MT Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea L 175/19

DEĊIŻJONI TAL-AWTORITÀ TA’ SORVELJANZA TAL-EFTA

Nru 205/11/COL

tad-29 ta’ Ġunju 2011

dwar il-Ftehim Supplimentari dwar is-Servizz ta’ Hurtigruten (in-Norveġja)

L-AWTORITÀ TA’ SORVELJANZA TAL-EFTA (“L-AWTORITÀ”),

WARA LI KKUNSIDRAT il-Ftehim dwar iż-Żona Ekonomika Ewropea (“il-Ftehim ŻEE”), b’mod partikolari l-Artikoli 59(2), 61 u l-Protokoll 26,

WARA LI KKUNSIDRAT il-Ftehim bejn l-Istati tal-EFTA dwar it-Twaqqif ta’ Awtorità ta’ Sorveljanza u ta’ Qorti tal-Ġustizzja (“il-Ftehim dwar is-Sorveljanza u l-Qorti”), b’mod partikolari l-Artikolu 24,

WARA LI KKUNSIDRAT il-Protokoll 3 għall-Ftehim dwar is-Sorveljanza u l-Qorti (“il-Protokoll 3”), b’mod partikolari l-Artikolu 1(2) tal-Parti I u l-Artikoli 7(5) u 14 tal-Parti II,

WARA LI KKUNSIDRAT il-verżjoni kkonsolidata tad-Deċiżjoni tal-Awtorità Nru 195/04/COL tal-14 ta’ Lulju 2004 dwar id-dispożizzjonijiet ta’ implimentazzjoni msemmija taħt l-Artikolu 27 tal-Parti II tal-Protokoll 3 (“id-Deċiżjoni dwar id-Dispożizzjonijiet ta’ Implimentazzjoni”) (1),

WARA LI SEJĦET lill-partijiet interessati sabiex jissottomettu l-kummenti tagħhom skont dawk id-dispożizzjonijiet (2),

Billi:

I. FATTI

1. PROĊEDURA

Permezz ta’ ittra ddatata t-28 ta’ Novembru 2008 (Avveniment Nru 500143), l-awtoritajiet Norveġiżi informaw lill-Awtorità dwar l-innegozjar mill-ġdid tal-ftehim bejn l-awtoritajiet Norveġiżi u Hurtigruten ASA dwar l-akkwist tas-servizzi ta’ trasport bejn Bergen u Kirkenes fin-Norveġja.

Wara diversi skambji ta’ korrispondenza (3), permezz ta’ ittra ddatata 14 ta’ Lulju 2010 l-Awtorità infurmat lill-awtoritajiet Norveġiżi li kienet iddeċidiet li tibda l-proċedura ta’ investigazzjoni formali stabbilita fl-Artikolu 1(2) tal-Parti I tal-Protokoll 3 fir-rigward tal-ħlasijiet addizzjonali lil Hurtigruten fl-2008.

Id-Deċiżjoni tal-Awtorità Nru 325/10/COL li tinbeda l-proċedura (“id-deċiżjoni ta’ ftuħ”) ġiet ippubblikata f’Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea u s-Suppliment ŻEE għal dan (4). L-Awtorità sejħet lill-partijiet interessati sabiex jissottomettu l-kummenti tagħhom dwar id-deċiżjoni. L-Awtorità ma rċeviet l-ebda kumment ta’ parti terza.

Permezz ta’ ittra ddatata 30 ta’ Settembru 2010 (Avveniment Nru 571486) l-awtoritajiet Norveġiżi għaddew il-kummenti tagħhom dwar id-deċiżjoni ta’ ftuħ (Avveniment Nru 563570). Emails sussegwenti b’informazzjoni addizzjonali ntbagħtu mill-awtoritajiet Norveġiżi fl-20 ta’ April 2011 (Avveniment Nru 595326), fl-4 ta’ Mejju 2011, (Avveniment Nru 596802) u fis-6 ta’ Mejju 2011 (Avveniment Nru 597151).

2. L-ISFOND – IL-FTEHIM TA’ HURTIGRUTEN

Hurtigruten ASA topera servizzi ta’ trasport marittimu li jikkonsistu fit-trasport ikkombinat ta’ persuni u merkanzija matul il-kosta Norveġiża minn Bergen sa Kirkenes, li kuljum iservi 34 port ta’ waqfa matul is-sena kollha.

It-tħaddim tas-servizz għall-perjodu mill-1 ta’ Jannar 2005 sal-31 ta’ Diċembru 2012 kien is-suġġett ta’ proċedura ta’ sejħa għall-offerti mibdija f’Ġunju 2004. Ofotens og Vesteraalens Dampskipsselskap ASA u Troms Fylkes Dampskipsselskap (“il-kumpaniji Hurtigruten”) (5) kienu l-uniċi offerenti u ffirmaw kuntratt mal-awtoritajiet Norveġiżi fis-17 ta’ Diċembru 2004 (“il-Ftehim ta’ Hurtigruten”). Iż-żewġ kumpaniji ġew amalgamati f’Marzu 2006 sabiex iffurmaw l-entità li qed tħaddem is-servizz bħalissa, Hurtigruten ASA (“Hurtigruten”). Il-Ftehim ta’ Hurtigruten iffirmat fl-2004 ma ġiex innotifikat lill-Awtorità u, bħala tali, ma ġiex soġġett għal kwalunkwe valutazzjoni taħt ir-regoli tal-għajnuna mill-Istat tal-Ftehim ŻEE mill-Awtorità.

Taħt il-Ftehim ta’ Hurtigruten, Hurtigruten tipprovdi għal servizzi ta’ kuljum f’34 port ta’ waqfa determinati minn qabel matul is-sena, bbażati fuq skeda fissa, bil-kapaċità bbażata fuq ir-rekwiżit li r-rotta titħaddem bi 11-il bastiment approvati bil-quddiem mill-awtoritajiet Norveġiżi u prezzijiet massimi skont id-distanza tar-rotot tal-passiġġieri. Hurtigruten hija ħielsa li tistabbilixxi l-prezzijiet tagħha għal vjaġġi bir-ritorn, kabini, il-provvediment tal-ikel u t-trasport ta’ karozzi u merkanzija.

Għas-servizzi koperti mill-Ftehim ta’ Hurtigruten, l-awtoritajiet Norveġiżi jħallsu kumpens totali ta’ NOK 1 899,7 miljun għat-tmien snin li jtul iż-żmien tal-ftehim, espressi fi prezzijiet tal-2005:

Għall-2005 NOK 217,5 miljun Għall-2006 NOK 247,5 miljun Għall-2007 NOK 247,5 miljun Għall-2008 NOK 240,0 miljun Għall-2009 NOK 236,8 miljun Għall-2010 NOK 236,8 miljun Għall-2011 NOK 236,8 miljun Għall-2012 NOK 236,8 miljun

Il-ħlasijiet jiġu aġġustati skont klawsola tal-indiċi tal-prezzijiet fl-Artikolu 6.2 tal-Ftehim ta’ Hurtigruten, filwaqt illi jitqies il-prezz taż-żejt tad-diżil tal-baħar, l-ispejjeż ta’ salarji fis-settur tal-baħar u NIBOR (6).

Skont l-awtoritajiet Norveġiżi, Hurtigruten hija obbligata li żżomm kontijiet separati għas-servizzi tal-kumpanija fir-rotta ta’ Bergen-Kirkenes u għall-attivitajiet li mhumiex parti minn din ir-rotta, iżda m’hemm l-ebda obbligu fuq Hurtigruten fil-ftehim attwali li jinżammu kontijiet separati għall-parti tal-obbligu tas-servizz pubbliku tar-rotta Bergen-Kirkenes u l-parti kummerċjali tal-istess rotta.

Flimkien mas-servizz kopert mill-Ftehim ta’ Hurtigruten, Hurtigruten hija operatur kummerċjali u toffri vjaġġi bir-ritorn, eskursjonijiet, u l-provvediment tal-ikel fuq ir-rotta Bergen-Kirkenes. Barra dan, b’konnessjoni ma’ din ir-rotta, Hurtigruten tipprovdi wkoll servizzi ta’ trasport fil-fjord ta’ Geiranger, barra mill-ambitu tal-Ftehim ta’ Hurtigruten. Barra minn hekk, Hurtigruten tħaddem numru ta’ kruċieri differenti fi stati Ewropej differenti, ir-Russja, l-Antartika, Spitsbergen u l-Groenlandja.

Fit-30 ta’ Ġunju 2010, l-awtoritajiet Norveġiżi bdew proċedura ta’ sejħa għall-offerti fuq ir-rotta bejn Bergen u Kirkenes għall-perjodu ta’ tmien snin sa mhux aktar tard mill-1 ta’ Jannar 2013. L-awtoritajiet Norveġiżi infurmaw lill-Awtorità li kuntratt ġdid għall-provvista tas-servizz mill-1 ta’ Jannar 2012 sal-31 ta’ Diċembru 2019 ġie ffirmat fit-13 ta’ April 2011 ma’ Hurtigruten. Dan il-kuntratt mhuwiex ivvalutat fid-deċiżjoni attwali.

3. DESKRIZZJONI TAT-TLIET MIŻURI TAĦT VALUTAZZJONI

3.1. It-tliet miżuri

L-awtoritajiet Norveġiżi spjegaw li fis-27 ta’ Ottubru 2008, l-awtoritajiet Norveġiżi u Hurtigruten ikkonkludew ftehim li abbażi tiegħu żdied il-ħlas tal-Istat għall-provvista tas-servizzi tat-trasport bejn Bergen u Kirkenes kif ġej (minn hawn ‘l quddiem imsejħa kollettivament bħala “it-tliet miżuri”):

1. rimborż ta’ 90 % tal-hekk imsejħa t-taxxa fuq in-Nox għall-2007 u 90 % tal-kontribuzzjonijiet tal-Fond tan-Nox minn Jannar 2008 ‘l quddiem għall-bqija tat-tul ta’ żmien tal-Ftehim ta’ Hurtigruten, jiġifieri sal-31 ta’ Diċembru 2012 (7);

2. “kumpens ġenerali” ta’ NOK 66 miljun ingħata għall-2008 minħabba s-sitwazzjoni finanzjarja dgħajfa ta’ Hurtigruten li rriżultat minn żieda ġenerali fl-ispejjeż għas-servizz provdut. Ġie pprovdut kumpens ġenerali kull sena għall-bqija tat-tul ta’ żmien tal-kuntratt, jiġifieri sal-31 ta’ Diċembru 2012, sakemm ma titjiebx b’mod sinifikanti s-sitwazzjoni finanzjarja tal-kumpanija relatata mas-servizz pubbliku (8); u

3. tnaqqis fin-numru ta’ vapuri minn 11 għal 10 fl-istaġjun tax-xitwa (mill-1 ta’ Novembru sal-31 ta’ Marzu) sakemm jiskadi l-Ftehim ta’ Hurtigruten, mingħajr ma titnaqqas ir-remunerazzjoni għas-servizz kif previst taħt id-dispożizzjonijiet tal-Ftehim ta’ Hurtigruten (9). Dan is-servizz imnaqqas huwa maħsub li jkompli matul il-bqija tat-tul ta’ żmien tal-Ftehim ta’ Hurtigruten, jiġifieri sal-31 ta’ Diċembru 2012.

3.2. L-innegozjar mill-ġdid tal-Ftehim ta’ Hurtigruten

3.2.1. Il-klawsola tal-innegozjar mill-ġdid

L-Artikolu 8 tal-Ftehim ta’ Hurtigruten jinkludi klawsola ta’ reviżjoni, fejn iż-żewġ partijiet jistgħu jibdew proċedura ta’ negozjar mill-ġdid. Il-klawsola ta’ reviżjoni taqra kif ġej (traduzzjoni mill-Awtorità):

“Atti uffiċjali li jinvolvu tibdil konsiderevoli ta’ spiża kif ukoll tibdil radikali ta’ prezzijiet tal-fatturi ta’ input li l-partijiet ma setgħux raġjonevolment jipprevedu, huma raġunijiet sabiex kwalunkwe waħda mill-partiet kontraenti titlob innegozjar mill-ġdid dwar aġġustamenti straordinarji tar-remunerazzjoni tal-Istat, tibdil fis-servizz imwassal jew miżuri oħra. F’dawn in-negozjati, il-parti l-oħra se tiġi intitolata li jkollha aċċess għad-dokumentazzjoni kollha meħtieġa.” (10)

3.2.2. Il-Ftehim Supplimentari

Kif imsemmi hawn fuq, l-innegozjar mill-ġdid tal-Ftehim ta’ Hurtigruten ġie konkluż fis-27 ta’ Ottubru 2008, li żied il-kumpens tas-servizz pubbliku lil Hurtigruten permezz tat-tliet miżuri differenti msemmija hawn fuq ukoll.

Dan il-ftehim ġie kkonfermat bil-miktub permezz ta’ ittra ffirmata mill-awtoritajiet Norveġiżi fil-5 ta’ Novembru 2008, li tirreferi għall-innegozjar mill-ġdid konkluż fis-27 ta’ Ottubru 2008.

Fit-8 ta’ Lulju 2009 u d-19 ta’ Awwissu 2009 rispettivament, l-awtoritajiet Norveġiżi u Hurtigruten iffirmaw dokument li fformalizza l-innegozjar mill-ġdid konkluż fir-rigward tal-Ftehim oriġinali ta’ Hurtigruten (“il-Ftehim Supplimentari”), li jirreferi għall-ittra ffirmata mill-awtoritajiet Norveġiżi fil-5 ta’ Novembru 2008.

3.2.3. Il-ħlasijiet li seħħew taħt it-tliet miżuri

Skont il-ftehim rivedut u l-allokazzjoni baġitarja sussegwenti tal-Parlament Norveġiż (11), NOK 125 miljun (12) ġie mħallas lil Hurtigruten f’Diċembru 2008 bħala kumpens addizzjonali għall-2007 u l-2008.

Skont l-informazzjoni disponibbli lill-Awtorità, diġà seħħew il-ħlasijiet addizzjonali li ġejjin wara l-innegozjar mill-ġdid u l-Ftehim Supplimentari:

Ir-rimborż tat-taxxa fuq in-NOx/il-Fond tan-NOx Kumpens ġenerali Tnaqqis tas-servizzi; 10 bastimenti minflok 11 matul l-istaġjun tax-xitwa (Nov – Marzu) Għall-2007 NOK 53,4 miljun Għall-2008 l-ewwel nofs NOK 5,4 miljun NOK 66 miljun Għall-2008 it-tieni nofs NOK 11,3 miljun Għall-2009 l-ewwel nofs NOK 5,9 miljun

L-awtoritajiet Norveġiżi infurmaw lill-Awtorità li, fir-rigward tar-rimborż tat-taxxa fuq in-NOx/il-Fond tan-NOx, ħlas ta’ NOK 7,2 miljun għat-tieni nofs tal-2008, ma tħallasx minħabba fi żball amministrattiv. Barra minn hekk, il-ħlasijiet għat-tieni nofs tal-2009 u l-ewwel tliet kwarti tal-2010 għadhom ma tħallsux bħala konsegwenza tad-deċiżjoni tal-Awtorità li tibda l-proċedura ta’ investigazzjoni formali. Barra minn hekk, l-awtoritajiet Norveġiżi infurmaw lill-Awtorità li l-ebda “kumpens ġenerali” għadu ma tħallas għall-2009, 2010 jew 2011 u mhumiex se jsiru aktar ħlasijiet skont il-Ftehim Supplimentari sakemm tittieħed deċiżjoni finali mill-Awtorità.

Flimkien ma’ dan, b’effett mis-16 ta’ Novembru 2008, Hurtigruten ġiet awtorizzata tnaqqas in-numru ta’ vapuri minn 11 sa 10 fl-istaġjun tax-xitwa (l-1 ta’ Novembru sal-31 ta’ Marzu) mingħajr kwalunkwe tnaqqis fil-kumpens tas-servizz pubbliku. Skont l-informazzjoni provduta mill-awtoritajiet Norveġiżi, dan it-tnaqqis jikkorrispondi għal NOK 11,3 miljun ieħor (13) f’kumpens addizzjonali fl-istaġjun tax-xitwa 2008 sa 2009, ikkalkolat abbażi tat-tnaqqis fil-kumpens li inkella Hurtigruten tkun soġġetta għalih skont il-Ftehim ta’ Hurtigruten għal servizz imnaqqas. Dan l-arranġament kien fis-seħħ ukoll fl-istaġjun tax-xitwa 2009 sa 2010 u, skont l-informazzjoni disponibbli lill-Awtorità, għall-istaġjun tax-xitwa 2010 sa 2011, iżda ma ġewx ipprovduti kalkoli għal dan il-perjodu.

Skont l-awtoritajiet Norveġiżi, il-Ftehim Supplimentari jirriżulta f’żieda totali ta’ 26 % fil-kontribuzzjonijiet għas-sena 2008, fuq l-aġġustament tal-prezz skont l-Artikolu 6.2 tal-Ftehim ta’ Hurtigruten (14).

4. RAĠUNIJIET SABIEX TINBEDA L-PROĊEDURA

L-Awtorità fetħet il-proċedura tal-investigazzjoni formali abbażi li l-ħlasijiet addizzjonali lil Hurtigruten jistgħu jinvolvu għajnuna mill-Istat. B’mod partikolari, l-Awtorità kellha dubji dwar jekk il-kumpens miżjud provdut mill-innegozjar mill-ġdid u l-Ftehim Supplimentari jistax jitqies bħala kopert mill-kuntratt iffirmat wara l-proċedura tas-sejħa għall-offerti mwettqa fl-2004.

L-Awtorità kellha aktar dubji dwar jekk il-miżuri adottati mill-awtoritajiet Norveġiżi kinux konformi mar-rekwiżiti tal-Artikolu 59(2) tal-Ftehim ŻEE fis-sens li jikkorrispondu biss għall-kumpens għall-provvista tas-servizz pubbliku. Barra minn hekk, l-Awtorità esprimiet dubji dwar jekk l-interventi jistgħux jitqiesu bħala kompatibbli mal-funzjonament tal-Ftehim ŻEE, speċjalment abbażi tal-Artikolu 61(3) tal-Ftehim ŻEE flimkien mal-Linji Gwida tal-Awtorità dwar is-Salvataġġ u r-Ristrutturar ta’ Ditti f’Diffikultà (“il-Linji Gwida dwar is-Salvataġġ u r-Ristrutturar”) (15).

5. KUMMENTI MILL-AWTORITAJIET NORVEĠIŻI

5.1. Il-ħlasijiet addizzjonali ma jikkostitwixxux għajnuna mill-Istat jew huma kumpens meħtieġ għall-provvista ta’ servizz pubbliku skont l-Artikolu 59(2) ŻEE

L-awtoritajiet Norveġiżi argumentaw li t-tliet miżuri ma jikkostitwixxux għajnuna mill-Istat. Issottomettew li billi llimitaw il-ħlasijiet addizzjonali għal dak li kien strettament meħtieġ sabiex tiġi żgurata kontinwazzjoni tas-servizz pubbliku, il-ħlasijiet addizzjonali ma rrappreżentawx vantaġġ ekonomiku fis-sens tal-Artikolu 61(1) tal-Ftehim ŻEE u l-ġurisprudenza Altmark.

L-awtoritajiet Norveġiżi jsostnu li l-miżuri meħuda f’Ottubru 2008 kienu miżuri ta’ emerġenza adottati sabiex tiġi rrimedjata s-sitwazzjoni ekonomika diffiċli akuta ta’ Hurtigruten fl-2008, sabiex jiġi żgurat servizz kontinwu fil-perjodu interim sakemm tkun tista’ tiġi finalizzata proċedura ġdida tas-sejħa għall-offerti, u meta għamlu dan, aġixxew bħala operatur razzjonali fis-suq. Sabiex jappoġġjaw dan l-argument, l-awtoritajiet Norveġiżi jirreferu għas-sentenza Linde (16) tal-Qorti tal-Prim Istanza.

Barra minn hekk, l-awtoritajiet Norveġiżi jargumentaw li l-kumpens għat-taxxa fuq in-NOx u l-kontribuzzjonijiet tal-Fond tat-taxxa fuq in-NOx jonqsu milli jissodisfaw ir-rekwiżit tas-selettività peress li l-istess rimborż japplika għas-servizzi tat-trasport tal-passiġġieri marittimi kollha li jwettqu obbligi tas-servizzi pubbliku. Alternattivament, f’każ li l-Awtorità kellha ssib li t-tliet miżuri jikkostitwixxu għajnuna mill-Istat fis-sens tal-Artikolu 61(1) tal-Ftehim ŻEE, l-awtoritajiet Norveġiżi ssottomettew li l-miżuri jikkostitwixxu kumpens meħtieġ għall-obbligu tas-servizz pubbliku skont l-Artikolu 59(2) tal-Ftehim ŻEE.

Sabiex jiġi ssostanzjat li Hurtigruten ma ġietx ikkumpensata b’mod eċċessiv għall-provvista ta’ servizz pubbliku skont l-Artikolu 59(2) tal-Ftehim ŻEE, l-awtoritajiet Norveġiżi pprovdew lill-Awtorità b’rapport wieħed ikkummissjonat minn PWC u tnejn minn BDO Noraudit. Ir-rapporti josservaw li Hurtigruten ma implimentatx separazzjoni kif suppost ta’ kontijiet għall-attivitajiet tas-servizz pubbliku u attivitajiet oħra barra mill-mandat tas-servizz pubbliku. (17) B’dan, kost ex post u allokazzjoni ta’ dħul jiġu simulati.

Dawn it-tliet rapporti jinkludu dan li ġej:

(i) Ir-Rapport ta’ PWC tal-14 ta’ Ottubru 2008 Ir-Rapport ta’ PWC tal-14 ta’ Ottubru 2008 bil-materjal bażiku tiegħu (“ir-Rapport ta’ PWC”) (18) jipprovdi tliet metodu alternattivi li juru l-punt sa fejn Hurtigruten ma ġietx ikkumpensata biżżejjed għall-provvista tas-servizz pubbliku. L-ewwel żewġ metodi wżati huma l-mudelli tal-ispejjeż tal-produzzjoni fejn isir attentat sabiex jiġu sseparati l-ispejjeż u d-dħul konnessi ma’ kemm l-attivitajiet tas-servizz pubbliku kif ukoll l-attivitajiet kummerċjali. L-ewwel metodu jinvolvi l-użu tal-ispejjeż u d-dħul ta’ vapur wieħed “MS Narvik” għas-sena 2006 sabiex jintwera kif Hurtigruten ma ġietx ikkumpensata biżżejjed għall-provvista tas-servizz pubbliku. It-tieni metodu huwa simili għall-ewwel wieħed, iżda minflok il-valutazzjoni tiġi llimitata għal MS Narvik, l-ispejjeż u d-dħul tal-flotta kollha ta’ Hurtigruten għall-2006 jintużaw bħala bażi għall-kalkoli. It-tielet metodu jinvolvi li ma ssirx distinzjoni bejn is-servizz pubbliku u l-attivitajiet kummerċjali. Il-kalkoli tiegħu huma bbażati fuq il-kontijiet tal-2006 għall-flotta kollha ta’ Hurtigruten. L-idea hija li l-awtoritajiet Norveġiżi, bl-għajnuna, jistgħu jiżguraw li t-tħaddim ikkombinat tas-servizz pubbliku u l-attivitajiet kummerċjali jkun profitabbli għal Hurtigruten, fis-sens li l-ispejjeż kollha jkunu koperti u li Hurtigruten takkwista dħul fuq il-kapital fi ħdan il-firxa ta’ 3-5 % fuq id-dħul qabel it-taxxa jew 10 % fuq EBITDA. (19) Bit-tielet metodu tar-Rapport ta’ PWC, l-awtoritajiet Norveġiżi jidhru li jargumentaw li jeħtieġ li ma ssir l-ebda distinzjoni bejn is-servizz pubbliku u l-attivitajiet kummerċjali, u li l-għajnuna tista’ tingħata sabiex tiġi żgurata l-profitabbiltà tal-kuntratt (jitqiesu l-ispejjeż u d-dħul ta’ kemm l-attivitajiet tas-servizz pubbliku kif ukoll l-attivitajiet kummerċjali)

(ii) Ir-Rapport ta’ BDO Noraudit tat-23 ta’ Marzu 2009 L-ewwel Rapport ta’ BDO Noraudit tat-23 ta’ Marzu 2009 (“l-ewwel Rapport ta’ BDO”) jipprovdi spjegazzjoni ta’ kif it-tliet miżuri (20) ma nvolvew l-ebda kumpens żejjed meta eżaminati fid-dawl tal-ispejjeż miżjuda kkombinati għall-flotta kollha ta’ Hurtigruten relatati mal- (i) introduzzjoni tat-taxxa fuq in-NOx (għall-2007 u l-ewwel nofs tal-2008), u (ii) l-prezzijiet miżjuda tal-fjuwil fl-2008. Fir-rapport, BDO Noraudit jargumentaw li l-ispejjeż u l-benefiċċji relatati mal-hedging ta’ Hurtigruten għall-ispejjeż tal-fjuwil m’għandhomx jitqiesu fil-kalkolu tal-ispejjeż tal-fjuwil.

(iii) Ir-Rapport ta’ BDO Noraudit tas-27 ta’ Settembru 2010 It-tieni Rapport ta’ BDO Noraudit tas-27 ta’ Settembru 2010 (“it-tieni Rapport ta’ BDO”) jipprovdi spjegazzjoni alternattiva dwar kif it-tliet miżuri (21) ma nvolvewx kumpens żejjed. Żewġ differenzi sostanzjali mill-ewwel rapport huma li (i) minflok li tiġi eżaminata l-ispiża verifikabbli tat-tħaddim tal-flotta kollha ta’ Hurtigruten, l-ispejjeż attwali relatati mat-tħaddim tal-vapur li, minn dawk soġġetti għat-taxxa fuq in-NOx, huwa l-aktar viċin tar-rekwiżiti minimi tal-obbligu tas-servizz pubbliku (22) (MS Vesterålen) jintużaw sabiex tiġi kkalkolata l-ispiża tal-provvista tas-servizz pubbliku, u (ii) il-kumpens huwa marbut mad-defiċits totali tal-2007 u l-2008 ta’ dawk li huma kklassifikati bħala l-operazzjonijiet tas-servizz pubbliku ta’ Hurtigruten minflok il-prezzijiet ogħla tal-fjuwil fl-2008. Fir-rigward tal-metodu tal-allokazzjoni tal-ispiża segwit fir-rapporti, l-ewwel żewġ metodi tar-Rapport ta’ PWC u ż-żewġ Rapporti ta’ BDO għandhom tendenza li jikklassifikaw biss l-ispiża inkrementali żejda konnessa mal-attivitajiet kummerċjali (i.a. l-fjuwil żejjed u l-ispiża tan-NOx imġarrba mill-kruċiera fil-Geirangerfjord), bħala spejjeż kummerċjali. Il-bqija tal-ispejjeż għandhom it-tendenza li jiġu allokati lin-naħa tas-servizz pubbliku. Fi kliem ieħor, spejjeż fissi komuni għas-servizz pubbliku u l-attivitajiet kummerċjali għandhom it-tendenza li jiġu allokati lin-naħa tas-servizz pubbliku. Min-naħa l-oħra, id-dħul iġġenerat mill-attivitajiet tas-servizz pubbliku jiġi allokat lin-naħa tas-servizz pubbliku, filwaqt li d-dħul li jirriżulta mill-attivitajiet barra mill-mandat tas-servizz pubbliku jiġi allokat lin-naħa kummerċjali. Dan il-metodu ta’ allokazzjoni jista’ jintwera permezz tal-eżempju provdut mir-Rapport ta’ PWC li jipprovdi ħarsa ġenerali lejn l-ispiża tal-allokazzjoni (Figura 1) u d-dħul (Figura 2) tal-vapur MS Narvik (il-vapur l-aktar viċin li jissodisfa r-rekwiżiti minimi tal-obbligu tas-servizz pubbliku, iżda mhux soġġett għat-taxxa fuq in-NOx) (23): Figura 1 Spejjeż Narvik faktisk 06 Anslag tjenestekjøp Varekostnader 5 728 2 635 Personalkostnader 32 009 25 607 Bunkers 16 554 16 089 Havnekostnader 4 798 4 798 Vedlikehold 6 709 6 709 Forsikring 1 001 801 Administrasjonskostnader 7 993 3 997 Landturkostnader 2 348 Salgs- og markedskostnader 5 635 1 127 Andre kostnader 4 615 2 308 Sum kostnader 87 390 64 070 Figura 2 Dħul Narvik faktisk 06 Anslag tjenestekjøp Rundtursinntekter 18 756 Distanseinntekter 14 231 14 231 Godsinntekter 4 722 4 722 Bilinnteker 987 987 Salg kost rundreise 6 205 Salg kost distansereise 1 104 1 104 Cateringinntekter 6 853 5 482 Landturinntekter 3 645 Andre inntekter 3 346 1 673 Sum inntekter 59 849 28 199

Il-figuri t’hawn fuq juru li filwaqt li l-ispejjeż fissi kollha komuni għal i.a. il-fjuwil (bil-konsum li jirriżulta mill-kruċiera fil-Geirangerfjord imnaqqas), l-obbligi u ż-żamma tal-port (għal total ta’ NOK 27,6 miljun) huma allokati għas-servizz pubbliku (tjenestekjøp), id-dħul biss mit-trasport ta’ ċerti passiġġieri, il-merkanzija u l-karozzi kollha kif ukoll porzjon tad-dħul li jirriżulta mill-ikel, il-provvediment tal-ikel u attivitajiet oħra (għal total ta’ NOK 28,2 miljun) huwa allokat għas-servizz pubbliku. Madankollu, id-dħul iġġenerat mill-attivitajiet tal-kruċiera tiegħu (ara i.a. Rundtursinntekter għal NOK 18,8 miljun), huwa allokat għall-attivitajiet barra mill-mandat tas-servizz pubbliku.

5.2. Il-ħlasijiet addizzjonali jridu jitqiesu bħala kompatibbli abbażi tal-Artikolu 61(3)(c) ŻEE

Bħala t-tieni alternattiva, jekk l-Awtorità ssib li t-tliet miżuri jikkostitwixxu għajnuna mill-Istat fis-sens tal-Artikolu 61(1) tal-Ftehim ŻEE u li l-eċċezzjoni stipulata fl-Artikolu 59(2) mhijiex applikabbli, l-awtoritajiet Norveġiżi jargumentaw li fil-mument tal-innegozjar mill-ġdid tal-Ftehim ta’ Hurtigruten f’Ottubru 2008, Hurtigruten kienet ditta f’diffikultà, għalhekk il-kumpens għandu jitqies bħala għajnuna għar-ristrutturar kompatibbli skont l-Artikolu 61(3) tal-Ftehim ŻEE u l-Linji Gwida dwar is-Salvataġġ u r-Ristrutturar.

Sabiex jissostanzjaw dan l-argument, l-awtoritajiet Norveġiżi ssottomettew informazzjoni fuq programm ta’ titjib ibbażat fuq erba’ punti introdott fl-assemblea ġenerali annwali ta’ Hurtigruten fil-15 ta’ Mejju 2008. (24)

Dan il-pjan inkluda l-punti li ġejjin:

1. Żieda fid-dħul – il-programm ta’ titjib “Black Belt”;

2. Tnaqqis fid-dejn – bejgħ ta’ negozju barra minn attivitajiet ewlenin;

3. Programm tat-tnaqqis tal-ispiża – spiża mnaqqsa kull sena b’NOK 150 miljun b’effett sħiħ mill-2010; u

4. Il-Ftehim ta’ Hurtigruten – ħlasijiet ġodda u ogħla għas-servizz pubbliku.

Sussegwentement, fi Frar 2009, dan il-programm ta’ titjib ġie estiż billi ġie miżjud:

5. Ir-ristrutturar finanzjarju. L-elementi ewlenin tiegħu kienu: a. ekwità ġdida mill-akbar azzjonisti NOK 314 miljun bil-possibbiltà ta’ NOK 170 miljun oħra minn azzjonisti/min iħaddem oħra; b. self fuq terminu taż-żmien qasir ta’ NOK 300 miljun dovuti fl-aħħar tal-2009; c. finanzjament mill-ġdid b’differiment ta’ pagament parzjali ta’ tliet snin ta’ NOK 3,3 biljun, għalkemm bil-possibilità ta’ ħlas akkont permezz ta’ soluzzjoni ta’ “cash sweep”; d. differiment ta’ pagament parzjali ta’ tliet snin fil-kiri ta’ bastimenti mingħajr ekwipaġġ lil Kystruten KS/KirBerg Shipping KS, għalkemm it-tnejn jistgħu jipparteċipaw fis-soluzzjoni tal-“cash sweep” imsemmija; u e. differiment ta’ tliet snin fuq self ta’ bond konvertibbli ta’ NOK 150 miljun dovut f’Ġunju 2009, u eżenzjoni ta’ sena mill-ħlas tal-imgħax.

L-awtoritajiet Norveġiżi jissottomettu li l-pjan ta’ ristrutturar imsemmi hawn fuq huwa f’konformità mal-kondizzjonijiet materjali tal-Linji Gwida dwar is-Salvataġġ u r-Ristrutturar. L-awtoritajiet Norveġiżi ssottomettew li l-Awtorità għandha tikkunsidra l-ittra tal-awtoritajiet Norveġiżi ddatata 4 ta’ Marzu 2010 bħala n-notifika formali tal-għajnuna bħala għajnuna tar-ristrutturar.

II. VALUTAZZJONI

1. IL-PREŻENZA TAL-GĦAJNUNA MILL-ISTAT

L-Artikol 61(1) tal-Ftehim ŻEE jaqra kif ġej:

“Ħlief fejn previst mod ieħor f’dan il-Ftehim, kull għajnuna, fi kwalunkwe forma, mogħtija minn Stati Membru tal-KE, minn Stati tal-EFTA jew permezz ta’ riżorsi tal-Istat li twassal għal distorsjoni jew theddida ta’ distorsjoni għall-kompetizzjoni billi tiffavorixxi ċerti impriżi jew il-produzzjoni ta’ ċerti oġġetti għandha, sa fejn din taffettwa l-kummerċ bejn il-Partijiet Kontraenti, tkun inkompatibbli mal-iffunzjonar ta’ dan il-Ftehim.”

F’dan li ġej, l-Awtorità tivvaluta jekk it-tliet miżuri (li huma (i) ir-rimborżi tat-taxxa fuq in-NOx/il-Fond tan-NOx, (ii) il-“kumpens ġenerali”, u (iii) it-tnaqqis tar-rekwiżit relatat man-numru ta’ vapuri mħaddma matul l-istaġjun tax-xitwa taħt il-kuntratt tas-servizz pubbliku) jikkostitwixxux għajnuna mill-Istat fis-sens tal-Artikolu 61(1) tal-Ftehim ŻEE. L-Awtorità tikkunsidra li t-tliet miżuri jridu jiġu vvalutati kollettivament bħala skema (25) peress li jinvolvu mekkaniżmu ta’ remunerazzjoni addizzjonali favur Hurtigruten li jestendi l-applikazzjoni tiegħu mill-2007 sal-iskadenza tal-kuntratt, oriġinarjament previst għall-31 ta’ Diċembru 2012.

1.1. Ir-riżorsi mill-Istat

Il-ħlasijiet taħt l-ewwel żewġ miżuri jinvolvu riżorsi mill-Istat fis-sens tal-Artikolu 61(1) tal-Ftehim ŻEE peress li jiġu ffinanzjati permezz ta’ allokazzjonijiet baġitarji mill-baġit nazzjonali. (26) Fir-rigward tat-tielet miżura, it-tnaqqis minn 11 sa 10 bastimenti matul l-istaġjun tax-xitwa mingħajr tnaqqis korrispondenti fil-kumpens jimplika li jitnaqqas is-servizz iżda mhux il-ħlas. Konsegwentement, huma involuti r-riżorsi mill-Istat fis-sens tal-Artikolu 61(1) tal-Ftehim ŻEE.

1.2. Il-kunċett ta’ impriża

Sabiex tikkostitwixxi għajnuna mill-Istat fis-sens tal-Artikolu 61(1) tal-Ftehim ŻEE, miżura trid tagħti vantaġġ ekonomiku selettiv lil impriża.

Impriża hija kwalunkwe entità involuta f’attività ekonomika. (27) Attivitajiet ekonomiċi jikkonsistu mill-offerta ta’ merkanzija u servizzi f’suq partikolari. (28) Hurtigruten toffri servizzi ta’ trasport u ta’ kruċiera (Kodiċijiet NACE 50.1 u 50.2). Konsegwentement, Hurtigruten hija impriża fis-sens tal-Artikolu 61(1) tal-Ftehim ŻEE.

1.3. L-eżistenza ta’ vantaġġ

Sabiex il-miżuri jikkostitwixxu għajnuna mill-Istat, iridu jkunu taw lil Hurtigruten vantaġġi li jeħilsuha mill-obbligi li normalment jitħallsu mill-baġit tagħha.

1.3.1. L-Istat bħala operatur privat tas-suq – ir-rilevanza tal-kawża Linde

L-awtoritajiet Norveġiżi argumentaw li aġixxew b’manjiera simili għal operatur razzjonali tas-suq matul il-proċess tal-innegozjar mill-ġdid, filwaqt illi sostnew li sempliċiment ippermettew lil Hurtigruten sabiex tegħleb diffikultajiet finanzjarji serji sabiex tkun tista’ tkompli tipprovdi s-servizzi pubbliċi importanti li l-ebda impriża oħra ma kienet tista’ tipprovdi f’perjodu ta’ żmien qasir jew medju. Fid-dawl ta’ dan, allegaw illi t-tliet miżuri ma tawx vantaġġ fuq Hurtigruten. Sabiex jissostanzjaw dan l-argument, l-awtoritajiet Norveġiżi jagħmlu referenza għas-sentenza CFI fil-kawża Linde. (29)

L-Awtorità tonqos milli tara rabta bejn il-fatti tal-kawża Linde (30) u l-imġiba tal-Istat fil-każ taħt valutazzjoni fid-deċiżjoni attwali.

Il-każ Linde kkonċerna grupp ta’ ftehimiet dwar il-privatizzazzjoni ta’ impriża industrijali. Il-Qorti sabet li l-ħlas lil Linde AG sabiex jitwettqu l-impenji li l-awtoritajiet Ġermaniżi kienu daħlu għalihom f’kuntratt ma’ parti terza rrappreżentaw tranżazzjoni kummerċjali normali fejn l-awtoritajiet Ġermaniżi aġixxew bħala operaturi razzjonali tas-suq f’ekonomija tas-suq u li t-tranżazzjoni kienet iġġustifikata għal raġunijiet kummerċjali. (31) Il-każ bl-ebda mod ma jikkonċerna kumpens tas-servizz pubbliku, li huwa dak illi jirrappreżentaw it-tliet miżuri taħt valutazzjoni f’din id-deċiżjoni. Fix-xiri ta’ servizz pubbliku, l-Istat mhuwiex qed jaġixxi fil-kapaċità tiegħu ta’ xerrej ta’ merkanzija u servizzi f’suq. Għall-kuntrarju, ir-raġuni għaliex l-Istat irid jintervjeni billi jixtri s-servizz pubbliku hija li s-suq jew ma jistax iwassal dak li l-Istat irid jew ma jridx iwasslu taħt il-kondizzjonijet meħtieġa mill-Istat. Fil-każ tas-servizzi pubbliċi, il-kumpens għandu jingħata abbażi tal-ispejjeż tal-fornitur u mhux abbażi tal-valur tas-servizz għall-Istat.

1.3.2. Il-kumpens tas-servizz pubbliku – il-prinċipju tal-operatur privat tas-suq u Altmark

Il-Qorti tal-Ġustizzja (ECJ) kkjarifikat b’mod espliċitu dak li jista’ jiġi meqjus u dak li ma jistax jiġi meqjus bħala għajnuna mill-Istat fl-ambitu tal-kumpens tas-servizz pubbliku. Skont il-ġurisprudenza ta’ Altmark, kumpens mill-Istat għall-provvista ta’ servizz pubbliku li jissodisfa kumulattivament l-erba’ kriterji stabbiliti f’dak il-każ (32) (“il-kriterju ta’ Altmark”) ma jikkostitwixxix għajnuna mill-Istat fis-sens tal-Artikolu 61 tal-Ftehim ŻEE. (33) Għall-kuntrarju, il-miżuri mill-Istat li ma jikkonformawx ma’ waħda jew aktar mill-kondizzjonijiet iridu jitqiesu bħala għajnuna mill-Istat fis-sens tal-Artikolu 61 tal-Ftehim ŻEE. (34)

Fit-taqsima li ġejja, l-Awtorità se tivvaluta jekk il-kriterji ta’ Altmark jiġux sodisfatti fir-rigward tat-tliet miżuri taħt valutazzjoni.

Bħala punt sussidjarju, l-Awtorità tosserva li, fi kwalunkwe każ, l-awtoritajiet Norveġiżi la spjegaw fi kwalunkwe dettall kif l-implimentazzjoni tat-tliet miżuri tista’ tiġi mqabbla mal-imġiba ta’ operatur privat tas-suq, u lanqas ma pprovdew evidenza li investitur privat kien jaġixxi b’dan il-mod. F’dak ir-rigward, l-Awtorità tosserva li l-awtoritajiet Norveġiżi għamlu biss rimarki ġenerali dwar kif kellhom jimplimentaw il-miżuri minħabba l-pożizzjoni finanzjarja dgħajfa ta’ Hurtigruten (35) sabiex jiġi żgurat li tibqa’ tipprovdi s-servizz pubbliku, peress li jkun diffiċli, għall-awtoritajiet Norveġiżi, li jsibu impriża oħra sabiex tipprovdi s-servizz (għall-inqas f’perjodu ta’ żmien qasir sa medju). L-awtoritajiet Norveġiżi m’għamlu l-ebda attentat sabiex iqabblu l-azzjonijiet tagħhom ma’ dawk ta’ operatur tas-suq privat fi kwalunkwe dettall, iżda għamlu biss referenza ġenerali għall-fatt li t-tliet miżuri rrappreżentaw l-irħas alternattiva u li n-negozjati twettqu abbażi tas-sejbiet fil-materjal bażiku tar-Rapport ta’ PWC. Barra minn hekk, issottomettew spjegazzjonijiet ex post (iż-żewġ Rapporti ta’ BDO) dwar kif it-tliet miżuri ma jinvolvu l-ebda kumpens żejjed, mingħajr ma qabblu l-azzjonijiet tagħhom ma’ dawk ta’ operatur tas-suq privat fi kwalunkwe dettall.

1.3.3. Kumpens tas-servizz pubbliku – valutazzjoni tal-kriterji ta’ Altmark

L-awtoritajiet Norveġiżi argumentaw li ż-żieda fil-kumpens saret fl-ambitu tal-Ftehim ta’ Hurtigruten (li kien is-suġġett ta’ proċess ta’ sejħa għall-offerti fl-2004), u li l-kriterji ta’ Altmark kienu ġew sodisfatti. Fid-dawl ta’ dan, isostnu li t-tliet miżuri ma tawx vantaġġ fuq Hurtigruten.

Il-Ftehim ta’ Hurtigruten (li ġie konkluż fis-17 ta’ Diċembru 2004) ma ġiex innotifikat lill-Awtorità u għaldaqstant ma kienx soġġett għall-valutazzjoni tal-għajnuna mill-Istat sabiex jiġi vverifikat jekk ikkonformax mal-kriterji ta’ Altmark.

F’dan li ġej, l-Awtorità se tivvaluta jekk it-tliet miżuri inklużi fil-Ftehim Supplimentari jikkonformawx mal-kriterji ta’ Altmark.

1.3.3.1. Ir-raba’ u t-tieni kriterju ta’ Altmark

Skont ir-raba’ kriterju ta’ Altmark, il-benefiċjarju jrid jintgħażel f’sejħa għall-offerta pubblika. Alternattivament, il-kumpens ma jistax jaqbeż l-ispejjeż ta’ impriża mmexxija sew li hija mgħammra b’mod adegwat bil-mezzi sabiex tipprovdi s-servizz pubbliku. (36)

Dan il-kriterju għandu jinqara fid-dawl tat-tieni kriterju li jirrikjedi li l-parametri għall-kalkolu tal-ħlasijiet ta’ kumpens iridu jiġu stabbiliti bil-quddiem b’manjiera oġġettiva u trasparenti. (37)

Hurtigruten kienet magħżula bħala fornitur tas-servizz pubbliku wara proċedura ta’ akkwist pubbliku mwettqa fl-2004, li rriżultat fil-konklużjoni tal-Ftehim ta’ Hurtigruten. L-aġġustament tal-kumpens miftiehem fis-27 ta’ Ottubru 2008 sar abbażi tal-Artikolu 8 tal-Ftehim ta’ Hurtigruten. L-Awtorità tfakkar li l-Artikolu 8 huwa klawsola ta’ reviżjoni li tippermetti liż-żewġ partijiet sabiex jirrikjedu l-innegozjar mill-ġdid tal-kuntratt fir-rigward tal-aġġustamenti straordinarji għar-remunerazzjoni mill-Istat, u jaqra kif ġej (it-traduzzjoni tal-Awtorità):

“Atti uffiċjali li jinvolvu tibdil konsiderevoli ta’ spiża kif ukoll tibdil radikali ta’ prezzijiet ta’ fatturi ta’ input li l-partijiet ma setgħux raġjonevolment jipprevedu, huma raġunijiet sabiex kwalunkwe waħda mill-partijiet kontraenti titlob innegozjar mill-ġdid dwar aġġustamenti straordinarji tar-remunerazzjoni tal-Istat, tibdil fis-servizz imwassal jew miżuri oħra. F’dawn in-negozjati, il-parti l-oħra għandha tkun intitolata li jkollha aċċess għad-dokumentazzjoni kollha meħtieġa.” (38)

Għalkemm il-klawsola ta’ reviżjoni kienet parti mill-proċedura ta’ sejħa għall-offerta pubblika, fl-opinjoni tal-Awtorità jeħtieġ illi jiġi vvalutat jekk l-eżerċizzju ta’ din id-dispożizzjoni aktar tard fil-perjodu tal-kuntratt huwiex kopert mill-proċedura oriġinali ta’ sejħa għall-offerti skont ir-raba’ kriterju ta’ Altmark.

L-awtoritajiet Norveġiżi ddikjaraw li l-Artikolu 8 huwa dispożizzjoni tradizzjonali u komuni tal-innegozjar mill-ġdid/ir-reviżjoni u argumentaw li t-tliet miżuri ma implikaw ebda emenda sostanzjali għall-Ftehim ta’ Hurtigruten peress li l-kumpens żejjed huwa relatat maż-żidiet fl-ispiża dokumentati fuq in-naħa tas-servizz pubbliku. Għalhekk, skont ir-raġunament imressaq mill-awtoritajiet Norveġiżi, m’hemm l-ebda kumpens żejjed, iżda pjuttost restawr tal-bilanċ fil-kuntratt f’manjiera simili għal dak li jkun ir-riżultat tal-applikazzjoni tal-Artikolu 36 tal-Att tal-Kuntratt Norveġiż u dispożizzjonijiet oħra simili fil-liġi Norveġiża.

L-ewwel nett, l-Awtorità tosserva li l-prinċipji tal-akkwist ġenerali jiddettaw li aġġustamenti sostanzjali għal kuntratti normalment jirrikjedu proċedura ġdida ta’ sejħa għall-offerti. (39) Peress li l-applikazzjoni tal-Artikolu 8 f’dan il-każ – taħt liema “tibdil konsiderevoli ta’ spiża” u “tibdil radikali ta’ prezzijiet ta’ fatturi ta’ input” jippermettu l-innegozjar mill-ġdid – kellha l-effett li r-remunerazzjoni tal-Istat favur Hurtigruten żdiedet sostanzjalment (40) minħabba t-tliet miżuri inklużi fil-Ftehim Supplimentari, l-Awtorità hija tal-opinjoni li din iż-żieda fil-kumpens tista’ fi prinċipju tkun wasslet għal proċedura ta’ sejħa għall-offerti ġdida.

L-Awtorità hija tal-opinjoni li r-remunerazzjoni miżjuda tal-Istat taħt it-tliet miżuri inklużi fil-Ftehim Supplimentari ma tistax titqies bħala koperta mis-sejħa għall-offerti oriġinali.

L-Awtorità mhux neċessarjament issostni li kwalunkwe kumpens straordinarju mogħti taħt klawsola tal-innegozjar mill-ġdid ta’ kuntratt li jkun inħareġ għall-offerti se jonqos milli jiċċara r-raba’ kriterju ta’ Altmark u għaldaqstant jinvolvi għajnuna mill-Istat. Madankollu, l-Artikolu 8, kif spjegat f’dan li ġej, ma jipprovdix parametri oġġettivi u trasparenti fuq liema bażi l-kumpens fil-forma ta’ tliet miżuri ġie kkalkolat f’konformità mar-rekwiżit tat-tieni kriterju ta’ Altmark.

L-Awtorità tosserva li l-Artikolu 8 ma jagħtix lil Hurtigruten dritt għal kumpens miżjud abbażi ta’ parametri determinati minn qabel. Din il-klawsola sempliċiment tagħti lill-kumpanija dritt li tibda l-innegozjar mill-ġdid jew (i) fil-każ li atti uffiċjali jinvolvu tibdil konsiderevoli ta’ spiża li ma kienx raġjonevolment previst, jew (ii) meta prezzijiet ta’ fatturi ta’ input jinbidlu radikalment.

Barra minn hekk, l-Artikolu 8 ma jipprovdix gwida speċifika dwar kif għandu jiġi kkalkolat il-kumpens addizzjonali. Skont it-test tad-dispożizzjoni m’hemm l-ebda parametru li jiddefinixxi liema fatturi ta’ input huma koperti mill-klawsola tal-innegozjar mill-ġdid jew kif dawn l-ispejjeż għandhom jiġu kkumpensati. Barra minn hekk, m’hemm l-ebda limitazzjoni fuq kemm jista’ jingħata kumpens addizzjonali. Billi wieħed jiġġudika biss it-test tal-klawsola tal-innegozjar mill-ġdid, l-applikazzjoni konkreta tad-dispożizzjoni tidher li tiddependi ħafna fuq id-diskrezzjoni tal-awtoritajiet Norveġiżi kif ukoll fuq il-ħiliet tal-innegozjar tal-partijiet ikkonċernati. Min-naħa l-oħra, l-awtoritajiet Norveġiżi argumentaw li t-test tal-Artikolu 8 irid jiġi interpretat abbażi tal-kuntest, l-għan u l-oġġettiv tiegħu li joħloq bilanċ ġust bejn id-drittijiet u l-obbligi tal-partijiet. (41) Madankollu, anke meta jitqiesu dawk il-fatturi, l-applikazzjoni konkreta tal-klawsola f’dan il-każ partikolari, kif spjegat f’dan li ġej, turi li ma tissodisfax ir-rekwiżiti tat-trasparenza u l-oġġettività tat-tieni kriterju ta’ Altmark.

Fir-rigward speċifikament tat-taxxa fuq in-Nox, l-awtoritajiet Norveġiżi spjegaw li r-riżultat tan-negozjati ma’ Hurtigruten jistabbilixxi l-livell tar-rimborż għal 90 % (42) u li l-awtoritajiet Norveġiżi ma jixtiqux ineħħu kwalunkwe inċentiv min-naħa ta’ Hurtigruten sabiex jitnaqqsu l-emissjonijiet tan-NOx billi jirrimborżaw bis-sħiħ l-ispejjeż kollha relatati mat-taxxa fuq in-NOx. Madankollu, l-awtoritajiet Norveġiżi ma pprovdewx lill-Awtorità bi spjegazzjoni tal-parametri għall-kalkolu. Għall-kuntrarju, l-awtoritajiet Norveġiżi wrew li l-applikazzjoni tal-Artikolu 8 hija diskrezzjonali ħafna, peress li jispjegaw li kuntratti oħra tas-servizz pubbliku bħal dawk li jappartejnu għal servizzi reġjonali ta’ vapuri għat-trasport tal-karozzi, jinkludu klawsoli simili (43), u li taħt dawn il-klawsoli simili, l-operaturi reġjonali ta’ vapuri għat-trasport tal-karozzi ġew rimborżati 100 % għat-taxxi fuq in-NOx imħallsa u l-kontribuzzjonijiet magħmula lill-Fond tan-Nox. (44)

Barra minn hekk, l-awtoritajiet Norveġiżi ma ppreżentawx lill-Awtorità bil-parametri għall-kalkolu ta’ (i) il-kumpens ġenerali (ta’ NOK 66 miljun) u, (ii) it-tnaqqis tar-rekwiżit relatat man-numru ta’ vapuri li jaħdmu taħt il-kuntratt tas-servizz pubbliku (evalwati għal NOK 3,6 miljun għall-perjodu mis-16 ta’ Novembru 2008 sal-31 ta’ Diċembru 2008 u NOK 7,7 miljun għall-perjodu mill-1 ta’ Jannar 2009 sal-31 ta’ Marzu 2009). Minflok, l-awtoritajiet Norveġiżi inizjalment għamlu referenza għall-pożizzjoni finanzjarja dgħajfa ta’ Hurtigruten (45) u d-dokumenti li huma l-bażi tar-Rapport ta’ PWC li stabbilixxa l-bażi għan-negozjati estensivi li wassluhom sabiex jaqblu li jagħmlu l-ħlasijiet addizzjonali sabiex jiżguraw il-kontinwazzjoni tas-servizz pubbliku bbażat fuq il-konsiderazzjonijiet allegatament kummerċjali u l-ispiża żejda għat-twettiq tas-servizz pubbliku. Wara dan, l-awtoritajiet Norveġiżi sempliċiment ipprovdew lill-Awtorità b’żewġ rapporti kkummissjonati mħejjija minn BDO Noraudit sabiex jiġġustifikaw ex post li t-tliet miżuri ma jinvolvux kumpens żejjed. Madankollu, għall-kuntrarju tal-opinjoni tal-awtoritajiet Norveġiżi, fl-opinjoni tal-Awtorità, it-tliet rapporti jindikaw li t-tliet miżuri fil-fatt jinvolvu kumpens żejjed - fis-sens li l-kumpens mhuwiex limitat għall-ispiża miżjuda tal-provvista tas-servizz pubbliku - u ma jipprovdux kjarifika fir-rigward tal-parametri użati sabiex jiġu determinati dawn l-ispejjeż. (46)

Barra minn hekk, it-tieni rapport ta’ BDO Noraudit jidher li huwa bbażat fuq il-prinċipju li l-ispejjeż miżjuda fil-provvediment tas-servizz pubbliku jistgħu jiġu koperti b’kumpens addizzjonali mogħti skont l-Artikolu 8, irrispettivament jekk jirrappreżentawx tibdil radikali li b’mod raġonevoli seta’ kien previst (jew inkella jissodisfa il-kriterji ta’ Artikolu 8).

Fir-rigward taż-żieda fl-ispejjeż tal-fjuwil, il-Ftehim ta’ Hurtigruten diġà kellu mekkaniżmu tal-aġġustament tal-prezz (l-Artikolu 6-2). L-Awtorità ssostni li parteċipanti potenzjali tas-sejħa għall-offerti jistennew b’mod raġjonevoli li din id-dispożizzjoni tittratta l-ħruġ ta’ spejjeż miżjuda tal-fjuwil. Peress li l-prezz tal-fjuwil huwa element importanti tal-ispiża għall-operaturi tal-kruċieri/tal-vapuri għat-trasport tal-karozzi, l-Awtorità tassumi li operaturi fi ħdan is-settur normalment jieħdu passi sabiex jiżguraw li ċ-ċaqliq fil-prezz ma jesponuhomx għal riskju finanzjarju mhux mistħoqq. Fil-prattika, Hurtigruten fil-fatt iħħeġġjat ftit mill-ispejjeż tal-fjuwil tagħha. Irrispettivament minn dan, l-awtoritajiet Norveġiżi għażlu li jagħmlu ħlasijiet addizzjonali fil-qafas tal-klawsola tar-reviżjoni tal-Artikolu 8.

Fid-dawl ta’ dak imsemmi hawn fuq, l-Awtorità ssostni li dawn ir-riżultati tal-applikazzjoni konkreta tal-Artikolu 8 juru n-nuqqas ta’ trasparenza u oġġettività tagħha u ssib li mhuwiex probabbli li kwalunkwe parteċipant fis-suq seta kien mistenni li jantiċipa li l-Artikolu 8 jkun ġie applikat b’dan il-mod.

Ir-raba’ kriterju ta’ Altmark jipprovdi li fl-assenza ta’ proċedura ta’ sejħa għall-offerti, il-livell tal-kumpens meħtieġ irid jiġi determinat abbażi tal-ispejjeż li impriża tipika, immexxija sew u pprovduta b’mod adegwat b’mezzi tat-trasport sabiex tkun tista’ tissodisfa r-rekwiżiti meħtieġa tas-servizz pubbliku, tkun ġarrbet fit-twettiq ta’ dawn l-obbligi, filwaqt illi jitqiesu l-irċevuti rilevanti u l-profitt raġjonevoli għat-twettiq ta’ dawn l-obbligi. L-awtoritajiet Norveġiżi ma pprovdew l-ebda informazzjoni sabiex jissostanzjaw li l-kriterju tal-“effiċjenza” (47) tar-raba’ kriterju ta’ Altmark huwa milħuq. Għall-kuntrarju, ir-rapporti sottomessi lill-Awtorità jindikaw li Hurtigruten ġiet ikkumpensata żżejjed għall-provvista tas-servizz pubbliku. (48) Għaldaqstant, l-Awtorità ma tistax taċċetta li t-tliet miżuri jissodisfaw ir-raba kriterju ta’ Altmark.

Konsegwentement, fid-dawl ta’ dak imsemmi hawn fuq, l-Awtorità tikkonkludi li t-tieni kriterju ta’ Altmark mhuwiex sodisfatt. Barra minn hekk, l-Awtorità tikkonkludi li fid-dawl tal-applikazzjoni tal-Artikolu 8 u tar-riżultat tal-innegozjar mill-ġdid tal-2008 (jiġifieri t-tliet miżuri), il-Ftehim Supplimentari li jirriżulta ma jistax jitqies bħala kopert mis-sejħa għall-offerti fis-sens tar-raba’ kriterju ta’ Altmark. Barra minn hekk, l-awtoritajiet Norveġiżi ma wrewx li l-kriterju tal-“effiċjenza” tar-raba’ kriterju ta’ Altmark ġie sodisfatt. L-awtorità għalhekk tikkonkludi li lanqas ir-raba’ kriterju ta’ Altmark ma jiġi ssodisfatt fil-każ preżenti.

1.3.3.2. It-tielet kriterju ta’ Altmark

It-tielet kriterju jirrikjedi li l-kumpens ma jaqbiżx l-ispiża mġarrba fit-twettiq tas-servizz pubbliku bid-dħul miksub mill-provvista tas-servizz imnaqqas (il-kumpens jista’, madankollu, jinkludi profitt raġjonevoli). (49)

Hurtigruten twettaq attivitajiet kummerċjali barra mill-mandat tas-servizz pubbliku billi i.a. tittrasporta passiġġieri ta’ kruċieri fuq il-vapuri ta’ Hurtigruten. It-tielet kriterju ta‘ Altmark irid jinqara flimkien mal-prinċipji ġenerali tal-allokazzjoni tal-ispiża kif i.a. stabbilit fis-sentenza Chronopost. (50) Dan jinvolvi li f’każijiet fejn il-fornituri tas-servizz pubbliku jwettqu attivitajiet kummerċjali viċin tas-servizz pubbliku, l-attivitajiet kummerjali jridu jġorru sehem proporzjonat tal-ispejjeż fissi komuni. (51)

Ir-rapporti provduti mill-awtoritajiet Norveġiżi jindikaw li t-tliet miżuri mhux biss koprew l-ispejjeż miżjuda tas-servizz pubbliku, iżda servew ukoll sabiex jikkumpensaw l-ispejjeż tal-attivitajiet barra mill-mandat tas-servizz pubbliku. (52) Barra minn hekk, it-tieni Rapport ta’ BDO jindika li t-tliet miżuri koprew wkoll spejjeż miżjuda li ma rrappreżentawx tibdil radikali li ma setax jiġi previst raġjonevolment (jiġifieri l-ispejjeż fil-fatt koperti ma kinux kollha spejjeż li setgħu jiġu koperti b’mod leġittimu skont l-Artikolu 8). (53)

Barra minn hekk, Hurtigruten ma implimentatx kontijiet separati għas-servizz pubbliku u l-attivitajiet li jaqgħu barra mill-mandat tas-servizz pubbliku, (54) u l-kalkolu tat-tliet miżuri jidher jew (i) li huwa bbażat fuq il-prinċipju li l-operat tas-servizz pubbliku għandu jġarrab l-ispejjeż fissi kollha jew il-biċċa l-kbira tal-ispejjeż fissi komuni għall-operat tas-servizz pubbliku u s-servizzi li jaqgħu barra mill-mandat tas-servizz pubbliku jew, (ii) fuq il-premessa li ma jeħtiġx li ssir l-ebda distinzjoni bejn is-servizz pubbliku u s-servizzi li jaqgħu barra mill-mandat tas-servizz pubbliku u li tista’ tingħata l-għajnuna sabiex tirrendi profitabbli l-attivitajiet kollha ta’ Hurtigruten (jiġifieri kemm l-attivitajiet tas-servizz pubbliku kif ukoll is-servizzi li jaqgħu barra mill-mandat tas-servizz pubbliku). (55) Għaldaqstant, l-ebda sehem proporzjonat tal-ispejjeż fissi komuni ma huwa allokat għall-attivitajiet kummerċjali u b’hekk imnaqqas meta jiġi meqjus il-kumpens mill-Istat għas-servizz.

Kif spjegat fil-valutazzjoni aktar iddettaljata fit-Taqsima II.3.2 hawn taħt (dwar il-kwistjoni tal-kumpens żejjed), ladarba m’hemm l-ebda separazzjoni ta’ kontijiet fis-seħħ u l-kalkolu tal-miżuri ma jikkonformax mal-kriterji msemmija hawn fuq - b’mod partikolari fl-użu ta’ spejjeż u dħul ipotetiċi mhux rappreżentattivi fejn l-ispejjeż u d-dħul reali huma magħrufa - l-Awtorità tikkonkludi li t-tielet kriterju ta’ Altmark ma jintleħaqx f’dan il-każ.

1.3.3.3. Il-kriterju ta’ Altmark - konklużjoni

Peress li ma jiġux sodisfatti tlieta mill-erba’ kriterji ta’ Altmark, u peress li waħda biss mill-kriterji ma teħtieġx li tiġi sodisfatta għall-kumpens mill-Istat sabiex il-provvista ta’ servizz pubbliku tikkostitwixxi għajnuna mill-Istat, it-tliet miżuri ma jistgħux jitqiesu li ma jagħtux vantaġġ lil Hurtigruten fis-sens tal-Artikolu 61 tal-Ftehim ŻEE.

1.4. In-natura selettiva tat-tliet miżuri

Il-miżuri jridu jkunu selettivi fis-sens li jiffavorixxu “ċerti impriżi jew il-produzzjoni ta’ ċerti oġġetti”. Huwa kkunsidrat illi jeżisti vantaġġ ekonomiku selettiv meta jinstab li miżura ġeneralment ma tapplikax għall-impriżi kollha fi Stat taż-ŻEE. (56)

L-Awtorità tikkunsidra li t-tliet miżuri żiedu r-remunerazzjoni tal-Istat għal Hurtigruten u huma r-riżultat ta’ negozjati individwali ma’ din il-kumpanija. Hurtigruten biss gawdiet il-possibbiltà li tinnegozja mill-ġdid żieda fil-kumpens għas-servizz peress li kienet l-uniku fornitur tas-servizz. Għalhekk, l-Awtorità tikkonkludi li t-tliet miżuri jikkostitwixxu vantaġġ selettiv għal Hurtigruten.

Madankollu, fir-rigward tar-rimborż tat-taxxa fuq in-NOx/il-kontribuzzjonijiet tal-Fond tan-NOx, l-awtoritajiet Norveġiżi pprovdew lill-Awtorità b’informazzjoni addizzjonali dwar il-prattika amministrattiva li tikkonċerna rimborżi ta’ dawn l-imposti lill-fornituri tas-servizz pubbliku. L-awtoritajiet Norveġiżi spjegaw li ma jikkunsidrawx ir-rimborżi bħala selettivi peress li “l-istess rimborż huwa applikat għas-servizzi tat-trasport tal-passiġġieri marittimi kollha li jwettqu obbligi tas-servizz pubbliku (…) is-servizzi tat-trasport l-oħra kollha mwettqa taħt kondizzjonijiet simili jiġu ttrattati bl-istess mod. Dawn is-servizzi l-oħra tat-trasport jinkludu vapuri skedati għat-trasport tal-karozzi, nazzjonali u reġjonali kif ukoll vapuri skedati għat-trasport tal-passiġġieri b’veloċità għolja.” (57)

Wara l-introduzzjoni tat-taxxa fuq in-NOx, il-prattika amministrattiva tal-awtoritajiet Norveġiżi kienet li tirrimborża bis-sħiħ it-taxxa fuq in-NOx/il-kontribuzzjonijiet tal-Fond tan-NOx lil impriżi tat-trasport b’obbligi tas-servizz pubbliku sal-punt li l-kontribuzzjonijiet kienu relatati ma’ dawn l-obbligi. (58) Madankollu, fil-każ ta’ Hurtigruten, l-awtoritajiet Norveġiżi ddeċidew li jillimitaw ir-rimborż għal dak illi sostnew illi jikkostitwixxi 90 % tat-taxxa fuq in-NOx/il-kontribuzzjoni tal-Fond tan-NOx relatati mal-obbligu tas-servizz pubbliku. Instab li ma kienx mixtieq li jiġu koperti għal kollox l-ispejjeż tan-NOx peress illi kien jirriżulta li Hurtigruten ikollha inċentiv inqas sabiex tbaxxi l-emissjonijiet. (59)

Il-qrati sabu miżuri tat-taxxa li jagħtu vantaġġi fuq ċerti impriżi bħala mhux selettivi peress li jkunu ġew ġustifikati min-natura u l-istruttura globali tas-sistema ġenerali li jiffurmaw parti minnha. (60) Fil-każ Adria-Wien Pipeline (61) il-Qorti tal-Ġustizzja vvalutat skema Awstrijaka fejn taxxa ambjentali fuq il-konsum tal-enerġija ġiet imposta fuq l-impriżi kollha, u fejn l-impriżi li jipproduċu oġġetti kienu intitolati għal rimborż parzjali tat-taxxi mħallsa. Impriżi li jipprovdu servizzi ma kinux eliġibbli għal rimborż simili. Il-mistoqsija kienet jekk ir-rimborż għall-impriżi li jipproduċu l-oġġetti kienx jikkostitwixxi għajnuna mill-Istat. Il-Qorti tal-Ġustizzja ma sabet l-ebda ġustifikazzjoni fin-natura jew l-iskema ġenerali tas-sistema, peress li l-konsiderazzjonijiet ekoloġiċi li kienu l-bażi tal-leġiżlazzjoni nazzjonali ma ġġustifikawx it-trattament tal-konsum tal-enerġija minn impriżi li qed ifornu servizzi b’mod differenti mill-konsum ta’ din l-enerġija minn impriżi li jimmanifatturaw oġġetti. Il-Qorti ddikjarat li l-konsum tal-enerġija minn kull wieħed minn dawk is-setturi huwa ugwalment ta’ ħsara għall-ambjent. (62)

F’dan il-każ partikolari, jistgħu jsiru osservazzjonijiet simili. L-għan tat-taxxa fuq in-NOx huwa li jbaxxi l-emissjonijiet tan-NOx. (63) Il-mistoqsija hija jekk ir-rimborż tat-taxxa fuq in-NOx/il-kontribuzzjoni tal-Fond tan-NOx lil fornituri tas-servizz pubbliku huwiex iġġustifikat min-natura jew l-iskema ġenerali tas-sistema tat-taxxa fuq in-NOx. Is-sistema tat-taxxa fuq in-NOx għandha l-objettiv li tinkoraġġixxi impriżi sabiex ibaxxu l-emissjonijiet tan-NOx tagħhom u b’hekk inaqqsu t-tniġġiż ambjentali. Dawn il-konsiderazzjonijiet li huma l-bażi tat-taxxa fuq in-NOx ma jiġġustifikawx it-trattament ta’ fornituri tas-servizz pubbliku b’mod differenti għal dawk li mhumiex qed ifornu servizz pubbliku. In-NOx li joħroġ minn operaturi tas-servizz pubbliku huma ugwalment ta’ ħsara għall-ambjent. Anke kieku kien ikun iġġustifikat fi ħdan il-loġika tas-sistema tat-taxxa fuq in-NOx, Hurtigruten qed twettaq obbligi tas-servizz pubbliku fl-istess ħin bħall-attivitajiet kummerċjali u separazzjoni kif suppost bejn dawn iż-żewġ tipi ta’ attivitajiet ma saritx waqt ir-rimborż tat-taxxa fuq in-NOx/il-kontribuzzjonijiiet tal-Fond tan-NOx. (64)

Għalhekk, l-Awtorità tista’ tikkonkludi biss li l-kumpens ta’ 90 % tat-taxxa fuq in-NOx/il-kontribuzzjoni tal-Fond tan-NOx favur Hurtigruten jikkostitwixxi miżura selettiva minħabba li impriżi oħra li qed iwettqu attivitajiet ta’ trasport simili li mhumiex tas-servizz pubbliku jridu jġorru l-ispiża kollha tat-taxxa fuq in-NOx/il-kontribuzzjonijiet tal-Fond tan-NOx.

Għaldaqstant, l-Awtorità tikkonkludi li t-tliet miżuri jikkostitwixxu vantaġġ selettiv favur Hurtigruten.

1.5. Joħloqu distorsjoni tal-kompetizzjoni u jaffettwaw il-kummerċ bejn Partijiet Kontraenti

Meta l-għajnuna finanzjarja ssaħħaħ il-pożizzjoni ta’ impriża meta mqabbla ma’ impriżi oħra li qed jikkompetu f’kummerċ intra-ŻEE, din tal-aħħar trid titqies bħala affettwata minn dik l-għajnuna. (65)

Kif muri hawn fuq, it-tliet miżuri jagħtu vantaġġ ekonomiku selettiv fuq Hurtigruten. Is-suq għas-servizzi marittimi domestiċi (il-kabotaġġ marittimu) li fi ħdanu topera Hurtigruten, infetaħ għal kompetizzjoni madwar iż-ŻEE kollha fl-1998 (66). Barra minn hekk, Hurtigruten hija involuta wkoll fis-settur tat-turiżmu, b’mod partikolari permezz tal-offerta ta’ kruċieri/vjaġġi bir-ritorn tul il-kosta Norveġiża. Operaturi oħra joffru kruċieri matul l-istess partijiet tal-kosta Norveġiża. (67) Barra minn hekk, Hurtigruten topera wkoll numru ta’ kruċieri differenti f’diversi stati Ewoprej.

Għaldaqstant, l-Awtorità tikkonkludi li l-kumpens mogħti lil Hurtigruten jista’ joħloq distorsjoni tal-kompetizzjoni u jaffettwa l-kummerċ intra-ŻEE.

2. REKWIŻITI PROĊEDURALI

Skont l-Artikolu 1(3) tal-Parti I tal-Protokoll 3, “l-Awtorità ta’ Sorveljanza tal-EFTA għandha tiġi informata, fi żmien biżżejjed biex tkun tista’ tressaq il-kummenti tagħha, bi kwalunkwe pjan biex tingħata jew tinbidel l-għajnuna (…). L-Istat ikkonċernat m’għandux jimplimenta l-miżuri proposti tiegħu sakemm il-proċedura ma tirriżultax f’deċiżjoni finali”.

L-awtoritajiet Norveġiżi ma nnotifikawx it-tliet miżuri lill-Awtorità. Għalhekk l-Awtorità tikkonkludi li l-awtoritajiet Norveġiżi ma rrispettawx l-obbligi tagħhom li jagħmlu dan kif stipulat fl-Artikolu 1(3) tal-Parti I tal-Protokoll 3.

3. KOMPATIBBILTÀ TAL-GĦAJNUNA

L-awtoritajiet Norveġiżi jinvokaw l-Artikolu 59(2) tal-Ftehim ŻEE u jsostnu li l-miżuri jikkostitwixxu kumpens meħtieġ għall-obbligu tas-servizz pubbliku fi ħdan il-qafas tal-linji gwida tal-Awtorità dwar l-għajnuna għat-trasport marittimu u l-prinċipji ġenerali tal-kumpens tas-servizz pubbliku. Barra minn hekk, invokaw l-Artikolu 61(3)(c) u jiddikjaraw li l-miżuri taħt skrutinju jistgħu jitqiesu kompatibbli mal-Ftehim ŻEE bħala miżuri ta’ ristrutturar taħt il-Linji Gwida dwar is-Salvataġġ u r-Ristrutturar.

F’dan li ġej, l-Awtorità tivvaluta l-kompatibbiltà tal-għajnuna mal-funzjonament tal-Ftehim ŻEE bħala kumpens tas-servizz pubbliku abbażi tal-Artikolu 59(2) tal-Ftehim ŻEE u miżura ta’ salvataġġ u ristrutturar, jew ‘miżura ta’ emerġenza’ taħt l-Artikolu 61(3).

3.1. Il-qafas legali għall-valutazzjoni ta’ għajnuna mill-Istat fil-forma ta’ kumpens tas-servizz pubbliku marittimu

Jirriżulta mill-Artikolu 4 tar-regolament dwar il-kabotaġġ Marittimu u t-Taqsima 9 tal-Linji Gwida tal-Awtorità dwar għajnuna għat-trasport marittimu li l-Istati tal-EFTA jistgħu jimponu obbligi tas-servizz pubbliku jew jikkonkludu kuntratti tas-servizz pubbliku għal ċerti servizzi tat-trasport marittimu sakemm il-kumpens jissodisfa r-regoli tal-Ftehim ŻEE u l-proċedura li tirregoli l-għajnuna mill-Istat.

L-Artikolu 59(2) tal-Ftehim ŻEE jaqra kif ġej:

“Impriżi inkarigati sabiex joperaw servizzi ta’ interess ekonomiku ġenerali jew li jkollhom il-karattru ta’ monopolju fiskali għandhom ikunu suġġetti għar-regoli inklużi f’dan il-Ftehim, b’mod partikolari għar-regoli tal-kompetizzjoni, sa fejn l-applikazzjoni ta’ dawn ir-regoli ma tostakolax it-twettiq, de jure jew de facto, tal-kompiti partikolari assenjati lilhom. L-iżvilupp tal-kummerċ ma għandux jiġi affettwat sal-punt li jmur kontra l-interessi tal-Partijiet Kontraenti.”

L-Awtorità tosserva li għalkemm mhumiex applikabbli għas-settur tat-trasport, (68) il-Linji Gwida tal-Awtorità għall-għajnuna mill-Istat fil-forma tal-kumpens tas-servizz pubbliku (“il-Linji Gwida dwar kumpens tas-servizz pubbliku”) fil-parti l-kbira jqassru b’mod ġenerali l-prinċipji applikabbli tal-kumpens tas-servizz pubbliku. F’dan li ġej, il-Linji Gwida dwar kumpens tas-servizz pubbliku huma msemmiija biss sa fejn jesprimu dawk il-prinċipji applikabbli b’mod ġenerali.

Sabiex l-għajnuna mill-Istat tikkostitwixxi kumpens tas-servizz pubbliku kompatibbli mal-funzjonament tal-Ftehim ŻEE abbażi tal-Artikolu 59(2), l-ewwel is-servizz inkwistjoni jrid jikkostitwixxi servizz ta’ interess ekonomiku ġenerali. It-tieni, l-impriża inkwistjoni trid tiġi fdata mill-Istat tal-EFTA bil-provvista ta’ dak is-servizz. It-tielet, l-ammont ta’ kumpens irid jingħata b’mod trasparenti, (69) u jkun proporzjonat (70) fis-sens li m’għandux jaqbeż dak li huwa meħtieġ (71) sabiex jiġu koperti l-ispejjeż imġarrba fit-twettiq tal-obbligi tas-servizz pubbliku inkluż profitt raġjonevoli. (72)

Fid-Deċiżjoni sabiex tinbeda l-proċedura formali tal-investigazzjoni, l-Awtorità ma kellhiex dubju jekk l-ewwel żewġ kriterji kinux ġew sodisfatti. (73) Fl-opinjoni tal-Awtorità, madankollu, abbażi tal-informazzjoni provduta mill-awtoritajiet Norveġiżi, ma jistax jiġi konkluż li t-tielet kriterju qed jiġi mħares. Mill-bidu, l-Awtorità tenniet li l-Ftehim ta’ Hurtigruten ġie konkluż abbażi ta’ sejħa għall-offerti pubblika. Fuq livell ġenerali, l-Awtorità tosserva li proċedura tas-sejħa għall-offerti kif suppost normalment tiżgura li l-ebda għajnuna ma tkun involuta fil-kuntratt li jirriżulta. F’ċerti ċirkostanzi, awtoritajiet pubbliċi jridu jkunu jistgħu jikkanċellaw kuntratti tas-servizz pubbliku konklużi abbażi ta’ proċedura ta’ sejħa għall-offerti u minflok jikkonkludu kuntratt ġdid tas-servizz pubbliku li jinvolvi għajnuna mill-Istat. Madankollu, dan ma kienx l-approċċ iffavorit mill-awtoritajiet Norveġiżi f’dan il-każ partikolari. Kif imsemmi hawn fuq, l-ammont ta’ kumpens imħallas fil-forma tat-tliet miżuri ma ngħatax b’mod trasparenti fil-kuntest tas-sejħa għall-offerta iżda kien ir-riżultat ta’ innegozjar mill-ġdid bilaterali mwettaq snin wara l-konklużjoni tal-kuntratt.

Fl-għotja tal-għajnuna fil-forma ta’ kumpens tas-servizz pubbliku, l-awtoritajiet Norveġiżi jridu jiżguraw li l-għajnuna hija kompatibbli mar-regoli applikabbli għal din l-għajnuna. Huwa ta’ importanza li, meta l-impriża megħjuna twettaq attivitajiet li jaqgħu barra mill-mandat tas-servizz pubbliku, l-attivitajiet kummerċjali jridu jġorru sehem xieraq tal-ispejjeż fissi komuni għaż-żewġ tipi ta’ attivitajiet. (74)

3.2. L-ammont ta’ kumpens għas-servizz pubbliku

Skont l-ispjegazzjonijiet provduti mill-awtoritajiet Norveġiżi, it-tliet miżuri kienu intenzjonati li jikkumpensaw lil Hurtigruten għal: (i) spejjeż ġodda relatati mal-introduzzjoni tat-taxxa fuq in-NOx relatata mal-provvista tas-servizz pubbliku, u (ii) iż-żieda ġenerali tal-ispejjeż ta’ fatturi ta’ input konnessi mal-provvista tas-servizz pubbliku. L-Awtorità hija tal-opinjoni li l-approċċ tal-awtoritajiet Norveġiżi għall-allokazzjoni tal-ispiża ma jurix li t-tliet miżuri ma jwasslux għal kumpens żejjed tas-servizz pubbliku.

3.2.1. Approċċ inkonsistenti għal spejjeż fissi komuni

F’każijiet fejn il-fornituri tas-servizz pubbliku jwettqu attivitajiet kummerċjali viċin is-servizz pubbliku, l-attivitajiet kummerċjali jridu, bħala prinċipju ġenerali, jġorru sehem proporzjonat tal-ispejjeż fissi komuni. (75) Skont il-Linji Gwida dwar il-kumpens tas-servizz pubbliku:

“L-ispejjeż li jridu jitqiesu jinkludu l-ispejjeż kollha mġarrba fl-operat tas-servizz ta’ interess ekonomiku ġenerali. Fejn l-attivitajiet tal-impriża inkwistjoni huma limitati għas-servizz ta’ interess ekonomiku ġenerali, jistgħu jitqiesu l-ispejjeż kollha tagħha. Fejn l-impriża twettaq ukoll attivitajiet li jaqgħu barra mill-ambitu tas-servizz ta’ interess ekonomiku ġenerali, jistgħu jitqiesu biss l-ispejjeż assoċjati mas-servizz ta’ interess ekonomiku ġenerali. L-ispejjeż allokati għas-servizz ta’ interess ekonomiku ġenerali jistgħu jkopru l-ispejjeż varjabbli kollha mġarrba fil-provvista tas-servizz ta’ interess ekonomiku ġenerali, kontribut xieraq għal spejjeż fissi komuni għal kemm is-servizz ta’ interess ekonomiku ġenerali u attivitajiet oħra u ritorn adegwat fuq il-kapital proprju assenjat għas-servizz ta’ interess ekonomiku ġenerali.” (76)

Huma ċirkostanzi eċċezzjonali biss li jisgħu jiġġustifikaw devjazzjonijiet minn dan il-prinċipju; il-Linji Gwida tal-Awtorità dwar l-applikazzjoni ta’ regoli ta’ għajnuna mill-Istat għax-xandir tas-servizz pubbliku jiddikjaraw li l-allokazzjoni tal-ispejjeż komuni bejn l-attività tas-servizz pubbliku u attivitajiet oħra mhijiex obbligatorja meta s-separazzjoni tal-ispejjeż mhijiex “possibbli b’mod sinifikanti”. (77) Madankollu, f’dawk il-każijiet il-benefiċċji netti li jirriżultaw mill-attivitajiet barra mill-mandat tas-servizz pubbliku li jikkondividu l-ispejjeż mal-obbligu tas-servizz pubbliku, iridu jiġu allokati lin-naħa tas-servizz pubbliku. (78) L-Awtorità ma tistax tara li Hurtigruten hija f’din il-pożizzjoni eċċezzjonali. Anke kieku jista’ jiġi argumentat li s-separazzjoni tal-ispejjeż fissi komuni ta’ attivitajiet ta’ Hurtigruten ġewwa u barra mill-mandat tas-servizz pubbliku ma tistax dejjem tkun kompitu sempliċi, is-separazzjoni abbażi i.a. tad-dħul li jirriżulta mill-fatturat taż-żewġ forom ta’ attivitajiet hija fil-fatt possibbli. (79)

Fuq din il-bażi, l-Awtorità tikkonkludi li fil-każ preżenti japplika l-prinċipju applikabbli b’mod ġenerali tal-kondiviżjoni tal-ispiża. Għalhekk, l-Awtorità ma tistax taċċetta l-approċċ meħud taħt it-tielet metodu tar-Rapport ta’ PWC, fejn ma ssir l-ebda distinzjoni bejn is-servizz pubbliku u l-attivitajiet kummerċjali ta’ Hurtigruten.

Għalkemm Hurtigruten twettaq attivitajiet barra mill-mandat tas-servizz pubbliku, it-tliet rapporti ma jqisux b’mod konsistenti l-fatt li l-attivitajiet kummerċjali jridu jġorru sehem proporzjonat ta’ spejjeż fissi komuni għas-servizz pubbliku u l-attivitajiet kummerċjali kif meħtieġ mill-ġurisprudenza msemmija hawn fuq.

Fir-rapporti, diversi kategoriji ta’ dawn l-ispejjeż huma allokati għal kollox lin-naħa tas-servizz pubbliku (i.a. l-obbligi tal-port, il-manutenzjoni, il-fjuwil (bil-konsum ta’ Geirangerfjorden imnaqqas)) filwaqt li kategoriji oħra ta’ spejjeż fissi komuni, filwaqt li mhumiex koperti għal kollox min-naħa tas-servizz pubbliku, ma jidhrux li huma allokati skont il-proporzjonijiet tal-obbligu tas-servizz pubbliku min-naħa waħda u l-attivitajiet kummerċjali min-naħa l-oħra (is-servizz pubbliku jġorr 90 % tal-ispiża tan-NOx relatata mal-konsum tal-fjuwil). (80)

Minħabba fl-allokazzjoni mhux suffiċjenti tal-ispejjeż fissi komuni, l-Awtorità ma tistax tikkonkludi li l-ewwel żewġ metodi tar-Rapport ta’ PWC jew iż-żewġ Rapporti ta’ BDO juru li t-tliet miżuri ma jinvolvux kumpens żejjed għas-servizz pubbliku.

Fis-somma, abbażi tal-approċċ inkonsistenti għall-ispejjeż komuni fissi kif deskritt hawn fuq, l-Awtorità tikkonkludi li fl-ebda wieħed mit-tliet metodi tar-Rapport ta’ PWC jew il-metodi taż-żewġ Rapporti ta’ BDO ma ġew allokati kif suppost l-ispejjeż komuni lis-servizz pubbliku u attivitajiet kummerċjali sabiex jitqiesu biss l-ispejjeż assoċjati mas-servizz ta’ interess ekonomiku ġenerali. Għalhekk, ma jistax jiġi muri li t-tliet miżuri ma jinvolvux kumpens żejjed għas-servizz pubbliku.

3.2.2. L-ebda separazzjoni ta’ kontijiet

Għalkemm Hurtigruten twettaq attivitajiet barra mill-mandat tas-servizz pubbliku, ma implimentatx separazzjoni ta’ kontijiet bejn is-servizzi pubbliċi u l-attivitajiet l-oħra. (81) Għaldaqstant jista’ jiġi stabbilit li huwa nieqes rekwiżit preliminari għal sistema trasparenti ta’ kumpens tas-servizz pubbliku. (82)

3.2.3. Abbażi ta’ spejjeż u dħul ipotetiċi mhux rappreżentattivi fejn l-ispejjeż u d-dħul reali huma magħrufa

L-ispejjeż u d-dħul attwali ta’ Hurtigruten għandhom jintużaw bħala l-bażi għall-kalkolu tal-kumpens.

L-Awtorità tosserva, l-ewwel nett, li r-Rapport ta’ PWC u t-tieni Rapport ta’ BDO jikkalkolaw l-ispiża tas-servizz pubbliku abbażi tal-ispejjeż u d-dħul relatati mal-operazzjoni ta’ flotta minima ipotetika. (83) L-awtoritajiet Norveġiżi jidhru li jiġġustifikaw in-nuqqas ta’ allokazzjoni tal-ispiża komuni għall-attivitajiet barra mill-mandat tas-servizz pubbliku billi jenfasizzaw li l-kalkoli mhumiex ibbażati fuq l-ispejjeż u d-dħul attwali tat-tħaddim tal-flotta kollha ta’ Hurtigruten, iżda pjuttost fuq l-ispejjeż u l-profitt ta’ MS Narvik jew MS Vesterålen. L-argument jidher li huwa li meta l-ispejjeż tas-servizz pubbliku jiġu kkalkolati b’mod strett abbażi tal-ispejjeż relatati mal-operat ta’ “flotta minima” ipotetika, li l-ispiża tagħha x’aktarx tkun aktar baxxa mill-ispiża tal-operat tal-flotta attwali ta’ Hurtigruten, il-kumpens ma jaqbiżx l-ispejjeż attwali mġarrba fl-operazzjoni tas-servizz pubbliku.

Madankollu, dan il-metodu ma jqisx il-fatt li l-attivitajiet barra mill-mandat tas-servizz pubbliku jridu jġorru sehem proporzjonat tal-ispejjeż komuni. L-Awtorità tassumi li l-flotta attwali u l-flotta minima ipotetika mhux se jkollhom proporzjon identiku ta’ attività tas-servizz pubbliku min-naħa l-waħda, u attivitajiet barra mill-mandat tas-servizz pubbliku min-naħa l-oħra. Il-metodu tal-“flotta minima”, kif jimplika l-isem, huwa bbażat fuq flotta ta’ kapaċità minima. Probabbilment il-flotta attwali (kapaċità ogħla) twettaq parti akbar mill-attivitajiet tagħha barra mill-mandat tas-servizz pubbliku mill-flotta minima ipotetika. Jekk dan ikun il-każ, l-attivitajiet barra mill-mandat tas-servizz pubbliku għandhom iġorru sehem akbar tal-ispejjeż fissi komuni.

Abbażi ta’ dan, l-Awtorità tirrifjuta l-argument li l-kalkoli relatati mal-flotta minima ipotetika juru li Hurtigruten ma ġietx ikkumpensata żżejjed.

It-tieni, fil-kuntest ta’ kalkolu ex post tal-kumpens għall-provvista ta’ servizz pubbliku, l-ispejjeż attwali tal-fjuwil iridu jintużaw bħala bażi għall-kalkolu tal-ispiża għall-provvista tas-servizz pubbliku. L-awtoritajiet Norveġiżi ma jistgħux sempliċiment jinjoraw l-attivitajiet ta’ hedging ta’ Hurtigruten, peress li dan jista’ jwassal għal kumpens żejjed kull meta l-attivitajiet ta’ hedging juru li huma ta’ suċċess (peress li prezz aktar baxx jinkiseb permezz tal-hedging).

It-tielet, l-Awtorità m’għandha l-ebda raġuni li temmen li l-awtoritajiet Norveġiżi m’għandhomx aċċess għall-ispejjeż u d-dħul attwali ta’ Hurtigruten; fil-fatt it-tieni metodu fir-Rapport ta’ PWC u l-ewwel Rapport ta’ BDO jidher li huwa bbażat fuq l-ispejjeż tal-flotta attwali. Kif indikat hawn fuq, huma l-ispejjeż attwali u rappreżentattivi li huma rilevanti fil-kalkolu tal-ispiża tas-servizz pubbliku. Valutazzjoni ta’ spejjeż ipotetiċi mhux rappreżentattivi mhijiex sostitut.

3.2.4. Konklużjoni

In-nuqqas ta’ kontijiet separati għall-attivitajiet tas-servizz pubbliku u attivitajiet kummerċjali oħra, l-approċċ inkonsistenti għall-allokazzjoni tal-ispiża u d-dipendenza fuq spejjeż ipotetiċi mhux rappreżentattivi (u mhux fil-fatt imġarrba), jindikaw li l-Awtorità ma tistax tikkonkludi li t-tliet miżuri ma jinvolvux kwalunkwe kumpens żejjed. Abbażi ta’ dan, l-Awtorità tikkonkludi li t-tliet miżuri ma jistgħux jikkostitwixxu kumpens tas-servizz pubbliku kompatibbli mal-funzjonament tal-Ftehim ŻEE abbażi tal-Artikolu 59(2) tiegħu.

3.3. Kompatibbiltà tal-miżuri bħala ‘miżura ta’ emerġenza’ jew għajnuna ta’ ristrutturar

L-Awtorità tfakkar li għajnuna diretta immirata sabiex tkopri telf operattiv, inġenerali, mhijiex kompatibbli mal-funzjonament tal-Ftehim ŻEE.

Ladarba l-kumpens addizzjonali li qed jiġi investigat f’din id-deċiżjoni jkopri spejjeż relatati mal-operazzjoni ta’ kuljum ta’ Hurtigruten, il-miżuri jridu jitqiesu bħala għajnuna operattiva (84).

Din l-għajnuna operattiva tista’, eċċezzjonalment, tiġi approvata jekk jiġu sodisfatti l-kondizzjonijiet stipulati fid-dispożizzjonijiet tad-deroga tal-Ftehim ŻEE. L-Artikolu 61(3) tal-Ftehim ŻEE jipprovdi għal dawn l-eżenzjonijiet. L-awtoritajiet Norveġiżi, fit-tweġiba tagħhom għad-deċiżjoni ta’ ftuħ, invokaw l-eżenzjoni taħt l-Artikolu 61(3)(c) u l-Linji Gwida dwar is-Salvataġġ u r-Ristrutturar. Dan se jiġi vvalutat hawn taħt, iżda l-ewwel l-Awtorità se tindirizza s-sottomissjoni li għamlu l-awtoritajiet Norveġiżi f’referenza għal “miżuri ta’ emerġenza”.

3.3.1. Miżuri ta’ emerġenza – 61(3)(b), jew miżura ta’ salvataġġ taħt l-Artikolu 61(3)(c)ŻEE

L-awtoritajiet Norveġiżi rreferew għas-sitwazzjoni finanzjarja ta’ Hurtigruten fl-2008 u l-possibbiltà imminenti li Hurtigruten ittemm il-kuntratt sabiex tevita l-falliment. Skont l-awtoritajiet Norveġiżi, dawn iċ-ċirkostanzi sfurzawhom sabiex jieħdu miżuri ta’ emerġenza sabiex jiżguraw il-kontinwazzjoni tas-servizz. L-awtoritajiet Norveġiżi argumentaw li l-miżuri ta’ emerġenza jistgħu jitqiesu bħala leġittimi sabiex jiżguraw il-kontinwazzjoni tas-servizz. Madankollu, ma rreferewx għal eżenzjoni provduta taħt l-Artikolu 61(3) jew kwalunkwe dispożizzjoni oħra tal-Ftehim ŻEE. Fl-opinjoni tal-Awtorità, dan l-argument ma jistax jiġi vvalutat bħala għajnuna ta’ salvataġġ taħt l-Artikolu 61(3)(c) u l-Linji Gwida dwar is-Salvataġġ u r-Ristrutturar, peress li l-għajnuna ta’ salvataġġ taħt il-linji ġwida hija min-natura tagħha assistenza temporanja u reversibbli. It-tliet miżuri mhumiex.

Barra minn hekk, l-Awtorità eżaminat jekk is-sitwazzjoni deskritta mill-awtoritajiet Norveġiżi tistax titqies bħala tfixkil serju fis-sens tal-Artikolu 61(3)(b), għalkemm mhux invokata mill-awtoritajiet Norveġiżi, u għalhekk għajnuna kompatibbli.

Jidher ċar mill-ġurisprudenza li l-eżenzjoni fl-Artikolu 61(3)(b) tal-Ftehim ŻEE teħtieġ li tiġi applikata b’mod restrittiv u trid tindirizza tfixkil fl-ekonomija kollha ta’ Stat Membru (u mhux settur jew reġjun) (85).

M’hemm xejn fl-informazzjoni sottomessa mill-awtoritajiet Norveġiżi li jindika li l-għajnuna kienet immirata lejn l-indirizzar ta’ tfixkil fl-ekonomija kollha tan-Norveġja. Anke fl-agħar xenarju li Hurtigruten tkun waqfet milli tipprovdi s-servizz u l-Istat ikun ġie mġiegħel jiffirma kuntratt ġdid għar-rotta kollha jew partijiet minnha, waqfien temporanju tal-provvista ta’ dan is-servizz ta’ trasport ma jistax jitqies bħala tfixkil serju fl-ekonomija kollha tan-Norveġja, anke meta titqies l-importanza kulturali, soċjali u ekonomika tas-servizz ta’ Hurtigruten.

Għalhekk, l-Awtorità ma tikkunsidrax id-deroga taħt l-Artikolu 61(3)(b) bħala applikabbli f’dan il-każ. Madankollu, l-Awtorità se tindirizza dan l-argument imressaq mill-awtoritajiet Norveġiżi taħt l-Artikolu 61(3)(c) tal-Ftehim ŻEE ukoll, diskuss hawn taħt.

3.3.2. Miżuri ta’ ristrutturar – Artikolu 61(3)(c)ŻEE

L-awtoritajiet Norveġiżi rreferew għall-eżenzjoni taħt l-Artikolu 61(3)(c) tal-Ftehim ŻEE u argumentaw li l-intervent tal-Istat jikkostitwixxi għajnuna ta’ ristrutturar.

L-awtoritajiet Norveġiżi ressqu l-opinjoni tagħhom li l-kriterji materjali għall-għajnuna ta’ ristrutturar taħt il-Linji Gwida tal-Awtorità dwar is-Salvataġġ u r-Ristrutturar jistgħu jiġu sodisfatti. Jiddikjaraw li Hurtigruten kienet u hija kumpanija importanti skont it-Taqsima 1(7) tal-Linji Gwida dwar is-Salvataġġ u r-Ristrutturar u li kienet ditta f’diffikultà skont id-definizzjoni tal-istess linji gwida (86).

Il-prinċipju ġenerali fil-Linji Gwida dwar is-Salvataġġ u r-Ristrutturar huwa li jiġi permess li l-għajnuna ta’ ristrutturar tingħata biss f’ċirkostanzi li fihom kwalunkwe distorsjoni tal-kompetizzjoni tiġi kkumpensata mill-benefiċċji li jirriżultaw mis-sopravivenza tad-ditta. Se tingħata awtorizzazzjoni biss jekk jiġu sodisfatti kondizzjonijiet stretti, inkluż (i) li l-għajnuna trid tkun fuq kondizzjoni tal-implimentazzjoni ta’ pjan ta’ ristrutturar li jirrestawra l-vijabbiltà tad-ditta fuq terminu ta’ żmien twil, fi żmien raġjonevoli; (ii) il-benefiċjarju huwa meħtieġ li jiffinanzja proporzjon sostanzjali tal-ispejjeż ta’ ristrutturar tiegħu (għall-inqas 50 % għal ditti kbar); (iii) iridu jittieħdu miżuri ta’ kumpens sabiex jipprevjenu jew jimminimizzaw ir-riskji tad-distorsjoni tal-kompetizzjoni (il-bejgħ tal-assi, it-tnaqqqis fil-kapaċità jew il-preżenza tas-suq, eċċ); (iv) l-għajnuna trid tiġi limitata għall-minimu strett; (v) il-pjan tar-ristrutturar irid jiġi implimentat għal kollox; u (vi) l-Awtorità trid tkun f’pożizzjoni li tiżgura ruħha li l-pjan tar-ristrutturar qed jiġi implimentat sew, permezz ta’ rapporti regolari komunikati mill-Istat tal-EFTA ikkonċernat.

Fl-opinjoni tal-Awtorità, it-tliet miżuri ma jissodisfawx il-kondizzjonijiet għall-awtorizzazzjoni tal-għajnuna stabbiliti fit-Taqsima 3.2.2 tal-Linji Gwida dwar is-Salvataġġ u r-Ristrutturar. L-ewwel nett, l-għotja tal-għajnuna trid tkun fuq kondizzjoni tal-implimentazzjoni ta’ pjan ta’ ristrutturar, (87) li għandu jiġi nnotifikat u approvat mill-Awtorità. (88) L-awtoritajiet Norveġiżi ma nnotifikawx pjan ta’ ristrutturar lill-Awtorità, għalkemm twettqu negozjati ma’ Hurtigruten fl-applikazzjoni tal-Artikolu 8 tal-Ftehim.

Kif ikkonfermat mill-ġurisprudenza, (89) l-Istat irid ikun fil-pussess ta’ u marbut ma’ pjan ta’ ristrutturar kredibbli fil-mument meta jagħti l-għajnuna. L-Awtorità għandha dubju jekk l-aġġustamenti għar-remunerazzjoni tal-Istat jikkostitwixxux għajnuna ta’ ristrutturar u l-informazzjoni sottomessa mill-awtoritajiet Norveġiżi fir-rigward tal-organizzazzjoni mill-ġdid u r-riforma meħuda minn Hurtigruten primarjament fl-2008 sabiex jiffaċċjaw id-diffikultajiet finanzjarji tal-kumpanija jistgħux jitqiesu bħala pjan ta’ ristrutturar fis-sens tal-Linji Gwida dwar is-Salvataġġ u r-Ristrutturar.

L-Awtorità tonqos ukoll milli tara rabta bejn l-ammont ta’ ħlasijiet addizzjonali miftiehma bejn Hurtigruten u l-Istat fl-applikazzjoni tal-Artikolu 8 tal-Ftehim ta’ Hurtigruten għall-provvista tas-servizz pubbliku u l-ispejjeż tar-ristrutturar tal-kumpanija.

L-Awtorità ma ġietx provduta bi kwalunkwe informazzjoni li turi li r-ristrutturar ta’ Hurtigruten kien kondizzjoni għall-miżuri tal-għajnuna. Għall-kuntrarju, l-ittra ddatata 5 ta’ Novembru 2008 iffirmata mill-awtoritajiet Norveġiżi ma tirreferix għal kwalunkwe ristrutturar jew pjan ta’ ristrutturar. L-istess japplika għall-Ftehim Supplimentari ffirmat fit-8 ta’ Lulju 2009 u d-19 ta’ Awwissu 2009 mill-awtoritajiet Norveġiżi u minn Hurtigruten rispettivament; iżda pjuttost, jikkonferma l-għotja ta’ kumpens addizzjonali għall-kuntratt oriġinali konkluż fl-2004 għall-provvista ta’ servizz pubbliku u ma jagħmilx referenza għall-ħlasijiet li jikkostitwixxu għajnuna ta’ ristrutturar. Barra minn hekk, meta l-għotja tal-għajnuna ġiet awtorizzata mill-Parlament Norveġiż f’Diċembru 2008, ma kien hemm l-ebda referenza għaliha bħala parti mir-ristrutturar ta’ Hurtigruten. (90) Fl-aħħar nett, jidher illi l-ittra minn Hurtigruten lill-banek fid-9 ta’ Jannar 2009, (91) fejn issir referenza għal “pjan ta’ ristrutturar komprensiv” ma tidhirx li ġiet sottomessa lill-awtoritajiet Norveġiżi, u anke li kieku kienet, l-ittra ma kinitx fil-pussess tal-awtoritajiet fil-mument meta ħadu d-deċiżjoni li jagħtu l-għajnuna, peress li nħarġet biss wara li ttieħdet id-deċiżjoni li tingħata l-għajnuna. Barra minn hekk, la ż-żewġ memoranda mill-kunsill legali ta’ Hurtigruten u lanqas is-sottomissjoni sussegwenti mill-awtoritajiet Norveġiżi m’appoġġjaw il-konklużjoni li l-awtoritajiet kienu fil-pussess ta’ pjan ta’ ristrutturar meta ħadu d-deċiżjoni tagħhom fir-rigward tat-tliet miżuri fl-2008.

Fil-qosor, l-informazzjoni provduta mill-awtoritajiet Norveġiżi f’dan il-każ partikolari tidher illi turi li meta l-Istat ta t-tliet miżuri fl-2008, ma qies l-ebda konsiderazzjoni ta’ ristrutturar iżda kien ikkonċernat biss bil-kopertura ta’ spejjeż addizzjonali marbuta mal-provvista ta’ obbligu tas-servizz pubbliku. (92)

The Authority takes the view that the material existence of a restructuring plan at the time when an EFTA State grants aid is a necessary precondition for the applicability of the Rescue and Restructuring Guidelines. L-Istat tal-EFTA li qed jagħti l-għajnuna jrid ikun fil-pussess ta’ “meta ngħatat l-għajnuna kkontestata, pjan ta’ ristrutturar li jissodisfa r-rekwiżiti [tal-Linji Gwida dwar is-Salvataġġ u r-Ristrutturar]”. (93)

F’konformità mal-Linji Gwida dwar is-Salvataġġ u r-Ristrutturar, li kieku t-tliet miżuri ngħataw bħala għajnuna ta’ ristrutturar, l-awtoritajiet Norveġiżi kien imissu kellhom pjan ta’ ristrutturar għal Hurtigruten sa mhux aktar tard minn meta għamlu l-ħlas ta’ 125 miljun NOK f’Diċembru 2008. L-informazzjoni provduta mill-awtoritajiet Norveġiżi ma turix li l-awtoritajiet Norveġiżi kienu fil-pożizzjoni li jivverifikaw jekk pjan ta’ ristrutturar kienx vijabbli jew jekk kienx ibbażat fuq suppożizzjonijiet realistiċi, kif meħtieġ taħt il-Linji Gwida dwar is-Salvataġġ u r-Ristrutturar. Għaldaqstant, l-Awtorità tikkonkludi li l-għajnuna lil Hurtigruten ingħatat mingħajr ma kien disponibbli pjan ta’ ristrutturar lill-awtoritajiet Norveġiżi.

Fin-nuqqas ta’ rabta bejn il-miżuri tal-għajnuna identifikati f’din id-deċiżjoni ma’ pjan ta’ ristrutturar vijabbli li għalih l-Istat tal-EFTA kkonċernat jikkommetti ruħu (94), il-kondizzjonijiet taħt il-Linji Gwida dwar is-Salvataġġ u r-Ristrutturar ma jintleħqux f’dan il-każ.

Barra minn hekk, skont it-Taqsima 2.2 tal-Linji Gwida dwar is-Salvataġġ u r-Ristrutturar, ir-ristrutturar għandu jiġi bbażat fuq pjan fattibbli, koerenti u b’ambitu wiesa’ sabiex tiġi rrestawrata l-vijabbiltà tad-ditta fuq terminu ta’ żmien twil. Operazzjonijiet ta’ ristrutturar ma jistgħux jiġu llimitati għal għajnuna finanzjarja ddisinjata sabiex tagħmel tajjeb għal telf fil-passat mingħajr ma tindirizza r-raġunijiet għal dak it-telf.

Kif deskritt hawn fuq fit-Taqsima I.5.2, l-awtoritajiet Norveġiżi ssottomettew informazzjoni dwar programm ta’ titjib ibbażat fuq erba’ punti introdott fl-assemblea ġenerali annwali ta’ Hurtigruten fil-15 ta’ Mejju 2008 (dħul miżjud; tnaqqis fid-dejn; tnaqqis tal-ispejjeż u ħlasijiet ġodda u ogħla għas-servizz pubbliku) u sussegwentement, fi Frar 2009, ristrutturar finanzjarju bħala l-ħames punt.

L-awtoritajiet Norveġiżi jitolbu li ż-żewġ memoranda mill-kunsill legali ta’ Hurtigruten iddatati 23 ta’ Marzu 2009 u 24 ta’ Frar 2010 bl-annessi jiġu kkunsidrati bħala l-pjan ta’ ristrutturar tal-kumpanija. L-Awtorità tosserva li d-dokumenti sottomessi ma jissodisfawx il-kondizzjoni stipulata fil-Linji Gwida dwar is-Salvataġġ u r-Ristrutturar. B’mod partikolari, ma jiddeskrivux, fi kwalunkwe dettall, iċ-ċirkostanzi li wasslu għad-diffikultajiet tal-kumpanija, u b’hekk jipprovdu bażi għall-valutazzjoni tal-adegwatezza tal-miżuri tal-għajnuna, u l-memoranda ma nkludewx stħarriġ tas-suq kif meħtieġ mil-Linji Gwida. Hija u tikkunsidra t-tħassib dwar il-kompetizzjoni ġenerali u l-kondizzjonijiet stretti għall-awtorizzazzjoni tal-għajnuna taħt il-Linji Gwida dwar is-Salvataġġ u r-Ristrutturar, l-Awtorità tikkonkludi li l-miżuri tal-għajnuna mhumiex kompatibbli taħt l-Artikolu 61(3)(c) tal-Ftehim ŻEE flimkien mal-Linji Gwida dwar is-Salvataġġ u r-Ristrutturar.

Bħala punt addizzjonali, l-awtoritajiet Norveġiżi ressqu l-opinjoni tagħhom li l-Awtorità għandha tqis li s-servizzi marittimi provduti minn Hurtigruten huma fil-parti l-kbira tagħhom f’żoni assistiti.

It-Taqsima 3.2.3, punt 55, tal-Linji Gwida dwar is-Salvataġġ u r-Ristrutturar tipprevedi li l-Awtorità tqis il-ħtieġa tal-iżvilupp reġjonali meta tivvaluta l-għajnuna ta’ ristrutturar f’żoni assistiti fl-applikazzjoni ta’ kondizzjonijiet anqas stretti fir-rigward tal-implimentazzjoni ta’ miżuri ta’ kumpens u d-daqs tal-kontribuzzjoni tal-benefiċjarju. Peress li l-pjan ta’ ristrutturar ippreżentat minn Hurtigruten ma jinkludix dawn il-miżuri ta’ kumpens (95) u l-awtoritajiet Norveġiżi ma ressqu l-ebda argument dwar kif dan il-provvediment tal-Linji Gwida jista’ jiġġustifika inqas kontribuzzjoni proprja għar-ristrutturar f’dan il-każ partikolari, l-Awtorità tirrifjuta dan l-argument.

4. KONKLUŻJONI DWAR IL-KOMPATIBBILTÀ

Abbażi tal-valutazzjoni msemmija qabel, l-Awtorità tikkunsidra t-tliet miżuri bħala inkompatibbli mar-regoli tal-għajnuna mill-Istat tal-Ftehim ŻEE.

5. IRKUPRU

Skont il-Ftehim ŻEE u l-ġurisprudenza stabbilta mill-Qorti tal-Ġustizzja tal-Unjoni Ewropea, l-Awtorità hija kompetenti li tiddeċiedi li l-Istat ikkonċernat irid jabolixxi jew ibiddel l-għajnuna (96) meta jkun sab li hija inkompatibbli mal-funzjonament tal-Ftehim ŻEE. Il-Qorti sostniet ukoll b’mod konsistenti li l-obbligu fuq Stat li jabolixxi għajnuna meqjusa mill-Kummissjoni Ewropea bħala inkompatibbli mas-suq intern hija ddisinjata sabiex tistabbilixxi mill-ġdid is-sitwazzjoni li kienet teżisti qabel. (97) F’dan il-kuntest, il-Qorti stabbiliet li dan l-objettiv jinkiseb ladarba r-reċipjent ikun ħallas lura l-ammonti mogħtija permezz tal-għajnuna mhux skont il-liġi, u b’hekk jitlef il-vantaġġ li gawda minnu fuq il-kompetituri tiegħu fis-suq, u terġa’ lura s-sitwazzjoni ta’ qabel il-ħlas tal-għajnuna. (98)

Għar-raġunijiet stipulati hawn fuq, l-Awtorità tikkunsidra li t-tliet miżuri jistgħu jinvolvu kumpens żejjed għal obbligu tas-servizz pubbliku li jikkostitwixxi għajnuna mill-Istat inkompatibbli mal-funzjonament tal-Ftehim ŻEE. Peress li dawn il-miżuri ma ġewx notifikati lill-Awtorità, jirriżulta mill-Artikolu 14 tal-Parti II tal-Protokoll 3 li l-Awtorità għandha tiddeċiedi li għajnuna mhux skont il-liġi li hija inkompatibbli mar-regoli tal-għajnuna mill-Istat taħt il-Ftehim ŻEE trid tiġi rkuprata mill-benefiċjarji.

L-Awtorità trid tirrispetta l-prinċipju ġenerali ta’ proporzjonalità meta teħtieġ l-irkupri. (99) Skont l-għan tal-irkupru u l-prinċipju ta’ proporzjonalità, l-Awtorità se teħtieġ biss irkupru tal-porzjon tal-għajnuna li hija inkompatibbli mal-funzjonament tal-Ftehim ŻEE. Parti mill-ħlasijiet magħmula taħt it-tliet miżuri jistgħu jitqiesu bħala kompatibbli bħala kumpens għall-provvista ta’ obbligu tas-servizz pubbliku. Għaldaqstant, il-porzjon tal-ħlasijiet taħt it-tliet miżuri li jikkostitiwixxi kumpens żejjed biss għandu jiġi rkuprat.

L-awtoritajiet Norveġiżi huma mistiedna li jipprovdu informazzjoni dettaljata u preċiża dwar l-ammont ta’ kumpens żejjed mogħti lil Hurtigruten. Sabiex jiġi determinat kemm mill-ħlasijiet jistgħu jitqiesu bħala kompatibbli mal-funzjonament tal-Ftehim ŻEE abbażi tal-Artikolu 59(2) tiegħu bħala kumpens tas-servizzi pubbliku, għandhom jitqiesu l-prinċipji ġenerali applikabbli f’dan il-qasam u b’mod partikolari dan li ġej:

(i) jeħtieġ li jkun hemm allokazzjoni kif suppost tal-ispiża u d-dħul għas-servizz pubbliku u l-attivitajiet barra mill-mandat tas-servizz pubbliku,

(ii) il-kumpens tas-servizz pubbliku ma jistax ikopri aktar minn sehem proporzjonat tal-ispejjeż fissi komuni għas-servizz pubbliku u l-attivitajiet barra mill-mandat tas-servizz pubbliku, u

(iii) il-kalkolu tal-kumpens tas-servizz pubbliku ma jistax jiġi bbażat fuq spejjeż ipotetiċi mhux rappreżentattivi fejn spejjeż reali huma magħrufa.

F’dan il-kuntest, huwa importanti li jiġi mfakkar li skont il-punt 22 tal-linji gwida dwar il-kumpens tas-servizz pubbliku, kwalunkwe ammont ta’ kumpens żejjed ma jistax jibqa’ disponibbli għal impriża għar-raġuni li jkun jikklassifika ruħu bħala għajnuna kompatibbli mal-Ftehim ŻEE abbażi ta’ dispożizzjonijiet jew linji gwida oħra sakemm mhux awtorizzat.

ADOTTAT DIN ID-DEĊIŻJONI:

Artikolu 1

It-tliet miżuri provduti fil-Ftehim Supplimentari jikkostitwixxu għajnuna mill-Istat li hija inkompatibbli mal-funzjonament tal-Ftehim ŻEE fis-sens tal-Artikolu 61(1) tal-Ftehim ŻEE sa fejn jikkostitwixxu forma ta’ kumpens żejjed għas-servizz pubbliku.

Artikolu 2

L-awtoritajiet Norveġiżi għandhom jieħdu l-miżuri kollha meħtieġa sabiex jirkupraw minn Hurtigruten l-għajnuna msemmija fl-Artikolu 1 u magħmula disponibbli mhux skont il-liġi lil Hurtigruten.

Artikolu 3

L-irkupru għandu jsir mingħajr dewmien u skont il-proċeduri tad-dritt nazzjonali sakemm dawn jippermettu l-eżekuzzjoni immedjata u effettiva tad-deċiżjoni. L-għajnuna li għandha tiġi rkuprata għandha tinkludi l-imgħax u l-imgħax kompost mid-data minn meta l-għajnuna kienet għad-dispożizzjoni ta’ Hurtigruten sad-data ta’ meta tiġi rkuprata. L-imgħax għandu jiġi kkalkulat abbażi tal-Artikolu 9 tad-Deċiżjoni tal-Awtorità ta’ Sorveljanza tal-EFTA Nru 195/04/COL.

Artikolu 4

Sat-30 ta’ Awwissu 2011, in-Norveġja għandha tinforma lill-Awtorità bl-ammont totali (imgħax prinċipali u ta’ rkupru) li jrid jiġi rkuprat mill-benefiċjarju kif ukoll bil-miżuri ppjanati jew meħuda sabiex tiġi rkuprata l-għajnuna.

Sat-30 ta’ Ottubru 2011, in-Norveġja trid tkun eżegwiet id-deċiżjoni tal-Awtorità u rkuprat għal kollox l-għajnuna.

Artikolu 5

Din id-Deċiżjoni hija indirizzata lir-Renju tan-Norveġja.

Artikolu 6

Il-verżjoni bl-Ingliż biss ta’ din id-Deċiżjoni hija awtentika.

Magħmul fi Brussell, id-29 ta’ Ġunju 2011. Għall-Awtorità ta’ Sorveljanza ta' l-EFTA Per SANDERUD Il-President Sabine MONAUNI-TÖMÖRDY Membru tal-Kulleġġ

(1) Disponibbli fuq: http://www.eftasurv.int/media/decisions/195-04-COL.pdf.

(2) Ippubblikati fil-ĠU C 320, 25.11.2010 paġna 6 u s-Suppliment taż-ŻEE għall-Ġurnal Uffiċjali Nru 65, 25.11.2010 paġna 4.

(3) Għal aktar informazzjoni ddettaljata dwar il-korrispondenza varja bejn l-Awtorità u l-awtoritajiet Norveġiżi, issir referenza għad-Deċiżjoni tal-Awtorità sabiex tinfetaħ il-proċedura formali tal-investigazzjoni, Deċiżjoni Nru 325/10/COL. Ara n-nota f’qiegħ il-paġna 2 għar-referenzi tal-pubblikazzjoni.

(4) Ara n-nota f’qiegħ il-paġna 2 għar-referenzi tal-pubblikazzjoni.

(5) Għall-perjodu mill-1.1.2002 sal-31.12.2004 iż-żewġ kumpaniji marittimi Ofotens og Vesteraalens Dampskipsselskap ASA u Troms Fylkes Dampskipsselskap ġew fdati bil-provvista tas-servizz.

(6) Ir-Rata Interbankarja Norveġiża.

(7) F’paġna 13 ta’ rapport minn BDO Noraudit ddatat 23.3.2009 sottomess mill-awtoritajiet Norveġiżi, hemm spjegat li l-operazzjoni Geirangerfjord ammontat għal 2 % tal-konsum totali tal-fjuwil fl-2007. Fil-kalkolu tal-figura ta’ 90 % il-konsum tal-fjuwil tal-operazzjoni Geirangerfjord tnaqqas bil-quddiem li implika li 88.2 % tat-taxxa fuq in-NOx ġiet rimborżata.

(8) Fil-Ftehim Supplimentari: “I tråd med St. prp. nr. 24 (2008-2009) har Hurtigruten ASA fått en generell kompensasjon på 66 mill kr for 2008. Denne ordningen videreføres på årlig basis i resten av avtaleperioden forutsatt at selskapets lønnsomhet knyttet til det statlige kjøpet ikke forbedres vesentlig. Det forutsettes dog at denne kompensasjonen bare er nødvendig for å sikre kostnadsdekning relatert til statens kjøp av denne tjenesten”.

(9) L-Artikolu 4 tal-Ftehim ta’ Hurtigruten jipprovdi għal tnaqqis fil-kumpens fil-każ ta’ servizz imnaqqas.

(10) Fil-Ftehim ta’ Hurtigruten: “Offentlige pålegg som medfører betydelige kostnadsendringer samt radikale endringer av priser på innsatsfaktorer som partene ikke med rimelighet kunne forutse, gir hver av partene rett til a kreve forhandlinger om ekstraordinære reguleringer av statens godtgjørelse, endring av produksjonen eller andre tiltak. Motparten har i slike forhandlinger krav på all nødvendig dokumentasjon”.

(11) St.prp. nr. 24 (2008-2009), Innst. S. nr. 92 (2008-2009), Prop. 50 S (2009-2010), Innst. 74 S (2009-2010) u Prop. 125 S (2009-2010).

(12) Din il-figura hija komposta kif ġej: (i) NOK 53,4 miljun bħala rimborż tat-taxxa fuq in-NOx għall-2007; (ii)NOK 5,4 miljun bħala kumpens għal kontribuzzjonijiet għall-Fond tan-NOx għall-ewwel nofs tal-2008; u (iii) NOK 66 miljun bħala kumpens ġenerali għall-2008.

(13) NOK 3,6 miljun għall-perjodu mis-16.11.2008 sal-31.12 2008 u NOK 7,7 miljun għall-perjodu mill-1.1.2009 sal-31.3.2009.

(14) Il-kumpens taħt il-Ftehim ta’ Hurtigruten kien ikun ta’ NOK 288 million għall-2008, aġġustat taħt il-klawżola tal-aġġustament tal-prezz. Il-ħlasijiet addizzjonali taħt it-tliet miżuri miftiehma fil-Ftehim Supplementari jammontaw għal NOK 75 miljun għall-2008. Għaldaqstant il-kumpens totali għall-2008 irriżulta f’NOK 363 miljun, jew żieda ta’ 26 % fuq l-aġġustament tal-prezz previst taħt il-Ftehim ta’ Hurtigruten. Ara l-ittra mill-awtoritajiet Norveġiżi iddatata 3.4.2009 (Avveniment Nru 514420) paġna 5.

(15) Disponibbli fuq: http://www.eftasurv.int/state-aid/legal-framework/state-aid-guidelines/

ĠU L 107, 28.4.2005, p. 28, Suppliment taż-ŻEE Nru 21, 28.4.2005, p. 1

(16) Kawża T-98/00 Linde [2002] Ġabra II-3961.

(17) Ara r-Rapport ta’ PWC li huwa l-bażi tar-Rapport Hurtigruteavtalen – økonomiske beregninger tas-27.9.2007, p. 3, l-ewwel Rapport ta’ BDO, p. 7 (kemm l-Avveniment Nru 514420) u t-tieni Rapport ta’ BDO, p. 4 (Avveniment Nru 571486).

(18) Ir-Rapport ta’ PWC jikkonsisti mill-ittra minn PWC lil Hurtigruten iddatata 14.10.2008 u l-materjal bażiku fil-forma ta’ tliet dokumenti separati: (i) Hurtigruteavtalen –økonomiske beregninger ddatat 27.9.2007, (ii) Tilleggsopplysninger knyttet til Hurtigruteavtalen – økonomiske beregninger ddatat 4.10.2007, u (iii) Hurtigruteavtalen – økonomiske beregninger ddatat 12.10.2007 (id-dokumenti kollha jistgħu jinstabu fl-Avveniment Nru 514420 fil-paġni 52-96).

(19) Il-Qligħ qabel l-Imgħax, it-Taxxi, id-Deprezzament u l-Amortizzazzjoni.

(20) B’mod aktar preċiż: (i) ir-rimborż tan-NOx għall-2007 u l-ewwel nofs tal-2008, (ii) l-allokazzjoni ġenerali ta’ NOK 66 miljun, u (iii) il-vantaġġ tal-2008 ta’ NOK 3,6 miljun mit-tnaqqis tar-rekwiżit relatat man-numru ta’ vapuri mħaddma taħt il-kuntratt tas-servizz pubbliku.

(21) B’mod aktar preċiż: (i) ir-rimborż tan-NOx għall-2007 u l-2008, (ii) l-allokazzjoni ġenerali ta’ NOK 66 miljun, u (iii) il-vantaġġ tal-2008 ta’ NOK 3,6 miljun mit-tnaqqis tar-rekwiżit relatat man-numru ta’ vapuri mħaddma taħt il-kuntratt tas-servizz pubbliku.

(22) Jiġifieri kapaċità għat-trasportazzjoni ta’ 400 passiġġier, akkomodazzjoni fil-kabina tal-irqad għal 150 passiġġier u kapaċità għal 150 EURO pallet.

(23) Ara l-materjal bażiku għar-Rapport ta’ PWC, Hurtigruteavtalen – økonomiske beregninger tas-27.9.2007 (Avveniment Nru 514420, f’paġna 57).

(24) L-informazzjoni tinsab f’żewġ memoranda mħejjija mill-kunsill legali ta’ Hurtigruten, ddatata 23.3.2009, li kienet mehmuża ma’ ittra mill-awtoritajiet Norveġiżi ddatata 3.4.2009 (Avveniment Nru 514420), u memorandum iddatat 24.2.2010, b’annessi, li kien mehmuż ma’ ittra mill-awtoritajiet Norveġiżi lill-Awtorità ddatata 8.3.2010 (Avveniment Nru 549465).

(25) Skont l-Artikolu 1(d) fil-Parti II tal-Protokoll 3, skema ta’ għajnuna tfisser kull att li abbażi tiegħu, mingħajr ma jkunu meħtieġa miżuri oħra ta’ implimentazzjoni, jkunu jistgħu jsiru għotjiet ta’ għajnuna individwali lil impriżi definiti fl-att b’mod ġenerali u astratt u kwalunkwe att li abbażi tiegħu għajnuna li mhix marbuta ma’ proġett speċifiku tista’ tingħata lil impriża waħda jew diversi għal perjodu ta’ żmien indefinit u/jew għal ammont indefinit.

(26) St.prp. nr. 24 (2008-2009), Innst. S. nr. 92 (2008-2009), Prop. 50 S (2009-2010), Innst. 74 S (2009-2010) u Prop. 125 S (2009-2010).

(27) Kawża E-5/07 Private Barnehagers Landsforbund [2008] EFTA Ct. Rep. p. 62 fil-paragrafu 78.

(28) Kawżi magħquda C-180/98 sa C-184/98 Pavlov [2000] Ġabra I-6451 fil-paragrafu 75.

(29) Kawża T-98/00 Linde [2002] Ġabra II-3961.

(30) F’dak il-każ, il-korp tad-dritt pubbliku responsabbli għall-amministrazzjoni, ir-ristrutturar u l-privatizzazzjoni ta’ impriżi fl-eks Repubblika Demokratika Ġermaniża (“it-THA”) biegħ l-attivitajiet tan-negozju ta’ Leuna Werke AG (il-predeċessur legali ta’ Leuna-Werke GmbH (“LWG”)) lil UCB Chemie GmbH (“UCB”). Il-kuntratt ta’ dak il-bejgħ ġie ssupplimentat minn numru ta’ kuntratti anċillari li inkludew ftehim li fih it-THA u LWG daħlu sabiex jipprovdu kwantitajiet speċifiċi ta’ monossidu tal-karbonju (CO) lil UCB bil-prezz tas-suq għal perjodu ta’ 10 snin imġedda għal perjodu indefinit. L-LWG kienet intitolata biss li ttemm il-ftehim jekk UCB tkun ikkonkludiet ftehim ta’ provvista ieħor ma’ parti terza fuq “termini mhux inqas favorevoli” minn dawk inklużi f’dak il-ftehim jew jekk UCB tkun bniet l-faċilità tal-produzzjoni ta’ CO tagħha stess. Fil-każ imsemmi l-aħħar, it-THA tħallas lil UCB “sussidju ta’ investiment” ta’ DEM 5 miljun. It-THA u l-LWG ġarrbu telf sostanzjali taħt il-ftehim. Minħabba li UCB ma riditx tibni l-faċilità tagħha stess u l-ebda produttur ieħor ma kien attiv fiż-żona, l-awtoritajiet Ġermaniżi ma kinux intitolati li jtemmu l-ftehim. Eventwalment ħallsu lill-impriża Linde AG DEM 9 miljun sabiex tibni u tħaddem faċilità tal-produzzjoni tal-CO u sabiex tiżgura, minflok, il-provvista fuq terminu ta’ żmien twil ta’ CO lil UCB, ara T-98/00 Linde [2002] Ġabra II-3961, paragrafi 2-6.

(31) Ibid. paragrafi 49-50.

(32) Kawża C-280/00 Altmark Trans [2003] Ġabra p. I-7747 f’paragrafi 89-93.

(33) Ibid. paragrafu 94 u C-451/03 Servizi Ausiliari Dottori Commercialisti [2006] Ġabra p. I-2941 fil-paragrafu 60.

(34) Kawża C-280/00 Altmark Trans [2003] Ġabra I-7747 fil-paragrafu 94.

(35) Kif spjegat mill-awtoritajiet Norveġiżi fl-ittra tagħhom iddatata 8.3.2010 (Avveniment Nru 549465).

(36) Kawża C-280/00 Altmark Trans [2003] Ġabra p. I-7747 fil-paragrafu 93: “Ir-raba’, meta, f’każ speċifiku, l-impriza li għandha twettaq l-obbligi ta’ servizz pubbliku ma tintgħażilx permezz ta’ proċedura ta’ appalt pubbliku li tippermetti li jintgħażel il-kandidat kapaċi li jipprovdi tali servizzi bl-inqas spiża għall-komunità, il-livell tal-kumpens neċessarju għandu jkun stabbilit abbażi ta’ analiżi tal-ispejjeż, li impriża medja, immexxija tajjeb u adegwatament mogħnija b’mezzi ta’ trasport sabiex tkun tista’ tissodisfa l-bżonnijiet neċessarji ta’ servizz pubbliku, kienet tagħmel sabiex twettaq tali obbligi, filwaqt li jiġi kkunsidrat id-dħul rilevanti kollu kif ukoll il-profitt raġjonevoli għat-twettiq ta’ dawn l-obbligi.”

(37) Kawża C-280/00 Altmark Trans [2003] Ġabra p. I-7747 f’paragrafi 90-91: “It-tieni, il-parametri li fuqhom huwa kkalkolat l-kumpens iridu jkunu stabbiliti minn qabel b’mod oġġettiv u trasparenti sabiex ikun evitat li tali kumpens jirriżulta f’vantaġġ ekonomiku li jista’ jiffavorixxi l-impriża benefiċjarja fuq impriżi kompetituri. Il-pagament ta’ kumpens minn Stat Membru għat-telf sostnut minn impriża mingħajr mal-parametri għal tali kumpens ma jkunu ġew stabbiliti minn qabel, meta jirriżulta a posteriori li l-operazzjoni ta’ ċerti servizzi fil-kuntest tal-eżekuzzjoni ta’ obbligi ta’ servizz pubbliku ma kinitx ekonomikament vijabbli, jikkostitwixxi għaldaqstant miżura finanzjarja li taqa’ taħt il-kunċett ta’ għajnuna mill-Istat skont l-Artikolu 92(1) tat-Trattat.”

(38) Għat-test oriġinali bin-Norveġiż, ara n-nota f’qiegħ il-paġna 10.

(39) Kawża C-454/06 Pressetext Nachrichtenagentur GmbH [2008] Ġabra I-4401 fil-paragrafi 59-60 u 70.

(40) L-Awtorità tfakkar li l-awtoritajiet Norveġiżi ressqu kalkolu li juri li ħlasijiet addizzjonali miftiehma fis-27.10.2008 ammontaw għal żieda ta’ 26 % tal-kumpens tal-2008 taħt il-Ftehim ta’ Hurtigruten, fuq l-aġġustament tal-klawsola tal-aġġustament tal-prezz fl-Artikolu 6.2 tal-Ftehim ta’ Hurtigruten. Ara n-nota f’qiegħ il-paġna 14.

(41) Ittra mill-awtoritajiet Norveġiżi ddatata 30.9.2010 (Avveniment Nru 571486), p. 11.

(42) It-taxxa Nox ta’ Hurtigruten/il-kontribuzzjonijiet tal-Fond tan-NOx bl-operazzjoni ta’ Geirangerfjorden imnaqqsa.

(43) Emails mill-awtoritajiet Norveġiżi ddatati 15.4.2011 (Avveniment Nru 595326) u 6.5.2011 (Avveniment Nru 597151).

(44) E-Mail mill-awtoritajiet Norveġiżi ddatata 6.5.2011 (Avveniment Nru 597151).

(45) Kif sostanzjat mill-informazzjoni pprovduta mill-awtoritajiet Norveġiżi permezz ta’ ittra ddatata 8.3.2010 (Avveniment Nru 549465).

(46) Ara t-Taqsima II.3.2 hawn taħt.

(47) Jiġifieri. li “il-livell ta’ kumpens meħtieġ għandu jiġi ddeterminat fuq il-bażi ta’ analiżi tal-ispejjeż li impriża tipika mmexxija tajjeb u pprovduta b’mod adegwat bil-mezzi tat-trasport sabiex tkun tista’ tissodisfa l-ħtiġijiet tas-servizz pubbliku meħtieġa, tkun ġarrbet biex twettaq dawn l-obbligi, filwaqt li jiġu kkunsidrati l-irċevuti rilevanti kif ukoll qligħ raġonevoli għat-twettiq ta’ dawn l-obbligi.”

(48) Ara t-Taqsima II.3.2 hawn taħt.

(49) Kawża C-280/00 Altmark Trans [2003] Ġabra p. I-7747 fil-paragrafu 92. “It-tielet, il-kumpens ma jistax ikun iktar minn dak li hu neċessarju sabiex ikunu koperti l-ispejjeż kollha jew parti minnhom, li jirriżultaw mit-twettiq ta’ obbligi ta’ servizz pubbliku, filwaqt li jiġi kkunsidrat id-dħul rilevanti kollu kif ukoll il-profitt raġjonevoli għat-twettiq ta’ tali obbligi.L-osservanza ta’ kundizzjoni bħal din hija indispensabbli sabiex jiġi żgurat li l-impriża benefiċjarja ma tingħata l-ebda vantaġġ li jikkawża distorsjoni jew theddida ta’ distorsjoni għall-kompetitzzjoni billi ssaħħaħ il-pożizzjoni kompetittiva tagħha.”

(50) Kawżi Magħquda C-83/01 P, C-93/01 P u C-94/01 P Chronopost [2003] p. I-6993.

(51) Ibid. paragrafu 40.

(52) Ara Taqsima I.5.1 hawn taħt

(53) Ara Taqsima I.4.2. hawn fuq.

(54) Loco.citato

(55) Ara Taqsima II.3.2 b’aktar referenzi.

(56) Kawża C-256/97 Déménagements-Manutention Transport SA [1999] Ġabra I-3913 fil-paragrafu 27.

(57) Ittra mill-awtoritajiet Norveġiżi ddatata 30.9.2010, p. 14 (Avveniment Nru 571786).

(58) Ittra mill-Ministeru tat-Trasport u l-Komunikazzjonijiet lil Næringslivets Hovedorganisasjon iddatata 13.5.2008 (Avveniment Nru 595326) u e-Mail mill-awtoritajiet Norveġiżi ddatata 3.5.2011 (Avveniment Nru 596802).

(59) E-Mail mill-awtoritajiet Norveġiżi ddatata 6.5.2011 (Avveniment Nru 597151).

(60) Kawżi Magħquda E-4/10, E-6/10 u E-7/10 Principality of Liechtenstein and others vs l-Awtorità ta’ Sorveljanza tal-EFTA (ĠU C 294, 6.10.2011, p. 7 u Suppliment taż-ŻEE Nru 53, 6.10.2011, p. 1.) fil-paragrafu 87, u C-143/99 Adria-Wien Pipeline [2001] Ġabra p. I-3913 fil-paragrafu 41.

(61) Kawża C-143/99 Adria-Wien Pipeline [2001] Ġabra p. I-3913.

(62) Kawża C-143/99 Adria-Wien Pipeline [2001] Ġabra p. I-3913 f’paragrafi 49-53.

(63) Ara Taqsima I.2.1 tad-Deċiżjoni tal-Awtorità Nru 501/08/COL li tapprova l-iskema tal-Fond tan-NOx, disponibbli onlajn: http://www.eftasurv.int/?1=1&showLinkID=14653&1=1.

(64) Ara Taqsima II.3.2. hawn taħt.

(65) Kawża 730/79 Philip Morris [1989] Ġabra p. 2671, paragrafu 11.

(66) ĠU L 30 tal-5.2.1998, inkorporat bħala punt 53a f’Anness XIII għall-Ftehim ŻEE.

(67) I.a. Seabourn Cruise Line Limited u Silversea Cruises Ltd.

(68) Punt 2 tal-Linji Gwida tal-Awtorità dwar għajnuna mill-Istat fil-forma ta’ kumpens tas-servizz pubbliku.

(69) Ara taqsima 2.2 tal-Linji Gwida tal-Awtorità dwar it-trasport Marittimu: “Għajnuna mill-Istat trid dejjem tiġi ristretta għal dak li huwa neċessarju sabiex jinkiseb l-għan tagħha u tingħata b’mod trasparenti.”

(70) Ara d-Deċiżjonijiet tal-Kummissjoni fil-Kawżi N 62/05 (l-Italja) fil-paragrafu 46 u N 265/06 (l-Italja) fil-paragrafu 48.

(71) Ara taqsima 2.2 tal-Linji Gwida tal-Awtorità dwar it-trasport Marittimu.

(72) Ara Kapitolu 2.4 tal-Linji Gwida dwar il-kumpens tas-servizz pubbliku.

(73) Kapitolu II.3 tad-Deċiżjoni Nru 325/10/COL.

(74) Ara Kawżi Magħquda C-83/01 P, C-93/01 P u C-94/01 P Chronopost [2003] p. I-6993 fil-paragrafu 40. Ara wkoll punt 15 tal-Linji Gwida dwar il-kumpens tas-servizz pubbliku.

(75) Ara Kawżi Magħquda C-83/01 P, C-93/01 P u C-94/01 P Chronopost [2003] p. I-6993 fil-paragrafu 40.

(76) L-ewwel erba’ sentenzi tal-punt 15 tal-Linji Gwida dwar il-kumpens tas-servizz pubbliku.

(77) Punt 66-67 tal-Linji Gwida tal-Awtorità dwar l-applikazzjoni ta’ regoli tal-għajuna mill-Istat lix-xandir tas-servizz pubbliku, ara ĠU L 124, 11.5.2012, p. 40 u Suppliment taż-ŻEE Nru 26, 11.5.2012, p. 1, disponibbli wkoll fuq: http://www.eftasurv.int/media/state-aid-guidelines/Part-IVThe-application-of-the-state-aid-rules-to-public-service-broadcasting.pdf.

(78) Ibid. punt 67.

(79) Dan kien l-approċċ aċċettat mill-Qorti fil-Kawża T-106/95 Fédération française des sociétés d’assurances (FFSA) vs Il-Kummissjoni [1997] Ġabra II-229 fil-paragrafu 105.

(80) L-ewwel żewġ metodi tar-Rapport ta’ PWC (ara l-materjal bażiku Hurtigruteavtalen – økonomiske beregninger tas-27.9.2007), l-ewwel Rapport ta’ BDO pp. 11-21, u t-tieni Rapport ta’ BDO pp. 5-11.

(81) Ara r-Rapport ta’ PWC li huwa l-bażi tar-Rapport Hurtigruteavtalen – økonomiske beregninger tas-27.9.2007, p. 3, l-ewwel Rapport ta’ BDO, p. 7 (kemm l-Avveniment Nru 514420) u t-tieni Rapport ta’ BDO, p. 4 (Avveniment Nru 571486).

(82) Ara taqsima 2(2) tal-Linji Gwida tal-Awtorità dwar it-trasport Marittimu: “Għajnuna mill-Istat trid dejjem (…) tingħata b’manjiera trasparenti.” Ara wkoll il-punt 18 tal-Linji Gwida dwar il-kumpens tas-servizz pubbliku: “Meta kumpanija twettaq attivitajiet li jaqgħu kemm ġewwa kif ukoll barra mill-ambitu tas-servuzz ta’ interess ekonomiku ġenerali, il-kontijiet interni jridu juru separatament l-ispejjeż u l-irċevuti assoċjati mas-servizz ta’ interess ekonomiku ġenerali u dawk assoċjati ma’ servizzi oħra, kif ukoll il-parametri għall-allokazzjoni tal-ispejjeż u d-dħul.”

(83) Jiġifieri kalkoli bbażati fuq MS Narvik (l-ewwel alternattiva tar-Rappor ta’ PWC, Hurtigruteavtalen – økonomiske beregninger tas-27.9.2007 (Avveniment Nru 514420, f’paġna 57) jew MS Vesterålen (it-tieni Rapport ta’ BDO f’paġna 4 (Avveniment Nru 571486)).

(84) Kawża T-459/93 Siemens SA vs Il-Kummissjoni [1995] Ġabra II-1675, paragrafi. 76 u 77.

(85) Cf. Kawżi Magħquda T-132/96 u T-143/96 Freistaat Sachsen u Volkswagen AG Commission [1999] Ġabra II-3663, p. 167. Segwita fid-Deċiżjoni tal-Kummissjoni fil-kawża C-47/1996 Crédit Lyonnais (ĠU L 221, 8.8.1998, p. 28, punt 10.1), Id-Deċiżjoni tal-Kummissjoni fil-kawża C 28/02 Bankgesellshaft Berlin (ĠU L 116, 4.5.2005, p. 1, punti 153 et seq) u d-Deċiżjoni tal-Kummissjoni fil-Kawża C 50/06 BAWAG (punt 166). Ara d-Deċiżjoni tal-Kummissjoni tal-5 ta’ Diċembru 2007 fil-Kawża NN 70/07, Northern Rock (ĠU C 43, 16.2.2008, p. 1), Id-Deċiżjoni tal-Kummissjoni 30 ta’ April 2008 fil-Kawża NN 25/08, Għajnuna ta’ Salvataġġ lil WestLB (ĠU C 189, 26.7.2008, p. 3), Id-Deċiżjoni tal-Kummissjoni tal-4 ta’ Ġunju 2008 fil-Kawża C 9/08 SachsenLB (ĠU C 71, 18.3.2008, p. 14).

(86) Ara punt 32 u punti 8-12 tal-Linji Gwida dwar is-Salvataġġ u r-Ristrutturar.

(87) Ara punt 33 tal-Linji Gwida dwar is-Salvataġġ u r-Ristrutturar. Hurtigruten mhijiex SME.

(88) Punt 34 tal-Linji Gwida dwar is-Salvataġġ u r-Ristrutturar.

(89) Kawża C-17/99 France vs Il-Kummissjoni [2001], Ġabra I-2481, paragrafu 46 u l-Kawżi Magħquda C-278/92, C-279/92 u C-280/92 Spain vs Il-Kummissjoni [1994] Ġabra I-4103 paragrafu 67.

(90) St.prp. nr. 24 (2008-2009) 14 ta’ Novembru 2008 u Innst. S. nr. 92 (2008 – 2009) 4 ta’ Diċembru 2008

(91