MT Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea L 158/19

DEĊIŻJONI TAL-AWTORITÀ TA' SORVELJANZA TAL-EFTA

Nru 70/17/COL

tad-29 ta' Marzu 2017

dwar il-Ftehim Kostali għas-Servizzi Marittimi ta' Hurtigruten 2012-2019 (In-Norveġja) [2018/887]

L-AWTORITÀ TA' SORVELJANZA TAL-EFTA (“l-Awtorità”),

Wara li kkunsidrat:

il-Ftehim dwar iż-Żona Ekonomika Ewropea (“il-Ftehim ŻEE”), b'mod partikolari l-Artikoli 59(2) u 61,

il-Protokoll 26 tal-Ftehim ŻEE,

il-Ftehim bejn l-Istati tal-EFTA dwar it-Twaqqif ta' Awtorità ta' Sorveljanza u ta' Qorti tal-Ġustizzja (“il-Ftehim dwar is-Sorveljanza u l-Qorti”), b'mod partikolari l-Artikolu 24,

il-Protokoll 3 għall-Ftehim dwar is-Sorveljanza u l-Qorti (“il-Protokoll 3”), b'mod partikolari l-Artikolu 1 tal-Parti I u l-Artikoli 4(4), 6 u 13 tal-Parti II,

Billi:

I. FATTI

1. PROĊEDURA

(1) Fit-28 ta' April 2014, permezz ta' ittra elettronika, l-Awtorità rċeviet ilment dwar allegata għajnuna inkompatibbli lill-Hurigruten ASA (“Hurtigruten”) skont il-Ftehim Kostali għar-rotta bejn Bergen u Kirkenes (il-“Ftehim ta' Hurtigruten” jew “HA”) għall-perjodu mill-1 ta' Jannar 2012 sal-31 ta' Diċembru 2019.

(2) It-tieni lment li jirreferi għall-HA wasal fid-9 ta' Lulju 2014. Iż-żewġ ilmenti huma indipendenti, iżda hemm ċerti kwistjonijiet li jikkoinċidu. Peress li ż-żewġ ilmenti jirreferu għall-HA, id-deċiżjoni preżenti se tindirizzahom b'mod konġunt u se tirreferi għalihom bħala “l-ilmenti” (se ssir ukoll referenza għall-“ilmentaturi”) tul it-test kollu.

(3) Permezz ta' ittra datata t-13 ta' Ġunju 2014 (issupplimentata b'ittra tal-10 ta' Lulju 2014), l-Awtorità talbet informazzjoni mingħand l-awtoritajiet Norveġiżi. Permezz ta' ittra datata t-22 ta' Settembru 2014, l-awtoritajiet Norveġiżi wieġbu għat-talba għal informazzjoni. Intbagħtet talba addizzjonali għall-informazzjoni lill-awtoritajiet Norveġiżi fil-21 ta' Novembru 2014, li għaliha l-awtoritajiet Norveġiżi wieġbu b'ittra datata s-16 ta' Jannar 2015.

(4) Fid-9 ta' Diċembru 2015, l-Awtorità adottat id-Deċiżjoni 490/15/COL li tiftaħ il-proċedura ta' investigazzjoni formali fir-rigward tal-allegata għajnuna illegali involuta fl-HA (“id-deċiżjoni tal-ftuħ”). Id-deċiżjoni tal-ftuħ ġiet ippubblikata f'Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea u s-Suppliment dwar iż-ŻEE tiegħu fit-30 ta' Ġunju 2016 (1).

(5) L-awtoritajiet Norveġiżi ssottomettew kummenti dwar id-deċiżjoni ta' ftuħ b'ittra datata s-16 ta' Frar 2016 (2). L-ilmentaturi pprovdew xi informazzjoni addizzjonali b'risposta għall-kummenti tal-awtoritajiet Norveġiżi (3). L-Awtorità ma rċeviet l-ebda kumment addizzjonali dwar id-deċiżjoni ta' ftuħ minn partijiet terzi.

(6) B'ittra datata t-12 ta' Ottubru 2016, l-Awtorità talbet informazzjoni mingħand l-awtoritajiet Norveġiżi. B'ittri datati l-21 ta' Novembru 2016 u l-21 ta' Diċembru 2016, l-awtoritajiet Norveġiżi wieġbu għat-talba għal informazzjoni (4).

2. SFOND — IL-FTEHIM TA' HURTIGRUTEN

(7) Hurtigruten topera servizzi tat-trasport li jikkonsistu minn trasport ikkombinat ta' persuni u oġġetti tul il-kosta Norveġiża minn Bergen sa Kirkenes, kif muri fid-dijagramma ta' hawn taħt: Ir-rotta kostali bejn Bergen u Kirkenes

(8) L-operat tas-servizz għal partijiet mill-perjodu mill-1 ta' Jannar 2005 sal-31 ta' Diċembru 2012 kien is-suġġett tad-Deċiżjoni tal-Awtorità Nru 205/11/COL (5). F'dik id-Deċiżjoni, l-Awtorità kkonkludiet li Hurtigruten irċeviet għajnuna mill-Istat li kienet inkompatibbli mal-funzjonament tal-Ftehim ŻEE, peress li din ikkostitwiet forma ta' kumpens żejjed għal obbligu ta' servizz pubbliku u ordnat l-irkupru tal-għajnuna.

(9) L-operat tas-servizz għall-perjodu mill-1 ta' Jannar 2012 sal-31 ta' Diċembru 2019 kien is-suġġett ta' proċedura ta' sejħiet għal offerti li tnediet fit-30 ta' Ġunju 2010, meta l-ispeċifikazzjonijiet tal-offerti ġew ippubblikati fuq Doffin (bażi tad-dejta onlajn għall-akkwist pubbliku) (6).

(10) Wara din il-proċedura ta' ħruġ ta' offerti u abbażi ta' offerta sottomessa fit-8 ta' Novembru 2010, fit-13 ta' April 2011 ġie ffirmat kuntratt għall-akkwist ta' servizzi għar-rotta kostali bejn Bergen u Kirkenes għall-perjodu mill-1 ta' Jannar 2012 sal-31 ta' Diċembru 2019. Skont dan il-kuntratt, Hurtigruten għandha twettaq tbaħħir kuljum matul is-sena b'waqfiet fi 32 port intermedju definit bejn Bergen u Kirkenes. Għar-rotot bejn Tromsø u Kirkenes u bejn Kirkenes u Tromsø, għandu jkun ipprovdut ukoll it-trasport tal-merkanzija. Is-servizzi għandhom jitħaddmu f'konformità ma' ċerti rekwiżiti ta' kapaċità u ta' bastimenti, kif stipulati fil-kuntratt. Il-bastimenti li jintużaw fir-rotta kostali għandhom bħala minimu jkollhom kapaċità ta' passiġġieri għal 320 passiġġier, kapaċità ta' kuċċetti f'kabini għal 120 passiġġier u kapaċità ta' merkanzija għal 150 euro pallet fi stiva tal-merkanzija b'għoli normali tat-tagħbija. Għandhom ukoll jissodisfaw rekwiżiti legali u tekniċi kif indikat fit-Taqsima 4.4 tal-ispeċifikazzjonijiet tal-offerti.

(11) Is-servizzi marittimi għar-rotta bejn Bergen u Kirkenes huma bbażati fuq nollijiet massimi fir-rigward ta' passiġġieri minn port għal port (jiġifieri passiġġieri tas-servizz pubbliku), li jridu jiġu approvati mill-awtoritajiet Norveġiżi. Skont l-HA,“‘[p]ort-to-port passengers’ are passengers who purchase tickets for travelling on a chosen route in accordance with the normal tariff, with any supplement for cabins and/or meals at their option. Prices for supplementary services must correspond to published prices for the selected standard of cabin and meal. The overall price must in such cases equal the sum of the ticket price and individual prices of the selected supplementary services.” (il-passiġġieri minn port għal port huma passiġġieri li jixtru biljetti biex jivvjaġġaw fuq rotta magħżula skont it-tariffa normali, filwaqt li jistgħu jagħżlu kwalunkwe suppliment għall-kabini u/jew l-ikliet. Il-prezzijiet għas-servizzi supplimentari jridu jikkorrispondu għal prezzijiet ippubblikati għall-istandard magħżul tal-kabina jew l-ikla. F'każijiet bħal dawn, il-prezz globali jrid ikun ugwali għas-somma tal-prezz tal-biljett u tal-prezzijiet individwali tas-servizzi supplimentari magħżula.) Noll approvat għandu jfisser it-tariffi normali li applikaw għal din ir-rotta fl-1 ta' Ottubru 2004, aġġustati f'konformità mal-Indiċi tal-Prezzijiet għall-Konsumatur. Kwalunkwe bidla sussegwenti fit-tariffa normali trid tiġi approvata mill-awtoritajiet Norveġiżi.

(12) Għal passiġġieri oħrajn, Hurtigruten hija libera li tistabbilixxi l-prezzijiet tagħha. Skont l-HA, “‘[o]ther passenger’ are those who are not ‘port-to-port passengers’. In other words, they are passengers who purchase travel products for specific routes, defined by the supplier, and which include at least one overnight cabin stay and at least one meal on board, where the supplier has published a combined price for the items included and which cannot be broken down into the individual published prices for the same items, including that the passengers will not be entitled to defined discounts on the travel component of the product. Other passengers also include those purchasing a travel product, defined by the supplier, with at least the above-mentioned supplementary services at a combined price, specified per day, but where the passengers themselves select the route where these conditions apply.” (passiġġieri oħra jinkludu wkoll lil dawk li mhumiex “passiġġieri minn port għal port”. Fi kliem ieħor, dawn huma passiġġieri li jixtru prodotti tal-ivvjaġġar għal rotot speċifiċi, iddefiniti mill-fornitur u li jinkludu mill-inqas waqfa waħda matul il-lejl f'kabina u mill-inqas ikla waħda abbord, fejn il-fornitur ikun ippubblika prezz ikkombinat għall-istess oġġetti, inkluż li l-passiġġieri mhumiex se jkunu intitolati għal skonti definiti fuq il-komponent tal-ivvjaġġar tal-prodott. Passiġġieri oħra jinkludu wkoll dawk li jixtru prodott tal-ivvjaġġar, definit mill-fornitur, b'mill-inqas is-servizzi supplimentari msemmija hawn fuq bi prezz ikkombinat, speċifikat kuljum, iżda fejn il-passiġġieri jagħżlu huma stess ir-rotta fejn japplikaw dawn il-kundizzjonijiet. L-istess japplika għall-prezzijiet tal-kabini u tal-ikliet, kif ukoll għat-trasport tal-merkanzija.

(13) Għas-servizzi koperti mill-HA, l-awtoritajiet Norveġiżi jħallsu kumpens totali ta' NOK 5 120 miljun għat-tul tal-ftehim ta' tmien snin, espressi fil-prezzijiet tal-2011 u aġġustati skont l-indiċi tal-kost ta' Statistics Norway għat-trasport domestiku fuq il-baħar (7). L-allokazzjoni tal-kumpens għal kull sena individwali hija kif ġej: Tabella 1 Kumpens Annwali skont l-HA 2012 NOK 700 miljun 2013 NOK 683 miljun 2014 NOK 666 miljun 2015 NOK 649 miljun 2016 NOK 631 miljun 2017 NOK 614 miljun 2018 NOK 597 miljun 2019 NOK 580 miljun

(14) Skont l-HA, Hurtigruten hija obbligata li żżomm kontijiet separati għall-attivitajiet tar-rotta bejn Bergen u Kirkenes u attivitajiet u rotot oħra barra l-kamp ta' applikazzjoni tal-HA (8). Barra minn hekk, Hurtigruten hija obbligata żżomm kontijiet separati għar-rotot tal-obbligu ta' servizz pubbliku (“OSP”) tar-rotta kostali ewlenija bejn Bergen u Kirkenes u l-parti kummerċjali tal-istess rotta.

3. ILMENTI (9)

(15) Iż-żewġ ilmentaturi talbu trattament kunfidenzjali.

(16) L-argument tal-ilmentaturi, li Hurtigruten tirċievi għajnuna mill-Istat fil-forma ta' kumpens żejjed, u b'hekk tikser l-Artikoli 59 u 61 tal-Ftehim ŻEE, huwa bbażat fuq l-allegazzjonijiet li ġejjin: 1. Il-kumpens għall-forniment tar-rotot OSP żdied b'mod sostanzjali meta mqabbel mal-perjodu preċedenti tal-kuntratt. 2. Hurtigruten għadha qiegħda tirċievi l-kumpens għal servizzi mhux mogħtija; (a) Hurtigruten ikkanċellat it-tbaħħir kollu lejn u mill-port ta' Mehamn (wieħed mill-portijiet tal-waqfa koperti mill-HA) minn Jannar 2014 sa Settembru 2014 mingħajr l-ebda ġustifikazzjoni oġġettiva jew verifika professjonali, wara li hija stess waqqgħet parzjament il-moll tat-terminal f'April 2012, li attwalment Hurtigruten kienet qiegħda tuża biex tittrakka għal aktar minn 20 xahar. Fl-istess ħin, il-kumpens korrispondenti mogħti mill-awtoritajiet Norveġiżi ma tnaqqasx, u dan ippermetta lil Hurtigruten tirċievi ffrankar tal-ispejjeż kull xahar li jammonta għal NOK 314 500. Bħala riżultat, kemm it-tieni kif ukoll it-tielet kundizzjoni ta' Altmark ma jiġux issodisfati. It-tieni kundizzjoni mhijiex issodisfata minħabba li l-awtoritajiet Norveġiżi ma stabbilixxewx qafas jew politika biex jevalwaw b'mod oġġettiv u professjonali n-nuqqas ta' servizz wara talbiet tekniċi jew operazzjonali mill-kumpanija u ma qabbdu l-ebda aġenzija biex tivverifika t-talbiet ikkontestati. It-tielet kundizzjoni ma tkunx issodisfata, skont l-ilmentaturi, minħabba li Hurtigruten titħallas kumpens sħiħ għar-rotot OSP fejn din tgawdi minn tnaqqis sostanzjali tal-ispejjeż bħala riżultat tal-interruzjoni tas-servizzi. (b) Għadd ta' lmenti minn diversi portijiet u awtoritajiet reġjonali fir-rigward tal-kanċellazzjonijiet frekwenti u arbitrarji ta' Hurtigruten ġew miċħuda mill-awtoritajiet Norveġiżi u ma rriżultaw fl-ebda tnaqqis tal-kumpens. Skont l-ilmentaturi, ċerti portijiet huma milquta b'mod partikolari mill-kanċellazzjonijiet minħabba għadd baxx ta' passaġġieri u profitabbiltà baxxa, b'mod partikolari matul l-istaġun tax-xitwa. B'mod partikolari, l-ilmentaturi jiddubitaw id-definizzjoni ta' force majeure tat-taqsima 8 tal-HA li tirreferi għal “extreme weather conditions” (kundizzjonijiet tat-temp estremi) (10). Huma jirreferu wkoll għat-tali kundizzjonijiet bħala li ma jikkostitwixxux force majeure skont it-taqsima 8 tal-HA, li tiddikjara b'mod partikolari li “[o]bstacles that the contracting party should have considered upon entering into the agreement, or could reasonably be expected to avoid or circumvent, shall not be considered to constitute force majeure” (L-ostakoli li l-parti kontraenti kellha tqis mad-dħul tagħha fil-ftehim, jew li raġjonevolment kienu mistennija li jiġu evitati, ma għandhomx jitqiesu li jikkostitwixxu force majeure. Fl-istess ħin, l-ilmentaturi jiddubitaw id-diskrezzjoni ta' Hurtigruten li tabbuża mis-sovranità assoluta tal-kaptan, meta tiġġustifika kanċellazzjonijiet li mhumiex dovuti għal manutenzjoni skedata jew għal raġunijiet tekniċi skont it-taqsima 4-1(3) tal-HA. Fl-aħħar nett, l-ilmentaturi jissottomettu li l-kanċellazzjonijiet li ma jirriżultaw fl-ebda tnaqqis tal-kumpens għandhom effett negattiv fuq il-prestazzjoni tar-rotot OSP u ma jissodisfawx it-tieni u t-tielet kundizzjonijiet ta' Altmark. 3. Hurtigruten uriet nuqqas ta' rieda biex tħallas taxxi tal-portijiet, kiri u imposti għal servizzi. Hija waqfet tħallas minn Jannar 2014 sa Mejju 2014. Barra minn hekk, hija tipprova tiżgura ftehimiet ta' prezzijiet speċjali u tfittex il-ħlas lura ta' tali kostijiet mill-portijiet rilevanti kollha li jmorru lura għall-2011, filwaqt li żżomm il-kumpens tas-servizz pubbliku fuq l-istess livell. 4. Hurtigruten ma tirriservax kapaċità għal passiġġieri tas-servizz pubbliku, iżda minflok tbigħ il-kapaċità ta' kuċċetti lil passiġġieri tal-kruċieri. Għalhekk, Hurtigruten titħallas id-doppju għall-istess kapaċità, li tagħtiha vantaġġ ta' NOK 50 miljun sa NOK 100 miljun kull sena.

4. RAĠUNIJIET GĦALL-FTUĦ TAL-INVESTIGAZZJONI FORMALI

(17) L-Awtorità, fid-deċiżjoni ta' ftuħ, ivvalutat l-erba' kundizzjonijiet tas-sentenza Altmark u espremiet dubji li l-ebda minnhom ma dehru li huma ssodisfati u qiegħed b'hekk jingħata vantaġġ selettiv lil Hurtigruten fis-sens tal-Artikolu 61(1) tal-Ftehim ŻEE (11).

(18) Fir-rigward tal-ewwel kundizzjoni ta' definizzjoni ċara ta' OSP, l-Awtorità ddubitat jekk ir-rekwiżit tal-kapaċità ta' riżerva tat-taqsima 4-2 tal-HA jistax jiġi kklassifikat min-Norveġja bħala servizz ta' interess ekonomiku ġenerali (“SGEI”), minħabba l-utilizzazzjoni ta' kapaċità baxxa għas-servizz pubbliku u l-fluttwazzjonijiet staġjonali tat-trasportazzjoni tal-passiġġieri kummerċjali. Barra minn hekk, l-Awtorità ddubitat id-definizzjoni ta' SGEI minħabba n-nuqqas ta' informazzjoni dwar l-utilizzazzjoni tal-kuċċetti u l-fatt li t-trasportazzjoni tal-merkanzija għar-rotta Tromsø – Kirkenes – Tromsø ma ġietx regolata mill-prezz, kif meħtieġ mill-Artikolu 4(2) tar-Regolament dwar il-Kabotaġġ Marittimu (12).

(19) Fir-rigward tat-tieni kundizzjoni u r-rekwiżit li l-parametri li abbażi tagħhom huwa kkalkolat il-kumpens iridu jkunu stabbiliti minn qabel b'mod oġġettiv u trasparenti, l-Awtorità ddubitat jekk ir-rekwiżit ta' kapaċità ta' riserva huwiex marbut ma' numri ta' passiġġieri li fil-verità huma OSP. Ma kien hemm, pereżempju, ebda metodoloġija oġġettiva u trasparenti biex jiġi kkalkulat minn qabel il-kost għal kull passiġġier/kilometru. Hurtigruten stabbiliet baġit separat li jinkorpora l-kostijiet u d-dħul kollu attribwiti għar-rotot OSP. Madankollu, skont l-Awtorità, din il-kontabilità separata ma għandhiex l-għan li tistabbilixxi minn qabel il-parametri tal-kumpens, li għandhom ikunu direttament marbutin mat-telf u mal-kostijiet reali (kostijiet ta' kapaċità u ta' passiġġieri) imġarrba minn Hurtigruten.

(20) L-Awtorità kompliet tesprimi dubji dwar il-mod li bih ġew ikkalkulati l-kostijiet ta' Hurtigruten u dwar kif ġew stabbiliti l-parametri eżatti meta ġie aġġustat il-kumpens, kif previst fit-taqsimiet 4-1 (partita 3), 6 u 7 tal-HA (jiġifieri f'każ ta' nuqqas ta' produzzjoni, bidliet fil-produzzjoni jew f'każ ta' avvenimenti mhux previsti). Barra minn hekk, l-Awtorità nnutat li ma kien hemm l-ebda parametru fis-seħħ biex jikkalkula marġni tal-profitt raġonevoli u l-ammont tal-kumpens ma jirriflettix b'mod sħiħ il-parametri stabbiliti meta Hurtigruten tipprova tinnegozja tariffi tal-portijiet irħas filwaqt li żżomm il-kumpens fl-istess livell.

(21) Fir-rigward tat-tielet kundizzjoni, l-Awtorità esprimiet id-dubji tagħha dwar jekk l-awtoritajiet Norveġiżi assigurawx li l-kumpens mogħti ma jaqbiżx dak li huwa neċessarju biex ikopri l-kostijiet kollha jew parti minnhom li ġġarrbu fit-twettiq tal-OSP, filwaqt li jitqiesu r-riċevuti rilevanti u profitt raġonevoli għat-twettiq ta' dawk l-obbligi.

(22) Biex waslet għal din il-konklużjoni preliminari, l-Awtorità indirizzat l-allegazzjonijiet li ġejjin imressqa mill-ilmentaturi: (i) Hurtigruten ma tirriservax il-kapaċità għall-passiġġieri ta' servizz pubbliku, iżda minflok tbigħ il-kapaċità lill-passiġġieri tal-kruċieri, filwaqt li żżomm il-kumpens għas-servizzi pubbliċi fl-istess livell; (ii) il-kumpens għall-għoti tas-servizz pubbliku żdied b'mod sostanzjali meta mqabbel mal-perjodu kontraenti preċedenti; (iii) Hurtigruten għadha qiegħda tirċievi l-kumpens għal servizzi mhux mogħtija; u, (iv) Hurtigruten qiegħda ulterjorment tipprova tikseb prezzijiet irħas għat-tariffi tal-portijiet, filwaqt li żżomm il-kumpens għas-servizzi pubbliċi fl-istess livell;

(23) Fl-aħħar nett, fir-rigward tar-raba' kundizzjoni ta' Altmark, li tirrikjedi t-tnedija ta' proċedura ta' ħruġ ta' offerti jew ta' eżerċizzju ta' parametraġġ referenzjarju ma' operatur effiċjenti, l-Awtorità, b'referenza għall-proċedura ta' ħruġ ta' offerti mwettqa li rriżultat f'offerta waħda biss, dik ta' Hurtigruten, f'dan l-istadju tiddubita jekk proċedura ta' ħruġ ta' offerti bħal dik inkwistjoni, tistax titqies li hija biżżejjed biex ikun żgurat “l-inqas kost għall-komunità”. Dan huwa partikolarment minnu għaliex Hurtigruten kellha vantaġġ kompetittiv sinifikanti li saħħaħ il-pożizzjoni tagħha fil-proċedura ta' ħruġ ta' offerti, ġaladarba fil-pussess tagħha kellha diġà vetturi adattati għar-rekwiżiti tal-ispeċifikazzjonijiet tal-offerta.

(24) Barra minn hekk, skont l-ispeċifikazzjonijiet tal-offerta, l-assenjazzjoni għat-twettiq tal-OSP ġiet irreklamata bħala tliet alternattivi. Dan jindika l-eżistenza ta' informazzjoni u/jew kriterji ta' ponderazzjoni ulterjuri fost dawk l-alternattivi. Fid-dawl tal-fatt li tali informazzjoni ma kinitx inkluża, l-Awtorità għandha dubji dwar jekk l-offerta kif imfassla pprovdietx inċentivi lill-offerenti potenzjali, apparti Hurtigruten, li kienu jkunu lesti li jissottomettu l-offerta tagħhom f'konformità mar-rekwiżiti tat-tliet alternattivi differenti u għal alternattiva differenti minn dik li fir-realtà ntgħażlet.

(25) Finalment, l-Awtorità esprimiet dubji dwar jekk l-HA huwiex kompatibbli mal-funzjonament tal-Ftehim taż-ŻEE, peress li hija ma rċeviet l-ebda informazzjoni mill-awtoritajiet Norveġiżi fir-rigward tal-kunsiderazzjonijiet tal-kompatibbiltà.

5. KUMMENTI MIN-NAĦA TAL-AWTORITAJIET NORVEĠIŻI

(26) L-awtoritajiet Norveġiżi jtennu l-pożizzjoni tagħhom li l-HA ma jinkludix għajnuna mill-Istat lil Hurtigruten, peress li l-erba' kundizzjonijiet kollha ta' Altmark huma ssodisfati.

5.1. IL-KUNDIZZJONIJIET TA' ALTMARK

(27) Fir-rigward tal-ewwel kundizzjoni ta' Altmark, l-awtoritajiet Norveġiżi jargumentaw li s-SGEI rilevanti huwa t-trasport kontinwu u ta' kuljum tal-passiġġieri u tal-merkanzija tul il-kosta Norveġiża b'aktar minn 30 port tal-waqfa, filwaqt li jiġi żgurat li hemm biżżejjed kapaċità disponibbli għall-passiġġieri tal-OSP fuq il-meded kollha matul is-sena kollha. Il-fatt li hemm kapaċità żejda, pereżempju fuq meded partikolari u b'mod partikolari matul l-istaġun tax-xitwa, huwa inevitabbli u ma għandu jpoġġi l-ebda dubju fir-rigward tad-definizzjoni tas-SGEI. Barra minn hekk, din il-kapaċità żejda ma tindikax li fin-nuqqas ta' OSP, kienu jiġu pprovduti servizzi tat-trasport simili, speċjalment meta jitqies in-nuqqas ta' alternattivi korrispondenti minħabba l-partikolaritajiet tas-servizz (jiġifieri distanzi twal, bażi baxxa tal-popolazzjoni, temp ħażin, l-aktar bażi tal-kost fiss eċċ). Minflok, skont l-awtoritajiet Norveġiżi, il-kwistjoni għall-Awtorità għandha tkun li tivvaluta jekk kienx hemm żball manifest meta ġew stabbiliti r-rekwiżiti tal-kapaċità, jiġifieri 320 għall-passiġġieri tal-OSP u 120 għall-kuċċetti.

(28) Fit-tweġiba għall-argument tal-Awtorità fid-deċiżjoni tal-ftuħ dwar l-utilizzazzjoni tal-kapaċità u l-varjazzjonijiet staġjonali (13), l-awtoritajiet Norveġiżi jirreferu għad-Deċiżjoni tal-Kummissjoni 2013/435 dwar l-għajnuna mill-Istat implimentata minn Franza favur is-Société Nationale Maritime Corse-Méditerranée (SNCM), fejn din iddikjarat li “[…] il-Kummissjoni tikkunsidra li l-konstatazzjoni, fuq kull rotta kkonċernata, ta' nuqqas tal-inizjattiva privata fir-rigward ta' ħtieġa ta' trasport identifikata sew matul il-perjodi kwieti biss tas-sena hija biżżejjed sabiex tiġġustifika l-inklużjoni tas-servizz bażiku għas-sena kollha għal dawn ir-rotot kollha fil-kamp ta' applikazzjoni tas-servizz pubbliku” (14).

(29) Matul l-investigazzjoni, l-Awtorità indirizzat il-possibbiltà li Hurtigruten ikollha flotta flessibbli f'termini ta' daqs skont il-varjazzjonijiet staġjonali (pereżempju bastimenti iżgħar matul ix-xitwa u bastimenti akbar matul is-sajf). L-awtoritajiet Norveġiżi jwieġbu li dan, għalkemm teoretikament possibbli, fil-prattika ma jkunx fattibbli kummerċjalment minħabba li jirrikjedi flotta kbira ħafna bil-possibbiltà li l-vapuri iżgħar jintużaw xi mkien ieħor matul is-sajf u l-vapuri l-kbar xi mkien ieħor matul ix-xitwa.

(30) Barra minn hekk, fir-rigward tal-kwistjoni mqajma mill-Awtorità dwar id-daqs minimu neċessarju tal-bastimenti biex joperaw ir-rotta kostali bejn Bergen u Kirkenes, l-awtoritajiet Norveġiżi jqisu li huwa meħtieġ ċertu daqs, minħabba l-kundizzjonijiet tat-temp perjodikament ħżiena tul ir-rotta, sabiex tiġi żgurata r-regolarità tas-servizz u s-sigurtà tal-passiġġieri u l-ekwipaġġ.

(31) F'kull każ, skont l-awtoritajiet Norveġiżi, il-kostijiet tal-operat ta' bastimenti iżgħar ma jkunux konsiderevolment irħas. L-informazzjoni sottomessa turi li l-kostijiet jiżdiedu mad-daqs tal-bastimenti, iżda mhux b'mod proporzjonat maż-żieda fil-kapaċità u l-kuċċetti u din il-kapaċità miżjuda se tinbiegħ f'suq kummerċjali u tipprovdi kontribut pożittiv (tkopri l-kostijiet kollha varjabbli u parti tal-kost fiss) u b'hekk tnaqqas il-ħtieġa għal kumpens tas-servizz pubbliku.

(32) Barra minn hekk, l-awtoritajiet Norveġiżi jenfasizzaw li jekk il-bastimenti kollha fil-flotta jkunu tal-iżgħar daqs possibbli biex joperaw ir-rotta tal-kosta, il-kumpens mogħti jkun evidentement insuffiċjenti. Għall-kuntrarju, l-utilizzazzjoni ta' bastimenti akbar li jistgħu jintużaw ukoll għal finijiet kummerċjali, tippermetti l-allokazzjoni tal-kost, jiġifieri kost inqas għall-OSP.

(33) Fir-rigward tal-ħtieġa għall-kapaċità stabbilita, l-awtoritajiet Norveġiżi jargumentaw li l-kapaċità ġiet stabbilita f'livell adegwat (ara t-taqsima 5.3 ta' hawn isfel dwar l-ewwel rapport tal-BDO tal-2016).

(34) Finalment, fir-rigward tad-dubji tal-Awtorità dwar dak li għandu x'jaqsam mat-trasport tal-merkanzija għar-rotta Tromsø – Kirkenes – Tromsø u l-fatt li dan is-servizz mhuwiex regolat mill-prezz, l-awtoritajiet Norveġiżi jargumentaw li l-Artikolu 4(2) tar-Regolament dwar il-Kabotaġġ Marittimu ma jfissirx li r-rekwiżiti kollha indikati fih iridu jiġu imposti. Hurtigruten daħlet fi ftehim ma' Nor Lines AS, fejn intużat il-kapaċità kollha għat-trasport tal-merkanzija u r-rimunerazzjoni annwali skont il-ftehim hija riflessa direttament fil-baġit ta' Hurtigruten, kif ġie sottomess fil-proċedura ta' ħruġ ta' offerti.

(35) Fir-rigward tat-tieni kundizzjoni ta' Altmark, l-awtoritajiet Norveġiżi jikkwotaw fost oħrajn id-deċiżjoni tal-Qorti Ġenerali TV2/Danmark A/S vs Il-Kummissjoni Ewropea, fejn il-Qorti Ġenerali ddikjarat li t-tieni kundizzjoni ta' Altmark mhijiex maħsuba biex timponi obbligu fuq l-awtoritajiet nazzjonali biex jimmonitorjaw l-ammont tal-ispejjeż imġarrba mill-benefiċjarji tal-kumpens (15). Din il-kundizzjoni, għalhekk, skont l-awtoritajiet Norveġiżi, ma timponi l-ebda limitu fuq liema żidiet fil-kost jistgħu jiġu kkumpensati. Iżda minflok, il-kategoriji tal-kost varji stabbiliti fl-ispeċifikazzjonijiet tal-offerta, li jiffurmaw il-bażi ta' kontabbiltà separata flimkien ma' metodi ta' allokazzjoni adegwati biex jisseparaw l-OSP minn kostijiet kummerċjali, evidentement għandhom l-għan u l-effett li jistabbilixxu l-parametri tal-kumpens, billi l-offerenti kellhom iwettqu l-kalkolu speċifiku sottostanti tal-kostijiet matul il-proċess ta' akkwist pubbliku.

(36) Skont l-awtoritajiet Norveġiżi, Altmark ma tirrekjedix li l-awtoritajiet awtorizzanti jibbażaw il-kalkoli tagħhom tal-parametri tal-kumpens esklussivament fuq mudell “kost għal kull passiġġier/kilometru”. F'dan il-każ, minħabba l-kumplessità tas-SGEI pprovdut, dan sempliċiment ma jkunx rilevanti, minħabba li l-ammont tal-kumpens ġie stabbilit minn qabel fuq bażi annwali għat-terminu sħiħ tal-HA, filwaqt li Hurtigruten iġġorr ir-riskju kemm għaż-żieda kif ukoll għat-tnaqqis tal-kostijiet u d-dħul.

(37) Dan l-approċċ tal-kuntratt nett tal-HA ma jiksirx, fil-fehma tan-Norveġja, it-tieni kundizzjoni ta' Altmark. Kif inhu argumentat, dan il-mekkaniżmu jservi bħala inċentiv għall-kumpanija biex topera s-servizz bl-aktar mod kosteffettiv, billi jipprovdiha bil-possibbiltà li tinfluwenza l-marġni tal-profitt tagħha. Inkella, mingħajr ebda inċentiv biex jiġu influwenzati l-kostijiet, huwa meqjus li dan kien jirriżulta f'kost ogħla għas-servizz, peress li ma jkun hemm ebda benefiċċju għall-kumpanija biex topera s-servizz b'mod aktar effiċjenti. Il-kwistjoni għalhekk, skont l-awtoritajiet Norveġiżi, mhijiex jekk kuntratt nett, bħall-HA, jissodisfax it-tieni kundizzjoni ta' Altmark, iżda pjuttost jekk il-livell tal-profitt li nkiseb attwalment huwiex raġonevoli, billi jitqies inter alia l-livell tar-riskju assoċjat mal-forniment tas-SGEI.

(38) Fir-rigward tan-negozjati mwettqa bejn il-partijiet, l-awtoritajiet Norveġiżi jiddikjaraw li, għalkemm il-livell attwali tal-kumpens inbidel minħabba n-negozjati, il-parametri u l-metodoloġija għall-kalkolu tal-kumpens ma ġew emendati bl-ebda mod. Dawn in-negozjati rriżultaw fit-tnaqqis tal-kumpens min-NOK […] miljun/i fir-rigward tal-offerta inizjali, jiġifieri minn NOK […] miljun/i għal NOK 5 120 miljun, li madankollu rriflettew ukoll ċerti bidliet li saru fil-kuntratt ta' ħruġ ta' offerti.

(39) Fir-rigward tad-dubji tal-Awtorità dwar diversi klawsoli kuntrattwali li jippermettu l-aġġustament tal-kumpens fil-każ, pereżempju, tal-bidliet fil-produzzjoni jew fil-każ ta' avvenimenti mhux previsti, l-awtoritajiet Norveġiżi jargumentaw li dawn ma għandhomx jiġu vvalutati fuq bażi awtonoma iżda bħala parti minn kuntratt kollu kemm hu (16). Barra minn hekk, skont l-HA, tali klawsoli ma jistgħu jwasslu għall-ebda bidla fil-produzzjoni ta' dimensjoni materjali u l-kumpens finali għandu jirrifletti l-kostijiet jew id-dħul miżjuda li jirriżultaw minn dawn il-bidliet. Fis-sottomissjoni Norveġiża, huwa ddikjarat ukoll li dawn il-klawsoli ma għandhomx l-intenzjoni li jkopru telf jew kostijiet mhux previsti, iżda sempliċiment jiżguraw li jinżamm il-bilanċ ekonomiku tal-HA (17).

(40) B'referenza għad-dispożizzjoni “off-hire” fit-taqsima 4-1 tal-HA (partita 3), l-awtoritajiet Norveġiżi jqisu li minħabba l-esperjenza passata ta' Hurtigruten fis-servizz, mill-inqas hemm bżonn ta' 110 tijiem ta' operat (10 għal kull bastiment) kull sena għal manutenzjoni ppjanata u disturbi operazzjonali mhux previsti, sabiex il-kumpanija tkun f'konformità sħiħa mar-rekwiżiti kollha applikabbli għall-operat sikur fuq il-baħar. Ġiet sottomessa informazzjoni li turi li fil-perjodu 2007-2014, fil-maġġoranza tal-każijiet, il-limitu ta' 110 tijiem inqabeż u għalhekk dan jindika li l-limitu ma ġiex stabbilit f'livell għoli.

(41) Fir-rigward tat-tariffi tal-portijiet, l-awtoritajiet Norveġiżi jinnutaw li dawn jirrappreżentaw element ta' kost għal Hurtigruten. Il-livell tat-tariffi tal-portijiet u spejjeż oħra kien ibbażat fuq l-Att Norveġiż dwar il-Portijiet (“NPA”) tal-2009 u bħala tali, dawn ġew inklużi fid-dokumenti tal-offerti. Madankollu, wara li l-HA daħal fis-seħħ, Hurtigruten ġiet innotifikata b'żidiet sostanzjali fil-prezz f'xi portijiet u b'żieda ġenerali fil-prezz f'ħafna oħrajn, lil hinn mill-kamp ta' applikazzjoni tal-indiċi inflazzjonarju kopert mill-HA. Skont l-awtoritajiet Norveġiżi, kien hemm żieda totali ta' 40,4 % fit-tariffi tal-portijiet mill-2009 (inkluż l-operazzjonijiet kummerċjali) (18). Għalhekk, kwalunkwe tnaqqis tal-livell ġdid u miżjud tat-tariffi tal-portijiet ma jistax jitqies li jinkludi elementi ta' għajnuna mill-Istat, peress li l-kumpens huwa bbażat fuq it-tariffi tal-portijiet irħas, oriġinali.

(42) Finalment, fir-rigward tad-dubji tal-Awtorità li ma kien hemm ebda metodoloġija biex jiġi kkalkulat profitt raġonevoli, l-awtoritajiet Norveġiżi jiddikjaraw li dan huwa kkalkulat abbażi tal-qligħ qabel it-taxxa fir-rigward tal-qligħ totali (“EBT”), billi jitqiesu r-riskji partikolari assoċjati mal-forniment tas-SGEI kif definit, u skont l-Anness D tal-ispeċifikazzjonijiet tal-offerti, li jistipula fid-dettall kif il-kumpens għall-OSP huwa kkalkulat inkluż il-prinċipji għall-allokazzjoni tal-kostijiet. Wara n-negozjati, il-kumpens finali rriżulta f'EBT ta' […] %. Madankollu, evidentement, il-marġni tal-profitt attwali kien aktar baxx: […] % (2012), […] % (2013) u […] % (2014). Barra minn hekk, meta dan l-EBT ġie kkonvertit f'miżura aktar adegwata ta' redditu, bħalma hu r-redditu fuq il-kapital użat (“ROCE”), l-awtoritajiet Norveġiżi spjegaw li l-istima tar-ROCE tal-kuntratt kienet fi ħdan intervall raġonevoli (ara l-paragrafi (73) u (74) hawn taħt dwar it-tieni rapport tal-BDO tal-2016).

(43) Fir-rigward tat-tielet kundizzjoni ta' Altmark, it-tweġiba tal-awtoritajiet Norveġiżi tiffoka fuq l-argument ta' diskrezzjoni wiesgħa li huma jgawdu rigward il-mudell tal-allokazzjoni tal-kost u li l-valutazzjoni tal-Awtorità hija limitata għall-kwistjoni ta' jekk kienx hemm żball manifest fil-valutazzjoni.

(44) L-awtoritajiet Norveġiżi jirrimarkaw ukoll li din il-kundizzjoni mhux neċessarjament timplika li l-mekkaniżmi ta' rkupru jew l-arranġamenti kuntrattwali biex jibdlu l-livell ta' kumpens iridu dejjem ikunu fis-seħħ sabiex jiġi evitat il-kumpens żejjed. Minflok, “[…] any mechanism concerning the selection of the service provider must be decided in such a way that the level of compensation is determined on the basis of these elements” ([…] kwalunkwe mekkaniżmu li jikkonċerna l-għażla tal-fornitur tas-servizz irid jiġi deċiż b'tali mod li l-livell ta' kumpens jiġi ddeterminat abbażi ta' dawn l-elementi (19). Peress li Hurtigruten s'issa ma rċevietx kumpens li jaqbeż il-kopertura tal-kostijiet u l-marġni tal-profitt relatat mal-kumpens miftiehem, ma kienx hemm bżonn għal tali mekkaniżmu ta' rkupru.

(45) Fil-livell tal-profitt raġonevoli, l-awtoritajiet Norveġiżi argumentaw li l-profitti jistgħu jvarjaw matul is-snin u li l-kuntratti li jipprovdu inċentivi għall-fornitur tas-servizz mhux neċessarjament ifissru kumpens żejjed.

(46) Barra minn hekk, l-awtoritajiet Norveġiżi spjegaw li l-evalwazzjoni finanzjarja twettqet qabel is-sejħa għall-offerti, billi ddeskriviet stimi fuq kostijiet u dħul mistennija, kif ukoll stennijiet għal rata tar-redditu fuq il-kapital (“RoC”), ippreżentati bħala kost medju ponderat tal-kapital (“WACC”) li għandu jkun fi ħdan intervall ta' […] % sa […] % fuq il-kapital totali (20). Twettqet evalwazzjoni finanzjarja sussegwenti sabiex tiġi eżaminata l-offerta ta' Hurtigturen u kkonkludiet li kienet timplika RoC ogħla, li kienet twassal għal sussidji reċiproċi tal-operazzjonijiet kummerċjali (21). Bħala riżultat, l-awtoritajiet Norveġiżi daħlu f'negozjati li rriżultaw fi tnaqqis tal-kumpens, li kien ikkunsidrat aċċettabbli (kif deskritt fil-paragrafu (42)). Ir-riżultati miksuba permezz tan-negozjati ġew eżaminati u sostanzjati mill-evalwazzjoni finanzjarja l-aktar riċenti tal-BDO (ara t-taqsima 5.4 ta' hawn taħt dwar it-tieni rapport tal-BDO tal-2016).

(47) Fir-rigward tat-tħassib tal-Awtorità fid-deċiżjoni tal-ftuħ li Hurtigruten ma tirriżervax il-kapaċità għall-passiġġieri tas-servizz pubbliku, iżda minflok tbigħ il-kapaċità lill-passiġġieri tal-kruċieri, filwaqt li żżomm il-kumpens tas-servizz pubbliku fl-istess livell, l-awtoritajiet Norveġiżi jenfasizzaw li l-HA ma jipprojbixxix lil Hurtigruten milli tbigħ il-biljetti lill-passiġġieri tal-kruċieri diment li ma jkunx hemm domanda minn dawk tal-OSP.

(48) Fi kwalunkwe każ, skont l-awtoritajiet Norveġiżi, Hurtigruten għandha utilizzazzjoni pjuttost ta' kapaċità baxxa tal-vapuri tagħha ([…] %). Bħala riżultat, fil-maġġoranza kbira tal-każijiet, hemm kapaċità libera. Barra minn hekk, l-għadd ta' biljetti kummerċjali żejda mibjugħ huwa ġeneralment baxx (ara t-taqsima 5.3 ta' hawn taħt dwar l-ewwel rapport BDO tal-2016).

(49) L-awtoritajiet Norveġiżi jirrikonoxxu li f'każijiet rari, il-passiġġieri tal-OSP fi ħdan il-kapaċità riżervata ta' 120, ma jkunux kapaċi jiksbu kuċċetta. Madankollu, dan huwa kkumpensat mill-garanzija tal-ivvjaġġar introdotta fl-24 ta' Settembru 2014 (22).

(50) Fir-rigward tal-kwistjoni taż-żieda sostanzjali fil-kumpens taħt l-HA, meta mqabbel mal-kuntratt preċedenti għall-perjodu 2005-2012, l-awtoritajiet Norveġiżi jiddikjaraw li l-HA attwali jrid jiġi vvalutat indipendentement minn dak preċedenti, billi jitqiesu l-kostijiet attwali tal-operat tas-servizz u l-prinċipji tas-separazzjoni tal-kontijiet kif spjegat fir-rapport tal-BDO 2015 (ara t-taqsima 5.2 ta' hawn taħt).

(51) Barra minn hekk, dwar l-argument tal-Awtorità li Hurtigruten qed tkompli tirċievi kumpens għal servizzi li mhumiex ipprovduti, l-awtoritajiet Norveġiżi jenfasizzaw li porzjon kbir tal-kostijiet li jirriżultaw mill-obbligi tal-OSP huma kostijiet tal-kapaċità li jibqgħu mhux affettwati mill-għadd ta' passiġġieri abbord fi kwalunkwe ħin. Barra minn hekk, il-kanċellazzjoni tal-portijiet, pereżempju minħabba kundizzjonijiet tat-temp straordinarji, ma tnaqqasx il-kostijiet fissi (bl-eċċezzjoni tat-tariffi tal-portijiet), iżda pjuttost tiġġenera kostijiet addizzjonali għall-kumpanija (23).

(52) Fis-sottomissjoni tan-Norveġja, huwa argumentat ukoll li l-livell tal-kumpens taħt l-HA huwa bbażat fuq id-diviżjoni tar-riskji u l-obbligi bejn il-partijiet. Jiġifieri, ir-riskju ta' nuqqas ta' operat minħabba kundizzjonijiet tat-temp estremi ġie ttrasferit lill-awtorità awtorizzanti fin-negozjati bejn il-partijiet, u għalhekk, il-livell tal-kumpens tnaqqas kif xieraq, mingħajr ma nħolqot xi tip ta' diffikultà fir-rigward tat-tielet kundizzjoni ta' Altmark.

(53) Finalment, b'referenza għall-kanċellazzjonijiet tas-servizzi tal-port ta' Mehamn, l-awtoritajiet Norveġiżi jipprovdu deskrizzjoni tal-avvenimenti, filwaqt li jindikaw li d-danni tal-port ġew ikkumpensati mill-kumpanija fil-ħarifa tal-2012 u li l-port ma ssewwiex minkejja t-talba ta' Hurtigruten. In-nuqqas tal-awtorità tal-port li ssewwi d-danni wassal għal deterjorament gradwali tal-moll, li wassal biex il-kumpanija twaqqaf waqfiet f'portijiet minn Jannar 2014 sakemm dan issewwa u reġa' fetaħ uffiċjalment għal Hurtigruten f'Settembru 2014, wara ftehim mal-awtorità awtorizzanti. Sadanittant, ġie stabbilit trasport ibbażat fuq l-art tal-merkanzija u żdied il-ħin fil-port f'Kjøllefjord.

(54) Fi kwalunkwe każ, l-awtoritajiet Norveġiżi ssottomettew li, bħala parti mir-reviżjoni finanzjarja 2014, minħabba l-fatt li l-awtorità awtorizzanti u Hurtigruten laħqu ftehim biex jikkanċellaw il-waqfiet fil-portijiet, din il-kanċellazzjoni titqies bħala bidla fil-produzzjoni, skont it-taqsima 6 tal-HA, li wasslet għal aġġustament tal-kumpens finali. Għalhekk, din il-kanċellazzjoni ma tistax titqies bħala ksur tal-HA u ma timplikax kumpens żejjed skont l-HA.

(55) Fir-rigward tar-raba' kundizzjoni ta' Altmark u d-dubji espressi mill-Awtorità dwar jekk proċedura tal-offerti bħalma hi din fil-każ inkwistjoni, fejn ġiet sottomessa offerta waħda, tistax titqies suffiċjenti biex tiżgura l-inqas kost għall-komunità, l-awtoritajiet Norveġiżi jsostnu li l-offerta preżenti twettqet bħala proċedura miftuħa f'konformità mar-regoli tal-akkwist pubbliku.

(56) L-awtoritajiet Norveġiżi jargumentaw ukoll li l-użu tal-“irħas prezz” bħala l-uniku kriterju ta' għoti ma jistax jimplika li kiser ir-raba' kundizzjoni ta' Altmark (24).

(57) Barra minn hekk, b'referenza għat-tliet rotot alternattivi msemmija fl-offerta, l-awtoritajiet Norveġiżi jispjegaw li skont il-ġurisprudenza tal-Bord Norveġiż tal-Ilmenti għall-Akkwist Pubbliku (“KOFA”), jekk ma tingħata l-ebda istruzzjoni lill-offerenti dwar l-alternattivi, l-għotja trid tkun ibbażata fuq valutazzjoni dwar liema offerta kumplessivament tkun tidher l-aktar ekonomikament vantaġġuża. L-awtoritajiet Norveġiżi jirreferu wkoll għall-ispeċifikazzjonijiet tal-offerta, it-taqsima 2.14, fejn huwa ddikjarat li l-awtorità kontraenti tirriżerva d-drittijiet li tagħżel b'mod ħieles bejn l-alternattiva offruta (25).

(58) Fir-rigward tal-kwistjoni li ġiet sottomessa offerta waħda biss, li fil-prinċipju hija insuffiċjenti biex tiżgura konformità mar-raba' kundizzjoni ta' Altmark, l-awtoritajiet Norveġiżi jqisu li din fiha nfisha ma tistax tinftiehem bħala esklużjoni ġenerali. Fil-fatt, trid titwettaq valutazzjoni ulterjuri fir-rigward ta' jekk il-proċedura ta' akkwist wasslitx xorta waħda għal kompetizzjoni miftuħa u ġenwina suffiċjenti. Fl-opinjoni tal-awtoritajiet Norveġiżi, tabilħaqq ittieħdu diversi miżuri biex tiġi akkomodata l-kompetizzjoni fost l-operaturi differenti (pereżempju mudelli alternattivi, kapaċità mnaqqsa, perjodu ta' ħin suffiċjenti bejn l-offerti u d-data tal-bidu, l-estensjoni tal-ħin għas-sottomissjoni tal-offerti). Barra minn hekk, Hurtigruten kienet konxja dwar il-fatt li kumpaniji oħrajn mill-inqas urew interess fil-proċess ta' ħruġ ta' offerti.

(59) Fir-rigward tal-kundizzjonijiet tal-kompatibbiltà, l-awtoritajiet Norveġiżi jirrikonoxxu li d-Deċiżjoni tas-SGEI mhijiex applikabbli peress li l-HA qabeż il-livell limitu ta' 300 000 passiġġier matul is-sentejn finanzjarji qabel ma ġie ffirmat l-OSP (26).

(60) Minkejja li, fil-fehma tan-Norveġja, il-miżura ma tikkostitwixxix għajnuna mill-Istat skont Altmark, kieku kellha tiġi vvalutata skont il-Qafas tal-Awtorità għall-għajnuna mill-Istat fil-forma ta' kumpens ta' servizz pubbliku (“il-Qafas”) (27), din tissodisfa l-kundizzjonijiet kollha tal-kompatibbiltà speċifikati fiha.

(61) B'mod partikolari, b'referenza għall-proporzjonalità, l-awtoritajiet Norveġiżi jargumentaw li l-kalkoli li saru huma f'konformità mar-rekwiżiti tal-ġurisprudenza u l-prattika tat-teħid tad-deċiżjonijiet tal-Kummissjoni Ewropea, peress li tqiesu biss il-kostijiet attwali għat-twettiq tal-obbligi OSP, skont allokazzjoni korretta ta' kostijiet u dħul bejn l-OSP u s-servizzi kummerċjali u billi tqies profitt raġonevoli ta' […] % (EBT).

5.2. IR-RAPPORT TAL-BDO TAL-2015 (28)

(62) L-awtoritajiet Norveġiżi kkummissjonaw rapport mill-konsulenza tal-BDO, li analizza l-prestazzjoni finanzjarja bbaġitjata u attwali fl-2012 u l-2013, għal, separatament: (a) is-servizzi mixtrija mill-gvern fuq ir-rotta bejn Bergen u Kirkenes u, (b) it-totalità tas-servizzi mogħtija minn Hurtigruten fuq l-istess rotta (jiġifieri inklużi kemm is-servizzi kummerċjali kif ukoll dawk akkwistati mill-gvern).

(63) F'dan l-eżerċizzju, il-BDO għamlet distinzjoni bejn il-kostijiet tal-kapaċità, il-kostijiet tal-passiġġieri u l-kostijiet li jirrelataw mal-attivitajiet kummerċjali u ta' bejgħ.

(64) Il-kostijiet tal-kapaċità, li jitqiesu bħala kostijiet fissi, huma definiti bħala l-kostijiet li saru mill-bastimenti li jbaħħru r-rotta stabbilita b'portijiet tal-waqfa speċifiċi u li għandhom jinkludu l-attivitajiet kollha assoċjati mal-operat tal-bastimenti tul il-kosta. Il-kostijiet tal-kapaċità jikkonsistu minn dawn l-elementi li ġejjin: l-ekwipaġġ tas-sigurtà, iż-żejt u l-fjuwil, it-tiswijiet u l-manutenzjoni, il-kostijiet tal-port, il-kostijiet tal-assigurazzjoni, id-deprezzament tal-bastimenti/il-kostijiet finanzjarji tal-lokazzjoni u dawk netti. Il-kostijiet tal-passiġġieri, kif ukoll kostijiet relatati mal-attivitajiet kummerċjali u tal-bejgħ, jitqiesu kollha bħala kostijiet varjabbli. Dawn jinkludu l-attivitajiet kollha relatati direttament jew indirettament mat-traffiku tal-passiġġieri. Il-kostijiet tal-passiġġieri jikkonsistu minn dawn l-elementi li ġejjin: il-kostijiet tal-oġġetti mibjugħin, l-ekwipaġġ mhux inkluż fl-ekwipaġġ tas-sigurtà, kostijiet kummerċjali u l-forniment tal-bejgħ, il-kostijiet amministrattivi u kostijiet oħra.

(65) Imbagħad, il-kostijiet tal-kapaċità ġew allokati għas-servizzi akkwistati mill-gvern abbażi tas-sehem tal-kapaċità riservat mill-gvern meta mqabbel mal-kapaċità totali tal-flotta, filwaqt li l-kostijiet tal-passiġġieri ġew allokati abbażi tal-istima tal-kilometri tal-passiġġieri li ġew salpati mill-vjaġġaturi li jivvjaġġaw fit-tul fuq l-għadd totali tal-kilometri tal-passiġġieri għall-vjaġġaturi kollha fuq il-flotta. Il-kostijiet kummerċjali u tal-bejgħ ġew allokati għas-servizzi akkwistati mill-gvern abbażi tas-sehem tad-dħul nett tal-passiġġieri stmat relatat mal-passiġġieri OSP meta mqabbel mal-għadd totali tal-vjaġġaturi.

(66) Skont ir-rapport, kemm fil-parti (a) kif ukoll f'(b) imsemmija hawn fuq fil-paragrafu (62) u kemm fl-2012 kif ukoll fl-2013, kien hemm nuqqas fir-riżultati attwali ta' Hurtigruten meta mqabbla maċ-ċifri bbaġitjati mill-kumpanija fid-dokumenti tal-offerti tagħha. Il-BDO tissottometti li l-fatt li Hurtigruten irreġistrat telf nett fuq l-operat kummerċjali tagħha ma għandux jitqies bħala evidenza ta' sussidjar reċiproku. Dan minħabba l-fatt li l-marġni gross fuq l-attivitajiet kummerċjali tal-passiġġieri huwa pożittiv, iżda insuffiċjenti biex ikopri l-kostijiet fissi tal-kapaċità korrispondenti (minħabba li l-għadd attwali tal-passiġġieri kummerċjali kien inqas mil-livelli bbaġitjati) u għalhekk jirriżulta t-telf nett globali tal-operati kummerċjali.

5.3. L-EWWEL RAPPORT TAL-BDO TAL-2016 (29)

(67) It-tieni rapport, ikkummissjonat mill-awtoritajiet Norveġiżi, janalizza kemm hu xieraq ir-rekwiżit tal-kapaċità minima tal-HA għall-perjodu 2012-2019. Sabiex jilħaq il-konklużjoni tiegħu, ir-rapport jivvaluta t-tbaħħir kollu fuq il-bastimenti kollha bejn il-portijiet tal-waqfa fis-snin qabel l-offerta, jiġifieri s-snin 2008-2010, abbażi ta' statistika dettaljata riċevuta mingħand Hurtigruten, dwar l-għadd ta' passiġġieri li vvjaġġaw ma' kull bastiment fid-dati u vjaġġi differenti fl-2015, billi tqiesu wkoll ir-riżultati ta' studju li twettaq minn TØI fl-2002 għall-istess għan fil-kuntest tal-ftehim li jkopri l-perjodu 2005-2012 (30).

(68) Ir-rapport jassumi li billi l-utilizzazzjoni tal-“legs” dehret li hija l-istess fl-2015 u l-2002 u billi kien hemm ftit bidla fil-varjazzjonijiet staġjonali, din is-sitwazzjoni baqgħet kostanti wkoll bejn l-2008 u l-2010.

(69) Skont ir-rapport, hemm numru sostanzjali ta' passiġġieri OSP fuq il-vjaġġi kollha matul is-sena. Madankollu, l-għadd huwa evidentement ogħla matul ix-xhur tas-sajf. B'mod speċifiku, fil-perjodu minn Ġunju sa Awwissu, madwar terz tal-vjaġġi jitwettqu bi 320 passiġġier OSP jew aktar fuq mill-inqas vjaġġ wieħed. L-għadd massimu medju ta' passiġġieri OSP matul dawn ix-xhur huwa madwar 285, filwaqt li matul il-perjodi minn Jannar sa Mejju u minn Settembru sa Diċembru, l-għadd huwa madwar 142 (31).

(70) Ir-rapport iqis ukoll li hemm varjazzjoni kbira fl-għadd ta' passiġġieri OSP għal kull “segment”. Minn total ta' 70 “segment” (kif muri fiċ-ċifri ppreżentati fir-rapport), f'14-il “segment”, l-għadd massimu ta' passiġġieri OSP jaqbeż it-320 fl-2008 u l-2010. Fl-2009, kien hemm seba' “segmenti”fejn l-għadd massimu ta' passiġġieri OSP qabeż it-320.

(71) Sa fejn hija kkonċernata l-utilizzazzjoni tal-kuċċetti, ir-rapport iqis li għas-sena 2015, fuq kull “segment”, l-għadd medju massimu ta' kuċċetti użati mill-passiġġieri OSP kien 225, filwaqt li l-għadd medju ta' kuċċetti użati mill-passiġġieri OSP kien madwar 60 (32).

(72) Finalment, ir-rapport jiddikjara li fil-maġġoranza l-kbira tat-tbaħħir, kien hemm kapaċità għal mill-inqas 320 passiġġier OSP fuq is-“segmenti” kollha.

5.4. IT-TIENI RAPPORT TAL-BDO TAL-2016 (33)

(73) L-awtoritajiet Norveġiżi kkummissjonaw it-tieni rapport mill-BDO fil-ħarifa tal-2016, billi talbu lill-konsulenti joħolqu mudell alternattiv biex jivvalutaw il-profitt raġonevoli abbażi tar-ROCE u l-metodoloġija tal-allokazzjoni tal-kost ippreżentata fid-dokument tal-offerta, Anness D. L-ewwel, l-għan kien li tingħata stima tal-livell ta' ROCE mistenni fuq il-kuntratt kif ġie maqbul (jiġifieri l-perjodu sħiħ tal-kuntratt) u t-tieni, li jiġi definit intervall tal-profitt raġonevoli fuq il-kuntratt abbażi ta' sett ta' parametraġġi referenzjarji.

(74) Il-BDO tagħmel stima li l-ROCE fuq il-kuntratt OSP kien […] %. Il-BDO qabblet dan ma' tliet parametraġġi referenzjarji: WACC ta' […] % kif ikkalkulat minn ditta tas-senserija indipendenti fl-2009 meta Hurtigruten ġiet segwita fuq il-borża; ir-rata ta' skont ta' […] % li ġiet applikata fit-testijiet tad-deprezzament użati fid-dikjarazzjonijiet finanzjarji ta' Hurtigruten fl-2009; u parametraġġ referenzjarju ta' […] % ibbażat fuq erba' kumpaniji nnegozjati pubblikament attivi fl-attivitajiet tal-kruċieri tal-passiġġieri. Il-BDO kkalkulat ukoll li r-ROCE medju attwali mħaddem mill-2012 sal-2015 huwa […] %.

6. KUMMENTI MILL-ILMENTATURI FIR-RIGWARD TAL-KUMMENTI LI SARU MILL-AWTORITAJIET NORVEĠIŻI

(75) L-ilmentaturi kisbu verżjoni mhux kunfidenzjali tal-kummenti sottomessi mill-awtoritajiet Norveġiżi permezz ta' talba għal informazzjoni pubblika lill-awtoritajiet rispettivi.

(76) L-ilmentaturi jappoġġjaw id-definizzjoni pprovduta tal-HA bħala SGEI f'termini ta' produzzjoni tar-rotta, minħabba l-fatt li tali servizz ma jistax jiġi pprovdut mis-suq biss meta jitqiesu l-popolazzjoni baxxa, in-nuqqas ta' infrastruttura u l-pożizzjoni ġeografika remota tar-reġjuni Norveġiżi tat-Tramuntana.

(77) Fir-rigward tar-rekwiżit tal-kapaċità, l-ilmentaturi jemmnu li għall-maġġoranza tal-portijiet servuti, dan huwa ta' importanza sekondarja, peress li dak li jgħodd huwa l-fatt li hemm tbaħħir kuljum u regolari li jipprovdi servizzi tal-passiġġieri u tal-merkanzija fir-rotta tal-kosta.

(78) Madankollu, l-ilmentaturi jargumentaw li l-kumpens previst fl-HA attwali huwa għoli wisq meta mqabbel mal-għadd imnaqqas ta' passiġġieri OSP (iż-żieda fil-kost fuq ir-rotta kostali mill-2009-2014 kienet madwar 17 %) u minħabba li l-kapaċità tal-utilizzazzjoni totali żdiedet, il-kumpens huwa mistenni li jkopri kwalunkwe nuqqas potenzjali fl-utilizzazzjoni kummerċjali tal-kapaċita, sabiex jinżamm l-istess livell tas-servizz OSP.

(79) Finalment, l-ilmentaturi jikkritikaw in-nuqqas ta' mekkaniżmu ta' rkupru fl-HA jew limitu ċar tal-kumpens, li, kieku kien jeżisti, kien jipprovdi biżżejjed inċentivi effiċjenti, filwaqt li fl-istess ħin jiżgura li ma jkun hemm ebda kumpens żejjed.

II. VALUTAZZONI

1. IL-PREŻENZA TAL-GĦAJNUNA MILL-ISTAT

1.1. IL-KUNĊETT TAL-GĦAJNUNA MILL-ISTAT

(80) Skont l-Artikolu 61(1) tal-Ftehim ŻEE, miżura tikkostitwixxi għajnuna mill-Istat jekk il-kundizzjonijiet li ġejjin jiġu ssodisfati b'mod kumulattiv. Il-miżura: (i) tingħata mill-Istat jew permezz ta' riżorsi tal-istat; (ii) tagħti vantaġġ ekonomiku selettiv lill-benefiċjarju; (iii) jista' jkollha impatt fuq il-kummerċ bejn il-Partijiet Kontraenti u tfixkel il-kompetizzoni.

(81) Fid-deċiżjoni tal-ftuħ tagħha, l-Awtorità kkonkludiet li l-punti (i) u (iii) huma ssodisfati. L-awtoritajiet Norveġiżi ma pprovdew l-ebda informazzjoni ulterjuri li tikkontesta din is-sejba. Għalhekk, l-Awtorità hawnhekk se tivvaluta biss jekk l-HA tax vantaġġ ekonomiku selettiv lil Hurtigruten.

1.2. VANTAĠĠ EKONOMIKU SELETTIV LIL HURTIGRUTEN

(82) Sabiex tikkostitwixxi għajnuna mill-Istat, il-miżura tal-għajnuna trid tagħti vantaġġ lil Hurtigruten li jilliberaha mill-ispejjeż li normalment jitħallsu mill-baġits tagħha.

(83) Mis-sentenza Altmark jirriżulta li meta Stat jagħti kumpens għas-servizzi pprovduti mill-impriżi benefiċjarji biex jaqdu OSP, tali miżura ma taqax taħt l-Artikolu 61(1) tal-Ftehim ŻEE. Fis-sentenza Altmark, il-Qorti tal-Ġustizzja ddeċidiet li kumpens għal OSP ma jikkostitwixxix għajnuna mill-Istat meta jiġu ssodisfati erba' kriterji kumulattivi: (i) “L-ewwel nett, l-impriża li tieħu l-għajnuna jrid ikollha tassew obbligi ta' servizz pubblikuxi twettaq, u l-obbligi jridu jkunu ddefiniti b'mod ċar; (ii) It-tieni nett, il-parametri li abbażi tagħhom jiġi kkalkulat il-kumpens iridu jiġu stabbiliti minn qabel b'mod oġġettiv u trasparenti […]. (iii) It-tielet, il-kumpens ma jistax jaqbeż dak li huwa meħtieġ sabiex ikunu koperti l-ispejjeż kollha li jkunu saru biex jitwettqu l-obbligi tas-servizz pubbliku jew parti minnhom, filwaqt li jitqies id-dħul rilevanti u qligħ raġonevoli għat-twettiq ta' dawk l-obbligi. (iv) Ir-raba', meta l-impriża li tkun se twettaq l-obbligi tas-servizz pubbliku, f'każ speċifiku, ma tkunx intgħażlet skont proċedura tal-akkwist pubbliku li tippermetti li jintgħażel l-offerent li jkun kapaċi jipprovdi dawk is-servizzi li jiswew l-inqas lill-komunità, il-livell ta' kumpens meħtieġ irid jiġi ddeterminat abbażi ta' analiżi tal-ispejjeż li ġġarrab impriża tipika, li tkun immexxija tajjeb u li jkollha biżżejjed mezzi tat-trasport sabiex tkun tista' tissodisfa r-rekwiżiti meħtieġa tas-servizz pubbliku, filwaqt li jittieħdu f'kunsiderazzjoni l-irċevuti rilevanti u profitt raġonevoli sabiex jitwettqu l-obbligi” (34).

1.2.1. L-ewwel kundizzjoni ta' Altmark

(84) Fid-deċiżjoni tal-ftuħ tagħha, l-Awtorità ddikjarat li l-OSP huma ddefiniti b'mod ċar fit-taqsima 4-1 tal-HA f'termini ta' rekwiżiti tal-produzzjoni tar-rotta (jiġifieri t-tbaħħir tal-passiġġieri ta' kuljum, is-sena kollha u dak regolari bejn Bergen u Kirkenes b'waqfiet fi 32 port definiti intermedjarji, kif ukoll trasport tal-merkanzija bejn Tromsø u Kirkenes), fit-taqsima 4-2 tal-HA, fir-rigward tar-rekwiżiti tal-bastimenti u fit-taqsima 4-3 tal-HA, fir-rigward tar-rekwiżiti tan-nollijiet u l-iskonti, bl-eċċezzjoni tat-trasport tal-merkanzija.

(85) L-Awtorità, madankollu, esprimiet dubji dwar jekk ir-rekwiżit tal-kapaċità ta' riserva tat-taqsima 4-2 tal-HA jistax jiġi kklassifikat min-Norveġja bħala SGEI, billi jitqiesu l-fluttwazzjonijiet staġjonali tat-trasport kummerċjali tal-passiġġieri. Skont l-HA, il-bastimenti li jintużaw fir-rotta kostali għandhom bħala minimu jkollhom kapaċità ta' passiġġieri għal 320 passiġġier, kapaċità ta' kuċċetti f'kabini għal 120 passiġġier u kapaċità ta' merkanzija għal EUR 150 pallet fi stiva tal-merkanzija b'għoli normali tat-tagħbija.

(86) Barra minn hekk, l-Awtorità ma rċeviet l-ebda informazzjoni dwar l-utilizzazzjoni tal-kuċċetti, filwaqt li fir-rigward tat-trasport tal-merkanizija għar-rotta Tromsø – Kirkenes – Tromsø, l-Awtorità ddubitat jekk l-OSP għat-trasport tal-merkanzija ġiex iddefinit b'mod ċar skont l-HA, minħabba l-fatt li dan mhuwiex regolat mill-prezz, kif meħtieġ mill-Artikolu 4(2) tar-Regolament dwar il-Kabotaġġ Marittimu. Skont it-taqsima 4-3 tal-HA, Hurtigruten għandha libertà sħiħa biex tistabbilixxi n-nollijiet.

(87) L-issodisfar tal-ewwel kundizzjoni ta' Altmark trid tiġi vvalutata fir-rigward tal-Artikolu 4, il-paragrafu 2 tar-Regolament dwar il-Kabotaġġ Marittimu, li jistabbilixxi l-ispeċifikazzjonijiet li għandhom ikunu parti mid-definizzjoni ta' OSP, jiġifieri: il-portijiet li għandhom jiġu servuti, ir-regolarità, il-kontinwita, il-frekwenza, il-kapaċità li jiġu pprovduti s-servizzi, ir-rati li għandhom jiġu mitluba u l-ekwipaġġ tal-bastiment.

(88) Barra minn hekk, skont it-taqsima 9 tal-Linji Gwida Marittimi tal-Awtorità, “[p]ublic service obligations may be imposed or public service contracts may be concluded for the services indicated in Article 4 of Regulation (KEE) Nru 3577/92” (Obbligi ta' servizz pubbliku jistgħu jiġu imposti jew kuntratti ta' servizz pubbliku jistgħu jiġu konklużi għas-servizzi indikati fl-Artikolu 4 tar-Regolament (KEE) Nru 3577/92) (35).

(89) Fin-nuqqas ta' regoli speċifiċi taż-ŻEE li jiddefinixxu l-ambitu għall-eżistenza ta' SGEI, l-awtoritajiet Norveġiżi għandhom marġni wiesa' ta' diskrezzjoni fid-definizzjoni ta' servizz partikolari bħala SGEI u fl-għoti ta' kumpens lill-fornitur tas-servizz. Il-kompetenza tal-Awtorità f'dan ir-rigward hija limitata għall-verifika dwar jekk in-Norveġja għamlitx żball manifest meta ddefinixxiet is-servizz bħala SGEI (36). Pereżempju, fil-kuntest tad-definizzjoni ta' rotot speċifiċi, il-Komunikazzjoni dwar l-interpretazzjoni tar-Regolament dwar il-Kabotaġġ Marittimu tikkonferma li “Huwa f'idejn l-Istati Membri […] li jiddeterminaw liema rotot jeħtieġu obbligi ta' servizz pubbliku. B'mod partikolari, l-obbligi ta' servizz pubbliku jistgħu jiġu kkunsidrati għal servizzi regolari (skedati) ta' kabotaġġ tal-gżejjer f'każ li s-suq jonqos milli jipprovdi servizzi adegwati” (37).

(90) Skont il-ġurisprudenza, l-OSP jistgħu jiġu imposti biss jekk ikunu ġġustifikati mill-ħtieġa li jiġu żgurati servizzi tat-trasport marittimu regolari, li ma jistgħux jiġu żgurati mill-forzi tas-suq biss. Huwa importanti li għalhekk, l-awtoritajiet nazzjonali juru li hemm ħtieġa reali tas-servizz pubbliku għall-OSP (38).

(91) Il-kwistjoni hija dwar jekk l-awtoritajiet Norveġiżi wettqux żball manifest meta stabbilew ir-riserva tal-kapaċità minima għal 320 passiġġier OSP, il-kuċċetti għal 120 passiġġier u l-kapaċità ta' merkanzija għal EUR 150 euro pallet.

(92) Fid-deċiżjoni tal-ftuħ, l-Awtorità enfasizzat, abbażi tal-informazzjoni pprovduta (39), li l-kumpens li rċeviet Hurtigruten talli rreservat kapaċità għall-passiġġieri OSP qabeż sew id-domanda attwali għas-servizzi tal-passiġġieri OSP. Għalhekk, l-Awtorità ma setgħetx teskludi li tali provvediment ta' riserva ta' kapaċità għall-passiġġieri OSP jista' ma jkunx neċessarju, b'mod partikolari matul l-istaġun tax-xitwa, meta l-utilizzazzjoni mill-passiġġieri kummerċjali naturalment tkun ferm inqas.

(93) Matul l-investigazzjoni, l-awtoritajiet Norveġiżi ssottomettew aktar informazzjoni dwar l-utilizzazzjoni tal-kapaċità miż-żewġ tipi ta' passiġġieri (inklużi l-kuċċetti) u l-merkanzija, billi rreferew għall-fatt li l-għan tas-servizz inkwistjoni huwa li jiżgura li jkun hemm biżżejjed kapaċità disponibbli fuq il-meded kollha tar-rotta tal-kosta l-ħin kollu (ara hawn fuq taħt it-taqsima 5.3, l-ewwel rapport tal-BDO tal-2016).

(94) L-Awtorità tinnota li madwar 60 % tas-sehem tal-istima tal-kostijiet tal-kapaċità huwa kopert mill-kumpens tas-servizz pubbliku, filwaqt li madwar 30 % biss tas-sehem tal-istima tal-kostijiet tal-passiġġieri ġie allokat lill-passiġġieri OSP (abbażi ta' utilizzazzjoni mistennija tal-bastimenti mill-OSP u passiġġieri tal-kruċiera rispettivament), b'hekk saret referenza għas-sussidjar reċiproku tal-attivitajiet kummerċjali, li jirriżulta mir-riserva tal-kapaċità minima definita.

(95) Madankollu, l-Awtorità tirrikonoxxi li l-utilizzazzjoni tal-kapaċità tista', min-natura tas-servizz inkwistjoni, ikollha varjazzjonijiet reġjonali u staġjonali sostanzjali, peress li passiġġieri OSP ta' spiss ibaħħru fuq meded iqsar mill-passiġġieri kummerċjali. Barra minn hekk, matul il-perjodi “massimi”, b'mod partikolari, ir-rata tal-utilizzazzjoni tal-kapaċità kummerċjali hija għolja meta mqabbla mar-rati tal-utilizzazzjoni “mhux massimi”. Għalhekk, l-iżgurar tal-kapaċità meħtieġa f'perjodi “massimi” u fuq il-meded kollha għandu riżultat inevitabbli li l-bastimenti f'perjodi “mhux massimi” għandhom kapaċità żejda sinifikanti fi ħdan is-sett tar-rekwiżiti minimi fl-HA. Dan jintwera mill-fatt li l-għadd massimu ta' passiġġieri OSP matul il-perjodi “mhux massimi” meta jitqiesu s-“segmenti” kollha huwa madwar 142, filwaqt li l-għadd medju huwa madwar 55, peress li diversi “segmenti” għandhom biss ftit passiġġieri OSP.

(96) Barra minn hekk, l-Awtorità tirrikonoxxi li servizz bħal dak imwettaq skont l-HA, ma jistax jiġi pprovdut kummerċjalment, meta jitqies il-fatt li l-maġġoranza tal-kostijiet tal-operat, bħall-kost tal-vapur, ir-rimunerazzjoni u l-fjuwil, huma ffissati fil-parti l-kbira tagħhom għat-tul ta' żmien kollu tal-HA u ma jistgħux jitnaqqsu jew jiġu eliminati matul il-perjodi “mhux massimi”. F'dan ir-rigward, l-Awtorità taqbel mal-argument tal-awtoritajiet Norveġiżi li l-użu mill-ġdid ta' xi bastimenti matul is-sena (jiġifieri l-użu ta' bastimenti iżgħar matul il-perjodu “mhux massimu” u ta' bastimenti akbar matul il-perjodi “massimi”) ma jnaqqasx b'mod sinifikanti l-kostijiet tal-operat. Min-naħa l-oħra, dan joħloq piż ekonomiku addizzjonali għal Hurtigruten, peress li din ikollha bżonn issib swieq oħra biex tuża mill-ġdid il-bastimenti mhux użati.

(97) Barra minn hekk, fir-rigward tad-daqs minimu neċessarju tal-bastimenti biex joperaw ir-rotta tal-kosta, l-Awtorità tieħu nota tal-fatt li r-regolarità tas-servizz, kif ukoll kunsiderazzjonijiet tas-sigurtà, jiġġustifikaw ċertu daqs tal-bastimenti.

(98) Kif intqal diġà, l-Istati tal-EFTA għandhom deskrizzjoni li jiddefinixxu SGEI, billi jqisu OSP speċifiċi skont l-Artikolu 4(2) tar-Regolament dwar il-Kabotaġġ Marittimu u karatteristiċi oħra (pereżempju speċifikazzjonijiet tekniċi), kif definit fl-ispeċifikazzjonijiet tal-offerta f'dan il-każ, sal-punt li ma jitwettaqx żball manifest. Fid-dawl ta' dan ta' hawn fuq, meta jtqies b'mod partikolari l-fatt li, kif muri hawn fuq fil-paragrafu (69), hemm ammont ġust ta' passiġġieri OSP fuq il-“legs” kollha tul il-kosta matul is-sena kollha, l-Awtorità tqis li d-definizzjoni tar-riserva tal-kapaċità minimi tal-awtoritajiet Norveġiżi, minkejja li ma taqbiżx id-domanda medja mistennija għas-servizz OSP, mhijiex manifestament żbaljata.

(99) L-Awtorità tkompli tinnota li l-ilmentaturi, fis-sottomissjonijiet tagħhom, jappoġġjaw id-definizzjoni pprovduta tal-HA bħala SGEI, li ma jistax jiġi pprovdut mis-suq waħdu meta jitqiesu l-popolazzjoni baxxa, in-nuqqas ta' infrastruttura u l-pożizzjoni remota tar-reġjuni Norveġiżi tat-Tramuntana.

(100) Fir-rigward tad-dubji espressi fid-deċiżjoni tal-ftuħ relatati ma' li s-servizz tal-merkanzija mhuwiex regolat mill-prezz, l-Awtorità taqbel mal-awtoritajiet Norveġiżi li l-Artikolu 4(2) tar-Regolament dwar il-Kabotaġġ Marittimu ma jitlobx lill-Istati jimponu l-obbligi kollha indikati fih fuq l-operaturi tas-servizz. Tabilħaqq, l-awtoritajiet pubbliċi għandhom diskrezzjoni konsiderevoli fir-rigward tal-mod li bih huma jagħżlu li jiġġestixxu, jorganizzaw u jiffinanzjaw is-SGEIs tagħhom (40).

(101) Għalhekk, meta jitqiesu n-nuqqas ta' inizjattiva privata fir-rigward tal-għoti tas-servizz lir-rotta kostali bejn Bergen u Kirkenes, il-kunsiderazzjonijiet ekonomiċi, tekniċi u ġeografiċi msemmija hawn fuq, kif ukoll il-kunsiderazzjonijiet tal-utilizzazzjoni tal-kapaċità ppreżenatati fl-ewwel rapport tal-BDO tal-2016, l-Awtorità ma tistax tikkonkludi li l-iffissar ta' riserva ta' kapaċità minima għal 320 passiġġier OSP, kuċċetti għal 120 passiġġier u kapaċità ta' merkanzija għal 150 euro pallet mar lil hinn minn dak li kien neċessarju u proporzjonat għall-ħtieġa reali tas-servizz pubbliku.

(102) Fid-dawl ta' dan ta' hawn fuq, l-Awtorità tqis li l-OSP għar-rekwiżit tal-kapaċità ta' riserva tat-taqsima 4-2 tal-HA ġie ddefinit b'mod ċar biżżejjed u għalhekk ġiet issodisfata l-ewwel kundizzjoni ta' Altmark.

(103) L-Awtorità issa se tivvaluta jekk ir-raba' kundizzjoni ta' Altmark ġietx issodisfata.

1.2.2. Ir-raba' kundizzjoni ta' Altmark

(104) Fid-deċiżjoni tal-ftuħ, l-Awtorità ddubitat jekk il-proċedura ta' ħruġ ta' offerti, fejn ġiet sottomessa offerta waħda biss, tistax titqies suffiċjenti biex tiżgura “l-inqas kost għall-komunita” (41). Kif intqal, Hurtigruten ilha topera dan is-servizz marittimu partikolari li jikkonsisti minn trasport ikkombinat ta' persuni u oġġetti tul il-kosta Norveġiża minn Bergen sa Kirkenes għal bosta snin (42). Bħala l-operatur stabbilit, Hurtigruten għalhekk kellha vantaġġ kompetittiv sinifikanti li saħħaħ il-pożizzjoni tagħha fil-proċedura tal-offerti, minħabba li din diġà kellha fil-pussess tagħha bastimenti adattati għar-rekwiżiti tal-ispeċifikazzjonijiet tal-offerta.

(105) Fid-dawl tal-informazzjoni sottomessa mill-awtoritajiet Norveġiżi matul l-investigazzjoni, l-Awtorità tibqa' tal-fehma li l-proċedura tal-akkwist pubbliku, li rriżultat fl-għażla ta' Hurtigruten, ma tatx lok għal kompetizzjoni miftuħa u ġenwina. Dan minkejja l-fatt li ttieħdu diversi miżuri mill-awtoritajiet Norveġiżi sabiex jistiednu offerenti potenzjali billi: (i) pprovdew mudelli alternattivi ta' tbaħħir fis-sejħa għall-offerti; (ii) naqqsu r-rekwiżit għall-kapaċità minima minn 400 għal 320 passiġġier u minn 150 għal 120 kuċċetti; u (iii) taw biżżejjed żmien lill-offerenti biex jissottomettu l-offerti mill-iskadenza (t-30 ta' Settembru 2010) sad-data tal-bidu tas-servizz (l-1 ta' Jannar 2013) biex jixtru jew jibnu bastimenti għas-servizz, billi qiesu wkoll l-estensjoni tal-iskadenza sat-8 ta' Novembru 2010.

(106) Għandu jiġi enfasizzat, f'dan ir-rigward, li r-rotta tal-kosta speċifika ġiet moqdija tradizzjonalment minn Hurtigruten skont kuntratt għal servizz pubbliku għal żmien twil ħafna (anke qabel il-konklużjoni tal-Ftehim ŻEE fl-1994) (43).

(107) Għal ċerti perjodi tal-kuntratt (pereżempju 1991-2001 u 2002-2004), il-kuntratt ingħata direttament lil Hurtigruten, filwaqt li għall-perjodi 2005-2012 u 2012-2019, l-operat tas-servizz kien is-soġġett ta' proċedura ta' ħruġ ta' offerti b'Hurtigruten tkun l-uniku offerent, u b'hekk rebbieħa tal-offerta (44).

(108) In-nuqqas kostanti ta' kompetizzjoni fis-settur rilevanti, anke bit-tnedija tal-proċedura ta' ħruġ ta' offerti mill-2005, jiżvela n-nuqqas tas-suq biex jipprovdi għadd suffiċjenti ta' operaturi bil-kapaċità finanzjarja meħtieġa sabiex jissodisfaw ir-rekwiżiti tekniċi (f'termini ta' rekwiżiti tal-kapaċità u tal-bastimenti) tal-kuntratt.

(109) B'referenza għall-mudelli alternattivi tat-tbaħħir lejn l-34 portijiet kollha, skont l-ispeċifikazzjonijiet tal-offerta, dawn ġew irreklamati kif ġej: (i) alternattiva nru 1: Tbaħħir ta' kuljum matul is-sena, (ii) alternattiva nru 2: Tbaħħir sebat ijiem fil-ġimgħa fis-Sajf (tmien xhur), ħamest ijiem fil-ġimgħa fix-Xitwa (erba' xhur); u (iii) alternattiva nru. 3: Tbaħħir ħamest ijiem fil-ġimgħa matul is-sena.

(110) L-ispeċifikazzjonijiet tal-offerta jenfasizzaw f'2.14: “[t]he choice will be made on the basis of an assessment of the price level of the different alternatives compared with the differences in frequency the different alternatives represent. Once an alternative has been selected, the contracting authority will choose the tender that offers the lowest price for the entire contract term (at 2011 prices)”. (L-għażla se ssir abbażi ta' valutazzjoni tal-livell tal-prezz tal-alternattivi differenti meta mqabbla mad-differenzi fil-frekwenza li l-alternattivi differenti jirrappreżentaw. Ladarba tintgħażel alternattiva, l-awtorità kontraenti se tagħżel l-offerta li toffri l-aktar prezz baxx għat-terminu tal-kuntratt kollu (bil-prezzijiet tal-2011). L-ispeċifikazzjonijiet tal-offerta jispeċifikaw ukoll fid-dettall, ċerti standards kwalitattivi li għandhom jiġu ssodisfati mill-operaturi ekonimiċi kollha, irrispettivament mill-alternattiva magħżula.

(111) Jista' jiġi argumentat li l-offerenti potenzjali ma ġewx esklużi milli jagħżlu kwalunkwe alternattiva minn dawk imsemmija bl-użu ta' kriterji mhux marbuta mal-kost u li l-awtorità kontraenti, fi kwalunkwe każ, stiednet bil-miftuħ lill-offerenti biex jagħżlu kwalunkwe alternattiva bil-konoxxenza tal-fatt li l-offerta magħżula tkun dik li toffri l-irħas prezz għat-terminu kollu tal-kuntratt.

(112) Madankollu, minħabba l-istorja tas-servizz ikkonċernat u t-termini wiesgħa tal-kuntratt, li, minħabba ċ-ċirkustanzi, ippuntaw lejn l-ewwel mudell alternattiv ta' tbaħħir (dak li ntgħażel finalment) u l-għażla ta' Hurtigruten, offerenti potenzjali oħra setgħu ġew skoraġġuti milli jipparteċipaw anke bl-għażla ta' alternattiva oħra (għalkemm il-varjazzjonijiet fost l-alternattivi differenti ma kinux materjali), minkejja li l-awtorità kontraenti ma wriet l-ebda preferenza diretta għall-ewwel alternattiva (45).

(113) Għalhekk, l-Awtorità tinnota li l-proċess ta' akkwist pubbliku kif ġie mfassal (inkluż ukoll il-perjodi kuntrattwali preċedenti), ma kisibx l-aktar ftuħ wiesa' possibbli għall-kompetizzjoni ġenwina, minkejja li ma eskluda l-ebda offerent b'mod inġust u dirett (46). Din tista' tieħu miżuri bħal inkarigu aktar limitat, f'termini ta' tul ta' żmien jew kamp ta' applikazzjoni jew inkarigi separati, pereżempju billi tissepara r-rotta f'meded differenti jew skedi ta' kuljum u flimkien mal-estensjoni tal-limitu ta' żmien mill-iskadenza għas-sottomissjoni tal-offerti sad-data tal-bidu tas-servizz.

(114) Bħala riżultat, l-eżitu li nkiseb bis-sottomissjoni ta' offerta waħda biss, ma jistax jitqies adegwat biex jirrifletti kundizzjonijiet tas-suq kompetittivi.

(115) Għalhekk, l-Awtorità tikkonkludi li l-proċess ta' akkwist pubbliku, fejn ġiet sottomessa l-offerta ta' Hurtigruten biss, ma jitqiesx suffiċjenti biex jiżgura “l-inqas kost għall-komunità”.

(116) Fir-rigward tat-tieni parti tar-raba' kundizzjoni ta' Altmark, l-awtoritajiet Norveġiżi ma ssottomettew l-ebda informazzjoni biex juru li l-kumpens mogħti ġie stabbilit abbażi ta' analiżi tal-kost ta' impriża tipika.

(117) Bħala riżultat, fid-dawl ta' dan ta' hawn fuq, l-Awtorità tosserva li r-raba' kundizzjoni ta' Altmark mhijiex issodisfata.

(118) Peress li l-erba' kundizzjonijiet ta' Altmark għandhom jiġu vvalutati b'mod kumulattiv, konsegwentement mhuwiex neċessarju li jiġu eżaminati t-tieni u t-tielet kundizzjonijiet.

1.2.3. Konklużjoni dwar il-kundizzjonijiet ta' Altmark

(119) L-Awtorità tikkonkludi li l-kumpens mogħti skont l-HA ma jikkonformax mal-erba' kundizzjonijiet kollha fis-sentenza Altmark. Għalhekk, l-Awtorità tikkonkludi li ngħata vantaġġ lil Hurtigruten biex twettaq is-servizz ikkonċernat, skont it-tifsira tal-Artikolu 61(1) taż-ŻEE.

2. KONKLUŻJONI DWAR IL-PREŻENZA TAL-GĦAJNUNA

(120) L-Awtorità tikkonkludi li l-kumpens mogħti skont l-HA jinvolvi għajnuna mill-Istat skont it-tifsira tal-Artikolu 61(1) tal-Ftehim ŻEE.

3. REKWIŻITI PROĊEDURALI

(121) Skont l-Artikolu 1(3) tal-Parti I tal-Protokoll 3: “[l]-Awtorità ta' Sorveljanza tal-EFTA għandha tiġi infurmata, fi żmien suffiċjenti sabiex tkun tista' tissottometti l-kummenti tagħha, bi kwalunkwe pjan li tingħata jew li tinbidel għajnuna. […] L-Istat ikkonċernat ma għandux idaħħal fis-seħħ il-miżuri proposti tiegħu qabel ma l-proċedura tkun irriżultat f'deċiżjoni finali”.

(122) L-awtoritajiet Norveġiżi ma kinux innotifikaw l-HA lill-Awtorità. Għalhekk, l-Awtorità tikkonkludi li l-awtoritajiet Norveġiżi ma rrispettawx l-obbligi tagħhom skont l-Artikolu 1(3) tal-Parti I tal-Protokoll 3, mingħajr preġudizzju għall-applikazzjoni tad-Deċiżjoni SGEI.

3.1. L-APPLIKABBILTÀ TAD-DEĊIŻJONI TAS-SGEI (47)

(123) Id-Deċiżjoni SGEI tistabbilixxi l-kundizzjonijiet li permezz tagħhom ċerti tipi ta' kumpens għal servizz pubbliku għandhom jitqiesu bħala kompatibbli mal-funzjonament tal-Ftehim ŻEE skont l-Artikolu 59(2) tiegħu u eżentati mir-rekwiżit ta' notifika minn qabel skont l-Artikolu 1(3) tal-Parti I tal-Protokoll 3 għall-Ftehim dwar is-Sorveljanza u l-Qorti.

(124) Hemm eċċezzjoni waħda mir-rekwiżit tan-notifika fl-Artikolu 2 tad-Deċiżjoni SGEI li tista' tkun rilevanti f'dan il-każ: “(d) kumpens għall-forniment ta' servizzi ta' interess ekonomiku ġenerali rigward konnessjonijiet bl-ajru jew bil-baħar lejn gżejjer fejn it-traffiku medju annwali matul is-sentejn finanzjarji ta' qabel dik is-sena li fiha jkun ingħata s-servizz ta' interess ekonomiku ġenerali ma jkunx jaqbeż it-300 000 passiġġier”;

(125) Skont l-informazzjoni sottomessa, il-livell limitu ta' 300 000 passiġġier inqabeż.

(126) Konsegwentement, id-Deċiżjoni SGEI ma tistax tiġi applikata.

4. KOMPATIBILITÀ TAL-GĦAJNUNA

4.1. IL-QAFAS LEGALI

(127) Il-kompatibilità tal-kumpens tas-servizz pubbliku għat-trasport marittimu hija vvalutata abbażi tal-Artikolu 59(2) tal-Ftehim ŻEE flimkien mal-Qafas tal-Awtorità (48).

(128) Il-prinċipji stabbiliti f'dan il-Qafas japplikaw biss għal kumpens ta' servizz pubbliku sakemm ikun jikkostitwixxi għajnuna mill-Istat mhux koperta mid-Deċiżjoni SGEI.

(129) Skont il-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja, huwa kompitu tal-Istat Membru li jinvoka raġunijiet possibbli ta' kompatibilità u li juri li l-kundizzjonijiet għal tali kompatibilità jintlaħqu (49).

4.2. APPLIKABILITÀ TAL-QAFAS

(130) Il-kompatibbiltà tal-HA għandha tiġi vvalutata skont il-kundizzjonijiet li ġejjin kif previst mill-Qafas: (a) SGEI ġenwin; (b) att ta' inkarigu u perjodu ta' inkarigu; (c) ammont ta' kumpens u nuqqas ta' kumpens żejjed; (d) l-iżvilupp tal-kummerċ mhuwiex affettwat sa punt li jmur kontra l-interessi taż-ŻEE.

(131) Il-Ftehim jinkludi wkoll ċerti kundizzjonijiet oħra, bħall-konformità mal-konsultazzjoni pubblika taż-ŻEE sabiex jitqiesu l-ħtiġijiet tas-servizz pubbliku (paragrafu 14), ir-regoli tal-akkwist pubbliku (paragrafu 19), in-nuqqas ta' diskriminazzjoni (paragrafu 20), l-użu ta' metodoloġija ta' kostijiet netti evitati (paragrafu 24), l-inċentivi tal-effiċjenza (paragrafu 39) u t-trasparenza (paragrafu 60) li jinħtieġu jiġu ssodisfati biex miżura ta' kumpens tkun kompatibbli mal-Artikolu 59(2) tal-Ftehim ŻEE.

(132) Kif imsemmi fil-paragrafu 69 tal-Qafas “[l-Awtorità] se tapplika l-prinċipji stabbiliti f'din il-Komunikazzjoni għal għajnuna li ma tkunx skont il-liġi li dwarha tieħu deċiżjoni wara l-31 ta' Jannar 2012 anki jekk l-għajnuna tkun ingħatat qabel dik id-data. Madankollu, fejn l-għajnuna tkun ingħatat qabel il-31 ta' Jannar 2012, il-prinċipji stabbiliti fil-paragrafi 14, 19, 20, 24, 39 u 60 ma japplikawx”.

(133) Hekk kif l-HA daħal fis-seħħ fit-13 ta' April 2011 u speċifika l-ammont kollu ta' kumpens għat-tul ta' żmien tal-perjodu tal-kuntratt bil-quddiem, soġġett biss għal aġġustament ta' indiċjar annwali, il-kundizzjonijiet imsemmija hawn fuq fil-paragrafu (131) mhumiex aplikabbli, minħabba li l-għajnuna ngħatat qabel il-31 ta' Jannar 2012.

4.2.1. SGEI ġenwin

(134) Kif stabbilit fil-paragrafi (84) sa (102), il-kapaċità ta' riserva minima li jirrikjedi l-HA tikkostitwixxi SGEI ġenwin.

(135) Madankollu, dan huwa meħtieġ biex jiġi eżaminat jekk il-kundizzjonijiet l-oħra tal-Qafas humiex issodisfati għall-HA.

4.2.2. L-att ta' inkarigu

(136) L-HA jispeċifika fid-dettall l-obbligi tas-servizz pubbliku, l-impriża li twettaq is-servizz u t-territorju kkonċernat.

(137) Barra minn hekk, waħda mill-kundizzjonijiet tal-kompatibilità li trid tiġi ssodisfata, kif indikat fil-paragrafu 16 tal-Qafas, hija li l-att ta' inkarigu għandu jinkludi “[…] (d)[d]eskrizzjoni tal-mekkaniżmi ta' kumpens u l-parametri għall-kalkolu, il-monitoraġġ u r-reviżjoni tal-kumpens”.

(138) Il-kumpens huwa kkalkolat fuq il-bażi tal-parametri speċifikati fl-Anness D għall-ispeċifikazzjonijiet tal-offerta flimkien mal-metodi ta' allokazzjoni speċifiċi biex issir distinzjoni bejn is-SGEI u l-attivitajiet kummerċjali (50). L-Anness D jipprovdi dan li ġej: Tabella 2 Il-parametri fl-iskema tal-baġit għas-servizz pubbliku (1) A : Dħul totali tal-passiġġieri li jivvjaġġaw fit-tul B : Il-kost tal-passiġġieri għal passiġġieri li jivvjaġġaw fit-tul C : Dħul nett tal-passiġġieri (A+B) D : Dħul mill-bejgħ abbord E : Dħul nett mill-oġġetti u l-karozzi F : Dħul ieħor G : Dħul totali proprju (C+D+E+F) H : Akkwist tas-servizz mill-gvern I : Dħul totali (G+H) J : Sigurtà tal-ekwipaġġ K : Żejt u fjuwil L : Tiswija u manutenzjoni M : Kostijiet tal-port N : Spejjeż tal-assigurazzjoni; O : Deprezzament tal-bastimenti/bastimenti mingħajr ekwipaġġ proprji P : Kostijiet finanzjarji netti Q : Il-kostijiet totali tal-kapaċità (J+K+L+M+N+P) R : Il-kost tal-oġġetti mibjugħin S : Ekwipaġġ mhux inkluż fl-ekwipaġġ tas-sigurtà T : Kostijiet kummerċjali u provvediment tal-bejgħ U : Kostijiet amministrattivi V : Kostijiet oħrajn W : Kostijiet totali tal-passiġġieri (R+S+T+U+V) X : Kostijiet totali tas-servizz pubbliku (Q+W) Y : Riżultat nett qabel it-taxxi (I-X)

(139) Hurtigruten, f'konformità mal-ispeċifikazzjonijiet tal-offerta, stabbilixxiet baġit separat li jinkorpora l-ispejjeż u d-dħul kollha attribwibbli għar-rotta OSP (billi tuża l-prezzijiet tal-2011, aġġustati skont l-indiċi tal-kost ta' Statistics Norway). Skont it-taqsima 4.9.2 tal-ispeċifikazzjonijiet tal-offerta, din il-kontabbiltà separata għandha l-għan li tiżgura l-prevedibbiltà li għaliha l-kostijiet u d-dħul jistgħu jiffurmaw il-bażi ta' kwalunkwe negozjar mill-ġdid, kif previst fit-taqsimiet 6 u 7 tal-HA (51). Għan ulterjuri huwa li jiġi ddokumentat li l-proċess tal-akkwist pubbliku ma jinvolvi l-ebda sussidjar reċiproku bejn is-servizzi OSP u s-servizzi kummerċjali.

(140) Kif imsemmi fid-deċiżjoni tal-ftuħ, l-HA għandu kumpens annwali fiss li għandu jitħallas għas-servizzi marittimi għal kull sena individwali mill-2012 sal-2019 abbażi tar-riserva tal-kapaċità minima u l-kostijiet allokati fuq il-bażi ta' sehem stmat tal-kilometri tal-passiġġieri OSP kull sena. Dan l-ammont ġie bbażat fuq il-kategoriji tal-kost tal-Anness D, kif muri hawn fuq it-tabella 2, u negozjati sussegwenti. Dawn in-negozjati rriżultaw fi tnaqqis tal-kumpens relattiv għall-offerta inizjali minn Hurtigruten (52).

(141) Fir-rigward tat-taqsima 4-1, partita 3 tal-HA, li tipprevedi li “[o]mission of up to 10 days of operation in agreed production per ship per annum due to planned maintenance and unforeseen operational disruption linked to agreed production (off-hire) is considered to be proper fulfilment and shall not entail a deduction in the agreed remuneration in accordance with section 9-2” (ommissjoni sa 10 tijiem tal-operat fi produzzjoni miftiehma għal kull vapur kull sena minħabba manutenzjoni ppjanata u tfixkil mhux previst fl-operat marbutin mal-produzzjoni miftiehma (off-hire) titqies bħala sodisfazzjon xieraq u ma għandhiex tinkludi tnaqqis fir-rimunerazzjoni miftiehma skont it-taqsima 9-2), l-Awtorità tinnota li l-limitu ta' 10 tijiem (110 tijiem kull sena għall-flotta) ġie bbażat fuq evidenza ddokumentata matul is-snin preċedenti, li tikkonferma l-ħtieġa għal mill-inqas 110 tijiem ta' operat kull sena għal manutenzjoni ppjanata u tfixkil mhux previst fl-operat. Barra minn hekk, dan il-parametru ġie inkluż fl-abbozz tal-ftehim fid-dokumenti tal-offerta u baqa' ma nbidilx fil-ftehim finali.

(142) Fir-rigward tat-taqsimiet 6 u 7 tal-HA, l-Awtorità tinnota li ż-żewġ taqsimiet jinkludu ċerti dispożizzjonijiet dwar l-aġġustament tal-kumpens f'każ ta' tibdil fil-produzzjoni jew f'każ ta' avvenimenti mhux previsti.

(143) F'dan il-kuntest, kif il-Qorti tal-EFTA rrimarkat fil-kawża Hurtigruten: “[i]t is only logical that the assessment of State aid granted under the renegotiation clause in a public service contract, such as Article 8 of the 2004 Agreement, gives due consideration to whether the parameters of the contract as a whole are established in an objective and transparent manner, since the clause is an inherent part of the public service contract” (Huwa biss loġiku li l-valutazzjoni tal-għajnuna mill-Istat mogħtija skont il-klawsola tan-negozjar mill-ġdid fil-kuntratt għal servizz pubbliku, bħall-Artikolu 8 tal-Ftehim tal-2004, tqis jekk il-parametri tal-kuntratt fl-intier tiegħu ġewx stabbiliti b'mod oġġettiv u trasparenti, peress li l-klawsola hija parti inerenti mill-kuntratt għal servizz pubbliku) (53).

(144) Il-Qorti tal-EFTA enfasizzat ukoll li l-prinċipju tat-trasparenza irid dejjem jiġi osservat: “[…] Norway could, if necessary, have made provision, in the notice of invitation to tender, for the possibility of amending the conditions for payment of the successful tenderers in certain circumstances by laying down in particular the precise arrangements for any supplementary compensation intended to cover unforeseen losses and costs” ([…] Fl-avviż tas-sejħa għall-offerti, in-Norveġja setgħet, jekk meħtieġ, għamlet dispożizzjoni għall-possibbiltà li jiġu emendati l-kundizzjonijiet għall-pagament tal-offerenti magħżula f'ċerti ċirkostanzi billi tistabbilixxi b'mod partikolari l-arranġamenti preċiżi għal kwalunkwe kumpens supplimentari maħsub biex ikopri telf u kostijiet mhux previsti) (54).

(145) L-Awtorità tqis li l-HA jiddeskrivi b'mod adegwat il-mekkaniżmu ta' kumpens u ddefinixxiet il-parametri tal-kumpens b'mod oġġettiv u trasparenti billi stabbilixxiet baġit separat, li inkorpora l-kostijiet u d-dħul kollha attribwiti għar-rotot OSP u għalhekk jipprekludi kwalunkwe rikors abbużiv għall-kunċett tas-SGEI (55), kif muri hawn fuq. Għalhekk, fir-rigward tad-dispożizzjonijiet dwar l-aġġustament tal-kumpens f'każ ta' tibdil fil-produzzjoni jew f'każ ta' avvenimenti mhux previsti inklużi fit-taqsimiet 6 u 7 tal-HA, għandu jiġi enfasizzat li l-ebda waħda minn dawn id-dispożizzjonijiet ma tibdel b'mod sinifikanti l-mekkaniżmu ta' kumpens u lanqas ma tqiegħed dubju fuq il-parametri tagħha.

(146) Barra minn hekk, il-punt (e) tal-paragrafu 16 tal-Qafas isemmi li l-att ta' inkarigu jrid jinkludi “the arrangements for avoiding and recovering any overcompensation” (l-arranġamenti għall-evitar u l-irkupru ta' kwalunkwe kumpens żejjed).

(147) Fid-deċiżjoni tal-ftuħ, l-Awtorità ma eskludietx li Hurtigruten setgħet ġiet ikkumpensata żżejjed għall-għoti tas-servizz pubbliku, minħabba l-fatt li fost oħrajn, l-HA ma jinkludi l-ebda klawsola ta' rkupru, jiġifieri jekk jinqabeż kwalunkwe marġni tal-profitt miftiehem, l-eċċess irid jiġi ritornat lill-Istat jew jitnaqqas mill-kumpens imħallas is-sena ta' wara jew forsi matul il-perjodu tal-kuntratt (56). Tabilħaqq, l-awtoritajiet Norveġiżi kkonfermaw li l-HA ma jinkludi l-ebda arranġament konkret bħal dan, minbarra d-dispożizzjoni dwar in-negozjar mill-ġdid tal-paragrafu 7 tal-HA, li tista', sa ċertu punt, twassal għal evitar u rkupru ta' kumpens żejjed.

(148) L-ilmentaturi rrimarkaw ukoll in-nuqqas fl-HA ta' limitu ta' kumpens li jiżgura l-evitar ta' kwalunkwe kumpens żejjed.

(149) L-Awtorità ma għadx għandha dubji dwar in-nuqqas ta' tali arranġamenti fl-HA. Għalkemm l-inklużjoni, fl-att ta' inkarigu, ta' proċeduri għall-irkupru ta' kwalunkwe kumpens żejjed iżżid l-oġġettività u t-trasparenza tal-proċess, mill-Qafas jirriżulta li din mhijiex strettament meħtieġa: “Fejn Stat tal-EFTA jkun iddefinixxa bil-quddiem livell ta' kumpens fiss li jantiċipa u jinkorpora b'mod adegwat il-kisbiet fl-effiċjenza li l-fornitur ta' servizz pubbliku jista' jkun mistenni li jagħmel matul il-perjodu tal-inkarigu, fuq il-bażi tal-allokazzjoni korretta tal-ispejjez u d-dħul u l-aspettittivi raġonevoli […], il-verifika ta' kumpens żejjed hi fi prinċipju limitata għal kontroll li l-livell ta' profitt li għalih il-fornitur ikun intitolat skont l-att ta' inkarigu jkun fil-fatt raġonevoli minn perspettiva ex ante” (57).

(150) L-HA huwa bbażat fuq id-definizzjoni ta' kumpens totali li jingħata bil-quddiem għat-tul ta' żmien kollu tal-ftehim u jitnaqqas maż-żmien, bl-effett li l-kumpanija tkun kontinwament motivata ttejjeb l-effiċjenza tagħha sabiex tirċievi l-istess riżultat ekonomiku reali mill-kuntratt matul iż-żmien.

(151) Madankollu, l-Awtorità tieħu nota tal-pjanijiet tal-awtoritajiet Norveġiżi biex jinkorporaw tali mekkaniżmu ta' rkupru fil-kuntratt OSP futur fir-rigward tas-servizzi marittimi għar-rotta bejn Bergen u Kirkenes. Dan se jgħin biex jiġi żgurat li kwalunkwe għajnuna mogħtija fil-futur ma tkunx inkompatibbli u soġġetta għal irkupru.

4.2.3. Perjodu ta' inkarigu

(152) Il-perjodu ta' inkarigu ta' seba' snin huwa f'konformità mar-rekwiżit tal-Qafas u mar-Regolament dwar il-Kabotaġġ Marittimu (58).

4.2.4. Ammont ta' kumpens u nuqqas ta' kumpens żejjed

(153) Skont il-paragrafu 21 tal-Qafas, “l-ammont tal-kumpens ma jistax jaqbeż dak li huwa meħtieġ biex ikopri l-kost nett imġarrab minħabba l-eżerċitar tal-obbligi tas-servizz pubbliku, inkluż profitt raġonevoli”.

(154) Il-paragrafu 23 tal-Qafas jiddikjara li “fejn il-kumpens huwa bbażat, [bħal f'dan il-każ] kollu jew parti minnu, fuq l-ispejjeż u d-dħul proġettati, dawk iridu jiġu speċifikati fl-att tal-inkarigu. Huma jridu jkunu bbażati fuq parametri plawsibbli u osservabbli dwar l-ambjent ekonomiku li fih ikun qed jiġi provdut l-SGEI […]”.

(155) Barra minn hekk, kif imsemmi hawn fuq fil-paragrafu (149), f'każijiet, bħal dan il-każ, ta' definizzjoni bil-quddiem ta' livell ta' kumpens fiss, il-Qafas jillimita l-kontroll tal-kumpens żejjed biex jivverifika li l-livell tal-profitt huwa raġonevoli minn perspettiva ex ante.

(156) Fl-aħħar, skont il-paragrafu 44 tal-Qafas, “fejn impriża twettaq attivitajiet li jaqgħu kemm ġewwa kif ukoll barra mill-ambitu tal-SGEI, il-kontijiet interni jridu juru separatament l-ispejjeż u d-dħul assoċjati mal-SGEI u dawk tas-servizzi l-oħra li huma konformi mal-prinċipji stabbiliti fil-paragrafu 31”.

(157) Fid-dawl ta' dan ta' hawn fuq, l-Awtorità l-ewwel se tivvaluta l-argumenti tal-ilmentaturi u mbagħad se tikkunsidra jekk l-HA iwassalx għal kumpens żejjed jew permezz tas-sussidjar reċiproku possibbli ta' attivitajiet kummerċjali jew billi jżomm profitt eċċessiv.

4.2.4.1. L-argumenti tal-ilmentaturi

(158) Fil-qosor, skont l-argumenti tal-ilmentaturi, ippreżentati f'aktar dettall fil-paragrafu (16) ta' hawn fuq: (i) Hurtigruten ma tirriservax il-kapaċità għall-passiġġieri ta' servizz pubbliku, iżda minflok tbigħ il-kapaċità lill-passiġġieri tal-kruċieri, filwaqt li żżomm il-kumpens għas-servizzi pubbliċi fl-istess livell; (ii) il-kumpens għall-għoti tas-servizz pubbliku żdied b'mod sostanzjali meta mqabbel mal-perjodu kontraenti preċedenti; (iii) Hurtigruten għadha qed tirċievi l-kumpens għal servizzi mhux mogħtija; u fl-aħħar (iv) Hurtigruten qiegħda ulterjorment tipprova tikseb prezzijiet irħas għat-tariffi tal-portijiet, filwaqt li żżomm il-kumpens għas-servizzi pubbliċi fl-istess livell;

(159) Fir-rigward tal-ewwel punt, skont il-paragrafu 21 tal-Qafas, il-kostijiet imġarrba fl-għoti tal-OSP biss għandhom jiġu koperti għall-pagament tal-kumpens. Minkejja dan, kwalunkwe kumpens mogħti sabiex jiġu koperti l-kostijiet lil hinn mill-mandat tas-servizz pubbliku, ma jistax jitqies li jikkostitwixxi kumpens għal OSP.

(160) Fid-deċiżjoni tal-ftuħ, l-Awtorità ddikjarat li meta l-kapaċità (il-passiġġieri u l-kuċċetta) għall-passiġġieri OSP tinbiegħ lill-passiġġieri tal-kruċiera kummerċjali, apparentement, Hurtigruten titħallas id-doppju għall-istess servizz, li fil-prinċpju dan jikkostitwixxi forma ta' kumpens żejjed. Bħala riżultat, minħabba li jista' jkun hemm perjodi tas-sena fejn l-utilizzazzjoni tal-kapaċità għall-passiġġieri tas-servizz pubbliku kienet ogħla, l-Awtorità ma tistax teskludi li l-mekkaniżmu użat fl-HA jagħti kumpens żejjed lil Hurtigruten billi ma jqisx livelli differenti (pereżempju staġjonali) tal-utilizzazzjoni tal-kapaċità matul is-sena (59).

(161) Kif diġà ġie ddikjarat hawn fuq fit-taqsima 1.2.1, l-għan tal-HA huwa li jiżgura li jkun hemm biżżejjed kapaċità biex tiġi ssodisfata l-kapaċità tal-passiġġieri OSP matul is-sena tul il-linja tal-kosta bejn Bergen u Kirkenes. Jekk hemm kapaċità żejda OSP, l-HA li huwa kuntratt nett, ma jipprojbixxix mingħajr ġustifikazzjoni lil Hurtigruten milli tbigħ il-biljetti lill-passiġġieri tal-kruċiera, sakemm is-servizz pubbliku ma jkunx ipperikolat.

(162) Huwa rikonoxxut u aċċettat ukoll bħala parti mid-definizzjoni SGEI, li l-utilizzazzjoni tal-kapaċità tista', min-natura tas-servizz inkwistjoni, ikollha varjazzjonijiet reġjonali u staġjonali bir-riżultat inevitabbli li l-bastimenti, b'mod partikolari fil-perjodi mhux ta' attività massima, ikollhom kapaċità libera fi ħdan ir-rekwiżiti minimi stabbiliti fl-HA.

(163) L-awtoritajiet Norveġiżi ssottomettew u ddokumentaw li Hurtigruten għandha utilizzazzjoni pjuttost baxxa tal-kapaċità tal-vapur ([…] %). Għalhekk, fil-maġġoranza vasta tal-każijiet, hemm kapaċità OSP libera li potenzjalment tista' tinbiegħ lill-passiġġieri kummerċjali, jekk meħtieġ (ara hawn fuq fit-taqsima 5.3 l-ewwel rapport tal-BDO fl-2016). Madankollu, kif spjegat mill-awtoritajiet Norveġiżi, l-implikazzjoni tar-riserva tal-kapaċità hija li Hurtigruten ma għandhiex l-opportunità li tottimizza l-operazzjonijiet tagħha u timmassimizza l-profitti tagħha, pereżempju billi l-bastimenti jintużaw xi mkien ieħor matul il-perjodi ta' attività mhux massima.

(164) Qiegħed jiġi sottomess ukoll li f'każijiet rari biss, il-passiġġieri OSP ma kinux kapaċi jiksbu biljett fi ħdan ir-riserva tal-kapaċità minima. Madankollu, skont l-awtoritajiet Norveġiżi, dan ġie kkumpensat bl-użu tal-garanzija tal-ivvjaġġar (60).

(165) Minkejja l-użu tal-garanzija tal-ivvjaġġar għall-passiġġieri OSP li ma kinux kapaċi jiksbu biljett fi ħdan ir-riserva tal-kapaċità minima ma jissodisfax bis-sħiħ ir-rekwiżiti tal-OSP assenjat, dan ma jistax jitqies li wassal għal kwalunkwe kumpens żejjed 'il fuq mil-livell tal-profitt raġonevoli.

(166) Fir-rigward tat-tieni punt, l-Awtorità tenfasizza li fil-valutazzjoni dwar jekk l-HA attwali jirriżultax f'kumpens żejjed, din għandha tqis il-kostijiet kollha meħtieġa biex jiġu operati s-servizzi pubbliċi speċifiċi kif ukoll id-dħul kollu miksub. Din il-valutazzjoni titwettaq irrispettivament mill-pagamenti kumpensatorji magħmula matul perjodi preċedenti tal-kuntratt (61).

(167) Kif imsemmi hawn fuq fil-paragrafi (136) sa (151), l-att ta' inkarigu, jiġifieri l-HA, jiddeskrivi fid-dettall il-parametri tal-kumpens, kif ukoll il-metodoloġija tas-separazzjoni tal-kontabbiltà, b'metodi tal-allokazzjoni separati għall-kategoriji tal-kost differenti, filwaqt li jagħmel distinzjoni bejn il-kostijiet u d-dħul tas-SGEI u l-attivitajiet kummerċjali, li jirriżultaw f'ammont kompensatorju nett qabel it-taxxi.

(168) Għalhekk, l-Awtorità tikkonkludi li ż-żieda sostanzjali fil-kumpens meta mqabbla mal-perjodu preċedenti tal-kuntratt, ma timplikax, fiha nfisha jew lil hinn minnha, kumpens żejjed, jekk jitqiesu l-kostijiet u d-dħul kollha rilevanti, għajr għas-sussidjar reċiproku possibbli jew profitt eċċessiv, li l-Awtorità tivvaluta hawn taħt fit-taqsimiet 4.2.4.2 u 4.2.4.3..

(169) Fir-rigward tal-argument li Hurtigruten tkompli tirċievi kumpens għal servizzi li ma jingħatawx, l-Awtorità ma għadhiex tqis li hemm riskju ta' kumpens żejjed. Għalhekk, din taċċetta s-sottomissjonijiet Norveġiżi msemmija hawn fuq fil-paragrafi (51) sa (54).

(170) Fir-rigward tal-aħħar punt dwar it-tentattivi ta' Hurtigruten biex tinnegozja tariffi tal-port irħas, filwaqt li l-awtoritajiet Norveġiżi jżommu l-kumpens fl-istess livell, għandu jiġi enfasizzat li f'kuntratti netti bħal dan, fejn l-operatur iġorr ir-riskju tal-kostijiet u d-dħul tul il-perjodu kollu tal-kuntratt, l-Awtorità hija ristretta li tivvaluta jekk hemmx xi kumpens żejjed ogħla mil-livell ta' profitt raġonevoli (ara t-taqsima 4.2.4.3 ta' hawn taħt).

4.2.4.2. Sussidjar reċiproku possibbli ta' attivitajiet kummerċjali

(171) Meta entità twettaq kemm SGEI kif ukoll attivitajiet kummerċjali, għandha tkun fis-seħħ sistema ta' kontabbiltà analitika sabiex tiżgura li l-attivitajiet kummerċjali ta' Hurtigruten ma jiġux issussidjati permezz tal-kumpens tas-servizz pubbliku allokat għall-attivitajiet SGEI tagħha.

(172) Skont il-paragrafu 31 tal-Qafas “Meta l-impriża twettaq ukoll attivitajiet li jaqgħu barra l-ambitu tal-SGEI, l-ispejjeż li għandhom jiġu kkunsidrati jistgħu jkopru l-ispejjeż diretti kollha neċessarji għall-eżekuzzjoni tal-obbligi tas-servizz pubbliku u kontribuzzjoni adatta għall-ispejjeż indiretti komuni kemm għall-SGEI kif ukoll għall-attivitajiet l-oħra. L-ispejjeż marbuta ma' attivitajiet li jkunu barra l-ambitu tal-SGEI jridu jinkludu l-ispejjeż diretti kollha u kontribuzzjoni adatta għall-ispejjeż komuni.”

(173) Barra minn hekk, il-Qorti tal-Ġustizzja fis-sentenza BUPA, b'referenza għan-neċessità u l-proporzjonalità tal-kumpens, iddikjarat li “[…] fir-rigward tas-setgħa diskrezzjonali li għandu l-Istat Membru rigward id-definizzjoni ta' funzjoni SIEĠ u l-kundizzjonijiet għall-implementazzjoni tagħha, inkluż biex jiġu evalwati l-ispejjeż eċċessivi sostnuti minħabba l-eżekuzzjoni tagħha li jiddependu minn fatti ekonomiċi kumplessi, il-portata tal-istħarriġ li l-Kummissjoni tista' teżerċita f'dan ir-rigward hija limitata għal dik ta' żball manifest […]” u li “[…] l-istħarriġ li l-Kummissjoni […] hija neċessarjament limitata għall-verifika tal-kwistjoni dwar jekk, minn naħa, l-imsemmija skema tistrieħx fuq premessi ekonomiċi u fattwali manifestament żbaljati u jekk, min-naħa l-oħra, l-imsemmija skema hijiex manifestament mhux approprjata sabiex jintlaħqu l-għanijiet intiżi” (62).

(174) Fil-paragrafu (94), issemma' hawn fuq li madwar 60 % tas-sehem ta' Hurtigruten ta' kostijiet tal-kapaċità fissi huwa kopert mill-kumpens tas-servizz pubbliku, filwaqt li madwar 30 % tal-kostijiet tal-passiġġieri varjabbli ġew allokati għall-kont OSP (abbażi ta' ċifri tal-passiġġieri kilometri OSP). Għalhekk, il-kwistjoni li l-Awtorità għandha tivvaluta hija dwar jekk is-sistema li skontha l-kapaċità ta' riserva għall-passiġġieri OSP (jiġifieri 320 passiġġier) tirriżulta fl-allokazzjoni ta' 60 % ta' kostijiet ta' kapaċità fissa għall-kont OSP, titqiesx sproporzjonata u inadegwata għall-ilħuq tal-għanijiet segwiti.

(175) L-awtoritajiet Norveġiżi implimentaw metodoloġija ta' allokazzjoni bbażata fuq formula ta' distribuzzjoni għall-kategoriji differenti tal-kost kif spjegat fil-paragrafi (64) u (65) ta' hawn fuq.

(176) B'mod partikolari, fir-rigward ta' kostijiet komuni fissi, dawn huma allokati skont is-sehem tal-kapaċità tal-passiġġieri totali riservata għall-passiġġieri OSP.

(177) L-Awtorità diġà aċċettat din ir-riserva ta' kapaċità minima bħala parti minn SGEI ddefinit b'mod ċar, minkejja l-utilizzazzjoni baxxa tal-medja tal-kapaċità tas-servizz pubbliku (ara hawn fuq fit-taqsima 1.2.1) Barra minn hekk, ġie meqjus li fi ħdan il-mandat ta' tali SGEI, il-fluttwazzjonijiet reġjonali u staġjonali huma inevitabbli, u bħala riżultat, huwa inevitabbli wkoll li parti sinifikanti tal-bażi tal-kost, li fil-biċċa l-kbira tinkludi kostijiet fissi, tiġi allokata għall-kont OSP.

(178) Barra minn hekk, irid jiġi enfasizzat li s-sistema tal-kontabbiltà implimentata minn Hurtigruten, kif muri hawn fuq fil-paragrafi (138), (139), (144) u (145), tippermetti li tidentifika l-kostijiet u d-dħul differenti għall-OSP u l-attivitajiet kummerċjali. Dan isir b'mod oġġettiv u trasparenti billi jiġu stabbiliti l-parametri tal-kumpens minn qabel f'kontijiet separati li għalhekk jiddistingwu bejn il-kategoriji tal-kost differenti sabiex il-kumpens finali jirrifletti biss il-kostijiet u d-dħul li jirriżultaw mill-attività OSP.

(179) Fid-dawl ta' dan ta' hawn fuq, l-Awtorità tikkonkludi li l-allokazzjoni tal-kost tidher, fid-dawl tad-definizzjoni SGEI, aċċettabbli u li ma hemmx biżżejjed evidenza li tissuġġerixxi li l-allokazzjoni tal-kostijiet komuni fissi hija manifestament żbaljata, filwaqt li tippermetti sussidjar reċiproku tal-attivitajiet kummerċjali.

4.2.4.3. Profitt raġonevoli

(180) L-Awtorità trid tivvaluta jekk ir-rata tar-redditu fuq il-kapital hijiex konformi ma' “[…] li jkun meħtieġ minn kumpanija tipika li tikkunsidra jekk tipprovdix is-servizz ta' interess ekonomiku ġenerali għall-perjodu kollu tal-att ta' inkarigu, fid-dawl tal-livell tar-riskju […]” (paragrafu 33 tal-Qafas).

(181) Fid-deċiżjoni tal-ftuħ tagħha, l-Awtorità espremiet dubji dwar il-metodoloġija użata mill-awtoritajiet Norveġiżi biex jikkalkulaw li l-marġni tal-profitt ta' Hurtigruten mill-HA rappreżenta […] % (63).

(182) Skont il-paragrafu 37 tal-Qafas, “fejn il-forniment tal-SGEI huwa marbut ma' riskju kummerċjali jew kuntrattwali sostanzjali, pereżempju minħabba li l-kumpens hu fil-forma ta' ħlas ta' somma waħda fissa li tkopri l-ispejjeż netti mistennija u profitt raġonevoli u l-impriża topera f'ambjent kompetittiv, il-profitt raġonevoli ma jistax jaqbeż il-livell li jikkorrispondi ma' rata ta' redditu fuq il-kapital li hija proporzjonata mal-livell tar-riskju. Fejn possibbli dik ir-rata għandha tiġi ddeterminata b'referenza għar-rata tar-redditu fuq il-kapital li tinkiseb fuq tipi simili ta' kuntratti ta' servizz pubbliku mogħtija taħt kundizzjonijiet kompetittivi (pereżempju: kuntratti mogħtija b'appalt). Fejn ma jkunx possibbli li jiġi applikat dak il-metodu, jistgħu jintużaw ukoll metodi oħra biex jiġi stabbilit ir-redditu fuq il-kapital, jekk issir ġustifikazzjoni […]”.

(183) Matul l-investigazzjoni, l-awtoritajiet Norveġiżi ssottomettew aktar informazzjoni dwar l-evalwazzjonijiet finanzjarji mwettqa qabel ma ġiet ippubblikata s-sejħa għall-offerta, li ddeskriviet l-istimi fuq il-kostijiet u d-dħul mistennija, kif ukoll projezzjonijiet għal rata ta' redditu fuq il-kapital. Dawn issottomettew li l-figura tal-EBT […] % ma tirrappreżentax rata ta' redditu iżda hija riżultat residwu tal-kumpens miftiehem fir-rigward tal-kostijiet u d-dħul ibbaġitjati u mhux adegwata għall-użu bħala miżura għal profitt raġonevoli.

(184) Skont l-evalwazzjonijiet ex ante mwettqa mill-BDO (ara hawn fuq fit-taqsima 5.4), ir-rata ta' redditu ġiet ippreżentata bħala WACC wara t-taxxa u kienet mistennija li tkun fi ħdan intervall (iżda fil-parti ta' fuq) ta' […] % sa […] %. Minn hawn 'il quddiem, dawn ir-riżultati ntużaw biex jevalwaw l-offerta ta' Hurtigruten u ħeġġew lill-awtoritajiet Norveġiżi jidħlu f'negozjati mal-kumpanija, li rriżultaw fi tnaqqis tal-kumpens. Il-kumpens miftiehem tqies li pproduċa ROCE ta' madwar […] %, abbażi tal-kostijiet u d-dħul stmati ta' Hurtigruten, kif ippreżentat fl-offerta. Din il-figura ġiet riveduta u sostanzjata bit-tieni rapport tal-BDO tal-2016, li sab li r-redditu stmat ex-ante ta' […] % kien fi ħdan il-firxa tal-parametraġġ referenzjarju u li ROCE medju attwali fuq il-kuntratt OSP mill-2012-2015 huwa […] % (ara l-paragrafi (73) u (74) ta' hawn fuq)).

(185) Fid-dawl ta' dan ta' hawn fuq (jiġifieri l-analiżi ex-ante ta' ROCE billi ġiet ipparagunata mal-WACC, l-użu ta' rata ta' skont adegwata u l-analiżi tal-parametraġġ referenzjarju ma' operaturi tal-kruċiera oħrajn), l-Awtorità tqis il-profitt mistenni miftiehem ex ante bħala livell raġonevoli għal din it-tip ta' attività, meta jitqiesu inter alia r-riskji involuti (pereżempju bażi tal-kost fissa fuq skala kbira, dħul baxx, kostijiet addizzonali minn devjazzjonijiet potenzjali tal-produzzjoni eċċ.).

(186) Barra minn hekk, il-marġni tal-profitt previst kien ir-riżultat ta' proċess ta' akkwist pubbliku (inklużi n-negozjati), li, għalkemm ma ppermettiex l-għażla ta' operatur kapaċi li jipprovdi s-servizz marittimu bl-irħas kost lill-komunità, qies ċerti salvagwardji kontra l-kumpens żejjed għat-twettiq ta' OSP (64).

4.2.5. Rekwiżiti addizzjonali li jistgħu jkunu neċessarji biex jiżguraw li l-iżvilupp tal-kummerċ ma jiġix affettwat sa grad li jkun kuntrarju għall-interessi taż-ŻEE

(187) L-Awtorità tinnota l-fatt li l-awtoritajiet Norveġiżi organizzaw proċess ta' offerta għall-għażla ta' fornitur ta' servizz biex joperaw ir-rotta kostali bejn Bergen u Kirkenes għall-perjodu 2012-2019. Minkejja li l-offerta pproduċiet biss offerta waħda, ma hemm l-ebda indikazzjoni li dan il-proċess irriżulta fi kwalunkwe distorsjoni tal-kompetizzjoni fis-settur tat-trasport marittimu, u lanqas li l-Awtorità rċeviet kwalunkwe tali allegazzjoni mill-kompetituri rilevanti.

(188) Ġie osservat ukoll li l-kumpens għall-HA la jippermetti lill-operatur jissussidja b'mod reċiproku l-attivitajiet kummerċjali tiegħu permezz, pereżempju, ta' allokazzjoni manifestament sproporzjonata tal-kostijiet komuni fissi, u lanqas jippermetti lill-operatur jagħmel dan billi jikseb profitt eċċessiv. Minflok, l-HA jkopri biss il-kostijiet tas-servizz pubbliku, inkluż profitt raġonevoli.

(189) Għalhekk, l-Awtorità ma tqisx li teħtieġ timponi kundizzjonijiet addizzjonali biex tiżgura kompatibbiltà mal-HA mal-Ftehim ŻEE, iżda, madankollu, tistieden lill-awtoritajiet Norveġiżi jqisu r-rakkomandazzjoni tagħha indikati fil-paragrafu (113).

5. KONKLUŻJONI

(190) Fid-dawl ta' dan t'hawn fuq, l-Awtorità tqis li l-kumpens mirċievi minn Hurtigruten skont l-Ha jikkostitwixxi għajnuna kompatibbli skont l-Aritkolu 59(2) tal-Ftehim ŻEE.

ADOTTA DIN ID-DEĊIŻJONI

Artikolu 1

Il-kumpens imħallas skont l-HA jikkostitwixxi għajnuna mill-Istat skont l-Artikolu 61(1) tal-Ftehim ŻEE. Dik l-għajnuna ngħatat bi ksur tan-notifika tal-obbligu skont l-Artikolu 1(3) tal-Parti I tal-Protokoll 3.

Artikolu 2

Il-kumpens mogħti skont l-HA jitqies kompatibbli abbażi tal-Artikolu 59(2) tal-Ftehim ŻEE.

Artikolu 3

Din id-deċiżjoni hija indirizzata lir-Renju tan-Norveġja.

Artikolu 4

L-unika verżjoni awtentika ta' din id-Deċiżjoni hija dik bil-lingwa Ingliża.

Magħmul fi Brussell, id-29 ta' Marzu 2017. Għall-Awtorità tas-Sorveljanza tal-EFTA, Sven Erik SVEDMAN President Għal Frank J. BÜCHEL Membru tal-Kulleġġ

(1) ĠU C 236, 30.6.2016, p. 29 u s-Suppliment taż-ŻEE Nru 36, tat-30.6.2016, p. 14.

(2) Id-Dokument Nru 793209.

(3) Id-Dokument Nru 798816.

(4) Id-dokumenti Nri 827472 u 833077.

(5) ĠU L 175, 5.7.2012, p. 19 u s-Suppliment ŻEE Nru 37, 5.7.2012, p. 1. Ara wkoll Kawżi Magħquda E-10/11 u E-11/11 Hurtigruten [2012] EFTA Ct. Rep. 758, li jikkonfermaw id-Deċiżjoni tal-Awtorità.

(6) Ara www.doffin.no.

(7) Jekk l-indiċi tal-kost ta' Statistics Norway ma jkunx disponibbli, jintuża l-Indiċi tal-Prezzijiet għall-Konsumatur ta' Statistics Norway.

(8) Kif imsemmi fid-Deċiżjoni tal-Awtorità Nru 205/11/COL dwar il-Ftehim Supplimentari dwar is-servizz ta' Hurtigruten (ĠU L 175, 5.7.2012, p. 19 u Suppliment taż-ŻEE Nru 37, 5.7.2012, p. 1), taqsima I.2: “[i]n addition to the service covered by the Hurtigruten Agreement, Hurtigruten is a commercial operator and offers round trips, excursions, and catering on the route Bergen – Kirkenes. Moreover, in connection with this route, Hurtigruten also provides transport services in the Geiranger fjord, outside the scope of the Hurtigruten Agreement. Furthermore, Hurtigruten operates a number of different cruises in different European states, Russia, Antarctica, Spitsbergen and Greenland. (Flimkien mas-servizz kopert mill-Ftehim ta' Hurtigruten, Hurtigruten hija operatur kummerċjali u toffri vjaġġi bir-ritorn, eskursjonijiet u catering fir-rotta bejn Bergen u Kirkenes. Barra minn hekk, b'rabta ma' din ir-rotta, Hurtigruten ipprovdiet ukoll servizzi tat-trasport fil-fjord ta' Geiranger, barra mill-kamp ta' applikazzjoni tal-Ftehim ta' Hurtigruten. Barra minn hekk, Hurtigruten topera għadd ta' kruċieri differenti fi stati Ewropej differenti, fir-Russja, l-Antartika, Spitsbergen u Greenland”.

(9) Id-dokumenti Nri 748323 u 715314.

(10) L-ilmentaturi jirreferu għall-fatt li fis-sejħa għall-offerti għall-perjodu tal-kuntratt ta' bejn l-2005 u l-2012, il-force majeure ġiet iddefinita bħala veloċitajiet tar-riħ ta' aktar minn 25 m/s (maltempata sħiħa) bħala riżultat ta' kundizzjonijiet tat-temp estremi. Madankollu, fl-HA attwali “extreme weather conditions” (kundizzjonijiet tat-temp estremi) huma ddefiniti bħala “conditions where ocean and/or wind conditions are such that the ship's captain judges it to be unsafe to continue the sailing and/or arrive at a specific port” (kundizzjonijiet fejn il-kundizzjonijiet tal-oċean u/jew tar-riħ huma tali li l-kaptan iqis li mhuwiex sikur li jkompli jbaħħar u/jew jasal f'port speċifiku). Dan, skont l-ilmentaturi, irriżulta fil-fatt li l-maġġoranza tal-kanċellazzjonijiet matul il-perjodu 2012-2013 f'portijiet tal-għażla seħħew f'kundizzjonijiet tar-riħ inqas minn 15 m/s.

(11) Is-sentenza mogħtija f'Altmark Trans GmbH u Regierungspräsidium Magdeburg vs Nahverkehrsgesellschaft Altmark GmbH (Altmark), C-280/00, EU:C:2003:415, il-paragrafu 75.

(12) Ir-Regolament tal-Kunsill (KEE) Nru 3577/92 tas-7 ta' Diċembru 1992 li japplika l-prinċipju ta' libertà li jiġu pprovduti servizzi għat-trasport marittimu fi ħdan l-Istati Membri (kabotaġġ marittimu) (ĠU L 364, 12.12.1992, p. 7), inkorporat fil-Ftehim ŻEE bid-Deċiżjoni tal-Kumitat Konġunt taż-ŻEE Nru 70/97 (ĠU L 30, 5.2.1998, p. 42, u s-Suppliment taż-ŻEE Nru 5, 5.2.1998, p. 175).

(13) Id-Deċiżjoni tal-ftuħ, il-paragrafu 43.

(14) ĠU L 220, 17.8.2013, p. 20, paragrafu 147.

(15) Is-Sentenza f'T-674/11, ECLI:EU:T:2015:684, il-paragrafu 103;

(16) Ara s-sentenza fil-K