MT Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea L 276/8

DEĊIŻJONI TAL-AWTORITÀ TA' SORVELJANZA TAL-EFTA

Nru 519/12/COL

tad-19 ta' Diċembru 2012

li tagħlaq il-proċedura ta’ investigazzjoni formali rigward l-għajnuna potenzjali lil AS Oslo Sporveier u lil AS Sporveisbussene (in-Norveġja)

L-AWTORITÀ TA' SORVELJANZA TAL-EFTA ("L-AWTORITÀ")

WARA LI KKUNSIDRAT il-Ftehim dwar iż-Żona Ekonomika Ewropea (“il-Ftehim ŻEE”), b’mod partikolari l-Artikolu 49 u l-Artikoli minn 61 sa 63 u l-Protokoll 26 tiegħu,

WARA LI KKUNSIDRAT il-Ftehim bejn l-Istati tal-EFTA dwar it-Twaqqif ta’ Awtorità ta’ Sorveljanza u ta’ Qorti tal-Ġustizzja (“il-Ftehim dwar is-Sorveljanza u l-Qorti”), b’mod partikolari l-Artikolu 24,

WARA LI KKUNSIDRAT il-Protokoll 3 ta' mal-Ftehim dwar is-Sorveljanza u l-Qorti (“il-Protokoll 3”), b'mod partikolari l-Artikolu 1(2) tal-Parti I u l-Artikolu 7(2) tal-Parti II,

WARA LI talbet lill-partijiet interessati jressqu l-kummenti tagħhom skont dawn id-dispożizzjonijiet (1),

Billi:

I. IL-FATTI

1. PROĊEDURA

1.1 Proċedura amministrattiva li twassal għad-Deċiżjoni tal-Awtorità Nru 254/10/COL

(1) Permezz tal-ittra tal-11 ta’ Awwissu 2006, l-Awtorità rċeviet lment (“l-ilment”) minn Konkurrenten.no AS (“l-ilmentatur”) li fih ġie allegat li l-awtoritajiet Norveġiżi kienu taw għajnuna mill-Istat lil AS Oslo Sporveier u lil AS Sporveisbussene. L-ittra ġiet irreġistrata mill-Awtorità fis-16 ta’ Awwissu 2006 (Avveniment Nru 384017). Permezz tal-ittra tas-17 ta’ Awwissu 2006 lill-ilmentatur, l-Awtorità kkonfermat li rċeviet l-ilment (Avveniment Nru 384134).

(2) Permezz tal-ittra tas-7 ta’ Settembru 2006, l-Awtorità ttrasferixxiet l-ilment lill-awtoritajiet Norveġiżi u stednithom biex jibagħtulha l-kummenti tagħhom (Avveniment Nru 387163). Permezz tal-ittra tal-11 ta’ Ottubru 2006, l-awtoritajiet Norveġiżi wieġbu għat-talba għal informazzjoni. L-ittra ġiet irreġistrata mill-Awtorità fid-19 ta’ Ottubru 2006 (Avveniment Nru 392725).

(3) Permezz tal-ittra tal-20 ta’ Ottubru 2006, l-ilmentatur ressaq kummenti oħrajn. L-ittra ġiet irreġistrata mill-Awtorità fit-23 ta’ Ottubru 2006 (Avveniment Nru 394520).

(4) Permezz tal-ittra tad-29 ta’ Novembru 2006, l-Awtorità talbet lill-awtoritajiet Norveġiżi għal informazzjoni ulterjuri (Avveniment Nru 394397). L-awtoritajiet Norveġiżi wieġbu permezz tal-ittra tal-11 ta’ Jannar 2007. L-ittra ġiet irreġistrata mill-Awtorità fit-12 ta’ Jannar 2007 (Avveniment Nru 406541).

(5) Permezz tal-ittra tad-19 ta’ Ġunju 2007, l-Awtorità talbet lill-awtoritajiet Norveġiżi għal informazzjoni ulterjuri (Avveniment Nru 425271). L-awtoritajiet Norveġiżi wieġbu permezz tal-ittra mibgħuta elettronikament fis-16 ta’ Awwissu 2007 (Avveniment Nru 434326).

(6) Permezz tal-email tal-20 ta’ Frar 2008, l-ilmentatur ippreżenta informazzjoni ulterjuri (Avveniment Nru 466226).

(7) Permezz tal-ittra mibgħuta elettronikament fit-2 ta’ April 2008, l-Awtorità talbet lill-awtoritajiet Norveġiżi għal aktar informazzjoni ulterjuri (Avveniment Nru 471926). L-awtoritajiet Norveġiżi wieġbu permezz tal-ittra mibgħuta elettronikament fid-29 ta’ April 2008 (Avveniment Nru 475480).

(8) L-ilmentatur ippreżenta informazzjoni ulterjuri permezz tal-emails tal-25 ta’ Mejju 2008 (Avveniment Nru 478132), tat-2 ta’ Ġunju 2008 (Avveniment Nru 479743), tad-9 ta’ Lulju 2008 (Avvenimenti Nru 489623 u 489626), tal-14 ta’ Awwissu 2008 (Avveniment Nru 489591), tal-15 ta’ Awwissu 2008 (Avveniment Nru 488527), tal-20 ta’ Jannar 2009 (Avveniment Nru 505210) u tat-22 ta’ Jannar 2009 (Avveniment Nru 505503).

(9) Matul il-bidu tal-2010, l-Awtorità u l-awtoritajiet Norveġiżi ikkuntattjaw lil xulxin b'mod informali kemm permezz tat-telefown kif ukoll bl-email dwar dan il-każ. L-informazzjoni li waslet għand l-Awtorità f’dan il-kuntest ġiet ikkonsolidata f’ittra li ntbagħtet lill-Awtorità elettronikament fil-21 ta’ April 2010 mill-awtoritajiet Norveġiżi (Avveniment Nru 554417).

(10) Fil-21 ta’ Ġunju 2010, l-Awtorità adottat id-Deċiżjoni Nru 254/10/COL li għalqet il-każ fuq il-bażi li l-għajnuna kienet tinvolvi għajnuna eżistenti li kienet twaqqfet. Permezz tal-ittri tal-21 ta’ Ġunju 2010, l-Awtorità ttrasferixxiet kopji tad-Deċiżjoni Nru 254/10/COL lill-awtoritajiet Norveġiżi (Avveniment Nru 558824) u lill-ilmentatur (Avveniment Nru 561949).

1.2 Is-sentenza tal-Qorti tal-EFTA fil-Kawża E-14/10 Konkurrenten.no AS vs. l-Awtorità ta’ Sorveljanza tal-EFTA

(11) Permezz tar-rikors ippreżentat fir-Reġistru tal-Qorti tal-EFTA fit-2 ta’ Settembru 2010, l-ilmentatur ressaq rikors għal annullament tad-Deċiżjoni tal-Awtorità Nru 254/10/COL.

(12) Fit-22 ta’ Awwissu 2011, il-Qorti tal-EFTA tat is-sentenza tagħha fil-Kawża E-14/10 Konkurrenten.no AS vs. l-Awtorità ta’ Sorveljanza tal-EFTA, li biha annullat id-Deċiżjoni Nru 254/10/COL fl-intier tagħha, għar-raġunijiet segwenti.

(13) L-ewwel nett, il-Qorti tal-EFTA sabet li d-Deċiżjoni ma kinitx immotivata biżżejjed, għall-fatt li l-Awtorità naqset milli tispjega kif it-tiġdid tal-konċessjoni, mill-1 ta’ Jannar 2000, seta' jiġi kklassifikat bħala parti minn skema ta’ għajnuna eżistenti, jew għaliex ma setax jitqies bħala tibdil rilevanti ta’ dik l-iskema ta’ għajnuna (2).

(14) It-tieni nett, il-Qorti tal-EFTA sostniet li l-Awtorità kienet kisret l-obbligu tagħha li tiftaħ proċedura ta’ investigazzjoni formali fir-rigward tal-għajnuna mogħtija matul il-perjodu li jkopri mill-1997 sas-sena 2000. Hija sabet li l-Awtorità ma setgħetx teskludi l-possibbiltà li AS Oslo Sporveier u AS Sporveisbussene kienu rċevew għajnuna li taqbeż l-ammont tat-telf assoċjat mat-twettiq tal-obbligi ta' servizz pubbliku, u li l-Awtorità tabilħaqq qieset li tali kumpens żejjed possibilment kien diġà seħħ fil-passat. Għaldaqstant, il-Qorti tal-EFTA kkonkludiet li l-Awtorità kellha tiftaħ il-proċedura ta’ investigazzjoni formali biex tingħata l-informazzjoni kollha dwar il-fatti, sa fejn dan kien ikun possibbli. Il-motiv tal-applikant li kien jindirizza l-istess kwistjonijiet rigward il-perjodu li jkopri mis-sena 2000 sal-2008 ġie ddikjarat ukoll li kellu bażi tajba (3).

(15) It-tielet nett, il-Qorti tal-EFTA sostniet li l-Awtorità naqset milli tidentifika jekk l-injezzjoni ta' kapital kinitx tikkonċerna biss obbligazzjonijiet tal-pensjoni mhux iffinanzjati li rriżultaw minn konnessjoni mat-twettiq tal-obbligi ta’ servizz pubbliku, jew kinitx tkopri wkoll xi attivitajiet oħra. Minħabba li l-Qorti tal-EFTA ma setgħetx twettaq rieżami tad-Deċiżjoni b'rabta mad-dikjarazzjoni tal-applikant li l-injezzjoni ta’ kapital ma kinitx tikkorrespondi ma' pagament għas-servizzi tat-trasport li ngħataw, dan wassal biex kien hemm nuqqas ta’ raġunijiet (4).

1.3 Il-valutazzjoni mill-ġdid tal-ilment

(16) L-ilmentatur allega li l-miżuri segwenti jistgħu jinvolvu għajnuna illeċita mill-Istat: 1. Sussidji inkroċjati bejn l-erba’ kumpaniji AS Oslo Sporveier, AS Sporveisbussene, Arctic Express AS u Sporveisbussenes Turbiler AS (5), 2. Injezzjoni ta' kapital ta’ NOK 41 499 000 li saret fl-2004 minn AS Oslo Sporveier f’AS Sporveisbussene, 3. Pożizzjoni ta' taxxa favorevoli miksuba f'suq mhux kompetittiv, li tevita lil AS Sporveisbussene milli tħallas it-taxxa fuq il-profitti, u 4. Garanziji mogħtija minn AS Sporveisbussene għall-benefiċċju tas-sussidjarji tagħha Arctic Express AS u Sporveisbussenes Turbiler AS.

(17) L-Awtorità tat bidu għal valutazzjoni mill-ġdid tal-ilment, u permezz tal-email tal-25 ta’ Ottubru 2011 talbet lill-awtoritajiet Norveġiżi (Avveniment Nru 613053) għal informazzjoni addizzjonali. L-awtoritajiet Norveġiżi wieġbu b’konferenza telefonika fit-28 ta’ Ottubru 2011. Barra minn hekk, l-awtoritajiet Norveġiżi pprovdew informazzjoni ulterjuri matul il-laqgħa li saret f'Oslo fid-29 ta’ Novembru 2011 u l-laqgħat li saru fi Brussell fid-9 ta’ Diċembru 2011 u fis-17 ta’ Jannar 2012. L-awtoritajiet Norveġiżi ppreżentaw informazzjoni ulterjuri permezz tal-emails tat-13 ta’ Diċembru 2011 (Avveniment Nru 621639) u tal-20 ta’ Jannar 2012 (Avveniment Nru 622816).

(18) Permezz tal-ittra tas-27 ta’ Jannar 2012 (Avveniment Nru 622888), l-Awtorità talbet lill-awtoritajiet Norveġiżi għal informazzjoni ulterjuri (6). L-awtoritajiet Norveġiżi wieġbu permezz tal-ittra tat-22 ta’ Frar 2012 (Avvenimenti Nru 625908, 625916, 625949, 626065 u 626066) u tal-emails tal-5 ta’ Marzu 2012 (Avvenimenti Nru 627096 u 627097).

1.4 L-investigazzjoni formali

(19) Permezz tad-Deċiżjoni Nru 123/12/COL tat-28 ta’ Marzu 2012 (“id-deċiżjoni tal-ftuħ”) l-Awtorità tat bidu għall-proċedura ta’ investigazzjoni formali stipulata fl-Artikolu 1(2) tal-Parti I tal-Protokoll 3 fir-rigward tal-għajnuna potenzjali mogħtija lil AS Oslo Sporveier u lil AS Sporveisbussene. Permezz ta' ittra li ntbagħtet fl-istess data (Avveniment Nru 627869), l-Awtorità infurmat lill-awtoritajiet Norveġiżi dwar id-deċiżjoni li ħadet u stidnithom iressqu l-kummenti tagħhom.

(20) Permezz tal-ittra tal-4 ta' Ġunju 2012 (Avveniment Nru 636738), l-awtoritajiet Norveġiżi ressqu l-kummenti tagħhom dwar id-deċiżjoni tal-ftuħ. Permezz tal-email tat-28 ta’ Ġunju 2012 (Avveniment Nru 639422), l-Awtorità talbet lill-awtoritajiet Norveġiżi għal informazzjoni ulterjuri. L-awtoritajiet Norveġiżi wieġbu permezz tal-email tas-7 ta’ Settembru 2012 (Avveniment Nru 645982). Permezz tal-emails skambjati bejn id-9 u t-23 ta’ Novembru 2012 (Avvenimenti Nru 653229, 653257, 653526, 654300, 654332, 654345 u 654470), l-Awtorità talbet lill-awtoritajiet Norveġiżi għal informazzjoni ulterjuri, u rċevietha.

(21) Id-deċiżjoni tal-ftuħ ġiet ippubblikata f’Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea u fis-Suppliment taż-ŻEE ta' miegħu (7). L-Awtorità stiednet lill-partijiet interessati biex iressqu l-kummenti tagħhom dwar id-deċiżjoni tal-ftuħ. L-Awtorità rċeviet il-kummenti ta' żewġ partijiet interessati. Permezz tal-ittra tat-2 ta’ Awwissu 2012 (Avveniment Nru 643450), l-Awtorità rċeviet il-kummenti tal-ilmentatur, Konkurrenten.no AS. Permezz tal-ittra tas-6 ta’ Awwissu 2012 (Avveniment Nru 643459), l-Awtorità rċeviet il-kummenti ta' Risdal Touring AS, kumpanija assoċjata tal-ilmentatur. Permezz tal-ittra tal-4 ta’ Settembru 2012 (Avveniment Nru 645575), l-Awtorità ttrasferixxiet dawn il-kummenti lill-awtoritajiet Norveġiżi. Permezz tal-ittra tat-3 ta’ Ottubru 2012 (Avveniment Nru 648581), l-awtoritajiet Norveġiżi infurmaw lill-Awtorità li ma kellhomx kummenti xi jressqu għall-osservazzjonijiet li saru miż-żewġ partijiet interessati.

2. ID-DEĊIŻJONI TAL-FTUĦ TAL-PROĊEDURA TA’ INVESTIGAZZJONI FORMALI

(22) L-awtoritajiet Norveġiżi kkonfermaw li AS Oslo Sporveier ma kienet tat l-ebda garanziji (8). Għalhekk, l-Awtorità kkonkludiet li l-allegazzjoni tal-ilmentatur dwar il-garanziji kienet bla skop (9).

(23) Madankollu l-Awtorità xorta kellha dubji dwar il-miżuri l-oħra li kien għad fadal, li kienu koperti mill-ilment. Għaldaqstant hija ddeċidiet li tagħti bidu għall-proċedura ta’ investigazzjoni formali fir-rigward tat-tliet miżuri segwenti: 1. il-kumpens għal servizzi tal-karozzi tal-linja skedati f’Oslo mħallas lil AS Oslo Sporveier u lil AS Sporveisbussene matul il-perjodu li jkopri mill-1 ta’ Jannar 1994 sat-30 ta’ Marzu 2008 (“il-kumpens annwali”); 2. l-injezzjoni ta' kapital imħallsa mill-Muniċipalità ta’ Oslo fl-2004 (“l-injezzjoni ta' kapital tal-2004”), li kopriet insuffiċjenza għall-fond tal-pensjonijiet dovut relatat ma': a. il-forniment ta’ servizzi pubbliċi (“injezzjoni ta’ kapital għas-servizz pubbliku”), kif ukoll b. l-attivitajiet kummerċjali (“l-injezzjoni ta’ kapital għall-attivitajiet kummerċjali”); kif ukoll 3. l-applikazzjoni tar-regoli tat-tassazzjoni tal-grupp (“il-miżura tat-tassazzjoni tal-grupp”).

3. KUNTEST – IL-LEĠIŻLAZZJONI ATTWALI DWAR IT-TRASPORT LOKALI SKEDAT BIL-KAROZZI TAL-LINJA

3.1 L-Att dwar it-Trasport Kummerċjali tal-2002 u r-Regolament dwar it-Trasport Kummerċjali tal-2003

(24) Bħalissa, is-settur tat-trasport lokali bil-karozzi tal-linja huwa rregolat mill-Att dwar it-Trasport Kummerċjali tal-2002 (is-“CTA”) (10) u mir-Regolament dwar it-Trasport Kummerċjali tal-2003 (is-“CTR”) (11). Is-CTA ħassar u ssostitwixxa l-Att dwar it-Trasport tal-1976 (12). Is-CTR ħassar u ssostitwixxa żewġ regolamenti (13).

(25) L-awtoritajiet Norveġiżi kkonfermaw li d-dispożizzjonijiet relevanti ma ġewx mibdula b’mod sinifikanti minn mindu daħal fis-seħħ il-Ftehim ŻEE fl-1994.

3.2 Ir-responsabbiltà amministrattiva tal-kontej

(26) Fin-Norveġja, ir-responsabbiltà għall-forniment ta’ servizzi tat-trasport pubbliku lokali, ġiet ikkonferita lill-kontej. Madankollu, il-kontej ma għandhom l-ebda obbligu biex joffru servizzi bħal dawn.

(27) Il-kontej jistgħu jamministraw is-servizzi tat-trasport pubbliku lokali bil-karozzi tal-linja, jew permezz tal-organizzazzjoni tagħhom stess jew inkella permezz ta’ kumpanija amministrattiva (14) mwaqqfa minnhom. Is-CTA jipprevedi li meta kontea twaqqaf kumpanija amministrattiva, il-fondi maħsuba għall-finanzjament ta’ servizzi tat-trasport pubbliku lokali bil-karozzi tal-linja, jiġu allokati għall-kumpanija inkwistjoni (15). Il-kumpaniji amministrattivi jistgħu jew jiksbu servizzi tat-trasport bil-karozzi tal-linja mingħand parti terza, jew inkella jistgħu jipprovdu s-servizzi huma stess.

3.3 Il-kofinanzjament ta’ servizzi tat-trasport lokali mill-Istat u mill-kontej

(28) Il-kontej jiffinanzjaw parzjalment is-servizzi tat-trasport lokali bid-dħul mit-taxxi. Barra minn hekk, fil-qafas tas-CTA, il-kontej jirċievu finanzjament mill-Istat f'forma ta' għotjiet globali annwali (16). L-ammont tal-għotjiet jiġi determinat fuq il-bażi ta’ kemm il-kontej ikunu jeħtieġu kontribuzzjonijiet mill-Istat. Għalhekk, il-kontej iridu jipprovdu lill-Ministeru tat-Trasport b’baġits, kontijiet u informazzjoni oħra rilevanti meħtieġa biex tiġi vvalutata l-ħtieġa għal kontribuzzjonijiet (17). L-awtoritajiet Norveġiżi ddikjaraw li f'każ li kontea tnaqqas l-ammont tal-għotja globali użata għall-finanzjament ta' kosti marbuta mat-trasport lokali skedat, dan ikollu konsegwenzi fuq l-għotjiet li jsiru fil-ġejjieni.

3.4 Il-konċessjonijiet

3.4.1 Introduzzjoni

(29) Skont is-CTA, il-konċessjonijiet huma indispensabbli biex jingħataw servizzi tat-trasport tal-passiġġieri bil-karozzi tal-linja b'remunerazzjoni (jiġifieri meta l-utenti [il-passiġġieri] iħallsu għas-servizzi tat-trasport) (18).

(30) Jinħtieġu konċessjoni ġenerali kif ukoll konċessjoni speċjali għall-operaturi li joffru servizzi tat-trasport tal-passiġġieri skedat bil-karozzi tal-linja b'remunerazzjoni.

3.4.2 Konċessjoni ġenerali għat-trasport tal-passiġġieri

(31) L-impriżi li jipprovdu servizzi tat-trasport tal-passiġġieri b'remunerazzjoni jrid ikollhom konċessjoni ġenerali (19). Sabiex tinkiseb konċessjoni ġenerali, l-applikant irid (i) jipprovdi ċertifikat ta’ kondotta tajba, (ii) ikollu mezzi u kapaċitajiet finanzjarji sodisfaċenti, u (iii) ikollu kwalifiki professjonali sodisfaċenti (20). Il-konċessjonijiet ġenerali mhumiex limitati biż-żmien (21).

3.4.3 Konċessjonijiet speċjali għat-trasport tal-passiġġieri skedat

(32) Apparti l-konċessjoni ġenerali, kwalunkwe impriża li tkun tixtieq tipprovdi trasport tal-passiġġieri skedat b'remunerazzjoni jrid ikollha konċessjoni speċjali (22). Hemm żewġ tipi ta’ konċessjonijiet speċjali: (i) il-konċessjonijiet skont iż-żona, u (ii) il-konċessjonijiet speċifiċi għar-rotot. Il-konċessjoni skont iż-żona hija ta’ natura residwa, għar-raġuni li din tippermetti lid-detentur tagħha jopera servizzi tat-trasport skedat bil-karozzi tal-linja fiż-żona kollha koperta, sakemm ma jkunux ingħataw konċessjonijiet speċifiċi għar-rotot fiż-żona inkwistjoni. Id-detentur ta' konċessjoni speċifika għar-rotta huwa l-unika entità intitolata li topera servizzi tat-trasport skedat bil-karozzi tal-linja fuq dik ir-rotta.

(33) Il-konċessjoni speċjali tagħti lill-konċessjonarju kemm id-dritt kif ukoll id-dmir li jipprovdi s-servizz tat-trasport skont kif stipulat fil-konċessjoni (23). Meta kwalunkwe entità tapplika għal konċessjoni speċjali, din trid tippreżenta proposta ta’ skeda u ta' tariffi tat-trasport (24). L-iskedi u t-tariffi huma soġġetti għall-kontroll tal-kontej (25). Il-kontej jistgħu jordnaw li jsiru xi bidliet fl-iskedi u fit-tariffi (26).

(34) Il-konċessjonijiet speċjali jistgħu jingħataw jew (i) fil-qafas ta’ proċedura tal-offerti (mogħtija għall-perjodu determinat mill-proċedura tal-offerti, (27) li jkun x'ikun il-każ, qatt ma jaqbeż l-10 snin (28)), jew inkella (ii) direttament mingħajr ma tintuża offerta (mogħtija għal perjodu ta’ 10 snin) (29).

3.5 Sistemi għall-ħruġ ta’ biljetti

(35) Il-konċessjonarji jridu jużaw is-sistemi għall-ħruġ ta' biljetti approvati mill-kontej (30).

3.6 Il-kuntratti

(36) Biex jikkumplimentaw il-konċessjonijiet, il-kontej jistgħu jidħlu f’kuntratti mal-konċessjonarji dwar il-forniment tas-servizz pubbliku. Il-kontej huma liberi li jiddeterminaw il-forma ta’ dawn il-kuntratti (31).

3.7 Il-kumpens lill-konċessjonarji

(37) Il-kontej jinżammu responsabbli għall-kumpens tal-konċessjonarji (32). Il-kumpens jingħata biss lill-impriżi li joperaw fuq rotot li ma jrendux (jiġifieri fejn id-dħul iġġenerat mill-bejgħ tal-biljetti ma jkoprix il-kost tal-operar tas-servizz).

(38) Skont l-awtoritajiet Norveġiżi, fil-qafas tal-Artikolu 22 tas-CTA, il-kontej huma obbligati li jikkumpensaw lill-operaturi għall-forniment tas-servizz tat-trasport fuq rotot li ma jrendux, li jkunu jixtiequ jistabbilixxu jew iżommu fir-reġjun tagħhom (33). Il-kontej huma liberi li jiddeterminaw il-mod li bih il-konċessjonarji għandhom jiġu kkumpensati; is-CTA u s-CTR ma jinkludu l-ebda dispożizzjoni partikolari dwar kif għandu jingħata l-kumpens.

(39) L-Awtorità tifhem li l-Artikolu 22 tas-CTA jiġi interpretat bħala li jippermetti li jingħata kumpens b'tali mod li jkopri l-kost tas-servizz pubbliku (inkluż profitt raġonevoli) apparti d-dħul mill-bejgħ tal-biljetti. Skont l-Awtorità, kumpens li jkun imur lil hinn minn dak il-kost, ma jistax ikun ibbażat fuq is-CTA.

4. KUNTEST ULTERJURI – IL-LEĠIŻLAZZJONI TA' QABEL IL-FTEHIM ŻEE DWAR IT-TRASPORT PUBBLIKU SKEDAT – L-ATT DWAR IT-TRASPORT TAL-1976

4.1 Introduzzjoni

(40) Bi tweġiba għad-deċiżjoni tal-ftuħ, l-awtoritajiet Norveġiżi pprovdew informazzjoni addizzjonali dwar l-istorja tas-sistema ta’ kumpensi għas-servizzi tat-trasport lokali skedat.

4.2 Ir-responsabbiltà ċentralizzata fil-livell tal-Istat għat-trasport lokali skedat

(41) L-awtoritajiet Norveġiżi spjegaw li, meta daħal fis-seħħ l-Att dwar it-Trasport tal-1976 (34), l-Istat (il-Ministeru tat-Trasport) kien responsabbli mis-servizzi tat-trasport lokali skedat. L-aġenziji tal-Istat inkarigati mit-trasport kienu jimmaniġġjaw it-trasport lokali skedat f’kull kontea.

4.3 Il-proċess ta’ deċentralizzazzjoni

4.3.1 Introduzzjoni

(42) Ftit wara d-dħul fis-seħħ tal-Att dwar it-Trasport tal-1976, ingħata bidu għal proċess ta’ deċentralizzazzjoni. Mill-1 ta’ Jannar 1979, is-setgħat tal-Ministeru tat-Trasport setgħu jiġu delegati lill-kontea. Fl-istess ħin, l-aġenziji tal-Istat inkarigati mit-trasport ġew mibdula f'korpi amministrattivi tal-kontea.

(43) Fl-1981, permezz tal-introduzzjoni tal-Artikolu 24a fl-Att dwar it-Trasport tal-1976, l-Istat ipprovda finanzjament lill-kontej, u b'hekk seta' jikkonferixxi r-responsabbiltà għall-finanzjament tat-trasport lokali skedat lill-kontej (35). F’Oslo, l-Artikolu 24a sar applikabbli fl-1983, meta l-Muniċipalità ta’ Oslo (li hija wkoll kontea) (36) rċeviet għall-ewwel darba tali finanzjament.

4.3.2 Ir-Regolament tal-1980

(44) Element ieħor importanti tal-proċess ta' deċentralizzazzjoni kien ir-Regolament tad-19 ta’ Diċembru 1980 dwar il-kumpens għall-forniment ta' trasport lokali skedat (“ir-Regolament tal-1980”). L-Artikolu 1 tar-Regolament tal-1980 jiddikjara li l-kontea għandha r-responsabbiltà li tiffinanzja t-trasport lokali skedat. Skont l-Artikolu 3, l-ammont tal-kumpens jiġi deċiż fuq bażi annwali, abbażi tad-differenza bejn l-introjtu stmat skont it-tariffi u l-iskontijiet deċiżi, u l-kosti raġonevoli.

(45) Ir-Regolament tal-1980 jinkludi wkoll regoli dwar il-kontroll tal-informazzjoni u dwar l-aċċess għaliha u jiċċara r-rwoli tal-Ministeru tat-Trasport min-naħa l-waħda u tal-kontej min-naħa l-oħra. L-Artikolu 7 jipprovdi l-bażi legali għall-Ministeru biex joħroġ regoli u linji gwida addizzjonali għall-kumpens relatat mat-trasport lokali skedat.

4.3.3 Ir-Regolament tal-1982 u l-Ftehim Standard Prinċipali bejn KS u NABC

(46) Fl-1 ta’ Jannar 1983, ir-Regolament tal-1980 ġie sostitwit permezz tad-dħul fis-seħħ ta’ regolament ġdid – ir-Regolament tat-2 ta’ Diċembru 1982 dwar il-kumpens għall-forniment tat-trasport lokali skedat (“ir-Regolament tal-1982”). L-Artikolu 4 tar-Regolament tal-1982 jimponi l-obbligu fuq il-kontej li jidħlu fi ftehimiet mal-konċessjonarji dwar il-kumpens għall-forniment tat-trasport pubbliku skedat. Fuq din il-bażi, l-organizzazzjoni KS (l-Assoċjazzjoni Norveġiża tal-Awtoritajiet Lokali u Reġjonali) u l-Assoċjazzjoni Norveġiża tal-Kumpaniji tal-Karozzi tal-Linja (“NABC”), (37) ikkonkludew ftehim standard prinċipali (“il-Ftehim Standard Prinċipali bejn KS u NABC”) u ftehim standard ta’ kumpens annwali li għandu jintuża minn kull kontea meta tikkonkludi ftehimiet għall-forniment ta’ servizzi tat-trasport skedat bil-karozzi tal-linja. Fir-rigward tal-kalkolu tal-kumpens, il-ftehim standard kien ibbażat fuq l-istess prinċipji bħall-Artikolu 3 tar-Regolament tal-1980. Il-ftehim standard prinċipali kien jipprevedi wkoll separazzjoni tal-kosti bejn is-servizzi tat-trasport pubbliku u servizzi kummerċjali oħra.

4.3.4 Ir-Regolament tal-1985

(47) Fl-1985, flimkien mal-adozzjoni ta’ sistema ġdida ta' introjtu għall-kontej, ġie adottat Regolament ġdid dwar il-Kumpens għat-Trasport Lokali (“ir-Regolament tal-1985”). Is-sistema l-ġdida ta' introjtu għall-kontej (u għall-muniċipalitajiet) kienet tinvolvi li l-kontribuzzjoni ċentrali għat-trasport lokali tingħata bħala somma sħiħa. Ir-Regolament tal-1985 prinċipalment kien jiffoka fuq ir-relazzjoni ta' bejn il-Ministeru tat-Trasport u l-kontej. Ir-Regolament tal-1985 tħassar fl-1 ta’ Jannar 1987.

5. L-ORGANIZZAZZJONI TAT-TRASPORT LOKALI SKEDAT BIL-KAROZZI TAL-LINJA F’OSLO

(48) Kif intqal hawn fuq, ir-responsabbiltà għall-forniment ta’ servizzi tat-trasport pubbliku lokali skedat, hija kkonferita lill-kontej.

(49) Qabel l-1994, l-amministrazzjoni kollha tat-trasport pubbliku f’Oslo saret minn AS Oslo Sporveier, (38) billi l-Muniċipalità ta' Oslo kienet iddelegat il-kompitu tal-ippjanar u tal-amministrazzjoni tat-trasport pubbliku f’Oslo lil din il-kumpanija (39). Fl-istess ħin, dipartiment intern (40) ta' AS Oslo Sporveier kien jopera fil-biċċa l-kbira (41) tat-trasport skedat bil-karozzi tal-linja f’Oslo. Kien iwettaq din l-attività abbażi ta’ konċessjoni skont iż-żona mogħtija fis-16 ta’ Novembru 1992, li ppermettiet lil AS Oslo Sporveier topera servizzi tat-trasport skedat bil-karozzi tal-linja li jkopru n-netwerks kollha ta' Oslo, sakemm ma kinux ingħataw konċessjonijiet speċifiċi għar-rotot oħrajn.

(50) Il-konċessjoni kienet ingħatat għall-perjodu ta’ 10 snin, b’effett retroattiv mill-1 ta’ Jannar 1990.

(51) Barra minn hekk, mill-1994, AS Oslo Sporveier bdiet topera f'servizzi bil-kowċis turistiċi fuq skala żgħira, li kienu jaqgħu barra mill-obbligi tagħha ta' servizz pubbliku.

(52) Fit-23 ta’ April 1997, id-dipartiment tal-karozzi tal-linja, inkluża t-taqsima żgħira tal-kowċis turistiċi, ġie separat minn AS Oslo Sporveier u ġie trasferit f'kumpanija li kienet għadha kemm ġiet stabbilita, AS Sporveisbussene. Minn dakinhar AS Sporveisbussene bdiet topera fis-servizzi tat-trasport lokali skedat bil-karozzi tal-linja, f'konformità mal-konċessjoni mogħtija lil AS Oslo Sporveier.

(53) Fit-23 ta’ April 1997, il-kumpaniji ffirmaw Ftehim dwar it-Trasport, li kellu effett retroattiv mill-1 ta’ Jannar 1997 (“il-Ftehim dwar it-Trasport”). Il-Ftehim dwar it-Trasport kellu jiskadi fid-data ta' skadenza tal-konċessjoni eżistenti (jiġifieri l-31 ta’ Diċembru 1999), iżda kien se jibqa' jiġi estiż awtomatikament minn sena għall-oħra, sakemm il-konċessjoni skont iż-żona ta' AS Oslo Sporveier kienet se tiġġedded. F'konformità ma' dan il-Ftehim dwar it-Trasport, AS Sporveierbussene ħadet f'idejha l-attivitajiet ta’ servizz pubbliku ta’ AS Oslo Sporveier u rċeviet kumpens annwali direttament mingħand AS Oslo Sporveier għal dawn is-servizzi.

(54) Il-konċessjoni skont iż-żona ġġeddet għal 10 snin oħra fl-20 ta' Settembru 2001, b’effett retroattiv mill-1 ta’ Jannar 2000.

(55) Fl-2001, il-Muniċipalità ta’ Oslo ddeċidiet li s-servizzi kollha tat-trasport skedat bil-karozzi tal-linja f’Oslo kellhom jingħataw b'offerta. Fuq din il-bażi, it-trasport skedat bil-karozzi tal-linja ġie gradwalment sottomess għal offerta pubblika f’ħames lottijiet matul il-perjodu li jkopri mill-2003 sal-2008. Il-kuntratti rispettivi daħlu fis-seħħ fis-sena ta' wara dik li matulha kienu ngħataw b'offerta. L-aħħar lott kien ingħata b'offerta fl-2007, u l-aħħar kuntratt daħal fis-seħħ fit-30 ta’ Marzu 2008.

(56) Minħabba n-natura residwa tagħha, il-firxa tal-konċessjoni skont iż-żona ġiet imnaqqsa f'konformità mas-sejħa għall-offerti gradwali tar-rotot li xi darba kienu koperti mill-konċessjoni skont iż-żona. Għaldaqstant, il-konċessjoni skont iż-żona li ngħatat lil AS Oslo Sporveier skadiet fit-30 ta’ Marzu 2008 (meta s-servizzi kollha tat-trasport skedat bil-karozzi tal-linja f’Oslo ngħataw b'offerta). Hekk kif skadiet il-konċessjoni, il-Ftehim dwar it-Trasport ukoll ġie fi tmiemu.

(57) Kif stabbilit hawn fuq, fl-1997 AS Sporveisbussene ħadet f’idejha t-taqsima żgħira tal-kowċis turistiċi minn AS Oslo Sporveier.

(58) Fl-2003, AS Sporveisbussene stabbilixxiet kumpanija sussidjarja, Nexus Trafikk AS, sabiex tipparteċipa fl-offerti relatati mal-operat tar-rotot tat-trasport skedat bil-karozzi tal-linja f’Oslo. Fl-2005, AS Sporveisbussene akkwistat lill-kumpanija Arctic Express AS u lis-sussidjarja tagħha Lavprisexpressen.no, involuti f'servizzi ta' trasport ekspress fl-ajruporti u ta' trasport reġjonali bil-karozzi tal-linja. Fl-2006, it-taqsima tal-kowċis turistiċi ġiet separata minn AS Sporveisbussene f’kumpanija li kienet għadha kemm ġiet stabbilita, Sporveisbussenes Turbiler AS, li tappartjeni 100 % lil AS Sporveisbussene.

(59) Mill-1 ta’ Lulju 2006 sal-1 ta’ Jannar 2007, l-amministrazzjoni tat-trasport pubbliku f’Oslo ġiet riorganizzata. Ġiet stabbilita kumpanija ġdida bl-isem AS Oslo Sporveier (l-“AS Oslo Sporveier il-ġdida”). L-eks AS Oslo Sporveier bidlet isimha għal Kollektivtransportproduksjon AS (“KTP”). Il-funzjonijiet amministrattivi tal-eks AS Oslo Sporveier ġew trasferiti lill-AS Oslo Sporveier il-ġdida.

(60) KTP żammet il-parti operattiva ta’ AS Oslo Sporveier u s-sjieda ta' AS Sporveisbussene. Din tal-aħħar saret kumpanija ewlenija bi tliet sussidjarji. Is-sussidjarji ngħataw isem ġdid (minn Nexus Trafikk AS għal Unibuss AS; minn Sporveisbussenes Turbiler AS għal Unibuss Tur AS; u minn Arctic Express AS għal Unibuss Ekspress AS).

(61) Fl-2009, AS Sporveisbussene ngħaqdet ma’ Unibuss AS. Din il-kumpanija żammet l-isem Unibuss AS u saret il-kumpanija ewlenija li żammet is-sjieda ta' Unibuss Tur AS u ta' Unibuss Ekspress AS.

6. IL-KUMPENS GĦALL-OBBLIGU TAS-SERVIZZ PUBBLIKU F’OSLO

6.1 Il-prassi amministrattiva

(62) Kif ġie indikat qabel, il-Muniċipalità ta’ Oslo tinżamm responsabbli għall-kumpens tal-operaturi tas-servizzi pubbliċi li hi tkun tixtieq tistabbilixxi jew iżżomm fir-reġjun tagħha (42).

(63) F’Oslo, hemm sistema ta' ħruġ ta' biljetti komuni li tapplika għall-operaturi kollha tas-servizzi tat-trasport bil-karozzi tal-linja, bit-tramm, bil-metrò u bil-laneċ. L-operaturi tas-servizzi pubbliċi mhumiex responsabbli mis-sistema ta' ħruġ ta' biljetti. Is-sistema ta' ħruġ ta' biljetti hija r-responsabbiltà ta’ KTP (preċedentement AS Oslo Sporveier), u l-prezzijiet tal-biljetti huma sottomessi għall-kontroll tal-Muniċipalità ta’ Oslo.

(64) Il-konċessjonarju huwa permess li jżomm l-introjtu mill-biljetti ġġenerat mill-operat tat-trasport skedat bil-karozzi tal-linja (43). Meta l-introjtu mill-biljetti ma jkunx biżżejjed biex ikopri l-kost tal-operat, il-konċessjonarju huwa eliġibbli li jirċievi kumpens għas-servizz pubbliku mill-Muniċipalità ta’ Oslo.

(65) F’Oslo, sa mis-snin 80, u sakemm il-kuntratti ngħataw b'offerta, il-kumpens fil-qafas tal-kuntratti mogħtija direttament, kien jiġi determinat f'konformità mal-proċedura deskritta f’dan li ġej. Essenzjalment, somma sħiħa li tkopri d-differenza bejn il-kosti stmati għall-operat tas-servizz pubbliku inkwistjoni u l-introjtu mill-bejgħ ta’ biljetti, kienet tiġi determinat mill-Muniċipalità ta’ Oslo u mill-konċessjonarju (44). Dan il-kalkolu kien isir bħala parti mill-proċess tal-baġit ġenerali fil-Muniċipalità ta’ Oslo. Skont l-awtoritajiet Norveġiżi, il-proċess tal-baġit jista' jiġi deskritt kif ġej: Jannar/Frar Il-Gvern tal-Belt (Byrådet) jiddeċiedi l-limiti tal-baġit għas-sena d-dieħla. Marzu Id-dipartimenti u l-impriżi muniċipali jiġu infurmati dwar il-limiti tal-baġit u dwar il-limitu ta’ żmien biex jiġu ppreżentati l-proposti tal-baġit. Marzu/April L-impriżi muniċipali jindirizzaw il-baġit tas-sena ta’ wara. Mejju Id-dipartimenti u l-impriżi muniċipali jippreżentaw il-proposti tagħhom tal-baġit ibbażati fuq l-introjtu u l-kosti tas-snin ta’ qabel, il-livell tal-attività, il-limiti tal-baġit u s-suppożizzjonijiet dwar l-iżvilupp tal-kosti fil-ġejjieni u t-titjib fl-effiċjenza. Ġunju – Awwissu Isiru diskussjonijiet bejn id-dipartimenti/l-impriżi u l-unità governattiva kompetenti sabiex jiġu ċċarati l-baġit u l-attivitajiet koperti minn din tal-aħħar. Settembru Il-Gvern tal-Belt iħabbar il-proposta tal-baġit. Ottubru Il-kumitati differenti tal-Kunsill tal-Belt (Bystyret) jindirizzaw il-partijiet differenti tal-baġit. Ottubru/Novembru Il-Gvern tal-Belt jipproponi baġit rivedut. Diċembru Il-Kunsill tal-Belt japprova l-baġit.

(66) Abbażi tal-proposti tal-baġit (u tal-emendi eventwali li saru matul id-diskussjonijiet dwar il-baġit fil-Kunsill tal-Belt), il-kumpens ingħata skont deċiżjonijiet dwar il-baġit fil-limitu ta' ċerti suppożizzjonijiet speċifikati f’kull deċiżjoni, jiġifieri l-kisba ta' ċertu titjib fl-effiċjenza u ż-żamma tas-servizzi tat-trasport pubbliku tas-sena preċedenti. Id-deċiżjonijiet kienu jinkludu wkoll ċerti għanijiet fir-rigward ta', inter alia, il-volum ta’ servizzi tat-trasport ipprovduti u l-kost għal kull vjaġġ.

(67) Il-valutazzjoni tal-ammont tal-kumpens kienet ibbażata fuq il-kosti mġarrba fis-snin preċedenti, ikkoreġuti biex jieħdu inkunsiderazzjoni t-titjib fl-effiċjenza, l-iżvilupp tal-indiċi Norveġiż tal-prezzijiet tal-konsumatur, is-salarji, it-taxxi, u l-liġijiet u r-regolamenti li jkunu jolqtu l-kosti.

(68) Skont l-awtoritajiet Norveġiżi, inżammu kontijiet separati għall-attivitajiet tas-servizz pubbliku u għall-attivitajiet kummerċjali (jiġifieri s-servizz bil-kowċis turistiċi) imwettqa minn AS Oslo Sporveier. Barra minn hekk, il-kost tal-attivitajiet kummerċjali ta’ AS Oslo Sporveier ma ġiex ikkunsidrat għall-kalkolu tal-kumpens annwali għas-servizzi pubbliċi.

(69) Skont l-awtoritajiet Norveġiżi, fil-qafas tal-Ftehim dwar it-Trasport konkluż fl-1997, li skada fit-30 ta’ Marzu 2008 meta l-kuntratti kollha ta’ servizz pubbliku kienu ngħataw b'offerta u meta anke l-konċessjoni skont iż-żona skadiet, il-kalkolu tal-kumpens sar fuq bażi annwali f'konformità mal-prinċipji deskritti hawn fuq.

(70) B’hekk, il-kumpens għas-servizz pubbliku kien determinat f'konformità mal-istess proċedura. L-ammont kien ikkalkulat abbażi tad-differenza bejn il-kost u d-dħul tas-servizz pubbliku u aġġustat f'konformità mal-istess fatturi ta’ korrezzjoni matul il-perjodu kollu tal-valutazzjoni. Inżammu kontijiet separati għall-attivitajiet tas-servizz pubbliku u għall-attivitajiet kummerċjali.

6.2 Il-profittabilità tas-servizz pubbliku

(71) Skont prospett tar-riżultati annwali tal-attivitajiet ta' trasport bil-karozzi tal-linja ta’ AS Oslo Sporveier u ta' AS Sporveisbussene, ippreżentat mill-awtoritajiet Norveġiżi, il-profitt annwali medju tal-kumpaniji kien ta' 0,49 % fil-perjodu li jkopri mill-1994 sal-2008. Madankollu, din iċ-ċifra tinkludi d-dħul li oriġina mill-attivitajiet kummerċjali mill-2005 ‘il quddiem. Ir-redditu annwali medju għall-perjodu li jkopri mill-1994 sal-2005, li d-dejta ppreżentata fir-rigward tiegħu mill-awtoritajiet Norveġiżi tikkonċerna esklużivament s-servizz pubbliku, kien ta' 1,98 % (45).

6.3 L-introduzzjoni ta' sistema ta' bonus/malus għall-kwalità

(72) Kif spjegat hawn fuq, fl-1997 AS Sporveisbussene bdiet tipprovdi servizzi tat-trasport lokali skedat bil-karozzi tal-linja f’Oslo f'konformità mal-konċessjoni mogħtija lil AS Oslo Sporveier. Barra minn hekk, ġie konkluż il-Ftehim dwar it-Trasport bejn AS Oslo Sporveier u AS Sporveisbussene. L-awtoritajiet Norveġiżi spjegaw li l-Ftehim dwar it-Trasport, introduċa l-kunċett ta’ mudell, li jrid jiġi definit minn AS Oslo Sporveier, li kellu jservi ta' kejl tal-kwalità tas-servizzi bil-karozzi tal-linja. L-intenzjoni kienet li jinstab mudell li jinċentivizza lil AS Sporveisbussene biex tipprovdi servizzi tat-trasport bil-karozzi tal-linja ta’ kwalità. Il-Ftehim dwar it-Trasport ippreveda li din is-sistema kellha tkun fis-seħħ sa mhux aktar tard mill-1 ta’ Jannar 2008.

(73) Fl-2004, intlaħaq ftehim dwar il-mudell speċifiku għas-sistema ta' bonus/malus. (46) Skont din is-sistema, il-prestazzjoni ta’ AS Sporveisbussene tiġi vvalutata abbażi tal-kriterji li ġejjin: (i) is-sodisfazzjon totali tal-klijenti, (ii) il-puntwalità, (iii) il-livell ta’ sigurtà u ta' kumdità, u (iv) il-karattru soċjevoli tas-sewwieq. Is-sodisfazzjon tal-klijenti titkejjel abbażi ta’ stħarriġ. Il-puntwalità titkejjel abbażi ta’ dejta oġġettiva.

(74) Fl-2004, AS Oslo Sporveier ta bonus għall-kwalità lil AS Sporveisbussene bl-ammont ta' NOK 3,9 miljun. Dan jirrappreżenta 0,8 % tad-dħul li għamlet AS Sporveisbussene matul dik is-sena (NOK 483,5 miljun). L-awtoritajiet Norveġiżi spjegaw li huma jaraw il-bonus għall-kwalità bħala parti mill-profitt raġonevoli. Huma ma nfurmawx lill-Awtorità b'bonuses oħra għall-kwalità li ngħataw.

6.4 Servizzi tal-intragrupp u l-allokazzjoni tal-kosti komuni

(75) Skont l-awtoritajiet Norveġiżi, is-servizzi kummerċjali tat-trasport bil-karozzi tal-linja operati minn AS Sporveisbussene kellhom bżonn is-servizzi ta' AS Oslo Sporveier sa ċertu punt biss. Fil-biċċa l-kbira tagħhom tali servizzi tal-intragrupp ġew skambjati bejn is-sussidjarji tal-Grupp Oslo Sporveier.

(76) Mill-1994, is-servizzi tal-intragrupp kienu skambjati primarjament abbażi ta’ ftehimiet bejn il-kumpaniji tal-grupp. Il-kosti tas-servizzi kienu bbażati fuq il-prezzijiet tas-suq, jekk kien hemm l-involviment ta' kumpaniji esterni fil-forniment tas-servizzi. Eżempji ta’ tali servizzi ma’ fornituri esterni jinkludu b’mod indikattiv: ix-xiri konġunt ta’ żejt tad-diżil, ta' żejt tal-magni jew ta' likwidi għal kontra l-ġlata, is-sullokazzjoni ta’ karozzi tal-linja, il-lokazzjoni ta’ proprjetà minn kumpaniji privati eċċ. Għal dawn is-servizzi, il-prezz intern kien jinkludi wkoll sehem proporzjonali tal-kosti fissi, kif ukoll kosti addizzjonali biex ikopru l-miżati ta’ amministrazzjoni, fejn ikun rilevanti.

(77) Fir-rigward tas-servizzi tal-intragrupp ipprovduti minn AS Oslo Sporveier lil AS Sporveisbussene u lis-sussidjarji tagħha jew bejn is-sussidjarji, l-awtoritajiet Norveġiżi spjegaw li l-prezzijiet imħallsa għal tali servizzi kienu bbażati fuq il-kosti reali (pereżempju l-kiri ta' karozzi tal-linja u ta' sewwieqa f’okkażjonijiet speċifiċi, it-tindif tal-karozzi tal-linja) jew fuq il-volum użat (pereż. il-ħruġ ta' karti tal-identità) jew inkella kienu fis-siegħa, skont il-kumplessità tas-servizz mogħti. Il-prezz reali kien jinkludi l-kost tas-servizz, jiġifieri l-kosti marġinali, l-effetti esterni u ta’ effikaċja, kif ukoll sehem proporzjonali tal-kosti fissi u tal-profitt. L-awtoritajiet Norveġiżi spjegaw li tali prezzijiet ibbażati fuq il-kost jikkorrespondu mal-prezzijiet tas-suq.

(78) Kif ġie spjegat qabel, fl-2003 AS Sporveisbussene stabbilixxiet kumpanija sussidjarja, Nexus Trafikk AS, sabiex tipparteċipa fl-offerti relatati mal-operat tas-servizzi tat-trasport skedat bil-karozzi tal-linja f’Oslo. L-istabbiliment ta’ sussidjarja ħoloq sitwazzjoni li fiha dawn iż-żewġ kumpaniji (AS Sporveisbussene u Nexus Trafikk AS) kienu qed jaqsmu ċerti kosti komuni minħabba li t-tnejn li huma kienu jipprovdu servizzi tat-trasport bil-karozzi tal-linja. L-awtoritajiet Norveġiżi spjegaw li din is-sitwazzjoni wasslet biex il-kumpaniji jistabbilixxu sistema ġdida għall-allokazzjoni tal-kosti komuni (il-ġodda). Is-sistema l-ġdida bdiet tapplika mill-2004 'il quddiem. Skont is-sistema l-ġdida, il-kosti komuni bħalma huma dawk marbuta mal-informatika u mal-infrastruttura tal-komunikazzjoni, il-kosti ġenerali tar-relazzjonijiet pubbliċi, ċerti kosti ta' persunal korporattiv, il-kosti ta' servizzi ta’ konsulenza relatati ma’ kuntratti ġenerali, il-kosti ta' servizzi ta’ awditjar, ta' pensjonijiet, ta' assigurazzjonijiet, ta' kontabilità u ta' salarji kienu koperti mill-kumpaniji rilevanti kollha tal-grupp b’ċertu perċentwal tal-fatturat ta' kull kumpanija. Il-metodu biex jiġu kkalkolati dawn ir-rati tal-ispejjeż ġenerali huwa bbażat fuq l-identifikazzjoni annwali tal-kosti komuni kollha permezz tal-proċess tal-baġit. Imbagħad l-ammonti ta’ dawn il-kosti jingħaddu flimkien u tiġi kkalkulata r-rata tal-ispejjeż ġenerali billi jiġu diviżi l-kosti komuni identifikati fil-fatturat totali ta’ AS Sporveisbussene u tas-sussidjarji tagħha. Is-somma tal-kosti ġenerali bbaġitjati għal kull kumpanija tkopri l-kosti komuni inklużi fil-baġit totali. Ir-rata kienet […] % (47) għas-sena 2004, […] % (48) għall-2005 u għall-2006, u […] % (49) għall-2007 u għall-2008.

7. L-INJEZZJONI TA’ KAPITAL TAT-2 TA’ APRIL 2004

7.1 L-ilment

(79) L-ilmentatur jiddikjara li, fl-2004 AS Oslo Sporveier ittrasferixxiet NOK 41 499 000 f’ekwità ġdida lil AS Sporveisbussene, u jallega li din it-tranżazzjoni setgħet kienet tinvolvi għajnuna mill-Istat, peress li l-ebda investitur tas-suq privat ma kien se jinjetta kapital f’kumpanija b’defiċit. Minbarra dan, l-ilmentatur jistaqsi jekk ġiex injettat kapital sabiex jiġu ffinanzjati attivitajiet ġodda li jseħħu f’suq espost għall-kompetizzjoni.

(80) L-awtoritajiet Norveġiżi kkonfermaw li fit-2 ta’ April 2004, il-Muniċipalità ta’ Oslo injettat kapital ġdid fil-Grupp Oslo Sporveier, u li din il-miżura kienet marbuta ma’ kontribuzzjoni ta’ darba għall-fond tal-pensjonijiet tal-Grupp (Oslo Sporveiers Pensjonskasse) (50) maħsuba biex tiġi koperta insuffiċjenza akkumulata ta’ fondi fil-kontijiet tal-fond tal-pensjonijiet eżistenti. L-ammont ta’ din l-injezzjoni ta’ kapital allokata lil AS Sporveisbussene kien ta’ NOK 111 760 000. Barra minn hekk, l-awtoritajiet Norveġiżi spjegaw li fl-istess waqt li seħħet l-injezzjoni ta' kapital, AS Sporveisbussene bidlet il-prinċipji kontabilistiċi li bihom tikkalkula l-obbligazzjonijiet tal-pensjoni futuri, u b'hekk mill-2004 'il quddiem tali obbligazzjonijiet ġew rikonoxxuti fil-kontijiet tagħhom (51).

(81) Fid-dawl tal-informazzjoni ppreżentata mill-awtoritajiet Norveġiżi, l-Awtorità tista’ tifhem biss li l-ilmentatur, meta rrefera għat-trasferiment ta’ NOK 41 499 000 fil-korrispondenza tiegħu magħha, ikkompara l-kontijiet tal-2003 u tal-2004 ta’ AS Sporveisbussene, u naqqas NOK 39 501 000 (it-total tal-ekwità fl-2003) minn NOK 81 miljun (it-total tal-ekwità fl-2004). F’din id-Deċiżjoni, l-Awtorità se tivvaluta l-injezzjoni ta' kapital reali ta’ NOK 111 760 000, li tikkostitwixxi l-ammont allokat biex jiġu koperti l-obbligazzjonijiet tal-pensjoni ta’ AS Sporveisbussene (minflok l-ammont ta' NOK 41 499 000 imsemmi mill-ilmentatur).

(82) L-awtoritajiet Norveġiżi ppreżentaw spjegazzjonijiet dwar il-bażi loġika għal din l-injezzjoni ta’ kapital, li tikkonċerna l-obbligazzjonijiet tal-pensjoni ta’ AS Sporveisbussene. Dawn huma deskritti fil-qosor b'dan li ġej.

7.2 L-insuffiċjenza għall-fond tal-pensjonijiet tal-Grupp AS Oslo Sporveier f’nofs is-snin 90 u ż-żieda tal-kumpens annwali

(83) L-awtoritajiet lokali Norveġiżi – u l-kumpaniji li jappartjenuhom jew li huma kkontrollati minnhom – kienu obbligati li jipprovdu lill-ħaddiema tagħhom b'pensjoni indiċizzata ugwali għal 70 % jew 66 % tas-salarju finali tagħhom meta jkunu rtiraw fl-età ta’ 67 sena (52).

(84) Sa nofs id-disgħinijiet, kien beda jidher biċ-ċar li l-fond tal-pensjonijiet tal-Grupp Oslo Sporveier ma kellux biżżejjed fondi. L-insuffiċjenza ta’ fondi kienet akkumulat matul diversi snin minħabba li l-pagamenti tal-primjums diretti lejn il-fond tal-pensjonijiet ma kinux jikkunsidraw kif xieraq iż-żieda fl-obbligazzjonijiet tal-pensjoni li kienu rriżultaw minn fatturi bħal żidiet fis-salarji tal-ħaddiema, l-istennija tal-għomor itwal, bidliet fir-rati mistennija ta’ diżabilità eċċ. Skont l-Awtorità Superviżorja Finanzjarja tan-Norveġja (Kredittilsynet), il-fond tal-pensjonijiet ta’ AS Oslo Sporveier kellu kopertura ta’ 46,9 % biss fil-31 ta’ Diċembru 1995. Il-fondi muniċipali tal-pensjonijiet li għandhom kopertura taħt il-95 % iridu jiġu miżjuda b’minimu ta’ 1,5 % fis-sena (53). Il-Muniċipalità ta’ Oslo, bħala l-proprjetarju ta' dawn il-fondi, għaldaqstant kienet marbuta bil-liġi li tkopri l-insuffiċjenza ta' fondi tal-Grupp Oslo Sporveier (54). Għalhekk, permezz ta' deċiżjoni tat-23 ta’ Diċembru 1996, AS Oslo Sporveier kellha tippreżenta pjan dwar kif kienet se tagħmel tajjeb għal din l-insuffiċjenza. Konsegwentement, ġie mfassal pjan ta’ pagament maħsub biex jelimina l-insuffiċjenza sal-2020 Dan il-pjan ġie approvat mill-Awtorità Superviżorja Finanzjarja fid-9 ta’ Lulju 1997.

(85) F'konformità mal-pjan ta’ pagament, il-Muniċipalità ta’ Oslo aġġustat 'il fuq il-kumpens annwali għas-servizz pubbliku bil-għan li tkopri l-primjums miżjuda tal-pensjonijiet.

7.3 L-injezzjoni ta' kapital favur Oslo Sporveiers Pensjonskasse

(86) Skont l-awtoritajiet Norveġiżi, fl-2003 il-Muniċipalità ta’ Oslo ddeċidiet li tkopri l-insuffiċjenza għall-fond tal-pensjonijiet fil-Grupp Oslo Sporveier permezz ta’ pagament ta' darba. B'riżultat ta' dan, fit-2 ta’ April 2004, AS Oslo Sporveier injettat NOK 802,5 miljun (55) f’Oslo Sporveiers Pensjonskasse biex tkopri l-insuffiċjenza totali eżistenti (56). L-injezzjoni ta’ kapital kopriet l-insuffiċjenza ta’ fondi għall-obbligazzjonijiet tal-pensjoni relatati mal-ħaddiema ta’ Oslo Sporvognsdrift AS, Oslo T-banedrift AS, AS Oslo Sporveier u AS Sporveisbussene.

(87) L-awtoritajiet Norveġiżi spjegaw li għalkemm il-Muniċipalità ta’ Oslo kienet marbuta bil-liġi li tkopri l-insuffiċjenza ta’ fondi tal-Grupp Oslo Sporveier, ma kienx meħtieġ li tagħmel dan permezz ta’ pagament ta' darba: hi għażlet li tagħmel hekk, minħabba li din is-soluzzjoni kienet aktar kosteffikaċi milli kieku aderixxiet mal-pjan ta’ amortizzazzjoni eżistenti. L-ammont amortizzat annwali maħsub biex ikopri l-insuffiċjenza ta’ fondi kien ogħla mill-kosti ta' finanzjament meħtieġa biex jinkiseb self mill-bank tal-istess daqs. Barra minn hekk, kien stmat li pagament ta' darba kien se jgħin biex jiġu ffrankati madwar NOK 160 miljun tal-baġit operattiv, u li kien se jnaqqas il-kosti tal-pensjonijiet annwali tal-Grupp b'NOK 60 miljun.

(88) Mill-ammont ta' NOK 802,5 miljun, NOK 111 760 000 koprew l-obbligazzjonijiet tal-pensjoni ta’ AS Sporveisbussene. Skont l-awtoritajiet Norveġiżi l-ammont sħiħ tħallas direttament minn AS Oslo Sporveier lil Oslo Sporveiers Pensjonskasse u ma ġiex trasferit fi flus kontanti lil AS Sporveisbussene. Fil-kontijiet annwali ta’ AS Sporveisbussene għall-2004, il-kontribuzzjoni tal-pensjoni ta’ NOK 111 760 000 ġiet irreġistrata bħala injezzjoni ta’ kapital azzjonarju ġdid.

7.4 L-insuffiċjenza ta’ fondi għall-obbligazzjonijiet tal-pensjoni għall-ħaddiema tal-kowċis turistiċi

(89) Skont l-awtoritajiet Norveġiżi, parti mill-injezzjoni ta’ kapital trasferita lil AS Sporveisbussene kopriet l-obbligazzjonijiet tal-pensjoni għall-ħaddiema involuti fis-servizzi bil-kowċis turistiċi mill-1994 (meta bdew is-servizzi bil-kowċis turistiċi) sal-1 ta’ Jannar 1997.

(90) L-awtoritajiet Norveġiżi ppreżentaw kalkoli, li skonthom madwar NOK 430 300 tal-injezzjoni ta’ kapital totali kienu relatati mal-insuffiċjenza ta’ fondi għall-obbligazzjonijiet tal-pensjoni fit-taqsima tal-kowċis turistiċi.

7.5 It-trasferiment tal-fondi tal-pensjonijiet għal Vital Forsikring ASA

(91) Il-pagament ta’ NOK 111 760 000 ippermetta wkoll lil AS Sporveisbussene tittrasferixxi l-fond tal-pensjonijiet tagħha minn Oslo Sporveiers Pensjonskasse għal Vital Forsikring ASA, kumpanija tal-assigurazzjoni tal-ħajja. Din il-bidla daħlet fis-seħħ fl-1 ta’ Ġunju 2004. Skont il-liġi Norveġiża li kienet tapplika dak iż-żmien, il-primjums kollha maħsuba biex ikopru l-insuffiċjenza kellhom jitħallsu sħaħ, qabel ma AS Sporveisbussene setgħet tittrasferixxi l-obbligazzjonijiet tagħha tal-pensjoni minn fond għall-ieħor (57).

8. IT-TASSAZZJONI TAL-GRUPP OSLO SPORVEIER

8.1 L-allegazzjonijiet tal-ilmentatur

(92) Skont l-ilmentatur, il-pożizzjoni ta' taxxa negattiva ta' AS Oslo Sporveier intużat biex jitnaqqas il-piż tat-taxxa minn fuq AS Sporveisbussene. Possibilment setgħu ntużaw kundizzjonijiet ta' taxxa favorevoli fil-Grupp Oslo Sporveier biex jiġi evitat li titħallas it-taxxa fuq il-profitti li saru f’suq espost totalment jew parzjalment għall-kompetizzjoni. Il-bażi għal dan l-ilment tidher li hija li AS Sporveisbussene matul il-perjodu ta' bejn is-sena 2000 u l-2004, filwaqt li kellha profitt qabel it-taxxa ta’ madwar NOK 54 796 000, hi ddikjarat biss introjtu taxxabbli ta’ NOK 2 027 000.

(93) Skont l-awtoritajiet Norveġiżi, u fl-opinjoni tal-Awtorità, jidher li l-ilmentatur irrefera għar-regoli tat-taxxa li jirrigwardaw il-kontribuzzjonijiet bejn il-kumpaniji li jappartjenu għall-istess grupp (kontribuzzjonijiet ta' grupp). Milli jidher AS Sporveisbussene ttrasferixxiet partijiet mill-profitti tagħha, u b’hekk evitat li tħallas it-taxxa fuq l-introjtu fuq l-ammont trasferit.

8.2 Id-dispożizzjonijiet rilevanti tal-Att dwar it-Taxxa Norveġiż

(94) Skont l-Att dwar it-Taxxa Norveġiż, (58) il-kumpaniji li jagħmlu parti minn grupp, jiġu ntaxxati bħala entitajiet individwali; mill-bidu nett, ma hemm l-ebda konsolidazzjoni ta’ gruppi ta’ kumpaniji għal finijiet ta’ taxxa, li jfisser li kumpanija tista’ tnaqqas t-telf tagħha biss u hija responsabbli mill-ħlas tat-taxxa fuq il-profitti tagħha biss.

(95) Madankollu, taħt ċerti kundizzjonijiet, ir-regoli tat-taxxa jippermettu li kumpanija tnaqqas mill-introjtu taxxabbli tagħha kontribuzzjoni unilaterali ta’ kapital, li tkun saret favur kumpanija oħra fil-grupp tagħha bħala “kontribuzzjoni ta' grupp”.

(96) Il-kontribuzzjonijiet ta' grupp huma permessi (59) meta l-kumpanija kontribwenti u l-kumpanija riċeventi jkunu kumpaniji b’responsabbiltà limitata (60) u jkunu jappartjenu għall-istess grupp (61). Barra minn hekk, il-kumpanija ewlenija irid ikollha sjieda ta' aktar minn 90 % tal-kumpanija sussidjarja, kif ukoll ikollha sehem ekwivalenti tal-voti (62). L-awtoritajiet Norveġiżi spjegaw li dawn ir-rekwiżiti għandhom jiġu ssodisfati fl-aħħar tas-sena finanzjarja rilevanti li matulha tkun saret il-kontribuzzjoni ta' grupp.

(97) Il-kumpanija kontribwenti u dik riċeventi għandhom, bħala parti mid-dikjarazzjoni tat-taxxa annwali tagħhom, jiżvelaw il-kontribuzzjonijiet lill-awtoritajiet tat-taxxa billi jippreżentaw l-informazzjoni sħiħa fuq formoli mfassla għal dan l-iskop.

(98) Kontribuzzjoni ta' grupp tista' tikkonsisti minn flus, kapital operatorju jew kontribuzzjonijiet finanzjarji oħra (63).

(99) Kontribuzzjoni ta' grupp hija deduċibbli għall-kumpanija kontribwenti sal-punt li l-kontribuzzjoni tkun koperta mill-introjtu taxxabbli tagħha (64). Meta kumpanija tagħti kontribuzzjoni ta' grupp li tkun taqbeż l-introjtu taxxabbli tagħha, hi ma tkunx tista' tnaqqas l-ammont eċċessiv (65). Il-kumpanija riċeventi, min-naħa l-oħra, hija responsabbli mill-ħlas tat-taxxi fuq il-kontribuzzjoni ta' grupp, (66) iżda l-ammont eċċessiv mhux deduċibbli ma jikkostitwixxix introjtu taxxabbli għall-kumpanija riċeventi. Il-kontribuzzjoni titqies bħala introjtu għall-kumpanija riċeventi fl-istess sena li matulha l-kumpanija kontribwenti tnaqqas il-kontribuzzjoni mill-istima tat-taxxa tagħha. Jekk il-kumpanija riċeventi ġġarrab defiċit, il-kontribuzzjoni tista’ tpaċi għal kwalunkwe telf, ank dak li jkun ġie akkumulat fis-snin preċedenti. Barra minn hekk, ir-rekwiżiti relatati mad-distribuzzjoni ta’ dividendi ta' kumpanija b’responsabbiltà limitata, iridu jkunu ssodisfati (67).

(100) L-awtoritajiet Norveġiżi spjegaw li r-regoli tal-kontribuzzjonijiet ta' grupp japplikaw b’mod mhux diskriminatorju għall-entitajiet korporattivi kollha li huma sottomessi għat-taxxa fuq l-introjtu Norveġiża. L-applikazzjoni tar-regoli ma tirrikjedi l-ebda tip ta’ permess tal-gvern, liċenzja, jew kunsens ieħor simili minn xi awtorità pubblika. Ir-regoli japplikaw irrispettivament mill-entità li tikkontrolla l-grupp, sew jekk tkun ta’ oriġini nazzjonali jew barranija, sew jekk tkun privata jew pubblika.

8.3 Il-bażi loġika għar-regoli tal-kontribuzzjonijiet ta' grupp

(101) L-awtoritajiet Norveġiżi spjegaw li l-iskop tar-regoli huwa li jiġu stabbiliti trattament ta' taxxa simili u newtralità ta' taxxa bejn (i) il-kumpaniji organizzati fi struttura ta’ grupp u (ii) il-kumpaniji li joperaw fuq diversi negozji bħala kumpanija unika. Dan l-iskop jintlaħaq billi jiġi permess li grupp ta’ kumpaniji jikkumpensa għat-telf li jkun sar minn kumpanija waħda (jew minn diversi kumpaniji) tal-grupp bil-profitti magħmula minn kumpaniji oħra fl-istess grupp, u dan jippermetti li l-grupp jiġi ntaxxat abbażi tal-profitti taxxabbli netti kkonsolidati tiegħu. L-awtoritajiet Norveġiżi spjegaw li l-iskop jew l-għan tar-regoli tal-kontribuzzjonijiet ta' grupp qatt ma kien li jipprovdu benefiċċji lil xi negozji partikolari abbażi ta’ min hu l-proprjetarju tal-kumpaniji jew abbażi tat-tip ta’ negozju li jkunu involuti fih l-kumpaniji.

8.4 L-applikazzjoni tar-regoli tal-kontribuzzjonijiet ta' grupp mill-Grupp Oslo Sporveier

(102) L-awtoritajiet Norveġiżi spjegaw li, fis-sena 2000 AS Sporveisbussene tat NOK 4 068 000 f’kontribuzzjonijiet ta' grupp u fl-2001 tat NOK 8 365 000 lil AS Oslo Sporveier, billi ma kien hemm l-ebda kontribuzzjoni bejn l-2002 u l-2004 minħabba t-telf ta’ taxxa (68).

9. IL-KUMMENTI TAL-AWTORITAJIET NORVEĠIŻI DWAR ID-DEĊIŻJONI TAL-FTUĦ

9.1 Informazzjoni fattwali aktar dettaljata u r-Rapport Asplan Viak

(103) Fil-kummenti tagħhom dwar id-deċiżjoni tal-ftuħ, l-awtoritajiet Norveġiżi pprovdew aktar informazzjoni fattwali rilevanti għall-valutazzjoni tal-miżuri soġġetti għall-investigazzjoni formali. Din l-informazzjoni ġiet inkorporata fit-taqsimiet preċedenti.

(104) Apparti dawk il-fatti, l-awtoritajiet Norveġiżi pprovdew lill-Awtorità b’rapport iddatat il-25 ta’ Mejju 2012 dwar l-effiċjenza ta’ AS Sporveisbussene fl-1999 u fl-2002, li ġie kkummissjonat mill-awtoritajiet Norveġiżi mingħand konsulent indipendenti bl-isem ta’ Asplan Viak AS (“ir-Rapport Asplan Viak”) (69). Fir-rapport, Asplan Viak AS qabbel il-kosti ta’ AS Sporveisbussene mal-kosti ta' operaturi oħra tat-trasport skedat bil-karozzi tal-linja fin-Norveġja. Ir-rapport jikkonkludi li għall-1999 u għall-2002, il-kosti ta’ AS Sporveisbussene kienu fl-istess livell jew f'livell inferjuri għal dak tal-kosti ta' fornitur tipiku, immexxi tajjeb u mgħammar b’mod adegwat, ta’ servizzi tat-trasport skedat bil-karozzi tal-linja fin-Norveġja (70).

(105) L-awtoritajiet Norveġiżi pprovdew lill-Awtorità b’informazzjoni dwar il-vijabbiltà finanzjarja tas-servizzi kummerċjali tat-trasport bil-karozzi tal-linja. Minbarra defiċit żgħir ta’ NOK 29 000 fl-1998, dawn is-servizzi dejjem rendew profitt sa minn meta bdew fl-1994. Barra minn hekk, l-awtoritajiet Norveġiżi pprovdew lill-Awtorità b'dokument ta’ strateġija mill-2003 għas-servizzi kummerċjali tat-trasport bil-karozzi tal-linja mmexxija minn AS Sporveisbussene (“id-dokument ta’ strateġija tal-2003”), fejn l-għan iddikjarat għall-2003 kien li jiġu ġġenerati profitt gross ta’ NOK 1,5 miljun (qabel il-kosti ġenerali) u fatturat ta’ NOK 14,1 miljun.

9.2 Argumenti legali

9.2.1 Skema

(106) L-awtoritajiet Norveġiżi jsostnu li l-finanzjament tat-trasport lokali skedat bil-karozzi tal-linja f’Oslo twettaq abbażi ta’ skema ta’ għajnuna msejsa fuq is-CTA u s-CTR.

(107) L-ewwel u qabel kollox, huma jenfasizzaw li l-iskop li għalih jistgħu jingħataw l-għotjiet skont l-Artikolu 22 tas-CTA, huwa definit b’mod ċar – il-kumpens jista’ jingħata biss biex ikopri t-telf imġarrab fil-qafas tal-operat ta' servizzi tat-trasport skedat, ikkummissjonati mill-kontej. F’dak ir-rigward, l-awtoritajiet Norveġiżi jargumentaw li l-miżura inkwistjoni hija differenti mill-miżura Finlandiża vvalutata mill-Kummissjoni Ewropea fil-Kawża Åland Industrihus (71).

(108) It-tieni nett, huma jenfasizzaw li s-setgħa diskrezzjonali tal-Muniċipalità ta’ Oslo fir-rigward tal-kalkolu tal-kumpens għal servizz pubbliku hija limitata mil-linji gwida nazzjonali maħluqa skont is-CTR. Ir-raġunament tal-awtoritajiet Norveġiżi huwa li din il-limitazzjoni tas-setgħa diskrezzjonali tal-kontej mill-gvern, issostni l-konklużjoni li l-kumpens jingħata abbażi ta’ skema ta’ għajnuna. Fil-biċċa l-kbira tiegħu, il-kumpens joriġina mill-fondi tal-Istat (għall-kuntrarju tal-fondi tal-kontej), u l-Ministeru tat-Trasport (i) għandu s-setgħa li jagħti linji gwida dwar il-kontenut u l-pubblikazzjoni tal-iskedi tar-rotot, (ii) għandu s-setgħa li japprova t-tariffi, (iii) jistabbilixxi r-ribassi nazzjonali, (iv) jista' jagħti linji gwida għall-użu tas-sistemi ta’ ħruġ ta' biljetti, u (v) għandu l-awtorità li japprova t-termini u l-kundizzjonijiet ġenerali tat-trasport skedat.

(109) Fl-aħħar nett, huma jiddikjaraw li l-prassi amministrattiva konsistenti f’Oslo tindika li l-għajnuna li ngħatat kienet ibbażata fuq skema.

9.2.2 Is-sistema ta' bonus/malus għall-kwalità

(110) L-awtoritajiet Norveġiżi jargumentaw li s-sistema ta' bonus/malus għall-kwalità tagħmel parti mill-kumpens ġenerali għal servizz pubbliku għall-forniment ta’ trasport lokali skedat bil-karozzi tal-linja f’Oslo, u li konsegwentement, hija tagħmel parti integrali mill-iskema ta’ għajnuna. Iżidu jgħidu li l-pagament tal-bonus tal-2004 kien jammonta għal NOK 3,9 miljun, li jirrappreżenta 0,8 % tad-dħul li għamlet AS Sporveisbussene matul dik is-sena (NOK 483,5 miljun). Barra minn hekk, huma jargumentaw li, fi kwalunkwe każ, dan il-bonus jirrappreżenta parti mill-profitt raġonevoli ta' AS Sporveisbussene.

9.2.3 L-allokazzjoni tal-kosti komuni u s-servizzi tal-intragrupp

(111) L-Awtorità tifhem li, abbażi tal-informazzjoni pprovduta, l-awtoritajiet Norveġiżi jiddikjaraw li ma hemm l-ebda għajnuna mill-Istat involuta fir-rigward tal-allokazzjoni tal-kosti komuni u tal-pagament tas-servizzi tal-intragrupp, minħabba li t-tranżazzjonijiet bejn il-kumpaniji tal-grupp u sa ċertu punt bejn il-kumpaniji tal-grupp u AS Oslo Sporveier huma msejsa fuq termini u prinċipji kummerċjali normali.

9.2.4 L-injezzjoni ta’ kapital għall-attivitajiet kummerċjali

(112) L-awtoritajiet Norveġiżi jaffermaw li l-parti mill-injezzjoni ta' kapital tal-2004 ta’ madwar NOK 430 300, li serviet biex tkopri l-kosti tal-pensjonijiet relatati ma’ attivitajiet purament kummerċjali mwettqa fil-marġni tal-obbligi ta' servizz pubbliku (l-injezzjoni ta’ kapital għall-attivitajiet kummerċjali), ma tirrappreżentax għajnuna mill-Istat; pjuttost tirrappreżenta investiment skont il-kundizzjonijiet tas-suq u f'konformità mal-prinċipju tal-investitur f'ekonomija tas-suq. F’dan il-kuntest, huma jenfasizzaw li, għall-kuntrarju tal-fatti ppreżentati fid-deċiżjoni tal-ftuħ (72), il-Muniċipalità ta’ Oslo fil-verità kienet saret is-sid waħdieni ta' AS Oslo Sporveier fl-2002, qabel ma seħħet l-injezzjoni ta' kapital fl-2004. Barra minn hekk, l-awtoritajiet Norveġiżi pprovdew lill-Awtorità b’informazzjoni dwar il-vijabbiltà finanzjarja tas-servizzi kummerċjali tat-trasport bil-karozzi tal-linja. Minbarra defiċit żgħir ta’ NOK 29 000 fl-1998, dawn is-servizzi dejjem rendew profitt sa minn meta bdew fl-1994. Skont id-dokument ta’ strateġija tal-2003, l-għan għall-2003 tas-servizzi kummerċjali tat-trasport bil-karozzi tal-linja, kien li jiġu ġġenerati profitt gross ta’ NOK 1,5 miljun (qabel il-kosti ġenerali) u fatturat ta’ NOK 14,1 miljun. Fuq din il-bażi, u b’referenza għat-test tal-investitur f’ekonomija tas-suq stabbilit mill-Awtorità fid-deċiżjoni tal-ftuħ (73), l-awtoritajiet Norveġiżi jaffermaw li kollox ma' kollox, l-injezzjoni ta’ kapital għall-attivitajiet kummerċjali kienet tirrendi aktar minn likwidazzjoni tal-kumpanija u investiment tal-istess ammont xi mkien ieħor, minħabba li l-kosti kbar involuti f’tali likwidazzjoni kienu jkunu ferm ogħla mill-kost tal-injezzjoni ta’ kapital.

(113) Fl-osservazzjonijiet tagħhom relatati mad-deċiżjoni tal-ftuħ, l-awtoritajiet Norveġiżi komplew jispjegaw li kemm il-ħaddiema involuti fl-attivitajiet ta’ servizz pubbliku u kemm dawk involuti fl-attivitajiet kummerċjali kienu impjegati mill-istess entità legali u kienu membri tal-istess fond tal-pensjonijiet. Barra minn hekk, skont il-liġi Norveġiża, mhuwiex permess li jiġu esklużi ċerti membri tal-fond tal-pensjonijiet meta jiġi kopert id-defiċit f’dak il-fond. Skont l-awtoritajiet Norveġiżi, dawn il-fatturi jissostanzjaw l-argument illi li kieku investitur privat kien jinsab fl-istess sitwazzjoni, anki hu kien ikollu jirrikorri għal żieda ta' kapital.

(114) L-awtoritajiet Norveġiżi jsostnu li l-injezzjoni ta’ kapital għall-attivitajiet kummerċjali ma tikkostitwixxix għajnuna mill-Istat, billi din tinsab taħt il-livell de minimis.

9.2.5 It-tassazzjoni tal-Grupp Oslo Sporveier

(115) Mill-kummenti ppreżentati mill-awtoritajiet Norveġiżi, jiġi dedott li r-regoli tal-kontribuzzjonijiet ta' grupp jeskludu kwalunkwe għajnuna mill-Istat, minħabba li dawn ir-regoli japplikaw għall-kumpaniji kollha li għandhom ir-residenza tagħhom fin-Norveġja u li jimmiraw li jiksbu konsolidazzjoni tat-taxxa fi ħdan il-grupp.

9.2.6 L-għajnuna kompatibbli

(116) L-awtoritajiet Norveġiżi jiddikjaraw li l-kumpens mogħti għall-forniment tas-servizz pubbliku ma wassalx għal kumpens żejjed u għalhekk huwa kompatibbli mal-Artikolu 49 tal-Ftehim ŻEE.

10. IL-KUMMENTI TAL-PARTIJIET INTERESSATI

(117) L-Awtorità rċeviet kummenti minn żewġ partijiet interessati, l-ilmentatur (Konkurrenten.no AS) u Risdal Touring AS, kumpanija assoċjata tal-ilmentatur.

(118) L-ilmentatur jirreferi għal sensiela ta’ dokumenti mressqa quddiem l-Awtorità u l-Qorti tal-EFTA, li fihom kien spjega l-pożizzjoni tiegħu dwar il-każ inkwistjoni. L-ilmentatur joġġezzjona għall-fatt li l-Awtorità, (i) tiddependi kważi għal kollox fuq informazzjoni pprovduta mill-awtoritajiet Norveġiżi, b’mod informali, (ii) tissepara l-miżuri identifikati mill-ilmentatur f’żewġ kawżi differenti, u (iii) allegatament tiċħad lill-ilmentatur l-aċċess pubbliku għall-fajl tal-każ. L-ilmentatur jiddubita kemm l-Awtorità hija lesta li twettaq investigazzjoni imparzjali u eżawrjenti.

(119) Risdal Touring AS tagħmel parti mill-istess grupp korporattiv tal-ilmentatur. Hija taqbel mat-tħassib imqajjem mill-ilmentatur. B’mod partikolari, il-kumpanija tesprimi d-dispjaċir tagħha dwar id-deċiżjoni li allegatament ħadet l-Awtorità biex tiċħad l-aċċess pubbliku għall-fajl tal-każ u dwar it-tul tal-proċedimenti fil-każ inkwistjoni. Il-kumpanija tenfasizza li dawn iċ-ċirkostanzi jġibu fid-dubju l-kapaċità u r-rieda tal-Awtorità li twettaq investigazzjoni imparzjali u eżawrjenti.

II. IL-VALUTAZZJONI

1. IL-PREŻENZA TA' GĦAJNUNA MILL-ISTAT

(120) L-Artikolu 61(1) tal-Ftehim ŻEE huwa kif ġej: “Mingħajr ħsara għal dispożizzjonijiet kuntrarji f’dan il-Ftehim, kull għajnuna, ta’ kwalunkwe forma, mogħtija mill-Istati Membri tal-KE, l-Istati tal-EFTA jew permezz ta’ riżorsi tal-Istat li twassal għal distorsjoni jew theddida ta’ distorsjoni għall-kompetizzjoni billi tiffavorixxi ċerti impriżi jew ċerti produtturi, sa fejn tolqot il-kummerċ bejn il-Partijiet Kontraenti, tkun inkompatibbli ma’ dan il-Ftehim.”

(121) L-ewwel nett, l-Awtorità tivvaluta jekk il-miżura tat-tassazzjoni tal-grupp tinvolvix għajnuna mill-Istat.

(122) It-tieni nett, l-Awtorità tivvaluta n-natura tal-għajnuna mill-Istat tal-injezzjoni ta' kapital għall-attivitajiet kummerċjali. Kif diġà ġie spjegat aktar 'il fuq, din l-injezzjoni ta' kapital tagħmel parti minn miżura akbar (l-injezzjoni ta' kapital tal-2004 li ġiet injettata biex tirmedja l-insuffiċjenza ta’ fondi fil-kontijiet tal-pensjonijiet). Madanakollu, f’kuntrast mal-bqija tal-injezzjoni ta’ kapital tal-2004, l-injezzjoni ta’ kapital għall-attivitajiet kummerċjali serviet biex tkopri kosti mhux marbuta mal-forniment ta' servizzi pubbliċi, jiġifieri l-insuffiċjenza ta’ fondi fil-kontijiet tal-pensjonijiet tal-ħaddiema fil-fergħa kummerċjali ta' AS Sporveisbussene. Bl-iskop li tiġi vvalutata n-natura tal-għajnuna mill-Istat taż-żewġ partijiet tal-injezzjoni ta' kapital tal-2004, jeħtieġ li ssir distinzjoni bejniethom, minħabba l-bażijiet legali differenti li fuqhom trid tissejjes il-valutazzjoni tagħhom. Għaldaqstant, filwaqt li l-miżuri ta' kumpens għal servizz pubbliku huma vvalutati abbażi tal-prinċipji stabbiliti mill-Qorti tal-Ġustizzja Ewropea (il-“Qorti tal-Ġustizzja”) fis-sentenza Altmark, (74) il-valutazzjoni tal-miżuri li ma jikkostitwixxux kumpens għal servizz pubbliku, mhijiex imsejsa fuq dawk il-prinċipji.

(123) It-tielet nett, l-Awtorità tivvaluta jekk il-kumpens annwali u l-injezzjoni ta' kapital għas-servizz pubbliku jikkostitwixxux għajnuna mill-Istat.

1.1 It-tassazzjoni tal-Grupp Oslo Sporveier

(124) L-ilmentatur argumenta li l-pożizzjoni ta' taxxa negattiva ta' AS Oslo Sporveier intużat biex jitnaqqas il-piż tat-taxxa minn fuq AS Sporveisbussene. L-Awtorità jidhrilha li l-ilmentatur kien qed jirreferi għar-regoli tat-tassazzjoni li jikkonċernaw il-kontribuzzjonijiet bejn kumpaniji li jappartjenu għall-istess grupp korporattiv (“kontribuzzjonijiet ta' grupp”).

(125) L-Awtorità tosserva li dawn ir-regoli huma applikabbli għal AS Oslo Sporveier u għal AS Sporveisbussene, billi din tal-aħħar hija kumpanija sussidjarja li tappartjeni totalment lill-ewwel waħda. Għalhekk, AS Oslo Sporveier jew kwalunkwe sussidjarja tagħha, fil-prinċipju tista' tikkumpensa għall-profitti taxxabbli billi tqassam xi kontribuzzjonijiet fi ħdan il-grupp.

(126) L-Awtorità tirrimarka li l-ilmentatur qisu mhux jaqbel ma' dak li jidher li hu l-applikazzjoni tar-regoli ġenerali Norveġiżi fir-rigward tat-tassazzjoni korporattiva. L-Awtorità tinnota li l-ilmentatur la allega, u lanqas ma ppreżenta xi informazzjoni li ssostni li r-regoli tat-taxxa rilevanti ġew abbozzati b’tali mod li jista’ jwassal għall-għoti ta' għajnuna mill-Istat lil kumpaniji speċifiċi.

(127) Skont każistika stabbilita, sabiex jiġi determinat jekk miżura hijiex selettiva, ikun jaqbel li jiġi eżaminat jekk, fil-kuntest ta’ sistema legali partikolari, din il-miżura tkunx tagħti vantaġġ lil ċerti impriżi meta mqabbla ma’ oħrajn li jkunu f’sitwazzjoni legali u fattwali kumparabbli (75). Għalhekk jista’ jagħti l-każ li sistema ta' tassazzjoni nazzjonali partikolari ma tinvolvix għajnuna mill-Istat anke jekk ma tikkorrespondix mas-sistema ġenerali tat-tassazzjoni korporattiva fi Stat taż-ŻEE partikolari.

(128) Fir-rigward tal-kontribuzzjonijiet ikkonċernati, il-kumpaniji li jagħmlu parti minn grupp mhumiex f’sitwazzjoni legali u fattwali kumparabbli għal dik ta’ kumpaniji li ma jagħmlux parti minn grupp. Meta kumpanija ewlenija tagħti kontribuzzjoni lil kumpanija sussidjarja u b’hekk tnaqqas l-introjtu taxxabbli tagħha, l-għan ta' din il-kontribuzzjoni ma jkunx li timmassimizza l-profitti ta' parti waħda b'detriment tal-oħra, iżda sempliċiment li tagħti lok għal trattament ta' taxxa simili, bħal dak ta’ kumpanija unika li topera fuq diversi negozji, u li tiżgura newtralità ta' taxxa bejn il-kumpaniji organizzati fi grupp u l-kumpanija unika li topera fuq diversi negozji.

(129) Kif enfasizzat fit-Taqsima 3.1 tal-Linji Gwida tal-Awtorità li jikkonċernaw l-applikazzjoni tar-regoli dwar l-għajnuna mill-Istat għall-miżuri relatati mat-tassazzjoni diretta tan-negozji, ir-regoli dwar l-għajnuna mill-Istat ma jillimitawx is-setgħa tal-Istati tal-EFTA li jiddeċiedu dwar il-politika ekonomika li jqisu bħala l-aktar xierqa u, b’mod partikolari, li jifirxu l-piż tat-taxxa skont kif ikun hemm bżonn fuq id-diversi fatturi tal-produzzjoni.

(130) L-Awtorità taqbel mal-awtoritajiet Norveġiżi li l-miżura hija ġenwinament miftuħa għal kwalunkwe impriża residenti fin-Norveġja li hija soġġetta għal taxxa korporattiva fuq l-introjtu, u dan ifisser li l-miżura tinkludi lill-kumpaniji barranin b’sussidjarji fin-Norveġja. Ir-rekwiżit tal-kapital statutorju għall-istabbiliment ta’ kumpanija b’responsabbiltà limitata, jiġifieri kapital ta' NOK 100 000, matul il-perjodu ta’ investigazzjoni, ippermetta li kumpaniji individwali joħolqu t-tieni kumpanija tagħhom fin-Norveġja, u b'hekk jiffurmaw grupp. Konsegwentement, il-formazzjoni ta’ grupp setgħet issir minn kwalunkwe kumpanija individwali mingħajr ma kienet teħtieġ riżorsi ta' kapital sinifikanti. Għaldaqstant, il-firxa ta' benefiċjarji potenzjali ta’ skema bħal din hija wiesgħa; u l-iskop tagħha huwa li tiżgura trattament ta' taxxa simili, irrispettivament mid-daqs jew mill-istruttura tal-kumpanija.

(131) Fid-dawl ta’ dak li ntqal hawn fuq, l-Awtorità tqis li t-tpaċija tal-introjtu taxxabbli permezz ta' kontribuzzjoni ta' grupp ma tagħtix vantaġġ ekonomiku lil AS Sporveisbussene billi din, bħala kundizzjoni biex tibbenefika minn tnaqqis fit-taxxa, kienet obbligata tagħmel il-kontribuzzjoni lil kumpanija oħra tal-grupp, li kellha tkun tal-istess ammont bħat-tnaqqis tal-bażi għat-taxxa li kisbet b’dan il-mod. Għaldaqstant, dan it-trattament ta' taxxa ma jikkostitwixxix għajnuna mill-Istat fit-tifsira tal-Artikolu 61(1) tal-Ftehim ŻEE.

1.2 L-injezzjoni ta’ kapital għall-attivitajiet kummerċjali

1.2.1 De minimis

(132) Kif stabbilit hawn fuq, jidher li madwar NOK 430 300 tal-injezzjoni ta' kapital tal-2004 kienu relatati mal-insuffiċjenza ta’ fondi fil-kontijiet tal-pensjonijiet fit-taqsima tal-kowċis turistiċi. Ladarba din il-parti tal-kapital injettat ma tirrigwardax il-kost ta' servizz pubbliku, hija ma tiġix ivvalutata abbażi tas-Sentenza Altmark.

(133) Barra minn hekk, ir-Regolament tal-Kummissjoni (KE) Nru 1998/2006 ta’ Diċembru 2006 dwar l-applikazzjoni tal-Artikoli 87 (illum l-Artikolu 107 tat-TFUE) u 88 (illum l-Artikolu 108 tat-TFUE) tat-Trattat tal-KE dwar l-għajnuna de minimis, mhuwiex applikabbli f’dan il-każ partikolari (76). L-ammont ta’ madwar NOK 430 300 kien jagħmel parti mill-ammont totali ta’ NOK 111 760 000 li kien tħallas biex ikopri l-kost tas-servizz pubbliku, u b'hekk jikkostitwixxi parti integrali minnu. Għalhekk ma jistax jitqies bħala miżura individwali li tissodisfa l-kundizzjonijiet tar-Regolament de minimis (77).

(134) Barra minn hekk, dan ir-Regolament jiddikjara espliċitament fl-Artikolu 2, il-paragrafu 2 li “meta ammont totali ta’ għajnuna jaqbeż dan il-limitu (ta' EUR 200 000 jew ta' EUR 100 000 fis-settur tat-trasport bit-triq), dak l-ammont ta’ għajnuna ma jistax jibbenefika minn dan ir-Regolament, anki għal frazzjoni li ma taqbiżx dak il-limitu. F’każ bħal dan, il-benefiċċju ta’ dan ir-Regolament ma jistax jintalab għal din il-miżura ta’ għajnuna la fiż-żmien meta ngħatat l-għajnuna, u lanqas f’xi żmien ieħor suċċessiv” (78).

1.2.2 Il-prinċipju tal-investitur f’ekonomija tas-suq

(135) Skont każistika kostanti, jaqbel li l-Awtorità tiddetermina jekk l-impriża riċeventi, AS Sporveisbussene, irċevietx xi vantaġġ ekonomiku li kieku ma kinitx tikseb f'kundizzjonijet normali tas-suq (79). Sabiex tagħmel dan, l-Awtorità trid tapplika t-test tal-investitur f’ekonomija tas-suq (80), li essenzjalment jipprevedi li għajnuna mill-Istat tingħata meta Stat ipoġġi għad-dispożizzjoni ta' impriża l-fondi, li f'ċirkostanzi normali, ma jingħatawlux minn investitur privat li japplika l-kriterji kummerċjali normali u li jwarrab kunsiderazzjonijiet oħra ta’ natura soċjali, politika jew filantropika (81).

(136) Ta' min wieħed jiftakar li l-pjan ta' amortizzazzjoni inizjali kien ġie skattat permezz ta' deċiżjoni tal-Awtorità Superviżorja Finanzjarja tan-Norveġja li talbet lil AS Oslo Sporveier biex tagħmel tajjeb għall-insuffiċjenza fil-fond tal-pensjonijiet tagħha. Dan ifisser li kien meħtieġ li s-sidien ta’ AS Oslo Sporveier u ta' AS Sporveisbussene jirmedjaw l-insuffiċjenza ta’ fondi fin-negozju tagħhom, jew inkella jirriskjaw li l-kumpanija tagħhom tiġi insolventi.

(137) Sabiex tiddetermina jekk l-injezzjoni ta’ kapital saritx f'kundizzjonijiet li jkunu aċċettabbli għal investitur privat, l-Awtorità tirrimarka li investitur privat li jsib ruħu f’sitwazzjoni simili – jiġifieri bl-għażla li jew (a) jinjetta kapital ġdid fil-kumpanija, jew (b) li jillikwida l-kumpanija u jinvesti l-istess ammont xi mkien ieħor, jasal biex jagħżel l-istrateġija (a) biss jekk b'mod ġenerali tkun tirrendi aktar mill-istrateġija (b). Dan ifisser li mhuwiex biżżejjed li tintgħażel “l-irħas” soluzzjoni sabiex jintlaħaq il-valur referenzjarju tal-investitur f’ekonomija tas-suq, iżda li huwa neċessarju li tintwera rata aċċettabbli ta’ redditu futur għall-prezz ta’ din “l-irħas soluzzjoni”.

(138) Fid-deċiżjoni tal-ftuħ tal-investigazzjoni formali, (82) l-Awtorità esprimiet dubji dwar l-applikabbiltà tat-test tal-investitur f’ekonomija tas-suq, minħabba n-nuqqas ta’ informazzjoni rilevanti, bħall-previżjonijiet tal-profittabilità li seta' għamel xi investitur privat.

(139) Bi tweġiba għal din it-talba, l-awtoritajiet Norveġiżi spjegaw li fl-2004, meta saret l-injezzjoni ta’ kapital, is-servizzi bil-kowċis turistiċi ta’ AS Sporveisbussene kienu baqgħu jrendu sa minn meta bdew fl-1994, b'eċċezzjoni waħda fl-1998, meta ġarrbu telf żgħir ħafna ta’ NOK 29 000. Mid-dokument ta’ strateġija tal-2003 dwar is-servizzi bil-kowċis turistiċi bejn l-2003 u l-2006, ħareġ biċ-ċar li l-għan kien li jinżammu għaddejjin is-servizzi bil-kowċis turistiċi u li jiġu ġġenerati fatturat għall-2003 ta’ NOK 14,1 miljun u profitt ta’ NOK 1,5 miljun (qabel il-kosti ġenerali). Il-likwidazzjoni ta' AS Sporveisbussene, jew is-separazzjoni tas-servizzi bil-kowċis turistiċi u l-likwidazzjoni ta' din il-parti, ma setgħetx tiġi kkunsidrata bħala alternattiva raġonevoli għall-Muniċipalità ta’ Oslo minħabba l-kosti kbar involuti, li jkunu jeċċedu ferm il-kost tal-kopertura tal-insuffiċjenza ta’ fondi tal-pensjonijiet allokati lit-taqsima tal-kowċis turistiċi. Meta jitqiesu d-daqs tal-ammont injettat li kien relattivament żgħir, il-profittabilità ġenerali tas-servizzi bil-kowċis turistiċi ta’ AS Sporveisbussene u l-previżjonijiet ta' rata apparentement raġonevoli tal-profittabilità tagħhom matul is-snin segwenti, u meta jittieħdu inkunsiderazzjoni l-kosti ogħla involuti f’tali likwidazzjoni, investitur privat ipotetiku wkoll kien jagħżel l-alternattiva tal-injezzjoni ta' kapital.

(140) Għalhekk, l-Awtorità hija tal-fehma li l-injezzjoni ta’ kapital ta’ madwar NOK 430 300 għandha titqies bħala konformi mal-prinċipju tal-investitur f'ekonomija tas-suq. L-Awtorità tikkonkludi li l-injezzjoni ta' kapital ma tatx vantaġġ lil AS Sporveisbussene li ma kinitx setgħet tirċievi f’kundizzjonijiet normali tas-suq. Għaldaqstant, din ma tikkostitwixxix għajnuna mill-Istat fit-tifsira tal-Artikolu 61(1) tal-Ftehim ŻEE.

1.3 Il-kumpens annwali u l-injezzjoni ta’ kapital għas-servizz pubbliku

1.3.1 Introduzzjoni

(141) Fir-rigward tal-ilment dwar is-sussidjar inkroċjat bejn l-attivitajiet tas-servizz pubbliku u l-attivitajiet kummerċjali ta’ AS Oslo Sporveier, AS Sporveisbussene, Arctic Express AS u Sporveisbussenes Turbiler AS, bl-allegazzjoni tal-ilmentatur l-Awtorità tifhem li l-kumpens annwali għall-forniment tas-servizz tat-trasport lokali skedat u l-injezzjoni ta’ kapital għas-servizz pubbliku ssussidjaw l-attivitajiet kummerċjali mwettqa mill-Grupp Oslo Sporveier.

(142) Huwa evidenti li s-sussidjar inkroċjat (għall-finijiet tal-kontroll tal-għajnuna mill-Istat) jista' jseħħ biss jekk l-impriża li minnha joriġinaw is-sussidji inkroċjati tirċievi għajnuna mill-Istat fit-tifsira tal-Artikolu 61(1) tal-Ftehim ŻEE. Għalhekk, fir-rigward ta’ din il-parti tal-ilment, l-Awtorità l-ewwel trid tivvaluta jekk il-miżuri ta’ finanzjament, jiġifieri (i) il-kumpens annwali u (ii) l-injezzjoni ta’ kapital għas-servizz pubbliku, jinvolvux għajnuna mill-Istat.

1.3.2 Il-preżenza ta’ riżorsi tal-Istat

(143) Sabiex tkun tikkostitwixxi għajnuna mill-Istat fit-tifsira tal-Artikolu 61(1) tal-Ftehim ŻEE, l-għajnuna trid tingħata mill-Istat jew permezz ta' riżorsi tal-Istat.

(144) Bħala punt preliminari, jeħtieġ li jiġi enfasizzat li kemm l-awtoritajiet lokali kif ukoll dawk reġjonali huma kkunsidrati bħala ekwivalenti għall-Istat (83). Għalhekk, il-Muniċipalità ta’ Oslo hija ekwivalenti għall-Istat, għall-finijiet tar-regoli dwar l-għajnuna mill-Istat taż-ŻEE.

(145) Fil-każ preżenti, joħroġ biċ-ċar li l-Istat, fil-kapaċità tiegħu tal-Muniċipalità ta’ Oslo, ipprovda finanzjament permezz tal-kumpens annwali, lil AS Oslo Sporveier għall-forniment tat-trasport skedat bil-karozzi tal-linja sal-1997. Għall-perjodu li jkopri mill-1997 sal-2008, ma hemm l-ebda dubju li AS Oslo Sporveier għaddiet il-kumpens annwali lil AS Sporveisbussene, skont il-kundizzjonijiet tal-Ftehim dwar it-Trasport, li essenzjalment jidher li fformalizza l-prassi amministrattiva mhux uffiċjali preċedenti tal-kalkolu tal-kumpens annwali (84).

(146) Fir-rigward tal-injezzjoni ta' kapital għas-servizz pubbliku favur AS Sporveisbussene biex tkopri l-insuffiċjenza ta’ fondi għall-fond tal-pensjonijiet, ma hemm l-ebda dubju li l-Istat, fil-kapaċità tiegħu tal-Muniċipalità ta’ Oslo, ikkontribwixxa NOK 111 760 000 bħala kapital għal AS Sporveisbussene.

(147) Għalhekk l-Awtorità tikkonkludi li l-kumpens annwali u l-injezzjoni ta' kapital għas-servizz pubbliku ngħataw mill-Istat u li kienu ffinanzjati minn riżorsi tal-Istat.

1.3.3 L-impriża

(148) Il-vantaġġi li jiffavorixxu l-“impriżi” biss huma kkunsidrati bħala għajnuna mill-Istat fit-tifsira tal-Artikolu 61(1) tal-Ftehim ŻEE. Impriża hija kwalunkwe entità involuta f’attività ekonomika, irrispettivament mill-istatus legali tal-entità u mill-mod ta’ kif tiġi ffinanzjata (85). Barra minn hekk, kwalunkwe attività li tikkonsisti fl-offerta ta' prodotti u servizzi f’suq partikolari tikkostitwixxi attività ekonomika (86).

(149) Matul il-perjodu rilevanti (1994–2008), AS Oslo Sporveier u aktar tard AS Sporveisbussene pprovdew servizzi tat-trasport skedat bil-karozzi tal-linja kif ukoll servizzi bil-kowċis turistiċi fis-suq Norveġiż. Fuq din il-bażi, l-Awtorità tikkonkludi li fil-perjodu rilevanti, kemm AS Oslo Sporveier kif ukoll AS Sporveisbussene kienu impriżi.

1.3.4 Il-vantaġġ ekonomiku

(150) Sabiex tikkostitwixxi għajnuna mill-Istat fit-tifsira tal-Artikolu 61(1) tal-Ftehim ŻEE, il-miżura trid tagħti vantaġġ ekonomiku lil xi impriża, pereżempju billi tiffrankalha imposti li normalment ikollha tħallas mill-baġit tagħha.

(151) Kif imsemmi hawn fuq, il-kumpens annwali mogħti lil AS Oslo Sporveier u lil AS Sporveisbussene għall-forniment ta’ servizzi tat-trasport bil-karozzi tal-linja f’Oslo, prima facie, jikkostitwixxi kumpens għall-kosti marbuta mal-forniment tas-servizz pubbliku. Il-kumpens għas-servizz pubbliku ma jinvolvix vantaġġ ekonomiku jekk jiġu rrispettati l-kriterji stabbiliti mill-każistika Altmark tal-Qorti tal-Ġustizzja (87).

(152) Barra minn hekk, fir-rigward tal-injezzjoni ta' kapital għas-servizz pubbliku, l-Awtorità tikkunsidra li AS Sporveisbussene rċeviet l-injezzjoni ta' kapital biex tkopri l-insuffiċjenza ta’ fondi għall-obbligazzjonijiet tal-pensjoni li kien akkumula qabel l-1997. Jidher li l-injezzjoni ta’ kapital kollha kemm hi ntużat għal dan l-iskop. Jaqbel li wieħed jinnota wkoll li filwaqt li ġew irreġistrati ċerti bidliet fil-pożizzjoni tal-kapital ta’ AS Sporveisbussene fil-kontijiet, l-ammont sħiħ tħallas direttament minn AS Oslo Sporveier għall-fond tal-pensjonijiet u ma kienx trasferit fi flus kontanti lil AS Sporveisbussene.

(153) L-injezzjoni ta' kapital għas-servizz pubbliku ma tirrigwardax kosti ġodda iżda kosti li akkumulaw fil-passat u li teknikament ma kinux irreġistrati fil-kontijiet ġenerali tal-kumpanija. Madankollu, dawn l-obbligazzjonijiet kienu diġà preżenti meta seħħet l-injezzjoni ta’ kapital, li serviet biex tagħmel tajjeb għall-insuffiċjenza fil-fondi tal-pensjonijiet. Għalhekk, l-injezzjoni ta' kapital għas-servizz pubbliku tista' titqies bħala li tifforma parti mill-kost li kellha ġġarrab il-Muniċipalità ta’ Oslo bi skambju għall-forniment ta' servizz pubbliku mingħand AS Oslo Sporveier u AS Sporveisbussene (permezz ta' AS Oslo Sporveier). Minflok tinjetta dan il-kapital, il-Muniċipalità ta’ Oslo setgħet ħallset kumpens annwali għas-servizz pubbliku ogħla. B’hekk l-injezzjoni ta’ kapital għas-servizz pubbliku kienet tikkostitwixxi parti integrali mill-kumpens għas-servizz pubbliku mogħti lil AS Sporveisbussene, hekk kif dejjem kienet sa min-nofs tas-snin 90 sakemm saret l-injezzjoni ta' kapital (u bħalma kienet se tkun, kieku twettqet f'konformità mal-pjan ta’ amortizzazzjoni sal-2020).

(154) Fis-sentenza Altmark il-Qorti tal-Ġustizzja ddeċidiet li kumpens għal servizz pubbliku ma jikkostitwixxix għajnuna mill-Istat meta jiġu rrispettati erba' kriterji kumulattivi. — L-ewwel nett, l-impriża riċeventi effettivament irid ikollha obbligi ta' servizz pubbliku xi twettaq u dawn l-obbligi jridu jkunu definiti b'mod ċar. — It-tieni nett, il-parametri li fuqhom jissejjes il-kalkolu tal-kumpens, iridu jiġu stabbiliti minn qabel b'mod oġġettiv u trasparenti. — It-tielet nett, il-kumpens ma jistax ikun aktar minn dak li hu meħtieġ sabiex jiġu koperti l-kosti kollha jew parti minnhom, imġarrba waqt it-twettiq tal-obbligi ta' servizz pubbliku, filwaqt li jittieħdu inkunsiderazzjoni r-rikavati rilevanti u profitt raġonevoli. — Ir-raba' u l-aħħar nett, meta l-impriża li tkun se twettaq obbligi ta’ servizz pubbliku ma tintgħażilx f'konformità ma' proċedura ta’ akkwist pubbliku li tippermetti li ssir l-għażla tal-offerent li jkun kapaċi jipprovdi dawk is-servizzi bl-irħas kost possibbli, il-livell tal-kumpens meħtieġ irid jiġi determinat abbażi ta’ analiżi tal-kosti li jkollha impriża tipika, immexxija tajjeb u mgħammra b'mod adegwat (88).

(155) L-ewwel u qabel kollox l-Awtorità se teżamina r-raba’ kriterju, jiġifieri jekk il-kumpens kienx ibbażat fuq offerta jew kienx imsejjes fuq il-kosti ta' kumpanija effiċjenti u mmexxija tajjeb.

(156) Minn qabel l-1994, il-Muniċipalità ta’ Oslo diġà kienet tħallas kumpens annwali lil AS Oslo Sporveier għas-servizzi tat-trasport skedat bil-karozzi tal-linja, li mill-1997 għaddew f'idejn AS Sporveisbussene. Madankollu, fir-rigward tar-rotot operati fil-qafas tal-konċessjoni skont iż-żona, la AS Oslo Sporveier u lanqas AS Sporveisbussene ma ntgħażlet fi proċedura ta’ akkwist pubbliku. Għaldaqstant, la l-kumpens mingħand il-Muniċipalità ta’ Oslo lil AS Oslo Sporveier u lanqas il-kumpens li sussegwentement għadda mingħand AS Oslo Sporveier għal AS Sporveisbussene ma kien ibbażat fuq il-prezzijiet li rriżultaw mill-offerti pubbliċi.

(157) Barra minn hekk, l-awtoritajiet Norveġiżi ma pprovdewx lill-Awtorità b'informazzjoni dettaljata biżżejjed, biex ikunu jistgħu jivverifikaw jekk il-kosti mġarrba minn AS Oslo Sporveier jew AS Sporveisbussene kinux jikkorrespondu mal-kosti ta' impriża tipika, immexxija tajjeb u mgħammra b'mod adegwat, u lanqas ma argumentaw, kif iddikjarat hawn fuq, li dan il-kriterju ġie rrispettat. Ir-Rapport Asplan Viak, ippreżentat mill-awtoritajiet Norveġiżi, sempliċiment ikopri l-kumpens mogħti għal sentejn ta' servizzi (l-1999 u l-2002) mill-15-il sena rilevanti li matulhom ingħata kumpens lill-kumpaniji (1994–2008). L-Awtorità tikkunsidra li t-tieni alternattiva prevista mir-raba' kriterju tal-Altmark tirrikjedi li jiġi ssostanzjat li l-kumpens inkwistjoni ġie determinat fuq il-bażi ta’ analiżi tal-kosti li setgħet ġarrbet impriża tipika, immexxija tajjeb u mgħammra b’mod adegwat, matul il-perjodu kollu. Anke jekk ir-Rapport Asplan Viak seta' jintuża biex juri li AS Sporveisbussene ssodisfat dan ir-rekwiżitu għal sentejn ta' servizzi, hu jħalli barra t-tlettax-il sena li jkun għad fadal. Għalhekk, l-opinjoni tal-Awtorità hi li r-raba’ kriterju tal-Altmark mhuwiex irrispettat.

(158) Fid-dawl ta’ dak li ntqal hawn fuq, l-Awtorità tqis li, kemm fil-każ ta’ AS Oslo Sporveier kif ukoll f'dak ta' AS Sporveisbussene, is-servizzi tat-trasport skedat bil-karozzi tal-linja operati fil-qafas tal-konċessjoni skont iż-żona f’Oslo, ma twettqux f'konformità mar-raba’ kriterju tas-sentenza Altmark. Konsegwentement, billi l-kriterji Altmark iridu jiġu rrispettati b’mod kumulattiv biex il-kumpens għal servizz pubbliku ma jkunx jikkostitwixxi għajnuna mill-Istat, (89) l-Awtorità tikkonkludi li l-kumpens annwali, inkluża l-injezzjoni ta' kapital għas-servizz pubbliku, jagħti vantaġġ ekonomiku lil AS Oslo Sporveier u lil AS Sporveisbussene.

1.3.5 Preferenza mogħtija lil ċerti impriżi jew lill-produzzjoni ta’ ċerti prodotti

(159) Sabiex tikkostitwixxi għajnuna mill-Istat fit-tifsira tal-Artikolu 61(1) tal-Ftehim ŻEE, il-miżura ta’ għajnuna trid tkun selettiva billi tagħti preferenza lil ċerti impriżi jew lill-produzzjoni ta’ ċerti prodotti.

(160) Il-Qorti tal-Ġustizzja ddeċidiet li sabiex jiġi determinat jekk miżura hijiex selettiva, jaqbel li jiġi stabbilit jekk l-impriża/impriżi inkwistjoni hijiex/humiex f’sitwazzjoni legali u fattwali kumparabbli għal dik ta’ impriżi oħra fid-dawl tal-objettiv imfittex mill-miżura (90).

(161) Fil-każ preżenti, il-kumpens annwali u l-injezzjoni ta’ kapital għas-servizz pubbliku taw preferenza lil AS Oslo Sporveier u/jew lil AS Sporveisbussene, filwaqt li eskludew lil operaturi oħra tat-trasport bil-karozzi tal-linja. Tali operaturi oħra tal-karozzi tal-linja joperaw servizzi tat-trasport skedat bil-karozzi tal-linja fin-Norveġja jew f'postijiet oħra fiż-ŻEE u għalhekk kienu f’sitwazzjoni legali u fattwali simili meta kkumparati ma’ AS Oslo Sporveier u AS Sporveisbussene. Għal dawn ir-raġunijiet, l-Awtorità tikkonkludi li dawn iż-żewġ miżuri huma selettivi.

1.3.6 Id-distorsjoni tal-kompetizzjoni u l-effett fuq il-kummerċ bejn il-Partijiet Kontraenti

(162) Sabiex tikkostitwixxi għajnuna mill-Istat fit-tifsira tal-Artikolu 61(1) tal-Ftehim ŻEE, il-miżura ta’ għajnuna trid toħloq distorsjoni jew thedded li toħloq distorsjoni tal-kompetizzjoni u taffettwa l-kummerċ bejn il-Partijiet Kontraenti. Skont il-każistika tal-Qorti tal-EFTA, l-Awtorità hija mistennija li teżamina jekk tali għajnuna hijiex suxxettibbli li taffettwa l-kummerċ u li toħloq distorsjoni tal-kompetizzjoni (91).

(163) Sa minn qabel id-dħul fis-seħħ tal-Ftehim ŻEE fin-Norveġja, kien hemm diversi impriżi li pprovdew servizzi tat-trasport skedat bil-karozzi tal-linja f’Oslo. Għalhekk, l-Awtorità tikkonkludi li minn dak iż-żmien ‘l hawn, il-kumpens annwali u l-injezzjoni ta’ kapital għas-servizz pubbliku kienu suxxettibbli li joħolqu distorsjoni tal-kompetizzjoni (92).

(164) Fir-rigward tal-effett fuq il-kummerċ u tal-fatt li l-każ inkwistjoni jikkonċerna suq lokali għat-trasport bil-karozzi tal-linja f’Oslo, l-Awtorità tfakkar li fis-sentenza Altmark, li kienet tikkonċerna wkoll is-servizzi tat-trasport reġjonali bil-karozzi tal-linja, il-Qorti tal-Ġustizzja ddeċidiet li: “sussidju pubbliku mogħti lil impriża li tipprovdi biss servizzi ta’ trasport lokali jew reġjonali u ma tipprovdix servizzi ta’ trasport barra mill-Istat tagħha ta’ oriġini, jista’, madankollu, ikollu effett fuq il-kummerċ bejn l-Istati Membri … Għaldaqstant, it-tieni kundizzjoni għall-applikazzjoni tal-Artikolu 92(1) tat-Trattat, jiġifieri li l-għajnuna trid tkun ta’ natura li tolqot il-kummerċ bejn l-Istati Membri, ma tiddependix fuq in-natura lokali jew reġjonali tas-servizzi ta’ trasport ipprovduti jew mill-kobor tas-settur ta’ attività kkonċernat.” (93)

(165) Dan ifisser li anke jekk – bħal fil-każ preżenti – is-suq tat-trasport lokali bil-karozzi tal-linja (Oslo) biss huwa kkonċernat, il-finanzjament pubbliku għad-dispożizzjoni ta' operatur wieħed f’tali suq lokali huwa suxxettibbli li jaffettwa l-kummerċ bejn il-Partijiet Kontraenti (94). B’konsegwenza ta’ dan, l-Awtorità tqis li l-kumpens annwali u l-injezzjoni ta’ kapital għas-servizz pubbliku kienu suxxettibbli li jaffettwaw il-kummerċ bejn il-Partijiet Kontraenti.

1.3.7 Il-konklużjoni dwar il-kumpens annwali u l-injezzjoni ta’ kapital għas-servizz pubbliku

(166) Abbażi tal-valutazzjoni preċedenti, l-Awtorità tikkonkludi li l-kumpens annwali lil AS Oslo Sporveier u (aktar tard) lil AS Sporveisbussene u l-injezzjoni ta’ kapital għas-servizz pubbliku biex tiġi koperta l-insuffiċjenza ta’ fondi għall-fond tal-pensjonijiet jikkostitwixxu għajnuna mill-Istat fit-tifsira tal-Artikolu 61 tal-Ftehim ŻEE.

2. IL-KLASSIFIKAZZJONI TAL-MIŻURI TA’ GĦAJNUNA MILL-ISTAT BĦALA GĦAJNUNA EŻISTENTI JEW GĦAJNUNA ĠDIDA – IL-KUMPENS ANNWALI U L-INJEZZJONI TA’ KAPITAL GĦAS-SERVIZZ PUBBLIKU

2.1 Introduzzjoni – is-Sentenza tal-Qorti tal-EFTA fil-Kawża E-14/10

(167) L-Artikolu 1(b)(i) tal-Parti II tal-Protokoll 3 jistipula li “għajnuna eżistenti” tfisser: "l-għajnuna kollha li eżistiet qabel id-dħul fis-seħħ tal-Ftehim taż-ŻEE fl-Istati tal-EFTA rispettivi, li jfisser, skemi ta' għajnuna u għajnuna individwali li ddaħħlu fis-seħħ qabel, u għadhom jgħoddu wara, id-dħul fis-seħħ tal-Ftehim taż-ŻEE".

(168) L-Awtorità tirrimarka li meta daħal fis-seħħ il-Ftehim ŻEE fin-Norveġja (l-1 ta’ Jannar 1994), AS Oslo Sporveier, ġiet ikkumpensata għall-forniment tat-trasport skedat bil-karozzi tal-linja f’Oslo f'konformità mad-dispożizzjonijiet tal-leġiżlazzjoni tat-trasport u mal-prassi amministrattiva stabbilita (li kienet teżisti qabel il-Ftehim ŻEE), kif deskritt fid-dettall hawn fuq.

(169) Fis-sentenza tagħha fil-Kawża E-14/10 li tannulla d-Deċiżjoni tal-Awtorità Nru 254/10/COL, il-Qorti tal-EFTA ddikjarat is-segwenti: “Jekk l-għajnuna mogħtija […] tikkostitwixxix “għajnuna eżistenti” […] jiddependi mill-interpretazzjoni tad-dispożizzjonijiet tal-Protokoll 3 tal-Ftehim dwar is-Sorveljanza u l-Qorti […] […] biex tiġi kklassifikata bħala “miżura ta’ għajnuna eżistenti” skont ir-regoli dwar l-għajnuna mill-Istat taż-ŻEE, trid tagħmel parti minn skema ta’ għajnuna li tkun iddaħħlet fis-seħħ qabel id-dħul fis-seħħ tal-Ftehim ŻEE”. (95)

2.2 Id-definizzjoni ta’ skema ta’ għajnuna

(170) L-Artikolu 1(d) tal-Parti II tal-Protokoll 3 jistipula li “skema ta' għajnuna”: “tfisser kull att li abbażi tiegħu, mingħajr ma jkunu meħtieġa miżuri oħra ta’ implimentazzjoni, għotjiet ta’ għajnuna individwali jkunu jistgħu jsiru lil impriżi definiti fl-att b’mod ġenerali u astratt u kwalunkwe att li abbażi tiegħu għajnuna li mhix marbuta ma’ proġett speċifiku tista’ tingħata lil impriża waħda jew diversi għal perjodu ta’ żmien indefinit u/jew għal ammont indefinit;”

(171) L-Artikolu 1(e) tal-Parti II tal-Protokoll 3 jistipula li “għajnuna individwali”: “tfisser għajnuna li ma tingħatax abbażi ta' skema ta' għajnuna u għotjiet ta' għajnuna notifikati abbażi ta' skema ta' għajnuna;”

(172) Din id-distinzjoni hija ta’ importanza partikolari fil-kuntest tal-għajnuna eżistenti, u l-Protokoll 3 jikkonferixxi lill-Awtorità l-kompetenza biex iżżomm taħt rieżami kostanti s-sistemi ta’ għajnuna eżistenti (96). Bl-istess mod, it-Taqsima V tal-Parti II tal-Protokoll 3 tapplika biss għal skemi ta’ għajnuna eżistenti (97).

(173) L-Awtorità tirrimarka li din id-definizzjoni ġiet inkorporata fil-Ftehim ŻEE fl-2001 bl-inserzjoni tal-Parti II tal-Protokoll 3. Qabel l-2001, meta l-Protokoll 3 ġie allinjat mar-Regolament Proċedurali, (98) ma kienx hemm definizzjoni li kienet daqstant preċiża fil-liġi taż-ŻEE, li tiddetermina x'kienet skema ta’ għajnuna. Barra minn hekk, fil-fehma tal-Awtorità, il-bażi loġika għall-kunċett ta’ għajnuna eżistenti – fil-prinċipju, li tipprovdi lill-Istati taż-ŻEE u lill-benefiċarji tal-għajnuna mill-Istat b’xi ftit ċertezza legali rigward l-arranġamenti li saru qabel id-dħul fis-seħħ tal-kontroll tal-għajnuna mill-Istat fis-sistemi ġuridiċi tagħhom filwaqt li tagħti lill-Awtorità l-possibbiltà li tallinja tali sistemi mal-liġi taż-ŻEE – għandha tiġi mfakkra.

(174) Barra minn hekk l-Awtorità tirrimarka li l-każistika tal-Qrati Ewropej ma tipprovdix gwida dettaljata fir-rigward tal-interpretazzjoni ta’ din id-definizzjoni. Għalhekk, l-Awtorità ssottomettiet il-każistika tagħha stess u dik tal-Kummissjoni Ewropea għal rieżami u sabet li “l-iskemi tal-għajnuna” eżistenti ġew interpretati li jinkorporaw id-dritt konswetudinarju mhux statutorju (99) u l-prassi amministrattiva relatata mal-applikazzjoni tad-dritt statutorju (100) u dak mhux statutorju (101). F’każ minnhom, il-Kummissjoni Ewropea sabet li skema ta’ għajnuna relatata ma’ Anstaltslast u Gewährträgerhaftung ġiet ibbażata fuq l-ikkombinar ta’ prinċipju ġuridiku qadim mhux uffiċjali ma’ prassi mifruxa ferm mal-Ġermanja kollha (102).

2.3 Il-miżuri sottomessi għall-investigazzjoni

(175) L-Awtorità tfakkar li l-leġiżlazzjoni Norveġiża dwar it-trasport essenzjalment tistipula l-parametri fundamentali segwenti, li huma rilevanti għall-miżuri ta’ għajnuna inkwistjoni: (i) sistema ta’ kofinanzjament tas-servizzi tat-trasport skedat bil-karozzi tal-linja (finanzjament mill-Istat u mill-kontej), (ii) il-kompetenza tal-kontej li tinvolvi l-amministrazzjoni tas-servizzi tat-trasport skedat bil-karozzi tal-linja u l-kontroll tal-konċessjonijiet, tar-rotot, tal-iskedi u tal-prezzijiet tal-biljetti, u (iii) sistema ta' konċessjonijiet dettaljata.

(176) Barra minn hekk, skont l-awtoritajiet Norveġiżi, f'konformità mal-Artikolu 22 tas-CTA, il-Muniċipalità ta’ Oslo hija marbuta li tikkumpensa lill-operaturi għall-forniment tas-servizz tat-trasport fuq rotot li ma jrendux, fejn id-dħul iġġenerat mill-bejgħ tal-biljetti ma jkunx ikopri l-kosti tal-operat tas-servizz. L-Artikolu 22 tas-CTA jippermetti li l-kumpens ikopri l-kost tas-servizz pubbliku apparti d-dħul li joriġina mill-bejgħ tal-biljetti.

(177) Qabel id-dħul fis-seħħ tal-Ftehim ŻEE, il-Muniċipalità ta’ Oslo għażlet li tipprovdi servizzi tat-trasport skedat bil-karozzi tal-linja skont id-dispożizzjonijiet rilevanti tas-CTA u tas-CTR, billi tikkumpensa dawk ir-rotot li ma jrendux f'konformità mal-prassi amministrattiva deskritta hawn fuq. Din il-prassi kompliet għaddejja mingħajr interruzzjoni sakemm skadiet l-aħħar konċessjoni mogħtija b'mod dirett, jiġifieri fit-30 ta’ Marzu 2008.

(178) Sabiex wieħed jasal għal konklużjoni dwar l-eżistenza ta’ skema ta’ għajnuna, huwa meħtieġ li jiġi eżaminat jekk il-qafas legali għall-finanzjament tat-trasport skedat bil-karozzi tal-linja f’Oslo jistax jitqies li huwa “att li abbażi tiegħu, mingħajr ma jkunu meħtieġa miżuri oħra ta’ implimentazzjoni, għotjiet ta’ għajnuna individwali jkunu jistgħu jsiru lil impriżi definiti fl-att b’mod ġenerali u astratt”. (103) Din id-definizzjoni tinkludi tliet kriterji: (i) li abbażi ta' dan l-att tkun tista' tingħata l-għajnuna, (ii) li l-att ma jirrikjedix miżuri ta' implimentazzjoni ulterjuri, u (iii) li l-att jiddefinixxi l-benefiċjarji potenzjali tal-għajnuna b’mod ġenerali u astratt.

(179) Rigward l-ewwel kriterju, l-Awtorità tirrimarka li s-CTA u s-CTR jikkostitwixxu l-atti li fuqhom il-Muniċipalità ta’ Oslo sejset l-għoti tal-kumpens.

(180) Rigward it-tieni kriterju, ta’ min wieħed jinnota li l-amministrazzjoni ta’ kwalunkwe skema ta’ għajnuna tirrikjedi ċertu proċess tat-teħid ta' deċiżjonijiet li jippermetti li jingħataw għajnuniet individwali mingħajr ma jridu jiġu adottati miżuri ta’ implimentazzjoni ulterjuri.

(181) Għalhekk, sempliċi “applikazzjoni teknika”, kif indikat hawn fuq, tad-dispożizzjonijiet li fuqhom tibbaża l-iskema ma tikkostitwixxix miżura ta' implimentazzjoni (104). Barra minn hekk, is-sempliċi fatt li deċiżjoni li tagħti għajnuna skont l-iskema ta’ għajnuna, għandha implikazzjonijiet fuq il-baġit tal-awtorità li tamministra dik l-iskema, fil-fehma tal-Awtorità, ma jfissirx li tali deċiżjoni trid titqies bħala miżura ta’ implimentazzjoni (105).

(182) B’mod simili, meta wieħed iqis l-atti ta’ inkarigu, bħall-għoti ta’ konċessjoni, dawn ikunu speċifiċi, bħal kwalunkwe inkarigu ieħor, għal impriża partikolari, u għalhekk skont id-definizzjoni, ma jistgħux jikkonċernaw grupp ta’ impriżi “definiti b’mod ġenerali u astratt” (qabbel it-tielet kriterju).

(183) L-Awtorità hija tal-fehma li l-“miżuri ta’ implimentazzjoni” għandhom jinftiehmu bħala li jinvolvu ċerta setgħa diskrezzjonali, li tkun tinfluwenza b’mod sinifikanti l-ammont tal-għajnuna, il-karatteristiċi tagħha jew il-kundizzjonijiet li abbażi tagħhom issir l-għotja. B’mod partikolari, jidher li kull skema tiddetermina l-iskop li għalih tista’ tingħata l-għajnuna. Għalhekk, jekk korp pubbliku pereżempju jingħata s-setgħa li juża strumenti differenti biex jippromwovi l-ekonomija lokali u jagħti diversi injezzjonijiet ta' kapital minn dawn l-istrumenti, dan l-approċċ jimplika l-użu ta’ setgħa diskrezzjonali konsiderevoli relatata mal-ammont tal-għajnuna, mal-karatteristiċi tagħha, mal-kundizzjonijiet li abbażi tagħhom issir l-għotja u mal-iskop li għalih tingħata l-għajnuna, u għalhekk ma jitqiesx bħala skema ta’ għajnuna (106).

(184) Fil-każ inkwistjoni, huwa ċar li ma kienx hemm għalfejn jiġu adottati miżuri leġiżlattivi ulterjuri għall-pagamenti ta’ kumpens lil AS Oslo Sporveier u lil AS Sporveisbussene. Għalhekk, l-Awtorità hija tal-fehma li s-CTA u s-CTR illimitaw is-setgħa diskrezzjonali tal-Muniċipalità ta’ Oslo, u li l-prassi amministrattiva tal-Muniċipalità tidher li kienet kostantement f’konformità ma’ dan.

(185) Barra minn hekk, il-kumpens ma kienx ibbażat fuq allokazzjonijiet baġitarji diskrezzjonali. Wara li għażlet li żżomm is-servizz pubbliku, il-Muniċipalità ta’ Oslo ma kinitx libera li tiddeċiedi jekk tkoprix it-telf ta’ AS Oslo Sporveier u ta' AS Sporveisbussene. Kienet marbuta li tkoprih kull sena sal-2008. Huwa evidenti wkoll li l-kumpens kien u seta’ jingħata biss biex jiġi ffinanzjat it-trasport lokali skedat bil-karozzi tal-linja f’Oslo. Il-muniċipalità ma setgħetx tagħti għajnuna għal finijiet differenti fuq il-bażi tad-dispożizzjonijiet deskritti hawn fuq.

(186) L-Istat u l-Ministeru tat-Trasport huma responsabbli mill-koordinazzjoni u mill-iżvilupp tat-trasport pubbliku fin-Norveġja u jeżerċitaw din il-prerogattiva b’tali mod li jirrestrinġi s-setgħat tal-kontej. L-ammont tal-kumpens mogħti huwa limitat, kif imsemmi hawn fuq, mil-linji gwida nazzjonali maħluqa skont is-CTR, u l-prassi amministrattiva li tikkonċerna l-metodu ta’ kalkolu baqgħet l-istess sa mill-bidu tat-tmeninijiet.

(187) Fir-rigward tat-tielet kriterju, is-sistema ta’ kumpens f’Oslo tapplika għall-konċessjonarji kollha li huma inkarigati mill-forniment ta’ servizzi tat-trasport bil-karozzi tal-linja, fuq rotot li ma jrendux.

(188) Fid-dawl ta’ dak li ntqal preċedentement, l-Awtorità tikkonkludi li f'Oslo kien hemm skema ta’ għajnuna fis-seħħ. Din l-iskema ta’ għajnuna kienet isserraħ fuq id-dispożizzjonijiet tas-CTA, tas-CTR u tal-prassi amministrattiva rilevanti f’Oslo.

2.4 Id-definizzjoni ta’ għajnuna eżistenti

(189) L-Artikolu 1(b)(i) tal-Parti II tal-Protokoll 3 jistipula li l-għajnuna eżistenti tinkorpora l-għajnuna kollha li eżistiet qabel id-dħul fis-seħħ tal-Ftehim ŻEE fl-Istati tal-EFTA rispettivi, jiġifieri, l-iskemi ta' għajnuna u l-għajnuna individwali li ddaħħlu fis-seħħ qabel, u li għadhom applikabbli wara, id-dħul fis-seħħ tal-Ftehim ŻEE.

(190) Kif deskritt hawn fuq, id-dispożizzjonijiet li kienet isserraħ fuqhom l-iskema, kienu ilhom fis-seħħ minn qabel ma daħal fis-seħħ il-Ftehim ŻEE fin-Norveġja fl-1 ta’ Jannar 1994. Billi jidher li s-suq għat-trasport lokali bil-karozzi tal-linja kien diġà ġie espost għal xi ftit kompetizzjoni f’dik id-data, l-Awtorità hija tal-fehma li l-miżura tikkostitwixxi skema ta’ għajnuna eżistenti li kienet teżisti qabel Jannar 1994 u li baqgħet applikabbli minn dakinhar.

(191) Barra minn hekk, l-Artikolu 1(c) tal-Parti II tal-Protokoll 3 jistipula li “għajnuna ġdida” hija: “kull għajnuna, jiġifieri, skemi ta’ għajnuna u għajnuna individwali, li m’hijiex għajnuna eżistenti, li jinkludu tibdil lill-għajnuna eżistenti;”

(192) Fil-Kawża Namur, il-Qorti tal-Ġustizzja ddikjarat dan li ġej: “[…] għajnuna ġdida li tfiġġ jew it-tibdil f’għajnuna eżistenti ma jistgħux ikunu evalwati skont l-iskala tal-għajnuna jew, b’mod partikolari, l-ammont tagħha f’termini finanzjarji fi kwalunkwe ħin fil-ħajja tal-impriża jekk l-għajnuna hija fornuta fl-ambitu ta’ dispożizzjonijiet statutorji li kienu jeżistu qabel u li baqgħu ma nbidlux. Jekk għajnuna tistax tkun ikklassifikata bħala għajnuna ġdida jew bħala bidla f’għajnuna eżistenti trid tkun iddeterminata permezz ta’ referenza għad-dispożizzjonijiet li jippreveduha.” (107)

(193) Barra minn dan, hekk kif irrimarka l-Avukat Ġenerali Trabucchi fl-Opinjoni tiegħu fil-Kawża Van der Hulst, il-modifiki jkunu sostanzjali jekk ikunu nbidlu l-elementi prinċipali tas-sistema, bħan-natura tal-vantaġġ, l-iskop imfittex mill-miżura, il-bażi legali, il-benefiċjarji jew is-sors tal-finanzjament (108).

(194) Kif stabbilit fid-deskrizzjoni fattwali tal-kawża msemmija hawn fuq, hemm għadd ta’ avvenimenti li jistgħu jkunu potenzjalment ikkunsidrati bħala li jbiddlu l-iskema u jdawruha f’għajnuna ġdida. Dawn l-avvenimenti se jiġu vvalutati b'dan li ġej.

2.4.1 Ir-riorganizzazzjoni interna tal-1997

(195) Fl-1997, ir-riorganizzazzjoni interna wasslet biex l-entità AS Sporveisbussene, li kienet għadha kemm ġiet stabbilita, ħadet f'idejha r-responsabbiltà tat-twettiq tas-servizzi tat-trasport skedat bil-karozzi tal-linja, li preċedentement kienu pprovduti minn AS Oslo Sporveier.

(196) Bidliet ta' natura purament formali jew amministrattiva fi skema ta' għajnuna, ma jwasslux biex l-għajnuna eżistenti tiġi riklassifikata bħala għajnuna ġdida (109). Il-kwistjoni hija li jiġi determinat jekk din ir-riorganizzazzjoni ġabitx magħha bidla fl-iskema ta’ għajnuna eżistenti li tinvolvi għajnuna ġdida.

(197) L-awtoritajiet Norveġiżi spjegaw li, essenzjalment, il-bidla minn AS Oslo Sporveier għal AS Sporveisbussene bħala l-fornitur tas-servizz kienet bidla ta’ natura formali. Meta stabbilixxiet lil AS Sporveisbussene, AS Oslo Sporveier ħolqot sussidjarja biex topera s-servizzi pubbliċi bil-karozzi tal-linja li preċedentement kienet tmexxi hi stess. Madankollu, AS Oslo Sporveier – fil-pożizzjoni tagħha bħala l-kumpanija ewlenija – baqgħet ir-riċevitur prinċipali tal-kumpens u d-detentur prinċipali tal-konċessjoni, u sempliċiment għaddiet minn riorganizzazzjoni interna li wasslet biex AS Sporveisbussene ġiet inkarigata mill-forniment tas-servizzi, f'konformità mal-konċessjoni. Għal dan hija rċeviet kumpens mingħand il-kumpanija ewlenija tagħha. Il-prassi amministrattiva li tikkonċerna l-finanzjament tas-servizzi tat-trasport baqgħet sostanzjalment l-istess skont il-Ftehim dwar it-Trasport, li ġie konkluż fl-1997. Barra minn hekk, ir-riorganizzazzjoni ma involviet l-ebda bidliet fis-CTA jew fis-CTR.

(198) F’kawża li kienet tikkonċerna t-trasferiment ta’ self garantit bejn il-kumpaniji, il-Kummissjoni stqarret dan li ġej: “il-garanziji pprovduti b'rabta mas-self meħud qabel l-1 ta' Mejju 2004 (l-adeżjoni tal-Ungerija mal-Unjoni Ewropea) ingħataw qabel l-adeżjoni u ġew notifikati lill-Kummissjoni f'konformità mal-Anness IV.3 ta' mat-Trattat tal-Adeżjoni. Minkejja li dawn il-garanziji ġew trasferiti lil impriża ġdida, il-Kummissjoni tqis li dan kien att purament amministrattiv minħabba li s-self eżistenti kopert minn garanziji diġà approvati, ġie trasferit lil impriża ġdida. It-trasferiment kien il-konsegwenza ta' riorganizzazzjoni sempliċi