QORTI TAL-APPELL  
 
IMĦALLFIN  
 
S.T.O.  PRIM IMĦALLEF SILVIO CAMILLERI  
ONOR. IMĦALLEF GIANNINO CARUANA DEMAJO  
ONOR. IMĦALLEF NOEL CUSCHIERI  
 
 
  Seduta ta’ nhar il -Ġimgħa 28 ta’ April  2017 
 
Numru  11 
Rikors numru 77/2016 SM 
 
 
Avukat Mario de Marco bħala 
mandatarju speċjali f’ isem  
l-Avukat Marino Torre fil -kwalità tiegħu 
ta’ kuratur fallimentari tas -soċjetà 
estera Giapa s.r.l.  
v. 
Lidia Randazzo xebba Galea, Tommaso 
Randazzo u Valentina Randazzo  
 
 
 
1. Dan huwa appell ta’ Lidia Randazzo, Tommaso Randazzo u Vale ntina 
Randazzo [“id -debituri”] minn dikriet mogħti mill -Prim’Awla tal -Qorti 
Ċivili fis -26 ta’ April 2016 taħt id -disposizzjoni jiet ta r-Regolament tal -
Kunsill (KE) nru 1346/2000 tad -29 ta’ Mejju 2000 dwar proċedimenti 
ta’ falliment  [“ir-Regolament dwar fal liment”  jew “ir -Regolament 
1346/2000” ], tar-Regolament tal -Kunsill (KE) nru 44/2001 tat -22 ta' 
Rikors numru 77/2016   28/04/2017  
 2 Diċembru 2000 dwar ġurisdizzjoni u riko noxxi ment u esek uzzjoni ta’ 
sentenzi f’ materji ċivili u kummerċjali   [“ir-Regolament  Bruxelles I ” jew 
“ir-Regolament 44/ 2001” ], u ta r-Regolament ( UE) nru 1215/2012 tal -
Parlament Ewropew u tal -Kunsill tat -12 ta’ Diċembru 2012 dwar il -
ġurisdizzjoni u r -rikonoxximent u l -esek uzzjoni ta’ sentenzi fi kwistjoni -
jiet ċivili u kummerċjali (riformulazzjoni) [“ir-Regolament Bruxelles  I ri-
formulat”  jew “ir -Regolament 1215/2012” ]. Id-dikriet li minnu sar l -
appell kien ordna l -esekuzzjoni ta’ sentenza mogħtija mit -Tribunale di 
Palermo , fl-Italja, fit-28 ta’ Ġunju 2012 fl-ismijiet Curatela del falli -
mento della Giapa s.r.l.  in liquidazio ne v. Galea Lidia, Randazzo 
Tommaso e Randazzo Valentina n[ella] q[ualità] di eredi di Randazzo 
Pietro  [“is-sentenza taljana”].  Il-fatti relevanti huma dawn:  
2. B’sentenza mogħtija mit -Tribunale di Palermo, Sezione Fallimentare  
fid-29 ta’ Marzu 2004 (li ma h ijiex is -sentenza li tagħha ntalbet l -
esekuzzjoni) is -soċjetà Giapa s.r.l. , li tagħha Pietro Randazzo, awtur 
tad-debituri, kien amministratore unico , ġiet dikjarata falluta, u l -
Avukat Marino Torre nħatar kuratur tal-falliment [“il -kuratur”].  
3. Is-sentenza t aljana li tagħha ntalbet l -esekuzzjoni ngħatat fl -atti ta’ 
“azione di responsabilità contro gli amministratori esercitata dal cura -
tore fallimentare … … … diretta alla reintegrazione del patrimonio 
della società fallita ”, u saret kontra d -debituri bħala we rrieta tal -
amministratur tas -soċjetà meqjus res ponsabbli , billi dan kien ġie 
nieqes fit -13 ta’ Ġunju 20 02. Is-sentenza ordnat  hekk:  
»1)  condanna Galea Lidia, Randazzo Tommaso e Randazzo Valent -
ina, n.q. di eredi di Randazzo Pietro, in solido tra loro, al  pagamento in  
Avukat Mario de Marco noe v.  Lidia Randazzo et 
 3 favore della Curatela del fallimento della Giapa s.r.l . in liquidazione,  in 
persona del curatore pro tempore , della complessiva somma di  
€514.324,82, oltre interessi al tasso legale dalla data della presente  
pronuncia fino al soddisfo;  
»… … …  
»4)  condanna Galea Lidia, Randazzo Tommaso e Randazzo 
Valentina,  n.q. di eredi di Randazzo Pietro, in solido tra loro, al 
pagamento  delle spese di lite sostenute da parte attrice, liquidate in 
complessivi  €16.797,44, di cui €1.353,44 per spese, €3.804,00  per 
competenze ed  €11.640,00 per onorari, oltre I.V.A.1, C.P.A.2 e spese 
generali nella  misura legalmente dovuta;  
»… … …  
»6)  pone le spese di C.T.U.3 definitivamente a carico di Galea Lidia,  
Randazzo Tommaso e Randazzo Valentina, n.q. di eredi di Randazz o 
Pietro, in solido tra loro. « 
4. B’dikriet tad -19 ta’Ġunju 2014 it -Tribunale di Palermo  awtorizza lill -
kuratur “ a procedere ad esecuzione forzata  nei confronti di Galea 
Lidia e Randazzo Valentina … … …  ”. 
5. B’rikors tat -28 ta’ Jannar 2016 il-kuratur talab l -esekuzzjoni tas -
sentenza taljana u t -talba ntlaqgħet bid -dikriet li minnu sar dan l -
appell.  Id-debituri appellaw b’rikors tat -13 ta’ Mejju 2016 li għalih il -
kuratur wieġeb fit -8 ta’ Ġunju 2016. L -aggravji ġew imfissra fil -qosor 
hekk:  
»L-ewwel aggravju: in -nuqqas ta’ applikabilità tar -Regolamenti 
Ewropej numru 44/2001, 1215/20054 u 1346/2000;  
»It-tieni aggravju: mingħajr preġudizzju għall -aggravji l -oħrajn, is -
sentenza tat -Tribunal ta’ Palermo ma kellhiex tiġi ddikjarata mill -ewwel 
qorti b ħala enforz abbli kon tra l-appellat Tommaso Randazzo u dan 
stante  li ictu oculi  l-provvediment tat -18 ta’ Ġunju 2014 mit -Tribunale 
di Palermo  ma japplikax fil -konfront tiegħu;  
»It-tielet aggravju: mingħajr preġudizzju għall -aggravji l -oħrajn, il -
proċeduri kollha tat -Tribunale di Palermo  huma legalment ineffikaċi u 
jmorru kontra l -ordni pubbliku ta’ Malta u dan min ħabba li Tommaso 
                                                           
1  Imposta sul valore aggiunto . 
2  Contributo previdenziale . 
3  Consulente tecnico d’ufficio . 
4  Recte , 1215/2012.  
Rikors numru 77/2016   28/04/2017  
 4 Randazzo kien minor enni meta l -kumpannija in desamina kienet 
marret f’likwidazzjoni fis -sena 2002 -2003;  
»Ir-raba’ aggravju; mingħajr preġudizzju għaI l-aggravji l -oħrajn, il -
proċeduri tat -Tribunale di Palermo  ma setgħux jiġu rikonoxxuti u 
enforzati u dan stante  li jmorru kontra l -ordni pubbliku peress li hemm 
nuqqas ta’ informazzjoni essenzjali dwar l -andament tal -proċeduri;  
»ll-ħames aġġravju: mingħajr  preġudizzju għall -aggravji l -oħrajn, il -
proċeduri tat -Tribunale di Palermo  ma setgħux jiġu rikonoxxuti u 
enforzati kontra Lidia Randazzo stante  li s-sentenza tat -Tribunale di 
Palermo  in kwistjoni mogħtija fit -28 ta’ Ġunju 2012 kif ukoll id -
dokumenti kollh a eżebiti jikkonċernaw biss lil Lidia Galea. « 
6. Fl-ewwel aggravju d -debituri igħidu illi s -sentenza taljana ma tintlaqat 
b’ebda wieħed mit -tliet Regolament i li taħthom l -ewwel qorti laqgħet it -
talba għall -esekuzzjoni.  
7. Dwar l -applikabilità tar -Regolament Bruxelles I riformulat, id-disposizz -
joni transitorja f l-art. 66 ta’ dak ir -Regolament  tgħid hekk:  
»Artikolu 66  
»1. Dan ir -Regolament għandu japplika biss għal proċedimenti legali 
istitwiti, għal strumenti awtentiċi imfassla jew irreġistrati formalment u 
għal tran sazzjonijiet ġudizzjarji approvati jew konklużi fid -data jew 
wara l -10 ta’ Jannar 2015.  
»2. Minkejja l -Artikolu 805, ir-Regolament (KE) Nru 44/2001 għandu 
jkompli japplika għal sentenzi mogħtija fi proċedimenti legali istitwiti, 
għal strumenti awten tiċi formalment imfassla jew irreġistrati u għal 
tranżazzjonijiet ġudizzjarji approvati jew konklużi qabel l -10 ta’ Jannar 
2015 u li jaqgħu fil -kamp ta’ applikazzjoni ta’ dak ir -Regolament. « 
8. Is-sentenza taljana ng ħatat fit -28 ta’ Ġunju 2012, qabel l -10 ta’  Jannar 
2015, u għalhekk ma tintlaqatx bir -Regolament Bruxelles I riformulat.  
Il-kuratur, għalkemm għamel it -talba wkoll taħt dak ir -Regolament , 
issa jidher li jaqbel illi “l -artikoli tal -liġi li jsostnu t -talba huma l -artikolu 
25 tar -Regolament tal -Kunsil l Ewropew 1346/2000 u l -artikoli 33 u 38 
tar-Regolament tal -Kunsill Ewropew 44/2001.   
                                                           
5  L-art. 80 i ħassar ir -Regolament (KE) nru 44/2001 (ir -Regolament Bruxelles I ). 
Avukat Mario de Marco noe v.  Lidia Randazzo et 
 5 9. Dwar jekk tintlaqatx bir -Regolament dwar falliment jew bir -Regola -
ment Bruxelles I , id-debituri jgħidu hekk:  
»Ir-Regolament Ewropew numru 44/2001 dwar ġurisdizzjoni u rik o-
noxximent u esek uzzjoni ta’ sentenzi f’materji ċivili u kummerċjali 
speċifikament igħid fl -artikolu 1 illi r -Regolament ma japplikax g ħal 
“falliment, proċedimenti li g ħandhom x’jaqsmu ma’ g ħeluq6 ta’ kum -
panniji falluti jew ta’ persuni ġuridiċi oħra, arr anġamenti ġuridiċi, 
komposizzjoni jew proċedimenti analogi”. Dan ifisser illi jekk in ħarsu 
lejn il -punt tat -tluq u mad -daqqa t’g ħajn lejn il -każ in kwistjoni, u cioè 
dan ir -Regolament, m’hemmx applikazzjoni g ħall-każ in desamina.  
» … … …  
»L-appellat nomine  jagħmel referenza gbar -Regolament Ewropew 
numru 1346/2000 li jirregola dwar proċedimenti ta ’ falliment. Hu sotto -
mess li dan  japplika biss g ħal proċedimenti kollettivi ta ’ falliment li 
jinvolvu t -tneħħija tal-assi parzjali jew totali ta ’ debitur u l -ħatra ta’ 
likwidatur ( artikolu 1). Kif  ingħad diversi drabi mill -Qorti Ewrope a dan 
ir-Regolament irid jiġ i interpretat strettament u li m ’hemmx lok ta’  
interpretazzjoni f ’dak li jg ħid I-istess Regolament.  
»Il-proċedimenti ta ’ fallimenti, kif ikompli l -istess Re golament, huma 
dawk li  hemm imni żżla fl-Anness A. Fil -każ ta’ proċedimenti f'Palermo, 
kif huwa I -każ in desamina, huma: fallimento , concordato  preventiv o, 
liquidazione  coatta  amministrativa , amministrazione  straordinaria  u 
amministrazione  controllata . Jekk  inħarsu lejn il -każ in desamina mad -
daqqa t ’għajn l-ebda  waħda mill -proċeduri ma tapplika għalih.  
»Issa l -appellat nomine  jittenta  … … …  japplika l -artikolu 25 tar -
Regolament  1346/2000 li jirregola għarfien u esek uzzjoni ta’ sentenzi 
oħrajn, li jgħid hekk : 
»“1.  Sentenzi mo għtija minn qorti li l -ġudizzju tiegħu [ sic] dwar il -
ftuħ ta’ proċedimenti huwa rikonoxxut skond l -Artikolu 16 u li 
jikkonċernaw  il-kors u l -għeluq ta ’ proċedimenti ta ’ falliment, u  
komposizzjonijiet approvati minn dik il -qorti għandhom ukoll ikunu 
rikonoxxuti mingħajr formalitajiet oħra. Sentenzi bħal dawk 
għandom jiġu eżegwiti skond l -Artikoli 31 sa 52, bl -eċċezzjoni tal -
Artikolu 34(2), tal -Konvenzjoni ta’ Brussel dwar il -Ġurisdizzjoni u l -
Esek uzzjoni ta’ Sentenzi f’Materji Ċivili u Kum merċjali, kif emen -
data bil -Konvenzjoni tal -Adeżjoni ta’ din il -Konvenzjoni.  
»“L-ewwel sub -paragrafu għandu wkoll japplika għal sentenzi li 
jirriżultaw direttament mill -proċedimenti ta’ falliment u li jkunu 
marbuta mill -qrib magħhom, anki jekk dawk kienu m ogħtija minn 
qorti ieħor [ sic]. 
»“L-ewwel sub -paragrafu għandu wkoll ikun japplika għal sentenzi 
dwar miżuri ta’ preservazzjoni meħuda fuq talba għal ftuħ tal -
proċedimenti ta’ falliment.  
»“2.  L-għarfien u l -esek uzzjoni ta’ sentenzi apparti minn dawk li 
hemm referenza għalihom fil -paragrafu 1 għandhom jiġu regolati 
                                                           
6  Stralċ. 
Rikors numru 77/2016   28/04/2017  
 6 mill-Konvenzjoni msemmija fil -paragrafu 1, basta illi dik il -Kon-
venzjoni tkun applikabbli.  
»“… … …  
»llli huwa sottomess li l -appellat nomine  ma jurix kif dan l -artikolu 
japplika  b’referenza gfi ar-Regolament numru 44/2001 li jag ħmilha ċara 
li ma  japplikax g ħal “falliment, pro ċedimenti li g ħandhom x ’jaqsmu m a’ 
għeluq t a’ kumpan niji falluti jew t a’ persuni ġuridiċi oħra, arran ġamenti 
ġuridiki,  komposizzjoni jew pro ċedimenti ana logi”. Fil -fatt il -Qorti 
Ewrope a, b’referenza għa ll-artikolu 25 tar -Regolament 1346/2000 
tgħid hekk:  
»“It follows from the above that the answer to the first question is 
that article  25(2) of Regulation No 1346/2000 must be interpreted 
as meaning that the  words ‘provided that that Convention is 
applicable ’ imply that, before it can  be concluded that the re -
cognition and enforcement provisions of Regulation  No 44/2001 
are applicable to judgments other than those referred to in  Article 
25(1) of Regulation No 1346/2000, it is nece ssary to determine  
whether such judgments fall outside the material scope of 
Regulation No 44/2001.”7 
»llli jidher li hemm ambigwit à serja dwar l -applikabili tà tar-Regolamenti 
li jsemmi l -appellat nomine  u li fuqhom idde ċidiet l -ewwel qorti fis -
sentenza  tagħha. Fil -każ in kwistjoni hemm elementi ta’ drittijiet per -
sonali, drittijiet  ta’ eredit à u suċċessjoni u elementi ta’ domiċi lju. ll-
proċeduri m’humi ex sempliċi proċeduri ta’ responsabilit à tal-azzjonisti 
nnifishom jew diretturi  ta’ kumpannija meta jkun hemm wrongful jew 
fraudrent trading . Hemm  inċertezza dwar in -natura tal -proċeduri u l -
involviment tal -appellanti  fihom.  Mad-daqqa t’għajn il-Qorti ta ’ Palermo 
tassumi li  l-appella nti huma eredi ta’ Pietro Randa zzo u tirre feri għall -
inverż joni ta’  provi fis -sens li huma kellhom jippruvaw in -nuqqas ta’ 
responsabilit à tagħhom meta anqas kien hemm prova dwar jekk 
verament l -appellanti  kienux aċċettaw l -eredit à tal-imsemmi Pietro 
Randazzo li kien azzjonist fil -kumpannija msemmi ja fis -sentenza tat -
Tribunale di Palermo . Fil-fatt kif  ingħad mill -Qorti Ewropea l -fatt biss li 
jkun hemm stral ċarju fil -proċeduri  ma jfissirx li jaqgħu mal -ewwel ta ħt 
ir-Regolament 1346/2000.  Apparti  minn hekk, sabiex ikun hemm dak 
li jgħidulu ‘ direct link’ mal-proċeduri ta’  insolvenza dan in -ness irid ikun 
ċar u ma jkunx hemm ambigwit à sabiex i ġib dubju fil -moħħ tal-
ġudikatur rigward l -applikabilit à tar-Regolamenti  Ewropej.  
»Fil-fatt fil -Virgos -Schmit Report on the Convention on lnsolvency 
Proceedings  (taħt il-kummentarju tal -artikolu 25) jissemmew diversi  
proċeduri li japplikaw taħt l -artikolu 25 li jagħmel referenza għar -
Regolament numru 44/2001. Ir -rapport igħid hekk:  
»“It includes actions to set aside acts detrimental to the general 
body of creditors (see a rticle 13); actions on the personal liability 
of directors based upon insolvency law8, i.e. the “action en 
comblement pour insuffisance d'actif ” vis-à-vis the managers of 
the company provided by the French Law, which the Court of 
Justice of the Europ ean Communities considered as a bankruptcy 
                                                           
7  »Case C -292/08, German Graphics Graphische Mascninen GmbH  v. Alice van der 
Schee, acting as liquidator of Holland Binding BV .« 
8  »Il-proċeduri odjerni huma dwar responsabilità ta’ eredi u mhux ta’ direttur.«  
Avukat Mario de Marco noe v.  Lidia Randazzo et 
 7 action in its Judgment of 22  February 1978, Case 133/78; actions 
relating to the admission or the ranking of a claim; disputes 
between the liquidator and the debtor on whether an asset 
belongs to the bankrupt ’s estate, etc. 
»However, actions deriving from law other than that relating to 
insolvency should not be included, even though they may be 
affected by the opening of proceedings (actively or passively).  
Such is the case of actions on the existence or the valid ity under 
general law of a claim ( e.g. a contract) or relating to its amo unt; 
actions to recover another’ s property the holder of which is the 
debtor; and, in general, actions that the debtor could have 
undertaken even without the opening of insolvency pro ceedings. ” 
»Illi għalhekk, in vista tal-ambigwit à u l-inċertezza tal -applikabilit à tar-
Regolamenti 44/2001 u 1346/2000, dawn ir -Regolamenti m ’għand-
homx  japplikaw  fil-każ in desamina u g ħalhekk il -proċeduri tat -
Tribunale di Palermo  ma kellhomx ji ġu ddikjar ati mill -ewwel qorti b ħala 
rikonixxibbli u  enforzabbli kontra l -appellanti. « 
10. L-argument tad -debituri essenzjalment huwa illi r-Regolament dwar 
falliment ma japplikax għall -każ għax is -sentenza taljana ma hijiex 
dwar falliment, u illi r -Regolament Bruxelles  I ukoll ma japplikax għax 
is-sentenza taljana hija dwar falliment u dak ir -Regolament ma 
japplikax għal sentenzi dwar falliment.  
11. Dan l -argument huwa kontradittorju  fih innifsu . “Falliment” għandu l -
istess tifsira fiż -żewġ Regolament i. Is-sentenza taljana  jew ingħatat fi 
proċeduri ta’ falliment jew ma ngħatatx fi proċeduri ta’ falliment. Jekk 
ingħatat fi proċeduri ta’ falliment mela  tintlaqat mir -Regolament dwar 
falliment; jekk ma ngħatatx fi proċeduri ta’ falliment mela ma hijiex 
eskluża mill -applika bilità tar-Regolament Bruxelles I bid-disposizzjoni 
tal-art. 1.2(b) li tgħid li r -Regolament  “ma japplikax għal falliment … 
jew proċedimenti analogi”.  
12. Fil-fatt is -sentenza taljana hija fost dawk li jissemmew fit -tieni sub -
paragrafu tal -art. 25.1 tar -Regolament  dwar falliment:  
Rikors numru 77/2016   28/04/2017  
 8 »L-ewwel sub -paragrafu g ħandu wkoll japplika g ħal sentenzi li jir -
riżultaw  direttament mill -proċedimenti ta ’ falliment u li jkunu  marbuta 
mill-qrib mag ħhom … … … « 
13. Ir-raġuni għal din id -disposizzjoni ġiet imfissra hekk fir -rapport ta’ 
Migue l Virgos  u Etienne Schmit  imsemmi mid -debituri fir -rikors tal -
appell:  
»194. Judgments arising from insolvency proceedings (Article 25(1), 
second subparagraph)  
»The Convention9 also governs the recognition and enforcement of 
judgments arising from insolvenc y proceedings.  These are judgments 
directly deriving from bankruptcy law which have a direct link to the 
insolvency proceedings but do not relate to the opening, conduct and 
closure of insolvency proceedings.  
»Recognition and enforcement of such judgment s are always 
governed by the Convention whether they are adopted by the 
bankruptcy court or by an ordinary court, as could be the case under 
national law.   
»195.  The raison d’être  of this provision derives from the Judgment of 
the Court of Justice of 22  February  1979 (Case  133/78) (Gourdain v. 
Nadler [1979] ECR p. 733).   Called upon to interpret Article  1(2) of the 
1968  Brussels Convention10 (which excludes the field of bankruptcy, 
winding -up of insolvent companies, compositions and analogous 
proceedings from its scope), the Court of Justice adopted a criterion to 
define bankruptcy based on the nature of the action undertaken.  
According to this criterion, actions the direct legal basis of which is the 
insolvency law and which are closely linked with the i nsolvency 
proceedings are not covered by the 1968  Brussels Convention.  The 
character of the judicial body which decides on this action is of no 
importance.  
»In accordance with this decision of the Court of Justice, such actions 
should be subject to the C onvention on insolvency proceedings or, 
otherwise, in the overall Convention rules there might be unjustifiable 
gaps between the general Convention and the specific Convention.  
For this reason, Article  25(1), second  subparagraph, of the Con -
vention on ins olvency proceedings expressly adopts the same 
criterion of delimitation.  
»196.  In order for the Convention on insolvency proceedings to apply 
it is necessary that the action undertaken directly derives from insol -
vency law and be closely connected with the insolvency proceedings.   
»Such is the case of actions which are based on (and not only 
affected by) insolvency law and are only possible during the 
insolvency proceedings or in direct relation with them.  It inc ludes … 
                                                           
9  Il-predeċessur tar -Regolament dwar fa lliment.  
10  Il-predeċessur tar -Regolament Bruxelles I.  
Avukat Mario de Marco noe v.  Lidia Randazzo et 
 9 … …  actions on the personal liability of directors based upon 
insolvency law  … … … « 
14. Bl-argument tad -debituri jinħolqu appuntu “ unjustifiable gaps be tween 
the general Convention and the specific Convention ” li iżda jingħalqu 
bit-tieni sub -paragrafu  tal-art. 25.1.  
15. L-osserv azzjoni tad -debituri illi “ Il-proċeduri odjerni huma dwar res -
ponsabilità ta’ eredi u mhux ta’ direttur ”11 hija ovvjament ħażina: is -
sentenza taljana kienet dwar responsabilità ta’ direttur, u d -debituri 
kienu mħarrka fil -kwalità tag ħhom ta’ werrieta u suċċessuri tad -
direttur, li għalhekk daħlu fiż -żarbun tiegħu ; ma kinitx dwar jekk 
wirtuhx jew le, jew dwar jekk werrieta jirtux ukoll ir -responsabilitajiet 
tad-direttur . L-argument li l -Qorti ta’  Palermo  “assumiet” li d -debituri 
huma we rrieta tad -direttur meta ma kienx hemm provi dwar hekk 
jolqot il -meritu tas -sentenza li ma huwiex sindakabbli fi proċeduri bħal 
dik tallum  – l-argument kellu jitressaq quddiem il -Qorti ta’ Palermo u 
ma jistax jitressaq illum  quddiem din il -qorti.  L-argume nt imbagħad illi 
“hemm elementi ta’ drittijiet per sonali, drittijiet  ta’ eredit à u suċċessjoni 
u elementi ta’ domiċi lju” ma huwiex ħlief bżar fl -għajnejn: il -qofol tal -
proċeduri li wasslu għas -sentenza taljana kien “nell’accertamento  di 
tre elementi: l’in adempimento degli obblighi di cui sopra [viz. degli 
amministratori verso i creditori della società ], il danno subito dalla 
società ed il nesso causale … … … ”; l-elementi msemmija mid -
debituri huma biss inċidentali.  
16. L-ewwel  aggravju huwa għalhekk miċħud.  
                                                           
11  Ara nota 8, supra.  
Rikors numru 77/2016   28/04/2017  
 10 17. It-tieni aggravju jg ħid illi l -kuratur kiseb awtorizzazzjoni  mit-Tribunale 
di Palermo biex jesegwixxi s -sentenza taljana kontra Lidia Galea u 
kontra Valentina Randazzo biss, u mhux ukoll kontra Tommaso 
Randazzo:  
»… … … provvediment mog ħti fit-18 ta’ Ġunju 2 014 mit -Tribunale di 
Palermo  … awtorizza lill -kuratur fallimentari sabiex jesegwixxi s -
sentenza tat -28 ta’ Ġunju 2012 kif preżentat mill -appe llat nomine  fir-
rikors quddiem l -ewwel qorti. F’dan il -provvediment hemm miktub 
f’paġ na 1 is -segwenti:  
»“Dagli acce rtamenti è emerso che Tommaso Randazzo e 
impossid ente mentre le Sig.re Lidia Galea e Valentina Randazzo 
sono entrambe proprietarie degli immobili meglio indicate nei 
documenti allegati.”  
»Apparti dan f’paġna 3 hemm miktub illi:  
»“… esecuzione nei confront i di Galea Lidia e Randazzo Valent -
ina col il patroconio delI ’Avv. Mario de Marco.  
»“… e procedure ad esecuzione forzat a in Palermo [sic] di Galea 
Lidia e Randazzo  Valentin a …”  
»Minn dan il -provediment li jawtorizza lill -appellat nomine  sabiex  … 
jipproċedi  għall-esek uzzjoni tas -sentenza, ma hemm l -ebda referenza 
għall-appellant Tommaso Randazzo. Dan ifisser, g ħalhekk, li s -
sentenza tat -Tribunal ta’ Palermo ma kellhiex tiġi ddikjarata mill -ewwel 
qorti b ħala enforzabbli kontra l -appellat Tomm aso Randazzo. Hu wa 
ċar mid -dokumenti esebiti mill -appellat nomine  stess li l -kuratur tal -
ltalja qatt ma ng ħata l -awtorità mit -Tribunale  di Palermo  sabiex 
jipproċedi kontra Tommaso Randazzo. « 
18. Li talab il -kuratur hija l -esekuzzjon i tas-sentenza taljana, mhux il -ħruġ 
ta’ mandati esek uttivi kontra d -debituri (dan qiegħed jingħad bl a pre-
ġudizzju għall -kwistjoni jekk il -kuratur kellux jitlob mill -ewwel il -ħruġ ta’ 
mandati esekuttivi bħallikieku s -sentenza taljana kienet sentenza ta’ 
qorti f’Malta, mingħajr il -ħtieġa tal -proċedu ri tallum). Dan l -aggravju 
kien ikollu relevanza li kieku ntalab il -ħruġ ta ’ mandat esek uttiv kontra 
Tommaso Randazzo, iżda ma għandu ebda relevanza għall -għanijiet 
tal-proċeduri tallum.  
19. It-tieni aggravju huwa wkoll għalhekk miċħud.  
Avukat Mario de Marco noe v.  Lidia Randazzo et 
 11 20. It-tielet aggravju jgħi d illi Tommaso Randazzo kien minorenni meta s -
soċjetà Giapa s.r.l.  tqiegħdet fi stralċ u ġiet dikjarata  falluta fis -snin 
2004 u 2004. Ikompli  hekk:   
»… … … il-proċeduri tat -Tribunal di Palermo  (li twieled fit -28 ta’ 
Settembru 1988)12 ma kellhomx jiġ u rikonoxxuti u enforzati kontra l -
appellanti u dan stante  li jmorru kontra l -ordni pubbliku ta ’ Malta ai 
termini  tal-artikoli 34 u 26  rispettivament tar -Regolamenti in kwistjoni.  
»F’ċerti każijiet, kif qalet l -Qorti Ewropea13, hemm b żonn li jsir skrutinju 
tas-sostansiv tal -proċeduri li jkunu qed jiġ u rikonoxxuti u enforzat i 
minn  qrati oħrajn sabiex ji ġi ddeterminat jekk l -ordni pubbliku jkun x ser 
jiġi mittiefes. II -qorti qalet ukoll illi:  
»“Recourse to the clause on public policy in Article 27, point 1, of 
the Convention can be envisaged only where recognition or 
enforcement of the  judgment delivered in another Contracting 
State would be at variance to an  unacceptable degree with the 
legal order of the State in which enforcement  is sought inasmuch 
as it infringes a  fundamental principle. In order for the  prohibition 
of any review of the foreign judgment as to its substance to be  
observed, the infringement would have to constitute a manifest 
breach of a  rule of law regarded as essential in the legal order of 
the Stat e in which  enforcement is sought or of a right recognised 
as being fundamental within  that legal order.  
»Illi jekk in ħarsu lejn is -sentenza tat -Tribunale di Palermo  fis-sustanza 
tagħha nintebħu illi l -kumpannija in kwistjoni u cioè Giapa s.r.l.  kienet 
marret in likwidazzjoni bejn is -sena 2002 u 2003 u dikjarata falluta fid -
29 ta’ Marzu 2004. Il -missier ta’ Tommaso, Pietro Randazzo, meta ġie 
rrikonoxxut illi ma amministrax l -istess kumpannija korrettement (dan 
ukoll ma jistax jiġi kkonfermat definitament), l -appellat Tommaso 
Randazzo kien g ħadu minorenni u g ħalhekk ma setax, fil -każ li kien 
hemm aċċetazzjoni tal -wirt tal -missier Pietro Randazzo (li f’dan il -każ 
ma kien hemm l -ebda prova) jiġi kkundannat minn qorti f’sentenza 
sussegwenti. Dan imur kontra l -prinċipju ta’ ordni pubbliku ta’ Malta 
fejn persuna illi tkun ta ħt I’età meta jkun hemm responsabilità tal -
axxedenti tag ħha ma tistax tiġi kkundannata sabiex tagħmel tajjeb 
għal aġir ta’ dan tal -aħħar peress li hi tkun taħt l -età. 
»Illi kien ukoll kontra kull  principju legali li minorenni ma jkunx 
rappreżentat minn kuratur fi proċeduri ta’ falliment li wasslu ghall -
proċeduri li mmaturaw f’sentenza li tinvolvi responsabilità personali. « 
21. Ma hemm ebda prinċipju ta’ ordni pubbliku li werriet – u huwa fatt 
aċċettat  mis-sentenza taljana li Tommaso Randazzo wiret lil missieru 
                                                           
12  Presumibilment huwa Tommaso Randazzo u mhux it -Tribunale di Palermo  li twieled 
fit-28 ta’ Settembru 1988.  
13  »Régie nationale des usines Renault SA v. Maxicar SpA and Orazio Fo rmento , C-
38/98.  
Rikors numru 77/2016   28/04/2017  
 12 – ma jiritx ukoll id -djun li nħolqu meta kien għadu minorenni. Jekk fil -
fatt Tommaso kienx werriet ta’ missieru, jekk aċċettax il -wirt u setax 
jaċċetta l -wirt billi  kien minorenni, huma kwistjoni jiet li kellhom  
jitressqu quddiem il -Qorti ta’ Palermo u mhux issa, f’dan l -istadju u 
quddiem din il -qorti.  
22. Barra minn hekk, i l-proċeduri li wasslu għad -dikjarazzjoni ta’ falliment 
fl-2004 ma kinux dwar ir -responsabilità tad -direttur iżda dwar l -in-
solven za tas -soċjetà . Il-proċeduri li laqtu lil Tommaso Randazzo ma 
kinux dawk li wasslu għad -dikjarazzjoni ta’ falliment tas -soċjetà iżda 
dawk li wasslu għas -sentenza taljana u li  nbdew b’ atto di citazione tal-
2007 notifikat “ tra il 21 maggio ed il 9 giugno 200 7”, meta allura 
Tommaso kellu tmintax -il sena14. Għalhekk is -sentenza li iddikjarat lil 
Tommaso Randazzo debitur ingħatat meta kien maġġorenni u wara 
kawża li nbdiet meta kien ġà maġġorenni.  
23. It-tielet aggravju huwa għalhekk miċħud.  
24. Ir-raba’ aggravju wkoll h uwa msejjes fuq l -eċċezzjoni ta’ ordni   
pubbliku, u hu mfisser hekk:  
»Kif diġà ing ħad iżjed ’il fuq rigward l -ordni pubbliku … … … l -istess 
japplika g ħal dan l -aggravju. Hawnhekk però I -Qrati Maltin m’g ħand-
homx g ħalfejn jid ħlu fis -sostantiv tal -proċeduri  tat-Tribunal e di 
Palermo . Għandu jing ħad illi fil -proċeduri tat -tribunal hemm nuqqas ta’ 
informazzjoni rigward jekk kienx hemm difiża ġusta, rigward jekk l -
appellanti kinux verament aċċettaw l -eredità tal -missier Pietro 
Randazzo u dwar ir -regoli li jappli kaw rigward l -aċċettazzjoni tal -
eredità. Fil -fatt, il -Qrati Ewropej applikaw l -artikolu 27 tar -Regolament 
numru 44/2001 u kkonkludew li kien hemm vjolazzjoni tal -ordni 
pubbliku proċedural meta kien hemm sentenzi barranin mingħajr 
                                                           
14  Jekk tassew kien Tommaso Randazzo u mhux it -Tribunale di Palermo  li twieled fit -28 
ta’ Settembru 1988  (ara nota 12) , mela Tommaso Randazzo għalaq tmintax -il sena 
fit-28 ta’ Settembru 2006, qabel ma nbdiet il -kawża kontrieh.  
Avukat Mario de Marco noe v.  Lidia Randazzo et 
 13 raġunijiet u informazzjoni  insuffiċenti jew qarrieqa rigward id -difiża. 
Jidher li fil -każ in desamina hemm bosta fatturi li jistg ħu jaqg ħu taħt 
din il -kappa. Fosthom hemm in -nuqqas ta’ informazzjoni rigward id -
difisa tal -appellanti quddiem it -Tribunale  di Palermo  u allura nuqqas ta ’ 
informazzjoni rigward jekk kienx hemm xi tip ta’ risposta min -naħa 
tagħhom u jekk kellhomx l -opportunità skont il -prinċipju tal -audi 
alterem  partem . Dan kollu juri li l -ewwel qorti ma setg ħetx tirrikonoxxi u 
tordna l -esek uzzjoni tas -sentenza in kwistjoni  meta  l-istess sentenza 
tmur kontra l -ordni pubbliku pro ċedurali ta' Malta. « 
25. L-għarfien ta’  sentenzi ta’ qrati ta’ stati membri tal -Unjoni Ewropea 
mill-qrati ta’ stat membru ieħor hu msejjes fuq il -fiduċja reċiproka, viz. 
illi l-qorti għandha temmen illi l -qorti fi stat mem bru ieħor imxiet 
b’korrettezza u b’ħarsien tal -kriterji ta’ smigħ xieraq. Il -qorti msejħa 
biex tesegwixxi sentenza ta’ qorti oħra ma teħti eġx informazzjoni dwar 
hekk, għax din hija kon segwenza tal -fiduċja reċiproka. Ma huwiex fuq 
min jitl ob l-esek uzzjoni tas -sentenza li juri li kien hemm smigħ xieraq; 
l-oneru huwa fuq min jopponi l -esek uzzjoni li juri li ma ngħatax smigħ 
xieraq , u d-debituri ma ressqu ebda prova dwar hekk .  
26. Dwar l -allegazzjoni li s -sentenza taljana hija “mingħajr raġu nijiet”, il-
qorti t osserva illi l -kwistjoni quddiem il -Qorti ta’ Palerm o kienet jekk 
kienx hemm l -estremi tar -responsabili tà tal-ammin istratur ta’ soċjetà 
lejn il -kredituri, u mhux jekk id -debituri kinux tassew werrieta jew kinux 
tassew aċċ ettaw il -wirt tal -amm inistratur;  il-kontestazzjoni kienet dwar 
ir-responsabilità tal -awtur tad -debituri, u d -deċiżjoni dwar hekk hija 
motivata. Id-debituri ma ressqu ebda prova, imqar billi jipproduċu 
kopja tat -tweġiba tagħhom quddiem il -Qorti ta’ Palermo, biex juru li 
kien he mm kontestazzjoni wkoll dwar il -wirt jew dwar l -aċċettazzjoni 
tal-wirt, u li din l-eċċezzjoni tagħhom ġiet imwarrba mingħajr motiv -
azzjoni.  
Rikors numru 77/2016   28/04/2017  
 14 27. Ir-raba’ aggravju wkoll huwa għalkhek miċħud.  
28. Il-ħames u l -aħħar aggravju  jgħid:  
»Illi huwa prinċipju proċedurali fi  ħdan l -ordni pubbliku ta’ Malta illi jekk 
sentenza ġiet mogħtija kontra persuna b’isem partikolari, kull rikonixxi -
ment jew enforzabilità sussegwenti jista’ jo ħroġ biss kontra l -istess 
isem kif riprodott fis -sentenza. F’dan il -każ is -sentenza tat -Tribunal e di 
Palermo  ngħatat kontra ‘Lidia Galea’ u mhux kontra ‘Lidia Randazzo’ 
kif ġiet rikonoxxuta u enforzata quddiem l -ewwel qorti. F’dan il -każ 
għalhekk … … … is -sentenza tat -Tribunale di Palermo ma tistax tiġi 
rikonoxxuta u enforzata stante  li tmur kontra l -ordni pubbliku 
proċedurali ta’ Malta.«  
29. Dan l -aggravju huwa fieragħ. Ma hemm ebda kontest azzjoni illi Lidia 
Galea u Lidia Randazzo xebba Galea ma humiex l -istess persuna: il-
persuna li kontra tagħha ngħatat is -sentenza  taljana . Jekk tidhirx bl -
isem ta’ xeb ba jew bl -isem ta’ miżżewġa, tibqa’ l -istess persuna li ma 
hemmx dubju dwar l -identità tagħha.  
30. L-aggravju huwa għalhekk miċħud.  
31. Għal dawn ir -raġunijiet din il -qorti hija tal -fehma illi ma hemmx l -
estremi li jwassluha biex ma tagħrafx is -sentenza taljana.  Għalhekk 
tiċħad l -appell u tikkonferma d-dikriet  mogħti mill -Prim’Awla tal -Qorti 
Ċivili fis -26 ta’ April 2016  fil-parti dispositiva tiegħu.  
32. L-ispejjeż ta’ dan l -appell iħallsuhom i d-debituri. 
 
Silvio Camilleri  Giannino Caruana Demajo   Noel Cuschieri  
Presi dent Imħallef      Imħallef  
 
 
 
Deputat Reġistratur  
df