KONKLUŻJONIJIET TAL-AVUKAT ĠENERALI

TANCHEV

ippreżentati fit‑30 ta’ Settembru 2021 ( 1 )

Kawża C‑283/20

CO,

ME,

GC

u 42 parti oħra

vs

MJ,

Il-Kummissjoni Ewropea,

Is-Servizz Ewropew għall-Azzjoni Esterna (SEAE),

Il-Kunsill tal-Unjoni Ewropea,

Eulex Kosovo

(Talba għal deċiżjoni preliminari mit-tribunal du travail francophone de Bruxelles (it-Tribunal Industrijali ta’ Brussell bil-lingwa Franċiża, Brussell, il-Belġju))

“Rinviju għal deċiżjoni preliminari – Politika Estera u ta’ Sigurtà Komuni – Azzjoni Konġunta 2008/124/PESK dwar il-Missjoni tal-Unjoni Ewropea għall‑Istat tad-Dritt fil-Kosovo (Eulex Kosovo) – Ġurisdizzjoni tal-Qorti tal‑Ġustizzja – Persunal tal-missjonijiet internazzjonali tal-Unjoni – Tilwim rigward kuntratti ta’ xogħol – Mandat tal-Kap tal-Missjoni – Determinazzjoni tal‑persuna li timpjega tal-persunal internazzjonali”

I. Introduzzjoni

1. Din it-talba mit-tribunal du travail francophone de Bruxelles (it-Tribunal Industrijali ta’ Brussell bil-lingwa Franċiża, Brussell, il-Belġju) tikkonċerna l‑interpretazzjoni tal-Azzjoni Konġunta tal-Kunsill 2008/124/PESK tal‑4 ta’ Frar 2008 dwar il-Missjoni ta’ l-Unjoni Ewropea għall-Istat tad-Dritt fil-Kosovo, EULEX KOSOVO ( 2 ), kif emendata, b’mod partikolari, mid-Deċiżjoni tal‑Kunsill 2014/349/PESK tat‑12 ta’ Ġunju 2014 ( 3 ). Kif deskritta mill-qorti tar‑rinviju, il-kawża preżenti tressqet fil-kuntest ta’ talbiet imressqa minn ex membri u membri attwali tal-persunal internazzjonali ta’ Eulex Kosovo bbażati fuq, inter alia, in-nuqqas ta’ tiġdid tal-kuntratti ta’ xogħol tagħhom u l‑klassifikazzjoni mill-ġdid tad-dmirijiet tagħhom fid-dawl tar-ristrutturazzjoni ta’ dik il-missjoni. Eulex Kosovo hija missjoni internazzjonali tal-Unjoni fi ħdan il‑Politika Estera u ta’ Sigurtà Komuni (iktar ’il quddiem il-“PESK”), li l-persunal tagħha jinkludi l-kategorija ta’ persunal internazzjonali, senjatament ċittadini tal‑Unjoni u ta’ pajjiżi terzi impjegati fuq bażi kuntrattwali, filwaqt li l-Kap tal‑Missjoni huwa persuna individwali maħtura mill-Kunsill għal perijodu ta’ żmien speċifiku sabiex jidderieġi l-persunal ta’ dik il-missjoni u jikkoordina ma’ atturi tal-Unjoni oħrajn fit-teatru tal-operazzjonijiet li tiegħu jkun responsabbli ( 4 ).

2. Il-problema li tqum fil-kawża preżenti tirriżulta mill-fatt li t-tilwima fil‑kawża prinċipali tirrigwarda l-perijodu ta’ żmien qabel l-Azzjoni Konġunta 2008/124 ġiet emendata bid-Deċiżjoni 2014/349, li tipprovdi li Eulex Kosovo għandha l-kapaċità li tikkonkludi kuntratti, li timpjega persunal, u li tkun parti fi proċeduri legali, u li għaldaqstant tinvolvi kuntratti ta’ xogħol konklużi mal-Kap tal-Missjoni f’ismu proprju. Il-kwistjoni prinċipali quddiem il-Qorti tal‑Ġustizzja għaldaqstant hija jekk, abbażi tad-dispożizzjonijiet rilevanti tal‑Azzjoni Konġunta 2008/124, il-Kap tal-Missjoni jistax jitqies bħala l-persuna li timpjega tal-persunal internazzjonali okkupat fis-servizz ta’ Eulex Kosovo f’dak il-perijodu ta’ żmien, jew jekk entità oħra li f’isimha kien qiegħed jaġixxi l-Kap tal-Missjoni, bħall-missjoni ta’ Eulex Kosovo nnifisha jew wieħed jew iżjed mill‑istituzzjonijiet u korpi tal-Unjoni, senjatament, il-Kunsill tal-Unjoni Ewropea, il-Kummissjoni Ewropea u s-Servizz Ewropew għall-Azzjoni Esterna (iktar ’il quddiem is‑“SEAE”), għandhiex titqies bħala tali. Din id-distinzjoni hija meħtieġa fil-kawża prinċipali sabiex jiġi identifikat il-konvenut li kontrih għandhom jitressqu t-talbiet.

3. Konsegwentement, il-kawża preżenti tipprovdi lill-Qorti tal-Ġustizzja bl‑opportunità li tiddeċiedi dwar diversi kwistjonijiet ġodda li huma potenzjalment sensittivi relatati mal-imputazzjoni tar-responsabbiltà fir-rigward ta’ kunflitti tax‑xogħol li jikkonċernaw missjonijiet internazzjonali tal-Unjoni taħt id-dritt tal‑Unjoni ( 5 ). Il-Qorti tal-Ġustizzja hija wkoll mitluba tiċċara ċerti aspetti tal‑ġurisprudenza rigward il-ġurisdizzjoni tagħha fil-qasam tal-PESK f’dan il‑kuntest.

II. Il‑kuntest ġuridiku

A. L‑Azzjoni Konġunta 2008/124 qabel ġiet emendata bid‑Deċiżjoni 2014/349

4. L-Artikolu 8 tal-Azzjoni Konġunta 2008/124, li huwa intitolat “Kap tal‑Missjoni”, jistipula li: “1. Il-Kap tal-Missjoni għandu jieħu r-responsabbiltà u jeżerċita kmand u kontroll ta’ EULEX KOSOVO fuq il-post ta’ l-operazzjoni. […] 3. Il-Kap tal-Missjoni għandu jagħti istruzzjonijiet lill-persunal kollu ta’ EULEX KOSOVO, inkluż f’dan il-każ l-element ta’ appoġġ fi Brussell, għat-tmexxija effikaċi ta’ EULEX KOSOVO fuq il-post, jassumi l-koordinazzjoni u l-amministrazzjoni ta’ kuljum tagħha, u billi jsegwi l-istruzzjonijiet tal-Kmandant ta’ l-Operazzjoni Ċivili. […] 5. Il-Kap tal-Missjoni għandu jkun responsabbli għall-implimentazzjoni tal-baġit ta’ EULEX KOSOVO. Għal dan il-għan, il-Kap tal-Missjoni għandu jiffirma kuntratt mal-Kummissjoni.”

5. L-Artikolu 9 tal-Azzjoni Konġunta 2008/124, li huwa intitolat “Persunal”, jipprovdi li: “1. In-numri u l-kompetenzi tal-persunal ta’ l-EULEX KOSOVO għandhom ikunu konsistenti mal-Mandat tal-Missjoni stabbilit fl-Artikolu 2, il-kompiti stabbiliti fl-Artikolu 3 u l-istruttura ta’ EULEX KOSOVO stabbilita fl-Artikolu 6. 2. EULEX KOSOVO għandha tikkonsisti primarjament minn persunal sekondat mill-Istati Membri jew l-istituzzjonijiet ta’ l-UE. Kull Stat Membru jew istituzzjoni ta’ l-UE għandhom jassumu l-ispejjeż relatati ma’ kwalunkwe membru tal-persunal sekondat minnhom, inklużi l-ispejjeż ta’ l-ivvjaġġar lejn u mill-post ta’ skjerament, is-salarji, il-kopertura medika, u l-benefiċċji, barra l-benefiċċji ta’ kuljum, il-benefiċċji għar-riskji u għax-xogħol iebes. 3. Persunal ċivili internazzjonali u persunal lokali jista’ wkoll jiġi reklutat mill-EULEX KOSOVO, kif meħtieġ, fuq bażi kuntrattwali, jekk il-funzjonijiet meħtieġa ma jkunux ipprovduti mill-persunal sekondat mill-Istati Membri. B’mod eċċezzjonali, f’każijiet debitament ġustifikati, meta ma jkunux disponibbli applikazzjonijiet kwalifikati mill-Istati Membri, ċittadini minn Stati terzi parteċipanti jistgħu jiġu reklutati fuq bażi kuntrattwali, kif adatt ( 6 ). […]”

6. Skont l-Artikolu 10 tal-Azzjoni Konġunta 2008/124, li huwa intitolat “Status ta’ EULEX KOSOVO u tal-persunal tagħha”: “1. Fejn meħtieġ, l-istatus tal-persunal ta’ EULEX KOSOVO, inklużi, fejn ikun il-każ, il-privileġġi, l-immunitajiet u garanziji ulterjuri meħtieġa għat-twettiq u l-funzjonament bla xkiel ta’ EULEX KOSOVO għandhom jiġu stabbiliti fi ftehim. […] 3. Il-kondizzjonijiet ta’ l-impjieg u d-drittijiet u l-obbligi tal-persunal ċivili internazzjonali u lokali għandhom jiġu stabbiliti fil-kuntratti bejn il-Kap tal-Missjoni u l-membri tal-persunal.”

7. L-Artikolu 16 tal-Azzjoni Konġunta 2008/124, intitolat “Arranġamenti finanzjarji” jipprovdi: “[…] 4. Il-Kap tal-Missjoni għandu jirrapporta b’mod sħiħ lill-Kummissjoni u jiġi sorveljat minnha dwar l-attivitajiet imwettqa fil-qafas tal-kuntratt tiegħu. […]”

B. L-Azzjoni Konġunta 2008/124 wara li ġiet emendata bid‑Deċiżjoni 2014/349

8. L-Azzjoni Konġunta 2008/124 ġiet emendata, b’mod partikolari, bid‑Deċiżjoni 2014/349, li daħlet fis-seħħ fit‑12 ta’ Ġunju 2014 skont l-Artikolu 2 ta’ dik id-deċiżjoni.

9. L-Artikolu 8(1a) tal-Azzjoni Konġunta 2008/124, kif emendat bid‑Deċiżjoni 2014/349 (iktar ’il quddiem l-“Azzjoni Konġunta 2008/124, kif emendata”) jistipula li: “Il-Kap tal-Missjoni għandu jkun ir-rappreżentant tal-Missjoni. Il-Kap tal-Missjoni jista’ jiddelega kompiti ta’ ġestjoni fi kwistjonijiet ta’ persunal u kwistjonijiet finanzjarji lil membri tal-persunal tal-Missjoni, taħt ir-responsabbiltà ġenerali tiegħu.”

10. L-Artikolu 10(3) tal-Azzjoni Konġunta 2008/124, kif emendata, jipprovdi li: “Il-kondizzjonijiet tal-impjieg u d-drittijiet u l-obbligi tal-persunal internazzjonali u lokali għandhom jiġu stabbiliti fil-kuntratti li għandhom jiġu konklużi bejn il-EULEX KOSOVO u l-membri tal-persunal ikkonċernati.”

11. Skont l-Artikolu 15a tal-Azzjoni Konġunta 2008/124, kif emendata, intitolat “Arranġamenti Legali”: “Il-EULEX KOSOVO għandha l-kapaċità li takkwista servizzi u provvisti, li tikkonkludi kuntratti u arranġamenti amministrattivi, li timpjega persunal, li jkollha kontijiet bankarji, li takkwista u tiddisponi mill-assi u tħallas l-obbligazzjonijiet tagħha, u li tkun parti għal proċeduri legali, kif meħtieġ sabiex tiġi implimentata din l-Azzjoni Konġunta.”

12. L-Artikolu 16 tal-Azzjoni Konġunta 2008/124, kif emendata, jipprovdi li: “[…] 4. Il-EULEX KOSOVO għandha tkun responsabbli għall-implimentazzjoni tal‑baġit tal-Missjoni. Għal dan il-għan, il-Missjoni għandha tiffirma kuntratt mal‑Kummissjoni ( 7 ). 5. Il-EULEX KOSOVO għandha tkun responsabbli għal kwalunkwe pretensjoni u obbligu li jirriżultaw mill-implimentazzjoni tal-mandat li jibda mill‑15 ta’ Ġunju 2014, bl-eċċezzjoni ta’ kwalunkwe pretensjoni relatata ma’ kondotta serjament skorretta mill-Kap tal-Missjoni, li għaliha l-Kap tal-Missjoni għandu jerfa’ r-responsabbiltà. […]”

III. Il‑fatti, il‑proċedura u d‑domanda preliminari

13. Skont id-deċiżjoni tar-rinviju, CO, ME, GC u 42 parti oħra (iktar ’il quddiem ir-“rikorrenti fil-kawża prinċipali”) kienu, jew għadhom, impjegati fis‑servizz ta’ Eulex Kosovo bħala membri tal-persunal ċivili internazzjonali permezz ta’ kuntratti ta’ xogħol għal żmien determinat, li ġew konklużi għal perijodu ta’ xahar jew iżjed, iżda mhux iżjed minn sena, u li ġew imġedda suċċessivament. Dawn il-kuntratti fihom klawżola li tassenja l-ġurisdizzjoni lill-qrati ta’ Brussell sa Ġunju 2014 u lill-Qorti tal-Ġustizzja tal-Unjoni Ewropea minn Ottubru 2014.

14. MJ serva bħala Kap tal-Missjoni tal-Eulex Kosovo mill‑1 ta’ Frar 2013 sal‑14 ta’ Ottubru 2014, skont it-termini speċifikati, b’mod partikolari, fil-kuntratti li kkonkluda mal-Kummissjoni fl‑1 ta’ Frar u s‑7 ta’ Ġunju 2013.

15. Fl‑2012, klassifikazzjoni mill-ġdid ta’ diversi funzjonijiet irriżultat, skont ir-rikorrenti fil-kawża prinċipali, fl-emenda tad-deskrizzjoni tad-dmirijiet tagħhom u fi tnaqqis sostanzjali fil-paga tagħhom. Din il-klassifikazzjoni mill-ġdid ġiet segwita min-nuqqas ta’ tiġdid ta’ tliet “settijiet” ta’ kuntratti ta’ xogħol fir‑rebbiegħa u s-sajf 2013, fil-ħarifa 2014 u fil-ħarifa 2016.

16. Permezz ta’ rikors ippreżentat fis‑6 ta’ Awwissu 2013, uħud mir-rikorrenti fil-kawża prinċipali għamlu talba għal annullament skont l-Artikolu 263 TFUE quddiem il-Qorti Ġenerali kontra l-Kummissjoni, is-SEAE u Eulex Kosovo, fejn ikkontestaw il-legalità ta’ deċiżjonijiet meħuda minn MJ bħala l-Kap tal-Missjoni li ma jġeddilhomx il-kuntratti ta’ xogħol tagħhom. Permezz ta’ digriet tat‑30 ta’ Settembru 2014, Bitiqi et vs Il-Kummissjoni et ( 8 ), il-Qorti Ġenerali ċaħdet dak ir‑rikors minħabba assenza ta’ ġurisdizzjoni, u ddeċidiet li r-relazzjoni ġuridika inkwistjoni kienet kuntrattwali u għaldaqstant kienet taqa’ fil-kamp ta’ applikazzjoni tal-klawżola li tinsab fil-kuntratti ta’ xogħol u li tassenja l‑ġurisdizzjoni lill-qrati ta’ Brussell.

17. Permezz ta’ rikorsi ppreżentati fil‑11 ta’ Lulju, fl‑14 ta’ Lulju u fil‑21 ta’ Ottubru 2014, ir-rikorrenti fil-kawża prinċipali ressqu azzjonijiet quddiem it‑tribunal du travail francophone de Bruxelles (it-Tribunal Industrijali ta’ Brussell bil-lingwa Franċiża, Brussell), fejn ikkontestaw il-klassifikazzjoni mill-ġdid tad‑dmirijiet tagħhom u/jew in-nuqqas ta’ tiġdid tal-kuntratti ta’ xogħol tagħhom, kif ukoll l-istatus mogħti lilhom b’mod partikolari fir-rigward tas-sigurtà soċjali, u għamlu talba għad-danni. Il-klassifikazzjoni mill-ġdid tad-dmirijiet u l-ewwel sett ta’ kuntratti li ma ġewx imġedda seħħew qabel l-adozzjoni tad‑Deċiżjoni 2014/349 u twettqu minn MJ bħala l-Kap tal-Missjoni.

18. Inizjalment, dawn l-azzjonijiet tressqu kontra MJ bħala l-Kap tal-Missjoni, il-Kunsill, il-Kummissjoni, u s-SEAE. Dawn l-erba’ konvenuti argumentaw, inter alia, li peress li Eulex Kosovo ngħatat personalità ġuridika u l-kapaċità li tkun parti fi proċeduri legali, hija għandha tkun unikament responsabbli għal kwalunkwe pretensjoni u obbligu li jirriżultaw mill-implimentazzjoni tal-mandat tagħha, kemm fil-futur u kemm fil-passat, skont l-Artikolu 16(5) tal-Azzjoni Konġunta 2008/124, kif emendata. Konsegwentement, ir-rikorrenti fil-kawża prinċipali ppreżentaw rikorsi għal intervent forzat sabiex jikkjamaw lil Eulex Kosovo fil-proċeduri. Madankollu, l-eżami ta’ dawn ir-rikorsi ġie ddistakkat mill‑qorti tar-rinviju mill-eżami tad-domandi preliminari ta’ ammissibbiltà u proċedura mqajma mir-rikorsi kontra l-ewwel erba’ konvenuti.

19. Permezz ta’ sentenza mogħtija fl‑1 ta’ Ġunju 2018, il-qorti tar-rinviju ddeċidiet li MJ bħala l-Kap tal-Missjoni għandu jiġi lliberat mill-osservanza tal‑ġudizzju għall-perijodu li jibda mit‑12 ta’ Ġunju 2014, peress li d‑Deċiżjoni 2014/349 ġiet adottata f’dik id-data u ma kienx għadu jaġixxi f’ismu proprju fil-konfront tar-rikorrenti fil-kawża prinċipali, iżda biss bħala “rappreżentant” ta’ Eulex Kosovo, kif indikat fl-Artikolu 8(1a) tal-Azzjoni Konġunta 2008/124, kif emendata. Il-qorti tar-rinviju ddeċidiet ukoll li l-Kunsill, il-Kummissjoni u s-SEAE għandhom jiġu esklużi mill-kawża għal dak il-perijodu minħabba li, bis-saħħa tad-Deċiżjoni 2014/349, Eulex Kosovo għandha l‑personalità ġuridika tagħha u l-kapaċità li tkun parti fi proċeduri legali, u l-atti li saru minn dik il-missjoni saru f’isimha proprju. Madankollu, fir-rigward tal‑perijodu qabel it‑12 ta’ Ġunju 2014, il-qorti tar-rinviju ordnat il-ftuħ mill-ġdid tal-proċeduri sabiex il-partijiet jitħallew iressqu s-sottomissjonijiet tagħhom rigward l-eżistenza tal-mandat li permezz tiegħu MJ u l-predeċessuri tiegħu ġew allegatament fdati fil-kapaċità tagħhom bħala Kap tal-Missjoni f’dak il-perijodu u, fejn xieraq, in-natura preċiża ta’ dak il-mandat u l-effetti tiegħu b’relazzjoni mal‑kapaċità ta’ MJ bħala Kap tal-Missjoni, il-Kunsill, il-Kummissjoni u s-SEAE.

20. Wara li semgħet is-sottomissjonijiet tal-partijiet, il-qorti tar-rinviju għandha dubji jekk MJ bħala l-Kap tal-Missjoni kienx biss il-membru tal-persunal tal‑Unjoni Ewropea fil-perijodu qabel it‑12 ta’ Ġunju 2014. Il-qorti tar-rinviju tinnota, inter alia, li l-kuntratti ta’ xogħol konklużi ma’ MJ qabel dik id-data jippreżentawh espressament mhux biss fil-kapaċità personali tiegħu, iżda anki bħala l-persuna li timpjega, u li, skont l-Artikolu 10(3) tal-Azzjoni Konġunta 2008/124, tali kuntratti kellhom jiġu konklużi mal-Kap tal-Missjoni. Il‑qorti tar-rinviju tirrimarka wkoll li MJ iffirma f’ismu proprju l-kuntratti konklużi mal-Kummissjoni skont l-Artikolu 8(5) tal-Azzjoni Konġunta 2008/124, li taħthom ġew allokati lilu ċerti baġits għall-ħtiġijiet operazzjonali ta’ Eulex Kosovo, b’mod partikolari sabiex ikopru r-remunerazzjoni tal-persunal, u li l‑Artikolu 11(1) tal-kuntratt iffirmat fis‑7 ta’ Ġunju 2013 jispeċifika li MJ għandu jikkonkludi kuntratti ta’ xogħol ma’ persunal internazzjonali f’ismu proprju u abbażi tar-regoli stabbiliti fil-Komunikazzjoni tal-Kummissjoni C(2009) 9502 tat‑30 ta’ Novembru 2009 dwar Regoli Speċifiċi għal Konsulenti Speċjali tal‑Kummissjoni fdati bl-implimentazzjoni ta’ azzjonijiet operattivi PESK u persunal internazzjonali bil-kuntratt (iktar ’il quddiem il-“Komunikazzjoni tal‑2009”), kif imsemmi fil-kuntratti ta’ xogħol inkwistjoni.

21. Il-qorti tar-rinviju tosserva li l-qrati tal-Unjoni għadhom ma indirizzawx il-kwistjoni tal-identifikazzjoni tal-persuna li timpjega tal-persunal internazzjonali okkupat fis-servizz ta’ Eulex Kosovo qabel id-Deċiżjoni 2014/349. F’dan ir‑rigward, il-qorti tar-rinviju ssemmi żewġ sentenzi mogħtija minn awla oħra tat-tribunal du travail francophone de Bruxelles (it-Tribunal Industrijali ta’ Brussell bil-lingwa Franċiża, Brussell) ( 9 ), fejn ġie deċiż li l-persuna li timpjega tal-persunal internazzjonali okkupat fis-servizz ta’ Eulex Kosovo u missjoni internazzjonali tal-Unjoni oħra qabel dawn il-missjonijiet kisbu personalità ġuridika kienet l-Unjoni Ewropea rrappreżentata mill-istituzzjonijiet tagħha, u mhux il-Kap tal‑Missjoni. Skont il-qorti tar-rinviju, ir-riżoluzzjoni ta’ din il‑kwistjoni hija essenzjali għall-kawża preżenti sabiex tagħti deċiżjoni dwar l‑ammissibbiltà u s-sustanza ta’ ċerti talbiet imressqa fil-konfront ta’ MJ bħala l-Kap tal-Missjoni, il-Kunsill, il-Kummissjoni u s-SEAE, sa fejn dawn jirrelataw mal-perijodu qabel it‑12 ta’ Ġunju 2014.

22. Kien f’dawn iċ-ċirkustanzi li t-tribunal du travail francophone de Bruxelles (it-Tribunal Industrijali ta’ Brussell bil-lingwa Franċiża, Brussell) iddeċieda li jissospendi l-kawża prinċipali u jirreferi d-domanda segwenti lill-Qorti tal-Ġustizzja għal deċiżjoni preliminari: “L-Artikoli 8(3) u 10(3) tal-Azzjoni Konġunta tal-Kunsill 2008/124/PESK tal‑[4] ta’ Frar 2008 dwar il-Missjoni ta’ l-Unjoni Ewropea għall-‘Istat tad-Dritt’ fil-Kosovo, EULEX KOSOVO qabel l-emenda tagħha bid-Deċiżjoni tal-Kunsill 2014/349/PESK tat‑12 ta’ Ġunju 2014, skont il-każ flimkien mad-dispożizzjonijiet possibbilment rilevanti l-oħra kollha, għandhom jinqraw bħala li jagħtu lill-Kap tal-Missjoni, personalment u f’ismu stess, il-kwalità ta’ persuna li timpjega tal-persunal ċivili internazzjonali okkupat fis-servizz tal-missjoni EULEX KOSOVO waqt il-perijodu qabel it‑12 ta’ Ġunju 2014, jew, b’kunsiderazzjoni b’mod partikolari tal-Artikoli 8(5) u 9(3) tal-Azzjoni [Konġunta] 2008 qabel l-emenda tagħha li seħħet fit‑12 ta’ Ġunju 2014, bħala li jagħtu l-kwalità ta’ persuna li timpjega lill-Unjoni Ewropea u/jew lil istituzzjoni tal-Unjoni Ewropea, bħall-Kummissjoni Ewropea, is-Servizz Ewropew għall-Azzjoni Esterna, il-Kunsill tal-Unjoni Ewropea jew kull istituzzjoni possibbli oħra, li f’isem tiegħu/tagħha l-Kap tal-Missjoni kien aġixxa sa dik id-data skont mandat, skont delega ta’ setgħa jew skont kull forma ta’ rappreżentazzjoni oħra li għandha tiġi stabbilita skont il-każ?”

23. Osservazzjonijiet bil-miktub ġew sottomessi lill-Qorti tal-Ġustizzja mir‑rikorrenti fil-kawża prinċipali, mill-Gvern Spanjol, mill-Kunsill, mill‑Kummissjoni, mis-SEAE u mill-Eulex Kosovo. Inżammet seduta fis‑16 ta’ Ġunju 2021 fejn il-partijiet ippreżentaw argumenti orali.

IV. Sommarju tal-osservazzjonijiet tal-partijiet

24. Ir-rikorrenti fil-kawża prinċipali jissottomettu li l-Azzjoni Konġunta 2008/124 għandha tiġi interpretata bħala li tagħti l-kwalità ta’ persuna li timpjega lill-Unjoni Ewropea u, speċifikament, lill-Kunsill u lill-Kummissjoni, kemm qabel u kemm wara t‑12 ta’ Ġunju 2014. Fil-fehma tagħhom, MJ bħala l‑Kap tal-Missjoni aġixxa purament bħala firmatarju tal-kuntratti ta’ xogħol inkwistjoni f’isem l-Unjoni Ewropea, peress li l-PESK taqa’ esklużivament fir‑responsabbiltà tagħha, u l-Unjoni Ewropea hija rrappreżentata purament mill‑istituzzjonijiet tagħha bl-esklużjoni ta’ kwalunkwe entità oħra. L-Azzjoni Konġunta 2008/124 tagħti biss delegazzjonijiet ad hoc li għalihom il-Kap tal‑Missjoni huwa responsabbli lejn l-Unjoni Ewropea, mhux lejn il-persunal ta’ Eulex Kosovo, u, meta tittieħed inkunsiderazzjoni s-sentenza tal‑5 ta’ Lulju 2018, Jenkinson vs Il-Kunsill et ( 10 ), is-suċċessjoni ta’ firmatarji ta’ kuntratti ta’ xogħol ma’ kull bidla ta’ Kap tal-Missjoni timplika li l-Unjoni Ewropea hija l-persuna li timpjega għat-tul kollu tar-relazzjoni ta’ xogħol.

25. Kif enfasizzaw ir-rikorrenti fil-kawża prinċipali matul is-seduta, id‑deċiżjonijiet ikkontestati huma imputabbli lill-Kummissjoni, peress li jirrelataw mal-eżekuzzjoni tal-baġit ta’ Eulex Kosovo, u kwistjonijiet relatati ma’, inter alia, salarji, benefiċċji u kundizzjonijiet ta’ xogħol huma ddeterminati minnha. Dawn id-deċiżjonijiet huma imputabbli wkoll lill-Kunsill peress li dan huwa responsabbli għall-ħolqien tal-kuntest ġuridiku u nuqqasijiet rigward l-istatus ta’ persunal internazzjonali impost fuq il-Kap tal-Missjoni, li huwa maħtur minnu, u għall-adozzjoni ta’ deċiżjonijiet ta’ ristrutturazzjoni implimentati fil-qasam tal‑operazzjonijiet. L-argument li l-Artikolu 15a tal-Azzjoni Konġunta 2008/124, kif emendata, għandu biss effett dikjaratorju huwa irrikonċiljabbli mas-sentenza tat‑12 ta’ Novembru 2015, Elitaliana vs Eulex Kosovo ( 11 ), flimkien mal-kliem ta’ dik l-azzjoni konġunta, il-Komunikazzjoni tal-Kummissjoni C(2012) 4052 final tas‑26 ta’ Ġunju 2012 dwar Regoli għall-Amministrazzjoni Finanzjarja tal‑Missjonijiet tal-Politika Estera u ta’ Sigurtà Komuni (iktar ’il quddiem il‑“Komunikazzjoni tal‑2012”) u l-kuntratti bejn il-Kapijiet tal-Missjoni u l‑Kummissjoni.

26. Il-Gvern Spanjol jargumenta li l-Unjoni Ewropea aġixxiet bħala l-persuna li timpjega qabel it‑12 ta’ Ġunju 2014, minkejja l-fatt li l-kuntratti ta’ xogħol inkwistjoni ġew konklużi minn MJ bħala l-Kap tal-Missjoni u fihom il-frażi “persuna li timpjega”. MJ aġixxa bħala membru tal-persunal tal-Unjoni Ewropea u wettaq kompiti fdati lilu mill-Azzjoni Konġunta 2008/124. Bis-saħħa tal‑Artikoli 8(5) u 16(4) tagħha, il-Kap tal-Missjoni huwa suġġett għal superviżjoni mill-Kummissjoni fir-rigward ta’ kwistjonijiet baġitarji u għall‑kontroll politiku u strateġiku tal-Kunsill permezz tal-Kumitat Politiku u ta’ Sigurtà (iktar ’il quddiem il-“KPS”) u l-Kmandant tal-Operazzjoni Ċivili, li jimplika l-eżistenza ta’ kontroll effettiv fuq il-Kap tal-Missjoni min-naħa tal‑Unjoni Ewropea, u skont l-Artikolu 8(7) tal-Azzjoni Konġunta 2008/124, dawn il-kuntratti saru inrappreżentanza tagħha. Kif qal il-Gvern Spanjol waqt is‑seduta, id-Deċiżjoni 2014/349 kienet tikkostitwixxi innovazzjoni importanti fil‑kuntest ġuridiku ta’ Eulex Kosovo, u jista’ jiġi dedott mill-Artikolu 16(5) tal‑Azzjoni Konġunta 2008/124, kif emendata, li r-responsabbiltà ta’ Eulex Kosovo tapplika biss għal atti li seħħew fil‑15 ta’ Ġunju 2014 jew wara. Filwaqt li l-Kunsill u l-Kummissjoni jistgħu jkunu konvenuti f’din il-kawża, xorta jeħtieġ li jiġi ddeterminat jekk l-atti kkontestati tal-Kap tal-Missjoni twettqux fl-eżerċizzju tal-funzjonijiet iddelegati ta’ wieħed jew l-ieħor.

27. Il-Kunsill jissottometti li, peress li l-proċeduri quddiem il-qorti tar-rinviju nfetħu wara l-adozzjoni tad-Deċiżjoni 2014/349, is-sitwazzjoni legali ta’ Eulex Kosovo qabel it‑12 ta’ Ġunju 2014 ma hi ta’ ebda rilevanza u, fi kwalunkwe każ, Eulex Kosovo diġà kellha personalità ġuridika qabel it‑12 ta’ Ġunju 2014, u għalhekk għandha titqies bħala l-unika konvenuta. Fil-fehma tiegħu, l‑Artikolu 15a tal-Azzjoni Konġunta 2008/124, kif emendata, għandu biss effett dikjaratorju, u separazzjoni possibbli tal-perijodi kuntrattwali bejn il-persuni li jimpjegaw differenti ma hijiex fl-interess tar-rikorrenti fil-kawża prinċipali. Peress li l-Kunsill ma kienx parti fil-kuntratti ta’ xogħol inkwistjoni, ma jistax jitqies bħala l-konvenut u, kif enfasizza waqt is-seduta, is-sentenza tad‑19 ta’ Lulju 2016, H vs Il‑Kunsill et ( 12 ) kienet tikkonċerna kwistjoni ta’ assenjazzjoni mill-ġdid ta’ persunal, għall-kuntrarju ta’ relazzjoni kuntrattwali ta’ xogħol li fiha l-Kunsill ma huwiex involut, kif inhu l-każ hawnhekk.

28. Il-Kummissjoni ssostni li d-domanda hija ipotetika u għalhekk inammissibbli, minħabba l-eżistenza ta’ proċeduri paralleli ta’ intervent forzat pendenti fil-konfront ta’ Eulex Kosovo u l-fatt li d-domanda tikkonċerna t-tifsira u l-portata ta’ dispożizzjoni tad-dritt tal-Unjoni li ma kinitx għadha fis-seħħ meta ġew ippreżentati r-rikorsi, peress li tirrelata unikament għall-perijodu qabel it‑12 ta’ Ġunju 2014. Hija tafferma, sussidjarjament, li l-Artikolu 15a tal-Azzjoni Konġunta 2008/124, kif emendata, għandu jiġi interpretat fis-sens li, qabel it‑12 ta’ Ġunju 2014, il-persuna li timpjega tal-persunal internazzjonali okkupat fis‑servizz ta’ Eulex Kosovo hija l-Kap tal-Missjoni, filwaqt li jekk il-kapaċità li timpjega tali persunal ma hijiex dipendenti mill-kapaċità legali, Eulex Kosovo għandha titqies bħala l-persuna li timpjega f’dan ir-rigward. Minn naħa, peress li din id-dispożizzjoni ntroduċiet il-kapaċità ta’ Eulex Kosovo li tikkonkludi kuntratti u timpjega persunal mit‑12 ta’ Ġunju 2014, ma kienx possibbli li din il‑missjoni tidħol f’relazzjoni ta’ xogħol qabel din id-data u għalhekk l-uniku kontroparti għall-kuntratti ta’ xogħol inkwistjoni huwa l-Kap tal-Missjoni, kif indikat mill-Artikolu 10(3) tal-Azzjoni Konġunta 2008/124. Min-naħa l-oħra, anki qabel it‑12 ta’ Ġunju 2014, Eulex Kosovo kellha l-kapaċità li tirrekluta persunal bis-saħħa tal-Artikolu 9(3) tal-Azzjoni Konġunta 2008/124, u l-Artikolu 16(5) ta’ dik l-azzjoni konġunta, kif emendata, huwa applikabbli għall-fatti li seħħew qabel il‑15 ta’ Ġunju 2014 jekk l-azzjoni titressaq wara dik id-data, u għalhekk, minn dik id-data, kwalunkwe ilment li jirriżulta mill-eżekuzzjoni tal-mandat għandu jiġi indirizzat lil Eulex Kosovo.

29. Il-Kummissjoni ssostni li ma tistax titqies bħala l-persuna li timpjega, peress li r-rwol tagħha huwa limitat għall-implimentazzjoni tal-baġit, u mhux il‑ġestjoni ta’ persunal. Kif enfasizzat waqt is-seduta, konformement mas-sentenza fil-kawża H, il-Kummissjoni ma hijiex involuta fil-linja ta’ kmand u ebda deċiżjoni baġitarja ma hija involuta f’dan il-każ; il-Kap tal-Missjoni huwa maħtur mill-Kunsill, il-mandat tiegħu huwa stabbilit mill-Kunsill, u l-Komunikazzjonijiet tal‑2009 u tal‑2012 ma għandhom xejn x’jaqsmu ma’ persunal internazzjonali u jiddeskrivu regoli adottati mill-Kunsill f’dan ir-rigward.

30. Is-SEAE jissottometti li l-Artikoli 8, 9 u 10 tal-Azzjoni Konġunta 2008/124 għandhom jiġu interpretati fis-sens li Eulex Kosovo għandha l-kwalità ta’ persuna li timpjega tal-persunal internazzjonali okkupat fis-servizz ta’ din il-missjoni. Fil‑fehma tiegħu, sa fejn id-domanda tikkonċerna l-Kap tal-Missjoni qabel id‑Deċiżjoni 2014/349, din hija nieqsa minn rilevanza, peress li l-proċeduri quddiem il-qorti tar-rinviju nfetħu wara li ġiet adottata dik id-deċiżjoni u, fi kwalunkwe każ, il-Kap tal-Missjoni ma huwiex il-persuna li timpjega. L‑Artikolu 9(3) tal-Azzjoni Konġunta 2008/124 jindika li Eulex Kosovo tista’ tirrekluta persunal, u l-Artikolu 9(1) u (2) u l-Artikolu 10(1) tagħha jirreferu għall‑persunal ta’ Eulex Kosovo. Għaldaqstant, huwa jafferma li, anki qabel it‑12 ta’ Ġunju 2014, Eulex Kosovo kellha l-kapaċità li timpjega persunal, u l‑Artikolu 15a ta’ dik l-azzjoni konġunta, kif emendata, għandu biss effett dikjaratorju. Kif enfasizza waqt is-seduta, il-personalità ġuridika, fis-sens tal‑Artikolu 47 TUE, li jgħid li l-Unjoni għandu jkollha personalità ġuridika, għandha tkun distinta mill-kapaċità legali ta’ istituzzjonijiet tal-Unjoni u entitajiet oħrajn li jwettqu kompiti, u għalhekk ma teżisti ebda kontradizzjoni mas-sentenza fil-kawża Elitaliana, peress li l-assenza ta’ personalità ġuridika ma twaqqafx lil Eulex Kosovo milli jkollha l-kapaċità ġuridika li timpjega persunal. Il-fatt li l‑Kunsill u l-KPS jeżerċitaw il-kontroll politiku u d-direzzjoni strateġika ta’ Eulex Kosovo permezz tal-Kmandant tal-Operazzjoni Ċivili, li huwa parti mis-SEAE, u li hemm rabta mal-Kummissjoni permezz tal-implimentazzjoni tal-baġit ma jagħtix il-kwalità ta’ persuna li timpjega lill-Kunsill, lill-Kummissjoni jew lis‑SEAE. Ir-rikorrenti fil-kawża prinċipali ma kkonkludewx kuntratti ta’ xogħol magħhom, u s-sentenza fil-kawża H kienet tikkonċerna kwistjoni ta’ assenjazzjoni mill-ġdid ta’ persunal, li kellha xi konnessjoni mal-kontroll politiku u d-direzzjoni strateġika tal-missjoni, filwaqt li r-reklutaġġ u l-ġestjoni ta’ persunal internazzjonali ma għandhomx.

31. Eulex Kosovo ssostni li l-Artikoli 8, 9 u 10 tal-Azzjoni Konġunta 2008/124 għandhom jiġu interpretati fis-sens li Eulex Kosovo għandha l-kwalità ta’ persuna li timpjega tal-persunal internazzjonali okkupat fis-servizz ta’ dik il-missjoni. Il‑Kap tal-Missjoni jaġixxi bħala membru tal-persunal ta’ Eulex Kosovo, mhux bħala persuna li timpjega, u jimplimenta d-deċiżjonijiet tal-Kunsill relatati mar‑ristrutturazzjoni ta’ Eulex Kosovo, mingħajr ebda setgħa ta’ teħid ta’ deċiżjonijiet fir-rigward tal-klassifikazzjoni mill-ġdid u t-terminazzjoni ta’ karigi. Filwaqt li l-Kunsill, il-Kummissjoni u s-SEAE għandhom rwol importanti fl‑iżvilupp tal-mandat ta’ Eulex Kosovo, huma ma għandhom ebda rabta kuntrattwali mar-rikorrenti fil-kawża prinċipali. Il-fatt li, taħt l-Artikolu 10(3) tal‑Azzjoni Konġunta 2008/124, il-kuntratti ta’ xogħol inkwistjoni kienu konklużi ma’ MJ bħala l-Kap tal-Missjoni ma jfissirx li hu l-persuna li timpjega. Dan jirriżulta mill-ġurisprudenza tal-qrati tal-Unjoni ( 13 ), li tirreferi għal Eulex Kosovo bħala l-persuna li timpjega, u mhux għall-Kapijiet tal-Missjoni suċċessivi fil‑kapaċità personali tagħhom, anki fejn il-kuntratti ta’ xogħol ġew iffirmati qabel id-Deċiżjoni 2014/349. Kif qalet waqt is-seduta, Eulex Kosovo diġà kellha l‑kapaċità li tirrekluta persunal taħt l-Artikolu 9(3) tal-Azzjoni Konġunta 2008/124, u l-Artikolu 16(5) tagħha, kif emendat, japplika għal talbiet imressqa mill‑15 ta’ Ġunju 2014 ’il quddiem, anki jekk il-fatti jkunu seħħew qabel din id-data, kif ġara hawnhekk.

V. Analiżi

32. Permezz tad-domanda tagħha, il-qorti tar-rinviju essenzjalment tistaqsi jekk l-Azzjoni Konġunta 2008/124, qabel ġiet emendata bid-Deċiżjoni 2014/349, għandhiex tiġi interpretata bħala li tfisser li, għall-perijodu qabel it‑12 ta’ Ġunju 2014, il-Kap tal-Missjoni ta’ Eulex Kosovo, Eulex Kosovo, il-Kunsill, il‑Kummissjoni jew is-SEAE għandhom jitqiesu bħala l-persuna li timpjega tal‑persunal internazzjonali okkupat fis-servizz ta’ Eulex Kosovo għall-finijiet tad‑determinazzjoni tal-konvenut fit-tilwima fil-kawża prinċipali.

33. Kif jidher ċar mid-deċiżjoni tar-rinviju, din id-domanda toriġina mill-fatt li Eulex Kosovo espliċitament ingħatat il-kapaċità li tikkonkludi kuntratti, li timpjega persunal, u li tkun parti fi proċeduri legali bis-saħħa tal-emendi għall‑Azzjoni Konġunta 2008/124 magħmula bid-Deċiżjoni 2014/349, preċiżament, permezz tal-Artikolu 15a tal-Azzjoni Konġunta 2008/124, imdaħħal bid-Deċiżjoni 2014/349, li japplika mit‑12 ta’ Ġunju 2014, filwaqt li qabel dik id‑data, il-Kap tal-Missjoni kkonkluda l-kuntratti ta’ xogħol f’ismu personali u kellu responsabbiltà fir-rigward tal-implimentazzjoni tal-baġit ta’ dik il-missjoni, kif stabbilit fl-Azzjoni Konġunta 2008/124. Barra minn hekk, il-Kunsill, il‑Kummissjoni u s-SEAE huma involuti fil-ħolqien u fl-operat ta’ Eulex Kosovo u għalhekk jistgħu jitqiesu responsabbli għall-atti mwettqa mill-Kap tal-Missjoni fir-rigward tal-impjieg ta’ persunal internazzjonali, sa fejn il-missjoni Eulex Kosovo nnifisha ma setgħatx tinżamm responsabbli. Kif irrimarkaw ir-rikorrenti fil-kawża prinċipali, il-qorti tar-rinviju jeħtieġ li tidentifika l-persuna li timpjegahom għall-finijiet tad-deċiżjoni dwar it-tilwima li għandha quddiemha u, skont id-dritt nazzjonali applikabbli, il-kwalità ta’ persuna li timpjega tingħata lil dik l-entità li għandha personalità ġuridika u l-kapaċità li twieġeb fil-qorti għal talbiet dwar ir-relazzjoni tax-xogħol.

34. Sabiex tingħata risposta għad-domanda preliminari f’din il-kawża, jeħtieġ l-ewwel li jsiru xi osservazzjonijiet preliminari dwar missjonijiet internazzjonali tal-Unjoni u Eulex Kosovo (sezzjoni A). Sejjer imbagħad nindirizza l‑ġurisdizzjoni tal-Qorti tal-Ġustizzja li tagħti deċiżjoni preliminari dwar l‑interpretazzjoni tal-Azzjoni Konġunta 2008/124 fiċ-ċirkustanzi tal-kawża preżenti (sezzjoni B) u l-argumenti mressqa mill-Kummissjoni rigward l‑ammissibbiltà tad-domanda magħmula (sezzjoni Ċ), qabel ma nipproċedi sabiex neżamina din id-domanda (sezzjoni D).

35. Abbażi ta’ din l-analiżi, wasalt għall-konklużjoni li l-Qorti tal-Ġustizzja għandha ġurisdizzjoni fil-kawża preżenti u li d-domanda magħmula hija ammissibbli. Nikkonkludi wkoll li l-Azzjoni Konġunta 2008/124, qabel ġiet emendata bid-Deċiżjoni 2014/349, għandha tiġi interpretata bħala li tagħti l‑kwalità ta’ persuna li timpjega tar-rikorrenti fil-kawża prinċipali lill-Kummissjoni għall-perijodu qabel it‑12 ta’ Ġunju 2014.

A. Osservazzjonijiet preliminari

36. Fil-qasam tal-PESK taħt it-Titolu V tat-TUE, il-Politika ta’ Sigurtà u ta’ Difiża Komuni (iktar ’il quddiem il-“PSDK” ( 14 )) tipprovdi lill-Unjoni b’kapaċità operattiva biex tibgħat missjonijiet ċivili u militari ’l barra mill-Unjoni sabiex jissodisfaw firxa ta’ kompiti, inkluż għall-prevenzjoni ta’ kunflitti u għaż-żamma tal-paċi ( 15 ). Kif ġie nnotat f’rapporti reċenti, tali missjonijiet jirrappreżentaw strument uniku fil-kaxxa tal-għodda tal-Unjoni li jippermetti azzjoni diretta għall‑immaniġġjar ta’ kunflitt jew kriżi, u għalhekk huma parti minn sforz strateġiku għall-provvista ta’ sigurtà, li jippermetti pajjiżi jirkupraw minn kunflitt u jipproteġi lill-Unjoni u liċ-ċittadini tagħha permezz ta’ azzjoni esterna ( 16 ). Bħalissa hemm 17‑il missjoni tal-PSDK għaddejjin – 11‑il missjoni ċivili u 6 missjonijiet jew operazzjonijiet militari – fejn jaħdmu madwar 5000 persuna madwar id-dinja ( 17 ).

37. Eulex Kosovo hija missjoni ċivili tal-PSDK, li ġiet stabbilita mill-Azzjoni Konġunta 2008/124, kif emendata l-iżjed reċentement mid-Deċiżjoni 2021/904. L‑Azzjoni Konġunta 2008/124 ġiet estiża diversi drabi, u l-mandat attwali ta’ Eulex Kosovo jibqa’ għaddej sal‑14 ta’ Ġunju 2023, kif indikat b’din id-deċiżjoni. Eulex Kosovo hija meqjusa bħala l-ikbar missjoni ċivili tal-PSDK sal-lum ( 18 ). Skont l-Artikolu 5(1) tal-Azzjoni Konġunta 2008/124, Eulex Kosovo ġiet varata mill-Kunsill wara approvazzjoni tal-Pjan Operattiv (iktar ’il quddiem “OPLAN”), li flimkien mal-Kunċett ta’ Operazzjonijiet (iktar ’il quddiem “CONOPS”), huma dokumenti bażiċi ta’ ppjanar għall-implimentazzjoni tal-mandat ta’ Eulex Kosovo ( 19 ).

38. Skont l-Artikolu 2 tal-Azzjoni Konġunta 2008/124 ( 20 ), l-istqarrija tal‑missjoni ta’ Eulex Kosovo huwa li “tassisti lill-istituzzjonijiet tal-Kosovo, lil awtoritajiet ġudizzjarji u lil aġenziji ta’ l-infurzar tal-liġi fil-progress tagħhom lejn is-sostenibbiltà u r-responsabbiltà u fl-iżvilupp u t-tisħiħ ulterjuri ta’ sistema ġudizzjarja multietnika indipendenti u servizz tal-pulizija u tad-dwana multietniku, filwaqt li jiġi żgurat li dawn l-istituzzjonijiet huma ħielsa minn interferenzi politiċi u jaderixxu ma’ l-istandards rikonoxxuti fl-ambitu internazzjonali u l-aħjar prattika Ewropea”.

39. Taħt l-Artikolu 9 tal-Azzjoni Konġunta 2008/124, kif emendata bid‑Deċiżjonijiet 2010/322 u 2014/349, il-persunal ta’ Eulex Kosovo jikkonsisti minn persunal kkollokat mill-Istati Membri u mill-istituzzjonijiet tal-Unjoni, flimkien ma’ persunal internazzjonali u lokali li hu mpjegat fuq bażi kuntrattwali.

40. Kif stabbilit fl-Artikolu 11 tal-Azzjoni Konġunta 2008/124, kif emendata bid-Deċiżjoni 2010/322, Eulex Kosovo għandha l-linja ta’ kmand segwenti. Il‑KPS, li huwa kumitat speċifiku tal-Kunsill li jittratta mal-PESK ( 21 ), jeżerċita l‑kontroll politiku u d-direzzjoni strateġika ta’ Eulex Kosovo taħt ir-responsabbiltà tal-Kunsill u tar-Rappreżentant Għoli tal-Unjoni għall-Affarijiet Barranin u l‑Politika ta’ Sigurtà (iktar ’il quddiem ir-“RGħ”) ( 22 ). Fil-kuntest tal-PESK definit mill-Kunsill Ewropew u mill-Kunsill ( 23 ), ir-RGħ jiżgura l-implimentazzjoni tad‑deċiżjonijiet tagħhom, inkluż dawk relatati mal-missjonijiet tal-PSDK, u huwa megħjun mis-SEAE, li huwa s-servizz diplomatiku tal-Unjoni ( 24 ). Il-KPS huwa awtorizzat mill-Kunsill biex jaħtar il-Kap tal-Missjoni ( 25 ), li t-terminu tiegħu jdum għal perijodi ta’ żmien speċifiċi, ħafna drabi sena jew sentejn, skont il-mandat ta’ Eulex Kosovo ( 26 ).

41. Barra minn hekk, il-Kmandant tal-Operazzjoni Ċivili jeżerċita l-kmand u l‑kontroll tal-Eulex Kosovo fil-livell strateġiku, taħt il-kontroll politiku u d‑direzzjoni strateġika tal-KPS u l-awtorità ġenerali tar-RGħ ( 27 ). Il-Kmandant tal‑Operazzjoni Ċivili huwa wkoll id-Direttur tal-Kapaċità Ċivili tal-Ippjanar u t‑Tmexxija ( 28 ), li hija direttorat tas-SEAE li sservi bħala l-kwartieri ġenerali operattivi għall-missjonijiet ċivili tal-PSDK ( 29 ). Il-Kap tal-Missjoni jeżerċita l‑kmand u l-kontroll ta’ Eulex Kosovo fuq il-post u huwa direttament responsabbli lejn il-Kmandant tal-Operazzjoni Ċivili ( 30 ).

B. Ġurisdizzjoni tal‑Qorti tal‑Ġustizzja

42. Il-ġurisdizzjoni tal-Qorti tal-Ġustizzja biex tieħu konjizzjoni tal-kawża preżenti ma hijiex ikkontestata mill-partijiet ( 31 ). Madankollu, il-kwistjoni tal‑ġurisdizzjoni tal-Qorti tal-Ġustizzja tista’ tiġi eżaminata mill-Qorti tal‑Ġustizzja ex officio ( 32 ). Minħabba li l-Azzjoni Konġunta 2008/124 ġiet adottata abbażi tad-dispożizzjonijiet tat-Trattat dwar il-PESK ( 33 ), jidher li huwa neċessarju li jiġi eżaminat jekk il-ġurisdizzjoni tal-Qorti tal-Ġustizzja sabiex tagħti deċiżjoni preliminari dwar l-interpretazzjoni tal-Azzjoni Konġunta 2008/124 tistax tkun potenzjalment affettwata mir-regoli li jillimitaw il-ġurisdizzjoni tal-qrati tal‑Unjoni fil-PESK, kif stabbilit fit-tieni subparagrafu tal-Artikolu 24(1) TUE u fl-ewwel paragrafu tal-Artikolu 275 TFUE. Tabilħaqq, kif innota s-SEAE, jidher li dan huwa l-ewwel każ li jinvolvi rinviju għal deċiżjoni preliminari rigward l‑interpretazzjoni ta’ att tal-PESK li wasal quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja f’dan ir‑rigward.

43. Għandu jitfakkar li, kif iddeċidiet il-Qorti tal-Ġustizzja, taħt it-tieni subparagrafu tal-Artikolu 24(1) TUE u l-ewwel paragrafu tal-Artikolu 275 TFUE, il-qrati tal-Unjoni, bħala regola ġenerali, ma għandhomx ġurisdizzjoni fir-rigward tad-dispożizzjonijiet relatati mal-PESK u l-atti adottati abbażi ta’ dawn id‑dispożizzjonijiet. Madankollu, peress li dawn ir-regoli jintroduċu deroga għar‑regola tal-ġurisdizzjoni ġenerali taħt l-Artikolu 19 TUE, għandhom jiġu interpretati b’mod restrittiv ( 34 ). F’dan ir-rigward, il-Qorti tal-Ġustizzja enfasizzat li kemm mill-Artikolu 2 TUE, li jinsab fid-dispożizzjonijiet komuni tat-TUE, kif ukoll mill-Artikolu 21 TUE, dwar l-azzjoni esterna tal-Unjoni, li għalih jirreferi l‑Artikolu 23 TUE, dwar il-PESK, jirriżulta li l-Unjoni hija bbażata, b’mod partikolari, fuq il-valur tal-Istat tad-dritt ( 35 ). Għaldaqstant, minkejja li l‑Artikolu 47 tal-Karta tad-Drittijiet Fundamentali tal-Unjoni Ewropea (iktar ’il quddiem “il‑Karta”) ma jistax joħloq ġurisdizzjoni għall-Qorti tal-Ġustizzja meta t-trattati jeskluduha, il-prinċipju ta’ protezzjoni ġudizzjarja effettiva kif minqux f’dik id‑dispożizzjoni, flimkien mal-funzjoni mogħtija lill-Qorti tal-Ġustizzja taħt l‑Artikolu 19(1) TUE sabiex tiżgura l-osservanza tad-dritt fl-applikazzjoni u l‑interpretazzjoni tat-trattati, bl-istess mod jimplika interpretazzjoni restrittiva ta’ dawn ir-regoli ( 36 ).

44. Barra minn hekk, teżisti ġurisprudenza dwar kwistjonijiet ta’ ġurisdizzjoni relatati mal-PESK li tindika li l-fatt li att tal-PESK huwa involut fiċ-ċirkustanzi partikolari tal-każ ma jfissirx neċessarjament li r-restrizzjonijiet imposti fuq il‑ġurisdizzjoni tal-Qorti tal-Ġustizzja skont l-Artikolu 24(1) TUE u l‑Artikolu 275 TFUE japplikaw ( 37 ). Peress li din il-ġurisprudenza tikkonċerna parzjalment missjonijiet internazzjonali tal-Unjoni, huwa utli li jiġu stabbiliti punti saljenti ta’ ċerti sentenzi għall-finijiet tal-kawża preżenti.

45. Pereżempju, nibdew mis-sentenza tal‑24 ta’ Ġunju 2014, fl-ismijiet Il‑Parlament vs Il-Kunsill ( 38 ), fejn il-Qorti tal-Ġustizzja rrikonoxxiet, fil-kuntest ta’ rikors għal annullament ippreżentat fil-konfront ta’ deċiżjoni tal-Kunsill dwar l‑iffirmar u l-konklużjoni ta’ ftehim internazzjonali relatat mal-PESK, u b’mod partikolari missjonijiet internazzjonali tal-Unjoni, li hija għandha ġurisdizzjoni sabiex tistħarreġ jekk tali ftehim ġiex innegozjat u konkluż konformement mal‑proċedura stabbilita fl-Artikolu 218 TFUE, li hija ta’ applikazzjoni ġenerali u intiża sabiex bħala prinċipju tapplika għall-ftehimiet internazzjonali kollha inkluż dawk fil-PESK.

46. Barra minn hekk, fis-sentenza fil-kawża Elitaliana ( 39 ), il-Qorti tal-Ġustizzja kkonfermat il-ġurisdizzjoni tal-qrati tal-Unjoni sabiex jieħdu konjizzjoni ta’ rikorsi għal annullament u għad-danni ppreżentati mir-rikorrenti bbażati fuq l‑għoti ta’ kuntratt pubbliku għas-servizzi bil-ħelikopter minn Eulex Kosovo lil offerent ieħor. Il-Qorti tal-Ġustizzja ddeċidiet li l-miżuri kontenzjużi, li l‑annullament tagħhom intalab minħabba ksur tar-regoli tal-Unjoni dwar kuntratti pubbliċi, kienu jirrigwardaw l-għoti ta’ kuntratt pubbliku li wassal għal spejjeż koperti mill-baġit tal-Unjoni u għalhekk il-kuntratt inkwistjoni kien jaqa’ taħt id‑dispożizzjonijiet tar-Regolament Finanzjarju tal-Unjoni ( 40 ).

47. Għandu jiġi ċċarat ukoll li, fil-kawża H ( 41 ), il-Qorti tal-Ġustizzja affermat il‑ġurisdizzjoni tal-qrati tal-Unjoni li jieħdu konjizzjoni ta’ rikorsi għal annullament u għad-danni ppreżentati minn membru tal-persunal ikkollokat minn Stat Membru lil missjoni internazzjonali tal-Unjoni oħra, senjatament, il-Missjoni tal-Pulizija tal-Unjoni Ewropea (iktar ’il quddiem “EUPM”) fil‑Bosnja‑Ħerzegovina, b’konnessjoni ma’ deċiżjonijiet meħuda mill-Kap tal‑Missjoni fejn ġiet assenjata mill-ġdid f’kariga f’uffiċċju reġjonali. Skont il‑Qorti tal-Ġustizzja, filwaqt li d-deċiżjonijiet ikkontestati ngħataw fil-kuntest tal‑PESK u kienu jirrelataw mal-azzjoni operattiva f’dak il-qasam, huma kienu jikkostitwixxu, minħabba l-essenza tagħhom stess, atti ta’ ġestjoni tal-persunal, bħal kull deċiżjoni simili adottata mill-istituzzjonijiet tal-Unjoni fil-kuntest tal‑eżerċizzju tal-kompetenzi tagħhom. F’dawn iċ-ċirkustanzi, ir-restrizzjonijiet imposti fuq il-ġurisdizzjoni tal-qrati tal-Unjoni fil-PESK ma jipprekludux stħarriġ ta’ atti ta’ ġestjoni tal-persunal relatati ma’ membri tal-persunal ikkollokati mill‑Istati Membri, meta l-qrati tal-Unjoni għandhom ġurisdizzjoni taħt l‑Artikolu 270 TFUE li jistħarrġu tali atti fejn dawn jikkonċernaw membri tal‑persunal ikkollokati mill-istituzzjonijiet tal-Unjoni. Inkella, fejn att wieħed ta’ ġestjoni tal-persunal relatat ma’ operazzjonijiet “fuq il-post” jikkonċerna kemm membri tal-persunal ikkollokati mill-Istati Membri u dawk ikkollokati mill‑istituzzjonijiet tal-Unjoni, id-deċiżjoni fir-rigward ta’ dawk tal-ewwel tista’ tkun irrikonċiljabbli mad-deċiżjoni fir-rigward ta’ dawk tal-aħħar.

48. Fuq din il-bażi, huwa minnu li l-każijiet preċedenti kienu jikkonċernaw rikorsi għal annullament u għal danni ppreżentati taħt l-Artikolu 263 TFUE u t‑tieni paragrafu tal-Artikolu 340 TFUE, u mhux deċiżjonijiet preliminari dwar l‑interpretazzjoni tad-dritt tal-Unjoni taħt l-Artikolu 267 TFUE. Barra minn hekk, iċ-ċirkustanzi li wasslu għas-sentenza fil-kawża H kienu jikkonċernaw membru tal-persunal ta’ missjoni internazzjonali tal-Unjoni li kien ikkollokat, u mhux bil‑kuntratt, u din is-sentenza fittxet parzjalment li tevita trattament differenti fid‑deċiżjonijiet dwar it-tilwimiet rigward persunal ikkollokat mill-Istati Membri u mill-istituzzjonijiet tal-Unjoni. Madankollu, fil-fehma tiegħi, minn dik is-sentenza jista’ jiġi ġeneralment dedott li l-Artikolu 24(1) TUE u l-Artikolu 275 TFUE ma jipprekludux il-ġurisdizzjoni tal-qrati tal-Unjoni li jisimgħu azzjonijiet relatati mal-ġestjoni tal-persunal ta’ missjonijiet internazzjonali tal-Unjoni. Tabilħaqq, fid-dawl tas-sentenza fil-kawża H, il-qrati tal-Unjoni affermaw il-ġurisdizzjoni tagħhom rigward kwistjonijiet ta’ ġestjoni ta’ persunal fil-kuntest ta’ rikorsi għal annullament u għal danni ppreżentati minn membru tal-persunal bil-kuntratt ta’ aġenzija tal-Unjoni fil-PESK ( 42 ), flimkien ma’ azzjoni kuntrattwali bbażata fuq l‑Artikolu 272 TFUE mressqa minn ex membru tal-persunal bil-kuntratt ta’ missjoni internazzjonali tal-Unjoni ( 43 ).

49. Il-ġurisprudenza msemmija hawn fuq għalhekk issostni l-fehma li l‑Artikolu 24(1) TUE u l-Artikolu 275 TFUE ma jipprekludux il-ġurisdizzjoni tal‑Qorti tal-Ġustizzja fil-kawża preżenti.

50. Huwa ċertament il-każ li l-Qorti tal-Ġustizzja hija mitluba tinterpreta l‑Azzjoni Konġunta 2008/124, li l-bażi legali tagħha taqa’ fil-PESK. Madankollu, id-domanda magħmula tikkonċerna kwistjoni ġenerali ta’ ġestjoni ta’ persunal, u mhux waħda ta’ implimentazzjoni tal-PESK. F’dan ir-rigward, il-konklużjoni tal‑kuntratti ta’ xogħol inkwistjoni, flimkien mad-deċiżjonijiet ikkontestati relatati man-nuqqas ta’ tiġdid ta’ tali kuntratti u l-klassifikazzjoni mill-ġdid ta’ karigi, jistgħu jitqiesu li jikkostitwixxu, minħabba l-essenza tagħhom stess, atti tipiċi ta’ ġestjoni tal-persunal fl-organizzazzjoni tar-riżorsi umani fis-servizz ta’ Eulex Kosovo. Konsegwentement, fil-fehma tiegħi, mis-sentenza fil-kawża H isegwi li r‑restrizzjonijiet imposti fuq il-ġurisdizzjoni tal-Qorti tal-Ġustizzja taħt l‑Artikolu 24(1) TUE u l-Artikolu 275 TFUE ma jeskludux il-ġurisdizzjoni tal‑Qorti tal-Ġustizzja li tagħti deċiżjoni preliminari dwar l-interpretazzjoni tal‑Azzjoni Konġunta 2008/124 fiċ-ċirkustanzi tal-kawża preżenti. Dan huwa l‑każ, meta jittieħdu inkunsiderazzjoni l-Artikolu 19(1) TUE u l-Artikolu 47 tal‑Karta, peress li d-dritt tar-rikorrenti fil-kawża prinċipali għal protezzjoni ġudizzjarja effettiva huwa inkwistjoni.

51. Għaldaqstant, nikkunsidra li l-Qorti tal-Ġustizzja għandha ġurisdizzjoni fil‑kawża preżenti.

C. Ammissibbiltà tad‑domanda preliminari

52. Skont l-argumenti mressqa mill-Kummissjoni, id-domanda magħmula hija inammissibbli minħabba n-natura ipotetika tagħha.

53. Fil-fehma tiegħi, dawn l-argumenti għandhom jiġu miċħuda.

54. Kif iddikjarat il-Qorti tal-Ġustizzja b’mod konsistenti, fil-kuntest tal‑kooperazzjoni bejn il-Qorti tal-Ġustizzja u l-qrati nazzjonali, stabbilita fl‑Artikolu 267 TFUE, hija biss il-qorti nazzjonali li quddiemha titressaq it‑tilwima u li għandha tassumi responsabbiltà għad-deċiżjoni ġudizzjarja sussegwenti li għandha tevalwa, fid-dawl taċ-ċirkustanzi partikolari tal-kawża, kemm il-ħtieġa ta’ deċiżjoni preliminari sabiex tkun f’pożizzjoni li tagħti d‑deċiżjoni tagħha kif ukoll ir-rilevanza tad-domandi li hija tagħmel lill-Qorti tal‑Ġustizzja. Għaldaqstant, fejn id-domandi magħmula jikkonċernaw l‑interpretazzjoni tad-dritt tal-Unjoni, il-Qorti tal-Ġustizzja hija, bħala prinċipju, marbuta tagħti deċiżjoni ( 44 ). Minn dan isegwi li d-domandi dwar id-dritt tal-Unjoni jgawdu minn preżunzjoni ta’ rilevanza. Ir-rifjut tal-Qorti tal-Ġustizzja li tiddeċiedi fuq domanda preliminari magħmula minn qorti nazzjonali huwa possibbli biss jekk jidher b’mod pjuttost manifest li l-interpretazzjoni mitluba tad-dritt tal‑Unjoni ma għandhiex rabta mar-realtà jew mas-suġġett tat-tilwima fil-kawża prinċipali, meta l-problema tkun ta’ natura ipotetika jew inkella meta l-Qorti tal‑Ġustizzja ma jkollhiex elementi ta’ fatt u ta’ liġi neċessarji sabiex tirrispondi b’mod effettiv għad-domandi magħmula lilha ( 45 ).

55. Fil-kawża preżenti, kif ġie ndikat fil-punti 20 u 21 ta’ dawn il‑konklużjonijiet, il-qorti tar-rinviju esponiet b’mod adegwat fit-talba tagħha mhux biss ir-raġunijiet li wassluha sabiex tagħmel domanda lill-Qorti tal‑Ġustizzja dwar l-interpretazzjoni tal-Azzjoni Konġunta 2008/124, iżda wkoll ir-raġunijiet għalfejn din l-interpretazzjoni hija meħtieġa sabiex tiġi deċiża t‑tilwima fil-kawża prinċipali.

56. Barra minn hekk, sa fejn il-Kummissjoni tilmenta li d-domanda magħmula tikkonċerna dispożizzjoni tad-dritt tal-Unjoni li ma kinitx għadha fis-seħħ meta ġew ippreżentati r-rikorsi quddiem il-qorti tar-rinviju, din id-domanda tikkonċerna l-interpretazzjoni tad-dispożizzjonijiet rilevanti tal-Azzjoni Konġunta 2008/124 għall-finijiet ta’ identifikazzjoni tal-persuna li timpjega tar-rikorrenti fil-kawża prinċipali qabel it‑12 ta’ Ġunju 2014, li tinkludi l-evalwazzjoni ta’ meta huma applikabbli dawn id-dispożizzjonijiet. L-oġġezzjoni tal-Kummissjoni għalhekk tirrelata mas-sustanza, pjuttost milli mal-ammissibbiltà, tar-rinviju ( 46 ).

57. F’dawn iċ-ċirkustanzi, għandu jiġi kkunsidrat li l-interpretazzjoni mitluba ma hijiex manifestament mhux relatata mal-fatti jew l-għan tal-kawża prinċipali u li l-kwistjonijiet imqajma ma humiex ipotetiċi.

58. Għaldaqstant, jiena tal-fehma li d-domanda magħmula fil-kawża preżenti hija ammissibbli.

D. Risposta għad‑domanda magħmula

59. Kif issemma fil-punt 32 ta’ dawn il-konklużjonijiet, id-domanda quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja tikkonċerna l-identifikazzjoni tal-persuna jew l-entità li għandha l-kwalità tal-persuna li timpjega fir-rigward ta’ persunal internazzjonali okkupat fis-servizz ta’ Eulex Kosovo qabel it‑12 ta’ Ġunju 2014 u għalhekk li tista’ titqies bħala l-konvenuta għall-finijiet tat-tilwima fil-kawża prinċipali. Sejjer għalhekk neżamina, l-ewwel, ir-rwol tal-Kap tal-Missjoni, it-tieni, dak ta’ Eulex Kosovo, u, it-tielet, dak tal-Kunsill, il-Kummissjoni u s-SEAE.

1. Il-Kap tal‑Missjoni

60. Skont l-argumenti mressqa mill-Kummissjoni, il-Kap tal-Missjoni jista’ jitqies bħala l-persuna li timpjega tar-rikorrenti fil-kawża prinċipali għall-perijodu mit‑12 ta’ Ġunju 2014, peress li huwa l-kontroparti fil-kuntratti ta’ xogħol inkwistjoni u peress li ma kienx possibbli għal Eulex Kosovo li jkollha l-kwalità ta’ persuna li timpjega qabel l-introduzzjoni tal-Artikolu 15a tal-Azzjoni Konġunta 2008/124, kif emendata. Ir-rikorrenti fil-kawża prinċipali, il-Gvern Spanjol, il-Kunsill, is-SEAE u Eulex Kosovo huma ta’ fehma differenti.

61. Irrid niddikjara mill-bidu li, għall-kuntrarju tal-argumenti tal-Kummissjoni, hemm indikazzjonijiet qawwija, abbażi tad-dispożizzjonijiet rilevanti tal-Azzjoni Konġunta 2008/124, li l-Kap tal-Missjoni ma jistax jitqies bħala l-persuna li timpjega tar-rikorrenti fil-kawża prinċipali, kemm qabel u kemm wara t‑12 ta’ Ġunju 2014.

62. F’dan ir-rigward, il-kliem tal-Azzjoni Konġunta 2008/124 isemmi repetutament il-persunal ta’ Eulex Kosovo, u mhux il-persunal tal-Kap tal‑Missjoni ( 47 ). Filwaqt li l-Artikolu 10(3) tal-Azzjoni Konġunta 2008/124, qabel ġiet emendata, kien jipprovdi li l-kuntratti ta’ xogħol ma’ persunal internazzjonali u lokali kellhom jiġu konklużi mal-Kap tal-Missjoni, din id-dispożizzjoni tinsab fl-Artikolu 10 tagħha, li t-titolu tiegħu, flimkien mal-ewwel paragrafu tiegħu, jirreferu għal Eulex Kosovo u “l-persunal tagħha”.

63. Barra minn hekk, kif indikat mir-rikorrenti fil-kawża prinċipali, il-Gvern Spanjol u Eulex Kosovo, huwa evidenti mid-dispożizzjonijiet tal-Azzjoni Konġunta 2008/124 li, fir-rigward ta’ relazzjonijiet ma’ persunal internazzjonali, il-Kap tal-Missjoni jibqa’ subordinat għall-Kunsill u l-Kummissjoni.

64. Fir-rigward tal-Kunsill, fid-dawl tal-linja ta’ kmand ta’ Eulex Kosovo kif stabbilita fil-punti 40 u 41 ta’ dawn il-konklużjonijiet, il-Kap tal-Missjoni huwa suġġett għall-kontroll politiku u d-direzzjoni strateġika tal-Kunsill permezz tal‑KPS u tal-Kmandant tal-Operazzjoni Ċivili u, kif indikat fl-Artikolu 8(3) tal‑Azzjoni Konġunta 2008/124, il-Kap tal-Missjoni jagħti struzzjonijiet lill‑persunal kollu ta’ Eulex Kosovo skont l-istruzzjonijiet tal-Kmandant tal‑Operazzjoni Ċivili fil-livell strateġiku. Mill-Artikolu 12(2) tal-Azzjoni Konġunta 2008/124 jirriżulta li l-KPS, u mhux il-Kap tal-Missjoni, għandu s‑setgħa li jemenda l-OPLAN (ara l-punt 37 ta’ dawn il-konklużjonijiet), li tista’ tinkludi r-ristrutturazzjoni ta’ Eulex Kosovo (peress li, skont l-Artikolu 6(3)(a) tal‑Azzjoni Konġunta 2008/124, il-persunal ta’ Eulex Kosovo huwa ddefinit fl‑OPLAN). Għaldaqstant, fiċ-ċirkustanzi tal-kawża preżenti, jidher li MJ bħala l‑Kap tal-Missjoni kien obbligat li jimplimenta d-deċiżjonijiet relatati mar‑ristrutturazzjoni ta’ Eulex Kosovo fir-rigward tal-klassifikazzjoni mill-ġdid u t-terminazzjoni ta’ karigi u ma kellu ebda diskrezzjoni f’dan ir-rigward ( 48 ).

65. Bl-istess mod, fir-rigward tal-Kummissjoni, skont l-Artikolu 8(5) tal‑Azzjoni Konġunta 2008/124, qabel ġiet emendata bid-Deċiżjoni 2014/349, il‑Kap tal-Missjoni huwa responsabbli għall-implimentazzjoni tal-baġit ta’ Eulex Kosovo u għandu jiffirma kuntratt mal-Kummissjoni għal dan l-għan, filwaqt li skont l-Artikolu 16(4) tal-Azzjoni Konġunta 2008/124, qabel ġiet emendata bid‑Deċiżjoni 2014/349, il-Kap tal-Missjoni għandu jirrapporta b’mod sħiħ lill‑Kummissjoni u jiġi ssorveljat minnha dwar l-attivitajiet imwettqa fil-qafas ta’ dan il-kuntratt, li għalhekk jinkludi l-impjieg ta’ persunal internazzjonali. Sejjer nerġa’ ndur għal din il-kwistjoni iżjed tard fl-analiżi tiegħi (ara l-punti 88 sa 92 ta’ dawn il-konklużjonijiet).

66. Din l-interpretazzjoni hija kkorroborata wkoll mill-fatt li, kif imsemmi fil‑punt 40 ta’ dawn il-konklużjonijiet, il-Kap tal-Missjoni huwa maħtur għal perijodu ta’ żmien limitat konformement mal-mandat ta’ Eulex Kosovo. Għaldaqstant, kif indikat mir-rikorrenti fil-kawża prinċipali u mis-SEAE, ikun kontradittorju kieku kull Kap tal-Missjoni suċċessiv fil-kapaċità personali tiegħu kellu jitqies bħala l-persuna li timpjega. Tabilħaqq, il-Komunikazzjoni tal‑2009 kienet tipprevedi t-tkomplija tal-avvanz ta’ membri tal-persunal internazzjonali irrispettivament minn ħatriet suċċessivi ta’ Kapijiet tal-Missjoni ( 49 ).

67. Minkejja l-fatt li l-kuntratti ta’ xogħol inkwistjoni huma ffirmati minn MJ bħala l-Kap tal-Missjoni u jirreferu għalih bħala l-“persuna li timpjega”, dan ma għandux, fil-fehma tiegħi, jiġi kkunsidrat li jfisser li l-Kap tal-Missjoni għandu jitqies, fil-kapaċità individwali tiegħu, bħala l-persuna li timpjega ta’ tali persunal u li għalhekk huwa personalment responsabbli għall-kuntratti ta’ xogħol konklużi. Għall-kuntrarju, kif indikat mir-rikorrenti fil-kawża prinċipali, il-Gvern Spanjol u Eulex Kosovo, il-Kap tal-Missjoni jista’ jitqies li jaġixxi f’isem l-Unjoni Ewropea fit-twettiq tal-implimentazzjoni tal-mandat ta’ Eulex Kosovo permezz tal-kompiti fdati lilu mill-Azzjoni Konġunta 2008/124.

2. Eulex Kosovo

68. Skont l-argumenti mressqa mill-Kunsill, is-SEAE u Eulex Kosovo, flimkien mal-Kummissjoni sussidjarjament, Eulex Kosovo tista’ titqies bħala l‑persuna li timpjega tar-rikorrenti fil-kawża prinċipali kemm qabel u kemm wara t‑12 ta’ Ġunju 2014, fid-dawl tal-effett allegatament dikjaratorju tal-Artikolu 15a tal-Azzjoni Konġunta 2008/124, kif emendata, u l-fatt li l-Artikolu 16(5) tagħha japplika għal avvenimenti li ġraw qabel il‑15 ta’ Ġunju 2014 jekk it-talba titressaq wara dik id-data, bħal f’din il-kawża (ara l-punt 17 ta’ dawn il-konklużjonijiet). Ir‑rikorrenti fil-kawża prinċipali u l-Gvern Spanjol ma jaqblux.

69. Fil-fehma tiegħi, abbażi tal-formulazzjoni tal-Azzjoni Konġunta 2008/124, il-kuntest tagħha u l-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja, Eulex Kosovo ma tistax titqies bħala l-persuna li timpjega tar-rikorrenti fil-kawża prinċipali għall-perijodu qabel it‑12 ta’ Ġunju 2014. Sejjer neżamina, l-ewwel, l-Artikolu 15a tal-Azzjoni Konġunta 2008/124, kif emendata, imbagħad, l-Artikolu 16(5) tal-Azzjoni Konġunta 2008/124, kif emendata.

70. Fl-ewwel lok, fir-rigward tal-Artikolu 15a tal-Azzjoni Konġunta 2008/124, kif emendata, għandu jiġu nnotat li paragun tad-dispożizzjonijiet tal-Azzjoni Konġunta 2008/124 qabel u wara t‑12 ta’ Ġunju 2014 jindika b’mod ċar l‑eżistenza ta’ persuni li jimpjegaw differenti tal-persunal internazzjonali okkupat fis-servizz ta’ Eulex Kosovo. Qabel l-adozzjoni tad-Deċiżjoni 2014/349, skont l‑Artikolu 10(3) tal-Azzjoni Konġunta 2008/124, kuntratti ta’ xogħol ma’ persunal internazzjonali ġew konklużi bejn il-Kap tal-Missjoni u l-membri tal-persunal u, skont l-Artikolu 8(5) tagħha, il-Kap tal-Missjoni, bħala l-persuna responsabbli mill-implimentazzjoni tal-baġit ta’ Eulex Kosovo, inkluż l-impjieg ta’ persunal internazzjonali, kien meħtieġ jikkonkludi kuntratt mal-Kummissjoni għal dan l‑għan. B’kuntrast ma’ dan, wara l-adozzjoni tad-Deċiżjoni 2014/349, l‑Artikolu 10(3) u l-Artikolu 16(4) tal-Azzjoni Konġunta 2008/124, kif emendata, jispeċifikaw li Eulex Kosovo tikkonkludi kuntratti ta’ xogħol ma’ persunal internazzjonali u hija responsabbli għall-implimentazzjoni tal-baġit ta’ Eulex Kosovo li għalih tikkonkludi kuntratt mal-Kummissjoni, filwaqt l-Artikolu 8(5) ta’ dik l-azzjoni konġunta ġie mħassar.

71. Konsegwentement, abbażi tad-dispożizzjonijiet preċedenti, għandu jitqies li, qabel l-introduzzjoni tal-Artikolu 15a tal-Azzjoni Konġunta 2008/124, kif emendata, li jagħti lil Eulex Kosovo l-kapaċità, inter alia, li tikkonkludi kuntratti, li timpjega persunal, u li tkun parti fi proċeduri legali, Eulex Kosovo ma kellhiex il-kapaċità neċessarja li jkollha l-kwalità ta’ persuna li timpjega tal-persunal internazzjonali okkupat fis-servizz ta’ dik il-missjoni.

72. Il-kuntest tal-Azzjoni Konġunta 2008/124 jidher li jappoġġja din l‑interpretazzjoni. F’dan ir-rigward, għandu jiġi nnotat li, filwaqt li l-Artikolu 9(3) tal-Azzjoni Konġunta 2008/124 jipprovdi li Eulex Kosovo tista’ tirrekluta persunal internazzjonali fuq bażi kuntrattwali, kien hemm dispożizzjonijiet simili fis-seħħ għall-Grupp ta’ Ppjanar tal-UE (iktar ’il quddiem “EUPT Kosovo” ( 50 )), li kien involut fil-fażi ta’ ppjanar u tħejjija għall-istabbiliment ta’ Eulex Kosovo ( 51 ), li kienu għalhekk jippermettulu jirrekluta persunal internazzjonali u lokali fuq bażi kuntrattwali, filwaqt li l-Kap tal-EUPT Kosovo kien jikkonkludi kuntratti ta’ xogħol ma’ tali persunal. Insibha diffiċli li nikkunsidra li, mingħajr ebda għoti espliċitu ta’ kapaċità legali, grupp ta’ ppjanar temporanju bħal dan seta’ jitqies bħala l-persuna li timpjega ta’ tali persunal u jkun parti fi proċeduri legali.

73. Barra minn hekk, fil-Komunikazzjoni tal‑2012 ( 52 ), il-Kummissjoni rrimarkat li missjonijiet tal-PESK għandhom jingħataw personalità ġuridika jew minn tal‑inqas kapaċità legali wiesgħa biżżejjed li tippermetti l-implimentazzjoni tal‑mandat tagħhom u li tiżgura bażi legali soda sabiex tali missjonijiet jaġixxu, kemm ġewwa u kemm barra l-Unjoni, inkluż ikollhom locus standi quddiem ġurisdizzjonijiet. Il-Kummissjoni ddikjarat l-intenzjoni tagħha li titlob lill-Kunsill jadotta dispożizzjonijiet għal dan l-għan. Sentimenti simili ġew espressi wkoll mill-Qorti Ewropea tal-Awdituri fir-rapport speċjali tagħha dwar Eulex Kosovo, adottat fl‑2012 ( 53 ), li jirrakkomanda li Eulex Kosovo u l-missjonijiet futuri kollha tal-PESK jinkorporaw tali dispożizzjonijiet. Dan twettaq fir-rigward ta’ Eulex Kosovo u missjonijiet internazzjonali oħrajn tal-Unjoni ( 54 ) permezz tal‑introduzzjoni ta’ dispożizzjoni speċifika intitolata “Arranġamenti Legali” fid‑deċiżjoni rilevanti tal-Kunsill, kif stabbilita fl-Artikolu 15a tal-Azzjoni Konġunta 2008/124, kif emendata. Minn dan jista’ għalhekk jiġi dedott li kien meqjus neċessarju li Eulex Kosovo tingħata kapaċità legali espliċita, li qabel ma kellhiex, sabiex, b’mod partikolari, tirrekluta persunal bħala l-persuna li timpjega u tiddefendi lilha nnifisha fi proċeduri legali.

74. Jidher li din l-interpretazzjoni hija kkorroborata wkoll mill-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja. B’mod partikolari, fis-sentenza fil-kawża Elitaliana ( 55 ), fil‑kuntest ta’ proċeduri ppreżentati qabel l-adozzjoni tad-Deċiżjoni 2014/349, il‑Qorti tal-Ġustizzja affermat il-konstatazzjonijiet tal-Qorti Ġenerali li Eulex Kosovo ma kellhiex personalità ġuridika u li ma kien hemm ebda dispożizzjoni sabiex tkun parti fi proċeduri legali, bir-riżultat li ma setgħetx tingħata l-istatus ta’ korp, uffiċċju jew organu fis-sens tal-Artikolu 263 TFUE u li l-Kummissjoni ġiet ikkunsidrata bħala l-unika konvenuta. Konsegwentement, f’dik is-sentenza, il‑Qorti tal-Ġustizzja għamlet enfasi speċifiku fuq in-nuqqas ta’ kapaċità legali ta’ Eulex Kosovo minħabba l-assenza ta’ għoti espliċitu f’dan is-sens fl-Azzjoni Konġunta 2008/124 u abbażi ta’ dan ikkunsidrat li Eulex Kosovo ma setgħetx tkun konvenuta fil-proċeduri.

75. Għandu jiġi rrilevat ukoll li s-sentenza fil-kawża H kienet tinvolvi l-EUPM fil-Bosnja-Ħerzegovina, fejn ma kien hemm ebda dispożizzjoni fid-deċiżjoni tal‑Kunsill li tistabbilixxiha li tagħtiha kapaċità legali ( 56 ). Filwaqt li l-Qorti tal‑Ġustizzja ma indirizzatx il-punt direttament, jista’ jiġi dedott mill-fatt li ma kienx hemm għotja espressa ta’ kapaċità legali fir-rigward ta’ dik il-missjoni li l‑Qorti tal-Ġustizzja sabet li l-atti kkontestati kellhom jiġu imputati lil waħda mill‑istituzzjonijiet tal-Unjoni, mingħajr kunsiderazzjoni għal dik il-missjoni bħala konvenuta potenzjali fil-proċeduri.

76. Barra minn hekk, fil-fehma tiegħi s-sentenza fil-kawża Jenkinson ( 57 ) ma tappoġġjax konklużjoni differenti. Din kienet tinvolvi azzjoni bbażata prinċipalment fuq l-Artikolu 272 TFUE dwar ir-responsabbiltà kuntrattwali tal‑Unjoni, imressqa minn ex membru tal-persunal internazzjonali ta’ ċerti missjonijiet tal-Unjoni, inkluż Eulex Kosovo, kontra l-Kunsill, il-Kummissjoni, is-SEAE u Eulex Kosovo. Ir-rikorrent kien impjegat fis-servizz ta’ Eulex Kosovo mill‑5 ta’ April 2010 sal‑14 ta’ Novembru 2014, iżda kien biss l-aħħar kuntratt ta’ xogħol għall-perijodu mill‑15 ta’ Ottubru sal‑14 ta’ Novembru 2014 li kien fih klawżola ta’ arbitraġġ, fis-sens tal-Artiklu 272 TFUE, li tagħti ġurisdizzjoni lill‑Qrati tal-Unjoni. Fis-sentenza tagħha, il-Qorti tal-Ġustizzja ffukat fuq l‑evalwazzjoni mill-Qorti Ġenerali tal-portata tal-ġurisdizzjoni sabiex tieħu konjizzjoni tal-aspetti kuntrattwali tat-tilwima, u ddeċidiet li fejn hemm relazzjoni ta’ xogħol li tinvolvi sensiela ta’ kuntratti konsekuttivi, il-fatt li kuntratti preċedenti ma fihomx klawżola ta’ arbitraġġ ma jipprekludix lill-qrati tal-Unjoni milli jikkunsidraw il-kuntratti kollha fl-evalwazzjoni tagħhom tar-relazzjoni bejn il-partijiet. Madankollu, il-Qorti tal-Ġustizzja ma indirizzatx il-konstatazzjonijiet tal-Qorti Ġenerali rigward il-kapaċità legali ta’ Eulex Kosovo. Għaldaqstant, fil‑fehma tiegħi, il-motivazzjoni tal-Qorti tal-Ġustizzja dwar il-portata tal‑ġurisdizzjoni tal-qrati tal-Unjoni taħt l-Artikolu 272 TFUE ma jidhirx li hija trasponibbli għall-kwistjoni separata tal-identità tal-persuna li timpjega, li ma ġietx ittrattata f’dik is-sentenza ( 58 ).

77. Abbażi ta’ dan, għandu jitqies li l-Artikolu 15a tal-Azzjoni Konġunta 2008/124, kif emendata, ifisser li Eulex Kosovo ma għandhiex il‑kwalità ta’ persuna li timpjega għall-perijodu qabel it‑12 ta’ Ġunju 2014. Għall‑kuntrarju, minn din id-dispożizzjoni jsegwi li, għall-perijodu li jibda mit‑12 ta’ Ġunju 2014, Eulex Kosovo tista’ titqies bħala l-persuna li timpjega tal-persunal internazzjonali okkupat fis-servizz ta’ dik il-missjoni u għalhekk tista’ tkun hi stess il-konvenuta f’tilwimiet rigward kuntratti ta’ xogħol konklużi ma’ tali persunal ( 59 ).

78. Fit-tieni lok, rigward l-Artikolu 16(5) tal-Azzjoni Konġunta 2008/124, kif emendata, il-kliem ta’ din id-dispożizzjoni huwa ambigwu dwar jekk ifissirx li Eulex Kosovo hija responsabbli, mill‑15 ta’ Ġunju 2014, għal kwalunkwe pretensjonijiet u obbligi li jirriżultaw mill-implimentazzjoni tal-mandat, inkluż fejn l-atti seħħew qabel dik id-data, jew jekk hijiex responsabbli biss fejn l-atti seħħew f’dik id-data jew wara ( 60 ).

79. F’dan ir-rigward, għandu jiġi rrilevat li l-Artikolu 16(4) tal-Azzjoni Konġunta 2008/124, kif emendata, li ddaħħal fl-istess żmien tal-Artikolu 16(5) tagħha, jipprovdi li Eulex Kosovo tissostitwixxi l-Kap tal-Missjoni bħala responsabbli għall-implimentazzjoni tal-baġit tagħha. Għaldaqstant, meta ż-żewġ dispożizzjonijiet jinqraw flimkien, jidhirli li l-Artikolu 16(5) tal-Azzjoni Konġunta 2008/124, kif emendata, huwa intiż li jikkonferma li hija Eulex Kosovo li hija responsabbli għal kwalunkwe pretensjonijiet u obbligi li jirriżultaw mill‑implimentazzjoni tagħha stess tal-baġit mill‑15 ta’ Ġunju 2014. Madankollu, fir-rigward tal-fatti tal-kawża preżenti, li seħħew qabel din id-data, kien il-Kap tal‑Missjoni li implimenta l-baġit. Konsegwentement, abbażi ta’ din id‑dispożizzjoni, Eulex Kosovo ma tistax titqies bħala l-persuna li timpjega tar‑rikorrenti fil-kawża prinċipali.

3. Il-Kunsill, il-Kummissjoni u s‑SEAE

80. Kieku l-Qorti tal-Ġustizzja kellha ssegwi l-proposta tiegħi li la l-Kap tal‑Missjoni u lanqas Eulex Kosovo ma għandhom il-kwalità tal-persuna li timpjega tar-rikorrenti fil-kawża prinċipali għall-perijodu qabel it‑12 ta’ Ġunju 2014 u għalhekk ma jistgħux jitqiesu bħala l-konvenuti fit-tilwima quddiem il-qorti tar-rinviju, ikun meħtieġ li jiġi eżaminat jekk il-Kunsill, il-Kummissjoni u/jew is-SEAE għandhomx jitqiesu li għandhom din il-kwalità.

81. Skont l-argumenti mressqa, essenzjalment, mir-rikorrenti fil-kawża prinċipali, kemm il-Kunsill u kemm il-Kummissjoni jistgħu jitqiesu bħala l‑persuna li timpjega fiċ-ċirkustanzi tal-kawża preżenti. Il-Kunsill, il‑Kummissjoni, is-SEAE u Eulex Kosovo ma jaqblux.

82. Fil-fehma tiegħi, hemm indikazzjonijiet qawwija, abbażi tal-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja u d-dispożizzjonijiet rilevanti tal-Azzjoni Konġunta 2008/124, li l-Kummissjoni għandha l-kwalità ta’ persuna li timpjega tar-rikorrenti fil-kawża prinċipali għall-perijodu qabel it‑12 ta’ Ġunju 2014.

83. F’dan ir-rigward, fis-sentenza fil-kawża Elitaliana ( 61 ), il-Qorti tal-Ġustizzja ddeċidiet li, għalkemm il-Kap tal-Missjoni ta’ Eulex Kosovo kien deskritt mill‑Azzjoni Konġunta 2008/124, qabel ġiet emendata bid-Deċiżjoni 2014/349, bħala responsabbli għall-implimentazzjoni tal-baġit ta’ din il-missjoni, xorta kien jibqa’ l-fatt li s-setgħat tal-Kap tal-Missjoni kienu, fil-qasam baġitarju u finanzjarju, eżerċitati taħt is-sorveljanza u l-awtorità tal-Kummissjoni. Konsegwentement, il-Qorti tal-Ġustizzja ddeċidiet li l-atti kkontestati relatati mal‑għoti ta’ kuntratt pubbliku kienu imputabbli lill-Kummissjoni.

84. Barra minn hekk, fis-sentenza fil-kawża H ( 62 ), il-Qorti tal-Ġustizzja ddeċidiet li, taħt it-termini tad-deċiżjoni tal-Kunsill dwar l-EUPM fil‑Bosnja‑Ħerzegovina, id-deċiżjonijiet ikkontestati tal-Kap tal-Missjoni dwar l‑assenjazzjoni mill-ġdid ta’ membru tal-persunal ikkollokat kienu imputabbli lill‑Kunsill, peress li l-Kap tal-Missjoni kien maħtur mill-KPS, li eżerċita l‑kontroll politiku u d-direzzjoni strateġika ta’ dik il-missjoni taħt ir‑responsabbiltà tal-Kunsill, u kien taħt l-awtorità tal-Kmandant tal-Operazzjoni Ċivili, li kien huwa stess taħt l-awtorità tal-KPS u li kien responsabbli mill‑implimentazzjoni kemm tad-deċiżjonijiet tal-KPS u kemm dawk tal-Kunsill. Għall-kuntrarju, skont il-Qorti tal-Ġustizzja, dawn id-deċiżjonijiet ma setgħux jiġu imputati lill-Kummissjoni peress li ma kinitx involuta fil-linja ta’ kmand u dawn ma kinux jikkonċernaw l-implimentazzjoni tal-baġit ta’ dik il-missjoni, li kien jeħtieġ il-konklużjoni ta’ kuntratt bejn il-Kap tal-Missjoni u l-Kummissjoni.

85. Huwa fid-dawl tal-ġurisprudenza preċedenti li għandhom jiġu eżaminati ċ‑ċirkustanzi fil-kawża preżenti.

86. Fir-rigward tas-SEAE, għandu jiġi nnotat li l-Qorti tal-Ġustizzja ma ngħatat ebda informazzjoni li turi li dan għandu l-kwalità ta’ persuna li timpjega tar‑rikorrenti fil-kawża prinċipali għall-perijodu qabel it‑12 ta’ Ġunju 2014. Għall‑kuntrarju, kif indikat mis-SEAE, filwaqt li l-Kmandant tal-Operazzjoni Ċivili huwa parti mis-SEAE, is-SEAE ma jidhirx li huwa responsabbli għal kwistjonijiet relatati mal-impjieg ta’ persunal internazzjonali. Barra minn hekk, kif issemma fil-punt 41 ta’ dawn il-konklużjonijiet, il-Kmandant tal-Operazzjoni Ċivili jaqa’ taħt il-kontroll tal-Kunsill u l-awtorità ġenerali tar-RGħ, u mhux tas‑SEAE.

87. Fir-rigward tal-Kunsill, fil-fehma tiegħi, abbażi tal-informazzjoni li ngħatat lill-Qorti tal-Ġustizzja, dan ma jistax jitqies bħala l-persuna li timpjega tar‑rikorrenti fil-kawża prinċipali għall-perijodu qabel it‑12 ta’ Ġunju 2014. Huwa minnu li, fid-dawl tal-kriterji stabbiliti fis-sentenza fil-kawża H, hemm elementi fil-kawża preżenti li jistgħu jitqiesu li qegħdin jippuntaw lejn il-Kunsill, speċjalment peress li deċiżjonijiet għar-ristrutturazzjoni ta’ Eulex Kosovo jista’ jkollhom konsegwenzi għall-finijiet tal-klassifikazzjoni mill-ġdid ta’ karigi u t‑terminazzjoni ta’ kuntratti ta’ xogħol ta’ persunal internazzjonali. Madankollu, fil-fehma tiegħi, iċ-ċirkustanzi fis-sentenza fil-kawża H ivarjaw minn dawk fil‑kawża preżenti. B’mod partikolari, dik is-sentenza kienet tikkonċerna kwistjoni rigward l-assenjazzjoni mill-ġdid ta’ membru tal-persunal ikkollokat minn Stat Membru li, kif indikat mill-Kunsill u mis-SEAE, jidher li kienet marbuta mal‑kontroll politiku u d-direzzjoni strateġika tal-missjoni taħt ir-responsabbiltà tal-Kunsill u li kienet kompletament mhux relatata mal-implimentazzjoni tal-baġit tal-missjoni li jeħtieġ kuntratt bejn il-Kap tal-Missjoni u l-Kummissjoni. Għall‑kuntrarju, fil-kawża preżenti, l-impjieg ta’ persunal internazzjonali inkwistjoni jidher li huwa marbut direttament mal-implimentazzjoni tal-baġit ta’ Eulex Kosovo u l-kuntratt konkluż bejn il-Kap tal-Missjoni u l-Kummissjoni f’dan ir-rigward, u għalhekk jiffoka fuq ir-responsabbiltajiet baġitarji tal-Kummissjoni. Barra minn hekk, għandu jiġi nnotat li l-Qorti tal-Ġustizzja ma ngħatat ebda informazzjoni rigward il-kompiti mwettqa mir-rikorrenti fil-kawża prinċipali jew indikazzjonijiet oħra li jikkontradixxu l-argumenti tal-Kunsill li l-impjieg ta’ persunal internazzjonali fiċ-ċirkustanzi tal-kawża preżenti ma jaqax taħt ir‑responsabbiltà tiegħu.

88. Fir-rigward tal-Kummissjoni, fid-dawl tas-sentenzi fil-kawżi Elitaliana u H, jidher li, mill-informazzjoni li ngħatat il-Qorti tal-Ġustizzja, din tista’ titqies bħala l-persuna li timpjega tar-rikorrenti fil-kawża prinċipali għall-perijodu qabel it‑12 ta’ Ġunju 2014 abbażi tal-fatt li l-impjieg ta’ persunal internazzjonali okkupat fis‑servizz ta’ Eulex Kosovo jirrelata mal-implimentazzjoni tal-baġit ta’ dik il‑missjoni taħt is-sorveljanza u l-awtorità tal-Kummissjoni u li l-Kummissjoni jidher li kienet responsabbli mid-determinazzjoni ta’ regoli speċifiċi fir-rigward tal-kuntratti ta’ xogħol konklużi ma’ tali persunal ( 63 ).

89. Għandu jitfakkar li, taħt l-Artikolu 8(5) u l-Artikolu 16(4) tal-Azzjoni Konġunta 2008/124, qabel ġiet emendata bid-Deċiżjoni 2014/349, il-Kap tal‑Missjoni kien suġġett għas-sorveljanza u l-awtorità tal-Kummissjoni fir‑rigward tal-implimentazzjoni tal-baġit ta’ Eulex Kosovo, inkluż l-impjieg ta’ persunal internazzjonali, u ffirma kuntratt mal-Kummissjoni għal dan l-għan. B’mod iktar speċifiku, skont is-sistema bbażata fuq il-Komunikazzjoni tal‑2009, il-Kummissjoni mpjegat, permezz ta’ kuntratt, lill-Kap tal-Missjoni bħala Konsulent Speċjali sabiex tafdah bil-ġestjoni tal-baġit tal-missjoni, u l-kuntratt kien jipprovdi li l-Kap tal-Missjoni kellu jikkonkludi kuntratti ta’ xogħol ma’ persunal internazzjonali u “japplika r-regoli għal persunal impjegat minn jew ikkollokat lil Konsulenti Speċjali tal-PESK kif stabbiliti f’din il-Komunikazzjoni” [traduzzjoni mhux uffiċjali] ( 64 ). F’dan ir-rigward, il-Komunikazzjoni tal‑2009 stabbilixxiet regoli speċifiċi li jappartjenu, b’mod partikolari, għall-kundizzjonijiet tax-xogħol u d-drittijiet u l-obbligi tal-persunal internazzjonali li għandhom jiddaħħlu fil-kuntratti ta’ xogħol konklużi mill-Kap tal-Missjoni ma’ persunal internazzjonali, bħal regoli dwar it-tul tal-kuntratt, il-klassifikazzjoni ta’ karigi u r‑regolamentazzjoni ta’ salarji, taxxi u sigurtà soċjali ( 65 ).

90. Dan jidher mill-kuntratti tal‑1 ta’ Frar u tas‑7 ta’ Ġunju 2013 konklużi minn MJ bħala l-Kap tal-Missjoni u l-Kummissjoni fil-kawża preżenti. B’mod partikolari, l-Artikolu 11(1) tal-kuntratt tas‑7 ta’ Ġunju 2013 jipprovdi li l-Kap tal‑Missjoni għandu jikkonkludi kuntratti ta’ xogħol mal-persunal tiegħu abbażi tar-regoli stabbiliti fil-Komunikazzjoni tal‑2009, u l-Artikolu 11(2) ta’ dan il‑kuntratt jispeċifika li t-tul ta’ kwalunkwe kuntratt ta’ xogħol ġeneralment ma jistax jaqbeż it-tul ta’ żmien ta’ Eulex Kosovo. Barra minn hekk, f’kuntratt ta’ xogħol li MJ bħala l-Kap tal-Missjoni kkonkluda ma’ wieħed mir-rikorrenti fil‑kawża prinċipali qabel it‑12 ta’ Ġunju 2014, li ġie anness mad-deċiżjoni tar‑rinviju, il-premessa ta’ dan il-kuntratt tipprovdi li l-Komunikazzjoni tal‑2009 “tistabbilixxi l-kundizzjonijiet ta’ xogħol ta’ persunal internazzjonali” [traduzzjoni mhux uffiċjali] u li l-Artikolu 11(1) tal-kuntratt bejn il-Kummissjoni u MJ bħala l‑Kap tal-Missjoni “jippermetti” li dan tal-aħħar bħala Konsulent Speċjali jikkonkludi kuntratti ta’ xogħol f’ismu personali ( 66 ).

91. Konsegwentement, il-fatt li r-rikorrenti fil-kawża prinċipali ma ffirmawx kuntratti ta’ xogħol mal-Kummissjoni jew li, kif indikat fil-Komunikazzjoni tal‑2012 ( 67 ), l-istituzzjoni kompetenti tal-Unjoni biex tirregola kwistjonijiet ta’ persunal hija l-Kunsill, ma jirrendix din l-analiżi invalida, meta wieħed jikkunsidra li l-kuntratti ta’ xogħol konklużi minn MJ bħala l-Kap tal-Missjoni mar-rikorrenti fil-kawża prinċipali jidher li saru fil-qafas tal-Komunikazzjoni tal‑2009 u kienu bbażati fuq regoli li oriġinaw mir-responsabbiltà tal‑Kummissjoni.

92. Fuq din il-bażi, għandu jiġi kkunsidrat li l-Kummissjoni għandha l-kwalità ta’ persuna li timpjega tal-persunal internazzjonali okkupat fis-servizz ta’ Eulex Kosovo għall-perijodu qabel it‑12 ta’ Ġunju 2014 u għaldaqstant għandha titqies bħala l-konvenuta għall-finijiet tat-tilwima fil-kawża prinċipali.

VI. Konklużjoni

93. Fid-dawl tal-kunsiderazzjonijiet kollha magħmula hawn fuq, nissuġġerixxi li l-Qorti tal-Ġustizzja tirrispondi d-domanda magħmula mit-tribunal du travail francophone de Bruxelles (it-Tribunal Industrijali ta’ Brussell bil-lingwa Franċiża, Brussell, il-Belġju) kif ġej: L-Azzjoni Konġunta tal-Kunsill 2008/124/PESK tal‑4 ta’ Frar 2008 dwar il‑Missjoni ta’ l-Unjoni Ewropea għall-Istat tad-Dritt fil-Kosovo, EULEX KOSOVO, qabel ġiet emendata bid-Deċiżjoni tal-Kunsill 2014/349/PESK tat‑12 ta’ Ġunju 2014, għandha tiġi interpretata bħala li tagħti l-kwalità ta’ persuna li timpjega tal-persunal internazzjonali okkupat fis-servizz ta’ Eulex Kosovo lill‑Kummissjoni Ewropea fil-perijodu qabel it‑12 ta’ Ġunju 2014.

( 1 ) Lingwa oriġinali: l-Ingliż.

( 2 ) ĠU 2008, L 42, p. 92.

( 3 ) ĠU 2014, L 174, p. 42.

( 4 ) Ara wkoll il-punti 36 sa 41 ta’ dawn il-konklużjonijiet.

( 5 ) F’dan ir-rigward, ta’ min jinnota li hemm diversi kawżi pendenti quddiem il-Qorti Ġenerali, li jinvolvu talbiet simili magħmula minn persunal internazzjonali ta’ Eulex Kosovo (ara, pereżempju, BL u BM vs Il‑Kunsill et, T‑204/19; QP et vs Il‑Kunsill et, T‑183/21; u RI et vs Il‑Kunsill et, T‑190/21), flimkien ma’ missjonijiet internazzjonali tal-Unjoni oħrajn (ara, pereżempju, JF vs EUCAP Somalia, T‑194/20, u Stockdale vs Il‑Kunsill et, T‑776/20).

( 6 ) Kif emendat bid-Deċiżjoni tal-Kunsill 2010/322/PESK tat‑8 ta’ Ġunju 2010 (ĠU 2010, L 145, p. 13). L-Artikolu 9(3) tal-Azzjoni Konġunta 2008/124 oriġinarjament kien jipprovdi: “EULEX KOSOVO tista’ wkoll tirrekluta, skond kif ikun meħtieġ, persunal internazzjonali u persunal lokali fuq bażi kuntrattwali”.

( 7 ) Din id-dispożizzjoni kienet iktar tard emendata bid-Deċiżjoni tal-Kunsill (PESK) 2021/904 tat‑3 ta’ Ġunju 2021 (ĠU 2021, L 197, p. 114) sabiex taqra: “Għajr l-ammonti msemmija fil-paragrafu 1 relatati mal-appoġġ għall-proċedimenti ġudizzjarji rilokati fi Stat Membru, EULEX KOSOVO għandha tkun responsabbli għall-implimentazzjoni finanzjarja tal-baġit tal-Missjoni. Għal dan il-għan, EULEX KOSOVO għandha tiffirma ftehim mal-Kummissjoni”.

( 8 ) T‑410/13, mhux ippubblikat, EU:T:2014:871, b’mod partikolari l-punti 25 sa 28 u 37. Ma ġie ppreżentat ebda appell minn dan id-digriet.

( 9 ) Kif innotat il-qorti tar-rinviju, permezz ta’ sentenza tat‑12 ta’ Diċembru 2017 (RG 2015/AB/577), it-tribunal du travail francophone de Bruxelles (it-Tribunal Industrijali ta’ Brussell bil-lingwa Franċiża, Brussell) iddeċieda li l-persuna li timpjega tal-membru tal‑persunal internazzjonali okkupat fis-servizz tal-Eulex Kosovo qabel din kisbet personalità ġuridika bis-saħħa tad-Deċiżjoni 2014/349 kienet l-Unjoni Ewropea rrappreżentata mill‑istituzzjonijiet tagħha, u li l-Kap tal-Missjoni kien purament membru tal-persunal. Barra minn hekk, permezz ta’ sentenza tat‑8 ta’ Jannar 2019 (RG 2016/AB/411), dan it-tribunal iddeċieda b’mod simili fir-rigward tal-Missjoni tal-Pulizija tal-Unjoni Ewropea għat-Territorji Palestinjani (EUPOL COPPS), fejn ikkonkluda li l-persuna li timpjega kienet l-Unjoni Ewropea rrappreżentata mill-Kummissjoni. Rigward din l-aħħar missjoni, ara wkoll in-nota ta’ qiegħ il‑paġna 54 ta’ dawn il-konklużjonijiet.

( 10 ) C‑43/17 P, EU:C:2018:531 (iktar ’il quddiem is-“sentenza fil-kawża Jenkinson”).

( 11 ) C‑439/13 P, EU:C:2015:753 (iktar ’il quddiem is-“sentenza fil-kawża Elitaliana”).

( 12 ) C‑455/14 P, EU:C:2016:569 (iktar ’il quddiem is-“sentenza fil-kawża H”).

( 13 ) Eulex Kosovo tirreferi, inter alia, għas-sentenza Jenkinson.

( 14 ) Ara t-Taqsima 2 tal-Kapitolu 2 tat-Titolu V tat-TUE (l-Artikoli 42 sa 46).

( 15 ) Ara l-Artikoli 42(1) u 43(1) TUE.

( 16 ) Ara, f’dan is-sens, EEAS, EU CSDP Missions & Operations for Human Security, 2019, p. 1. Ara wkoll, pereżempju, Fiott, D. (editur), The CSDP in 2020: The EU’s legacy and ambition in security and defence, European Union Institute for Security Studies, 2020.

( 17 ) Kif indikat fuq is-sit elettroniku tas-SEAE, disponibbli minn https://eeas.europa.eu.

( 18 ) Ara, f’dan is-sens, il-Qorti tal-Awdituri tal-Unjoni Ewropea, Rapport Speċjali Nru 18/2012, “European Union assistance to Kosovo related to the rule of law”, 2012 (iktar ’il quddiem ir‑“Rapport tal-Qorti tal-Awdituri”), punt 14. Għal studju ddettaljat, ara, pereżempju, Spernbauer, M., EU Peacebuilding in Kosovo and Afghanistan: Legality and Accountability, Martinus Nijhoff, 2014.

( 19 ) Ara, f’dan is-sens, ir-Rapport tal-Qorti tal-Awdituri, iċċitat fin-nota ta’ qiegħ il-paġna 18 ta’ dawn il-konklużjonijiet, punt 68.

( 20 ) Din id-dispożizzjoni ġiet sussegwentement emendata bid-Deċiżjoni tal-Kunsill (PESK) 2018/856 tat‑8 ta’ Ġunju 2018 (ĠU 2018, L 146, p. 5).

( 21 ) Ara l-Artikolu 38 TUE.

( 22 ) Ara l-Azzjoni Konġunta 2008/124, kif emendata bid-Deċiżjoni 2010/322, l-Artikolu 11(2) u l‑Artikolu 12(1).

( 23 ) Ara l-Artikolu 26 TUE.

( 24 ) Ara, b’mod partikolari, l-Artikoli 18 u 27 TUE. Ara wkoll id-Deċiżjoni tal-Kunsill 2010/427/UE tas‑26 ta’ Lulju 2010 li tistabbilixxi l-organizzazzjoni u l-funzjonament tas-Servizz Ewropew għall-Azzjoni Esterna (ĠU 2010, L 201, p. 30), u Csernatoni, R., “The Evolving Role of the European External Action Service in Security and Defence”, European Foreign Affairs Review, vol. 26, 2021, p. 87‑100.

( 25 ) Ara l-Azzjoni Konġunta 2008/124, kif emendata bid-Deċiżjoni 2010/322, Artikolu 12(2).

( 26 ) Ara, iżjed reċentement, Deċiżjoni tal-Kumitat Politiku u ta’ Sigurtà (PESK) 2021/959 tal‑10 ta’ Ġunju 2021 li testendi l-mandat tal-Kap tal-Missjoni tal-Unjoni Ewropea għall-Istat tad-Dritt fil‑Kosovo (ĠU 2021, L 212, p. 1).

( 27 ) Ara l-Azzjoni Konġunta 2008/124, kif emendata bid-Deċiżjoni 2010/322, Artikolu 7(2) u Artikolu 11(3).

( 28 ) Ara l-Azzjoni Konġunta 2008/124, Artikolu 7(1).

( 29 ) Ara s-sit tas-SEAE, iċċitat fin-nota ta’ qiegħ il-paġna 17 ta’ dawn il-konklużjonijiet.

( 30 ) Ara l-Azzjoni Konġunta 2008/124, l-Artikolu 8(1) u l-Artikolu 11(5).

( 31 ) Il-Kunsill, il-Kummissjoni u Eulex Kosovo indikaw waqt is-seduta quddiem il-Qorti tal‑Ġustizzja, flimkien mas-SEAE fl-osservazzjonijiet bil-miktub tiegħu, li, abbażi tal‑ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja u b’mod partikolari s-sentenza fil-kawża H, il-Qorti tal‑Ġustizzja għandha ġurisdizzjoni fil-kawża preżenti peress li din tikkonċerna kwistjonijiet ta’ ġestjoni tal-persunal.

( 32 ) Ara, f’dan is-sens, is-sentenzi tat‑12 ta’ Novembru 2015, Elitaliana vs Eulex Kosovo (C‑439/13 P, EU:C:2015:753, punt 37), u tas‑6 ta’ Ottubru 2020, Bank Refah Kargaran vs Il‑Kunsill (C‑134/19 P, EU:C:2020:793, punt 25).

( 33 ) L-Azzjoni Konġunta 2008/124 hija bbażata fuq l-ex Artikolu 14 UE u t-tielet paragrafu tal‑Artikolu 25 UE (illum l-Artikoli 28 u 38 TUE), filwaqt li d-Deċiżjoni 2014/349 hija bbażata fuq l-Artikolu 28, l-Artikolu 42(4) u l-Artikolu 43(2) TUE.

( 34 ) Ara s-sentenza tas‑6 ta’ Ottubru 2020, Bank Refah Kargaran vs Il-Kunsill (C‑134/19 P, EU:C:2020:793, punt 32).

( 35 ) Ara s-sentenza tas‑6 ta’ Ottubru 2020, Bank Refah Kargaran vs Il-Kunsill (C‑134/19 P, EU:C:2020:793, punt 35).

( 36 ) Ara, f’dan ir-rigward, is-sentenza tat‑28 ta’ Marzu 2017, Rosneft (C‑72/15, EU:C:2017:236, punti 74 u 75).

( 37 ) Ara, f’dan is-sens, il-konklużjonijiet tal-Avukat Ġenerali Wathelet fil-kawża Rosneft (C‑72/15, EU:C:2016:381, punti 36 sa 76), u l-konklużjonijiet tal-Avukat Ġenerali Bobek fil-kawża SatCen vs KF (C‑14/19 P, EU:C:2020:220, punti 51 sa 85). Ara wkoll, pereżempju, Butler, G., Constitutional Law of the EU’s Common Foreign and Security Policy: Competence and Institutions in External Relations, Hart, 2019, p. 145‑222.

( 38 ) Ara C‑658/11, EU:C:2014:2025, punti 69 sa 74; ara wkoll is-sentenzi tal‑14 ta’ Ġunju 2016, Il‑Parlament vs Il-Kunsill (C‑263/14, EU:C:2016:435, punt 68); tal‑4 ta’ Settembru 2018, Il‑Kummissjoni vs Il-Kunsill (Ftehim mal-Kazakistan) (C‑244/17, EU:C:2018:662, punti 21 sa 24); u tat‑2 ta’ Settembru 2021, Il‑Kummissjoni vs Il‑Kunsill (Ftehim mal-Armenja) (C‑180/20, EU:C:2021:658, punt 27).

( 39 ) Ara s-sentenza tat‑12 ta’ Novembru 2015, Elitaliana vs Eulex Kosovo (C‑439/13 P, EU:C:2015:753, punti 41 sa 50).

( 40 ) Ir-Regolament tal-Kunsill (KE, Euratom) Nru 1605/2002 tal‑25 ta’ Ġunju 2002 rigward ir‑Regolament Finanazjarju applikabbli għall-baġit ġenerali tal-Komunitajiet Ewropej (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 1, Vol. 4, p. 74), kif emendat bir-Regolament (KE, Euratom) Nru 1081/2010 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal‑24 ta’ Novembru 2010 (ĠU 2010, L 311, p. 9), fis-seħħ fiż-żmien materjali. Minn dakinhar ġie ssostitwit bir‑Regolament (UE, Euratom) 2018/1046 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat‑18 ta’ Lulju 2018 dwar ir-regoli finanzjarji applikabbli għall-baġit ġenerali tal-Unjoni, li jemenda r‑Regolamenti (UE) Nru 1296/2013, (UE) Nru 1301/2013, (UE) Nru 1303/2013, (UE) Nru 1304/2013, (UE) Nru 1309/2013, (UE) Nru 1316/2013, (UE) Nru 223/2014, (UE) Nru 283/2014, u d-Deċiżjoni Nru 541/2014/UE u li jħassar ir-Regolament (UE, Euratom) Nru 966/2012 (ĠU 2018, L 193, p. 1, rettifika fil-ĠU 2019, L 60, p. 36).

( 41 ) Ara s-sentenza tad‑19 ta’ Lulju 2016, H vs Il-Kunsill et (C‑455/14 P, EU:C:2016:569, punti 39 sa 61).

( 42 ) Ara s-sentenza tal‑25 ta’ Ġunju 2020, SatCen vs KF (C‑14/19 P, EU:C:2020:492, b’mod partikolari l-punt 66). Ara wkoll, f’dak is-sens, id-digriet tal‑10 ta’ Lulju 2020, KF vs SatCen (T‑619/19, mhux ippubblikat, EU:T:2020:337, punti 18 sa 32) (appell pendenti fil-kawża KF vs SatCen, C‑464/20 P).

( 43 ) Ara s-sentenza tat‑12 ta’ April 2018, PY vs EUCAP Sahel Niger (T‑763/16, EU:T:2018:181, punt 53).

( 44 ) Ara, pereżempju, is-sentenza tat‑18 ta’ Mejju 2021, Asociaţia Forumul Judecătorilor din România et (C‑83/19, C‑127/19, C‑195/19, C‑291/19, C‑355/19 u C‑397/19, EU:C:2021:393, punt 115).

( 45 ) Ara, pereżempju, is-sentenza tad‑29 ta’ April 2021, Ubezpieczeniowy Fundusz Gwarancyjny (C‑383/19, EU:C:2021:337, punt 30).

( 46 ) Ara, f’dan is-sens, is-sentenza tas‑17 ta’ Marzu 2021, An tAire Talmhaíochta Bia agus Mara et (C‑64/20, EU:C:2021:207, punt 27).

( 47 ) Ara, pereżempju, l-Azzjoni Konġunta 2008/124, kif emendata bid-Deċiżjoni 2010/322, l‑Artikolu 8(3), l-Artikolu 9(1) sa (3) u l-Artikolu 14(5) u (6).

( 48 ) Ta’ min jinnota li dan jidher minn żewġ ittri ta’ notifika ndirizzati mill-Kap tal-Missjoni “f’isem Eulex Kosovo”, lil ċerti rikorrenti fil-kawża prinċipali, annessi mad-deċiżjoni tar-rinviju, li indikaw li l-klassifikazzjoni mill-ġdid u t-terminazzjoni ta’ karigi kienu konsegwenza tar‑ristrutturazzjoni ta’ Eulex Kosovo wara l-approvazzjoni tal-OPLAN u l-CONOPS ġodda.

( 49 ) Ara l-Komunikazzjoni tal‑2009, iċċitata fil-punt 20 ta’ dawn il-konklużjonijiet, punt 4a, p. 13.

( 50 ) Ara l-Azzjoni Konġunta tal-Kunsill 2006/304/PESK tal‑10 ta’ April 2006 dwar it-twaqqif ta’ Grupp ta’ Ppjanar ta’ l-UE (EUPT Kosovo) fir-rigward ta’ operazzjoni, eventwalment possibbli, ta’ l-UE ta’ l-immaniġġar ta’ kriżi fil-qasam ta’ l-istat ta’ dritt u possibbilment f’oqsma oħra fil‑Kosovo (ĠU 2006, L 270M, p. 415), b’mod partikolari l-Artikolu 4(5) u l-Artikolu 11(3).

( 51 ) Ara, f’dan ir-rigward, l-Azzjoni Konġunta 2008/124, l-Artikolu 4.

( 52 ) Ara l-Komunikazzjoni tal‑2012, iċċitata fil-punt 25 ta’ dawn il-konklużjonijiet, b’mod partikolari l-punti 3.2 sa 3.4 u 4.2.

( 53 ) Ara r-Rapport tal-Qorti tal-Awdituri, iċċitat fin-nota ta’ qiegħ il-paġna 18 ta’ dawn il‑konklużjonijiet, b’mod partikolari l-punti 92 sa 94 u 107 u r-rakkomandazzjoni 4.

( 54 ) Ara, pereżempju, d-Deċiżjoni tal-Kunsill 2014/447/PESK tad‑9 ta’ Lulju 2014 li temenda d-Deċiżjoni 2013/354/PESK dwar il-Missjoni tal-Pulizija tal-Unjoni Ewropea għat-Territorji Palestinjani (EUPOL COPPS) (ĠU 2014, L 201, p. 28), Artikolu 11a; u d-Deċiżjoni tal-Kunsill (PESK) 2015/800 tal‑21 ta’ Mejju 2015 li temenda u testendi d-Deċiżjoni 2013/233/PESK dwar il-Missjoni tal-Unjoni Ewropea ta’ Assistenza għall-Ġestjoni Integrata tal-Fruntieri fil-Libja (EUBAM Libya) (ĠU 2015, L 127, p. 22), Artikolu 12a. Ta’ min jinnota li l‑11‑il missjoni tal‑PSDK li għaddejjin bħalissa kollha għandhom tali dispożizzjonijiet. Ara wkoll, inter alia, id‑Deċiżjoni tal-Kunsill (PESK) 2017/1869 tas‑16 ta’ Ottubru 2017 dwar il-Missjoni ta’ Konsulenza tal-Unjoni Ewropea b’appoġġ għar-Riforma tas-Settur tas-Sigurtà fl-Iraq (EUAM Iraq) (ĠU 2017, L 266, p. 12), Artikolu 13; u d-Deċiżjoni tal-Kunsill (PESK) 2019/2110 tad‑9 ta’ Diċembru 2019 dwar il-Missjoni Konsultattiva tal-PSDK tal-Unjoni Ewropea fir-Repubblika Ċentru-Afrikana (EUAM RCA) (ĠU 2019, L 318, p. 141), Artikolu 12.

( 55 ) Ara s-sentenza tat‑12 ta’ Novembru 2015, Elitaliana vs Eulex Kosovo (C‑439/13 P, EU:C:2015:753, b’mod partikolari l-punti 58, 59 u 66). Ara wkoll, f’dan is-sens, il‑konklużjonijiet tal-Avukat Ġenerali Jääskinen fil-kawża Elitaliana vs Eulex Kosovo (C‑439/13 P, EU:C:2015:341, punti 63 sa 65), u l-konklużjonijiet tiegħi fil-kawża SC vs Eulex Kosovo (C‑730/18 P, EU:C:2020:176, punt 59).

( 56 ) Ara, f’dan is-sens, id-digriet tat‑22 ta’ Lulju 2010, H vs Il‑Kunsill et (T‑271/10 R, mhux ippubblikat, EU:T:2010:315, punt 19).

( 57 ) C‑43/17 P, EU:C:2018:531, b’mod partikolari l-punti 15, 34 u 40 sa 51. Bħalissa l-kawża hija pendenti quddiem il-Qorti Ġenerali (Jenkinson vs Il‑Kunsill et, T‑602/15 RENV).

( 58 ) F’dan ir-rigward, ta’ min jinnota li, fid-deċiżjoni tagħha fil-kawża Jenkinson, il-Qorti Ġenerali kkunsidrat li Eulex Kosovo għandha personalità ġuridika u tista’ tkun konvenuta fi proċeduri legali bis-saħħa tal-Artikolu 15a tal-Azzjoni Konġunta 2008/124, kif emendata. Ara d-digriet tad‑9 ta’ Novembru 2016, Jenkinson vs Il-Kunsill et (T‑602/15, EU:T:2016:660, punti 32 sa 37).

( 59 ) Ara wkoll, f’dan is-sens, Heliskoski, J., “Responsibility and liability for CSDP operations”, fi Blockmans, S. u Koutrakos, P. (edituri), Research Handbook on the EU’s Common Foreign and Security Policy, Edward Elgar, 2018, p. 132‑153, fil-p. 143‑144.

( 60 ) Kif indikat il-qorti tar-rinviju fil-punt 80 tas-sentenza tagħha tal‑1 ta’ Ġunju 2018, annessa mad‑deċiżjoni tar-rinviju, paragun tal-verżjonijiet lingwistiċi differenti tal-Artikolu 16(5) tal‑Azzjoni Konġunta 2008/124, kif emendata, ma jiċċarax din il-kwistjoni, peress li l‑verżjonijiet Spanjoli, Ġermaniżi, Ingliżi, Franċiżi, Taljani u Olandiżi, pereżempju, jappoġġjaw interpretazzjoni waħda jew l-oħra.

( 61 ) C‑439/13 P, EU:C:2015:753, b’mod partikolari l-punti 62 sa 66.

( 62 ) C‑455/14 P, EU:C:2016:569, punti 65 sa 68.

( 63 ) F’dan ir-rigward, kif indikat mir-rikorrenti fil-kawża prinċipali, ta’ min jinnota d-deċiżjoni tal‑Ombudsman Ewropew fl-għeluq tal-investigazzjoni ex officio tiegħu OI/12/2010/(BEH)MMN rigward il-Kunsill, il-Kummissjoni u r-RGħ/SEAE tat‑30 ta’ Awwissu 2013, li kienet imqanqla minn inċertezzi wara l-istabbiliment istituzzjonali tal‑missjonijiet internazzjonali tal-Unjoni dwar liema istituzzjoni jew korp tal-Unjoni huwa kompetenti biex jirrimedja każijiet potenzjali ta’ amministrazzjoni ħażina. F’din id-deċiżjoni, huwa kkonkluda li, fid-dawl tal-proposta magħmula mir-RGħ, ilmenti futuri jiġu ndirizzati lill‑Kummissjoni fir-rigward ta’ kwistjonijiet relatati mal-implimentazzjoni tal-baġit f’missjonijiet ċivili u lir-RGħ/SEAE fir-rigward tal-allegazzjonijiet l-oħra kollha dwar amministrazzjoni ħażina b’relazzjoni ma’ missjonijiet tal-PSDK.

( 64 ) Ara l-Komunikazzjoni tal‑2009, iċċitata fil-punt 20 ta’ dawn il-konklużjonijiet, punt 3b, p. 6.

( 65 ) Ara l-Komunikazzjoni tal‑2009, iċċitata fil-punt 20 ta’ dawn il-konklużjonijiet, punti 4 u 4a, p. 10‑15.

( 66 ) Għandu jiġi nnotat li ittra ta’ notifika indirizzata mill-Kap tal-Missjoni lil wieħed mir-rikorrenti fil-kawża prinċipali, annessa mad-deċiżjoni tar-rinviju, tgħid: “Fuq struzzjonijiet tal‑Kummissjoni Ewropea, […] sar stħarriġ tal-klassifikazzjoni tal-karigi kollha u tad‑deskrizzjonijiet tax-xogħol korrispondenti skont il-[Komunikazzjoni tal‑2009]” [traduzzjoni mhux uffiċjali].

( 67 ) Ara l-Komunikazzjoni tal‑2012, iċċitata fil-punt 25 ta’ dawn il-konklużjonijiet, b’mod partikolari l-punti 3.3 u 4.4. Ara wkoll, f’dan ir-rigward, il-Konklużjonijiet tal-Kunsill u tar‑Rappreżentanti tal-Gvernijiet tal-Istati Membri, imlaqqgħin fi ħdan il-Kunsill, dwar l‑istabbiliment ta’ Patt dwar id-Dimensjoni Ċivili tal-PSDK, Dok. 14305/18, 19 ta’ Novembru 2018, sezzjoni II, punt 10(b), p. 7 (li jsemmi, fost l-impenji tal-Kunsill u tal-Istati Membri, ir-rieżami tal-istatus tal-impjiegi ta’ persunal kuntrattwali internazzjonali ta’ missjonijiet ċivili tal-PSDK).