Kawża T-342/07

Ryanair Holdings plc

vs

Il-Kummissjoni Ewropea

“Kompetizzjoni — Konċentrazzjonijiet — Trasport bl-ajru — Deċiżjoni li tiddikjara l-konċentrazzjoni inkompatibbli mas-suq komuni — Evalwazzjoni tal-effetti ta’ konċentrazzjoni fuq il-kompetizzjoni — Ostakoli għad-dħul — Żieda fl-effiċjenza — Impenji”

Sommarju tas-sentenza

1. Kompetizzjoni — Konċentrazzjonijiet — Evalwazzjoni tal-kompatibbiltà mas-suq komuni — Ħolqien jew tisħiħ ta’ pożizzjoni dominanti — Analiżi prospettiva

(Regolament tal-Kunsill Nru 139/2004, Artikoli 2(3) u 8(3))

2. Kompetizzjoni — Konċentrazzjonijiet — Eżami mill-Kummissjoni — Impenji tal-impriżi kkonċernati tali li jirrendu l-operazzjoni nnotifikata kompatibbli mas-suq komuni — Obbligu tal-Kummissjoni li teżamina l-konċentrazzjoni kif modifikata mill-impenji

(Regolament tal-Kunsill Nru 139/2004)

3. Kompetizzjoni — Konċentrazzjonijiet — Eżami mill-Kummissjoni — Evalwazzjonijiet ta’ natura ekonomika — Setgħa diskrezzjonali ta’ evalwazzjoni — Stħarriġ ġudizzjarju — Limiti

(Regolament tal-Kunsill Nru 139/2004, Artikolu 2)

4. Kompetizzjoni — Konċentrazzjonijiet — Evalwazzjoni tal-kompatibbiltà mas-suq komuni — Konċentrazzjoni bejn żewġ kumpanniji tal-ajru

(Regolament tal-Kunsill Nru 139/2004)

5. Kompetizzjoni — Konċentrazzjonijiet — Evalwazzjoni tal-kompatibbiltà mas-suq komuni — Ħolqien jew tisħiħ ta’ pożizzjoni dominanti — Indizji — Ishma kbar tas-suq — Konċentrazzjoni bejn żewġ kumpanniji tal-ajru

(Regolament tal-Kunsill Nru 139/2004)

6. Kompetizzjoni — Konċentrazzjonijiet — Eżami mill-Kummissjoni — Definizzjoni tas-suq inkwistjoni — Konċentrazzjoni bejn żewġ kumpanniji tal-ajru

(Regolament tal-Kunsill Nru 139/2004)

7. Kompetizzjoni — Konċentrazzjonijiet — Evalwazzjoni tal-kompatibbiltà mas-suq komuni — Kriterji — Evalwazzjoni ġenerali — Evalwazzjoni bbażata fuq indizji

(Regolament tal-Kunsill Nru 139/2004)

8. Kompetizzjoni — Konċentrazzjonijiet — Evalwazzjoni tal-kompatibbiltà mas-suq komuni — Teħid inkusiderazzjoni tal-kompetizzjoni attwali u potenzjali — Eżistenza ta’ ostakoli għad-dħul fis-suq

(Regolament tal-Kunsill Nru 139/2004)

9. Kompetizzjoni — Konċentrazzjonijiet — Evalwazzjoni tal-kompatibbiltà mas-suq komuni — Teħid inkusiderazzjoni tal-kompetizzjoni attwali u potenzjali — Eżistenza ta’ ostakoli għad-dħul fis-suq

(Komunikazzjoni tal-Kummissjoni 2004/C 31/03, punt 74)

10. Kompetizzjoni — Konċentrazzjonijiet — Evalwazzjoni tal-kompatibbiltà mas-suq komuni — Ħolqien jew tisħiħ ta’ pożizzjoni dominanti — Teħid inkunsiderazzjoni taż-żieda fl-effiċjenza — Kriterji — Natura kumulattiva

(Regolament tal-Kunsill Nru 139/2004, premessa 29; Komunikazzjoni tal-Kummissjoni 2004/C 31/03, punt 78)

11. Kompetizzjoni — Konċentrazzjonijiet — Evalwazzjoni tal-kompatibbiltà mas-suq komuni — Ħolqien jew tisħiħ ta’ pożizzjoni dominanti — Teħid inkunsiderazzjoni taż-żieda fl-effiċjenza — Kriterji —Natura li tista’ tiġi vverifikata

(Regolament tal-Kunsill Nru 139/2004; Komunikazzjoni tal-Kummissjoni 2004/C 31/03, punt 86)

12. Kompetizzjoni — Konċentrazzjonijiet — Evalwazzjoni tal-kompatibbiltà mas-suq komuni — Ħolqien jew tisħiħ ta’ pożizzjoni dominanti — Teħid inkunsiderazzjoni taż-żieda fl-effiċjenza — Kriterji — Natura speċifika għall-konċentrazzjoni

(Regolament tal-Kunsill Nru 139/2004; Komunikazzjoni tal-Kummissjoni 2004/C 31/03, punt 85)

13. Kompetizzjoni — Konċentrazzjonijiet — Evalwazzjoni tal-kompatibbiltà mas-suq komuni — Ħolqien jew tisħiħ ta’ pożizzjoni dominanti — Teħid inkunsiderazzjoni taż-żieda fl-effiċjenza — Kriterji — Vantaġġ għall-konsumaturi

(Regolament tal-Kunsill Nru 139/2004; Komunikazzjoni tal-Kummissjoni 2004/C 31/03, punti 79, 80 u 84)

14. Kompetizzjoni — Konċentrazzjonijiet — Eżami mill-Kummissjoni — Impenji tal-impriżi kkonċernati tali li jirrendu l-operazzjoni nnotifikata kompatibbli mas-suq komuni — Teħid inkunsiderazzjoni ta’ impenji ppreżentati wara d-data ta’ skadenza — Kundizzjonijiet

(Regolament tal-Kunsill Nru 139/2004, Artikoli 2(2), 6(2), 8(2) u 18(3); Komunikazzjoni tal-Kummissjoni dwar il-miżuri korrettivi ammissibbli b’mod konformi mar-Regolamenti Nru 4064/89 u Nru 447/98, punt 43)

15. Kompetizzjoni — Konċentrazzjonijiet — Eżami mill-Kummissjoni — Impenji tal-impriżi kkonċernati tali li jirrendu l-operazzjoni nnotifikata kompatibbli mas-suq komuni — Kriterji

(Regolament tal-Kunsill Nru 139/2004)

1. Sabiex tiddikjara konċentrazzjoni inkompatibbli mas-suq komuni, il-Kummissjoni għandha turi, skont l-Artikolu 2(3) tar-Regolament Nru 139/2004, dwar il-kontroll ta’ konċentrazzjonijiet bejn impriżi, li l-implementazzjoni tal-konċentrazzjoni nnotifikata xxekkel b’mod sinjifikattiv kompetizzjoni effettiva fis-suq komuni jew f’parti sostanzjali minnu, b’mod partikolari minħabba l-ħolqien ta’ jew minħabba t-tisħiħ ta’ pożizzjoni dominanti.

Deċiżjoni bħal din, adottata fuq il-bażi tal-Artikolu 8(3) tar-Regolament Nru 139/2004 hija bbażata fuq ir-riżultat ta’ analiżi prospettiva li saret mill-Kummissjoni. Din l-analiżi prospettiva tikkonsisti f’li jiġi eżaminat b’liema mod il-konċentrazzjoni nnotifikata tista’ tbiddel il-fatturi li jiddeterminaw l-istat tal-kompetizzjoni f’suq partikolari sabiex jiġi vverifikat jekk jirriżultax xkiel sinjifikattiv għall-kompetizzjoni effettiva. Analiżi bħal din teħtieġ li jiġu immaġinati d-diversi sekwenzi ta’ kawża u effett, sabiex jiġi kkunsidrat dak li huwa l-iktar probabbli.

(ara l-punti 26, 27)

2. Fis-sitwazzjoni fejn ġew debitament proposti impenji mill-partijiet li se jingħaqdu fil-proċedura amministrattiva sabiex tinkiseb deċiżjoni ta’ kompatibbiltà mas-suq komuni, il-Kummissjoni għandha l-obbligu li teżamina l-konċentrazzjoni kif modifikata minn dawn l-impenji. B’hekk hija l-Kummissjoni li għandha turi li dawn l-impenji ma jagħmlux il-konċentrazzjoni, b’hekk modifikata, kompatibbli mas-suq komuni.

(ara l-punt 28)

3. Ir-regoli li huma l-bażi sostantiva tar-Regolament Nru 139/2004, dwar il-kontroll ta’ konċentrazzjonijiet bejn impriżi, u, b’mod partikolari, l-Artikolu 2 tiegħu, jagħtu lill-Kummissjoni ċerta setgħa diskrezzjonali, b’mod partikolari f’dak li jirrigwarda evalwazzjonijiet ta’ natura ekonomika. Konsegwentement, l-istħarriġ tal-qorti tal-Unjoni Ewropea tal-mod kif tiġi eżerċitata din is-setgħa, li huwa essenzjali skont id-definizzjoni tar-regoli fil-qasam tal-konċentrazzjonijiet, għandu jsir hekk kif jirriżulta mill-marġni ta’ diskrezzjoni impliċita fid-dispożizzjonijiet ta’ natura ekonomika li jifformaw parti mir-regoli dwar il-konċentrazzjonijiet.

Jekk il-qorti tal-Unjoni Ewropea tirrikonoxxi fir-rigward tal-Kummissjoni, marġni ta’ diskrezzjoni fil-qasam ekonomiku, dan ma jfissirx li hija għandha tastjeni milli tistħarreġ l-interpretazzjoni, mill-Kummissjoni, tad-data ta’ natura ekonomika. Fil-fatt, il-qorti tal-Unjoni għandha, b’mod partikolari, tivverifika mhux biss l-eżattezza materjali tal-provi mressqa, l-affidabbiltà tagħhom u l-koerenza tagħhom, iżda għandha wkoll tistħarreġ jekk dawn il-provi jikkontjenux id-data kollha rilevanti li għandha tiġi kkunsidrata sabiex tiġi evalwata sitwazzjoni kumplessa u jekk humiex ta’ natura li jsostnu l-konklużjonijiet li waslet għalihom.

(ara l-punti 29, 30)

4. Sabiex tiġi analizzata r-relazzjoni tal-kompetizzjoni bejn iż-żewġ kumpanniji tal-ajru partijiet għall-konċentrazzjoni nnotifikata, fejn waħda toffri servizzi bi prezz baxx u s-servizzi minimi, u l-oħra toffri servizzi medji, il-Kummissjoni tista’ tikkunsidra li dawn iż-żewġ kumpanniji huma, mill-kompetituri kollha preżenti fir-rotot differenti tal-ajru affettwati mill-konċentrazzjoni, l-“eqreb kompetituri”, anki jekk l-ispejjeż tal-operat tagħhom u l-prezzijiet tagħhom huma differenti, dment li l-ispejjeż tal-operat tagħhom u l-prezzijiet tagħhom li joqorbu għal ta’ xulxin, jiddistingwu ruħhom minn dawk tal-kumpanniji tal-ajru fuq netwerk preżenti fl-imsemmija rotot.

Il-fatt li jkollhom l-istess ajruport “bażi” jippermetti liż-żewġ kumpanniji tal-ajru b’mod partikolari li jibbenefikaw minn vantaġġi simili u b’hekk jista’ jikkorrabora l-evalwazzjoni li skont din iż-żewġ kumpanniji huma l-“eqreb kompetituri”.

Il-Kummissjoni tista’ tagħmel ukoll użu mill-eżistenza tas-sistemi simili ta’ ġestjoni tal-effettività, tas-sorveljanza tal-imġiba kompetittiva tal-kompetituri, tar-reazzjonijiet ta’ kull waħda mill-partijiet li se jingħaqdu għall-offerti li saru mill-parti l-oħra jew ta’ monitoraġġ tal-imġiba kompetittiva ta’ parti mill-oħra. Dawn l-elementi jistgħu mingħajr problema ta’ xejn jiġu kkunsidrati mill-Kummissjoni fil-kuntest ta’ sensiela ta’ indikazzjonijiet li hija użat sabiex tevalwa s-sitwazzjoni tal-kompetizzjoni.

(ara l-punti 35, 79, 83, 85, 94, 124, 133)

5. Jekk id-daqs tal-ishma tas-suq jista’ jvarja minn suq għal ieħor, jista’ jkun ġustament ikkunsidrat li l-ishma tas-suq estremament kbar jammontaw fihom infushom, u ħlief f’ċirkustanzi eċċezzjonali, għall-prova tal-eżistenza ta’ pożizzjoni dominanti. Dan jista’ jkun il-każ f’sehem mis-suq ta’ 50 % jew iktar.

Meta l-Kummissjoni tikkonstata li l-konċentrazzjoni tinvolvi ishma tas-swieq kbar f’numru kbir tas-swieq affettwati, kif ukoll livell għoli ta’ konċentrazzjoni, hija b’hekk ma tkunx injorat l-oneru tal-prova billi tikkunsidra li ishma tas-suq bħal dawn fihom infushom huma prova ta’ pożizzjoni dominanti. Prova bħal din tista’ tiġi miċħuda jekk jeżistu ċirkustanzi li jistgħu jeskludu pożizzjoni dominanti fil-kawża preżenti minkejja l-ishma kbar tas-suq.

Fir-rigward ta’ konċentrazzjoni bejn iż-żewġ kumpanniji tal-ajru, il-Kummissjoni tista’ tiddeċiedi, billi tipproċedi b’analiżi tal-effett tal-konċentrazzjoni fuq kull rotta tal-ajru affettwata, li l-konċentrazzjoni xekkel b’mod kunsiderevoli l-kompetizzjoni effettiva minħabba l-ħolqien ta’ pożizzjoni dominanti fuq numru ta’ rotot. Dawn il-pożizzjonijiet huma monopolistiċi, jew kważi-monopolistiċi jew kunsiderevoli u huma suffiċjenti, fihom infushom, sabiex jissostanzjaw il-konklużjoni li l-implementazzjoni tal-konċentrazzjoni għandha tiġi ddikjarata inkompatibbli mas-suq komuni, suġġett għar-riżultat tal-analiżi taż-żieda fl-effiċjenza u tal-impenji eventwali.

(ara l-punti 41, 53-56, 336, 383-385, 445)

6. Il-Kummissjoni ma eċċedietx il-limiti tas-setgħa diskrezzjonali tagħha meta ddefinixxiet, għall-finijiet tal-eżami tal-konċentrazzjoni bejn iż-żewġ kumpanniji tal-ajru, is-swieq tat-trasport tal-passiġġieri bl-ajru fuq il-bażi ta’ rotot individwali jew ta’ grupp ta’ rotot, sa fejn huma sostitwibbli bejniethom, skont il-karatteristiċi speċifiċi tal-konċentrazzjoni, u billi jintużaw kriterji differenti sabiex tiġi kkaratterizzata s-sostitwibbiltà tar-rotot, b’mod partikolari d-distanza u l-ħin tal-vjaġġ bejn l-ajruporti, l-istima minn naħa tal-passiġġieri tal-ħin liberu f’rotta, il-kunċett ta’ “sistema ta’ ajruporti” u l-prattiċi kummerċjali, ta’ kull waħda mill-partijiet għall-konċentrazzjoni, analizzati bl-għajnuna tat-teknika ta’ sensiela ta’ indikazzjonijiet.

Teknika bħal din tista’ naturalment tinkludi elementi pożittivi u elementi negattivi. Il-konklużjoni li għaliha waslet il-Kummissjoni madankollu ma tkunx ikkontestata minħabba l-fatt biss li element negattiv jirriżulta mill-investigazzjoni tagħha, hekk kif ġie debitament rapportat u kkunsidrat fid-deċiżjoni tagħha, mingħajr ma ġiet żnaturata.

B’mod partikolari, fir-rigward tad-distanza u tal-ħin tal-vjaġġ bejn l-ajruporti, il-Kummissjoni ma tistax tiġi kkritikata li tutilizza “r-regola” li hija tirrikonoxxi speċifikament in-natura approsimattiva tagħha, li skont din, iż-żona li tattira l-klijenti ta’ ajruport tista’ tiġi ddefinita bħala ż-żona li fiha wieħed jista’ jasal sal-ajruport billi jivvjaġġa għal 100 km jew għal massimu ta’ siegħa, li jindika li dan huwa biss l-ewwel varjabbli rappreżentattiv u li ż-żona li tattira l-klijenti tista’ tkun differenti minħabba d-dettalji ta’ kull ajruport ikkunsidrat.

Bl-istess mod, l-analiżi tal-korrelazzjoni tal-prezzijiet hija element li, jekk hija waħidha ma turix li żewġ ajruporti jaqgħu taħt l-istess suq, tammonta, flimkien ma’ oħrajn, għal fattur rilevanti li l-Kummissjoni tista’ tikkunsidra għall-finijiet tad-definizzjoni tas-swieq inkwistjoni.

(ara l-punti 99, 102, 103, 108, 110, 112, 113, 115-117, 119)

7. Fil-kuntest tal-kontroll ta’ konċentrazzjoni, il-Kummissjoni tista’ tuża sensiela ta’ indikazzjonijiet sabiex tevalwa s-sitwazzjoni tal-kompetizzjoni u hija għandha l-kompitu li tevalwa b’mod ġenerali r-riżultat tas-sensiela ta’ indikazzjonijiet. Jista’ jkun, f’dan ir-rigward, li ċerti elementi jkunu pprivileġġjati u oħrajn ikunu mwarrba. F’dan ir-rigward, ma hemmx lok li tiġi stabbilita ġerarkija bejn il-“provi tekniċi” u l-“provi mhux tekniċi”. L-allegazzjoni li skont din, dawn tal-aħħar ma jkunux ikkunsidrati jekk ma jkunux akkumpanjati minn “provi tekniċi” b’hekk ma tistax tintlaqa’.

Dan l-eżami u l-motivazzjoni li saret fiha huma s-suġġett ta’ stħarriġ tal-legalità eżerċitata mill-Qorti Ġenerali fuq id-deċiżjonijiet tal-Kummissjoni fil-qasam tal-konċentrazzjonijiet.

(ara l-punti 133, 136)

8. Meta, wara li tkun evalwat il-kompetizzjoni eżistenti bejn il-partijiet għall-konċentrazzjoni u l-effetti tal-konċentrazzjoni fuq din il-kompetizzjoni u tikkunsidra li l-konċentrazzjoni xxekkel il-kompetizzjoni bejn il-partijiet għad-detriment tal-klijenti, il-Kummissjoni teżamina l-kwistjoni dwar id-dħul ta’ kompetituri ġodda fis-swieq inkwistjoni, hija tieħu bħala punt tat-tluq is-sitwazzjoni ta’ kumpannija ġdida fis-suq li tipprova tidħol fis-suq fejn tkun preżenti l-konċentrazzjoni. Hija b’hekk teżamina jekk id-dħul ta’ kompetituri ġodda jistax jiġi kkunsidrat bħala restrizzjoni kompetittiva suffiċjenti sabiex tipprevjeni jew tostakola l-effetti antikompetittivi potenzjali tal-konċentrazzjoni.

Sabiex tikkontesta l-analiżi tal-Kummissjoni, huwa importanti li tiġi kkaratterizzata perspettiva ta’ dħul li tikkumpensa l-effetti antikompetittivi konkretement definiti. Konsegwentement, is-sempliċi “theddida” ta’ dħul ta’ kompetitur mhux suffiċjenti. L-argument li skont dan in-nuqqas ta’ dħul huwa attribwit għall-effiċjenza attwali tal-partijiet għall-konċentrazzjoni fis-swieq affettwati u għas-sodisfazzjon tal-klijienti li jeliminaw kull prospett ta’ gwadann għal kompetitur ġdid, lanqas ma huwa suffiċjenti.

Bl-istess mod, l-allegazzjoni li waħda mill-partijiet għall-konċentrazzjoni ma għandhiex l-intenzjoni tapplika prezzijiet ogħla mil-livell meħtieġ sabiex tkun kompetittiva wara li sseħħet il-konċentrazzjoni, ma tistax tpoġġi dubji fuq l-analiżi tal-Kummissjoni dwar l-ostakoli għad-dħul. Fil-fatt, issir distinzjoni tal-kontroll tal-konċentrazzjonijiet mill-kontroll tal-abbużi ta’ pożizzjoni dominanti fis-sens li tiffoka fuq l-istħarriġ tal-istrutturi tas-suq u mhux fuq l-istħarriġ tal-imġiba tal-impriżi. Il-kontroll ta’ konċentrazzjonijiet għandu bħala għan li jevita, fuq il-bażi ta’ analiżi prospettiva ta’ strutturi tas-suq, it-twettiq ta’ konċentrazzjoni li xxekkel b’mod sinjifikattiv kompetizzjoni effettiva fis-suq komuni jew parti sostanzjali tiegħu, b’mod partikolari minħabba l-fatt tal-ħolqien jew ta’ tisħiħ ta’ pożizzjoni dominanti. Għal dak li jirrigwarda l-prezzijiet, il-kriterju rilevanti huwa b’hekk dak li jippermetti li jiġi stabbilit jekk id-dħul fis-suq ta’ kompetitur ġdid ikun jista’ jwaqqaf żieda fil-prezzijiet iktar mil-livell li kien hemm qabel il-konċentrazzjoni. Il-kriterju tal-prezzijiet ma huwiex biss l-uniku kriterju li jista’ jiġi kkunsidrat, peress li t-twettiq tal-konċentrazzjoni jista’ jaffettwa wkoll il-kapaċità disponibbli, l-għażla jew il-kwalità tas-servizzi, u l-innovazzjoni.

(ara l-punti 237-239, 248-250, 279)

9. Fil-kuntest tal-analiżi tal-kompatibbiltà ta’ konċentrazzjoni mas-suq komuni, l-evalwazzjoni tal-ostakoli għad-dħul fis-suq tiddependi mill-karatteristiċi tiegħu kif ukoll mill-kapaċitajiet tal-kumpanniji li potenzjalment jikkunsidraw jidħlu fis-suq. Għal dak li jirrigwarda d-dħul f’waqtu, fil-punt 74 tal-linji ta’ gwida fuq l-istima jew kalkolu tal-għaqdiet [konċentrazzjonijiet] orizzontali, il-Kummissjoni invokat terminu li ma għandux jaqbeż sentejn. Madankollu, dan it-terminu jiddependi mis-sitwazzjoni eżaminata. Fi kwalunkwe każ, il-Kummissjoni tillimita ruħha, fl-imsemmija linji ta’ gwida, li tforni qafas tal-analiżi li jista’ jiġi applikat, żviluppat u irfinat minnha fil-każijiet li tintalab teżamina.

(ara l-punti 293-295)

10. Skont il-premessa 29 tar-Regolament Nru 139/2004, dwar il-kontroll ta’ konċentrazzjonijiet bejn impriżi, sabiex ikun determinat l-impatt ta’ konċentrazzjoni fuq il-kompetizzjoni fis-suq komuni, huwa xieraq li tiġi kkunsidrata ż-żieda fl-effiċjenza sostanzjata u probabbli li tiġi mqajma mill-impriżi kkonċernati. Jista’ jkun li ż-zieda fl-effiċjenza li tirriżulta mill-konċentrazzjoni tpatti għall-effetti fuq il-kompetizzjoni, u b’mod partikolari, l-ħsara potenzjali għall-konsumaturi, li jista’ jkollha, inkella jista’ jkun li minħabba f’hekk din ma tfixkilx b’mod sinjifikattiv il-kompetizzjoni effettiva fis-suq komuni jew f’parti sostanzjali minnu, b’mod partikolari b’riżultat tal-ħolqien jew tat-tisħiħ ta’ pożizzjoni dominanti. Il-punt 78 tal-linji ta’ gwida fuq l-istima jew kalkolu tal-għaqdiet [konċentrazzjonijiet] orizzontali stabbiliti mill-Kummissjoni jindika li, sabiex il-Kummissjoni tqis iż-żieda fl-effiċjenza fl-istima tagħha tal-konċentrazzjoni u tkun f’pożizzjoni li tasal għal konklużjoni li bħala konsegwenza taż-żieda fl-effiċjenza, ma hemm l-ebda raġuni biex tiddikjara l-konċentrazzjoni bħala inkompatibbli mas-suq komuni, iż-żieda fl-effiċjenza trid tkun ta’ benefiċċju għall-konsumaturi, tkun speċifika għall-konċentrazzjoni u tkun verifikabbli. Dawn il-kundizzjonijiet huma kumulattivi.

Il-prova tal-fatt li ż-żieda fl-effiċjenza allegata tista’ tagħmel tajjeb għall-effetti negattivi li l-konċentrazzjoni tista’, f’nuqqas ta’ dan, tikkawża fuq il-kompetizzjoni taqa’ fuq il-partijiet li jinnotifikaw.

(ara l-punti 386, 387, 412)

11. Jirriżulta mill-punt 86 tal-linji ta’ gwida fuq l-istima jew kalkolu tal-għaqdiet [konċentrazzjonijiet] orizzontali stabbiliti mill-Kummissjoni li ż-żieda fl-effiċjenza għandha tkunu verifikabbli sabiex il-Kummissjoni tkun ċerta b’mod raġonevoli li ż-żieda fl-effiċjenza x’aktarx ser timmaterjalizza, u ser tkun sostanzjali biżżejjed sabiex tirribatti l-ħsara potenzjali tal-konċentrazzjoni għall-konsumaturi. Il-Kummissjoni tkun f’pożizzjoni aħjar biex tevalwa dawn il-pretensjonijiet. Sa fejn huwa possibbli, ż-żieda fl-effiċjenza u l-vantaġġi għall-konsumaturi għandhom ikunu kwantifikati u, meta ma tkunx disponibbli d-data neċessarja li tippermetti analiżi kwantitattiva speċifika, għandu jkun possibbli li jiġi previst effett pożittiv fuq il-konsumaturi identifikabbli b’mod ċar u mhux effett marġinali.

Il-kundizzjoni dwar in-natura verifikabbli taż-żieda fl-effiċjenza b’hekk ma teħtieġx li l-parti li tinnotifika tagħti data li tista’ tiġi vverifikata b’mod indipendenti minn terzi jew dokumenti li jmorru lura qabel il-konċentrazzjoni li jippermettu li tiġi evalwata b’mod oġġettiv u indipendenti l-portata taż-żieda fl-effiċjenza kkawżata mix-xiri.

Jirriżulta, fil-fatt, minn dawn il-linji ta’ gwida li ħafna mill-informazzjoni li tippermetti lill-Kummissjoni tevalwa ż-żieda fl-effiċjenza hija esklużivament f’idejn il-partijiet li se jingħaqdu u li b’hekk huma l-partijiet li jinnotifikaw li għandhom jikkomunikaw, f’waqtu, l-informazzjoni neċessarja. Bl-istess mod, il-lista mhux eżawrjenti tal-provi rilevanti għall-evalwazzjoni taż-żieda fl-effiċjenza tinkludi provi ta’ natura differenti, mingħajr mal-enfasi jaqa’ fuq in-neċessità li jistgħu jkunu s-suġġett ta’ verifika indipendenti jew li jkunu preċedenti għall-konċentrazzjoni.

Impriża li hija parti għal konċentrazzjoni hija b’hekk iġġustifikata li tippreżenta lill-Kummissjoni d-data tagħha dwar iż-żieda fl-effiċjenza mistennija mill-konċentrazzjoni, mingħajr ma neċessarjament tirrikorri għal evalwazzjoni li tista’ tiġi vverifikata b’mod indipendenti minn terzi jew li seħħet qabel ma ġiet imħabbra l-konċentrazzjoni. Id-dinja tal-kummerċ mhux neċessarjament tippermetti l-produzzjoni f’waqtha ta’ dokumenti bħal dawn u, b’mod partikolari, id-dokumenti użati minn impriża sabiex tinbeda offerta pubblika għall-kapital azzjonarju, provenjenti minn din l-impriża jew mill-avukati tagħha, fihom infushom jistgħu jkunu ta’ ċerta rilevanza sabiex jiġi sostnut il-kontenut tal-allegazzjonijiet dwar iż-żieda fl-effiċjenza.

(ara l-punti 406-408, 410)

12. Jirriżulta mill-punt 85 tal-linji ta’ gwida fuq l-istima jew kalkolu tal-għaqdiet [konċentrazzjonijiet] orizzontali stabbiliti mill-Kummissjoni li ż-żieda fl-effiċjenza hija rilevanti għall-istima kompetittiva meta hija konsegwenza diretta tal-konċentrazzjoni nnotifikata u ma tistax tinkiseb b’mezz simili permezz ta’ prattiċi inqas anti-kompetittivi. F’dawn iċ-ċirkustanzi, il-Kummissjoni tikkunsidra li ż-żieda fl-effiċjenza hija meqjusa li hija kkawżata mill-konċentrazzjoni u allura, speċifika għall-konċentrazzjoni. Il-partijiet għall-konċentrazzjoni jridu jipprovdu fi żmien propizju l-informazzjoni rilevanti kollha li hija neċessarja sabiex turi li ma hemmx mezzi realistiċi li huma inqas anti-kompetittivi mill-konċentrazzjoni nnotifikata. Il-Kummissjoni tikkunsidra biss mezzi li huma raġonevolment prattiċi fis-sitwazzjoni kummerċjali li fihom jinsabu l-partijiet għall-konċentrazzjoni, wara li jiġu kkunsidrati l-prattiċi kummerċjali li huma stabbiliti fl-industrija inkwistjoni.

(ara l-punt 427)

13. Għal dak li jirrigwarda l-vantaġġ għall-konsumaturi, mil-linji ta’ gwida fuq l-istima jew kalkolu tal-għaqdiet [konċentrazzjonijiet] orizzontali stabbiliti mill-Kummissjoni jirriżulta li, meta ssir evalwazzjoni tal-argumenti bbażati fuq iż-żieda fl-effiċjenza, huwa importanti li jiġi vverifikat li l-konsumaturi ma jkunux iktar agħar bħala riżultat tal-konċentrazzjoni. Għal dak il-għan, iż-żieda fl-effiċjenza teħtieġ li tkun sostanzjali u fi żmien raġonevoli, u teħtieġ, bi prinċipju, li tagħti vantaġġ lill-konsumaturi f’dawk is-swieq rilevanti fejn, fin-nuqqas ta’ tali żieda fl-effiċjenza, il-konċentrazzjoni x’aktarx twassal għal problemi ta’ kompetizzjoni. Il-konċentrazzjonijiet jistgħu jġibu magħhom diversi tipi ta’ żidiet fl-effiċjenza li jistgħu jwasslu għal prezzijiet iktar baxxi jew benefiċċji oħra lill-konsumaturi. Pereżempju, riżerva ta’ spejjeż fuq il-produzzjoni jew id-distribuzzjoni tista’ tagħti lill-konċentrazzjoni l-kapaċità u l-inċentiv sabiex timponi prezzijiet iktar baxxi wara l-formazzjoni tal-konċentrazzjoni. Minbarra l-bżonn li taċċerta li ż-żieda fl-effiċjenza ser twassal għal benefiċċju nett lill-konsumaturi, huwa x’aktarx iktar rilevanti għall-evalwazzjoni taż-żieda fl-effiċjenza, titjib li jwassal għal tnaqqis fl-ispejjeż varjabbli jew marġinali mit-tnaqqis fi spejjeż fissi; peress li dawn tal-ewwel huma, bi prinċipju, iktar probabbli li jirriżultaw fi prezzijiet iktar baxxi għal konsumaturi. Tnaqqis ta’ spiża, li huwa sempliċement il-konsegwenza ta’ tnaqqis anti-kompetittiv fil-produzzjoni, ma jistax jiġi meqjus bħala żieda fl-effiċjenza li jibbenefikaw minnha l-konsumaturi.

Barra minn hekk, l-inċentiv min-naħa tal-entità ġdida li hija r-riżultat tal-konċentrazzjoni sabiex tgħaddi żieda fl-effiċjenza lill-konsumaturi huwa spiss relatat mal-eżistenza tal-pressjoni kompetittiva mill-impriżi li jibqgħu fis-suq u mill-kompetituri potenzjali. Iktar ma huwa possibbli li jkun hemm effetti negattivi kbar fuq il-kompetizzjoni, iktar il-Kummissjoni trid tkun ċerta li ż-żieda fl-effiċjenza li hija pretiża hija sostanzjali, illi x’aktarx tkun ser iseħħ u li ser tkun mgħoddija, sa ċertu punt suffiċjenti, lill-konsumatur. Fuq dan il-punt, il-linji ta’ gwida jindikaw li ma tantx huwa probabbli li konċentrazzjoni li qiegħda timmira għal pożizzjoni fis-suq li qiegħda tapproċċja dik ta’ monopolju, jew li timmira għal livell simili tal-qawwa fis-suq, tista’ tiġi ddikjarata kompatibbli mas-suq komuni fuq il-bażi li ż-żieda fl-effiċjenza tkun biżżejjed biex tagħmel tajjeb għall-effetti anti-kompetittivi potenzjali tagħha.

(ara l-punti 434-436)

14. Fil-kuntest tal-kontroll ta’ konċentrazzjoni, l-impriżi kkonċernati jistgħu jipproponu xi impenji lill-Kummissjoni sabiex tinkiseb deċiżjoni li tikkonstata l-kompatibbiltà tal-konċentrazzjoni tagħhom mas-suq komuni. Skont l-istadju li fih waslet il-proċedura amministrattiva, l-impenji proposti għandhom jippermettu lill-Kummissjoni jew li tikkunsidra li l-konċentrazzjoni nnotifikata ma tqajjimx iktar dubji serji fir-rigward tal-kompatibbiltà tagħha mas-suq komuni fl-istadju tal-investigazzjoni preliminari, jew li tirrispondi għall-oġġezzjonijiet li saru fil-kuntest tal-eżami fil-fond. Dawk l-impenji b’hekk jippermettu, l-ewwel nett, li jiġi evitat il-ftuħ tal-fażi ta’ eżami fil-fond jew, imbagħad, li tiġi evitata l-adozzjoni ta’ deċiżjoni li tiddikjara l-inkompatibbiltà tal-konċentrazzjoni mas-suq komuni. L-Artikolu 8(2) tar-Regolament Nru 139/2004, dwar il-kontroll ta’ konċentrazzjonijiet bejn impriżi, fil-fatt, jippermetti lill-Kummissjoni li fid-deċiżjoni li tiddikjara konċentrazzjoni kompatibbli mas-suq komuni skont il-kriterji definiti fl-Artikolu 2(2) tal-imsemmi regolament, tinkludi kundizzjonijiet u impenji intiżi li jiggarantixxu li l-impriżi kkonċernati jirrispettaw l-impenji li huma ħadu fir-rigward tagħha sabiex il-konċentrazzjoni tkun kompatibbli mas-suq komuni.

Fid-dawl kemm tal-importanza tal-interessi finanzjarji u tal-interessi industrijali jew kummerċjali inerenti għal dan it-tip ta’ konċentrazzjonijiet kif ukoll tal-poteri li għandha l-Kummissjoni f’dan il-qasam, huwa fl-interess tal-impriżi kkonċernati li jiffaċilitaw ix-xogħol tal-amministrazzjoni. Dawn l-istess raġunijiet jobbligaw ukoll lill-Kummissjoni li tuża l-akbar diliġenza fl-eżerċizzju tal-missjoni tagħha ta’ kontroll ta’ konċentrazzjonijiet.

Fir-rigward tal-impenji li huma sottomessi tard, jirriżulta mill-avviż tal-Kummissjoni dwar ir-rimedji aċċettabbli taħt ir-Regolament tal-Kummissjoni (KE) Nru 4064/89 u r-Regolament tal-Kummissjoni (KE) Nru 447/98, li s-soluzzjonijiet ġew adottati mill-Kummissjoni għal dak li jirrigwarda r-Regolament Nru 139/2004 u r-Regolament Nru 802/2004, li l-partijiet għal konċentrazzjoni nnotifikata setgħu jikkunsidraw impenji bħal dawn b’żewġ kundizzjonijiet kumulattivi, jiġifieri, minn naħa, li dawn isolvu b’mod ċar u mingħajr bżonn ta’ investigazzjoni supplimentari l-problemi kompetittivi identifikati minn qabel u, min-naħa l-oħra, li jeżisti żmien biżżejjed sabiex l-Istati Membri jiġu kkonsultati dwar dawn l-impenji.

(ara l-punti 448-451, 455)

15. Fil-kuntest tar-Regolament Nru 139/2004, dwar il-kontroll ta’ konċentrazzjonijiet bejn impriżi, il-Kummissjoni hija awtorizzata taċċetta biss impenji ta’ natura li jagħmlu l-konċentrazzjoni nnotifikata kompatibbli mas-suq komuni. F’dan ir-rigward, l-impenji proposti minn wieħed mill-partijiet li se jingħaqdu jissodisfaw dan il-kriterju biss meta l-Kummissjoni hija f’pożizzjoni li tikkonkludi, b’ċertezza, li jkun possibbli li jimplementawhom u li r-rimedji li jirriżultaw ikunu suffiċjentement vjabbli u durabbli sabiex il-ħolqien jew it-tisħiħ ta’ pożizzjoni dominanti, jew ta’ xkiel għall-kompetizzjoni effettiva, li l-impenji għandhom l-għan li jwaqqfu, ma jkunux jistgħu jseħħu f’futur relattivament qrib.

(ara l-punti 452, 453)

SENTENZA TAL-QORTI ĠENERALI (It-Tielet Awla)

6 ta’ Lulju 2010 ( )

“Kompetizzjoni – Konċentrazzjonijiet – Trasport bl-ajru – Deċiżjoni li tiddikjara l-konċentrazzjoni inkompatibbli mas-suq komuni – Evalwazzjoni tal-effetti ta’ konċentrazzjoni fuq il-kompetizzjoni – Ostakoli għad-dħul – Żieda fl-effiċjenza – Impenji”

Fil-Kawża T-342/07,

Ryanair Holdings plc, stabbilita f’Dublin (l-Irlanda), irrappreżentata minn J. Swift, QC, V. Power, A. McCarthy u D. Hull, solicitors, u G. Berrisch, avukat,

rikorrenti,

vs

Il-Kummissjoni Ewropea, irrappreżentata minn X. Lewis u S. Noë, bħala aġenti,

konvenuta,

sostnuta minn

Aer Lingus Group plc, stabbilita f’Dublin, irrappreżentata inizjalment minn A. Burnside, solicitor, B. van de Walle de Ghelcke u T. Snels, avukati, sussegwentement minn M. Burnside u B. van de Walle de Ghelcke,

u minn

L-Irlanda, irrappreżentata minn D. O’Hagan u J. Buttimore, bħala aġenti, assistiti minn M. Cush, D. Barniville u N. Travers, avukati,

intervenjenti,

li għandha bħala suġġett talba għall-annullament tad-Deċiżjoni tal-Kummissjoni C (2007) 3104, tas-27 ta’ Ġunju 2007, li tiddikjara konċentrazzjoni bħala inkompatibbli mas-suq komuni u mal-funzjonament tal-Ftehim ŻEE (Każ COMP/M.4439 – Ryanair/Aer Lingus),

IL-QORTI ĠENERALI (It-Tielet Awla),

komposta minn J. Azizi, President tal-Awla, E. Cremona u S. Frimodt Nielsen (Relatur), Imħallfin,

Reġistratur: C. Kantza, Amministratur,

wara li rat il-proċedura bil-miktub u wara s-seduta tas-6 ta’ Lulju 2009,

tagħti l-preżenti

Sentenza

Il-fatti li wasslu għall-kawża

A – Il-partijiet fil-kawża

1 Ryanair Holdings plc (iktar ’il quddiem ir-“rikorrenti” jew “Ryanair”) hija kumpannija kkwotata fil-Borża, li fl-2006 kellha flotta ta’ 120 ajruplan (dan apparti mill-161 ajruplan ordnati u li kienu ser jiġu kkonsenjati fis-sitt snin segwenti). F’dak iż-żmien, dawn l-ajruplani kienu joperaw titjiriet regolari lejn iktar minn 400 destinazzjoni f’40 pajjiż, inkluż fosthom 75 rotta bejn l-Irlanda (prinċipalment bit-tluq mill-ajruport ta’ Dublin, iżda wkoll minn dak ta’ Shannon, ta’ Cork, ta’ Kerry u ta’ Knock) u minn pajjiżi oħra Ewropej.

2 Aer Lingus Group plc hija kumpannija b’responsabbiltà limitata stabbilita taħt id-dritt Irlandiż. Wara l-privatizzazzjoni tagħha mill-Gvern Irlandiż fl-2006, l-istat żamm 25.35 % mill-kapital, u l-azzjonijiet ta’Aer Lingus Group ġew ikkwotati fil-Borża fit-2 ta’ Ottubru 2006. Aer Lingus Group hija l-kumpannija holding ta’ Aer Lingus Ltd (iktar ’il quddiem, flimkien, “Aer Lingus”), kumpannija tal-ajru bbażata fl-Irlanda li topera titjiriet regolari minn jew b’destinazzjoni tal-ajruporti ta’ Dublin, ta’ Cork u ta’ Shannon. Fl-2006, Aer Lingus kienet topera netwerk ta’ trasport ta’ distanza qasira b’70 rotta bejn l-Irlanda u r-Renju Unit u l-Istati Membri l-oħra bi flotta ta’ 28 ajruplan (li kellhom jiżdiedu għal 32 ajruplan mill-aħħar tal-2007). Il-flotta tagħha ta’ 7 ajruplani ta’ distanza twila (li kellha tkun ta’ 9 mill-aħħar tal-2007) kienet tippermettilha li ttir għal iktar destinazzjonijiet fl-Istati Uniti u f’Dubai.

B – Il-proċedura amministrattiva

3 Fil-5 ta’ Ottubru 2006, Ryanair annunzjat l-intenzjoni tagħha li titfa’ offerta pubblika għall-kapital azzjonarju fuq il-kapital kollu ta’ Aer Lingus Group. Din l-offerta pubblika għall-kapital azzjonarju ntefgħet fit-23 ta’ Ottubru 2006.

4 Fit-30 ta’ Ottubru 2006, il-Kummissjoni tal-Komunitajiet Ewropej ġiet innotifikata dwar il-konċentrazzjoni.

5 Permezz ta’ deċiżjoni tal-20 ta’ Diċembru 2006, il-Kummissjoni kkunsidrat li l-konċentrazzjoni tqajjem dubji serji dwar il-kompatibbiltà tagħha mas-suq komuni u ddeċidiet li tiftaħ il-proċedura ta’ eżami fil-fond, skont l-Artikolu 6(1)(ċ), tar-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 139/2004, tal-20 ta’ Jannar 2004, dwar il-kontroll ta’ konċentrazzjonijiet bejn impriżi (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 8, Vol. 3, p. 40, iktar ’il quddiem ir-“regolament dwar il-konċentrazzjonijiet”).

6 Fis-27 ta’ Marzu 2007, intbagħtet dikjarazzjoni tal-oġġezzjonijiet lil Ryanair, skont l-Artikolu 18 tar-regolament dwar il-konċentrazzjonijiet. Ryanair irrispondiet għal din id-dikjarazzjoni tal-oġġezzjonijiet fis-17 ta’ April 2007.

7 Permezz tad-Deċiżjoni C (2007) 3104, tas-27 ta’ Ġunju 2007, il-Kummissjoni ddikjarat li l-konċentrazzjoni notifikata kienet inkompatibbli mas-suq komuni (Każ COMP/M.4439 – Ryanair/Aer Lingus) (iktar ’il quddiem id-“deċiżjoni kkontestata”).

C – Il-kontenut tad-deċiżjoni kkontestata

8 Wara li fakkret li l-konċentrazzjoni notifikata kienet tammonta għal konċentrazzjoni b’dimensjoni Komunitarja (punti 3 u 4 tad-deċiżjoni kkontestata), il-Kummissjoni esponiet il-mezzi ta’ investigazzjoni użati fl-investigazzjoni (punt 5 tad-deċiżjoni kkontestata). Hija fakkret li din l-investigazzjoni kienet teħtieġ li jintbagħtu numru kbir ta’ talbiet għal informazzjoni skont l-Artikolu 11 tar-regolament dwar il-konċentrazzjonijiet, b’mod partikolari lil kumpanniji oħra regolari tal-ajru, lill-kumpanniji taċ-charters, lil ajruporti u lill-klijentela tal-impriża, kif ukoll ta’ kuntatti mal-awtoritajiet ta’ koordinazzjoni ta’ slottijiet fl-iskeda, mal-awtoritajiet tal-avjazzjoni ċivili u mal-awtoritajiet responsabbli mit-trasport. Il-Kummissjoni għamlet ukoll analiżi tal-korrelazzjoni bejn il-prezzijiet sabiex tiddefinixxi is-swieq rilevanti (punt 6.3 u l-Anness III tad-deċiżjoni kkontestata) u qabbdet lil konsulent indipendenti jagħmel investigazzjoni rigward il-klijenti tal-ajruport ta’ Dublin (punt 7.3.5 u l-Annessi I u II tad-deċiżjoni kkontestata). Hija eżaminat ukoll l-osservazzjonijiet ekonometriċi, ippreżentati minn Ryanair u minn Aer Lingus, u wettqet żewġ serje ta’ analiżi tar-rigressjoni sabiex tittestja b’mod empiriku l-effetti probabbli tal-konċentrazzjoni (punt 7.4.3 u l-Anness IV tad-deċiżjoni kkontestata).

1. Swieq rilevanti

9 Fir-rigward tad-definizzjoni tas-swieq rilevanti (punt 6 tad-deċiżjoni kkontestata), il-Kummissjoni ssostni li Ryanair u Aer Lingus it-tnejn li huma jipprovdu servizzi tat-trasport regolari bl-ajru ta’ passiġġieri fl-Ewropa. B’mod konformi mal-prassi tagħha, il-Kummissjoni essenzjalment eżaminat is-sostitwibbiltà f’dak li jirrigwarda d-domanda. Hija ddefinit is-swieq fuq il-bażi tal-approċċ “punt tal-oriġini – punt tad-destinazzjoni” [traduzzjoni mhux uffiċjali], magħruf bħala “approċċ O & D”, li skont dan kull rotta bejn punt tal-oriġini u punt tad-destinazzjoni hija kkunsidrata bħala suq distint. Sabiex jiġi stabbilit jekk par O & D partikolari kienx jammonta għal suq rilevanti, il-Kummissjoni eżaminat il-possibbiltajiet differenti li kellhom il-konsumaturi sabiex jivvjaġġaw bejn dawn iż-żewġ punti. Hija vverifikat ukoll jekk it-titjiriet li jitilqu minn Dublin (jew minn Shannon jew minn Cork, iż-żewġ ajruporti l-oħra Irlandiżi użati mill-partijiet fil-konċentrazzjoni) b’destinazzjoni ta’ żewġ ajruporti (jew normalment) li jaqdu l-istess belt ikunux sostitwibbli (punt 6.3 tad-deċiżjoni kkontestata). Hekk kif jirriżulta mis-servizzi proposti minn Ryanair u minn Aer Lingus, il-Kummissjoni kkonstatat li l-konċentrazzjoni proposta twassal għal sovrapożizzjoni orizzontali f’35 par belt li jammontaw għas-swieq rilevanti (premessa 333 tad-deċiżjoni kkontestata) u li hija tista’ tkun il-kawża ta’ preokkupazzjoni fir-rigward ta’ numru kbir ta’ pari ta’ bliet li jammontaw għal swieq rilevanti, li fihom wieħed biss mill-partijiet fit-tranżazzjoni huwa preżenti (premessa 334 tad-deċiżjoni kkontestata).

2. Evalwazzjoni tal-effetti tal-konċentrazzjoni fuq il-kompetizzjoni

10 Fir-rigward tal-evalwazzjoni tal-effetti tal-konċentrazzjoni, il-Kummissjoni rreferiet għall-qafas tal-analiżi definit fil-linji ta’ gwida fuq l-istima jew kalkolu tal-għaqdiet [konċentrazzjonijiet] orizzontali taħt ir-regolament dwar il-konċentrazzjonijiet (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 8, Vol. 3, p. 10; iktar ’il quddiem il-“linji gwida”).

11 Fl-ewwel lok, il-Kummissjoni analizzat l-ishma tas-suq ta’ Ryanair u ta’ Aer Lingus f’35 rotta li fihom it-tnejn li huma joffru s-servizzi tagħhom. Hija kkonstatat li l-konċentrazzjoni tikkrea monopolju f’22 rotta u twassal għal sehem tas-suq kbir ħafna f’13-il rotta oħra (punt 7.2 tad-deċiżjoni kkontestata). Il-Kummissjoni kkunsidrat ukoll li ż-żewġ kumpanniji kienu l-“eqreb kompetituri” fir-rotot kollha kkonċernati (punt 7.3 tad-deċiżjoni kkontestata) u li, kuntrarjament għal dak li ssostni Ryanair, dawn iż-żewġ kumpanniji attwalment jikkompetu (punt 7.4 tad-deċiżjoni kkontestata). Il-Kummissjoni mbagħad eżaminat l-effett tal-konċentrazzjoni fuq is-swieq fejn Ryanair u Aer Lingus huma kompetituri attwali jew potenzjali u kkonstatat li l-konċentrazzjoni telimina l-kompetizzjoni attwali fil-35 rotta fejn it-tnejn li huma joffru s-servizzi tagħhom kif ukoll il-kompetizzjoni potenzjali f’15-il rotta fejn waħda biss minnhom toffri s-servizzi tagħha (punti 7.5 u 7.6 tad-deċiżjoni kkontestata).

12 Fit-tieni lok, il-Kummissjoni ssostni li l-“klijentela frammentata” ta’ Ryanair u ta’ Aer Lingus ma għandhiex “saħħa ta’ xiri kompensatriċi” u għandha biss possibbiltà limitata, saħansitra l-ebda possibbiltà, li tbiddel il-fornitur (punt 7.7 tad-deċiżjoni kkontestata).

13 Fit-tielet lok, il-Kummissjoni eżaminat jekk id-dħul tal-kompetituri ġodda fis-suq jew it-tkabbir tal-kompetituri eżistenti setgħux jeliminaw l-effetti antikompetittivi tal-konċentrazzjoni, qabel ma waslet għall-konklużjoni li dan ma jkunx il-każ (punt 7.8 tad-deċiżjoni kkontestata).

14 Fir-raba’ lok, il-Kummissjoni għamlet evalwazzjoni individwali tal-35 rotta fejn it-tnejn li huma jipprovdu s-servizzi tagħhom. Hija kkonstatat li l-konċentrazzjoni kienet ixekkel b’mod sinjifikattiv kompetizzjoni effettiva minħabba l-ħolqien ta’ pożizzjoni dominanti f’kull wieħed minnhom (punt 7.9 tad-deċiżjoni kkontestata).

15 Fil-ħames lok, il-Kummissjoni eżaminat jekk iż-żieda fl-effiċjenza allegata minn Ryanair kinitx suffiċjenti sabiex tagħmel tajjeb għall-effetti negattivi fuq il-kompetizzjoni kkawżati mill-konċentrazzjoni. Hija kkonkludiet li dan ma kienx il-każ peress li din iż-żieda fl-effiċjenza ma setgħetx tiġi vverifikata, li ma kinitx marbuta direttament mal-konċentrazzjoni u li ma setgħetx tkun ta’ vantaġġ għall-konsumaturi (punt 7.10 tad-deċiżjoni kkontestata).

3. Evalwazzjoni tal-impenji

16 Il-Kummissjoni eżaminat ukoll l-impenji proposti minn Ryanair fil-kuntest tal-proċedura amministrattiva. Hija kkunsidrat li huma ma kinux suffiċjentement ċari sabiex ikunu jistgħu jiġu implementati u li fi kwalunkwe każ ma kinux ta’ tip li jeliminaw il-problemi tal-kompetizzjoni identifikati (punt 8 tad-deċiżjoni kkontestata).

17 Bħala konklużjoni, il-Kummissjoni kkunsidrat li t-twettiq tal-konċentrazzjoni xxekkel b’mod sinjifikattiv il-kompetizzjoni effettiva, b’mod partikolari wara, minn naħa, tal-ħolqien ta’ pożizzjoni dominanti f’35 rotta bi tluq u b’destinazzjoni minn Dublin, minn Shannon u minn Cork, u, min-naħa l-oħra, ta’ ħolqien jew ta’ tisħiħ ta’ pożizzjoni dominanti fil-15-il rotta bi tluq u b’destinazzjoni minn Dublin u minn Cork. Hija b’hekk iddikjarat il-konċentrazzjoni inkompatibbli mas-suq komuni (punt 9 u d-dispożittiv tad-deċiżjoni kkontestata).

Il-proċedura u t-talbiet tal-partijiet

18 Permezz ta’ rikors ippreżentat fir-reġistru tal-Qorti Ġenerali fl-10 ta’ Settembru 2007, ir-rikorrenti ppreżentat rikors bil-għan tal-annullament tad-deċiżjoni kkontestata.

19 Permezz ta’ digriet tat-12 ta’ Frar 2008, il-President tat-Tielet Awla tal-Qorti Ġenerali awtorizza lill-Irlanda u lill-Aer Lingus Group jintervjenu fil-kawża insostenn tal-konklużjonijiet tal-Kummissjoni.

20 Fuq rapport tal-imħallef relatur, il-Qorti Ġenerali (It-Tielet Awla) ddeċidiet tiftaħ il-proċedura orali.

21 It-trattazzjoni tal-partijiet u r-risposti tagħhom għad-domandi tal-Qorti Ġenerali nstemgħu fis-seduta tas-6 ta’ Lulju 2009.

22 Ir-rikorrenti titlob li l-Qorti Ġenerali jogħġobha:

– tannulla d-deċiżjoni kkontestata;

– tikkundanna lill-Kummissjoni għall-ispejjeż;

– tikkundanna lill-Irlanda u lill-Aer Lingus Group għall-ispejjeż li rriżultaw mill-interventi tagħhom.

23 Il-Kummissjoni titlob li l-Qorti Ġenerali jogħġobha:

– tiċħad ir-rikors;

– tikkundanna lir-rikorrenti għall-ispejjeż.

24 Aer Lingus Group titlob li l-Qorti Ġenerali jogħġobha:

– tiċħad ir-rikors;

– tikkundanna lir-rikorrenti għall-ispejjeż.

25 L-Irlanda titlob li l-Qorti Ġenerali jogħġobha:

– tiċħad ir-rikors;

– tikkundanna lir-rikorrenti għall-ispejjeż.

Id-dritt

26 Sabiex tiddikjara konċentrazzjoni inkompatibbli mas-suq komuni, il-Kummissjoni għandha turi, skont l-Artikolu 2(3) tar-regolament dwar il-konċentrazzjonijiet, li l-implementazzjoni tal-konċentrazzjoni notifikata xxekkel b’mod sinjifikattiv kompetizzjoni effettiva fis-suq komuni jew f’parti sostanzjali minnu, b’mod partikolari minħabba l-ħolqien ta’ jew minħabba t-tisħiħ ta’ pożizzjoni dominanti.

27 Deċiżjoni bħal din, adottata fuq il-bażi tal-Artikolu 8(3) tar-regolament dwar il-konċentrazzjonijiet, hija bbażata fuq ir-riżultat ta’ analiżi prospettiva li saret mill-Kummissjoni. Din l-analiżi prospettiva tikkonsisti f’li jiġi eżaminat b’liema mod il-konċentrazzjoni notifikata tista’ tbiddel il-fatturi li jiddeterminaw l-istat tal-kompetizzjoni f’suq partikolari sabiex jiġi vverifikat jekk jirriżultax xkiel sinjifikattiv għall-kompetizzjoni effettiva. Analiżi bħal din teħtieġ li jiġu immaġinati d-diversi sekwenzi ta’ kawża u effett, sabiex jiġi kkunsidrat dak li huwa l-iktar probabbli [ara, fir-rigward tar-Regolament tal-Kunsill (KEE) Nru 4064/89, tal-21 ta’ Diċembru 1989, dwar il-kontroll ta’ konċentrazzjonijiet bejn impriżi (verżjoni rettifikata ĠU 1990, L 257, p. 13), kif emendata bir-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1310/97, tat-30 ta’ Ġunju 1997 (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 8, Vol. 1, p. 1) (iktar ’il quddiem ir-“regolament preċedenti dwar il-konċentrazzjonijiet”), sentenza tal-Qorti tal-Ġustizzja tal-15 ta’ Frar 2005, Il-Kummissjoni vs Tetra Laval, C‑12/03 P, Ġabra p. I‑987, punt 43].

28 Fis-sitwazzjoni fejn ġew debitament proposti impenji mill-partijiet fit-tranżazzjoni waqt il-proċedura amministrattiva sabiex tinkiseb deċiżjoni ta’ kompatibbiltà mas-suq komuni, il-Kummissjoni għandha l-obbligu li teżamina l-konċentrazzjoni kif modifikata minn dawn l-impenji. B’hekk hija l-Kummissjoni li għandha turi li dawn l-impenji ma jagħmlux il-konċentrazzjoni, b’hekk modifikata, kompatibbli mas-suq komuni (ara, f’dan is-sens, fir-rigward tar-regolament preċedenti dwar il-konċentrazzjonijiet, sentenza tal-Qorti Ġenerali tal-21 ta’ Settembru 2005, EDP vs Il-Kummissjoni, T‑87/05, Ġabra p. II‑3745, punti 63 sa 65).

29 Barra minn hekk, il-Qorti tal-Ġustizzja ddeċidiet li r-regoli li huma l-bażi sostantivi tar-regolament u, b’mod partikolari, l-Artikolu 2 tiegħu, jagħtu lill-Kummissjoni ċerta setgħa diskrezzjonali, b’mod partikolari f’dak li jirrigwarda evalwazzjonijiet ta’ natura ekonomika, u li, konsegwentement, l-istħarriġ tal-qorti tal-mod kif tiġi eżerċitata din is-setgħa, li huwa essenzjali skont id-definizzjoni tar-regoli fil-qasam tal-konċentrazzjonijiet, għandu jsir hekk kif jirriżulta mill-marġni ta’ diskrezzjoni impliċita fid-dispożizzjonijiet ta’ natura ekonomika li jifformaw parti mir-regoli dwar il-konċentrazzjonijiet (ara, fir-rigward tar-regolament preċedenti dwar il-konċentrazzjonijiet, sentenzi tal-Qorti tal-Ġustizzja tal-31 ta’ Marzu 1998, Franza et vs Il-Kummissjoni, magħrufa bħala “Kali & Salz”, C‑68/94 u C‑30/95, Ġabra p. I‑1375, punti 223 u 224, u Il-Kummissjoni vs Tetra Laval, punt 27 iktar ’il fuq, punt 38).

30 Jekk il-qorti tal-Unjoni Ewropea tirrikonoxxi fir-rigward tal-Kummissjoni, marġni ta’ diskrezzjoni fil-qasam ekonomiku, dan ma jfissirx li hija għandha tastjeni milli tistħarreġ l-interpretazzjoni, mill-Kummissjoni, tad-data ta’ natura ekonomika. Fil-fatt, il-qorti tal-Unjoni għandha b’mod partikolari tivverifika mhux biss l-eżattezza materjali tal-provi mressqa, l-affidabbiltà tagħhom u l-koerenza tagħhom, iżda għandha wkoll tistħarreġ jekk dawn il-provi jikkontjenux id-data kollha rilevanti li għandha tiġi kkunsidrata sabiex tiġi evalwata sitwazzjoni kumplessa u jekk humiex ta’ natura li jsostnu l-konklużjonijiet li waslet għalihom (ara, fir-rigward tar-regolament preċedenti dwar il-konċentrazzjonijiet, is-sentenzi tal-Qorti tal-Ġustizzja Il-Kummissjoni vs Tetra Laval, punt 27 iktar ’il fuq, punt 39, u tal-10 ta’ Lulju 2008, Bertelsmann u Sony Corporation of America vs Impala, C‑413/06 P, Ġabra p. I-4951, punt 69).

31 Barra minn hekk, skont ġurisprudenza stabbilita, fil-każijiet fejn l-istituzzjonijiet għandhom setgħa diskrezzjonali, ir-rispett tal-garanziji mogħtija mis-sistema legali tal-Unjoni fil-proċeduri amministrattivi għandu importanza iktar fundamentali. Fost dawn il-garanziji hemm, b’mod partikolari, l-obbligu tal-Kummissjoni li teżamina, b’attenzjoni u imparzjalità, l-elementi kollha rilevanti tal-każ inkwistjoni, id-dritt tal-parti kkonċernata li tikkomunika l-veduti tagħha, kif ukoll dak li d-deċiżjoni tiġi mmotivata b’mod suffiċjenti (sentenza tal-Qorti tal-Ġustizzja tal-21 ta’ Novembru 1991, Technische Universität München, C‑269/90, Ġabra p. I‑5469, punt 14, u s-sentenza tal-Qorti Ġenerali tas-7 ta’ Mejju 2009, NVV et vs Il-Kummissjoni, T‑151/05, Ġabra p. II-1219, punt 163).

32 Huwa fir-rigward ta’ dawn il-prinċipji dwar l-istħarriġ tal-legalità fil-qasam tal-konċentrazzjonijiet li għandhom jiġu evalwati l-argumenti tal-partijiet.

33 Ir-rikorrenti tressaq ħames motivi insostenn tar-rikors tagħha. L-ewwel motiv huwa bbażat fuq żbalji manifesti ta’ evalwazzjoni tar-relazzjoni ta’ kompetizzjoni eżistenti bejn Ryanair u Aer Lingus, it-tieni motiv huwa bbażat fuq żbalji manifesti ta’ evalwazzjoni tal-ostakoli għad-dħul, it-tielet motiv huwa bbażat fuq żbalji manifesti ta’ evalwazzjoni fil-kuntest tal-analiżi li saret rotta b’rotta (iktar ’il quddiem l-“analiżi rotta b’rotta”), ir-raba’ motiv huwa bbażat fuq żbalji manifesti ta’ evalwazzjoni fil-kuntest tal-eżami taż-żieda fl-effiċjenza li tirriżulta mill-konċentrazzjoni, u l-ħames motiv huwa bbażat fuq żbalji manifesti ta’ evalwazzjoni fil-kuntest tal-analiżi tal-impenji proposti minn Ryanair (ara punti 11 u 13 sa 16 iktar ’il fuq).

34 Id-definizzjoni tas-swieq rilevanti u l-analiżi tar-reazzjonijiet tal-klijenti ma humiex ikkontestati fihom infushom mir-rikorrenti (ara punti 9 u 12 iktar ’il fuq).

A – Fuq l-ewwel motiv, dwar l-evalwazzjoni tar-relazzjoni ta’ kompetizzjoni bejn Ryanair u Aer Lingus

35 L-analiżi li saret mill-Kummissjoni fid-deċiżjoni kkontestata, li hija rilevanti għall-evalwazzjoni tal-motiv preżenti, hija bbażata fuq l-istadji segwenti: l-ewwel nett, il-konstatazzjoni li l-konċentrazzjoni tinvolvi ishma tas-swieq kbar ħafna f’numru kbir ta’ rotot (punt 7.2 tad-deċiżjoni kkontestata); it-tieni nett, il-konstatazzjoni li Ryanair u Aer Lingus huma l-“eqreb kompetituri” f’dawn ir-rotot kollha (punt 7.3 tad-deċiżjoni kkontestata); it-tielet nett, l-eżami tal-kompetizzjoni attwali bejn Ryanair u Aer Lingus (punt 7.4 tad-deċiżjoni kkontestata); u r-raba’ nett, l-effetti tal-konċentrazzjoni fuq il-kompetizzjoni attwali bejn Ryanair u Aer Lingus u l-effetti negattivi li din ikollha fuq il-klijenti (punti 7.5 u 7.6 tad-deċiżjoni kkontestata). Fil-kuntest ta’ din l-analiżi, il-Kummissjoni rrispondiet għall-argument ta’ Ryanair ibbażat fuq id-differenza fl-offerta ta’ servizzi bejn l-offerta tagħha bi prezz baxx u s-servizzi minimi u l-offerta għal servizzi medji ta’ Aer Lingus (punt 7.3 tad-deċiżjoni kkontestata).

36 Ir-rikorrenti essenzjalment tikkritika dan l-aspett tad-deċiżjoni kkontestata fejn issostni li l-Kummissjoni tat wisq importanza lill-ishma kbar tas-suq li għandhom il-partijiet fil-konċentrazzjoni u li din ma ppreżentatx il-provi li jistabbilixxu b’mod suffiċjenti li, minkejja d-differenzi tagħhom, Aer Lingus u hi jeżerċitaw fuq xulxin restrizzjoni kompetittiva tant kbira b’probabbiltà ta’ dħul fis-swieq rilevanti tant żgħir li l-konċentrazzjoni xxekkel b’mod sinjifikattiv kompetizzjoni effettiva f’dawn is-swieq.

37 Il-Kummissjoni, sostnuta mill-Irlanda u mill-Aer Lingus Group, issostni li l-ishma tas-suq jammontaw għall-“ewwel indikazzjoni utli”, li huwa kkorroborat minn indizji oħra li juru li Aer Lingus hija l-eqreb kompetitriċi ta’ Ryanair fir-rotot li fihom it-tnejn li huma jipprovdu s-servizzi tagħhom. Il-konċentrazzjoni jkollha b’hekk bħala konsegwenza li tneħħi r-restrizzjoni kompetittiva attwalment eżerċitata minn Aer Lingus fuq Ryanair.

38 Hemm lok għall-Qorti Ġenerali li tevalwa, min-naħa tagħha, l-argumenti tal-partijiet dwar, l-“importanza eċċessiva” mogħtija lill-ishma tas-suq, in-nuqqas ta’ kunsiderazzjoni tad-“differenzi fundamentali” eżistenti bejn Ryanair u Aer Lingus, il-vantaġġ kompetittiv mogħti mill-eżistenza ta’ bażi f’Dublin għall-“provi mhux tekniċi”, l-analiżi ekonometrika tal-Kummissjoni, għad-data ekonometrika ppreżentata minn Ryanair, il-limitazzjonijiet għall-kompetizzjoni eżerċitata mill-kumpanniji taċ-charter, l-investigazzjoni li saret fir-rigward tal-passiġġieri fl-investigazzjoni li saret tal-impriżi klijenti u, fl-aħħar nett, id-dannu għall-konsumaturi.

1. Fuq l-“importanza eċċessiva” mogħtija lill-ishma tas-suq

a) L-argumenti tal-partijiet

39 Ir-rikorrenti ssostni li, fid-deċiżjoni kkontestata, il-Kummissjoni bbażat ruħha fuq il-premessa żbaljata li Aer Lingus u hi huma kumpanniji tal-ajru identiċi, li ppermettilhom jiddeduċu “awtomatikament” mill-ishma tagħhom kbar tas-suq il-fatt li l-konċentrazzjoni twassal għal xkiel sinjifikattiv għall-kompetizzjoni effettiva. Anki jekk l-ishma tas-suq huma rilevanti fil-każ tal-evalwazzjoni ta’ konċentrazzjoni f’dak li jirrigwarda l-kompetizzjoni, dan madankollu jammonta biss għal “punt tat-tluq”. Li jkun hemm fir-rigward ta’ ishma tas-suq bħal dawn, preżunzjoni negattiva b’saħħitha fir-rigward tal-effett tal-konċentrazzjoni fuq il-kompetizzjoni, tmur kontra r-regoli li jirrigwardaw l-oneru tal-prova. Fi kwalunkwe każ, din il-preżunzjoni ġiet imwaqqa’ mir-rikorrenti li stabbilixxiet b’mod suffiċjenti skont il-liġi, l-eżistenza tad-“differenzi fundamentali” bejn iż-żewġ kumpanniji u ostakoli dgħajfa għad-dħul. Is-servizzi proposti minn Ryanair u minn Aer Lingus ikunu “distinti ħafna” minn xulxin u jirrigwardaw kategoriji distinti ta’ passiġġieri. Konsegwentement, l-ishma tas-suq biss ma jippermettux lil dawn li jistabbilixxu b’liema mod il-partijiet jeżerċitaw restrizzjoni kompetittiva waħda fuq l-oħra. Barra minn hekk, il-preżenza ta’ kumpannija waħda tal-ajru f’rotta partikolari ma tammontax għal pożizzjoni dominanti, hekk kif jirriżulta mill-faċilità tad-dħul.

40 Il-Kummissjoni, sostnuta mill-Irlanda u mill-Aer Lingus Group, issostni li mid-deċiżjoni kkontestata jirriżulta li l-ishma tas-suq jammontaw għal “ewwel indikazzjoni utli”, li jkunu kkorroborati minn elementi oħra li juru li Aer Lingus hija l-eqreb kompetitriċi ta’ Ryanair fir-rotot rilevanti fil-kawża preżenti.

b) Il-kunsiderazzjonijiet tal-Qorti Ġenerali

41 Mill-ġurisprudenza stabbilita jirriżulta li, jekk id-daqs tal-ishma tas-suq jista’ jvarja minn suq għal ieħor, jista’ jkun ġustament ikkunsidrat li l-ishma tas-suq estremament kbar jammontaw fihom infushom, u ħlief f’ċirkustanzi eċċezzjonali, għall-prova tal-eżistenza ta’ pożizzjoni dominanti (ara, fil-qasam ta’ abbuż ta’ pożizzjoni dominanti, is-sentenza tal-Qorti tal-Ġustizzja tat-13 ta’ Frar 1979, Hoffmann-La Roche vs Il-Kummissjoni, 85/76, Ġabra p. 461, punt 41, u, fir-rigward tar-regolament preċedenti dwar il-konċentrazzjonijiet, is-sentenzi tal-Qorti Ġenerali tal-25 ta’ Marzu 1999, Gencor vs Il-Kummissjoni, T‑102/96, Ġabra p. II‑753, punt 205, u tat-28 ta’ April 1999, Endemol vs Il-Kummissjoni, T‑221/95, Ġabra p. II‑1299, punt 134). Dan jista’ jkun il-każ f’sehem mis-suq ta’ 50 % jew iktar (ara, fil-qasam ta’ abbuż ta’ pożizzjoni dominanti, sentenza tal-Qorti tal-Ġustizzja tat-3 ta’ Lulju 1991, AKZO vs Il-Kummissjoni, C‑62/86, Ġabra p. I‑3359, punt 60, u, fir-rigward tar-regolament preċedenti dwar il-konċentrazzjonijiet, sentenza tal-Qorti Ġenerali tal-14 ta’ Diċembru 2005, General Electric vs Il-Kummissjoni, T‑210/01, Ġabra p. II‑5575, punt 115).

42 Fil-każ preżenti, minn naħa, għandu jiġi rrilevat li, kuntrarjament għal dak li ssostni r-rikorrenti, il-Kummissjoni ma bbażatx l-evalwazzjoni tagħha tal-effetti tal-konċentrazzjoni fuq il-kompetizzjoni fuq l-idea li jkun permess li jiġi dedott “awtomatikament” mill-ishma tas-suq kbar, il-fatt li l-konċentrazzjoni twassal għal xkiel sinjifikattiv għall-kompetizzjoni effettiva. Għall-kuntrarju, fid-deċiżjoni kkontestata, il-Kummissjoni indikat speċifikament li kemm l-ishma tas-suq kif ukoll il-livelli ta’ konċentrazzjoni li huma assoċjati fiha jagħtu l-“ewwel indikazzjoni utli” fuq l-istruttura tas-suq u fuq id-daqs tal-kompetizzjoni taż-żewġ partijiet fil-konċentrazzjoni, kif ukoll fuq dak tal-kompetituri tagħhom (ara l-premessa 348 tad-deċiżjoni kkontestata u n-nota ta’ qiegħ il-paġna 364, li fihom saret referenza għall-punt 14 tal-linji gwida). L-eżami tad-deċiżjoni kkontestata jippermetti wkoll li jingħad li l-Kummissjoni tat attenzjoni sabiex tagħmel analiżi fil-fond tal-kundizzjonijiet tal-kompetizzjoni fejn ikkunsidrat elementi oħra minbarra l-ishma tas-suq, jiġifieri, b’mod partikolari, l-effetti tal-konċentrazzjoni fuq ir-relazzjoni tal-kompetizzjoni bejn Ryanair u Aer Lingus, ir-reazzjonijiet li jistgħu jiġu mistennija mill-klijenti u mill-kompetituri u s-sitwazzjoni konkreta fuq kull rotta affettwata mill-konċentrazzjoni (ara punti 11 sa 14 iktar ’il fuq).

43 B’hekk ma jistax jiġi allegat li d-deċiżjoni kkontestata hija bbażata fuq konstatazzjonijiet ibbażati biss fuq l-ishma tas-suq li jistgħu jkollhom Ryanair-Aer Lingus flimkien f’każ ta’ twettiq tal-konċentrazzjoni (iktar ’il quddiem “Ryanair-Aer Lingus flimkien” jew l-“entità li tirriżulta mill-konċentrazzjoni”). Il-Kummissjoni eżaminat kemm id-data statika, li turi s-sitwazzjoni tas-swieq affettwata minn konċentrazzjoni f’mument partikolari, kif ukoll data dinamika, li tindika l-evoluzzjoni probabbli ta’ dawn is-swieq f’każ ta’ twettiq tal-konċentrazzjoni.

44 Dan l-approċċ huwa konformi mal-passi analitiċi li għandha tieħu l-Kummissjoni sabiex tevalwa l-effetti antikompetittivi ta’ konċentrazzjoni, li jikkonsisti fl-eżami ta’ kif il-konċentrazzjoni notifikata tista’ tbiddel il-fatturi li jiddeterminaw l-istat tal-kompetizzjoni f’suq partikolari sabiex jiġi vverifikat jekk ikunx ser jirriżulta xkiel sinjifikattiv għal kompetizzjoni effettiva (ara punt 27 iktar ’il fuq).

45 Min-naħa l-oħra, għandu jiġi rrilevat li fl-evalwazzjoni tagħha, il-Kummissjoni ma setgħetx tinjora l-importanza li għandha tingħata lil dawn l-ewwel indikazzjonijiet, li juru li l-implementazzjoni tal-konċentrazzjoni notifikata tippermetti lil Ryanair takkwista ishma tas-suq estremament kbar.

46 Fil-fatt, għandu jiġi rrilevat li fid-deċiżjoni kkontestata, il-Kummissjoni identifikat 35 rotta li fihom iż-żewġ partijiet fil-konċentrazzjoni, it-tnejn kienu joperaw. Il-konċentrazzjoni toħloq monopolju fi 22 minnhom u twassal għal ħolqien ta’ ishma tas-suq akkumulati kbar ħafna, ogħla minn 60 %, fit-13 l-oħra (ara premessi 341 u 342 tad-deċiżjoni kkontestata, b’mod partikolari tabella nru 2 u noti ta’ qiegħ il-paġna korrispondenti). Barra minn hekk, fir-rotot fejn ir-Ryanair biss jew l-Aer Lingus biss hija attwalment preżenti, il-parti l-oħra għall-konċentrazzjoni hija l-kompetitriċi potenzjali l-iktar probabbli. B’hekk għandu jiġi rrilevat li minn dawn il-konstatazzjonijiet jirriżulta li l-implementazzjoni tal-konċentrazzjoni twassal għal ishma tas-suq kbar ħafna f’numru kbir minn dawn ir-rotot (punt 7.2 tad-deċiżjoni kkontestata).

47 Il-Kummissjoni sostniet ukoll fid-deċiżjoni kkontestata li, anki f’dawk ir-rotot fejn ma hemmx monopolju, fejn huma attivi ċertu numru ta’ kompetituri, bħar-rotta Dublin-Londra fejn is-sehem akkumulat tas-suq ta’ Ryanair u ta’ Aer Lingus huwa bejn 70 u 80 % u fejn British Midland Airways (bmi), British Airways u CityJet joffru s-servizzi tagħhom, l-indiċi ta’ Herfindahl-Hirschmann, ta’ spiss użat mill-awtoritajiet tal-kompetizzjoni sabiex jikkalkulaw il-livell ta’ konċentrazzjoni ta’ suq li jikkunsidra l-piż rispettiv ta’ kull waħda mill-impriżi li huma preżenti fiha, huwa għoli ħafna (bejn 6 000 u 6 500) bħalma huwa l-varjazzjoni ta’ dan il-livell ta’ konċentrazzjoni qabel u wara mas-seħħ il-konċentrazzjoni (il-livell l-iktar baxx ikun bejn 3 000 u 3 500). Il-livell ta’ konċentrazzjoni maħluq minn din il-konċentrazzjoni fil-35 rotta fejn il-partijiet fil-konċentrazzjoni, it-tnejn jipprovdu s-servizzi tagħhom huwa b’hekk għoli ħafna (premessa 342 tad-deċiżjoni kkontestata).

48 B’hekk, fis-sittax-il rotta, is-sehem akkumulat tas-suq tar-Ryanair-Aer Lingus flimkien jitla’ għal 100 %. Dan jirrigwarda rotot Dublin-Berlin, Dublin-Bilbao (Vitoria), Dublin-Birmingham, Dublin-Bologna, Dublin-Brussell, Dublin-Edinburgh, Dublin-Hamburg (Lübeck), Dublin-Marsilja, Dublin-Newcastle, Dublin-Poznań, Dublin-Ruma, Dublin-Sevilja, Dublin-Toulouse (Carcassonne), Dublin-Venezja, Shannon-Londra u Cork-Londra.

49 F’sitt rotot oħra, jiġifieri r-rotta Dublin-Alicante, Dublin-Faro, Dublin-Lyon, Dublin-Milan, Dublin-Salzburg, Dublin-Tenerife, is-sehem akkumulat tas-suq tar-Ryanair-Aer Lingus flimkien kien qrib il-100 % mingħajr ma jilħaq dan il-livell minħabba l-bejgħ ta’ dry seats offruti mill-kumpanniji taċ-charter.

50 Fir-rotta l-iktar importanti, jiġifieri r-rotta Dublin-Londra, li waħedha tammonta għal 30 % tal-passiġġieri ttrasportati bl-ajru bejn l-Irlanda u l-Istati Membri l-oħra tal-Unjoni, is-sehem tas-suq tal-entità li jirriżulta mill-konċentrazzjoni jkun bejn 70 u 80 %.

51 Fir-rotot l-oħra, is-sehem akkumulat tas-suq ikun ukoll kbir ħafna. Fir-rotta Dublin-Manchester, pereżempju, dan is-sehem mis-suq ikun bejn 90 u 100 %, l-unika kompetitriċi eżistenti tkun Luxair, li topera ajruplan bi tluq u b’destinazzjoni mil-Lussemburgu, li jieqaf f’Manchester.

52 Kull persuna li tixtieq tmur waħda mid-destinazzjonijiet imsemmija iktar ’il fuq għandha l-għażla li faċilment tevalwa prima facie d-daqs kemm qabel kif ukoll wara l-implementazzjoni tal-konċentrazzjoni. Ħafna drabi, dan l-element ta’ għażla jisparixxi purament u sempliċment bix-xiri ta’ Aer Lingus minn Ryanair, peress li s-sehem ta’ Ryanair-Aer Lingus flimkien jitla’ għal 100 % jew kważi 100 %.

53 Fir-rigward ta’ dawn il-konstatazzjonijiet, li huma stess ma humiex ikkontestati mir-rikorrenti, il-Kummissjoni tista’ ġustament tikkunsidra li l-ksib tal-ishma tas-suq kbar ħafna minħabba t-twettiq tal-konċentrazzjoni bħal-livell ta’ konċentrazzjoni li huma assoċjati jkunu indikaturi rilevanti tas-setgħa fis-suq li tkun ġiet akkwistata mir-Ryanair-Aer Lingus flimkien.

54 Dawn il-konstatazzjonijiet għandhom ikunu debitament ikkunsidrati mill-Kummissjoni u jippermettu li jiġi kkunsidrat li, ħlief f’ċirkustanzi eċċezzjonali, dawn l-ishma tas-suq kbar ħafna fihom infushom jammontaw għal prova tal-eżistenza ta’ pożizzjoni dominanti (ara punt 41 iktar ’il fuq).

55 F’dan il-kuntest, il-Kummissjoni ma tistax tiġi akkużata li injorat l-oneru tal-prova meta, hekk kif jirriżulta mit-titolu tal-punt 7.2.2 tad-deċiżjoni kkontestata, kkunsidrat li “[l]-ishma tas-suq kbar ħafna fir-rotot kollha li fihom iż-żewġ kumpanniji jipprovdu s-servizzi tagħhom, fihom infushom huma prova ta’ pożizzjoni dominanti” [traduzzjoni mhux uffiċjali].

56 Għandu jiġi rrilevat li, kuntrarjament għal dak li tagħti x’tifhem ir-rikorrenti, il-konsegwenza ta’ din il-prova fuq l-evalwazzjoni tal-kompetizzjoni bl-ebda mod ma ġiet ikkunsidrata bħala awtomatika. Fil-fatt, mid-deċiżjoni kkontestata jirriżulta li prova bħal din tkun tista’ tiġi injorata jekk din l-“ewwel indikazzjoni utli” fuq l-istruttura tas-suq u fuq l-importanza kompetittiva taż-żewġ partijiet fil-konċentrazzjoni u mill-kompetituri tagħhom tkun kontradita mill-informazzjoni l-oħra tal-kawża. Il-Kummissjoni b’hekk esponiet b’mod ċar ir-raġunament tagħha fuq dan il-punt fid-deċiżjoni kkontestata fejn sostniet li hija “kienet ivverifikat fid-dettal jekk kinux jeżistu ċirkustanzi li jistgħu jeskludu pożizzjoni dominanti fil-kawża preżenti minkejja l-ishma kbar tas-suq” (premessa 351 tad-deċiżjoni kkontestata). Din il-verifika saret fil-kuntest tal-punti 7.3 sa 7.8 tad-deċiżjoni kkontestata għal dak li jirrigwarda l-eżami tal-fatturi rilevanti fuq livell ġenerali u fil-kuntest tal-punt 7.9 għal dak li jirrigwarda l-analiżi rotta b’rotta.

57 Huwa minn din il-perspettiva li jeħtieġ li jiġu eżaminati l-argumenti mressqa mir-rikorrenti sabiex tiġi kkonfutata l-importanza li għandha tingħata lill-ishma tas-suq ta’ Ryanair-Aer Lingus flimkien.

58 Fl-ewwel lok, għal dak li jirrigwarda r-rotot fejn Aer Lingus u Ryanair huma fil-preżent it-tnejn preżenti, ir-rikorrenti ssostni li s-servizzi offruti minn dawn l-operaturi huma “distinti ħafna” u b’hekk fir-realtà jirrigwardaw kategoriji distinti ta’ passiġġieri. F’dan ir-rigward, għandu jiġi rrilevat li l-kwistjoni dwar id-differenza fis-servizzi tirrigwarda s-sostitwibbiltà kemxejn kbira tagħhom għall-klijenti kkonċernati. Fid-deċiżjoni kkontestata, il-Kummissjoni rrifjutat it-teżi tar-rikorrenti fuq dan il-punt (punt 7.3 tad-deċiżjoni kkontestata). Skont il-Kummissjoni, jekk jiġi ammess li din it-teżi hija fondata, id-differenzi eventwali bejn is-servizzi pprovduti minn Ryanair u Aer Lingus ma jkunux ta’ natura li jeliminaw ir-riskju li konċentrazzjoni bejn dawn iż-żewġ operaturi xxekkel b’mod sinjifikattiv il-kompetizzjoni effettiva fis-swieq rilevanti. L-argument tar-rikorrenti dwar id-differenza fis-servizzi huwa eżaminat iktar ’il quddiem (ara punti 61 et seq iktar ’il quddiem).

59 Fit-tieni lok, għal dak li jirrigwarda r-rotot fejn fil-preżent waħda biss minn dawn il-kumpanniji hija preżenti, ir-rikorrenti ssostni li din il-preżenza biss ma tagħtix pożizzjoni dominanti sakemm id-dħul fis-suq ikun faċli. Dan l-argument jirrigwarda l-kwistjoni tad-dħul fis-suq u jiġi ttrattat fil-kuntest tal-eżami tat-tieni motiv li jirigwarda din il-problema.

60 B’hekk, huwa biss jekk dawn l-argumenti jkunu ammessi mill-Qorti Ġenerali li jista’ jiġi konkluż li r-rikorrenti ġustament ikkontestat l-importanza li għandha tingħata lill-ishma tas-suq tal-entità li tirriżulta mill-konċentrazzjoni. F’dan l-istadju tal-analiżi, ma jkunx madankollu attribwit lill-Kummissjoni li fid-deċiżjoni kkontestata kkunsidrat l-importanza tal-ishma tas-suq u tal-livelli ta’ konċentrazzjoni dwar is-swieq rilevanti differenti.

2. Fuq in-nuqqas ta’ kunsiderazzjoni tad-“differenzi fundamentali” bejn Ryanair u Aer Lingus

61 Ir-rikorrenti essenzjalment issostni li, minħabba d-differenza fis-servizzi tagħha b’paragun ma’ dawk ta’ Aer Lingus, dawn il-kumpanniji tal-ajru ma jikkompetux bejniethom sal-punt li l-konċentrazzjoni xxekkel b’mod sinjifikattiv il-kompetizzjoni. Fid-deċiżjoni kkontestata, il-Kummissjoni ma setgħetx tikkonkludi bil-kontra, peress li ma rnexxiliex turi l-eżistenza ta’ rabta mill-qrib ta’ kompetizzjoni bejn Ryanair u Aer Lingus.

62 Hemm lok għall-Qorti Ġenerali sabiex tevalwa min-naħa tagħha, l-argumenti tal-partijiet dwar l-użu tal-kunċett tal-“eqreb kompetituri” u tad-deduzzjoni “awtomatika” tal-eżistenza tal-limitazzjonijiet għall-kompetizzjoni sinjifikattivi li jkunu saru, li jirrigwardaw id-“differenzi fundamentali” għal dak li jirrigwarda l-ispejjeż tal-operat, il-prezzijiet applikati u l-livell tas-servizzi, kif ukoll dawk li jirrigwardaw id-differenza bejn l-ajruporti tad-destinazzjoni.

a) Fuq l-użu tal-kunċett ta’ “eqreb kompetituri” u tad-deduzzjoni “awtomatika” tal-eżistenza tal-limitazzjonijiet sinjifikattivi għall-kompetizzjoni

L-argumenti tal-partijiet

63 Ir-rikorrenti ssostni li l-Kummissjoni wettqet “żball fundamentali” meta kkunsidrat li, jekk jista’ jiġi muri li Aer Lingus u hija huma l-“eqreb kompetituri”, “awtomatikament” jirriżulta li huma kompetituri mill-qrib li jeżerċitaw limitazzjonijiet sinjifikattivi għall-kompetizzjoni fuq xulxin mingħajr ma hemm bżonn li jiġi eżaminat kemm hija mill-qrib ir-relazzjoni tal-kompetizzjoni. Fil-fatt, l-offerta tas-servizzi ta’ Aer Lingus ma tkunx sostitwibbli b’dik tar-Ryanair, iżda tkun iktar tixbah l-offerti tas-servizzi kompluti tal-kumpanniji tal-ajru tradizzjonali. “Differenzi fundamentali” bejn iż-żewġ kumpanniji jippermettu lill-Aer Lingus li titlob prezzijiet nettament ogħla minn dawk ta’ Ryanair. Għalhekk għandu jiġi analizzat kemm hija mill-qrib ir-relazzjoni ta’ kompetizzjoni bejn Ryanair u Aer Lingus sabiex jiġi analizzat l-effett tagħha fuq il-kompetizzjoni effettiva. Jekk, skont ir-rikorrenti, is-servizzi tagħha u dawk ta’ Aer Lingus huma sostanzjalment differenti, huma ma jkunux ikkunsidrati bħala “sostituti adegwati”, u dan anki meta dawn iż-żewġ kumpanniji tal-ajru huma l-uniċi li joperaw f’rotta partikolari. Fi kliem ieħor, il-passiġġieri kkonċernati jistgħu jagħżlu li ma jivvjaġġawx minflok jużaw il-kumpannija tal-ajru l-oħra.

64 Il-Kummissjoni, sostnuta mill-Irlanda u mill-Aer Lingus Group issostni li, fid-deċiżjoni kkontestata, hija analizzat fid-dettal ir-relazzjoni ta’ kompetizzjoni bejn iż-żewġ kumpanniji tal-ajru, qabel ma waslet għal konklużjoni b’mod suffiċjenti skont il-liġi li Ryanair u Aer Lingus kienu kompetituri mill-qrib li jeżerċitaw fuq xulxin limitazzjonijiet għall-kompetizzjoni, li jisparixxu f’każ ta’ twettiq tal-konċentrazzjoni.

Il-kunsiderazzjonijiet tal-Qorti Ġenerali

65 Skont ir-rikorrenti, anki jekk jiġi ammess li Aer Lingus u hi jistgħu jiġu kkunsidrati bħala l-“eqreb kompetituri” fir-rotot kollha kkonċernati, xorta jibqa’ l-fatt li, minħabba d-“differenzi fundamentali” li jeżistu bejniethom, il-Kummissjoni ma tistax tagħmel użu minn din il-konstatazzjoni u tiddeduċi “awtomatikament” li huma jeżerċitaw fuq xulxin restrizzjoni kompetittiva sinjifikattiva li l-konċentrazzjoni tneħħi mingħajr ma jkun hemm bżonn li jiġi eżaminat kemm din ir-relazzjoni ta’ kompetizzjoni hija stretta.

66 Qabel ma jiġu eżaminati l-argumenti stess dwar id-differenzi allegati mir-rikorrenti u għall-effett tagħhom fuq ir-relazzjoni tal-kompetizzjoni eżistenti bejn Aer Lingus u din (ara punti 70 et seq iktar ’il quddiem), għandu l-ewwel nett jingħad li l-analiżi li saret mill-Kummissjoni fid-deċiżjoni kkontestata ma hijiex dik li tiddeskrivi r-rikorrenti.

67 Din l-analiżi għandha żewġ stadji. L-ewwel nett, il-konstatazzjonijiet li saru mill-Kummissjoni fir-rigward tar-relazzjoni tal-kompetizzjoni bejn Ryanair u Aer Lingus huma s-suġġett ta’ ħafna żviluppi (punti 7.3 u 7.4 tad-deċiżjoni kkontestata). Fil-kuntest ta’ dawn l-iżviluppi, il-Kummissjoni eżaminat fid-dettall l-argumenti ta’ Ryanair inklużi fil-qafas tar-rikors preżenti għal dak li jirrigwarda d-differenza fis-servizzi. Imbagħad, l-evalwazzjoni tal-effett tal-konċetrazzjoni fuq il-kompetizzjoni li saret fid-deċiżjoni kkontestata ma saritx “awtomatikament” fuq il-bażi tal-konstatazzjoni biss li Ryanair u Aer Lingus huma l-“eqreb kompetituri”, kuntrarjament għal dak li ssostni r-rikorrenti. Fil-fatt, il-Kummissjoni esponiet b’attenzjoni fid-deċiżjoni kkontestata r-raġunijiet li għalihom il-konċentrazzjoni ixxekkel b’mod sinjifikattiv kompetizzjoni effettiva fis-suq komuni fil-35 rotta fejn it-tnejn jipprovdu s-servizzi tagħhom u fil-15-il rotta fejn topera Aer Lingus fejn hi biss toffri s-servizzi tagħha (punti 7.5, 7.6 u 7.9 tad-deċiżjoni kkontestata).

68 Konsegwentement, bħal fil-każ tal-importanza li għandha tingħata lill-ishma tas-suq akkumulati (ara punt 58 iktar ’il fuq), hija r-risposta mogħtija għall-argumenti tar-rikorrenti fuq l-effett tad-differenza tas-servizzi allegati fuq ir-relazzjoni tal-kompetizzjoni bejn Aer Lingus u din (ara punti 70 et seq iktar ’il quddiem) li tippermetti li jiġu fondati jew le l-konklużjonijiet li waslet għalihom il-Kummissjoni fil-kuntest tal-evalwazzjoni tagħha tal-effett tal-konċentrazzjoni fuq il-kompetizzjoni.

69 Fi kwalunkwe każ, peress li d-differenza fis-servizzi allegata minn Ryanair ġiet eżaminata fid-deċiżjoni kkontestata, ma jistax jiġi allegat li fil-kawża preżenti l-Kummissjoni ddeduċiet “awtomatikament” mill-konstatazzjoni li Ryanair u Aer Lingus huma l-“eqreb kompetituri” fir-rotot kollha kkonċernati li huma jeżerċitaw fuq xulxin limitazzjoni sinjifikattiva għall-kompetizzjoni li l-konċentrazzjoni telimina mingħajr ma jkun hemm bżonn li jiġi eżaminat kemm hija mill-qrib din ir-relazzjoni ta’ kompetizzjoni.

b) Fuq id-“differenzi fundamentali” dwar l-ispejjeż tal-operat, il-prezzijiet applikati u l-livell tas-servizzi

L-argumenti tal-partijiet

70 L-ewwel nett, ir-rikorrenti ssostni li d-differenza bejn l-ispejjeż tal-operat tagħha u dawk ta’ Aer Lingus turi li ma hemmx limitazzjoni sinjifikattiva għall-kompetizzjoni bejn dawn il-kumpanniji. L-ispejjeż iktar baxxi ta’ Ryanair jippermettulha tapplika prezzijiet nettament inqas għolja minn dawk ta’ Aer Lingus u, b’hekk, isservi parti distinta mis-suq. Il-Kummissjoni allegatment naqset milli twettaq analiżi tal-impatt ta’ din id-differenza fuq il-kompetizzjoni. Barra minn hekk, wara li wriet li l-ispejjeż tal-operat ta’ Aer Lingus kienu konformi ma’ dawk ta’ trasportaturi oħra tal-ajru bi prezz baxx (tal-low fares) bħal easyJet jew Virgin Express, il-Kummissjoni ma kelliex tiddeduċi, fil-punt 7.3.3 tad-deċiżjoni kkontestata, li Aer Lingus tidher “fost l-eqreb kompetituri ta’ Ryanair anki f’termini tal-ispejjeż għal kull unità”. L-użu ta’ dan il-kunċett ta’ “eqreb kompetituri” jirriżulta minn żball fl-analiżi. Barra minn hekk, il-Kummissjoni allegatament inkludiet it-titjiriet ta’ distanza twila ta’ Aer Lingus fil-kalkolu tal-ispejjeż medji tal-operat tagħha. L-ispejjeż tal-operat skont seats-kilometri offerti (iktar ’il quddiem “SKO”) peress li huma sostanzjalment iktar baxxi fit-titjiriet ta’ distanza twila milli fit-titjiriet ta’ distanza qasira, l-inklużjoni tagħhom twassal għal evalwazzjoni baxxa kunsiderevoli tal-ispejjeż medji għall-SKO ta’ Aer Lingus għall-finijiet tal-paragun mat-trasportaturi bi prezz baxx li joperaw biss rotot ta’ distanza qasira. Barra minn hekk, jekk, hekk kif issostni l-Kummissjoni, l-ispejjeż medji ta’ Aer Lingus huma komparabbli ma’ dawk tat-trasportaturi bi prezz baxx u ogħla biss bejn wieħed u ieħor b’50 % minn dawk ta’ Ryanair, Aer Lingus tkun f’pożizzjoni li tagħmel qligħ kunsiderevolment ogħla minn dak ta’ Ryanair, peress li l-prezz medju tagħha jkun iktar minn 100 % ogħla minn dak ta’ Ryanair. Fir-realtà, Ryanair tkun tagħmel ħafna iktar qligħ minn Aer Lingus.

71 Fit-tieni lok, ir-rikorrenti tisħaq fuq id-differenza bejn il-prezzijiet li hija tapplika u dawk applikati minn Aer Lingus. Din id-differenza, li tirriżulta mid-differenza fl-ispejjeż tal-operat, tiżvela “livell għoli ta’ differenza”. Il-Kummissjoni kienet żbaljata meta kkunsidrat, fil-premessa 371 tad-deċiżjoni kkontestata, li differenza fil-prezz ta’ EUR 30 mhix sinjifikattiva, peress li l-prezz medju ta’ biljett tar-Ryanair huwa ta’ EUR 41. Il-prezzijiet iktar baxxi tar-Ryanair, iktar baxxi minn nofs dawk ta’ Aer Lingus, jippermettulha tattira klijenti li, fin-nuqqas ta’ dawn il-prezzijiet moderati, ma kinux jaqbdu ajruplan. Il-Kummissjoni kellha tiddeduċi minn dan l-element li Aer Lingus ma kienet teżerċità l-ebda restrizzjoni kompetittiva fuq Ryanair. Billi rrikonoxxiet fil-premessa 413 tad-deċiżjoni kkontestata li l-prezzijiet tar-Ryanair kienu, bħala medja, iktar baxxi minn dawk ta’ Aer Lingus, il-Kummissjoni kellha tikkonkludi li ż-żewġ kumpanniji kienu jindirizzaw żewġ setturi tas-suq totalment differenti. Barra minn hekk, Ryanair u Aer Lingus joperaw taħt mudelli ekonomiċi differenti ħafna. Aer Lingus ċertament iddevjat minn mudell ekonomiku tradizzjonali ta’ kumpannija tal-ajru nazzjonali li toffri firxa kompluta ta’ servizzi sabiex tadotta ċerti karatteristiċi ta’ trasportaturi bi prezz baxx. Hija madankollu tkompli tuża ajruporti prinċipali u toffri ċerti servizzi li jippermettulha timponi fuq il-klijenti tagħha prezzijiet nettament ogħla minn dawk ta’ Ryanair. Il-klijenti ta’ Aer Lingus ikunu b’hekk ippreparati jħallsu suppliment meta kkomparat mat-tariffi tal-kompetituri tagħha bi prezz baxx għal offerta ta’ servizzi iktar kompluta.

72 Fit-tielet lok, ir-rikorrenti ssostni li mill-premessa 367 tad-deċiżjoni kkontestata jirriżulta li hija kumpannija tal-ajru b’“servizzi minimi” (low-frills) u Aer Lingus hija kumpannija tal-ajru b’“servizzi medji” u li l-Kummissjoni tipprova timminimizza l-impatt ta’ din id-differenza fuq il-livell ta’ kompetizzjoni eżistenti bejn iż-żewġ kumpanniji. Il-Kummissjoni allegatament naqset milli tanalizza l-mod li permezz tiegħu din id-differenza hija rilevanti jew li tressaq provi konvinċenti sabiex turi għaliex din id-differenza kunsiderevoli tkun irrilevanti sabiex tiġi ddeterminata l-eżistenza ta’ xkiel sinjifikattiv għall-kompetizzjoni effettiva. Differenza bħal din bejn l-offerti tas-servizzi tkun attestata mid-dikjarazzjonijiet ta’ Aer Lingus u tal-Gvern Irlandiż redatti qabel l-offerta pubblika għall-kapital azzjonarju, u dan qabel mal-gvern u l-kumpannija “ma għamlu U-turn” fejn sostnew li Aer Lingus kienet kumpannija li toffri s-servizzi tagħha bi prezz baxx.

73 Il-Kummissjoni, sostnuta mill-Irlanda u mill-Aer Lingus Group, tikkontesta l-argumenti tar-rikorrenti billi tirreferi għad-deċiżjoni kkontestata.

Il-kunsiderazzjonijiet tal-Qorti Ġenerali

74 Jekk, fid-deċiżjoni kkontestata, il-Kummissjoni aċċettat li tagħraf l-eżistenza tad-differenzi bejn Ryanair u Aer Lingus, hija ma tasalx għall-istess konklużjonijiet tar-rikorrenti. Fil-fatt, dawn id-differenzi ma pprekludewx lill-Kummissjoni milli tikkunsidra li, mill-kompetituri preżenti fir-rotot differenti affettwati mill-konċentrazzjoni, Aer Lingus hija l-iktar importanti u l-eqreb għal Ryanair.

75 Fir-rigward tad-differenza bejn l-ispejjeż tal-operat ta’ Aer Lingus u dawk ta’ Ryanair, din tal-aħħar terġa’ ssostni l-analiżi tagħha li din id-differenza fl-ispejjeż jippermettulha sservi parti distinta mis-suq. Skont ir-rikorrenti, il-Kummissjoni kellha tanalizza l-impatt ta’ din id-differenza fuq ir-relazzjoni tal-kompetizzjoni bejn Aer Lingus u r-Ryanair.

76 Madankollu, mid-deċiżjoni kkontestata jirriżulta li l-Kummissjoni rrikonoxxiet li l-ispejjeż tal-operat ta’ Ryanair kienu iktar baxxi minn dawk ta’ Aer Lingus għalkemm sostniet li, meta kkomparati ma’ tal-kumpanniji tal-ajru l-oħra, l-ispejjeż ta’ Aer Lingus kienu ġeneralment baxxi ħafna u kienu pjuttost ipoġġuha fil-grupp tat-trasportaturi bi prezz baxx milli f’dik tat-trasportaturi fuq netwerk (ara punt 7.3.3 tad-deċiżjoni kkontestata, b’mod partikolari premessa 374).

77 B’hekk, fid-deċiżjoni kkontestata, il-Kummissjoni indikat ir-raġunijiet li għalihom hija kkunsidrat, fid-dawl tad-data disponibbli, li jekk l-ispejjeż tal-operat minn SKO ta’ Ryanair kienu iktar baxxi minn 4 ċenteżmi tal-Euro, dawk ta’ Aer Lingus kienu jitilgħu għal bejn wieħed u ieħor 5.9 ċenteżmi tal-Euro. Il-Kummissjoni sostniet li l-oġġezzjoni ta’ Ryanair ibbażata fuq il-fatt li din id-data tinkludi wkoll titjiriet ta’ distanza twila ta’ Aer Lingus, li ġeneralment għandhom spejjeż SKO iktar baxxi, kienet ġustifikata. Hija madankollu ppreċiżat li 87 % tal-passiġġieri ta’ Aer Lingus jivvjaġġaw f’titjiriet ta’ distanza qasira u li ċ-ċifra mressqa minn Ryanair ta’ kważi 8 ċenteżmi tal-Euro SKO ma kinitx sostnuta (ara l-punt 7.3.3 tad-deċiżjoni kkontestata, b’mod partikolari l-premessi 375 u 377).

78 Fi kwalunkwe każ, mill-grafika nru 1 li tidher fil-premessa 375 tad-deċiżjoni kkontestata jirriżulta li l-ispejjeż tal-operat SKO ta’ trasportatur fuq netwerk (bħal British Airways, Air France jew Lufthansa) joqorbu t-12-il ċenteżmi tal-Euro filwaqt li dawk ta’ Virgin Express jew ta’ easyJet huma rispettivament ta’ bejn wieħed u ieħor 7 jew ta’ ftit iktar minn 6 ċenteżmi tal-Euro. Il-marġni definita mill-Kummissjoni u minn Ryanair, bejn 5.9 u 8 ċenteżmi tal-Euro SKO, b’hekk tpoġġi lil Aer Lingus fl-istess grupp bħal Virgin Express jew easyJet, liema spejjeż tal-operat huma ferm “iktar baxxi” (premessa 375 tad-deċiżjoni kkontestata) jew “ħafna iktar baxxi” (premessa 376 tad-deċiżjoni kkontestata) minn dawk tal-kumpanniji l-kbar fuq netwerk (differenza ta’ għall-inqas 4 ċenteżmi tal-Euro SKO), anki jekk huma “ogħla” jew “nettament ogħla” għal dawk ta’ Ryanair (differenza li tvarja bejn wieħed u ieħor bejn 2 u 4 ċenteżmi tal-Euro SKO).

79 Konsegwentement, għalkemm hemm differenza fl-ispejjeż tal-operat bejn Ryanair u Aer Lingus, hekk kif irrikonoxxiet il-Kummissjoni fid-deċiżjoni kkontestata, dan ma jfissirx li l-Kummissjoni ma setgħetx tikkunsidra li Aer Lingus u hi huma l-“eqreb kompetituri”, peress li l-ispejjeż tal-operat ta’ Aer Lingus huma effettivament iktar baxxi minn dawk tal-kumpanniji fuq netwerk u li la Virgin Express u lanqas easyJet ma huma f’kompetizzjoni ma’ Ryanair fir-rotot fejn it-tnejn li huma jipprovdu s-servizzi tagħhom bi tluq mill-Irlanda (premessa 376 tad-deċiżjoni kkontestata).

80 Din l-ossservazzjoni hija wkoll sostnuta fid-deċiżjoni kkontestata mill-konstatazzjoni li l-evoluzzjoni tal-ispejjeż għal kull unità ta’ Aer Lingus matul iż-żmien turi l-“migrazzjoni progressiva” tagħha minn mudell ekonomiku tradizzjonali lejn mudell bi prezz baxx (ara l-premessa 378 tad-deċiżjoni kkontestata, b’mod partikolari l-grafika nru 2 fuq l-ispejjeż tal-operat ta’ Aer Lingus matul iż-żmien mill-2001 sal-2005).

81 Barra minn hekk, jekk, hekk kif sostniet ir-rikorrenti, l-ispejjeż tal-operat baxxi ħafna għandhom effett fuq il-qligħ tal-impriża (ara punt 70 iktar ’il fuq), dan ma jippermettix li jiġi konkluż li s-servizzi li hija toffri ma humiex f’kompetizzjoni ma’ dawk ta’ Aer Lingus. Din tal-aħħar fil-fatt toffri servizzi ta’ livell ogħla billi tipprova talinja ruħha mal-istruttura tal-ispejjeż ta’ Ryanair, li tbiegħdha mill-istruttura tal-ispejjeż tal-kumpanniji tal-ajru fuq netwerk.

82 Fir-rigward tad-differenza bejn il-prezzijiet li hija tapplika u dawk applikati minn Aer Lingus, ir-rikorrenti ssostni li din id-differenza hija dik li l-Kummissjoni kellha tiddeduċi li Aer Lingus ma kinitx teżerċita fuqha restrizzjoni kompetittiva. Skont ir-rikorrenti, differenza ta’ prezz medju ta’ EUR 30 hija sinjifikattiva, peress li l-prezz medju ta’ biljett tar-Ryanair huwa ta’ EUR 41. Barra minn hekk, il-prezzijiet l-iktar baxxi ta’ Ryanair, iktar baxxi b’iktar minn nofs ikkomparati ma’ dawk ta’ Aer Lingus, jippermettu lir-rikorrenti tattira klijenti li, fin-nuqqas ta’ prezzijiet bħal dawn, ma kinux jaqbdu ajruplan.

83 Hekk kif ammettiet l-eżistenza ta’ differenza fl-ispejjeż tal-operat, il-Kummissjoni rrikonoxxiet fid-deċiżjoni kkontestata li teżisti differenza bejn il-prezzijiet medji applikati minn Aer Lingus u dawk applikati minn Ryanair. Dan il-punt ma ġiex ikkontestat mill-partijiet.

84 Madankollu għandu jiġi rrilevat li, fid-deċiżjoni kkontestata, il-Kummissjoni ppreċiżat, minn naħa, li, jekk it-tariffi applikati minn Aer Lingus kienu ġeneralment ogħla minn dawk ta’ Ryanair, dan ma kienx dejjem il-każ, u, min-naħa l-oħra, li l-paragun tal-prezzijiet kien proċess delikat peress li kien diffiċli li jkun stabbilit liema taxxi u spejjeż kienu ġew ikkunsidrati sabiex jiġi kkalkulat il-prezz medju tat-titjiriet ta’ distanza qasira ta’ EUR 41 fl-2006 indikat minn Ryanair, filwaqt li kien ippreċiżat li l-prezz medju ta’ Aer Lingus kien ta’ EUR 91, jew bejn EUR 65 u 75 qabel l-ispejjeż u t-taxxi (ara l-punt 7.3.2 tad-deċiżjoni kkontestata, b’mod partikolari l-premessa 371 u n-noti ta’ qiegħ il-paġna 385 u 386).

85 Wara li saru dawn il-preċiżjonijiet, għandu jiġi rrilevat li l-kontestazzjoni li tirrigwarda d-differenza bejn il-prezzijiet medji applikati minn Ryanair u dawk ipprattikati minn Aer Lingus tirrigwarda l-konsegwenzi ta’ din id-differenza fil-prezz. Għalkemm ir-rikorrenti tallega li din id-differenza tippermetti li jiġi konkluż nuqqas ta’ restrizzjoni kompetittiva eżerċitata minn Aer Lingus fuqha, il-Kummissjoni tikkunsidra li mill-analiżi tal-prezzijiet applikati jirriżulta li Aer Lingus hija eqreb għal Ryanair milli jista’ jkunu l-kompetituri l-oħra preżenti fir-rotot fejn it-tnejn li huma jipprovdu s-servizzi tagħhom (ara l-premessi 368 sa 370 tad-deċiżjoni kkontestata, għal dak li jirrigwarda l-evalwazzjoni tal-mudell ekonomiku, li huwa traspost fil-premessa 371 tad-deċiżjoni kkontestata għal dak li jirrigwarda l-paragun tal-prezzijiet medji: “[l]-istess kunsiderazzjoni tapplika għall-fatt li l-prezzijiet medji ta’ Aer Lingus huma ogħla minn dawk ta’ Ryanair”).

86 Għal dak li jirrigwarda r-restrizzjoni kompetittiva eżerċitata minn Aer Lingus, din il-kwistjoni hija trattata fil-punt 7.4 tad-deċiżjoni kkontestata, li tirrigwarda l-kompetizzjoni attwali bejn il-partijiet fil-konċentrazzjoni u fil-punti 7.5, 7.6 u 7.9 tagħha, li fihom il-Kummissjoni eżaminat l-effetti tal-konċentrazzjoni fuq il-kompetizzjoni. Din il-kwistjoni b’hekk ma ġietx ittrattata fil-punt 7.3 tad-deċiżjoni kkontestata, li fih il-Kummissjoni esponiet ir-raġunijiet li għalihom hija tikkunsidra li Ryanair u Aer Lingus kienu l-“eqreb kompetituri” fir-rotot kollha kkonċernati.

87 Konsegwentement, il-konstatazzjonijiet li saru fil-premessa 371 tad-deċiżjoni kkontestata jipprovdu l-bażi għall-konklużjoni tal-Kummissjoni li hija s-suġġett tal-punt 7.3 ta’ din id-deċiżjoni, fis-sens li mid-data esposta fiha jirriżulta li l-prezzijiet applikati mit-trasportaturi fuq netwerk li jagħtu servizz sħiħ, liema prezzijiet ġew ikkomunikati minn Ryanair, huma ħafna iktar ogħla minn dawk applikati minn Aer Lingus (jiġifieri EUR 216 għal Air France, EUR 225 għal Lufthansa u EUR 268 għal British Airways). It-tariffi ta’ Ryanair u ta’ Aer Lingus huma effettivament “sew taħt il-livell tal-prezzijiet tal-kompetituri li jridu jikkompetu magħhom fuq ir-rotot rispettivi tagħhom” (premessa 371 tad-deċiżjoni kkontestata). Il-Kummissjoni spjegat ukoll li d-differenza bejn il-prezzijiet applikati minn Ryanair u dawk applikati minn Aer Lingus jeħtieġu li jiġu kkunisdrati l-vantaġġi żgħar kwalitattivi li jikkaratterizzaw l-offerta ta’ Aer Lingus, bħas-servizz tal-ajruporti prinċipali, il-business lounges jew servizz ta’ livell ogħla (premessi 371 u 372 tad-deċiżjoni kkontestata). L-analiżi tal-prezzijiet applikati minn Ryanair u minn Aer Lingus li saret fid-deċiżjoni kkontestata b’hekk tkun il-bażi tal-konklużjoni tal-Kummissjoni li Ryanair u Aer Lingus huma l-“eqreb kompetituri” fir-rotot kollha kkonċernati.

88 Skont ir-rikorrenti, analiżi bħal din hija madankollu inkompatibbli mal-konstatazzjoni li saret fit-tieni sentenza tal-premessa 413 tad-deċiżjoni kkontestata. Mill-imsemmija premessa jirriżulta dan li ġej:

“L-elementi msemmija iktar ’il fuq [fir-rigward tal-perċezzjoni tal-klijenti ta’ Aer Lingus u ta’ Ryanair (punt 7.3.5 tad-deċiżjoni kkontestata)] jindikaw b’mod ċar li Ryanair u Aer Lingus huma kompetituri qrib xuxlin. Madankollu, il-Kummissjoni tirrikonoxxi li Ryanair tapplika tariffi li bħala medja huma iktar baxxi minn dawk ta’ Aer Lingus, u li, ipotetikament, ikun possibbli li Aer Lingus u Ryanair iservu żewġ kategoriji ta’ klijenti totalment differenti.” [traduzzjoni mhux uffiċjali]

89 Din ir-referenza għal kategoriji fl-offerta fuq il-bażi tat-tariffi applikati madankollu ma tippermettix li tasal għall-konklużjoni li Ryanair u Aer Lingus ma humiex kompetituri qrib xulxin. Il-kunċett ta’ kompetitur għandu jiftiehem b’kunsiderazzjoni tal-informazzjoni tal-kawża. Tressqu ħafna provi mill-Kummissjoni insostenn ta’ din il-konstatazzjoni inkluża fil-konklużjoni tal-punt 7.3 tad-deċiżjoni kkontestata. Għandu jingħad pereżempju li fit-22 rotta fejn Ryanair u Aer Lingus huma l-uniċi kumpanniji preżenti, attwalment ma hemmx kumpanniji oħra li huma f’pożizzjoni li joffru servizzi ta’ trasport regolari bl-ajru. F’dawn is-swieq fejn id-definizzjoni fiha nnfisha ma ġietx ikkontestata mir-rikorrenti (ara madankollu, fir-rigward tal-argument dwar l-ajruporti tad-destinazzjoni, punti 95 et seq iktar ’il quddiem), Aer Lingus tibqa’ l-eqreb kompetitur ta’ Ryanair. Il-kwistjoni dwar id-dħul tiġi eżaminata fil-kuntest tal-eżami tat-tieni motiv li jitratta din.

90 Fir-rigward tad-differenza fil-livell tas-servizzi, l-argumenti tar-rikorrenti kull ma jagħmlu huwa li jirreferu għal differenza magħrufa mill-Kummissjoni u msemmija fid-deċiżjoni kkontestata. Pereżempju, fil-premessa 367 tad-deċiżjoni kkontestata, jekk il-Kummissjoni rreferiet għat-titjiriet ta’ Ryanair bħala t-titjiriet “mingħajr servizz” u s-servizzi ta’ Aer Lingus bħala “servizzi medji”, hija ppreċiżat immedjatament wara, li għall-finijiet tad-deċiżjoni kkontestata, “iż-żewġ kumpanniji setgħu jiġu kkunsidrati bħala trasportaturi b’‘servizzi minimi’, peress li wara adattamenti reċenti tal-mudell tas-servizz ta’ Aer Lingus, is-servizzi inklużi fit-tariffa bażika ta’ Aer Lingus huma fil-parti l-kbira konformi ma’ dawk inklużi f’dik tar-Ryanair u differenti ħafna minn dik tal-kumpanniji li joffru ‘servizzi kompluti’ tradizzjonali bħall-British Airways jew Lufthansa” (premessa 367 tad-deċiżjoni kkontestata).

91 Fil-kitbiet tagħha, ir-rikorrenti barra minn hekk tirrikonoxxi li “Aer Lingus ċertament iddevjat minn mudell ekonomiku tal-kumpannija tal-ajru nazzjonali tradizzjonali ta’ servizzi kompluti sabiex tadotta ċerti karatteristiċi ta’ trasportaturi bi prezz baxx” (ara punt 71 iktar ’il fuq). Dan il-punt ġie kkonfermat fis-seduta.

92 Fi kwalunkwe każ, l-evoluzzjoni tal-ispejjeż għal kull unità ta’ Aer Lingus matul iż-żmien turi l-“migrazzjoni progressiva” tagħha ta’ mudell ekonomiku tradizzjonali lejn mudell bi prezz baxx (ara punt 80 iktar ’il fuq) u l-offerta ta’ servizzi ta’ Aer Lingus tinsab għall-inqas bejn dik proposta minn Ryanair u dik proposta mit-trasportaturi fuq netwerk li jagħtu servizz sħiħ.

93 Konsegwentement, anki jekk Aer Lingus ma għandhiex l-ispejjeż tal-operat baxxi ħafna ta’ Ryanair, ma tapplikax l-istess prezzijiet bħal Ryanair jew ma toffrix ukoll ftit servizzi, xorta jibqa’ l-fatt li din l-impriża torjenta ruħha lejn l-istess mudell ekonomiku bħall-kompetitriċi tagħha.

94 Konsegwentement, ir-rikorrenti ma wrietx b’mod suffiċjenti skont il-liġi li l-Kummissjoni kienet żbaljata meta kkonkludiet fil-premessa 431 tad-deċiżjoni kkontestata li Aer Lingus u hi kienu l-“eqreb kompetituri” fir-rotot affettwati bi tluq mill-Irlanda. Din il-konklużjoni b’hekk tista’ tiġi kkunsidrata fil-kuntest tal-eżami tal-effetti tal-konċentrazzjoni fuq il-kompetizzjoni, u l-kritiki mressqa mir-rikorrenti fuq dan il-punt għandhom jiġu miċħuda (ara punti 58 u 63 iktar ’il fuq).

c) Fuq id-differenza bejn l-ajruporti tad-destinazzjoni

L-argumenti tal-partijiet

95 L-ewwel nett, ir-rikorrenti ssostni li hija tuża ajruporti fundamentalment differenti minn dawk użati minn Aer Lingus. Aer Lingus tuża ajruporti prinċipali, iktar qrib għall-bliet u toffri servizzi aħjar minn l-ajruporti sekondarji. Dawn tal-aħħar, użati minn Ryanair, jippermettulha żżomm l-ispejjeż tagħha baxxi u jwaqqfuha milli tikkompeti ma’ Aer Lingus fil-każ ta’ passiġġieri li jixtiequ jużaw biss ajruporti prinċipali. Bix-xiri ta’ Aer Lingus, Ryanair tkun f’pożizzjoni li tikkompeti fl-ajruporti prinċipali. Skont ir-rikorrenti, il-Kummissjoni allegatament naqset milli tressaq provi ċari u konvinċenti li juru li t-titjiriet ta’ Aer Lingus b’destinazzjoni ta’ ajruporti prinċipali u t-titjiriet ta’ Ryanair b’destinazzjoni ta’ ajruporti sekondarji jeżerċitaw restrizzjoni kompetittiva sinjifikattiva fuq xulxin. Id-data invokata fid-deċiżjoni kkontestata ma sostnietx il-konklużjoni li dawn it-titjiriet huma sostituti suffiċjentement simili sabiex ikollhom jiġu inklużi fl-istess suq. Barra minn hekk, il-Kummissjoni kienet użat l-informazjoni disponibbli “b’mod selettiv u inkoerenti ħafna”. Peress li ma setgħetx issib xi serje uniformi ta’ kriterji, hija allegatament użat numru ta’ kriterji differenti sabiex tistabbilixxi li l-ajruporti prinċipali u sekondarji jaqgħu fl-istess suq. Il-Kummissjoni allegatament injorat jew iddevjat mill-avviżi tal-ajruporti ta’ Birmingham u ta’ Vjenna u tal-UK Civil Aviation Authority (awtorità tal-avjazzjoni ċivili tar-Renju Unit) sabiex tikkonkludi li l-ajruporti prinċipali u l-ajruporti sekondarji huma sostitwibbli. B’hekk hija ma kinitx ibbażata fuq data li wieħed jista’ joqgħod fuqha u lanqas fuq metodu b’saħħtu. Barra minn hekk, filwaqt li l-Kummissjoni ppreżentat ir-risposti tal-kompetituri sabiex tallega li l-ajruporti huma sostitwibbli, dawn ir-risposti juru għall-kuntrarju n-nuqqas ta’ prova ċara u konvinċenti fuq dan il-punt (ara r-risposta ta’ British Airways u s-sitwazzjoni tal-ajruporti ta’ Londra). It-tabella indirizzata lill-kompetituri ma turix b’mod ċar, fil-preżentazzjoni tagħha, jekk kienx mistenni mill-kumpanniji mistoqsija li jindikaw l-ajruporti bħala xierqa għal kull tip ta’ passiġġier jew l-ajruporti li huma sostitwibbli għal xulxin. F’xi każijiet, il-kumpanniji kienu biss indikaw wieħed mill-ajruporti għal kull par bliet, li b’hekk juri l-konfużjoni.

96 Fit-tieni lok, ir-rikorrenti ssostni li l-użu li l-Kummissjoni għamlet ta’ dawn iż-żoni li jattiraw l-klijenti tal-ajruporti sabiex tiddetermina jekk dawn it-titjiriet b’destinazzjoni ta’ ajruporti differenti jaqgħux fl-istess suq kien żbaljat. Skont “regola approssimattiva” (rule of thumb) mhux sostnuta minn fatti, il-Kummissjoni ddefinit iż-żona li tattira l-klijenti ta’ ajruport bħala ż-żona li fiha l-ajruport jista’ jintlaħaq billi wieħed jivvjaġġa massimu ta’ 100 km jew billi jivvjaġġa massimu ta’ siegħa (premessa 83 tad-deċiżjoni kkontestata). Din ir-regola tkun “vaga wisq sabiex tkun utli”. Hija tinjora d-distribuzzjoni reali tal-passiġġieri fi ħdan iż-żona u ma tkunx realistika fil-kuntest tar-rotot bejn l-Irlanda u r-Renju Unit, it-tul tat-titjira f’dan il-każ ma jaqbiżx siegħa. Il-Kummissjoni b’hekk ippreżumiet b’mod żbaljat li l-passiġġieri “jevitaw li jużaw l-ajruport l-iktar qrib tagħhom, jagħmlu vjaġġ ta’ siegħa u b’hekk jieħdu titjira ta’ forsi bejn wieħed u ieħor 50 minuta”. Barra minn hekk, il-kalkolu taż-żmien neċessarju sabiex wieħed imur l-ajruport permezz tat-trasport pubbliku jew bil-karozza, espost fil-premessa 78 tad-deċiżjoni kkontestata, ma jikkunsidrax id-dewmien varju u lanqas l-ispiża marbuta mal-użu tat-trasport pubbliku. Fl-aħħar nett, fil-premessi 114 sa 116 tad-deċiżjoni kkontestatat, il-Kummissjoni ma kkunsidratx ċifri reali li jirrigwardaw l-ajruporti partikolari inkwistjoni, b’mod partikolari għal dak li jirrigwarda d-data mogħtija mill-UK Civil Aviation Authority.

97 Fit-tielet lok, ir-rikorrenti tikkritika ċerti evalwazzjonijiet jew konstatazzjonijiet esposti fid-deċiżjoni kkontestata. L-ewwel nett, hija takkuża lill-Kummissjoni li fil-premessa 92 tad-deċiżjoni kkontestata kkunsidrat il-prattiċi kummerċjali tagħha billi ppreżentat it-titjiriet tagħha bħala sostituti għat-titjiriet b’destinazzjoni ta’ ajruporti prinċipali. Fil-fatt, l-ismijiet li impriża kummerċjali tuża sabiex tippreżenta fis-suq il-prodotti tagħha ma jammontawx għal bażi suffiċjentement ċerta u solida għad-definizzjoni tas-swieq. Pereżempju, l-ajruporti ta’ Vjenna u ta’ Bratislava ma jistgħux jappartjenu għall-istess suq sempliċement għaliex Ryanair tbiegħ biljetti b’destinazzjoni ta’ Bratislava taħt l-isem “Bratislava (Vjenna)”. Barra minn hekk, ir-rikorrenti ssostni li l-Kummissjoni ma kelliex tuża fil-premessa 99 tad-deċiżjoni kkontestata l-kunċett tas-“sistema ta’ ajruporti”, previst fir-Regolament tal-Kunsill (KEE) Nru 2408/92, tat-23 ta’ Lulju 1992, dwar aċċess għat-trasportaturi tal-ajru tal-Komunità għal rotot tal-ajru intra-Komunitarji (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 7, Vol. 1, p. 420), sabiex tibbaża l-konstatazzjoni tas-sostitwibbiltà ta’ ċerti ajruporti. Dan il-kunċett ma jkunx xieraq għad-definizzjoni tas-swieq u r-redazzjoni mill-ġdid tar-Regolament Nru 2408/92 u tar-regolamenti konnessi tiegħu għandha ġġib dan fi tmiem. Ir-rikorrenti ssostni wkoll li l-analiżi tal-prezzijiet li saret mill-Kummissjoni hija “difettuża” u ma tagħtix raġunijiet li wieħed jista’ joqgħod fuqhom li jikkonkludu li t-titjiriet li hija tipprovdi b’destinazzjoni ta’ ajruporti sekondarji u t-titjiriet ipprovduti minn Aer Lingus b’destinazzjoni ta’ ajruporti prinċipali huma “faċilment sostitwibbli”. L-analiżi ma tipprovdi l-ebda mezz sabiex jiġi ddeterminat jekk evoluzzjoni parallela tal-prezzijiet tirriżulta minn sostitwibbiltà jew influwenzi komuni. Fl-aħħar nett, l-investigazzjoni li saret tal-passiġġieri hija “serjament difettuża” fir-rigward tad-domandi li saru u tat-teknika użata tat-teħid ta’ kampjuni. Din l-investigazzjoni ma kellhiex bħala għan li tikkalkola l-livell ta’ sostitwibbiltà tal-ajruporti, peress li l-passiġġieri qatt ma ġew mistoqsija jekk huma qatt ħasbu li jtiru b’destinazzjoni ta’ ajruporti differenti. F’ħafna każijiet, id-data invokata mill-Kummissjoni fuq dan il-punt twassal għall-konklużjoni opposta.

98 Il-Kummissjoni, sostnuta mill-Irlanda u mill-Aer Lingus Group, tikkontesta l-argumenti tar-rikorrenti billi tirreferi għad-deċiżjoni kkontestata.

Il-kunsiderazzjonijiet tal-Qorti Ġenerali

99 Ir-rikorrenti terġa’ tinkludi fil-kitbiet tagħha l-argumenti preċedentement esposti fil-proċedura amministrattiva fil-kritika tagħha tad-definizzjoni tas-suq skont il-belt tal-oriġini u tal-belt tad-destinazzjoni. Dawn l-argumenti ġew eżaminati u rrifjutati mill-Kummissjoni fid-deċiżjoni kkontestata u l-inklużjoni ta’ dawn il-argumenti biss quddiem il-Qorti Ġenerali ma humiex suffiċjenti sabiex din l-analiżi tiġi kkontestata għar-raġunijiet esposti iktar ’il quddiem.

100 Fir-rigward tal-ilment ibbażat fuq in-nuqqas ta’ produzzjoni mill-Kummissjoni ta’ provi ċari u konvinċenti li juru li t-titjiriet ta’ Aer Lingus b’destinazzjoni ta’ ajruporti prinċipali u t-titjiriet tar-Ryanair b’destinazzjoni ta’ ajruporti sekondarji jagħmlu limitazzjoni sinjifikattiva għall-kompetizzjoni fuq xulxin, għandu jiġi rrilevat li dan l-ilment ultimament jikkritika l-użu li sar mill-Kummissjoni tad-definizzjoni tas-suq li ntużat fid-deċiżjoni kkontestata sabiex tevalwa l-effetti tal-konċentrazzjoni fuq il-kompetizzjoni fi ħdan is-swieq rilevanti. Ir-rikorrenti tirrikonoxxi dan impliċitament meta hija ssostni li d-data invokata fid-deċiżjoni kkontestata “ma tappoġġax il-konklużjoni li dawn it-titjiriet huma sostituti suffiċjentement qrib sabiex ikollhom jiġu inklużi fl-istess suq” (ara punt 95 iktar ’il fuq).

101 F’dan ir-rigward, għandu jiġi rrilevat li l-ewwel nett il-portata ta’ dan l-ilment għandu jitpoġġa fil-perspettiva b’kunsiderazzjoni tal-fatt li, f’16 mill-35 rotta kkonċernata, Ryanair u Aer Lingus iservu l-istess ajruporti (premessa 71 tad-deċiżjoni kkontestata). Dan l-ilment b’hekk jikkonċerna 19 biss minn dawn il-35 rotta (jiġifieri 54.2 %) u b’hekk m’għandux effett għal dak li jirrigwarda s-16-il rotta oħra affettwata mit-twettiq tal-konċentrazzjoni.

102 Għal dawn id-19-il rotta, l-ilment tar-rikorrenti jikkonsisti biss f’li jiġi kkonstatat li teżisti differenza fir-rigward tal-ajruport tad-destinazzjoni mingħajr ma jkun hemm tentattiv li jiġi konkretement irrifjutat r-raġunament li ġie espost fid-deċiżjoni kkontestata għal dak li jirrigwarda l-impatt ta’ din id-differenza fil-livell kemm tad-definizzjoni tas-suq kif ukoll fl-evalwazzjoni tal-effetti tal-konċentrazzjoni fuq il-kompetizzjoni. Issa, għandu jiġi rrilevat li, fid-deċiżjoni kkontestata, il-Kummissjoni fakkret li s-swieq tat-trasport tal-passiġġieri bl-ajru setgħu jiġu ddefiniti fuq il-bażi ta’ rotot individwali jew ta’ grupp ta’ rotot, sa fejn huma sostitwibbli bejniethom, skont il-karatteristiċi speċifiċi tal-kawża (premessa 55 tad-deċiżjoni kkontestata u l-ġurisprudenza ċċitata fin-nota ta’ qiegħ il-paġna 53, b’mod partikolari s-sentenza tal-Qorti Ġenerali tal-4 ta’ Lulju 2006, easyJet vs Il-Kummissjoni, T‑177/04, Ġabra p. II‑1931, punti 54 sa 61).

103 F’dan il-kuntest, għandu jiġi rrilevat li l-Kummissjoni l-ewwel nett fasslet qafas analitiku applikabbli għad-definizzjoni tas-suq rilevanti sa fejn jirrigwarda rotot differenti kkonċernati, kemm jekk jirrigwarda pari ta’ ajruporti jew pari ta’ bliet (punt 6.3.3 tad-deċiżjoni kkontestata). Il-kriterji differenti użati sabiex jikkaratterizzaw is-sostitwibbiltà tas-servizzi tat-trasport regolari bl-ajru bi tluq minn ajruporti varji huma esposti fil-premessa 99 tad-deċiżjoni kkontestata. Dawn jirrigwardaw id-distanza u ż-żmien tal-vjaġġ skont il-kriterju ta’ referenza ta’ 100 km jew vjaġġ ta’ siegħa, mill-perspettiva tal-kompetituri, mill-perspettiva tal-ajruporti kkonċernati u dik tal-awtoritajiet tal-avjazzjoni ċivili tal-Istati Membri, tal-istima minn naħa tal-passiġġieri tal-ħin liberu f’rotta, tal-kunċett ta’ “sistema ta’ ajruporti” fis-sens tal-Anness II tar-Regolament Nru 2408/92, tal-prattiċi kummerċjali, tal-eżistenza jew le ta’ servizzi ta’ trasport bejn l-ajruporti u ċerti bliet, kif ukoll tar-riżultat tal-istudju ta’ korrelazzjoni bejn il-prezzijiet miksuba mill-Kummissjoni għal 17-il par bliet bi tluq minn Dublin.

104 Barra minn hekk, il-Kummissjoni analizzat b’mod dettaljat liema kien is-suq rilevanti f’kull wieħed mir-rotot ikkonċernati (punt 6.3.4 tad-deċiżjoni kkontestata). Għal kull każ fejn hija ikkonstatat sostitwibbiltà, il-Kummissjoni applikat numru ta’ kriterji abbażi tal-informazzjoni disponibbli. L-għażla tal-passiġġieri għal wieħed jew l-ieħor tas-servizzi tal-ajru jirriżultaw minn dawn il-fatturi flimkien.

105 Min-naħa l-oħra, il-Kummissjoni kemm il-darba waslet għall-konklużjoni li t-titjiriet b’destinazzjoni ta’ ajruporti differenti li jinsabu qrib belt ma jaqgħux fl-istess suq. Fil-premessi 178 sa 183 tad-deċiżjoni kkontestata, il-Kummissjoni b’mod partikolari kkunsidrat, essenzjalment, li l-ajruporti ta’ Rennes u ta’ Nantes Atlantique ma kinux sostitwibbli għar-raġunijiet segwenti: il-kriterju ta’ 100 km jew vjaġġ ta’ siegħa ma kinux sodisfatti bi ftit, Ryanair ma kinitx tbigħ is-servizz tagħha b’destinazzjoni ta’ Nantes billi kienet tagħmel referenza għal Rennes, u bil-kontra, l-ebda differenza sinjifikattiva bejn iż-żewġ ajruporti ma kienet tinkoraġixxi lill-passiġġieri ta’ Rennes imorru Nantes sabiex jaqbdu titjira, u bil-kontra, u li d-data disponibbli ma kinitx suffiċjenti sabiex tippermetti lill-Kummissjoni tagħmel analiżi fil-fond tal-korrelazzjoni bejn il-prezzijiet. Il-fatt biss li Aer Lingus tikkunsidra l-ajruporti ta’ Rennes u ta’ Nantes Atlantique bħala sostituti ma kinitx, skont il-Kummissjoni, suffiċjenti sabiex tikkonkludi li kien hemm sostitwibbiltà. Fil-premessi 197 sa 203 tad-deċiżjoni kkontestata, il-Kummissjoni ddistingwiet bejn l-ajruport ta’ Amsterdam Schiphol minn dak ta’ Eindhoven, u dan għall-istess raġunijiet bħal dawk esposti fir-rigward tal-ajruporti ta’ Nantes Atlantique u ta’ Rennes u l-fatt li hija kienet ikkunsidrat li kien jeżisti livell dgħajjef ta’ sostitwibbiltà f’deċiżjoni preċedenti (Deċiżjoni tal-Kummissjoni tat-22 ta’ Settembru 1997, Każ COMP/M.967 – KLM/Air UK, punt 24).

106 Barra minn hekk, għandu jiġi rrilevat li l-perspettiva tal-ajruporti hija esposta numru ta’ drabi fid-deċiżjoni kkontestata (ara, pereżempju, premessi 132, 145 u 151 tad-deċiżjoni kkontestata), bħall-perspettiva tal-UK Civil Aviation Authority (ara, pereżempju, premessi 128 u 138 tad-deċiżjoni kkontestata). Fir-rigward tar-referenza għad-distinzjoni bejn passiġġieri li jagħtu każ il-fattur taż-żmien u passiġġieri li ma jagħtux każ dan il-fattur li saret mill-UK Civil Aviation Authority, il-Kummissjoni esponiet fid-deċiżjoni kkontestata numru ta’ raġunijiet li jippermettu li jiġi spjegat kif din id-distinzjoni setgħet tkun ikkunsidrata bħala irrilevanti fil-kawża preżenti (premessi 85 u 316 sa 319 tad-deċiżjoni kkontestata).

107 B’mod partikolari, il-Kummissjoni sostniet, b’mod konvinċenti, li din id-distinzjoni, preċedentement netta bejn iż-żewġ kategoriji ta’ passiġġieri, kellha t-tendenza li ssir inqas ċara. Din it-tendenza kienet diġà ġiet invokata mill-Kummissjoni fil-kuntest tal-kawża preċedenti (Każ COMP/M.3280 – Air France/KLM u Każ COMP/M.3770 – Lufthansa/Swiss, invokati fin-nota ta’ qiegħ il-paġna 329 tad-deċiżjoni kkontestata) u ġiet ikkonfermata fir-risposti, mhux ikkontestati mir-rikorrenti fil-kawża preżenti, għall-kwestjonarji indirizzati lill-kompetituri fis-6 ta’ Novembru 2006 (risposti inklużi fin-nota ta’ qiegħ il-paġna 328 tad-deċiżjoni kkontestata). Ir-risposti tal-klijenti li jivvjaġġaw fuq xogħol fl-investigazzjoni tal-Kummissjoni jindikaw ukoll li l-kriterju tal-aħjar tariffa hija importanti ħafna. Skont l-ordni tal-importanza espressa minn dawk il-klijenti, dak il-kriterju jidher qabel il-kriterju tal-ajruport tad-destinazjoni u qabel dak tal-aħjar skeda, li sar relattiv hekk kif jirriż