Rakkomandazzjoni mill-Kumitat Permanenti tal-Istati tal-EFTA Nru 1/2020/SC dwar in-notifika min-Norveġja mill-5 ta’ Novembru 2020 tal-użu ta’ Bafer għal Riskju Sistemiku skont l-Artikolu 133 tad-Direttiva 2013/36/UE dwar l-aċċess għall-attività tal-istituzzjonijiet ta’ kreditu u s-superviżjoni prudenzjali tal-istituzzjonijiet ta’ kreditu u tad-ditti tal-investiment, kif inkorporat fil-Ftehim ŻEE permezz tad-Deċiżjoni tal-Kumitat Konġunt taż-ŻEE Nru 79/2019

(2021/C 65/06)

IL-KUMITAT PERMANENTI TAL-ISTATI TAL-EFTA,

Billi:

1. Fil-5 ta’ Novembru 2020, il-Ministeru tal-Finanzi Norveġiż (“Finansdepartmentet”), minn hawn ’il quddiem “il-Ministeru”, li huwa l-awtorità nazzjonali nnominata responsabbli għall-applikazzjoni ta’ bafer għal riskju sistemiku, minn hawn ’il quddiem “SyRB” (Systemic Risk Buffer), kif imsemmi fl-Artikolu 133 tad-Direttiva 2013/36/UE, li ġie inkorporat fil-Ftehim ŻEE permezz tad-Deċiżjoni tal-Kumitat Konġunt taż-ŻEE Nru 79/2019, innotifikata lill-Kumitat Permanenti tal-EFTA bl-intenzjoni tiegħu li jżid is-SyRB attwali fuq l-iskoperturi domestiċi, minn hawn ’il quddiem “in-notifika”.

2. Bħalissa, l-istituzzjonijiet ta’ kreditu fin-Norveġja huma soġġetti għal SyRB ta’ 3 % fuq l-iskoperturi kollha, ħlief għal żewġ istituzzjonijiet sistemikament importanti li huma soġġetti għal SyRB ta’ 5 % fuq l-iskoperturi kollha. Il-miżura notifikata hija SyRB ta’ 4,5 % u se tapplika għall-iskoperturi domestiċi tal-istituzzjonijiet ta’ kreditu kollha awtorizzati fin-Norveġja, inklużi ħames sussidjarji ta’ kumpaniji prinċipali stabbiliti fi Stati Membri oħra tal-Unjoni. Il-bafer huwa maħsub biex jindirizza r-riskji sistemiċi fin-Norveġja u jippromwovi l-istabbiltà finanzjarja domestika billi jissalvagwardja r-reżiljenza fis-sistema finanzjarja, flimkien mal-iżgurar ta’ kapital adegwat kontinwu fil-banek fid-dawl tal-livell għoli ta’ riskju sistemiku fit-tul tan-Norveġja. B’mod separat, il-Ministeru nnotifika wkoll l-intenzjoni tiegħu li jistabbilixxi bafer għal żewġ istituzzjonijiet ta’ kreditu kategorizzati bħala Istituzzjonijiet Sistemikament Importanti Oħrajn (O-SIIs - Other Systemically Important Institutions), skont l-Artikolu 131 tad-Direttiva 2013/36/UE. Dan se jiġi stabbilit għal perċentwali ta’ 2 % għal istituzzjoni waħda u 1 % għall-oħra.

3. L-SyRB innotifikat ikun japplika mill-31 ta’ Diċembru 2020 għall-istituzzjonijiet ta’ kreditu kollha, ħlief l-istituzzjonijiet ta’ kreditu li ma jużawx l-“Approċċ IRB Avvanzat”, peress li jkollhom perjodu tranżitorju fejn il-bafer attwali jibqa’ 3 % fuq l-iskoperturi kollha sal-31 ta’ Diċembru 2022. Il-miżura se tiġi evalwata mill-ġdid mill-Ministeru kull sentejn.

4. Billi l-miżura notifikata tikkonċerna wkoll sussidjarji ta’ impriżi prinċipali stabbiliti fi Stati oħra taż-ŻEE, tapplika l-proċedura deskritta fis-subparagrafu 3 tal-Artikolu 133(14) tas-CRD IV, kif adattat bid-Deċiżjoni tal-Kumitat Konġunt taż-ŻEE Nru 79/2019. Il-Ministeru, bħala l-awtorità nnominata inkarigata mill-applikazzjoni ta’ SyRB, għandu għalhekk jinnotifika l-intenzjoni tiegħu lill-awtoritajiet rilevanti tal-Istati l-oħra taż-ŻEE flimkien mal-Kumitat Permanenti tal-Istati tal-EFTA u l-Bord Ewropew dwar ir-Riskju Sistemiku (BERS). Il-Kumitat Permanenti u l-BERS għandhom, fi żmien xahar min-notifika, joħorġu rakkomandazzjoni dwar il-miżuri meħuda.

5. Is-SyRB huwa maħsub biex ittaffi r-riskji sistemiċi strutturali fit-tul fis-sistema finanzjarja Norveġiża. Dawn ir-riskji jirriżultaw prinċipalment mill-propagazzjoni u l-amplifikazzjoni ta’ xokkijiet fi ħdan is-sistema nfisha, is-settur bankarju Norveġiż u l-ekonomija reali.

6. Fir-raġunament tiegħu għan-notifika, il-Ministeru jirrimarka li r-riskji sistemiċi strutturali fit-tul huma komparattivament għoljin fin-Norveġja. Filwaqt li jikkontribwixxu għal dan il-livell għoli ta’ riskji sistemiċi, l-istituzzjonijiet fin-Norveġja għandhom strutturi ta’ finanzjament simili, jiddependu b’mod sinifikanti fuq il-finanzjament tal-operaturi (48 % tal-finanzjament tagħhom, inkluż finanzjament barrani bl-ingrossa), li jagħmilhom vulnerabbli għat-taqlib fis-suq. Barra minn hekk, dawn huma interkonnessi, inkluż permezz ta’ parteċipazzjonijiet inkroċjati ta’ bonds koperti, u għandhom skoperturi simili u kkonċentrati lejn swieq immobiljari. Pereżempju, madwar 60 % tas-self totali tal-istituzzjonijiet ta’ kreditu Norveġiżi jikkonsisti f’self għal proprjetà immobbli (residenzjali u kummerċjali). F’dawn iċ-ċirkostanzi, it-tfixkil fl-ekonomija huwa amplifikat peress li jista’ jaffettwa ħafna istituzzjonijiet ta’ kreditu multipli kemm fl-istess ħin kif ukoll bl-istess mod. Dan il-potenzjal għall-amplifikazzjoni tar-riskji huwa sostanzjat aktar mis-similarità tal-banek Norveġiżi fl-għażla tal-mudelli ta’ negozju, u l-interkonnettività permezz ta’ parteċipazzjonijiet inkroċjati ta’ bonds koperti.

7. Il-Ministeru rrimarka li l-prezzijiet għoljin tal-proprjetà immobbli, kemm residenzjali kif ukoll kummerċjali, flimkien ma’ djun għoljin tal-unitajiet domestiċi fin-Norveġja huma wħud mill-vulnerabbiltajiet ewlenin fis-sistema finanzjarja Norveġiża li jirriżultaw mill-ekonomija reali. F’dan ir-rigward, jenħtieġ li jiġi rrilevat li, f’kuntest storiku, id-dejn tal-unitajiet domestiċi fin-Norveġja, relattiv għad-dħul disponibbli, kien relattivament għoli u dan jirriżulta wkoll f’riskju sistemiku għas-settur bankarju. Ir-riskju involut fl-unitajiet domestiċi Norveġiżi li jużaw ħafna mill-introjtu tagħhom biex iħallsu d-dejn huwa intensifikat aktar mill-fatt li l-biċċa l-kbira tal-ipoteki Norveġiżi għandhom rati tal-imgħax varjabbli, u dan iwaasal saħansitra għal tfixkil żgħir li kapaċi jwassal għal indeboliment serju fis-servizzjar tad-dejn. Storikament, l-iskoperturi għar-riskji tal-proprjetà immobbli kummerċjali (CRE, commercial real estate) fi kriżijiet preċedenti mhux biss ikkawżaw xi wħud mill-akbar telf tas-sistema bankarja Norveġiża iżda kkontribwew ukoll għal problemi ta’ solvenza fis-settur bankarju. Il-Kumitat Permanenti jinnota wkoll li f’Ġunju 2019, il-BERS ħareġ twissija lill-awtoritajiet Norveġiżi fejn il-vulnerabbiltajiet fis-settur Norveġiż tal-proprjetà immobbli residenzjali (RRE, residential real estate) ġew identifikati bħala sors ta’ riskju sistemiku għall-istabbiltà finanzjarja u li dawk il-vulnerabbiltajiet kellhom jiġu indirizzati. (1)

8. Il-Ministeru rrimarka li l-istituzzjonijiet ta’ kreditu joperaw ukoll fl-ekonomija Norveġiża li hija kkaratterizzata minn settur korporattiv relattivament uniformi li jiddependi ħafna fuq is-settur tal-petroleum. Peress li l-petroleum jikkostitwixxi 17 % tal-PDG u 40 % tal-esportazzjonijiet totali min-Norveġja, il-possibbiltà ta’ tnaqqis fil-prezzijiet tal-petroleum jew domanda globali mnaqqsa hija riskju sinifikanti għall-ekonomija kollha kemm hi. Dan ir-riskju ġie mitigat sa ċertu punt f’dawn l-aħħar snin billi ġew investiti il-profitti mis-settur tal-petroleum f’titoli fis-swieq finanzjarji internazzjonali. Madankollu, il-pandemija tal-COVID-19 u t-tranżizzjoni li għaddejja għal ekonomija aktar ekoloġika jistgħu jżidu l-pressjoni kemm fuq terminu qasir kif ukoll fit-tul fuq dan is-settur sistemikament importanti. Pressjoni bħal din tista’ potenzjalment tikkawża effett kollaterali fuq setturi oħra li huma esposti għalihom l-istituzzjonijiet ta’ kreditu. Il-Kumitat Permanenti jinnota f’dan ir-rigward li Norges Bank fir-Rapport tiegħu dwar l-Istabbiltà Finanzjarja tal-2020 jiddikjara li “(f)is-settur taż-żejt Norveġiż, il-kumpaniji tas-servizzi taż-żejt b’mod partikolari joħolqu riskju għall-banek, u l-banek ġarrbu telf sostanzjali fuq is-self lil din l-industrija matul l-aħħar ħames snin”. (2)

9. Skont il-Ministeru, id-daqs, l-importanza u l-konċentrazzjoni tas-settur bankarju Norveġiż jamplifikaw ir-riskji sistemiċi għall-ekonomija Norveġiża. L-ewwel nett, id-daqs tas-settur bankarju meta mqabbel mal-PDG huwa konsiderevoli, b’madwar 225 % tal-PDG tal-2019. It-tieni nett, is-settur bankarju huwa importanti ħafna għall-finanzjament tal-ekonomija, peress li jservi aktar minn 80 % tas-self domestiku gross lis-settur mhux finanzjarju. It-tielet nett, is-settur bankarju huwa kkonċentrat mal-ħames l-akbar banek li jammontaw għal 56 % tas-self domestiku totali.

10. Fil-valutazzjoni tiegħu tar-raġunament tal-Ministeru, il-Kumitat Permanenti ħa nota tal-Valutazzjoni tal-Istabbiltà tas-Sistema Finanzjarja għan-Norveġja tal-Fond Monetarju Internazzjonali (FMI) tal-2020. (3) F’konformità mal-valutazzjoni tal-Ministeru tal-kwistjonijiet ewlenin li jappartjenu għal livell għoli ta’ riskju sistemiku, ir-rapport tal-FMI jirrikonoxxi li l-iskoperturi għoljin tal-banek Norveġiżi għall-proprjetà immobbli domestika, kemm residenzjali kif ukoll kummerċjali, flimkien ma’ finanzjament bl-ingrossa, huma fost il-vulnerabbiltajiet sottostanti ewlenin. Il-FMI jinnota wkoll li l-interkonnettività tas-settur bankarju tista’ tirriżulta f’amplifikazzjoni ta’ xokk sinifikanti u li deterjorament fil-kapaċità tas-servizzjar tad-dejn tal-mutwatarji jista’ jirriżulta minn tnaqqis qawwi fir-ritmu tat-tkabbir ekonomiku. Fir-rigward tad-dipendenza fuq is-suq tal-petroleum, il-FMI jinnota li l-impatt ta’ tranżizzjoni f’daqqa lejn ekonomija b’livell baxx ta’ emissjonijiet ta’ karbonju jista’ jkun għoli minħabba d-dipendenza tan-Norveġja fuq il-produzzjoni u l-esportazzjoni taż-żejt.

11. Fid-dawl ta’ kif is-settur bankarju Norveġiż huwa strutturat u r-riskji li huwa espost għalihom, kif deskritt hawn fuq, il-Ministeru jqis li huwa meħtieġ li l-istituzzjonijiet ta’ kreditu b’mod ġenerali jkunu kapaċi jassorbu t-telf li jista’ jseħħ bħala riżultat ta’ xokkijiet u tfixkil gravi kemm fis-sistema finanzjarja kif ukoll fl-ekonomija reali. Huwa jikkonkludi li SyRB ta’ 4,5 % għall-iskoperturi fin-Norveġja hija l-aktar miżura xierqa biex jiġu mmirati riskji sistemiċi mhux ċikliċi sostanzjali preżenti fin-Norveġja.

12. Fil-valutazzjoni tal-konklużjoni tal-Ministeru, il-Kumitat Permanenti jinnota li t-testijiet tal-istress imwettqa mill-awtoritajiet Norveġiżi wrew li f’sitwazzjonijiet li għandhom probabbiltà baxxa iżda mhumiex realistiċi, ħafna istituzzjonijiet ikollhom nuqqas fil-kapital CET1 meta mqabbel mar-rekwiżiti ġenerali tal-kapital u tal-bafer. L-aħħar testijiet tal-istress, imwettqa min-Norges Bank u l-Finanstilsynet (FSA) f’Novembru 2019 u Ġunju 2020 rispettivament, huma bbażati fuq reċessjoni internazzjonali profonda b’żieda qawwija fil-primjums tar-riskju, li tikkawża konsegwenzi serji għall-ekonomija Norveġiża. It-test tal-istress tal-FSA juri li matul il-perjodu ta’ stress il-proporzjon kapitali CET1 ta’ prattikament l-akbar 20 grupp bankarju kollha jaqa’ taħt ir-rekwiżit CET1 ġenerali, inklużi r-rekwiżiti tal-bafer u r-rekwiżit tal-Pilastru 2. Barra minn hekk, 48 minn 84 tal-istituzzjonijiet ta’ kreditu Norveġiżi l-oħra ma jissodisfawx ir-rekwiżiti kapitali ġenerali.

13. Il-Kumitat Permanenti jinnota wkoll li l-Ministeru jistenna li, fin-nuqqas tal-miżura notifikata, testijiet tal-istress futuri jiżvelaw tnaqqis akbar fl-adegwatezza tal-kapital, li jġiegħlu lill-istituzzjonijiet jużaw sehem akbar tal-bafer kombinat tagħhom sabiex iżommu l-attività tas-self. Dan idgħajjef ir-reżiljenza tas-sistema bankarja lejn ir-riskji sistemiċi identifikati fit-tul. Jekk ir-rekwiżit ta’ SyRB ikun stabbilit għal 4,5 % għal skoperturi domestiċi, dan iżomm kapitalizzazzjoni adegwata bbażata fuq ir-riskji msemmija hawn fuq, mingħajr ma jwassal għal żidiet materjali fir-rekwiżiti effettivi għall-istituzzjonijiet akbar meta mqabbla mal-livell ta’ qabel l-2020. F’dan ir-rigward, il-Ministeru jinnota wkoll li hemm diversi aspetti li mhumiex koperti mir-riżultati tat-testijiet tal-istress, li jistgħu jikkontribwixxu għas-sottovalutazzjoni tat-telf potenzjali tal-istituzzjonijiet ta’ kreditu. Pereżempju, huwa preżunt li l-istituzzjonijiet ta’ kreditu għad għandhom aċċess għal finanzjament bl-ingrossa matul perjodi ta’ stress. Barra minn hekk, il-Ministeru jinnota li t-telf akkumulat fit-testijiet tal-istress huwa inqas mit-telf reali tal-istituzzjonijiet ta’ kreditu matul il-kriżi bankarja Norveġiża fl-1988-1992. Il-Ministeru jargumenta wkoll li r-rekwiżiti ġenerali implikati minn bafer għal riskju sistemiku ta’ 4,5 % għal skoperturi domestiċi huma wkoll fil-firxa ta’ stimi ta’ rekwiżiti soċjalment ottimali. (4)

14. Wara li kkunsidra bir-reqqa l-evidenza pprovduta mill-Ministeru, inklużi r-riżultati tat-testijiet tal-istress imwettqa mill-awtoritajiet Norveġiżi, kif ukoll id-data storika dwar kriżijiet severi fil-passat fin-Norveġja, il-Kumitat Permanenti huwa tal-fehma li livell ta’ SyRB ta’ 4,5 % għal skoperturi domestiċi jista’ jitqies xieraq biex jiġu indirizzati r-riskji sistemiċi identifikati li jheddu l-istabbiltà tas-sistema finanzjarja Norveġiża. Il-Kumitat Permanenti jemmen ukoll li taħt il-kundizzjonijiet attwali huwa meħtieġ livell ta’ kapital li jinkiseb b’SyRB ta’ 4,5 % biex tinżamm ir-reżiljenza tas-sistemi bankarji lejn ir-riskji sistemiċi identifikati. Il-Kumitat Permanenti jinnota f’dan ir-rigward li l-Bord Eżekuttiv tal-FMI kkonkluda mill-Valutazzjoni tiegħu ta’ Stabbiltà tas-Sistema Finanzjarja tan-Norveġja f’Awwissu 2020 li “(j)enħtieġ li l-awtoritajiet iħarsu kontra li jiddgħajfu r-rekwiżiti kapitali”. (5)

15. Fil-valutazzjoni tal-effettività u l-proporzjonalità tal-miżura, il-Kumitat Permanenti jinnota l-fehma tal-Ministeru li rekwiżit ta’ SyRB ta’ 4,5 % għal skoperturi fin-Norveġja se jikkontribwixxi b’mod effettiv biex tinżamm ir-reżiljenza u l-kapaċità tal-istituzzjoni Norveġiża li tassorbi t-telf fil-livell meqjus neċessarju fid-dawl tal-intensità tar-riskji sistemiċi. Il-qafas tas-CRR/CRD IV reċentement ġie inkorporat fil-Ftehim ŻEE u bi tħejjija għall-qafas Norveġiż biex jallinja mal-qafas attwali, il-Ministeru vvaluta l-ambitu u l-kalibrazzjoni tar-rekwiżit ta’ SyRB, u kkonkluda li l-aktar mod effettiv biex jittaffa r-riskju sistemiku se jkun li r-rekwiżit jiġi stabbilit għal 4,5 % għall-iskoperturi domestiċi biss. Lil hinn mit-titjib tal-konsistenza bejn l-objettiv u t-tfassil tal-miżura, dan jirrappreżenta allinjament mad-dispożizzjonijiet tal-qafas CRR/CRD IV li jiffaċilita r-reċiproċità għar-rati tal-bafer domestiku.

16. Il-Ministeru jemmen li għall-banek Norveġiżi l-kbar, li jikkostitwixxu aktar minn nofs is-sistema bankarja domestika, perċentwali ta’ bafer għal riskju sistemiku ta’ 4,5 % fuq skoperturi domestiċi hija kważi ekwivalenti għall-perċentwali preċedenti ta’ bafer ta’ 3 % applikabbli għall-iskoperturi kollha f’termini ta’ rekwiżiti ta’ kapital reali. Huma jikkunsidrawha proporzjonali mhux biss għat-telf potenzjali li jirriżulta mir-riskji strutturali fis-sistema finanzjarja Norveġiża, iżda wkoll l-intensità ta’ dawk ir-riskji u t-tolleranza tar-riskju implikati mid-deċiżjonijiet preċedenti tagħhom dwar il-bafer. Barra minn hekk, ta’ min jinnota li l-perċentwali attwali tal-bafer ta’ 3 % fuq l-iskoperturi kollha ġiet ikkalibrata meta ġie applikat il-limitu minimu ta’ Basel I u meta ma kien hemm l-ebda fattur ta’ sostenn għall-SMEs. Fin-nuqqas tal-limitu minimu ta’ Basel I u bl-applikazzjoni tal-fattur ta’ sostenn għall-SMEs, il-perċentwali preċedenti ta’ bafer għal riskju sistemiku, skont il-Ministeru, probabbilment kienet tiġi stabbilita għal rata ogħla fid-dawl tal-livell ta’ riskju sistemiku. Kif konkluż mill-Ministeru, abbażi tal-esperjenza minn kriżijiet preċedenti u r-riżultati minn testijiet tal-istress, ir-rekwiżit ġenerali tal-kapital u tal-bafer kien proporzjonali għar-riskji ġenerali preżenti fis-sistema finanzjarja. Għaldaqstant, jenħtieġ li r-rekwiżit ġenerali jinżamm bejn wieħed u ieħor fil-livell ta’ qabel l-2020 peress li l-intensità tar-riskji sistemiċi hija simili għall-2013, li tiġġustifika rata ta’ SyRB stabbilita għal 4,5 %.

17. Skont il-Ministeru, il-pandemija tal-COVID-19 ma wasslet għall-ebda bidla kbira fil-karatteristiċi strutturali tas-sistema finanzjarja Norveġiża, u l-istituzzjonijiet ta’ kreditu Norveġiżi komplew jissodisfaw ir-rekwiżiti tal-kapital u tal-bafer b’marġni wiesa’ u kienu kapaċi jżommu s-self lill-unitajiet domestiċi u lin-negozji matul il-pandemija tal-COVID-19. Sadanittant, f’Marzu 2020, il-Ministeru naqqas il-bafer kapitali kontroċikliku minn 2,5 % għal 1 % bħala rispons fuq terminu qasir għall-impatt potenzjali mill-pandemija tal-COVID-19.

18. Fid-dawl ta’ dan ta’ hawn fuq, il-Kumitat Permanenti huwa tal-fehma li l-miżura inkwistjoni hija kemm effettiva kif ukoll proporzjonata peress li tikkontribwixxi għall-mitigazzjoni tar-riskji strutturali identifikati fit-tul fis-settur bankarju Norveġiż. Il-Kumitat Permanenti jinnota li l-aktar evidenza ċara għal din il-konklużjoni tinsab fir-riżultati tat-testijiet tal-istress tal-awtoritajiet Norveġiżi, li jissuġġerixxu li l-miżuri se jkunu effettivi għall-promozzjoni tal-istabbiltà finanzjarja fin-Norveġja billi jżommu l-livell tal-kapital tal-istituzzjonijiet ta’ kreditu Norveġiżi fil-livell meħtieġ għall-konservazzjoni tal-kapaċità attwali tagħhom ta’ assorbiment tat-telf. B’appoġġ għal din il-konklużjoni dwar il-proporzjonalità tal-miżura, il-Kumitat Permanenti jinnota li dan jimplika li f’termini attwali mhu se jkun hemm l-ebda żieda sinifikanti fir-rekwiżiti kapitali għall-istituzzjonijiet ta’ kreditu Norveġiżi. Għal diversi sussidjarji ta’ impriżi prinċipali stabbiliti fi Stati Membri oħra taż-ŻEE, ir-rekwiżiti kapitali se jiżdiedu bi kważi 1,5 punt perċentwali, iżda l-Kumitat Permanenti jinnota li skont il-Ministeru dawn l-istituzzjonijiet ta’ kreditu għandhom livelli ta’ kapital li jaqbżu r-rekwiżiti implikati minn perċentwali ta’ SyRB ta’ 4,5 % fuq l-iskoperturi Norveġiżi. Il-Ministeru jirrikonoxxi li xi istituzzjonijiet ta’ kreditu Norveġiżi jista’ jkollhom bżonn iżidu l-proporzjon kapitali tagħhom xi ftit biex iżommu bafer maniġerjali apparti r-rekwiżiti ġenerali tal-Pilastru 1 u 2. Sadanittant, jenħtieġ li l-perjodu tranżitorju sal-31 ta’ Diċembru 2022 għall-banek li ma jużawx l-approċċ IRB Avvanzat, jiżgura li l-bidliet fir-rekwiżit ta’ SyRB ma jirriżultawx f’żidiet mhux dovuti fir-rekwiżiti kapitali għall-istituzzjonijiet ta’ kreditu li mhumiex milquta b’mod sinifikanti mill-abolizzjoni tal-limitu minimu ta’ Basel I, u li r-rekwiżiti tal-Pilastru 2 tagħhom jista’ jkollhom jiġu kkalibrati mill-ġdid ladarba l-SyRB ogħla japplika għalihom wara l-perjodu ta’ tranżizzjoni. Dan l-approċċ għandu jtaffi d-distorsjonijiet li l-miżura notifikata tista’ tikkawża u jiżgura li kwalunkwe impatt negattiv fuq il-banek domestiċi u l-kapaċità ta’ self tagħhom jibqgħu limitati.

19. Il-Kumitat Permanenti kkunsidra wkoll ir-raġunijiet tal-Ministeru għall-injorar ta’ miżuri oħra previsti fid-Direttiva 2013/36/UE jew fir-Regolament (UE) Nru 575/2013 (minbarra l-Artikoli 458 u 459 ta’ dak ir-Regolament), waħdu jew flimkien, bħala mod xieraq biex jiġi indirizzat ir-riskju makroprudenzjali jew sistemiku identifikat, filwaqt li titqies l-effettività relattiva ta’ dawk il-miżuri.

20. L-Artikolu 124 tar-Regolament (UE) Nru 575/2013 jippermetti lill-awtoritajiet kompetenti jistabbilixxu valuri ogħla għall-piżijiet tar-riskju tal-iskoperturi tal-proprjetà immobbli tal-istituzzjonijiet ta’ kreditu li jużaw l-approċċ standardizzat, abbażi ta’ kunsiderazzjonijiet ta’ stabbiltà finanzjarja, l-esperjenza ta’ telf ta’ skoperturi ggarantiti minn proprjetà immobbli, u l-iżviluppi li jħarsu ’l quddiem tas-swieq tal-proprjetà immobbli. Il-Ministeru jqis li l-piż tar-riskju ta’ 35 % għall-iskoperturi tal-proprjetà immobbli residenzjali fin-Norveġja huwa adegwat għall-istituzzjonijiet li jużaw l-Approċċ Standardizzat. Għal skoperturi ta’ proprjetà immobbli kummerċjali, diġà ġew stabbiliti piżijiet tar-riskju ogħla, abbażi tal-paragrafu 2 ta’ dan l-Artikolu, li jvarjaw bejn 100 % u 150 %, skont il-klassifikazzjoni tal-kontroparti.

21. Skont l-Artikolu 164 tar-Regolament (UE) Nru 575/2013, l-awtoritajiet kompetenti jistgħu, fejn xieraq abbażi ta’ kunsiderazzjonijiet ta’ stabbiltà finanzjarja u żviluppi fis-swieq tal-proprjetà immobbli li jħarsu ’l quddiem, jistabbilixxu valuri minimi ogħla ta’ Inadempjenza medju ponderat f’każ ta’ telf skont l-iskopertura għal skoperturi ggarantiti minn proprjetà immobbli fit-territorju tagħhom. Għal skoperturi fil-livell tal-konsumatur iggarantiti minn proprjetà residenzjali fin-Norveġja, limitu minimu ta’ Telf fil-każ ta’ Inadempjenza ogħla ta’ 20 % ilu jiġi applikat mill-2014 biex jindirizza l-inċertezza assoċjata mal-mudelli tar-riskju ta’ kreditu intern.

22. Il-Kumitat Permanenti jinnota li l-Artikoli 124 u 164 tar-Regolament (UE) Nru 575/2013 diġà ntużaw sa ċertu punt biex jiġu indirizzati ċerti riskji. Huwa jinnota wkoll li l-miżura notifikata għandha l-għan li tindirizza riskji sistemiċi usa’ fit-tul mill-iżviluppi speċifiċi tas-suq tal-proprjetà li jistgħu jiġu mmirati skont l-Artikoli 124 u 164 tar-Regolament (UE) Nru 575/2013. Dawn ir-riskji sistemiċi huma l-istrutturi ta’ finanzjament simili tal-istituzzjonijiet ta’ kreditu, l-interkonnettività tagħhom u l-iskoperturi simili u kkonċentrati tagħhom lejn is-swieq immobiljari u l-ekonomija Norveġiża b’settur korporattiv mhux diversifikat ħafna, filwaqt li l-livelli tad-dejn tal-unitajiet domestiċi huma għoljin.

23. Fejn awtorità kompetenti tiddetermina li l-istituzzjonijiet ta’ kreditu bi profili ta’ riskju simili huma jew jistgħu jkunu esposti għal riskji simili jew joħolqu riskji simili għas-sistema finanzjarja, attwalment tista’, skont l-Artikolu 103 tad-Direttiva 2013/36/UE, tapplika l-Proċess ta’ Rieżami u Evalwazzjoni Superviżorji (SREP, Supervisory Review and Evaluation Process) għal dawk l-istituzzjonijiet b’mod simili jew identiku. L-Artikolu 104 tad-Direttiva 2013/36/UE jipprovdi sett ta’ setgħat superviżorji lill-awtorità kompetenti fl-applikazzjoni tal-Artikolu 103 ta’ dik id-Direttiva, inklużi rekwiżiti ta’ fondi proprji addizzjonali. Il-Ministeru jargumenta li jenħtieġ li r-rekwiżiti tal-pilastru 2 speċifiċi għall-istituzzjoni skont l-Artikolu 104 tad-Direttiva 2013/36/UE jitfasslu għas-sitwazzjoni speċifika ta’ kull istituzzjoni, u li tali rekwiżiti jistgħu jimmiraw lejn ċerti elementi ta’ riskji sistemiċi strutturali, iżda biss sal-punt fejn ir-riskji mhumiex karatteristiċi ġenerali tas-sistema bankarja. B’appoġġ għal din il-fehma,huwa jqis li d-Direttiva 2019/878 tiċċara li n-natura speċifika għall-istituzzjoni tar-rekwiżiti tal-Pilastru 2 jenħtieġ li tipprekludi l-użu tagħhom bħala għodda biex jiġu indirizzati r-riskji sistemiċi. Il-Kumitat Permanenti jinnota li l-miżuri tal-Pilastru 2 huma fil-fatt primarjament maħsuba biex jindirizzaw riskji speċifiċi għall-istituzzjoni u huma wkoll inqas trasparenti minn bafer għal riskju sistemiku.

24. L-Artikolu 131 tad-Direttiva 2013/36/UE jagħti mandat lill-awtoritajiet maħtura biex jidentifikaw istituzzjonijiet sistemikament importanti oħra (O-SIIs) u jistabbilixxu jew jissettjaw mill-ġdid bafer O-SII għal dawk l-istituzzjonijiet. Il-Ministeru nnotifika separatament l-intenzjoni li jistabbilixxi bafers O-SII għal żewġ istituzzjonijiet sistemikament importanti. Huwa jqis li dawn il-bafers huma komplementari, peress li l-bafers O-SII jindirizzaw parti mir-riskju ta’ konċentrazzjoni ta’ istituzzjonijiet sistemikament importanti, filwaqt li l-bafer tar-riskju sistemiku jindirizza riskji sistemiċi mhux ċikliċi fit-tul oħrajn. Skont il-Minsteru, għadd ta’ istituzzjonijiet ta’ kreditu oħra huma kbar biżżejjed biex potenzjalment jamplifikaw ir-riskji sistemiċi fis-settur bankarju Norveġiż, filwaqt li jibqgħu żgħar wisq biex jiġu identifikati mill-Ministeru, bħala sistemikament importanti b’mod domestiku fuq bażi individwali. Il-Kumitat Permanenti jqis li l-Artikolu 131 tad-Direttiva 2013/36/UE mhuwiex maħsub biex jindirizza t-tipi kollha ta’ riskji sistemiċi jew makroprudenzjali mhux ċikliċi fit-tul. Il-bafer O-SII ma jkunx l-għodda xierqa biex jiġu indirizzati r-riskji sistemiċi jew makroprudenzjali mhux ċikliċi fit-tul li jaffettwaw is-settur bankarju kollu kemm hu.

25. Il-bafer kontroċikliku msemmi fl-Artikolu 136 tad-Direttiva 2013/36/UE japplika għall-iskoperturi kollha mhux finanzjarji tas-settur privat li jinsabu f’ġuriżdizzjoni. Il-Ministeru jargumenta li l-bafer kontroċikliku huwa mfassal biex jindirizza forma differenti ta’ riskju sistemiku, li jirriżulta miċ-ċikliċità fis-sistema finanzjarja. Il-Kumitat Permanenti jaqbel ma’ din il-valutazzjoni.

26. Wara li eżamina l-argumenti mressqa mill-Ministeru, il-Kumitat Permanenti jaqbel mal-Ministeru li l-miżuri eżistenti fid-Direttiva 2013/36/UE jew fir-Regolament (UE) Nru 575/2013 (minbarra l-Artikoli 458 u 459 ta’ dak ir-Regolament), waħdu jew flimkien, ikunu relattivament inqas effettivi biex jindirizzaw b’mod suffiċjenti u adegwat ir-riskju identifikat.

27. Fir-rigward tal-impatt potenzjali fuq is-suq intern, il-Kumitat Permanenti jinnota li ma hemm l-ebda indikazzjoni li l-miżura notifikata għandha effett sproporzjonat fuq il-ħames sussidjarji ta’ istituzzjonijiet ta’ kreditu stabbiliti fi Stati oħra taż-ŻEE. Barra minn hekk, sabiex jitnaqqas il-potenzjal ta’ tnixxijiet lil istituzzjonijiet barranin li huma attivi fin-Norveġja permezz ta’ fergħat, il-Ministeru qed jippjana li jitlob għar-reċiproċità tal-SyRB għall-istituzzjonijiet kollha taż-ŻEE bi skoperturi għan-Norveġja. Il-Kumitat Permanenti jqis li dan huwa importanti fid-dawl tal-preżenza relattivament qawwija fis-suq tas-self Norveġiż ta’ banek minn pajjiżi Nordiċi oħra, bil-ħsieb li jiġi prekluż l-arbitraġġ regolatorju u jiġu evitati tnixxijiet permezz ta’ fergħat. Hemm Memoranda ta’ Qbil speċifiċi fis-seħħ biex jippromwovu l-istabbiltà finanzjarja transfruntiera u jiżguraw superviżjoni prudenzjali adegwata ta’ fergħat sinifikanti ta’ istituzzjonijiet finanzjarji li joperaw fir-reġjun Nordiku-Baltiku. (6) Il-Kumitat Permanenti jinnota li t-talba ta’ reċiproċità u r-rekwiżiti ogħla ta’ kapital li dan jimplika għall-istituzzjonijiet ta’ kreditu barranin se jiġu vvalutati mill-BERS meta l-Ministeru jitlob lill-BERS biex jirrakkomanda lill-membri tiegħu biex jirreċiprokaw il-miżura.

28. Minħabba l-livell għoli ta’ interkonnettività mas-sistemi finanzjarji ta’ pajjiżi Nordiċi oħra, il-Kumitat Permanenti jistenna li l-miżura notifikata twassal għall-istabbiltà finanzjarja sal-punt li l-arbitraġġ regolatorju u t-tnixxijiet jistgħu jiġu evitati permezz ta’ reċiproċità tal-miżura nnotifikata għal skoperturi materjali ta’ istituzzjonijiet ta’ kreditu barranin għas-suq Norveġiż, inklużi t-tranżazzjonijiet ta’ kwalunkwe fergħa sinifikanti ta’ banek barranin.

29. Meta jitqiesu l-fatturi kollha ta’ hawn fuq, kif meħtieġ mill-Artikolu 133 tas-CRD IV, wara li ġiet riveduta n-notifika man-Norveġja u ġew ikkonsultati l-partijiet rilevanti għal dan il-proċess, il-Kumitat Permanenti tal-EFTA jikkonkludi li bafer għal riskju sistemiku ta’ 4,5 % fuq skoperturi domestiċi ma jinvolvix effetti negattivi sproporzjonati fuq is-sistema finanzjarja kollha jew fuq partijiet minnha tan-Norveġja jew taż-ŻEE fl-intier tagħha. Lanqas ma jifforma jew joħloq ostaklu għall-funzjonament tajjeb tas-suq intern.

ADOTTA DIN IR-RAKKOMANDAZZJONI:

1) Il-bafer għal riskju sistemiku notifikat fil-5 ta’ Novembru mill-Ministeru tal-Finanzi Norveġiż (“Finansdepartmentet”) skont l-Artikolu 133(11) tad-Direttiva 2013/36/UE kif adattata mid-Deċiżjoni tal-Kumitat Konġunt Nru 79/2019, huwa ġustifikat, xieraq, proporzjonali u effettiv biex jindirizza r-riskji sistemiċi li għalihom huwa maħsub. Il-Kumitat Permanenti tal-Istati tal-EFTA jinnota wkoll li: a. id-dimensjoni tar-riskji sistemiċi jew makroprudenzjali identifikati tikkostitwixxi theddida għall-istabbiltà tas-sistema finanzjarja Norveġiża ta’ tali natura li l-introduzzjoni ta’ perċentwali ta’ bafer għal riskju sistemiku ta’ 4,5 % għal skoperturi domestiċi tkun ġustifikata; b. il-miżura notifikata x’aktarx li tkun effettiva u xierqa biex ittaffi r-riskju b’mod proporzjonali; c. il-miżuri makroprudenzjali l-oħra fid-Direttiva 2013/36/UE jew fir-Regolament (UE) Nru 575/2013, waħedhom jew flimkien, ikunu relattivament inqas effettivi biex jindirizzaw ir-riskju identifikat b’mod suffiċjenti u adegwat; d. il-miżura notifikata, inkluża l-applikazzjoni tagħha għal sussidjarji li l-kumpaniji prinċipali tagħhom huma stabbiliti fi Stati oħra taż-ŻEE, ma tinvolvix effetti negattivi sproporzjonati fuq is-sistema finanzjarja tan-Norveġja jew taż-ŻEE kollha kemm hi u ma tikkostitwixxix ostaklu għall-funzjonament tajjeb tas-suq intern.

2) Il-Kumitat Permanenti tal-Istati tal-EFTA ma jirrakkomanda l-ebda bidla fil-miżura nnotifikata minħabba l-effetti tagħha fuq sussidjarji ta’ istituzzjonijiet ta’ kreditu stabbiliti fi Stati oħra taż-ŻEE.

Magħmul fi Brussell, l-4 ta’ Diċembru 2020. Għall-Kumitat Permanenti Il-President Sabine MONAUNI Is-Segretarju Ġenerali Henri GÉTAZ

(1) Arahttps://www.esrb.europa.eu/pub/pdf/warnings/esrb.warning190923_no_warning~d3e4f2c135.en.pdf?4cf3e3031aa71bffaa0bd97a66b311ac

(2) Norges Bank (2020), Financial Stability Report, p. 52.

(3) Il-Fond Monetarju Internazzjonali (2020), Financial System Stability Assessment for Norway (Valutazzjoni tal-Istabbiltà tas-Sistema Finanzjarja għan-Norveġja), Rapport tal-Pajjiż tal-FMI Nru 20/259, Awwissu.

(4) Il-Kumitat ta’ Basel dwar is-Superviżjoni Bankarja (2019), The costs and benefits of bank capital - an review of the literature (L-ispejjeż u l-benefiċċji tal-kapital tal-banek - reviżjoni tal-letteratura), Dokument ta’ Ħidma 37, Ġunju.

(5) Il-Fond Monetarju Internazzjonali (2020), Financial System Stability Assessment for Norway (Valutazzjoni tal-Istabbiltà tas-Sistema Finanzjarja għan-Norveġja), Rapport tal-Pajjiż tal-FMI Nru 20/259, Awwissu, p. 2.

(6) Arahttps://www.regjeringen.no/contentassets/ff0c28c162ca43f39b585d7c9f94dab5/nbsg-mou_2018.pdf