MT Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea C 362/3

LINJIGWIDA DWAR L-APPLIKABBILTÀ TAL-ARTIKOLU 53 TAL-FTEHIM TAŻ-ŻEE FIL-KAŻ TA' FTEHIMIET TA' KOOPERAZZJONI ORIZZONTALI

(2013/C 362/03)

A. Dan l-Avviż qed jinħareġ skont ir-regoli tal-Ftehim dwar iż-Żona Ekonomika Ewropea (il-Ftehim taż-ŻEE) u l-Ftehim bejn l-Istati tal-Efta dwar it-twaqqif ta' Awtorità ta’ Sorveljanza u ta’ Qorti tal-Ġustizzja (Ftehim dwar is-Sorveljanza u l-Qorti).

B. Il-Kummissjoni Ewropea ħarġet avviż bit-titolu “Linji-gwida dwar l-applikabbiltà tal-Artikolu 101 tat-Trattat dwar il-Funzjonalità tal-Unjoni Ewropea għall-akkordji dwar kooperazzjoni orizzontali” (1). Dak l-att mhux vinkolanti jifrex il-prinċipji li l-Kummissjoni Ewropea ssegwi biex tivvaluta l-akkordji ta’ kooperazzjoni orizzontali skont l-Artikolu 101 tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea (TFUE).

C. L-Awtorità ta’ Sorveljanza tal-EFTA tqisil-linji-gwida tal-Kummissjoni Ewropea bħala relevanti għaż-ŻEE. Sabiex jinżammu kundizzjonijiet ugwali ta’ kompetizzjoni u sabiex tiġi żgurata applikazzjoni uniformi tar-regoli tal-kompetizzjoni taż-ŻEE madwar iż-Żona Ekonomija Ewropea kollha, l-Awtorità ta’ Sorveljanza tal-EFTA adottat l-Avviż prezenti skont il-poteri mogħtija liha mill-Artikolu 5(2)(b) tal-Ftehim tas-Sorveljanza u l-Qorti. Hija beħsiebha ssegwi l-prinċipji u r-regoli stabbiiti f’dan l-Avviż meta tkun qed tapplika r-regoli relevanti taż-ŻEE f'xi każ partikolari.

WERREJ

1. Introduzzjoni 6

1.1. Skop u ambitu 6

1.2. Prinċipji bażiċi għall-evalwazzjoni skont l-Artikolu 53 8

1.2.1. L-Artikolu 53(1) 8

1.2.2. L-Artikolu 53(3) 11

1.3. L-Istruttura ta’ dawn il-linji gwida 11

2. Prinċipji ġenerali dwar il-valutazzjoni tal-iskambju ta’ informazzjoni mil-lenti tal-kompetittività 11

2.1. Definizzjoni u ambitu 11

2.2. Valutazzjoni skont l-Artikolu 53(1) 13

2.2.1. Tħassib ewlieni dwar il-kompetizzjoni 13

2.2.2. Restrizzjoni intenzjonata tal-kompetizzjoni 14

2.2.3. Effetti restrittivi fuq il-kompetizzjoni 14

2.3. Valutazzjoni skont l-Artikolu 53(3) 17

2.3.1. Kisbiet fl-effiċjenza 17

2.3.2. Indispensabbiltà 18

2.3.3. Trasferiment lill-konsumaturi 19

2.3.4. L-ebda eliminazzjoni tal-kompetizzjoni 19

2.4. Eżempji 19

3. Akkordji ta’ riċerka u żvilupp 21

3.1. Definizzjoni 21

3.2. Swieq rilevanti 21

3.3. Valutazzjoni skont l-Artikolu 53(1) 23

3.3.1. Tħassib ewlieni dwar il-kompetizzjoni 23

3.3.2. Restrizzjonijiet intenzjonati tal-kompetizzjoni 23

3.3.3. Effetti restrittivi fuq il-kompetizzjoni 23

3.4. Valutazzjoni skont l-Artikolu 53(3) 25

3.4.1. Kisbiet fl-effiċjenza 25

3.4.2. Indispensabbiltà 25

3.4.3. Trasferiment lill-konsumaturi 25

3.4.4. L-ebda eliminazzjoni tal-kompetizzjoni 25

3.4.5. Meta jsiru l-valutazzjoni 25

3.5. Eżempji 26

4. Akkordji ta’ Produzzjoni 28

4.1. Definizzjoni u ambitu 28

4.2. Swieq rilevanti 29

4.3. Valutazzjoni skont l-Artikolu 53(1) 29

4.3.1. Tħassib ewlieni dwar il-kompetizzjoni 29

4.3.2. Restrizzjonijiet intenzjonati tal-kompetizzjoni 29

4.3.3. Effetti restrittivi fuq il-kompetizzjoni 29

4.4. Valutazzjoni skont l-Artikolu 53(3) 32

4.4.1. Kisbiet fl-effiċjenza 32

4.4.2. Indispensabbiltà 32

4.4.3. Trasferiment lill-konsumaturi 32

4.4.4. L-ebda eliminazzjoni tal-kompetizzjoni 32

4.5. Eżempji 32

5. Akkordji ta’ xiri 35

5.1. Definizzjoni 35

5.2. Swieq rilevanti 35

5.3. Valutazzjoni skont l-Artikolu 53(1) 36

5.3.1. Tħassib ewlieni dwar il-kompetizzjoni 36

5.3.2. Restrizzjonijiet intenzjonati tal-kompetizzjoni 36

5.3.3. Effetti restrittivi fuq il-kompetizzjoni 36

5.4. Valutazzjoni skont l-Artikolu 53(3) 37

5.4.1. Kisbiet fl-effiċjenza 37

5.4.2. Indispensabbiltà 37

5.4.3. Trasferiment lill-konsumaturi 37

5.4.4. L-ebda eliminazzjoni tal-kompetizzjoni 38

5.5. Eżempji 38

6. Akkordji dwar il-kummerċjalizzazzjoni 39

6.1. Definizzjoni 39

6.2. Swieq rilevanti 39

6.3. Valutazzjoni skont l-Artikolu 53(1) 39

6.3.1. Tħassib ewlieni dwar il-kompetizzjoni 39

6.3.2. Restrizzjonijiet intenzjonati tal-kompetizzjoni 40

6.3.3. Effetti restrittivi fuq il-kompetizzjoni 40

6.4. Valutazzjoni skont l-Artikolu 53(3) 41

6.4.1. Kisbiet fl-effiċjenza 41

6.4.2. Indispensabbiltà 41

6.4.3. Trasferiment lill-konsumaturi 41

6.4.4. L-ebda eliminazzjoni tal-kompetizzjoni 41

6.5. Eżempji 42

7. Akkordji ta’ standardizzazzjoni 44

7.1. Definizzjoni 44

7.2. Swieq rilevanti 44

7.3. Valutazzjoni skont l-Artikolu 53(1) 44

7.3.1. Tħassib ewlieni dwar il-kompetizzjoni 44

7.3.2. Restrizzjonijiet intenzjonati tal-kompetizzjoni 46

7.3.3. Effetti restrittivi fuq il-kompetizzjoni 46

7.4. Valutazzjoni skont l-Artikolu 53(3) 50

7.4.1. Kisbiet fl-effiċjenza 50

7.4.2. Indispensabbiltà 50

7.4.3. Trasferiment lill-konsumaturi 50

7.4.4. L-ebda eliminazzjoni tal-kompetizzjoni 50

7.5. Eżempji 50

1. INTRODUZZJONI

1.1. Skop u ambitu

1. Dawn il-linji gwida jistabbilixxu l-prinċipji għall-evalwazzjoni skont l-Artikolu 53 tal-Ftehim taż-ŻEE (2) (“l-Artikolu 53”) ta’ akkordji bejn intrapriżi, deċiżjonijiet minn assoċjazzjonijiet ta’ intrapriżi u prattiki konċertati (kollettivament imsejħa “akkordji”) dwar il-kooperazzjoni orizzontali. Kooperazzjoni hija ta’ “natura orizzontali” jekk isir akkordju bejn kompetituri attwali jew potenzjali. Barra minn hekk, dawn il-linji gwida jkopru wkoll akkordji ta’ kooperazzjoni orizzontali bejn nies mhux f’kompetizzjoni, pereżempju bejn żewġ kumpaniji attivi fl-istess swieq ta’ prodotti iżda attivi fi swieq ġeografikament differenti mingħajr ma jkunu kompetituri potenzjali.

2. Akkordji ta’ kooperazzjoni orizzontali jistgħu jwasslu għal benefiċċji ekonomiċi sostanzjali, b’mod partikolari jekk jikkombinaw attivitajiet, kapaċitajiet jew assi kumplimentari. Kooperazzjoni orizzontali tista’ tkun mezz għall-qsim tar-riskju, għall-iffrankar tal-ispejjeż, biex jiżdiedu l-investimenti, biex l-għarfien jitpoġġa għad-dispożizzjoni ta' kulħadd, għat-titjib fil-kwalità u l-varjetà tal-prodotti, u għal tnedija aktar rapida tal-innovazzjoni.

3. Mill-banda l-oħra, l-akkordji ta’ kooperazzjoni orizzontali jistgħu jwasslu għal problemi ta’ kompetizzjoni. Dan ikun il-każ, pereżempju, jekk il-partijiet jaqblu li jiffissaw il-prezzijiet jew il-produzzjoni, jew li jaqsmu s-swieq, jew jekk il-kooperazzjoni tippermetti li l-partijiet iżommu, jiksbu jew iżidu s-setgħa fis-suq u għalhekk tista’ twassal għal effetti negattivi fuq is-suq fir-rigward tal-prezzijiet, il-produzzjoni, il-kwalità u l-varjetà tal-prodotti jew l-innovazzjoni.

4. L-Awtorità ta’ Sorveljanza tal-EFTA, waqt li tirrikonoxxi l-benefiċċji li jistgħu jiġu ġġenerati minn ftehimiet ta’ kooperazzjoni orizzontali, għandha tiżgura li tinżamm il-kompetizzjoni effettiva. L-Artikolu 53 jipprovdi l-qafas legali għal evalwazzjoni bilanċjata li tqis kemm l-effetti avversi fuq il-kompetizzjoni kif ukoll l-effetti li jiffavorixxu l-kompetizzjoni.

5. L-iskop ta’ dawn il-linji gwida huwa li jiġi provdut qafas analitiku għall-aktar tipi komuni ta’ akkordji ta’ kooperazzjoni orizzontali; dawn jittrattaw il-akkordji dwar ir-riċerka u l-iżvilupp, l-akkordji dwar il-produzzjoni, inklużi akkordji ta’ subkuntrattar u speċjalizzazzjoni, akkordji ta’ xiri, akkordji ta’ kummerċjalizzazzjoni, akkordji ta’ standardizzazzjoni, inklużi kuntratti standard, u l-iskambju ta’ informazzjoni. Dan il-qafas huwa bbażat primarjament fuq kriterji legali u ekonomiċi li jgħinu fl-analiżi ta’ akkordju ta’ kooperazzjoni orizzontali u l-kuntest li jseħħ fih. Il-kriterji ekonomiċi bħas-setgħa fis-suq tal-partijiet u fatturi oħra relatati mal-istruttura tas-suq jiffurmaw element prinċipali tal-evalwazzjoni tal-impatt fuq is-suq li probabbilment jiġi kkawżat minn akkordju ta’ kooperazzjoni orizzontali u, għalhekk, għall-evalwazzjoni skont l-Artikolu 53.

6. Dawn il-linji gwida japplikaw għall-aktar tipi komuni ta’ akkordji dwar kooperazzjoni orizzontali irrispettivament mil-livell ta’ integrazzjoni li fihom, bl-eċċezzjoni ta’ attivitajiet li jikkostitwixxu konċentrazzjoni skont it-tifsira tal-Artikolu 3 tal-Att imsemmi fil-punt 1 tal-Anness XIV tal-Ftehim taż-ŻEE (ir-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 139/2004 tal-20 ta’ Jannar 2004 (3)) dwar il-kontroll ta' konċentrazzjonijiet bejn impriżi (“ir-Regolament dwar l-Għaqdiet”), kif ikun il-każ, pereżempju, meta impriżi konġunti jwettqu, fuq bażi permanenti l-funzjonijiet kollha ta' entità ekonomika awtonoma (“impriżi konġunti li jwettqu l-funzjonijiet kollha”) (4).

7. Meta wieħed jikkunsidra n-numru potenzjalment kbir ta’ tipi u kombinazzjonijiet ta’ kooperazzjoni orizzontali u ċ-ċirkustanzi tas-suq li joperaw fih, huwa diffiċli li jiġu provduti tweġibiet speċifiċi għal kull xenarju possibbli. Dawn il-linji gwida preżenti bbażati fuq kriterji legali u ekonomiċi se jassistu madankollu lin-negozji fil-valutazzjoni tal-kompatibbiltà ta’ akkordji ta’ kooperazzjoni individwali mal-Artikolu 53. Il-kriterji stabbiliti fil-linji gwida, madankollu, ma jikkostitwux “lista ta’ verifika” li tista’ tiġi applikata mekkanikament. Kull każ għandu jiġi evalwat abbażi tal-fatti proprji tiegħu, li jistgħu jeħtieġu applikazzjoni flessibbli ta’ dawn il-linji gwida.

8. Il-kriterji stabbiliti f’dawn il-linji gwida japplikaw għal akkordji ta’ kooperazzjoni orizzontali li jikkonċernaw kemm oġġetti kif ukoll servizzi (kollettivament imsejħa “prodotti”). Dawn il-linji gwida jikkumplementaw l-Att imsemmi fil-punt 8 tal-Anness XIV tal-Ftehim taż-ŻEE (ir-Regolament tal-Kummissjoni (UE) Nru 1217 tal-14 ta’ Diċembru 2010 (5) dwar l-applikazzjoni tal-Artikolu 53(3) tal-Ftehim taż-ŻEE għal ċerti kategoriji ta’ akkordji ta’ riċerka u żvilupp (“l-Eżenzjoni ta’ Kategorija tar-Riċerka u Żvilupp”) u l-Att imsemmi fil-punt 6 tal-Anness XIV tal-Ftehim taż-ŻEE (ir-Regolament tal-Kummissjoni (UE) Nru 1218 tal-14 ta’ Diċembru 2010 (6) dwar l-applikazzjoni tal-Artikolu 53(3) tat-Ftehim taż-ŻEE għal ċerti kategoriji ta’ akkordji ta’ speċjalizzazzjoni (“l-Eżenzjoni ta’ Kategorija tal-Ispeċjalizzazzjoni”).

9. Għalkemm dawn il-linji gwida fihom ċerti referenzi għal konsorzji, mhumiex maħsuba bħala gwida dwar dak li jikkostitwixxi jew ma jikkostitwixxix konsorzju kif definit bil-prassi deċiżjonali tal-Kummissjoni u tal-Awtorità ta’ Sorveljanza tal-EFTA, u l-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja tal-Unjoni Ewropea u tal-Qorti tal-EFTA.

10. It-terminu “kompetituri” kif użat f’dawn il-linji gwida jinkludi kemm kompetituri attwali kif ukoll dawk potenzjali. Żewġ kumpaniji huma ttrattati bħala kompetituri attwali jekk ikunu attivi fl-istess suq rilevanti. Kumpanija tiġi ttrattata bħala kompetitur potenzjali ta’ kumpanija oħra jekk, fin-nuqqas ta’ akkordju, fil-każ ta’ żieda żgħira iżda permanenti fil-prezzijiet relattivi, huwa probabbli li din tal-ewwel, f’perjodu qasir ta’ żmien (7), tagħmel l-investimenti addizzjonali neċessarji jew spejjeż ta’ trasferiment oħra neċessarji biex tidħol fis-suq rilevanti li fih tkun attiva tal-aħħar. (ara l-Avviż tal-Awtorità ta’ Sorveljanza tal-EFTA dwar id-definizzjoni tas-suq relevanti għall-iskop tal-liġi tal-kompetizzjoni fi ħdan iż-Żona Ekonomika Ewropea (ŻEE) (8) (“l-Avviż dwar id-Definizzjoni tas-Suq”).

11. Kumpaniji li jiffurmaw parti mill-istess “impriża” skont it-tifsira tal-Artikolu 53(1) mhumiex ikkunsidrati kompetituri għall-iskopijiet ta’ dawn il-linji gwida. L-Artikolu 53 japplika biss għal akkordji bejn impriżi indipendenti. Meta kumpanija teżerċita influwenza deċiżiva fuq kumpanija oħra dawn jiffurmaw entità ekonomika waħdiena u, għalhekk, huma parti mill-istess impriża (9). L-istess jgħodd għal kumpaniji affiljati, jiġifieri, kumpaniji li fuqhom tiġi eżerċitata l-influwenza deċiżiva tal-istess kumpanija prinċipali. Bħala konsegwenza dawn mhumiex ikkunsidrati kompetituri anki jekk it-tnejn ikunu attivi fl-istess swieq tal-prodotti u ġeografiċi rilevanti.

12. Akkordji li jidħlu fihom impriżi li joperaw f’livelli differenti tal-katina tal-produzzjoni jew tad-distribuzzjoni, jiġifieri akkordji vertikali, huma fil-prinċipju ttrattati fl-Att imsemmi fil-punt 2 tal-Anness XIV tal-Ftehim taż-ŻEE (ir-Regolament tal-Kummissjoni (UE) Nru 330/2010 tal-20 ta’ April 2010 (10) dwar l-applikazzjoni tal-Artikolu 53(3) tal-Ftehim taż-ŻEE għal kategoriji ta' akkordji vertikali u prattiċi miftiehma (“ir-Regolament għall-Eżenzjoni ta’ Kategorija ta’ Restrizzjonijiet Vertikali”) u l-Linji Gwida dwar ir-Restrizzjonijiet Vertikali (11). Madankollu, safejn akkordji vertikali, pereżempju, akkordji ta’ distribuzzjoni, jiġu konklużi bejn il-kompetituri, l-effetti tal-akkordju fuq is-suq u l-problemi tal-kompetizzjoni possibbli jistgħu jkunu simili għal akkordji orizzontali. Għalhekk, akkordji vertikali bejn il-kompetituri għandhom jaqgħu taħt dawn il-linji gwida (12). Jekk iqum il-bżonn li dawn l-akkordji jiġi evalwati ukoll skont ir-Regolament ta’ Eżenzjoni ta’ Kategorija dwar ir-Restrizzjonijiet Vertikali, u l-Linji Gwida dwar ir-Restrizzjonijiet Vertikali, dan jiġi ddikjarat speċifikament fil-kapitolu rilevanti ta’ dawn il-linji gwida. Fin-nuqqas ta’ tali referenza, japplikaw biss dawn il-linji gwida fil-każ ta’ akkordji vertikali bejn kompetituri.

13. L-akkordji ta’ kooperazzjoni orizzontali jistgħu jikkombinaw stadji differenti ta’ kooperazzjoni, pereżempju r-riċerka u l-iżvilupp (“R&Ż”) u l-produzzjoni u/jew il-kummerċjalizzazzjoni tar-riżultati tagħhom. Tali ftehimiet ġeneralment ikunu koperti minn dawn il-linji gwida wkoll. Meta jintużaw dawn il-linji gwida għall-analiżi ta’ kooperazzjoni integrata bħal din, bħala regola ġenerali, il-Kapitoli kollha dwar il-partijiet differenti tal-kooperazzjoni se jkunu rilevanti. Madankollu, fejn il-Kapitoli rilevanti ta’ dawn il-linji gwida jinkludu messaġġi gradwati, pereżempju fir-rigward ta’ kenn jew jekk ċertu kondotta se tiġi kkunsidrata normalment bħala restrizzjoni intenzjonata tal-kompetizzjoni jew kompetizzjoni skont l-effett, dak li huwa stabbilit fil-Kapitolu dwar dik il-parti ta’ kooperazzjoni integrata li tista’ titqies bħala “iċ-ċentru tal-gravità” tagħha teżisti għall-kooperazzjoni sħiħa (13).

14. Żewġ fatturi huma partikolarment rilevanti għad-determinazzjoni taċ-ċentru tal-gravità ta’ kooperazzjoni integrata: l-ewwel nett, il-punt tal-bidu tal-kooperazzjoni, u, it-tieni nett, il-livell ta’ integrazzjoni tal-funzjonijiet differenti li huma kkombinati. Pereżempju, iċ-ċentru tal-gravità ta’ akkordju ta’ kooperazzjoni orizzontali li jinvolvi kemm riċerka u żvilupp konġunti kif ukoll produzzjoni konġunta tar-riżultati normalment ikun ir-riċerka u żvilupp konġunt, għaliex il-produzzjoni konġunta sseħħ biss jekk ir-riċerka u l-iżvilupp konġunti jkunu ta’ suċċess. Dan jimplika li r-riżultati tar-riċerka u żvilupp konġunti jkunu deċiżivi għall-produzzjoni konġunta sussegwenti. Il-valutazzjoni taċ-ċentru tal-gravità tinbidel jekk il-partijiet ikunu involvew ruħhom fil-produzzjoni konġunta fi kwalunkwe każ, jiġifieri irrispettivament mir-riċerka u l-iżvilupp konġunti, jew jekk l-akkordju kien jipprovdi għal integrazzjoni sħiħa fiż-żona tal-produzzjoni u integrazzjoni parzjali biss ta’ xi attivitajiet ta’ riċerka u żvilupp. F’dan il-każ, iċ-ċentru tal-gravità tal-kooperazzjoni tkun il-produzzjoni konġunta.

15. L-Artikolu 53 japplika biss għal dawk l-akkordji ta’ kooperazzjoni orizzontali li jistgħu jaffettwaw il-kummerċ bejn il-Partijiet Kontraenti. Il-prinċipji dwar l-applikabbiltà tal-Artikolu 53 stipulati f'dawn il-linji gwida għalhekk huma bbażati fuq l-assunzjoni li akkordju ta’ kooperazzjoni orizzontali jkun kapaċi jaffettwa l-kummerċ bejn il-Partijiet Kontraenti b’mod sinifikanti.

16. L-evalwazzjoni skont l-Artikolu 53 kif deskritta f’dawn il-linji gwida hija mingħajr preġudizzju għall-applikazzjoni parallela possibbli tal-Artikolu 54 tal-Ftehim taż-ŻEE għall-akkordji ta’ kooperazzjoni orizzontali (14).

17. Dawn il-linji gwida huma mingħajr preġudizzju għall-interpretazzjoni li l-Qorti tal-Ġustizzja tal-Unjoni Ewropea jew il-Qorti tal-EFTA jistgħu jagħtu lill-applikazzjoni tal-Artikolu 53 tal-Ftehim taż-ŻEE lill-akkordji ta’ kooperazzjoni orizzontali.

18. Dawn il-linji gwida jissostitwixxu l-linji gwida tal-Awtorità ta’ Sorveljanza tal-EFTA dwar l-applikabilità tal-Artikolu 53 tal-Ftehim taż-ŻEE fil-każ ta’ akkordji orizzontali (15) li ġew ippubblikati mill-Awtorità ta’ Sorveljanza tal-EFTA fl-2002, u ma japplikawx safejn japplikaw ir-regoli speċifiċi għas-settur (16) – bħal fil-każ ta’ ċerti akkordji fejn jidħlu t-trasport (17) u l-assigurazzjoni (18).

19. Il-linji gwida tal-Awtorità ta’ Sorveljanza tal-EFTA dwar l-applikabilità tal-Artikolu 53(3) tal-Ftehim taż-ŻEE (19) (“il-Linji Gwida Ġenerali”) fihom gwida ġenerali dwar l-interpretazzjoni tal-Artikolu 53. Bħala konsegwenza, dawn il-linji gwida għandhom jinqraw flimkien mal-Linji Gwida Ġenerali.

1.2. Prinċipji bażiċi għall-evalwazzjoni skont l-Artikolu 53

20. L-evalwazzjoni skont l-Artikolu 53 tikkonsisti minn żewġ stadji. L-ewwel stadju, skont l-Artikolu 53(1), huwa li jiġi evalwat jekk akkordju bejn impriżi, li jkun kapaċi jaffettwa l-kummerċ bejn Partijiet Kontraenti, għandux għan antikompetittiv jew effetti restrittivi attwali jew potenzjali (20) fuq il-kompetizzjoni. It-tieni stadju, skont l-Artikolu 53(3), li jsir rilevanti biss fejn jinsab li akkordju jirrestrinġi l-kompetizzjoni skont it-tifsira tal-Artikolu 53(1), hu li jiġu determinati l-benefiċċji prokompetittivi li jirriżultaw minn dak l-akkordju u biex jiġi evalwat jekk dawk l-effetti prokompetittivi jissuperawx l-effetti restrittivi fuq il-kompetizzjoni (21). L-ibbilanċjar tal-effetti restrittivi u prokompetittivi jsir esklussivament fi ħdan il-qafas stabbilit fl-Artikolu 53(3) (22). Jekk l-effetti prokompetittivi ma jissuperawx ir-restrizzjoni tal-kompetizzjoni, l-Artikolu 53(2) jistipula li l-akkordju għandu jsir null awtomatikament.

21. L-analiżi ta' akkordji ta' koperazzjoni orizzontali għandha ċerti elementi komuni mal-analiżi ta' fużjonijiet orizzontali li għadhom x'jaqsmu mal-effetti restrittivi li jista' jkun hemm, b'mod partikulari fir-rigward ta' impriżi konġunti. Spiss ikun hemm biss linja fina bejn impriżi konġunti bil-funzjonijiet kollha li jaqgħu taħt ir-Regolament dwar l-Għaqdiet u impriżi konġunti mhux bil-funzjonijiet kollha li huma vvalutati skont l-Artikolu 53. Għalhekk, l-effetti tagħhom jistgħu jkunu jixtiebħu mhux ħażin.

22. F’ċerti każijiet, il-kumpaniji jitħeġġu mill-awtoritajiet pubbliċi biex jidħlu f'akkordji ta’ kooperazzjoni orizzontali sabiex jiksbu l-għan ta’ politika pubblika permezz tal-awtoregolazzjoni. Madankollu, il-kumpaniji jibqgħu suġġetti għall-Artikolu 53 jekk liġi nazzjonali kulma tagħmel ikun li tħeġġiġhom, jew tagħmilhielhom aktar faċli, li jadottaw imġiba antikompetittiva awtonoma (23). Fi kliem ieħor, il-fatt li l-awtoritajiet pubbliċi jinkoraġġixxu akkordju ta’ kooperazzjoni orizzontali ma jfissirx li dan huwa permissibbli taħt l-Artikolu 53 (24). Ikun biss jekk l-imġiba antikompetittiva tkun mitluba mingħand il-kumpaniji mil-leġiżlazzjoni nazzjonali, jew jekk din tal-aħħar tkun toħloq qafas legali li jipprekludi kull possibbiltà għal attività kompetittiva min-naħa tagħhom, li l-Artikolu 53 ma jkunx japplika (25). F’dan il-każ, ir-restrizzjoni tal-kompetizzjoni ma tkunx attribwibbli, kif jirrikjedi b’mod impliċitu l-Artikolu 53, għall-imġiba awtonoma tal-kumpaniji peress li huma protetti mill-konsegwenzi kollha ta’ ksur ta’ dak l-Artikolu (26). Kull każ għandu jiġi evalwat fuq il-fatti proprji tiegħu skont il-prinċipji ġenerali stabbiliti f’dawn il-linji gwida.

1.2.1. L-Artikolu 53(1)

23. L-Artikolu 53(1) jipprojbixxi akkordji li l-għan jew l-effett tagħhom ikun li jirrestrinġi (27) l-kompetizzjoni.

(i) Restrizzjonijiet intenzjonati tal-kompetizzjoni

24. Ir-restrizzjonijiet tal-kompetizzjoni bil-ħsieb huma dawk li fin-natura tagħhom għandhom il-potenzjal li jirrestrinġu l-kompetizzjoni skont it-tifsira tal-Artikolu 53(1) (28). Mhuwiex meħtieġ li jiġu eżaminati l-effetti attwali jew potenzjali ta’ akkordju fis-suq ladarba jkun ġie stabbilit l-għan antikompetittiv tiegħu. (29)

25. Skont il-ġurisprudenza stabbilita tal-Qorti tal-Ġustizzja tal-Unjoni Ewropea, sabiex jiġi vvalutat jekk akkordju għandux għan antikompetittiv, għandu jiġi analizzat il-kontenut tad-dispożizzjonijiet tal-akkordju, l-għanijiet li jfittex li jikseb, u l-kuntest ekonomiku u legali li jifforma parti minnu. Barra minn hekk, għalkemm l-intenzjoni tal-partijiet mhijiex fattur meħtieġ sabiex jiġi determinat jekk akkordju għandux għan antikompetittiv, l-Awtorità ta’ Sorveljanza tal-EFTA tista’ madankollu tqis dan l-aspett fl-analiżi tagħha (30). Aktar gwida dwar il-kunċett tar-restrizzjonijiet tal-kompetizzjoni bil-ħsieb jistgħu jinkisbu mil-Linji Gwida Ġenerali.

(ii) Effetti restrittivi fuq il-kompetizzjoni

26. Jekk akkordju ta’ kooperazzjoni orizzontali ma jkollux il-ħsieb li jirrestrinġi l-kompetizzjoni, irid jiġi eżaminat jekk dan għandux effetti restrittivi sinifikanti fuq il-kompetizzjoni. Għandhom jitqiesu kemm l-effetti attwali kif ukoll dawk potenzjali. Fi kliem ieħor, l-akkordju jrid ikollu mill-anqas effetti antikompetittivi probabbli.

27. Sabiex akkordju ikollu effetti restrittivi fuq il-kompetizzjoni skont it-tifsira tal-Artikolu 53(1) dan għandu jkollu impatt ħażin sinifikanti attwali jew probabbli fuq mill-anqas wieħed mill-parametri tal-kompetizzjoni fis-suq, bħall-prezz, il-produzzjoni, il-kwalità tal-prodotti, il-varjetà tal-prodotti jew l-innovazzjoni. L-akkordji jista’ jkollhom dawn l-effetti billi titnaqqas f’mod sinifikanti l-kompetizzjoni bejn il-partijiet għall-akkordju jew bejn kwalunkwe wieħed minnhom u partijiet terzi. Dan ifisser li l-akkordju jrid ikun inaqqas l-indipendenza tat-teħid ta’ deċiżjonijiet tal-partijiet (31), jew minħabba l-obbligi li jkunu jinsabu fil-akkordji li jirregolaw l-aġir fis-suq ta’ mill-anqas waħda mill-partijiet jew billi jinfluwenza l-aġir fis-suq ta’ mill-anqas waħda mill-partijiet billi jikkawża bidla fl-inċentivi tagħha.

28. L-effetti restrittivi fuq il-kompetizzjoni fi ħdan is-suq rilevanti probabbilment iseħħu fejn jista’ jkun mistenni f’livell raġjonevoli ta’ probabilità li, minħabba l-akkordju l-partijiet ikunu jistgħu jgħollu l-prezzijiet jew inaqqsu l-produzzjoni, l-innovazzjoni, il-kwalità jew il-varjetà tal-prodotti b’mod profittabbli. Dan ikun jiddependi fuq ħafna fatturi bħat-tip u l-kontenut tal-akkordju, il-punt safejn il-partijiet individwalment jew b’mod konġunt għandhom jew jiksbu ċertu livell ta’ setgħa fis-suq u sa liema punt l-akkordju jkun ikkontribwixxa għall-ħolqien, il-manutenzjoni jew it-tisħiħ ta’ dik is-setgħa fis-suq jew jippermetti lill-partijiet jisfruttaw din is-setgħa fis-suq.

29. Il-valutazzjoni ta’ jekk akkordju ta’ kooperazzjoni orizzontali jkollux effetti restrittivi fuq il-kompetizzjoni skont it-tifsira tal-Artikolu 53(1) għandha ssir b’paragun mal-kuntest legali u ekonomiku attwali li fih kieku sseħħ il-kompetizzjoni fin-nuqqas tal-akkordju bir-restrizzjonijiet allegati tiegħu kollha, (jiġifieri, fin-nuqqas tal-akkordju kif inhu (jekk diġà implimentat) jew kif ikun ippjanat (jekk mhux implimentat diġà) fi żmien l-evalwazzjoni). Għaldaqstant, sabiex jiġu ppruvati l- effetti restrittivi attwali jew potenzjali fuq il-kompetizzjoni, ikun meħtieġ li jitqiesu l-kompetizzjoni bejn il-partijiet u l-kompetizzjoni minn partijiet terzi, b’mod partikolari l-kompetizzjoni attwali jew potenzjali li kienet tkun teżisti fin-nuqqas tal-akkordju. Dan il-paragun ma jikkunsidrax kwalunkwe benefiċċji ta’ effiċjenza potenzjali ġenerati mill-akkordju għax dawn jiġu valutati biss skont l-Artikolu 53(3).

30. B’konsegwenza, l-akkordji ta’ kooperazzjoni orizzontali bejn il-kompetituri li, abbażi ta' fatturi oġġettivi, ma jkunux jistgħu jmexxu b’mod indipendenti l-proġett jew l-attività koperta mill-kooperazzjoni, pereżempju minħabba fil-kapaċitajiet tekniċi limitati tal-partijiet, normalment ma joħolqux effetti restrittivi fuq il-kompetizzjoni skont it-tifsira tal-Artikolu 53(1) sakemm il-partijiet ma jkunux setgħu jmexxu l-proġett b’restrizzjonijiet anqas stretti (32).

31. Gwida ġenerali dwar il-kunċett tar-restrizzjonijiet tal-kompetizzjoni skont l-effett tista’ tinkiseb fil-Linji Gwida Ġenerali. Dawn il-linji gwida jipprovdu gwida addizzjonali speċifika għall-evalwazzjoni, mil-lenti tal-kompetizzjoni, tal-akkordji ta’ kooperazzjoni orizzontali.

In-natura u l-kontenut tal-akkordju

32. In-natura u l-kontenut ta’ akkordju huma marbuta ma’ fatturi bħall-qasam u l-għan tal-kooperazzjoni, ir-relazzjoni kompetittiva bejn il-partijiet u l-punt safejn jikkombinaw l-attivitajiet tagħhom. Dawk il-fatturi jiddeterminaw liema tipi ta' tħassib possibbli dwar il-kompetizzjoni jistgħu jiġu kkawżati minn akkordju ta’ kooperazzjoni orizzontali.

33. L-akkordji ta’ kooperazzjoni orizzontali jistgħu jillimitaw il-kompetizzjoni f’diversi modi. L-akkordju jista’: — ikun esklużiv fis-sens li jillimita l-possibbiltà li l-partijiet jikkompetu kontra xulxin jew partijiet terzi bħala operaturi ekonomiċi indipendenti jew bħala partijiet ta’ akkordji oħra f’kompetizzjoni; — jitlob li l-partijiet jikkontribwixxu ċerti assi u b’hekk inaqqas b’mod sinifikanti l-indipendenza tagħhom għat-teħid tad-deċiżjonijiet; — jaffettwa l-interessi finanzjarji tal-partijiet b’tali mod li l-indipendenza tagħhom għat-teħid tad-deċiżjonijiet titnaqqas b’mod sinifikanti. Kemm l-interessi finanzjarji fl-akkordju kif ukoll l-interessi finanzjarji f’partijiet oħra għall-akkordju jkunu rilevanti għall-evalwazzjoni.

34. L-effett potenzjali ta’ dawn l-akkordji jista’ jkun it-telf tal-kompetizzjoni bejn il-partijiet tal-akkordju. Il-kompetituri jistgħu jgawdu ukoll mit-tnaqqis tal-pressjoni kompetittiva li jirriżulta mill-akkordju u għalhekk jistgħu jsibuha profittabbli li jżidu l-prezzijiet tagħhom. It-tnaqqis f’dawk ir-restrizzjonijiet kompetittivi jista’ jwassal għal żidiet fil-prezzijiet fis-suq rilevanti. Fatturi bħal jekk il-partijiet għall-akkordju għandhomx ishma għoljin tas-suq, jekk għandhomx kompetituri fil-qrib, jekk il-klijenti għandhomx possibbiltajiet limitati li jbiddlu l-fornituri, jekk huwiex improbabbli li l-kompetituri jżidu l-provvista jekk jiżdiedu l-prezzijiet, u jekk waħda mill-partijiet għall-akkordju hijiex forza kompetittiva importanti, huma kollha rilevanti għall-valutazzjoni kompetittiva tal-akkordju.

35. Akkordju ta’ kooperazzjoni orizzontali jista’ wkoll: — iwassal għall-iżvelar ta’ informazzjoni strateġika li jżid il-probabbiltà tal-koordinazzjoni bejn il-partijiet fi jew barra mill-qasam tal-kooperazzjoni; — jikseb komunalità sinifikanti ta’ spejjeż (jiġifieri, il-proporzjoni ta’ spejjeż varjabbli li partijiet għandhom komuni), sabiex il-partijiet ikunu jistgħu jikkoordinaw aktar faċilment il-prezzijiet tas-suq u l-produzzjoni.

36. Komunalità sinifikanti ta’ spejjeż miksuba minn akkordju orizzontali ta’ kooperazzjoni jista’ jippermetti lill-partijiet biss li jikkoordinaw il-prezzijiet tas-suq u l-produzzjoni b’mod aktar faċli fejn il-partijiet ikollhom is-setgħa fis-suq, fejn il-karatteristiċi tas-suq ikunu jwasslu għal din il-koordinazzjoni, fejn il-qasam tal-kooperazzjoni jkun jammonta għal proporzjon għoli tal-ispejjeż varjabbli tal-partijiet f’suq partikolari u fejn il-partijiet jikkombinaw l-attivitajiet tagħhom fil-qasam tal-kooperazzjoni sa punt sinifikanti. Dan jista’, ngħidu aħna, ikun il-każ fejn il-partijiet jimmanifatturaw jew jixtru flimkien prodott intermedjarju importanti jew jimmanifatturaw jew jiddistribwixxu flimkien proporzjon għoli tal-produzzjoni totali tagħhom ta’ prodott finali.

37. Akkordju orizzontali jista’, għalhekk, inaqqas l-indipendenza tal-partijiet fit-teħid ta’ deċiżjonijet u bħala riżultat iżid il-probabbiltà li huma jikkordinaw l-aġir tagħhom sabiex jilħqu riżultat kollużiv. Jista’ wkoll irendi l-koordinazzjoni aktar faċli, aktar stabbli jew aktar effettiva għall-partijiet li kienu diġà qed jikkordinaw qabel, jew billi jrendi l-koordinazzjoni aktar b’saħħitha jew billi jippermettihom jiksbu prezzijiet anki ogħla.

38. Ċerti akkordji ta’ kooperazzjoni orizzontali, pereżempju akkordji ta’ produzzjoni u standardizzazzjoni, jistgħu jikkawżaw ukoll tħassib dwar esklużjoni antikompetittiva.

Setgħa fis-suq u karatteristiċi oħra tas-suq

39. Is-setgħa fis-suq hija l-kapaċità li, b’mod profittabbli, l-prezzijiet jinżammu ’l fuq mil-livelli kompetittivi għal perjodu ta’ żmien jew li b’mod profittabbli l-produzzjoni tinżamm, f’termini ta’ kwantitajiet ta’ prodotti, kwalità u varjetà tal-prodotti jew ta’ innovazzjoni, taħt il-livelli kompetittivi għal perjodu ta’ żmien.

40. Fi swieq li jkollhom spejjeż fissi l-intrapriżi għandhom jipprezzaw ’il fuq mill-ispejjeż varjabbli tal-produzzjoni tagħhom sabiex jiżguraw profitt kompetittiv fuq l-investiment tagħhom. Il-fatt li l-intrapriżi jipprezzaw ’il fuq mill-ispejjeż varjabbli tagħhom għalhekk ma jkunx fih innifsu sinjal li l-kompetizzjoni fis-suq ma jkunx qed tiffunzjona sew u li l-intrapriżi jkollhom setgħa fis-suq li tippermettilhom jipprezzaw ‘il fuq mil-livell kompetittiv. Huwa meta r-restrizzjonijiet kompetittivi ma jkunux biżżejjed biex jinżammu l-prezzijiet, il-produzzjoni, il-kwalità u l-varjetà tal-prodotti u l-innovazzjoni fuq livelli kompetittivi li l-intrapriżi jkollhom is-setgħa fis-suq skont il-kuntest tal-Artikolu 53(1).

41. Il-ħolqien, iż-żamma jew it-tisħiħ tas-setgħa fis-suq jistgħu jirriżultaw minn sengħa aqwa, mill-kapaċita li wieħed ibassar x'se jkunu l-bżonnijiet fil-futur, jew mill-innovazzjoni. Dan jista’ jirriżulta wkoll minn kompetizzjoni mnaqqsa bejn il-Partijiet għall-ftehim jew bejn kwalunkwe waħda minn dawk il-partijiet u partijiet terzi, pereżempju għax l-akkordju jwassal għal esklużjoni antikompetittiva tal-kompetituri billi jżid l-ispejjeż tal-kompetituri u jillimita l-kapaċità tagħhom li jikkompetu b’mod effettiv mal-partijiet kontraenti.

42. Is-setgħa fis-suq hija kwistjoni ta’ livell. Il-livell tas-setgħa fis-suq meħtieġ għal sejba ta’ ksur skont l-Artikolu 53(1) fil-każ ta’ akkordji li jirrestrinġu l-kompetizzjoni permezz tal-effett huwa inqas mil-livell tas-setgħa fis-suq meħtieġ għas-sejba ta’ dominanza skont l-Artikolu 54, fejn huwa meħtieġ livell sostanzjali ta’ setgħa fis-suq.

43. Il-punt tal-bidu għall-analiżi tas-setgħa fis-suq huwa l-pożizzjoni tal-partijiet fis-swieq affettwati mill-kooperazzjoni. Sabiex titwettaq din l-analiżi s-suq/is-swieq rilevanti għandhom jiġu definiti bl-użu tal-metodoloġija tal-Avviż dwar id-Definizzjoni tas-Suq tal-Awtorità ta’ Sorveljanza tal-EFTA. Fejn jikkonċerna tipi speċifiki ta’ swieq bħas-swieq tax-xiri jew tat-teknoloġija, dawn il-linji gwida għandhom jipprovdu gwida addizzjonali.

44. Jekk il-partijiet ikollhom sehem tas-suq kombinat baxx, mhux probabbli li xi akkordju ta’ kooperazzjoni orizzontali joħloq effetti restrittivi fuq il-kompetizzjoni skont it-tifsira tal-Artikolu 53(1) u, normalment, l-ebda analiżi ulterjuri ma tkun meħtieġa. Dak li jitqies bħala “sehem akkumulat baxx mis-suq” jiddependi fuq it-tip ta’ akkordju inkwistjoni u dan ikun deduċibbli mil-livelli ta’ limitu magħrufa bħala “żona ta’ sikurezza” stabbiliti f’diversi Kapitoli ta’ dawn il-linji gwida u, b’mod aktar ġenerali, mill-Avviż tal-Awtorità ta’ Sorveljanza tal-EFTA dwar akkordji ta’ importanza żgħira li ma jirrestrinġux b’xi mod qawwi l-kompetizzjoni skont l-Artikolu 53(1) tal-Ftehim taż-ŻEE (de minimis) (33) (“l-Avviż de minimis”). Jekk wieħed minn biss żewġ partijiet ikollu biss sehem tas-suq insinifikanti u ma jkollux riżorsi importanti, anki sehem tas-suq kombinat għoli normalment ma jistax jitqies bħala indikazzjoni ta’ effett restrittiv probabbli fuq il-kompetizzjoni fis-suq (34). Minħabba t-tipi differenti ta’ akkordji ta’ kooperazzjoni orizzontali u l-effetti differenti li dawn jistgħu jikkawżaw f’sitwazzjonijiet tas-suq differenti, mhuwiex possibbli li jingħata limitu ġenerali tas-sehem tas-suq li ’l fuq minnu tista’ tiġi preżunta setgħa fis-suq suffiċjenti li tikkawża effetti restrittivi fuq il-kompetizzjoni.

45. Skont il-pożizzjoni fis-suq tal-partijiet u l-konċentrazzjoni fis-suq, fatturi oħra bħall-istabbiltà tal-ishma tas-suq maż-żmien, l-ostakoli għad-dħul u l-probabbiltà ta’ dħul fis-suq, kif ukoll is-setgħa ta’ kontrabilanċ tax-xerrejja/tal-fornituri għandhom jitqiesu wkoll.

46. Normalment, l-Awtorità ta’ Sorveljanza tal-EFTA tuża l-ishma tas-suq kurrenti fl-analiżi kompetittiva tagħha (35). Madankolu, żviluppi futuri raġonevolment ċerti jistgħu jitqiesu wkoll, pereżempju fid-dawl tal-ħruġ, id-dħul jew l-espansjoni fis-suq rilevanti. Id-dejta storika tista’ tintuża jekk l-ishma tas-suq kienu volatili, eż. meta s-suq ġie karatterizzat minn ordnijiet varjabbli kbar. Bidliet fl-ishma tas-suq storiċi jistgħu jipprovdu informazzjoni utli dwar il-proċess kompetittiv u l-importanza futura probabbli tal-kompetituri varji, pereżempju, billi jindikaw jekk l-intrapriżi kienux qed jiksbu jew jitilfu l-ishma tas-suq. F’kwalunkwe każ, l-Awtorità ta’ Sorveljanza tal-EFTA tinterpreta l-ishma tas-suq fid-dawl tal-kundizzjonijiet tas-suq probabbli, pereżempju, jekk is-suq ikunx dinamiku ħafna jew jekk l-istruttura tas-suq tkunx instabbli minħabba l-innovazzjoni jew it-tkabbir.

47. Meta d-dħul fis-suq ikun faċli biżżejjed, akkordju ta’ kooperazzjoni orizzontali normalment ma jkunx mistenni li jwassal għal effetti restrittivi fuq il-kompetizzjoni. Sabiex id-dħul jitqies bħala restrizzjoni kompetittiva suffiċjenti fuq il-partijiet ta’ akkordju ta’ kooperazzjoni orizzontali, dan għandu jiġi ppruvat li jkun probabbli, fi żmien opportun u suffiċjenti biex jiġu evitati jew mirbuħa kwalunkwe effetti restrittivi potenzjali tal-akkordju. L-analiżi tad-dħul tista’ tiġi affettwata mill-preżenza ta’ akkordji ta’ kooperazzjoni orizzontali. It-tmiem probabbli jew possibbli ta’ akkordju ta’ kooperazzjoni orizzonali jista’ jinfluwenza l-probabbiltà tad-dħul.

1.2.2. L-Artikolu 53(3)

48. Il-valutazzjoni tar-restrizzjonijiet għall-kompetizzjoni bil-ħsieb jew bl-effett skont l-Artikolu 53(1) hija biss parti waħda mill-analiżi. Il-parti l-oħra, li hija riflessa fl-Artikolu 53(3), hija l-valutazzjoni tal-effetti prokompetittivi ta’ akkordji restrittivi. L-approċċ ġenerali fl-applikazzjoni tal-Artikolu 53(3) huwa ppreżentat fil-Linji Gwida Ġenerali. Fejn f’każ individwali r-restrizzjoni tal-kompetizzjoni skont it-tifsira tal-Artikolu 53(1) tkun ġiet pruvata, jista’ jiġi invokat l-Artikolu 53(3) bħala difiża. Skont l-Artikolu 2 tal-Kapitolu II tal-Protokoll 4 tal-Ftehim dwar is-Sorveljanza u l-Qorti (36) dwar l-implimentazzjoni tar-regoli tal-kompetizzjoni stabbiliti fl-Artikoli 53 u 54 tal-Ftehim taż-ŻEE, ir-responsabbiltà tal-prova skont l-Artikolu 53(3) taqa’ fuq l-intrapriża/i li tinvoka/jinvokaw il-benefiċċju ta’ din id-dispożizzjoni. Għalhekk, l-argumenti fattwali u l-evidenza provduti mill-intrapriża/i jridu jkunu jippermettu lill-Awtorità ta’ Sorveljanza tal-EFTA tasal għall-konklużjoni li l-akkordju konċernat probabbilment iwassal jew ma jwassalx għal effetti prokompetittivi (37).

49. L-applikazzjoni tar-regola ta’ eċċezzjoni fl-Artikolu 53(3) hija soġġetta għal erba’ kundizzjonijiet kumulattivi, tnejn pożittivi u tnejn negattivi: — l-akkordju għandu jikkontribwixxi għat-titjib tal-produzzjoni jew tad-distribuzzjoni tal-prodotti jew jikkontribwixxi għall-promozzjoni tal-progress tekniku jew ekonomiku, jiġifieri jwassal għal kisbiet fl-effiċjenza; — ir-restrizzjonijiet iridu jkunu indispensabbli biex jintlaħqu dawk l-għanijiet, jiġifieri l-kisbiet tal-effiċjenza; — il-konsumaturi għandhom jirċievu sehem ġust tal-benefiċċji li jirriżultaw, jiġifieri l-kisbiet fl-effiċjenza, inklużi kisbiet fl-effiċjenza kwalitattiva, milħuqa minn dawn ir-restrizzjonijiet indispensabbli, għandhom jingħataw b’mod suffiċjenti lill-konsumaturi sabiex għall-inqas ikunu kkumpensati għall-effetti restrittivi tal-akkordju: għaldaqstant, dawk l-effiċjenzi li jmorru għand il-partijiet tal-akkordju biss ma jkunux biżżejjed: għall-finijiet ta’ dawn il-linji gwida, il-kunċett ta’ “konsumaturi” jinkludi l-klijenti, potenzjali u/jew attwali, tal-partijiet tal-akkordju (38); u — l-akkordju ma jridx ikun jagħti lill-partijiet il-possibbiltà li jeliminaw il-kompetizzjoni fir-rigward ta’ parti sostanzjali tal-prodotti konċernati.

50. Fil-qasam tal-akkordji ta’ kooperazzjoni orizzontali hemm eżenzjonijiet ta’ kategorija bbażati fuq l-Artikolu 53(3) għal akkordji ta’ riċerka u żvilupp (39) u ta’ speċjalizzazzjoni (inkluża produzzjoni konġunta) (40). Dawk l-eżenzjonijiet ta’ kategorija huma bbażati fuq il-premessa li l-kombinazzjoni ta’ ħiliet jew assi kumplimentari jistgħu jkunu sors ta’ effiċjenzi sostanzjali fl-akkordji ta’ riċerka u żvilupp u ta’ speċjalizzazzjoni. Dan jista’ jkun il-każ ukoll għat-tipi oħra ta’ akkordji ta’ kooperazzjoni orizzontali. L-analiżi tal-effiċjenzi ta’ akkordju individwali skont l-Artikolu 53(3) hija għalhekk għall-parti l-kbira kwistjoni li jiġu identifikati l-kapaċitajiet u l-assi kumplimentari li kull waħda mill-partijiet iġġib lill-akkordju u li jiġi evalwat jekk l-effiċjenzi li jirriżultaw ikunux tali li jiġu sodisfatti l-kundizzjonijiet tal-Artikolu 53(3).

51. Il-kumplimentaritajiet jistgħu jirriżultaw minn akkordji ta’ kooperazzjoni orizzonatali f’diversi modi. Akkordju ta’ riċerka u żvilupp jista’ jġib flimkien kapaċitajiet ta’ riċerka differenti li jippermettu lill-partijiet jipproduċu prodotti aħjar b’inqas spejjeż u jqassru ż-żmien li dawk il-prodotti jieħdu biex jaslu fis-suq. Akkordju ta’ produzzjoni jista’ jippermetti lill-partijiet jiksbu ekonomiji ta’ skala jew ambitu li ma jkunux jistgħu jiksbu individwalment.

52. L-akkordji ta’ kooperazzjoni orizzontali li ma jinvolvux il-kombinazzjoni ta’ kapaċitajiet jew assi kumplimentari probabbilment inqas iwasslu għal kisbiet fl-effiċjenza li jgawdu minnhom il-konsumaturi. Akkordji bħal dawn jistgħu jnaqqsu d-duplikazzjoni ta’ ċerti spejjeż, pereżempju għax jistgħu jiġu eliminati ċerti spejjeż fissi. Madankollu, huwa inqas probabbli li l-iffrankar fuq spejjeż fissi, ġeneralment, jirriżulta f’benefiċċji għall-konsumaturi milli ffrankar, pereżempju, fi spejjeż varjabbli jew marġinali.

53. Aktar gwida dwar l-applikazzjoni, mill-Awtorità ta’ Sorveljanza tal-EFTA, tal-kriterji tal-Artikolu 53(3) tista’ tinkiseb mil-Linji Gwida Ġenerali.

1.3. L-Istruttura ta’ dawn il-linji gwida

54. Il-Kapitolu 2 l-ewwel se jistabbilixxi ċerti prinċipji ġenerali għall-evalwazzjoni tal-iskambju ta’ informazzjoni, li japplikaw għat-tipi kollha ta’ akkordji ta’ kooperazzjoni orizzontali li fihom l-iskambju ta’ informazzjoni. Il-Kapitoli sussegwenti ta’ dawn il-linji gwida għandu jindirizza tip speċifiku wieħed ta’ akkordju ta’ kooperazzjoni orizzontali. Kull Kapitolu se japplika l-qafas analitiku deskritt fit-Taqsima 1.2 kif ukoll il-prinċipji ġenerali dwar l-iskambju ta’ informazzjoni, għat-tip speċifiku ta’ kooperazzjoni konċernat.

2. PRINĊIPJI ĠENERALI DWAR IL-VALUTAZZJONI TAL-ISKAMBJU TA’ INFORMAZZJONI MIL-LENTI TAL-KOMPETITTIVITÀ

2.1. Definizzjoni u ambitu

55. L-iskop ta’ dan il-Kapitolu huwa li jiggwida l-valutazzjoni kompetittiva tal-iskambju ta’ tal-informazzjoni. L-iskambju ta’ tal-informazzjoni jista’ jkollu diversi forom. L-ewwel nett, id-dejta tista’ tiġi maqsuma direttament bejn kompetituri. It-tieni nett, id-dejta tista’ tiġi maqsuma indirettament permezz ta’ aġenzija komuni (pereżempju, assoċjazzjoni tal-kummerċ) jew parti terza bħal organizzazzjoni ta’ riċerka fis-suq jew permezz tal-fornituri jew bejjiegħa bl-imnut tal-kumpaniji.

56. L-iskambju ta’ informazzjoni jseħħ f'kuntesti differenti. Hemm akkordji, deċiżjonijiet minn assoċjazzjoni ta' impriżi, jew prattiki miftehmin li permezz tagħhom tiġi skambjata l-informazzjoni, fejn il-funzjoni ekonomika ewlenija tkun fl-iskambju nnifsu tal-informazzjoni. Barra minn dan, l-iskambju tal-informazzjoni jista' jkun parti minn tip ieħor ta' ftehim ta’ kooperazzjoni orizzontali (pereżempju, il-partijiet fi ftehim dwar il-produzzjoni jaqsmu bejniethom ċerta informazzjoni dwar l-ispejjeż). Il-valutazzjoni tat-tip imsemmi l-aħħar ta' skambju ta' informazzjoni trid issir fil-kuntest tal-valutazzjoni tal-ftehim ta' koperazzjoni orizzontali innifsu.

57. L-iskambju tal-informazzjoni huwa karatteristika komuni ta' bosta swieq kompetittivi u jista’ jiġġenera diversi tipi ta' kisbiet fl-effiċjenza. Jista’ jsolvi problemi ta' nuqqas ta' simetriji fl-informazzjoni (41), u b'hekk jagħmel lis-swieq aktar effiċjenti. Barra minn dan, il-kumpaniji jistgħu jtejbu l-effiċjenza interna permezz ta' valutazzjoni komparattiva mal-aħjar prattiki ta' xulxin. Il-qsim tal-informazzjoni jista' wkoll jgħin lill-kumpaniji biex jiffrankaw l-ispejjeż billi jnaqqsu l-inventorji tagħhom, u dan jippermetti twassil aktar malajr s'għand il-konsumaturi ta' prodotti li jmorru malajr, jew billi jindirizzaw domanda instabbli eċċ. Barra minn hekk, l-iskambji tal-informazzjoni jistgħu jkunu ta' benefiċċju dirett għall-konsumaturi billi jnaqqsulhom l-ispejjeż tat-tfittix u jtejbulhom l-għażla.

58. Madanakollu, l-iskambju ta' informazzjoni tas-suq jista' wkoll iwassal għal restrizzjonijiet fuq il-kompetizzjoni, b'mod partikulari f'sitwazzjonijiet fejn jista' jippermetti lill-impriżi li jkunu jafu bl-istrateġiji tas-suq tal-kompetituri tagħhom (42). L-eżitu kompetittiv tal-iskambju tal-informazzjoni jiddependi fuq il-karatteristiċi tas-suq li fih iseħħ (bħall-konċentrazzjoni, it-trasparenza, l-istabbiltà, is-simetrija, il-kumplessità eċċ.) kif ukoll fuq it-tip ta' informazzjoni li tiġi skambjata, li jista' jimmodifika l-ambjent tas-suq rilevanti lejn wieħed fejn ikun hemm il-periklu li ssir koordinazzjoni.

59. Barra minn hekk, il-komunikazzjoni tal-informazzjoni fost il-kompetituri tista' tikkostitwixxi akkordju, prattika miftiehma, jew deċiżjoni minn assoċjazzjoni ta' impriżi bil-għan li jiġu ffissati, b’mod partikolari, il-prezzijiet jew il-kwantitajiet. Dawk it-tipi ta' skambji ta' informazzjoni normalment se jitqiesu bħala kartelli u jiġu mmultati bħala tali. L-iskambju tal-informazzjoni jista' wkoll jiffaċilita l-implimentazzjoni ta' kartell billi jippermetti lill-kumpaniji jimmoniterjaw jekk il-parteċipanti jkunux qed jikkonformaw mat-termini miftehmin. Dawk it-tipi ta’ skambji ta’ informazzjoni se jiġi vvalutati bħala parti minn kartell.

Prattika miftiehma

60. L-iskambju tal-informazzjoni jista’ jiġi ndirizzat biss skont l-Artikolu 53 jekk jistabbilixxi jew ikun parti minn akkordju, prattika konċertata jew deċiżjoni minn assoċjazzjoni ta’ intrapriżi. L-eżistenza ta’ akkordju, prattika konċertata jew deċiżjoni minn assoċjazzjoni ta’ intrapriżi ma tippreġudikax jekk akkordju, prattika konċertata jew deċiżjoni minn assoċjazzjoni ta’ intrapriżi jagħtux lok għal restrizzjoni tal-kompetizzjoni skont it-tifsira tal-Artikolu 53(1). B’konformità mal-ġurisprudenza tal-Qorti tal-EFTA u tal-Qorti tal-Ġustizzja tal-Unjoni Ewropea, il-kunċett ta’ prattika konċertata jirreferi għal forma ta’ koordinazzjoni bejn intrapriżi li permezz tagħha, mingħajr ma din tkun laħqet l-istadju fejn akkordju imsejjaħ hekk kif xieraq ikun ġie konkluż, il-kooperazzjoni prattika bejniethom tiġi sostitwitta intenzjonalment għar-riskji tal-kompetizzjoni (43). Il-kriterji ta’ koordinazzjoni u kooperazzjoni meħtieġa sabiex tiġi determinata prattika konċertata, iktar milli jeżiġu li jkun fil-fatt inħadem pjan attwali, iridu jinftiehmu fid-dawl tal-kunċett inerenti fid-dispożizzjonijiet tal-Ftehim taż-ŻEE dwar il-kompetizzjoni, skont liema kull kumpanija għandha tiddetermina indipendentement il-politika li għandha l-ħsieb li tadotta fis-suq intern u l-kundizzjonijiet li għandha l-ħsieb li toffri lill-konsumaturi tagħha (44).

61. Dan ma jċaħħadx lill-kumpaniji mid-dritt li jadattaw ruħhom b’mod intelliġenti għall-kondotta eżistenti jew antiċipata tal-kompetituri tagħhom. Madankollu, jipprekludi kwalunkwe kuntatt dirett jew indirett bejn kompetituri, li l-għan jew l-effett tiegħu huwa li joħloq kundizzjonijiet ta’ kompetizzjoni li ma jikkorrispondux mal-kundizzjonijiet kompettittivi normali tas-suq ikkonċernat, meta titqies in-natura tal-prodotti jew servizzi offruti, id-daqs u n-numru tal-intrapriżi, u l-volum tas-suq ikkonċernat (45). Dan jipprekludi kwalunkwe kuntatt dirett jew indirett bejn kompetituri, li l-għan jew l-effett tiegħu huwa li jinfluwenza kondotta fis-suq ta’ kompetitur attwali jew potenzjali jew li jiżvela lil dan il-kompetitur l-aġir li huma stess iddeċidew li jadottaw jew li għandhom il-ħseib li jadottaw fis-suq, u b’hekk jiffaċilitaw riżultat kollużiv fis-suq (46). Għaldaqstant, l-iskambju ta’ informazzjoni jista’ jikkostitwixxi prattika konċertata jekk inaqqas inċertezza strateġika (47) fis-suq u b’hekk jiffaċilita kollużjoni, jiġifieri jekk id-dejta skambjata tkun strateġika. Bħala konsegwenza, it-taqsim ta’ dejta strateġika bejn kompetituri jammonta għal konċertazzjoni, għaliex inaqqas l-indipendenza tal-kondotta tal-kompetituri fis-suq u jnaqqas l-inċentivi tagħhom li jikkompetu.

62. Sitwazzjoni fejn intrapriża waħda biss tiżvela informazzjoni strateġika lil kompetitur/i tagħha li jaċċettaha/jaċċettawha tista’ tikkostitwixxi wkoll prattika konċertata (48). Dan l-iżvelar jista’ jseħħ, pereżempju, permezz ta’ kuntatti permezz tal-posta, emails, telefonati, laqgħat eċċ. Huwa mbagħad irrelevanti jekk intrapriża waħda biss tinfurmax unilateralment lil kompetituri tagħha bl-aġir fis-suq ippjanata tagħha, jew jekk l-intrapriżi parteċipanti kollha jinfurmawx lil xulxin bid-deliberazzjonijiet u intenzjonijiet rispettivi. Meta intrapriża waħda biss tiżvela lil kompetituri tagħha informazzjoni strateġika rigward il-politika kummerċjali fil-futur tagħha, dan inaqqas l-inċertezza strateġika fir-rigward tal-operat fil-futur tas-suq għall-kompetituri kollha involuti u jżid ir-riskju ta’ tnaqqis ta’ kompetizzjoni u aġir kollużiv (49). Pereżempju, huwa probabbli li s-sempliċi attendenza għal laqgħa (50) fejn kumpanija tiżvela l-pjanijiet tal-ipprezzar tagħha lill-kompetituri tagħha tinqabad taħt l-Artikolu 53, anke fin-nuqqas ta’ akkordju espliċitu ta’ żieda fil-prezzijiet (51). Meta kumpanija tirċievi dejta strateġika minn kompetitur (sew jekk f’laqgħa, bil-posta kif ukoll elettronikament), se jiġi preżunt li tkun aċċettat l-informazzjoni u adattat il-kondotta fis-suq tagħha kif suppost sakemm ma tkunx wieġbet b’dikjarazzjoni ċara li ma tixtieqx tirċievi din id-dejta (52).

63. Fejn kumpanija tagħmel dikjarazzjoni unilaterali li tkun ukoll ġenwinament pubblika, pereżempju permezz ta’ gazzetta, ġeneralment din ma tikkostitwixxix prattika konċertata skont it-tifsira tal-Artikolu 53(1) (53). Madankollu, skont il-fatti li fuqhom ikun ibbażat il-każ attwali, il-possibbilità li tinstab prattika konċertata ma tistax tiġi eskluża, pereżempju f’sitwazzjoni fejn din id-dikjarazzjoni tkun ġiet segwita minn dikjarazzjonijiet pubbliċi minn kompetituri oħra, mhux l-inqas għaliex reazzjonijiet strateġiċi ta’ kompetituri għad-dikjarazzjonijiet pubbliċi ta’ xulxin (li, biex wieħed jieħu eżempju, jistgħu jkunu jinvolvu aġġustamenti mill-ġdid tad-dikjarazzjonijiet proprji preċedenti għal dikjarazzjonijiet magħmula minn kompetituri) jistgħu jkunu strateġija sabiex jintlaħaq fehim komuni dwar it-termini ta’ koordinazzjoni.

2.2. Valutazzjoni skont l-Artikolu 53(1)

2.2.1. Tħassib ewlieni dwar il-kompetizzjoni (54)

64. Ladarba jiġi stabbilit li jkun hemm akkordju, prattika miftiehma jew deċiżjoni minn assoċjazzjoni ta’ intrapriżi tiġi stabbilita, ikun meħtieġ li jiġu kkunsidrat it-tħassib ewlieni dwar il-kompetizzjoni fejn jidħol l-iskambju ta’ informazzjoni.

Riżultat kollużiv

65. Permezz taż-żieda b’mod artifiċjali tat-trasparenza fis-suq, l-iskambju ta’ informazzjoni strateġika jista’ jiffaċilita l-koordinazzjoni (jiġifieri l-allinjament) tal-aġir kompetittiv tal-kumpaniji u jirriżulta f’effetti restrittivi fuq il-kompetizzjoni. Dan jista’ jseħħ permezz ta’ kanali differenti.

66. Mod wieħed huwa li permezz tal-iskambju ta’ informazzjoni, il-kumpaniji jistgħu jilħqu akkordju komuni dwar it-termini tal-koordinazzjoni, li jista’ jwassal għal riżultat kollużiv fis-suq. L-iskambju ta’ informazzjoni jista’ joħloq aspettazzjonijiet reċiprokament konsistenti fir-rigward tal-inċertezzi preżenti fis-suq. Fuq dik il-bażi, il-kumpaniji jistgħu mbagħad jilħqu akkordju komuni dwar it-termini tal-koordinazzjoni tal-aġir kompetittiv tagħhom, anki mingħajr akkordju ta’ koordinazzjoni espliċitu. L-iskambju ta’ informazzjoni dwar l-intenzjonijiet fejn tidħol kondotta fil-futur probabbli jippermetti li l-kumpaniji jilħqu akkordji komuni.

67. Kanal ieħor li permezz tiegħu l-iskambju ta’ informazzjoni jista’ jwassal għal effetti restrittivi fuq il-kompetizzjoni huwa permezz taż-żieda tal-istabbiltà interna ta’ riżultat kollużiv fuq is-suq. B’mod partikolari, dan jista’ jagħmel hekk billi jippermetti lill-kumpaniji involuti jissorveljaw id-devjazzjonijiet. Jiġifieri, l-iskambju ta’ informazzjoni jista’ jrendi s-suq trasparenti biżżejjed biex jippermetti lill-kumpaniji f’kollużjoni jissorveljaw sa livell suffiċjenti jekk kumpaniji oħra ikunux qed jiddevjaw mir-riżultat kollużiv, u b’hekk biex ikunu jafu meta għandhom jirritaljaw. Kemm l-iskambji ta’ dejta attwali kif ukoll ta’ dik tal-passat jistgħu jikkostitwixxu dan il-mekkaniżmu ta’ monitoraġġ. Dan jista’ jew jippermetti lill-kumpaniji jiksbu riżultat kollużiv fis-swieq fejn qabel ma kinux jistgħu jagħmlu dan, jew jista’ jżid l-istabbiltà ta’ riżultat kollużiv diġà preżenti fis-suq (ara l-Eżempju 3, il-paragrafu 107).

68. It-tielet kanal li permezz tiegħu l-iskambju ta’ informazzjoni jista’ jwassal għal effetti restrittivi fuq il-kompetizzjoni huwa permezz taż-żieda tal-istabbiltà esterna ta’ riżultat kollużiv fuq is-suq. L-iskambji ta’ informazzjoni li jistgħu jrendu s-suq trasparenti biżżejjed jistgħu jippermettu lill-kumpaniji f’kollużjoni jissorveljaw fejn u meta kumpaniji oħra jkunu qed jippruvaw jidħlu fis-suq, li b’hekk jippermettu lill-kumpaniji f’kollużjoni jimmiraw iKumpanija l-ġdida. Dan jista’ jgħodd ukoll għat-tħassib dwar l-esklużjoni antikompetittiva msemmija fil-paragrafi 69 sa 71. Kemm l-iskambji ta’ dejta attwali kif ukoll ta’ dik tal-passat jistgħu jikkostitwixxu dan il-mekkaniżmu ta’ monitoraġġ.

Esklużjoni antikompetittiva

69. Minbarra li jiffaċilita l-kollużjoni, skambju ta' informazzjoni jista' jwassal ukoll għal esklużjoni antikompetittiva (55).

70. Skambju esklussiv ta’ informazzjoni jista’ jwassal għal esklużjoni antikompetittiva fl-istess suq fejn jitwettaq l-iskambju. Dan jista’ jseħħ meta l-iskambju ta’ informazzjoni kummerċjalment sensittiva tpoġġi kompetituri mhux affiljati fi żvantaġġ kompetittiv sinifikanti meta mqabbel mal-kumpaniji affiljati fi ħdan is-sistema ta’ skambju. Din it-tip ta’ esklużjoni tkun possibbli biss jekk l-informazzjoni konċernata tkun strateġika ħafna għall-kompetizzjoni u tkopri parti sinifikanti tas-suq rilevanti.

71. Ma jistax jiġi eskluż li l-iskambju ta’ informazzjoni jista’ jwassal ukoll għal esklużjoni antikompetittiva ta’ partijiet terzi f’suq relatat. Pereżempju, permezz tal-kisba ta’ biżżejjed setgħa fis-suq, permezz ta' skambju ta' informazzjoni, il-partijiet li jkunu qed jiskambjaw l-informazzjoni f’suq upstream, ngħidu aħna kumpaniji integrati vertikalment, jistgħu jkunu kapaċi jgħollu l-prezz ta’ komponent prinċipali f'suq downstream. Għaldaqstant, jistgħu jgħollu l-ispejjeż tar-rivali tagħhom downstream, li jista’ jwassal għal esklużjoni antikompetittiva fis-suq downstream.

2.2.2. Restrizzjoni intenzjonata tal-kompetizzjoni

72. Kull skambju ta’ informazzjoni bl-iskop li tiġi ristretta l-kompetizzjoni fis-suq se jitqies bħala restrizzjoni intenzjonata tal-kompetizzjoni. Meta tkun qed tivvaluta jekk skambju ta’ informazzjoni jikkostitwixxix restrizzjoni intenzjonata tal-kompetizzjoni, l-Awtorità ta’ Sorveljanza tal-EFTA se tagħti attenzjoni partikolari lil kuntest legali u ekonomiku li fih isir l-iskambju ta’ informazzjoni (56). Għal dan il-għan, l-Awtorità ta’ Sorveljanza tal-EFTA se tqis jekk l-iskambju ta’ informazzjoni, min-natura tiegħu, jistax possibbilment iwassal għal restrizzjoni tal-kompetizzjoni (57).

73. Hu probabbli ħafna li l-iskambju ta’ informazzjoni dwar l-intenzjonijiet individwalizzati tal-kumpaniji fejn tidħol kondotta futura fir-rigward tal-prezzijiet jew tal-kwantitajiet (58) iwassal għal riżultat kollużiv. Li jinformaw lil xulxin dwar dawn l-intenzjonijiet jista’ jippermetti lill-kompetituri jaslu għal livell tal-prezz komuni ogħla mingħajr ma jiffaċċjaw ir-riskju li jitilfu s-sehem tas-suq jew li jibdew gwerra ta’ prezzijiet matul il-perjodu ta’ aġġustament għall-prezzijiet ġodda (ara Eżempju 1, il-paragrafu 105). Barra minn hekk, huwa anqas probabbli li jsiru, għal raġunijiet prokompetittivi, skambji ta’ informazzjoni dwar intenzjonijiet futuri milli jsiru skambji ta’ dejta attwali.

74. L-iskambji ta’ informazzjoni bejn il-kompetituri ta’ dejta individwalizzata dwar il-prezzijiet jew il-kwantitajiet futuri pjanati għalhekk għandu jiġi kkunsidrat restrizzjoni intenzjonata tal-kompetizzjoni (59) (60). Barra minn hekk, skambji privati bejn kompetituri tal-intenzjonijiet individwalizzati tagħhom fejn jidħlu prezzijiet jew kwantitajiet futuri se jiġu normalment ikkunsidrati u mmultati bħala konsorzji għaliex ġeneralment għandhom l-għan li jiffissaw il-prezzijiet jew il-kwantitajiet. Skambji ta’ informazzjoni li jkunu jikkostitwixxu kartelli mhux biss jiksru l-Artikolu 53(1), iżda, ukoll, mhux probabbli li jissodisfaw il-kundizzjonijiet tal-Artikolu 53(3).

2.2.3. Effetti restrittivi fuq il-kompetizzjoni

75. L-effetti probabbli tal-iskambju ta’ informazzjoni fuq il-kompetizzjoni għandhom jiġu analizzati każ b’każ għaliex ir-riżultati tal-valutazzjoni jiddependu fuq kombinazzjoni ta’ fatturi varji speċifiċi għall-każ. Il-valutazzjoni ta’ effetti restrittivi fuq il-kompetizzjoni tipparaguna l-effetti probabbli tal-iskambju ta’ informazzjoni mas-sitwazzjoni kompetittiva li tkun teżisti fin-nuqqas ta' dak l-iskambju speċifiku ta' informazzjoni (61). Sabiex l-iskambju ta’ informazzjoni jkollu effetti restrittivi fuq il-kompetizzjoni skont it-tifsira tal-Artikolu 53(1), għandu jkun probabbli li jkollu impatt ħażin sinifikanti fuq wieħed (jew diversi) mill-parametri tal-kompetizzjoni bħall-prezz, il-produzzjoni, il-kwalità tal-prodotti, il-varjetà tal-prodotti jew l-innovazzjoni. Jekk l-iskambju tal-informazzjoni jkollux effetti restrittivi jew le fuq il-kompetizzjoni jiddependi kemm fuq il-kundizzjonijiet ekonomiċi fis-swieq rilevanti kif ukoll fuq il-karatteristiċi tal-informazzjoni skambjata.

76. Ċerti kundizzjonijiet tas-suq jistgħu jrendu l-koordinazzjoni aktar raġġunġibbli, sostenibbli internament, jew sostenibbli esternament (62). L-iskambji ta’ informazzjoni f’dawn is-swieq jista’ jkollhom effetti aktar restrittivi meta mqabbla ma’ swieq b’kundizzjonijiet differenti. Madankollu, anki fejn il-kundizzjonijiet tas-suq ikunu tali li l-koordinazzjoni tista’ tkun diffiċli li tiġi sostnuta qabel l-iskambju, l-iskambju ta’ informazzjoni jista’ jbiddel il-kundizzjonijiet tas-suq b’tali mod li jrendi l-koordinazzjoni possibbli wara l-iskambju – pereżempju billi jżid it-trasparenza fis-suq, inaqqas il-kumplessità tas-suq, jipproteġi kontra l-instabbiltà jew jikkumpensa għan-nuqqas ta’ simetrija. Għal din ir-raġuni huwa importanti li jiġu valutati l-effetti restrittivi tal-iskambju ta’ informazzjoni fil-kuntest kemm tal-kundizzjonijiet tas-suq inizjali, kif ukoll ta’ kif l-iskambju tal-informazzjoni jbiddel dawn il-kundizzjonijiet. Dan se jkun jinkludi valutazzjoni tal-karatteristiċi speċifiċi tas-sistema kkonċernata, inklużi l-iskop tagħha, il-kundizzjonijiet tal-aċċess għas-sistema u l-kundizzjonijiet għall-parteċipazzjoni fis-sistema. Se jkun ukoll neċessarju li jiġu eżaminati l-frekwenza tal-iskambji ta’ informazzjoni, it-tip ta’ informazzjoni skambjata (pereżempju, jekk hix pubblika jew kunfidenzjali, aggregata jew dettaljata, u storika jew kurrenti) u l-importanza tal-informazzjoni għall-iffissar tal-prezzijiet, il-volumi jew il-kundizzjonijiet tas-servizz (63). Dawn il-fatturi huma rilevanti għal din l-evalwazzjoni.

(i) Karatteristiċi tas-suq

77. Il-kumpaniji aktarx jiksbu riżultat kollużiv fis-swieq li huma trasparenti biżżejjed, konċentrati, mhux kumplessi, stabbli u simetriċi. F’dawk it-tipi ta’ swieq kumpaniji jistgħu jilħqu akkordju komuni dwar it-termini ta’ koordinazzjoni u tissorvelja u tikkastiga b’suċċess id-devjazzjonijiet. Madankollu, l-iskambju ta’ informazzjoni jista’ jippermetti wkoll lill-kumpaniji jiksbu riżultat kollużiv f’sitwazzjonijiet tas-suq oħra fejn ma kinux ikunu kapaċi jagħmlu hekk fin-nuqqas tal-iskambju ta’ informazzjoni. L-iskambju ta’ informazzjoni għalhekk jista’ jiffaċilita riżultat kollużiv billi jżid it-trasparenza fis-suq, inaqqas il-kumplessità tas-suq, jipproteġi kontra l-instabbiltà jew jikkumpensa għan-nuqqas ta’ simetrija. F’dan il-kuntest, ir-riżultat kompetittiv tal-iskambju ta’ informazzjoni jiddependi mhux biss fuq il-karatteristiċi inizjali tas-suq li jseħħ fih (bħall-konċentrament, it-trasparenza, l-istabbiltà, il-kumplessità, eċċ), iżda wkoll fuq kif it-tip ta’ skambju ta’ informazzjoni skambjata jista’ jbiddel dawk il-karatteristiċi (64).

78. Ir-riżultati kollużivi huma aktar probabbli fi swieq trasparenti. It-trasparenza tista’ tiffaċilita l-kollużjoni billi tippermetti lill-kumpaniji jilħqu akkordju komuni dwar it-termini ta’ koordinazzjoni, u/jew billi żżid l-istabbiltà interna u esterna tal-kollużjoni. L-iskambju ta’ informazzjoni jista’ jżid it-trasparenza u għaldaqstant jillimita l-inċertezzi dwar il-varjabbli strateġiċi tal-kompetizzjoni (pereżempju l-prezzijiet, il-produzzjoni, id-domanda, l-ispejjeż, eċċ.). Aktar ma jkun baxx il-livell ta’ trasparenza li kien jeżisti qabel fis-suq, aktar jista’ jkollu valur l-iskambju ta’ informazzjoni fil-kisba ta’ riżultat kollużiv. Skambju ta’ informazzjoni li jikkontribwixxi ftit lit-trasparenza fis-suq anqas jista’ jkollu effetti restrittivi fuq il-kompetizzjonii minn skambju ta’ informazzjoni li jżid b’mod sinifikanti t-trasparenza. Għalhekk hija l-kombinazzjoni kemm tal-livell ta’ trasparenza li kien jeżisti qabel kif ukoll ta’ kif l-iskambju ta’ informazzjoni jbiddel dak il-livell li għandu jiddetermina kemm ikun probabbli li l-iskambju tal-informazzjoni jkollu effetti restrittivi fuq il-kompetizzjoni. Il-livell ta’ trasparenza li kien jeżisti qabel jiddependi, inter alia, fuq in-numru tal-parteċipanti fis-suq u t-tip ta’ tranżazzjonijiet, li jistgħu jvarjaw minn tranżazzjonijiet pubbliċi għal negozjati bilaterali kunfidenzjali bejn ix-xerrejja u l-bejjiegħa. Meta tkun qed tiġi evalwata l-bidla fil-livell ta’ trasparenza fis-suq, l-element prinċipali huwa li jiġi identifikat il-punt safejn l-informazzjoni disponibbli tista’ tintuża mill-kumpaniji biex jiddeterminaw l-azzjonijiet tal-kompetituri tagħhom.

79. Oligopolji ristretti jistgħu jiffaċilitaw riżultat kollużiv fis-suq għaliex huwa aktar faċli għal numru iżgħar ta’ kumpaniji li jilħqu akkordju komuni dwar it-termini tal-koordinazzjoni u jissorveljaw id-devjazzjonijiet. Barra minn hekk, huwa aktar probabbli li r-riżultat kollużiv ikun aktar sostenibbli b’numru iżgħar ta’ kumpaniji. B’aktar kumpaniji jikkoordinaw, id-dħul mid-devjazzjoni huwa aktar għaliex jista’ jinkiseb sehem tas-suq akbar permezz tat-tnaqqis fil-prezzijiet. Fl-istess ħin, id-dħul mir-riżultat kollużiv huwa iżgħar għaliex meta jkun hemm iżjed kumpaniji l-ishma tal-introjtu mir-riżultat kollużiv jonqsu. Huwa aktar probabbli li l-iskambji ta’ informazzjoni f’oligopolji ristretti jikkawżaw effetti negattivi sinifikanti fuq il-kompetizzjoni milli f’oligopolji anqas ristretti, u huwa improbabbli li jikkawżaw dawn l-effetti restrittivi fuq il-kompetizzjoni fi swieq frammentati ħafna. Madankollu, permezz taż-żieda fit-trasparenza, jew il-modifika tal-ambjent tas-suq b’mod ieħor lejn wieħed aktar soġġett għall-koordinazzjoni, l-iskambji ta’ informazzjoni jistgħu jiffaċilitaw il-koordinazzjoni u jissorveljaw aktar kumpaniji milli kien ikun possibbli fin-nuqqas tiegħu.

80. Il-kumpaniji jistgħu jsibuha diffiċli li jiksbu riżultat kollużiv f’ambjent tas-suq kumpless. Madankollu, sa ċertu punt, l-użu tal-iskambju ta’ informazzjoni jista’ jissimplifika dawn l-ambjenti. F’ambjent tas-suq kumpless normalment ikun meħtieġ li jsir aktar skambju ta’ informazzjoni sabiex jintlaħaq akkordju komuni dwar it-termini ta’ koordinazzjoni u biex jiġu sorveljati d-devjazzjonijiet. Pereżempju, huwa aktar faċli li jinkiseb riżultat kollużiv fuq prezz għal prodott waħdieni omoġenju, milli fuq numru kbir ta’ prezzijiet f’suq b’ħafna prodotti differenzjati. Madankollu, huwa possibbli li, sabiex issir ċirkonvenzjoni tad-diffikultajiet involuti fil-kisba ta’ riżultat kollużiv fuq numru kbir ta’ prezzijiet, il-kumpaniji jiskambjaw informazzjoni sabiex jistabbilixxu regoli tal-ipprezzar sempliċi (pereżempju punti tal-ipprezzar).

81. Ir-riżultati kollużivi huma aktar probabbli fejn il-kundizzjonijiet tad-domanda u l-provvista jkunu relattivament stabbli (65). F’ambjent instabbli jista’ jkun diffiċli għal kumpanija biex tkun taf jekk il-bejgħ mitluf tagħha huwiex minħabba l-livell baxx totali tad-domanda jew minħabba kompetitur li jkun qed joffri prezzijiet partikolarment baxxi, u għalhekk ikun diffiċli li jinżamm riżultat kollużiv. F’dan il-kuntest, domanda volatili, tkabbir intern sostanzjali minn ċerti kumpaniji fis-suq, jew dħul frekwenti ta’ kumpaniji ġodda, jista’ jindika li s-sitwazzjoni kurrenti mhijiex biżżejjed stabbli sabiex ikun hemm koordinazzjoni (66). L-iskambju ta’ informazzjoni f’ċerti sitwazzjonijiet jista’ jservi biex iżid l-istabbilità tas-suq, u għalhekk jista’ jippermetti riżultat kollużiv fis-suq. Barra minn hekk, fi swieq fejn l-innovazzjoni hija importanti, il-koordinazzjoni tista’ tkun aktar diffiċli għaliex innovazzjonijiet partikolarment sinifikanti jistgħu jippermettu lil kumpanija waħda tikseb vantaġġ maġġuri fuq ir-rivali tagħha. Sabiex riżultat kollużiv ikun sostenibbli, ir-reazzjonijiet tal-barranin, bħal kompetituri kurrenti u futuri li ma jkunux qed jipparteċipaw fil-koordinazzjoni, kif ukoll klijenti, ma għandhomx ikunu kapaċi jaffettwaw ħażin ir-riżultati mistennija mir-riżultat kollużiv. F’dan il-kuntest, l-eżistenza ta’ barrieri għad-dħul trendi aktar probabbli li riżultat kollużiv fis-suq ikun possibbli u sostenibbli.

82. Riżultat kollużiv huwa aktar probabbli fi strutturi tas-suq simetriċi. Meta l-kumpaniji jkunu omoġenji f’termini tal-ispejjeż, id-domanda, l-ishma tas-suq, il-firxa ta’ prodotti, il-kapaċitajiet, eċċ, aktar ikun probabbli li jilħqu akkordju komuni dwar it-termini tal-koordinazzjoni għaliex l-inċentivi tagħhom huma aktar alinjati. Madankollu, l-iskambju ta’ informazzjoni jista’ f’xi sitwazzjonijiet jippermetti wkoll li jseħħ riżultat kollużiv fi strutturi tas-suq aktar eteroġenji. L-iskambju ta’ informazzjoni jista’ jagħmel lill-kumpaniji konxji tad-differenzi bejniethom u jgħinhom jiddiżinjaw mezzi biex jakkomodaw l-eteroġenità tagħhom fil-kuntest tal-koordinazzjoni.

83. L-istabbiltà ta’ riżultat kollużiv jiddependi wkoll fuq it-tnaqqis li jagħmlu l-kumpaniji fil-profitti futuri tagħhom. Aktar ma l-kumpaniji japprezzaw il-profitti attwali li jistgħu jiksbu permezz tat-tnaqqis fil-prezzijiet meta mqabbla ma’ dawk kollha futuri li jistgħu jiksbu permezz ta’ riżultat kollużiv, inqas huwa probabbli li jiksbu riżultat kollużiv.

84. Bl-istess mod, riżultat kollużiv huwa aktar probabbli fost kumpaniji li jkomplu joperaw fl-istess suq għal perjodu taż-żmien twil għaliex, f’din iċ-ċirkostanza, ikunu aktar impenjati fil-koordinazzjoni. Jekk kumpanija tkun taf li se tinterraġġixxi mal-oħrajn għal perjodu ta’ żmien twil, ikollha inċentiv akbar biex tikseb ir-riżultat kollużiv għaliex il-fluss ta’ profitti futuri mir-riżultat kollużiv ikun jiswa aktar mill-profitt fuq perjodu taż-żmien qasir li seta’ jkollha kieku ddevjat, jiġifieri qabel ma l-kumpaniji l-oħra jiskopru d-devjazzjoni u jirritaljaw.

85. B’mod ġenerali, sabiex riżultat kollużiv ikun sostenibbli, għandha tkun probabbli t-theddida ta’ ritaljazzjoni kredibbli u immedjata biżżejjed. Ir-riżultati kollużivi mhumiex sostenibbli fi swieq fejn il-konsegwenzi tad-devjazzjoni mhumiex severi biżżejjed sabiex jikkonvinċu lill-kumpaniji li jkunu qed jikkordinaw li huwa fl-aħjar interess tagħhom li jsegwu t-termini tar-riżultat kollużiv. Pereżempju, fi swieq karatterizzati minn ordnijiet infrekwenti ta’ volum kbir, jista' jkun diffiċli biex jiġi stabbilit mekkaniżmu ta' deterrent li huwa biżżejjed sever, minħabba li l-qligħ mid-devjazzjonijiet fil-ħin propizju jista' jkun kbir, ċert u immedjat, filwaqt li t-telf mill-kastigi jista' jkun żgħir u mhux ċert u jseħħ biss wara ċertu żmien. Il-kredibilità tal-mekkaniżmu ta' deterrent tiddependi wkoll fuq jekk il-kumpaniji l-oħra li jkunu qed jikkordinaw għandhomx inċentiv biex jirritaljaw, determinat mit-telf fuq perjodu taż-żmien qasir tagħhom li jibda gwerra tal-prezzijiet meta mqabbla mal-qligħ potenzjali fuq terminu taż-żmien twil f’każ li jikkawżaw ritorn lejn riżultat kollużiv. Pereżempju, l-abilità ta’ kumpaniji li jirritaljaw tista’ tiġi rinfurzata jekk ikunu interrelatati wkoll minn relazzjonijiet kummerċjali vertikali li jistgħu jużaw bħala theddida ta’ kastig għad-devjazzjonijiet.

(ii) Karatteristiċi tal-iskambju ta’ informazzjoni

Informazzjoni strateġika

86. L-iskambju bejn il-kompetituri ta’ dejta strateġika, jiġifieri d-dejta li tnaqqas l-inċertezza strateġika fis-suq, huwa aktar probabbli li jaqa’ taħt l-Artikolu 53 milli l-iskambji ta' tipi oħra ta’ informazzjoni. Il-qsim ta’ dejta strateġika jista’ jwassal għal effetti restrittivi fuq il-kompetizzjoni għaliex inaqqas l-indipendenza tat-teħid ta’ deċiżjonijiet tal-partijiet billi jnaqqas l-inċentivi tagħhom biex jikkompetu. Informazzjoni strateġika tista’ tkun relatata mal-prezzijiet (pereżempju prezzijiet attwali, skontijiet, żidiet, tnaqqis, jew ribassi) il-listi tal-klijenti, l-ispejjeż tal-produzzjoni, il-kwantitajiet, il-qligħ, il-bejgħ, il-kapaċitajiet, il-kwalità, il-pjanijiet tal-kummerċjalizzazzjoni, ir-riskji, il-pjanijiet, l-investimenti, it-teknoloġiji u l-programmi ta' riċerka u żvilupp u r-riżultati tagħhom. Ġeneralment, l-informazzjoni relatata mal-prezzijiet u l-kwantitajiet hija l-aktar informazzjoni strateġika, segwita minn informazzjoni dwar l-ispejjeż u d-domanda. Madankollu, jekk il-kumpaniji jikkompetu fir-rigward tar-riċerka u żvilupp tkun id-dejta tat-teknoloġija li tista’ tkun l-aktar strateġika għall-kompetizzjoni. L-utilità strateġika tad-dejta tiddependi wkoll fuq l-aggregazzjoni tagħha, iż-żmien, kif ukoll il-kuntest tas-suq u l-frekwenza tal-iskambju.

Kopertura tas-suq

87. Sabiex skambju ta’ informazzjoni jkollu effetti restrittivi probabbli fuq il-kompetizzjoni, il-kumpaniji involuti fl-iskambju għandhom ikopru parti kbira biżżejjed tas-suq rilevanti. Inkella, il-kompetituri li ma jkunux qed jipparteċipaw fl-iskambju ta’ informazzjoni jistgħu jirrestrinġu kwalunkwe aġir antikompettiv tal-kumpaniji involuti. Pereżempju, billi jipprezzaw taħt il-livell tal-prezz koordinat il-kumpaniji li ma jkunux affiljati mas-sistema tal-iskambju ta’ informazzjoni jistgħu jheddu l-istabbiltà esterna ta’ riżultat kollużiv.

88. Dak li jikkostitwixxi “parti kbira biżżejjed tas-suq” ma jistax jiġi definit b’mod astratt u jiddependi fuq il-fatti speċifiċi ta’ kull każ u t-tip ta’ skambju ta’ informazzjoni kkonċernata. Fejn, madankollu, l-iskambju ta’ informazzjoni jseħħ fil-kuntest ta’ tip ieħor ta’ akkordju ta’ kooperazzjoni orizzontali u ma jmurx lilhinn minn dak li hu meħtieġ għall-implimentazzjoni tiegħu, kopertura tas-suq taħt il-livelli ta’ referenza tal-ishma tas-suq stabbiliti fil-Kapitolu rilevanti ta’ dawn il-linji gwida, l-eżenzjoni ta’ kategorija relevanti (67) jew l-Avviż De Minimis dwar it-tip ta’ akkordju konċernat normalment ma tkunx kbira biżżejjed sabiex l-iskambju ta’ informazzjoni jkollu effetti restrittivi fuq il-kompetizzjoni.

Dejta aggregata/individwalizzata

89. L-iskambji ta’ dejta ġenwinament aggregata, jiġifieri, fejn ir-rikonoxximent tal-informazzjoni individwalizzata fuq livell ta’ kumpanija ikun diffiċli biżżejjed, ikunu anqas probabbli li jkollhom effetti restrittivi fuq il-kompetizzjoni milli l-iskambji ta’ dejta fuq livell ta’ kumpanija. Il-ġbir u l-pubblikazzjoni ta’ dejta tas-suq aggregata (bħalma hi d-dejta dwar il-bejgħ, id-dejta dwar il-kapaċitajiet jew id-dejta dwar il-kostijiet tal-fatturi tal-produzzjoni u tal-komponenti) minn organizzazzjoni ta’ kummerċ jew kumpanija ta’ intelliġenza tas-suq tista’ tkun ta’ benefiċċju l-istess kemm għall-fornituri kif ukoll għall-klijenti billi tippermettilhom li jkollhom stampa aktar ċara tas-sitwazzjoni ekonomika ta’ settur. Tali ġbir u pubblikazzjoni ta’ dejta tista’ tippermetti lill-parteċipanti fis-suq jagħmlu għażliet individwali infurmati aħjar sabiex jadattaw b’mod effiċjenti l-istrateġija tagħhom skont il-kundizzjonijiet tas-suq. B’mod aktar ġenerali, sakemm dan iseħħ f’oligopolija stretta, l-iskambju ta’ dejta aggregata mhux probabbli li jwassal għal xi effetti restrittivi fuq il-kompetizzjoni. Bil-maqlub, l-istambju ta’ dejta individwalizzata jiffaċilita akkordju komuni fis-suq, u strateġiji ta’ kastig billi jippermetti lill-kumpaniji li jkunu qed jikoordinaw li jidentifikaw min ikun qed jiddevja jew min ikun qed jipprova jidħol. Madankollu, ma jistax tiġi eskluża l-possibbiltà li anki l-iskambju ta’ dejta aggregata jista’ jiffaċilita riżultat kollużiv fi swieq b'karatteristiċi speċifiċi. Jiġifieri, membri ta’ oligopolija stretta u stabbli ħafna li jiskambjaw dejta aggregata u li jiskopru prezz fis-suq li jkun taħt ċertu livell jistgħu jassumu awtomatikament li xi ħadd ikun iddevja mir-riżultat kollużiv u jieħu passi ritaljatorji li jaffettwaw is-suq kollu. Fi kliem ieħor, sabiex tinżamm stabbli l-kollużjoni, il-kumpaniji mhux dejjem jeħtieġ li jkunu jafu minn iddevja, iżda jista' jkun biżżejjed li jsiru jafu li “xi ħadd” ikun iddevja.

Kemm tkun ilha d-dejta

90. Huwa improbabbli li skambju ta’ dejta storika jwassal għal riżultat kollużiv għaliex huwa improbabbli li din tkun indikattiva tal-kondotta futura tal-kompetituri jew li tipprovdi fehim komuni dwar is-suq (68). Barra minn hekk, l-iskambju ta' dejta storika huwa improbabbli li jiffaċilita s-sorveljanza tad-devjazzjonijiet għaliex aktar ma jkollha żmien id-dejta, anqas tkun utli għall-iskoperta fiż-żmien opportun ta’ devjazzjonijiet u għaldaqstant bħala theddida kredibbli ta’ ritaljazzjoni immedjata (69). M’hemm l-ebda limitu determinat minn qabel meta d-dejta ssir storika, jiġifieri antika biżżejjed sabiex ma tippreżentax riskji għall-kompetizzjoni. Jekk id-dejta tkunx ġenwinament storika jiddependi fuq il-karatteristiċi speċifiċi tas-suq rilevanti u b’mod partikolari l-frekwenza tan-negozjati mill-ġdid tal-prezzijiet fl-industrija. Pereżempju, id-dejta tista’ tiġi kkunsidrata storika jekk tkun ħafna eqdem mit-tul medju tal-kuntratti fl-industrija jekk dawn tal-aħħar ikunu indikattivi ta’ negozjati mill-ġdid tal-prezzijiet. Il-limitu għal meta d-dejta ssir storika jiddependu wkoll fuq in-natura tad-dejta, l-aggregazzjoni, il-frekwenza tal-iskambju u l-karatteristiċi tas-suq rilevanti (pereżempju l-istabilità u t-trasparenza tiegħu).

Frekwenza tal-iskambju tal-informazzjoni

91. L-iskambji frekwenti ta’ informazzjoni li jiffaċilitaw kemm akkordju komuni aħjar fuq is-suq u l-monitoraġġ tad-devjazzjonijiet iżidu r-riskji ta’ riżultat kollużiv. Fi swieq aktar instabbli, skambji aktar frekwenti ta’ informazzjoni jistgħu jkunu meħtieġa sabiex jiġi faċilitat riżultat kollużiv milli fi swieq stabbli. Fis-swieq b’kuntratti fuq perjodu taż-żmien twil (li jkunu indikattivi ta’ negozjati mill-ġdid infrekwenti fuq il-prezzijiet) skambju ta’ informazzjoni anqas frekwenti normalment ikun biżżejjed biex jinkiseb riżultat kollużiv. B’kuntrast ma’ dan, skambji mhux frekwenti x’aktarx ma jkunux biżżejjed biex jiksbu riżultat kollużiv fi swieq b’kuntratti fuq perjodu taż-żmien qasir indikattiv ta' negozjati mill-ġdid frekwenti fuq il-prezzijiet (70). Madankollu, il-frekwenza li biha d-dejta trid tiġi skambjata biex jiġi faċilitat riżultat kollużiv tiddependi wkoll fuq in-natura, iż-żmien u l-aggregazzjoni tad-dejta (71).

Informazzjoni pubblika/mhux pubblika

92. B’mod ġenerali, huma improbabbli li l-iskambji ta’ informazzjoni ġenwinament pubblika jistgħu jikkostitwixxu ksur tal-Artikolu 53 (72). Informazzjoni ġenwinament pubblika hija informazzjoni li ġeneralment tkun aċċessibbli f’mod ugwali (f’termini ta’ spejjeż għal aċċess) għall-kompetituri u għall-klijenti kollha. Sabiex l-informazzjoni tkun ġenwinament pubblika, il-kisba tagħha m’għandhiex tiswa aktar għal xerrejja u kumpaniji li ma jkunux affiljati mas-sistema ta’ skambju milli għall-kumpaniji li jkunu qed jagħmlu l-iskambju ta’ informazzjoni. Għal din ir-raġuni, kompetituri normalment ma jagħżlux li jiskambjaw dejta li jistgħu jiġbru mis-suq b’mod ugwalment faċli, u għaldaqstant fil-prattika huma improbabbli l-iskambji ta’ dejta ġenwinament pubblika. B’kuntrast, anki jekk id-dejta skambjata bejn il-kompetituri tkun f’dak li ħafna drabi jissejjaħ “id-dominju pubbliku”, ma tkunx ġenwinament pubblika jekk l-ispejjeż involuti fil-ġbir tad-dejta jiskoraġġixxu lil kumpaniji u xerrejja oħra milli jagħmlu dan (73). Il-possibbiltà li tinġabar l-informazzjoni fis-suq, pereżempju, li tinġabar mill-klijenti, ma tfissirx neċessarjament li din l-informazzjoni tikkostitwixxi dejta tas-suq faċilment aċċessibbli għall-kompetituri (74).

93. Anki jekk id-dejta tkun disponibbli pubblikament (pereżempju, informazzjoni pubblikata minn regolaturi), l-eżistenza ta’ skambju ta’ informazzjoni addizzjonali mill-kompetituri tista’ twassal għal effetti restrittivi fuq il-kompetizzjoni jekk tnaqqas aktar l-inċertezza fis-suq. F’dak il-każ, hija l-informazzjoni inkrementali li tkun kritika biex tbiddel il-bilanċ tas-suq lejn riżultat kollużiv.

Skambju ta’ informazzjoni pubbliku/mhux pubbliku

94. Skambju ta’ informazzjoni huwa ġenwinament pubbliku jekk jagħmel id-dejta skambjata aċċessibbli f’mod ugwali (f’termini ta’ spejjeż għal aċċess) għall-kompetituri u x-xerrejja kollha (75). Il-fatt li l-informazzjoni tiġi skambjata fil-pubbliku jista’ jnaqqas il-probabbiltà ta’ riżultat kollużiv fis-suq sal-punt li l-kumpaniji li ma jkunux qed jikkoordinaw, il-kompetituri potenzjali, kif ukoll il-klijenti jistgħu jirrestrinġu l-effetti restrittivi potenzali fuq il-kompetizzjoni (76). Madankollu, ma tistax tiġi eskluża għal kollox il-possibbiltà li anki skambji ta’ informazzjoni ġenwinament pubblika tista’ tiffaċilita riżultat kollużiv fis-suq.

2.3. Valutazzjoni skont l-Artikolu 53(3)

2.3.1. Kisbiet fl-effiċjenza (77)

95. L-iskambju ta’ informazzjoni jista’ jwassal għal kisbiet fl-effiċjenza. Informazzjoni dwar l-ispejjeż tal-kompetituri tista’ tippermetti lill-kumpaniji jsiru aktar effiċjenti jekk joħolqu livelli ta’ referenza tal-prestazzjoni tagħhom kontra l-aħjar prassi fl-industrija u jiddisinjaw skemi ta’ inċentiva interni skont dawn.

96. Barra minn hekk, f’ċerti sitwazzjonijiet l-iskambju ta’ informazzjoni jista’ jgħin lill-kumpaniji jallokaw il-produzzjoni lejn swieq b’domanda għolja (pereżempju informazzjoni dwar id-domanda) jew kumpaniji bi spejjeż aktar baxxi (pereżempju informazzjoni dwar l-ispejjeż). Il-probabbiltà ta’ dawk it-tipi ta’ effiċjenzi tiddependi fuq il-karatteristiċi tas-suq bħal, ngħidu aħna, jekk il-kumpaniji jikkompetux fuq il-prezzijiet jew fuq il-kwanititajiet u n-natura tal-inċertezzi fis-suq. Ċerti forom ta’ skambji ta’ informazzjoni f’dan il-kuntest jistgħu jippermettu l-iffrankar tal-ispejjeż sostanzjali fejn, pereżempju, inaqqsu l-inventarji mhux meħtieġa, jew jippermettu kunsinna aktar malajr ta’ prodotti li jmorru malajr lil żoni b’domanda għolja u t-tnaqqis tagħha f’żoni b’domanda baxxa (ara l-Eżempju 6, il-paragrafu 110).

97. L-iskambju ta’ dejta tal-konsumatur bejn kumpaniji fi swieq b’informazzjoni asimetrika dwar il-konsumaturi jista’ wkoll iwassal għal ineffiċjenzi. Pereżempju, l-insegwiment tal-aġir tal-passat tal-klijenti fit-termini ta’ inċidenti jew inadempjenza jipprovdi inċentiva lill-konsumaturi biex jillimitaw l-esponiment għar-riskju tagħhom. Dan jippermetti wkoll id-detezzjoni ta’ liema konsumaturi jirrappreżentaw riskju aktar baxx u għandhom igawdu minn prezzijiet aktar baxxi. F’dan il-kuntest, l-iskambju ta’ informazzjoni jista’ jnaqqas wkoll id-dipendenza tal-konsumatur fuq il-bejjiegħ, u għalhekk iwassal għal kompetizzjoni aktar b’saħħitha. Dan huwa għaliex l-informazzjoni ġeneralment tkun speċifika għal relazzjoni u l-konsumaturi altrimenti jitilfu l-benefiċċju minn dik l-informazzjoni meta jitrasferixxu għal kumpanija oħra. Eżempji ta’ dawn l-effiċjenzi jinstabu fis-setturi bankarji u tal-assigurazzjoni, li huma karatterizzati minn skambji frekwenti ta’ informazzjoni dwar inadempjenza tal-konsumaturi u karatteristiċi tar-riskju.

98. L-iskambju ta’ dejta relatata mal-ishma tas-suq tal-passat u attwali jista’ f’xi sitwazzjonijiet jipprovdi benefiċċji kemm lill-kumpaniji kif ukoll lill-konsumaturi billi jippermetti lill-kumpaniji jħabbruhom bħala sinjal ta’ kwalità tal-prodotti tagħhom lill-konsumaturi. F’sitwazzjonijiet ta’ informazzjoni imperfetta dwar il-kwalità tal-prodotti, il-konsumaturi ħafna drabi jużaw mezzi indiretti biex jiksbu informazzjoni dwar il-kwalitajiet relattivi tal-prodotti bħall-prezz u s-sehem tas-suq (pereżempju, il-konsumaturi jużaw listi tal-kotba bl-ogħla bejgħ sabiex jagħżlu ktieb).

99. L-iskambju ta’ informazzjoni li huwa ġenwinament pubbliku jista’ jibbenefika wkoll lill-konsumaturi għaliex jgħinhom jagħmlu għażla aktar informata (u jnaqqsilhom l-ispejjeż tat-tiftix). Konsumaturi huma l-aktar probabbli li jibbenefikaw b’dan il-mod minn skambji pubbliċi ta’ dejta kurrenti, li huma l-aktar rilevanti għad-deċiżjonijiet ta' xiri tagħhom. Fl-istess mod, l-iskambju ta’ informazzjoni pubblika dwar il-prezzijiet tad-dħul jista’ jbaxxi l-ispejjeż tat-tiftix għall-kumpaniji, li normalment jista’ jkun ta’ benefiċċju għall-konsumaturi permezz ta’ prezzijiet finali aktar baxxi. Huwa inqas probabbli li dawk it-tipi ta’ benefiċċji diretti tal-konsumaturi jiġu ġġenerati minn skambji ta’ intenzjonijiet futuri tal-ipprezzar għaliex huwa probabbli li kumpaniji, li jħabbru l-intenzjonijiet tal-ipprezzar tagħhom, jirreveduhom qabel ma l-konsumaturi fil-fatt jixtru abbażi ta’ din l-informazzjoni. Il-konsumaturi ġeneralment ma jistgħux jiddependu fuq l-intenzjonijiet futuri tal-kumpaniji meta jagħmlu l-pjanijiet ta’ konsum tagħhom. Madankollu, sa ċertu punt, kumpaniji jistgħu jiġu ddixxiplinati sabiex ma jbiddlux il-prezzijiet futuri mħabbra qabel l-implimentazzjoni meta, pereżempju, ikollhom interazzjonijiet ripetuti mal-konsumaturi u l-konsumaturi jkunu jiddependu fuq il-fatt li jkunu jafu l-prezzijiet bil-quddiem jew, ngħidu aħna, meta l-konsumaturi jkunu jistgħu jagħmlu l-ordnijiet bil-quddiem. F’dawk is-sitwazzjonijiet, l-iskambju tal-informazzjoni relatat mal-futur jista' jtejjeb l-mod kif il-konsumaturi jippjanaw l-ispejjeż tagħhom.

100. L-iskambju ta’ dejta attwali u tal-passat jista’ jiġġenera kisbiet fl-effiċjenza aktar faċilment minn skambju ta’ informazzjoni dwar l-intenzjonijiet futuri. Madankollu, f’ċirkostanzi speċifiċi t-tħabbir tal-intenzjonijiet futuri jista’ jwassal ukoll għal kisbiet fl-effiċjenza. Pereżempju, jekk il-kumpaniji jkunu jafu minn qabel min se javvanza l-iżjed fir-riċerka u l-iżvilupp, ikunu jistgħu jevitaw id-duplikazzjoni ta’ sforzi għaljin u l-ħela tar-riżorsi li ma jistax jiġi rkuprat (78).

2.3.2. Indispensabbiltà

101. Restrizzjonijiet li jmorru lil hinn minn dak meħtieġ għall-kisbiet fl-effiċjenzi ġġenerati minn skambju ta’ informazzjoni ma jissodisfawx il-kundizzjonijiet tal-Artikolu 53(3). Sabiex tiġi ssodisfata l-kundizzjoni tal-indispensabbiltà, ikun meħtieġ li l-partijiet jippruvaw li s-suġġett, l-aggregazzjoni, iż-żmien, il-kunfidenzjalità u l-frekwenza tad-dejta, kif ukoll il-kopertura tal-iskambju jkunu tat-tip li jġorr l-aktar riskji baxxi indispensabbli għall-ħolqien tal-kisbet fl-effiċjenza msemmija. Barra minn hekk, l-iskambju m’għandux jinvolvi informazzjoni li tmur lil hinn mill-varjabbli li huma rilevanti għall-kisbiet fl-effiċjenza. Pereżempju, għall-iskop ta’ ffissar ta’ livelli ta’ referenza, skambju ta’ dejta individwalizzata ġeneralment ma jkunx indispensabbli għaliex l-informazzjoni aggregata, pereżempju, f’xi forma ta’ klassifikazzjoni tal-industrija, tista’ wkoll tiġġenera l-kisbiet fl-effiċjenza msemmija waqt li ġġorr riskju aktar baxx li jwassal għal riżultat kollużiv (ara l-Eżempju 4, il-paragrafu 108). Fl-aħħar nett, huwa ġeneralment improbabbli li l-qsim ta’ dejta individwalizzata dwar intenzjonijiet futuri jkun indispensabbli, b’mod partikolari jekk ikun relatat mal-prezzijiet u l-kwantitajiet.

102. Bl-istess mod, l-iskambji ta’ informazzjoni li jifformaw parti minn akkordji ta’ kooperazzjoni orizzontali wkoll probabbilment jissodisfaw aktar il-kundizzjonijiet tal-Arikolu 53(3) jekk ma jmorrux lil hinn minn dak li jkun indispensabbli għall-implimentazzjoni tal-iskop ekonomiku tal-akkordju (pereżempju, it-taqsim ta’ teknoloġija meħtieġ għal akkordju ta’ riċerka u żvilupp jew ta’ dejta dwar l-ispejjeż fil-kuntest ta’ akkordju ta’ produzzjoni).

2.3.3. Trasferiment lill-konsumaturi

103. Il-kisbiet fl-effiċjenza miksuba permezz ta’ restrizzjonijiet indispensabbli jridu jiġu trasferiti lill-konsumatur sa punt li jissuperaw l-effetti restrittivi fuq il-kompetizzjoni kkawżati minn skambju ta’ informazzjoni. Aktar ma tkun baxxa s-setgħa fis-suq tal-partijiet involuti fl-iskambju ta’ informazzjoni, aktar ikun probabbli li l-kisbiet fl-effiċjenza jiġu trasferiti lill-konsumaturi sal-punt li jissuperaw l-effetti restrittivi fuq il-kompetizzjoni.

2.3.4. L-ebda eliminazzjoni tal-kompetizzjoni

104. Il-kriterji fl-Artikolu 53(3) ma jistgħux jiġu sodisfatti jekk il-kumpaniji involuti fl-iskambju ta’ informazzjoni jingħataw il-possibbiltà li jeliminaw il-kompetizzjoni fir-rigward ta’ parti sostanzjali tal-prodotti konċernati.

2.4. Eżempji

105. L-iskambju ta’ prezzijiet futuri pjanati bħala restrizzjoni intenzjonata tal-kompetizzjoni. Eżempju 1 Sitwazzjoni: Assoċjazzjoni tal-kummerċ ta’ kumpaniji tal-kowċijiet fil-pajjiż X ixxerred informazzjoni individwalizzata dwar il-prezzijiet futuri pjanati lil kull kumpanija tal-kowċijiet li hija membru biss. L-informazzjoni fiha diversi elementi, bħat-tariffa pjanata u r-rotta li tapplika għaliha t-tariffa, ir-restrizzjonijiet possibbli fuq din it-tariffa, bħal liema konsumaturi jistgħu jixtruha, jekk huwiex meħtieġ ħlas bil-quddiem jew dewmien minimu, il-perjodu li matulu l-biljetti jistgħu jinbiegħu għat-tariffa mogħtija (l-ewwel u l-aħħar data tal-biljett), u ż-żmien li matulu l-biljett bit-tariffa mogħtija jista’ jintuża għall-ivvjaġġar (l-ewwel u l-aħħar dati tal-ivvjaġġar). Analiżi: Dan l-iskambju ta’ informazzjoni, li jibda permezz ta’ deċiżjoni meħuda minn assoċjazzjoni ta’ intrapriżi jikkonċerna l-intenzjonijiet tal-ipprezzar tal-kompetituri. Dan l-iskambju ta’ informazzjoni huwa għodda effiċjenti ħafna biex jintlaħaq riżultat kollużiv u għalhekk jirrestrinġi l-kompetizzjoni intenzjonalment. Dan huwa għaliex il-kumpaniji huma ħielsa li jbiddlu l-prezzijiet intiżi tagħhom stess kif imħabbra fi ħdan l-assoċjazzjoni fi kwalunkwe żmien jekk isiru jafu li l-kompetituri tagħhom għandhom l-intenzjoni li jżommu prezzijiet ogħla. Dan jippermetti lill-kumpaniji jilħqu livell ta’ prezzijiet ogħla komuni mingħajr ma jħallsu għall-ispiża tat-telf tas-sehem tas-suq. Pereżempju, iKumpanija tat-trasport bil-kowċijiet A tista’ tħabbar illum żieda fil-prezz għall-ivvjaġġar fuq ir-rotta minn belt 1 sa belt 2 għax-xahar li jmiss. Minħabba li din l-informazzjoni hija aċċessibbli għall-kumpaniji tal-kowċijiet l-oħra kollha, Kumpanija A tista’ mbagħad tistenna biex tara r-reazzjoni tal-kompetituri tagħha għal din it-tħabbira tal-prezz. Jekk kompetitur fuq l-istess rotta, ngħidu aħna Kumpanija B, tkun qabblet iż-żieda fil-prezz, it-tħabbira ta’ Kumapnija A tibqa' l-istess u aktar ’il quddiem probabbilment issir effettiva. Madankollu, jekk Kumpanija B ma tqabbilx iż-żieda fil-prezz, allura Kumpanija A tista’ xorta tirrevedi t-tariffa tagħha. L-aġġustament jista’ jkompli sakemm il-kumpaniji jikkonverġu għal livell ta’ prezz antikompetittiv miżjud. Dan l-iskambju ta’ informazzjoni probabbilment ma jissodisfax il-kundizzjonijiet tal-Artikolu 53(3). L-iskambju ta’ informazzjoni huwa riżervat biss għall-kompetituri, jiġifieri l-klijenti tal-kumpaniji tal-kowċijiet ma jgawdux direttament minnu.

106. Skambju ta’ prezzijiet attwali b’kisbiet fl-effiċjenza suffiċjenti għall-konsumaturi Eżempju 2 Sitwazzjoni: Uffiċċju nazzjonali tat-turiżmu flimkien mal-kumpaniji tal-kowċijiet fil-pajjiż żgħir X jiftehmu li jxerrdu informazzjoni dwar il-prezzijiet attwali tal-biljetti tal-kowċijiet permezz ta’ websajt aċċessibbli għall-pubbliku (b’kuntrast mal-Eżempju 1 fil-paragrafu 105, il-konsumaturi diġà jistgħu jixtru l-biljetti għall-prezzijiet u bil-kundizzjonijiet li jiġu skambjati, allura dawn mhumiex prezzijiet futuri pjanati iżda prezzijiet attwali ta’ servizzi kurrenti u futuri). L-informazzjoni fiha diversi elementi, bħat-tariffa u r-rotta li tapplika għaliha t-tariffa, ir-restrizzjonijiet possibbli għal din it-tariffa, bħal liema konsumaturi jistgħu jixtruha, jekk huwiex meħtieġ ħlas bil-quddiem jew dewmien minimu, u ż-żmien li matulu l-biljett bit-tariffa mogħtija jista’ jintuża għall-ivvjaġġar (l-ewwel u l-aħħar dati tal-ivvjaġġar). L-ivvjaġġar bil-kowċ fil-pajjiż X mhuwiex fl-istess suq rilevanti bħall-ivvjaġġar bil-ferrovija u bl-ajru. Huwa preżunt li s-suq rilevanti huwa konċentrat, stabbli u relattivament mhux kumpless, u l-ipprezzar isir trasparenti bl-iskambju ta' informazzjoni. Analiżi: Dan l-iskambju ta’ informazzjoni ma jikkostitwixxix restrizzjoni intenzjonata tal-kompetizzjoni. Il-kumpaniji qed jiskambjaw il-prezzijiet attwali mhux il-prezzijiet futuri pjanati tagħhom għaliex effettivament diġà qed ibiegħu biljetti għal dawn il-prezzijiet (b’kuntrast mal-Eżempju 1 fil-paragrafu 105). Għalhekk, huwa inqas probabbli li dan l-iskambju ta’ informazzjoni jikkostitwixxi mekkaniżmu effiċjenti biex jintlaħaq punt fokali għall-koordinazzjoni. Madankollu, minħabba l-istruttura tas-suq u n-natura strateġika tad-dejta, huwa probabbli li dan l-iskambju ta’ informazzjoni jikkostitwixxi mekkaniżmu effiċjenti għall-monitoraġġ ta’ devjazzjonijiet minn riżultat kollużiv, li huwa probabbli li jseħħ f’dan it-tip ta’ sitwazzjoni tas-suq. Għalhekk, dan l-iskambju ta’ informazzjoni jista’ jwassal għal effetti restrittivi fuq il-kompetizzjoni skont it-tifsira tal-Artikolu 53(1). Madankollu, safejn ċerti effetti restrittivi fuq il-kompetizzjoni jistgħu jirriżultaw mill-possibbiltà ta’ monitoraġġ tad-devjazzjonijiet, huwa probabbli li l-kisbiet fl-effiċjenza li jirriżultaw mill-iskambju ta’ informazzjoni jistgħu jiġu trasferiti lill-konsumaturi sal-punt li jissuperaw l-effetti restrittivi potenzjali fuq il-kompetizzjoni kemm fil-probabbiltà kif ukoll fil-kobor tagħhom. B’kuntrast mal-Eżempju 1 fil-paragrafu 105, l-iskambju ta’ informazzjoni huwa pubbliku u l-konsumaturi jistgħu jixtru l-biljetti għall-prezzijiet u bil-kundizzjonijiet li qed jiġu skambjati. Għalhekk, dan l-iskambju tal-informazzjoni probabbilment se jkun ta’ benefiċċju dirett għall-konsumaturi billi jnaqqas l-ispejjeż tat-tiftix tagħhom u jtejjeb l-għażla, u b’hekk jistimula wkoll il-kompetizzjoni fil-prezzijiet. Għaldaqstant, il-kundizzjonijiet tal-Artikolu 53(3) probabbilment jiġu ssodisfati.

107. Prezzijiet attwali mnaqqsa mill-informazzjoni skambjata Eżempju 3 Sitwazzjoni: Il-lukandi lussużi fil-kapital tal-pajjiż A joperaw f’oligopolija ristretta, mhux kumplessa, u stabbli, bi strutturi tal-ispejjeż fil-biċċa l-kbira omoġenji, li jikkostitwixxu suq rilevanti separat minn dak ta' lukandi oħrajn. Dawn jiskambjaw direttament informazzjoni individwali dwar ir-rati tal-okkupanza u d-dħul attwali. F’dan il-każ, mill-informazzjoni skambjata l-partijiet jistgħu jnaqqsu direttament il-prezzijiet kurrenti attwali tagħhom. Analiżi: Sakemm ma jkunx mod moħbi ta’ kif tiġi skambjata l-informazzjoni dwar l-intenzjonijiet għall-futur, dan l-iskambju ta’ informazzjoni ma jkunx jikkostitwixxi restrizzjoni intenzjonata tal-kompetizzjoni għaliex il-lukandi jiskambjaw dejta attwali u mhux informazzjoni dwar il-prezzijiet jew il-kwantitajiet futuri pjanati. Madankollu, l-iskambju ta’ informazzjoni jwassal għal effetti restrittivi fuq il-kompetizzjoni skont it-tifsira tal-Artikolu 53(1) għaliex l-għarfien tal-prezzijiet attwali tal-kompetituri jista’ jiffaċilita l-koordinazzjoni (jiġifieri, l-allinjament) tal-aġir kompetittiv tal-kumpaniji. Dan probabbli jintuża għall-monitoraġġ ta’ devjazzjonijiet mir-riżultat kollużiv. L-iskambju ta’ informazzjoni jżid it-trasparenza fis-suq għaliex allavolja l-lukandi normalment jippubblikaw il-lista ta’ prezzijiet tagħhom, dawn joffru wkoll diversi skontijiet fuq il-lista tal-prezzijiet li jirriżultaw min-negozjati jew għal prenotazzjonijiet bikrin jew ta’ grupp, eċċ. Għalhekk, l-informazzjoni inkrementali li tiġi skambjata bejn il-lukandi, mhux pubblikament, hija kummerċjalment sensittiva, jiġifieri utli strateġikament. Dan l-iskambju probabbilment jiffaċilita riżultat kollużiv fis-suq għaliex il-partijiet involuti jikkostitwixxu oligopolija ristretta, mhux kumplessa u stabbli involuta f’relazzjoni kompetittiva fit-tul (interazzjonijiet ripetuti). Barra minn hekk, l-istrutturi tal-ispejjeż tal-lukandi huma fil-biċċa l-kbira omoġenji. Fl-aħħar mill-aħħar, la l-konsumaturi u lanqas id-dħul fis-suq ma jistgħu jirrestrinġu l-aġir antikompetittiv tal-kumpaniji stabbiliti diġà għaliex il-konsumaturi għandhom setgħa ta’ xerrej baxxa u l-ostakli għad-dħul huma għoljin. Huwa improbabbli li f’dan il-każ il-partijiet ikunu jistgħu juru li kwalunkwe kisbiet fl-effiċjenzi li jirriżultaw mill-iskambju ta’ informazzjoni jiġu trasferiti lill-konsumaturi sa punt li jissuperaw l-effetti restrittivi fuq il-kompetizzjoni. Għalhekk, huwa improbabbli li l-kundizzjonijiet tal-Artikolu 53(3) jiġu ssodisfati

108. Benefiċċji tal-iffissar ta’ livelli ta’ referenza – il-kriterji fl-Artikolu 53(3) mhux issodisfati Eżempju 4 Sitwazzjoni: Tliet kumpaniji kbar b’sehem tas-suq kombinat ta’ 80 % f’suq stabbli, mhux kumpless u konċentrat b’barrieri għolja għad-dħul, jiskambjaw informazzjoni direttament bejniethom, frekwentament u mhux pubblikament, dwar frazzjoni sostanzjali tal-ispejjeż individwali tagħhom. Il-kumpaniji isostnu li jagħmlu dan biex jiffissaw livelli ta’ referenza għall-prestazzjoni tagħhom kontra l-kompetituri tagħhom u b’hekk beħsibhom isiru aktar effiċjenti Analiżi: Dan l-iskambju ta’ informazzjoni fil-prinċipju ma jikkostitwixxix restrizzjoni intenzjonata tal-kompetizzjoni. Bħala konsegwenza, l-effetti tiegħu fuq is-suq iridu jiġu valutati. Minħabba l-istruttura tas-suq, il-fatt li l-informazzjoni skambjata għandha x’taqsam ma’ proporzjon kbir tal-kostijiet varjabbli tal-kumpaniji, il-forma individwalizzata tal-preżentazzjoni tad-dejta, u l-kopertura kbira tagħha tas-suq rilevanti, l-iskambju ta’ informazzjoni probabbilment jiffaċilita riżultat kollużiv u għalhekk iwassal għal effetti restrittivi fuq il-kompetizzjoni skont it-tifsira tal-Artikolu 53(1). Huwa improbabbli li l-kriterji fl-Artikolu 53(3) jiġu ssodisfati għaliex hemm mezzi anqas restrittivi għall-kisba tal-kisbiet fl-effiċjenza msemmija, pereżempju, permezz tal-ġbir, l-anonimità u l-aggregazzjoni tad-dejta minn parti terza f’xi forma ta’ klassifikazzjoni tal-industrija. Fl-aħħar, f’dan il-każ, minħabba li l-partijiet jifformaw oligopolija ristretta ħafna, mhux kumplessa u stabbli, anki l-iskambju ta’ dejta aggregata jista’ jiffaċilita riżultat kollużiv fis-suq. Madankollu, dan ikun improbabbli ħafna jekk dan l-iskambju ta’ informazzjoni ikun sar f’suq mhux trasparenti, frammentat, instabbli u kumpless.

109. Informazzjoni ġenwinament pubblika Eżempju 5 Sitwazzjoni: L-erba’ kumpaniji li huma l-proprjetarji tal-pompi tal-petrol kollha fil-pajjiż kbir A jiskambjaw il-prezzijiet attwali tal-petrol fuq it-telefown. Dawn isostnu li dan l-iskambju ta’ informazzjoni ma jistax ikollu effetti restrittivi fuq il-kompetizzjoni peress li l-informazzjoni hija pubblika għaliex tintwera fuq pannelli kbar tal-wiri f’kull pompa tal-petrol. Analiżi: Id-dejta tal-prezzijiet li tiġi skambjata fuq it-telefown mhijiex ġenwinament pubblika, għax biex tinkiseb l-istess informazzjoni b'mod ieħor ikun meħtieġ li wieħed iġarrab kosti sostanzjali ta’ ħin u trasport. Wieħed ikollu jivvjaġġja distanzi twal spiss sabiex jiġbor il-prezzijiet murija fuq il-pannelli tal-pompi tal-petrol mifruxin madwar il-pajjiż kollu. L-ispejjeż għal dan huma potenzjalment għoljin, u għalhekk fil-prattika l-informazzjoni ma tkunx tista’ tinkiseb ħlief permezz tal-iskambju ta’ informazzjoni. Barra minn hekk, l-iskambju huwa sistematiku u jkopri s-suq rilevanti sħiħ, li huwa oligopolija ristretta, mhux kumplessa u stabbli. Għalhekk, huwa probabbli li tinħoloq klima ta’ ċertezza reċiproka fir-rigward tal-politika tal-ipprezzar tal-kompetituri u għalhekk huwa probabbli li dan jiffaċilita li jkun hemm riżultat kollużiv. Bħala konsegwenza, dan l-iskambju ta’ informazzjoni probabbli jirriżulta f’effetti restrittivi fuq il-kompetizzjoni skont it-tifsira tal-Artikolu 53(1).

110. Titjib fil-provvista għad-domanda bħala kisba fl-effiċjenza Eżempju 6 Sitwazzjoni: Hemm ħames produtturi tal-meraq taz-zunnarija frisk fil-flixkun fis-suq rilevanti. Id-domanda għal dan il-prodott hija instabbli ħafna u tvarja minn post għall-ieħor fi żminijiet differenti. Il-meraq irid jinbiegħ u jiġi kkonsmat fi żmien ġurnata mid-data tal-produzzjoni. Il-produtturi jiftehmu li jistabbilixxu kumpanija tar-riċerka tas-suq indipendenti li ta’ kuljum tiġbor informazzjoni attwali dwar il-meraq mhux mibjugħ f’kull punt tal-bejgħ, li tippubblikaha fuq il-websajt tagħha l-ġimgħa ta’ wara f’forma li hija aggregata għal kull punt tal-bejgħ. L-istatistika ppubblikata tippermetti lill-produtturi u l-bejjiegħa bl-imnut ibassru d-domanda u jagħtu pożizzjoni aħjar lill-prodott. Qabel ma ġie stabbilit l-iskambju, il-bejjiegħa bl-imnut kienu rrapportaw kwantitajiet kbar ta’ meraq moħli u għalhekk kienu naqqsu l-kwantità ta’ meraq mixtri mingħand il-produtturi; jiġifieri, is-suq ma kienx qed jaħdem b'mod effiċjenti. Bħala konsegwenza, f’ċerti perjodi u żoni kien hemm mumenti frekwenti fejn ma kienx hemm provvista għad-domanda. Is-sistema ta’ skambju ta’ informazzjoni, li tippermetti tbassir aħjar tal-provvista żejda u tal-provvista nieqsa, naqqset b’mod sinifikanti l-mumenti fejn ma kienx hemm provvista għad-domanda tal-konsumatur u żiedet il-kwantità mibjugħa fis-suq. Analiżi: Għalkemm is-suq huwa kkonċentrat ħafna u l-iskambju tad-dejta huwa riċenti u strateġiku, huwa improbabbli li dan l-iskambju jiffaċilita riżultat kollużiv għaliex huwa improbabbli li riżultat kollużiv iseħħ f’dan is-suq instabbli. Anki jekk l-iskambju joħloq xi riskju li jwassal għal effetti restrittivi fuq il-kompetizzjoni, il-kisbiet fl-effiċjenza li jirriżultaw miż-żieda fil-provvista lil postijiet b’domanda għolja u tnaqqis fil-provvista fil-postijiet b’domanda baxxa x'aktarx jibbilanċjaw effetti restrittivi potenzjali. L-informazzjoni tiġi skambjata f’forma pubblika u aggregata, li ġġorr riskji antikompetittivi aktar baxxi milli kieku kienet individwalizzata u mhux pubblika. L-iskambju ta’ informazzjoni għalhekk ma jmurx lil hinn minn dak li huwa neċessarju sabiex jiġi kkoreġut il-falliment tas-suq. Għalhekk, huwa probabbli li dan l-iskambju ta’ informazzjoni jissodisfa l-kriterji tal-Artikolu 53(3).

3. AKKORJI TA’ RIĊERKA U ŻVILUPP

3.1. Definizzjoni

111. L-akkordji ta’ riċerka u żvilupp ivarjaw fil-forma u l-ambitu. Dawn ivarjaw mill-akkwist ta’ ċerti attivitajiet ta’ riċerka u żvilupp sat-titjib konġunt ta’ teknoloġiji eżistenti u sal-kooperazzjoni fir-rigwad tar-riċerka, l-iżvilupp u t-tqegħid fis-suq ta’ prodotti kompletament ġodda. Dawn jistgħu jieħdu l-forma ta’ akkordju ta’ kooperazzjoni jew ta’ kumpanija kkontrollata f’mod konġunt. Dan il-Kapitolu japplika għall-forom kollha ta’ akkordji ta’ riċerka u żvilupp, inklużi akkordji relatati mal-produzzjoni jew il-kummerċjalizzazzjoni tar-riżultati tar-riċerka u żvilupp.

3.2. Swieq rilevanti

112. Is-soluzzjoni għad-definizzjoni tas-suq rilevanti fl-evalwazzjoni tal-effetti ta’ akkordju ta’ riċerka u żvilupp huwa li jiġu identifikati dawk il-prodotti, teknoloġiji jew sforzi ta’ riċerka u żvilupp, li se jaġixxu bħala r-restrizzjonijiet kompetittivi ewlenin fuq il-partijiet. Minn naħa waħda tal-ispettru tas-sitwazzjonijiet possibbli, l-innovazzjoni tista’ tirriżulta fi prodott (jew teknoloġija) li jikkompeti f’suq ta’ prodotti (jew teknoloġiji) eżistenti. Dan hu, pereżempju, il-każ ta’ riċerka u żvilupp immirati lejn titjib jew varjazzjonijiet żgħar, bħal mudelli ġodda ta’ ċerti prodotti. Hawnhekk, l-effetti possibbli jikkonċernaw is-suq għal prodotti eżistenti. Min-naħa l-oħra tal-ispettru, l-innovazzjoni tista’ tirriżulta fi prodott kompletament ġdid li joħloq is-suq tal-prodott ġdid tiegħu stess (pereżempju tilqima ġdida għal marda preċedentement inkurabbli). Madankollu, ħafna każijiet huma dwar sittwazzjonijiet li jaqgħu bejn dawn iż-żewġ estremitajiet, jiġifieri, sitwazzjonijiet fejn l-isforzi ta’ innovazzjoni jistgħu joħolqu prodotti (jew teknoloġija) li, maż-żmien, tissostitwixxi prodotti (jew teknoloġija) eżistenti (pereżempju CDs li ssostitwew id-diski). Analiżi bir-reqqa’ ta’ dawk is-sitwazzjonijiet jista’ jkollha tkopri kemm swieq eżistenti kif ukoll l-impatt tal-akkordju fuq l-innovazzjoni.

Swieq tal-prodott eżistenti

113. Fejn il-kooperazzjoni tikkonċerna r-riċerka u żvilupp għat-titjib tal-prodotti eżistenti, dawk il-prodotti eżistenti u s-sostituti fil-qrib tagħhom jifformaw is-suq rilevanti li tikkonċerna l-kooperazzjoni (79).

114. Jekk l-isforzi tar-riċerka u żvilupp ikunu jimmiraw lejn bidla sinifikanti fil-prodotti eżistenti jew anki lejn prodott ġdid biex jissostitwixxi prodotti eżistenti, is-sostituzzjoni mal-prodotti eżistenti tista’ tkun imperfetta jew għat-tul. Jista’ jiġi konkluż li l-prodotti qodma u dawk ġodda li potenzjalment se joħorġu ma jaqgħux fl-istess suq rilevanti (80). Is-suq għal prodotti eżistenti madankollu jista’ xorta jkun ikkonċernat, jekk il-ġbir flimkien tal-isforzi tar-riċerka u żvilupp probabbli jirriżulta fil-koordinazzjoni tal-aġir tal-partijiet bħala fornituri tal-prodotti eżistenti, pereżempju minħabba l-iskambju ta’ informazzjoni kompetittivament sensittiva relatata mas-suq ta’ prodotti eżistenti.

115. Jekk ir-riċerka u żvilupp jikkonċernaw komponent importanti ta’ prodott finali, mhux biss is-suq għal dak il-komponent jista’ jkun rilevanti għall-evalwazzjoni, iżda anki s-suq eżistenti għall-prodott finali. Pereżempju, jekk il-manifatturi tal-karozzi jikkoperaw fir-riċerka u l-iżvilupp relatati ma’ tip ġdid ta’ magna, is-suq tal-karozzi jista’ jiġi affettwat minn dik il-kooperazzjoni fir-riċerka u l-iżvilupp. Is-suq għall-prodotti finali, madankollu, ikun rilevanti biss għall-valutazzjoni jekk il-komponent li għalih ikunu mmirati r-riċerka u l-iżvilupp ikun teknikament jew ekonomikament element prinċipali ta’ dawk il-prodotti finali u jekk il-partijiet tal-akkordji ta’ riċerka u żvilupp għandhom setgħa fis-suq fir-rigward tal-prodotti finali.

Swieq tat-teknoloġija eżistenti

116. Il-kooperazzjoni fir-riċerka u l-iżvilupp tista’ ma tikkonċernax biss prodotti iżda anki teknoloġija. Meta d-drittijiet tal-proprjetà intellettwali jitpoġġew fis-suq separatament mill-prodotti li huma relatati magħhom, is-suq tat-teknoloġija rilevanti għandu jiġi definit ukoll. Is-swieq tat-teknoloġija jikkonsistu minn proprjetà intelletwali liċenzjata u s-sostituti fil-qrib tagħha, jiġifieri teknoloġiji oħra li l-konsumatur jista’ juża bħala sostitut.

117. Il-metodoloġija għad-definizzjoni tas-swieq tat-teknoloġija ssegwi l-istess prinċipji bħad-definizzjoni tas-swieq tal-prodotti (81). L-identifikazzjoni trid tibda mit-teknol