App. Ċiv. 73/15/2  
 1  
QORTI   TAL -APPELL  
 
IMĦALLFIN  
 
ONOR. IM ĦALLEF GIANNINO CARUANA DEMAJO  
(President)  
ONOR. IM ĦALLEF TONIO MALLIA  
ONOR. IM ĦALLEF ANTHONY ELLUL  
 
Seduta ta’ nhar  il-Hamis, 9 ta’ Lulju, 2020 . 
 
 
Numru  7 
 
Rikors  numru 73/15/2  AL 
 
Katya Vella Bamber  
 
v. 
 
Pierre Duflou  
 
Il-Qorti:  
 
1. Fis-27 ta’ Marzu, 2015 l -attriċi ppreżentat kawża ta’ separazzjoni.  
Għal finijiet ta’ dan l -appell huma rilevanti t -tieni, it-tielet, ir-raba’, il-ħames 
u t-tmien talba tar -rikors ġuramentat: - 
 
“2. Tiddikjara u tordna illi r -residenza prinċipali tat -tifel minuri Matthew 
tkun fil -Gżejjer Maltin, flimkien mal -attriċi.  
 

App. Ċiv. 73/15/2  
 2 “3.Tawtorizza lill -partijiet ikunu fdati bil -kura u l -kustodja tat -tifel minuri 
b’mod konġunt, u tiffissa dawk id -dati u ħinijiet relattivi meta l -konvenut 
ikollu aċċess għ all-imsemmi tifel, u dan f’nuqqas ta’ qbil bejn il -partijiet 
rigward l -aċċess tal -konvenut versu l -minuri illi jista’ jiġi eżerċitat ukoll 
ġewwa Brussels........  
 
“4.Tiffissa retta alimentarja mensili għat -tifel minuri Matthew skont il -
Liġi u tenut kont l -introjtu tal -partijiet u tordna lill -konvenut sabiex iħallas 
lill-attriċi dik ir -retta alimentarja hekk stabbilita.  
 
“5.Tordna lill -konvenut sabiex iħallas nofs l -ispejjeż kollha konnessi 
mal-edukazzjoni, saħħa u dawk kurrikulari tal -istess minuri, kif ukoll l -
ispejjeż kollha relatati ma’ safra in konnessjoni mad -dritt tiegħu ta’ 
aċċess versu l -minuri..........  
 
“8. Tordna li l -attriċi tkun awtorizzata li żżomm fil -pussess tagħha l -
passaport kif ukoll id -dokumenti uffiċjali tal -minuri” . 
 
2. Permezz ta’ riko rs preżentat mill -konvenut fil -11 ta’ April 2017 (fol. 
903) talab lill -Qorti sabiex: - 
 
“1.Tordna l -waqfien ta’ dan il -proċeduri, jew parti minnhom, u tistieden 
lill-partijiet jippreżentaw talba simili quddiem il -Qrati tal -Brussell, il -
Belġju ai termini tal -Artikolu 15 para.1(a) tar -Regolament tal -Kunsill 
(EC) Nru. 2201/2003 tas -27 ta’ Novembru 2003; jew  
 
“2.Alternattivament direttament titlob lill -Qrati tal -Brussell, il -Belġju 
sabiex dawn tal -aħħar jassumu l -ġurisdizzjoni u jisimgħu u jiddeċiedu t -
talba tal -partijiet ai termini tal -Artikolu 15 para. 1(b) tar -Regolament tal -
Kunsill (EC) Nru. 2201/2003 tas -27 ta’ Novembru 2003 u dan dejjem 
skont dawk il -provvedimenti xierqa u opportuni illi din l -Onorabbli Qorti 
jogħġobha timponi fiċ -ċirkostanzi” . 
 
3. B’digriet mogħti fit -13 ta’ Frar, 2019 il -Qorti Ċivili (Sezzjoni tal -
Familja) iddeċidiet: - 
 
“1. Tordna l -waqfien tal -proċeduri odjerni limitatament dwar it -tieni u t -
tielet talbiet attriċi u tistieden lill -partijiet jew lil min minnhom għandu 
interess sabiex iressqu  t-talbiet simili quddiem il -Qrati tal -Belġju;  
 
“2.Tissospendi s -smigħ tar -raba’, il -ħames u t -tmien talbiet tal -attriċi u 
dan sakemm il -meritu  tat-tieni u t -tielet talba jiġu deċiżi 
defenittivament mill -Qrati tal -Belġju;  
App. Ċiv. 73/15/2  
 3  
“3.Tordna l -prosegwiment tal-kawża in kwantu jirrigwarda l -ewwel, is -sitt 
u s-seba’ talbiet tal -attriċi” . 
 
4. Il-konsiderazzjonijiet tal -ewwel Qorti kienu: - 
 
“Il-Qorti fl -ewwel lok tirrileva, illi t -talba tar -rikorrent kif imsejsa fuq 
Artikolu 15 para. 1 tar -Regolarment tal -Kunsill ( KE) Nru. 2201/2003 tas -
27 ta’ Novembru 2003, tista’ taffetwa biss ir -responsabilita tal -ġenituri 
u mhux l -aspetti kollha tas -separazzjoni personali bejn il -partijiet. L -
Artikolu ċċitat, kemm -il darba jinstab illi huwa applikabbli, huwa formanti 
parti mit -Tieni Taqsima tat -Tmien Kapitolu tar -Regolament, liema 
Kapitolu jitratta l -ġurisdizzjoni. L -ewwel Taqsima titratta Id-divorzju, is -
separazzjoni legali u l -annullament taż -żwieġ  filwaqt illi t -tieni 
Taqsima titratta Ir-Responsabbilità ta’ l -ġenituri .  
 
“Illi għaldaqstant ladarba t -talba hija limitata għar -responsabilita` tal -
ġenituri fil -konfront tal -minuri Matthew, l -argumenti mressqa mir -
rikorrenti rigwardanti l -liġi applikabbli għas -separazzjoni legali, l -obbligu 
tal-manteniment u għall -propjeta` immob bli, minkejja li jistgħu jkunu 
korretti, f’dan l -istadju, qegħdin jiġu skartati minn din il -Qorti, stante illi 
huma rrelevanti għall -kwistjoni li għandha quddiemha u cioe jekk 
tittrasferixxix id -deċiżjoni tal -kura u l -kustodja tal -minuri Matthew lill -
Qorti  Belġjana.  
 
“Rigward l -argument tan -nullita` tar -rikors imqajjem mill -intimata, 
jirriżulta li għalkemm ir -rikors huwa ntestat bħala wieħed li qiegħed isir 
“Fil-Prim’Awla tal -Qorti Ċivili”, l -istess rikors ġie ppreżentat fir -Reġistru 
tal-Qorti Ċivili (Sezz joni tal -Familja). Inoltre r -rikors huwa ntavolat fl -atti 
tal-kawża li qed tinstema’ mill - Qorti Ċivili (Sezzjoni tal -Familja). 
Għalhekk il -kliem “Fil -Prim’Awla tal -Qorti Ċivili”, qiegħed jitqies minn din 
il-Qorti bħala sempliċi żball dattilografiku u mhux  wieħed sostantiv. In 
ogni caso, kif tgħallimna l -ġurisprudenza, in -nullita` hija odjuża “é un 
mezzo estremo a cui il legislatore non ricorre che in caso di necessita`”. 
Kull meta huwa possibbli u sakemm il -liġi ma timponix in -nullita`, atti 
ġudizzjarji għ andhom jiġu salvati, sabiex fost ħwejjeġ oħra, jiġu evitati 
r-ripetizzjonijiet tal -atti u l -moltiplikazzjonijiet tal -istess. Illi għaldaqstant, 
il-Qorti tiċħad is -sottomissjoni tan -nullita` tar -rikors odjern.  
 
“Il-Qorti żżomm ferm id -deċiżjoni tagħha tat -30 ta’ Ġunju 2015, li ormai 
għaddiet in ġudikat u tisħaq li hija għandha l -ġurisdizzjoni sabiex tisma’ 
u tiddeċiedi l -kawża odjerna. Il -Qorti tirrileva illi bl -istess sentenza, hija 
bl-ebda mod m’eskludiet illi l -Qrati Belġjani jista’ wkoll ikollhom 
ġurisd izzjoni (concurrent jurisdiction) fuq il -każ. Tenut kont iżda, li hija 
l-Qorti li ġiet “first seised” u li effettivament għandha l -ġurisdizzjoni ai 
termini tal -liġi nazzjonali u wkoll dik Ewropeja li tisma’ l -każ, għandha 
tissokta fis -smigħ tal -każ skond m a ġie diġa deċiż.  
 
App. Ċiv. 73/15/2  
 4 “Ir-rikorrent jitlob illi l -Qorti titrasferixxi s -smigħ tal -każ lill -qrati Belġjani. 
Kif diġa, intqal, se mai il -Qorti kellha tilqa’ din it -talba, dana tista’ 
tagħmlu biss, skont it -termini tal -istess Artikolu, fir -rigward tal -kura u l-
kustodja tal -minuri Matthew. Il -Qorti taqbel mar -rikorrent illi hemm 
diversi connecting factors li jqarrbu lill -minuri lejn il -Qrati Belġjani. Ma 
taqbilx mal -intimata illi t -talba tal -konvenut Duflou ma tressqitx bil -mod 
u/jew fl -istadju opportun. It -trasferiment tas -smigħ skont l -Artikolu 15, 
isir jew b’mozzjoni tal -Qorti stess li jkollha l -ġurisdizzjoni li tisma’ l -
kawża b’mod ġenerali; jew bl -applikazzjoni ta’ xi parti. Għaldaqstant it -
talba tat -trasferiment, oltre li ma tinħtieġx li tiġi sollevata per  via di 
eċċezzjoni, iżda jkun suffiċjenti rikors, teħtieġ illi l -ġurisdizzjoni tal -Qorti 
tal-Istat Membru tkun ġiet determinata definittivament. “ il-qrati ta’ xi Stat 
Membru li għandhom il -ġurisdizzjoni  dwar is -sostanza ta’ l -kwistjoni 
jistgħu  ...” 
 
“Hija fehma tal -Qorti li fil -mument li parti tinvoka l -Artikolu 15 tar -
Regolament, l -istess parti tkun issokkombiet jew volontarjament jew 
b’effett ta’ ordni ġudizzjarja, għall -ġurisdizzjoni tal -Qorti tal -Istat 
Membru quddiem liema Qorti titressaq l -applikazzjon i ai termini tal -
Artikolu 15. Fil -każ odjern, il -ġurisdizzjoni tal -Qrati Maltin kienet 
kwistjoni sub giudice sas -27 ta’ Jannar 2017. Qabel din id -data, ir -
rikorrent ċertament li ma setax iressaq it -talba tiegħu għat -trasferiment 
tas-smigħ tal -parti tal -kawża li titratta l -kura u l -kustodja tal -minuri 
Matthew.  It -talba fiha nnifisha qiegħda tinkorpora l -aċċettazzjoni tal -
ġurisdizzjoni tal -Qrati Maltin, ġurisdizzjoni li l -konvenut kien qiegħed 
jopponi. Wara d -deċiżjoni tal -Qorti tal -Appell, il -konvenut filwa qt li 
aċċetta li l -Qrati Maltin għandhom il -ġurisdizzjoni li jisimgħu is -
separazzjoni personali, qiegħed jissuġġerixxi lill -Qorti li dwar il -kwistjoni 
ta’ kura u kustodja jista’ jkun hemm Qorti oħra iktar addetta biex 
tiddeċiedi limitatament dik il -kwistjo ni.  
 
“Il-Qorti f’dan l -istadju tirreferi għall -Artikolu 12 tar -Regolament Brussell 
IIbis illi jistipula:  
 
Artikolu 12  
Il-Proroga ta’ l -ġurisdizzjoni  
 
1. “Il-qrati ta’ xi Stat Membru li jeżerċitaw l -ġurisdizzjoni bis -saħħa 
ta’ l-Artikolu 3 dwar l-applikazzjoni għad -divorzju, għas -separazzjoni 
legali jew għall -annullament taż -żwieg għandu jkollhom il -ġurisdizzjoni 
dwar kwalsijasi kwistjoni dwar ir -responsabbilità ta’ l -ġenituri li għandha 
x’taqsam ma’ dik l -applikazzjoni fejn:  
 
“(a) mill -inqas wieħed mill -konjuġi għandu jew għandha r -
responsabbilità bħala ġenituri fir -rigward tal -minuri  
u 
“(b) il-ġurisdizzjoni ta’ l -qrati ġiet aċċettata espressament jew xort’oħra 
f’mod inekwivokabbli mill -konjuġi u bejn dawk il -ġenituri li huma d -
detenturi tar -responsabilità, fil -ħin li l -qorti tieħu pussess ta’ dan, u tkun 
fl-aqwa nteressi ta’ l -minuri.  
 
App. Ċiv. 73/15/2  
 5 “Illi dan l -Artikolu jikkonferma illi bħala regola ġenerali il -kwistjonijiet 
dwar is -setgħat tal -ġenituri, jiġu deċiżi mill -istess Qorti li tiddeċiedi s -
separaz zjoni personali bejn il -partijiet. Huwa biss b’mod eċċezzjonali, 
kif sewwasew saħqet l -intimata, illi l -Qorti li tkun qed tisma’ is -
separazzjoni personali tal -ġenituri, titrasferxxi parti mis -smigħ tal -
kawża lil Qorti oħra.  
 
“Hija fehma tal -Qorti, li fil -każ odjern jeżistu ċ -ċirkostanzi eċċezzjonali 
meħtieġa ai termini tal -Artikolu 15 tar -Regolament Brussels IIbis, 
sabiex il -Qorti twaqqaf is -smigħ ta’ din il -kawża limitatament f’dak illi 
jirrigwarda il -kura u l -kustodja tal -minuri Matthew, u tgħaddi l -
ġurisdizzjoni dwar dan l -aspett biss  lill-Qorti Belġjana.  Din il -Qorti, fil -
kwistjoni ta’ kura u kustodja dejjem u f’kull każ tinsisti li żżomm l -
interessi tal -minuri bħala prijorita`. Fil -każ odjern, għalkemm il -minuri 
mertu ta’ din l -azzjoni huwa ċittadin Malta, hemm diversi connecting 
factors illi jqarrbuh iktar lejn il -Qorti Belġjana, milli lejha, bħall -fatt illi 
huwa jirrisjedi regolarment fil -Belġju, kif jagħmlu wkoll, preżentement, 
iż-żewġ ġenituri tiegħu” .   
 
5. B’rikors preżentat fid -19 ta’ Frar, 2019 l -attriċi appellat mid -digriet 
tal-ewwel Qorti bl -aggravji jkunu li d -deċiżjoni:  
 
i. Ma fihiex motivazzjoni;  
 
ii. Fiha difett fil -forma;  
 
iii. Fiha apprezzament żbaljat fil -fatt u fil -liġi; 
 
6. L-attriċi talbet: - 
 
“Għaldaqstant u għall -motivi fuq premessi l -esponenti umilment titlob 
illi dina l -Onorab bli Qorti tal -Appell, jogħġobha tirriforma d -deċiżjoni 
appellata billi filwaqt li tikkonferma t -tielet kap tal -parti dispożittiva, u 
ċioe, fejn ordnat il -prosegwiment tal -kawża in kwantu jirrigwarda l -
ewwel, is -stt u seba’ talbiet tal -attriċi; tħassar u ti rrevoka l -parti tad -
deċiżjoni tagħha tat -13 ta’ Frar 2019, fejn ordnat il -waqfien tal -proċeduri 
limitatament dwar it -tienu t -tielet talbiet attriċi u stiednet lill -partijiet, jew 
App. Ċiv. 73/15/2  
 6 lil min minnhom għandu interess, sabiex iressqu talbiet simili quddiem 
il-Qrati tal-Belġju; u ssospendiet is -smigħ tar -raba’, ħames u t -tmien 
talbiet attriċi appellanti u dana sakemm iil -meritu tat -tieni u t -tielet talba 
jiġu deċiżi defenittivament mill -Qrati tal -Belġju; bl -ispejjeż taż -żewġ 
istanzi kontra l -appellat” . 
 
7. Fil-25 ta’ Marzu, 2019 il -konvenut wieġeb u ta r -raġunijiet għalfejn 
l-appell għandu jkun miċħud.  
 
L-ewwel aggravju . 
 
8. L-attriċi argumentat li fil -motivazzjoni li waslitha biex tiddeċiedi 
b’dak il -mod.   
 
9. Il-Qorti ma taqbilx.  L-ewwel Qorti għamlitha ċara li f’dan il -każ kien 
hemm connecting factors  li jqarrbu lill -minuri lejn il -Qrati Belġjani.  F’dan 
ir-rigward għamlet riferenza għal fatt li l -minuri u l -partijiet j għixu fil -Belġju.  
L-attriċi għandha dritt tikkritika r -raġuna ment tal -ewwel Qorti pero`  żgur li 
ma tistax tgħid li d -deċiżjoni m’hijiex motivata.  
 
10. Għaldaqstant, tiċħad l -ewwel aggravju.  
 
It-tieni aggravju.  
 
11. F’dan l -aggravju l -attriċi għamlet riferenza għall -Artikolu 15(4) tar -
Regolament tal -UE 2201/2003 tas -27 ta’ Novembru, 2003 li jipprovdi:  
App. Ċiv. 73/15/2  
 7  
“The court of the Member State having jurisdiction as to the substance 
of the matter shall set a time limit  by which the courts of that other 
member state shall be seised in accordance with paragraph 1.  
 
“If the courts are not  seised by that time, the court which has been 
seised shall continue to exercise jurisdiction in accordance with Articles 
8 to 14” . 
 
12. L-attriċi ssostni li mill -provvediment kien jirriżulta li l -ewwel Qorti 
m’osservatx il -kundizzjoni li tissemma f’ Artikolu 15 tar -Regolament.  
 
13. Hu fatt li fid -digriet l -ewwel Qorti ma ffissat l -ebda żmien.  
B’daqshekk ma jfissirx li d -digriet hu invalidu.  M’hemm xejn li f’dan l -
istadju jimpedixxi lill -ewwel Qorti milli tiffissa dak it -terminu, ex officio  jew 
fuq talba ta’ part i fil-kawża.  F’kull każ irriżulta li diġa ` hemm kawża ta’ 
divorzju fil -Belġju li fir -rigward tal -obbligi relatati mal -minuri, ġew sospiżi.  
 
14. Għalhekk tiċħad it -tieni aggravju.  
 
It-tielet aggravju.  
 
15. L-attriċi argumentat:  
 
“Huwa essenzjali illi minkejja li jistgħu jeżistu connecting factor/s, validi 
biżżejjed biex jeskludu u/jew jissuperaw connecting factors oħra li jista’ 
jkollu l -minuri ma’ Stat ieħor, il -waqfien tal -proċeduri ġewwa Malta u t -
trasferiment tagħhom ġewwa l -Belġju jrid ikun fl -aħjar interess tal-
minuri. Iż -żewġ kriterji għandhom jissussitu t -tnejn.  Dan huwa impost 
mil-liġi ċitata” . 
 
App. Ċiv. 73/15/2  
 8 16. It-talbiet numru 2, 3, 4, 5 u 8 kollha jolqtu l -interessi tal -minuri.  
 
17. Il-Qorti tinnota li jirriżulta li: - 
 
i. F’Settembru, 2014 it -tifel kien beda skola f’St Michael School (fol. 
246).  Kien hemm ftehim bejn il -partijiet li l -attriċi tkun bit -tifel Malta għall -
perjodu minn Settembru 2014 sa’ Ġunju, 2015.  Wara dik id -data kellha 
tirritorna lura fil -Belġju flimkien  mat-tifel sakemm il -partijiet ma jestendux 
il-ftehim oriġinali.  
 
ii. Fit-12 ta’ Frar, 2015 l -attriċi bdiet il -proċeduri ta’ medjazzjoni li 
bihom talbet lill -Qorti Ċivili, Sezzjoni Familja sabiex tawtorizza tibda 
kawża ta’ separazzjoni kontra żewġha Duflou.  
 
iii. Fis-27 ta’ Marzu, 2015 l -attriċi ppreżentat il -kawża għall -firda minn 
ma’ żewġha.  L -attriċi ddeċidiet li kellha tibqa’ tgħix f’Malta flimkien mat -
tifel. 
 
iv. F’April, 2015 il -konvenut ippreżenta kawża għad -divorzju.  
Proċeduri li saru fil -Belġju u jinkludu ta lba sabiex jittieħdu provvedimenti 
dwar il -minuri.  
 
App. Ċiv. 73/15/2  
 9 v. Imbagħad b’sentenza tat -30 ta’ Ġunju, 2015 l -ewwel Qorti ċaħdet 
l-eċċezzjoni tal -konvenut li m’għandhiex ġurisdizzjoni biex tisma’ u 
tiddeċiedi l -kawża.  Sussegwentement, b’sentenza tas -27 ta’ Jannar 
2017  din il -Qorti ddikjarat null l -appell li ppreżenta l -konvenut mis -
sentenza tal -ewwel Qorti.  
 
vi. B’sentenza tat -30 ta’ Settembru 2016 fil -kawża Direttur tad -
Dipartiment għal Standards fil -Ħarsien Soċjali v.  Katya Vella Bamber  
(350/15), din il -Qorti ċaħdet appell tal -attriċi u ordnat li minnufih il -minuri 
għandu jintbagħat lura l -Belġju.  Proċeduri li saru skont l -Att dwar is -
Sewkestru u l -Kustodja ta’ Minuri (Kap. 410).  F’dik is -sentenza l-Qorti 
qalet:  
 
“Din il -Qorti tirrileva li mill -esposizzjoni tal -fatti mressqa quddiemha 
jirrizulta li tassew l -appellanti iddecidiet li tibqa’ Malta fid -19 ta’ Marzu, 
2015, u mhux qabel. Minn imkien mill -provi ma jirrizulta li fil -fatt hija 
kienet qeghda tqarraq bir -ragel meta wriet i x-xewqa li tigi Malta ghall -
perjodu ta’ riflessjoni meta l -partijiet waslu ghall -ftehim kif redatt fil -
Convention d’Honneur. Madankollu, din il -Qorti, kif intqal qabel, hija 
konvinta wkoll, li mill -provi esposti, jirrizulta li mill -ftehim bejn il -partijiet  
hekk kif rifless fil -Convention d’Honneur u mid -dokumenti l -ohra esebiti 
mill-partijiet fil process, jirrizulta daqstant car, li l -kunsens tal -missier li 
l-minuri jibqa’ Malta, kien validu sat -30 ta’ Gunju, 2015. Wara din id -
data, u fin - nuqqas ta’ ftehim  bejn il -genituri, kien jispetta liz -zewg 
genituri li jissottomettu l -kwistjoni dwar il -futur ta’ binhom quddiem qorti 
Belgjana. Ghalhekk fil -fehma ta’ din il -Qorti, ghalkemm kuntrarjament 
ghal dak riskontrat mill -ewwel Qorti, ma jirrizultax il -qerq da par ti tal-
omm, izda certament tirrizulta r -ritenzjoni illegali tal -minuri, wara d -data 
li fiha skada l -kunsens tal -missier” . 
 
App. Ċiv. 73/15/2  
 10 vii. Fl-aħħar ta’ Ottubru, 2016 l -attriċi u l -minuri irritornaw lura jirrisjedu 
fil-Belġju, fejn għadhom j għixu.   Il-konvenut ukoll jirrisj edi l-Belġju.  It -tifel 
iqatta’ żmien bejn ommu u missieru.  
 
viii. Ir-residenza tal -minuri kienet f’Malta biss mis -sajf 2014 sakemm 
f’Novembru tas -sena 2016 kien ritornat lura lejn il -Belġju wara s -sentenza 
tal-Qorti tal -Appell tat -30 ta’ Settembru, 2016.  
 
ix. Fil-11 ta’ April, 2017 il -konvenut ippreżenta r -rikors ai termini  tal-
Artikolu 15 tal -imsemmi Regolament tal -UE. 
 
18. Fit-23 ta’ Diċembru, 2017 ingħatat deċiżjoni fil -kawża ta’ divorzju li 
biha l -Qorti tal -Familja fi Brussell iddikjarat d war i d-divorzju 
b’applikazzjoni tal -Artikolu 19(3) tal -istess Regolament iddikjarat li bħala 
l-Qorti “second seised”  m’għandhiex ġurisdizzjoni biex tisma’ l -kawża u 
tiddeċiedi t -talba ta’ divorzju, u li l -Qorti Maltija għandha ġurisdizzjoni 
dwar l -istess.  Min-naħa l -oħra ex officio  issospendiet il -proċeduri fir -
rigward tat -talbiet dwar ir -responsabbilta`  tal-ġenituri u obbligi ta’ 
manteniment li għamlu l -partijiet dwar binhom, sakemm il -Qorti f’Malta 
tiddeċiedi  jekk għandhiex ġurisdizzjoni ( Artikolu 12(1) tal-istess 
Regolament).  B’dik l -ordni hu evidenti li l -istess Qorti tal -Familja fi 
Brussell m’eskludietx li għandha l -ġurisdizzjoni li tisma’ u tiddeċiedi 
App. Ċiv. 73/15/2  
 11 kwistjonijiet li jolqtu lill -minuri u sempliċement issospendiet il -proċeduri 
għal dak li jirrigwarda  kwistjonijiet relatati mal -minuri.  
 
19. Skont regolament 15 tar -Regolament 2201/2003(1): - 
 
“1. By way of exception, the courts of a Member State having 
jurisdiction as to the substance of the matter may, if they consider that 
a court of another Member State, with which the child has a particular 
connection , would be better placed to hear the cas e, or a specific part 
thereof, and where this is in the best interests of the child :- 
 
(a) “Stay the case or the part thereof in question and invite the parties 
to introduce a request before the court of that other Member State in 
accordance with paragraph 4; or 
 
(b) “Request a court of another Member State to assume jurisdiction 
in accordance with paragraph 5” . 
 
20. Skont paragrafu 3 tal -istess dispo żizzjoni, minuri jitqies li għandu 
“a particular connection to a Member State..... if that Member State:  
 
(a) “has become the habitual residence of the child after the court 
referred to in paragraph 1 was seised; or  
 
(b) “is the former habitual residence of the child; or  
 
(c) “is the place of the child’s nationality; or  
 
(d) “is the habitual residence of a holder of parental responsibility; or  
 
(e) “is the place where property of the child is located and the case 
concerns measures for the protection of the child relating to the 
administration or disposal of this property” . 
 
21. F’dan il -każ il -minuri u l -ġenituri tiegħu għandhom il -habitual 
residence  tagħhom fil -Belġju.  Il -minuri twieled fil -21 ta’ Ġunju, 2010 u 
dejjem kien residenti fil -Belġju ħlief għall -perjodu bejn Marzu 2014 u l -
App. Ċiv. 73/15/2  
 12 aħħar tas -sena 2016.  Fil-kawża fuq imsemmija ġie deċiż li minn Ġunju 
2015 il -minuri kien qiegħed jinżamm illegalment f’Malta.  Wara li fl -aħħar 
ta’ Ottubru 2016 il -minuri kien ritornat il -Belġju, beda jattendi l -iskola u 
baqa’ jirrisjedi fil -Belġju b’mod kontinwu.  Għalhekk għall -Qorti 
m’għandux ikun hemm dubju li l -Qorti tal -Familja fi Brussell, Belġ ju 
qiegħda fl -aħjar po żizzjoni li tiddeċiedi:  
 
i. Fejn għandu jirrisjedi l -minuri (talba 2);  
 
ii. Jekk il -kura u kustodja tat -tifel għandhiex tkun fdata liż -żewġ 
ġenituri, u biex jiġu ffissati dati u ħinijiet għall -aċċess (talba 3);  
 
22. L-attriċi ma tatx raġunijiet li jistgħu jikkonvinċu lil din il -Qorti li l -
interess tal -minuri jeħtieġ li t -tieni u t -tielet talbiet tar -rikors ġuramentat 
jiġu deċiżi fil -kawża ta’ separazzjoni pendenti f’Malta.   Argumenti tat -tip li 
fil-Belġju l -minuri j għix ġimgħa mal -omm u ġimgħa ma l-missier u li dak l -
arranġament qed joħloq nuqqas ta’ stabbilta`  lill-minuri, huma materji li 
għandhom isiru u jiġu deċiżi minn Qorti tal -Familja ta’ Brussell.  Il-familja 
kollha ilha snin tgħix fi Brussell u ċertament li l -Qorti tal -Famil ja f’Malta 
m’hijiex fl -aħjar po żizzjoni li tiddeċiedi x’inhu l -aħjar li jsir fl -interess 
suprem tal -minuri.  Mir -rikors tal -appell stess jirriżulta li l -partijiet 
għandhom ir -residenzi ftit minuti ‘l bogħod minn xulxin, u dan iwassal 
App. Ċiv. 73/15/2  
 13 sabiex jagħmel il -kuntatt bejn il -ġenituri ferm iktar faċli.  Iż -żewġ ġenituri 
huma involuti fit -trobbija tal -minuri.  
 
23. Ovvjament il -kwistjoni prinċipali dwar il -minuri hi f’liema pajjiż 
għandu jkompli jitrabba, fil -Belġju jew f’Malta.  M’hemmx dubju li l -provi 
prinċipali qegħdin fil -Belġju.  Il-Qorti f’Brussel hi fl -aħjar po żizzjoni sabiex 
bażat fuq il -provi li għad irid u jinġabru, tiddeċiedi jekk il -minuri għandux 
ikompli jitrabba fil-Belġju fejn j għixu l -ġenituri tiegħu jew għandux 
jittrasferixxi r -residenza tiegħu lejn Malta.   L-interess su prem tal -minuri 
hekk jitlob li jsir, iktar u iktar meta tikkunsidra li jidher li hemm bżonn li 
jkun hemm involuti professjonisti għal dak li jirrigwarda materji li jolqtu l -
interess tat -tifel.  Dan apparti li l -minuri jattendi skola fil -Belġju, il -kuntatti  
soċjali tiegħu qegħdin f’dak il -pajjiż, u ilu s-snin jitrabba fl -ambj ent soċjali 
u kulturali ta’ hemmhekk.  
 
24.  Billi t -tifel ilu għal dawn is -snin kollha jgħix il -Belġju fejn tajjeb jew 
ħażin illum hu mdorri għall -arranġament dwar il -ġranet li jqatta’ ma’ kull 
wieħed mill -ġenituri, ma jkunx fl -interess tiegħu li l -kwistjoni tiġi 
determinata mill -Qorti tal -Familja, Maltija.  Qorti li lanqas ma jkun 
possibbli għaliha li taħtar esperti sabiex jassistuha tasal għal deċiżjoni 
finali li tkun l -aħjar waħda fl -aħjar interess tal -minuri.  
 
App. Ċiv. 73/15/2  
 14 25. Dan apparti li m’hemmx diffikulta ` biex issir talba stante li diġa ` 
hemm proċeduri pendenti quddiem il -Qorti ta’ Familja ta’ Brussell dwar il -
minuri, li kif rajna ġew sospiżi sakemm il -Qorti tal -Familja f’Malta 
tiddeċiedi kif ser tipproċedi.  
 
26. Għalhekk tiċħad it -tielet aggravju.  
 
Għal dawn il -motivi tiċħad l -appell tal -attriċi bl -ispejjeż kontriha.  
 
Tordna lir -Reġistratur sabiex jibgħat l -atti lura lill -ewwel Qorti li tkun tista’ 
tiffissa t -terminu skont l -Artikolu 15(4) tar -Regolament 2201/2003 
(Brussels IIa).  
 
Tfakkar lill -partijiet li skont l -istess digriet tal -ewwel Qorti huma, jew min 
minnhom għandu interess, li għandu jagħmel it -talba lill -Qorti tal -Familja, 
Brussell, Belġju.  Talba li tista’ faċilment issir fil -kawża ta’ divorzju fuq 
imsemmija (ara paragraf u 18 ta’ din is -sentenza).  
 
 
 
 
Giannino Caruana Demajo  Tonio Mallia  Anthony Ellul  
President  Imħallef Imħallef 
 
 
 
 
Deputat Re ġistratur  
rm