QORTI ĊIVILI  
(SEZZJONI TAL -FAMILJA)  
 
IMĦALLEF  
 
Onor. Abigail Lofaro LL.D., Dip. Stud. Rel.,  
Mag. Jur. (Eur. Law)  
 
Illum l -20 ta’ Frar 2019  
 
 
Rikors Numru: 127/15 AL 
A B 
Vs 
Dr. Christopher Chircop u l -PL Noel Scerri  
li b’digrie t tal-21 ta’ April 2015 inħatru  
bħala kuraturi deputati għall - 
assenti C D E. 
 
Il-Qorti,  
Rat ir-rikors ġuramentat ppreżentat mill -attur li permezz tiegħu 
ppremetta:  
 
1. Illi l-kontendenti kellhom relazzjoni flimkien mis -sena 2009,  li 
minnha n har il -31 ta’ Diċ embru 2014 twieldet il -minuri F G B u dan 
kif juri l -anness ċertifikat tat -twelid tal -istess bint (Dok A);  
 
2. Illi kif gie spjegat fl -atti tal -medjazzjoni, l -intimata C D E hija assenti 
minn Malta u bħalissa hija r registrata fl -indirizz  XX u kien għalhekk 
li kien hemm il -ħtieġ a ta’ kuraturi deputati;  
 
3. Illi r-relazzjoni bejn il -partijiet intemmet f’Jannar 20 15, u fi Frar 
2015, l -esponent ġ ie innotifikat b’ittra legali da p arti tal -intimata. 
Sfortunatament, l -intimata għandha problemi psikjatriċ i, u 
għaldaqstant, ir-rikorrent jixtieq li jiġ u rreg olati l -kura u l -kustodja, l -
aċċess u l -manteniment tal -imsemmija F G B; 
 
4. Illi l-minuri F G B, sa mit -twelid għexet mal -intimata om m, kważi 
dejjem ġewwa Sptar Psikjatriku ġ ewwa l -Isvizzera u dana minkejja 
x-xewqa li kien wera r-rikorrent li jieħu lill -minuri tirrisjedi miegħu 
f’post iktar adattat għ al tarbija t’eta` tant tenera. Effettivament, ir -
rikorrent  kien i lu jiġi prekluż  milli jara lill -bintu kif jixtieq, sa mill -5 ta’ 
Jannar 2015;  dawn il -fatti kollha ser jirriż ultaw ampjament fil -mori 
tal-kawż a; 
 
 
5. Illi għ aldaqstant, ir -rikorrent ma kellux g ħażla oħra għajr li jibda l -
proċeduri ojderni;  
 
6. Illi r -rikorrent ġ ie debitament awtorizzat jipproċedi bir -rikors 
ġuramentat mill -Qorti Ċ ivili (Sezzjoni tal -Familja) permezz ta’ 
digriet datat 17 ta’ April 2015 (Dok B)  
 
Talab  li l-konvenut i jgħid u għaliex dina l -Qorti m’għandiex: - 
1. Tafda lir -rikorrent bil -kura u l -kustodja esklussiva tal -minuri F G B, 
b’dana illi l -minuri t għix mar -rikorrent; salv l -access tal -intimata 
għall-istess minuri, jekk dan ikun fl -aħjar interess tal -istess bint;  
 
2. F’każ  li dina l -Onorabbli Qorti ma tilqax l -ewwel talba tar -rikorrent 
fir-rigward ta’ fejn ser tkun qed tirrisjedi l -minuri, tiffissa granet u 
hinijiet t’aċċ ess, inkluż  sleepovers,  illi r-rikorrent għ andu jkollu 
versu bintu, inkluż provvediment dwar għ eluq snin ir -rikorrent, 
għeluq snin il -minuri, festi pubblici u l -vaganzi tas -Sajf u tal -Milied;  
 
3. Tillikwi da u tiffissa manteniment, li għandu jiżdied minn sena għal 
sena skont l -indiċi tal -għoli tal -ħajja, għ all-minuri F G u tiddeċ iedi 
illi l-istess għandu jibqa’ jiġ i vversat favur ir -rikorrent, sakemm il -
minuri t agħlaq it -tmintax-il sena jekk tiddeciedi li tieqaf mill -istudji 
tagħha u tibda ta ħdem fuq baż i full time, jew sa tlieta u g ħoxrin 
sena jekk tiddeciedi li tkompli bl -istudji tag ħha fuq bazi full time u 
tordna lill -intimata sabiex t ħallas il -manteniment hekk kif likwida t; u 
dan flimkien mal -ispejje kollha ta’ sa ħħa u edukazzjoni tal -istess 
minuri;   
 
4. Tagħti dawk il -provvedimen ti xierqa u opportuni li jikkonċ ernaw lill -
minuri F G B, fosthom iż da mhux limitatament dwar kif g ħandu jiġ i 
regolat is -safar tal -minuri,  l-attendenza tal -minuri g ħall-iskola u 
attivitajiet edukattivi o ħra u extra -kurrikulari, u dan kollu ta ħt kull 
provvediment xieraq u opportun li jog ħgobha tag ħti din l -Onorabbli 
Qorti.  
 
Bl-ispejjeż  kontra l -intimata li h i minn issa inġ unta in subizzjoni.  
Rat  il -lista tax -xhieda tal -attrici;  
Rat ir -risposta ġuramentata tal -Kuratur Deputat Dr. Christopher Chircop   
a fol. 117 li permezz tagħha eċċepixxa:  
 
1. Illi huwa l -attur li għandu piż tal -prova u ċjoe’ illi jrid  jkun l -attur li 
permezz tal -provi mres sqa mi nnu jikkonvinċi lil dina Onorabbli 
Qorti illi l -allegazzjonijiet li l -istess attur qegħed jagħmel fil -konfront 
tal-intimata huma fondati.  
 
2. Illi l -esponenti f’dan l -istadju jiddikajraw li m’għandhomx 
konoxxenza tal -fatti ta’ dan il -każ u għaldaqstant qegħdi n 
jirriżervaw i d-dritt li jressqu eċċezzjonijie t ulterjuri jekk huma jsiru 
konoxxenti ta’ fatti relatati ma’ dan il -każ. 
 
Salv eċċezzjonijiet ulterjuri.  
 
Bl-ispejjeż kontra r -rikorrenti li huwa minn issa nġunt  in subizzjoni.  
 
Rat il -lista tax -xhieda tal -kuraturi deputati;  
 
 
Rat id -dokumenti kollha esebiti u l -atti proċesswali kollha;   
 
Rat l -affidavits kollha esebiti  mill-attur partikolarment dawk tal -attur 
innifsu, affidavits elaborati, dettaljati u voluminużi, flimkien mad -
dokumenti magħhom annessi sabie x jikkorraborawhom ;  
 
Rat in -nota ta’ sottomissjonijiet tal -attur, ippreżentata fit -13 ta’ Frar 
20181, kif ukoll in -nota responsiva tal -Kuraturi Deputati, ippreżentata fit -3 
ta’ Mejju 20182; Rat illi b’digriet tad -19 ta’ Ġunju 20183, l-attur ġie 
awtorizzat  jippreżenta replika u effettivament ippreżenta n -nota bir -
replika fl -24 ta’ Awwissu 20184;  
 
Rat illi l -kawża ġiet differita għal -lum sabiex tingħata s -sentenza;  
 
Ikkunsidrat:   
 
FATTI in suċċint  
 
Minn relazzjoni intima bejn l -attur u C D E, fil-31 ta’ Diċembru 2014, 
twieldet il -minuri F G B5.  
 
L-attur huwa Malti domiċiljat u abitwalment residenti hawn Malta, illi 
pero` għal diversi perjodi f’ħajtu irrisjeda f’pajjiżi esteri inkluż għal xi xhur 
fl-Isvizzera. Matul il -gravidanza  tal-konvenuta , sabiex seta’ jkun viċin 
tagħha , l-attur beda jirrisjedi ġewwa l -Isvizzera u f’Novembru  2014 sab 
impjieg termporanju ġewwa Liechtenstein.  
 
L-assenti C D E, hija mara Ġermaniża, bir -residenza abitwali tagħha 
ġewwa l -Isvizzer a. L-omm teħtieġ permess sabiex tirrisjedi ġewwa l -
Isvizzera liema permess jiġi mġedded minn żmien għal żmien. Il -minuri 
twieldet fl -Isvizzera u sal -lum dejjem għexet ġewwa l -Isvizzera. Hija 
għandha ċittadinanza doppja u cioe dik Ġermaniża u dik Maltija.  
 
                                                           
1 Fol. 936;  
2 Fol. 959;  
3 Verbal a fol. 996;  
4 Fol. 1000;  
5 Ċertifikat tat -twelid relattiv e sebit fol. 300;  
Sa minn qabel it -twelid tal -minuri F G, il-ġenituri kienu qablu li jkollhom 
kura u kustodja bejniethom tal -minuri u li l -minuri ġġorr il -kunjom B.6  
 
Sfortunatament, l -omm li kienet ilha tbati minn problemi mentali qabel it -
twelid tal -minuri, j umejn wara t -twelid ġiet rikoverata ġewwa sptar 
mentali u baqgħet hekk rikoverata, on and off , għal ċirka sena u nofs. Il -
minuri kienet tirrisjedi magħha fl -isptar mentali . L-assenti ħassret ir -
relazzjoni tagħha mal -attur u għamlet kulma felħet biex tiddis takka lill -
attur ukoll minn  ma’ bintu, tant illi f’April 2015, dana ġie lura hawn Malta, 
minkejja li baqa’ jippersisti mal -assenti u wkoll mal -awtoritajiet Svizzeri 
illi jara lil bintu, imqar bi Skype.  
 
Mid-dokument “Decision of the Collegial Authority” m aħruġ miċ -Child 
and Adult Protection Authorit y, KESB Nordbünden, jirriżulta illi l -assenti 
C E talbet l -annullament tal -joint parental custody , liema talba ġiet 
miċħuda mill -imsemmija Awtorita`.7 L-istess Awtorita` stabbiliet ġranet u 
ħinijiet me ta l-attur seta’ jaċċessa għal bintu minuri, iżda dan għażel li 
ma jibbenefikax minn  dan l -aċċess billi ma qabilx mal -kondizzjonjiet 
imposti.  
 
 
KONSIDERAZZJONI PRELIMINARI  
 
Illi fl-ewwel lok, ikun ferm opportun illi l -Qorti tanalizza fid -dettal, il -
kwistj oni tal -ġurisdizzjoni tagħha :   
 
1. Primarjament il -kwistjoni tal -ġurisdizzjoni tqajmet mill -Kuratur  
Deputat l -Avukat Dottor Christopher Chircop  fl-udjenza tat -18 ta’ 
Frar 2016 fejn kien ġie verbalizzat “Dr. Chircop informa lill -Qorti li 
baghat email lill -intimata C D E u li qed jesebixxi nota bl -emails.  
Il-Qorti qeghda takkorda differiment lil Dr. Chircop sabiex jerga 
jikkomunika mal -assenti li x'aktarax qeghda tecepixxi nuqqas ta' 
gurisdizzjoni ta' din il -qorti u taghmilha cara li jekk sas -seduta li 
jmiss ma tkunx tresqet din l -eccezzjoni tort ta' nuqqas ta' 
komunikazzjoni tal -assenti mal -kuratur deputat, il -qorti se tghaddi 
biex tahtar assistent gudizzjarju f'din il -kawza.”  
                                                           
6 Dokument fol. 294;  
7 Fol. 976;  
Fl-udjenza sussegwenti , u cioe dik  tal-5 ta’ Mejju 2016, il -Kuratur 
Deputat ma kienx deher sabiex jagħti informazzjoni ulterjuri u 
b’hekk il -Qorti ipproċediet billi ħatret Assistent Ġudizzjarju sabiex 
tisma’ l -provi;  
 
2. Illi permezz ta’ rikors ippreżentat fit -2 ta’ Awwissu 2016, il -Kuraturi 
Deputati l-Avukat Dottor Christop her Chircop u l-Prokuratur Legali  
Noel Scerri talbu lill -Qorti tiddikjara illi hija m’għandhiex il -
kompetenza sabiex tisma’ u tiddeċiedi din il -kawża. Huma rriferew 
għall -korrispondenza illi kellhom mal -avukat tal -assenti , Elisabeth 
Blumer , fejn dina nfurm athom li fl -ideja tagħha, il -ġurisdizzjoni 
kienet vestita fl -Isvizzera. Huma esebew deċiżjoni mogħtija mill -
awtoritajiet Svizzeri allegatement rigwardanti l -aċċess tal -attur 
versu l -minuri, liema deċiżjoni ddatata 25 ta’ Jannar 2016, hija fil -
Lingwa Tedesk a. Illi għaldaqstant il -Qorti, permezz ta’ digriet 
mogħti fl -4 ta’ Ottubru 2016, ordnat lir -rikorrent sabiex jippreżenta 
traduzzjoni fil -lingwa Ingliża tad -deċiżjoni imsemmija. Illi din it -
traduzzjoni ġiet esebita fl -atti biss riċentement8 u b’hekk dan ir -
rikors qatt ma ġie dekretat finalment.  
 
3. Illi permezz ta’ rikors iddatat it -13 ta’ Ottubru 2016 (Cash Number 
1101/10/2016) il -Kuraturi Deputati talbu illi l -Qorti tinnomina Perit 
Legali sabiex jagħmel it -traduzzjoni tal -istess deċiżjoni iżda li kellu 
jkun l-attur li jħallas l -ispejjeż tal -istess traduzzjoni. Il -Qorti laqgħet 
it-talba in kwantu ħatret rappreżentant tal -Ambaxxata Ġermaniża 
f’Malta sabiex jagħmel din it -traduzzjoni, iżda dan bi spejjeż ta’ C D 
E. Effettivament din it -traduzzjon i qatt ma ġiet ippreżentata bil -
lingwa Ingliża fi stadju ta’ provi. Ġiet ippreżentata biss man -nota ta’ 
sottomissjonijiet tal -Kuraturi Deputati tat -3 ta’ Mejju 2018.9  
 
4. Illi permezz ta’ rikors ieħor iddatat it -13 ta’ Ottubru 2016 (Cash 
Number 1102/10/2016)  il-Kuraturi Deputati reġgħu talbu lill -Qorti 
tiddikjara illi hija m’għandhiex il -kompetenza sabiex tisma’ u 
tiddeċiedi din il -kawża. Illi r -rikorrent f’dak l -istadju kien irriżerva li 
jagħmel sottomissjonijiet ulterjuri fir -rigward tar -rikors odjern, meta  
u jekk l -intimata tippr eżenta traduzzjoni tad -dokument għal -lingwa 
                                                           
8 Fit-3 ta’ Mejju 2018;  
9 Fol. 976;  
Ingliża. Huwa ssottometta wkoll illi l -KESB Werdenberg imsemmija 
mill-intimata , li tat l -imsemmija deċiżjoni , m’hijiex Qorti iżda 
sempliċiment Aġenzija bħalma lokalment insibu l -Aġenzija A ppoġġ. 
Sostna  illi fi kwalunkwe każ, il -proċeduri odjerni ġew mibdija 
quddiem il -Qrati Maltin qabel il -proċeduri fl -Isvizzera u għalhekk il -
proċeduri odjerni kellhom  jieħdu preċedenza. Finalment huwa 
ssottometta illi l -intimati m’humiex korretti illi jikkw otaw il -Hague 
Convention għaliex skont hu il -Hague Convention tapplika fejn ikun 
hemm teħid (abduction) ta’ minuri, li ċertament m’huwiex il -każ 
odjern u għalhekk ċertament illi l -konvenzjoni ma ta pplikax għal 
każ odjern. Illi permezz ta’ digriet mogħti fi l-25 ta’ Ottubru 2016, il -
Qorti ċaħdet it -talba tal -Kuraturi għal uħud mir -raġunijiet 
imsemmija fir -risposta.  
 
5. Il-Kuratur i Deputat i reġgħu qajmu l-kwistjoni fin -nota ta’ 
sottomissjonijiet t agħhom10 fejn hu ma sostn ew li l-kawża odjerna 
m’hijiex ta’ ġurisdiz zjoni tal -Qrati Maltin u għalhekk talbu li l -Qorti 
ma tieħux konjizzjoni ulterjuri ta’ din il -kawża. Żiedu illi kemm id -
Direttivi u r -Regolamenti tal -Unjoni Ewropeja, it -Trattati ta’ Aja u 
anke l -Konvenzjoni ta’ Lugano, jistipolaw illi l -proċeduri intavola ti 
minn A B kellhom ikunu intavolati ġewwa l -pajjiż li l -minuri jkun 
qiegħed jirrisjedi.  
 
6. Għal dan , l-attur irreplika11 billi qal li l -kwistjoni tan -nuqqas ta’ 
ġurisdizzjoni ġiet sorvolata bid -digrieti ċċitati iktar ’il fuq. Isostni illi 
billi dan  il-każ jitratta dwar ċittadini tal -Unjoni Ewropeja, l-artikolu 
742 tal -Kap. 12 mhux applikabbli totalment. Inoltre żied illi il-Hague 
Convention tapplika fejn ikun hemm teħid (abduction) ta’ minuri li 
ċertament m’huwiex il -każ odjern.  
 
Il-Qorti ma taqbil x mas -sottomissjonijiet  u l-konklużjonijiet  tal-attur 
rigward  l -applikazzjoni tal -Artikolu 742 tal -Kapitolu 12 tal-Liġijiet ta’ 
Malta u l-applikazzjoni tal -Konvenzjoni ta’ Aja , u dan kif ser jiġi elaborat 
iktar ’ il quddiem.  
 
                                                           
10 Fol. 959;  
11 Fol. 1000;  
Lanqas ma taqbel mas -sottomis sjoni tal -attur illi l -kwistjoni tal -
ġurisdizzjoni tal -Qorti diġa kienet ġiet deċiża b’mod definittiv minn din il -
Qorti. Jirriżulta illi minkejja li sar dan l -aċċenn kollu għall -kwistjoni ta l-
ġurisdizzjoni, uffiċjalment din qatt ma tqajmet bħala eċċezzjoni  
preliminari per se .   
 
Iżda dana ma jnaqqas xejn mill -fakolta` tal -Qorti li teżamina jekk 
sewwasew hijiex vestita  o meno  bil-ġurisdizzjoni sabiex tiddeċiedi din il -
kawża u dana bis -saħħa tal -Artikolu 774 tal -Kodiċi ta’ Organizzazzjoni u 
Proċedura Ċivili12, illi jipprovdi li:  
 
“Fin-nuqqas ta’ eċċezzjoni ta’ inkompetenza, il -qorti 
għandha, ex officio, tiddikjara l -inkompetenza tagħha - 
(a) meta l -kawża mhix ta’ ġurisdizzjoni tal -qrati ta’ 
kompetenza ċivili ta’ Malta u l -konvenut jew ikun baqa’ 
kontumaċi jew ikun assenti rappreżentat fil -kawża minn 
kuraturi maħtura skont l -artikolu 929;…….”  
 
Il-Qorti, in viżta li hija tal -fehma li l -kriterji stabbiliti fis -subinċiż (a) 
huma sodisfatti fil -każ in eżami, għaldaqstant qiegħda tipprevalixxi 
ruħha mill -fakolta` mo għtija lilha mill -Artikolu 774 tal -Kap. 12, 
appena ċċitat, u qiegħda tissolleva ex officio  in-nuqqas ta’ 
kompetenza tagħha illi tisma’ din il -kawża.   
 
Issir referenza għall - Artikolu 742 tal -Kodiċi ta’ Organizzazzjoni u 
Proċedura Ċivili, illi jitratta l -ġurisdizzjoni tal -Qrati Maltin,  jipprovdi illi: -  
 
(1) Bla ħsara ta’ fejn il -liġi tiddisponi espressament 
xort’oħra, il -Qrati Ċivili ta’ Malta mingħajr ebda 
distinzjoni jew privileġġ, għandhom ġurisdizzjoni biex 
jisimgħu u jiddeċiedu l -kawżi kollha li jirr igwardaw il -
persuni hawn taħt imsemmija:  
(a) ċittadini ta’ Malta, sakemm ma jkunux stabbilew id -
domiċilju tagħhom band’oħra;  
(b) kull persuna, sakemm jew għandha d -domiċilju 
tagħha jew tkun toqgħod jew tkun qegħda Malta;  
                                                           
12 Kapitolu 12 tal -Liġijiet ta’ Malta  
(ċ) kull persuna, f’kawża dwar ħw ejjeġ li qegħdin jew li 
jinsabu f’Malta;  
(d) kull persuna li tkun ikkuntrattat obbligazzjoni f’Malta, 
iżda għall -kawżi biss li għandhom x’jaqsmu ma’ dik l -
obbligazzjoni u kemm -il darba dik il -persuna tkun tinsab 
Malta;  
(e) kull persuna illi, għalkemm tku n ikkuntrattat 
obbligazzjoni f’pajjiż ieħor, tkun ftehmet li għandha 
tesegwixxi dik l -obbligazzjoni f’Malta, jew tkun 
ikkuntrattat obbligazzjoni illi bilfors għandu jkollha effett 
f’Malta, kemm -il darba, f’kull każ, dik il -persuna tkun 
tinsab Malta;  
(f) k ull persuna, għal kull obbligazzjoni li tkun 
ikkuntrattat favur ċittadin ta’ Malta jew persuna li tinsab 
Malta jew korp li jkollu personalità ġuridika distinta jew 
assoċjazzjoni ta’ persuni inkorporati jew li jiffunzjonaw 
f’Malta, meta s -sentenza tista’ tk un esegwita f’Malta;  
(g) kull persuna li tkun b’mod espress jew taċitu 
volontarjament qagħdet jew qablet li toqgħod għall -
ġurisdizzjoni tal -qorti.”  
 
 
Fil-każ odjern, huwa l -attur biss li għandu preżenza hawn Malta. Il-
konvenuta, li mhijiex ċittadina Malt ija iżda ċittadina tal -Ġermanja, 
qatt ma kellha domiċilju hawn Malta , għalkemm ġiet Malta ħmistax -il 
darba sabiex tqatta’  l -ħin mal -attur. Ma jirriżultax illi l -partijiet qatt 
kellhom il -ħsieb li jistabilixxu l -familja tagħhom hawn Malta.  
 
Il-Qorti, f’da n l-istadju, qed tirreferi għall -insenjament tal -Qorti tal -Appell 
fil-kawża Catharina Harvey vs. Dr. Peter Caruana Galizia noe.13 fejn 
intqal:  
 
“Din il -Qorti, anzi bil -maqlub ta’ dak li ġie ritenut mill -ewwel 
Qorti, u s’hawn l -appellant għandu raġun fl -aggravju tiegħu, 
tirritjeni li meta fl -artikolu 742, tal -Kap. 12, il -liġi tirreferi għal 
“kull persuna” u tabbinaha, fost oħrajn, ma’ mera presenza, 
                                                           
13 Deċiża fit -8 ta’ Jannar 2003, Appell Ċivili 2670/1999/1  
linja hawn qegħda neċessarjament, tirreferi għall -presenza 
tal-parti konvenuta  fuq il -prinċipju ta’ “ubi te in venio, ibi te 
convenio”. Diversament ikun tassew ifisser, kif tajjeb 
argomenta l -appellant, li jkun biżżejjed għall -parti attriċi li 
tkun jew tiġi Malta u tħarrek lil min trid indipendentement 
minn kull konsiderazzjoni oħra rigwardanti l -parti konvenuta – 
ħaġa dina li legalment hija inaċċettabbli.... una volta li jiġi 
suffiċjentement stabbilit li kien hemm presenza tal -parti 
konvenuta, allura dan ifisser li ġurisdizzjoni jkun hemm da 
parti ta’ dik il -Qorti.”  
 
F’dik il -kawża l -Qorti segwiet ukoll l -insenjame nt tal -Qrati tagħna fil -
kawża Sixt Rosmarie vs. Sixt Jurgen  deċiża mill -Qorti tal -Appell fl -14 ta’ 
Frar 2000, fejn il -Qorti abbraċċjat il -prinċipju ubi te invenio, ibi te 
convenio .  
 
Illi din il -Qorti , fil-passat . kellha quddiemha diversi talbiet min -nies mhux 
ċittadini Maltin għall -kura u l -kustodja ta’ wliedhom, fejn hija ma rrifjutatx 
il-ġurisdizzjoni tagħha, iżda dana f’ċirkostanzi fejn mill -inqas kien hawn 
il-minuri domiċiljat hawn Malta14, jew fejn il -konvenut kien ċittadin tal -
Unjoni Ewropeja u għalda qstant ġew applikati ir -regolamenti speċifiċi tal -
Unjoni Ewropeja. B’differenza, fil -każ in eżami, il -minuri, li h ija s-
suġġett ta’ din il -kawża, m’għandha ebda ness ma’ Malta  għajr illi 
missierha huwa ċittadin Malti u huwa domiċiljat hawn Malta, ness li 
waħdu u fin -nuqqas ta’ ness ieħor mhuwiex biżżejjed sabiex jagħti l -
ġurisdizzjoni lill -Qrati Maltin.  Hija qatt ma rifset l -art ta’ Malta u dejjem 
għexet fl -Isvizzera fejn mingħajr dubju hija għandha r -residenza abitwali 
tagħha u cioe fejn hija tirrisjedi r egolarment.  
 
                                                           
14 Il-Qorti ssewgi l -insenjament tal -kawża fl -ismijiet Raymond Calleja vs. Dr. Raymond Pace et noe , 
deċiża fil -31 t’ Jannar 1996, mill -Qorti tal -Appell, fejn il -Qorti saħqet: ”Jiġi nnotat illi l -liġi titkellem 
dwar persuni li jaqgħu taħt il -ġurisdizzjoni tal -Qrati Ċivili ta’ Malta. Ma titkellimx biss dwar persuni li 
jistgħu jissejħu bħala konvenuti quddiemha. Titkellem dwar kawżi li jirrigwardaw  dawn il -persuni.  – 
omissis – Ifisser li l -Qorti hi ukoll kompetenti u għandha ġurisdizzjoni f’kawżi li fihom il -partijiet ikunu 
qegħdin jikkonstataw meritu li  d-determinazzjoni tiegħu, apparti li jiddefinixxi l -interess tagħhom fih, 
ikun ukoll direttament jirrigwarda terza persuna li ma tkunx parti fil -kawża u jista’ jaffettwa d -
drittijiet tagħha. F’dawn il -każijiet, il -Qorti tkun kompetenti tikkonsidra dak il -meritu anke kieku 
altrimenti ma kinitx tkun kompetenti, jekk it -terza persuna tkun ċittadina ta’ Malta hawn 
domiċiljata;”  
Il-Qorti tinnota illi dan il -każ huwa differenti minn każijiet oħra deċiżi 
minnha bħal dak fl -ismijiet John Grech vs. Christianne Hellermann15 u 
dak fl -ismijiet Dottor André Borg vs. Dottor Benjamin Valenzia et noe.16 
stante li f’dawn iż -żewġ k ażi, il -minuri kienu jgħixu regolament u kienu 
stabbiliti hawn Malta , sakemm ġew imneħħija minn Malta b’mod illegali u 
abbużiv.  
 
Issir ukoll referenza għall -Konvenzjoni dwar il -Ġurisdizzjoni, il -Liġi 
Applikabbli, ir -Rikonoxximent, l -Infurzar u l -Kooperazz joni fir -rigward tar -
Responsabbiltà tal -Ġenituri u l -Miżuri għall -Ħarsien tat -Tfal, magћmula 
fid-19 ta’ Ottubru 1996 fi ћdan il -Konferenza tal -Aja fuq id -Dritt 
Internazzjonali Privat17. Malta taderixxi għal din il -Konvenzjoni li daħlet 
fis-seħħ hawn Malta b ’effett mill -1 ta’ Jannar 2012, u tagħmel parti 
integrali mill -Liġijiet ta’ Malta bis -saħħa tal -Kapitolu 507 tal -Liġijiet ta’ 
Malta, l -Att dwar il -Ħarsien tat -Tfal (Konvenzjoni ta’ Aja)  illi ta l -
awtorizzazzjoni lill -Gvern Malti għall -adeżjoni ma’ din il -konvenzjoni.18  
 
Fost l -għanijiet ta’ din il -Konvenzjoni, hemm  
(a) li tistabbilixxi l -Istat li l -awtoritajiet tiegħu għandhom ġurisdizzjoni biex 
jieħdu miżuri diretti lejn il -protezzjoni tal -persuna jew tal -proprjetà tat -
tifel; 
(b) li tistabilixxi liema liġ i għandha tiġi applikata minn dawn l -awtoritajiet 
fl-eżerċizzju tal -ġurisdizzjoni tagħhom;  
(ċ) li tistabbilixxi l -liġi applikabbli għar -reponsabbilità tal -ġenituri;  
Il-Konvenzjoni tapplika għat -tfal mit -twelid tagħhom sakemm jilħqu l -età 
ta’ 18 -il sena.  
 
Ta’ rilevanza għall -każ partikolari in eżami huma l -Artikolu 3 u l -Artikolu 5 
tal-Konvenzjoni, hawnhekk irripurtati b’enfasi tal -Qorti, illi jistipulaw:  
 
Artikolu 3  
 
                                                           
15 Rikors Ġuramentat: 106/09AL, deċiż fit -3 ta’ Ottubru 2017;  
16 Rikors Ġuramentat: 48/18AL, deċiż fil -11 ta’ Ottubru 2018;  
17 Conventi on on Jurisdiction, Applicable Law, Recognition, Enforcement and Co -operation in respect 
of Parental Responsibility and Measures for the Protection of Children, magħrufa bħala “The Hague 
Convention 1996”.  
18 Din il -Konvenzjoni hija distinta minn The Hague C onvention 1980, li jirreferi għaliha l -attur;  
Il-miżuri msemmija fl -Artikolu 1 jistgħu jkollhom 
x’jaqsmu partikolarment ma’ - 
(a) l -attribuzzjoni, eżerċizzju, terminazzjoni jew 
restrizzjoni ta’ responsabbilità tal -ġenituri, kif ukoll mad -
delega tiegħu;  
(b) drittijiet ta’ kustodja, inklużi drittijiet dwar il -kura tal -
persuna tat -tifel u, partikolarment, id -dritt li tistabbilixxi l -
post tar -residenza tat -tifel, kif ukoll id -drittijiet ta’ aċċess 
inkluż id -dritt li tieħu tifel għal perjodu limitat f’post 
minbarra dak li jikkostitwixxi r -residenza abitwali tat -tifel;  
- omissis -  
 
Artikolu 5  
(1) L-awtoritajiet ġudizzjarji jew amministrattivi tal -Istat 
Kontraenti tar-residenza abitwali  tat-tifel għandhom 
ġurisdizzjoni li jieħdu miżuri bil -għan li jipproteġu l -
persuna jew il -proprjetà tat -tifel. 
 
Jirriżulta ampjament ċar, fil -fehma tal -Qorti, illi l -ġurisdizzjoni f’każijiet 
bħal dan in eżami hija marbut a dirattament mar -residenza tal -minuri u l -
ebda kriterju ieħor. Iċ -ċittadinanza tal -minuri u d -domiċilju tal -ġenituri 
huma superfluwi sabiex tiġi stabbilita l -ġurisdizzjoni tal -Qorti f’każijiet ta’ 
kura u kustodja ta’ minuri. Il -kriterju huwa wieħed uniku u esklussiv: ir -
residenza abitwali tal -minuri.  
 
Inoltre, jekk għal ftit inwarrbu l -involviment tal -Isvizzera f’dan kollu, u 
nikkonsidraw biss illi l -partijiet huma ċittadini tal -Unjoni Ewropeja u allura 
bejniethom japplikaw it -trattati tal -Unjoni Ewropeja  u niskartaw it -trattati 
Internazzjonali ċċitati, insibu illi r -regolament relevanti u cioe ir-
Regolament tal -Kunsill (KE) Nru 2201/2003 tas -27 ta’Novembru 2003 
dwar il -ġurisdizzjoni u r -rikonoxximent u l -infurzar ta’ sentenzi fi 
kwistjonijiet matrimonjali  u kwistjonijiet ta’ responsabbilità tal -ġenituri , 
magħruf aħjar bħala r -Regolament Brussels IIa , dana wkoll huwa ċar u 
inekwivoku  meta fl -Artikolu 8 jistipula:  
 
Artikolu 8  
 
Il-Ġurisdizzjoni ġenerali  
1. Il -qrati ta’ Stat Membru għandu jkollhom il -
ġurisdi zzjoni fi kwistjonijiet ta’ responsabbilità ta’ l -
ġenituri dwar minuri li huma abitwalment residenti f’dak 
l-Istat Membru fiż -żmien li l -qorti tkun ħadet il -pussess.  
 
Illi b’hekk jirriżulta illi anke bl-applikazzjoni tal -liġi tal -Unjoni Ewropeja, il -
kriter ju uniku sabiex tkun stabbilita il -ġurisdizzjoni tal -Qorti f’każijiet ta’ 
kura u kustodja ta’ minuri, huwa r -residenza abitwali, kriterju li fil -każ 
odjern, din il -Qorti m’għandhiex.  
 
Applikati l -fatti tal -kawża odjerna għall -provvedimenti u l -ġjurisprude nza 
appena ċċitati, jwasslu lill -Qorti tikkonkludi illi l -assenza tal -konvenuta u 
tal-minuri minn dawn il -Gżejjer tirrendi lill -Qrati Maltin nieqsa mill -
ġurisdizzjoni illi jisimgħu il -kawża19 in vista li din tirrigwarda 
prinċiparjament20 il-kura u kustodja  ta’ minuri . 
 
Stabbilit illi l -kawża odjerna m’hiex ta’ ġurisdizzjoni tal -Qrati Maltin, il -
Qorti qed tiddikjara ruħha inkompetenti li tisma’ l -kawża stante li 
m’għandhiex ġurisdizzjoni.  
 
 
DEĊIDE  
 
 
Għal dawn il -motivi, l -Qorti qiegħda tiċħad it -talbiet tal -attur stante n -
nuqqas ta’ ġurisdizzjoni tagħha.   
 
Bl-ispejjeż kontra l -istess attur.   
 
 
                                                           
19 Dan huwa wkoll l -insenjament ta’ din il -Qorti kif diversament presjeduta fil -kawża AB vs. ED , 
(Rikors Ġuramentat 12/12RGM), deċiża fil -5 t’April 2016;  
20 L-attur jagħmel ukoll talba sabiex il -konvenuta assen ti tkun ikkundannata tħallas manteniment 
adegwat għall -minuri. Mhux eskluż li l -Qorti Maltija jista’, ai termini tat -trattati internazzjonali u 
regolamenti Ewropej, jkollha l -komp etenza li ti ddeċiedi  dwar kwistjonijiet ta’ manteniment . Iżda l -
Qorti hija ta l-fehma illi jkun superfluwu li f’dan l -istadju teżamina l -kwistjoni tal -manteniment, 
mingħajr ma jkun qabel ġie stabbilit definittivament dwar il -kura u l -kustodja tal -minuri F G u l-
modalita` tal -aċċess tal -ġenituri.