DEĊIŻJONI TAL-AWTORITÀ TAS-SORVELJANZA TAL-EFTA

Nru 28/09/COL

tad-29 ta' Jannar 2009

li temenda għat-tmienja u sittin darba, ir-regoli proċedurali u sostantivi fil-qasam tal-għajnuna mill-Istat billi ddaħħal tliet kapitoli ġodda dwar l-applikazzjoni tar-regoli dwar l-għajnuna mill-Istat għal miżuri meħuda fir-rigward ta' istituzzjonjiet finanzjarji fil-kuntest tal-kriżi finanzjarja globali preżenti, dwar ir-rikapitalizzazzjoni ta' istituzzjonjiet finanzjarji fil-kriżi finanzjarji preżenti: limitazzjoni tal-għajnuna mill-Istat għall-minimu neċessarju u s-salvagwardji kontra distorsjonijiet mhux xierqa fil-kompetizzjoni, u dwar qafas temporanju għal miżuri ta' għajnuna mill-Istat sabiex isostnu l-aċċess għal finanzjar fil-kriżi finanzjarja u ekonomika preżenti

L-AWTORITÀ TAS-SORVELJANZA TAL-EFTA (1),

Wara li kkunsidrat il-Ftehim dwar iż-Żona Ewropea Ekonomika (2), u partikolarment l-Artikoli 61 sa 63 u l-Protokoll 26 tiegħu,

Wara li kkunsidrat il-Ftehim tal-Istati tal-EFTA dwar il-ħolqien ta' Awtorità tas-Sorveljanza u Qorti tal-Ġustizzja (3), u partikolarment l-Artikolu 24 u Artikolu 5(2)(b) tiegħu,

Billi taħt l-Artikolu 24 tal-Ftehim dwar is-Sorveljanza u l-Qorti, l-Awtorità għandha ddaħħal fis-seħħ id-dispożizzjonijiet tal-Ftehim taż-ŻEE dwar l-għajnuna mill-Istat,

Billi taħt l-Artikolu 5(2)(b) tal-Ftehim tas-Sorveljanza u l-Qorti, l-Awtorità għandha toħroġ avviżi jew linji gwida dwar kwistjonijiet trattati fil-Ftehim taż-ŻEE, jekk dak il-Ftehim jew il-Ftehim tas-Sorveljanza u l-Qorti jipprovdu hekk espressament jew jekk l-Awtorità tqis li hu meħtieġ,

Filwaqt li tfakkar ir-Regoli Proċedurali u Sostantivi fil-Qasam tal-Għajnuna mill-Istat adottati fid-19 ta' Jannar 1994 mill-Awtorità (4),

Billi, fit- 13 ta' Ottubru 2008, il-Kummisssoni Ewropea (5) adottat Komunikazzjoni dwar “L-applikazzjoni ta' regoli dwar l-għajnuna mill-Istat għal miżuri meħuda fejn jidħlu istituzzjonijiet finanzjarji fil-kuntest tal-kriżi finanzjarja preżenti” (6),

Billi, fil-5 ta' Diċembru 2008, il-Kummisjoni adottat Komunikazzjoni msejħa “Ir-rikapitalizzazzjoni tal-istituzzjonijiet finanzjarji fil-kriżi finanzjarja preżenti: limitazzjoni tal-għajnuna għall-minimu meħtieġ u protezzjoni kontra distorsjonijiet ta' kompetizzjoni mhux mistħoqqa” (7),

Billi, fis-17 ta' Diċembru 2008, il-Kummissjoni adottat Komunikazzjoni msejħa “Qafas temporanju għal miżuri ta' għajnuna mill-Istat biex isostnu l-appoġġ għall-finanzjament fil-kriżi finanzjarja u ekonomika attwali” (8),

Billi dawn il-Komunikazzjonijiet huma wkoll rilevanti għaż-Żona Ekonomika Ewropea,

Billi applikazzjoni uniformi tar-regoli tal-għajnuna mill-Istat taż-ŻEE għandha tkun żgurata fiż-Żona Ekonomika Ewropea kollha,

Billi, skont il-punt II taħt l-intestatura “ĠENERALI” fl-aħħar tal-Anness XV tal-Ftehim taż-ŻEE, l-Awtorità għandha tadotta, wara konsultazzjoni mal-Kummissjoni, atti li jikkorrispondu ma' dawk adottati mill-Kummisssjoni,

Wara li kkonsultat il-Kummissjoni,

Filwaqt li tfakkar li l-Awtorità kkonsultat l-Istati tal-EFTA permezz ta' ittri lill-Iżlanda, il-Liechtenstein u n-Norveġja fid- 19 ta' Jannar 2009 dwar is-suġġett,

ADOTTAT DIN ID-DEĊIŻJONI:

Artikolu 1

Il-Linji Gwida dwar l-Għajnuna għall-Istat għandhom jiġu emendati billi jiddaħħlu tliet kapitoli ġodda dwar l-applikazzjoni tar-regoli dwar l-għajnuna mill-Istat għal miżuri meħuda fir-rigward ta' istituzzjonjiet finanzjarji fil-kuntest tal-kriżi finanzjarja globali preżenti, dwar ir-rikapitalizzazzjoni ta' istituzzjonjiet finanzjarji fil-kriżi finanzjarji preżenti: il-limitazzjoni tal-għajnuna għall-minimu neċessarju u s-salvagwardji kontra d-distorsjonijiet mhux xierqa għall-kompetizzjoni, u dwar il-qafas temporanju għal miżuri ta' għajnuna tal-Istat sabiex isostnu l-aċċess għall-iffinanzjar fil-kriżi finanzjarja u ekonomika preżenti. It-tliet kapitoli jinsabu fl-Annessi I, II u III ta' din id-Deċiżjoni.

Artikolu 2

Il-verżjoni bl-Ingliż biss hija awtentika.

(1) Minn hawn ‘il quddiem imsejħa l-Awtorità.

(2) Minn hawn ‘il quddiem imsejjaħ il-Ftehim taż-ŻEE.

(3) Minn hawn ‘il quddiem imsejjaħ il-Ftehim dwar is-Sorveljanza u l-Qorti.

(4) Il-Linji Gwida għall-applikazzjoni u l-interpretazzjoni tal-Artikoli 61 u 62 tal-Ftehim dwar iż-ŻEE u l-Artikolu 1 tal-Protokoll 3 tal-Ftehim dwar is-Sorveljanza u l-Qorti, adottati u maħruġa mill-Awtorità fid- 19 ta' Jannar 1994, ippubblikati fil-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea (minn hawn ‘il quddiem imsejjaħ ĠU L 231 tat-3 ta' Settembru 1994 p. 1) u s-Supplimenti ŻEE Nru 32 tat-3 ta' Settembru 1994 p. 1. Il-Linji ta' Gwida ġew emendati l-aħħar fis- 17 ta' Diċembru 2008. Minn hawn ‘il quddiem imsejħa l-Linji Gwida għall-Għajnuna mill-Istat. Il-verżjoni aġġornata tal-Linji Gwida dwar l-Għajnuna mill-Istat tinsab fuq is-sit tal-Internet tal-Awtorità: http://www.eftasurv.int/fieldsofwork/fieldstateaid/state_aid_guidelines

(5) Minn hawn ‘il quddiem imsejħa l-Kummissjoni.

(6) ĠU C 270, 25.10.2008, p. 8.

(7) ĠU C 10, 15.1.2009, p. 2.

(8) ĠU C 16, 22.1.2009, p. 1.

(19) Waqt li jiġu kkonsidrati dawn il-konsiderazzjonijiet, restrizzjonijiet fuq il-ħlas ta’ dividendi jistgħu per eżempju jkunu limitati fiż-żmien jew għal persentaġġ tal-profitti ġenerati, jew magħqudin mal-kontribuzzjonijiet ta’ kapital ġdid, (per eżempju permezz ta’ ħlas ta’ dividendi fil-forma ta’ ishma ġodda). Fejn il-fidi ta’ Stat probabbli li jseħħ f’ħafna stadji, jista’ jiġi wkoll previst ir-rilassament gradwali fuq kull restrizzjoni fuq dividendi f’konformità mal-progress tal-fidi.

(5) Ara d-deciżjoni tal-Kummissjoni tat-13 ta’ Ottubru 2008 fil-każ N507/2008 Miżuri għal Appoġġ Finanzjarju lill-industrija tal-banek fir-Renju Unit ( ĠU C 290, 13.11.2008, p. 4 ), id-deċizjoni tal-Kummissjoni tas-27 ta’ Ottubru 2008 fil-każ N512/2008 Miżuri ta’ Appoġġ għal istituzzjonijiet finanzjarji fil-Ġermanja ( ĠU C 293, 15.11.2008, p. 2 ) u d-deċiżjoni tal-Kummissjoni tad-19 ta’ Novembru 2008 fil-każ N560/2008 Miżuri ta’ Appoġġ lill-istituzzjonijiet ta’ kreditu fil-Greċja, id-deċiżjoni tal-Kummissjoni tat-12 ta’ Novembru 2008 fil-każ N528/2008 l-Olanda, Għajnuna lil ING Groep N.V, id-deċiżjoni tal-Kummissjoni tal-25 ta’ Novembru 2008 fil-każ NN68/2008 dwar Għajnuna mill-Istat tal-Latvja lil JSC Parex Banka.

Flimkien ma’ indikaturi bħal per eżempju konformità ma’ rekwiżiti ta’ solvibilità regolatorja u adegwatezza ta’ kapital prospettiv kif iċċertifikat mill-awtoritajiet nazzjonali ta’ superviżjoni, il-firxa u r-rata ta’ CDS ta’ qabel il-kriżi għandhom, per eżempju, ikunu bażi tajba għal differenzjazzjoni tar-rati tar-rimunerazzjoni għall-banek differenti. It-tixrid preżenti jista’ wkoll jirrifletti riskji inerenti li se jdgħajfu s-sitwazzjoni kompetittiva ta’ xi banek hekk kif joħorġu mill-kondizzjonijiet ġenerali ta’ kriżi. Il-firxa ta’ qabel il-kriżi u dik preżenti għandhom f’kull każ jirriflettu l-piż, jekk hemm, ta’ assi tossiċi u/jew id-dgħufija tal-mudell ta’ negozju tal-bank minħabba fatturi bħal dipendenza żejda fuq finanzjar għal perjodu qasir ta’ żmien jew vantaġġi mhux fin-norma.

ANNESS III

Qafas temporanju għal miżuri ta’ għajnuna mill-Istat biex isostnu l-aċċess għall-finanzjament fil-kriżi finanzjarja u ekonomika preżenti

1. IL-KRIŻI FINANZJARJA, L-IMPATT TAGĦHA FUQ L-EKONOMIJA REALI U L-ĦTIEĠA GĦAL MIŻURI TEMPORANJI

1.1. Il-kriżi finanzjarja u l-impatt tagħha fuq l-ekonomija reali

(1) Fis-26 ta’ Novembru 2008, il-Kummissjoni Ewropea (minn hawn ‘il quddiem “Il-Kummissjoni”) adottat il-Komunikazzjoni “Pjan Ewropew għall-Irkupru Ekonomiku” (“Il-Pjan ta’ Irkupru”) biex tmexxi l-irkupru tal-Ewropa mill-kriżi finanzjarja preżenti (1). Il-Pjan ta’ Irkupru huwa bbażat fuq żewġ elementi ewlenin li jirrinfurzaw reċiprokament lil xulxin. L-ewwel, miżuri fuq medda qasira ta’ żmien biex iżidu d-domanda, isalvaw l-impjiegi u jgħinu sabiex jerġa’ jkun hemm fiduċja u t-tieni, “investiment għaqli” biex jipproduċi tkabbir akbar u prosperità sostenibbli fuq perjodu ta’ żmien aktar fit-tul. Il-Pjan ta’ Irkupru se jintensifika u jħaffef riformi li diġà nbdew taħt l-Istrateġija ta’ Liżbona.

(2) F’dan il-kuntest, l-isfida għall-Komunità hija li tevita intervent pubblika li jimmina l-għan ta’ anqas għajnuna mill-Istat u għajnuna mill-Istat li hija mmirata aħjar. Madankollu, taħt ċerti kondizzjonijiet, hemm ħtieġa għal għajnuna mill-Istat temporanja ġdida.

(3) L-Awtorità ta’ Sorveljanza tal-EFTA (minn hawn ‘il quddiem imsejħa “l-Awtorità”) tieħu l-pożizzjoni li għandhom jiġu stabbilit strumenti ġodda li jippermettu l-applikazzjoni ta’ regoli tal-għajnuna mill-Istat ti b’tali mod li tinkiseb flessibilità massima biex tiġi affaċċjata l-kriżi filwaqt li kulħadd ikollu l-istess opportunitajiet u jiġu evitati distorsjonijiet indebiti tal-kompetizzjoni. Dawn il-Linji Gwida jagħtu d-dettalji dwar numru ta’ opportunitajiet temporanji addizzjonali għall-Istati tal-EFTA biex jagħtu għajnuna mill-Istat. Dawn il-Linji Gwida jagħtu d-dettalji dwar numru ta’ opportunitajiet temporanji addizzjonali għall-Istati tal-EFTA biex jagħtu għajnuna mill-Istat.

(4) L-ewwel, il-kriżi finanzjarja kellha impatt iebes fuq is-settur bankarju taż-ŻEE u qawwa bla preċedent fuq l-Iżlanda. Il-Kunsill Ewropew saħaq li, għalkemm l-intervent pubbliku għandu jkun deċiż fuq livell nazzjonali, jeħtieġ li dan isir fi ħdan qafas koordinat u fuq il-bażi ta’ għadd ta’ prinċipji komuni tal-Komunità (2). Il-Kummissjoni ħadet azzjoni immedjatament u adottat, fuq naħa, il-Komunikazzjoni dwar l-applikazzjoni tar-regoli ta’ għajnuna mill-Istat għal miżuri meħuda fejn jidħlu l-istituzzjonijiet finanzjarji fil-kuntest tal-kriżi finanzjarja globali preżenti (3) u, fuq in-naħa l-oħra, numru ta’ deċiżjonijiet li jawtorizzaw l-għajnuna għas-salvataġġ lil istituzzjonijiet finanzjarji. L-Awtorità addottat miżuri korrispondenti (4).

(5) Aċċess suffiċjenti u abbordabbli għall-finanzjament huwa kundizzjoni minn qabel għall-investiment, it-tkabbir u l-ħolqien tal-impjiegi mis-settur privat. Jeħtieġ li l-Istati tal-EFTA jużaw l-influwenza li kisbu b’riżultat tal-forniment ta’ sostenn finanzjarju sostanzjali lis-settur bankarju biex jiżguraw li dan is-sostenn ma jwassalx sempliċement għal titjib fis-sitwazzjoni finanzjarja tal-banek mingħajr ebda benefiċċju għall-ekonomija inġenerali. Is-sostenn għas-settur finanzjarju għandu għalhekk ikun immirat tajjeb biex jiggarantixxi li l-banek jissoktaw bl-attivitajiet ta’ tislif normali tagħhom. L-Awtorità se tqis dan meta teżamina l-għajnuna mill-Istat lill-banek.

(6) Filwaqt li s-sitwazzjoni fis-swieq finanzjarji tidher li qed titjieb, l-impatt sħiħ tal-kriżi finanzjarja fuq l-ekonomija reali issa qed jinħass. Tnaqqis serju ħafna qed jaffettwa l-ekonomija aktar wiesgħa u li jkollu impatt fuq l-unitajiet domestiċi, in-negozji u l-impjiegi. B’mod partikolari, b’konsegwenza tal-kriżi fis-swieq finanzjarji, il-banek għaddejjin minn proċess ta’ tnaqqis fil-livell tad-dejn u qed isiru inqas lesti li jieħdu riskji milli kienu fi snin preċedenti li b’hekk qed iwassal għal restrizzjoni fil-kreditu. Il-kriżi finanzjarja tista’ twassal għar-razzjonar tal-kreditu, tnaqqis fid-domanda u riċessjoni.

(7) Diffikultajiet bħal dawn jistgħu mhux biss jolqtu kumpaniji dgħajfa mingħajr protezzjoni mill-aspett ta’ solvenza iżda wkoll kumpaniji b’saħħithom li se jiffaċċjaw nuqqas f’daqqa jew saħansitra indisponibbiltà ta’ kreditu. Dan se jkun il-każ partikolarment għall-impriżi żgħar u ta’ daqs medju (“SMEs”) li, f’kull każ, jiffaċċjaw diffikultajiet akbar ta’ aċċess għall-finanzjament minn kumpaniji li huma akbar. Sitwazzjoni bħal din tista’ mhux biss serjament tolqot is-sitwazzjoni ekonomika ta’ bosta kumpaniji b’saħħithom u l-impjegati tagħhom fuq medda qasira u medja ta’ żmien, imma jista’ jkollha effetti negattivi li jdumu aktar minħabba li l-investimenti kollha taż-ŻEE fil-futur - b’mod partikolari lejn tkabbir sostenibbli u għanijiet oħrajn tal-Istrateġija ta’ Liżbona – jistgħu jiddewmu jew anki jiġu abbandunati.

1.2. Il-ħtieġa għal koordinazzjoni taż-ŻEE mill-qrib ta’ miżuri ta’ għajnuna nazzjonali

(8) Fis-sitwazzjoni finanzjarja attwali, l-Istati tal-EFTA jistgħu jkollhom it-tentazzjoni li jimxu għal rashom u li jidħlu f’tellieqa tas-sussidji biex jappoġjaw il-kumpaniji tagħhom. L-esperjenza tal-passat turi li azzjoni individwali ta’ dan it-tip ma tistax tkun effettiva u tista’ tkun ta’ dannu serju għas-suq intern. Meta jingħata appoġġ, filwaqt li titqies bis-sħiħ is-sitwazzjoni ekonomika speċifika attwali, hu kruċjali li jiġu żgurati kundizzjonijiet u opportunitajiet ugwali għall-kumpaniji taż-ŻEE u li jiġi evitat li l-Istati tal-EFTA jidħlu fi tlielaq ta’ għoti ta’ sussidji li ma jkunux sostenibbli u li jkunu ta’ ħsara għaż-ŻEE globalment. Il-politika tal-kompetizzjoni teżisti biex tiżgura li dan isir.

1.3. Il-ħtieġa għal miżuri temporanji ta’ għajnuna mill-Istat

(9) Il-miżuri temporanji addizzjonali li hemm dispożizzjoni dwarhom f’dawn il-Linji Gwida għandhom żewġ għanijiet: l-ewwel, fid-dawl tal-problemi eċċezzjonali u transitorji ta’ finanzjament marbuta mal-kriżi bankarja, biex jiġi żblukkat it-tislif mill-banek lill-kumpaniji u b’hekk tiġi garantita l-kontinwità tal-aċċess tagħhom għall-finanzjament. minn dan l-aspett, l-SMEs huma partikolarment importanti għall-ekonomija kollha taż-ŻEE u t-titjib tal-qagħda finanzjarja tagħhom ikollu wkoll effetti pożittivi għall-kumpaniji l-kbar u b’hekk ikun ta’ appoġġ għat-tkabbir u l-immodernizzar ekonomiku globali fit-tul.

(10) It-tieni għan huwa li l-kumpaniji jiġu inkoraġġuti jkomplu jinvestu fil-ġejjieni, b’mod partikolari f’ekonomija bi tkabbir sostenibbli. Tabilħaqq, jekk, b’riżultat tal-kriżi attwali, il-progress sinjifikanti li nkiseb fil-qasam ambjentali jitwaqqaf jew jingħeleb, jista’ jkun hemm konsegwenzi possibbilment drammatiċi. Għal din ir-raġuni, jeħtieġ li jingħata appoġġ temporanju lill-kumpaniji talli jinvestu fi proġetti ambjentali (li, fost affarijiet oħrajn, jista’ jagħti vantaġġ teknoloġiku lill-industrija taż-ŻEE) u b’hekk jiġu magħquda l-appoġġ finanzjarju urġenti u meħtieġ ma’ benefiċċji fit-tul għaż-ŻEE.

(11) Dawn il-Linji Gwida l-ewwel ifakkaru id-diversi opportunitajiet għal appoġġ pubbliku li diġà huma għad-dispożizzjoni tal-Istati tal-EFTA taħt ir-regoli eżistenti dwar l-għajnuna mill-Istat, qabel ma jistipulaw miżuri addizzjonali ta’ għajnuna mill-Istat li l-Istati tal-EFTA jistgħu jagħtu temporanjament sabiex jissanaw id-diffikultajiet li bħalissa qed jiltaqgħu magħhom xi kumpaniji rigward aċċess għall-finanzjament u sabiex jippromwovu investiment b’għanijiet ambjentali.

(12) L-Awtorità tqis li l-istrumenti ta’ għajnuna proposti huma l-aktar strumenti xierqa biex jinkisbu dawk l-għanijiet.

2. MIŻURI ĠENERALI TA’ POLITIKA EKONOMIKA

(13) Il-Pjan għall-Irkupru Ekonomiku ġie adottat b’reazzjoni għas-sitwazzjoni ekonomika attwali. Fid-dawl tad-daqs tal-kriżi, il-Komunità teħtieġ approċċ koordinat, li huwa kbir u kuraġġjuż biżżejjed biex terġa’ tinkiseb il-fiduċja tal-konsumaturi u tan-negozji. L-istess jgħodd għall-irkupru fl-Istati tal-EFTA.

(14) L-għanijiet strateġiċi tal-Pjan tal-Irkupru huma li: — jistimula malajr id-domanda u jżid il-fiduċja tal-konsumaturi; — jnaqqas l-impatt negattiv uman tat-tnaqqis ekonomiku u l-impatt tiegħu fuq dawk li huma l-aktar vulnerabbli. Ħafna ħaddiema u l-familji tagħhom huma milquta jew se jintlaqtu mill-kriżi. Tista’ tittieħed azzjoni biex jitwaqqaf it-telf tal-impjiegi u biex imbagħad in-nies jiġu megħjuna jirritornaw malajr fis-suq tax-xogħol, pjuttost milli jaffaċċjaw qgħad fit-tul; — jgħin lill-Ewropa tipprepara sabiex tieħu vantaġġ meta jerġa’ jibda t-tkabbir, sabiex l-ekonomija Ewropea tkun armonizzata mad-domandi għall-kompetittività u s-sostenibbiltà u l-ħtiġijiet tal-futur, kif deskritti fl-Istrateġija ta’ Liżbona. Dan ifisser li jkun hemm appoġġ għall-innovazzjoni, li tinbena ekonomija bbażata fuq l-għarfien u li titħaffef il-bidla lejn ekonomija b’emissjonijiet baxxi tal-karbonju u effiċjenti fl-użu tar-riżorsi.

(15) Sabiex jilħqu dawn l-għanijiet, l-Istati tal-EFTA diġà għandhom għad-dispożizzjoni tagħhom numru ta’ strumenti li ma jitqiesux bħala għajnuna mill-Istat. Pereżempju, jista’ jkun li xi kumpaniji qed jiltaqgħu ma’ diffikultajiet aktar serji ta’ aċċess għall-finanzjament minn kumpaniji oħrajn u li jdewmu jew saħansitra jipperikolaw il-finanzjament neċessarju għat-tkabbir tagħhom u għall-implimentazzjoni tal-investimenti ppjanati. Għal dan l-għan, l-Istati tal-EFTA jistgħu jadottaw sensiela ta’ miżuri ta’ politika ġenerali, li jkunu applikabbli għall-kumpaniji kollha fit-territorji rispettivi tagħhom u li konsegwentement ma jaqgħux taħt ir-regoli dwar l-għajnuna mill-Istat, li jkollhom l-għan li jtaffu temporanjament problemi ta’ finanzjament fuq medda qasira u medja ta’ żmien. Pereżempju, jistgħu jiġu estiżi l-iskadenzi għall-pagament ta’ ħlasijiet tas-sigurtà soċjali u ħlasijiet simili u saħansitra t-taxxi jew jistgħu jiġu introdotti miżuri għall-impjegati. Jekk miżuri bħal dawn ikunu disponibbli għall-impriżi kollha, fil-prinċipju, dawn ma jammontawx għal għajnuna mill-Istat.

(16) L-Istati tal-EFTA jistgħu wkoll jagħtu appoġġ finanzjarju direttament lill-konsumaturi, pereżempji biex jiddisponu minn prodotti qodma u/jew jixtru prodotti ekoloġiċi. Jekk din l-għajnuna tingħata mingħajr diskriminazzjoni bbażata fuq l-oriġini tal-prodott, ma tqajjimx diffikultajiet rigward għajnuna mill-Istat.

(17) Barra minn dan, jistgħu jintużaw programmi ġenerali tal-Komunità, bħall-programm ta’ Qafas ta’ Kompetittività u Innovazzjoni (2007 sa 2013) stabbilit mid-Deċiżjoni Nru 1639/2006/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (5) u s-Seba’ Programm ta’ Qafas tal-Komunità Ewropea għar-Riċerka, żvilupp teknoloġiku u attivitajiet ta’ dimostrazzjoni (2007-2013) stabbilit mid-deċiżjoni Nru 1982/2006/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (6) għall-aħjar riżultati possibbli, biex iwasslu sostenn kemm lill-SMEs kif ukoll lill-impriżi l-kbar.

3. GĦAJNUNA MILL-ISTAT POSSIBBLI TAĦT STRUMENTI EŻISTENTI

(18) Matul l-aħħar snin, l-Awtorità mmodernizzat sinifikatament ir-regoli dwar l-għajnuna mill-Istat sabiex tinkoraġġixxi l-Istati tal-EFTA biex jiddirezzjonaw aħjar l-appoġġ pubbliku lejn investimenti sostenibbli u b’hekk jikkontribwixxu għall-istrateġija ta’ Liżbona għat-tkabbir, l-impjiegi u l-kompetittività. F’dan il-kuntest, sar enfażi partikolari fuq l-SMEs flimkien ma’ aktar possibbiltajiet sabiex tingħata għajnuna mill-Istat. Barra minn dan, ir-regoli dwar l-għajnuna mill-Istat ġew issimplifikati u aġġornati mir-Regolament dwar l-Eżenzjoni Ġenerali Sħiħa (7) li ġie adottat dan l-aħħar u li issa joffri lill-Istati tal-EFTA varjetà wiesgħa ta’ miżuri ta’ għajnuna b’piż amministrattiv minimu. Fis-sitwazzjoni ekonomika attwali, l-istrumenti eżistenti ta’ għajnuna mill-Istat li ġejjin huma ta’ importanza partikolari:

(19) Ir-Regolament de minimis ( (8) kif adattat għall-Ftehim taż-ŻEE jispeċifika li miżuri ta’ appoġġ ta’ mhux aktar minn EUR 200 000 għal kull kumpanija matul kull perjodu ta’ tliet snin ma jammontawx għal għajnuna mill-Istat skont it-tifsira tal-Ftehim taż-ŻEE. L-istess Regolament jipprovdi wkoll li garanziji ta’ sa EUR 1,5 miljun ma jissuperawx il-limitu de minimis u għaldaqstant huma ma jammontawx għal għajnuna. Konsegwentement, l-Istati tal-EFTA jistgħu jagħtu garanziji bħal dawn mingħajr ma jikkalkulaw l-ekwivalenti li jikkorrispondi f’għajnuna u mingħajr piżijiet amministrattivi.

(20) L-hawn fuq imsemmi Regolament dwar Eżenzjoni Ġenerali Sħiħa (GBER), huwa element ċentrali tar-regoli dwar l-għajnuna mill-Istat billi tissimplifika l-proċedura tal-għajnuna mill-Istat għal xi miżuri importanti ta’ għajnuna u billi tinkoraġġixxi d-direzzjoni mill-ġdid tal-għajnuna mill-Istat lejn għanijiet prijoritarji taż-ŻEE. Ir-regolamenti ta’ eżenzjoni ta’ kategorija li kienu jeżistu qabel, flimkien ma’ oqsma ġodda (innovazzjoni, ambjent, riċerka u żvilupp għal kumpaniji kbar u miżuri ta’ kapital ta’ riskju għall-SMEs) inġabru kollha fi strument wieħed. Fil-każijiet kollha koperti mill-GBER l-Istati tal-EFTA jistgħu jagħtu għajnuna mingħajr notifika bil-quddiem lill-Awtorità. Għaldaqstant, il-ħeffa tal-proċess hija totalment f’idejn l-Istati tal-EFTA. Il-GBER huwa ta’ importanza partikolari għall-SMEs peress li jipprovdi għal regoli speċjali għal għajnuna għall-investiment u għall-impjiegi esklussivament għall-SMEs. Barra minn dan, is-26 miżura kollha koperti huma disponibbli għall-SMEs u dan jippermetti lill-Istati tal-EFTA biex jakkumpanjaw lill-SMEs fl-istadji differenti tal-iżvilupp tagħhom, filwaqt li jgħinuhom f’oqsma li jkopru mill-aċċess għall-finanzjament għar-riċerka u l-iżvilupp, l-innovazzjoni, it-taħriġ, l-impjiegi, il-miżuri ambjentali, eċċ.

(21) Il-Linji Gwida ġodda tal-għajnuna mill-Istat għall-ħarsien ambjentali (9) jipprovdu li l-Istati tal-EFTA jistgħu jagħtu għajnuna mill-Istat, fost oħrajn, kif ġej: — għajnuna lil kumpaniji li jtejbu l-prestazzjoni ambjentali tagħhom lil hinn mill-istandards tal-Komunità jew, fin-nuqqas ta’ tali standards, ta’ sa 70 % tal-ispejjeż żejda għall-investment (sa 80 % fil-qasam tal-innovazzjoni ambjentali) għall-impriżi ż-żgħar u sa 100 % għall-ispejjeż żejda għall-investiment jekk l-għajnuna tingħata fi proċess ta’ appalt ġenwinament kompetittiv u dan anki għal kumpaniji kbar; hija wkoll permessa għajnuna għal adattament bikri għal standards futuri tal-Komunità u għajnuna għal studji ambjentali; — fil-qasam tal-enerġija li tiġġedded u l-koġenerazzjoni, l-Istati tal-EFTA jistgħu jagħtu għajnuna operattiva biex jitkopru l-ispejjeż żejda għall-produzzjoni kollha; — sabiex jinkisbu l-miri ambjentali għall-iffrankar tal-enerġija u għat-tnaqqis tal-emissjonijiet b’effett serra, l-Istati tal-EFTA jistgħu jagħtu għajnuna li tippermetti lill-impriżi jiksbu ffrankar tal-enerġija u għajnuna għal sorsi ta’ enerġija li tiġġedded u koġenerazzjoni sa 80 % tal-ispejjeż żejda għall-investiment għall-impriżi ż-żgħar u sa 100 % għall-ispejjeż żejda għall-investiment jekk l-għajnuna tingħata fi proċess ta’ appalt ġenwinament kompetittiv.

(22) Fis-7 ta’ Frar 2007, l-Awtorità adottat Linji Gwida ġodda għall-għajnuna mill-Istat għar-riċerka u l-iżvilupp u l-innovazzjoni. Dak it-test fih dispożizzjonijiet ġodda dwar l-innovazzjoni, immirati speċifikament lejn l-SMEs u li jikkorrispondu wkoll għal direzzjonar aħjar tal-għajnuna lejn il-ħolqien tal-impjiegi u tat-tkabbir skont il-linji stabbilita mill-aġenda ta’ Liżbona. B’mod partikolari, l-Istati tal-EFTA jistgħu jagħtu għajnuna tal-istat, fost affarijiet oħra, kif ġej: — għajnuna għal proġetti ta’ riċerka u żvilupp, b’mod partikolari għajnuna għal riċerka fundamentali ta’ sa 100 % tal-ispejjeż eliġibbli u għajnuna għal riċerka industrijali ta’ sa 80 % għal impriżi żgħar; — għajnuna għal impriżi ġodda u innovattivi ta’ sa EUR 1 miljun u saħansitra aktar minn dan f’reġjuni assistiti, għajnuna għal raggruppamenti ta’ innovazzjoni, għajnuna għal servizzi ta’ konsulenza għall-innovazzjoni u għajnuna għal servizzi ta’ sostenn għall-innovazzjoni; — għajnuna għat-tislif ta’ persuna bi kwalifiki għoljin, għajnuna għal studji ta’ fattibbiltà teknika, għajnuna għal innovazzjoni fil-proċessi u innovazzjoni organizzattiva fis-servizzi u għajnuna għal spejjeż ta’ drittijiet ta’ proprjetà industrijali għal SMEs.

(23) It-taħriġ huwa element ewlieni ieħor għall-kompetittività. Huwa ta’ importanza kritika li jinżamm l-investiment fit-taħriġ sabiex jiġu żviluppati ħiliet ġodda, anki fi żmien meta l-qgħad qed jiżdied. Skont il-GBER il-ġdid, l-Istati tal-EFTA jistgħu jagħtu lill-kumpaniji għajnuna għat-taħriġ kemm ġenerali kif ukoll speċifiku ta’ sa 80 % tal-ispejjeż eliġibbli.

(24) Fl-2008, l-Awtorità adottat Linji Gwida ġodda dwar l-għajnuna mill-Istat fil-forma ta’ garanziji, li jispeċifika li taħthom kundizzjonijiet il-garanziji pubbliċi għal self ma jammontawx għal għajnuna mill-Istat. Skont dawk il-Linji Gwida, garanziji mhumiex meqjusa bħala għajnuna mill-Istat, b’mod partikolari meta jitħallas prezz tas-suq għalihom. Minbarra li jiċċara l-kundizz-jonijiet jekk hemmx għajnuna fil-forma ta’ garanziji jew le, l-Linji Gwida l-ġodda jintroduċu wkoll, għall-ewwel darba, primjums fil-limitu ta’ eżenzjoni speċifiċi għall-SMEs, li jippermettu użu aktar faċli iżda sikur ta’ garanziji sabiex jiġi inkoraġġit il-finanzjament ta’ SMEs.

(25) Il-Linji Gwida ġodda dwar l-għajnuna mill-Istat sabiex jippromowovu investiment ta’ kapital tar-riskju f’intrapriżi żgħar u ta’ daqs medju ġew adottati mill-Awtorità fil-25 ta’ Ottubru 2006. Dawn huma mmirati lejn SMEs innovattivi u li qed jikbru malajr – punt fokali ewlieni tal-Istrateġija ta’ Liżbona. L-Awtorità stabbiliet limitu ta’ eżenzjoni ġdid ta’ EUR 1,5 miljun għal kull SME fil-mira, żieda ta’ 50 %. Taħt dan il-limitu, l-Awtorità taċċetta, fil-prinċipju, li hemm nuqqas ta’ mezzi alternattivi ta’ finanzjament mis-swieq finanzjarji (jiġifieri li jeżisti falliment tas-suq). Barra minn dan, l-għajnuna għall-kapital ta’ riskju ġiet inkluża fil-GBER

(26) F’reġjuni żvantaġġati, l-Istati tal-EFTA jistgħu jagħtu għajnuna għall-investiment għat-twaqqif ta’ stabbiliment ġdid, għall-estensjoni ta’ stabbiliment eżistenti jew għad-diversifikazzjoni għal prodotti ġodda taħt il-Linji Gwida għall-għajnuna reġjonali nazzjonali għal 2007-2013, li ilhom applikabbli minn Jannar 2007.

(27) Il-Linji Gwida għall-għajnuna reġjonali nazzjonali għall-2007-2013 jintroduċu wkoll forma ġdida ta’ għajnuna biex jiġu pprovduti inċentivi biex isostnu negozji li qed jiġu stabbiliti u l-istadju bikri tal-iżvilupp tal-impriżi ż-żgħar f’żoni assistiti.

(28) Skont il-Linji Gwida eżistenti dwar l-għajnuna mill-Istat għas-salvataġġ u r-ristrutturar ta’ kumpaniji f’diffikultà, l-Istati tal-EFTA jistgħu wkoll jagħtu għajnuna lil kumpaniji li jirrikjedu sostenn pubbliku. Għal dan l-iskop, l-Istati tal-EFTA jistgħu jinnotifikaw skemi ta’ għajnuna għas-salvataġġ u/jew ristrutturar għall-SMEs.

4. APPLIKABILITÀ TAL-ARTIKOLU 61(3)(B)

4.1. Prinċipji ġenerali

(29) Skont l-Artikolu 87(3)(b) tal-Ftehim taż-ŻEE l-Awtorità tista’ tiddikjara kompatibbli mat-tħaddim tal-Ftehim taż-ŻEE għajnuna “biex tirrimedja taqlib serju fl-ekonomija ta’ Stat tal-EFTA”. F’dan il-kuntest, il-Qorti tal-Prim’Istanza Ewropea ddeċidiet li t-taqlib irid jolqot lill-ekonomija kollha tal-Istat Membru kkonċernat u mhux biss l-ekonomija ta’ wieħed mir-reġjunijiet tiegħu jew partijiet mit-territorju tiegħu. Dan, barra minnhekk, jikkonforma mal-ħtieġa li kull dispożizzjoni ta’ deroga bħall-Artikolu 61(3)(b) tal-Ftehim taż-ŻEE tiġi strettament interpretata( (10).

(30) Din l-interpretazzjoni stretta ġiet applikata konsistentement mill-Kummissjoni fil-prassi deċiżjonali tagħha( (11). L-Awtorità wkoll adottat din l-interpretazzjoni stretta tal-Artikolu 61(3)(b) taż-ŻEE( (12).

(31) F’dan il-kuntest, l-Awtorità tikkunsidra li l-kriżi finanzjarja globali attwali tirrikjedi, lil hinn minn sostenn ta’ emerġenza għas-sistema finanzjarja, reazzjonijiet eċċezzjonali ta’ politika.

(32) L-Istati tal-EFTA kollha se jkunu affettwati minn din il-kriżi, għalkemm b’modi differenti u fi gradi differenti, u huwa probabbli li jiżdied il-qgħad, tonqos id-domanda u l-pożizzjonijiet fiskali jmorru għall-agħar.

(33) Fid-dawl tas-serjetà tal-kriżi finanzjarja attwali u l-impatt tagħha fuq l-ekonomija globali tal-Istati tal-EFTA, l-Awtorità tqis li xi kategoriji ta’ għajnuna mill-Istat huma ġġustifikati, għal perjodu limitat, biex dawn id-diffikultajiet jiġu ssanati u li dawn jistgħu jiġu ddikjarati kompatibbli mal-Ftehim taż-ŻEE fuq il-bażi tal-Artikolu 61(3)(b) tiegħu.

4.2. Ammont limitat ta’ għajnuna kompatibbli

4.2.1. Il-qafas eżistenti

(34) L-Artikolu 2 tar-Regolament de minimis (13) kif adattat għall-Ftehim taż-ŻEE jistipula: “Il-miżuri ta’ għajnuna se jitqiesu li ma jissodisfawx il-kriterji tal-Artikolu 61(1)tal-Ftehim taż-ŻEE u għaldaqstant ikunu eżentati mill-ħtieġa tan-notifika fl-Artikolu 2 tal-Parti II tal-Protokoll 3 tal-Ftehim dwar is-Sorveljanza u l-Qorti, jekk jissodisfaw il-kundizzjonijiet stabbiliti fil-paragrafi 2 sa 5 ta’ dan l-Artikolu. L-għajnuna de minimis totali mogħtija li kwalunkwe impriża waħda m’għandhiex tissupera l-EUR 200 000 matul kwalunkwe perjodu ta’ tliet snin fiskali. L-għajnuna de minimis totali mogħtija li kwalunkwe impriża waħda attiva fis-settur tat-trasport bit-triq m’għandhiex tissupera l-EUR 100 000 matul kwalunkwe perjodu ta’ tliet snin fiskali. Dawn il-limiti japplikaw irrispettivament mit-tip ta’ għajnuna de minimis jew l-għan ta’ tali għajnuna u irrispettivament minn jekk l-għajnuna mogħtija mill-Istat tal-EFTA hijiex finanzjata totalment jew parzjalment minn riżorsi ta’ oriġini Komunitarja. Dan il-perjodu għandu jiġi stabbilit b’referenza għas-snin fiskali użati mill-impriża fl-Istat tal-EFTA kkonċernat”.

4.2.2. Miżura ġdida

(35) Il-kriżi finanzjarja qiegħda tolqot mhux biss kumpaniji dgħajfa strutturalment iżda wkoll kumpaniji li se jaffaċċjaw nuqqas f’daqqa jew anki indisponibbiltà ta’ kreditu. Titjib fis-sitwazzjoni finanzjarja ta’ dawn il-kumpaniji jkollu effetti pożittivi fuq l-ekonomija taż-ŻEE kollha.

(36) Għaldaqstant, minħabba s-sitwazzjoni ekonomika attwali, huwa meqjus neċessarju li jiġi permess temporanjament l-għoti ta’ ammont limitat ta’ għajnuna li madankollu jaqa’ barra mill-ambitu tal-Artikolu 61(1) tal-Ftehim taż-ŻEE minħabba li jeċċedi l-limitu indikat fir-Regolament de minimis.

(37) L-Awtorità se tqis għajnuna mill-Istat bħal din kompatibbli mat-tħaddim tal-Ftehim taż-ŻEE fuq il-bażi tal-Artikolu 61(3)(b) tal-Ftehim taż-ŻEE, sakemm l-kundizzjonijiet kollha li ġejjin jiġu sodisfatti. (a) l-għajnuna m’għandhiex teċċedi għotja ta’ flus ta’ EUR 500 000 għal kull impriża; il-figuri kollha użati għandhom ikunu figuri gross, jiġifieri, qabel kwalunkwe tnaqqis ta’ taxxi jew spejjeż oħra; fejn l-għajnuna tingħata f’forma oħra għajr għotja, l-ammont tal-għajnuna għandu jkun l-ekwivalenti tal-għajnuna bħala għotja grossa; (b) l-għajnuna tingħata fil-forma ta’ skema; (c) l-għajnuna tapplika biss għal impriżi li ma kinux f’diffikultà (14) fl-1 ta’ Lulju 2008; tista’ tingħata lil impriżi li ma kinux f’diffikultà f’dik id-data iżda li ltaqgħu mad-diffikultà wara b’riżultat tal-kriżi globali finanzjarja u ekonomika; (d) l-għajnuna mhix għajnuna għall-esportazzjoni jew għajnuna li tiffavorixxi prodotti nazzjonali fuq dawk importati; (e) l-għajnuna tista’ tingħata mhux iktar tard mill-31 ta’ Diċembru 2010; (f) qabel ma jagħti l-għajnuna, l-Istat tal-EFTA jrid jikseb dikjarazzjoni mill-impriża kkonċernata, f’forma miktuba jew elettronika, dwar kull għajnuna de minimis oħra u għajnuna relatata ma’ dan il-paragrafu, li rċeviet matul is-sena fiskali kurrenti u jivverifika li din mhijiex se tgħolli l-ammont totali ta’ għajnuna rċevuta mill-impriża matul il-perjodu 1 ta’ Jannar 2008 sa 31 ta’ Diċembru 2010, għal livell li jissupera l-limitu ta’ EUR 500 000; (g) l-iskema ta’ għajnuna ma tapplikax għal impriżi attivi fil-produzzjoni primarja ta’ prodotti agrikoli; tista’ tapplika għal impriżi attivi fl-ipproċessar u l-kummerċjalizzazzjoni ta’ prodotti agrikoli ( (15) sakemm l-ammont tal-għajnuna jkun stabbilit fuq il-bażi tal-prezz jew il-kwantità ta’ tali prodotti mixtrija minn produtturi primarji jew imqiegħda fis-suq mill-impriżi kkonċernati, jew l-għajnuna tkun bil-kundizzjoni li tingħadda parzjalment jew totalment lil prodotturi primarji( (16).

4.3. Għajnuna fil-forma ta’ garanziji

4.3.1. Il-qafas eżistenti

(38) Il-Linji Gwida dwar l-għajnuna mill-Istat fil-forma ta’ garanziji għandhom l-għan li jipprovdu lill-Istati tal-EFTA bi gwida aktar dettaljata dwar il-prinċipji li fuqhom il-l-Awtorità għandha l-ħsieb li tibbaża l-interpretazzjoni tagħha tal-Artikoli 61 u 62 tal-Ftahim taż-ŻEE u l-applikazzjoni tagħhom għall-garanziji mill-Istat. B’mod partikolari, il-Linji Gwida jispeċifikaw taħt liema kundizzjonijiet jista’ jitqies li m’hemmx għajnuna mill-Istat. Ma jipprovdu l-ebda kriterji ta’ kompatibbiltà għall-valutazzjoni tal-garanziji.

4.3.2. Miżura ġdida

(39) Sabiex jiġi inkoraġġut ulterjorment l-aċċess għall-finanzjament u biex titnaqqas l-istmerrija għolja attwali għar-riskju tal-banek, garanziji tas-self sussidjati għal perjodu limitat jistgħu jkunu soluzzjoni xierqa biex jiġi ffaċilitat l-aċċess tagħhom għall-finanzjament.

(40) L-Awtorità se tqis għajnuna mill-Istat bħal din kompatibbli mas-suq komuni fuq il-bażi tal-Artikolu 61(3)(b) tal-Ftehim taż-ŻEE, sakemm l-kundizzjonijiet kollha li ġejjin jiġu sodisfatti. (a) għall-SMEs, l-Istati tal-EFTA jagħtu tnaqqis ta’ sa 25 % tal-primjum ta’ kull sena li għandu jitħallas għal garanziji ġodda mogħtija skont id-dispożizzjonijiet dwar il-limitu ta’ eżenzjoni hekk kif stabbiliti fil-Linji Gwida dwar l-għajnuna mill-Istat fil-forma ta’ garanziji (17); (b) għall-kumpaniji kbar, l-Istati tal-EFTA għandhom ukoll jagħtu tnaqqis ta’ sa 15 % tal-primjum ta’ kull sena għal garanziji ġodda kkalkulati fuq il-bażi tal-istess dispożizzjonijiet dwar il-limitu ta’ eżenzjoni; (c) meta l-element ta’ għajnuna fi skemi ta’ garanzija huwa kkalkulat permezz ta’ metodoloġiji diġà aċċettati mill-Awtorità wara n-notifika tagħhom taħt regolament inkorporat fil-Ftehim taż-ŻEE fil-qasam tal-għajnuna mill-Istat (18) l-Istati tal-EFTA jistgħu wkoll jagħtu tnaqqis simili ta’ sa 25 % tal-primjum annwali li għandu jitħallas għal garanziji ġodda għall-SMEs u sa 15 % għal kumpaniji kbar; (d) is-self massimu ma jistax jissupera l-ammont totali annwali dovut f’pagi mill-benefiċjarju (inklużi l-piżijiet soċjali kif ukoll l-ispiża tal-persunal li jaħdem fuq is-sit tal-kumpanija iżda li l-paga tiegħu formalment titħallas minn subappaltaturi) għall-2008. Fil-każ ta’ kumpaniji li nħolqu wara l-1 ta’ Jannar 2008, is-self massimu ma jistax jissupera l-ammont annwali stmat li se jkun dovut f’pagi għall-ewwel sentejn tal-operat tagħha; (e) il-garanziji għandhom jingħataw mhux iktar tard mill-31 ta’ Diċembru 2010; (f) il-garanzija ma teċċedix id-90 % tas-self għall-perjodu tas-self; (g) il-garanzija tista’ tirrigwarda kemm self għall-investiment u self għall-kapital ċirkolanti; (h) it-tnaqqis tal-primjum tal-garanzija hu applikat matul perjodu massimu ta’ sentejn wara l-għoti tal-garanzija; (i) l-għajnuna tapplika biss għal impriżi li ma kinux f’diffikultà (19) fl-1 ta’ Lulju 2008; tista’ tingħata lil impriżi li ma kinux f’diffikultà f’dik id-data iżda li ltaqgħu mad-diffikultà wara b’riżultat tal-kriżi globali finanzjarja u ekonomika;

4.4. Għajnuna fil-forma ta’ rata tal-imgħax sussidjata

4.4.1. Il-qafas eżistenti

(41) Il-Linji Gwida dwar ir-rati ta’ referenza u ta’ skont tistabbilixxi metodu għall-kalkolu tar-rata ta’ referenza bbażat fuq ir-rata ta’ sena waħda offruta bejn il-banek (inter-bank offered rate – IBOR) miżjuda b’marġni li jmorru minn 60 sa 1 000 punti bażi, skont l-affidabbiltà finanzjarja tal-kumpanija u l-livell tal-garanzija li toffri. Jekk l-Istati tal-EFTA japplikaw dan il-metodu, ir-rata tal-imgħax ma tkunx tinkludi għajnuna mill-Istat.

4.4.2. Miżura ġdida

(42) Fiċ-ċirkostanzi attwali tas-suq, il-kumpaniji jistgħu jiltaqgħu ma’ diffikultajiet biex isibu finanzjament. Għaldaqstant l-Awtorità taċċetta li self pubbliku jew privat mogħti b’rata tal-imgħax li tkun minn tal-anqas ekwivalenti għar-rata mil-lum għal-għada tal-bank ċentrali miżjuda bi primjum ekwivalenti għad-differenza bejn ir-rata medja ta’ fost il-banek għal sena waħda u r-rata overnight medja tal-bank ċentrali matul il-perjodu 1 ta’ Jannar 2007 sat-30 ta’ Ġunju 2008, flimkien mal-primjum għar-riskju tal-kreditu li jikkorrispondi għall-profil ta’ riskju tal-benefiċjarju, kif stipulat mill-Linji Gwida tal-Awtorità dwar ir-rati ta’ referenza u ta’ skont.

(43) L-element ta’ għajnuna li jinstab fid-differenza bejn din ir-rata tal-imgħax u r-rata ta’ referenza definita mill-Linji Gwida dwar ir-rati ta’ referenza u ta’ skont tkun ikkunsidrata, fuq bażi temporanja, kompatibbli mal-Ftehim taż-ŻEE fuq il-bażi tal-Artikolu 61(3)(b) tiegħu, sakemm il-kundizzjonijiet li ġejjin jiġu sodisfatti: (a) dan il-metodu għandu japplika għall-kuntratti kollha konklużi sal-31 ta’ Diċembru 2010. Jista’ jkopri self għal kwalunkwe tul ta’ żmien. Ir-rati mnaqqsa tal-imgħax jistgħu jiġu applikati għal pagamenti tal-imgħax qabel il-31 ta’ Diċembru 2012 (20); wara dik id-data għandha tapplika għas-self rata tal-imgħax minn tal-anqas ugwali għar-rata definita fil-Linji Gwida dwar ir-rati ta’ referenza u ta’ skont; (b) l-għajnuna tapplika biss għal impriżi li ma kinux f’diffikultà fl-1 ta’ Lulju 2008 (21); tista’ tingħata lil impriżi li ma kinux f’diffikultà f’dik id-data iżda li ltaqgħu mad-diffikultà wara b’riżultat tal-kriżi globali finanzjarja u ekonomika;

4.5. Għajnuna għall-produzzjoni ta’ prodotti ekoloġiċi

4.5.1. Il-qafas eżistenti

(44) Il-Linji Gwida dwar ir-rati ta’ referenza u ta’ skont tistabbilixxi metodu għall-kalkolu tar-rata ta’ referenza bbażat fuq ir-rata ta’ sena waħda offruta bejn il-banek (inter-bank offered rate – IBOR) miżjuda b’marġni li jmorru minn 60 sa 1 000 punti bażi, skont l-affidabbiltà finanzjarja tal-kumpanija u l-livell tal-garanzija li toffri. Jekk l-Istati tal-EFTA japplikaw dan il-metodu, ir-rata tal-imgħax ma tkunx tinkludi għajnuna mill-Istat.

4.5.2. Miżura ġdida

(45) Minħabba l-kriżi finanzjarja attwali, il-kumpaniji qed jiltaqgħu wkoll ma’ aktar diffikultajiet fl-aċċess għall-finanzjament għall-produzzjoni ta’ prodotti aktar ekoloġiċi. L-għajnuna fil-forma ta’ garanziji tista’ ma tkunx biżżejjed biex tiffinanzja proġetti li jiswew ħafna u li għandhom l-għan li jżidu l-ħarsien ambjentali billi jadattaw aktar kmieni għal normi futuri li għadhom ma daħlux fis-seħħ jew billi jmorru lil hinn minn tali standards.

(46) L-Awtorità tqis l-għanijiet ambjentali għandhom jibqgħu prijorità minkejja l-kriżi finanzjarja. Il-produzzjoni ta’ prodotti aktar ekoloġiċi, inklużi prodotti effiċjenti fl-użu tal-enerġija, hija fl-interess komuni taż-ŻEE u huwa importanti li l-kriżi finanzjarja ma tkunx ta’ ostakolu għal dan il-għan.

(47) Għaldaqstant, miżuri addizzjonali fil-forma ta’ self sussidjat jistgħu jinkoraġġixxu l-produzzjoni ta’ “prodotti ekoloġiċi”. Madankollu, is-self sussidjat jkun il-kawża ta’ distorsjonijiet serji fil-kompetizzjoni u għalhekk għandu jkun strettament limitat għal sitwazzjonijiet speċifiċi u investiment immirat.

(48) L-Awtorità tqis li, għal perjodu limitat ta’ żmien, l-Istati tal-EFTA għandhom jingħataw il-possibbiltà li jagħtu għajnuna fil-forma ta’ tnaqqis fir-rata tal-imgħax.

(49) L-Awtorità se tqis kull sussidju fuq ir-rata tal-imgħax għal self għall-investiment bħala kompatibbli mas-suq komuni fuq il-bażi tal-Artikolu 61(3)(b) tal-Ftehim taż-ŻEE jekk jissodisfa l-kundizzjonijiet kollha li ġejjin: (a) l-għajnuna trid tirrigwarda self għall-investiment għall-finanzjament ta’ proġetti li jikkonsistu fil-produzzjoni ta’ prodotti ġodda li jtejbu b’mod sinjifikanti l-ħarsien ambjentali; (b) l-għajnuna trid tkun neċessarja għat-tnedija ta’ proġett ġdid; fil-każ ta’ proġetti eżistenti, l-għajnuna tista’ tingħata jekk issir neċessarja, minħabba s-sitwazzjoni ekonomika l-ġdida, biex jitkompla l-proġett; (c) l-għajnuna tingħata biss għal proġetti li jikkonsistu fil-produzzjoni ta’ prodotti li jinvolvu adattament bikri għal, jew li jmorru lil hinn minn, standards Komunitarji futuri għall-prodotti (22) li jgħollu l-livell tal-ħarsien ambjentali u li għadhom mhumiex fis-seħħ; (d) għal prodotti li jinvolvu adattament bikri għal, jew li jmorru lil hinn minn, standards ambjentali futuri tal-Komunità, l-investiment għandu jibda mhux iktar tard mill-31 ta’ Diċembru 2010 bl-għan li l-prodott jitpoġġa fis-suq minn tal-anqas sentejn qabel id-dħul fis-seħħ tal-istandard; (e) is-self jista’ jkopri l-ispejjeż tal-investiment f’assi tanġibbli u intanġibbli (23) bl-eċċezzjoni ta’ self għal investimenti li jirrappreżentaw kapaċitajiet ta’ produzzjoni ta’ aktar minn 3 % fis-swieq tal-prodotti (24) fejn ir-rata tat-tkabbir annwali medja, matul l-aħħar ħames snin qabel il-bidu tal-investiment, tal-konsum apparenti fis-suq ŻEE, mkejla f’dejta dwar il-valur, baqgħet anqas mir-rata tat-tkabbir annwali medja tal-PGD taż-Żona Ekonomika Ewropea matul l-istess perjodu ta’ referenza ta’ ħames snin; (f) il-garanziji għandhom jingħataw mhux iktar tard mill-31 ta’ Diċembru 2010; (g) għall-kalkolu tal-għajnuna, il-punt tat-tluq għandha tkun ir-rata individwali tal-benefiċjarju kkalkulata fuq il-bażi tal-metodoloġija li tinsab fil-punt 4.4.2 ta’ dawn il-Linji Gwida. Fuq il-bażi ta’ din il-metodoloġija, il-kumpanija tista’ tgawdi minn tnaqqis tar-rata tal-imgħax ta’: — 25 % għall-kumpanniji l-kbar; — 50 % gġall-SMEs. (h) Ir-rata sussidjata tal-imgħax tapplika matul perjodu massimu ta’ sentejn wara l-għoti tas-self; (i) It-tnaqqis fir-rata tal-interessi tista’ tiġi applikata għal self mogħti mill-Istat jew minn istituzzjonjiet finanzjarji pubbliċi u lil self konċess minn istituzzjonjiet finanzjarji privati. Għandha tiġi garantita n-non-diskriminazzjoni bejn entititajiet pubbliċi u privati; (j) l-għajnuna tingħata biss lil impriżi li ma kinux f’diffikultà (25) fl-1 ta’ Lulju 2008; tista’ tingħata lil impriżi li ma kinux f’diffikultà f’dik id-data iżda li ltaqgħu mad-diffikultà wara b’riżultat tal-kriżi globali finanzjarja u ekonomika; (k) l-Istati tal-EFTA jiżguraw li l-għajnuna ma tiġix trasferita direttament jew indirettament lil entitajiet finanzjarji.

4.6. Miżuri ta’ kapital ta’ riskju

4.6.1. Il-qafas eżistenti

(50) Il-Linji Gwida dwar l-għajnuna mill-Istat għall-promozzjoni ta’ investimenti ta’ kapital ta’ riskju f’impriżi ta’ daqs żgħir u medju jistabbilixxu l-kundizzjonijiet sabiex għajnuna mill-Istat li ssostni investiment ta’ kapital ta’ riskju tkun tista’ titqies kompatibbli mat-tħaddim tal-Ftehim taż-ŻEE skont l-Artikolu 61(3) tal-Ftehim taż-ŻEE.

(51) Fuq il-bażi tal-esperjenza miksuba fl-applikazzjoni tal-Linji Gwida dwar l-għajnuna mill-Istat biex jiġi inkoraġġut il-kapital ta’ riskju, l-Awtorità tqis li m’hemm l-ebda falliment tas-suq tal-kapital ta’ riskju ġenerali fiż-ŻEE. Madankollu hija taċċetta li hemm nuqqasijiet fis-suq għal xi tipi ta’ investiment f’ċerti stadji tal-iżvilupp tal-impriżi li jirriżultaw minn nuqqas ta’ tqabbil tal-provvista u d-domanda għal kapital ta’ riskju u li jistgħu jiġu deskritti b’mod ġenerali bħala nuqqas ta’ ekwità.

(52) Il-punt 4.3 tal-linji gwida jipprovdi li għal porzjonijiet ta’ finanzjament li ma jissuperawx il-EUR 1,5 miljun għal kull SME fil-mira matul kull perjodu ta’ tnax-il xahar, taħt ċerti kundizzjonijiet, il-falliment tas-suq huwa preżunt u ma jeħtieġx li jintwera mill-Istati tal-EFTA.

(53) Il-punt 5.1(a) tal-istess Linji gwida jipprovdi li “l-Awtorità hija konxja dwar it-tibdil kontinwu fis-suq tal-kapital ta’ riskju u n-nuqqas ta’ ekwità tul iż-żmien, kif ukoll dwar il-grad differenti tal-effett fuq l-impriżi mill-falliment tas-suq, li jiddependi fuq id-daqs tagħhom, l-istadju tal-iżvilupp tan-negozju tagħhom u s-settur ekonomiku tagħhom. Għaldaqstant l-Awtorità hija lesta li tikkunsidra li tiddikjara miżuri ta’ kapital ta’ riskju li jipprovdu għal porzjonijiet ta’ investiment li jissuperaw il-limitu ta’ EUR 1,5 miljun għal kull impriża kull sena kompatibbli mas-suq komuni sakemm tiġi ppreżentata l-evidenza meħtieġa tal-falliment tas-suq”.

4.6.2. Adattament temporanju tar-regoli eżistenti

(54) It-taqlib fis-suq finanzjarju kellu effett negattiv fuq is-suq tal-kapital ta’ riskju għal SMEs li għandhom fil-bidu tat-tkabbir tagħhom billi llimita d-disponibbiltà tal-kapital ta’ riskju. Minħabba l-perċezzjoni attwali assoċjata mal-kapital ta’ riskju li r-riskju kiber ħafna u li hi marbuta ma’ inċertezzi li jirriżultaw mill-possibbiltà ta’ aspettattivi ta’ inqas dħul, l-investituri attwalment għandhom it-tendenza li jinvestu f’tipi ta’ assi aktar sikuri b’riskji li jistgħu jiġu vvalutati aktar faċilment meta pparagunati ma’ dawk assoċjati ma’ investimenti f’kapital ta’riskju. Barra minn dan, in-natura mhux likwida ta’ investimenti f’kapital ta’ riskju bħalissa żvelat ruħha bħala diżinċentiv ieħor għall-investituri. Hemm evidenza li l-likwidità ristretta li tirriżulta taħt iċ-ċirkostanzi attwali tas-suq żiedet in-nuqqas ta’ ekwità għall-SMEs. Huwa għalhekk meqjus xieraq li l-limitu ta’ eżenzjoni għal investimenti f’kapital ta’ riskju jiżdied temporanjament biex dan in-nuqqas miżjud ta’ ekwità attwali jimtela’ u li titnaqqas temporanjament il-perċentwali ta’ parteċipazzjoni minima ta’ investituri privati għal 30 % ukoll fil-każ ta’ miżuri intiżi għal SMEs f’żoni mhux assistiti.

(55) Għaldaqstant, fuq il-bażi tal-Artikolu 61(3)(b) tal-Ftehim taż-ŻEE, ċerti limiti stabbiliti mil-Linji Gwida dwar l-għajnuna mill-Istat għall-promozzjoni ta’ investimenti ta’ kapital ta’ riskju f’impriżi ta’ daqs żgħir u medju huma temporanjament adattati sal-31 ta’ Diċembru 2010 kif ġej: (a) għall-finijiet ta’ punt 4.3.1 il-porzjonijiet massimi tal-finanzjament huma miżjuda sa EUR 2,5 miljun minn EUR 1,5 milun għal kull SME fil-mira matul kull perjodu ta’ tnax-il xahar; (b) għall-finijiet ta’ punt 4.3.4 il-finanzjament tal-investimenti minimu li jkun ipprovdut minn investituri privati hu 30 % kemm ġewwa u barra ż-żoni assistiti; (c) kundizzjonjiet oħra li jinsabu fil-Linji gwida jibqgħu applikabbli; (d) dan l-adattament temporanju tar-regoli eżistenti ma japplikax għal miżuri dwar kapital ta’ riskju koperti mill-GBER; (e) l-Istati tal-EFTA jistgħu jadattaw skemi approvati biex jirriflettu l-adattament temporanju tal-linji gwida.

4.7. Kumulu

(56) Il-limiti tal-għajnuna stabbiliti skont din il-Linji Gwida għandhom japplikaw irrispettivament minn jekk l-appoġġ għall-proġett megħjun huwiex iffinanzjat għal kollox minn riżorsi tal-Istat jew parzjalment iffinanzjat mill-Komunità.

(57) Il-miżuri ta’ għajnuna temporanji previsti f’din il-Linji Gwida ma jistgħux jiġu kumulati ma’ għajnuna li taqa’ fil-kamp tar-Regolament de minimis għall-istess spejjeż eliġibbli. Jekk l-impriża tkun irċeviet diġà għajnuna de minimis qabel id-dħul fis-seħħ ta’ dan il-qafas temporanju, l-ammont totali ta’ għajnuna rċevuta taħt il-miżuri koperti mill-punti 4.2 ta’ dawn il-Linji gwida u l-għajnuna de minimis irċevuta ma jistax jissupera l-EUR 500 000 bejn l-1 ta’ Jannar 2008 u l-31 ta’ Diċembru 2010. L-ammont ta’ għajnuna de minimis irċevuta mill-1 ta’ Jannar 2008 għandu jitnaqqas mill-ammont ta’ għajnuna kompatibbli mogħti għall-istess skop taħt il-punti 4.3, 4.4, 4.5 jew 4.6.

(58) Il-miżuri ta’ għajnuna temporanja jistgħu jiġu kumulati ma’ għajnuna kompatibbli oħra jew ma’ tipi oħra ta’ finanzjament Komunitarju sakemm l-intensitajiet massimi ta’ għajnuna indikati fil-Linji Gwida jew fir-Regolamenti ta’ Eżenzjoni ta’ Kategorija relevanti jkunu rispettati.

5. MIŻURI TA’ SIMPLIFIKAZZJONI

5.1. Assigurazzjoni ta’ kreditu għall-esportazzjoni fuq perjodu ta’ żmien qasir

(59) Il-Linji Gwida dwar l-assigurazzjoni tal-kreditu għall-esportazzjoni għal żmien qasir tipprovdi li r-riskji kummerċjabbli ma jistgħux ikunu koperti mill-assigurazzjoni tal-kreditu għall-esportazzjoni bl-appoġġ tal-Istati tal-EFTA. Ir-riskji kummerċjabbli huma riskji kummerċjali u politiċi ta’ debituri pubbliċi u mhux pubbliċi stabbiliti fil-pajjiżi elenkati fl-Anness tal-Linji Gwida, b’perjodu massimu ta’ riskju ta’ anqas minn sentejn. Ir-riskji li jirrigwardaw debituri stabbiliti fl-Istati Membri tal-UE u l-Istati tal-EFTA u f’sitt membri oħra tal-Organizzazzjoni għall-Iżvilupp u l-Kooperazzjoni Ekonomika u huma kkunsidrati kummerċjabbli.

(60) L-Awtorità tqis li, b’konsegwenza tal-kriżi finanzjarja attwali, m’hemmx nuqqas ta’ kapaċità ta’ assigurazzjoni jew ta’ riassigurazzjoni f’kull Stat tal-EFTA, iżda ma jistax jiġi eskluż li f’xi pajjiżi jista’ jkun li l-kopertura għal riskji kummerċjabbli tkun temporanjament indisponibbli.

(61) Il-punt 4, paragrafi 9 sa 13 tal-imsemmija Linji Gwida jipprovdi li: “F’ċirkustanzi bħal dawn, dawk ir-riskji temporanjament mhux kummerċjabbli jistgħu jittieħdu fuq il-kont ta’ assigurant ta’ esportazzjonijiet bi kreditu pubbliku jew appoġġat pubblikament għal riskji mhux kummerċjabbli assigurati għall-kont ta’ jew bil-garanzija tal-Istat. L-assigurant għandu, sa fejn hu possibbli, jallinea r-rati tal-premjum tiegħu għal dawn ir-riskji mar-rati imposti imkien ieħor minn assiguranti ta’ esportazzjonijiet bi kreditu privati għat-tip ta’ riskju in kwistjoni. Kull Stat tal-EFTA li għandu l-ħsieb li juża dik il-klawżola ta’ ħruġ għandu jinnotifika immedjatament lill-Awtorità ta’ Sorveljanza tal-EFTA bid-deċizjoni abbozzata tiegħu. Dik in-notifika għandu jkun jinsab fiha rapport dwar is-suq li juri n-nuqqas ta’ disponibilità ta’ kopertura għar-riskji fis-suq privat tal-assigurazzjoni billi jipproduċi evidenza tiegħu minn żewġ assiguranti ta’ esportazzjonijiet bi kreditu privati internazzjonali, kbar u magħrufin sew kif ukoll assigurant ta’ kreditu nazzzjonali, b’hekk jiġġustifika l-użu tal-klawżola ta’ ħruġ. Barra dan, għandha tkun tinsab fiha deskrizzjoni tal-kundizzjonijiet li l-assigurant ta’ esportazzjonijiet bi kreditu pubbliku jew appoġġat pubblikament għandu l-ħsieb li japplika fir-rigward ta’ dawn ir-riskji. Fi żmien xahrejn mill-irċevuta ta’ din in-notifika, l-Awtorità għandha teżamina jekk l-użu tal-klawżola ta’ ħruġ huwiex skont il-kundizzjonijiet ta’ hawn fuq u kompatibbli mal-Ftehim taż-ŻEE. Jekk l-Awtorità ssib li l-kundizzjonijiet għall-użu tal-klawżola ta’ ħruġ huma milħuqin, id-deċiżjoni tagħha dwar il-kompatibiltà hi limitata għal sentejn mid-data tad-deċiżjoni, previst li l-kundizzjonijiet tas-suq li jiġġustifikaw l-użu tal-klawżola ta’ ħruġ ma jinbidlux matul dak il-perjodu. Barra minn dan, l-Awtorità tista’, b’konsultazzjoni mal-Istati tal-EFTA l-oħra, tirrevedi l-kundizzjonijiet għall-użu tal-klawżola ta’ ħruġ; tista’ tiddeċiedi wkoll li ma tkomplihiex jew tbiddilha b’sistema xierqa oħra”.

(62) Dawn id-dispożizzjonijiet, li huma applikabbli għal kumpaniji kbar u għal SMEs, huma strument xieraq fis-sitwazzjoni ekonomika attwali jekk l-Istati tal-EFTA jikkunsidraw li mhijiex disponibbli kopertura fis-suq tal-assigurazzjoni privata għal xi riskji kummerċjabbli ta’ kreditu u/jew għal xi xerrejja ta’ protezzjoni tar-riskju.

(63) F’dan il-kuntest, sabiex tħaffef il-proċedura għall-Istati tal-EFTA, l-Awtorità tqis li, sal-31 ta’ Diċembru 2010, l-Istati tal-EFTA jistgħu juru n-nuqqas tas-suq billi jipprovdu evidenza suffiċjenti dwar in-nuqqas ta’ disponibbiltà ta’ kopertura għar-riskju fis-suq tal-assigurazzjoni privata. L-użu tal-klawżola ta’ ħruġ għandu f’kull każ jiġi kkunsidrat bħala ġustifikat jekk: — assiguratur wieħed ta’ esportazzjonijiet bi kreditu privat internazzjonali, li jkun kbir u magħruf sewwa, iressaq provi dwar in-nuqqas ta’ disponibbiltà ta’ tali kopertura, jew — tal-anqas erba’ esportaturi stabbiliti sewwa fl-Istat tal-EFTA jressqu provi ta’ rifjut ta’ kopertura minn assiguraturi għal operazzjonijiet speċifiċi.

(64) L-Awtorità, f’kooperazzjoni mill-qrib mal-Istati tal-EFTA kkonċernati, se tiżgura li d-deċiżjonijiet rigward il-“klawżola ta’ ħruġ” jiġu adottati malajr.

5.2. Simplifikazzjoni tal-proċeduri

(65) Il-miżuri ta’ għajnuna mill-Istat imsemmija f’din il-Komunikazzjoni għandhom jiġu notifikati lill-Awtorità. Apparti mill-miżuri sostantivi stabbiliti f’dawn il-Linji Gwida, l-Awtorità qed tintrabat li tiżgura l-awtorizzazzjoni mħeffa ta’ miżuri ta’ għajnuna li jindirizzaw il-kriżi attwali skont dawn il-Linji Gwida sakemm l-Istati tal-EFTA kkonċernati jipprovdu kooperazzjoni mill-qrib u informazzjoni sħiħa.

(66) Dan l-impenn se jikkomplementa l-proċess li għaddej li bih il-Kummissjoni qiegħda attwalment telabora numru ta’ miżuri li jtejbu l-proċeduri ġenerali tagħha dwar l-għajnuna mill-Istat, b’mod partikolari sabiex tippermetti prassi deċiżjonali aktar rapida u aktar effettiva f’kooperazzjoni mill-qrib mal-Istati Membri. Dan il-pakkett ta’ simplifikazzjoni ġenerali għandu, b’mod partikolari, jinkludi impenji konġunti tal-Kummissjoni u l-Istati Membri għal proċeduri aktar simplifikati u prevedibbli f’kull pass ta’ investigazzjoni dwar għajnuna mill-Istat u jippermetti l-approvazzjoni aktar mgħaġġla ta’ każijiet sempliċi.

6. MONITORAĠĠ U RAPPURTAR

(67) Id-Deċiżjoni Nru 195/04/COL tal-14 ta’ Lulju 2004 dwar l-implimentazzjoni tad-dispożizzjonijiet imsemmija fl-Artikolu 27 ta’ Part II tal-Protocol 3 tal-Ftehim dwar is-Sorveljanza u l-Qorti li tipprovdi regoli dettaljati għall-applikazzjoni tal-Artikolu 1 tal-Parti I tal-Protokoll 3 tal-Ftehim dwar is-Sorveljanza u l-Qorti jeħtieġu li l-Istati tal-EFTA jippreżentaw rapporti annwali lill-Awtorità.

(68) Sal-31 ta’ Lulju 2009, l-Istati tal-EFTA għandhom jipprovdu lill-Awtorità b’lista ta’ skemi stabbilit fuq il-bażi ta’ dawn il-Linji Gwida.

(69) L-Istati tal-EFTA għandhom jiżguraw li jinżammu rekords dettaljati dwar l-għoti ta’ għajnuna prevista minn dawn il-Linji Gwida. Dawn ir-rekords, li għandhom jinkludu l-informazzjoni kollha meħtieġa biex jiġi stabbilit jekk ġewx mħarsal-kundizzjonijiet meħtieġa, għandhom jinżammu għal għaxar snin u għandhom jiġu pprovduti lill-Awtorità meta din titlobhom. B’mod partikolari, l-Istati tal-EFTA jridu jkunu kisbu informazzjoni li turi li l-benefiċjarji tal-għajnuna għal miżuri taħt l-4.2, 4.3, 4.4. u 4.5 ma kinux kumpaniji f’diffikultà fl-1 ta’ Lulju 2008.

(70) Flimkien ma’ dawn il-ħtiġijiet, l-Istati tal-EFTA għandhom jipprovdu rapport dwar il-miżuri stabbiliti fuq il-bażi ta’ din il-Linji Gwida sal-31 ta’ Ottubru 2009. B’mod partikolari, qabel il-31 ta’ Ottubru 2009, l-Istati tal-EFTA għandhom jipprovdu elementi li jindikaw il-ħtieġa għall-Awtorità li żżomm il-miżuri koperti minn din il-Linji Gwida sa wara l-31 ta’ Diċembru 2009, kif ukoll informazzjoni dettaljata dwar il-benefiċċji ambjentali tas-self sussidjat. L-Istati tal-EFTA għandhom jipprovdu wkoll din l-informazzjoni għal kull sena sussegwenti li matulha jkun validu l-qafas attwali, qabel il-31 Ottubru ta’ kull sena.

(71) L-Awtorità tista’ titlob tagħrif addizzjonali rigward l-għajnuna mogħtija, biex tivverifika jekk il-kundizzjonijiet stabbiliti fid-deċiżjoni tal-Awtorità li tapprova l-miżura ta’ għajnuna ġewx irrispettati.

7. DISPOŻIZZJONIJIET FINALI

(72) L-Awtorità se tapplika dawn il-Linji Gwida mid-data tal-adozzjoni tagħhom. Dawn il-Linji Gwida huma ġustifikati mill-problemi eċċezzjonali u tranżitorji attwali ta’ finanzjament konnessi mal-kriżi bankarja u mhumiex se jiġu applikati wara l-31 ta’ Diċembru 2010. Wara li tikkonsulta mal-Istati tal-EFTA, l-Awtorità tista’ tirrevedihom qabel dik id-data fuq il-bażi ta’ konsiderazzjonijiet ekonomiċi jew konsiderazzjonijiet ta’ politika tal-kompetizzjoni importanti. Fejn ikun ta’ għajnuna, l-Awtorità tista’ tipprovdi wkoll kjarifiki ulterjuri tal-metodu tagħha rigward kwistjonijiet partikolari.

(73) L-Awtorità se tapplika d-dispożizzjonijiet ta’ dawn il-Linji Gwida fil-konfront tal-miżuri kollha rigward kapital ta’ riskju li ġew notifikati u li trid tieħu deċiżjoni fuqhom wara li dawn il-Linji Gwida jiġu adottati, anki jekk il-miżuri ġew notifikati qabel dik id-data.

(74) Skont il-Linji Gwida dwar l-identifikazzjoni tar-regoli applikabbli għall-evalwazzjoni ta’ għajnuna mill-Istat li mhix skont il-liġi, l-Awtorità se tapplika dan li ġej fil-każ ta’ għajnuna mhix notifikata: (a) dawn il-Linji Gwida, jekk l-għajnuna ngħatat wara l-adozzjoni ta’ dawn il-Linji Gwida; (b) il-Linji Gwida applikabbli meta l-għajnuna tkun ingħatat fil-każijiet l-oħra kollha.

(75) L-Awtorità, f’kooperazzjoni mill-qrib mal-Istati tal-EFTA kkonċernati, se tiżgura li d-deċiżjonijiet jiġu adottati malajr malli jkun hemm in-notifika kompleta tal-miżuri koperti minn din il-Komunikazzjoni. L-Istati tal-EFTA għandhom jinformaw lill-Awtorità bl-intenzjonijiet tagħhom u għandhom jinnotifikaw il-pjanijiet tagħhom li jintroduċu miżuri bħal dawn l-aktar kmieni u bil-mod l-aktar komprensiv possibli.

(76) L-Awtorità tixtieq tfakkar li kwalunkwe titjib proċedurali jiddependi għal kollox fuq il-preżentazzjoni ta’ notifiki ċari u kompleti.

(1) Komunikazzjoni mill-Kummissjoni lill-Kunsill Ewropew, COM (2008)800.

(2) Konklużjonijiet tal-Kunsill ECOFIN tas-7 ta’ Ottubru 2008.

(3) ĠU C 270, 25.10.2008, p. 8.

(4) Il-Linji Gwida dwar l-Għajnuna għall-Istat għandhom jiġu emendati billi jiddaħħlu tliet kapitoli ġodda dwar l-applikazzjoni tar-regoli dwar l-għajnuna mill-Istat għal miżuri meħuda fir-rigward ta’ istituzzjonjiet finanzjarji fil-kuntest tal-kriżi finanzjarja globali preżenti, dwar ir-rikapitalizzazzjoni ta’ istituzzjonjiet finanzjarji fil-kriżi finanzjarji preżenti: limitazzjoni tal-għajnuna għall-minimu meħtieġ u salvagwardji kontra distorsjonijiet ta’ kompetizzjoni mhux dovuti, adottata fid-29 ta’ Jannar 2009.

(5) ĠU L 310, 9.11.2006, p. 15.

(6) ĠU L 412, 30.12.2006, p. 1.

(7) Regolament tal-Kummissjoni (KE) Nru 800/2008 tas-6 ta’ Awwissu 2008 li jiddikjara ċerti kategoriji ta’ għajnuna kompatibbli mas-suq komuni fl-applikazzjoni tal-Artikoli 87 u 88 tat-Trattat (Eżenzjoni Ġenerali Sħiħa) (ĠU L 214, 9.8.2008, p. 3) inkorporat fil-Ftehim taż-ŻEE f’punt 1j tal-Anness XV tal-Ftehim bid-Deċiżjoni Nru 120/2008 tas-7 ta’ Novembru 2008 (ĠU L 339, 18.12.2008, p. 111, u s-Suppliment taż-ŻEE Nru 79, 18.12.2008), e.i.f. 8.11.2008.

(8) Regolament tal-Kummissjoni (KE) Nru 1998/2006 tas-6 ta’ Awwissu 2007 li jiddikjara ċerti kategoriji ta’ għajnuna kompatibbli mas-suq komuni fl-applikazzjoni tal-Artikoli 87 u 88 tat-Trattat (Eżenzjoni Ġenerali Sħiħa, ĠU L 379, 9.8.2008, p. 5) inkorporat fil-Ftehim taż-ŻEE f’punt 1j tal-Anness XV tal-Ftehim bid-Deċiżjoni Nru 29/2008 tas-7 ta’ Novembru 2008 (ĠU L 209, 18.12.2008, p. 52, u s-Suppliment taż-ŻEE Nru 38, 18.12.2008), e.i.f. 28.4.2007.

(9) The updated version of the State Aid Guidelines is published on the Authority’s website:http://www.eftasurv.int/fieldsofwork/fieldstateaid/state_aid_guidelines

(10) Kawżi magħquda T-132/96 u T-143/96 Freistaat Sachsen u Volkswagen AG vs il-Kummissjoni, [1999], Ġabra p. II-3663, punt 167.

(11) Id-deċiżjoni tal-Kummissjoni 98/490/KE fil-Każ C 47/96 Crédit Lyonnais (ĠU L 221, 8.8.1998, p. 28), punt 10.1; id-deċiżjoni tal-Kummissjoni 2005/345/KE fil-Każ C 28/02 Bankgesellschaft Berlin (ĠU L 116, 4.5.2005, p. 1), punti 153 et seq.; u d-deċiżjoni tal-Kummissjoni 2008/263/KE fil-Każ C 50/06 BAWAG (ĠU L 83, 26.3.2008, p. 7), punt 166; ara wkoll id-deċizjoni tal-Kummissjoni fil-Każ NN 70/07 Northern Rock (ĠU C 43, 16.2.2008, p. 1) d-deċizjoni tal-Kummissjoni tal-4 ta’ Ġunju 2008 fil-Każ C 9/08 SachsenLB, li għadha ma ġietx ippubblikata.

(12) L-Awtorità qatt ma approvat miżura ta’ għajnuna fuq il-bażi tal-Artikolu 61(3)(b) taż-ŻEE.

(13) Ara n-nota tal-qiegħ 8 hawn fuq.

(14) Għal kumpaniji kbar, impriża f’diffikultà kif imfissra fil-punt 2.1 tal-Linji Gwida dwar għajnuna mill-Istat għar-ristrutturar ta’ kumpaniji f’diffikultà. Għall-SMEs, ara l-Artikolu 1(7) dwar d-definizzjoni tar-Regolament tal-Eżenzjoni Ġenerali Sħiħa.

(15) Kif definiti fl-Artikolu 2(2) tar-Regolament tal-Kummissjoni (KE) Nru 1857/2006 tal-15 Diċembru 2006 dwar l-applikazzjonijiet ta’ Artikoli 87 u 88 tat-Trattat għal għajnuna tal-Istat lil impriżi żgħar u ta’ daqs medju fil-produzzjoni ta’ prodotti agrikoli u li jemenda r-Regolament (KE) Nru 70/2001 (ĠU L 358, 16.12.2006, p. 3).

(16) Sabiex ikunu applikabbli d-dispożizzjonjiet tal-għajnuna mill-Istat fl-Artikoli 61 sa 63 tal-Ftehim taż-ŻEE, l-għajnuna mill-Istat għandha tingħata lill-impriżi involuti fil-produzzjoni ta’ oġġetti li jaqgħu fl-ambitu tal-prodott tal-Ftehim taż-ŻEE. L-Artikolu 8(3) tal-Ftehim jistipula li “ħlief fejn jingħad mod ieħor, id-dispożizzjonjiet ta’ dan il-Ftehim għandhom japplikaw biss għal: (a) prodotti li jaqgħu taħt il-Kapitoli 25 sa 97 tas-Sistema ta’ Deskrizzjoni Armonizzata u l-Kodifika tal-Oġġetti, esklużi l-prodotti fil-lista fi Protokoll 2; (b)prodotti speċifikati fil-protokoll 3, soġġetti għal arranġamenti speċifiċi msemmija f’dak il-Protokoll”. Prodotti agrikoli, li ma jaqawx taħt il-Kapitoli 25 sa 97 tas-Sistema ta’ Deskrizzjoni Armonizzata u l-Kodifika tal-Oġġetti jew huma speċifikati fil-Protokoll 3, ma jaqgħux fl-ambitu tal-applikazzjoni tal-Ftehim taż-ŻEE.

(17) Dan jinkludi l-possibbiltà li, għall-SMEs li m’għandhomx storja ta’ kreditu jew klassifikazzjoni bbażata fuq metodu tal-karta tal-bilanċ, bħal xi kumpaniji b’għan speċjali jew kumpaniji fil-bidu, l-Istati tal-EFTA jagħtu tnaqqis ta’ sa 25 % fuq il-primjum fil-limitu ta’ eżenzjoni speċifiku li hu stabbilit bħala 3.8 % f’dawn l-Linji Gwida.

(18) Bħar-Regolament dwar l-Eżenzjoni Ġenerali Sħiħa jew ir-Regolament tal-Kummissjoni (KE) Nru 1628/2006 tal-24 ta’ Ottubru 2006 dwar l-applikazzjoni tal-Artikolu 87 u 88 tat-Tratta għall-għajnuna nazzjonali għall-investiment reġjunali (ĠU L 302, 1.11.2006, p. 29) inkorporat fil-Ftehim taż-ŻEE fil-punt 1i tal-Anness XV tal-Ftehim bid-deċiżjoni Nru 157/2006 (ĠU L 89, 29.3.2007, p. 33 u s-Suppliment Nru 15, 29.3.2007, p. 26), sakemm il-metodoloġija approvata espliċitament tindirizza t-tip ta’ garanziji u t-tip ta’ operazzjonjiet sottostanti kkonċernati.

(19) See footnote 14 above.Ara n-nota tal-qiegħ 14 hawn fuq.

(20) L-Istati tal-EFTA li jkunu jixtiequ jużaw din il-faċilità għandhom jippubblikaw onlajn ir-rati overnight tagħhom hu jpoġġuhom għad-dispożizzjoni tal-Awtorità.

(21) Ara n-nota tal-qiegħ 14 hawn fuq.

(22) Standard Komunitarju futur għall-prodotti huwa standard Komunitarju mandatorju li jistabbilixxi l-livelli ambjentali li għandhom jintlaħqu għal prodotti mibjugħin fil-Komunità Ewropea, li ġie adottat iżda li għadu mhuwiex fis-seħħ.

(23) Kif definit fil-punt 70 tal-linji gwida tal-Komunità dwar l-għajnuna mill-Istat għall-ħarsien tal-ambjent.

(24) Definit skont punt 58 tal-Linji Gwida dwar l-għajnuna Reġjonali.

(25) Ara n-nota tal-qiegħ 14 hawn fuq.