App. Civ. 1096/15  
 1  
 
 
 
 
QORTI   TAL -APPELL  
 
IMHALLFIN  
 
S.T.O. PRIM IMHALLEF SILVIO CAMILLERI  
ONOR. IMHALLEF TONIO MALLIA  
ONOR. IMHALLEF JOSEPH AZZOPARDI  
 
 
 
Seduta ta’ nhar il -Ġimgħa 30 ta’ Settembru 2016  
 
Numru 15  
 
Rikors Numru 1096/15 SM  
 
Avukat Dottor Edward Debono kif debitament awtorizzat  
bħala mandatarju  speċjali g ħan-nom u in rappre żentanza  
tas-soċjetà BNP Paribas (Suisse) SA  
ta’ Boulevard de la Tour 8,  
1205 Geneve, Svizzera  
 
v. 
 
Jean Pierre sive Jean Borg  
 
Il-Qorti:  
 
Rat ir -rikors promotur imressaq fid -19 ta’ Novembru, 2015 li jaqra hekk:  
 
“Illi l-esponenti huwa debitament awtorizzata jaghmel dan ir -rikors 
ghan -nom u in rapprezentanza tas -socjeta` BNP Paribas (Suisse) SA 
ai termini ta’ prokura mahruga u ffirmata favur tieghu fis -6 ta’ Novembru 
2015.  
 
“Illi dan ir -rikors qieghed isir a tenur tal -Artikolu 825A tal -Kodici ta’ 
Organizzazzjoni u Procvedura Civili (Kap. 12 tal -Ligijiet ta’ Malta) u tar -
App. Civ. 1096/15  
 2 Regolament 17 tar -Regoli Dwar il -Prattika u l -Procedura tal -Qrati u l -
Bon-Ordni (L.S. 12.09), dwar l -ezekuzzjoni ta’ sentenzi ta’ tribunali ta’ 
pajjizi barra minn Malta u tar -Regolament tal -Kunsill (KE) Numru 
44/2001 tat -22 ta’ Dicembru 2000 u taht l -Artikoli 54 u 58 tal -
Konvenzjoni ta’ Lugano dwar gurisdizzjoni u rikonoxximent u 
esekuzzjon i ta’ sentenzi f’materji civili u kummercjali (li kopja taghha 
qieghdha tigi hawn annessa u mmarkata ‘ Dok. ED1 u ED2 ’. 
 
“Illi b’sentenza mhux appellata skond certifikat mahrug mill -Qorti tar -
Repubblika Helvetika tal -Canton ta’ Geneva datat 19 ta’ Ottubru 2 015, 
Dok. ED3 u ED4  tal-Qorti ta’ l -Ewwel Istanza tas -seba’ divizjoni (7th 
Division tas -17 ta’ Lulju 2015), l -intimat gie kkundannat biex ihallas lir -
rikorrenti s -somma ta’ Franki Svizzeri 6,382,769.50 bl -interessi ta’ 12% 
fis-sena mit -8 ta’ Frar 2012 li k opji taghha bil -Franciz u bl -Ingliz qed jigu 
notifikati lill -istess intimat bl -ispejjez ai termini ta’ l -Artikolu 104 para 1 
tal-Kodici Helvetiku tal -Procedura Civili li jinkludu l -hlas tad -drittijiet u 
spejjez koncernanti l -proceduri ta’ konciljazzjoni je w medjazzjoni, 
drittijiet u spejjez tas -sentenza kif ukoll l -ispejjez tal -gbir ta’ evidenza, l -
ispejjez tal -Qorti li jammontaw ghal Franki Svizzeri 50,000 li minnhom l -
intimat gia hallas Franki Svizzeri 350 u baqghalu jhallas Franki Svizzeri 
49,650.  Oltre  dan l -intimat ghandu jhallas l -ispejjez gudizzjarji tar -
rikorrenti ammontanti ghal Franki Svizzeri 40,000 , Dok. ED5 u ED6.   
 
“Illi ai termini  tal-Artikolu 54 u 58 tal -Konvenzjoni ta’ Lugano dawn iz -
zewg Ordnijiet ghal Hlas ta’ Kapital, Interessi u Spejjez  jaqghu fl -iskop 
ta’ applikazzjoni ta’ dan ir -Regolament ghal finijiet tar -rikonoxximent u 
ezekuzzjoni taghhom.  
 
“Illi ghall -fini tal -istess Certifikat skond il -Konvenzjoni ta’ Lugano datat 
12 ta’ Ottubru 2015 Artikolu 54 u 58 tal -istess Konvenzjoni, l -esponenti 
nomine  qieghed jesebixxi ma’ dan ir -rikors bhala s -segwenti dokumenti: 
Certifikat msemmi fl -Anness V tar -Regolament Numru 44/2001/KE 
rigward l -Ordni Ghall -Hlas ta’ Kapital, Interessi u Spejjez tal -Qorti lokali 
ta’ Geneva tar -Repubblika Helvetika dat ata 17 ta’ Lulju 2015; 
Traduzzjoni ghall -Ingliz tal -istess sentenza u Certifikat li mhemmx 
appell mis -sentenza tas -17 ta’ Lulju 2015 datata 19 ta’ Ottubru 2015 
kemm bil -Franciz u traduzzjoni ghall -Ingliz.  
 
“Illi ai termini  tal-Artikoli 33 u 41 tar -Regolame nt Numru 44/2001/KE 
dawn iz -zewg Ordnijiet Ghall -Hlas ta’ Spejjez moghtija minn Qorti 
Helvetika ghandhom jigu rikonoxxuti mill -Istati Membri l -ohra minghajr 
ma tkun mehtiega procedura specjali u ghndhom jigu dikjarati 
ezegwibbli immedjatament mat -twettiq t al-formalitajiet fl -Artikoli 54 u 58 
tal-istess Konvenzjoni ta’ Lugano, u cioe, malli parti tapplika ghal 
applikazzjoni ta’ ezekuzzjoni u tipproduci kopja tal -ordni jew decizjoni.  
 
“Illir-rikorrenti ghandu interess illi jezegwixxi z -zewg Ordnijiet 
imsemmij a kontra l -intimat gewwa Malta.  
 
App. Civ. 1096/15  
 3 “Ghaldaqstant u ghar -ragunijiet hawn fuq premessi, l -esponenti nomine  
titlob bir -rispett illi dina l -Onorabbli Qorti joghgobha tordna l -ezekuzzjoni 
gewwa Malta (i) tal -Ordni Ghal Hlas tal -Kapital, Interessi u Spejjez tal -
Qorti Lokali ta’ Geneva tar -Republika Helvetika datata 17 ta’ Lulju 
2015, numru ta’ riferenza JTP1/8455/2015 ottenuta mir -rikorrenti BNP 
Paribas (Suisse) SA kontra Jean Pierre Borg; u (ii) tal -Ordni Ghal Hlas 
ta’ Kapital, Interessi u Spejjez tal -Qorti Lokali  ta’ Geneva tar -
Repubblika Helvetika, datata 17 ta’ Lulju 2015, u tawtorizza lill -istess 
esponenti nomine  jezegwixxi l -istess Ordnijiet kontra l -intimat Jean 
Pierre Borg bil -fakoltajiet u drittijiet kollha illi l -ligi Maltija takkorda ghall -
ezekuzzjoni ta’  sentenzi gewwa Malta.  
 
“Bl-ispejjez kollha, inkluzi ta’ dan ir -rikors, kontra l -intimat Jean Pierre 
Borg li huwa ngunt minn issa stess in subizzjoni.”  
 
Rat is -sentenza mog ħtija mill -Prim’Awla tal -Qorti Ċivili fil -15 Di ċembru, 
2015, li in forza tag ħha, wara li rat li ġew sodisfatti r -rekwiziti kollha 
rikjesti fir -Regolament (KE) numru 44/2001 tal -Unjoni Ewropea, 
iddecidiet billi:  
 
“5.1. Takkolji t -talbiet kollha tar -rikorrenti nomine ; 
 
“5.2. Tordna l -esekuzzjoni  tas-sentenza tal -qorti Helvetika fuq 
indikata;  
 
“5.3. Tawtorizza lir -rikorrenti biex jezegwixxi f’Malta l -istess sentenza 
fil-konfront tal -intimat Jean Pierre sive Jean Borg;  
 
“5.4. Bl-ispejjez kif dedotti fir -rikors promotur kontra l -istess  intimat. ” 
 
Rat ir -rikors tal -appell tal -konvenut li in forza tieg ħu, għar-raġunijiet 
minnu premessi, talab li din il -Qorti jog ħġobha tilqa’ dan l -appell u 
konsegwentement t ħassar u tirrevoka d -deċiżjoni appellata tal -
Prim’Awla tal -Qorti Civili tal -15 ta’ Di ċembru 2015 fl -ismijiet hawn fuq 
premessi, u tghaddi sabiex ti ċħad it -talbiet tal -appellat kif dedotti  fir-
rikors promutorju tieg ħu tad -19 ta’ Novembru 2015, u dan bl -ispejje ż 
App. Civ. 1096/15  
 4 kollha, kemm tal -ewwel istanza u kif ukoll tal -preżenti istanza jkunu 
unikame nt a karigu tal -istess appellat;  
 
Rat ir -rispost a tal -appell tal -attur nomine li in forza tag ħha, g ħar-
raġunijiet minnu premessi, issottometta li din il -Qorti g ħandha ti ċħad l-
appell interpost u tikkonferma d -digriet (recte: sentenza) mog ħti in prim 
istanza, bl -ispejje ż taż-żewġ istanzi kontra l -appella nti; 
 
Semg ħet lid -difensuri tal -partijiet;  
 
Rat l-atti kollha tal -kawża u d -dokumenti esebiti;  
 
Ikkonsidrat:  
 
Illi f’din il -kawża l-attur nomine talab li tkun enforzabbli lokalment 
sentenza li ing ħatat favur tieg ħu gewwa l -Iżvizzera datata 17 ta’ Lulju, 
2015.   L-ewwel Qorti , wara li qieset li saret il -prova dokumentali kif 
rikjest mir -Regolament relattiv, laqghet it -talba.  
 
Il-konvenut appella mis -sentenza, u ressaq tlett aggravji: (i) li l -ordni ta’ 
esekuzzjoni tas -sentenza hija irrita u nulla; (ii) li s -sentenza estera tmur 
kontra l -ordni pubbliku Malti peress illi (a) kien hemm nuqqas ta’ li ċenzja 
skont l-Att dwar is -Servizzi Finanzjarji sabiex is -soċjetà estera topera 
App. Civ. 1096/15  
 5 bħala istituzzjoni gudizzjarja, u (b) ordnat ħlas ta’ img ħax kontra d-
dispozizzjonijiet tal -liġi Maltija.  
 
Trattat l -appell, din il -Qorti trid tirrileva, fl -ewwel lok, illi bis -saħħa tar -
Regolament stess  hija preklu ża milli te żamina mill -ġdid il -każ għal dak li 
hi s-sustanza t iegħu, u lanqas ma tista’ tag ħmel st ħarriġ ġudizzja rju (fis -
sens ta’ “ review ”) tad -deċiżjoni estera.  
 
Dwar l-ewwel aggravju, din il -Qorti tg ħid li fil -waqt li hu veru li din il -Qorti, 
fis-sentenza tag ħha tat -22 ta’ Frar, 2013, fil -kawża fl-ismijiet Zammit 
Maempel nomine v. European Insurance Group Ltd. , għamlet 
distinzjoni bejn li tiddikjara e żekwibbli s -sentenza estera u li tordna l -
eżekuzzjoni tal -istess sentenza, u osservat li l -aħħar ordni mhux 
permessibbli ta ħt ir-Regolament.  F’dan il -każ, apparti talba g ħal ordni 
għall-eżekuzzjoni, saret talba wkoll għal awtorizzazzjoni biex ir -rikorrenti 
nomine jesegwixxi sentenza estera, li tista’ ti ġi assimilata g ħal 
dikjarazzjoni ta’ e żekwibbilità tas -sentenza estera.  G ħalhekk, filwaqt li l -
ewwel talba attri ċi tista’ titqies mhux ammissibbli, mhux l -istess jista’  
jingħad dwar it -tieni talba li tista’ allura, ti ġi milqug ħa. 
 
Fil-kuntest tal -aggravju marbuta man -nuqqas ta’ li ċenzja da parti tas -
soċjetà estera g ħall-għoti ta’ self, jirri żulta, b ħala fatt, li dik is -soċjetà ma 
kellhiex li ċenzja g ħal dak il -għan kif me ħtieġ skont l -Artikolu 3(1) tal -Att 
App. Civ. 1096/15  
 6 dwar is -Servizzi Finanzjarji (Kap. 376 tal -Liġijiet ta’ Malta).  Jirri żulta 
wkoll li l -attività prin ċipali tas -soċjetà estera huwa “ to grant loans ”.  Il-
konvenut jissottometti wkoll illi s -self li ng ħata lill -konvenut mis-soċjetà 
estera effettivament ing ħata ġewwa Malta, u mhux ġewwa l -Isvizzera, u 
s-self, isostni, huwa null g ħax milqut b’kaw ża ille ċita.  Apparti l -kwistjoni 
dwar jekk din il -liġi Maltija g ħandhiex ting ħata effett extra -territorjali biex 
tolqot ukoll so ċjetajiet esteri, l -aħħar ġurisprudenza ta’ din il -Qorti  hi fis -
sens li ksur ta’ dik il -liġi tista’ twassal g ħat-teħid ta’ pro ċeduri kri minali fil -
konfront ta’ min iku n hekk a ġixxa, pero`  ma jwassalx biex is -self, ossija 
il-kuntratt innifsu, jitqies b ħala n ull jew attività ille ċita.  Dan qalitu din il -
Qorti fil -kawża Bonett v. Borg  deċiża fis-6 ta’ Ottubru, 1999.  Dak kien 
każ taħt il-liġi tal-banek (A tt xv tal-1994) li wkoll kienet tirrikjedi li ċenzja 
għal min je żerċita negozju ta’ istituzzjoni finanzjarja. Din il -Qorti qalet li l -
validità tas -self kienet ħaġa li ma tiddipendix mill-konsegwenzi legali li 
jistgħu jitnisslu mill -ksur ta’ li ġi amministrattiva.  L -istess osservat il -qorti 
Svizzera f’dan il -każ. 
 
Fir-rigwa rd tal -aggravju marbut mal -imgħax, il -liġi ta’ Malta tipprojbixxi r -
reklam ta’ img ħax li jaqbe ż it-8%, u talba g ħall-ħlas ta’ img ħax in eccess  
hija meqjusa b ħala u żura kondannabbli anke bil -liġi kriminali; tali 
restrizzjoni hija meqjusa ta’ ordni pubbliku tant li lanqas tista’ twassal 
għall-ħolqien ta’ obbligazzjoni naturali (ara Farrugia v. Direttur tas -
Sigurtà So ċjali; deċiża minn din il -Qorti, Sede Inferjuri, fid -19 ta’ 
App. Civ. 1096/15  
 7 Ottubru 2005 ).  Hu veru li fit -termini tar -Regolamenti dwar E żenzjoni 
mir-Rata ta’ Imgħax (Avvi ż Legali 142/2009) il -gvern qies validu ftehim 
ma’ ċerti entitajiet esteri li jikkontempla ħlas ta’ img ħax aktar g ħoli mit -
8%, daqs kemm jippermetti img ħax li je ċċedi l-ammont ta’ kapital dovut.  
Din il -Qorti, pero`, ma g ħandhiex il -prova li s-soċjetà attri ċi tissodisfa l -
kriterji li l -avviż legali iqis me ħtieġa biex so ċjetà estera tista’ titqies b ħala 
“entità mag ħżula” għall-fini ta’ dik il -liġi, u ma tistax allura, ta ċċetta l -
validità tal -ordni tal -Qorti Svizzera g ħall-ħlas ta’ img ħax bi 12%.  Bħala 
fatt, anzi, jirri żulta li s -soċjetà attri ċi ma g ħandhie x liċenzja bankarja 
lanqas ġewwa l -Isvizzera.  Il-fatt li l -legislatur Malti illimita l -każijiet fejn 
ftehim fuq img ħax ta’ aktar minn 8% jista’ jitqies validu, jikkonferma 
kemm din ir-restrizzjoni hija meqjusa ta’ interess nazzjonali u ta’ ordni 
pubbliku.  
 
Kif osservat il -Prim’Awla tal -Qorti Civili fil -kawża Schoeller 
International GmbH  v. Ellul et , deċiża fis-26 ta’ Ottubru, 2001.  
 
“Sentenza ma titqiesx li tmur kontra l -ordni pubbli ku ta’ Malta g ħar-
raġuni biss illi, li kieku l -kawża nstemg ħet u nqatg ħet hawn Malta, 
kienet tinqata’ mod ie ħor; tmur kontra l -ordni pubbliku jekk to ħloq 
konflitt ma’ dawk il -prinċipji ewlenin tal -ordni ġuridiku li huma l -qofol tas -
sistema legali billi jħa rsu l-valuri l -aktar fondamentali tas -soċjetà fejn 
ikun fis -seħħ dak l -ordni. ” 
 
Fil-fehma ta’ din il -Qorti, talba g ħall-ħlas ta’ img ħax li te ċċedi t-8% hi 
milquta bl -użura, u dik l -ordni hija so ġġetta g ħar-riduzzjoni skont il -liġi.  
L-uzura huwa kun ċett fo ndamentali fl -ordinament ġuridiku Malti, u ħlief 
App. Civ. 1096/15  
 8 fil-każijiet espressament e żenti mil -liġi, il-Qorti ma tistax tqis e żegwibbli 
sentenza estera safejn ordnat ħlas ta’ img ħax li je ċċedi t-8%. 
 
Għaldaqstant, g ħar-raġunijiet premessi, tipprovdi dwar l -appell tal-
konvenut billi tirriforma s -sentenza appellata, billi t ħassarha fejn ordnat 
l-eżekuzzjoni tas -sentenza estera tas -17 ta’ Lulju 2015, u tikkonfermaha 
għall-bqija; tordna li l -istess sentenza estera hija e żegwibbli hawn Malta, 
b’dan li l -imgħax irid ji ġi ikkalkulat kif stabbiliet il -Qorti Sv izzera, izda 
b’rata ta’ tmienja fil -mija (8%).  
 
L-ispejjeż tal -kawża jitħallsu kollha inkluż dawk in prim istanza, in 
kwantu għall -kwart (1/4) mill -attur nomine u tlett kwarti (3/4) mill -konvenut.  
 
 
 
 
 
Silvio Camilleri  Tonio Mallia  Joseph Azzopardi  
Prim Imħallef  Imħallef  Imħallef  
 
 
 
 
Deputat Reġistratur  
df