DEĊIŻJONI TAL-AWTORITÀ TA' SORVELJANZA TAL-EFTA

Nru 38/15/COL

tal-4 ta' Frar 2015

li tadotta avviż: “Linji Gwida dwar l-applikabbiltà tal-Artikolu 53 tal-Ftehim ŻEE għal ftehimiet ta' trasferiment tat-teknoloġija” [2016/196]

L-AWTORITÀ TA' SORVELJANZA TAL-EFTA,

WARA LI KKUNSIDRAT il-Ftehim bejn l-Istati tal-EFTA dwar l-Istabbiliment ta' Awtorità ta' Sorveljanza u Qorti tal-Ġustizzja, b'mod partikolari l-Artikoli 5(2)(b) u 25(1) tiegħu,

Billi:

Ir-Regolament tal-Kummissjoni (UE) Nru 316/2014 tal-21 ta' Marzu 2014 dwar l-applikazzjoni tal-Artikolu 101(3) tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea għal kategoriji ta' ftehimiet dwar trasferiment ta' teknoloġija (1) ġie inkorporat fil-Ftehim ŻEE bħala l-punt 5 tal-Anness XIV tal-Ftehim ŻEE.

Il-Kummissjoni Ewropea ħarġet Komunikazzjoni intitolata “Linji gwida dwar l-applikazzjoni tal-Artikolu 101 tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea għal ftehimiet dwar it-trasferiment ta' teknoloġija”. (2)

Il-Linji Gwida tal-Kummissjoni Ewropea huma relevanti għaż-Żona Ekonomika Ewropea wkoll.

L-applikazzjoni uniformi tar-regoli taż-ŻEE dwar il-kompetizzjoni trid tiġi żgurata fi ħdan iż-Żona Ekonomika Ewropea.

Skont il-punt II taħt l-intestatura “Ġenerali” fi tmiem l-Anness XIV tal-Ftehim ŻEE, l-Awtorità ta' Sorveljanza tal-EFTA, wara li tikkonsulta mal-Kummissjoni Ewropea, għandha tadotta atti li jikkorrispondu għal dawk adottati mill-Kummissjoni Ewropea sabiex jinżammu kundizzjonijiet ugwali tal-kompetizzjoni.

Ġew ikkonsultati l-Kumitat Konsultattiv fil-Qasam tal-Prattiċi Restrittivi u Pożizzjonijiet Dominanti u l-Kummissjoni Ewropea.

ADOTTAT DIN ID-DEĊIŻJONI:

(1) ĠU L 93, 28.3.2014, p. 17, inkorporat fil-Ftehim ŻEE permezz tad-Deċiżjoni tal-Kumitat Konġunt taż-ŻEE Nru 293/2014 tat-12 ta' Diċembru 2014 (għadha mhijiex ippubblikata).

(2) ĠU C 89, 28.3.2014, p. 3.

ANNESS

AVVIŻ TAL-AWTORITÀ TA' SORVELJANZA TAL-EFTA

Linji gwida dwar l-applikabbiltà tal-Artikolu 53 tal-Ftehim ŻEE għal ftehimiet ta' trasferiment tat-teknoloġija

A. Dan l-Avviż qed jinħareġ skont ir-regoli tal-Ftehim dwar iż-Żona Ekonomika Ewropea (“il-Ftehim ŻEE”) u l-Ftehim bejn l-Istati tal-EFTA dwar it-twaqqif ta' Awtorità ta' Sorveljanza u ta' Qorti tal-Ġustizzja (“Ftehim dwar is-Sorveljanza u l-Qorti”).

B. Il-Kummissjoni Ewropea (“il-Kummissjoni”) ħarġet avviż intitolat “Linji Gwida dwar l-applikazzjoni tal-Artikolu 101 tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea għal ftehimiet ta' trasferiment tat-teknoloġija” (1).Dak l-att mhux vinkolanti jistabbilixxi l-prinċipji segwiti mill-Kummissjoni biex tivvaluta l-ftehimiet ta' trasferiment ta' teknoloġija skont l-Artikolu 101 tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea (“TFUE”).

C. L-Awtorità ta' Sorveljanza tal-EFTA (“l-Awtorità”) tqis li l-linji gwida tal-Kummissjoni huma relevanti għaż-ŻEE. Sabiex jinżammu kundizzjonijiet ugwali tal-kompetizzjoni u sabiex tiġi żgurata applikazzjoni uniformi tar-regoli tal-kompetizzjoni taż-ŻEE fi ħdan iż-Żona Ekonomika Ewropea (“ŻEE”), l-Awtorità adottat dan l-Avviż skont is-setgħat mogħtijin lilha mill-Artikolu 5(2)(b) tal-Ftehim dwar is-Sorveljanza u l-Qorti. Hija biħsiebha ssegwi l-prinċipji u r-regoli stabbiiti f'dan l-Avviż meta tkun qed tapplika r-regoli relevanti taż-ŻEE f'xi każ partikolari.

D. B'mod partikolari, l-Avviż jistabbilixxi l-prinċipji għall-valutazzjoni tal-ftehimiet ta' trasferiment tat-teknoloġija skont l-Artikolu 53 tal-Ftehim ŻEE u jipprovdi gwida dwar l-applikazzjoni tagħhom.

E. Dan l-Avviż japplika għal każijiet li fihom l-Awtorità tkun l-awtorità ta' sorveljanza kompetenti skont l-Artikolu 56 tal-Ftehim ŻEE.

F. Dan l-Avviż jieħu post l-Avviż preċedenti tal-2005 tal-Awtorità dwar l-applikazzjoni tal-Artikolu 53 tal-Ftehim ŻEE għal ftehimiet dwar trasferiment ta' teknoloġija (2).

WERREJ

1. INTRODUZZJONI

2. PRINĊIPJI ĠENERALI

2.1. L-Artikolu 53 u drittijiet tal-proprjetà intellettwali

2.2. Il-qafas ġenerali għall-applikazzjoni tal-Artikolu 53

2.3. Definizzjoni tas-suq

2.4. Id-distinzjoni bejn partijiet kompetituri u partijiet li ma humiex

3. L-APPLIKAZZJONI TAR-REKTT

3.1. L-effetti tar-REKTT

3.2. Il-kamp ta' applikazzjoni u t-tul ta' żmien tar-REKTT

3.2.1. Il-kunċett ta' ftehimiet dwar it-trasferiment ta' teknoloġija

3.2.2. Il-kunċett ta' “trasferiment”

3.2.3. Ftehimiet bejn żewġ partijiet

3.2.4. Ftehimiet dwar il-produzzjoni ta' prodotti tal-kuntratt

3.2.5. Tul ta' żmien

3.2.6. Relazzjoni ma' regolamenti oħra ta' eżenzjoni ta' kategorija

3.2.6.1. Ir-Regolamenti ta' Eżenzjonijiet ta' Kategorija għal ftehimiet ta' speċjalizzazzjoni u ta' R&Ż

3.2.6.2. Ir-Regolament ta' Eżenzjoni ta' Kategorija Vertikali

3.3. Il-limiti tas-sehem mis-suq fejn tidħol l-eżenzjoni

3.4. Ir-restrizzjonijiet “ibsin” tal-kompetizzjoni taħt ir-Regolament ta' Eżenzjoni ta' Kategorija

3.4.1. Prinċipji ġenerali

3.4.2. Ftehimiet bejn partijiet kompetituri

3.4.3. Ftehimiet bejn partijiet li mhumiex kompetituri

3.5. Restrizzjonijiet esklużi

3.6. L-irtirar u n-nonapplikazzjoni tar-Regolament ta' Eżenzjoni ta' Kategorija

3.6.1. Proċedura għall-irtirar

3.6.2. In-nonapplikazzjoni tar-Regolament għall-Eżenzjoni Ġenerali

4. APPLIKAZZJONI TAL-ARTIKOLU 53(1) U 53(3) BARRA L-KAMP TA' APPLIKAZZJONI TAR-REKTT

4.1. Il-qafas ġenerali għall-analiżi

4.1.1. Il-fatturi rilevanti

4.1.2. L-effetti negattivi tal-ftehimiet restrittivi ta' liċenzji

4.1.3. L-effetti pożittivi ta' ftehimiet restrittivi ta' liċenzji u l-qafas tal-analiżi ta' dawn l-effetti

4.2. L-applikazzjoni tal-Artikolu 53 għal diversi tipi ta' restrizzjonijiet fil-ħruġ ta' liċenzji

4.2.1. Obbligi rigward royalties

4.2.2. Ħruġ esklussiv ta' liċenzji u restrizzjonijiet fuq il-bejgħ

4.2.2.1. Liċenzji esklussivi u uniċi

4.2.2.2. Restrizzjonijiet fuq il-bejgħ

4.2.3. Restrizzjonijiet fuq il-produzzjoni

4.2.4. Restrizzjonijiet fuq il-qasam tal-użu

4.2.5. Restrizzjonijiet fuq l-użu ristrett

4.2.6. Abbinament u ggruppar

4.2.7. Obbligi li ma ssirx kompetizzjoni

4.3. Ftehimiet ta' soluzzjoni

4.4. Pools tat-teknoloġija

4.4.1. Il-valutazzjoni tal-formazzjoni u l-operazzjoni tal-pools tat-teknoloġija

4.4.2. Il-valutazzjoni ta' restrizzjonijiet individwali fi ftehimiet bejn il-pool u d-detenturi ta' liċenzja tiegħu

1. INTRODUZZJONI

(1) Dawn il-linji gwida jistabbilixxu l-prinċipji għall-valutazzjoni tal-ftehimiet ta' trasferiment tat-teknoloġija skont l-Artikolu 53 tal-Ftehim ŻEE (“Artikolu 53”). Il-ftehimiet ta' trasferiment tat-teknoloġija jikkonċernaw il-ħruġ ta' liċenzji ta' drittijiet marbutin mat-teknoloġija meta l-liċenzjatur jagħti permess lid-detentur ta' liċenzja sabiex jisfrutta d-drittijiet marbutin mat-teknoloġija lliċenzjata għall-produzzjoni ta' prodotti jew servizzi, kif iddefiniti fl-Artikolu 1(1)(c) tal-att imsemmi fil-punt 5 tal-Anness XIV għall-Ftehim ŻEE (Regolament tal-Kummissjoni (UE) Nru 316/2014 tal-21 ta' Marzu 2014 dwar l-applikazzjoni tal-Artikolu 101(3) tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea għal kategoriji ta' ftehimiet dwar trasferiment ta' teknoloġija (“REKTT”)). (3)

(2) L-għan ta' dawn il-linji gwida huwa li jkunu ta' gwida fl-applikazzjoni tar-REKTT kif ukoll fl-applikazzjoni tal-Artikolu 53 għal ftehimiet ta' trasferiment tat-teknoloġija li jaqgħu barra mill-kamp ta' applikazzjoni tar-REKTT. Ir-REKTT u l-linji gwida huma mingħajr ħsara għall-applikazzjoni parallela possibbli tal-Artikolu 54 tal-Ftehim ŻEE (“Artikolu 54”) għal ftehimiet ta' trasferiment tat-teknoloġija. (4)

(3) L-istandards stabbiliti f'dawn il-linji gwida jridu jiġu applikati fid-dawl taċ-ċirkostanzi speċifiċi ta' kull każ. Dan jeskludi applikazzjoni mekkanika. Kull każ irid jiġi evalwat skont il-fatti tiegħu stess u l-linji gwida jridu jkunu applikati b'mod raġonevoli u flessibbli. L-eżempji mogħtija jservu biss bħala tali, u ma humiex maħsuba biex ikunu eżawrjenti. L-Awtorità ser tibqa' tissorvelja l-funzjonament tar-REKTT u l-linji gwida fis-sistema ta' infurzar maħluqa mill-Kapitolu II tal-Protokoll 4 għall-Ftehim dwar is-Sorveljanza u l-Qorti (“Protokoll 4”) (5) sabiex tara jekk ikunx hemm bżonn isiru bidliet.

(4) Dawn il-linji gwida huma mingħajr ħsara għall-interpretazzjoni tal-Artikolu 53 u r-REKTT li jistgħu jingħataw mill-Qorti tal-EFTA, il-Qorti tal-Ġustizzja u l-Qorti Ġenerali.

2. PRINĊIPJI ĠENERALI

2.1. L-Artikolu 53 u d-drittijiet ta' proprjetà intellettwali

(5) L-għan tal-Artikolu 53 b'mod ġenerali huwa li jipproteġi l-kompetizzjoni fis-suq sabiex jitħares il-ġid tal-konsumatur u sabiex ir-riżorsi jiġu allokati b'mod effiċjenti. L-Artikolu 53(1) jipprojbixxi kull ftehim u prattika miftiehma bejn l-impriżi u deċiżjonijiet minn assoċjazzjonijiet ta' impriżi (6) li jistgħu jaffettwaw il-kummerċ bejn il-Partijiet Kontraenti (“Stati taż-ŻEE”) (7) u li bħala l-oġġett jew l-effett tagħhom għandhom il-prevenzjoni, ir-restrizzjoni jew id-distorsjoni tal-kompetizzjoni. (8) Bħala eċċezzjoni għal din ir-regola, l-Artikolu 53(3) jistipula li l-projbizzjoni li tinsab fl-Artikolu 53(1) tista' tiġi ddikjarata inapplikabbli fil-każ ta' ftehimiet bejn impriżi li jikkontribwixxu għat-titjib tal-produzzjoni jew id-distribuzzjoni tal-prodotti jew li jippromwovu progress tekniku jew ekonomiku, filwaqt li jħallu lill-konsumaturi sehem ġust mill-benefiċċji li jirriżultaw u li ma jimponux restrizzjonijiet li ma humiex indispensabbli biex jintlaħqu dawn l-għanijiet, u li ma jippermettux lil dawn l-impriżi li jeliminaw il-kompetizzjoni fir-rigward ta' parti sostanzjali mill-prodotti kkonċernati.

(6) Il-liġijiet dwar il-proprjetà intellettwali jagħtu drittijiet esklussivi lid-detenturi ta' privattivi, drittijiet tal-awtur, drittijiet ta' disinn, marki kummerċjali u drittijiet oħra mħarsa legalment. Sid il-proprjetà intellettwali huwa intitolat skont il-liġijiet tal-propjetà intellettwali li ma jħallix li jsir użu mhux awtorizzat tal-proprjetà intellettwali tiegħu u li jisfruttaha, pereżempju, billi jilliċenzjaha lil partijiet terzi. Ladarba prodott li jinkorpora dritt tal-proprjetà intellettwali, bl-eċċezzjoni ta' drittijiet ta' eżekuzzjoni, (9) ikun tqiegħed fis-suq fiż-ŻEE mid-detentur jew bil-kunsens tiegħu, id-dritt tal-proprjetà intellettwali jiġi eżawrit fit-territorju sħiħ taż-ŻEE inklużi l-Istati tal-EFTA fis-sens li d-detentur ma jkunx jista' jibqa' jużah biex jikkontrolla l-bejgħ tal-prodott (prinċipju ta' eżawriment fiż-ŻEE). (10) Id-detentur tad-dritt m'għandux dritt taħt il-liġijiet dwar il-proprjetà intellettwali li jippreveni l-bejgħ mid-detenturi jew ix-xerrejja ta' prodotti li jinkorporaw it-teknoloġija liċenzjata. Il-prinċipju ta' eżawriment fiż-ŻEE huwa konformi mal-funzjoni essenzjali tad-drittijiet tal-proprjetà intellettwali, jiġifieri li jingħata lid-detentur id-dritt li jeskludi lil oħrajn milli jisfruttaw il-proprjetà intellettwali tiegħu mingħajr il-kunsens tiegħu.

(7) Il-fatt li l-liġijiet dwar il-proprjetà intellettwali jagħtu drittijiet esklussivi ta' sfruttament ma jimplikax li d-drittijiet tal-proprjetà intellettwali ma japplikawx għal-liġi tal-kompetizzjoni. L-Artikolu 53 huwa partikolarment applikabbli għal ftehimiet li bihom id-detentur jagħti l-liċenzja lil impriża oħra sabiex tisfrutta d-drittijiet tal-proprjetà intellettwali tiegħu. (11) Lanqas ma jimplika li hemm kunflitt bejn id-drittijiet tal-proprjetà intellettwali u r-regoli tal-kompetizzjoni taż-ŻEE. Fil-fatt, iż-żewġ korpi ta' liġijiet għandhom l-istess objettiv bażiku li jippromwovu l-ġid tal-konsumatur u allokazzjoni effiċjenti tar-riżorsi. L-innovazzjoni tikkostitwixxi komponent essenzjali u dinamiku f'ekonomija tas-suq miftuħa u kompetittiva. Id-drittijiet tal-proprjetà intellettwali jippromwovu kompetizzjoni dinamika billi jinkoraġġixxu lill-impriżi jiżviluppaw prodotti u proċessi ġodda jew imtejba. L-istess tagħmel il-kompetizzjoni billi tpoġġi pressjoni fuq l-impriżi biex ikunu innovattivi. Għalhekk, kemm id-drittijiet tal-proprjetà intellettwali kif ukoll il-kompetizzjoni huma neċessarji għall-promozzjoni tal-innovazzjoni u biex jiġi żgurat l-isfruttament kompetittiv tagħhom.

(8) Fil-valutazzjoni tal-ftehimiet tal-liċenzja skont l-Artikolu 53, ta' min ifakkar li l-ħolqien ta' drittijiet tal-proprjetà intellettwali spiss jinvolvi investiment sostanzjali u li spiss dan ikun sogru. Biex il-kompetizzjoni dinamika ma titnaqqasx u biex jinżamm l-inċentiv għall-innovazzjoni, l-innovatur m'għandux ikun ristrett bla bżonn milli jisfrutta d-drittijiet tal-proprjetà intellettwali li jirriżultaw ta' valur. Għal dawn ir-raġunijiet l-innovatur normalment għandu jkun liberu li jfittex remunerazzjoni xierqa għal proġetti ta' suċċess li tkun biżżejjed biex jinżammu l-inċentivi għall-investiment, meta jitqiesu wkoll il-proġetti li jfallu. Il-ħruġ ta' liċenzji tad-drittijiet marbutin mat-teknoloġija jista' jirrikjedi wkoll li d-detentur jagħmel investimenti irrekuperabbli sinifikanti (jiġifieri, li hekk kif jitħalla dak il-qasam partikolari ta' attività, l-investiment ma jistax jintuża mid-detentur tal-liċenzja għal attivitajiet oħra jew jinbiegħ ħlief jekk mhux b'telf sinifikanti) fit-teknoloġija liċenzjata u l-assi tal-produzzjoni meħtieġa biex dan jiġi sfruttat. L-Artikolu 53 ma jistax jiġi applikat mingħajr ma jitqiesu dawn l-investimenti ex ante mill-partijiet u r-riskji relatati magħhom. Ir-riskju li jiffaċċjaw il-partijiet u l-investiment irrekuperabbli li jridu jagħmlu jistgħu għalhekk iwasslu biex, għall-perjodu ta' żmien meħtieġ biex jiġu rkuprati l-investimenti, il-ftehim ma jaqax taħt l-Artikolu 53(1) jew jissodisfa l-kundizzjonijiet tal-Artikolu 53(3), skont il-każ.

(9) Fil-valutazzjoni tal-ftehimiet tal-liċenzja skont l-Artikolu 53, il-qafas analitiku eżistenti huwa flessibbli biżżejjed sabiex iqis kif xieraq l-aspetti dinamiċi tal-ħruġ ta' liċenzji tad-drittijiet marbutin mat-teknoloġija. M'hemm l-ebda preżunzjoni li d-drittijiet tal-proprjetà intellettwali u l-ftehimiet tal-liċenzji minnhom infushom iwasslu għal tħassib fir-rigward tal-kompetizzjoni. Il-parti l-kbira tal-ftehimiet tal-liċenzji ma jirrestrinġux il-kompetizzjoni u joħolqu effiċjenzi favur il-kompetizzjoni. Fil-fatt, il-ħruġ tal-liċenzji fih innifsu jiffavorixxi l-kompetizzjoni għaliex iwassal għat-tixrid tat-teknoloġija u jippromwovi l-innovazzjoni mil-liċenzjatur u mid-detentur(i) tal-liċenzja. Barra minn hekk, anki l-ftehimiet tal-liċenzji li ma jillimitawx il-kompetizzjoni jistgħu jwasslu għal effiċjenzi li jiffavorixxu l-kompetizzjoni, li jridu jiġu kkunsidrati skont l-Artikolu 53(3) u bbilanċjati kontra l-effetti negattivi fuq il-kompetizzjoni. (12) Għaldaqstant, il-maġġoranza kbira tal-ftehimiet tal-liċenzji huma kompatibbli mal-Artikolu 53.

2.2. Il-qafas ġenerali għall-applikazzjoni tal-Artikolu 53

(10) L-Artikolu 53(1) jipprojbixxi ftehimiet li l-għan jew l-effett tagħhom ikun li jirrestrinġu l-kompetizzjoni. L-Artikolu 53(1) japplika kemm għal restrizzjonijiet tal-kompetizzjoni bejn il-partijiet fi ftehim nfushom u kemm għal restrizzjonijiet tal-kompetizzjoni bejn xi waħda mill-partijiet u partijiet terzi.

(11) Il-valutazzjoni dwar jekk ftehim tal-liċenzji jirrestrinġix il-kompetizzjoni trid issir fil-kuntest attwali li fih ikun hemm kompetizzjoni fl-assenza tal-ftehim u l-allegati restrizzjonijiet tiegħu. (13) Fit-twettiq ta' din il-valutazzjoni, hemm bżonn li jittieħed f'kunsiderazzjoni l-impatt probabbli tal-ftehim fuq il-kompetizzjoni bejn it-teknoloġiji (jiġifieri kompetizzjoni bejn impriżi li jużaw teknoloġiji f'kompetizzjoni) u fuq kompetizzjoni intrateknoloġika (jiġifieri kompetizzjoni bejn impriżi li jużaw l-istess teknoloġija). (14) L-Artikolu 53(1) jipprojbixxi restrizzjonijiet tal-kompetizzjoni kemm bejn it-teknoloġiji kif ukoll fl-ambitu tal-istess teknoloġija. Għaldaqstant jeħtieġ li jiġi valutat l-effett jew il-possibbiltà ta' effett tal-ftehim fuq dawn iż-żewġ aspetti tal-kompetizzjoni fis-suq.

(12) Iż-żewġ mistoqsijiet li ġejjin jipprovdu qafas utli għal din il-valutazzjoni. L-ewwel mistoqsija tirrigwarda l-impatt tal-ftehim fuq il-kompetizzjoni bejn it-teknoloġiji filwaqt li t-tieni mistoqsija tirrigwarda l-impatt tal-ftehim fuq il-kompetizzjoni fl-ambitu tal-istess teknoloġija. Peress li r-restrizzjonijiet jaf ikunu kapaċi jaffettwaw kemm il-kompetizzjoni bejn it-teknoloġiji kif ukoll dik intrateknoloġika fl-istess ħin, jaf ikun hemm bżonn li restrizzjoni tiġi analizzata fid-dawl taż-żewġ mistoqsijiet fil-punti (a) u (b) qabel ma jkun jista' jiġi konkluż jekk il-kompetizzjoni skont it-tifsira tal-Artikolu 53(1) hijiex ristretta: (a) Il-ftehim tal-liċenzji jirrestrinġi l-kompetizzjoni attwali jew potenzjali li kieku teżisti mingħajr il-ftehim ikkontemplat? Jekk dan ikun il-każ, il-ftehim jaqa' taħt l-Artikolu 53(1). F'din il-valutazzjoni jeħtieġ li tiġi kkunsidrata l-kompetizzjoni bejn il-partijiet u l-kompetizzjoni minn partijiet terzi. Pereżempju, meta żewġ impriżi stabbiliti fi Stati differenti taż-ŻEE jagħtu liċenzji għal teknoloġiji f'kompetizzjoni u jieħdu impenn li ma jbigħux prodotti fis-swieq domestiċi ta' xulxin, il-kompetizzjoni (potenzjali) li kienet teżisti qabel il-ftehim tkun ristretta. Bl-istess mod, fejn il-liċenjatur jimponi obbligi fuq id-detenturi tal-liċenżja tiegħu li ma jużawx teknoloġiji li jikkompetu u dawn l-obbligi jeskludu teknoloġiji ta' partijiet terzi, tiġi ristretta l-kompetizzjoni attwali jew potenzjali li inkella kien ikun hemm fl-assenza tal-ftehim. (b) Il-ftehim tal-liċenzji jirrestrinġi l-kompetizzjoni attwali jew potenzjali li kienet teżisti biss fin-nuqqas ta' restrizzjoni(jiet) kuntrattwali? Jekk dan ikun il-każ, jaqa' taħt l-Artikolu 53(1). Ngħidu aħna, fejn il-liċenzjatur jirrestrinġi lid-detenturi ta' liċenzja, li ma kinux kompetituri attwali jew potenzjali qabel il-ftehim, milli jikkompetu bejniethom, il-kompetizzjoni (potenzjali) li seta' jkun hemm bejn id-detenturi ta' liċenzja fin-nuqqas tar-restrizzjonijiet hija ristretta. Dawn ir-restrizzjonijiet jinkludu l-iffissar vertikali tal-prezzijiet u r-restrizzjonijiet fuq il-bejgħ bejn id-detenturi ta' liċenzja fuq bażi territorjali jew skont il-klijent. Madankollu, ċerti restrizzjonijiet jistgħu f'ċerti każi mhux koperti mill-Artikolu 53(1) fejn ir-restrizzjoni tkun oġġettivament neċessarja għall-eżistenza ta' ftehim ta' dak it-tip jew il-karatteristika. (15) Din l-esklużjoni tal-applikazzjoni tal-Artikolu 53(1) tista' ssir biss minħabba fatturi oġġettivi esterni għall-partijiet infushom u mhux minħabba perspettivi u karatteristiċi suġġettivi tal-partijiet. Il-mistoqsija mhijiex jekk il-partijiet fis-sitwazzjoni partikolari tagħhom kinux jaċċettaw il-konklużjoni ta' ftehim inqas restrittiv, iżda jekk, minħabba l-għamla tal-ftehim u l-karatteristiki tas-suq, kienx ikun konkluż ftehim inqas restrittiv mill-impriżi f'kuntest simili. (16) L-argument li fin-nuqqas ta' restrizzjoni l-fornitur kien jirrikorri għal integrazzjoni vertikali mhuwiex biżżejjed. Id-deċiżjonijiet dwar jekk għandux ikun hemm integrazzjoni vertikali jew le jiddependu minn firxa wiesgħa ta' fatturi ekonomiċi kumplessi, li numru minnhom huma interni għall-impriża kkonċernata.

(13) Il-fatt li l-Artikolu 53(1) jagħmel distinzjoni bejn dawk il-ftehimiet li għandhom restrizzjoni tal-kompetizzjoni bħala l-oġġett tagħhom u dawk il-ftehimiet għandhom restrizzjoni tal-kompetizzjoni bħala l-effett tagħhom għandu jiġu kkunsidrat fl-applikazzjoni tal-qafas analitiku stabbilit fil-punt (12) ta' dawn il-linji gwida. L-Artikolu 53(1) jipprojbixxi ftehim jew restrizzjoni kuntrattwali biss fejn l-għan jew l-effett ikun li tiġi mxekkla l-kompetizzjoni bejn it-teknoloġiji u/jew dik fl-ambitu tal-istess teknoloġija.

(14) Ir-restrizzjonijiet tal-kompetizzjoni intenzjonati huma dawk li bin-natura proprja tagħhom jirrestrinġu l-kompetizzjoni. Dawn huma restrizzjonijiet li fid-dawl tal-objettivi mfittxijin mir-regoli tal-kompetizzjoni taż-ŻEE għandhom potenzjal tant għoli għal effetti negattivi fuq il-kompetizzjoni li ma hemmx bżonn għall-finijiet tal-applikazzjoni tal-Artikolu 53(1) li jintwera xi effett fuq is-suq. (17) Barra minn hekk, diffiċli jintlaħqu l-kundizzjonijiet tal-Artikolu 53(3) fil-każ ta' restrizzjonijiet intenzjonati. Il-valutazzjoni dwar jekk ftehim għandux bħala l-għan tiegħu r-restrizzjoni tal-kompetizzjoni hija bbażata fuq għadd ta' fatturi. Dawn jinkludu, b'mod partikolari, il-kontenut tal-ftehim u l-objettivi li jipprova jilħaq. Jaf ikun hemm bżonn ukoll li jiġi kkunsidrat il-kuntest li fih huwa applikat (jew għandu jiġi applikat) jew il-kondotta u l-imġiba attwali tal-partijiet fis-suq. (18) Fi kliem ieħor, qabel ma jiġi konkluż jekk restrizzjoni partikolari tikkostitwixxix restrizzjoni fundamentali tal-kompetizzjoni, jista' jkun hemm bżonn ta' eżaminazzjoni tal-fatti wara l-ftehim u taċ-ċirkostanzi speċifiċi tal-operat. Il-mod li bih il-ftehim attwalment jiġi implimentat jista' jiżvela restrizzjoni intenzjonata anke fejn il-ftehim formali ma jinkludix dispożizzjoni espressa f'dan is-sens. Prova tal-intenzjoni suġġettiva tal-partijiet li jirrestrinġu l-kompetizzjoni hija fattur rilevanti, iżda mhix kundizzjoni neċessarja. Ftehim jista jitqies li għandu oġġett restrittiv anki jekk ma jkollux ir-restrizzjoni tal-kompetizzjoni bħala l-uniku skop tiegħu iżda jfittex objettivi leġittimi oħrajn ukoll. (19) Għal ftehimiet tal-liċenzji, l-Awtorità tqis li r-restrizzjonijiet koperti mil-lista ta' restrizzjonijiet “ibsin” tal-kompetizzjoni stabbiliti fl-Artikolu 4 tar-REKTT huma restrittivi fl-għamla tagħhom stess. (20)

(15) Fejn il-ftehim ma jkunx restrittiv għall-kompetizzjoni bl-għan tiegħu jkun jinħtieġ li jiġi eżaminat jekk dan għandux effetti restrittivi fuq il-kompetizzjoni. Irid jingħata kont kemm tal-effetti attwali kif ukoll dawk potenzjali. (21) Fi kliem ieħor, il-ftehim irid ikollu effetti li x'aktarx huma antikompetittivi. Biex ftehimiet tal-liċenzji jkollhom effett restrittiv għall-kompetizzjoni dan irid iħalli effett attwali jew potenzjali fuq il-kompetizzjoni b'tali mod li fis-suq rilevanti wieħed ikun jista' jistenna, bi grad ta' probabbiltà raġonevoli, effetti negattivi fuq il-prezzijiet, il-produzzjoni, l-innovazzjoni jew il-varjetà jew il-kwalità tal-prodotti u s-servizzi. Dawn l-effetti x'aktarx negattivi fuq il-kompetizzjoni jridu jkunu apprezzabbli. (22) X'aktarx ikun hemm effetti antikompetittivi apprezzabbli meta għall-anqas wieħed mill-partijiet ikollu jew jikseb ammont ta' saħħa fis-suq u l-ftehim jikkontribwixxi għall-ħolqien, iż-żamma jew it-tisħiħ ta' dik is-saħħa fis-suq jew jippermetti lill-partijiet li jisfruttaw dik is-saħħa fis-suq. Is-saħħa fis-suq hija l-ħila li wieħed iżomm il-prezzijiet f'livelli ogħla minn dawk kompetittivi jew li jżomm il-produzzjoni f'termini ta' kwantitajiet ta' prodotti, kwalità ta' prodotti u firxa jew innovazzjoni f'livelli inqas minn dawk kompetittivi għal perjodu mhux insinifikanti ta' żmien. (23) Il-grad ta' saħħa fis-suq normalment meħtieġ sabiex jinstab ksur skont l-Artikolu 53(1) huwa inqas mill-grad tas-setgħa fis-suq meħtieġ biex tinstab id-dominanza taħt l-Artikolu 54. (24)

(16) Għall-iskopijiet tal-analiżi ta' restrizzjonijiet tal-kompetizzjoni minħabba l-effett tagħhom normalment ikun meħtieġ li jiġi definit is-suq rilevanti u li jsir eżami u valutazzjoni, b'mod partikolari, tan-natura tal-prodotti u t-teknoloġiji kkonċernati, il-pożizzjoni fis-suq tal-partijiet, il-pożizzjoni fis-suq tax-xerrejja, l-eżistenza ta' kompetituri potenzjali u l-livell ta' ostakli għad-dħul. F'ċerti każi, madankollu, jista' jkun possibbli li jintwerew effetti antikompetittivi direttament billi tiġi analizzata l-imġiba tal-partijiet fil-ftehim fis-suq. Pereżempju, jista' jiġi nnutat li ftehim wassal għal żieda fil-prezzijiet.

(17) Madankollu, il-ftehimiet tal-liċenzji jista' jkollhom ukoll potenzjal sostanzjali li jiffavorixxi l-kompetizzjoni u l-maġġoranza l-kbira ta' dawk il-ftehimiet tabilħaqq jiffavorixxu l-kompetizzjoni. Il-ftehimiet tal-liċenzji jistgħu jippromwovu l-innovazzjoni billi jippermettu lill-innovaturi li jieħdu lura qligħ biex ikopru għall-anqas parti mill-ispejjeż fuq ir-riċerka u l-iżvilupp. Il-ftehimiet tal-liċenzji jwasslu wkoll biex jinxterdu t-teknoloġiji, li jistgħu joħolqu l-valur billi jnaqqsu l-ispejjeż tal-produzzjoni tad-detentur ta' liċenzja jew billi jippermettulu jipproduċi prodotti ġodda jew imtejba. L-effiċjenzi fil-livell tad-detentur ta' liċenzja spiss jinbtu minn taħlita tat-teknoloġija tal-liċenzjatur mal-assi u t-teknoloġiji tad-detentur ta' liċenzja. Din l-integrazzjoni ta' assi u teknoloġiji komplimentari tista' twassal għal konfigurazzjoni ta' nfiq/benefiċċju li kieku ma tkunx possibbli. Ngħidu aħna, it-teknoloġija mtejba tal-liċenzjatur applikata flimkien ma' produzzjoni u distribuzzjoni tal-assi aktar effiċjenti min-naħa tad-detentur ta' liċenzja jistgħu jnaqqsu l-ispejjeż tal-produzzjoni jew iwasslu għall-produzzjoni ta' prodott ta' kwalità ogħla. Il-ħruġ ta' liċenzji jaf iservi wkoll għall-iskop favur il-kompetizzjoni ta' tneħħija tal-ostakoli għall-iżvilupp u l-isfruttar tat-teknoloġija propja tad-detentur ta' liċenzja. B'mod partikolari f'setturi fejn jipprevalu numru kbir ta' privattivi, il-ħruġ ta' liċenzji ħafna drabi jservi biex tinħoloq libertà tad-disinn billi jitneħħa r-riskju ta' pretensjonijiet ta' ksur tad-drittijiet tal-liċenzjatur. Meta l-liċenzjatur ma jinvokax id-drittijiet tal-proprjetà intellettwali tiegħu biex jevita l-bejgħ tal-prodotti tad-detentur ta' liċenzja, il-ftehim ineħħi ostakoli għall-bejgħ tal-prodott tad-detentur ta' liċenzja u b'hekk ġeneralment jippromwovi l-kompetizzjoni.

(18) F'każijiet fejn ftehim tal-liċenzja jinqabad mill-Artikolu 53(1), l-effetti tal-ftehim li jiffavorixxu l-kompetizzjoni jridu jiġu bbilanċjati mal-effetti restrittivi tiegħu fil-kuntest tal-Artikolu 53(3). Meta jkunu ssodisfati l-erba' kundizzjonijiet kollha kemm huma tal-Artikolu 53(3), il-ftehim restrittiv tal-liċenzja inkwistjoni jkun validu u infurzabbli, bla ebda deċiżjoni preċedenti li tkun meħtieġa għal dan il-għan. (25) Restrizzjonijiet “ibsin” aktarx li ma jissodisfawx il-kundizzjonijiet tal-Artikolu 53(3). Dan it-tip ta' ftehim ġeneralment ma jissodisfax (għall-anqas) waħda mill-ewwel żewġ kundizzjonijiet tal-Artikolu 53(3). Ġeneralment dawn ma joħolqux benefiċċji ekonomiċi oġġettivi jew benefiċċji għall-konsumaturi. Barra minn hekk, dan it-tip ta' ftehimiet ġeneralment ma jissodisfawx it-test ta' indispensabbiltà (taħt it-tielet kundizzjoni). Pereżempju, jekk il-partijiet jiffissaw il-prezz li bih għandhom jinbiegħu l-prodotti magħmula taħt il-liċenzja, normalment dan iwassal għal anqas produzzjoni u allokazzjoni ħażina tar-riżorsi, kif ukoll prezzijiet ogħla għall-konsumaturi. Minbarra dan, ir-restrizzjoni fuq il-prezz mhix indispensabbli biex jinkisbu l-effiċjenzi possibbli li jirriżultaw mid-disponibbiltà taż-żewġ kompetituri taż-żewġ teknoloġiji.

2.3. Definizzjoni tas-suq

(19) L-approċċ tal-Awtorità ta' Sorveljanza tal-EFTA sabiex tiddefinixxi s-suq relevanti huwa stabbilit fl-Avviż tagħha dwar id-definizzjoni tas-suq relevanti għall-finijiet tal-liġi taż-ŻEE dwar il-kompetizzjoni. (26) Dawn il-linji gwida jindirizzaw biss aspetti mid-definizzjoni tas-suq li huma ta' importanza partikolari fil-qasam tal-ħruġ tal-liċenzji marbutin mat-teknoloġija.

(20) It-teknoloġija hija fattur tal-produzzjoni li jiġi integrat jew fi prodott jew fi proċess tal-produzzjoni. Il-ħruġ tal-liċenzji tat-teknoloġija għaldaqstant jista' jaffettwa l-kompetizzjoni kemm upstream fis-swieq tal-fatturi tal-produzzjoni kif ukoll downstream fis-swieq ta' prodotti lesti. Pereżempju, ftehim bejn żewġ partijiet li jbigħu prodotti li jikkompetu u li jagħtu liċenzja reċiproka tad-drittijiet marbutin mat-teknoloġija li jirrigwardaw il-produzzjoni ta' dawn il-prodotti upstream jista' jirrestrinġi l-kompetizzjoni fejn jidħol is-suq ta' prodotti jew servizzi downstream ikkonċernati. Il-ħruġ ta' liċenzji reċiproku jista' wkoll jirrestrinġi l-kompetizzjoni fis-suq upstream għat-teknoloġija u possibbilment anke fi swieq oħra upstream tal-fatturi tal-produzzjoni. Għalhekk, għall-finijiet tal-valutazzjoni tal-effetti kompetittivi tal-ftehimiet tal-liċenzji, jaf ikun hemm bżonn li jiġi ddefinit is-suq (jew is-swieq) tal-prodott kif ukoll is-suq (jew is-swieq) tat-teknoloġija relevanti. (27)

(21) Is-suq tal-prodotti rilevanti jinkludi l-prodotti tal-kuntratt (li jinkorporaw it-teknoloġija liċenzjata) u prodotti li jitqiesu mix-xerrejja bħala skambjabbli jew sostitwibbli mal-prodotti tal-kuntratt, minħabba l-karatteristiki tal-prodotti, il-prezzijiet tagħhom u l-użu maħsub tagħhom. Prodotti tal-kuntratt jistgħu jkunu parti minn suq tal-prodotti finali u/jew intermedji.

(22) Is-swieq rilevanti tat-teknoloġija jikkonsistu fid-drittijiet marbutin mat-teknoloġija liċenzjata u s-sostituti tagħha, jiġifieri teknoloġiji oħrajn li jitqiesu mid-detenturi ta' liċenzja bħala skambjabbli jew sostitwibbli bid-drittijiet marbutin mat-teknoloġija liċenzjata, minħabba l-karatteristiċi tat-teknoloġiji, ir-royalties għalihom u l-użu intenzjonat għalihom. L-ewwel, rigward it-teknoloġija mqiegħda fis-suq mil-liċenzjatur, jeħtieġ li jiġu identifikati dawk it-teknoloġiji oħrajn li d-detenturi ta' liċenzja jistgħu jirrikorru għalihom b'rispons għal żieda żgħira iżda permanenti fil-prezzijiet relattivi, jiġifieri fir-royalties. Metodu alternattiv huwa li jitqies is-suq tal-prodotti li jinkorporaw id-drittijiet marbutin mat-teknoloġija liċenzjata (ara l-punt (25) ta' taħt).

(23) It-terminu “suq rilevanti” użat fl-Artikolu 3 tar-REKTT u definit fl-Artikolu 1(1)(m) jirreferi għas-suq tal-prodotti rilevanti u s-suq rilevanti tat-teknoloġija sew fid-dimensjoni tal-prodott kif ukoll f'dik ġeografika tagħhom.

(24) Is-“suq ġeografiku rilevanti” kif definit fl-Artikolu 1(1)(l) tar-REKTT jinkludi ż-żona fejn l-impriżi konċernati jkunu involuti fil-provvista u d-domanda ta' prodotti jew fil-ħruġ tal-liċenzji għat-teknoloġija, li fiha l-kundizzjonijiet tal-kompetizzjoni jkunu omoġenji biżżejjed u li jistgħu jkunu distinti minn żoni ġirien peress li l-kundizzjonijiet ta' kompetizzjoni jkunu sostanzjalment differenti f'dawk iż-żoni. Is-suq ġeografiku tas-suq/swieq rilevanti ta' teknoloġija jista' jvarja mis-suq ġeografiku tas-suq/swieq rilevanti tal-prodotti.

(25) Ladarba s-swieq rilevanti jkunu identifikati, l-ishma fis-suq jistgħu jiġu assenjati lid-diversi sorsi ta' kompetizzjoni fis-suq u jintużaw bħala indikazzjoni tas-saħħa relattiva tal-operaturi fis-suq. Fil-każ ta' swieq tat-teknoloġija, mod kif tipproċedi huwa li tikkalkola l-ishma mis-suq fuq il-bażi tas-sehem ta' kull teknoloġija mid-dħul tal-liċenzji totali mir-royalties, li jirrappreżentaw is-sehem mis-suq ta' teknoloġija fejn ikunu nħarġu liċenzji għal teknoloġiji f'kompetizzjoni. Madankollu, ħafna drabi dan jista' jkun eżerċizzju teoretiku u mhux prattiku minħabba nuqqas ta' informazzjoni ċara dwar ir-royalties. Metodu ieħor, li jintuża biex tiġi kkalkulata l-isfera ta' sikurezza, kif spjegat fl-Artikolu 8(d) tar-REKTT, huwa li l-ishma tas-suq fis-suq tat-teknoloġija jiġi kkalkulat fuq il-bażi tal-bejgħ ta' prodotti li jinkorporaw it-teknoloġija liċenzjata fi swieq tal-prodotti downstream (għal aktar dettalji ara l-punt (86) u aktar 'il quddiem.). F'każijiet individwali barra l-isfera ta' sikurezza tar-REKTT, fejn ikun possibbli fil-prattika jaf ikun hemm bżonn li jiġu applikati ż-żewġ approċċi deskritti sabiex tiġi vvalutata s-saħħa fis-suq tal-liċenzjatur bi preċiżjoni ikbar u sabiex jitqiesu fatturi disponibbli oħrajn li jagħtu indikazzjoni tajba tas-saħħa relattiva tat-teknoloġiji disponibbli (għal aktar fatturi ara l-punti (157) u (159) u aktar 'il quddiem). (28)

(26) Ċerti ftehimiet tal-liċenzji jistgħu jaffettwaw il-kompetizzjoni fl-innovazzjoni. Madankollu, meta tanalizza t-tali effetti, normalment l-Awtorità ser tillimita lilha nnifisha għall-eżaminazzjoni tal-impatt tal-ftehim fuq il-kompetizzjoni fi ħdan is-swieq tal-prodott u t-teknoloġija eżistenti (29). Il-kompetizzjoni fi swieq bħal dawn tista' tiġi affettwata minn ftehimiet li jittardjaw l-introduzzjoni ta' prodotti mtejba jew ta' prodotti ġodda li maż-żmien jieħdu post il-prodotti eżistenti. F'dawn il-każijiet l-innovazzjoni hija sors ta' kompetizzjoni potenzjali li għandha titqies meta jiġi vvalutat l-impatt tal-ftehim fuq is-swieq tal-prodotti u tat-teknoloġija. F'għadd limitat ta' każijiet, madankollu, jista' jkun utli u neċessarju li jiġu wkoll analizzati separatament l-effetti fuq il-kompetizzjoni fl-innovazzjoni. Dan huwa partikolarment il-każ meta l-ftehim ikun jaffettwa l-innovazzjoni li għandha l-għan li toħloq prodotti ġodda u minn stadju bikri jkun possibbli li jiġu identifikati l-poli tar-riċerka u l-iżvilupp. (30) F'każijiet bħal dawn jista' jiġi analizzat jekk wara l-ftehim hux ser jifdal għadd biżżejjed ta' poli ta' riċerka u żvilupp li jikkompetu biex tinżamm effettivament il-kompetizzjoni fl-innovazzjoni.

2.4. Id-distinzjoni bejn partijiet kompetituri u partijiet li ma humiex

(27) B'mod ġenerali, ftehimiet bejn partijiet kompetituri huma ta' riskju akbar għall-kompetizzjoni milli ftehimiet bejn partijiet mhux kompetituri. Madankollu, il-kompetizzjoni bejn impriżi li jużaw l-istess teknoloġija (kompetizzjoni bejn detenturi ta' liċenzja, fl-ambitu tal-istess teknoloġija) tikkomplimenta l-kompetizzjoni bejn l-impriżi li jużaw teknoloġiji li jikkompetu (kompetizzjoni bejn teknoloġiji differenti). Ngħidu aħna, il-kompetizzjoni fl-ambitu tal-istess teknoloġija tista' twassal għal prezzijiet orħos ta' prodotti li jinkorporaw it-teknoloġija kkonċernata, li mhux biss tista' tipprovdi benefiċċji immedjati għall-konsumaturi ta' dawn il-prodotti, iżda wkoll toħloq kompetizzjoni akbar bejn l-impriżi li jużaw it-teknoloġiji li jikkompetu. Fil-kuntest tal-ħruġ ta' liċenzji l-fatt li d-detenturi ta' liċenzja qegħdin ibigħu l-prodott tagħhom stess irid jiġi kkunsidrat ukoll. Mhumiex ibigħu mill-ġdid prodott fornut minn impriża oħra. Għaldaqstant, jista' jkun hemm aktar lok għal differenzjazzjoni tal-prodott u kompetizzjoni bbażata fuq il-kwalità bejn id-detenturi ta' liċenzja milli fil-każ ta' ftehimiet vertikali għall-bejgħ mill-ġdid tal-prodotti.

(28) Sabiex tiġi determinata r-relazzjoni kompetittiva bejn il-partijiet jinħtieġ li jiġi eżaminat jekk il-partijiet fin-nuqqas tal-ftehim kinux ikunu kompetituri attwali jew potenzjali. Jekk fin-nuqqas tal-ftehim il-partijiet kieku ma jkunux kompetituri attwali jew potenzjali fl-ebda suq rilevanti affettwat mill-ftehim, huma ma jitqisux bħala kompetituri.

(29) Bħala prinċipju, il-partijiet ta' ftehim mhumiex ikkunsidrati bħala kompetituri jekk ikunu f'pożizzjoni ta' mblukkar unidirezzjonali jew bidirezzjonali. Teżisti pożizzjoni ta' mblukkar unidirezzjonali meta dritt marbut mat-teknoloġija ma jkunx jista' jiġi sfruttat mingħajr ma jinkiser dritt validu ieħor tat-teknoloġija, jew meta parti ma tkunx tista' tkun attiva b'mod kummerċjalment vijabbli fis-suq rilevanti bla ma tikser id-dritt validu tat-teknoloġija tal-parti l-oħra. Dan huwa, pereżempju, il-każ fejn id-dritt marbut ma' teknoloġija waħda jkopri t-titjib tad-dritt marbut ma' teknoloġija oħra u t-titjib ma jistax ikun legalment użat mingħajr liċenzja tad-dritt bażiku ta' teknoloġija. Teżisti pożizzjoni ta' mblukkar bidirezzjonali meta la d-dritt marbut mat-teknoloġija ma jkun jista' jiġi sfruttat bla ma jinkiser id-dritt validu l-ieħor tat-teknoloġija jew meta l-ebda parti ma tkun tista' tkun attiva b'mod kummerċjalment vijabbli fis-suq rilevanti bla ma jinkiser id-dritt validu tat-teknoloġija tal-parti l-oħra u meta, għalhekk, il-partijiet ikunu jridu jiksbu liċenzja jew rinunzja minn xulxin. (31) Madankollu, fil-prattika se jkun hemm każijiet fejn mhemm l-ebda ċertezza jekk id-dritt marbut ma' teknoloġija partikolari jkunx validu u miksur.

(30) Il-partijiet huma kompetituri attwali fis-suq tal-prodott jekk qabel il-ftehim iż-żewġ naħat ikunu diġà attivi fl-istess suq tal-prodotti rilevanti. Il-fatt li ż-żewġ partijiet diġà jkunu attivi fl-istess suq tal-prodotti rilevanti, mingħajr ma jkunu daħlu f'arranġament tal-liċenzji, huwa indikatur b'saħħtu li l-partijiet ma jkunux qed jimblukkaw lil xulxin. F'xenarju bħal dan, il-partijiet jistgħu jiġu supponuti li huma kompetituri propji, sakemm jingħataw provi li hemm pożizzjoni ta' mblukkar (b'mod partikolari permezz ta' sentenza finali tal-qorti).

(31) Id-detentur ta' liċenzja jista' jitqies kompetitur potenzjali fis-suq tal-prodotti jekk ikun probabbli li, fin-nuqqas ta' ftehim, x'aktarx kien jagħmel l-investiment addizzjonali neċessarju fis-suq rilevanti b'rispons għal żieda żgħira iżda permanenti fil-prezzijiet tal-prodotti. Probabbli tali annotazzjoni għandha tiġi vvalutata fuq bażi realistika, jiġifieri bbażata fuq il-fatti tal-każ ikkonċernat. Id-dħul ikun iktar probabbli jekk id-detentur ta' liċenzja jkollu assi li faċilment ikunu jistgħu jintużaw biex jidħlu fis-suq bla ma jiġġarrbu spejjeż mitlufa jew jekk diġà jkun żviluppa pjanijiet, jew beda jinvesti b'xi mod ieħor, sabiex jidħol fis-suq. Irid ikun hemm possibbiltajiet konkreti reali għad-detentur ta' liċenzja sabiex jidħol fis-suq relevanti u jikkompeti ma' impriżi stabbiliti. (32) Kif xieraq, id-detentur tal-liċenzja ma jistax jiġi deskritt bħala kompetitur potenzjali jekk id-dħul tiegħu f'suq ma jkunx strateġija kummerċjalment vijabbli. (33)

(32) Fil-kuntest speċifiku tad-drittijiet tal-proprjetà intellettwali, fattur addizzjonali għall-valutazzjoni ta' jekk il-partijiet humiex kompetituri potenzjali f'suq partikolari hija l-possibbiltà li d-drittijiet tal-proprjetà intellettwali tagħhom huma f'pożizzjoni ta' mblukkar, jiġifieri li d-detentur ta' liċenzja ma jistax jidħol fis-suq rispettiv mingħajr ma jikser id-drittijiet tal-proprjetà intellettwali tal-parti l-oħra.

(33) Fin-nuqqas ta' ċertezza fil-forma ta' deċiżjoni finali tal-qorti li teżisti pożizzjoni ta' mblukkar u, għalhekk, ta' ċertezza dwar dan il-punt, il-partijiet, meta jindirizzaw il-kwistjoni dwar jekk humiex kompetituri potenzjali, ser ikollhom jibbażaw lilhom infushom fuq l-evidenza disponibbli kollha dak iż-żmien, inkluża l-possibbiltà li jinkisru d-drittijiet tal-proprjetà intellettwali u jekk, f'każ speċifiku, hemmx possibbiltajiet effettivi li wieħed idur mad-drittijiet tal-proprjetà intellettwali eżistenti. Investimenti sostanzjali diġà magħmula jew pjanijiet avvanzati li jidħlu f'suq partikolari, jistgħu jappoġġjaw il-fehma li l-partijiet huma mill-inqas kompetituri potenzjali, anke jekk pożizzjoni ta' mblukkar ma tistax tiġi eskluża. Jaf ikun hemm bżonn ta' evidenza partikolarment konvinċenti li teżisti pożizzjoni ta' mblukkar meta l-partijiet ikollhom interess komuni li jiddikjaraw li hemm pożizzjoni ta' mblukkar sabiex jiġu kkwalifikati li mhumiex kompetituri, pereżempju meta l-pożizzjoni ta' mblukkar allegata tkun tikkonċerna teknoloġiji li huma sostituti teknoloġiċi (ara l-punt (22) iktar 'il fuq) jew jekk ikun hemm tħajjir finanzjarju importanti mil-liċenzjatur lid-detentur ta' liċenzja.

(34) Sabiex ikun jikkostitwixxi restrizzjoni kompetittiva realistika, dħul irid ikollu probabbiltà li jseħħ fi ħdan perjodu qasir ta' żmien. (34) Normalment perjodu bejn sena u sentejn ikun xieraq. Iżda, f'każijiet individwali jistgħu jitqiesu perjodi ta' żmien itwal. Il-perjodu ta' żmien meħtieġ għal impriżi diġà attivi fis-suq biex jaġġustaw il-kapaċitajiet tagħhom jista' jintuża bħala paragun ta' kejl biex ikun stabbilit dan il-perjodu. Ngħidu aħna, il-partijiet x'aktarx jiġu kkunsidrati bħala kompetituri potenzjali fis-suq tal-prodotti fejn id-detentur ta' liċenzja jipproduċi f'suq ġeografiku wieħed abbażi tat-teknoloġija tiegħu stess, u jibda jipproduċi f'suq ġeografiku ieħor abbażi ta' teknoloġija liċenzjata li tikkompeti. F'tali ċirkostanzi huwa probabbli li d-detentur ta' liċenzja jkun kapaċi jidħol fit-tieni suq ġeografiku abbażi tat-teknoloġija tiegħu stess, sakemm tali dħul ma jinżammx minħabba fatturi oġġettivi, inkluża l-eżistenza ta' mblukkar ta' drittijiet tal-proprjetà intellettwali.

(35) Il-partijiet huma kompetituri attwali fis-suq tat-teknoloġija jekk diġà jkunu qed jagħtu liċenzji fir-rigward ta' teknoloġija sostitwibbli t-tnejn li huma, jew inkella d-detentur ta' liċenzja diġà jkun qed jagħti liċenzji għat-teknoloġija tiegħu lil ħaddieħor u l-liċenzjatur jidħol fis-suq tat-teknoloġija billi jagħti liċenzja għal teknoloġija tal-kompjuter lid-detentur ta' liċenzja.

(36) Il-partijiet jiġu kkunsidrati bħala kompetituri potenzjali fis-suq tat-teknoloġija fil-każ fejn ikunu proprjetarji ta' teknoloġiji sostitwibbli u fil-każ li d-detentur ta' liċenzja ma jagħtix liċenzja għat-teknoloġija proprja tiegħu, sakemm x'aktarx ikun probabbli li jagħmel dan fil-każ ta' żieda żgħira iżda permanenti fil-prezzijiet tat-teknoloġija. Fil-każ tas-swieq tat-teknoloġija, ġeneralment huwa aktar diffiċli li jiġi vvalutat jekk il-partijiet ikunux kompetituri potenzjali. Din hija r-raġuni għaliex, għall-applikazzjoni tar-REKTT, il-kompetizzjoni potenzjali fis-suq tat-teknoloġija ma tittiħidx f'kunsiderazzjoni (ara l-punt (83) hawn taħt) u l-partijiet jitqiesu li mhumiex kompetituri.

(37) F'ċerti każi jista' jkun possibbli wkoll li wieħed jikkonkludi li filwaqt li l-liċenzjatur u d-detentur ta' liċenzja jipproduċu prodotti li jikkompetu bejniethom, mhumiex kompetituri fis-suq tal-prodott rilevanti u fis-suq tat-teknoloġija rilevanti għaliex it-teknoloġija li tkun ħarġet liċenzja għaliha tirrappreżenta innovazzjoni tant drastika li t-teknoloġija tad-detentur ikun għaddha żmienha jew ma tkunx għadha kompetittiva. F'dawn il-każijiet, it-teknoloġija tal-liċenzjatur toħloq suq ġdid jew inkella teskludi t-teknoloġija tad-detentur ta' liċenzja mis-suq eżistenti. Spiss, madankollu, ma jkunx possibbli li wieħed jasal għal din il-konklużjoni fiż-żmien meta jiġi konkluż il-ftehim. Normalment ikun biss meta t-teknoloġija jew il-prodotti li jinkorporawha jkunu saru disponibbli għall-konsumaturi għal ċertu żmien li joħroġ fid-deher li t-teknoloġija l-qadima jkun għadda żmienha jew ma tibqax kompetittiva. Ngħidu aħna, meta ġiet żviluppata t-teknoloġija tas-CD u fis-suq tpoġġew is-CD players u d-disks, ma kienx għadu ovvju li din it-teknoloġija ġdida kienet ser tieħu post it-teknoloġija LP. Dan ħareġ fid-dieher biss għadd ta' snin wara. Għaldaqstant, il-partijiet jitqiesu bħala kompetituri jekk fi żmien il-konklużjoni tal-ftehim ma jkunx ovvju li t-teknoloġija tad-detentur ta' liċenzja hija obsoleta jew mhux kompetittiva. Madankollu, peress li kemm l-Artikolu 53(1) kif ukoll l-Artikolu 53(3) iridu jiġu applikati fid-dawl tal-kuntest attwali li fih iseħħ il-ftehim, il-valutazzjoni hija sensittiva għal bidliet materjali fil-fatti. Il-klassifikazzjoni tar-relazzjoni bejn il-partijiet għaldaqstant tinbidel f'waħda ta' partijiet li mhumiex kompetituri jekk aktar tard it-teknoloġija tad-detentur ta' liċenzja ssir obsoleta jew mhux kompetittiva fis-suq.

(38) F'xi każijiet il-partijiet jistgħu jsiru kompetituri wara l-konklużjoni ta' ftehim minħabba li d-detentur ta' liċenzja jiżviluppa jew jakkwista u jibda jisfrutta teknoloġija li tikkompeti. F'każijiet bħal dawn wieħed irid iqis il-fatt li l-partijiet ma kinux kompetituri fil-mument meta sar il-ftehim u li l-ftehim ġie konkluż f'dak il-kuntest. Għaldaqstant, l-Awtorità ser tiffoka l-aktar fuq l-impatt tal-ftehim fuq il-ħila tad-detentur ta' liċenzja sabiex jisfrutta t-teknoloġija (f'kompetizzjoni) tiegħu stess. B'mod partikolari, il-lista ta' restrizzjonijiet “ibsin” li japplikaw għal ftehimiet bejn kompetituri mhux se jiġu applikati fil-każ ta'tali ftehimiet sakemm il-ftehim ma jiġix sussegwentement emendat sostantivament wara li l-partijiet ikunu saru kompetituri (ara l-Artikolu 4(3) tar-REKTT).

(39) L-impriżi li jkunu partijiet fi ftehim jistgħu jsiru kompetituri wkoll wara l-konklużjoni tal-ftehim fejn id-detentur ta' liċenzja kien diġà attiv fis-suq rilevanti fejn il-prodott tal-kuntratt ikun qiegħed jinbiegħ qabel tkun ingħatat il-liċenzja, u fejn il-liċenzjatur sussegwentement jidħol fis-suq rilevanti jew abbażi ta' drittijiet marbutin mat-teknoloġija liċenzjata jew b'teknoloġija ġdida. F'dan il-każ ukoll, il-lista ta' restrizzjonijiet “ibsin” rilevanti għal ftehimiet bejn partijiet mhux kompetituri tkompli tapplika għall-ftehim sakemm il-ftehim ma jiġix sussegwentement emendat sostantivament (ara l-Artikolu 4(3) tar-REKTT). Emenda materjali tinkludi l-konklużjoni ta' ftehim ġdid ta' trasferiment ta' teknoloġija bejn il-partijiet rigward drittijiet marbutin mat-teknoloġiji li jikkompetu li jistgħu jintużaw għall-produzzjoni ta' prodotti li jikkompetu mal-prodotti tal-kuntratt.

3. L-APPLIKAZZJONI TAR-REKTT

3.1. L-effetti tar-REKTT

(40) Il-kategoriji tal-ftehimiet ta' trasferiment tat-teknoloġija li jissodisfaw il-kundizzjonijiet stabbiliti fir-REKTT huma eżentati mir-regola ta' projbizzjoni li tinsab fl-Artikolu 53(1). Ftehimiet eżentati bħala kategorija huma legalment validi u infurzabbli. It-tali ftehimiet jistgħu jiġu pprojbiti biss għall-ġejjieni u biss malli tiġi rtirata l-eżenzjoni ta' kategorija mill-Awtorità u l-awtoritajiet tal-kompetizzjoni tal-Istati tal-EFTA. Ftehimiet eżentati bħala kategorija ma jistgħux ikunu pprojbiti taħt l-Artikolu 53 mill-qrati nazzjonali fil-kuntest ta' tilwim privat.

(41) Eżenzjoni ta' kategoriji tal-ftehimiet ta' trasferiment tat-teknoloġija hija msejsa fuq il-presuppożizzjoni li — sa fejn huma koperti mill-Artikolu 53(1) — dawk il-ftehimiet jissodisfaw l-erba' kundizzjonijiet stabbiliti fl-Artikolu 53(3). Għalhekk wieħed jassumi li l-ftehimiet iwasslu għal effiċjenzi ekonomiċi, li r-restrizzjonijiet fil-ftehimiet huma indispensabbli biex jintlaħqu dawn l-effiċjenzi, li l-konsumaturi fis-swieq milquta jibbenefikaw minn sehem ġust mir-rendiment tal-effiċjenza u li l-ftehimiet ma jippermettux lill-impriżi kkonċernati l-possibbiltà li jeliminaw il-kompetizzjoni fir-rigward ta' parti sostanzjali mill-prodotti involuti. Il-limiti tas-sehem fis-suq (l-Artikolu 3), il-lista ta' restrizzjonijiet fundamentali (l-Artikolu 4) u r-restrizzjonijiet esklużi (l-Artikolu 5) stabbiliti fir-REKTT għandhom l-għan li jiżguraw li jiġu eżentati bħala kategorija biss dawk il-ftehimiet restrittivi li jistgħu raġonevolment jitqiesu konformi mal-erba' kundizzjonijiet tal-Artikolu 53(3).

(42) Kif stipulat fit-Taqsima 4 ta' dawn il-linji gwida, ħafna ftehimiet ta' ħruġ ta' liċenzji jaqgħu barra mill-Artikolu 53(1), jew għaliex ma jirrestrinġux il-kompetizzjoni affattu jew inkella għaliex ir-restrizzjoni tal-kompetizzjoni mhijiex apprezzabbli. (35) Sal-punt li t-tali ftehimiet jaqgħu b'xi mod taħt il-kamp ta' applikazzjoni tar-REKTT, ma hemm ebda bżonn li jiġi stabbilit jekk humiex koperti mill-Artikolu 53(1). (36)

(43) Lil hinn mill-kamp ta' applikazzjoni tal-eżenzjoni ta' kategorija, huwa rilevanti li jiġi eżaminat jekk fil-każ individwali l-ftehim jaqax taħt l-Artikolu 53(1), u jekk dan ikun il-każ, jekk jintlaħqux il-kundizzjonijiet tal-Artikolu 53(3). M'hemm l-ebda preżunzjoni li ftehimiet dwar it-trasferiment ta' teknoloġija li mhumiex koperti b'eżenzjoni ta' kategorija jaqgħux taħt l-Artikolu 53(1) jew li ma jissodisfawx il-kundizzjonijiet tal-Artikolu 53(3). B'mod partikolari, is-sempliċi fatt li s-sehem tal-partijiet fis-suq jeċċedi l-limiti fuq is-sehem fis-suq stabbiliti fl-Artikolu 3 tar-REKTT mhuwiex bażi biżżejjed biex il-ftehim jitqies li jaqa' taħt l-Artikolu 53(1). Tinħtieġ valutazzjoni individwali tal-effetti probabbli tal-ftehim. Huwa biss f'każijiet li fihom il-ftehimiet fihom restrizzjonijiet “ibsin” tal-kompetizzjoni li normalment jista' jiġi preżunt li huma pprojbiti mill-Artikolu 53.

3.2. Il-kamp ta' applikazzjoni u t-tul ta' żmien tar-REKTT

3.2.1. Il-kunċett ta' ftehimiet dwar it-trasferiment ta' teknoloġija

(44) Ir-REKTT u dawn il-linji gwida jkopru ftehimiet dwar it-trasferiment ta' teknoloġija. Skont l-Artikolu 1(1)(b) tar-REKTT, il-kunċett ta' “drittijiet marbutin mat-teknoloġija” jkopri għarfien kif ukoll privattivi, mudelli ta' utilità, drittijiet tad-disinn, topografiji tal-prodotti semikondutturi, ċertifikati ta' protezzjoni supplimentari għal prodotti mediċinali jew prodotti oħrajn li għalihom jistgħu jinkisbu t-tali ċertifikati ta' protezzjoni supplimentari, ċertifikati ta' nissiela ta' pjanti u drittijiet tal-awtur ta' softwer jew taħlita tagħhom kif ukoll applikazzjonijiet għal dawn id-drittijiet u għar-reġistrazzjoni ta' dawn id-drittijiet. Id-drittijiet marbutin mat-teknoloġija liċenzjata għandha tippermetti lid-detentur ta' liċenzja li jipproduċi l-prodotti tal-kuntratt, kemm jekk bil-kontribut ta' fatturi oħrajn kif ukoll jekk le. Ir-REKTT japplika biss fi Stati taż-ŻEE fejn il-liċenzjatur ikollu d-drittijiet marbutin mat-teknoloġija rilevanti. Inkella, ma jkunx hemm drittijiet marbutin mat-teknoloġija x'jiġu trasferiti fi ħdan it-tifsira tar-REKTT.

(45) Fl-Artikolu 1(1)(i) tar-REKTT, kompetenza hija definita bħala pakkett ta' informazzjoni prattika, li jirriżulta mill-esperjenza u l-ittestjar li jkun sigriet, sostanzjali u identifikat: (a) “Sigriet” tfisser li l-kompetenza ma tkunx magħrufa b'mod ġenerali jew ma tkunx aċċessibbli b'mod faċli. (b) “Sostanzjali” tfisser li l-kompetenza tinkludi informazzjoni li tkun sinifikanti u utli għall-produzzjoni tal-prodotti koperti bil-ftehim ta' ħruġ tal-liċenzji jew għall-applikazzjoni tal-proċess kopert bil-ftehim ta' ħruġ tal-liċenzji. Fi kliem ieħor, l-informazzjoni trid tikkontribwixxi għall-produzzjoni tal-prodotti tal-kuntratt, jew tiffaċilitaha, b'mod sinifikanti. Fejn il-kompetenza liċenzjata tkun dwar prodott, u mhux dwar proċess, din il-kundizzjoni timplika li l-kompetenza hija utli għall-produzzjoni tal-prodott tal-kuntratt. Din il-kundizzjoni ma tintlaħaqx fejn il-prodott tal-kuntratt jista' jiġi prodott abbażi ta' teknoloġija disponibbli liberament. Madankollu, il-kundizzjoni ma tirrikjedix li l-prodott tal-kuntratt ikun ta' valur ogħla minn prodotti magħmula permezz ta' teknoloġija disponibbli liberament. Fil-każ ta' teknoloġiji ta' proċess, din il-kundizzjoni timplika li l-kompetenza hija utli fis-sens li fid-data tal-konklużjoni tal-ftehim jista' jkun mistenni li jkun jista' jtejjeb il-pożizzjoni kompetittiva tad-detentur ta' liċenzja b'mod sinifikanti, ngħidu aħna billi jnaqqas l-ispejjeż tal-produzzjoni. (c) “Identifikat” tfisser li jkun possibbli li jiġi verifikat li l-kompetenza liċenzjata tissodisfa l-kriterji li tkun sigrieta u sostanzjali. Din il-kundizzjoni tintlaħaq fejn il-kompetenza liċenzjata tkun deskritta fil-manwali jew f'forma miktuba oħra. Madankollu, f'xi każijiet dan jista' ma jkunx raġonevolment possibbli. L-għarfien liċenzjat jista' jkun jikkonsisti f'għarfien prattiku li jkollhom l-impjegati tal-konċedent tal-liċenzja. Ngħidu aħna, l-impjegati tal-konċedent jistgħu jkunu fil-pussess ta' għarfien sigriet u sostanzjali dwar proċess ta' produzzjoni partikolari li jingħadda lid-detentur ta' liċenzja fil-forma ta' taħriġ lill-impjegati tal-istess detentur. F'dawn il-każijiet ikun biżżejjed li fil-ftehim tiġi deskritta n-natura ġenerali tal-kompetenza u jiġu elenkati l-impjegati involuti diġà, jew li ser ikunu involuti, fit-trażmissjoni lid-detentur ta' liċenzja.

(46) Dispożizzjonijiet fi ftehimiet dwar trasferiment ta' teknoloġija li għandhom x'jaqsmu max-xiri ta' prodotti mid-detentur ta' liċenzja huma koperti mir-REKTT biss, u sal-punt fejn dawk id-dispożizzjonijiet ikunu direttament relatati mal-produzzjoni jew il-bejgħ tal-prodotti tal-kuntratt. Għalhekk ir-REKTT ma japplikax għal dawk il-partijiet ta' ftehim dwar it-trasferiment ta' teknoloġija relatati mal-kontribut u/jew tagħmir li jintuża għal għanijiet oħra għajr il-produzzjoni tal-prodotti tal-kuntratt. Pereżempju, fejn il-ħalib jinbiegħ flimkien ma' ħruġ ta' liċenzi għat-teknoloġija li tipproduċi l-ġobon, ikun biss il-ħalib użat għall-produzzjoni tal-ġobon bit-teknoloġija liċenzjata li jkun kopert bir-REKTT.

(47) Id-dispożizzjonijiet fi ftehimiet dwar trasferiment ta' teknoloġija relatati mal-ħruġ ta' liċenzji ta' tipi oħra ta' proprjetà intellettwali bħal marki kummerċjali u d-drittijiet tal-awtur, iktar milli drittijiet tal-awtur tas-softwer (dwar id-drittijiet tal-awtur għas-softwer ara l-punti (44) u (62)) huma koperti mir-REKTT biss, u sal-punt fejn dawk id-dispożizzjonijiet ikunu direttament relatati mal-produzzjoni jew il-bejgħ tal-prodotti tal-kuntratt. Din il-kundizzjoni tiżgura li dispożizzjonijiet li jkopru tipi oħrajn ta' drittijiet ta' proprjetà intellettwali jiġu eżentati bħala kategorija sa tali punt li dawn id-drittijiet ta' proprjetà intelletwali oħra jkunu jservu biex id-detentur ta' liċenzja jkun jista' jisfrutta t-teknoloġija liċenzjata aħjar. Pereżempju, fejn il-liċenzjatur ma jawtorizzax detentur ta' liċenzja li juża marka kummerċjali tiegħu fuq il-prodotti li jinkorporaw it-teknoloġija liċenzjata, din il-liċenzja tal-marka kummerċjali tista' tippermetti lid-detentur ta' liċenzja li jisfrutta t-teknoloġija liċenzjata aħjar billi l-konsumaturi jkunu jistgħu jagħmlu r-rabta immedjata bejn il-prodott u l-karatteristiċi mogħtija lilu permezz tad-drittijiet marbutin mat-teknoloġija liċenzjata. Obbligu fuq id-detentur ta' liċenzja sabiex juża l-marka kummerċjali tal-liċenzjatur jista' jippromwovi wkoll it-tixrid tat-teknoloġija billi jippermetti lil-liċenzjatur sabiex huwa stess jidentifika bħala s-sors tat-teknoloġija sottostanti. Ir-REKTT ikopri ftehimiet ta' trasferiment tat-teknoloġija f'dan ix-xenarju anki jekk l-interess ewlieni tal-partijiet ikun fl-isfruttar tal-marka kummerċjali iktar milli tat-teknoloġija. (37)

(48) Ir-REKTT ma jkoprix ħruġ ta' liċenzji għal drittijiet tal-awtur għajr dawk fuq softwer (ħlief għas-sitwazzjoni stabbilita fil-punt (47)). Madankollu, bħala regola ġenerali l-Awtorità ser tapplika l-prinċipji stabbiliti fir-REKTT u dawn il-linji gwida meta tivvaluta l-ħruġ ta' liċenzji għad-dritt tal-awtur għall-produzzjoni ta' prodotti tal-kuntratt skont l-Artikolu 53.

(49) Min-naħa l-oħra, il-ħruġ ta' liċenzji għad-drittijiet tal-kiri u d-drittijiet ta' eżibizzjoni pubblika protetti mid-drittijiet tal-awtur, b'mod partikolari fil-każ ta' films jew mużika, jitqies li jinvolvi kwistjonijiet partikolari u jista' ma jkunx opportun li ssir valutazzjoni ta' ħruġ ta' liċenzji bħal dawn abbażi tal-prinċipji żviluppati f'dawn il-linji gwida. Fl-applikazzjoni tal-Artikolu 53, l-ispeċifiċitajiet tal-ħidma u l-mod li bih hija sfruttata jridu jittieħdu f'kunsiderazzjoni. (38) Għaldaqstant, l-Awtorità mhijiex ser tapplika r-REKTT u l-linji gwida attwali b'analoġija għall-ħruġ tal-liċenzji ta' dawn id-drittijiet l-oħrajn.

(50) L-Awtorità lanqas ma hija ser testendi l-prinċipji żviluppati fir-REKTT u dawn il-linji gwida għal-ħruġ tal-liċenzji tal-marki kummerċjali (għajr is-sitwazzjoni stabbilita fil-punt (47)). Il-ħruġ tal-liċenzji tal-marki kummerċjali ħafna drabi jsir fil-kuntest tad-distribuzzjoni u l-bejgħ mill-ġdid ta' prodotti u servizzi u ġeneralment huwa aktar simili għal ftehimiet ta' distribuzzjoni milli għall-ħruġ tal-liċenzji ta' teknoloġija. Meta liċenzja ta' marka kummerċjali tkun marbuta direttament mal-użu, il-bejgħ jew il-bejgħ mill-ġdid ta' prodotti u servizzi u ma tikkostitwixxix l-oġġett primarju tal-ftehim, il-ftehim tal-liċenzja jkun kopert mill-att imsemmi fil-punt 2 tal-Anness XIV għall-Ftehim ŻEE (Regolament tal-Kummissjoni (UE) Nru 330/2010 tal-20 ta' April 2010) dwar l-applikazzjoni tal-Artikolu 53(3) tal-Ftehim ŻEE għal kategoriji ta' ftehimiet vertikali u prattiċi miftiehma (“Regolament ta' Eżenzjoni ta' Kategorjia Vertikali”). (39)

3.2.2. Il-kunċett ta' “trasferiment”

(51) Il-kunċett ta' “trasferiment” jimplika li t-teknoloġija trid tgħaddi minn impriża għal oħra. Trasferimenti bħal dawn normalment isiru fil-forma ta' ħruġ ta' liċenzji li permezz tiegħu l-liċenzjatur jagħti lid-detentur ta' liċenzja d-dritt li juża t-teknoloġija tiegħu filwaqt li dan tal-aħħar iħallas ir-royalties.

(52) Kif stipulat fl-Artikolu 1(1)(c) tar-REKTT, l-assenjamenti fejn parti mir-riskju assoċjat mal-isfruttament tad-drittijiet marbutin mat-teknoloġija tibqa' f'idejn min jassenja huma wkoll meqjusa bħala ftehimiet dwar it-trasferiment tat-teknoloġija. B'mod partikolari, dan huwa l-każ fejn is-somma pagabbli għall-assenjament hija dipendenti fuq id-dħul miksub mill-persuna assenjata fir-rigward ta' prodotti manifatturati b'teknoloġija assenjata, il-kwantità ta' dawn il-prodotti magħmula jew l-għadd ta' operazzjonijiet imwettqa li jużaw it-teknoloġija.

(53) Ftehim li permezz tiegħu l-liċenzjatur jimpenja ruħu li ma jeżerċitax id-drittijiet marbutin mat-teknoloġija kontra d-detentur ta' liċenzja jista' wkoll jitqies bħala trasferiment tad-drittijiet marbutin mat-teknoloġija. Tabilħaqq, l-essenza ta' liċenzja ta' privattiva pura huwa d-dritt li wieħed jopera fl-ambitu tad-dritt esklussiv tal-privattiva. Minn dan isegwi li r-REKTT ikopri wkoll l-hekk imsejħin ftehimiet ta' nuqqas ta' dikjarazzjoni u ftehimiet ta' soluzzjoni li bihom il-liċenzjatur iħalli lid-detentur ta' liċenzja jipproduċi fi ħdan il-kamp ta' applikazzjoni tal-privattiva. (40)

3.2.3. Ftehimiet bejn żewġ partijiet

(54) Skont l-Artikolu 1(1)(c) tar-REKTT, ir-Regolament ikopri biss il-ftehimiet dwar it-trasferiment ta' teknoloġija “bejn żewġ impriżi”. Ftehimiet dwar it-trasferiment ta' teknoloġija bejn aktar minn żewġ impriżi mhumiex koperti bir-REKTT. Il-fattur deċiżiv f'termini ta' distinzjoni bejn ftehimiet bejn żewġ impriżi u dawk b'aktar partijiet huwa jekk il-ftehim ikkonċernat jiġix konkluż bejn aktar minn żewġ impriżi.

(55) Ftehimiet konklużi bejn żewġ impriżi jaqgħu fil-kamp ta' applikazzjoni tar-REKTT anki jekk il-ftehim jistipula kundizzjonijiet għal aktar minn livell wieħed ta' kummerċ. Pereżempju, ir-REKTT japplika għal ftehim tal-liċenzja li ma jikkonċernax biss l-istadju tal-produzzjoni iżda anki l-istadju tad-distribuzzjoni, li jistipula l-obbligi li d-detentur ta' liċenzja jrid jew jista' jimponi fuq dawk li jerġgħu jbigħu l-prodotti prodotti skont il-liċenzja. (41)

(56) Ftehimiet li jistabbilixxu pools tat-teknoloġija u li joħorġu liċenzji barra minn pools tat-teknoloġija ġeneralment huma ftehimiet pluripartitiċi u għalhekk mhumiex koperti mir-REKTT. (42) Il-kunċett ta' pools tat-teknoloġija jkopri ftehimiet li permezz tagħhom żewġ partijiet jew aktar jiftiehmu li jiġbru flimkien it-teknoloġiji rispettivi tagħhom u joħorġu liċenzja għalihom f'daqqa bħala pakkett. Il-kunċett ta' pools tat-teknoloġija jkopri wkoll arranġamenti li permezz tagħhom żewġ impriżi jew aktar jiftiehmu li joħorġu liċenzja għal parti terza u jawtorizzawha toħroġ liċenzja għall-pakkett ta' teknoloġiji.

(57) Ftehimiet tal-liċenzji konklużi bejn aktar minn żewġ impriżi ħafna drabi jkunu jinvolvu l-istess kwistjonijiet bħal ftehimiet tal-istess natura konklużi bejn żewġ impriżi. Fil-valutazzjoni individwali tagħha tal-ftehimiet tal-liċenzji li huma tal-istess għamla bħal dawk koperti mill-eżenzjoni ta' kategorija iżda li huma konklużi bejn iktar minn żewġ impriżi, b'analoġija l-Awtorità ser tapplika l-prinċipji stabbiliti fir-REKTT. Madankollu, il-pools tat-teknoloġija u l-ħruġ ta' liċenzji minn pools tat-teknoloġija huma trattati b'mod speċifiku fit-Taqsima 4.4.

3.2.4. Ftehimiet dwar il-produzzjoni ta' prodotti tal-kuntratt

(58) Mill-Artikolu 1(1)(c) tar-REKTT isegwi li sabiex il-ftehimiet tal-liċenzji jkunu koperti minnu, dawn iridu jsiru “għall-iskop ta' produzzjoni ta' prodotti tal-kuntratt”, jiġifieri prodotti li jinkorporaw id-drittijiet marbutin mat-teknoloġija liċenzjata jew magħmula permezz tagħhom. Il-liċenzja trid tippermetti lid-detentur ta' liċenzja tagħha u/jew is-subkuntrattur(i) li jisfrutta t-teknoloġija liċenzjata bl-iskop li jiġu prodotti oġġetti jew servizzi (ara l-premessa 7 tal-preambolu tar-REKTT).

(59) Meta l-iskop tal-ftehim ma jkunx il-produzzjoni tal-prodotti tal-kuntratt iżda, pereżempju, kemm sempliċiment jimblokka l-iżvilupp ta' teknoloġija li tikkompeti, il-ftehim tal-liċenzja ma jkunx kopert mir-REKTT u dawn il-linji gwida jistgħu lanqas ma jkunu xierqa għall-valutazzjoni tal-ftehim. Fil-fatt, meta l-partijiet ma jisfruttawx id-drittijiet marbutin mat-teknoloġija liċenzjata, ma jkun hemm l-ebda attività li ttejjeb l-effiċjenza u għaldaqstant ir-raġuni nnifisha wara l-eżenzjoni bħala kategorija tkun nieqsa. Madankollu, mhux meħtieġ li l-isfruttament jieħu l-forma ta' integrazzjoni tal-assi. Ikun hemm sfruttament ukoll fejn il-liċenzja tagħti lid-detentur tagħha l-libertà tad-disinn billi tippermettilu li jisfrutta t-teknoloġija tiegħu stess mingħajr ir-riskju ta' pretensjonijiet ta' ksur tal-liċenzja mil-liċenzjatur. Fil-każ ta' ħruġ ta' liċenzji bejn kompetituri, il-fatt li l-partijiet ma jisfruttawx it-teknoloġija liċenzjata jista' jkun indikazzjoni li l-arranġament ikun biss kartell mistur. Għal dawn ir-raġunijiet, l-Awtorità ser teżamina l-każijiet ta' nuqqas ta' sfruttament ferm mill-qrib.

(60) Ir-REKTT japplika għal ftehimiet tal-liċenzji għall-iskop tal-produzzjoni ta' prodotti tal-kuntratt mid-detentur ta' liċenzja u/jew is-subkuntrattur(i) tiegħu. Għalhekk, ir-REKTT ma japplikax għal (dawk il-partijiet ta') ftehimiet dwar it-trasferiment ta' teknoloġija li jippermettu s-subliċenzjar. Madankollu, b'analoġija, l-Awtorità ser tapplika l-prinċipji stabbiliti fir-REKTT u dawn il-linji gwida għal ftehimiet “tal-liċenzjar prinċipali” bejn il-liċenzjatur u d-detentur ta' liċenzja (jiġifieri ftehim li bih il-liċenzjatur jippermetti lid-detentur ta' liċenzja jagħti t-teknoloġija b'subliċenzja lil ħaddieħor). Ftehimiet bejn id-detentur ta' liċenzja u subdetenturi għall-produzzjoni ta' prodotti tal-kuntratt huma koperti mir-REKTT.

(61) It-terminu “prodotti tal-kuntratt” jinkludi prodotti u servizzi magħmula permezz tad-drittijiet marbutin mat-teknoloġija liċenzjata. Dan ikun il-każ kemm fejn it-teknoloġija liċenzjata tintuża fil-proċess tal-produzzjoni kif ukoll fejn din tkun inkorporata fil-prodott innifsu. F'dawn il-linji gwida t-terminu “prodotti li jinkorporaw it-teknoloġija liċenzjata” jkopru ż-żewġ sitwazzjonijiet. Ir-REKTT japplika fil-każijiet kollha fejn id-drittijiet marbutin mat-teknoloġija jiġu liċenzjati għall-iskopijiet ta' produzzjoni ta' prodotti u servizzi. Il-qafas tar-REKTT u dawn il-linji gwida huma bbażati fuq il-premessa li hemm rabta diretta bejn id-drittijiet marbutin mat-teknoloġija liċenzjata u prodott tal-kuntratt. Fejn din ir-rabta ma teżistix, jiġifieri fejn l-iskop tal-ftehim huwa li ma jippermettux il-produzzjoni ta' prodott tal-kuntratt, il-qafas analitiku tar-REKTT u dawn il-linji gwida jistgħu ma jkunux xierqa.

(62) Il-ħruġ tal-liċenzji tad-drittijiet tal-awtur tas-softwer għal skopijiet ta' sempliċi riproduzzjoni u distribuzzjoni tax-xogħol protett, jiġifieri l-produzzjoni ta' kopji għall-bejgħ, ma jkunx ikkunsidrat bħala “produzzjoni” fit-tifsira tar-REKTT u għalhekk mhuwiex kopert mir-REKTT u dawn il-linji gwida. It-tali riproduzzjoni għad-distribuzzjoni hija minflok koperta b'analoġija mir-Regolament ta' Eżenzjoni ta' Kategorija Vertikali (43) u l-Linji Gwida dwar ir-Restrizzjonijiet Vertikali. (44) Fil-każ ta' riproduzzjoni għad-distribuzzjoni tingħata liċenzja biex jiġi riprodott softwer fuq trasportatur, irrispettivament mill-mezzi tekniċi li bihom is-softwer jiġi distribwit. Ngħidu aħna, ir-REKTT u dawn il-linji gwida ma jkoprux il-ħruġ ta liċenzji tad-drittijiet tal-awtur tas-softwer fejn id-detentur ta' liċenzja jkun provdut b'kopja oriġinali tas-softwer sabiex jirriproduċi u jbigħ is-softwer lill-utenti finali. Lanqas ma jkopru l-ħruġ ta' liċnezji tad-drittijiet tal-awtur tas-softwer u d-distribuzzjoni ta' softwer permezz ta' liċenzji “shrink wrap”, jiġifieri sett ta' kundizzjonijiet inklużi fil-pakkett tal-kopja solida li l-utent finali jitqies bħala li aċċetta billi jiftaħ il-qoxra tal-pakkett, jew il-ħruġ ta' liċenzji tad-drittijiet tal-awtur tas-softwer tal-awtur u d-distribuzzjoni ta' softwer billi jitniżżel onlajn.

(63) Madankollu, meta s-softwer liċenzjat jiġi inkorporat mid-detentur ta' liċenzja fil-prodott tal-kuntratt, dan mhuwiex meqjus bħala sempliċi riproduzzjoni iżda bħala produzzjoni. Ngħidu aħna, ir-REKTT u dawn il-linji gwida jkopru l-ħruġ ta' liċenzji tad-drittijiet tal-awtur tas-softwer fejn id-detentur ta' liċenzja jkollu d-dritt tar-riproduzzjoni tas-softwer billi jinkorporah f'apparat li miegħu jinteraġixxi s-softwer.

(64) Ir-REKTT ikopri s-“subkuntrattar” li permezz tiegħu l-liċenzjatur jagħti liċenzja għad-drittijiet marbutin mat-teknoloġija lid-detentur ta' liċenzja li min-naħa tiegħu jikkommetti ruħu li jipproduċi ċerti prodotti abbażi tagħhom esklussivament għal-liċenzjatur. Is-subkuntrattar jista' jinvolvi wkoll il-forniment ta' tagħmir mil-liċenzjatur biex jintuża fil-produzzjoni tal-prodotti u servizzi koperti bil-ftehim. Biex dan it-tip ta' subkuntrattar jiġi kopert mir-REKTT bħala parti minn ftehim dwar it-trasferiment ta' teknoloġija, it-tagħmir fornut irid ikun direttament relatat mal-produzzjoni tal-prodotti tal-kuntratt. Is-sottokuntrattar huwa kopert ukoll mill-Avviż tal-Awtorità dwar il-valutazzjoni tagħha ta' ċerti ftehimiet ta' sottokuntrattar b'rabta mal-Artikolu 53(1) tal-Ftehim ŻEE. (45) Skont dak l-Avviż, li jibqa' applikabbli, il-ftehimiet ta' sottokuntrattar li fihom is-sottokuntrattur jieħu impenn li jipproduċi ċerti prodotti b'mod esklussiv għall-kuntrattur ġeneralment jaqgħu barra l-Artikolu 53(1). Ftehimiet ta' subkuntrattar fejn il-kuntrattur jiddetermina l-prezz tat-trasferiment tal-prodotti tal-kuntratt intermedju bejn is-subkuntratturi f'katina ta' valur tas-subkuntrattar ġeneralment ukoll jaqgħu barra mill-kamp ta' applikazzjoni tal-Artikolu 53(1) sakemm il-prodotti tal-kuntratt ikunu prodotti esklussivament għall-kuntrattur. Madankollu, restrizzjonijiet oħrajn imposti fuq is-sottokuntrattur bħall-obbligu li ma jagħmilx jew ma jisfruttax ir-riċerka u l-iżvilupp tiegħu stess jistgħu jkunu koperti mill-Artikolu 53. (46)

(65) Ir-REKTT japplika wkoll għal ftehimiet li permezz tagħhom id-detentur ta' liċenzja jkollu jwettaq xogħol ta' żvilupp qabel ma jikseb prodott jew proċess li jkun lest għall-isfruttament kummerċjali, sakemm ma jkunx ġie identifikat prodott tal-kuntratt. Anke jekk ikun meħtieġ dan ix-xogħol u investiment ulterjuri, l-għan tal-ftehim huwa l-produzzjoni ta' prodott tal-kuntratt identifikat, jiġifieri prodotti magħmula bid-drittijiet marbutin mat-teknoloġija liċenzjata.

(66) Ir-REKTT u dawn il-linji gwida ma jkoprux ftehimiet li fihom id-drittijiet marbutin mat-teknoloġija huma lliċenzjati għall-fini ta' awtorizzazzjoni tad-detentur ta' liċenzja sabiex iwettaq iktar riċerka u żvilupp f'bosta oqsma, inkluż żvilupp ulterjuri ta' prodott li jirriżulta mit-tali riċerka u żviluppi. (47) Ngħidu aħna, ir-REKTT u l-linji gwida ma jkoprux il-ħruġ ta' liċenzji ta' għodda ta' riċerka teknoloġika fil-proċess ta' attività ta' riċerka ulterjuri. Lanqas ma jkopru sottokuntrattar tar-riċerka u l-iżvilupp li bih id-detentur ta' liċenzja jieħu impenn li jwettaq riċerka u żvilupp fil-qasam tat-teknoloġija lliċenzjata u sabiex irodd lura l-pakkett ta' teknoloġija mtejjeb lil-liċenzjatur. (48) L-għan ewlieni ta' ftehimiet bħal dawn huwa l-forniment ta' servizzi ta' riċerka u żvilupp bil-ħsieb li t-teknoloġija tittejjeb, u mhux il-produzzjoni ta' prodotti u servizzi abbażi tat-teknoloġija liċenzjata.

3.2.5. Tul ta' żmien

(67) Sakemm idum applikabbli r-REKTT, li jiskadi fit-30 ta' April 2026, l-eżenzjoni ta' kategorija tapplika sakemm id-dritt fuq il-proprjetà liċenzjata ma jkunx intemm, skada jew ġie dikjarat invalidu. Fil-każ tal-kompetenza l-eżenzjoni ta' kategorija tapplika sakemm il-kompetenza liċenzjata tibqa' sigrieta, ħlief fejn tali kompetenza ssir magħrufa pubblikament minħabba intervent tad-detentur ta' liċenzja, f'liema każ l-eżenzjoni tibqa' tapplika sakemm jibqa' fis-seħħ il-ftehim (ara l-Artikolu 2 tar-REKTT).

(68) L-eżenzjoni kategorija tapplika għal kull dritt marbut ma' teknoloġija liċenzjata kopert mill-ftehim u ma tibqax tapplika mad-data meta l-aħħar dritt marbut mat-teknoloġija fit-tifsira tar-REKTT jiskadi, isir invalidu jew isir pubbliku.

3.2.6. Relazzjoni ma' regolamenti oħra ta' eżenzjoni ta' kategorija

(69) Ir-REKTT ikopri ftehimiet bejn żewġ impriżi li jirrigwardaw il-ħruġ ta' liċenzji ta' drittijiet marbutin mat-teknoloġija għal skopijiet ta' produzzjoni tal-prodotti tal-kuntratt. Madankollu, id-drittijiet marbutin mat-teknoloġija jistgħu jkunu wkoll element ta' tipi ta' ftehimiet oħrajn. Barra minn hekk, il-prodotti li jinkorporaw it-teknoloġija liċenzjata sussegwentement jinbiegħu fis-suq. Għaldaqstant hemm bżonn li tiġi indirizzata l-interfaċċja bejn ir-REKTT u l-att imsemmi fil-punt 6 tal-Anness XIV għall-Ftehim ŻEE (Regolament tal-Kummissjoni (UE) Nru 1218/2010 tal-14 ta' Diċembru 2010 dwar l-applikazzjoni tal-Artikolu 101(3) tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea għal ċerti kategoriji ta' ftehimiet ta' speċjalizzazzjoni (“Regolament ta' Eżenzjoni ta' Kategorija ta' Speċjalizzazzjoni”)), (49) l-att imsemmi fil-punt 7 tal-Anness XIV għall-Ftehim ŻEE (Regolament tal-Kummissjoni (UE) Nru 1217/2010 tal-14 ta' Diċembru 2010 dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea għal ċerti kategoriji ta' ftehimiet ta' riċerka u żvilupp (“Regolament ta' Eżenzjoni ta' Kategorija tar-Riċerka u l-Iżvilupp”)) (50) u r-Regolament ta' Eżenzjoni ta' Kategorija Vertikali. (51)

3.2.6.1. Ir-Regolamenti ta' Eżenzjonijiet ta' Kategorija għal ftehimiet ta' speċjalizzazzjoni u ta' R&Ż.

(70) Ir-REKTT ma japplikax għall-ħruġ ta' liċenzji fil-kuntest ta' ftehimiet ta' speċjalizzazzjoni li huma koperti mir-Regolament ta' Eżenzjoni ta' Kategorija ta' Speċjalizzazzjoni jew għall-ħruġ ta' liċenzji fil-kuntest tal-ftehimiet ta' riċerka u żvilupp li huma koperti mir-Regolament ta' Eżenzjoni ta' Kategorija tar-Riċerka u l-Iżvilupp (ara l-premessa 7 u l-Artikolu 9 tar-REKTT).

(71) Skont l-Artikolu 1(1)(d) tar-Regolament ta' Eżenzjoni ta' Kategorija ta' Speċjalizzazzjoni, dak ir-Regolament ikopri, b'mod partikolari, ftehimiet ta' produzzjoni konġunta li bis-saħħa tagħhom żewġ partijiet jew iktar jaqblu li jipproduċu ċerti prodotti b'mod konġunt. Ir-Regolament jestendi għal dispożizzjonijiet rigward iċ-ċessjoni jew l-użu tad-drittijiet ta' proprjetà intellettwali, sakemm dawn ma jkunux jikkostitwixxu l-għan ewlieni tal-ftehim, iżda li jkunu relatati direttament u neċessarji għall-implimentazzjoni tiegħu.

(72) Meta l-impriżi jistabbilixxu impriża ta' produzzjoni konġunta u joħorġu liċenzja għal impriża konġunta biex jisfruttaw teknoloġija, li tintuża fil-produzzjoni tal-prodotti prodotti mill-impriża konġunta, it-tali ħruġ ta' liċenzja jkun soġġett għar-Regolament ta' Eżenzjoni ta' Kategorija ta' Speċjalizzazzjoni u mhux għar-REKTT. Kif xieraq, il-ħruġ ta' liċenzji fil-kuntest ta' impriża ta' produzzjoni konġunta normalment irid jiġi kkunsidrat skont ir-Regolament ta' Eżenzjoni ta' Kategorija ta' Speċjalizzazzjoni. Minkejja dan, fejn l-impriża konġunta tilliċenzja t-teknoloġija lil partijiet terzi, l-attività ma tkunx marbuta mal-produzzjoni mill-impriża konġunta, u għalhekk ma tkunx koperta minn dak ir-Regolament. Arranġamenti ta' ħruġ ta' liċenzji bħal dan, li jgħaqqdu flimkien it-teknoloġiji tal-partijiet, jikkostitwixxu ġabriet ta' teknoloġija, li huma trattati fit-Taqsima 4.4 da' dawn il-linji gwida.

(73) Ir-Regolament ta' Eżenzjoni ta' Kategorija tar-Riċerka u l-Iżvilupp ikopri ftehimiet li fihom żewġ impriżi jew iktar jaqblu li jwettqu riċerka u żvilupp b'mod konġunt u sabiex jisfruttaw ir-riżultati ta' dawn b'mod konġunt. Skont l-Artikolu 1(1)(m) ta' dak ir-Regolament, ir-riċerka u l-iżvilupp u l-isfruttament tar-riżultati jitwettqu flimkien fejn ix-xogħol involut isir minn tim konġunt, minn organizzazzjoni konġunta jew minn impriża konġunta li jkun fdat b'mod konġunt lil parti terza jew li jkun allokat bejn il-partijiet permezz ta' speċjalizzazzjoni fil-kuntest tar-riċerka, l-iżvilupp, il-produzzjoni u d-distribuzzjoni, inkluż il-ħruġ ta' liċenzji. Ir-Regolament ikopri wkoll ftehimiet ta' riċerka u żvilupp imħallsin li fihom żewġ impriżi jew iktar jaqblu li r-riċerka u żvilupp jitwettqu minn parti waħda u ffinanzjati minn oħra, bi sfruttament konġunt jew le tar-riżultati li jinkisbu (ara l-Artikolu 1(1)(a) (vi) tar-Regolament ta' Eżenzjoni ta' Kategorija tar-Riċerka u l-Iżvilupp).

(74) Minn dan isegwi li r-Regolament ta' Eżenzjoni ta' Kategorija tar-Riċerka u l-Iżvilupp ikopri l-ħruġ ta' liċenzji bejn il-partijiet u mill-partijiet lil entità konġunta fil-kuntest ta' ftehim ta' riċerka u żvilupp. It-tali ħruġ ta' liċenzji huwa soġġett biss għar-Regolament ta' Eżenzjoni ta' Kategorija tar-Riċerka u l-Iżvilupp u mhux għar-REKTT. Fil-kuntest ta' ftehimiet bħal dawn, il-partijiet jistgħu jiddeterminaw ukoll il-kundizzjonijiet għall-ħruġ ta' liċenzji lil partijiet terzi tar-riżultati li joħorġu mill-ftehim ta' riċerka u żvilupp. Madankollu, peress li d-detenturi ta' liċenzja terzi ma jkunux parti għall-ftehim ta' riċerka u żvilupp, il-ftehim tal-liċenzja individwali konkluż mal-partijiet terzi mhuwiex kopert mir-Regolament ta' Eżenzjoni ta' Kategorija tar-Riċerka u l-Iżvilupp. Dak il-ftehim għal-liċenzja jkun kopert mill-eżenzjoni ta' kategorija fir-REKTT jekk il-kundizzjonijiet tiegħu jkunu ssodisfati.

3.2.6.2. Ir-Regolament ta' Eżenzjoni ta' Kategorija Vertikali

(75) Ir-Regolament ta' Eżenzjoni ta' Kategorija Vertikali jkopri ftehimiet li jidħlu fihom żewġ impriżi jew iktar li kull waħda minnhom topera, għall-finijiet tal-ftehim, f'livelli differenti tal-katina ta' produzzjoni jew distribuzzjoni, u b'rabta mal-kundizzjonijiet li fihom il-partijiet jistgħu jixtru, ibigħu jew jerġgħu jbigħu ċerti prodotti jew servizzi. B'hekk, ikopri ftehimiet ta' forniment u distribuzzjoni. (52)

(76) Peress li r-REKTT ikopri biss ftehimiet bejn żewġ partijiet u li detentur ta' liċenzja, li jbigħ prodotti li jinkorporaw it-teknoloġija lliċenzjata, huwa fornitur għall-finijiet tar-Regolament ta' Eżenzjoni ta' Kategorija Vertikali, dawk iż-żewġ regolamenti ta' eżenzjoni ta' kategorija huma marbutin ferm mill-qrib. Il-ftehim bejn il-liċenzjatur u d-detentur ta' liċenzja huwa soġġett għar-REKTT filwaqt li ftehimiet konklużi bejn detentur ta' liċenzja u x-xerrejja tal-prodotti tal-kuntratt huma soġġetti għar-Regolament ta' Eżenzjoni ta' Kategorija Vertikali. (53)

(77) Ir-REKTT jeżenta bħala kategorija wkoll ftehimiet bejn il-liċenzjatur u d-detentur ta' liċenzja fejn il-ftehim jimponi obbligi fuq id-detentur rigward il-mod kif għandu jbigħ il-prodotti li jinkorporaw it-teknoloġija liċenzjata. B'mod partikolari, id-detentur ta' liċenzja jista' jkun obbligat li jistabbilixxi tip ta' sistema ta' distribuzzjoni partikolari bħal distribuzzjoni esklussiva jew distribuzzjoni selettiva. Madankollu, sabiex ikunu koperti minn eżenzjoni ta' kategorija, il-ftehimiet ta' distribuzzjoni konklużi għall-finijiet ta' implimentazzjoni tat-tali obbligi jridu jikkonformaw mar-Regolament ta' Eżenzjoni ta' Kategorija Vertikali. Ngħidu aħna, il-liċenzjatur jista' jobbliga lid-detentur ta' liċenzja li jistabilixxi sistema bbażata fuq distribuzzjoni esklussiva skont regoli speċifikati. Madankollu, mill-Artikolu 4(b) tar-Regolament ta' Eżenzjoni ta' Kategorija Vertikali jsegwi li d-distributuri ġeneralment iridu jkunu ħielsa li jagħmlu bejgħ passiv fit-territorji ta' distributuri esklussivi oħrajn tad-detentur ta' liċenzja.

(78) Barra minn hekk, skont ir-Regolament ta' Eżenzjoni ta' Kategorija Vertikali, fil-prinċipju d-distributuri jridu jkunu ħielsa li jbigħu kemm b'mod attiv kif ukoll b'mod passiv fit-territorju koperti mis-sistemi ta' distribuzzjoni ta' fornituri oħrajn, jiġifieri, detenturi ta' liċenzja oħrajn li jipproduċu l-prodotti tagħhom stess fuq il-bażi tad-drittijiet marbutin mat-teknoloġija lliċenzjati. Dan għaliex għall-finijiet tar-Regolament ta' Eżenzjoni ta' Kategorija Vertikali, kull detentur ta' liċenzja huwa fornitur separat. Madankollu, ir-raġunijiet li huma fil-bażi tal-eżenzjoni ta' kategorija ta' restrizzjonijiet tal-bejgħ attiv fi ħdan sistema ta' distribuzzjoni ta' fornitur li tinsab f'dak ir-Regolament, jistgħu japplikaw ukoll meta l-prodotti li jinkorporaw it-teknoloġija lliċenzjata jinbiegħu minn detenturi ta' liċenzja differenti b'ditta komuni li hija proprjetà tal-liċenzjatur. Fejn il-prodotti li jinkorporaw it-teknoloġija liċenzjata jinbiegħu taħt identità taħt marka komuni, jista' jkun hemm l-istess raġunijiet ta' effiċjenza biex jiġu applikati l-istess tipi ta' limiti bejn is-sistemi ta' distribuzzjoni tad-detenturi ta' liċenzja bħal fil-każ ta' sistema ta' distribuzzjoni vertikali unika. Fit-tali każijiet, l-Awtorità aktarx li ma tikkontestax restrizzjonijiet meta b'analoġija jkunu ssodisfati r-rekwiżiti tar-Regolament ta' Eżenzjoni ta' Kategorija Vertikali. Sabiex tkun teżisti identità taħt marka komuni, il-prodotti jridu jinbiegħu u jkunu kkummerċjalizzati taħt marka komuni, li tkun predominanti f'termini ta' kwalità u informazzjoni rilevanti oħra għall-konsumatur. Mhuwiex biżżejjed li minbarra d-ditti tad-detenturi ta' liċenzja l-prodott ikollu d-ditta tal-liċenzjatur, li tidentifikah bħala s-sors tat-teknoloġija lliċenzjata.

3.3. Il-limiti tas-sehem mis-suq fejn tidħol l-eżenzjoni

(79) Skont l-Artikolu 3 tar-REKTT, l-eżenzjoni ta' kategorija għal ftehimiet restrittivi, jew fi kliem ieħor id-dispożizzjonijiet ta' eżenzjoni tar-REKTT, hija suġġett għal limiti fuq is-sehem fis-suq, u b'hekk jiġi llimitat l-kamp ta' applikazzjoni tal-eżenzjoni ta' kategorija għal ftehimiet li, minkejja li jistgħu jkunu restrittivi għall-kompetizzjoni, ġeneralment jistgħu jitqiesu li jilħqu l-kundizzjonijiet tal-Artikolu 53(3). Lil hinn mill-eżenzjoni maħluqa bil-limiti fuq is-sehem fis-suq, tkun tinħtieġ valutazzjoni individwali. Il-fatt li s-sehem fis-suq ikun jaqbeż il-limiti ma jfissirx preżunzjoni li l-ftehim jaqa' taħt l-Artikolu 53(1) jew li l-ftehim ma jilħaqx il-kundizzjonijiet tal-Artikolu 53(3). Fin-nuqqas ta' restrizzjonijiet assoluti kif stabbilit fl-Artikolu 4 tar-REKTT, tkun meħtieġa analiżi tas-suq.

Limiti rilevanti tas-sehem mis-suq

(80) Il-limitu tas-sehem fis-suq li għandu jkun applikat għall-iskopijiet tal-eżenzjoni tar-REKTT jiddependi minn jekk il-ftehim kienx konkluż bejn partijiet kompetituri jew partijiet li mhumiex.

(81) Il-limiti tas-sehem mis-suq japplikaw kemm għas-suq/swieq rilevanti tad-drittijiet marbutin mat-teknoloġija liċenzjata kif ukoll għas-suq/swieq rilevanti tal-prodotti tal-kuntratt. Jekk f'suq rilevanti tal-prodott u teknoloġija, wieħed jew ħafna, jinqabeż il-limitu applikabbli fuq is-sehem mis-suq, l-eżenzjoni ta' kategorija ma tapplikax għall-ftehim għal da(w)k is-suq/swieq rilevanti. Pereżempju, jekk il-ftehim tal-liċenzji ikun jirrigwarda żewġ swieq separati tal-prodott, l-eżenzjoni ta' kategorija tista' tapplika għal wieħed minn dawn is-swieq u mhux għall-ieħor.

(82) Skont l-Artikolu 3(1) tar-REKTT l-eżenzjoni pprovduta fl-Artikolu 2 tar-REKTT tapplika għall-ftehimiet bejn partijiet kompetituri bil-kundizzjoni li s-sehem tas-suq ikkumbinat tal-partijiet ma jaqbiżx l-20 % ta' xi suq rilevanti. Il-limitu tas-sehem mis-suq tal-Artikolu 3(1) tar-REKTT huwa applikabbli jekk il-partijiet huma kompetituri proprji jew kompetituri potenzjali fis-suq/swieq tal-prodott u/jew kompetituri proprji fis-suq tat-teknoloġija (għad-distinzjoni bejn partijiet kompetituri u partijiet li mhumiex, ara l-punt (27) u aktar 'il quddiem.).

(83) Il-kompetizzjoni potenzjali fis-suq tat-teknoloġija ma tiġix ikkunsidrata fl-applikazzjoni tal-limitu tas-sehem fis-suq jew fil-lista ta' restrizzjonijiet “ibsin” b'rabta ma ftehimiet bejn kompetituri. Lil hinn mill-eżenzjoni tar-REKTT, il-kompetizzjoni potenzjali fis-suq tat-teknoloġija tiġi kkunsidrata iżda ma twassalx għall-applikazzjoni tal-lista ta' restrizzjonijiet “ibsin” rigward ftehimiet bejn kompetituri.

(84) Meta l-impriżi li jkunu partijiet fil-ftehimiet tal-liċenzji ma jkunux kompetituri, japplika l-limitu tas-sehem mis-suq tal-Artikolu 3(2) tar-REKTT. Għalhekk, il-ftehim bejn partijiet mhux kompetituri jkun kopert jekk is-sehem mis-suq ta' kull parti ma taqbiżx 30 % tas-swieq tat-teknoloġija u tal-prodotti rilevanti affettwati.

(85) Meta l-partijiet isiru kompetituri skont it-tifsira tal-Artikolu 3(1) tar-REKTT iktar tard, pereżempju meta d-detentur ta' liċenzja diġà kien preżenti, qabel il-ħruġ tal-liċenzja, fis-suq relevanti li fih jinbiegħu l-prodotti tal-kuntratt u l-liċenzjatur imbagħad isir fornitur attwali jew potenzjali fl-istess suq relevanti, il-limitu ta' sehem mis-suq ta' 20 % ser japplika mill-mument li fih saru kompetituri. Madankollu, f'dan il-każ, il-lista “iebsa” relevanti għall-ftehimiet bejn dawk li mhumiex kompetituri ser tibqa' tapplika għall-ftehim sakemm il-ftehim ma jiġix emendat wara b'xi mod materjali (ara l-Artikolu 4(3) tar-REKTT u l-punt (39) ta' dawn il-linji gwida).

Il-kalkolu tal-ishma tas-suq għal suq/swieq tat-teknoloġija għall-applikazzjoni tal-eżenzjoni

(86) Il-kalkolu tal-ishma mis-suq fis-swieq relevanti fejn jinħarġu liċenzji għad-drittijiet marbutin mat-teknoloġija, skont ir-REKTT, jitbiegħed mill-prattika tas-soltu għar-raġunijiet spjegati fil-punt (87) ta' dawn il-linji gwida. Fil-każ tas-swieq tat-teknoloġija, mill-Artikolu 8(d) tar-REKTT isegwi li, kemm għall-prodott kif ukoll għad-dimensjoni ġeografika tas-suq relevanti, is-sehem mis-suq tal-liċenzjatur irid jiġi kkalkolat fuq il-bażi tal-bejgħ tal-liċenzjatur u d-detenturi ta' liċenzja kollha tal-prodotti li jinkorporaw it-teknoloġija lliċenzjata. Permezz ta' dan il-metodu, il-bejgħ kombinat tal-liċenzjatur u tad-detenturi ta' liċenzja tiegħu ta' prodotti tal-kuntratt jiġu kkalkulati bħala parti mill-bejgħ kollu ta' prodotti li jikkompetu, irrispettivament minn jekk dawn il-prodotti f'kompetizzjoni jiġux prodotti b'teknoloġija li tkun qed tiġi liċenzjata jew le.

(87) Dan l-approċċ ta' kalkolu tas-sehem mis-suq tal-liċenzjatur fis-suq tat-teknoloġija bħala l-“impronta” tiegħu fil-livell tal-prodott, intgħażel minħabba d-diffikultajiet prattiċi fil-kalkolu tas-sehem mis-suq tal-liċenzjatur fuq il-bażi tad-dħul mir-royalties (ara l-punt (25) iktar 'il fuq). Minbarra d-diffikultà ġenerali fil-kisba ta' dejta affidabbli dwar id-dħul mir-royalties, id-dħul propju mir-royalties jaf jissottovaluta serjament il-pożizzjoni ta' teknoloġija fis-suq f'każ li l-pagamenti tar-royalties jitnaqqsu minħabba l-ħruġ reċiproku ta' liċenzji jew il-provvista ta' prodotti assoċjati. L-ibbażar tas-sehem mis-suq tal-liċenzjaturi fis-suq tat-teknoloġija fuq il-prodotti prodotti b'dik it-teknoloġija meta mqabbla ma' prodotti manifatturati b'teknoloġiji li jikkompetu ma jġorrx miegħu dak ir-riskju. Tali impatt fil-livell tal-prodott b'mod ġenerali jirrifletti sew il-pożizzjoni fis-suq tat-teknoloġija.

(88) Idealment tali impatt ikun ikkalkolat billi jiġu esklużi mis-suq tal-prodott il-prodotti magħmula b'teknoloġiji interni li ma jkunux liċenzjati, billi dawn it-teknoloġiji interni huma biss limitazzjoni indiretta fuq it-teknoloġija liċenzjata. Madankollu, peress li fil-prattika jista' jkun diffiċli għal-liċenzjatur u d-detenturi ta' liċenzja li jkunu jafu jekk prodotti oħra fl-istess suq tal-prodott ikunux magħmula b'teknoloġiji liċenzjati jew interni, il-kalkolu tas-sehem mis-suq tat-teknoloġija, għall-iskopijiet tar-REKTT huwa bbażat fuq il-prodotti magħmula bit-teknoloġija liċenzjata bħala parti mill-prodotti kollha mibjugħa f'dak is-suq ta' prodott. Dan l-approċċ ibbażat fuq l-impronta tat-teknoloġija fuq is-suq/swieq tal-prodott ġenerali jista' jkun mistenni li ser inaqqas is-sehem mis-suq ikkalkolat billi jinkludi prodotti forniti b'teknoloġiji interni, iżda b'mod ġenerali xorta waħda ser jipprovdi indikatur tajjeb tas-saħħa tat-teknoloġija. L-ewwel nett, jinkludi kull kompetizzjoni potenzjali minn impriżi li jipproduċu bit-teknoloġija tagħhom stess u li kieku probabbli jibdew joħorġu liċenzji f'każ ta' żieda żgħira iżda permanenti fil-prezz tal-liċenzji. It-tieni nett, anke fejn mhux probabbli li proprjetarji ta' teknoloġija oħra jibdew joħorġu liċenzji, il-liċenzjatur mhux bilfors ikollu saħħa fis-suq tat-teknoloġija anke jekk għandu sehem kbir mid-dħul tal-liċenzji. Jekk is-suq tal-prodotti downstream huwa kompetittiv, il-kompetizzjoni fuq dan il-livell tista' effettivament tillimita lil-liċenzjatur. Żieda upstream fir-royalties taffettwa l-ispejjeż tad-detentur ta' liċenzja, u b'hekk ikun anqas kompetittiv u jitlef il-bejgħ. Is-sehem mis-suq ta' teknoloġija fis-suq tal-prodott ikopri dan l-element ukoll u, għalhekk, normalment ikun indikatur tajjeb tas-saħħa fis-suq tal-liċenzjaturi fis-suq tat-teknoloġija.

(89) Sabiex tiġi stmata s-saħħa tat-teknoloġija, trid titqies ukoll id-dimensjoni ġeografika tas-suq tat-teknoloġija. Xi kultant dan jista' jkun differenti mid-dimensjoni ġeografika tas-suq tal-prodott downstream rispettiv. Għall-iskop tal-applikazzjoni tar-REKTT, id-dimensjoni ġeografika tas-suq tat-teknoloġija rilevanti tkun iddeterminata wkoll mis-suq/swieq tal-prodott. Madankollu, lil hinn mill-eżenzjoni mir-REKTT jista' jkun xieraq li titqies ukoll żona ġeografika akbar, fejn il-liċenzjatur u d-detenturi ta' liċenzja tat-teknoloġiji li jikkompetu jkunu involuti fil-ħruġ ta' liċenzji ta' dawn it-teknoloġiji u li fiha l-kundizzjonijiet tal-kompetizzjoni jkunu omoġenji biżżejjed u li jistgħu jkunu distinti minn żoni ġirien minħabba li l-kondizzjonijiet tal-kompetizzjoni ikunu differenti b'mod apprezzabbli f'dawk iż-żoni.

(90) Fil-każ ta' teknoloġiji ġodda li jkunu għadhom ma ġġeneraw l-ebda bejgħ fis-sena kalendarja ta' qabel, jiġi assenjat sehem fis-suq ta' żero. Meta dawn jibdew jinbiegħu, it-teknoloġija kkonċernata tibda takkumula s-sehem fis-suq.Jekk is-sehem mis-suq sussegwentement jogħla 'l fuq mil-limitu rilevanti ta' 20 % jew 30 %, l-eżenzjoni tkompli tapplika għal perjodu ta' sentejn kalendarji konsekuttivi wara s-sena li fiha jkun inqabeż il-limitu (ara l-Artikolu 8(e) tar-REKTT).

Il-kalkolu tal-ishma tas-suq għal suq/swieq tal-prodott għall-applikazzjoni tal-eżenzjoni

(91) Fil-każ ta' swieq rilevanti fejn jinbiegħu l-prodotti tal-kuntratt, is-sehem mis-suq tad-detentur ta' liċenzja jrid jiġi kkalkolat fuq il-bażi tal-bejgħ tal-prodotti tad-detentur ta' liċenzja li jinkorporaw it-teknoloġija u l-prodotti kompetituri tal-liċenzjatur, jiġifieri l-bejgħ totali tad-detentur ta' liċenzja fis-suq tal-prodotti inkwistjoni. Fejn il-liċenzjatur ikun ukoll fornitur tal-prodotti fis-suq rilevanti, irid jitqies ukoll il-bejgħ tal-liċenzjatur fis-suq tal-prodott ikkonċernat. Madankollu, fil-kalkolu tas-sehem fis-suq tal-liċenzjatur u/jew tad-detentur ta' liċenzja għas-swieq tal-prodotti, ma jitqiesx il-bejgħ minn detenturi ta' liċenzja oħrajn.

(92) L-ishma fis-suq għandhom ikunu kkalkulati skont id-dejta dwar il-valur tal-bejgħ tas-sena ta' qabel, fejn din tkun disponibbli. Din id-dejta normalment tipprovdi indikazzjoni aktar preċiża dwar is-saħħa ta' teknoloġija milli d-dejta dwar il-volum. Madankollu, fejn ma tkunx disponibbli dejta bbażata fuq il-valur, jistgħu jintużaw stimi fuq informazzjoni tas-suq affidabbli oħra, inkluża dejta dwar il-volum tal-bejgħ fis-suq.

(93) Il-prinċipji stabbiliti fit-Taqsima 3.3 ta' dawn il-linji gwida jistgħu jiġu spjegati bl-eżempji li ġejjin:

Il-ħruġ ta' liċenzji bejn partijiet li mhumiex kompetituri

Eżempju 1

Impriża A hija speċjalizzata fl-iżvilupp ta' prodotti u tekniki bijoteknoloġiċi, u żviluppat prodott ġdid jismu Xeran. L-impriża mhijiex attiva bħala produttur ta' Xeran u mgħandhiex il-faċilitajiet ta' produzzjoni jew ta' distribuzzjoni għalih. Impriża B hija waħda mill-produtturi ta' prodotti li jikkompetu, u li tipproduċihom permezz ta' teknoloġiji disponibbli liberament u mingħajr proprjetarju. Fis-sena 1, B kienet qiegħda tbigħ b'EUR 25 miljun fi prodotti li hija pproduċiet permezz tat-teknoloġiji disponibbli liberament. Fis-sena 2, A tagħti liċenzja lil B biex tipproduċi prodotti Xeran. Fl-istess sena B tbigħ b'EUR 15-il miljun fi produzzjoni bl-għajnuna tat-teknoloġiji disponibbli liberament u b'EUR 15-il miljun fi prodotti Xeran. Fis-sena 3 u fis-snin ta' wara B tipproduċi u tbigħ prodotti Xeran biss, għall-valur ta' EUR 40 miljun fis-sena. Barra minn hekk, fis-sena 2 A ħarġet ukoll liċenzja lil C, li ma kinitx attiva f'dak is-suq tal-prodotti qabel. C tipproduċi u tbigħ prodotti Xeran biss: b'EUR 10 miljun fis-sena 2 u bi EUR 15-il miljun fis-sena 3 u fis-snin ta' wara. Huwa stabbilit li s-suq totali ta' Xeran u tas-sostituti tiegħu, fejn huma attivi B u C, għandu valur ta' EUR 200 miljun fis-sena.

Fis-sena 2, is-sena li fiha huma konklużi l-ftehimiet tal-liċenzja, is-sehem mis-suq ta' A fis-suq tat-teknoloġija huwa ta' 0 % peress li s-sehem mis-suq tiegħu jrid jiġi kkalkolat fuq il-bażi tal-bejgħ totali ta' Xeran fis-sena ta' qabel. Fis-sena 3, is-sehem mis-suq ta' A fis-suq tat-teknoloġija huwa ta' 12,5 %, li jirrifletti l-valur ta' Xeran prodott minn B u C fis-sena 2 ta' qabel. Fis-sena 4 u wara, is-sehem mis-suq ta' A fis-suq tat-teknoloġija huwa ta' 27,5 %, li jirrifletti l-valur ta' Xeran prodott minn B u C fis-sena ta' qabel.

Fis-sena 2, is-sehem mis-suq ta' B fis-suq tal-prodott huwa ta' 12,5 %, li jirrifletti l-bejgħ ta' EUR 25 miljun ta' B fis-sena 1. Fis-sena 3, is-sehem mis-suq ta' B fis-suq tal-prodott huwa ta' 15 % għaliex il-bejgħ tiegħu żdied għal EUR 30 miljun fis-sena 2. Fis-sena 4 u wara, is-sehem mis-suq ta' B fis-suq tal-prodott huwa ta' 20 % peress li l-bejgħ tiegħu laħaq l-EUR 40 miljun fis-sena. Is-sehem mis-suq ta' C fis-suq tal-prodott huwa ta' 0 % fis-snin 1 u 2, 5 % fis-sena 3 u 7,5 % wara.

Minħabba li l-ftehimiet tal-liċenzji bejn A u B, u bejn A u C, humA bejn partijiet mhux kompetituri u s-sehem individwali ta' A, B u C fis-suq huwa ta' inqas minn 30 % kull sena, kull ftehim huwa kopert mill-eżenzjoni tar-REKTT.

Eżempju 2

Is-sitwazzjoni hija l-istess bħal dik fl-eżempju 1, iżda din id-darba B u C joperaw fi swieq ġeografiċi differenti. Huwa stabbilit li s-suq totali ta' Xeran u tas-sostituti tiegħu għandu valur ta' EUR 100 miljun fis-sena f'kull suq ġeografiku.

F'dan il-każ, is-sehem mis-suq ta' A fis-swieq tat-teknoloġija relevanti jrid jiġi kkalkolat fuq il-bażi tad-dejta dwar il-bejgħ ta' prodotti ta' kull wieħed miż-żewġ swieq tal-prodotti ġeografiċi b'mod separat. Fis-suq fejn B huwa attiv, is-sehem mis-suq ta' A jiddependi mill-bejgħ ta' Xeran minn B. Peress li f'dan l-eżempju s-suq totali huwa supponut għal madwar EUR 100 miljun, jiġifieri, nofs id-daqs tas-suq fl-eżempju 1, is-sehem mis-suq ta' A huwa 0 % fis-sena 2, 15 % fis-sena 3 u 40 % wara. Is-sehem mis-suq ta' B huwa ta' 25 % fis-sena 2, 30 % fis-sena 3 u 40 % wara. Fis-snin 2 u 3, is-sehem mis-suq ta' A kif ukoll ta' B ma jaqbiżx il-limitu ta' 30 %. Madankollu, il-limitu jinqabeż mis-sena 4, u dan ifisser li skont l-Artikolu 8(e) tar-REKTT, wara s-sena 6 il-ftehim tal-liċenzja bejn A u B ma jistax jibqa' jibbenefika mill-eżenzjoni, iżda jrid jiġi vvalutat fuq bażi individwali.

Fis-suq fejn huwa attiv C, is-sehem mis-suq ta' A jiddependi mill-bejgħ ta' Xeran minn C. Għaldaqstant, is-sehem mis-suq ta' A fis-suq tat-teknoloġija, fuq il-bażi tal-bejgħ ta' C fis-sena ta' qabel huwa ta' 0 % fis-sena 2, 10 % fis-sena 3 u 15 % wara. Is-sehem ta' C fis-suq tal-prodotti huwa l-istess: 0 % fis-sena 2, ta' 10 % fis-sena 3, u ta' 15 % minn hemm 'il quddiem. Għalhekk, il-ftehim tal-liċenzji bejn A u C huwa kopert mill-eżenzjoni matul il-perjodu kollu.

Ħruġ ta' liċenzji bejn kompetituri

Eżempju 3

L-impriżi A u B huma attivi fl-istess suq tal-prodotti u ġeografiku rilevanti ta' prodott kimiku. It-tnejn li huma proprjetarji ta' privattiva fuq teknoloġiji differenti użati fil-produzzjoni ta' dan il-prodott. Fis-sena 1, A u B jiffirmaw ftehim tal-liċenzja reċiproku biex joħorġu liċenzja lil xulxin għall-użu tat-teknoloġiji rispettivi tagħhom. Fis-sena 1, A u B jipproduċu biss permezz tat-teknoloġiji tagħhom stess u A tbigħ bi EUR 15-il miljun fi prodotti filwaqt li B tbigħ b'EUR 20 miljun. Mis-sena 2, it-tnejn li huma jużaw it-teknoloġija tagħhom stess u tal-ieħor. Minn dik is-sena 'l quddiem, A tbigħ b'EUR 10 miljuni fi prodotti magħmula permezz tat-teknoloġija tagħha stess u b'EUR 10 miljuni fi prodotti magħmula permezz tat-teknoloġija ta' B. Mis-sena 2, B beda jbigħ EUR 15-il miljun fi prodotti mmanifatturati bit-teknoloġija tiegħu stess u EUR 10 miljun fi prodotti mmanifatturati bit-teknoloġija ta' A. Huwa stabbilit li s-suq totali tal-prodott u tas-sostituti tiegħu għandu valur ta' EUR 100 miljun fis-sena.

Sabiex ikun ivvalutat il-ftehim tal-liċenzja taħt ir-REKTT, irid ikun ikkalkulat is-sehem ta' A u B kemm fis-suq tat-teknoloġija kif ukoll fis-suq tal-prodotti. Is-sehem ta' A fis-suq tat-teknoloġija jiddependi mill-ammont tal-prodott mibjugħ fis-sena ta' qabel il-produzzjoni, kemm minn A kif ukoll minn B, bit-teknoloġija ta' A. Is-sehem ta' A fis-suq tat-teknoloġija jiddependi mill-ammont tal-prodott mibjugħ fis-sena ta' qabel il-produzzjoni, kemm minn A kif ukoll minn B, bit-teknoloġija ta' A. Fis-sena 2, is-sehem ta' A fis-suq tat-teknoloġija għalhekk huwa ta' 15 %, li jirrifletti l-produzzjoni u l-bejgħ tagħha ta' EUR 15-il miljun fis-sena 1. Mis-sena 3, is-sehem mis-suq ta' A fis-suq tat-teknoloġija huwa ta' 20 %, li jirrifletti l-bejgħ ta' EUR 20 miljun fi prodotti mmanifatturati bit-teknoloġija ta' A u prodotti u mibjugħa minn A u B (EUR 10 miljun kull wieħed). B'mod simili, fis-sena 2, is-sehem mis-suq ta' B fis-suq tat-teknoloġija huwa ta' 20 % u wara 25 %.

Is-sehem ta' A u B fis-suq tal-prodotti jiddependi mill-bejgħ rispettiv tagħhom fis-sena preċedenti, irrispettivament mit-teknoloġija użata. Is-sehem ta' A fis-suq tal-prodotti huwa ta' 15 % fis-sena 2 u ta' 20 % minn hemm 'il quddiem. Is-sehem ta' B fis-suq tal-prodotti huwa ta' 20 % fis-sena 2 u ta' 25 % minn hemm 'il quddiem.

Minħabbba li l-ftehim huwa bejn partijiet kompetituri, biex dan jibbenefika mill-eżenzjoni, is-sehem tagħhom flimkien fis-suq, kemm fis-suq tat-teknoloġija kif ukoll fis-suq tal-prodotti, irid ikun inqas mil-limitu fuq is-sehem fis-suq ta' 20 %. Huwa ċar li dan mhuwiex il-każ hawnhekk. Is-sehem ikkombinat fis-suq tat-teknoloġija u f'dak tal-prodotti huwa ta' 35 % fis-sena 2 u ta' 45 % minn hemm 'il quddiem. Dan il-ftehim bejn partijiet kompetituri għaldaqstant irid ikun ivvalutat fuq bażi individwali.

3.4. Ir-restrizzjonijiet “ibsin” tal-kompetizzjoni taħt ir-Regolament ta' Eżenzjoni ta' Kategorija

3.4.1. Prinċipji ġenerali

(94) L-Artikolu 4 tar-REKTT jinkludi lista ta' restrizzjonijiet “ibsin” tal-kompetizzjoni. Il-klassifikazzjoni ta' restrizzjoni tal-kompetizzjoni bħala waħda “iebsa” hija bbażata fuq in-natura tar-restrizzjoni u l-esperjenza turi li restrizzjonijiet bħal dawn kważi dejjem ikunu antikompetittivi. B'konformità mal-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja u l-Qorti Ġenerali (54) restrizzjoni bħal din tista' tirriżulta mill-objettiv ċar tal-ftehim jew miċ-ċirkustanzi tal-każ individwali (ara l-punt (14) iktar 'il fuq). Restrizzjonijiet “ibsin” jistgħu jkunu meħtieġa oġġettivament f'każijiet eċċezzjonali għal ftehim ta' tip jew għamla partikolari (55) u għaldaqstant jaqgħu barra mill-Artikolu 53(1) tal-Ftehim ŻEE. Barra minn hekk, l-impriżi dejjem jistgħu jisfruttaw difiża dwar l-effiċjenza skont l-Artikolu 53(3) f'każ individwali. (56)

(95) Isegwi mill-Artikolu 4(1) u 4(2) tar-REKTT li, meta ftehim dwar it-trasferiment ta' teknoloġija jkun fih restrizzjoni “iebsa” tal-kompetizzjoni, il-ftehim kollu jaqa' barra mill-kamp ta' applikazzjoni tal-eżenzjoni ta' kategorija. Għall-iskopijiet tar-REKTT, ir-restrizzjonijiet “ibsin” ma jistgħux jitqiesu separatament mill-bqija tal-ftehim. Barra minn hekk, l-Awtorità tqis li fil-kuntest ta' valutazzjoni individwali, aktarx li restrizzjonijiet “ibsin” tal-kompetizzjoni ma jissodisfawx l-erba' kundizzjonijiet tal-Artikolu 53(3) (ara l-punt (18) iktar 'il fuq).

(96) L-Artikolu 4 tar-REKTT jiddistingwi bejn ftehimiet bejn partijiet kompetituri u oħrajn bejn partijiet li mhumiex.

3.4.2. Ftehimiet bejn partijiet kompetituri

(97) L-Artikolu 4(1) tar-REKTT jelenka r-restrizzjonijiet “ibsin” għall-ħruġ tal-liċenzji bejn partijiet kompetituri. Skont l-Artikolu 4(1), ir-REKTT ma jkoprix ftehimiet li, direttament jew indirettament, waħedhom jew flimkien ma' fatturi oħra taħt il-kontroll tal-partijiet, ikollhom bħala l-iskop tagħhom: (a) ir-restrizzjoni tal-kapaċita ta' parti partikolari li tistabbilixxi l-prezzijiet tagħha meta tkun qed tbigħ il-prodotti lil partijiet terzi; (b) il-limitazzjoni tal-produzzjoni, minbarra l-limitazzjonijiet fuq il-produzzjoni tal-prodotti tal-kuntratt li jkunu imposti fuq id-detentur ta' liċenzja fi ftehim mhux reċiproku jew imposti fuq wieħed biss mid-detenturi ta' liċenzja fi ftehim reċiproku; (c) l-allokazzjoni ta' swieq jew klijenti għajr: (i) l-obbligu tal-liċenzjatur u/jew tad-detentur tal-liċenzja biex, permezz ta' ftehim mhux reċiproku, ma jipproduċix bid-drittijiet marbutin mat-teknoloġija liċenzjata f'territorju esklussiv riżervat għall-parti l-oħra u/jew li ma jbigħx, kemm attivament u/jewl passivament fit-territorju esklussiv jew lill-grupp esklussiv ta' klijenti li jkun riżervat għall-parti l-oħra; (ii) ir-restrizzjoni, permezz ta' ftehim mhux reċiproku, ta' bejgħ attiv minn detentur tal-liċenzja f'territorju esklussiv jew lill-grupp esklussiv ta' klijenti li jkun allokat minn liċenzjatur lil xi detentur ieħor tal-liċenzja sakemm ikun provdut li dan tal-aħħar ma kienx impriża li kkompetiet mad-detentur tal-liċenzja fiż-żmien meta kien qed jiġi konkluż il-ftehim dwar il-liċenzja tiegħu stess; (iii) l-obbligu tad-detentur ta' liċenzja li l-produzzjoni tal-prodotti tal-kuntratt issir għall-użu tiegħu biss sakemm ma jkunx ristrett milli jbigħ il-prodotti tal-kuntratt b'mod attiv jew passiv bħala spare parts għall-prodotti tiegħu stess; (iv) l-obbligu tad-detentur ta' liċenzja biex, fi ftehim mhux reċiproku, jipproduċi l-prodotti tal-kuntratt għal xi klijent partikolari biss, fejn il-liċenzja tkun ingħatat sabiex jinħoloq sors alternattiv ta' provvista għal dak il-klijent; (d) ir-restrizzjoni tal-kapaċità tad-detentur ta' liċenzja li jisfrutta d-drittijiet marbuta mat-teknoloġija tiegħu stess jew ir-restrizzjoni tal-kapaċità ta' kull parti fil-ftehim li twettaq riċerka u żvilupp, sakemm din l-aħħar restrizzjoni ma tkunx indispensabbli biex ma tiġix żvelata l-kompetenza liċenzjata lil partijiet terzi.

Distinzjoni bejn ftehimiet reċiproċi u dawk mhux reċiproċi bejn partiiet kompetituri

(98) Għal għadd ta' restrizzjonijiet “ibsin”, ir-REKTT jagħmel distinzjoni bejn ftehimiet reċiproċi u oħrajn li mhumiex. Il-lista ta' restrizzjonijiet “ibsin” hija aktar stretta għal ftehimiet reċiproċi milli hija għal ftehimiet mhux reċiproċi bejn partijiet kompetituri. Ftehimiet reċiproċi huma ftehimiet tal-liċenzji bejn il-partijiet fejn it-teknoloġiji liċenzjati jikkompetu bejniethom jew jistgħu jintużaw għall-produzzjoni ta' prodotti li jikkompetu. Ftehimiet mhux reċiproċi huma ftehimiet fejn parti waħda biss toħroġ liċenzja għat-teknoloġija tagħha lill-oħra jew, fil-każ ta' ħruġ reċiproku ta' liċenzji, it-teknoloġiji liċenzjati ma jikkompetux bejniethom u ma jistgħux jintużaw għall-produzzjoni ta' prodotti li jikkompetu. Ftehim ma jkunx reċiproku għall-iskopijiet tar-REKTT, sempliċiment għaliex ikun jinkludi obbligu li l-liċenzja tintradd lura jew għaliex id-detentur ta' liċenzja jilliċenzja lura t-titjib li jagħmel fuq it-teknoloġija liċenzjata. Fejn maż-żmien ftehim mhux reċiproku jsir reċiproku minħabba li tiġi konkluża t-tieni liċenzja bejn l-istess partijiet, dawn jista' jkollhom jirrevedu l-ewwel liċenzja sabiex jevitaw li l-ftehim ikun jinkludi restrizzjoni “iebsa”. Fil-valutazzjoni tal-każ individwali, l-Awtorità ser tieħu f'kunsiderazzjoni kemm għadda żmien bejn il-konklużjoni tal-ewwel liċenzja u t-tieni waħda.

Restrizzjonijiet fuq il-prezz bejn partijiet kompetituri

(99) Ir-restrizzjoni “iebsa” tal-kompetizzjoni msemmija fl-Artikolu 4(1)(a) tar-REKTT tirrigwarda ftehimiet bejn kompetituri li jkollhom l-iskop li jiffissaw il-prezzijiet ta' prodotti mibjugħa lil partijiet terzi, inklużi l-prodotti li