciteit van Georgische ondernemingen voor de uitvoering van de aangepaste wetgeving verbeteren. De steun met het oog de aanpassingscapaciteit specifiek richten op micro-, kleine en middelgrote levensmiddelenbedrijven.

Prioriteiten voor de middellange termijn

— Georgië ondersteunen om de risicoanalyse op sanitair en fytosanitair gebied te versterken; ervoor zorgen dat veterinaire en fytosanitaire controles en de controles inzake voedselveiligheid aan de grensinspectieposten worden uitgevoerd; de aanpassing van Georgische ondernemingen voor de uitvoering van de aangepaste wetgeving vergemakkelijken; vooruitgang boeken op het gebied van de toelating van aanvullende voedselproducten op de EU-markt.

— Samenwerken op het gebied van dierenwelzijn en het beperkte gebruik van antibiotica in de veeteelt ter bestrijding van resistentie tegen antibiotica.

4.4. Douane en vereenvoudiging van het handelsverkeer

Prioriteiten voor de korte termijn

— De samenwerking in verband met lopende werkzaamheden voortzetten voor de afstemming van de wetgeving van Georgië op het EU-acquis en de internationale normen die zijn opgenomen in de desbetreffende bijlage bij de associatieovereenkomst, zoals het nieuwe douanewetboek.

— De uitvoering waarborgen van het strategische kader voor douanesamenwerking, met, waar nodig, een follow-upevaluatie en bijwerking.

— De uitvoering blijven steunen van de Georgische wetgeving inzake douanehandhaving van intellectuele-eigendomsrechten conform het EU-acquis, zoals voorzien in de associatieovereenkomst.

— Regelmatig informatie verstrekken over de uitvoering van het douanewetboek.

— Steun verlenen aan Georgië in het kader van zijn toetreding tot de overeenkomst betreffende een gemeenschappelijke regeling inzake douanevervoer.

— Samenwerken op het gebied van maatregelen in verband met initiatieven en platforms voor de digitalisering van de douane waaraan Georgië kan deelnemen.

Prioriteiten voor de middellange termijn

— De Georgische douaneautoriteiten verder moderniseren.

— De douaneprocedures verder vereenvoudigen en moderniseren.

— Samenwerken op het gebied van douanecontroles op basis van risico en relevante informatie uitwisselen die bijdraagt tot verbeteringen op het gebied van risicobeheer, veiligheid van de toeleveringsketens, facilitering van de legale handel en veiligheid en beveiliging van ingevoerde, uitgevoerde of doorgevoerde goederen.

— De dialoog intensiveren inzake de bestrijding van fraude om illegale handel — inclusief die in accijnsproducten — te voorkomen, in het bijzonder door een versterkte samenwerking in het kader van het protocol inzake wederzijdse administratieve bijstand in douanezaken.

— Capaciteit opbouwen om de uitvoering van de digitale douaneomgeving te verbeteren.

— Streven naar de wederzijdse erkenning van een stelsel van geautoriseerde marktdeelnemers als bedoeld in de associatieovereenkomst.

4.5. Oorsprongsregels

Prioriteiten voor de korte termijn

— De bepalingen van de pan-Euro-mediterrane conventie uitvoeren, met name op het gebied van bewijzen van oorsprong (afgifte en verificatie, naleving van de oorsprongsregels) en douanesamenwerking.

4.6. Vestiging, handel in diensten en elektronische handel

— Voorzien in opleiding en toereikende administratieve capaciteit opbouwen om de geplande aanpassing van de wetgeving uit te voeren.

— Informatie en ervaring uitwisselen met betrekking tot de ontwikkeling van interoperabele handelsplatformen voor e-handel.

— Informatie en ervaring uitwisselen op het gebied van bewustmaking bij de belanghebbenden over de uitvoering en handhaving van de belangrijkste bepalingen van de EU-richtlijn postdiensten, met name de universeledienstverplichting, alsook ander relevant beleid van de postsector.

4.7. Overheidsopdrachten

Prioriteiten voor de korte termijn

— Het aandeel onderhandse gunningen (zonder open oproep tot het ind