Kawża C-176/09

Il-Gran Dukat tal-Lussemburgu

vs

Il-Parlament Ewropew

u

Il-Kunsill tal-Unjoni Ewropea

“Rikors għal annullament – Direttiva 2009/12/KE – Tariffi tal-ajruporti – Kamp ta’ applikazzjoni – Ajruporti li t-traffiku annwali tagħhom jaqbeż il-5 miljun passiġġier fis-sena u dawk li jirreġistraw l-ikbar numru ta’ passiġġieri fis-sena għal kull Stat Membru – Validità – Prinċipji ta’ ugwaljanza fit-trattament, ta’ proporzjonalità u ta’ sussidjarjetà”

Sommarju tas-sentenza

1. Trasport — Trasport bl-ajru — Direttiva 2009/12 — Tariffi tal-ajruporti — Kamp ta’ applikazzjoni — Ksur tal-prinċipju ta’ ugwaljanza fit-trattament — Assenza

(Artikolu 80(2) KE; Direttiva tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill 2009/12)

2. Trasport — Trasport bl-ajru — Direttiva 2009/12 — Tariffi tal-ajruporti — Kamp ta’ applikazzjoni — Ksur tal-prinċipju ta’ proporzjonalità — Assenza

(it-tielet paragrafu tal-Artikolu 5 KE; Direttiva tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill 2009/12)

3. Dritt Komunitarju — Prinċipji — Prinċipju ta’ sussidjarjetà — Applikazzjoni fil-qasam tat-trasport bl-ajru

(it-tieni paragrafu tal-Artikolu 5 KE, u Artikolu 80 KE)

1. In-natura paragunabbli ta’ sitwazzjonijiet differenti għandha tiġi evalwata fid-dawl tal-elementi kollha li jikkaratterizzawhom. Dawn l-elementi għandhom, b’mod partikolari, jiġu ddeterminati u evalwati fid-dawl tal-għan u tal-iskop tal-att tal-Unjoni li jistabbilixxi d-distinzjoni inkwistjoni. Għandhom jiġu kkunsidrati wkoll il-prinċipji u l-għanijiet tal-qasam li jifforma parti minnu l-att inkwistjoni.

Id-Direttiva 2009/12 dwar l-imposti [tariffi] tal-ajruporti hija bbażata fuq l-Artikolu 80(2) KE, li jipprovdi li l-Kunsill jista’ jiddeċiedi jekk, sa fejn u b’liema proċedura ta’ dispożizzjonijiet opportuni jistgħu jiġu adottati għat-traffiku fil-baħar u bl-ajru. Għalhekk, peress li l-Kunsill ingħata s-setgħa li jiddeċiedi kemm dwar il-mument kif ukoll dwar il-kontenut u l-portata tal-intervent tiegħu għat-traffiku fil-baħar u bl-ajru, it-Trattat tah setgħa normattiva wiesgħa fir-rigward tal-adozzjoni ta’ regoli komuni xierqa. Meta tistħarreġ l-eżerċizzju ta’ din il-kompetenza, il-qorti ma tistax tissostitwixxi l-evalwazzjoni tagħha għal dik tal-leġiżlatur Komunitarju, iżda trid tillimita ruħha sabiex teżamina jekk din hijiex ivvizzjata minn żball manifest jew użu ħażin ta’ poter jew jekk il-leġiżlatur marx manifestament ultra vires mil-limiti tas-setgħa normattiv tiegħu.

Fi kwalunkwe każ, l-imsemmi leġiżlatur jista’ jirrikorri għal klassifikazzjoni skont kriterji oġġettivi u fuq il-bażi ta’ konstatazzjonijiet globali sabiex ikun jista’ jistabbilixxi leġiżlazzjoni ġenerali u oġġettiva. Dan jgħodd b’mod partikolari meta l-leġiżlatur tal-Unjoni jimplementa politika komuni li tinvolvi l-ħtieġa li tiġi evalwata sitwazzjoni ekonomika kumplessa, bħalma huwa b’mod ġenerali l-każ fil-qasam tat-trasport bl-ajru.

Fid-dawl ta’ dawn il-prinċipji, l-eżerċizzju, mil-leġiżlatur tal-Unjoni, tal-kompetenza tiegħu, waqt l-adozzjoni tad-Direttiva 2009/12, ma huwiex ivvizzjat minn żball manifest jew minn użu ħażin tal-poter u dan tal-aħħar ma marx manifestament ultra vires mil-limiti tas-setgħa normattiva wiesgħa li huwa għandu f’dan il-qasam meta kkunsidra li l-ajruporti sekondarji tal-Istati Membri ma jinsabux fl-istess sitwazzjoni, fir-rigward tal-utenti tal-ajruporti, bħall-ajruporti prinċipali. Fil-fatt, fl-Istati Membri li fihom ma hemm l-ebda ajruport li jilħaq il-livell minimu stabbilit bid-Direttiva 2009/12, l-ajruport li jirreġistra l-ikbar numru ta’ passiġġieri fis-sena għandu jitqies bħala l-punt ta’ dħul fl-Istat Membru kkonċernat, fatt li jagħtih pożizzjoni privileġġata fir-rigward tal-utenti tal-ajruporti. Min-naħa l-oħra, l-ajruporti li ma humiex inklużi fil-kamp ta’ applikazzjoni tad-Direttiva 2009/12 ma jistgħux, irrispettivament min-numru konkret ta’ passiġġieri fis-sena, jitqiesu bħala l-ajruporti prinċipali tal-Istati Membri li fihom dawn huma stabbiliti. Dawn l-ajruporti jistgħu jitqiesu bħala ajruporti sekondarji tal-Istati Membri li, bħala regola, għandhom importanza strateġika differenti għal-linji tal-ajru fir-rigward tal-ajruporti prinċipali, fatt li jpoġġihom f’sitwazzjoni differenti fir-rigward tal-utenti tal-ajruporti fil-qasam tal-iffissar tal-tariffi tal-ajruporti.

(ara l-punti 32-35, 47, 48, 50)

2. F’dak li jirrigwarda l-istħarriġ ġudizzjarju tal-osservanza tar-rekwiżiti li jirriżultaw mill-prinċipju ta’ proporzjonalità, f’oqsma fejn il-leġiżlatur tal-Unjoni għandu setgħa normattiva wiesgħa, bħal fil-qasam tat-trasport bl-ajru, hija biss in-natura manifestament mhux xierqa ta’ miżura stabbilita f’wieħed minn dawn l-oqsma meta mqabbla mal-għan li l-istituzzjonijiet kompetenti riedu jilħqu li tista’ taffettwa l-legalità ta’ din il-miżura. Madankollu, anki fil-preżenza ta’ tali setgħa, il-leġiżlatur tal-Unjoni huwa marbut jibbaża l-għażla tiegħu fuq kriterji oġġettivi. Barra minn hekk, fil-kuntest tal-evalwazzjoni tar-restrizzjonijiet marbuta mal-miżuri differenti possibbli, għandu jiġi eżaminat jekk l-għanijiet imfittxija mill-miżura magħżula humiex ta’ natura li tiġġustifika l-konsegwenzi ekonomiċi negattivi, anki kunsiderevoli għal ċerti operaturi.

Id-Direttiva 2009/12/KE dwar it-tariffi tal-ajruporti ma tiksirx il-prinċipju ta’ proporzjonalità meta tinkludi fil-kamp ta’ applikazzjoni tagħha l-ajruporti li jinsabu fi Stati Membri li fihom l-ebda ajruport ma jilħaq il-livell minimu previst minn din id-direttiva u li jirreġistraw l-ikbar numru ta’ passiġġieri fis-sena, irrispettivament min-numru konkret ta’ dawn il-passiġġieri.

Fir-rigward tal-kwistjoni dwar jekk l-adozzjoni mid-Direttiva 2009/12 ta’ qafas li jimponi l-osservanza ta’ prinċipji komuni għall-iffissar ta’ tariffi tal-ajruporti fuq livell nazzjonali hijiex adatta sabiex jintlaħaq l-għan tal-imsemmija direttiva, meta hemm riskju li l-korpi ta’ tmexxija tal-ajruporti jsibu ruħhom f’sitwazzjoni privileġġata fir-rigward tal-utenti tal-ajruporti u, għalhekk, hemm riskju, f’dak li jikkonċerna l-iffissar tal-tariffi tal-ajruporti, li jabbużaw minn din il-pożizzjoni, dan il-qafas huwa adatt li jipprevjeni, bħala regola, dan ir-riskju milli jseħħ.

Fir-rigward tan-natura proporzjonali tal-imsemmija direttiva, xejn ma jippermetti li jiġi kkonstatat li l-ispejjeż li jirriżultaw mis-sistema stabbilita minnha, għall-ajruporti kkonċernati jew għall-Istati Membri, huma manifestament sproporzjonati fir-rigward tal-vantaġġi li jirriżulta minnha.

(ara l-punti 62-64, 66, 68, 69)

3. Meta l-leġiżlatur tal-Unjoni juża l-Artikolu 80 KE bħala bażi legali, il-prinċipju ta’ sussidjarjetà japplika sa fejn din id-dispożizzjoni ma tagħtihx kompetenza esklużiva sabiex jadotta regoli fil-qasam tat-trasport bl-ajru.

(ara l-punt 79)

SENTENZA TAL-QORTI TAL-ĠUSTIZZJA (It-Tielet Awla)

12 ta’ Mejju 2011 ( )

“Rikors għal annullament – Direttiva 2009/12/KE – Tariffi tal-ajruporti – Kamp ta’ applikazzjoni – Ajruporti li t-traffiku annwali tagħhom jaqbeż il-5 miljun passiġġier fis-sena u dawk li jirreġistraw l-ikbar numru ta’ passiġġieri fis-sena għal kull Stat Membru – Validità – Prinċipji ta’ ugwaljanza fit-trattament, ta’ proporzjonalità u ta’ sussidjarjità”

Fil-Kawża C‑176/09,

li għandha bħala suġġett rikors għal annullament skont l-ewwel paragrafu tal-Artikolu 230 KE, ippreżentat fil-15 ta’ Mejju 2009,

Il-Gran Dukat tal-Lussemburgu, irrappreżentat minn C. Schiltz, bħala aġent, assistit minn P. Kinsch, avukat,

rikorrent,

sostnut minn:

Ir-Repubblika Slovakka, irrappreżentata minn B. Ricziová, bħala aġent,

intervenjenti,

vs

Il-Parlament Ewropew, irrappreżentat minn A. Troupiotis u A. Neergaard, bħala aġenti, b’indirizz għan-notifika fil-Lussemburgu,

Il-Kunsill tal-Unjoni Ewropea, irrappreżentat minn E. Karlsson u M. Moore, bħala aġenti,

konvenuti,

sostnuti minn:

Il-Kummissjoni Ewropea, irrappreżentata minn K. Simonsson u C. Vrignon, bħala aġenti, b’indirizz għan-notifika fil-Lussemburgu,

intervenjenti,

IL-QORTI TAL-ĠUSTIZZJA (It-Tielet Awla),

komposta minn K. Lenaerts, President tal-Awla, R. Silva de Lapuerta, G. Arestis, J. Malenovský u T. von Danwitz (Relatur), Imħallfin,

Avukat Ġenerali: P. Mengozzi,

Reġistratur: R. Şereş, Amministratur,

wara li rat il-proċedura bil-miktub u wara s-seduta tal-21 ta’ Ottubru 2010,

wara li semgħet il-konklużjonijiet tal-Avukat Ġenerali, ippreżentati fis-seduta tas-16 ta’ Diċembru 2010,

tagħti l-preżenti

Sentenza

1 Permezz tar-rikors tiegħu, il-Gran Dukat tal-Lussemburgu jitlob lill-Qorti tal-Ġustizzja tannulla d-Direttiva 2009/12/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill, tal-11 ta’ Marzu 2009, dwar l-imposti tal-ajruporti (ĠU L 70, p. 11), peress li din tikser il-prinċipji ta’ ugwaljanza fit-trattament, ta’ proporzjonalità u ta’ sussidjarjetà.

Il-kuntest ġuridiku

2 Id-Direttiva 2009/12 ġiet adottata fuq il-bażi tal-Artikolu 80(2) KE.

3 Skont it-tielet sentenza tal-premessa 1 tal-istess direttiva “[i]l-korpi li jmexxu l‑ajruporti li jipprovdu faċilitajiet u servizzi li għalihom jitħallsu imposti [tariffi] tal-ajruport għandhom jippruvaw joperaw fuq bażi ta’ effiċjenza meta mqabbla man-nefqa”.

4 L-ewwel sentenza tal-premessa 2 tal-imsemmija direttiva tistabbilixxi li “[j]eħtieġ li jiġi stabbilit qafas komuni li jirregola l-karatteristiċi essenzjali tal-imposti [tariffi] tal-ajruport u l-mod li bih dawn jiġu stabbiliti, minħabba li, fin-nuqqas ta’ tali qafas, ir-rekwiżiti bażiċi fir-relazzjoni bejn il-korpi ta’ tmexxija tal-ajruporti u l-utenti tal-ajruporti jistgħu ma jintlaħqux”.

5 Fir-rigward tal-kamp ta’ applikazzjoni tad-Direttiva 2009/12, il-premessi 3 u 4 tagħha jispeċifikaw li:

“(3) Din id-Direttiva għandha tapplika għal ajruporti [...] li jkunu ikbar minn daqs minimu, billi l-ġestjoni u l-finanzjament ta’ ajruporti żgħar ma jeħtieġux l-applikazzjoni ta’ qafas Komunitarju.

(4) Minbarra dan, fi Stat Membru fejn l-ebda ajruport ma jilħaq id-daqs minimu għall-applikazzjoni ta’ din id-Direttiva, l-ajruport bl-akbar movimenti ta’ passiġġieri jgawdi minn tali pożizzjoni privileġġata bħala punt ta’ dħul f’dak l-Istat Membru li huwa meħtieġ li tiġi applikata, għal dak l-ajruport, din id‑Direttiva sabiex ikun garantit ir-rispett ta’ ċerti prinċipji bażiċi fir-relazzjoni bejn il-korp tat-tmexxija u l-utenti tal-ajruport, b’mod partikolari fir-rigward tat-trasparenza tal-imposti [tariffi] u tan-non diskriminazzjoni fost l-utenti tal-ajruport”.

6 Il-premessa 15 tad-Direttiva 2009/12 hija redatta kif ġej:

“Il-korpi ta’ tmexxija tal-ajruporti għandhom ikunu jistgħu japplikaw imposti [tariffi] tal-ajruporti li jikkorrispondu għall-infrastruttura u/jew il-livell ta’ servizz provdut billi t-trasportaturi bl-ajru għandhom interess leġittimu li jirrikjedu servizzi minn korp ta’ tmexxija ta’ ajruport li jikkorrispondu għall-proporzjon tal-prezz meta mqabbel mal-kwalità. Madankollu, l-aċċess għal livell differenzjat ta’ infrastruttura jew ta’ servizzi għandu jkun miftuħ għall-operaturi kollha li jkunu jixtiequ jagħmlu użu minnu, fuq bażi non-diskriminatorja. Jekk id-domanda tkun ogħla mill-provvista, l-aċċess għandu jiġi ddeterminat abbażi ta’ kriterji oġġettivi u non-diskriminatorji li għandhom jiġu żviluppati minn korp ta’ tmexxija ta’ ajruport. Kwalunkwe differenzjazzjoni fl-imposti [tariffi] tal-ajruporti għandha tkun trasparenti, oġġettiva u bbażata fuq kriterji ċari”.

7 Skont il-premessa 19 tal-imsemmija direttiva:

“Billi l-għan ta’ din id-Direttiva, jiġifieri li jiġu stabbiliti prinċipji komuni għall-istabbiliment ta’ imposti [tariffi] tal-ajruporti fir-rigward tal-ajruporti Komunitarji, ma jistax jinkiseb suffiċjentement mill-Istati Membri billi fil-livell nazzjonali ma jistgħux jiġu stabbiliti sistemi ta’ imposti [tariffi] tal-ajruporti b’uniformità fil-Komunità kollha, u għalhekk jista, minħabba l-iskala u l-effetti tiegħu, jinkiseb aħjar fil-livell Komunitarju, il-Komunità tista’ tadotta miżuri, konformement mal-prinċipju tas-sussidjarjetà kif stabbilit fl-Artikolu 5 tat-Trattat. Konformement mal-prinċipju ta’ proporzjonalità, kif stabbilit f’dak l-Artikolu, din id-Direttiva ma tmurx lil hinn minn dak li huwa meħtieġ sabiex jinkiseb dak l-għan”.

8 Skont l-Artikolu 1(1) u (2) tagħha, din l-istess direttiva “tistabbilixxi prinċipji komuni għall-ġbir ta’ [tariffi] imposti tal-ajruporti Komunitarji” u din “tapplika għal kull ajruport li jinsab f’territorju suġġett għat-Trattat [KE] u miftuħ għat-traffiku kummerċjali li t-traffiku annwali tiegħu jkun aktar minn 5 miljun moviment ta’ passiġġieri u għall-ajruport bl-ogħla moviment ta’ passiġġieri f’kull Stat Membru”.

9 Skont l-Artikolu 2(4) tad-Direttiva 2009/12, imposta tal-ajruport tfisser “levy miġbura għall-benefiċċju tal-korp ta’ tmexxija ta’ ajruport u mħallsa mill-utenti tal-ajruport għall-użu ta’ faċiltajiet u servizzi, li jiġu provduti esklużivament mill-korp ta’ tmexxija ta’ ajruport u li jkunu relatati mal-inżul, it-tlugħ, movimenti fl-art u pparkjar ta’ inġenji tal-ajru, u l-ipproċessar ta’ passiġġieri u merkanzija”.

10 L-ewwel sentenza tal-Artikolu 3 tal-istess direttiva tipprovdi li “[l]-Istati Membri għandhom jiżguraw li l-imposti [tariffi] tal-ajruport ma jiddiskriminawx bejn l-utenti tal-ajruport”.

11 F’dan ir-rigward, id-Direttiva 2009/12 tistabbilixxi l-implementazzjoni ta’ proċedura obbligatorja għall-konsultazzjoni regolari bejn il-korp ta’ tmexxija tal-ajruport ikkonċernat u l-utenti tal-ajruport jew ir-rappreżentanti jew assoċjazzjonijiet tal-utenti tal-ajruport, u proċedura ta’ rimedju. Fir-rigward ta’ dawn il-proċeduri, l-Artikolu 6 ta’ din id-direttiva jistabbilixxi:

“1. L-Istati Membri għandhom jiżguraw li tiġi stabbilita proċedura obbligatorja għall-konsultazzjoni regolari bejn il-korp ta’ tmexxija ta’ ajruport u l-utenti tal-ajruport jew ir-rappreżentanti jew assoċjazzjonijiet tal-utenti tal-ajruport fir-rigward tal-operat tas-sistema ta’ imposti [tariffi] tal-ajruport, il-livell ta’ imposti [tariffi] tal-ajruport u, kif ikun jeħtieg il-każ, il-kwalità tas-servizz provdut. Tali konsultazzjoni għandha sseħħ għall-anqas darba fis-sena, ħlief jekk jiġi miftiehem mod ieħor fl-aħħar konsultazzjoni. Fejn jeżisti ftehim pluriennali bejn il-korp ta’ tmexxija ta’ ajruport u l-utenti tal-ajruport, il-konsultazzjonijiet għandhom iseħħu kif previst f’tali ftehim. L-Istati Membri għandhom iżommu d-dritt li jitolbu konsultazzjonijiet aktar frekwenti.

2. L-Istati Membri għandhom jiżguraw li, kull fejn ikun possibbli, it-tibdil fis-sistema jew fil-livell ta’ imposti [tariffi] tal-ajruport isir bi ftehim bejn il-korp ta’ tmexxija tal-ajruport u l-utenti tal-ajruport. Għal dak l-għan, il-korp ta’ tmexxija tal-ajruport għandu jippreżenta kwalunkwe proposta għal modifika fis-sistema jew fil-livell ta’ imposti [tariffi] tal-ajruport lill-utenti tal-ajruport, flimkien mar-raġunijiet għat-tibdil propost mhux aktar tard minn erba’ xhur qabel ma dawn jidħlu fis-seħħ, ħlief jekk ikun hemm ċirkostanzi eċċezzjonali li jeħtieġu li jiġu ġġustifikati mal-utenti tal-ajruport. Il-korp ta’ tmexxija tal-ajruport għandu jkollu konsultazzjonijiet dwar il‑bidliet proposti mal-utenti tal-ajruport u jieħu kont tal-fehmiet tagħhom qabel ma tittieħed deċiżjoni. Il-korp ta’ tmexxija tal-ajruport għandu normalment jippubblika d-deċiżjoni jew ir-rakkomandazzjoni tiegħu mhux aktar tard minn xahrejn qabel ma tidħol fis-seħħ. Il-korp ta’ tmexxija tal-ajruport għandu jiġġustifika d-deċiżjoni tiegħu fir-rigward tal-fehmiet tal-utenti tal-ajruport fil-każ li ma jintlaħaqx ftehim dwar il-bidliet proposti bejn il-korp ta’ tmexxija tal-ajruport u l-utenti tal-ajruport.

3. L-Istati Membri għandhom jiżguraw li fil-każ ta’ nuqqas ta’ qbil fir-rigward ta’ deċiżjoni dwar imposti [tariffi] tal-ajruport li tittieħed mill-korp ta’ tmexxija tal-ajruport, kwalunkwe parti tista’ titlob l-intervent tal-awtorità ta’ superviżjoni indipendenti msemmija fl-Artikolu 11, li għandha teżamina l-ġustifikazzjonijiet għall-modifika tas-sistema jew tal-livell ta’ imposti [tariffi] tal-ajruport.

4. Il-modifika fis-sistema jew fil-livell ta’ imposti [tariffi] tal-ajruport li tkun ġiet deċiża mill-korp ta’ tmexxija tal-ajruport, jekk tiġi mressqa quddiem l-awtorità ta’ superviżjoni indipendenti, m’għandhiex ikollha effett sakemm dik l-awtorità tkun għadha ma eżaminatx il-kwistjoni. L-awtorità ta’ superviżjoni indipendenti għandha, fi żmien erba’ ġimgħat minn meta l-kwistjoni tkun tressqet quddiemha, tieħu deċiżjoni temporanja dwar id-dħul fis-seħħ tal-modifika tal-imposti [tariffi] tal-ajruport, ħlief jekk id-deċiżjoni final tkun tista’ tittieħed fl-istess skadenza.

5. Stat Membru jista’ jiddeċiedi li ma japplikax il-paragrafi 3 u 4 fir-rigward tat-tibdil fil-livell jew fl-istruttura ta’ imposti [tariffi] tal-ajruporti f’dawk l-ajruporti li għalihom:

a) ikun hemm proċedura obbligatorja taħt il-liġi nazzjonali li permezz tagħha l-imposti [tariffi] tal-ajruporti, jew il-livell massimu tagħhom, għandhom jiġu determinati jew approvati mill-awtorità ta’ superviżjoni indipendenti; jew

b) ikun hemm proċedura obbligatorja taħt il-liġi nazzjonali li permezz tagħha l-awtorità ta’ superviżjoni indipendenti teżamina, regolarment jew fuq talba mill-partijiet interessati, jekk dawn l-ajruporti humiex suġġetti għal kompetizzjoni effettiva. Meta dan ikun ġustifikat fuq il-bażi ta’ eżami bħal dan, l-Istat Membru għandu jiddeċiedi li l-imposti [tariffi] tal-ajruporti, jew il-livell massimu tagħhom, għandhom ikunu determinati jew approvati mill-awtorità ta’ superviżjoni indipendenti. Din id-deċiżjoni għandha tapplika għall-perjodu ta’ żmien meħtieġ fuq il-bażi tal-eżami mwettaq minn dik l-awtorità.

[…]”.

12 Kull darba li għandhom isiru l-konsultazzjonijiet, il-korp ta’ tmexxija ta’ ajruport għandu, abbażi tal-Artikolu 7(1) tad-Direttiva 2009/12, jipprovdi lil kull utent tal-ajruport, jew lir-rappreżentanti jew assoċjazzjonijiet tal-utenti tal-ajruport, informazzjoni dwar l-elementi li jkunu l-bażi li fuqha jiġu ddeterminati s-sistema jew il-livell tal-imposti [tariffi] kollha miġbura minnha f’kull ajruport.

13 Fir-rigward tal-implementazzjoni u l-funzjonament tal-awtorità ta’ superviżjoni indipendenti, l-Artikolu 11(1) sa (3) u (5) tad-Direttiva 2009/12 jipprovdi:

“1. L-Istati Membri għandhom jinnominaw jew jistabbilixxu awtorità indipendenti bħala l-awtorità ta’ superviżjoni indipendenti nazzjonali tagħhom sabiex tiżgura l-applikazzjoni korretta tal-miżuri meħuda għall-finijiet ta’ konformità ma’ din id-Direttiva u sabiex tieħu f’idejha, għall-anqas, il-kompiti assenjati taħt l-Artikolu 6. Tali awtorità tista’ tkun l-istess bħall-entità li l-Istat Membru jinkariga sabiex tiżgura l-applikazzjoni tal-miżuri regolatorji addizzjonali msemmija fl-Artikolu 1(5), inkluża l-approvazzjoni tas-sistema ta’ imposti [tariffi] u/jew tal-livell tal-imposti [tariffi] tal-ajruport, kemm-il darba din tikkonforma mar-rekwiżiti tal-paragrafu 3 ta’ dan l-Artikolu.

2. Konformement mal-liġi nazzjonali, din id-Direttiva m’għandhiex tipprekludi lill-awtorità ta’ superviżjoni indipendenti milli tiddelega, taħt is-superviżjoni u r‑responsabbiltà sħiħa tagħha, l-implimentazzjoni ta’ din id-Direttiva lil awtoritajiet ta’ superviżjoni indipendenti oħra, sakemm dik l-implimentazzjoni ssir konformement mal-istess standards.

3. L-Istati Membri għandhom jiggarantixxu l-indipendenza tal-awtorità ta’ superviżjoni indipendenti billi jiżguraw li din tkun ġuridikament distinta minn u funzjonalment indipendenti minn kwalunke korp ta’ tmexxija ta’ ajruport u trasportatur bl-ajru. L-Istati Membri li jkollhom proprjetà ta’ ajruporti, ta’ korpi ta’ tmexxija tal-ajruporti jew ta’ trasportaturi bl-ajru jew li jkollhom il-kontroll ta’ korpi ta’ tmexxija tal-ajruporti jew ta’ trasportaturi bl-ajru għandhom jiżguraw li l-funzjonijiet relatati ma’ tali dritt ta’ proprjetà jew kontroll ma jingħatawx lill-awtorità ta’ superviżjoni indipendenti. L-Istati Membri għandhom jiżguraw li l‑awtorità ta’ superviżjoni indipendenti teżerċita s-setgħat tagħha b’mod imparzjali u trasparenti.

[…]

5. L-Istati Membri jistgħu jistabbilixxu mekkaniżmu ta’ finanzjament għall-awtorità ta’ superviżjoni indipendenti, li jista’ jinkludi l-ġbir ta’ imposta mingħand l-utenti tal-ajruporti u l-korpi ta’ tmexxija tal-ajruporti”.

14 Skont l-Artikolu 12(1) tad-Direttiva 2009/12, il-Kummissjoni għandha tippreżenta lill-Parlament Ewropew u lill-Kunsill rapport, sa mhux iktar tard mill-15 ta’ Marzu 2013, dwar l-applikazzjoni ta’ din id-direttiva, li jevalwa l-progress fit-twettiq tal-għanijiet tagħha.

15 Skont l-ewwel subparagrafu tal-Artikolu 13(1) tal-imsemmija direttiva, l-Istati Membri għandhom idaħħlu fis-seħħ il-liġijiet, ir-regolamenti u d-dispożizzjonijiet amministrattivi meħtieġa biex jikkonformaw ma’ din id-direttiva sa mhux iktar tard mill-15 ta’ Marzu 2011.

It-talbiet tal-partijiet u l-proċedura quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja

16 Il-Gran Dukat tal-Lussemburgu jitlob li l-Qorti tal-Ġustizzja

– prinċipalment, tannulla l-Artikolu 1(2) tad-Direttiva 2009/12 inkwantu dan jistabbilixxi li din tapplika għall-ajruport li jirreġistra l-ikbar numru ta’ passiġġieri f’kull Stat Membru;

– sussidjarjament, tannulla d-Direttiva 2009/12 fl-intier tagħha u

– tikkundanna lill-Parlament u lill-Kunsill għall-ispejjeż

17 Il-Parlament u l-Kunsill jitolbu li l-Qorti tal-Ġustizzja:

– prinċipalment, tiċħad ir-rikors bħala infondat;

– tikkundanna lil Gran Dukat tal-Lussemburgu għall-ispejjeż u

– sussidjarjament, fil-każ li l-Qorti tal-Ġustizzja tannulla d-Direttiva 2009/12, iżżomm l-effetti tagħha sakemm jiġi adottat att ġdid.

18 B’digriet tal-President tal-Qorti tal-Ġustizzja tal-14 ta’ Ottubru 2009, ir‑Repubblika Slovakka u l-Kummissjoni ġew ammessi sabiex jintervjenu insostenn tat-talbiet, rispettivament, tal-Gran Dukat tal-Lussemburgu u tal-Parlament kif ukoll tal-Kunsill.

Fuq ir-rikors

Fuq l-ewwel motiv, ibbażat fuq ksur tal-prinċipju ta’ ugwaljanza fit-trattament

L-argumenti tal-partijiet

19 L-ewwel motiv tar-rikors, ibbażat fuq ksur tal-prinċipju ta’ ugwaljanza fit-trattament, jinkludi żewġ partijiet distinti. Permezz tal-ewwel parti ta’ dan il-motiv, il-Gran Dukat tal-Lussemburgu, sostnut mir-Repubblika Slovakka, isostni li huwa qed jiġi ttrattat b’mod differenti mill-mod ta’ kif qed jiġu ttrattati l-Istati Membri li fihom hemm l-ajruporti reġjonali l-kbar, li jirreġistraw bejn miljun sa 5 miljun passiġġier fis-sena, għaliex, minkejja li jinsabu fl-istess sitwazzjoni bħal dik li jinsab fih l‑uniku ajruport kummerċjali Lussemburgiż, jiġifieri dak ta’ Luxembourg-Findel, li n-numru ta’ passiġġieri fis-sena jammonta għal 1.7 miljun, dawn ma jaqgħux taħt il-kamp ta’ applikazzjoni tad-Direttiva 2009/12. Dawn huma l-ajruporti ta’ Hahn (il-Ġermanja) u ta’ Charleroi (il-Belġju), li n-numru ta’ passiġġieri huwa, rispettivament, ta’ 4 u ta’ 2.9 miljun, ajruporti li jinsabu fl-istess żona ta’ kummerċ tal-ajruport Lussemburgiż, jiġifieri distanza bil-karozza ta’ inqas minn 200 km, u li huma kompetituri diretti ta’ dan tal-aħħar. Barra minn hekk, dawn huma ajruporti reġjonali kbar li jinsabu viċin ċentru urban ta’ ċertu daqs jew ikkaratterizzat minn ċertu livell ta’ attività ekonomika, bħalma huma l-ajruporti ta’ Torino (l-Italja) jew ta’ Bordeaux (Franza), b’rispettivament, 3.5 u 3.4 miljun passiġġier.

20 Permezz tat-tieni parti tal-ewwel motiv, il-Gran Dukat tal-Lussemburgu jsostni li huwa qed jiġi ttrattat bl-istess mod bħalma qed jiġu ttrattati Stati Membri oħra li fuq it-territorju tagħhom hemm stabbiliti ajruporti li l-volum ta’ passiġġieri fis-sena jaqbeż il-5 miljun, bħal pereżempju r-Repubblika Federali tal-Ġermanja u r-Renju tal-Belġju.

21 Skont il-Gran Dukat tal-Lussemburgu, għandu, f’dan il-kuntest, li jsir riferiment għall-klassifikazzjoni li tirriżulta mill-Komunikazzjoni tal-Kummissjoni, tad-9 ta’ Diċembru 2005, dwar il-linji gwida Komunitarji dwar il-finanzjament ta’ ajruporti u l-għajnuna għall-bidu mill-Istat mogħtija lil linji tal-ajru li jitilqu minn ajruporti reġjonali (ĠU C 315, p 1), u li l-kamp ta’ applikazzjoni tad-Direttiva 2009/12 jiġi limitat għall-kategoriji ta’ ajruporti li n-numru ta’ passiġġieri fis-sena jaqbeż il‑5 miljun.

22 La d-differenza fit-trattament fir-rigward tal-ajruporti reġjonali l-kbar li huma esklużi mill-kamp ta’ applikazzjoni tad-Direttiva 2009/12 u lanqas it-trattament identiku tal-ajruport ta’ Luxembourg-Findel u l-ajruporti li n-numru ta’ passiġġieri fis-sena jaqbeż il-5 miljun ma jistgħu jiġu ġġustifikati. Il-ġestjoni u l-finanzjament tal-ajruporti ta’ daqs żgħir jew medju, li jilqgħu inqas minn 5 miljun passiġġier fis-sena, ma jeħtiġux, kif ġustament jirriżulta mill-premessa 3 ta’ din id-direttiva, l-applikazzjoni ta’ “qafas Komunitarju”. Min-naħa l-oħra, id-dikjarazzjoni, imniżżla fil-premessa 4 tal-imsemmija direttiva, li tipprovdi li l-ajruporti “bl-akbar movimenti ta’ passiġġieri jgawdi minn tali pożizzjoni privileġġata bħala punt ta’ dħul f’dak l-Istat Membru li huwa meħtieġ li tiġi applikata, għal dak l-ajruport, id‑[Direttiva 2009/12]”, hija mingħajr rilevanza reali fid-dawl tal-għan tagħha, jiġifieri l-ħarsien minn abbuż ta’ pożizzjoni dominanti ta’ ċerti ajruporti. Il‑“pożizzjoni privileġġata” tista’ tidħol inkwistjoni biss jekk din realment toħloq, fir-rigward tal-operaturi, vantaġġ tal-istess daqs bħal dak li jirrappreżenta l-fatt li jintlaqgħu iktar minn 5 miljun passiġġier fis-sena. Dan ma huwiex awtomatikament il-każ għall-ikbar ajruport ta’ kull Stat Membru.

23 Fir-rigward, b’mod partikolari, tal-ajruport ta’ Luxembourg-Findel, dan ma jgawdix minn din il-pożizzjoni inkwantu punt ta’ dħul privileġġat fil-Lussemburgu u ma hemm l-ebda riskju ta’ abbuż minn pożizzjoni dominanti fir-rigward tal-operaturi, fid-dawl tas-sitwazzjoni kompetittiva li fih jinsab dan l-ajruport fil-konfront ta’ diversi ajruporti li jilqgħu linji tal-ajru li joperaw titjiriet bi prezz baxx u li jinsabu viċin tiegħu, kif ukoll fil-konfront ta’ ajruporti li jikkostitwixxu ċentri ta’ ajruporti (“hubs”) bħalma huma dawk ta’ Frankfurt (il-Ġermanja) u ta’ Brussell (il-Belġju). Barra minn hekk, f’termini ekonomiċi, l-ajruport Lussemburgiż ma jistax jidħol fil-kategorija bħal dik tal-ajruporti li jirreġistraw iktar minn 5 miljun passiġġier fis-sena, anki jekk dan ibigħ parti iktar sinjifikattiva ta’ biljetti tal-ewwel klassi minn dawn l-ajruporti. Għaldaqstant, il-pożizzjoni vantaġġuża tal-awtorità ta’ tmexxija tiegħu ma tistax titqies bħala ekwivalenti għal dik tal-awtorità ta’ tmexxija ta’ ajruport li jilqa’ iktar minn 5 miljun passiġġier.

24 Min-naħa l-oħra, ir-riskju ta’ abbuż minn pożizzjoni dominanti huwa iktar reali għall-ajruporti l-oħra reġjonali l-iktar importanti li jinsabu viċin ċentru urban ta’ ċertu daqs jew ikkaratterizzat minn ċertu livell ta’ attività ekonomika, bħalma huma l-ajruporti ta’ Torino jew ta’ Bordeaux, peress li dawn ma jidħlux taħt il‑kamp ta’ applikazzjoni tad-Direttiva 2009/12.

25 Huwa ċertament minnu li, fl-oqsma fejn il-leġiżlatur tal-Unjoni għandu jagħmel evalwazzjonijiet ekonomiċi kumplessi, huwa biss żball manifest ta’ evalwazzjoni ta’ din tal-aħħar li jista’ jaffettwa l-legalità tal-azzjoni tagħha. Madankollu, dan il‑prinċipju jippreżumi li dan il-leġiżlatur effettivament wettaq, fil-kawżi inkwistjoni, evalwazzjoni kumplessa, fatt li ma seħħx fil-kawża inkwistjoni. Minkejja li għandu jitqies li l-leġiżlatur wettaq, fuq ċerti punti, evalwazzjoni ta’ sitwazzjoni kumplessa, l-evalwazzjoni dwar l-ajruport ta’ Luxembourg-Findel, li ż-żona ta’ kummerċ hija partikolarment żgħira, ma hijiex kumplessa. Huwa għalhekk ċar illi, billi ġie inkluż dan l-ajruport, li n-numru ta’ passiġġieri tiegħu fis-sena bilkemm jilħaq terz ta’ dak in-numru li lil hinn minnu huwa meqjus bħala neċessarju li jiġi applikat normalment il-qafas Komunitarju, l-imsemmi leġiżlatur wettaq żball manifest ta’ evalwazzjoni.

26 Ir-Repubblika Slovakka żżid tgħid illi d-data dwar is-sitwazzjoni tal-ajruport ta’ Bratislava (is-Slovakkja), li jaqsam l-istess żona ġeografika mal-ajruport ta’ Vjenna (l-Awstrija), tqiegħed inkwistjoni d-dikjarazzjoni li tipprovdi li l-ajruport l-iktar importanti ta’ Stat Membru huwa dejjem il-“punt ta’ tluq” użat mill-parti l‑kbira tal-vjaġġaturi. Il-fatt li ajruport huwa l-iktar importanti fi Stat Membru ma huwiex, għalhekk, element determinanti sabiex tiġi evalwata l-pożizzjoni kompetittiva ta’ dan l-ajruport f’suq partikolari.

27 Skont il-Kunsill, fid-dawl tal-għan tad-Direttiva 2009/12, il-leġiżlatur tal-Unjoni effettivament qies bħala evidenti li l-ajruporti prinċipali, jiġifieri dawk, bħalma huwa l-ajruport ta’ Luxembourg-Findel, li jirreġistraw l-ikbar numru ta’ passiġġieri fis-sena fi Stat Membru, igawdu minn pożizzjoni privileġġata fl-Istat Membru li fit-territorju tiegħu dawn jinsabu, b’mod li jitqiesu bħala ajruporti li jaqbżu l-livell ta’ 5 miljun passiġġier fis-sena.

28 Madankollu, l-ajruporti reġjonali l-kbar, bħalma huma dawk ta’ Charleroi u ta’ Hahn, ma jgawdux mill-pożizzjoni privileġġata li jibbenefikaw minnha l-ajruporti prinċipali tal-Istat Membru rispettiv tagħhom. Dawn l-ajruporti ma jikkostitwixxux il-bieb prinċipali ta’ dħul fl-Istat Membru rispettiv tagħhom bl-istess mod bħall-ajruport li jirreġistra l-ikbar ammont ta’ passiġġieri fis-sena fl-Istat Membru tagħhom, bħalma huwa dak ta’ Luxembourg-Findel.

29 Skont il-Parlament, l-għanijiet tad-Direttiva 2009/12 jipprovaw, kif jirriżulta mill-premessa 1 u 2 tagħha, iġiegħlu lill-korpi ta’ tmexxija tal-ajruporti sabiex jiffunzjonaw b’mod effikaċi f’termini ta’ spejjeż u li jistabbilixxu qafas komuni li jirregola l-komponenti essenzjali tat-tariffi tal-ajruport. Għalhekk, l-imsemmija direttiva hija intiża li tiggarantixxi li l-utenti jkunu jistgħu jkollhom aċċess għas-servizzi tal-ajruport permezz tal-ħlas ta’ tariffi li josservaw il-kundizzjonijiet stabbiliti b’din id-direttiva, billi b’hekk jiġu żgurati n-nondiskriminazzjoni u t‑trasparenza.

30 Billi tirreferi għall-proposta għal direttiva tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill, tal-24 ta’ Jannar 2007, dwar t-tariffi tal-ajruporti [COM(2006) 820 finali, iktar ’il quddiem il-“proposta għal direttiva”], il-Kummissjoni ssostni li l-għan tal-imsemmi qafas komuni huwa li jiffaċilità d-diskussjoni dwar t-tariffi tal-ajruporti bejn l-ajruporti u l-linji tal-ajru. Id-Direttiva 2009/12 tfittex li tevita li korp ta’ tmexxija ta’ ajruport ikun f‘pożizzjoni vantaġġuża fil-konfront tal-linji tal-ajru, fir-rigward tal-iffissar tat-tariffi tal-ajruporti, peress li l-ajruport igawdi minn “pożizzjoni privileġġata”. Żewġ kategoriji ta’ ajruporti jistgħu jsibu ruħhom f’din il-pożizzjoni, jiġifieri l-ajruporti prinċipali f’kull Stat Membru, li ġeneralment jinsabu viċin l-ibliet kapitali u jikkostitwixxu l-“punti ta’ dħul” fihom, kif ukoll l-ajruporti li, minħabba d-daqs tagħhom, jinsabu f’sitwazzjoni bħal dik tal-ajruporti tal-ewwel kategorija. L-ajruporti ta’ din l-ewwel kategorija evidentement jibbenefikaw, b’mod partikolari minħabba l-pożizzjoni ġeografika tagħhom viċin ħafna l-ibliet abitati minn ħafna nies, il-kwalità tal-infrastruttura tagħhom u tal-fatt li hemm klijentela ta’ nies fin-negozju li ma tantx huma sensibbli għal bdil fil-prezz tal-biljett tal-ajru, li iżda huma ostili għall-fatt li jitilfu l-ħin sabiex imorru f’ajruporti li jinsabu iktar minn mitt kilometru miċ-ċentru urban.

Il-kunsiderazzjonijiet tal-Qorti tal-Ġustizzja

31 Il-prinċipju ġenerali ta’ ugwaljanza fit-trattament, inkwantu prinċipju ġenerali tad-dritt tal-Unjoni, jeżiġi li sitwazzjonijiet paragunabbli ma jiġux ittrattati b’mod differenti u li sitwazzjonijiet differenti ma jiġux ittrattati b’mod ugwali, ħlief jekk tali trattament ikun oġġettivament iġġustifikat (ara, b’mod partikolari, is-sentenzi tat-13 ta’ Diċembru 1984, Sermide, 106/83, Ġabra p. 4209, punt 28; tal-5 ta’ Ottubru 1994, Crispoltoni et, C‑133/93, C‑300/93 u C‑362/93, Ġabra p. I‑4863, punti 50 u 51; tal-11 ta’ Lulju 2006, Franz Egenberger, C‑313/04, Ġabra p. I‑6331, punt 33, kif ukoll tas-16 ta’ Diċembru 2008, Arcelor Atlantique et Lorraine et, C‑127/07, Ġabra p. I‑9895, punt 23).

32 In-natura paragunabbli ta’ sitwazzjonijiet differenti għandha tiġi evalwata fid-dawl tal-elementi kollha li jikkaratterizzawhom. Dawn l-elementi għandhom, b’mod partikolari, jiġu ddeterminati u evalwati fid-dawl tal-għan u tal-iskop tal-att tal-Unjoni li jistabbilixxi d-distinzjoni inkwistjoni. Barra minn hekk, għandhom ukoll jiġu kkunsidrati l-prinċipji u l-għanijiet tal-qasam li taħtu jaqa’ l-att inkwistjoni (ara, f’dan is-sens, is-sentenza Arcelor Atlantique et Lorraine et, iċċitata iktar ’il fuq, punti 25 u 26 kif ukoll il-ġurisprudenza ċċitata)

33 F’dan ir-rigward, għandu jiġi osservat li d-Direttiva 2009/12 hija bbażata fuq l‑Artikolu 80(2) KE, li jipprovdi li l-Kunsill jista’ jiddeċiedi jekk, sa fejn u b’liema proċedura ta’ dispożizzjonijiet opportuni jistgħu jiġu adottati għat-traffiku fil-baħar u bl-ajru.

34 Għalhekk, peress li l-Kunsill ingħata s-setgħa li jiddeċiedi kemm dwar il-mument kif ukoll dwar il-kontenut u l-portata tal-intervent tiegħu għat-traffiku fil-baħar u bl-ajru, it-Trattat tah setgħa normattiva wiesgħa fir-rigward tal-adozzjoni ta’ regoli komuni xierqa (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tat-23 ta’ Ottubru 2007, Il‑Kummissjoni vs Il-Kunsill, C‑440/05, Ġabra p. I‑9097, punt 58; ara, ukoll, fir-rigward tas-setgħa leġiżlattiva tal-Kunsill fil-qasam tal-politika komuni tat-trasport, is-sentenzi tat-28 ta’ Novembru 1978, Schumalla, 97/78, Ġabra p. 2311, punt 4, kif ukoll tas-17 ta’ Lulju 1997, SAM Schiffahrt u Stapf, C‑248/95 u C‑249/95, Ġabra p. I‑4475, punt 23).

35 Fir-rigward tal-istħarriġ ġudizzjarju tal-eżerċizzju ta’ din il-kompetenza, il-qorti tal-Unjoni ma tistax tissostitwixxi l-evalwazzjoni tagħha għal dik tal-leġiżlatur tal-Unjoni, iżda trid tillimita ruħha sabiex teżamina jekk din hijiex ivvizzjata minn żball manifest jew minn użu ħażin ta’ poter jew jekk l-awtorità inkwistjoni marritx manifestament ultra vires mil-limiti tas-setgħa normattiva tagħha (ara, f’dan is-sens, b’mod partikolari, is-sentenzi tad-29 ta’ Frar 1996, Il-Kummissjoni vs Il-Kunsill, C‑122/94, Ġabra p. I-881, punt 18; tat-12 ta’ Novembru 1996, Ir-Renju Unit vs Il‑Kunsill, C‑84/94, Ġabra p. I‑5755, punt 58; SAM Schiffahrt u Stapf, iċċitata iktar ’il fuq, punt 24, kif ukoll tat-12 ta’ Marzu 2002, Omega Air et, C‑27/00 u C‑122/00, Ġabra p. I‑2569, punt 64).

36 Huwa fid-dawl tal-kriterji mfakkra fil-punti 31 sa 35 ta’ din is-sentenza li għandu jiġi eżaminat l-ewwel motiv invokat mill-Gran Dukat tal-Lussemburgu li jsostni, permezz tal-ewwel parti ta’ dan il-motiv, li ġie applikat trattament differenti għal sitwazzjonijiet paragunabbli u, permezz tat-tieni parti tal-imsemmi motiv, li sitwazzjonijiet differenti ġew ittrattati b’mod identiku.

Fuq l-ewwel parti tal-ewwel motiv, ibbażata fuq trattament differenti għal sitwazzjonijiet paragunabbli

37 Fir-rigward tat-trattament differenti għal sitwazzjonijiet paragunabbli, il-Gran Dukat tal-Lussemburgu essenzjalment isostni li l-ajruport ta’ Luxembourg-Findel huwa s-suġġett ta’ trattament differenti meta mqabbel ma’ dak ta’ ajruporti oħra li huma esklużi mill-kamp ta’ applikazzjoni tad-Direttiva 2009/12 u li t-traffiku annwali tagħhom jaqbeż il-miljun iżda mhux il-5 miljun passiġġier fis-sena u li huma, bħall-ajruport Lussemburgiż, ikklassifikati fil-kategorija ta’ ajruporti reġjonali kbar skont il-linji gwida stabbiliti bil-Komunikazzjoni tal-Kummissjoni tad-9 ta’ Diċembru 2005. B’mod partikolari, dan huwa trattament differenti meta mqabbel mal-ajruporti ta’ Charleroi u ta’ Hahn kif ukoll meta mqabbel mal-ajruporti li jinsabu viċin ċentru urban ta’ ċertu daqs jew ikkaratterizzat minn ċertu livell ta’ attività ekonomika, bħalma huma l-ajruporti ta’ Torino u ta’ Bordeaux.

38 F’dan ir-rigward, mill-premessi 3 u 4 tad-Direttiva 2009/12 jirriżulta li, meta din ġiet adottata, il-leġiżlatur tal-Unjoni qies li ma kienx hemm bżonn li jiġu inklużi, fil-kamp ta’ applikazzjoni ta’ din id-direttiva, l-ajruporti kollha tal-Unjoni, iżda li żewġ kategoriji ta’ ajruporti biss kellhom jaqgħu taħt l-imsemmija direttiva, jiġifieri dawk li jaqbżu ċertu daqs minimu u dawk li jirreġistraw l-ikbar numru ta’ passiġġieri fis-sena fi Stati Membri li fih l-ebda ajruport ma jilħaq dan id-daqs minimu, bħal dak ta’ Luxembourg-Findel.

39 Bis-saħħa tal-Artikolu 1(1) tagħha, din id-direttiva “tistabbilixxi prinċipji komuni għall-ġbir ta’ imposti [tariffi] tal-ajruporti” fl-ajruporti. L-għan tagħha huwa li tirregola r‑relazzjoni bejn il-korpi ta’ tmexxija tal-ajruporti u l-utenti tagħhom fir-rigward tal-iffissar tal-tariffi tal-ajruporti.

40 Il-leġiżlatur tal-Unjoni, permezz tal-adozzjoni ta’ qafas komuni, fittex li jtejjeb ir‑relazzjoni bejn il-korpi ta’ tmexxija tal-ajruporti u l-utenti tagħhom u li jevita li ċerti rekwiżiti bażiċi li jikkonċernaw din ir-relazzjoni ma jiġux osservati, bħalma huma dawk tat-trasparenza tal-tariffi, il-konsultazzjoni mal-utenti tal-ajruport u n-nondiskriminazzjoni bejn dawn tal-aħħar, kif dan jirriżulta mill-premessi 2, 4 u 15 tad-Direttiva 2009/12.

41 Il-paragun bejn l-ajruporti msemmija fil-punt 37 ta’ din is-sentenza għandu għalhekk jiġi evalwat b’mod partikolari fid-dawl tas-sitwazzjoni tagħhom fir-rigward tal-utenti ta’ dawn l-ajruporti, jiġifieri l-linji tal-ajru.

42 Kif jirriżulta mill-premessa 4 tad-Direttiva 2009/12, l-imsemmi leġiżlatur qies li l‑ajruporti li jinsabu fl-Istati Membri li fihom l-ebda ajruport ma jilħaq il-livell minimu stabbilit b’din id-direttiva u li jirreġistraw l-ikbar numru ta’ passiġġieri fis-sena, bħalma huwa dak ta’ Luxembourg-Findel, igawdu minn pożizzjoni privileġġata fir-rigward tal-utenti tal-ajruporti, inkwantu dawn jikkostitwixxu l‑punt ta’ dħul f’dawn l-Istati Membri. Għalhekk, huwa kkunsidra, kif osservaw il‑Kunsill u l-Kummissjoni, li, fil-każ ta’ dawn l-ajruporti, hemm riskju li l-korpi ta’ tmexxija tagħhom isibu ruħhom f’pożizzjoni vantaġġuża fir-rigward tal-utenti u, għalhekk, hemm riskju ta’ abbuż minn din il-pożizzjoni meta jiġu ffissati t‑tariffi.

43 L-imsemmija ajruporti jistgħu jitqiesu bħala l-ajruporti prinċipali fl-Istati Membri li fihom dawn huma rispettivament stabbiliti. Dawn l-ajruporti, bħala regola ġenerali, kif osservat il-Kummissjoni, jinsabu viċin iċ-ċentri politiċi u/jew ekonomiċi l-kbar tal-Istati Membri u jattiraw, fil-parti l-kbira, klijentela ta’ nies fin-negozju li għaliha l-prezz tal-biljetti huwa biss kriterju wieħed fost l-oħrajn u li tista’ tkun partikolarment sensibbli għall-pożizzjoni ġeografika tal-ajruport, għall-possibbiltà ta’ konnezzjoni mal-mezzi l-oħra ta’ trasport kif ukoll għall-kwalità tas-servizz ipprovdut.

44 Issa, kif osserva l-Avukat Ġenerali fil-punt 64 tal-konklużjonijiet tiegħu, b’mod partikolari fir-rigward tal-klijentela ta’ nies fin-negozju kif ukoll il-parti medja u għolja tas-suq, il-linji tal-ajru tal-Istati Membri bħala Stati terzi għandhom interess strateġiku maġġuri li jipproponu titjiriet lejn u minn ajruport prinċipali bħalma huwa dak ta’ Luxembourg-Findel, mingħajr ma l-ammont ta’ tariffi tal-ajruporti jew saħansitra l-volum konkret ta’ passiġġieri fis-sena jista’ jitqies bħala kriterju deċiżiv għal dawn il-linji tal-ajru.

45 Barra minn hekk, jekk linja tal-ajru għandha interess strateġiku li toffri titjiriet lejn u minn Stat Membru partikolari, l-ajruport prinċipali huwa l-uniku punt ta’ servizz għaliha fl-Istati Membri li għandhom ajruport wieħed, bħalma huwa l-każ, b’mod partikolari, għal Gran Dukat tal-Lussemburgu. Fi Stati Membri li fihom hemm diversi ajruporti, jidher, barra minn hekk, li huwa raġonevoli li jiġi kkunsidrat li linja tal-ajru li l-interess uniku tagħha huwa li topera servizz minn ajruport wieħed fi Stat Membru tippreferi l-ajruport li jkollu l-ikbar numru ta’ passiġġieri fis-sena.

46 Minkejja li n-numru konkret ta’ passiġġieri fis-sena kif ukoll l-ammont tat-tariffi tal-ajruporti jistgħu ċertament ikunu kriterji importanti għal-linji tal-ajru li jipproponu titjiriet lejn u minn ajruport partikolari fi Stat Membru, dawn il-linji tal-ajru għandhom, bħala regola ġenerali, interess strateġiku li joffru dawn it‑titjiriet, b’mod li dawn il-kriterji ma jistgħux jitqiesu bħala deċiżivi meta dawn il-linji tal-ajru jagħżlu l-ajruporti li minnhom huma ser joperaw it-titjiriet.

47 F’dawn iċ-ċirkustanzi, fid-dawl tas-setgħa normattiva wiesgħa li għandu l‑leġiżlatur tal-Unjoni fil-qasam tal-politika tat-trasport bl-ajru, ma tistax titqiegħed inkwistjoni l-evalwazzjoni tiegħu li tipprovdi li, fl-Istati Membri li fihom ma hemm l-ebda ajruport li jilħaq il-livell minimu stabbilit bid-Direttiva 2009/12, l-ajruport li jirreġistra l-ikbar numru ta’ passiġġieri fis-sena għandu jitqies bħala l-punt ta’ dħul fl-Istat Membru kkonċernat, fatt li jagħtih pożizzjoni privileġġata fir-rigward tal-utenti tal-ajruporti.

48 Min-naħa l-oħra, l-ajruporti li ma humiex inklużi fil-kamp ta’ applikazzjoni tad-Direttiva 2009/12 ma jistgħux, irrispettivament min-numru konkret ta’ passiġġieri fis-sena, jitqiesu bħala l-ajruporti prinċipali tal-Istati Membri li fihom dawn huma stabbiliti. Kif osserva wkoll l-Avukat Ġenerali fil-punti 65, 74 u 77 tal-konklużjonijiet tiegħu, dawn l-ajruporti jistgħu jitqiesu bħala ajruporti sekondarji tal-Istati Membri li, bħala regola, għandhom importanza strateġika differenti għal-linji tal-ajru fir-rigward tal-ajruporti prinċipali, fatt li jpoġġihom f’sitwazzjoni differenti fir-rigward tal-utenti tal-ajruporti fil-qasam tal-iffissar tat-tariffi tal-ajruporti.

49 B’mod partikolari, fid-dawl ta’ dak li ġie kkonstatat fil-punt 45 ta’ din is-sentenza, ajruport sekondarju ma jistax bħala regola jitqies bħala punt ta’ dħul, fis-sens tal-imsemmija direttiva, fl-Istat Membru li fih dan huwa stabbilit, anki jekk dan huwa ajruport reġjonali kbir li jinsab viċin ċentru urban, bħalma huma l-ajruporti ta’ Bordeaux jew ta’ Torino. Barra minn hekk, dawn l-ajruporti sekondarji, b’mod partikolari dawk li ma jinsabux viċin ċentru urban, jistgħu jkunu iktar ta’ interess għal-linji tal-ajru msejħa “ta’ bi prezz baxx”. Fil-fatt, dawn il-linji tal-ajru jqanqlu interess f’klijentela li r-rekwiżiti tagħha huma, bħala regola, differenti minn dawk ta’ klijentela ta’ nies fin-negozju u li huma iktar sensibbli għall-prezzijiet tal-biljetti u huma għalhekk iktar disposti li jagħmlu vjaġġi itwal bejn il-belt ta’ servizz u l-ajruport. Dawn it-tali linji tal-ajru, li għalihom l-ammonti ta’ tariffi tal-ajruporti huma determinanti, jistgħu jitqiesu bħala li għandhom ċertu setgħa ta’ pressjoni li tippermettilhom li jinfluwenzaw l-iffissar tal-livell ta’ dawn t-tariffi.

50 F’dawn iċ-ċirkustanzi, l-eżerċizzju mil-leġiżlatur tal-Unjoni tal-kompetenza tiegħu ma huwiex ivvizzjat minn żball manifest jew minn użu ħażin tal-poter u dan tal-aħħar ma marx manifestament ultra vires mil-limiti tas-setgħa normattiva wiesgħa li huwa għandu f’dan il-qasam meta kkunsidra li l-ajruporti sekondarji tal-Istati Membri ma jinsabux fl-istess sitwazzjoni, fir-rigward tal-utenti tal-ajruporti, bħall-ajruporti prinċipali. Fi kwalunkwe każ, l-imsemmi leġiżlatur jista’ jirrikorri għal klassifikazzjoni skont kriterji oġġettivi u fuq il-bażi ta’ konstatazzjonijiet globali sabiex ikun jista’ jistabbilixxi leġiżlazzjoni ġenerali u oġġettiva (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tal-15 ta’ April 2010, Gualtieri vs Il-Kummissjoni, C‑485/08 P, Ġabra p. I-03009, punt 81). Dan jgħodd b’mod partikolari meta l-leġiżlatur tal-Unjoni jimplementa politika komuni li tinvolvi l-ħtieġa li tiġi evalwata sitwazzjoni ekonomika kumplessa, bħalma huwa b’mod ġenerali l-każ fil-qasam tat-trasport bl-ajru (ara, f’dan is-sens, is-sentenzi ċċitata iktar ’il fuq SAM Schiffahrt u Stapf, punt 25 u l-ġurisprudenza ċċitata, kif ukoll Omega Air et, punt 65).

51 F’dawn iċ-ċirkustanzi, jixraq li l-ewwel parti tal-ewwel motiv, ibbażata fuq trattament differenti ta’ sitwazzjonijiet paragunabbli tiġi miċħuda.

Fuq it-tieni parti tal-ewwel motiv, ibbażata fuq ugwaljanza fit-trattament għal sitwazzjonijiet differenti

52 Fir-rigward tat-tieni parti tal-ewwel motiv, ibbażata fuq ugwaljanza fit-trattament għal sitwazzjonijiet differenti, il-Gran Dukat tal-Lussemburgu essenzjalment isostni li l-ajruporti li jirreġistraw l-ikbar numru ta’ passiġġieri fis-sena fl-Istati Membri li fihom l-ebda ajruport ma jilħaq il-livell ta’ 5 miljun passiġġier fis-sena huma ttrattati bl-istess mod bħall-ajruporti li jilqgħu iktar minn 5 miljun passiġġier fis-sena, minkejja li tal-ewwel la għandhom l-istess pożizzjoni vantaġġuża fir-rigward tal-utenti tal-ajruporti u lanqas l-istess setgħa ekonomika bħal dawn tal-aħħar.

53 F’dan ir-rigward, huwa paċifiku bejn il-partijiet fil-kawża inkwistjoni li l-ajruporti li t-traffiku annwali tagħhom jaqbeż il-5 miljun passiġġier fis-sena għandhom, minħabba dan l-istess numru, pożizzjoni privileġġata fir-rigward tal-utenti u li l‑inklużjoni ta’ din il-kategorija ta’ ajruporti fil-kamp ta’ applikazzjoni tad-Direttiva 2009/12 kienet iġġustifikata fid-dawl kemm tal-għan kif ukoll tal-iskop tagħha.

54 Il-fatt li s-sitwazzjoni ta’ dawn l-ajruporti ma hijiex identika għal dik tal-ajruporti li jirreġistraw l-ikbar numru ta’ passiġġieri fis-sena fi Stati Membri li fihom l-ebda ajruport ma jilħaq il-5 miljun passiġġier fis-sena ma jfissirx, kif osserva l-Avukat Ġenerali fil-punt 82 tal-konklużjonijiet tiegħu, li l-inklużjoni ta’ dawn l-ajruporti fil-kamp ta’ applikazzjoni tad-Direttiva 2009/12 tmur kontra l-prinċipju ta’ ugwaljanza fit-trattament. Fil-fatt, dawn iż-żewġ kategoriji ta’ ajruporti huma, ġustament, meqjusa li għandhom pożizzjoni privileġġata fir-rigward tal-utenti ta’ dawn l‑ajruporti, kif ġie kkonstatat fil-punti 47 u 53 ta’ din is-sentenza, u għalhekk jinsabu f’sitwazzjoni paragunabbli. Il-fatt li l-oriġini ta’ din il-pożizzjoni tinsab, fl-ewwel każ, fil-pożizzjoni strateġika tal-ajruporti kkonċernati u, fil-każ l-ieħor, fl-importanza tat-traffiku annwali ma jistax, fid-dawl tal-għan u tal-iskop tal-imsemmija direttiva, jivvizzja b’irregolarità l-evalwazzjoni magħmula mil-leġiżlatur tal-Unjoni.

55 F’dawn iċ-ċirkustanzi, jixraq li t-tieni parti tal-ewwel motiv, ibbażata fuq ugwaljanza fit-trattament għal sitwazzjonijiet differenti tiġi miċħuda u, għalhekk, dan il‑motiv kollu kemm hu għandu jiġi miċħud.

Fuq it-tieni motiv, ibbażat fuq ksur tal-prinċipju ta’ proporzjonalità

L-argumenti tal-partijiet

56 Skont il-Gran Dukat tal-Lussemburgu, l-Artikolu 1(2) tad-Direttiva 2009/12 jikkostitwixxi ksur tal-prinċipju ta’ proporzjonalità peress li l-kriterju li jiddefinixxi l-kamp ta’ applikazzjoni ta’ din id-direttiva huwa nieqes minn rilevanza fid-dawl tal-għanijiet tiegħu. Barra minn hekk, għalkemm, ċertament, l‑applikazzjoni tal-prinċipji tar-relazzjoni tat-tariffi mal-ispejjeż, tan-nondiskriminazzjoni u tat-trasparenza ma joħolqux problemi għall-ajruport ta’ Luxembourg-Findel, il-proċeduri u l-ispejjeż amministrattivi kif ukoll il‑mekkaniżmi formali li jirriżultaw minn din id-direttiva huma, min-naħa l-oħra, eċċessivi u sproporzjonati meta mqabbla mad-daqs ta’ dan l-ajruport. Il‑mekkaniżmi ta’ konsultazzjoni u ta’ superviżjoni jiġġeneraw spejjeż għall-ajruport ta’ Luxembourg-Findel kif ukoll għall-Istat tal-Lussemburgu. Għalhekk, l-ispiża tal-applikazzjoni tal-imsemmija direttiva għat-tariffi tal-ajruporti kienet ġiet stmata għal EUR 839 500, li, wara li jitqassmu fuq il-passiġġieri, iwassal għal żieda ta’ 16 % tat-tariffi attwali għas-servizzi marbuta mal-passiġġieri.

57 Skont ir-Repubblika Slovakka, il-Parlament u l-Kunsill ma ġġustifikawx, b’kriterji oġġettivi u proporzjonali għall-għan imfittex mid-Direttiva 2009/12, ir-raġuni għaliex l-ajruporti, li jinsabu fl-Istati Membri li fihom l-ebda ajruport ma jilħaq il‑livell ta’ 5 miljun passiġġier fis-sena u li jirreġistraw l-ikbar numru ta’ passiġġieri fl-Istat Membru kkonċernat, ġew inklużi fil-kamp ta’ applikazzjoni tal-imsemmija direttiva. L-inklużjoni tat-tali ajruport fil-kamp ta’ applikazzjoni ta’ din id-direttiva sempliċement għaliex huwa l-iktar ajruport importanti ta’ dan l‑Istat Membru ma jikkontribwixxix sabiex jintlaħaq l-għan prinċipali tagħha, jiġifieri li ttejjeb il-kompetizzjoni bejn l-ajruporti u tillimita l-abbużi minn pożizzjoni dominanti. Lanqas il-garanzija li, f’kull Stat Membru, l-imsemmija direttiva għandha tapplika għal tal-inqas ajruport wieħed, irrispettivament mill-kwistjoni dwar jekk dan l-ajruport għandux pożizzjoni dominanti fis-suq jew jekk il-pożizzjoni tiegħu hijiex totalment insinjifikanti, ma tikkontribwixxi sabiex jintlaħaq dan l-għan.

58 Il-Kunsill ifakkar il-ġurisprudenza li tipprovdi li hija biss in-natura manifestament mhux xierqa ta’ miżura fir-rigward tal-għan li l-istituzzjoni kompetenti tfittex li tilħaq li tista’ taffettwa l-legalità ta’ din il-miżura. Fil-fehma tiegħu, ir-rikors ma weriex li d-Direttiva 2009/12 hija manifestament mhux xierqa fir-rigward tal-għan li din issegwi.

59 Skont il-Parlament, għandu jiġi kkunsidrat il-fatt li l-leġiżlatur tal-Unjoni sempliċement adotta regoli minimi u li pprovda lill-Istati Membri bil-mezzi għall-applikazzjoni flessibbli ta’ dawn ir-regoli. Barra minn hekk, il-fatt li d_Direttiva 2009/12 ma tapplikax għall-ajruporti kollha ma jipprovax li s-sistema stabbilita b’din id-direttiva ma kinitx meħtieġa.

60 Il-Kummissjoni tispeċifika li, matul l-abbozzar tad-Direttiva 2009/12, diversi għażliet ġew ippjanati. Kemm mill-proposta għal direttiva kif ukoll mill-analiżi ta’ impatt [SEC(2006) 1688] jirriżulta li l-iktar vinkolanti mill-għażliet studjati ġiet injorata, b’mod partikolari minħabba li din kienet ser twassal għal żieda mhux żgħira fl-ispejjeż amministrattivi. L-għażla finalment magħżula li sempliċement tiffissa l-prinċipji komuni, minkejja l-effikaċja minima tagħha, ġiet ippreferuta minħabba li l-effett finanzjarju tagħha huwa inqas sinjifikattiv.

Il-kunsiderazzjonijiet tal-Qorti tal-Ġustizzja

61 Skont ġurisprudenza stabbilita jirriżulta li l-prinċipju ta’ proporzjonalità jagħmel parti mill-prinċipji ġenerali tad-dritt tal-Unjoni Ewropea u jeżiġi li l‑miżuri implementati permezz ta’ dispożizzjoni tad-dritt tal-Unjoni għandhom ikunu kapaċi li jilħqu l-għan imfittex mil-leġiżlazzjoni kkonċernata u ma jmorrux ultra vires minn dak li huwa meħtieġ sabiex jilħqu dan (sentenza tat-8 ta’ Ġunju 2010, Vodafone et, C‑58/08, Ġabra p. I-04999, punt 51 u l‑ġurisprudenza ċċitata).

62 F’dak li jirrigwarda l-istħarriġ ġudizzjarju tal-osservanza ta’ dawn il‑kundizzjonijiet, f’oqsma fejn il-leġiżlatur tal-Unjoni għandu setgħa normattiva wiesgħa, bħal fil-qasam tat-trasport bl-ajru (ara s-sentenza Il-Kummissjoni vs Il‑Kunsill, iċċitata iktar ’il fuq, punt 58), hija biss in-natura manifestament mhux xierqa ta’ miżura stabbilita f’wieħed minn dawn l-oqsma meta mqabbla mal-għan li l-istituzzjonijiet kompetenti riedu jilħqu li tista’ taffettwa l-legalità ta’ din il‑miżura (ara, f’dan is-sens, is-sentenza Omega Air et, iċċitata iktar ’il fuq, punt 64).

63 Madankollu, anki fil-preżenza ta’ tali setgħa, il-leġiżlatur tal-Unjoni huwa marbut jibbaża l-għażla tiegħu fuq kriterji oġġettivi. Barra minn hekk, fil-kuntest tal-evalwazzjoni tar-restrizzjonijiet marbuta mal‑miżuri differenti possibbli, għandu jiġi eżaminat jekk l-għanijiet imfittxija mill-miżura magħżula humiex ta’ natura li tiġġustifika l‑konsegwenzi ekonomiċi negattivi, anki kunsiderevoli għal ċerti operaturi (sentenzi ċċitata iktar ’il fuq Arcelor Atlantique et Lorraine et, punt 58, kif ukoll Vodafone et, punt 53 u l-ġurisprudenza ċċitata).

64 Għalhekk, il-Qorti tal-Ġustizzja għandha teżamina, fuq il-bażi tal-kriterji msemmija fit-tliet punti preċedenti, jekk, kif isemmi b’mod partikolari l-Gran Dukat tal-Lussemburgu, id-Direttiva 2009/12 tiksirx il-prinċipju ta’ proporzjonalità billi tinkludi fil-kamp ta’ applikazzjoni tagħha l-ajruporti li jinsabu fi Stati Membri li fihom l-ebda ajruport ma jilħaq il-livell minimu previst minn din id-direttiva u li jirreġistraw l-ikbar numru ta’ passiġġieri fis-sena, irrispettivament min-numru konkret ta’ dawn il-passiġġieri.

65 F’dan ir-rigward, għandu jitfakkar li l-Kummissjoni wettqet, qabel ma abbozzat il‑proposta għal direttiva, analiżi tal-impatt fejn l-għażliet studjati ġew ukoll miġbura f’din il-proposta. Minn dan jirriżulta li hija eżaminat għażliet differenti f’dan il-qasam, li fosthom hemm, b’mod partikolari, l-abbozzar u l-adozzjoni mill-operaturi fis-settur tal-ajru ta’ miżuri awtoregolatorji volontarji, l-adozzjoni ta’ qafas legali li jeżiġi l-osservanza tal-prinċipji komuni għall-iffissar ta’ tariffi tal-ajruporti fuq livell nazzjonali kif ukoll il-ħolqien ta’ qafas legali li jimponi l-ġbir u l-iffissar ta’ tariffi fuq il-bażi ta’ metodu ta’ kalkolu wieħed.

66 Fir-rigward tal-kwistjoni dwar jekk l-adozzjoni ta’ qafas li jimponi l-osservanza ta’ prinċipji komuni għall-iffissar ta’ tariffi tal-ajruporti fuq livell nazzjonali, soluzzjoni li finalment intgħażlet mid-Direttiva 2009/12, hijiex adatta sabiex jintlaħaq l-għan tal-imsemmija direttiva, huwa paċifiku bejn il-partijiet li, meta hemm riskju li l-korpi ta’ tmexxija tal-ajruporti jsibu ruħhom f’sitwazzjoni privileġġata fir-rigward tal-utenti tal-ajruporti u, għalhekk, hemm riskju, f’dak li jikkonċerna l‑iffissar tat-tariffi tal-ajruporti, li jabbużaw minn din il-pożizzjoni, dan il-qafas huwa adatt li jipprevjeni, bħala regola, dan ir-riskju milli jseħħ. Din il-konklużjoni tgħodd ukoll għall-ajruporti li jinsabu fl-Istati Membri fejn l-ebda ajruport ma jilħaq il-5 miljun passiġġier fis-sena u li jirreġistraw l-ikbar numru ta’ passiġġieri.

67 Fir-rigward tan-natura meħtieġa ta’ dan il-qafas, għandu jiġi kkonstatat li l-Gran Dukat tal-Lussemburgu ma semmiex miżuri inqas vinkolati li jippermettu li dan l‑għan jintlaħaq bl-istess mod effikaċi bħall-qafas li jistabbilixxi prinċipji komuni fil-qasam tat-tariffi tal-ajruporti.

68 Fir-rigward tan-natura proporzjonali tad-Direttiva 2009/12, din qed tiġi kkontestata għaliex din id-direttiva teżiġi proċeduri u spejjeż amministrattivi eċċessivi u sproporzjonati meta mqabbla mad-daqs tal-ajruporti li jinsabu fl-Istati Membri li fihom l-ebda ajruport ma jilħaq il-5 miljun passiġġier fis-sena u li jirreġistraw l-ikbar numru ta’ passiġġieri, bħalma huwa l-każ ta’ Luxembourg-Findel.

69 F’dan ir-rigward, xejn ma jippermetti li jiġi kkonstatat li l-ispejjeż li jirriżultaw mis-sistema stabbilita bid-Direttiva 2009/12, għall-ajruporti kkonċernati jew għall-Istati Membri, huma manifestament sproporzjonati fir-rigward tal-vantaġġi li jirriżulta minnha.

70 Fir-rigward, minn naħa, tal-effetti tad-Direttiva 2009/12 fuq il-funzjonament tal-ajruporti kkonċernati, jixraq li jiġi kkunsidrat li l-Artikolu 6 tagħha sempliċement jistabbilixxi li l-Istati Membri għandhom jiżguraw li jimplementaw, permezz tal-korpi ta’ tmexxija tal-ajruporti, proċedura ta’ konsultazzjoni regolari mal-utenti tagħhom, li sseħħ, bħala regola, darba waħda biss fis-sena, mingħajr ma l‑modalitajiet konkreti ta’ din il-proċedura ta’ konsultazzjoni huma speċifikati f’dan l-artikolu. Għalhekk, dawn l-ajruporti huma, bħala regola, ħielsa li jorganizzaw din il-proċedura skont id-daqs tagħhom u l-mezzi finanzjarji u ta’ persunal li huma għandhom. L-istess artikolu jistabbilixxi, fil-paragrafu 5 tiegħu, li l-Istati Membri jistgħu jiddeċiedu, taħt ċerti kundizzjonijiet, li ma jagħmlux użu mill-intervent tal-awtorità ta’ superviżjoni indipendenti nazzjonali nnominata skont l-Artikolu 11 tal-imsemmija direttiva.

71 Min-naħa l-oħra, fir-rigward ta’ din l-awtorità, l-imsemmi Artikolu 11 sempliċement jistabbilixxi obbligu għall-Istati Membri li jinnominaw jew li jistabbilixxu din l-awtortià u ma jimponix fuqhom miżuri ta’ organizzazzjoni speċifiċi li jimplikaw li dawn għandhom ikunu ta’ ċertu daqs. Ma’ dan jista’ jiżdied il-fatt li, skont il-paragrafu 2 tal-istess artikolu, l-implementazzjoni ta’ din id-direttiva tista’ tiġi ddelegata lil awtoritajiet oħra ta’ superviżjoni indipendenti. Fl-aħħar nett, kif osserva l-Avukat Ġenerali fil-punt 103 tal-konklużjonijiet tiegħu, ma jidhirx li l-ispejjeż minħabba l-implementazzjoni tad-Direttiva 2009/12 jistgħu jwasslu għat-tluq ta’ linji tal-ajru minn ajruport bħalma huwa dak ta’ Luxembourg-Findel.

72 Minn dak li ntqal iktar ’il fuq jirriżulta li t-tieni motiv invokat mill-Gran Dukat tal-Lussemburgu insostenn tar-rikors tiegħu, ibbażat fuq ksur tal-prinċipju ta’ proporzjonalità, għandu jiġi miċħud bħala infondat.

Fuq it-tielet motiv, ibbażat fuq ksur tal-prinċipju ta’ sussidjarjetà

L-argumenti tal-partijiet

73 Permezz tat-tielet motiv tiegħu, il-Gran Dukat tal-Lussemburgu jsostni li l-fatt li qed tiġi rregolata fuq livell tal-Unjoni sitwazzjoni li tista’ tiġi rregolata fuq livell nazzjonali, meta l-livell ta’ 5 miljun passiġġier fis-sena ma huwiex milħuq, ma huwiex kompatibbli mal-prinċipju ta’ sussidjarjetà. Din l-inkompatibbiltà tintwera mill-fatt li ajruporti li huma madankollu ta’ daqs ikbar minn dak ta’ ajruporti bħal Luxembourg-Findel huma eżenti milli josservaw l-obbligi li jirriżultaw mid-Direttiva 2009/12.

74 F’dan ir-rigward, il-Kunsill isostni li r-rikors ma jispeċifikax f’xiex jikkonsisti l‑allegat ksur tal-prinċipju ta’ sussidjarjetà. Fil-fehma tiegħu, jixraq li jiġi eżaminat jekk l-għan imfittex mill-Artikolu 1(2) tad-Direttiva 2009/12 setax jintlaħaq b’mod aħjar fuq il-livell tal-Unjoni. Fil-fatt, il-prinċipji essenzjali ta’ din id-direttiva, b’mod partikolari t-trasparenza, in-nondiskriminazzjoni u l‑konsultazzjoni mal-utenti tal-ajruporti, jiffaċilita direttament it-tkomplija tal-attivitajiet tal-linji tal-ajru. Dan jgħodd ukoll għall-ajruporti, li l-pożizzjoni tagħhom hija msaħħa fir-rigward tal-linji tal-ajru l-kbar, peress li dawn tal-aħħar ma għadx għandhom il-possibbiltà li jitolbu tariffi preferenzjali favur tagħhom. Fid-dawl ta’ dawn l-elementi, kif ukoll tan-natura internazzjonali tas-suq tal‑avjazzjoni, il-Kunsill iqis li l-għanijiet tal-imsemmija direttiva jistgħu biss jintlaħqu fuq il-livell tal-Unjoni.

75 Il-Parlament iqis li r-rikors ma jidhirx li qed jikkritika l-eżistenza stess tal-intervent tal-leġiżlatur tal-Unjoni. Għalhekk, huwa diffiċli li wieħed jifhem fuq liema bażi ksur tal-prinċipju ta’ sussidjarjetà jista’ jiġi bbażat. Min-naħa l-oħra, jekk il-Gran Dukat tal-Lussemburgu b’sussidjarjetà jifhem il-marġni ta’ azzjoni mogħtija lill-Istati Membri, għandu jiġi kkonstatat li dan il-marġni hu miżmum sew, peress li d-Direttiva 2009/12 la tistabbilixxi l-mod tal-kalkolu tat-tariffi u lanqas ma timponi d-dħul li għandu jiġi kkunsidrat. Barra minn hekk, ir-rekwiżiti dwar l-organizzazzjoni tal-awtorità ta’ superviżjoni huma relattivament limitati.

Il-kunsiderazzjonijiet tal-Qorti tal-Ġustizzja

76 F’dan ir-rigward, għandu jitfakkar li l-prinċipju ta’ sussidjarjetà huwa stabbilit fit-tieni paragrafu tal-Artikolu 5 KE u kkonkretizzat bil‑Protokoll fuq l-applikazzjoni tal-prinċipji ta’ sussidjarjetà u ta’ proporzjonalità, anness mat-Trattat, u li fuq il‑bażi tiegħu, il-Komunità ma tintervjenix f’oqsma li ma jaqgħux taħt il‑kompetenza esklużiva tagħha, ħlief jekk fil-miżura fejn l-għanijiet tal-azzjoni proposta ma jkunux jistgħu jintlaħqu sew mill-Istati Membri u għaldaqstant jistgħu, minħabba d-daqs jew l-effetti tal-azzjoni proposta, jiġu milħuqa aħjar fuq livell Komunitarju. Dan il-protokoll jistabbilixxi wkoll, fil-paragrafu 5 tiegħu, xi linji gwida sabiex jiġi ddeterminat jekk dawn il-kundizzjonijiet humiex sodisfatti (is-sentenza Vodafone et, iċċitata iktar ’il fuq, punt 72).

77 Fil-rigward tal-atti leġiżlattivi, l-imsemmi protokoll jippreċiża, fil‑paragrafi 6 u 7 tiegħu, li l-Komunità tilleġiżla biss sa fejn huwa neċessarju u li l-miżuri tal-Komunità għandhom iħallu l-marġni ta’ diskrezzjoni l-iktar wiesa’ possibbli fuq livell nazzjonali, liema marġni għandu madankollu jibqa’ kompatibbli mal-għan tal-miżura u mal-osservanza tar-rekwiżiti tat-Trattat (is-sentenza Vodafone et, iċċitata iktar ’il fuq, punt 73).

78 Barra minn hekk, huwa jippreċiża, fil-paragrafu 3 tiegħu, li l-prinċipju ta’ sussidjarjetà ma jqigħedx inkwistjoni l-kompetenzi mogħtija lill‑Komunità mit-Trattat, kif interpretati mill-Qorti tal-Ġustizzja.

79 Il-prinċipju ta’ sussidjarjetà japplika meta l-leġiżlatur tal-Unjoni juża l‑Artikolu 80 KE bħala bażi legali, sa fejn din id-dispożizzjoni ma tagħtihx kompetenza esklużiva sabiex jadotta r-regoli fil-qasam tat-trasport bl-ajru.

80 F’din il-kawża, il-Gran Dukat tal-Lussemburgu ma spjegax b’mod fattwali t-tielet motiv tiegħu, b’mod li jippermetti li jsir stħarriġ ġudizzjarju fuq il-kwistjoni dwar sa fejn leġiżlazzjoni nazzjonali tista’ b’mod suffiċjenti tilħaq l-għan imfittex mid-Direttiva 2009/12 fi Stat Membru li fih l-ajruport prinċipali ma jilħaqx il-livell minimu previst mill-Artikolu 1(2) ta’ din id-direttiva.

81 Barra minn hekk, l-argument invokat minn dan l-Istat Membru insostenn tat-tielet motiv tiegħu, li jipprovdi li qafas komuni ma huwiex meħtieġ għall-ajruporti li jirreġistraw inqas minn 5 miljun passiġġier fis-sena, ma jistax jintlaħaq, b’mod partikolari fid-dawl ta’ dak li ġie kkonstatat fil-punti 47, 48 u 53 sa 55 ta’ din is‑sentenza. Minn dawn jirriżulta li mhux biss l-ajruporti li jirreġistraw iktar minn 5 miljun passiġġier fis-sena, iżda wkoll dawk li jikkostitwixxu l-ajruport prinċipali tal-Istat Membru tagħhom, irrispettivament min-numru konkret ta’ passiġġieri fis-sena, huma meqjusa li għandhom pożizzjoni privileġġata.

82 Il-fatt li parti mill-ajruporti li jirreġistraw traffiku annwali li huwa inqas minn 5 miljun passiġġier fis-sena ma taqax taħt il-kamp ta’ applikazzjoni tad-Direttiva 2009/12 ma jistax, min-naħa tiegħu, jiġi utilment invokat bħala prova ta’ ksur tal-prinċipju ta’ sussidjarjetà, peress li dan il-fatt sempliċement jista’ juri li l‑leġiżlatur tal-Unjoni qies, ġustament fid-dawl ta’ dak li ġie kkonstatat fil-punti 38 u 48 ta’ din is-sentenza, li ma kienx hemm bżonn li jiġu inklużi f’dan il‑kamp ta’ applikazzjoni l-imsemmija l-ajruporti meta dawn ma jikkostitwixxux l-ajruport prinċipali tal-Istat Membru tagħhom.

83 F’dawn iċ-ċirkustanzi, it-tielet motiv invokat mill-Gran Dukat tal-Lussemburgu insostenn tar-rikors tiegħu, ibbażat fuq ksur tal-prinċipju ta’ sussidjarjetà, għandu jiġi miċħud bħala infondat.

84 Peress li l-ebda mill-motivi tal-Gran Dukat tal-Lussemburgu insostenn tar-rikors tiegħu ma ġew milqugħa, dan għandu jiġi miċħud.

Fuq l-ispejjeż

85 Skont l-Artikolu 69(2) tar-Regoli tal-Proċedura, il-parti li titlef il-kawża għandha tbati l-ispejjeż, jekk dawn ikunu ntalbu. Peress li l-Gran Dukat tal-Lussemburg tilef, hemm lok li huwa jiġi ordnat ibati l-ispejjeż kif mitluba mill-Parlament u mill-Kunsill. Skont l-ewwel subparagrafu tal-paragrafu 4 tal-istess artikolu, l‑intervenjenti f’din il-kawża għandhom ibatu l-ispejjeż tagħhom.

Għal dawn il-motivi, Il-Qorti tal-Ġustizzja (It-Tielet Awla) taqta’ u tiddeċiedi:

1) Ir-rikors huwa miċħud.

2) Il-Gran Dukat tal-Lussemburgu huwa kkundannat għall-ispejjeż.

3) Ir-Repubblika Slovakka u l-Kummissjoni Ewropea għandhom ibatu l‑ispejjeż tagħhom stess.

Firem