Rikors Maħluf Nru 697/2018 LM   
 
Paġna 1 minn 20 
 
Qrati tal -Ġustizzja  
 
 
MALTA  
 
QORTI ĊIVILI  
 PRIM’ AWLA  
 
ONOR. IMĦALLEF  
 LAWRENCE MINTOFF  
 
Sedut a tal-05 ta’ Di ċembru , 2018  
 
Rikors Maħluf Numru 697/2018  LM 
 
Joseph Farrugia (ID numru 218876M)  
 
vs. 
 
Allianz S.p.A.  
 
 
Il-Qorti,  
 
Rat ir -Rikors  Maħluf ippreżentat fit-3 ta’ Lulju, 2 018, mill -attur Joseph 
Farrugia (ID 218876M) (minn issa ’l quddiem “l -attur”), u maħluf minnu stess, 
li jgħid kif ġej:  
 
1. Illi fl-10 ta’  Lulju, 2016, ġewwa Scicli, Sqallija, seħħ inċident tat -traffiku bejn il -
vettura bin -numru ta’ reġistrazzjoni ER 159 LC ta l-għamla Nissan Qashqai 
misjuqa minn Alessandro Puglisi (liema vettura kienet assikurata mas -soċjetà 
intimata Allianz S.p.A. meta seħħ l -istess inċident), u l -mutur bin -numru ta’ 
reġistrazzjoni KBS 157 misjuq minn u proprjetà tar -rikorrenti Joseph Farrugia  
Rikors Maħluf Nru 697/2018 LM   
 
Paġna 2 minn 20 
 
Qrati tal -Ġustizzja  
 (kopji tat -traffic accident reports hawn annessi u mmarkati bħala Dok. JF01 u 
Dok. JF02);  
2. Illi l -istess inċident seħħ b’tort tas -sewwieq tal -vettura bin -numru ta’ 
reġistrazzjoni ER 159 LC (liema ve ttura kienet assikurata mas -soċjetà intimata 
Allianz S.p.A . meta seħħ l -istess inċident) minħabba negliġenza, traskuraġni, 
imperizja u non -osservanza tar -regolamenti tat -traffiku da parti tiegħu;  
3. Illi konsegwenza ta’ dan l -inċident ir -rikorrenti sofra diversi danni, ġrieħi serji, kif 
ukoll diżabilità permanenti, kif ser jiġi ppruvat waqt it -trattazzjoni tal -kawża;  
4. Illi r-rikorrenti inkorra u sofra diversi spejjeż, telf ta’ qligħ, danni lucrum cessans u 
danni oħra in konsegwenza ta’ u emerġenti minn dan l -inċident u s -soċjetà 
intimata hija responsabbli fil -liġi għa ll-ħlas tad -danni sofferti mir -rikorrenti 
b’konsegwenza tal -istess inċident;  
5. Illi r-rikorrenti interpella lis -soċjetà intimata sabiex tersaq għal -likwidazzjoni u l -
ħlas tad -danni minnu sofferti konsegwenza ta ’ ’l fuq imsemmi inċident, iżda l -
intimata baqgħ et inadempjenti;  
6. Illi in vista tas -suespost kollu kellha ssir din il -kawża u r -rikorrenti qed jipprevalixxi 
ruħu mid -drittijiet kollha li ttih il -liġi, inkluż, iżda mhux limitatament, l -artikolu 
13(2) tar -Regolament (UE) Nru. 1215/2012 tal -Parlament Ewrope w u tal -Kunsill;  
Tgħid għalhekk is -soċjetà intimata għaliex għar -raġunijiet fuq indikati dina l -
Onorabbli Qorti, prevja kwalsiasi dikjarazzjoni opportuna, m’għandhiex:  
i. Tiddikjara u tiddeċiedi illi s -sewwieq tal -vettura bin -numru ta’ 
reġistrazzjoni ER 159 L C tal -għamla Nissan Qashqai huwa responsabbli 
għall -inċident fuq imsemmi tal -10 ta’ Lulju 2016 ġewwa Scicli, Sqallija, u 
f’liema inċident korra r -rikorrenti;  
ii. Tiddikjara u tiddeċiedi illi s -soċjetà intimata Allianz S.p.A. bħala l -
assikuratriċi tal -vettura b in-numru ER 159 LC meta seħħ l -inċident de quo, 
hi responsabbli għall -ħlas tad -danni kollha sofferti mir -rikorrenti naxxenti 
mill-istess inċident awtomobilistiku;  
iii. Tillikwida d -danni sofferti mir -rikorrenti konsegwenza tal -istess inċident, 
okkorrendo bl -opera ta’ periti nominandi;  
iv. Tikkundanna u tordna lis -soċjetà intimata tħallas lir -rikorrenti dawk id -
danni hekk kif likwidati minn din l -Onorabbli Qorti.  
Rikors Maħluf Nru 697/2018 LM   
 
Paġna 3 minn 20 
 
Qrati tal -Ġustizzja  
 Bl-ispejjeż kollha, kompriżi dawk tal -ittra uffiċjali tal -11 ta’ Ġunju, 2018 (Dok. JF 
03) u bl -imgħax leg ali sad -data tal -ħlas effettiv kontra s -soċjetà intimata li r -
rappreżentanti ġuridiċi tagħha huma minn issa inġunti għas -subizzjoni.  
 
Rat i lli l-attur ippreżenta rikors bid -data tat -3 ta’ Lulju, 2018, fejn wera l -
intenzjoni li jipprevalixxi ruħu mill -prov vedimenti tar -Regolament tal -Kunsill 
tal-Unjoni Ewropea Nru  1393/2007 dwar notifiki ta’ dokumenti u atti 
ġudizzjarji fi Stati Membri tal -Unjoni Ewropea, u għall -fini ta’ dan ippreżenta, 
flimkien mar -rikors tiegħu, traduzzjoni tar -rikors promutur bil -lingwa  Taljana, 
sabiex is -soċjetà konvenuta  Allianz S.p.A. (minn issa ’l quddiem “is -soċjetà 
konvenuta”)  tkun tista’ tiġi notifikata bl -atti kif suppost tramite l -Uffiċċju tal -
Avukat Ġenerali bħala Aġenzija li Tittrażmetti.  
 
Rat illi minkejja li ġiet debitament  notifikata bir -Rikors  Maħluf  tal-attur fl -4 ta’ 
Ottubru, 2018  permezz ta l-posta reġistrata , is-soċjetà konvenuta ma 
ppreżentat l -ebda risposta  maħlufa  entro t -terminu ta’ għoxrin ġurnata 
mogħtija lilha bil -liġi, u għalhekk din ġiet meqjusa li baqgħet kont umaċi għall -
finijiet u effetti kollha tal -liġi. Fl -udjenza tat -2 ta’ Novembru, 2018, is -soċjetà 
konvenuta ngħatat xahar żmien sabiex tippreżenta n -nota ta’ sottomissjonijiet 
tagħha  ai termini tal -artikolu 158(10) tal -Kap. 12 . 
 
Rat l -atti kollha tal -kawża.  
 
Rat id -dokumenti li ġew esebiti in atti.  
 
Rat il -verbal tal -udjenza ta t-2 ta’ Novembru, 2018, fejn il -partijiet ingħataw il -
fakultà li jippreżentaw noti ta’ sottomissjonijiet u  fejn il -kawża tħalliet  għas -
sentenza.  
Rikors Maħluf Nru 697/2018 LM   
 
Paġna 4 minn 20 
 
Qrati tal -Ġustizzja  
 Rat in -nota ta’ sottomissjonijiet tal -attur. 
 
Il-kwistjoni bejn il -partijiet  
 
L-attur kien involut f’inċident tat -traffiku  waqt li kien qiegħed isuq il -mutur 
tiegħu tal -għamla Honda ġewwa Scicli, Sqallija, meta ħabat ma’ vettura tal -
għamla Nissan Qashqai misjuqa minn Sqalli bl -isem ta’ Alessandr o Puglisi, 
liema vettura kienet assigurata mas -soċjetà konvenuta. L-attur jaddebita r -
responsabbilità għal dan l -inċident l is-sewwieq tal -vettura, u jgħid li dan l -
inċident seħħ minħabba negliġenza, traskuraġni, imperizja u non -osservanza 
tar-regolamenti t at-traffiku da parti tiegħu. Konsegwenza ta’ dan l -inċident l -
attur  jgħid illi huwa  sofra diversi danni u ġrieħi serji, kif ukoll diżabilità 
permanenti , kif iċċertifika t mill-konsulent ortopediku li eżamina lill -attur .  
 
Permezz tal -kawża odjerna, l -attur qiegħed jitlob lill -Qorti tiddikjara li s -
sewwieq tal -vettura bin -numru ta’ reġistrazzjoni ER 159 LC tal -għamla Nissan 
Qashqai huwa responsabbli għall -inċident li seħħ fl -10 ta’ Lulju, 2016, ġewwa 
Scicli,  fil-Provinċja ta’ Ragusa, Sqallija,  kif ukoll li s -soċjetà konvenuta bħala 
assikuratriċi tal -vettura ER 159 LC hi responsabbli għall -ħlas tad -danni kollha 
sofferti mill -attur, kif ukoll għal -likwidazzjoni tad -danni kollha sofferti minnu 
b’kundanna għall -ħlas tal -istess.  
 
 
Provi u riżultanzi  
 
Flimkien mar -rikors promutur imressaq minnu, l -attur ippreżenta kopja tar -
rapport li sar mill -Pulizija fil -Provinċja ta’ Ragusa, bid -dettalji dwar kif seħħ l -
Rikors Maħluf Nru 697/2018 LM   
 
Paġna 5 minn 20 
 
Qrati tal -Ġustizzja  
 inċident1, li miegħu kien hemm annessi għadd ta’ ritratti u pjanti taż -żona fejn 
seħħ l -inċident .2 Minn dan ir -rapport rilaxx jat mill -Ufficio Infortunistica 
Stradale  tal-Provincja Reġjonali ta’ Ragusa, jirriżulta li l -vettura tal -għamla 
Nissan Qashqai bin -numru ta’ reġistrazzjoni ER 159 LC kienet assigurata mas -
soċjetà konvenuta Allianz S.p.A. għall -perijodu bejn i t-30 ta’ April, 2016 u d -29 
ta’ Ottubru, 2016. L-attur  ippreżenta wkoll kopja ta’ ittra uffiċjali mibgħuta lis -
soċjetà konvenuta li permezz tagħha din ġiet interpellata tersaq għal -
likwidazzjoni u l -ħlas tad -danni sofferti mill -attur .3  
 
L-attur ippreżenta  wkoll nota bi prospett tad -danni allgatament sofferti 
minnu4, kemm dawk materjali kif ukoll danni konsistenti f’telf ta’ qlig ħ futur in 
vista tad -diżabilità permanenti sofferta minnu.  F’dawn il -proċeduri l -attur 
għażel li jixhed bil -mezz tal -affidavit5, fejn qal li f’Lulju tal -2016 hu kien mar 
flimkien ma’  għadd  ta’ ħbieb tiegħu għal road trip fi Sqallija, fejn il -ħsieb kien li 
dawn iterrqu bil -muturi. B’kollox kienu disa’ muturi. Qal li fil-ħin li fih  seħħ l -
inċident, dakinhar ta l-10 ta’ Lulju 2016, hu fl imkien ma’ sħabu, kienu qegħdin 
isuqu lejn Pozzallo sabiex jaqbdu l -vapur lura għal Malta. Qal li waqt li kienu 
għaddejjin minn Scicli, hu  u sħabu  daħlu f’ġenb ta’ triq sabiex jistennew lil 
xulxin, u hekk kif reġgħu bdew isuqu wara xulxin, ġiet vettura tal -għamla 
Nissan Qashqai fit-triq. L-attur  qal li hu kien qiegħed isuq fuq in -naħa ta’ barra 
tal-karreġġjata tal -lemin tat -triq, u eżatt quddiemu kien hemm  għadd  ta’ 
                                                           
1 A fol. 5 tal -proċess. F’dan ir -rapport , a fol.  13, id-dinamika ta’ kif seħħ l -inċident ġiet deskritt a b’dan il -mod, “ [m]entre il 
conducente dell’autovettura Nissan Qashqai targata ER 159 LC eseguiva la svolta a sinistra, lo stesso era eseguito sulla 
stessa corsia di marcia dal Motociclo Honda XR 650 R targa KBS 157, condotto dal. Sig. Farrugia Joseph ...  (dettalji) ... Il 
conducente del motociclo Honda XR 650 R targa KBS 157, dopo una breve sosta per ricompattarsi con il gruppo di 
motociclisti di cui faceva parte, riprendeva la marcia (dallo stesso dichiarato), e dava corso a manovra di sorpasso 
all’autov ettura Nissan Qashqai targata ER 159 LC che lo precedeva e che stava effettuando manovra di svolta a sinistra, in 
questo frangente le traiettorie dei due veicoli si intersecavano e venivano in collisione.”  
2 A fol. 6 et seq. tal-proċess.  
3 A fol. 15 tal -proċess. 
4 A fol. 29 tal -proċess.  
5 A fol. 33 tal -proċess.  
Rikors Maħluf Nru 697/2018 LM   
 
Paġna 6 minn 20 
 
Qrati tal -Ġustizzja  
 mutur i misjuqa minn  sħabu. Qal li f’ħin minnhom hu ra l -vettura Nissan 
Qashqai tnaqqas mil -veloċità donnha qed tfittex post tal -parkeġġ, bl -indicator 
tal-lemin mixgħul filwaqt li ġibdet lejn in -naħa tal -lemin tat -triq. Qal ukoll li 
sħabu qabżu l -vettura mingħajr ma daħlu fuq il -karreġġ jata opposta, u hu 
għamel bħalhom, iżda f’daqqa waħda l -Qashqa i qabdet u ġibdet lejn ix -xellug 
tat-triq mingħajr ebda indikazzjoni  li kienet ser iddur f’dik id -direzzjoni , u 
laqtitu fuq siequ tal -lemin bil -mutur b’kollox. L -attur qal li l -vettura baqgħet 
tkaxkru lejn ix -xellug, tefgħetu fl -arja u hu spiċċa f’siġra fu q in-naħa l -oħra tat -
triq, sakemm imbagħad waqa’ fl -art. L-attur qal li fuq in -naħa tax -xellug ta’ 
fejn seħħ l -impatt kien hemm triq laterali li biex wieħed jidħol fiha ried jaqsam 
fuq il -karreġġ jata opposta li kien hemm fuq in -naħa tax -xellug . W ara l -
inċident , is-sewwieq tal -vettura informa lill -Pulizija li hu ried idur fuq ix -xellug.  
 
Fix-xhieda tiegħu l -attur wera l -fehma li s -sewwieq tal -Qashqai kien ferm 
negliġenti fil -mod kif qabad u kiser bil -vettura tiegħu, speċjalment meta minn 
quddiemu kienu għad hom kemm għaddew tmien muturi, u għalhekk aktar 
messu qagħad attent qabel qasam għan -naħa l -oħra tat -triq. L -attur qal li 
mad -daqqa hu ħass uġigħ kbir u sturdament, u ftit wara ttieħed l -Isptar ta’ 
Modica b’ambulanza. L-attur q al li kellu l -pala ta’ siequ miksura u l -qiegħ ta’ 
siequ miftuħ wara li ċċarrat mal -footrest tal-mutur. L -attur qal li hu kien ġie 
infurmat li kien kiser diversi partijiet ta’ siequ l -leminija u li kien hemm bżonn 
li jiġi operat, iżda hu pprefera li minflok jibqa’ waħdu f’pajjiż barra ni, jiġi Malta 
u jiġi operat hawnhekk , anki sabiex ikun jista’ jibqa’ jmur għall -follow -ups 
għand l -istess kirurgu li jkun operah . Qal ukoll li l -ambulanza wasslitu sal -
catamaran bi ħlas, u li hekk kif wasal Malta sab tistennieh ambulanza li ħaditu 
l-Ispta r Mater Dei. L -Isptar Mater Dei sarulu  għadd  ta’ testijiet wara li ġie 
Rikors Maħluf Nru 697/2018 LM   
 
Paġna 7 minn 20 
 
Qrati tal -Ġustizzja  
 stabbilit li l -attur kien kiser tliet metatarsals ta’ siequ l -leminija, u wara kien 
ġie operat minn Mr Massimo Abela .  
 
L-attur q al li minkejja li għaddew aktar minn sentejn minn dan l -inċident, hu 
għadu jbati l -konsegwenzi, fosthom uġigħ, tnemnim u tingiż f’siequ tal -lemin, 
limitazzjonijiet fil -moviment ta’ siequ l -leminija, u qal li dan kollu qiegħed iħalli 
impatt fuq ħajtu speċjalment minħabba li hu jaħdem bħala head chef u jqatta’ 
ħin twil fuq saqajh. Hu kompla jgħid li wara l -inċident hu kellu jnaqqas anki l -
attività sportiva li kien jagħmel. Hu qal li l -kirurgu ortopedi ku Mr Massimo 
Abela kkonkluda  li konsegwenza ta’ dan l -inċident hu sofra minn diżabilità 
permanenti ta’ 4%, u li da n il-perċentwali  jista’ jiżdied minħabba fil -possibilità 
ta’ infezzjonijiet rikorrenti li jistgħu jf eġġulu. L -attur qal li konsegwenza tal -
inċident hu tilef erbgħa u sittin ġurnata (64) ta’ xogħol minħabba l -uġigħ u l -
limitazzjonijiet li kellu.  
 
L-attur s pjega kif konsegwenza ta’ dan l -inċident, il -mutur li kien qiegħed isuq 
ġie ddikjarat li hu beyond economical repair u li l -valur tal -mutur fiż -żmien li 
fih seħħ l -inċident kien ta’ €1 ,100, li ma tħallsux lilu mis -soċjetà assikuratriċi 
minħabba li l -polza tal-assigurazzjoni li kellu ma kinitx tkoprih għal hekk.  L-
attur ippreżenta kopja tar -rapport mediku li ngħata mar -rilaxx tiegħu mill -
Isptar Mater Dei6, kopja tal -kuntratt ta’ impjieg tiegħu mas -soċjetà Sunroute 
Hotels7, kopja tal-formula FS3 għas -snin 201 5, 2016, 20178, kopja taċ -
ċertifikati mediċi għall -ġimgħat kollha li fihom l -attur ma setax imur xogħol 
minħabba fl -inċident9, kopja tal -motor survey report10, kopja ta’ irċevuta tal -
                                                           
6 A fol. 38 tal -proċess.  
7 A fol. 40 tal -proċess.  
8 A fol. 43 sa 45 tal -proċess.  
9 A fol. 46 sa 49 tal -proċess.  
10 A fol.  53 tal -proċess.  
Rikors Maħluf Nru 697/2018 LM   
 
Paġna 8 minn 20 
 
Qrati tal -Ġustizzja  
 Isptar Saint James11, u kopja ta’ irċevuta maħruġa minn Global Translation 
Solutions fir-rigward tat -traduzzjonijiet li saru fil -lingwa Taljana .12 
 
L-attur esebixxa wkoll affidavit ta’ David Schembri13, wieħed mill -persuni li fl -
10 ta’ Lulju, 2016 kien qiegħed jakkumpanja lill -attur fuq ir -road trip fi Sqallija, 
li ddeskriva d -dina mika tal -inċident li seħħ waqt li l -attur u sħabu kienu 
qegħdin isuqu lejn Pozzallo sabiex jaqbdu l -vapur lura lejn Malta. Dan ix -xhud 
qal li meta hu u  sħabu l -motoċiklisti jkunu qegħdin isuqu bħala grupp, huma 
jsuqu fi staggered formation għas -sigurtà. H u ddeskriva dak li ġara fil -waqtiet 
tal-inċident hekk:  
 
“Rajt l -istess Nissan Qashqai sewda quddiemi tnaqqas l -ispeed bl -indicator tal-
lemin mixgħul u tiġbed lejn in -naħa tal -lemin tat -triq fejn kien hemm daħla 
(din id -daħla tidher fir -ritratti li ħadu l -Pulizija), donnha qed tfittex parking. Il-
muturi ta’ quddiem Joseph Farrugia qabżu lin -Nissan Qashqai fuq in -naħa tax -
xellug tagħha (kif suppost, għaliex l -Italja jsuqu fuq il -lemin), iżda mingħajr ma 
qabżu fuq il -karreġġ jata opposta u dejjem fid -dritt u da n għaliex, kif spjegajt 
qabel, il -Qashqai kienet ġibdet lejn il -lemin. Joseph Farrugia għamel eżatt 
bħall -muturi ta’ qablu, jiġifieri beda jaqbeż il -Qashqai min -naħa tax -xellug 
tagħha iżda mingħajr ma rifes fuq il -karreġġ jata opposta u dejjem miexi fid -
dritt. F’daqqa waħda l -Qashqai qabdet u ġibdet lejn ix -xellug għal fuq il -mutur 
ta’ Farrugia mingħajr ma kellha l -indicator mixgħul u laqtitu fin -nofs tal -mutur 
naħa tal -lemin, eżatt ġol -pala ta’ siequ. Fuq in -naħa tax -xellug ta’ fejn seħħ l -
inċident kien hem m triq laterali li biex wieħed jidħol fiha kellu jaqsam il -
karreġġ jata opposta li jkun hemm fuq in -naħa tax -xellug tagħna. Il -Qashqai 
dar f’salt lejn ix -xellug, u baqa’ jkaxkar il -mutur ta’ Joseph Farrugia fuq il -
karreġġ jata opposta b’kollox; Farrugia tar fl-arja minn fuq il -mutur u spiċċa ġo 
siġra li kien hemm in -naħa l -oħra tat -triq.”  
 
Ix-xhud kompla jgħid li s -sewwieq tal -vettura ma kienx attent  fis-sewqan  biex 
ma indunax bil -mutur tal -attur għaddej minn ħdejh u li s-sewwieq tal -vettura  
                                                           
11 A fol.  54 tal -proċess.  
12 A fol. 55 u 56 tal -proċess.  
13 A fol . 58 tal -proċess.  
Rikors Maħluf Nru 697/2018 LM   
 
Paġna 9 minn 20 
 
Qrati tal -Ġustizzja  
 bilfors li kiser fuq ix -xellug mingħajr ma ħares fil -mera. Mix-xhieda ta’ 
Schembri jirriżulta li l-vettura Qashqai kienet tat -tip left-hand drive, u li l-attur 
kien għaddej fuq in -naħa tax -xellug tat -triq, mal -istess naħa tax -xufier. Ix-xhud 
kompla jgħid li wara l -inċident  hu u sħabu sabu lill -attur fil -ħaxix, fejn bilkemm 
seta’ jieħu nifs bl -uġigħ li kellu. Ftit tal -mumenti wara l -attur ittieħed l -Isptar 
ta’ Modica, u minn hemm tniżżel Malta u ttieħed  l-Isptar Mater Dei bl-
ambulanza fejn sarulu aktar testijiet u interventi . Ix-xhud qal li l -attur ta’ sikwit 
jgħidlu li siequ l -leminija għadha t agħtih il -problemi, u li din għadha taffettwah 
anki fuq ix -xogħol minħabba li jqatta’ ħin twil fuq saqajh.  
 
L-attur esebixxa wkoll l-affidavit ta’ Joseph Cacopardo14, ħabib ieħor tal -attur 
li kien miegħu f l-istess ġita  Sqallija, u li wkoll  assista għ all-inċident. Dan ix -xhud 
spjeg a d-dinamika tal -inċident billi qal li l -grupp ta’ motoċiklisti waqfu f’ lay-by 
mal-ġenb tat -triq sabiex jerġgħu jingħaqdu u jkomplu jsuqu lejn Pozzallo. Dan 
ix-xhud ikkonferma li hu ra lis -sewwieq tan -Nissan Qashqai inaqqas mill -
veloċità u jiġbed lejn il -lemin. Ikkonferma li dak il -ħin l -attur beda jaqbeż il -
Qashqai min -naħa tax -xellug tagħha mingħajr ma rifes il -karreġġ jata opposta, 
u li f’salt wieħed is -sewwie q tal -Qashqai kiser lejn ix -xellug fejn kien hemm l -
attur mingħajr ma xegħel l -indicator, bil-konsegwenza li laqat lill -attur, kaxkru 
u tajru , tant li l -attur spiċċa f’siġra fin -naħa l -oħra tat -triq. Ix -xhud qal li mill -
mod kif seħħ l -inċident, bilfors li s-sewwieq tal -vettura ma kienx attent, u dan 
anki billi l -muturi li kienu qegħdin jinstaqu għamlu ċertu ħoss , li wieħed ma 
setax ma jindunax bihom.  
 
                                                           
14 A fol. 60 tal -proċess.  
Rikors Maħluf Nru 697/2018 LM   
 
Paġna 10 minn 20 
 
Qrati tal -Ġustizzja  
 Dan ix -xhud ikkonferma wkoll li wara li seħħ l -inċident, l -attur ittieħed bl -
ambulanza fi sptar f’Modica, u  wara hu nġab Malta bil -catamaran fejn sab  l -
ambulanza tistennieh li ħaditu mill -ewwel l -Isptar Mater Dei fejn sarulu 
eżaminazzjonijiet u ġie operat.  
 
L-attur esebixxa wkoll affidavit ta’ Dean Mangion15, general manager ma’ Sun 
Route Hotels Co. Ltd. li hi l-kumpa nnija li jaħdem magħha l -attur, u li 
ppreżenta l -kopji tal -FS3s  tal-attur  għas -snin 2015, 2016 u 2017, kif ukoll kopji 
tal-payslips  tal-attur  li nħarġu f’Lulju, Awwissu, Settembru u Ottubru tal -2016.  
 
L-attur esebixxa wkoll kopja tar -rapport medik u mħejji minn Mr Massimo 
Abela16, fejn ġie kkonstatat li fiż-żmien tal -inċident l -attur kellu 41 sena, u li l -
inċident seħħ waqt ġita bil -muturi fi Sqallija. L -espert mediku stabbilixxa li 
dakinhar stess li seħħ l -inċident, l -attur ittieħed l -Isptar Mater D ei fejn sarulu 
għadd ta’ testijiet . Fi kliem l -espert mediku ex-parte , 
 
“He was diagnosed with open displaced fractures of the 2 -4th metatarsal shafts of 
the right foot. He was admitted to hospital and underwent surgical debridement of 
the wounds and intra medullary wiring of the fractures on 11/07/2016. The foot was 
immobilised in a cast, he was mobilised on elbow crutches and was discharged home 
on 15/07/2016. He was followed up at the Orthopaedic Outpatients clinic. The 
intramedullary wires were removed i n clinic 6 weeks following the traumatic incident 
and he discarded the elbow crutches 2 months after that.”  
 
Mr Abela  kkonstata li l -attur għadu jsofri minn skumdità f’saqajh speċjalment 
meta jingaġġa f’attivitajiet partikolari bħal meta jimxi fuq art mhux livell ata, u 
għandu bżonn żraben li joffru support sabiex saqajh tkun stabbli. Ix -xhud 
ikkonferma li l -attur kellu j waqqaf ċertu attivitajiet sportivi li kien jieħu gost 
jagħmel qabel l -inċident. Mr Abela kkonstata wkoll li minħabba li l -ferita 
                                                           
15 A fol. 61 tal -proċess.  
16 A fol. 68 tal -proċess.  
Rikors Maħluf Nru 697/2018 LM   
 
Paġna 11 minn 20 
 
Qrati tal -Ġustizzja  
 kienet waħda miftuħa, hemm riskju ta’ aktar infezzjonijiet fis -sieq tal -attur, li 
jistgħu jwasslu għal aktar uġigħ u nefħa fis -sieq, u kkonkluda  li r-rata ta’ 
diżabilità permanenti sofferta mill -attur konsegwenza ta’ dan l -inċident hi ta’ 
erbgħa fil -mija ( 4%). 
 
 
 
Konsiderazzjonijiet legali  
 
It-talbiet ewlenin li trid tiddeċiedi dwarhom il -Qorti huma dwar ir -
responsabbilità o meno tal-assigurat tas -soċjetà konvenuta għall -inċident  
mertu tal -kawża, u k if ukoll  dwar ir -responsabbilità tas -soċjetà konvenuta, u 
dwar  it-talba tal-attur għal -likwidazzjoni tad -danni sofferti mill -attur 
konsegwenza tal -inċident  inkwistjoni .  
 
Minn dak li ji rriżulta mill -provi, l -attur kien qiegħed isuq fuq in -naħa ta’ barra 
tal-karreġġ jata tal -lemin, kif jidher mir -ritratt anness mar -rapport tal -Pulizija 
esebit a fol. 36 tal -proċess,  fi triq li minnha kienu għaddejjin għadd  ta’ muturi 
misjuqa minn sħab l -attur stess, u vetturi. Il -vettura involuta f’dan l -inċident, 
dik tal -għamla Nissan Qashqai bin -numru ta’ reġistrazzjoni ER 159 LC kellha l -
indicator mixgħul b’tali mod li kien jindika li din kienet ser tiġbed lejn il -lemin. 
Jirriżulta  li l-attur ittenta jaqb eż il-vettura min -naħa tax -xellug tagħha, xi ħaġa 
li kien ra lil sħabu, li kienu qegħdin isuqu fl -istess direzzjoni tiegħu, jagħmlu 
qablu, iżda għal xi raġuni f’dak il -ħin eżatt is -sewwieq tan -Nissan Qashqai 
għażel li minflok jiġbed lejn il -lemin kif kien  indika li ser jagħmel, d ar fuq ix -
xellug, proprju għal fuq il -mutur li kien qiegħed jinstaq mill -attur. Jidher li kien 
hawnhekk li seħħ l -impatt bejn il -vetturi, liema impatt wassal biex l -attur 
tkaxkar għal distanza u wara ġie mttajjar minn fuq il -mutur tiegħu.  
Rikors Maħluf Nru 697/2018 LM   
 
Paġna 12 minn 20 
 
Qrati tal -Ġustizzja  
 Din il -verżjoni ta’ kif seħħ l -inċident hi ja korroborata kemm minn dak li xehd u 
l-attur u sħabu, kif ukoll mir -ritratti li jindikaw kif seħħ l -inċident. Il -Qorti 
m’għandha l -ebda raġuni għalfejn tiskarta din i l-verżjoni  tal-attur, stante li 
anki d -daqqa li ġarrbet il -vettura inkwistjoni tindika li l -impatt seħħ fuq in -
naħa tax -xellug tagħha, proprju fl -istess naħa li fiha kien qiegħed is -sewwieq 
tal-vettura (ritratt a fol. 9 tal -proċess). Anki l -fatt li l -vettura inkwistjoni hi ja 
waħda tat -tip left-hand drive bis-sewwieq tagħha proprju fl -istess naħa minn 
fejn kien għaddej il -mutur tal -attur, jindika  li fil -ħin li seħħ l -inċident, is -
sewwieq tal -vettura ma kienx qiegħed iżomm il -proper lookout rikjest sabiex 
jassigura li kwalsiasi manuvra li jagħmel fit-triq tkun ħielsa mill -periklu għalih u 
għal ħaddieħor. Il -fatt li i-sewwieq tal -vettura minflok kiser fuq il -lemin kif kien 
qiegħed jindika li ser jagħmel, qabad u kiser fuq ix -xellug, fi triq li minnha 
kienu għaddejjin għadd  ta’ muturi li kienu għadho m kemm qabżuh ftit 
mumenti qabel, ifisser biss li s -sewwieq tal -vettura kien negliġenti fis -sewqan 
tiegħu . F’deċiżjoni mogħtija minn Qorti Ingliża , u li fiċ -ċirkostanzi tal -kawża 
odjerna jagħmel sens li tiġi ċċitata, hija dik fl -ismijiet Neuhaus  vs. Bastio n 
Insurance Co. Ltd.17 fejn l -obbligu li jinżamm ‘a proper lookout’  ġie mfisser 
bħala:  
“Keeping a proper lookout means more than looking straight ahead. It includes 
awareness of what is happening in one’s immediate vicinity. A motorist shall 
have a view of the whole road, from side to side, and in the case of a road 
passing through a built -up area, of the pavements on the side of the road as 
well.”  
 
Hawnhekk il -Qorti se tiftaħ  parentesi  żgħira  in vista tal -fatt li s -soċjetà 
konvenuta baqgħet kontumaċi f’dawn  il-proċeduri u naqset li tressaq l -
                                                           
17 1968, (1) SA 398 (A) 405H - 406A).  
Rikors Maħluf Nru 697/2018 LM   
 
Paġna 13 minn 20 
 
Qrati tal -Ġustizzja  
 eċċezzjonijiet u l -provi tagħha f’din il -kawża, minkejja li jirriżulta li ġiet 
debitament notifikata. F’sitwazzjonijiet simili il -Qorti ma tqisx l -istat ta’ 
kontumaċja bħala ammissjoni jew stqarrija da parti tal -konvenut  li jonqos milli 
jressaq l -eċċezzjonijiet tiegħu fil -kawża, anzi jitqies bħala kontestazzjoni, u 
kien għalhekk li l -Qorti straħet l -aktar fuq il -provi oġġettivi mressqa mill -attur, 
partikolarment ir -ritratti esebiti mar -rapport tal -Pulizija, li madanakollu  jsaħħu 
l-verżjoni  tal-attur għar -rigward tal -mod kif seħħ l -inċident.  
 
Illi kif ġie deċiż minn dawn il -Qrati għadd ta’ drabi, il -kontumaċja m’għandhiex 
titqies bħala stqarrija jew ammissjoni min -naħa tal -imħarrek għal dak li jkun 
qiegħed jintalab jew jiġ i allegat kontrih mill -parti attriċi . Għall-kuntrarju, il -
kontumaċja t itqies  bħala kontestazzjoni u t-tibdil li s eħħ fil-liġi proċedurali fl-
artikolu 158 bl -Att XXIV tal -1995 jidher li j saħħaħ  din il -fehma. Min -naħa l -
oħra l -istitut tal -kontumaċja huwa mse jjes fuq il -presuppost li l -konvenut  bin-
nuqqas tiegħu li jwieġeb għat -talba tal -parti attriċi, ikun wera dispett lejn is -
sejħa tal -Qorti biex jidher quddiemha, liema dispett il -liġi tħares lejh bħala 
għemil li jistħoqqlu sanzjoni – dik li ma jkunx jista’ jindaħal fit -tressiq ta’ provi 
– għaliex meqjusa bħala element ta’ disordni soċjali.18 
 
Hekk stabbilita r -responsabbilità tal -assigurat tas -soċjetà konvenuta għall -
inċident mertu tal -kawża , li jkun fadal huwa li jiġi stabbilit il -quantum tad-
danni li għandh om jitħallsu lill -attur, kemm fir -rigward ta ’ danni materjali 
sostnuti minnu ( damnum emergens ), kif ukoll fir -rigward ta’ telf ta’ qligħ futur 
minħabba fid -diżabilità permanenti li hu sofra ( lucrum cessans ).  
 
                                                           
18 Ara l -kawża fl -ismijiet Elizabeth Said vs. Bank of Valletta p.l.c. et , P.A.(JRM), 01.12. 2015.  
Rikors Maħluf Nru 697/2018 LM   
 
Paġna 14 minn 20 
 
Qrati tal -Ġustizzja  
 Fil-prospett  esebit minnu, l -attur jgħid li hu  għamel erbgħa u sittin ( 64) 
ġurnata ma jmurx għax -xogħol konsegwenza tal -inċident  mertu tal -kawża , 
asserzjoni din li mhi jiex korroborata mill -provi dokumentarji esebiti. L -attur 
lanqas ma jgħid minn dawn l -erbgħa u sittin (64) ġurnata, kemm minnhom 
kienu bi ħlas, u għalhekk il -Qorti ma tistax t ilqa’  t-talba tal-attur għall -ħlas ta’  
€7,888.53 għaż -żmien kollu li fih ma setax imur xogħol . Madanakollu ser issir 
komputazzjoni ta’ kemm tilef flus l -attur fiż -żmien li kien rikoverat, kif jirriżulta 
mill-kopji ta l-pay slips u l-FS3s esebiti, b’paragun ta’ xahar ma’ ieħor u sena 
ma’ oħra.  Mill-provi esebiti jirriżulta li l -attur, qabel mar Sqallija, kien ħadem l -
aħħar fis -6 ta’ Lulju, 2016, u mill -kopji taċ -ċertifikati mediċi esebiti jirriżulta li 
almenu sas -22 ta’  Awwissu 2016 kien għadu ma daħalx għax -xogħol u s -sick 
leave tiegħu kien għadu kopert b’ċertifikat miftuħ li ma kienx jispeċifika meta 
l-attur kien ser ikun tajjeb għax -xogħol .19 Mill-kopji tal -FS3s esebiti għas -snin 
2015, 2016, 201720, jirriżulta li l -attur kellu dħul gross ta’ €29,582 fis -sena 
2015, €27,561 fis -sena 2016 u €29,764 fis -sena 2017. Mill -kopja tal -kuntratt 
ta’ impjieg esebita a fol. 40 tal -proċess jirriżulta wkoll li l -attur kellu salarju ta’ 
€2,420 fix -xahar. Jirriżulta wkoll mill -kopji tal -pay slips esebiti a fol. 62 sa 64 
tal-proċess li fix -xahar ta’ Lulju 2016, l -attur irċieva salarju fl -ammont ta’ 
€2,378.09, fix -xahar ta’ Awwissu 2016 , ix-xahar li fih l -attur ma setax 
jirrapporta għax -xogħol minħabba l -inċident , huwa kellu dħul ta’ €478.47 , fix-
xahar ta’ Settembru 2016  huwa  kellu dħul ta’ €2,298.79 u f’Ottubru 2016 
huwa  kellu dħul gross ta’ €2 ,396.46. Dan ifisser li tul ix -xhur ta’ Lulju, 
Settembru u Ottubru l -attur dejjem irċieva s -salarju sħiħ tiegħu21, u li l -uniku 
tnaqqis sostanzjali li kellu fil -paga kien fix -xahar ta’ Awwissu 2016, fejn minn 
                                                           
19 Kopji taċ -ċertifikati mediċi  a fol. 46 et seq. tal-proċess.  
20 A fol. 43 et seq. tal-proċess.  
21 L-ammonti jvarjaw u kienu aġġustati minħabba li parti mis -salarju tal -attur hu marbut ma’ allowances u fringe benefits.  
Rikors Maħluf Nru 697/2018 LM   
 
Paġna 15 minn 20 
 
Qrati tal -Ġustizzja  
 salarju gross ta’ €2,420, hu wa pperċepixxa dħul gross ta’ €478.47. Dan ifisser 
li l-attur sofra telf ta’ dħul gross ta’ €1941.53, li minnhom irid isir tnaqqis tat -
taxxa bir -rata ta’ 15% li jirriżult a li hi r -rata ta’ taxxa li jħallas l -attur fuq id -dħul 
tiegħu22 u tnaqqis ta’ €72.60 bħala l-kontribuzzjoni tas -Sigurt à Soċjali mħallsa 
mill-attur ta’ kull xahar , li jwassal  għall -ammont ta’ €1,577.70 bħala  telf ta s- 
salarju għax -xahar ta’ Awwissu 2016.  
 
Il-mutur tal -marka Honda li kien qiegħed isuq l -attur kien stmat li jiswa €1,600 
qabel l -inċident  u wara l -inċident ġie stabbilit li għandu jkun hemm cash 
settlement da parti ta’ min jinstab li hu responsabbli għall -inċident,  ta’ €1,100 
minħabba li tqies li  ma kienx vijabbli li dan il -mutur jissewwa .23  
 
L-attur esebixxa wkoll kopji ta’ irċevuti ta’ ħlas marbut ma’ visti mediċi li hu 
għamel, waħda fl -Isptar Saint James, għall -ammont ta’ €8124, u oħra fl -
ammont ta’ €350, iffirmata minn Mr Massimo Abela .25 Dan if isser li t -total ta’ 
spejjeż li għamel l -attur b’rabta ma’ visti mediċi jammonta għal €431.  
 
Tħalls et ukoll mill-attur is -somma  ta’ €238.10 lis -soċjetà Global Translation 
Solutions26 bħala  spejjeż marbuta mat -traduzzjonijiet li kellhom isiru fil -lingwa 
Taljana.  
 
Dan ifisser li d -danni attwali sofferti mill -attur jammontaw għal tl ett elef, tliet 
mija u sitta u erbgħin  Euro u tmen in ċenteżmu (€3, 346.80). 
 
 
                                                           
22 Dan jirriżulta minn fol 65 tal-proċess, minn komputazzjoni ta’ kemm  hu l-perċentwali  ta’ taxxa mħalls a fuq id -dħul gross 
li kellu l -attur f’dik is -sena.  
23 A fol. 53 tal -proċess.  
24 A fol. 54 tal -proċess.  
25 A fol. 72 tal -proċess.  
26 A fol. 55 u 56  tal-proċess.  
Rikors Maħluf Nru 697/2018 LM   
 
Paġna 16 minn 20 
 
Qrati tal -Ġustizzja  
 L-artikolu 1045 (1) tal -Kodiċi Ċivili jipprovdi  illi: 
“Il-ħsara li persuna responsabbli għandha twieġeb għaliha, skont id -
dispożizzjonijiet ta’ qabel, hija t -telf effettiv li l -għamil tagħha jkun ġab 
direttament lill -parti li tbati l -ħsara, l -ispejjeż li din il -parti setgħet kellha 
tagħmel minħabba l -ħsara, it -telf tal -paga jew qligħ ieħor attwal i, u t -telf ta’ 
qligħ li tbati ’ l quddiem minħabba inkapaċità għal dejjem, total jew parzjali, li 
dak l -għamil seta’ jġib.”  
 
 
F’sentenza mogħtija minn din il -Qorti diversament preseduta fit -18 ta’ Frar, 
2013, fl -ismijiet Emmeline Cini vs. Antione Cachia , il-Qorti qale t: 
 
 
“Għalhekk il -Qorti għandha l -obbligu li teżamina t -telf ta’ qligħ futur minħabba 
l-inkapaċità, it -telf ta’ paga jew qligħ ieħor attwali li jinkorri fih id -danneġġjat; u 
dak it -telf ta’ qligħ futur, ossia lucrum cessans , li d -danneġġjat ikun prekluż li  
jużufruwixxi minnu minħabba l -event sinistru kawża tal -għemil dirett tad -
danneġġjant.”  
 
Fis-sistema legali tag ħna il -kwantifikazzjoni tad -danni hija dejjem fid -
diskrezzjoni tal -ġudikant, u għalkemm hi regolata minn ċerti prinċipji, dawn 
mhumiex assoluti. F’deċiżjoni mogħtija minn din il -Qorti diversament 
preseduta fis -27 ta’ April, 2005, fl -ismijiet Paul Debono vs. Malta Drydocks,  
ġie stabbilit illi:  
 
“Id-determinazzjoni tal -kwantum tar -riżarċiment hi ċertament fis -sistema legali 
tagħna spirata mir -regola stabbilita fl -artikolu 1045 tal -Kodiċi Ċivili. Fir -rigward 
tal-lucrum cessans  dan jinvolvi telf ta’ qliegħ futur minħabba l -inkapaċità. Il -liġi 
imbagħad tħalli fid -diskrezzjoni tal -Qorti biex, valjati ċ -ċirkostanzi tal -każ, ix -
xorta u grad ta’ inkapaċità, u l-kondizzjoni tal -parti danneġġjata tistabbilixxi s -
somma riżarċitorja. Innegabilment, per ò, il-metodu ta’ din il -valutazzjoni tad -
dannu lill -persuna minn dejjem ikkostitwiet il -problema l -aktar spinuża, kif hekk 
jirriżulta minn sempliċi raffront tad -diversi deċiżjonijiet in materja.”  
 
 
Il-multiplier huwa fattur pjuttost diskrezzjonali, għalkemm bħala regola huwa 
ġeneralment aċċettat li għal persuna fl -età ta’ erbgħin  (40) sena, li hi l -età li 
Rikors Maħluf Nru 697/2018 LM   
 
Paġna 17 minn 20 
 
Qrati tal -Ġustizzja  
 kellu l -attur fiż -żmien li fih seħħ l -inċident, il -multiplier adottat għandu j kun ta’ 
20, tenut kont li l -attur għad irid jaħdem almenu sal -età ta’ ħamsa u sittin 
sena sabiex jilħaq l -età tal -pensjoni . Fis-sentenza fl -ismijiet  John u Laura 
konjugi Ransley vs. Edward u Lydia konjugi Restall27, il-Qorti qalet:  
 
“Hawnhek k għandna fattur pjuttost diskrezzjonali. Il -metodu ta’ likwidazzjoni 
tad-danni kien għal żmien twil ibbażat fuq il -prinċipji enunċjati fil -kawża Butler 
vs Heard  deċiża mill -Qorti tal -Appell Ċivili Superjuri fit -22 ta’ Settembru, 1967. 
F’dik il -kawża intqa l li fid -determinazzjoni tal -multiplier  wieħed irid jieħu in 
kunsiderazzjoni ċ -‘chances and changes of life’ , b’mod li dan il -multiplier  ma 
jwassalx lid -danneġġjat li jieħu kumpens daqs li kieku baqa’ jaħdem sad -data li 
jirtira, iżda l -figura tiġi mnaqqsa biex b’hekk ikun ittieħed kunsiderazzjoni l -fatt 
li l-persuna danneġġjata setgħet, fil -kors normali tal -ħajja tagħha, ma waslitx 
qawwija u sħiħa sal -età tal -pensjoni.  
 
... 
 
Hawn għalhekk naraw element diskrezzjonali li qed jingħata lill -ġudikant. Il -liġi 
ma tridx li l -kumpens ikun biss riżultat ta’ eżerċizzju matematiku – għalkemm 
tali eżerċizzju jkun wieħed siewi u jwassal għal ċerta uniformità fil -likwidazzjoni 
tad-danni kif effettivament ġara wara s -sentenza ta’ Butler vs Heard , 
b’danakollu l -ġudikant għ andu jżomm quddiem għajnejh aspett aktar wiesa’ tal -
problema u fl -ammont li finalment jakkorda bħala danni għat -telf futur – dawk 
li fil-gergo huma  magħrufa bħala ‘lucrum cessans’  jipprova jimprimi sens ta’ 
ġustizzja billi mhux biss iħares lejn l -interessi  tad-danneġġjat iżda billi wkoll 
jittieħed in konsiderazzjoni dak li kkawża d -dannu.”  
 
 
Fil-każ odjern, ġie stabbilit mill -espert mediku  ex parte  li eżamina lill -attur, Mr 
Massimo Abela, li l -grad ta’ diżabilità permanenti sofferta mill -attur hi ta’ 
erbgħa  fil-mija (4%),  u l-Qorti ma tara li hemm l -ebda raġuni valida li għaliha 
għandha tiddipartixxi minn din ir -rata hekk stabbilita.  
 
                                                           
27 P.A., 10.05.2005.  
Rikors Maħluf Nru 697/2018 LM   
 
Paġna 18 minn 20 
 
Qrati tal -Ġustizzja  
 Il-Qorti ser tieħu bħala qligħ annwali li kien jipperċepixxi l -attur il -paga bażika 
tiegħu għas -sena 201 5, is-sena ta’ qabel dik li fiha seħħ  seħħ l -inċident. Mill -
kopja tal -FS3 esebita  jirriżulta li l -attur kellu dħul gross ta’ € 29,582  u dħul nett 
ta’ € 24,372 . Din il -paga  netta  trid tiġi aġġustata u togħla abbażi tal -għoli tal -
ħajja28 għal l-perijodu kollu tal -multiplier , sabiex b’hekk is -salarju bażiku li ser 
tkun qiegħd a taħdem fuqu l -Qorti huwa ta’ € 24,372  + €29,051.42  / 2 = 
€26,711.71 .  
 
L-evol uzzjoni  ġuriprudenzjali f’kawżi ta’ din ix -xorta wassal għal żvilupp ieħor 
importanti, dak li jsir tnaqq is ta’ 20% minħabba li l -ħlas t al-kumpens qiegħed 
isir f’darba (lump sum payment) . Spiss kien jiġri li f’ka wżi li kienu jdumu s -snin 
biex jinqatgħu , il-Qorti kienet tnaqqas 2% għal kull sena li kawża ddum biex 
tinqata’ f’każijiet fejn ikunu għaddew aktar minn tliet snin bejn id -data met a 
tiġi ppreżentata ċ -ċitazzjoni u s -sentenza. Madanakollu f’dan il -każ il-Qorti ma 
tarax li hemm lok għal tali tnaqqis. Il -każ seħħ fis -sena 2016 u l -kawża nfetħet 
aktar kmieni din is -sena stess, u għalhekk m’hemmx lok għal tali tnaqqis.  
  
Is-salarju medju  ta’ € 26,711.71  x multiplier  ta’ 20, x 4% diżabilità permanenti  
sofferta mill -attur, iwasslu għal ċifra ta’ €2 1,369.37 , li meta ridotta b’20% 
(lump sum payment),  tiġi €17,095.49.  Dan huwa l -lucrum cessans likwidat 
mill-Qorti, li meta magħdud mas -somma ta’  €3,346.80 rappreżentanti d -
damnum emergens  soffert mill -attur, jiġi stabbilit li l -ammont totali li għandu 
jitħallas mill -konvenut lill -attur in linea ta’ danni jammonta għal €20,442.29. 
 
                                                           
28 F’sentenza mogħtija minn din il -Qorti kif d iversament preseduta fid -19.05.2000 fl-ismijiet Joseph Galea vs. Charles 
Fenech pro et noe,  il-Qorti stabbiliet illi, “Meta d -danni jirrappreżentaw kumpens għal telf futur, il -Qorti trid tieħu in 
konsiderazzjoni l -effetti li l -inflazzjoni jkollha fuq l -introjtu perċepit fid -data tal -inċident proġettat fuq firxa ta’ snin 
magħżula bħala l -multiplier .” Bħala rata ta’ inflazzjoni annwali qed tittieħed ir -rata ta’ 0.96%, ir -rata medja tal -inflazzjoni 
f’dawn l -aħħar 5 snin skont in -National Statistics Office {1.38% (2013) + 0.31% (2014) + 1.10% (2015) + 0.64% (2016) + 
1.37 % (2017) = 0.96%}.  
Rikors Maħluf Nru 697/2018 LM   
 
Paġna 19 minn 20 
 
Qrati tal -Ġustizzja  
 L-azzjoni odjerna ġiet in tavolata  direttament  fil-konfront ta s-soċjetà 
konvenuta, l -assiguratriċi tal -vettura li kkaġunat l -inċident mertu tal -kawża, 
liema soċjetà hija domiċiljata fi Stat Membru tal -Unjoni Ewropea . Dan  sar ai 
termini  tal-Artikoli 11(1)(b) u 13(2) tar -Regolament (UE) 1215/2015 tal -
Parlament Ewropew u tal -Kunsill tat -12 ta’ Diċembru, 2012. L-Artikolu 
11(1)(b) tar -Regolament (UE) 1215/2015  jipprovdi li “assiguratur domiċiljat fi 
Stat Membru jista’ jiġi mfittex fi Stat Membru ieħor , fil-każ ta’ azzjonijiet 
miġjuba minn  dak li jkollu l -polza tal -assigurazzjoni , dak li jkun assigurat jew  xi 
benefiċjarju , fil-qrati tal -post fejn ir -rikorrent ikun domiċiljat .” L-Artikolu 13(2) 
tar-Regolament (UE) 1215/2015 jgħid illi “l -Artikoli 10, 11 u 12 għandhom 
japplikaw għall -azzjonijiet miġjuba mill -parti li tkun ġarrbet il -ħsara kontra l -
assiguratur, meta tali azzjonijiet diretti jkunu permessi.”  Fl-ordinament 
ġuridiku tagħna l -azzjoni diretta tal -vittma kontra l -assiguratur tal -vettura li 
tkun ikkawżat l -inċident, hija permessa bl -artikolu 9A tal -Kap. 104 tal -Liġijiet 
ta’ Malta. In vista tas -suespost, il -Qorti tqis illi l -azzjoni odjerna kif proposta 
direttament kontra s -soċjetà estera assiguratriċi għandha tiġi milqugħha u li 
din għandha tinżamm responsabbli għall -ħlas tad -danni kollha sofferti mill -
attur b’konsegwenza tal -inċident mertu tal -kawża.  
 
 
 
Decide  
 
Għaldaqstant għar -raġunijiet hawn fuq mogħtija, il-Qorti qiegħda taqta’ u 
tiddeċiedi din il -kawża kif ġej : 
 
1. Tiddikjara  u tiddeċiedi  illi l-inċident mertu tal -kawża li seħħ f l-10 ta' 
Lulju 2016 ġewwa Scicli, Sqallija,  seħħ unikament  tort u ħtija tal -
Rikors Maħluf Nru 697/2018 LM   
 
Paġna 20 minn 20 
 
Qrati tal -Ġustizzja  
 assigurat tas -soċjetà konvenut a sewwieq tal -vettura bin -numru ta' 
reġistrazzjoni ER 159 LC tal -għamla Nissan Qashqai , f'liema in ċident 
korra l-attur ; 
 
2. Tiddikjara u tidde ċiedi illi s -soċjetà konvenu ta Allianz S.p.A. b ħala l -
assikuratri ċi tal -vettura bin -numru ER 159 LC meta se ħħ l-inċident 
mertu tal -kawża , hija responsabbli g ħall-ħlas tad -danni kollha sofferti 
mill-attur b’konsegwenza  tal-istess in ċident awtomobilistiku ;  
 
3. Tillikwida d -danni sofferti mill -attur f is-somma ta’ għoxrin elf,  erba’ 
mija u tnejn u erbgħin Eu ro u disgħa u għoxr in ċenteżmu ( €20, 442.29); 
 
4. Konsegwentement tikkundanna l is-soċjetà konvenuta t ħallas lill -attur 
is-somma hekk likwidat a in linea ta’ danni.  
 
Bl-ispejjeż u bl -imgħ axijiet legali mid-data tas -sente nza sad-data tal -ħlas 
effettiv , kontra s-soċjetà konvenut a. 
 
 
Moqrija .