MT Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea L 144/121

Il-verżjoni pubblika ta' (1)

DEĊIŻJONI TAL-AWTORITÀ TA' SORVELJANZA TAL-EFTA

Nru 290/12/COL

tal-11 ta' Lulju 2012

dwar l-għajnuna għar-ristrutturar mogħtija lil Landsbankinn (L-Islanda)

L-Awtorità ta' Sorveljanza tal-EFTA (“l-Awtorità”)

WARA LI KKUNSIDRAT il-Ftehim dwar iż-Żona Ekonomika Ewropea (“il-Ftehim ŻEE”), b'mod partikolari l-Artikolu 61(3)(b) u l-Protokoll 26 tiegħu,

WARA LI KKUNSIDRAT il-Ftehim bejn l-Istati tal-EFTA dwar it-Twaqqif ta' Awtorità ta' Sorveljanza u Qorti tal-Ġustizzja (“il-Ftehim dwar is-Sorveljanza u l-Qorti” jew “SCA”), b'mod partikolari l-Artikolu 24,

WARA LI KKUNSIDRAT il-Protokoll 3 għall-Ftehim dwar is-Sorveljanza u l-Qorti (“Protokoll 3”), b'mod partikolari l-Artikolu 1(3) tal-Parti I, l-Artikolu 7(3) tal-Parti II u l-Artikolu 13 tal-Parti II,

Billi:

I. IL-FATTI

1. IL-PROĊEDURA

(1) Wara korrispondenza informali f'Ottubru 2008 u l-approvazzjoni tal-Att Nru 125/2008 dwar l-Awtorità għall-Ħlasijiet mit-Teżor dovuti għal Ċirkostanzi Mhux tas-Soltu tas-Suq Finanzjarju, eċċ. (li ssir referenza għalih bħala l-“Att ta' Emerġenza”), li ta setgħat varjati ħafna lill-Istat Islandiż sabiex jintervjeni fis-settur bankarju, nhar is-6 ta' Ottubru mill-Parlament Islandiż (l-Althingi), fl-10 ta' Ottubru 2008, il-President tal-Awtorità ta' Sorveljanza tal-EFTA (“l-Awtorità”) kiteb lill-awtoritajiet Islandiżi u talab sabiex il-miżuri ta' għajnuna mill-Istat meħuda skont l-Att ta' Emerġenza jiġu nnotifikati lill-Awtorità.

(2) Saru aktar kuntatti u korrispondenza perjodikament, inkluża, b'mod partikolari, ittra li ntbagħtet mill-Awtorità fit-18 ta' Ġunju 2009 li tfakkar lill-awtoritajiet Islandiżi dwar il-ħtieġa li tiġi nnotifikata kwalunkwe miżura ta' għajnuna mill-Istat u dwar il-klawżola ta' sospensjoni msemmija fl-Artikolu 3 tal-Protokoll 3. Eventwalment, l-għajnuna mill-Istat mogħtija għar-restorazzjoni ta' ċerti operazzjonijiet ta' Landsbanki u għat-twaqqif u l-kapitalizzazzjoni ta' Bank ġdid ta' Landsbanki (“NBI”, li aktar tard ingħata l-isem ta' Landsbankinn) ġiet innotifikata b'mod retrospettiv mill-awtoritajiet Islandiżi nhar il-15 ta' Settembru 2010. (2)

(3) Permezz ta' ittra datata l-15 ta' Diċembru 2010 (3), l-Awtorità għarrfet lill-awtoritajiet Islandiżi li hija kienet iddeċidiet li tagħti bidu għall-proċedura stipulata fl-Artikolu 1(2) tal-Parti I tal-Protokoll 3 fir-rigward tal-miżuri meħuda mill-Istat Islandiż bil-għan li jirrestawra ċerti operazzjonijiet ta' dak li kien il-Landsbanki Islands hf u jistabbilixxi u jikkapitalizza in-New Landsbanki Islands (NBI hf) (id-deċiżjoni tal-ftuħ). L-Awtorità talbet ukoll li jiġi sottomess pjan ta' ristrutturar dettaljat għal Landsbankinn sal-31 ta' Marzu 2011.

(4) Permezz ta' posta elettronika datata l-24 ta' Marzu 2011, l-Awtorità rċeviet kumment wieħed minn partijiet interessati, li mbagħad intbagħat lill-awtoritajiet Islandiżi fil-25 ta' Mejju 2011. L-awtoritajiet Islandiżi ma weġbux għal dan il-kumment.

(5) Permezz ta' ittra datata l-31 ta' Marzu 2011, l-awtoritajiet Islandiżi ssottomettew pjan ta' ristrutturar għal Landsbankinn. Permezz ta' ittra datata t-23 ta' Mejju 2012, ġie sottomess pjan ta' ristrutturar rivedut, li jirrifletti, fost l-oħrajn, it-trasferiment mhux innotifikat tad-depożiti u l-assi minn Spkef Savings Bank (SpKef) effettwati fit-22 ta' April 2010 u b'kunsiderazzjoni tal-akkwist ta' Sparisjodur Svarfdaela (“SpSv”).

(6) Fil-11 ta' Lulju 2011 u fit-13 ta' Frar 2012, l-Awtorità talbet aktar informazzjoni rigward il-pjan ta' ristrutturar. It-talba għall-informazzjoni ġiet imwieġba mill-awtoritajiet Islandiżi fis-17 ta' Ottubru 2011 u fit-13 ta' Marzu 2012. Il-verżjonijiet finali tal-impenji ġew sottomessi fis-6 ta' Ġunju 2012 u fit-13 ta' Ġunju 2012.

(7) Fl-20 ta' Ġunju 2012, l-Awtorità approvat l-użu potenzjali tal-għajnuna mill-Istat mogħtija lil Landsbankinn għall-akkwist ta' SpSv fid-Deċiżjoni Nru. 212/12/COL (“id-Deċiżjoni SpSv”). Permezz tad-Deċiżjoni tagħha Nru. 253/10/COL tal-21 ta' Ġunju 2011, l-Awtorità approvat temporanjament skema ta' għajnuna għas-salvataġġ li tinvolvi l-ħlas ta' ċerti pretensjonijiet tal-Bank Ċentrali tal-Islanda (“CBI”) fuq ċerti banek tat-tfaddil, inkluż SpSv. Permezz tad-deċiżjoni 127/11/COL tat-13 ta' April 2011, l-Awtorità approvat l-emendi għall-iskema ta' għajnuna għas-salvataġġ (“id-Deċiżjonijiet dwar il-Banek tat-Tfaddil”).

(8) Barra minn hekk, l-Awtorità ltaqgħet mal-awtoritajiet Islandiżi fis-7 ta' Ġunju 2011 u bejn is-27 u t-28 ta' Frar 2012.

2. L-ISFOND

(9) F'din it-taqsima, l-Awtorità sejra tiddeskrivi dawk l-avvenimenti, il-fatti u l-iżviluppi ekonomiċi, politiċi u regolatorji relatati mal-kollass u r-rikostruzzjoni tas-sistema finanzjarja Islandiża mill-2008 sal-lum li jidhru li huma meħtieġa sabiex jiġi stabbilit il-kuntest li fih issir il-valutazzjoni tal-miżuri ta' għajnuna inkwistjoni. Qabel tagħmel dan, hija se tfakkar il-kronoloġija tal-avvenimenti li wasslu għall-falliment ta' Landsbanki.

2.1. Il-kollass ta' Landsbanki

(10) Fil-ħarifa tal-2008, il-banek Islandiżi esperjenzaw irtirar massiv ta' depożiti mhux biss barra l-pajjiż, iżda wkoll fi ħdan l-Islanda stess. L-irtirar domestiku sar tant kbir li kien hemm stadju meta l-banek Islandiżi u s-CBI kienu waslu qrib li jesperjenzaw nuqqas ta' flus kontanti.

(11) L-aċċess għas-swieq barranin tat-titoli tad-dejn kien is-sors ewlieni tat-tkabbir tal-banek Islandiżi, b'mod partikolari bejn l-2003 u l-2006. Madankollu, dan is-sors ta' finanzjament beda jonqos, filwaqt li l-aġenziji barranin ta' klassifikazzjoni tal-kreditu esprimew ukoll tħassib li l-proporzjon tas-self tal-banek għad-depożiti kien baxx meta mqabbel ma' dak ta' banek (barranin) oħrajn.

(12) Il-banek kummerċjali Islandiżi (b'mod partikolari Landsbanki) wieġbu permezz tal-akkumulazzjoni tad-depożiti barra l-pajjiż. Mill-aħħar tat-tielet kwart tal-2006 sa nofs l-2007, id-depożiti tal-klijenti f'Landsbanki żdiedu bi tliet darbiet — żieda ta' kważi EUR 10 biljun. L-akbar proporzjon tagħhom kienu kontijiet li nfetħu fil-fergħa ta' Landsbanki fir-Renju Unit, fejn id-depożiti bl-imnut żdiedu minn xejn għal EUR 6.6 biljun, filwaqt li d-depożiti bl-ingrossa (f'fergħat fir-Renju Unit u fil-Pajjiżi l-Baxxi) żdiedu għal EUR 2.5 biljun.

(13) Fit-3 ta' Ottubru 2008, il-Bank Ċentrali Ewropew ħareġ sejħa għall-manutenzjoni tal-marġini lil Landsbanki għall-ammont ta' 400 miljun ewro u, għalkemm din imbagħad ġiet irtirata, il-fergħa tal-bank fir-Renju Unit bdiet tesperjenza assalt bankarju, li kien ifisser li hija kellha talloka ammonti kbar ta' depożiti fil-munita sterlina. It-talba ta' Landsbanki għall-assistenza tas-CBI ġiet irrifjutata fis-6 ta' Ottubru. Meta l-bank naqas milli jalloka l-fondi mitluba mill-Awtorità tas-Servizzi Finanzjarji tar-Renju Unit, l-awtoritajiet tar-Renju Unit għalqu l-fergħa. L-għada, il-Bank Ċentrali Olandiż talab sabiex jinħatar prattikant tal-insolvenza għall-fergħa ta' Landsbanki f'Amsterdam. Dakinhar ukoll, l-FME ssospendiet il-bord tad-diretturi ta' Landsbanki, ħadet f'idejha s-setgħa tal-laqgħat tal-azzjonisti u ħatret Kumitat għar-Riżoluzzjoni bl-użu tas-setgħat mogħtija lilha skont l-Att ta' Emerġenza (4).

2.2. Il-kriżi finanzjarja u l-kawżi ewlenin tal-falliment tal-banek Islandiżi

(14) L-awtoritajiet Islandiżi spjegaw fis-sottomissjonijiet tagħhom lill-Awtorità li r-raġunijiet għall-kollass tas-settur bankarju Islandiż u l-ħtieġa tagħhom li jintervjenu kienu stipulati f'dettall konsiderevoli f'rapport imħejji minn Kummissjoni ta' Investigazzjoni Speċjali (“SIC”) stabbilita mill-Parlament Islandiż (5), li l-mandat tagħha kien li tinvestiga u tanalizza l-proċessi li wasslu għall-kollass tat-tliet banek ewlenin. Hawn taħt, l-Awtorità tiġbor fil-qosor il-konklużjonijiet tal-SIC dwar il-kawżi tal-falliment l-aktar rilevanti għat-tmiem ta' Landsbanki. L-informazzjoni hija meħuda mill-Kapitoli 2 (Sommarju Eżekuttiv) u 21 (Il-Kawżi tal-Kollass tal-Banek Islandiżi — Ir-Responsabbiltà, l-Iżbalji u n-Negliġenza) tar-rapport tal-SIC.

(15) It-tnaqqis globali tal-likwidità fis-swieq finanzjarji li beda fl-2007 eventwalment wassal għall-kollass tat-tliet banek Islandiżi ewlenin, li l-operazzjonijiet kummerċjali tagħhom saru jiddependu dejjem aktar fuq iż-żieda tal-finanzjament permezz tas-swieq internazzjonali. Madankollu, ir-raġunijiet għall-falliment tal-banek Islandiżi kienu kumplessi u numerużi. L-SIC investiga r-raġunijiet li wasslu għall-kollass tal-banek ewlenin, fejn seta' jiġi nnotat li l-maġġoranza tal-konklużjonijiet kienu japplikaw għat-tliet banek kollha u ħafna minnhom huma relatati ma' xulxin. Il-kawżi tal-falliment relatati mal-attivitajiet tal-banek huma spjegati fil-qosor hawn taħt.

Espansjoni eċċessiva u mhux sostenibbli

(16) L-SIC ikkonkludiet li fis-snin li wasslu għall-kollass tal-banek, l-istess banek espandew il-karti tal-bilanċ u l-portafolli tas-self tagħhom lil hinn mill-kapaċità operattiva u maniġerjali tagħhom. L-assi kkombinati tat-tliet banek żdiedu b'mod esponenzjali minn ISK 1.4 triljun (6) fl-2003 għal ISK 14.4 triljun fl-aħħar tat-tieni kwart tal-2008. B'mod sinjifikanti, proporzjon kbir tat-tkabbir tat-tliet banek kien fis-self lill-partijiet barranin, li żdied b'mod sostanzjali matul l-2007 (7), l-aktar wara l-bidu tal-kriżi tal-likwidità internazzjonali. Dan wassal lill-SIC sabiex tikkonkludi li l-biċċa l-kbira ta' din iż-żieda fis-self irriżultat mis-self li sar lill-intrapriżi li ġew imċaħda l-kreditu fi bnadi oħrajn. Ir-rapport ikkonkluda wkoll li s-settur bankarju tal-investiment inerentement aktar riskjuż sar karatteristika dejjem akbar tal-attivitajiet tal-banek u li t-tkabbir kompla jikkontribwixxi għall-problemi.

It-tnaqqis tal-finanzi disponibbli fis-swieq internazzjonali

(17) Ħafna mit-tkabbir tal-banek kien iffaċilitat mill-aċċess għas-swieq finanzjarji internazzjonali, mill-kapitalizzazzjoni fuq klassifikazzjonijiet ta' kreditu tajbin u mill-aċċess għas-swieq Ewropej permezz tal-Ftehim dwar iż-ŻEE. Fl-2005, il-banek Islandiżi ssellfu EUR 14-il biljun fis-swieq barranin tat-titoli tad-dejn fuq termini relattivament favorevoli. Meta l-aċċess għas-swieq Ewropej tat-titoli tad-dejn sar aktar limitat, il-banek iffinanzjaw l-attivitajiet tagħhom fis-swieq tal-Istati Uniti, bit-titoli tad-dejn Islandiżi ppakkjati f'obbligi ta' dejn kollateralizzat. Fil-perjodu ta' qabel il-kollass, il-banek kienu dipendenti dejjem aktar fuq it-teħid ta' self fuq perjodu ta' żmien qasir, li wassal għal riskji ta' rifinanzjament kbar u, skont l-SIC, prevedibbli.

L-ingranaġġ tal-proprjetarji tal-banek

(18) Fil-każ ta' kull bank Islandiż ewlieni, il-proprjetarji prinċipali kienu fost l-akbar debituri( (8)). Samson Holding Company (“Samson”) kienet l-akbar azzjonista fil-Landsbanki minn mindu dan ġie pprivatizzat. Meta Landsbanki kkollassa, il-koproprjetarju ta' Samson Björgólfur Thor Björgólfsson u l-kumpaniji affiljati miegħu kienu l-akbar debituri tal-bank, filwaqt li missieru u koproprjetarju ta' Samson, Björgólfur Guðmundsson, kien it-tielet l-akbar debitur tal-bank. B'kollox, l-obbligi tagħhom lill-bank qabżu l-ISK 200 biljun, ammont li kien akbar mill-ekwità tal-bank. L-SIC kienet tal-opinjoni li ċerti azzjonisti kellhom aċċess faċli b'mod anormali għas-self mill-banek fil-kapaċità tagħhom bħala proprjetarji. Dan kien notevoli fil-każ ta' Landsbanki mill-fatt li fit-30 ta' Settembru 2008, meta kien ċar li Landsbanki ma kellux biżżejjed munita barranija sabiex jonora l-obbligi tiegħu barra l-pajjiż, il-bank ipprovda self ta' EUR 153 miljun lill-kumpanija li kienet proprjetà ta' Björgólfur Thor Björgólfsson. Din il-Kummissjoni kkonkludiet ukoll li kien hemm indikazzjonijiet qawwija li, fil-każ ta' kull bank, il-konfini bejn l-interessi tal-akbar azzjonisti u l-interess tal-bank xejn ma kienu ċari. Għaldaqstant, l-enfasi fuq l-azzjonisti ewlenin kienet għad-detriment tal-azzjonisti u l-kredituri l-oħrajn.

Il-konċentrazzjoni tar-riskju

(19) Relatata mal-kwistjoni tal-espożizzjoni anormali għall-azzjonisti ewlenin kienet il-konklużjoni tal-SIC li l-portafolli tal-assi tal-banek ma kinux diversifikati biżżejjed. L-SIC kienet tal-fehma li r-regoli Ewropej fuq espożizzjoni kbira kienu interpretati b'mod dejjaq, b'mod partikolari fil-każ tal-azzjonisti, kif ukoll li l-banek fittxew li jiskapulaw ir-regoli.

Ekwità dgħajfa

(20) Għalkemm il-proporzjon tal-kapital ta' Landsbanki (u ż-żewġ banek ewlenin l-oħrajn) kien dejjem irrapportat li huwa xi ftit ogħla mill-minimu statutorju, l-SIC ikkonkludiet li l-proporzjonijiet tal-kapital ma kinux jirriflettu b'mod preċiż is-saħħa finanzjarja tal-banek. Dan kien dovut għall-espożizzjoni għar-riskju tal-ishma proprji tal-bank permezz ta' kollaterali primarji u kuntratti miftiehma bil-quddiem fuq l-ishma. Il-kapital azzjonarju ffinanzjat mill-kumpanija nnifisha, li ssir referenza għalih mill-SIC bħala “ekwità dgħajfa”, kien jirrappreżenta aktar minn 25 % tal-bażijiet kapitali tal-banek (jew aktar minn 50 % meta vvalutat fl-isfond tal-komponent ewlieni tal-kapital, l-ekwità tal-azzjonisti nieqsal-assi intanġibbli). Flimkien ma' dan kien hemm ukoll problemi kkawżati mir-riskju li kienu esposti għalih il-banek meta kienu qegħdin iżommu l-ishma ta' xulxin. Sa nofs l-2008, il-finanzjament dirett mill-banek għall-ishma proprji tagħhom, kif ukoll il-finanzjament trasversali tal-ishma taż-żewġ banek l-oħrajn, kienu jammontaw għal madwar ISK 400 biljun, jiġifieri madwar 70 % tal-komponent ewlieni tal-kapital. L-SIC kienet tal-opinjoni li l-firxa tal-finanzjament tal-ekwità tal-azzjonisti permezz tas-self mis-sistema nnifisha kienet tali li l-istabbiltà tas-sistema sfat mhedda. Il-banek kellhom ammont sostanzjali tal-ishma proprji tagħhom bħala kollateral għas-self tagħhom u, għalhekk, hekk kif il-prezzijiet tal-ishma tbaxxew, il-kwalità tal-portafoll tas-self tagħhom naqset. Dan affettwa l-prestazzjoni tal-banek u poġġa aktar pressjoni 'l isfel fuq il-prezzijiet tal-ishma tagħhom; b'reazzjoni għal dan (skont kif assumiet l-SIC mill-informazzjoni li kellha fil-pussess tagħha), il-banek ipprovaw joħolqu domanda anormali b'mod artifiċjali għall-ishma proprji tagħhom.

Id-daqs tal-banek

(21) Fl-2001, il-karti tal-bilanċ tat-tliet banek ewlenin (b'mod kollettiv) kienu jammontaw għal ftit aktar minn sena tal-prodott domestiku gross (“PDG”) tal-Islanda. Sal-aħħar tal-2007, il-banek kienu saru internazzjonali u kellhom assi li jiswew disa' darbiet aktar mill-PDG tal-Islanda. Ir-rapport tal-SIC josserva li sal-2006, l-osservaturi kienu qegħdin jikkummentaw li s-sistema bankarja kibret aktar mill-kapaċità tal-Bank Ċentrali tal-Islanda (“CBI”) u esprimew id-dubji tagħhom jekk setgħux jissodisfaw ir-rwol tal-mutwanti tal-aħħar istanza. Sal-aħħar tal-2007, id-djun tal-Islanda fuq perjodu ta' żmien qasir (imġarrba l-aktar minħabba l-finanzjament tal-banek) kienu 15-il darba akbar mir-riservi tal-kambji barranin, filwaqt li d-depożiti barranin fit-tliet banek kienu wkoll tmien darbiet akbar mir-riservi tal-kambji barranin. Il-Fond ta' Garanzija tad-Depożituri u l-Investituri kellu riżorsi minimi meta mqabbla mad-depożiti bankarji li kellu jiggarantixxi. L-SIC tikkonkludi li dawn il-fatturi għamlu lill-Islanda suxxettibbli għal assalt fuq il-banek tagħha.

It-tkabbir f'daqqa tal-banek imqabbel mal-infrastruttura regolatorja u finanzjarja

(22) L-SIC ikkonkludiet li l-korpi superviżorji rilevanti fl-Islanda ma kellhomx il-kredibbiltà li kienet meħtieġa fin-nuqqas ta' mutwanti tal-aħħar istanza b'riżorsi suffiċjenti. Ir-rapport jikkonkludi li l-Awtorità Islandiża għas-Sorveljanza Finanzjarja (l-“FME”) u s-CBI ma kellhomx l-għarfien espert u l-esperjenza sabiex jirregolaw il-banek fi żminijiet ekonomiċi diffiċli, iżda li setgħu jieħdu azzjoni biex inaqqsu l-livell ta' riskju li kienu qegħdin iġarrbu l-banek. L-FME, pereżempju, ma kibritx bl-istess proporzjon bħall-banek u l-prattiki tar-regolatur ma laħħqux mal-iżviluppi rapidi fl-operazzjonijiet tal-banek. Ir-rapport jikkritika wkoll lill-gvern, billi jikkonkludi li l-awtoritajiet suppost li kellhom jieħdu azzjoni biex inaqqsu l-impatt potenzjali tal-banek fuq l-ekonomija billi jnaqqsu d-daqs tagħhom jew billi jitolbu lil wieħed mill-banek jew aktar sabiex jittrasferixxu l-kwartieri ġenerali tagħhom barra l-pajjiż (9).

L-iżbilanċ u l-espansjoni eċċessiva tal-ekonomija Islandiża b'mod ġenerali

(23) Ir-rapport tal-SIC jagħmel referenza għall-avvenimenti li jikkonċernaw l-ekonomija usa' u li ħallew ukoll impatt fuq it-tkabbir rapidu tal-banek u li kkontribwixxew għall-iżbilanċ fid-daqs u fl-influwenza bejn is-settur tas-servizzi finanzjarji u l-bqija tal-ekonomija. Ir-rapport ikkonkluda li l-politiki tal-gvern (b'mod partikolari l-politika fiskali) ikkontribwixxew l-aktar għall-espansjoni eċċessiva u għall-iżbilanċ u li l-politika monetarja tas-CBI ma kinitx restrittiva biżżejjed. Ir-rapport jirreferi wkoll għall-illaxkar tar-regoli dwar is-self tal-Icelandic Housing Financing Fund bħala “wieħed mill-akbar żbalji fil-ġestjoni monetarja u fiskali li saru matul il-perjodu li wassal għall-kollass tal-banek” (10). Ir-rapport jikkritika wkoll il-faċilità li biha l-banek setgħu jissellfu mingħand is-CBI, bl-istokk tas-self kollaterali tas-CBI fuq perjodu ta' żmien qasir jiżdied minn ISK 30 biljun fil-ħarifa tal-2005 għal ISK 500 biljun sal-bidu ta' Ottubru 2008.

Il-króna Islandiża, l-iżbilanċi esterni u l-marġnijiet tas-CDS

(24) Ir-rapport isemmi li fl-2006, il-valur tal-króna Islandiża kien għoli b'mod mhux sostenibbli, id-defiċit tal-kont kurrenti Islandiż kien 'il fuq minn 16 % tal-PDG u l-obbligazzjonijiet fil-muniti barranin neqsin l-assi kienu jammontaw għal kważi l-PDG annwali totali. Il-prerekwiżiti għall-kriżi finanzjarja kienu fis-seħħ. Sal-aħħar tal-2007, il-valur tal-króna kien qiegħed jesperjenza deprezzament u l-marġnijiet tas-swap ta' inadempjenza tal-kreditu fuq l-Islanda u l-banek żdiedu b'mod esponenzjali.

2.3. Il-miżuri meħuda għar-rikostruzzjoni tas-settur bankarju

(25) Wara l-kollass tal-akbar tliet banek kummerċjali f'Ottubru 2008 (inkluż il-Landsbanki), l-awtoritajiet Islandiżi kellhom jiffaċċjaw l-isfida bla preċedent li jissalvagwardjaw l-operazzjonijiet bankarji kontinwi fl-Islanda (11). Il-politika segwita mill-Gvern Islandiż hija primarjament stipulata fl-Att ta' Emerġenza (12) adottat mill-Parlament Islandiż fis-6 ta' Ottubru 2008. Il-liġi tagħti setgħat straordinarji lill-FME sabiex tieħu kontroll tal-intrapriżi finanzjarji, kif ukoll tiddisponi mill-assi u l-obbligazzjonijiet tagħhom, skont kif meħtieġ. Il-Ministru tal-Finanzi kien awtorizzat, f'isem it-Teżor, sabiex joħroġ fondi bil-għan li jistabbilixxi intrapriżi finanzjarji ġodda. Barra minn hekk, fil-proċeduri ta' falliment tal-intrapriżi finanzjarji, id-depożiti jingħataw prijorità fuq pretensjonijiet oħrajn. Il-Gvern iddikjara li d-depożiti fil-banek tat-tfaddil u kummerċjali domestiċi u fil-fergħat tagħhom fl-Islanda se jkunu protetti b'mod sħiħ.

(26) Għall-ewwel, il-prijoritajiet tal-politika ffokaw fuq l-iżgurar tal-funzjonament bażiku tas-sistema bankarja domestika, tas-sistema tal-ħlas u tas-sistema tas-saldu. Fl-ewwel ġimgħat wara l-kollass, il-Gvern Islandiż ħejja wkoll programm ekonomiku b'kollaborazzjoni mal-Fond Monetarju Internazzjonali (FMI), li wassal għall-approvazzjoni nhar l-20 ta' Novembru 2008 tat-talba tal-Islanda għall-arranġament ta' riżerva mifrux fuq sentejn mill-Fond, li kien jinkludi self ta' 2,1 biljun Dollaru Amerikan mill-FMI maħsub biex isaħħaħ ir-riservi tal-munita tal-Islanda. Barra minn hekk, ġew assigurati tranżazzjonijiet ta' self addizzjonali sa 3 biljun Dollaru Amerikan minn pajjiżi Nordiċi oħrajn, kif ukoll minn ċerti msieħba kummerċjali oħrajn. 827 miljun Dollaru Amerikan mis-self tal-FMI tpoġġew disponibbli immedjatament, filwaqt li l-ammont li kien fadal tħallas fi tmien pagamenti akkont ugwali, soġġett għar-reviżjonijiet tal-programm ta' kull tliet xhur.

(27) Il-Programm tal-FMI kien programm ta' stabbilizzazzjoni b'bażi wiesgħa li jiffoka fuq tliet għanijiet ewlenin. L-ewwel għan huwa li tiġi stabbilizzata u miksuba lura l-kunfidenza fil-króna sabiex jitrażżan l-impatt negattiv tal-kriżi fuq l-ekonomija. Il-miżuri kienu jinkludu l-introduzzjoni ta' kontrolli kapitali maħsuba biex iwaqqfu t-telf tal-kapital. It-tieni, il-programm kien jinkludi strateġija komprensiva ta' ristrutturar tal-banek, li fl-aħħar mill-aħħar kienet maħsuba biex terġa' tibni sistema finanzjarja vijabbli fl-Islanda, kif ukoll biex tissalvagwardja r-relazzjonijiet finanzjarji internazzjonali tal-pajjiż. Fost il-miri sussidjarji kien hemm il-ħtieġa li tiġi żgurata valutazzjoni ġusta tal-assi tal-banek, li jiġi massimizzat l-irkupru tal-assi u li jissaħħu l-prattiki ta' sorveljanza. It-tielet, il-programm immira li jiżgura finanzi pubbliċi sostenibbli, billi jillimita s-soċjalizzazzjoni tat-telf fil-banek falluti u jimplimenta programm ta' konsolidazzjoni fiskali fuq perjodu ta' żmien medju.

(28) L-awtoritajiet Islandiżi enfasizzaw li minħabba ċ-ċirkostanzi eċċezzjonali marbuta mad-daqs kbir tas-sistema bankarja fir-rigward tal-kapaċità finanzjarja tat-Teżor, l-għażliet politiċi disponibbli għall-awtoritajiet kienu limitati. Għaldaqstant, is-soluzzjonijiet li ddependew fuqhom kienu differenti ħafna mill-miżuri meħuda mill-gvernijiet ta' pajjiżi oħrajn li qegħdin jiffaċċjaw theddidiet għall-istabbiltà finanzjarja tagħhom.

(29) Fuq il-bażi tal-Att ta' Emerġenza, it-tliet banek kummerċjali kbar, Glitnir Bank, Landsbanki Íslands u Kaupthing Bank, inqasmu f'banek “antiki” u “ġodda”. Il-Ministru tal-Finanzi stabbilixxa tliet kumpaniji b'responsabbiltà limitata biex jieħdu f'idejhom l-operazzjonijiet domestiċi tal-banek l-antiki u ħatar bordijiet tad-diretturi għalihom. L-FME ħadet kontroll tal-banek l-antiki, billi essenzjalment allokat l-assi u r-responsabbiltajiet (depożiti) domestiċi tagħhom lill-banek il-ġodda li komplew l-operazzjonijiet bankarji fl-Islanda. Il-banek l-antiki tpoġġew taħt is-superviżjoni tal-kumitati ta' riżoluzzjoni rispettivi tagħhom (13). L-assi u r-responsabbiltajiet barranin ġew allokati fil-banek l-antiki, li aktar tard kienu sottomessi għal proċeduri ta' likwidazzjoni u għall-għeluq eventwali tal-operazzjonijiet barranin kollha (14).

(30) Fil-karti tal-bilanċ tal-ftuħ provviżorji tat-tliet banek ġodda tal-14 ta' Novembru 2008, kien stmat li l-assi totali kkombinati tal-banek kienu jammontaw għal ISK 2 886 biljun, b'ekwità ta' ISK 385 biljun li għandha tiġi pprovduta mill-Istat. L-ammont totali ta' bonds li għandhom jinħarġu mill-banek il-ġodda favur il-banek l-antiki bħala ħlas għall-valur tal-assi ttrasferiti li jissuperaw lir-responsabbiltajiet kien stmat għal ISK 1 153 biljun. L-FME ħatret lil Deloitte LLP biex tagħmel valutazzjonijiet tal-valur tal-assi u tar-responsabbiltajiet ittrasferiti. F'dan il-proċess, ħareġ ċar li l-valutazzjoni indipendenti ma kinitx sejra tirriżulta f'valuri fissi tal-assi netti ttrasferiti, iżda fi stimi li jaqgħu fi ħdan ċerti firxiet. Irriżulta wkoll li l-kredituri tal-banek esprimew nuqqas ta' qbil f'dak li għandu x'jaqsam mal-proċess ta' valutazzjoni, li huma sostnew li ma kienx imparzjali, filwaqt li lmentaw li ma setgħux iħarsu l-interessi tagħhom. Dawn il-komplikazzjonijiet irriżultaw f'bidla ta' politika għall-approvazzjoni tal-kontijiet bejn il-banek l-antiki u l-banek il-ġodda. Minflok jiddependu fuq valutazzjonijiet li jsiru minn espert indipendenti, il-partijiet jippreferu jipprovaw jagħmlu negozjati bil-għan li jilħqu qbil fuq il-valur tal-assi netti ttrasferiti.

(31) Kien jidher ċar li huwa diffiċli għall-partijiet li jilħqu ftehimiet dwar il-valutazzjonijiet, minħabba li kien evidenti li huma soġġetti għal għadd numeruż ta' suppożizzjonijiet li l-partijiet x'aktarx ma setgħux jaqblu dwarhom. L-Istat kellu l-għan li jilħaq ftehimiet dwar l-evalwazzjonijiet bażiċi li jipprovdu bażi b'saħħitha għall-kapitalizzazzjoni inizjali tal-banek il-ġodda. L-andament tal-prezzijiet tal-assi li jissuperaw l-evalwazzjoni bażika jista' jiġi attribwit lill-kredituri fil-forma ta' bonds kontinġenti jew żidiet fil-valur tal-kapital azzjonarju tal-banek, hekk kif min-negozjati rriżulta li l-kumitati tar-riżoluzzjoni ta' Glitnir u Kaupthing, kif ukoll parti kbira mill-kredituri tagħhom, jistgħu jkunu interessati li jakkwistaw 'holdings' fil-banek il-ġodda, u dan jagħtihom iċ-ċans li jibbenifikaw minn żidiet potenzjali fil-valuri tal-ishma ttrasferiti.

(32) Fl-20 ta' Lulju 2009 tħabbar il-proċess tal-kapitalizzazzjoni sħiħa tat-tliet banek ġodda u tal-ftehimiet mal-kredituri tal-banek l-antiki dwar kif għandu jitħallas il-kumpens għat-trasferiment tal-assi netti fil-banek il-ġodda. Fir-rigward ta' tnejn mill-banek il-ġodda, New Glitnir (li aktar tard ingħata l-isem ta' Íslandsbanki) u New Kaupthing (li aktar tard ingħata l-isem ta' Arion Bank), dan kien jinkludi ftehimiet kundizzjonali għall-banek l-antiki sabiex jissottoskrivu l-interessi azzjonarji tal-maġġoranza fil-banek il-ġodda.

(33) Fuq il-bażi tal-kapijiet tal-ftehim, f'Ottubru 2009 (għal Glitnir) u f'Diċembru 2009 (għal Kaupthing Bank u Landsbanki Islands), il-kumitati tar-riżoluzzjoni tal-banek l-antiki ddeċidew li jissottoskrivu għall-ishma fil-banek il-ġodda. Fit-18 ta' Diċembru 2009, il-Gvern ħabbar li kienet ġiet konkluża r-rikostruzzjoni tal-banek u li kienu ntlaħqu ftehimiet bejn l-awtoritajiet Islandiżi u l-banek il-ġodda, fuq naħa waħda, u bejn il-kumitati tar-riżoluzzjoni ta' Glitnir Bank, Landsbanki Íslands u Kaupthing Bank f'isem il-kredituri tagħhom, fuq in-naħa l-oħra. Il-ftehimiet kienu jinkludu soluzzjonijiet li jikkonċernaw l-assi li kienu ttrasferiti mill-banek l-antiki f'dawk ġodda, tant li mbagħad il-banek il-ġodda kienu ffinanzjati kompletament.

(34) Il-kontribuzzjoni tat-Teżor għall-ekwità tal-banek il-ġodda tnaqqset b'mod sostanzjali, minn ISK 385 biljun kif previst oriġinarjament għal ISK 135 biljun fil-forma ta' kapital azzjonarju u, fil-każ ta' tnejn mit-tliet banek, Íslandsbanki u Arion Bank, madwar ISK 55 biljun tal-kapital fil-Livell II fil-forma ta' self subordinat, li flimkien jammontaw għal total ta' 190 biljun ISK. Barra minn hekk, it-Teżor ipprovda ċerti faċilitajiet ta' likwidità lil Íslandsbanki u Arion Bank. B'kollox, il-kapital azzjonarju pprovdut mill-banek l-antiki lill-banek il-ġodda kien jammonta għal madwar ISK 156 biljun. Għalhekk, il-kapitalizzazzjoni totali tal-banek il-ġodda kienet tammonta għal madwar ISK 346 biljun. B'hekk, minflok tinżamm il-proprjetà sħiħa tat-tliet banek, il-ftehimiet implikaw li l-'holdings' tal-Istat għandhom jitnaqqsu għal madwar 5 % fil-każ ta' Íslandsbanki, 13 % fil-każ ta' Arion Bank u 81 % fil-każ ta' Landsbankinn.

(35) Filwaqt li dan it-trasferiment ta' tnejn mit-tliet banek mill-kredituri tal-banek l-antiki solva kwistjonijiet kbar fir-rikostruzzjoni tas-settur finanzjarju u stabbilixxa bażi kapitali aktar b'saħħitha għall-banek il-ġodda, kien għad fadal għadd numeruż ta' nuqqasijiet li kellhom bżonn jiġu indirizzati. Mill-ħarifa tal-2009, il-banek ikkonċentraw l-isforzi tagħhom l-aktar fuq kwistjonijiet interni, billi ddeterminaw l-istrateġija globali għall-operazzjonijiet tagħhom u, b'mod partikolari, permezz tar-ristrutturar tal-portafolli tas-self tagħhom, li jirrappreżentaw l-akbar fattur ta' riskju għall-operazzjonijiet u l-vijabbiltà fit-tul tagħhom. Il-proċess tar-ristrutturar kien kumpless minħabba diversi fatturi ta' komplikazzjoni, inklużi s-sentenzi tal-Qorti Suprema dwar l-illegalità tas-self mogħti fil-munita ISK iżda indiċizzat f'muniti barranin. Fir-rigward ta' Landsbankinn, sakemm ikun rilevanti għar-ristrutturar tiegħu, dawn il-kwistjonijiet huma diskussi aktar 'l isfel.

2.4. L-ambjent makroekonomiku

(36) Taqlib ekonomiku qawwi segwa l-kollass tas-sistema bankarja f'Ottubru 2008. Id-diffikultajiet fis-sistema finanzjarja tal-Islanda kienu akkumpanjati minn kollass tal-kunfidenza fil-munita tagħha. Il-króna waqgħet sostanzjalment fl-ewwel kwart tal-2008 u mbagħad kompliet titlef mill-valur tagħha fil-ħarifa, qabel u wara l-falliment tat-tliet banek kummerċjali. Minkejja l-kontrolli kapitali li ġew imposti fil-ħarifa tal-2008, il-volatilità tal-munita ppredominat matul l-2009. (15) Dan it-taqlib wassal għal riċessjoni qawwija fl-ekonomija tal-Islanda, b'kontrazzjoni tal-Prodott Domestiku Gross (PDG) b'6,8 % fl-2009 u b'4 % fl-2010.

(37) Fost l-implikazzjonijiet tal-kriżi ekonomika kien hemm żieda f'daqqa fil-qgħad minn 1,6 % fl-2008 għal 8 % fl-2009, żieda fl-inflazzjoni u tnaqqis fil-pagi reali. Barra minn hekk, kien hemm żieda qawwija fid-dejn korporattiv u domestiku u fis-sehem tas-self improduttiv fil-portafolli tas-self tal-banek, kif ukoll trasferiment fuq skala kbira mill-banek il-ġodda ta' negozji f'inkwiet finanzjarju. Fl-istess ħin, l-ispiża fiskali għolja għar-ristrutturar tas-sistema bankarja wasslet għal żieda qawwija fid-defiċit fiskali u għal żieda kbira tad-dejn fis-settur pubbliku.

(38) Wara r-riċessjoni qawwija, id-dejta provviżorja minn Statistics Iceland tindika bidla fid-direzzjoni fit-tieni nofs tal-2011 u tkabbir ta' 3,1 % fil-PDG għas-sena kollha meta mqabbel mas-sena ta' qabel.

(39) It-tkabbir ekonomiku tas-sena li għaddiet kien dovut l-aktar għal żieda fid-domanda domestika, b'mod partikolari żieda ta' 4 % fil-konsum privat tad-djar. Dan it-tkabbir kien appoġġjat minn żidiet fil-pagi u fil-benefiċċji soċjali, kif ukoll minn ċerti inizjattivi ta' politika mwettqa sabiex jiffaċilitaw il-piż tal-ħlas tad-dejn domestiku, inkluż sussidju temporanju fuq ir-rata tal-imgħax, l-iffriżar tal-pagamenti fuq is-self u r-rimborż bikri ta' tfaddil għal pensjoni privata. Id-dejta provviżorja għall-2011 tindika wkoll żieda bil-mod fl-investimenti, madankollu f'livell partikolarment baxx (16), filwaqt li l-konsum pubbliku baqa' f'livell baxx matul l-aħħar tliet snin.

(40) Id-dejta makroekonomika ġenerali taħbi aktar differenzi settorjali sinjifikanti. Minbarra l-kollass fis-settur finanzjarju, kien hemm kontrazzjoni kbira fil-kostruzzjoni u f'ħafna attivitajiet domestiċi oħrajn ta' produzzjoni u servizz. Min-naħa l-oħra, kien hemm ukoll tkabbir f'ċerti setturi tal-esportazzjoni. Minħabba r-rata tal-kambju baxxa tal-króna u l-prezzijiet relattivament stabbli fil-munita barranija kemm għall-prodotti marittimi kif ukoll għall-prodotti tal-aluminju, id-dħul mill-esportazzjoni żdied wara l-bidu tal-kriżi ekonomika, anki fir-rigward tat-turiżmu u l-esportazzjonijiet ta' servizzi oħrajn. Fl-istess waqt, l-importazzjonijiet naqsu f'daqqa, tant li dawru l-bilanċ kummerċjali (17) temporanjament f'bilanċ pożittiv ta' madwar 10 % tal-PDG fl-2010. Madankollu, b'domanda domestika miżjuda fl-2011, l-importazzjonijiet reġgħu żdiedu, tant li, b'mod ġenerali, wasslu għal bilanċ kummerċjali iżgħar ta' 8,2 % tal-PDG.

(41) Il-previżjoni ta' Statistics Iceland għall-perjodu 2012-2017 tassumi li l-irkupru ekonomiku gradwali se jissokta bi tkabbir ta' 2,6 % fl-2012. Matul il-perjodu tal-previżjoni mistennija rata ta' tkabbir simili. Madankollu, din il-previżjoni hija soġġetta għal bosta inċertezzi. L-investimenti industrijali ppjanati fuq skala kbira jistgħu jiffaċċjaw aktar dewmien. It-termini tal-kummerċ tal-Islanda sejrin jiġu affettwati b'mod negattiv minn riċessjoni fit-tul fil-pajjiżi kummerċjali ewlenin, li timplika rata ta' tkabbir aktar baxxa fl-Islanda. Barra minn hekk, il-progress aktar bil-mod milli antiċipat fl-indirizzar tal-piż tad-dejn tal-familji u tal-korporazzjonijiet għandu jillimita d-domanda domestika u l-prospetti tat-tkabbir tal-ekonomija. It-tkabbir jista' jkun mhedded ukoll minn instabbiltà kontinwa fil-prezzijiet marbuta mal-volatilità tal-munita fil-kuntest tat-tneħħija tal-kontrolli kapitali.

2.5. Is-superviżjoni finanzjarja u t-titjib fil-qafas regolatorju

(42) Wara l-ħidma inizjali tal-FME marbuta mal-fondazzjoni tal-banek il-ġodda u l-valutazzjoni tal-valur tal-assi netti ttrasferiti mill-banek l-antiki, fir-rebbiegħa tal-2009, l-FME għamlet verifika tal-banek il-ġodda u tal-pjanijiet kummerċjali, tas-saħħa finanzjarja u tar-rekwiżiti kapitali tagħhom fl-hekk imsejjaħ proġett ta' 'sign-off'. Din saret bl-assistenza tal-kumpanija internazzjonali ta' konsulenza maniġerjali Oliver Wyman.

(43) Wara li kkonkludiet il-proċess imsemmi hawn fuq, l-FME tat lill-banek liċenzji operattivi li kienu soġġetti għal diversi kundizzjonijiet. Minħabba l-kwalità tal-portafolli tal-assi u l-inċertezza ekonomika antiċipata, kien meqjus bħala li huwa neċessarju li jiġu imposti fuq it-tliet banek rekwiżiti kapitali ogħla mill-minimu statutorju. Għalhekk, l-FME ffissat il-proporzjon minimu tal-adegwatezza kapitali (“CAD”) għat-tliet banek f'perċentwal ta' 16 %, b'minimu ta' 12 % minnu għall-kapital fil-Livell I. Ir-rekwiżiti kienu applikabbli għal mill-inqas 3 snin sakemm ma jiġux riveduti mill-FME. Barra minn hekk, ġew speċifikati wkoll il-kundizzjonijiet tal-likwidità, li jirrikjedu li l-fondi likwidi disponibbli għandhom f'xi punt jammontaw għal minimu ta' 20 % tad-depożiti. Il-flus kontanti jew l-ekwivalenti għall-flus kontanti għandhom jammontaw għal mill-inqas 5 % tad-depożiti. Barra minn hekk, ġew speċifikati xi rekwiżiti fir-rigward ta' kwistjonijiet oħrajn, bħar-ristrutturar tal-portafolli tas-self, il-valutazzjoni tar-riskju, it-tmexxija korporattiva u s-sjieda. L-FME introduċiet xi rekwiżiti kapitali komparabbli fir-rigward ta' intrapriżi finanzjarji oħrajn.

(44) Il-programm ta' stabbilizzazzjoni ekonomika stabbilit b'konsultazzjoni mal-FMI pprovda għal reviżjoni tal-qafas regolatorju sħiħ tas-servizzi finanzjarji u s-superviżjoni sabiex tittejjeb id-difiża kontra l-kriżi finanzjarja fil-ġejjieni. Il-Gvern stieden lill-eks-Direttur Ġenerali tal-Awtorità Islandiża għas-Sorveljanza Finanzjarja, is-Sur Kaarlo Jännäri, sabiex iwettaq valutazzjoni tal-qafas regolatorju u tal-prassi ta' sorveljanza eżistenti. Fost it-titjib propost mis-Sur Jännäri kien hemm il-ħolqien ta' Reġistru tal-Kreditu Nazzjonali fl-FME sabiex jitnaqqsu r-riskji tal-krediti fis-sistema. Ir-rapport tiegħu ssuġġerixxa wkoll li jiġu preskritti regoli u prattiki aktar stretti fuq espożizzjonijiet kbar u self konness, kif ukoll li jsiru aktar spezzjonijiet fuq il-post bil-għan li jiġu vverifikati r-rapporti u s-sorveljanza mhux fuq il-post, b'mod partikolari fir-rigward tar-riskju tal-kreditu, ir-riskju tal-likwidità u r-riskju tal-kambju barrani. Kien irrakkomandat ukoll li tiġi riveduta u mtejba s-sistema ta' garanzija tad-depożiti, billi jiġu segwiti mill-qrib l-iżviluppi fi ħdan l-UE.

(45) Sussegwentement, il-Gvern ippropona abbozz ta' liġi għall-Althingi, li ġie adottat u mdaħħal fis-seħħ fl-1 ta' Lulju 2010, bħala l-Att Nru 75/2010. Bil-liġi l-ġdida, saru emendi estensivi fl-Att dwar l-Intrapriżi Finanzjarji. Aktar tard ġew introdotti diversi emendi oħrajn fil-liġi dwar l-intrapriżi finanzjarji, kif ukoll fir-regolazzjoni u s-sorveljanza tas-servizzi finanzjarji. Dawn l-emendi regolatorji huma kkunsidrati f'aktar dettall fl-Anness.

2.6. L-isfidi ewlenin li għandna quddiemna (18)

(46) Minkejja l-kisbiet kbar fir-rikostruzzjoni ta' settur finanzjarju, l-Islanda qiegħda tkompli tissielet mar-riperkussjonijiet tal-kriżi finanzjarja u tal-munita li faqqgħet fil-ħarifa tal-2008. Il-kriżi finanzjarja żvelat diversi difetti u nuqqasijiet fis-sistema finanzjarja, li għandhom jiġu indirizzati jekk irridu li terġa' titrawwem il-kunfidenza fost il-pubbliku. Huwa evidenti li l-Islanda — bħal ħafna pajjiżi oħrajn li ntlaqtu b'mod qawwi mill-kriżi finanzjarja — qiegħda tiffaċċja bosta sfidi sabiex tadatta l-ambjent legali u operattiv tas-servizzi finanzjarji bil-għan li tiġi appoġġjata sistema finanzjarja vijabbli u effikaċi fil-ġejjieni u li jitnaqqas kemm jista' jkun possibbli r-riskju li jerġgħu jitfaċċaw aktar xokkijiet sistemiċi.

(47) L-aktar sfidi immedjati li qegħdin jiffaċċjaw bħalissal-intrapriżi finanzjarji Islandiżi huma marbuta mal-fatt li l-banek qegħdin joperaw f'ambjent protett b'kontrolli kapitali u garanzija ta' depożiti globali. Jeħtieġ li l-banek issa jħejju ruħhom tajjeb sabiex jibdew joperaw f'ambjent aktar espost, meta jitneħħew il-kontrolli kapitali u meta l-garanziji tad-depożiti jerġgħu lura għall-arranġament stabbilit fid-direttivi rilevanti tal-UE/taż-ŻEE (19). L-awtoritajiet Islandiżi enfasizzaw li għandha tiġi eżerċitata kawtela kbira meta jiġu introdotti regoli ġodda f'dan ir-rigward.

(48) Sfida kbira oħra hija l-ħtieġa li jkompli jiġi adattat il-qafas legali u regolatorju sabiex tiġi appoġġjata sistema finanzjarja b'saħħitha u effikaċi li tkun konsistenti wkoll mal-iżviluppi fil-liġi internazzjonali u taż-ŻEE (20).

2.7. L-istat tal-kompetizzjoni fis-settur finanzjarju Islandiż

(49) Skont l-informazzjoni riċenti mill-awtoritajiet Islandiżi (21), il-kompetizzjoni fuq is-suq finanzjarju nbidlet radikalment minn mindu kkollassa s-settur bankarju. In-numru ta' intrapriżi finanzjarji naqas, billi bosta banek tat-tfaddil, banek kummerċjali u mutwanti speċjalizzati kellhom jagħlqu jew inkella jingħaqdu ma' intrapriżi oħrajn (22). In-numru ta' intrapriżi finanzjarji għadu qiegħed jonqos, l-aktar riċenti bil-fużjoni ta' Landsbankinn u SpKef f'Marzu 2011, bil-fużjoni ta' Íslandsbanki u Byr f'Diċembru 2011 u bil-fużjoni li jmiss ta' Landsbankinn u Svarfdaelir Savings Bank, li ġiet approvata mill-Awtorità fid-Deċiżjoni ta' SpSv fl-20 ta' Ġunju 2012. Bit-tnaqqis fin-numru ta' intrapriżi finanzjarji u bil-banek il-kbar jieħdu d-depożiti mingħand il-banek li qegħdin jagħlqu, il-konċentrazzjoni fis-suq domestiku żdiedet. Min-naħa l-oħra, il-preżenza globali tal-banek il-ġodda fis-swieq finanzjarji taż-ŻEE hija ferm iżgħar minn dik tal-predeċessuri tagħhom, minħabba li l-operazzjonijiet bankarji internazzjonali spiċċaw għalqu.

(50) Barra minn hekk, is-suq domestiku ċkien b'mod konsiderevoli hekk kif ċerti swieq sekondarji sfaxxaw fix-xejn jew sabu ruħhom ikkontrollati ħafna. Il-kważi sfaxxar tal-borża u l-introduzzjoni tal-kontrolli kapitali naqqsu l-operazzjonijiet fil-borża u fis-swieq tal-kambju u rriżultaw f'għażliet ta' investiment limitat. Bil-livell tal-investimenti fl-ekonomija f'livell storikament baxx u bid-djar u l-kumpaniji f'ingranaġġ ġeneralment għoli, id-domanda għall-kreditu hija baxxa. Sa mill-kollass, il-banek ikkonċentraw l-isforzi tagħhom fuq il-kwistjonijiet interni u fuq ir-ristrutturar tal-portafolli tas-self tagħhom, kif ukoll fuq ir-ristrutturar ta' wħud mill-klijenti korporattivi ewlenin tagħhom.

(51) Qabel il-kriżi finanzjarja, b'mod kollettiv, il-banek tat-tfaddil kienu responsabbli għal sehem mis-suq ta' madwar 20 — 25 % f'depożiti. Dan is-sehem issa kkollassa għal madwar 2 — 4 %. L-ishma mis-suq mitlufa mill-banek tat-tfaddil u l-banek kummerċjali li ħarġu mis-suq inkisbu mit-tliet banek kummerċjali ewlenin, jiġifieri Arion Bank, Íslandsbanki u Landsbankinn. Flimkien, dawn it-tliet banek kbar issa huma responsabbli għal madwar 90-95 % tas-suq minflok għal madwar 60-75 % li kellhom qabel, fejn is-sehem mis-suq ta' Landsbankinn huwa marġinalment l-ogħla. Minbarra l-10 banek tat-tfaddil reġjonali, li bħalissa huma responsabbli għal madwar 2-4 % tas-suq, l-uniku parteċipant ieħor fis-suq huwa l-bank ristrutturat bl-isem ta' MP Bank (23), b'sehem mis-suq ta' madwar 1-5 %.

(52) B'hekk, is-suq finanzjarju Islandiż huwa ċertament oligopolistiku u l-akbar tliet kumpaniji jistgħu b'mod kollettiv jiksbu pożizzjoni dominanti fis-suq. Skont l-Awtorità tal-Kompetizzjoni Islandiża (“ICA”), hemm ostakoli sinjifikanti għad-dħul fis-suq bankarju Islandiż. Dan għandu effetti detrimentali fuq il-kompetizzjoni. Hemm ukoll ċerti impedimenti għall-konsumaturi biex ibiddlu l-banek. Barra minn hekk, l-awtoritajiet Islandiżi rrikonoxxew li r-riskji tar-rati tal-kambju assoċjati mal-munita żgħira u mhux innegozjata tal-Islanda, jiġifieri l-króna Islandiża, komplew jillimitaw il-kompetizzjoni u jiskoraġġixxu lill-kumpaniji u l-banek barranin milli jidħlu fis-suq Islandiż.

(53) Dan l-aħħar, l-ICA ffokat fuq kwistjoni speċifika li tirrigwardja l-infrastruttura tal-IT għall-operazzjonijiet tal-banek u l-kooperazzjoni tagħhom f'dak ir-rigward. Dan huwa relatat mal-fornitur konġunt tas-servizzi tal-IT tal-istituzzjonijiet finanzjarji, jiġifieri Reiknistofa bankanna (iċ-Ċentru tad-Dejta tal-Banek Islandiżi; RB). Din il-kwistjoni hija importanti għall-valutazzjoni tal-każ inkwistjoni u kienet fost il-kwistjonijiet li ġew diskussi mill-Awtorità mal-awtoritajiet Islandiżi u mal-banek.

(54) RB huwa taħt proprjetà konġunta tat-tliet banek Islandiżi ewlenin, żewġ banek tat-tfaddil, l-Assoċjazzjoni Islandiża tal-Banek tat-Tfaddil u t-tliet proċessuri ewlenin tal-kards tal-ħlas fl-Islanda. Landsbankinn għandu 36,84 % tal-ishma f'RB, Íslandsbanki għandu 29,48 %, filwaqt li Arion Bank għandu 18,7 %. Għalhekk, flimkien, it-tliet banek kummerċjali għandhom 85,02 % tal-ishma f'RB. Il-klijenti ta' RB huma l-proprjetarji, il-Bank Ċentrali tal-Islanda u istituzzjonijiet finanzjarji oħrajn, kif ukoll il-gvern u entitajiet pubbliċi. Il-kooperazzjoni tal-banek f'dan il-qasam hija estensiva, billi RB żviluppa s-sistema tal-ikklerjar u tas-saldu fl-Islanda. Huwa jipprovdi wkoll għadd ta' soluzzjonijiet bankarji ewlenin li huma soluzzjonijiet għal bosta kerrejja, li jintużaw mill-maġġoranza tal-banek Islandiżi. Barra minn hekk, RB iħaddem sistema ta' fatturazzjoni elettronika u ta' pagament elettroniku għall-korporazzjonijiet u l-konsumaturi.

(55) Skont l-ICA, il-kollass fl-2008 għamel lill-banek iż-żgħar u lill-banek tat-tfaddil partikolarment vulnerabbli. Għall-intrapriżi finanzjarji li huma iżgħar, is-servizzi tal-IT meħtieġa kellhom importanza kruċjali, hekk kif jistgħu jitqiesu bħala wieħed mill-ostakoli għad-dħul għall-parteċipanti ġodda tas-suq. Il-pjattaforma għas-servizzi tal-IT fir-rigward tal-intrapriżi finanzjarji akbar kienet ipprovduta, sa ċertu punt, minn RB, filwaqt li dik fir-rigward tal-banek tat-tfaddil u tal-parteċipanti iżgħar tas-suq kienet ipprovduta minn Teris. Wara l-għeluq ta' ħafna intrapriżi finanzjarji iżgħar fis-snin riċenti, Teris tilfet sehem sinjifikanti mid-dħul tagħha, li wassal, f'Jannar 2012, għall-bejgħ ta' wħud mis-soluzzjonijiet tal-IT tagħha lil RB. Skont RB u Teris, din it-tranżazzjoni kienet immirata, fost l-oħrajn, sabiex tassigura l-provvediment kontinwu ta' servizzi tal-IT lill-intrapriżi finanzjarji iżgħar.

(56) L-ICA kienet qiegħda tinvestiga żewġ każijiet li jikkonċernaw lil RB. L-ewwel nett, jekk il-proprjetà konġunta u l-kooperazzjoni tal-banek u ta' intrapriżi finanzjarji oħrajn fil-forum ta' RB għandhomx jitqiesu bħala ksur tal-projbizzjoni fuq prattiki ristretti skont l-Artikolu 10 tal-Att dwar il-Kompetizzjoni tal-Islanda. It-tieni, il-kompatibbiltà tax-xiri tal-assi ewlenin ta' Teris minn RB qiegħda tiġi vvalutata skont id-dispożizzjonijiet ta' fużjoni tal-istess att. Madankollu, f'Mejju 2012, dawn iż-żewġ każijiet ġew konklużi b'soluzzjoni bejn RB u l-proprjetarji tiegħu, fuq naħa waħda, u l-ICA, fuq in-naħa l-oħra (24).

(57) Minbarra t-tħassib imsemmi fuq li huwa relatat direttament mas-suq finanzjarju Islandiż, l-ICA enfasizzat b'mod partikolari fuq il-ħtieġa li l-bejgħ u r-ristrutturar tal-kumpaniji operattivi (25) jsiru mingħajr dewmien żejjed. Il-kontroll ta' ħafna kumpaniji operattivi ttieħed mill-banek (bħala kredituri ta' dawk il-kumpaniji) minħabba insolvenza wara l-kollass ekonomiku fl-2008. Skont l-ICA, dan jista' joħloq kunflitt ta' interess meta l-banek jipprovdu servizzi finanzjarji lill-kumpaniji u jkollhom il-proprjetà tal-kumpaniji fl-istess waqt. L-ICA hija tal-opinjoni li l-proprjetà diretta u indiretta tal-banek (26) hija l-aktar problema mifruxa u perikoluża għall-kompetizzjoni wara l-kriżi finanzjarja, minħabba li din għandha effett kważi fuq kull kumpanija u industrija fl-Islanda. Fil-fehma tal-ICA, ristrutturar aktar malajr tal-kumpaniji għandu jtejjeb il-kompetizzjoni fis-suq finanzjarju. Meta l-involviment tal-banek fir-ristrutturar tal-klijenti korporattivi tagħhom kien soġġett għar-rekwiżiti tan-notifika taħt il-kontroll ta' għaqda nazzjonali, f'dan ir-rigward, l-ICA ta' spiss iffissat kundizzjonijiet li jirrigwardjaw il-proprjetà tal-banek. Madankollu, jidher li huwa diffiċli li tintlaħaq soluzzjoni komprensiva għall-problema, minħabba li din hija essenzjalment relatata mal-ingranaġġ għoli tas-settur kummerċjali Islandiż.

(58) Fis-sottomissjoni tagħhom lill-Awtorità, it-tliet banek kummerċjali, jiġifieri Arion Bank, Íslandsbanki u Landsbankinn, kollha esprimew il-fehma li ma kien hemm ebda bidliet kbar fil-kundizzjonijiet tal-kompetizzjoni fis-suq finanzjarju Islandiż sa mill-ħarifa tal-2008 li għandhom jikkawżaw tħassib. Is-suq kien iddominat minn kompetizzjoni effettiva, mingħajr ebda evidenza ta' mġiba kollużiva min-naħa tal-akbar tliet parteċipanti. Meta eżaminat il-kundizzjonijiet tal-kompetizzjoni fis-suq, l-ICA injorat ċerti fatturi ewlenin, bħall-fatt li l-banek barranin għamlu żmien twil u għadhom sal-lum jikkompetu b'mod attiv mal-banek Islandiżi għall-provvista ta' servizzi finanzjarji lill-akbar klijenti, bħal intrapriżi f'attivitajiet ibbażati fuq l-esportazzjoni (is-sajd, l-industrija intensiva fl-użu tal-enerġija, eċċ.) kif ukoll f'attivitajiet muniċipali u tal-Istat.

(59) Madankollu, din il-fehma tmur kontra l-fehma espressa fis-sottomissjoni tal-awtoritajiet Islandiżi, kif stabbilita fir-rapport imsemmi hawn fuq mill-Ministru tal-Affarijiet Ekonomiċi għall-Althingi, kif ukoll kontra l-fehmiet tal-ICA. Barra minn hekk, kif se jiġi spjegat hawn taħt, minkejja ċerti riservi fir-rigward tal-analiżi tal-kundizzjonijiet tal-kompetizzjoni, Landsbankinn iddeċieda li jipprovdi ċerti impenji li huma mmirati biex jillimitaw id-distorsjoni tal-kompetizzjoni marbuta mal-miżuri ta' għajnuna kkonċernati. Dawk l-impenji huma rrapportati fl-Anness.

3. ID-DESKRIZZJONI TAL-MIŻURI

3.1. Il-benefiċjarju

(60) Kif ġie deskritt aktar 'il fuq, Landsbanki kkollassa fl-2008, l-istess kif ġralhom iż-żewġ banek kummerċjali Islandiżi kbar l-oħrajn, Glitnir u Kaupthing. Bil-għan li jassiguraw l-operat kontinwu tas-settur bankarju domestiku, l-awtoritajiet Islandiżi ħadu ċerti miżuri, filwaqt li, bil-għan li jirrestawraw ċerti operazzjonijiet ta' Landsbanki (l-antik), huma stabbilixxew u kkapitalizzaw lil New Landsbanki (li issa ngħata l-isem ta' Landsbankinn), kif deskritt f'aktar dettall hawn taħt.

3.1.1. Landsbanki

(61) Qabel il-kriżi finanzjarja tal-2008, Landsbanki kien it-tieni l-akbar bank fl-Islanda. Fl-aħħar tat-tieni kwart tal-2008, il-karta tal-bilanċ tiegħu kienet tammonta għal 3 970 biljun ISK, filwaqt li, matul l-ewwel nofs ta' dik is-sena, huwa għamel profitt qabel it-taxxa ta' 31 biljun ISK. L-istrateġija tan-negozju ppubblikata (27) mill-bank kienet tgħid li l-bank għandu jiġi ttrasformat minn bank kummerċjali lokali, li jopera esklussivament fl-Islanda, “f'wieħed li jopera servizzi bankarji korporattivi u ta' investiment profittabbli ħafna lejn il-Lvant mill-Islanda madwar l-Ewropa u lejn il-Punent tul l-Atlantiku”. Fis-sena 2000, Landsbanki beda jopera l-attivitajiet tiegħu barra l-pajjiż billi kiseb 'holding' ta' 70 % fil-Heritable Bank f'Londra u, matul is-snin ta' wara, il-bank kiber b'mod sostanzjali kemm permezz ta' akkwiżizzjonijiet kif ukoll permezz tat-twaqqif ta' fergħat barranin. Qabel il-kollass tiegħu, il-bank kellu seba' sussidjarji ewlenin fir-Renju Unit, fl-Irlanda, fil-Lussemburgu, fi Franza/fil-Ġermanja u fl-Islanda stess. Huwa kellu wkoll fergħat oħrajn fir-Renju Unit (li min-naħa tagħhom kellhom uffiċini fil-Pajjiżi l-Baxxi, fil-Ġermanja u fl-Istati Uniti), fil-Kanada, fin-Norveġja u fil-Finlandja, kif ukoll uffiċċju tal-bejgħ f'Ħong Kong.

3.1.2. Landsbankinn

(62) Is-suċċessur ta' Landsbanki, jiġifieri Landsbankinn, huwa bank universali li joffri sett komprensiv ta' servizzi finanzjarji lil individwi, familji, korporazzjonijiet u investituri professjonali fl-Islanda. Landsbankinn huwa l-akbar bank fl-Islanda. Fl-aħħar tal-2011, l-assi totali kienu jammontaw għal ISK 1 135 biljun u l-bank għandu 1142 impjegat. Skont il-pjan tar-ristrutturar, Landsbankinn huwa primarjament attiv fl-oqsma li ġejjin:

3.1.2.1. Servizzi bankarji bl-imnut

(63) Id-diviżjoni tas-Servizzi Bankarji bl-Imnut tittratta s-servizzi ġenerali kollha pprovduti lill-individwi u lill-kumpaniji żgħar u ta' daqs medju. B'520 impjegat, li 410 minnhom jaħdmu barra mid-diversi fergħat, din hija l-akbar diviżjoni tal-Bank. Skont l-informazzjoni pprovduta mill-awtoritajiet Islandiżi, Landsbankinn għandu sehem mis-suq ta' [> 25] % fis-settur tas-servizzi bl-imnut.

3.1.2.2. Servizzi bankarji korporattivi

(64) Id-diviżjoni tas-Servizzi Bankarji Korporattivi tittratta l-kumpaniji kbar u l-muniċipalitajiet, kif ukoll proġetti ta' finanzjament akbar. Dawn it-tliet dipartimenti fi ħdan id-diviżjoni tas-Servizzi Bankarji Korporattivi jittrattaw is-self: L-Industrija, il-Kummerċ u s-Servizzi, Is-Sajd u l-Frott tal-Baħar u Il-Kostruzzjoni u l-Ġestjoni tal-Kreditu Ġenerali. Id-diviżjoni għandha 40 impjegat. Skont l-informazzjoni pprovduta mill-awtoritajiet Islandiżi, Landsbankinn għandu sehem mis-suq ta' [> 30] % f'dan is-segment tas-suq.

3.1.2.3. Is-Swieq, it-Teżor u l-Ġestjoni tal-Assi

(65) It-Teżor huwa responsabbli mil-likwidità u l-finanzjament tal-Bank, mill-ġestjoni tar-riskji tas-suq, mill-ġenerazzjoni tas-suq fis-suq tal-kambju barrani (“FX”), fis-suq tal-flus u t-titoli elenkati. Id-diviżjoni tas-Swieq tittratta l-bejgħ tal-FX u s-senserija tat-titoli f'bonds, ekwitajiet u derivattivi lill-klijenti professjonali.

(66) Il-ġestjoni tal-assi tikkonsisti minn tliet dipartimenti sekondarji, jiġifieri l-ġestjoni tal-assi ta' partijiet terzi, is-settur bankarju privat u s-servizzi ta' konsulenza finanzjarja.

3.2. Tqabbil bejn il-bank l-antik u l-bank il-ġdid

(67) L-awtoritajiet Islandiżi ppreżentaw ħarsa ġenerali lejn il-bidliet fundamentali li seħħew diġà u li l-Awtorità tqis li huma rilevanti għall-finijiet tal-valutazzjoni attwali tagħha.

(68) Kif imsemmi aktar 'il fuq, l-istrateġija tan-negozju ta' Landsbanki kienet tinvolvi l-espansjoni tan-negozju tiegħu fuq Livell Internazzjonali u, mill-2004, il-mira ewlenija tal-bank kienet li huwa jikber fis-swieq internazzjonali tas-servizzi bankarji korporattivi u ta' investiment li jiffokaw fuq is-servizzi pprovduti lill-intrapriżi korporattivi żgħar u ta' daqs medju. Fl-2005 nfetħet fergħa f'Londra, li għall-ewwel kienet tiffoka fuq il-finanzjament tal-ingranaġġ u s-self ibbażat fuq l-assi. Il-fergħat l-oħrajn li nfetħu aktar tard fil-Kanada, fil-Finlandja u fin-Norveġja, kif ukoll l-uffiċċju tal-bejgħ li nfetaħ f'Ħong Kong, għall-ewwel kienu jiffokaw fuq is-self ibbażat fuq l-assi u l-finanzjament tal-kummerċ. L-għan ta' din l-istrateġija (28) kien li tiddiversifika l-portafoll tas-self madwar il-pajjiżi u s-setturi. Minħabba din l-istrateġija, is-self lill-kumpaniji mhux Islandiżi kien jammonta għal sehem akbar minn qatt qabel mill-operazzjonijiet tal-bank. F'Settembru 2008, kważi nofs l-2644 ruħ impjegati minn Landsbanki u mis-sussidjarji tiegħu kienu bbażati barra mill-Islanda. Grafika 1: Id-distribuzzjoni tal-assi skont ir-reġjun — L-ewwel kwart u t-tieni kwart tal-2008

(69) Meta ġew eżaminati ġeografikament, 54 % tal-assi totali (minn ISK 3 970 biljun għall-ewwel kwart u t-tieni kwart tal-2008), kif muri fil-grafika ta' fuq, kienu jinsabu barra mill-Islanda. Barra minn hekk, 41 % tad-dħul fl-ewwel nofs tal-2008 oriġina fl-Islanda, 34 % fir-Renju Unit u fl-Irlanda, 6 % fil-Lussemburgu u 15 % f'żoni oħrajn.

(70) Il-grafika ta' taħt turi li, għall-ewwel nofs tal-2008 (l-aħħar numri disponibbli għall-bank), l-akbar parti mill-profitt qabel it-taxxa ta' Landsbanki, jiġifieri ISK 31 biljun, kienet ġejja mis-servizzi bankarji korporattivi u mis-servizzi bankarji ta' investiment. Fis-snin ta' wara l-privatizzazzjoni tal-bank (fl-2002), is-sehem tas-servizzi bankarji bl-imnut fil-profitti qabel it-taxxa kien qiegħed jonqos b'rata stabbli. Grafika 2: Id-distribuzzjoni tal-profitti skont is-segment tan-negozju — L-ewwel kwart u t-tieni kwart tal-2008

(71) Il-bank il-ġdid, Landsbankinn, jiffoka biss fuq attivitajiet fl-Islanda. Dan mhuwiex bank orjentat fuq Livell Internazzjonali bħall-predeċessur tiegħu u, kuntrarju għal Landsbanki, li bbaża t-tkabbir tiegħu fuq taħlita varjata ta' finanzjament u ddependa ħafna fuq bonds mhux garantiti mibjugħa madwar id-dinja, huwa jiddependi primarjament fuq id-depożiti bħala bażi ta' finanzjament. Dan jillimita l-potenzjal ta' Landsbankinn li jkompli jikber.

(72) Barra minn hekk, il-qasma bejn l-assi domestiċi u barranin kienet tfisser tnaqqis sinjifikanti fid-daqs tal-karta tal-bilanċ ta' Landsbankinn meta mqabbel ma' Landsbanki: Tabella 1: Il-karta tal-bilanċ ta' Landsbanki (LBI) u Landsbankinn Il-karta tal-bilanċ ta' LBI u l-paragun ta' Landsbankinn (m. ISK) 30.6.2008 9.10.2008 Self u ħlasijiet bil-quddiem lill-klijenti 2 571 470 655 725 Self u ħlasijiet bil-quddiem lill-istituzzjonijiet finanzjarji 337 003 5 291

(73) Kif muri hawn fuq permezz ta' referenza għall-aktar żewġ entrati sinjifikanti fuq in-naħa tal-assi, il-karta tal-bilanċ tal-ftuħ ta' Landsbankinn kienet biss madwar 25 % tal-karta tal-bilanċ ta' Landsbanki għat-30 ta' Ġunju 2008. Fl-aħħar tal-2011, l-assi totali ta' Landsbankinn kienu jammontaw għal ISK 1 135 biljun.

(74) F'termini ta' impjegati, kien hemm tnaqqis ta' aktar minn 55 % (minn 2 644 għal 1 142).

3.3. Il-bażi legali nazzjonali għall-miżura ta' għajnuna

— Att Nru 125/2008 dwar l-Awtorità għall-Ħlasijiet mit-Teżor dovuti għal Ċirkostanzi Mhux tas-Soltu tas-Suq Finanzjarju eċċ., magħruf aħjar bħala l-Att ta' Emerġenza

(75) L-Att ta' Emerġenza ta lill-FME l-awtorità li tintervjeni “f'ċirkostanzi estremi” u tassumi s-setgħat tal-laqgħat tal-bord u tal-laqgħat tal-azzjonisti tal-istituzzjonijiet finanzjarji, kif ukoll li tiddeċiedi dwar it-trasferiment tal-assi u tal-obbligazzjonijiet tagħhom. L-FME ngħatat ukoll is-setgħa li taħtar kumitati ta' riżoluzzjoni għall-intrapriżi finanzjarji li ħadet kontroll tagħhom, li kellhom is-setgħat tal-laqgħat tal-azzjonisti. Fil-proċess tal-likwidazzjoni tal-istituzzjonijiet, l-Att jagħti status ta' prijorità lit-talbiet li jsiru mid-detenturi tad-depożiti u lill-iskemi ta' garanzija tad-depożiti. L-Att awtorizza wkoll lill-Ministeru Islandiż tal-Finanzi sabiex jistabbilixxi banek ġodda. L-Att ta' Emerġenza jinkludi emendi tal-Att dwar l-Intrapriżi Finanzjarji, Nru 161/2002, l-Att dwar is-Sorveljanza Uffiċjali tal-Attivitajiet Finanzjarji, Nru 87/1998, l-Att dwar il-Garanziji tad-Depożiti u l-Iskema ta' Kumpens għall-Investituri, Nru 98/1999 u l-Att dwar l-Affarijiet tad-Djar, Nru 44/1998.

3.4. Il-miżuri ta' għajnuna

(76) L-intervent tal-awtoritajiet Islandiżi wara l-falliment ta' Landsbanki ġie deskritt hawn fuq u kien stipulat f'aktar dettall fid-deċiżjoni tal-ftuħ. Is-sustanza tal-interventi tista' tinġabar fil-qosor kif ġej:

(77) L-FME ħadet kontroll ta' Landsbanki fis-7 ta' Ottubru 2008 u l-obbligazzjonijiet domestiċi u (ħafna mill-)assi domestiċi ġew ittrasferiti lil New Landsbanki fid-9 ta' Ottubru 2008. Il-beni tal-bank l-antik u l-kredituri tiegħu kellhom jiġu kkumpensati għal dan it-trasferiment billi jirċievu s-somma tad-differenza bejn l-assi u l-obbligazzjonijiet. Madankollu, id-determinazzjoni ta' din id-differenza wriet li kienet diffiċli u tieħu ż-żmien, filwaqt li l-Istat ipprovda xi kapital inizjali, kif ukoll impenn li jikkontribwixxi aktar kapital jekk ikun hemm bżonn. Fil-15 ta' Diċembru 2009 intlaħaq ftehim bejn l-Istat u l-kredituri tal-bank l-antik, li permezz tiegħu l-Istat akkwista sehem ta' 81,33 % fil-bank (permezz tal-injezzjoni ta' ISK 121,225 biljun), filwaqt li l-kredituri ta' Landsbanki ssottoskrivew għal 18,67 % tal-ishma l-ġodda. Il-kumpens tal-kredituri għall-assi ttrasferiti jiddependi primarjament, skont il-ftehim bejn l-Istat u l-kredituri, fuq bond kontiġenti, li huwa deskritt f'aktar dettall hawn isfel. L-Awtorità hija tal-fehma li d-data li fiha ntlaħaq il-ftehim — jiġifieri l-15 ta' Diċembru 2009 — timmarka l-bidu tal-perjodu ta' ristrutturar mifrux fuq ħames snin, li konsegwentement għandu jdum sal-15 ta' Diċembru 2014.

(78) It-taqsima li ġejja hija limitata għad-deskrizzjoni ta' dawk l-aspetti tal-intervent tal-Istat li jikkostitwixxu l-miżuri ta' għajnuna rilevanti għall-valutazzjoni skont l-Artikolu 61 tal-Ftehim taż-ŻEE.

3.4.1. Il-Kapital tal-Grad I

(79) L-Istat ipprovda kapital tal-Grad I darbtejn — darba meta nħoloq il-bank ġdid ta' Landsbanki (New Landsbanki) fl-2008 u darba oħra meta l-bank ġie kkapitalizzat b'mod sħiħ fl-2009, wara li ntlaħaq qbil mal-kredituri tal-bank l-antik.

3.4.1.1. Il-kapital inizjali

(80) L-Istat ipprovda ISK 775 miljun (29) (EUR 5 miljun) fi flus kontanti bħala kapital inizjali lill-bank il-ġdid. Barra minn hekk, huwa ħareġ impenn sabiex jikkontribwixxi sa ISK 200 biljun lill-bank il-ġdid inkambju għall-ekwità kollha tiegħu. Din iċ-ċifra ġiet ikkalkolata bħala 10 % ta' valutazzjoni inizjali tad-daqs probabbli tal-bilanċ tal-assi tal-bank bil-piż differenzjat skont ir-riskju u kienet inkluża b'mod formali fil-baġit tal-Istat għas-sena 2009 bħala allokazzjoni tal-fondi tal-gvern sabiex jiġu indirizzati ċ-ċirkostanzi straordinarji fis-swieq finanzjarji. Din l-allokazzjoni tal-kapital kienet intiża sabiex tipprovdi garanzija adegwata tal-operabbiltà tal-bank sakemm ikunu jistgħu jiġu riżolti l-kwistjonijiet relatati mar-rikapitalizzazzjoni finali tiegħu, inkluż id-daqs tal-bilanċ tal-ftuħ tiegħu bbażat fuq l-istima tal-kumpens pagabbli lill-bank l-antik għall-assi ttrasferiti minnu.

3.4.1.2. Il-kapitalizzazzjoni finali ta' Landsbankinn

(81) Fl-20 ta' Lulju 2009, il-Gvern Islandiż ħabbar li huwa kien stabbilixxa l-bażi għall-kapitalizzazzjoni ta' Landsbankinn u li kien laħaq ftehim dwar proċess fuq kif għandhom jiġu kkumpensati l-banek l-antiki għat-trasferiment tal-assi netti. Huwa ħabbar ukoll li l-Istat se jikkapitalizza lill-bank il-ġdid. Il-ftehim finali dwar il-kapitalizzazzjoni ntlaħaq fil-15 ta' Diċembru 2009 (eventwalment għas-somma totali ta' ISK 150 biljun, li minnhom l-Istat ipprovda ISK 121.225 biljun) meta ntlaħaq ftehim fuq il-kumpens li għandu jingħata lill-kredituri għall-valur nett tal-assi u tal-obbligazzjonijiet ittrasferiti lil Landsbankinn. Kif ġie deskritt aktar 'il fuq, ir-rekwiżiti kapitali imposti mill-FME stipulaw li Landsbankinn għandu jżomm mill-inqas 12 % tal-Kapital Ewlieni tal-Grad I (30) u 4 % addizzjonali mill-Kapital tal-Grad 2 bħala proporzjon tal-assi bil-piż differenzjat skont ir-riskju. Meta Landsbankinn kien kapitalizzat b'mod formali fl-20 ta' Jannar 2010, il-proporzjon tal-Kapital Ewlieni tal-Grad 1 tal-bank kien ta' madwar 15 %. L-FME tat eżenzjoni temporanja mir-rekwiżit (globali) ta' 16 % kundizzjonali fuq is-sottomissjoni ta' pjan aċċettabbli li juri kif se jinkiseb l-ammont sħiħ. F'Ġunju 2010, il-bank irrapporta li l-Kapital Ewlieni tal-Grad 1 tagħha qabeż is-16 % u, fuq dik il-bażi, l-FME eżenta b'mod permanenti lil Landsbankinn mir-rekwiżit li jżomm il-kapital tal-Grad 2 sakemm il-proporzjon tal-Kapital Ewlieni tal-Grad 1 tiegħu jibqa' 'l fuq minn 16 %.

(82) Dan il-ftehim intlaħaq wara proċess ta' negozjati fit-tul u kumpless li rriżulta fi ftehim qafas fost il-partijiet f'titoli tat-termini nhar l-10 ta' Ottubru 2009 u f'settijiet aktar dettaljati ta' dokumenti dwar il-kondizzjonijiet (term sheets) fir-rigward tal-istrumenti tad-dejn fl-20 ta' Novembru 2009. Saru wkoll għadd ta' laqgħat u diskussjonijiet sussegwenti bejn il-partijiet, li matulhom il-kondizzjonijiet deskritti ġew immodifikati u riflessi fid-dokumentazzjoni. Il-ftehim li rriżulta jikkomprendi l-ħruġ ta' tliet bonds denominati fl-ewro, fil-Lira Sterlina u fid-Dollaru Amerikan, rispettivament, li għandhom ammont prinċipali totali ekwivalenti għal ISK 260 biljun u jinvolvi wkoll lil Landsbanki (jew lill-kredituri tal-bank l-antik) bi proprjetà (potenzjalment temporanja) ta' 18.67 % mill-ishma f'Landsbankinn (31).

(83) Barra minn hekk, minħabba l-inċertezza konsiderevoli dwar il-valur tal-assi ttrasferiti, Landsbankinn qabel li joħroġ bond kontinġenti lil Landsbanki (marbut mal-parteċipazzjoni azzjonarja tiegħu), li l-ammont prinċipali tiegħu mhuwiex se jiġi stabbilit sa jew wara l-31 ta' Marzu 2013. Wara li jiġi stabbilit l-ammont prinċipali tal-bond kontinġenti, l-ishma kollha jew Parti mill-ishma miżmuma minn Landsbanki jistgħu jiġu ttrasferiti lill-gvern Islandiż. (32)

3.4.2. Il-garanzija tad-depożiti

(84) Sabiex tikkonforma mad-Direttiva 97/9/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat-3 ta' Marzu 1997 dwar skemi ta' kumpens għall-investitur (33) u 94/19/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat-30 ta' Mejju 1994 dwar skemi ta' garanzija għal depożiti (34), l-Islanda adottat l-Att Nru 98/1999 dwar il-garanziji tad-depożiti u l-iskema ta' kumpens għall-investituri u b'hekk waqqfet l-hekk imsejjaħ Fond ta' Garanzija għall-Investituri u għad-Depożituri (“TIF”). Il-fond kien iffinanzjat permezz ta' kontribuzzjonijiet annwali mill-banek, ikkalkolati fir-rigward tad-depożiti totali ta' dak il-bank.

(85) Minbarra l-miżuri għas-salvataġġ tal-banek adottati mill-Gvern Islandiż fil-ħarifa tal-2008, l-awtoritajiet tal-Islanda kellhom il-ħsieb li jagħtu aktar assigurazzjoni u kumdità lill-pubbliku ġenerali dwar is-sigurtà tad-depożiti tagħhom meta tfaċċat il-kriżi. B'hekk, huma pprovdew sostenn addizzjonali mill-Istat għad-depożiti fil-banek tat-tfaddil u kummerċjali domestiċi barra mill-ambitu tal-Att Nru 98/1999 li jimplimenta d-Direttiva 94/19/KE dwar il-garanziji tad-depożiti u d-Direttiva 97/9/KE dwar il-kumpens għall-investituri.

(86) Avviż mill-Uffiċċju tal-Prim Ministru tas-6 ta' Ottubru 2008 ddikjara li “Il-Gvern tal-Islanda jenfasizza li d-depożiti fil-banek tat-tfaddil u kummerċjali domestiċi u fil-fergħat tagħhom fl-Islanda se jiġu koperti kompletament” (35). Dan l-avviż reġa' ġie ripetut mill-Uffiċċju tal-Prim Ministru attwali fi Frar u f'Diċembru 2009 (36). Barra minn hekk, saret ukoll referenza għalih f'ittra ta' intenzjoni mibgħuta mill-Gvern Islandiż lill-Fond Monetarju Internazzjonali (u ppubblikata fuq is-sit elettroniku tal-Ministeru tal-Affarijiet Ekonomiċi u tal-FMI) fis-7 ta' April 2010 (tali referenza ġiet ripetuta f'ittra ta' intenzjoni oħra datata t-13 ta' Settembru 2010). L-ittra (li ġiet iffirmata mill-Prim Ministru Islandiż, mill-Ministru tal-Finanzi, mill-Ministru tal-Affarijiet Ekonomiċi u mill-Gvernatur tas-CBI) tgħid li “Bħalissa, aħna għadna impenjati li nipproteġu lid-depożituri b'mod sħiħ, iżda qegħdin nippjanaw li, meta l-istabbiltà finanzjarja tiġi garantita, aħna nkunu f'pożizzjoni li nneħħu din il-garanzija ġenerali b'mod gradwali” (37). Barra minn hekk, fit-taqsima tal-abbozz ta' liġi għall-Att dwar il-Baġit tal-2011 dwar il-garanziji tal-Istat, issir referenza f'nota f'qiegħ il-paġna għad-dikjarazzjoni tal-gvern Islandiż li d-depożiti fil-banek Islandiżi jgawdu minn garanzija tal-Istat (38).

(87) Dikjarazzjoni riċenti ta' Steingrímur Sigfússon, il-Ministru attwali tal-Affarijiet Ekonomiċi u eks-Ministru tal-Finanzi bejn l-2009 u l-2011, waqt dibattitu fil-Parlament Islandiż dwar l-ispiża tal-gvern relatata mat-teħid ta' SpKef fil-kontroll ta' Landsbankinn, tkompli tispjega dak li ntqal hawn fuq: Skont il-Ministru, fir-rigward ta' din il-kwistjoni, wieħed għandu jżomm f'moħħu d-dikjarazzjoni li saret mill-Istat fil-ħarifa tal-2012 li d-depożiti kollha fil-banek tat-tfaddil u fil-banek kummerċjali sejrin ikunu siguri u protetti. “Minn dakinhar, fil-każijiet kollha, il-ħidma kienet ibbażata fuq din (jiġifieri d-dikjarazzjoni) u sfortunatament huwa minnu li l-ħlasijiet dovuti lil SpKef huma fost l-akbar kontijiet imħallsin direttament mill-Istat bħala spejjeż sabiex jiggarantixxu d-depożiti tal-abitanti kollha ta' Suðurnes ... u tal-klijenti kollha ta' SpKef fil-Fjords tal-Punent u fiż-żona tal-Punent u tal-Majjistral ... Jien ma nistenniex li jkun hemm xi ħadd li jaħseb li d-detenturi tad-depożiti f'dawk iż-żoni għandhom jiġu ttrattati b'mod differenti minn abitanti oħrajn, għalhekk, l-Istat ma kellux wisq għażla f'din il-kwistjoni” (39).

(88) Skont il-gvern Islandiż, il-garanzija tad-depożiti addizzjonali sejra titneħħa qabel jiġu aboliti għalkollox il-kontrolli kapitali, li skont l-awtoritajiet Islandiżi hija prevista għall-aħħar tal-2013.

3.4.3. Is-salvataġġ u t-trasferiment tal-operazzjonijiet minn Spkef għal Landsbankinn

(89) F'Marzu 2009, il-pożizzjoni tal-kapital ta' Keflavik Savings Bank sabet ruħha taħt il-minimu statutorju meħtieġ. Skont l-awtoritajiet Islandiżi, dan kien ikkawżat parzjalment mir-riperkussjonijiet tat-taqlib finanzjarju li ġie deskritt aktar 'il fuq, kif ukoll mill-impatt partikolarment b'saħħtu tal-kriżi ekonomika fuq ir-reġjuni li fihom kien attiv il-bank.

(90) Dan il-bank offra kontijiet ta' tfaddil u self lill-klijenti konsumaturi u lill-intrapriżi żgħar u ta' daqs medju. Huwa offra wkoll servizzi ta' ġestjoni tal-assi u senserija tat-titoli minbarra servizzi finanzjarji tradizzjonali bħal servizzi ta' ħlasijiet, servizzi ta' kollezzjoni, servizzi bankarji għall-assoċjazzjonijiet tad-djar, servizzi bankarji primjum, servizzi bankarji online u servizzi tal-ATM. Il-kwartieri ġenerali ta' dan il-bank kienu jinsabu f'Keflavik u kien jopera sittax-il fergħa fiż-Żona ta' Suðurnes, fil-Fjords tal-Punent, fi Hvammstangi u f'Ólafsvik. Il-bank kellu sehem mis-suq ta' madwar 3 % imkejjel f'depożiti totali fl-istituzzjonijiet finanzjarji fl-Islanda.

(91) Wara li l-proporzjon tas-CAD niżel taħt il-minimu meħtieġ, l-FME tat perjodi ta' estensjoni ripetuti għall-bank sabiex ikun jista' jerġa' jorganizza l-finanzi tiegħu b'kollaborazzjoni mal-kredituri tiegħu u jġib il-bażi tal-kapital tiegħu għall-minimu ta' 16 %. L-iskadenza finali għaż-żieda tal-bażi tal-kapital ta' Keflavik Savings Bank għalqet fil-21 ta' April 2010. F'ittra datata t-22 ta' April 2010, Keflavik Savings Bank għarraf lill-FME li wħud mill-kredituri tal-bank tat-tfaddil ma laqgħux il-proposti dwar ir-riorganizzazzjoni finanzjarja u, minħabba s-sitwazzjoni tal-bank f'dak iż-żmien, l-FME ntalbet tieħu kontroll tal-operazzjonijiet tal-bank.

(92) Il-ġurnata ta' wara, il-Ministru tal-Finanzi stabbilixxa intrapriża finanzjarja ġdida, bl-isem ta' Spkef, li ħadet kontroll tal-operazzjonijiet ta' Keflavik Savings Bank skont Deċiżjoni meħuda mill-FME. Id-depożiti, parti minn obbligazzjonijiet oħrajn u l-biċċa l-kbira tal-assi tal-bank tat-tfaddil ġew ittrasferiti lill-intrapriża l-ġdida, li min-naħa tagħha bdiet l-operazzjonijiet minnufih.

(93) Għall-ewwel, skont l-awtoritajiet Islandiżi, kien maħsub li l-vijabbiltà ta' Spkef terġa' tinkiseb permezz ta' injezzjoni tal-kapital u fuq bażi awtonoma. Madankollu, fi Frar 2011, u wara d-deterjorazzjoni ulterjuri tal-kundizzjonijiet ekonomiċi fl-oqsma li fihom kien attiv Spkef, il-maniġment u l-bord ta' Spkef stmaw li d-differenza finanzjarja fil-valuri rispettivi tad-depożiti u l-assi hija ta' ISK 11,2 biljun, li kien ifisser li kien hemm bżonn ISK 19,4 biljun sabiex jiġu ssodisfati r-rekwiżiti tal-proporzjon CAD tal-FME. Skont l-awtoritajiet Islandiżi, din l-istima kienet ferm agħar milli indikaw il-valutazzjonijiet preċedenti u, għalhekk, ġew ikkunsidrati mezzi inqas għaljin sabiex tiġi rrimedjata s-sitwazzjoni.

(94) Fil-5 ta' Marzu 2011 intlaħaq ftehim bejn Landsbankinn u l-awtoritajiet Islandiżi, li permezz tiegħu l-operazzjonijiet, l-assi u l-obbligazzjonijiet ta' Spkef jiġu amalgamati ma' Landsbankinn. Skont l-awtoritajiet Islandiżi, din kienet meqjusa bħala l-aqwa azzjoni sabiex jiġu mħarsal-istabbiltà finanzjarja u l-interessi tal-klijenti, tal-kredituri u tal-Istat Islandiż minħabba li l-proporzjon tal-adegwatezza kapitali ta' Landsbankinn kien sar biżżejjed sabiex jittieħed kontroll ta' Spkef mingħajr il-ħtieġa ta' kontribuzzjoni addizzjonali mill-Istat. L-awtoritajiet Islandiżi jsostnu li t-tpaċija tal-pożizzjoni negattiva tal-assi (kontra l-impenji f'depożiti) ta' Spkef kienet, fi kwalunkwe każ, neċessarja, minħabba l-garanzija tad-depożiti. B'hekk, il-ftehim dwar it-trasferiment bejn Landsbankinn u l-Istat Islandiż involva impenn mill-Istat għat-tpaċija tal-pożizzjoni negattiva tal-assi ta' Spkef. Barra minn hekk, ġie inkluż mekkaniżmu speċjali li jiddetermina din id-differenza — u b'hekk l-ambitu tal-obbligu tal-Istat — li permezz tiegħu, fin-nuqqas ta' eżitu maqbul b'mod reċiproku tal-eżerċizzju ta' evalwazzjoni, it-tilwima titressaq quddiem kumitat tal-arbitraġġ.

(95) Billi l-partijiet għall-ftehim ma setgħux jaqblu fuq id-differenza bejn l-obbligazzjonijiet u l-assi li ġew ittrasferiti, il-kumitat tal-arbitraġġ imsemmi qabel ġie inkarigat b'dan il-kompitu. Fit-8 ta' Ġunju 2012, dan il-kumitat ikkonkluda l-ħidma tiegħu u ddeċieda li l-kumpens dovut lil Landsbankinn wara t-trasferiment tad-depożiti u tal-assi ta' Spkef kellu jammonta għal ISK 19,2 biljun. (40) Skont l-awtoritajiet Islandiżi, is-saldu se jsir fil-forma ta' bonds tat-teżor.

3.4.4. Is-salvataġġ u l-akkwist ta' Sparisjodur Svarfdaela

(96) Fir-rigward ta' Sparisjodur Svarfdaela, l-avvenimenti li wasslu għal April 2011 u li jiddeskrivu d-diffikultajiet finanzjarji tiegħu u l-intervent mill-Istat Islandiż ġew stabbiliti fid-Deċiżjonijiet tal-Banek tat-Tfaddil imsemmija aktar 'il fuq. L-akkwist sussegwenti minn Landsbankinn ġie deskritt u approvat mill-Awtorità fid-Deċiżjoni dwar SpSv imsemmija qabel.

(97) Il-gvern Islandiż ipprovda għajnuna mill-Istat lil SpSv billi ħareġ self subordinat f'April 2011, kif ukoll billi laqa' l-pretensjonijiet ta' CBI kontra SpSv. Dawn il-pretensjonijiet ġew ikkonvertiti sabiex jiggarantixxu l-kapital ittrasferit għall-Investimenti Finanzjarji tal-Istat Islandiż (“l-ISFI”). Dawn il-miżuri ta' salvataġġ tqiesu bħala li huma temporanjament kompatibbli mal-Ftehim taż-ŻEE bbażat fuq id-Deċiżjonijiet tal-Banek tat-Tfaddil, soġġetti għas-sottomissjoni ta' pjan ta' ristrutturar għal SpSv. Billi Landsbankinn ħa kontroll tal-assi u l-operazzjonijiet kollha tal-SpSv, li jammontaw għal madwar 0,311 % tal-assi ta' Landsbankinn fl-istess data, l-Awtorità tikkunsidra l-pjan ta' ristrutturar ta' Landsbankinn bħala l-pjan ta' ristrutturar għall-entità amalgamata.

3.5. Il-pjan ta' ristrutturar

(98) L-awtoritajiet Islandiżi ssottomettew pjan ta' ristrutturar għal Landsbankinn fil-31 ta' Marzu 2011. Il-pjan ġie emendat, aġġornat u sottomess mill-ġdid mill-awtoritajiet Islandiżi fit-23 ta' Mejju 2012 (minn hawn 'il quddiem il-“pjan ta' ristrutturar”).

(99) Il-pjan ta' ristrutturar jindirizza l-kwistjonijiet sostantivi tal-vijabbiltà, il-kondiviżjoni tal-piżijiet u l-limitazzjonijiet tad-distorsjonijiet tal-kompetizzjoni. Skont il-pjan ta' ristrutturar, Landsbankinn se jiffoka fuq in-negozju ewlieni tiegħu u fuq ir-ristrutturar tal-portafolli tas-self korporattiv u domestiku.

(100) Kif ġie indikat aktar 'il fuq, l-Awtorità tqis li l-perjodu ta' ristrutturar se jdum sal-15 ta' Diċembru 2014.

3.5.1. Id-deskrizzjoni tal-pjan ta' ristrutturar

(101) L-awtoritajiet Islandiżi u l-Bank huma tal-fehma li r-ristrutturar ta' Landsbankinn għandu jiżgura li huwa jerġa' lura għall-pożizzjoni ta' bank b'saħħtu u b'bażi tajba bi proporzjonijiet kapitali tajbin sabiex ikun jista' jżomm ir-rwol tiegħu bħala fornitur tal-kreditu għall-ekonomija reali. Abbażi tal-informazzjoni fil-pjan ta' ristrutturar u t-tweġibiet bil-miktub għall-mistoqsijiet magħmula mill-Awtorità, dan se jinkiseb b'mod partikolari permezz ta': (i) Tnaqqis fl-ingranaġġ tal-karta tal-bilanċ permezz tal-likwidazzjoni tal-bank l-antik u t-twaqqif ta' bank ġdid; (ii) It-twaqqif u ż-żamma ta' pożizzjoni ta' proporzjon kapitali b'saħħtu u karta tal-bilanċ b'saħħitha; (iii) Il-kisba ta' profittabilità sodisfaċenti; (iv) It-twaqqif u ż-żamma ta' pożizzjoni ta' likwidità b'saħħitha; (v) L-iffinalizzar tar-ristrutturar tal-portafoll tas-self, kemm għad-djar privati kif ukoll għan-negozji; (vi) It-titjib tal-istrateġija ta' finanzjament; (vii) It-titjib tal-kosteffiċjenza; (viii) It-titjib tal-ġestjoni tar-riskji.

(102) Qabel jiġu deskritti f'aktar dettall kull wieħed mill-punti msemmija hawn fuq, il-fehma tal-bank dwar kif in-nuqqasijiet li kkontribwew għall-falliment ta' Landsbanki qegħdin jiġu indirizzati fil-pjan ta' ristrutturar hija preskritta fil-qosor hawn taħt. Il-bank isostni li għalkemm Landsbankinn huwa bbażat fuq l-operazzjonijiet domestiċi ta' Landsbanki, huwa bank differenti.

(103) L-awtoritajiet Islandiżi jsostnu li n-nuqqasijiet li kkaratterizzaw lil Landsbanki qabel il-kollass tas-sistema bankarja huma diskussi fid-dettall fir-rapport tal-Kummissjoni ta' Investigazzjoni Speċjali, deskritt aktar kmieni. Barra minn hekk, il-bank jenfasizza li, b'mod partikolari, il-ġestjoni ħażina tar-riskji, l-aptit eċċessiv għar-riskji, ir-relazzjoni mill-qrib mhux tas-soltu bejn il-proprjetarji u l-akbar mutwatarji, it-tkabbir eċċessiv fuq perjodu qasir wisq, in-nuqqas ta' esperjenza fis-swieq globali, ir-regoli inqas stretti tas-self, in-nuqqas ta' verifiki u kontrolli interni, kif ukoll kultura u strateġija korporattivi irregolari kienu fatturi li wasslu għall-kollass. Huwa jsostni wkoll li saru bidliet ewlenin fil-mudell kummerċjali tal-bank minn mindu Landsbankinn beda jopera fil-ħarifa tal-2008 u li l-fatturi msemmija hawn fuq servew bħala linja gwida għall-implimentazzjoni tat-tmexxija u l-istrateġija l-ġdida tal-Bank.

(104) Minbarra lista twila ta' miżuri għar-riorganizzazzjoni tal-proċessi tal-ħidma interna u s-sostituzzjoni ta' membri ewlenin tal-persunal, l-aktar bidliet rilevanti jidhru li huma dawn li ġejjin: Enfasi akbar fuq l-operazzjonijiet domestiċi, b'mod partikolari fuq is-servizzi bankarji bl-imnut u n-netwerk tal-fergħat, tnaqqis qawwi fl-attivitajiet bankarji ta' investiment, enfasi fuq ir-ristrutturar tal-portafoll tas-self, ġestjoni riveduta tar-riskji u importanza akbar tar-responsabbiltà korporattiva u l-konformità ma' standards etiċi għoljin.

(105) B'hekk, filwaqt li Landsbankinn, l-istess bħall-predeċessur tiegħu, jipprovdi firxa wiesgħa ta' servizzi finanzjarji fis-suq Islandiż, id-differenza bejn is-servizzi bankarji ta' qabel il-kriżi u ta' wara l-kriżi għal Landsbankinn hija aktar viżibbli fil-“mod kif” jopera l-bank (il-proċessi, il-proċeduri, id-dokumentazzjoni, ir-regoli u r-regolamentazzjoni) aktar milli fil-firxa ta' prodotti u servizzi li joffri fl-Islanda.

(i) It-tnaqqis fl-ingranaġġ tal-karta tal-bilanċ permezz tal-likwidazzjoni tal-bank l-antik u t-twaqqif ta' bank ġdid;

(106) Kif issemma aktar 'il fuq, il-biċċa l-kbira tal-assi u l-obbligazzjonijiet domestiċi ta' Landsbanki ġew ittrasferiti lil Landsbankinn matul Ottubru tal-2008. Bħala riżultat ta' dan il-proċess, il-maġġoranza tad-dejn bl-ingrossa baqa' fil-proprjetà ta' Landsbanki u, b'hekk, Landsbankinn qatt ma ġie ingranat bl-istess mod kif ġie ingranat Landsbanki. Skont il-pjan ta' ristrutturar, dan ifisser li l-kwistjoni tat-tnaqqis fl-ingranaġġ tal-karta tal-bilanċ tal-bank issolviet essenzjalment f'Ottubru 2008.

(ii) It-twaqqif u ż-żamma ta' pożizzjoni ta' proporzjon kapitali b'saħħtu u ta' karta tal-bilanċ b'saħħitha

(107) Bħala riżultat tal-miżuri ta' kapitalizzazzjoni deskritti hawn fuq u fid-dawl tal-iżviluppi li seħħew minn mindu twaqqaf il-bank, b'mod partikolari l-evalwazzjoni mill-ġdid tal-assi (elaborati aktar hawn isfel), Landsbankinn kiseb proporzjonijiet tas-CAD ogħla sewwa mir-rekwiżiti kapitali tal-FME. Il-proporzjon tas-CAD żdied minn 13,0 % fl-aħħar tal-2008 għal 15,0 % fl-aħħar tal-2009, 19,5 % fl-aħħar tal-2010 u 21,4 % fl-aħħar tal-2011.

(108) Skont il-pjan ta' ristrutturar, qiegħed jiġi mbassar li dan il-proporzjon se jkompli jiżdied matul il-perjodu tar-ristrutturar, sabiex jilħaq [> 20] % sal-aħħar tal-2014. B'hekk, Landsbankinn qiegħed jantiċipa li jibqa' ogħla sewwa mir-rekwiżiti kapitali tal-FME matul il-perjodu tar-ristrutturar u wara […].

(109) Matul dan il-perjodu, il-karta tal-bilanċ mistennija tiċkien bi ftit, minn madwar 1 ISK 135 biljun għal ISK […] biljun. Fir-rigward tal-assi tal-karta tal-bilanċ, l-importanza tal-ekwitajiet u tal-istrumenti ta' ekwità sejra tonqos ħafna, preżumibbilment minħabba l-bejgħ intiż tal-kumpaniji operattivi. Bl-istess mod, l-ammont ta' self lill-istituzzjonijiet finanzjarji mistenni jonqos b'madwar […] % sal-2014. Min-naħa l-oħra, skont il-pjan tar-ristrutturar, is-self lill-klijenti għandu jiżdied b'bejn wieħed u ieħor […] % għal madwar ISK […] biljun.

(110) Fir-rigward tal-obbligazzjonijiet, l-importanza tad-depożiti sejra tiżdied (minn madwar ISK 444 biljun fil-preżent għal ISK […] biljun, filwaqt li s-sehem tal-obbligazzjonijiet u l-bonds garantiti dovuti lill-istituzzjonijiet finanzjarji u lis-CBI mistenni jonqos ħafna.

(iii) Il-kisba ta' profittabbiltà sodisfaċenti

(111) Skont il-pjan tar-ristrutturar, u kif muri hawn taħt fit-Tabella 2, ir-redditu azzjonarju ta' Landsbankinn ilu b'saħħtu mill-2009. Tabella 2: ROE preċedenti (%) 2009 2010 2011 Redditu Azzjonarju (ROE) (*) 9,5 15,9 8,8 Barra minn hekk, il-pjan tar-ristrutturar jipprevedi l-ROE li ġej għall-bqija tal-perjodu tar-ristrutturar (Tabella 3). Tabella 3: Previżjoni ta' ROE (%) 2012 2013 2014 Redditu Azzjonarju (ROE) [5-15] [5-15] [5-15]

(112) Din il-previżjoni hija r-riżultat ta' ppjanar finanzjarju aktar dettaljat involut fil-pjan ta' ristrutturar: — Id-dħul operattiv se jiżdied minn madwar ISK 30 biljun għal ISK […] biljun, filwaqt li l-profitti sejrin jibqgħu relattivament stabbli, billi jvarjaw madwar ISK […] biljun fis-sena; — Id-dħul mill-imgħax nett se jvarja bejn ISK […] u […] biljun; — Id-dħul mill-miżati u l-kummissjonijiet mistenni jiżdied b'madwar […] %, minn kważi ISK 4 biljun għal ISK […] biljun; — Il-marġini tal-imgħax nett mistenni jonqos minn […] % fl-2012 għal […] % fl-2014; — In-numru ta' impjegati mistenni jonqos b'madwar […], minn 1158 għal […] fl-2016; — Il-proporzjon ta' spiża/dħul mistenni jonqos minn 57,2 % fl-2011 għal […] % fl-2014.

(113) Skont l-awtoritajiet Islandiżi, il-prestazzjoni tajba ta' Landsbankinn minn mindu ġie stabbilit hija sa ċertu punt dovuta għall-fatt li l-assi fil-portafoll tas-self miksub mill-bank mingħand Landsbanki ġew assenjati b'mod sinjifikanti minn dak iż-żmien 'l hawn. Filwaqt li dawn il-profitti ta' valutazzjoni huma sa ċertu punt impaċija mill-bond kontinġenti, l-“iskont” kien u se jibqa' parti importanti mid-dħul tal-bank waqt li qiegħed jiġi ristrutturat il-portafoll tas-self.

(114) Għal dan il-għan, l-awtoritajiet Islandiżi ssottomettew kalkolazzjoni (Tabella 4) li tindika x'setgħu jkunu r-riżultati annwali mingħajr l-iskont u “elementi irregolari” oħrajn. Tabella 4: Il-profitti netti ta' elementi irregolari 7.10.2008 - 31.12.2008 2009 2010 2011 Baġit għall- 2012 Baġit għall- 2013 Baġit għall- 2014 Baġit għall- 2015 Profitt għas-sena – 6 936 14 332 27 231 16 957 […] […] […] […] Aġġustamenti għall-profittabbiltà: Evalwazzjoni mill-ġdid tal-assi ttrasferiti – 23 772 – 49 702 – 58 489 […] […] […] […] Bidliet ġusti fil-valur tal-bond kontinġenti 10 241 16 269 34 316 Verdetti tal-FX 0 18 158 40 726 Ekwità u Bonds – 7 983 – 7 318 – 18 017 Introjtu / telf mill-FX 3 000 – 14 623 759 Operazzjonijiet li ma tkomplewx – 693 – 2 769 – 6 255 L-ispi ż a għall-finanzjament tal-po ż izzjonijiet tal-ekwità 2 804 1 019 1 223 Profittabbiltà aġġustata – 2 072 – 11 735 11 221 […] […] […] […] ROE aġġustat – 1,4 % – 6,9 % 5,8 % [5-10]% [5-10]% [5-10]% [5-10]%

(115) Skont din id-dejta, mill-2010 'l quddiem, il-bank xorta għamel il-profitti u matul il-bqija tal-perjodu ta' ristrutturar mistenni jibqa' jagħmel il-profitti anki fin-nuqqas tal-iskont. (41)

(iv) It-twaqqif u ż-żamma ta' pożizzjoni b'saħħitha ta' likwidità

(116) Fir-rigward tal-likwidità, l-FME tesiġi li l-assi fi flus jew bħal flus għandhom jammontaw għal 5 % tad-depożiti fuq talba, filwaqt li ssostni li l-banek għandhom ikunu kapaċi jirreżistu ħruġ istantanju ta' 20 % tad-depożiti. Minbarra dan, il-Bank Ċentrali tal-Islanda jistabbilixxi regoli dwar il-likwidità tal-istituzzjonijiet ta' kreditu (42), li permezz tagħhom l-assi u l-obbligazzjonijiet likwidi tal-istituzzjonijiet ta' kreditu huma kklassifikati skont it-tip u l-maturità u assenjati piżijiet skont ir-riskju. L-istituzzjonijiet ta' kreditu għandu jkollhom aktar assi likwidi mill-obbligazzjonijiet tat-tliet xhur li jkun imiss. Ir-regoli jinvolvu wkoll ċertu test ta' stress fejn jiġi applikat skont għad-diversi elementi ta' ekwità, iżda fejn huwa preżunt ukoll, fuq naħa waħda, li l-obbligazzjonijiet kollha għandhom jitħallsu mal-maturità u, fuq in-naħa l-oħra, li porzjonijiet tal-obbligazzjonijiet, bħad-depożiti, għandhom jitħallsu fi żmien qasir jew saħansitra mill-ewwel. Skont l-awtoritajiet Islandiżi, Landsbankinn huwa konformi mar-regoli msemmija hawn fuq. Fil-fatt, skont il-pjan tar-ristrutturar, bħalissa huwa jippossjedi 42,5 % tal-assi likwidi kontra d-depożiti totali.

(117) Barra minn hekk, skont il-gvern Islandiż, riċentament Landsbankinn biddel il-politika tal-likwidità tiegħu sabiex jimmonitorja u jassigura l-konformità mar-rekwiżiti ta' Basel III. Fil-preżent, il-proporzjon tal-kopertura tal-likwidità (LCR) tiegħu huwa […] %.

(118) L-impatt tal-pożizzjoni tal-likwidità tal-bank f'każ ta' stress, bħat-tneħħija immedjata tal-kontrolli kapitali, huwa deskritt aktar hawn taħt.

(v) L-iffinalizzar tar-ristrutturar tal-portafoll tas-self, kemm għad-djar privati kif ukoll għan-negozji.

(119) Qabel il-kriżi finanzjarja fl-2008, kemm il-klijenti privati kif ukoll dawk kummerċjali tal-bank daħlu għal livell għoli ta' dejn. Meta, bħala riżultat tal-kriżi, l-ekonomija ħadet daqqa ta' ħarta u, b'mod partikolari, naqsu l-prezzijiet tal-proprjetà immobbli, il-klijenti li f'daqqa waħda sabu ruħhom b'ingranaġġ eċċessiv ħafna drabi ma setgħux ikomplu jħallsu d-dejn tagħhom u, b'hekk, kellhom ekwità negattiva. Minbarra t-theddida ġenerali għall-ġid ekonomiku tal-Islanda, id-deterjorazzjoni f'daqqa fil-portafoll tas-self tal-bank saret riskju prinċipali għall-vijabbiltà tal-bank fil-ġejjieni. Għal din ir-raġuni, ir-ristrutturar tal-portafolli tas-self privati u kummerċjali (tnaqqis fl-ingranaġġ), kif rifless fil-pjan tar-ristrutturar, sar prijorità għal Landsbankinn.

(120) Skont l-awtoritajiet Islandiżi, Landsbankinn żviluppa programmi speċifiċi ta' ħelsien mid-dejn u kkoopera mal-Istat u ma' banek oħrajn fuq miżuri ġenerali ta' ħelsien mid-dejn (pereżempju; l-aġġustament ipotekarju ta' 110 %) (43).

(121) Sat-30 ta' Marzu 2012, kien sar ir-ristrutturar finanzjarju ta' aktar minn 75 % tal-kumpaniji bi djun eċċessivi b'obbligazzjonijiet lejn il-bank ta' aktar minn ISK 100 miljun u aktar minn 75 % tad-dejn totali. Il-pjan ta' ristrutturar jassumi li sal-aħħar tal-2012 din iċ-ċifra għandha tkun żdiedet għal 92 %. Barra minn hekk, il-biċċa l-kbira tal-għotjiet ta' self li ġew ristrutturati diġà sejrin tajjeb. Pereżempju, 2,6 % biss tal-valur tas-self totali tal-kumpaniji li ġew ristrutturati diġà skada b'aktar minn 30 ġurnata.

(vi) It-titjib tal-istrateġija ta' finanzjament

(122) Skont l-awtoritajiet Islandiżi, il-profil tal-finanzjament ta' Landsbankinn huwa diversifikat biżżejjed u ma hija mistennija ebda ħtieġa ta' rifinanzjament ewlieni għall-perjodu ta' żmien qasir jew medju. Il-kompożizzjoni attwali tal-finanzjament hija bejn wieħed u ieħor kif ġej: 10 % depożiti minn istituzzjonijiet finanzjarji, 40 % depożiti minn klijenti (li 80 % minnhom isiru fuq talba u l-20 % l-oħrajn huma depożiti għal terminu fiss sa 5 snin), 30 % self garantit li jimmatura fil-perjodu 2014-2018 u 20 % ekwità.

(123) Kif ġie indikat aktar 'il fuq, id-depożiti huma l-aktar sors ta' finanzjament importanti għal Landsbankinn. Skont il-pjan tar-ristrutturar, l-importanza tad-depożiti saħansitra għandha tkompli tiżdied matul il-perjodu tar-ristrutturar. Fl-istess waqt, Landsbankinn għandu l-ħsieb li jżid is-sehem tad-depożiti għal terminu fiss sabiex jagħmilhom “akbar”.

(124) Is-self garantit ser jibqa' sors ta' finanzjament importanti. L-istess x'aktarx tkun l-għażla ta' finanzjament mill-ġdid meta jimmatura s-self garantit attwali, filwaqt li l-ħruġ ta' bond mhux garantit mhuwiex għażla ta' finanzjament probabbli għal Landsbankinn fuq perjodu ta' żmien qasir jew medju. Il-bank għandu l-ħsieb li fil-ġejjieni jiffinanzja l-assi fuq perjodu ta' żmien twil, bħal ipoteki b'bonds garantiti, u dan jista' jirrappreżenta sa 5 % tal-finanzjament totali tal-bank fil-ġejjieni. Madankollu, dan mhuwiex mistenni li jimmaterjalizza fil-perjodu ta' żmien kopert mill-pjan tar-ristrutturar sottomess lill-Awtorità.

(vii) Kosteffiċjenza mtejba

(125) Skont il-pjan tar-ristrutturar, Landsbankinn qiegħed ikompli jiffoka fuq operazzjonijiet effikaċi u ssimplifikati sabiex jindirizza l-ispiża ogħla tal-infrastruttura wara kontrolli regolatorji aktar stretti, tassazzjoni ogħla u l-ispejjeż marbuta mal-ħidma tar-ristrutturar.

(126) Il-pjan tar-ristrutturar jassumi li l-ispiża operattiva ġenerali sejra tonqos b'[…] % (b'kunsiderazzjoni tal-inflazzjoni), primarjament bħala riżultat tal-amalgamazzjoni ta' Spkef u sussidjarji oħrajn mal-bank. Skont Landsbankinn, din tipprovdi l-opportunità sabiex titnaqqas l-ispiża, b'mod partikolari billi jitnaqqsu l-membri tal-persunal ([…] % tal-impjegati fuq bażi full-time matul it-3 snin li ġejjin). Barra minn hekk, il-bank isostni li ġie mniedi proġett kbir li għandu l-għan li jissimplifika l-katina tas-servizzi ta' Landsbankinn. Fl-aħħar nett, il-bank impenja ruħu li jagħlaq […] fergħat matul il-perjodu tar-ristrutturar. Dawk il-miżuri, kif ukoll il-miżura tat-tnaqqis fin-numru tal-persunal, mistennija jwasslu għall-proporzjon ta' spiża/dħul li jinżel minn 57,2 % fl-2011 għal […] % fl-2014.

(viii) It-titjib tal-ġestjoni tar-riskji

(127) Landsbankinn għarraf lill-Awtorità li waħda mill-prijoritajiet tiegħu hija li jtejjeb il-prassi tal-ġestjoni tar-riskju tiegħu. F'dan ir-rigward, Landsbankinn waqqaf diviżjoni ta' Ġestjoni tar-Riskji. Id-diviżjoni hija responsabbli mill-ġestjoni tar-riskji tradizzjonali kollha, kif ukoll mill-kejl u l-valutazzjoni tar-riskji tas-suq, tar-riskji tal-likwidità, tar-riskji operattivi u tar-riskji ta' kreditu. Skont Landsbankinn, il-ġestjoni tar-riskji ttejbet ħafna permezz tal-istruttura organizzattiva ġdida tal-Bank. Id-diviżjoni għandha 44 impjegat.

3.5.2. Il-kapaċità li tintlaħaq vijabbiltà taħt xenarju ta' referenza u ta' stress

(128) Fil-pjan tar-ristrutturar, l-awtoritajiet Islandiżi ssottomettew xenarju ta' referenza u 3 xenarji ta' stress għal Landsbankinn bil-għan li juru l-kapaċità ta' Landsbankinn li jikseb vijabbiltà fit-tul, kif ukoll ir-reżistenza tiegħu għall-iżviluppi makroekonomiċi negattivi.

3.5.2.1. Ix-xenarju ta' referenza

(129) Il-pjan tar-ristrutturar kif deskritt hawn fuq jikkostitwixxi l-każ ta' referenza. Skont l-awtoritajiet Islandiżi, l-indikaturi makroekonomiċi sottostanti huma simili għal dawk tal-previżjoni ta' referenza tas-CBI għas-snin li ġejjin u huma riflessi hawn taħt fit-Tabella 5: Tabella 5: Previżjoni makroekonomika, xenarju ta' referenza

3.5.2.2. Ix-xenarji ta' stress

(130) Il-pjan tar-ristrutturar jinkludi 3 xenarji ta' stress — riċessjoni moderata, dipressjoni ekonomika internazzjonali u deprezzament tal-króna, inkluża l-metodoloġija użata sabiex jinbnew dawk ix-xenarji, kif ukoll l-impatt fuq il-pożizzjoni kapitali tal-bank. Ix-xenarji huma ddisinjati fl-isfond tal-bidliet severi mhux probabbli iżda plawżibbli fl-ambjent ekonomiku li fih jopera l-bank. Pereżempju, ix-xenarju tad-dipressjoni ekonomika internazzjonali huwa bbażat fuq l-isfaxxar potenzjali taż-żona ewro u l-effetti sussegwenti fuq l-ekonomija Ewropea. Il-varjabbli makroekonomiċi li jirriżultaw għal dan ix-xenarju huma dawn li ġejjin: Tabella 6: L-indikaturi makroekonomiċi fix-xenarju tad-dipressjoni ekonomika internazzjonali

(131) Fl-eżerċizzju tat-test ta' stress li ssottometta Landsbankinn, jintużaw metodi differenti sabiex dawn it-3 xenarji jiġu tradotti f'kejl tal-impatt fuq id-dikjarazzjonijiet finanzjarji tal-bank, it-telf mis-self u l-kapital ekonomiku. Permezz ta' eżempju, il-grafika 3 hawn taħt turi kif it-telf fil-każ ta' inadempjenza (LGD) huwa relatat mal-prestazzjoni tal-PDG. Grafika 3: Korrelazzjoni bejn il-PDG u l-LDG [Graff dwar il-korrelazzjoni bejn it-telf fil-każ ta' inadempjenza u l-PDG Valuri mhux żvelati għal raġunijiet ta' segretezza professjonali]

(132) Is-sejba prinċipali tat-testijiet ta' stress hija li l-kapitalizzazzjoni ta' Landsbankinn hija tali li tibqa' 'l fuq mir-rekwiżiti minimi interni u esterni tas-CAD fix-xenarji kollha u, skont il-pjan tar-ristrutturar, fil-fatt għandha kapital eċċessiv ta' […] %.

(133) Barra minn hekk, il-pjan tar-ristrutturar ta' Landsbankinn jinkludi quasi-stress test tal-proporzjon tal-likwidità tal-bank. F'dan il-każ, il-bank jassumi li d-depożiti kollha miżmuma mill-istituzzjonijiet finanzjarji sejrin jiġu rtirati immedjatament, wara, pereżempju, it-tneħħija tal-kontrolli kapitali. Skont l-informazzjoni sottomessa mill-awtoritajiet Islandiżi, anki f'każ bħal dan, il-pożizzjoni tal-likwidità ta' Landsbankinn tibqa' b'saħħitha, b'mod partikolari minħabba li huwa jista' jillikwida l-assi addizzjonali relattivament malajr u mingħajr effett detrimentali eċċessiv fuq il-karta tal-bilanċ, bħal pereżempju l-kontijiet tiegħu tas-self b'ipoteka ddenominat fil-munita ISK (permezz ta' operazzjonijiet ta' self mas-CBI). Il-grafika 4 ta' hawn taħt turi dan ix-xenarju: Grafika 4: Il-pożizzjoni tal-likwidità prinċipali wara l-irtirar tad-depożiti istituzzjonali kollha u l-irtirar varjat mill-klijenti [Grafika dwar il-pożizzjoni tal-likwidità ta' Landsbankinn Valuri mhux żvelati għal raġunijiet ta' segretezza professjonali]

(134) Skont dan il-kalkolu, il-bank jista' jirreżisti rtirar addizzjonali ta' […] % tad-depożiti tal-klijenti mingħajr ma jkollu bżonn jibda jillikwida l-assi. Dan ir-riżultat jindika li l-Bank huwa f'pożizzjoni tajba sabiex jiffaċċja l-problemi mhux mistennija ta' likwidità.

4. IR-RAĠUNIJIET GĦALL-BIDU TA' PROĊEDURA TA' INVESTIGAZZJONI FORMALI, IT-TRANŻAZZJONI TA' SPKEF U L-MIŻURI APPROVATI TEMPORANJAMENT FID-DEĊIŻJONIJIET TAL-BANEK TAT-TFADDIL

(135) Fid-deċiżjoni tal-ftuħ, l-Awtorità kkonkludiet b'mod preliminari li l-miżuri adottati mill-Istat Islandiż sabiex jikkapitalizza lil Landsbankinn jinvolvu għajnuna mill-Istat skont l-Artikolu 61 tal-Ftehim ŻEE. Barra minn hekk, hija ma setgħetx teskludi li l-għajnuna mill-Istat kienet preżenti fil-garanzija tad-depożiti bla limiti. Id-deċiżjoni tal-ftuħ ma koprietx il-miżuri ta' għajnuna relatati mal-akkwist ta' SpSv, li kienu approvati temporanjament mill-Awtorità fid-Deċiżjonijiet tal-Banek tat-Tfaddil. L-Awtorità sejra tieħu deċiżjoni finali dwar dawn il-miżuri, li jkomplu jkollhom konsegwenzi fuq il-valutazzjoni inkwistjoni, fid-deċiżjoni preżenti. Fl-aħħar nett, il-miżuri relatati mat-trasferiment tal-operazzjonijiet minn Spkef għal Landsbankinn ma kinux koperti mid-deċiżjoni tal-ftuħ u, għaldaqstant, l-Awtorità sejra tevalwahom hawn taħt.

(136) Fir-rigward tal-kompatibbiltà tal-miżuri vvalutati fid-deċiżjoni tal-ftuħ, l-Awtorità kienet tal-fehma li deċiżjoni finali għandha tittieħed biss fuq il-bażi ta' pjan tar-ristrutturar, li kien għadu ma ġiex sottomess meta l-Awtorità fetħet il-proċedura ta' investigazzjoni formali fil-15 ta' Diċembru 2010. Dan kien dovut b'mod partikolari għan-nuqqas ta' pjan ta' ristrutturar aktar minn sentejn wara t-twaqqif ta' Landsbankinn u sena wara l-ftehim mal-kredituri ta' Landsbanki li l-Awtorità esprimiet dubji dwar il-kompatibbiltà tal-għajnuna.

4.1. Il-kummenti minn partijiet interessati

(137) L-Awtorità rċeviet stqarrija f'isem il-kredituri tal-bank l-antik, li fiha huma enfasizzaw li huma kellhom jitqiesu bħala partijiet interessati, filwaqt li indikaw li possibbilment jistgħu jissottomettu kummenti ulterjuri fi stadju aktar tard.

4.2. Il-kummenti mill-awtoritajiet Islandiżi

(138) L-awtoritajiet Islandiżi jaċċettaw li l-miżuri meħuda sabiex jitwaqqaf l-NBI, issa Landsbankinn, jikkostitwixxu għajnuna mill-Istat. Fil-fehma tal-awtoritajiet Islandiżi, madankollu, il-miżuri huma kompatibbli mal-funzjonament tal-Ftehim ŻEE fuq il-bażi tal-Artikolu 61(3)(b) tal-Ftehim, billi huma meħtieġa, proporzjonati u xierqa sabiex jirrimedjaw taqlib serju fl-ekonomija Islandiża. Fil-fehma tal-awtoritajiet Islandiżi, il-miżuri meħuda huma fl-aspetti kollha konformi mal-prinċipji stipulati fil-linji gwida tal-Awtorità dwar l-għajnuna mill-Istat u jsostnu li l-għajnuna hija meħtieġa u limitata għall-ammont minimu meħtieġ.

(139) Barra minn hekk, l-awtoritajiet Islandiżi jenfasizzaw li l-azzjonisti preċedenti ta' Landsbanki kollha tilfu l-ishma tagħhom u ma rċevew ebda kumpens mill-Istat, kif ukoll li l-għajnuna hija ddisinjata sewwa sabiex tnaqqas ir-riperkussjonijiet negattivi fuq il-kompetituri.

(140) Fir-rigward tat-trasferiment tal-operazzjonijiet minn Spkef għal Landsbankinn, l-awtoritajiet Islandiżi jirrikonoxxu li l-obbligu tal-Istat li jagħmel tajjeb għal nuqqas fl-assi ttrasferiti (imqabbel mal-ammont ta' obbligazzjonijiet ittrasferiti) jikkostitwixxi għajnuna mill-Istat skont l-Artikolu 61 (1) tal-Ftehim ŻEE, anki jekk huma tal-opinjoni li n-natura tal-ftehim tipprekludi lil Landsbankinn milli jirċievi vantaġġ finanzjarju dirett. Madankollu, huma jikkonċedu li l-miżura tista' ssaħħaħ il-pożizzjoni ta' Landsbankinn hekk kif huwa jkabbar il-bażi ta' klijenti tiegħu u jista' jipprovdi opportunitajiet għas-simplifikazzjoni tal-operazzjonijiet.

(141) Fi kwalunkwe każ, l-awtoritajiet Islandiżi jsostnu li l-għajnuna hija kompatibbli mal-Artikolu 61(3)(b) tal-Ftehim. Minħabba li l-kontribuzzjoni tal-Istat hija limitata biex tkopri preċiżament id-differenza bejn l-assi u l-obbligazzjonijiet u dik id-differenza hija stabbilita minn kumitat indipendenti, huma jsostnu wkoll li l-għajnuna hija limitata għall-minimu neċessarju. Huma jisħqu li l-għajnuna kienet ukoll proporzjonata, minħabba li Landsbankinn kien l-uniku bank li seta' jerfa' r-responsabbiltà tal-operazzjonijiet ta' Spkef f'dak iż-żmien, kif ukoll li l-alternattivi, bħall-amalgamazzjoni sforzata mill-FME, kienu jkunu aktar ta' tfixkil u potenzjalment jiswew aktar flus għall-Istat.

(142) L-awtoritajiet Islandiżi ma jqisux il-garanzija tad-depożiti bħala li tinvolvi għajnuna mill-Istat.

4.3. L-impenji mill-awtoritajiet Islandiżi

(143) L-awtoritajiet Islandiżi ssottomettew numru ta' impenji, li ħafna minnhom huma relatati mad-distorsjonijiet tal-kompetizzjoni kkawżati mill-għajnuna li qiegħda tiġi evalwata u li huma stipulati fl-Anness.

II. IL-VALUTAZZJONI

1. IL-PREŻENZA TAL-GĦAJNUNA MILL-ISTAT

(144) L-Artikolu 61(1) tal-Ftehim ŻEE jaqra kif ġej: “Bla ħsara għal dispożizzjonijiet kuntrarji f'dan il-Ftehim, kull għajnuna, ta' kwalunkwe forma, mogħtija mill-Istati Membri tal-KE, l-Istati tal-EFTA jew permezz ta' riżorsi tal-Istat li twassal biex ixxekkel jew thedded li xxekkel il-kompetizzjoni billi tiffavorixxi ċerti impriżi jew il-produzzjoni ta' ċerti prodotti, safejn tolqot il-kummerċ bejn il-Partijiet Kontraenti, tkun inkompatibbli ma' dan il-Ftehim.”

(145) L-Awtorità sejra tevalwa l-miżuri li ġejjin (44): — Il-kapital operattiv inizjali pprovdut mill-Istat Islandiż lill-bank il-ġdid; — Il-kapitalizzazzjoni sħiħa (inizjali) mill-Istat tal-bank il-ġdid; u ż-żamma ta' sehem maġġoritarju mill-Istat. Il-miżuri msemmija fuq issir referenza għalihom b'mod kollettiv bħala l-“miżuri ta' kapitalizzazzjoni”. Barra minn hekk, l-Awtorità sejra tivvaluta: — Il-garanzija tal-Gvern Islandiż għad-depożiti domestiċi fil-banek Islandiżi kollha u — It-trasferiment tal-operazzjonijiet minn Spkef għal Landsbankinn (“it-tranżazzjoni ta' Spkef”).

(146) L-Awtorità tfakkar ukoll li l-miżuri ta' salvataġġ approvati b'mod temporanju għal SpSv, li issa se jiġi amalgamat ma' Landsbankinn, jikkostitwixxu għajnuna mill-Istat, li l-kompatibbiltà finali tagħha tiddependi fuq il-pjan ta' ristrutturar għall-entità amalgamata.

1.1. Il-preżenza tar-riżorsi tal-Istat

(147) Kif ikkonkludiet diġà b'mod preliminari l-Awtorità fid-deċiżjoni tal-ftuħ, huwa ċar li l-miżuri ta' kapitalizzazzjoni huma ffinanzjati permezz tar-riżorsi tal-Istat ipprovduti mit-Teżor Islandiż. Fir-rigward tat-tranżazzjoni ta' Spkef, l-Istat assuma r-riskju li l-assi ta' Spkef ikunu insuffiċjenti sabiex ikopru l-obbligazzjonijiet ittrasferiti (depożiti) tal-bank Spkef. Fis-sustanza, huwa ggarantixxa li ser jagħmel tajjeb għan-nuqqas, li kien jinvolvi trasferiment (potenzjali) ta' riżorsi tal-Istat. Kif ġie indikat aktar 'il fuq, dan l-aħħar il-kumitat tal-arbitraġġ iddeċieda li l-Istat kellu jħallas is-somma ta' ISK 19,2 biljun lil Landsbankinn. Għalhekk, huwa evidenti li din il-miżura tinvolvi trasferiment ta' riżorsi tal-Istat.

(148) Fir-rigward tal-garanzija tad-depożiti, l-Awtorità enfasizzat sa mill-bidu nett li l-valutazzjoni hija limitata għall-garanzija tad-depożiti addizzjonali deskritta aktar 'il fuq, li essenzjalment tikkomprendi d-dikjarazzjonijiet magħmula mill-gvern Islandiż li d-depożiti fil-banek tat-tfaddil u kummerċjali domestiċi u fil-fergħat tagħhom fl-Islanda sejrin jiġu koperti b'mod sħiħ.

(149) Din il-valutazzjoni hija bla ħsara għall-opinjoni tal-Awtorità dwar il-kompatibbiltà tal-Att Nru. 98/1999 u tal-azzjonijiet tal-Gvern Islandiż u tat-TIF matul il-kriżi finanzjarja mal-liġi taż-ŻEE, b'mod partikolari d-Direttiva 94/19/KE. Fir-rigward tal-implimentazzjoni tad-Direttivi 97/9/KE u 94/19/KE, l-Awtorità hija tal-fehma li sakemm tali miżuri jikkostitwixxu għajnuna mill-Istat, l-użu tar-riżorsi tal-Istat sabiex hija tkun tista' tikkonforma mal-obbligi skont il-liġi taż-ŻEE ġeneralment ma jqajmux tħassib skont l-Artikolu 61 tal-Ftehim ŻEE. Għalhekk, id-deċiżjoni preżenti ma tikkonċernax dawk il-miżuri.

(150) Fid-deċiżjoni tal-ftuħ, l-Awtorità qalet li hija sejra tkompli tinvestiga jekk id-dikjarazzjonijiet mill-Gvern Islandiż deskritti aktar 'il fuq humiex preċiżi, b'saħħithom, mhux kundizzjonali u legalment vinkolanti biżżejjed b'tali mod li jinvolvu impenn tar-riżorsi tal-Istat (45). Fil-valutazzjoni ta' jekk dawn il-kriterji ġewx issodisfati, l-Awtorità tinnota li d-dikjarazzjonijiet kienu jinvolvu impenn irrevokabbli ta' riżorsi pubbliċi kif muri mill-fatt li l-Istat Islandiż għamel dak kollu li seta' sabiex iħares lid-depożituri: Mhux biss biddel il-prijorità tad-detenturi tad-depożiti fi proprjetajiet insolventi (li ma jinvolvux l-użu ta' riżorsi tal-Istat), iżda għamilha wkoll ċara li mhuwiex ser jippermetti lid-depożituri jsofru telf. Barra minn hekk, il-garanzija globali mill-Gvern tad-depożiti kollha fil-banek tat-tfaddil u kummerċjali domestiċi hija distinta minn kwalunkwe skema ta' garanzija tad-depożiti bbażata fuq atti taż-ŻEE minħabba l-fatt li l-protezzjoni ma għandha ebda limiti fl-ammont u ma ssir ebda kontribuzzjoni finanzjarja mill-banek li jibbenifikaw mill-miżura.

(151) L-għarfien tal-Gvern Islandiż dwar id-dikjarazzjoni tiegħu huwa spjegat permezz tal-interventi tal-Istat fis-settur finanzjarju li tfaċċaw minn Ottubru tal-2008 u li kienu mmotivati mill-intenzjoni li jonora din id-dikjarazzjoni. Dawk l-interventi inkludew miżuri li kienu maħsuba biex ikopru d-depożiti tal-impriżi finanzjarji, bħat-twaqqif tat-tliet banek kummerċjali, it-trasferiment tad-depożiti ta' SPRON lil Arion Bank, it-trasferiment tad-depożiti ta' Straumur lil Íslandsbanki, il-kontroll tad-depożiti ta' 5 banek tat-tfaddil fi Sparisjódabanki Íslands mis-CBI, it-trasferiment tad-depożiti f'Byr Savings Bank lil Byr hf, it-trasferiment tad-depożiti minn Keflavík Savings Bank lil SpKef u r-responsabbiltà tal-Istat għad-depożiti f'SpKef wara l-amalgamazzjoni ma' Landsbankinn.

(152) Fil-fatt, f'bosta każijiet ta' għajnuna mill-Istat li qiegħda tinvestiga bħalissal-Awtorità, li wħud minnhom issemmew hawn fuq, l-awtoritajiet Islandiżi sostnew li l-miżura magħżula rispettiva kienet l-għażla bl-inqas piż finanzjarju għall-Istat Islandiż sabiex ikun jista' jżomm il-wegħda tiegħu li jħares lid-depożituri b'mod sħiħ.

(153) Fid-dawl tal-punti msemmija hawn fuq, l-Awtorità tqis li hemm miżura legalment vinkolanti, preċiża, mhux kundizzjonali u b'saħħitha fis-se