SENTENZA TAL-QORTI TAL-PRIM’ISTANZA (It-Tieni Awla Estiża)

tas-6 ta’ Marzu 2003 ( )

“Għajnuna mill-Istat — Nuqqas ta’ kompetenza tal-Kummissjoni — Ksur tad-drittijiet tad-difiża — Ksur ta’ formalitajiet essenzjali — Kunċett ta’ għajnuna — Ksur tal-Artikoli 87 KE u 295 KE — Investitur li jopera f’ekonomija tas-suq — Rata ta’ remunerazzjoni adegwata — Ksur tal-obbligu ta’ motivazzjoni”

Fil-Kawżi magħquda T‑228/99 u T‑233/99,

Westdeutsche Landesbank Girozentrale, stabbilit f’Düsseldorf (il-Ġermanja), irrappreżentat minn F. Montag, avukat, b’indirizz għan-notifika fil-Lussemburgu,

Land Nordrhein‑Westfalen, irrappreżentat minn M. Schütte, avukat, b’indirizz għan-notifika fil-Lussemburgu,

rikorrenti

sostnuti minn

Ir-Repubblika Federali tal-Ġermanja, irrappreżentata minn W.‑D. Plessing, bħala aġent, assistit minn H.‑F. Wissel, avukat,

intervenjenti

vs

Il-Kummissjoni tal-Komunitajiet Ewropej, irrappreżentata minn K.‑D. Borchardt u V. Kreuschitz, bħala aġenti, b’indirizz għan-notifika fil-Lussemburgu,

konvenuta

sostnuta minn

Bundesverband deutscher Banken eV, stabbilit f’Berlin (il-Ġermanja), irrappreżentat minn H.‑J. Niemeyer, avukat,

intervenjenti

li għandha bħala suġġett talba għall-annullament tad-Deċiżjoni tal-Kummissjoni 2000/392/KE, tat-8 ta’ Lulju 1999, dwar il-miżura implementata mill-Ġermanja favur il-Westdeutsche Landesbank — Girozentrale (WestLB) (ĠU 2000, L 150, p. 1),

IL-QORTI TAL-PRIM’ISTANZA

TAL-KOMUNITAJIET EWROPEJ (It-Tieni Awla Estiża),

komposta minn R. M. Moura Ramos, President, V. Tiili, J. Pirrung, P. Mengozzi u A. W. H. Meij, Imħallfin,

Reġistratur: D. Christensen, Amministratur,

wara li rat il-proċedura bil-miktub u wara s-seduta tal-5 u s-6 ta’ Ġunju 2002,

tagħti l-preżenti

Sentenza

Il-fatti li wasslu għall-kawża

I – Sfond tal-kwistjoni

1 Dawn il-kawżi jirrigwardaw l-integrazzjoni tal-Wohnungsbauförderungsanstalt tal-Landes Nordrhein‑Westfalen (iktar ’il quddiem il-“WfA”) fi ħdan il‑Westdeutsche Landesbank Girozentrale (iktar ’il quddiem il-“WestLB”) (iktar ’il quddiem it-“trasferiment” jew it-“tranżazzjoni inkwistjoni”).

A – Rekwiżiti dwar kapital proprju imposti mid-Direttiva dwar il-fondi proprji u mid-Direttiva dwar is-solvenza

2 B’mod konformi mad-Direttiva tal-Kunsill 89/647/KEE, tat-18 ta’ Diċembru 1989, fuq rapport ta’ solvenza għall-istituzzjonijiet ta’ kreditu (ĠU L 386, p. 14), u mad-Direttiva tal-Kunsill 89/299/KEE, tas-17 ta’ April 1989, dwar il-fondi proprji tal-istituzzjonijiet ta’ kreditu (ĠU L 124, p. 16), il-banek huma obbligati jkollhom kapital proprju ta’ mhux inqas minn 8 % tal-assi tagħhom b’riskji aġġustati u tat-tranżazzjonijiet tagħhom b’riskji mhux imniżżla fil-karta tal-bilanċ. B’mod konformi ma’ dawn id-direttivi, fl-1 ta’ Jannar 1992 saru xi emendi għall‑Kreditwesengesetz (liġi Ġermaniża dwar l-istituzzjonijiet ta’ kreditu), u r‑rekwiżiti l-ġodda daħlu fis-seħħ fit-30 ta’ Ġunju 1993.

3 Fir-rigward tal-limitu l-ġdid ta’ 8 % stabbilit minn dawk id-direttivi, ta’ mill-inqas nofs l-ammont ikkonċernat għandu jikkonsisti f’“fondi proprji bażiċi” li jikkonsistu f’elementi ta’ kapital li l-istituzzjoni ta’ kreditu tista’ tiddisponi minnhom direttament u b’mod illimitat, sabiex tkopri t-telf li jista’ jkun hemm. Il‑fondi proprji bażiċi huma ta’ importanza vitali għal-livell globali ta’ fondi proprji li jkollu bank f’sens prudenzjali, inkwantu l-“fondi proprji kumplimentari” (fondi proprji tat-tieni kategorija) huma rikonoxxuti bħala garanzija għall‑attivitajiet riskjużi ta’ bank biss sal-ammont tal-fondi proprji bażiċi disponibbli.

4 Barra minn hekk, il-kapaċità ta’ bank li jassumi riskji kbar hija limitata mid-daqs tal-fondi proprji tiegħu. Fil-mument tat-trasferiment tal-WfA, b’mod konformi mal-Artikolu 13 tal-Kreditwesengesetz, riskju individwali kbir ma setax jaqbeż il‑50 % tal-fondi proprji tal-istituzzjoni ta’ kreditu u t-total tar-riskji l-kbar kollha li jaqbżu l-15 % tal-fondi proprji ma setgħux jaqbżu dak l-ammont b’aktar minn tmien darbiet. Wara emenda li saret fl-1994 għall-Kreditwesengesetz sabiex tinġieb konformi mad-Direttiva tal-Kunsill 92/121/KEE, tal-21 ta’ Diċembru 1992, dwar is-sorveljanza u l-kontroll tar-riskji l-kbar tal-istituzzjonijiet ta’ kreditu (ĠU 1993, L 29, p. 1), l-ammont massimu ta’ self individwali ġie limitat għal 25 % tal-fondi proprji tal-bank u l-ammont totali tar-riskji l-kbar li jaqbżu l-10 % tal-fondi proprji tal-bank ma jistgħux ikunu ogħla minn tmien darbiet il-fondi proprji.

5 Barra minn hekk, l-Artikolu 12 tat-Tieni Direttiva tal-Kunsill 89/646/KEE, tal-15 ta’ Diċembru 1989, dwar il-koordinazzjoni tad-dispożizzjonijiet leġiżlattivi, regolamentarji u amministrattivi li jirrigwardaw l-aċċess għall-attività ta’ stabbilimenti ta’ kreditu u l-eżerċitar ta’ dik l-attività, u li temenda d-Direttiva 77/780/KEE (ĠU L 386, p. 1), jillimita d-daqs tal-investimenti f’istituzzjonijiet ta’ kreditu u stabbilimenti bankarji oħrajn. L-Artikolu 12 tal-Kreditwesengesetz, dispożizzjoni li mhijiex ibbażata fuq id-dritt Komunitarju, iżda li teżisti wkoll fi Stati Membri oħrajn, jipprevedi li l-ammont totali tal-investimenti għal żmien twil ─ fosthom investimenti fi stabbilimenti mhux finanzjarji ─ għandu jkun limitat għall-ammont totali tal-fondi proprji. Il-banek Ġermaniżi kellhom jikkonformaw mad-dispożizzjonijiet il-ġodda dwar il-fondi proprji sat-30 ta’ Ġunju 1993.

B – WestLB

6 Il-WestLB huwa istituzzjoni ta’ kreditu taħt id-dritt pubbliku rregolat bil-leġiżlazzjoni tal-Land Nordrhein‑Westfalen (iktar ’il quddiem il-“Land”). Fil-31 ta’ Diċembru 1991, il-fondi proprji rikonoxxuti tal-WestLB telgħu għal 5.1 biljun mark Ġermaniż (DEM). Skont il-leġiżlazzjoni ta’ dak il-Land, il-WestLB għandu funzjoni tripla. Dan jaġixxi bħala bank ċentrali għall-banek tat-tfaddil lokali ta’ dak il-Land u, sa mis-17 ta’ Lulju 1992, għal dawk tal-Land Brandenburg ukoll. Huwa jaqdi wkoll il-kompiti ta’ bank tal-Istat u komunali, billi jwettaq b’mod partikolari tranżazzjonijiet finanzjarji f’isem l-azzjonisti tiegħu. Finalment iwettaq ukoll tranżazzjonijiet bankarji ġenerali.

7 Il-WestLB huwa 100 % proprjetà tas-settur pubbliku. L-azzjonist prinċipali tiegħu huwa l-Land (43.2 %), waqt li l-azzjonisti l-oħrajn huma l-Landschaftsverband Rheinland u l-Landschaftsverband Westfalen‑Lippe (assoċjazzjonijiet muniċipali tar-reġjuni ta’ Rhineland u Westfalen‑Lippe), li għandhom 11.7 % mill-kapital kull wieħed, kif ukoll ir-Rheinischer Sparkassen- und Giroverband u l‑Westfälisch‑Lippischer Sparkassen- und Giroverband (assoċjazzjonijiet ta’ banek tat-tfaddil tar-reġjuni ta’ Rhineland u Westfalen‑Lippe), li għandhom 16.7 % tal-ishma kull wieħed. Fid-data tat-trasferiment, u ta’ mill-inqas sat-8 ta’ Lulju 1999, dawn il-porzjonijiet baqgħu l-istess.

8 Skont il-karta tal-bilanċ tiegħu, il-grupp WestLB jinsab fit-tielet post fis-settur bankarju Ġermaniż, wara d-Deutsche Bank AG u d-Dresdner Bank AG. Il-grupp WestLB joffri servizzi finanzjarji lill-impriżi u lill-entitajiet pubbliċi u huwa preżenti wkoll fis-swieq internazzjonali tal-kapital, fejn jopera kemm f’ismu stess kif ukoll f’isem istituzzjonijiet oħrajn li joħorġu titoli ta’ kreditu. Bħal ħafna banek universali Ġermaniżi oħrajn, il-WestLB għandu wkoll ishma f’istituzzjonijiet finanzjarji u impriżi. Barra minn hekk, fl-1997, il-WestLB wettaq parti importanti mill-attivitajiet tiegħu barra mir-Repubblika Federali tal‑Ġermanja.

C – WfA

9 Il-WfA ġiet stabbilita fl-1957 u, sal-31 ta’ Diċembru 1991, kienet topera bħala entità pubblika Ġermaniża; fuq dik il-bażi, kellha personalità ġuridika. Il-kapital inizzjali tagħha kien ta’ DEM 100 miljun u l-Land kien l-uniku azzjonist tagħha. Skont il-leġiżlazzjoni, l-uniku għan tal-WfA kien li tinkoraġġixxi l-kostruzzjoni ta’ bini permezz tal-għoti ta’ self mingħajr imgħax jew b’rata ta’ imgħax baxxa. Bħala entità ta’ interess pubbliku, hija kienet eżentata mit-taxxa fuq il-kumpanniji, mit-taxxa fuq il-kapital u mit-taxxa professjonali fuq il-kapital operattiv.

10 Ir-responsabbiltà tal-Land għat-telf li jista’ jkun hemm u bħala garanti kien japplika għal-WfA, fil-kwalità tagħha bħala entità pubblika, għall-obbligi kollha tagħha. Dawk il-garanziji baqgħu ma nbidlux wara t-trasferiment.

D – Integrazzjoni tal-WfA fi ħdan il-WestLB

11 B’mod konformi mal-Gesetz zur Regelung der Wohnungsbauförderung (liġi li tadotta regolament dwar l-għajnuna għall-kostruzzjoni ta’ djar), adottata fit-18 ta’ Diċembru 1991 mill-parlament tal-Land, il-WfA ġiet ittrasferita, fl-1 ta’ Jannar 1992, lill-WestLB.

12 It-trasferiment huwa ġġustifikat fil-preambolu tal-liġi minħabba ż-żieda tal-fondi proprji tal-WestLB bil-għan li l-istituzzjoni ta’ kreditu tkun tista’ tissodisfa rekwiżiti aktar stretti f’dan il-qasam, applikabbli sa mit-30 ta’ Ġunju 1993. Barra minn hekk, ir-raggruppament tal-attivitajiet ta’ għajnuna għall-kostruzzjoni ta’ djar tal-WfA u tal-WestLB kellu jippermetti titjib tal-effettività tagħhom.

13 Fil-kuntest tat-trasferiment, il-Land ikkanċella l-garanzija tal-WfA, li kienet tammonta għal madwar DEM 7.4 biljun fuq l-obbligi tagħha, fuq il-bażi ta’ self kapitali intiż biex tingħata għajnuna għall-kostruzzjoni ta’ djar.

14 Il-WestLB sar is-suċċessur esklużiv tal-WfA (bl-eċċezzjoni tal-garanzija tad-djun tal-Land marbuta mal-għajnuna għall-kostruzzjoni ta’ djar, annullata qabel it‑trasferiment). Il-WfA saret entità pubblika indipendenti fuq il-livell ekonomiku u organizzattiv, mingħajr personalità ġuridika proprja fi ħdan il-WestLB. Il‑kapital inizjali u r-riżervi tal-WfA għandhom b’hekk jiġu kontabilizzati fil-karta tal-bilanċ tal-WestLB bħala riżervi speċjali. Minħabba r-responsabbiltà tiegħu għat-telf li jista’ jsir mil-WfA kif ukoll bħala garanti, il-Land jibqa’ dejjem responsabbli għall-obbligi li tidħol għalihom il-WfA.

15 L-elementi tal-patrimonju tal-WfA, jiġifieri l-kapital tagħha, ir-riżervi, il-fondi ta’ għajnuna għad-djar, il-krediti l-oħrajn tagħha, kif ukoll il-profitti futuri fuq is-self għall-kostruzzjoni, baqgħu jiġu assenjati, wara t-trasferiment lill-WestLB, għall‑attivitajiet ta’ għajnuna għall-kostruzzjoni ta’ djar, b’mod konformi mat‑tieni subparagrafu tal-Artikolu 2(16) tal-liġi msemmija iktar ’il fuq fil-punt 11. Madankollu, dik il-liġi tattribwixxi wkoll funzjoni oħra lill-patrimonju ttrasferit: dan issa kellu jservi bħala kapital proprju, fis-sens tal-Kreditwesengesetz u b’hekk ukoll fis-sens tad-Direttiva 89/299, li għandu jintuża biex jiġi kkalkulat il-proporzjon ta’ solvenza tal-bank u li b’hekk iservi wkoll bħala garanzija għall‑attivitajiet kummerċjali, jiġifieri kompetittivi, tal-WestLB.

16 Fl-okkażjoni tat-trasferiment, l-azzjonisti tal-WestLB kienu qablu, permezz ta’ emenda fil-kuntratt qafas, li l-assi intiżi għall-għajnuna għall-kostruzzjoni ta’ djar kellhom dejjem jiġu ppreżervati, anki kieku l-WestLB kellu jsofri telf li jassorbu l-kapital inizjali. Il-kapital tal-WfA kellu jiġi msejjaħ bħala garanzija fuq livell intern biss wara li jkunu ġew imsejħa bħala garanzija l-fondi proprji l-oħrajn tal‑WestLB. Il-kuntratt qafas kien jippreċiża li r-responsabbiltà tal-azzjonisti tal‑WestLB għat-telf li jista’ jkollu l-istabbiliment testendi wkoll għar-riżervi speċjali tal-WfA. F’każ ta’ likwidazzjoni tal-WestLB, il-Land ikollu dritt prijoritarju fuq il-kapital tal-WfA. Ġie ddikjarat ukoll li ż-żieda fil-fondi proprji tal-WestLB permezz tal-assorbiment tal-WfA kienet tikkostitwixxi prestazzjoni fi flus mil-Land u li l-azzjonisti kellhom jiddefinixxu l-ammont ta’ remunerazzjoni annwali korrispondenti wara l-pubblikazzjoni tal-ewwel riżultati finanzjarji, sa mill-1992. Din id-deċiżjoni sussegwentement kienet suġġetta għal nota ta’ protokoll annessa mal-kuntratt qafas fil-11 ta’ Novembru 1993. Fiha kien ġie miftiehem li l-WestLB kellu jħallas lil-Land, f’każ ta’ profitti, remunerazzjoni annwali ta’ 0.6 % wara t-taxxa, għall-parti mill-kapital tal-WfA użata bħala garanzija għall-operat tal-WestLB.

17 Minkejja dan il-ftehim intern intiż biex jiggarantixxi l-assi tal-WfA, ma teżisti ebda prijorità f’dak li jirrigwarda xi waħda miż-żewġ funzjonijiet tal-assi tal-WfA, jiġifieri l-assenjazzjoni tagħhom għall-kostruzzjoni ta’ djar, min-naħa waħda, u l‑kwalità tagħhom bħala kapital ta’ garanzija għall-WestLB fir-relazzjonijiet esterni ta’ dan tal-aħħar mal-kredituri tiegħu, min-naħa l-oħra. Il-WestLB jista’ jiddisponi direttament, u b’mod illimitat, mill-assi ttrasferiti biex ikopri telf jew, f’każ ta’ falliment, is-somom dovuti lill-kredituri tiegħu.

18 Il-kuntratt ta’ ġestjoni tan-negozju, relatat mal-liġi dwar l-għajnuna għall‑kostruzzjoni tad-djar, konkluż bejn il-Land u l-WestLB jipprevedi li dan tal‑aħħar jista’ juża riżervi speċjali intiżi biex jikkonsolidaw l-attivitajiet proprji tiegħu biss kemm-il darba tkun żgurata l-funzjoni tal-WfA prevista mil-liġi.

19 Il-WfA tilfet l-indipendenza ġuridika tagħha meta saret dipartiment tal-WestLB inkarigat mill-għoti ta’ għajnuna għall-bini ta’ djar. Madankollu, l-attivitajiet kummerċjali tagħha ma ġewx integrati għal kollox mal-WestLB. Il-WfA baqgħet entità distinta fi ħdan il-WestLB taħt id-denominazzjoni ta’ Wohnungsbauförderungsanstalt Nordrhein‑Westfalen ─ Anstalt der Westdeutschen Landesbank Girozentrale (istituzzjoni ta’ għajnuna għall‑kostruzzjoni tad-djar tal-Land ─ istituzzjoni tal-WestLB). Id-dipartiment il‑ġdid “Għajnuna għall-kostruzzjoni ta’ djar” naturalment kien jidher fil-kontijiet tal-WestLB, iżda jżomm ukoll il-karta tal-bilanċ tiegħu, Fir-rigward ta’ dak li qabel kien id-dipartiment ta’ għajnuna għall-kostruzzjoni ta’ djar tal-WestLB, dan ġie raggruppat flimkien mal-WfA.

20 L-assi tal-WfA ttrasferiti lill-WestLB, jiġifieri l-kapital, ir-riżervi, l-assi l-oħrajn u l-profitti futuri, baqgħu assenjati għall-għajnuna għall-kostruzzjoni ta’ djar u għaldaqstant għandhom jiġu ġġestiti wkoll indipendentement mill-attivitajiet l‑oħrajn tal-WestLB. Barra minn hekk, din is-separazzjoni hija neċessarja sabiex it-tranżazzjonijiet marbuta mal-għajnuna għad-djar ikunu jistgħu jkomplu jiġu kkunsidrati bħala attivitajiet ta’ interess pubbliku, b’mod konformi mad-dritt fiskali Ġermaniż. B’hekk, l-eżenzjonijiet fiskali li kienet tibbenefika minnhom l‑WfA ma ntilfux.

II – Proċedura amministrattiva

21 B’ilment tat-23 ta’ Marzu 1993, il-Bundesverband deutscher Banken eV (federazzjoni tal-banek Ġermaniżi, iktar ’il quddiem il-“BdB”), li tirrappreżenta madwar 300 bank privat li għandhom is-sede tagħhom fil-Ġermanja, talbet lill‑Kummissjoni biex tiftaħ proċedura skont l-Artikolu 226 KE kontra r‑Repubblika Federali tal-Ġermanja. Il-BdB allegat li l-Bundesaufsichtsamt für das Kreditwesen (uffiċċju federali ta’ kontroll tal-kreditu) kien kiser l-Artikolu 4(1) tad-Direttiva 89/299, meta aċċetta li l-assi tal-WfA, li kienet ingħaqdet mal‑WestLB, kellhom jiġu kkunsidrati bħala fondi proprji tal-WestLB.

22 B’ittra tal-31 ta’ Mejju 1994, il-BdB għarrfet lid-direttorat ġenerali “Kompetizzjoni” (DĠ IV) tal-Kummissjoni biċ-ċessjoni ta’ assi filwaqt li allegat li din kienet twassal għal distorsjoni fil-kompetizzjoni favur il-WestLB. Fil-21 ta’ Diċembru 1994, hija ressqet ilment uffiċjali quddiem il-Kummissjoni fejn talbet li din tal-aħħar tiftaħ il-proċedura prevista fl-Artikolu 88(2) KE kontra r-Repubblika Federali tal-Ġermanja. Fi Frar u f’Marzu 1995 u f’Diċembru 1996, għaxar banek, membri tal-BdB assoċjaw ruħhom mal-ilment ta’ din tal-aħħar.

23 Sabiex tkun tista’ tiddetermina jekk iċ-ċessjoni ta’ assi kinitx tikkostitwixxi għajnuna mill-Istat, il-Kummissjoni talbet lill-awtoritajiet federali Ġermaniżi sabiex jagħtuha aktar informazzjoni, b’ittri tat-12 ta’ Jannar, tad-9 ta’ Frar, tal-10 ta’ Novembru u tat-13 ta’ Diċembru 1993, u mbagħad fis-16 ta’ Jannar 1996. Din l-informazzjoni ntbagħtet b’ittri tat-2 ta’ Frar u tas-16 ta’ Marzu 1993, tat-8 ta’ Marzu 1994, tat-12 u tas-26 ta’ April 1996 u tal-14 ta’ Jannar 1997. Id-diversi partijiet ikkonċernati bagħtu wkoll diversi dokumenti u ittri. Ir-rappreżentanti tal‑Kummissjoni ltaqgħu f’diversi okkażjonijiet mar-rappreżentanti tal-awtoritajiet Ġermaniżi, tal-WestLB u ta’ banek reġjonali oħrajn, kif ukoll ma’ dawk li ressqu l-ilmenti.

24 Wara dan l-iskambju ta’ informazzjoni, il-Kummissjoni, b’deċiżjoni tal-1 ta’ Ottubru 1997, fetħet il-proċedura prevista fl-Artikolu 88(2) KE (iktar ’il quddiem id-“deċiżjoni ta’ ftuħ tal-proċedura”). F’dik id-deċiżjoni, il-Kummissjoni waslet għall-konklużjoni li l-miżura kkontestata probabbilment kienet tikkostitwixxi għajnuna fis-sens tal-Artikolu 87(1) KE, u li kienet teħtieġ aktar informazzjoni biex tapprofondixxi l-analiżi tagħha. B’mod partikolari, hija kellha bżonn tikseb informazzjoni dwar il-miżuri li permezz tagħhom il-Land seta’ jipparteċipa b’mod raġonevoli fil-profitti addizzjonali li setgħu jinkisbu mill-WestLB wara ż-żieda fil-kapital tiegħu; informazzjoni dwar ir-riperkussjonijiet tan-nuqqas ta’ likwidità tal-kapital ittrasferit, dwar il-fatt li l-influwenza tal-Land fuq il-WestLB ma żdiditx u dwar in-natura preferenzjali tar-remunerazzjoni fissa, kif ukoll dwar fatturi addizzjonali oħrajn involuti fl-iffissar ta’ remunerazzjoni adegwata; finalment, informazzjoni dwar l-ammont ta’ kapital tal-WfA intiż biex jiġu ggarantiti l-attivitajiet tal-WestLB, dwar il-valur tal-ammont li jaqbeż dik is‑somma mniżżel fil-karta tal-bilanċ tal-WestLB, dwar l-eżenzjonijiet fiskali, dwar l-annullament ta’ djun, dwar il-profitabbiltà tal-WestLB u dwar l-effetti eventwali tas-sinerġija.

25 Id-deċiżjoni li tinfetaħ il-proċedura prevista fl-Artikolu 88(2) KE ġiet innotifikata lill-Gvern Ġermaniż b’ittra tat-23 ta’ Ottubru 1997. B’ittri tas-7 u tal-25 ta’ Novembru u tat-2 ta’ Diċembru 1997, ġie miftiehem li għall-finijiet ta’ pubblikazzjoni kellha titneħħa l-informazzjoni kunfidenzjali. Wara estensjoni tal‑iskadenza mitluba b’ittra tad-19 ta’ Novembru 1997 u mogħtija b’ittra tal-1 ta’ Diċembru 1997, il-Gvern Ġermaniż ikkomunika l-pożizzjoni tiegħu b’ittra tas-27 ta’ Frar 1998.

26 Id-deċiżjoni tal-Kummissjoni li tiftaħ il-proċedura ġiet ippubblikata fil-Ġurnal Uffiċjali tal-Komunitajiet Ewropej fil-5 ta’ Mejju 1998 (ĠU C 140, p. 9). Il‑Kummissjoni stiednet lill-partijiet interessati biex jippreżentaw l‑osservazzjonijiet tagħhom dwar il-miżura inkwistjoni. Il-Kummissjoni rċeviet osservazzjonijiet mingħand WestLB (19 ta’ Mejju 1998), l-Association française des banques (26 ta’ Mejju 1998), il-British Bankers’ Association (2 ta’ Ġunju 1998) u l-BdB (4 ta’ Ġunju 1998). Hija bagħtithom lill-Gvern Ġermaniż b’ittra tal-15 ta’ Ġunju 1998 fejn tagħtu l-possibbiltà li jifformula l-kummenti tiegħu, li hija rċeviet b’ittra tal-11 ta’ Awwissu 1998.

27 Fil-15 ta’ Jannar u fis-16 ta’ Settembru 1998, saru laqgħat mar-rappreżentanti tal‑BdB u fid-9 ta’ Settembru 1998, mar-rappreżentanti tal-WestLB. B’ittra tat-22 ta’ Settembru 1998, is-servizzi tal-Kummissjoni sejħu lill-awtoritajiet Ġermaniżi, lil WestLB u lill-BdB għal laqgħa dwar id-diversi aspetti tal-kwistjoni. Il-BdB bagħtet informazzjoni b’ittra tat-30 ta’ Ottubru 1998. Il-laqgħa li fiha kienu preżenti dawn it-tliet partijiet saret fl-10 ta’ Novembru 1998.

28 Sussegwentement, is-servizzi tal-Kummissjoni talbu lill-awtoritajiet Ġermaniżi u lil BdB, b’ittra tas-16 ta’ Novembru 1998, biex jipprovdulhom informazzjoni u dokumenti addizzjonali. Wara estensjoni tal-iskadenza, il-BdB ipprovdiet l‑informazzjoni mitluba, b’ittra tal-14 ta’ Jannar 1999. Wara estensjoni tal‑iskadenza, l-awtoritajiet Ġermaniżi pprovdew informazzjoni permezz ta’ żewġ ittri tal-15 ta’ Jannar 1999 u b’ittra tas-7 ta’ April 1999. Peress li l-awtoritajiet Ġermaniżi rrifjutaw li jipprovdu ċerta informazzjoni lill-Kummissjoni, din tal‑aħħar ordnat li tintbagħat dik l-informazzjoni b’deċiżjoni tat-3 ta’ Marzu 1999, innotifikata lill-Gvern Ġermaniż b’ittra tal-24 ta’ Marzu 1999. Wara estensjoni tal-iskadenza, il-Gvern Ġermaniż onora dik id-deċiżjoni b’ittra tat-22 ta’ April 1999.

29 Il-Kummissjoni ordnat li jsir studju indipendenti dwar ir-remunerazzjoni adegwata li l-Land kellu jitlob għat-trasferiment tal-WfA lil WestLB. Il-kumpannija ta’ konsulenza inkarigata b’dan il-kompitu (First Consulting) ipparteċipat f’laqgħa tripartita fl-10 ta’ Novembru 1998.

III – Id-deċiżjoni kkontestata

30 Fit-8 ta’ Lulju 1999, il-Kummissjoni adottat id-Deċiżjoni 2000/392/KE, dwar il‑miżura implementata mill-Ġermanja favur il-Westdeutsche Landesbank ─ Girozentrale (WestLB) (ĠU 2000, L 150, p. 1, iktar ’il quddiem id‑“deċiżjoni kkontestata”). Id-deċiżjoni ġiet innotifikata fl-4 ta’ Awwissu 1999 lir-Repubblika Federali tal-Ġermanja li kkomunikatha lil-Land b’ittra tas-6 ta’ Awwissu 1999. Il-Land informa lil WestLB b’ittra tad-9 ta’ Awwissu 1999, li waslet għand il-WestLB fl-istess jum. Id-deċiżjoni tistabbilixxi fid-dispożittiv tagħha:

“Artikolu 1

L-għajnuna mill-Istat implementata mill-Ġermanja favur il-Westdeutsche Landesbank Girozentrale, għal ammont ta’ DEM 1 579 700 000 (EUR 807 700 000) mill-1992 sal-1998, hija inkompatibbli mas-suq komuni.

Artikolu 2

1. Il-Ġermanja għandha tieħu l-miżuri kollha meħtieġa sabiex tirkupra mingħand il-benefiċjarja l-għajnuna msemmija fl-Artikolu 1 u li diġà tpoġġiet għad-dispożizzjoni tagħha illegalment.

2. L-irkupru għandu jsir b’mod konformi mal-proċeduri tad-dritt nazzjonali. L-għajnuna li għandha tiġi rkuprata tinkludi l-interessi sa mid-data meta tpoġġiet għad-dispożizzjoni tal-benefiċjarji, sad-data meta tiġi rkuprata. L-interessi għandhom jiġu kkalkulati fuq il-bażi tar-rata ta’ referenza użata għall-kalkolu ta’ sussidju ekwivalenti fil-kuntest ta’ għajnuna reġjonali.

Artikolu 3

Il-Ġermanja għandha tinforma lill-Kummissjoni, f’terminu ta’ xahrejn mid-data tan-notifika ta’ din id-deċiżjoni, bil-miżuri li tkun ħadet biex tikkonforma ruħha magħha.

[...]” [traduzzjoni mhux uffiċjali]

A – Analiżi ġenerali

31 Fil-premessi tad-deċiżjoni kkontestata, il-Kummissjoni tagħti l-evalwazzjoni tagħha tal-miżura inkwistjoni. Din tista’ tiġi miġbura fil-qosor skont kif ġej.

32 Fl-ewwel lok, f’dak li jirrigwarda d-distorsjonijiet tal-kompetizzjoni u l-effetti fuq il-kummerċ bejn l-Istati Membri, il-Kummissjoni tikkunsidra li l-WestLB joffri s‑servizzi tiegħu b’kompetizzjoni kontra banek Ewropej oħrajn barra mill‑Ġermanja kif ukoll fil-Ġermanja. B’hekk, kull għajnuna favur il-WestLB twassal għal distorsjoni fil-kompetizzjoni u tostakola l-kummerċ fi ħdan l-Unjoni. Skont il-konvenuta, peress li biex jiffunzjona u jestendi l-attivitajiet kummerċjali tiegħu bank għandu jkollu livell suffiċjenti ta’ kapital proprju rikonoxxut, il‑possibbiltajiet kummerċjali li għandu WestLB ġew influwenzati direttament mill-miżura implementata mill-Istat, li tiggarantixxi s-solvenza tal-WestLB.

33 Sussegwentement, il-Kummissjoni kkunsidrat li t-tranżazzjoni inkwistjoni tikkostitwixxi trasferiment ta’ kapital pubbliku lil impriża. Dak il-kapital, peress li għandu valur kummerċjali u peress li ma kienx suġġett għal remunerazzjoni suffiċjenti, huwa riżors tal-Istat fis-sens tal-Artikolu 87(1) KE.

34 Sabiex jiġi vverifikat jekk iċ-ċessjoni ta’ kapital tal-Istat lil impriża pubblika tathiex vantaġġ u tistax b’hekk tikkostitwixxi għajnuna mill-Istat fis-sens tal‑Artikolu 87(1) KE, il-Kummissjoni għandha tapplika l-prinċipju tal-“investitur li jopera f’ekonomija tas-suq”.

35 Il-Kummissjoni b’hekk tispjega fid-dettall l-analiżi tagħha tat-tranżazzjoni li saret fid-dawl tal-prinċipju tal-investitur li jopera f’ekonomija tas-suq.

36 Il-Kummissjoni tiddikjara, fl-ewwel lok, li minkejja l-fatt li l-Artikolu 295 KE jipprovdi li t-Trattat KE ma għandux jissostitwixxi l-kodiċi tal-proprjetà tad‑diversi Stati Membri, dan ma jiġġustifikax ksur tar-regoli tal-kompetizzjoni tal-Komunità. B’dan il-mod, il-Kummissjoni tikkunsidra li ma tpoġġix f’dubju d‑dritt tal-Istati Membri li jassenjaw fondi speċjali għal proġetti ta’ interess ekonomiku ġenerali. Madankollu, ir-regoli tas-suq japplikaw meta fondi pubbliċi u assi oħrajn jintużaw għal attivitajiet kummerċjali. Konsegwentement, meta l‑Istat jiddeċiedi li juża għal finijiet kummerċjali kapital intiż li jintuża għal għanijiet pubbliċi, dak l-Istat għandu, skont il-Kummissjoni, jitlob remunerazzjoni skont is-suq.

37 Fit-tieni lok, f’dak li jirrigwarda n-natura partikolari tat-tranżazzjoni, il-konvenuta ssostni li, meta Stat Membru jagħżel operazzjoni bħal dik inkwistjoni, għandu jiġi eżaminat fid-dettall sa liema grad din tista’ tirrappreżenta vantaġġ ekonomiku għall-parti tal-impriża suġġetta għall-kompetizzjoni.

38 Fit-tielet lok, il-Kummissjoni tenfasizza li wieħed mill-metodi kif tinkiseb remunerazzjoni xierqa għall-kapital ipprovdut seta’ kien żieda fl-ishma li l-Land għandu fil-WestLB. Peress li dan ma sarx, il-Land kellu, b’mod konformi mad‑deċiżjoni kkontestata, u skont il-prinċipju tal-investitur li jopera f’ekonomija tas-suq, jitlob li l-kapital li huwa kien ipprovda jiġi rremunerat b’mezzi oħrajn b’mod adattat. Fil-każ kuntrarju, skont il-Kummissjoni, il-Land ikun ta vantaġġ lil WestLB li jikkostitwixxi għajnuna mill-Istat.

39 Fir-raba’ lok, il-konvenuta tispjega kif hija stabbilixxiet il-bażi tal-kapital użata għall-kalkolu tar-remunerazzjoni. Biex tiġi ffissata remunerazzjoni adegwata, kien meħtieġ li ssir distinzjoni bejn id-diversi elementi tar-riżervi speċjali tal-WfA, skont l-utilità tagħhom għall-WestLB.

40 Il-Kummissjoni tfakkar li ammont totali ta’ DEM 5.9 biljuni tniżżel fil-karta tal‑bilanċ tal-WestLB bħala kapital proprju. Madankollu, il-Bundesaufsichtsamt für das Kreditwesen irrikonoxxa bħala fondi proprji bażiċi DEM 4 biljuni biss. Minn dan l-aħħar ammont, DEM 2.5 biljuni biss jistgħu effettivament jintużaw minn WestLB biex jiġu estiżi l-attivitajiet tiegħu suġġetti għall-kompetizzjoni, bħala fondi proprji pprovduti u skont id-dispożizzjonijiet dwar is-solvenza, u b’hekk kellhom jintużaw bħala l-bażi primarja għar-remunerazzjoni tal-Land. Id‑DEM 1.5 biljun li jifdal iservu biex jiggarantixxu l-attivitajiet ta’ għajnuna għall-kostruzzjoni ta’ djar tal-WfA. Ammont ta’ 1,9 biljun DEM jidher ukoll fil‑karta tal-bilanċ, iżda mingħajr mhu rikonoxxut bħala li jikkorrispondi għal fondi proprji li jissodisfaw ir-rekwiżiti ta’ solvenza. B’hekk, l-ammont imniżżel fil-karta tal-bilanċ tal-WestLB, iżda li ma jistax iservi biex jiġu estiżi l-attivitajiet tiegħu suġġetti għall-kompetizzjoni, jammonta għal DEM 3.4 biljuni. Madankollu, inkwantu dan l-ammont jikkontribwixxi biex il-bank jidher aħjar f’għajnejn il‑kredituri, jista’ għallinqas ekonomikament jiġi pparagunat ma’ garanzija ─ avolja huwa mniżżel fil-karta tal-bilanċ bħala kapital proprju. B’hekk, peress li dan l-ammont għandu wkoll utilità ekonomika għall-WestLB, investitur li jopera f’ekonomija tas-suq kien jitlob remunerazzjoni. Madankollu, din tkun inqas mir‑remunerazzjoni għad-DEM 2.5 biljuni li jistgħu jservu biex jiġu estiżi l‑attivitajiet tal-WestLB suġġetti għall-kompetizzjoni.

41 Fil-ħames lok, il-Kummissjoni tispjega fid-dettall kif hija kkalkulat ir‑remunerazzjoni adegwata għall-kapital.

B – Analiżi dwar ir-remunerazzjoni adegwata għall-kapital

42 Preliminarjament, il-Kummissjoni tafferma li, fir-rigward tar-regoli tat-Trattat KE dwar l-għajnuna mill-Istat, it-tranżazzjoni għandha titqies bħala kontribuzzjoni ta’ kapital u mhux bħala garanzija u li għaldaqstant għandha tiġi evalwata r‑remunerazzjoni għall-kapital. Madankollu, għall-finijiet tal-kalkolu tar‑remunerazzjoni adegwata, il-Kummissjoni tista’ tipparaguna parti minn dak il‑kapital ma’ garanzija, peress li din ma tistax tintuża mill-WestLB bħala kapital proprju klassiku, minħabba n-natura partikolari tagħha.

43 Sussegwentement, il-Kummissjoni, filwaqt li tenfasizza fl-ewwel lok li n-natura unika tal-integrazzjoni tal-WfA fi ħdan il-WestLB tagħmilha diffiċli li jsir paragun ma’ strument finanzjarju eżistenti fis-suq, tispjega għalfejn hija tal-fehma li l-paragun li sar mill-Gvern Ġermaniż mal-istrumenti ibridi applikabbli għall‑kapital proprju ma jikkostitwixxix bażi rilevanti għall-kalkolu tar‑remunerazzjoni adegwata għall-kapital tal-WfA, minħabba l-karatteristiċi partikolari ta’ din tal-aħħar.

44 Fit-tieni lok, il-Kummissjoni tirreferi għar-riperkussjonijiet tan-nuqqas ta’ likwidità fuq il-kalkolu tar-remunerazzjoni għall-kapital. L-ewwel nett, iċ-ċessjoni tal-assi tal-WfA ma pprovdietx likwidità addizzjonali lill-WestLB, inkwantu l-assi ttrasferiti u d-dħul kollu tal-WfA kellhom ikomplu, skont il-liġi, jiġu assenjati għall-għajnuna għall-kostruzzjoni ta’ djar. Il-WestLB b’hekk jassumi spejjeż ta’ finanzjament supplimentari, sal-ammont tal-kapital, meta jakkwista l-fondi meħtieġa fis-swieq finanzjarji sabiex jestendi l-portata tal-attivitajiet li jinfetħu b’dak il-kapital proprju addizzjonali. Minħabba dawk l-ispejjeż ta’ finanzjament addizzjonali, li mhumiex iġġenerati f’każ ta’ kapital proprju normali, ikollu jsir tnaqqis korrispondenti sabiex tiġi kkalkulata r-remunerazzjoni adegwata.

45 Madankollu, b’differenza mill-WestLB u l-Gvern Ġermaniż, il-Kummissjoni hija tal-fehma li ma jistax jiġi kkunsidrat it-total tar-rati ta’ imgħaxijiet ta’ rifinanzjament. Għandhom jiġu kkunsidrati bħala spejjeż supplimentari tal‑WestLB biss l-ispejjeż netti, minħabba n-natura partikolari tal-kapital ittrasferit. B’mod ġenerali, il-Kummissjoni tirrikonoxxi li l-WestLB trid tassumi “spejjeż ta’ likwidità” addizzjonali, sal-ammont tal-“ispejjeż ta’ rifinanzjament wara t-tnaqqis tat-taxxi”. Il-Kummissjoni taċċetta l-istudji sottomessi mill-Gvern Ġermaniż dwar l-ammont ta’ remunerazzjoni, li jagħtu l-perċentwal ta’ 8.26 % bħala rata ta’ rifinanzjament xierqa fuq medda ta’ żmien twil. Meta jiġu applikati r-rati tat-taxxa Ġermaniżi, tinkiseb rata netta ta’ 4.2 % għall-ispejjeż ta’ rifinanzjament.

46 Fit-tielet lok, il-Kummissjoni tispjega kif hija ħadmet il-kalkolu tar‑remunerazzjoni adegwata tal-ammont ta’ DEM 2.5 biljuni, li tikkorrispondi għaż-żieda fil-kapital proprju disponibbli għall-WestLB.

47 Hija tfakkar li l-esperti esterni mqabbda mill-Kummissjoni jaffermaw li wieħed għandu jibbaża ruħhu fuq ir-redditu mill-investiment użat fil-qasam bankarju waqt li jiġi adattat għall-karatteristiċi tat-tranżazzjoni. Barra minn hekk, matul l‑investigazzjoni tagħha, il-Kummissjoni kkunsidrat ukoll diversi dikjarazzjonijiet u studji ta’ banek ta’ investiment u ta’ kumpanniji ta’ konsulenza dwar ir-redditi attwali u previsti tal-kapital proprju u tal-investimenti, kif ukoll id‑dikjarazzjonijiet sottomessi mid-diversi partijiet.

48 Il-Kummissjoni tiddikjara li, fuq il-bażi ta’ dik l-informazzjoni, tal-esperjenza tagħha f’dan il-qasam, tal-istatistiċi tas-suq u tad-deċiżjonijiet preċedenti tagħha dwar l-għajnuna mill-Istat, hija tassumi remunerazzjoni minima prevista ta’ 12 % wara t-taxxa fuq dik l-kontribuzzjoni ta’ kapital, fid-data tat-trasferiment.

49 Biex tikkalkula r-remunerazzjoni adegwata, il-Kummissjoni kkunsidrat ukoll il‑fatt li investitur li jopera f’ekonomija tas-suq kien jitlob redditu ikbar fuq il‑kontribuzzjoni ta’ kapital, minħabba l-karatteristiċi partikolari tat-tranżazzjoni.

50 Din iż-żieda hija spjegata minn tliet fatturi. Fl-ewwel lok, il-volum ta’ kapital ittrasferit kien kunsiderevoli, l-effett tiegħu kien determinanti għall-WestLB fil‑kuntest tad-dispożizzjonijiet dwar is-solvenza, u dak il-bank għamel inqas profitti mill-medja ta’ banek oħrajn. Fit-tieni lok, il-Land huwa espost għal riskju aktar għoli f’każ ta’ insolvenza tal-WestLB, minħabba l-integrazzjoni tal-WfA. Barra minn hekk, il-Land ma rċieva ebda dritt ta’ vot minn dik l-integrazzjoni. Sabiex ikun jista’ jaċċetta tali riskju mingħajr ma tiġi msaħħa l-influwenza tiegħu fi ħdan l-impriża, investitur li jopera f’ekonomija tas-suq kien jitlob, bħala kumpens, remunerazzjoni akbar. Finalment, in-natura tal-investiment tal-Land hija ta’ investiment fuq medda ta’ żmien twil f’titoli mhux ikkwotati. Minħabba l‑kundizzjonijiet partikolari tat-trasferiment tal-WfA, il-Land m’għandux il‑possibbiltà li jirtira l-kapital u li b’hekk itemm l-investiment tiegħu. Konsegwentement, il-Kummissjoni tikkunsidra li f’dan il-każ, iż-żieda minima adattata, minħabba l-karatteristiċi partikolari tat-tranżazzjoni, hija ta’ 1.5 %.

51 Hija tikkonkludi li remunerazzjoni adegwata għall-kapital inkwistjoni tammonta għal 9.3 %, jew 12 % tar-redditu normali għall-investiment b’żieda ta’ 1.5 % għall-karatteristiċi partikolari tat-tranżazzjoni, bi tnaqqis ta’ 4.2 % għall-ispejjeż ta’ rifinanzjament li għandu jassumi l-WestLB minħabba n-nuqqas ta’ likwidità tal-kapital ittrasferit.

52 Fir-raba’ lok, il-Kummissjoni tispjega kif hija kkalkulat ir-remunerazzjoni adegwata tal-ammont ta’ DEM 3.4 biljuni, ammont imniżżel fil-karta tal-bilanċ tal-WestLB, iżda li ma jistax iservi biex jiġu estiżi l-attivitajiet tiegħu suġġetti għall-kompetizzjoni. Hija tfakkar li, fid-deċiżjoni biex tinfetaħ il-proċedura prevista fl-Artikolu 88(2) KE, hija indikat rata ta’ 0.3 % msemmija mill-Gvern Ġermaniż bħala kummissjoni adegwata fuq il-garanzija bankarja għal bank bħall WestLB. Hija tikkunsidra li dan l-ammont huwa ogħla mill-kopertura normali tal-garanziji bankarji ta’ dan it-tip u li barra minn hekk, għalkemm il‑garanziji bankarji fil-prinċipju huma assoċjati ma’ ċerti tranżazzjonijiet u limitati fiż-żmien, il-WestLB, min-naħa l-oħra, għandu għad-dispożizzjoni tiegħu riżervi speċjali tal-WfA mingħajr limitu ta’ żmien. Skont il-Kummissjoni, dawn iż-żewġ fatturi jeħtieġu żieda fir-rata tar-remunerazzjoni fil-medda ta’ bejn 0.5 u 0.6 %. Inkwantu l-primjums ta’ garanzija ġeneralment jikkostitwixxu spejjeż operattivi, li b’hekk jitnaqqsu mill-profitti taxxabbli, minn naħa, u peress li r‑remunerazzjoni għall-kapital tal-WfA titlħallas lil-Land fuq il-profitti wara t‑taxxa, min-naħa l-oħra, dik ir-rata għandha tiġi adattata. B’hekk, skont il‑Kummissjoni, remunerazzjoni ta’ 0.3 % wara t-taxxa hija adattata għal dan it-tip ta’ kapital.

53 Fil-ħames lok, il-Kummissjoni tikkunsidra li l-eventwali sinerġiji u ekonomiji li jistgħu jirriżultaw għal-Land u għall-WfA mit-trasferiment ta’ din tal-aħħar u mill-integrazzjoni tagħha fi ħdan il-WestLB ma jistgħux jitqiesu bħala remunerazzjoni għall-kontribuzzjoni tal-fondi proprji bażiċi fil-WestLB. Peress li dawk is-sinerġiji ma jnaqqsux il-perspettivi ta’ użu tal-kapital ittrasferit u ma jżidux l-ispejjeż li jirriżultaw mit-trasferiment għall-WestLB, dawn m’għandu jkollhom ebda effett fuq l-ammont ta’ remunerazzjoni li investitur li jopera f’ekonomija tas-suq jista’ jitlob mill-bank għall-kapital proprju pprovdut. Min‑naħa l-oħra, il-Kummissjoni tirrikonoxxi li l-ammont ta’ DEM 33 miljun imħallas mill-WestLB fl-1992 bħala pensjonijiet tal-WfA jifforma parti mir‑remunerazzjoni għat-trasferiment imħallsa mill-WestLB.

54 Finalment, fuq il-bażi tal-kalkoli li saru iktar ’il fuq dwar il-kapital li għandu jiġi kkunsidrat u r-remunerazzjoni tiegħu, il-Kummissjoni tiddefinixxi l-element ta’ għajnuna mill-Istat eżistenti fit-tranżazzjoni inkwistjoni. Hija tikkunsidra bħala konformi mas-suq remunerazzjoni ta’ 9.3 % wara t-taxxa għall-parti tal-kapital utilizzabbli mill-WestLB biex jiggarantixxi l-attivitajiet kummerċjali tiegħu, jiġifieri DEM 2.5 biljuni fit-tmiem tal-1993, u 0.3 % wara t-taxxa għad-differenza bejn dan l-ammont u l-fondi proprji ta’ DEM 5.9 biljuni mniżżla fil-karta tal‑bilanċ tal-WestLB, jew DEM 3.4 biljuni fit-tmiem tal-1993. Skont il‑Kummissjoni, għandha tiġi kkunsidrata wkoll ir-remunerazzjoni ta’ 0.6 % li l‑WestLB kien ilu jħallas sa mill-1993 fuq l-ammont li jista’ juża sabiex jiggarantixxi l-attivitajiet kummerċjali tiegħu. Barra minn hekk, il-Kummissjoni taċċetta li jiġu kkunsidrati l-ħlasijiet ta’ pensjonijiet tal-WfA mill-WestLB, fl‑1992, bħala remunerazzjoni addizzjonali għal-Land. L-element ta’ għajnuna huwa kkalkulat bħala d-differenza bejn is-somom effettivament imħallsa u l‑ħlasijiet li jkunu konformi mas-suq. Skont il-Kummissjoni, it-total tal-għajnuna kkalkulat b’dan il-mod huwa ta’ DEM 1 579 700 000 mill-1992 sal-1998.

55 Wara li kkonkludiet l-osservazzjonijiet tagħha dwar l-applikazzjoni tal-prinċipju ta’ investitur li jopera f’ekonomija tas-suq għat-tranżazzjoni inkwistjoni, il‑Kummissjoni tagħti wkoll l-analiżi tagħha dwar aspetti oħrajn ta’ din it‑tranżazzjoni qabel ma tippreżenta l-konklużjonijiet finali tagħha.

56 Fir-rigward tal-eżenzjonijiet fiskali li jibbenefikaw minnhom l-attivitajiet ta’ għajnuna għall-kostruzzjoni ta’ djar tas-“settur WfA” tal-WestLB, il-Kummissjoni tirrimarka li dawn iżidu l-profitti tal-WfA (jew inaqqsu t-telf tagħha), u b’hekk li l-kapital nett tagħha jista’ jiżdied. B’hekk il-WestLB jista’ wkoll ikollu ammonti akbar biex jiggarantixxu l-attivitajiet tas-settur kompetittiv tiegħu. Madankollu, inkwantu li din il-parti tiżdied, il-bażi użata għall-kalkolu tar-remunerazzjoni li għandha titħallas lil-Land tipprogressa wkoll. Il-Kummissjoni tikkonkludi f’dan ir-rigward li, jekk ir-remunerazzjoni tkun iffissata għal rata adegwata, l‑eżenzjonijiet fiskali għall-għajnuna għall-kostruzzjoni ta’ djar ma joħolqu ebda distorsjoni fil-kompetizzjoni favur il-WestLB. Hija tfakkar li, skont il-kalkoli spjegati iktar ’il fuq fil-punti 51 u 52, remunerazzjoni adegwata tammonta għal 9.3 % f’dak li jirrigwarda l-ammont korrispondenti għaż-żieda fil-kapital proprju disponibbli tal-WestLB u għal 0.3 % fir-rigward tal-ammont li tniżżel fil-karta tal‑bilanċ tal-WestLB, iżda li ma jistax iservi biex jiġu estiżi l-attivitajiet tiegħu suġġetti għall-kompetizzjoni.

57 Fir-rigward tar-rinunzja tal-obbligu ta’ garanzija, il-Kummissjoni tikkunsidra li din żiedet il-valur tal-WfA. Madankollu, peress li r-remunerazzjoni li għandu jħallas il-WestLB ġiet ikkalkulata fuq l-evalwazzjoni tal-WfA wara dik ir‑rinunzja, jiġifieri wara li ġiet ikkunsidrata din iż-żieda fil-valur, l-annullament tal-garanzija ma jirrappreżenta ebda vantaġġ għall-WestLB jekk ir‑remunerazzjoni tkun konformi mal-kundizzjonijiet tas-suq.

58 Il-Kummissjoni tikkonkludi, fuq il-bażi tal-evalwazzjoni preċedenti, li l-kriterji kollha previsti fl-Artikolu 87(1) KE huma sodisfatti u li, peress li ebda waħda mid-dispożizzjonijiet derogatorji previsti fl-Artikoli 86(2) KE u 87(2) u (3) KE mhix applikabbli f’dan il-każ, l-għajnuna ma tistax titqies bħala kumpatibbli mat‑Trattat.

Il-proċedura u t-talbiet tal-partijiet

59 B’atti ppreżentati fir-reġistru tal-Qorti tal-Prim’Istanza fit-12 ta’ Ottubru 1999, ir‑rikorrenti ressqu dawn ir-rikorsi.

60 B’digriet tat-22 ta’ Awwissu 2000 tal-President tar-Raba’ Awla Estiża tal-Qorti tal-Prim’Istanza, ir-Repubblika Federali tal-Ġermanja tħalliet tintervjeni insostenn tat-talbiet tar-rikorrenti, u l-BdB tħalliet tintervjeni insostenn tat-talbiet tal‑konvenuta.

61 Permezz tal-istess digriet, il-Qorti tal-Prim’Istanza eżaminat talba għal trattament kunfidenzjali mressqa mir-rikorrenti u approvat dak it-trattament fir-rigward ta’ ċerta informazzjoni li tinsab fl-atti tal-proċess. Dak id-digriet ġie rrettifikat b’digriet tat-23 ta’ Ottubru 2000.

62 B’digriet tal-11 ta’ Lulju 2001 tal-President tar-Raba’ Awla Estiża tal-Qorti tal‑Prim’Istanza, wara li nstemgħu l-partijiet, iż-żewġ kawżi ġew magħquda għall‑finijiet tal-proċedura orali u tas-sentenza, b’mod konformi mal-Artikolu 50 tar-Regoli tal-Proċedura tal-Qorti tal-Prim’Istanza.

63 Minħabba l-modifika tal-kompożizzjoni tal-awli tal-Qorti tal-Prim’Istanza sa mill‑20 ta’ Settembru 2001, l-Imħallef Relatur ġie assenjat għat-Tieni Awla Estiża u għaldaqstant dawn il-kawżi ġew assenjati lil dik l-awla.

64 Fuq rapport tal-Imħallef Relatur, il-Qorti tal-Prim’Istanza (It-Tieni Awla Estiża) iddeċidiet li tiftaħ il-proċedura orali. Ir-rikorrenti, il-konvenuta u r-Repubblika Federali tal-Ġermanja rrispondew għad-domandi bil-miktub li saru mill-Qorti tal‑Prim’Istanza u l-konvenuta ppreżentat id-dokumenti mitluba abbażi tal-miżuri ta’ organizzazzjoni tal-proċedura.

65 B’digriet tad-29 ta’ Mejju 2002, il-President tat-Tieni Awla Estiża tal-Qorti tal‑Prim’Istanza laqa’ proviżorjament it-talba għal trattament kunfidenzjali li saret mir-rikorrenti fir-rigward ta’ ċerti elementi li jinsabu f’wieħed mid-dokumenti msemmija fil-punt preċedenti.

66 It-trattazzjoni tal-partijiet u r-risposti tagħhom għad-domandi li sarulhom mill‑Qorti tal-Prim’Istanza nstemgħu fis-seduta tal-5 u tas-6 ta’ Ġunju 2002.

67 Matul dik is-seduta, meta saritilhom talba espressa f’dan is-sens, il-partijiet intervenjenti ma ppreżentawx osservazzjonijiet fir-rigward tat-talba tar-rikorrenti għat-trattament kunfidenzjali ta’ ċerti elementi li jinsabu f’wieħed mid-dokumenti li pproduċiet il-Kummissjoni fuq talba tal-Qorti tal-Prim’Istanza. B’hekk, għandu jiġi kkonfermat id-digriet li, fuq bażi proviżorja, approva t-trattament kunfidenzjali fir-rigward ta’ dawk l-elementi.

68 Il-WestLB jitlob li l-Qorti tal-Prim’Istanza jogħġobha:

– tannulla d-deċiżjoni kkontestata;

– tordna lill-Kummissjoni tbati l-ispejjeż.

69 Il-Land jitlob li l-Qorti tal-Prim’Istanza jogħġobha:

– tannulla d-deċiżjoni kkontestata;

– tordna lill-Kummissjoni tbati l-ispejjeż;

– tordna lill-BdB tbati l-ispejjeż tagħha.

70 Ir-Repubblika Federali tal-Ġermanja, parti intervenjenti, titlob li l-Qorti tal‑Prim’Istanza jogħġobha:

– tannulla d-deċiżjoni kkontestata;

– tordna lill-Kummissjoni tbati l-ispejjeż.

71 Il-Kummissjoni titlob li l-Qorti tal-Prim’Istanza jogħġobha:

– tiċħad iż-żewġ rikorsi bħala infondati;

– tordna lir-rikorrenti jbatu l-ispejjeż.

72 Il-BdB, parti intervenjenti, titlob li l-Qorti tal-Prim’Istanza jogħġobha:

– tiċħad iż-żewġ rikorsi bħala infondati;

– tordna lir-rikorrenti jbatu l-ispejjeż, inklużi tagħha stess.

Fuq il-mertu

73 Insostenn tar-rikors tiegħu, il-WestLB jinvoka ħames motivi bbażati fuq in-nuqqas ta’ kompetenza tal-Kummissjoni li rriżenjat biex tadotta d-deċiżjoni kkontestata, fuq il-kompożizzjoni irregolari tal-Kummissjoni, fuq il-ksur tad-drittijiet tad‑difiża, fuq il-ksur tal-obbligu ta’ motivazzjoni u fuq il-ksur tal-Artikolu 87(1) KE. Il-Land jinvoka erba’ motivi bbażati fuq in-nuqqas ta’ kompetenza u fuq il-kompożizzjoni irregolari tal-Kummissjoni, fuq il-ksur tad-drittijiet tad‑difiża, fuq il-ksur ta’ formalitajiet essenzjali u fuq il-ksur tal-Artikoli 87(1) KE u 295 KE.

74 Matul is-seduta, meta ġew mistoqsija mill-Qorti tal-Prim’Istanza f’dan ir-rigward, ir-rikorrenti ddikjaraw li qed jirrinunzjaw mill-motiv ibbażat fuq il-kompożizzjoni irregolari tal-Kummissjoni fil-mument tal-adozzjoni tad-deċiżjoni kkontestata.

75 Il-Qorti tal-Prim’Istanza ser tanalizza, fl-ewwel lok, il-motiv ibbażat fuq in‑nuqqas ta’ kompetenza tal-Kummissjoni, fit-tieni lok, il-motiv ibbażat fuq il‑ksur tad-drittijiet tad-difiża u, fit-tielet lok, il-motiv ibbażat fuq il-ksur ta’ formalitajiet essenzjali, f’dak li jirrigwarda l-allegat ksur tad-dritt tas-smigħ tar‑Repubblika Federali tal-Ġermanja, l-allegati konstatazzjonijiet żbaljati ta’ ċirkustanzi ta’ fatt u l-allegat ksur tal-prinċipju ta’ newtralità.

76 Fir-raba’ lok, il-Qorti tal-Prim’Istanza ser teżamina l-motiv ibbażat fuq il-ksur tal‑Artikoli 87(1) KE u 295 KE, fir-rigward tal-interpretazzjoni tal-kunċett ta’ għajnuna mill-Istat li ngħatat mill-Kummissjoni fid-deċiżjoni kkontestata. Fl‑aħħar lok, il-Qorti tal-Prim’Istanza ser tanalizza l-motiv ibbażat fuq il-ksur tal‑obbligu ta’ motivazzjoni flimkien mal-motiv, ippreżentat fuq bażi sussidjarja, dwar il-ksur taż-żewġ dispożizzjonijiet imsemmija iktar ’il fuq, f’dak li jirrigwarda l-applikazzjoni mill-Kummissjoni tal-prinċipju tal-investitur li jopera f’ekonomija tas-suq (iktar ’il quddiem ukoll il-“prinċipju tal-investitur privat”).

IV – Fuq l-ewwel motiv, ibbażat fuq in-nuqqas ta’ kompetenza tal-Kummissjoni biex tadotta d-deċiżjoni kkontestata

A – Argumenti tal-partijiet

77 Ir-rikorrenti jsostnu li, minħabba li l-Kummissjoni rriżenjat fis-16 ta’ Marzu 1999, fil-mument tal-adozzjoni tad-deċiżjoni kkontestata, il-Kummissjoni kienet limitata, fit-twettiq tal-funzjonijiet tagħha, għall-indirizzar ta’ kwistjonijiet kurrenti u urġenti. Peress li d-deċiżjoni ma taqax f’dan l-ambitu, din għandha tiġi annullata.

78 Fl-ewwel lok, ir-rikorrenti jsostnu li, billi l-konsegwenzi ġuridiċi tar-riżenja volontarja tal-membri kollha tal-Kummissjoni mhumiex iddefiniti espressament fit-Trattat KE, wieħed għandu japplika b’analoġija t-tieni sentenza tat-tieni subparagrafu tal-Artikolu 201 KE, peress li din hija l-unika dispożizzjoni tat‑Trattat li tirrigwarda r-riżenja kollettiva tal-Kummissjoni. Għaldaqstant, il‑funzjonijiet ta’ din tal-aħħar kellhom ikunu limitati għall-indirizzar ta’ kwistjonijiet kurrenti.

79 L-Artikolu 215 KE ma jistax japplika f’dan il-każ. Ir-riżenja tal-Kummissjoni ma kinitx volontarja, peress li din saret bl-iskop uniku li tiġi antiċipata l-adozzjoni ċerta ta’ mozzjoni ta’ ċensura mill-Parlament Ewropew. Il-Land jgħid ukoll li, jekk it-Trattat jillimita l-kompetenzi tal-Kummissjoni għall-indirizzar ta’ kwistjonijiet kurrenti f’każ ta’ adozzjoni ta’ mozzjoni ta’ ċensura, ċertament imur kontra l-effett utli tal-Artikolu 201 KE jekk il-Kummissjoni titħalla tevita dik ir‑restrizzjoni permezz ta’ riżenja preventiva volontarja. Barra minn hekk, il-Land huwa tal-fehma li, sabiex jiġi evitat li wieħed idur mal-Artikolu 201 KE, f’każ ta’ riżenja kollettiva, għandha tiġi applikata l-istess limitazzjoni bħal dik li tapplika f’każ ta’ adozzjoni ta’ mozzjoni ta’ ċensura.

80 Barra minn hekk, il-limitazzjoni tal-kompetenzi tal-Kummissjoni li tirriżenja għal kwistjonijiet kurrenti tirriżulta wkoll minn prinċipju ġenerali tad-dritt Komunitarju li huwa bbażat fuq is-sistemi ġuridiċi tal-Istati Membri. F’dan ir-rigward, il-Land jirreferi għal parir tas-servizz ġuridiku tal-Kummissjoni tad-9 ta’ Jannar 1995.

81 Ir-rikorrenti jsostnu wkoll li r-riżenzja tal-membri kollha tal-Kummissjoni ma tistax titqies bħala serje ta’ riżenji individwali. L-Artikolu 215 KE jikkonċerna biss ir-riżenja ta’ membru wieħed jew ta’ diversi membri tal-Kummissjoni u b’hekk jippreżumi li l-Kummissjoni jkun għad għandha funzjoni u tkun b’hekk tista’ tkompli topera. Huma jsostnu li jekk ir-riżenja kollettiva tal-Kummissjoni titqies bħala s-somma ta’ riżenji individwali, dan iwessa’ b’mod illegali l-kamp ta’ applikazzjoni tal-Artikolu 215 KE u jirrestrinġi d-drittijiet tal-Parlament fil‑proċedura tal-ħatra ta’ Kummissjoni ġdida. Huma jikkontestaw il-fatt li l‑Parlament jista’ jadotta mozzjoni ta’ ċensura tal-Kummissjoni anki wara riżenja tal-membri kollha ta’ din tal-aħħar u jfakkru li abbozz ta’ tali mozzjoni ġie miċħud bħala inammissibbli mill-President tal-Parlament.

82 Fuq bażi sussidjarja, ir-rikorrenti jallegaw li l-funzjonijiet tal-konvenuta kienu limitati wkoll għall-indirizzar ta’ kwistjonijiet kurrenti u urġenti peress li l-Kummissjoni kienet marbuta bid-dikjarazzjoni tagħha stess tas-17 ta’ Marzu 1999, kif ukoll mil-linji gwida tagħha tat-23 ta’ Marzu 1999 dwar l-attivitajiet li għalihom riedet tillimita ruħha wara r-riżenja tagħha. F’dan ir-rigward, il-WestLB josserva li l-Qorti tal-Ġustizzja spiss iddeċidiet li d-dikjarazzjonijiet ta’ portata ġenerali tal-Kummissjoni huma ta’ natura vinkolanti fir-rigward ta’ din tal-aħħar anki jekk ma jkunux fil-forma ta’ att ġuridiku previst fl-Artikolu 249 KE (sentenza tal-Qorti tal-Ġustizzja tal-24 ta’ Marzu 1993, CIRFS et vs Il‑Kummissjoni, C‑313/90, Ġabra p. I‑1125, punti 34 sa 36; sentenzi tal-Qorti tal‑Prim’Istanza tat-12 ta’ Diċembru 1996, AIUFFASS u AKT vs Il‑Kummissjoni, T‑380/94, Ġabra p. II‑2169, punt 57, u tal-5 ta’ Novembru 1997, Ducros vs Il‑Kummissjoni, T‑149/95, Ġabra p. II‑2031, punt 61).

83 Fit-tieni lok, ir-rikorrenti jargumentaw li d-deċiżjoni kkontestata hija każ mudell u preċedent fid-dritt tal-għajnuna mill-Istat, u b’hekk mhijiex kwistjoni kurrenti jew urġenti.

84 Huma tal-fehma li d-deċiżjoni kkontestata tinsab ferm lil hinn mill-atti ta’ tmexxija ta’ kuljum. L-integrazzjoni tal-WfA mal-WestLB hija distinta minn kull miżura oħra li tista’ tiġi kkwalifikata bħala għajnuna mill-Istat minħabba l‑istruttura partikolari tagħha. Barra minn hekk, għall-ewwel darba, il‑Kummissjoni applikat il-prinċipju tal-investitur li jopera f’ekonomija tas-suq għal impriża stabbli billi ġġiegħla tħallas redditu medju fis-settur ikkonċernat fuq il-kapital introdott mill-investitur pubbliku (iktar ’il quddiem ir-“redditu medju”). Barra minn hekk, hija wkoll proċedura li l-eżitu tagħha huwa determinanti għal każijiet simili oħrajn.

85 Huma jgħidu wkoll li l-kwistjoni dwar jekk l-imsemmija proċedura nfetħitx qabel ir-riżenja hija assolutament irrilevanti, għaliex kieku kien hekk, il-Kummissjoni tkun tista’ tibqa’ taħdem bl-istess mod bħal qabel ir-riżenja. Fir-rigward tal‑argument tal-konvenuta fejn qalet li ma kienx meħtieġ li jiġu eżaminati fatti jew ċirkustanzi ġodda matul il-proċedura ta’ eżami formali, il-Land jirribatti li, b’mod kuntrarju, kien matul dik il-proċedura li bdiet tidher l-importanza vera tal‑investigazzjoni u li l-unika ħaġa determinanti hija d-deċiżjoni ta’ għeluq tal‑proċedura. B’hekk, meta jitqiesu l-karatteristiċi partikolari u l-importanza primordjali tal-kawża, id-deċiżjoni kkontestata, li għalqet il-proċedura, ma tistax tiġi kkwalifikata bħala deċiżjoni li tifforma parti integrali mill-kwistjonijiet kurrenti indirizzati mill-Kummissjoni.

86 Id-deċiżjoni lanqas ma kienet tikkonċerna kwistjoni urġenti. Il-Kummissjoni ma kellhiex taġixxi biex tevita danni addizzjonali għall-Komunità jew għal individwi. Il-proċedura ta’ għajnuna mill-Istat mhijiex suġġetta għal terminu ta’ skadenza. Barra minn hekk, il-proċedura kienet ilha għaddejja sa mill-1994.

87 Il-Land josserva wkoll li l-prattika preċedenti tal-Kummissjoni matul perijodu interim jikkonferma l-opinjoni tiegħu li l-Kummissjoni ma kienx għad għandha kompetenza biex tadotta d-deċiżjoni kkontestata peress li ma kinitx affari ordinarja li tifforma parti mit-tmexxija ta’ kuljum ta’ kwistjonijiet pubbliċi u li l-adozzjoni tagħha lanqas ma kienet urġenti. L-unika Kummissjoni li l-mandat tagħha kien skada u li baqgħet teżerċita l-funzjonijiet tagħha sa meta nħatret Kummissjoni ġdida kienet il-Kummissjoni ppreseduta minn J. Delors, li, matul il-perijodu ta’ tranżizzjoni, żammet strettament mal-prinċipju li tadotta biss deċiżjonijiet dwar kwistjonijiet kurrenti u realment urġenti. Ebda deċiżjoni ta’ għeluq ta’ proċedura formali għall-investigazzjoni ta’ għajnuna mill-Istat ma ttieħdet matul il-perijodu tranżitorju msemmi iktar ’il fuq.

88 Il-Kummissjoni, sostnuta minn BdB, tikkontesta l-fatt li r-riżenja tal-Kummissjoni taħt il-presidenza ta’ J. Santer f’Marzu 1999 wasslet ġuridikament għal‑limitazzjoni tas-setgħat tagħha li tindirizza affarijiet kurrenti u, fuq bażi sussidjarja, issostni li d-deċiżjoni kkontestata ġiet adottata f’tali kuntest.

89 Il-konvenuta tikkunsidra bħala inammissibbli l-preżentata mil-Land tal-parir tas‑servizz ġuridiku tal-Kummissjoni, imsemmi fil-punt 80 iktar ’il fuq, minħabba li huwa dokument intern u nkiseb b’mod illegali. Hija titlob ukoll lill-Qorti tal‑Prim’Istanza biex tirtira dak id-dokument mill-atti tal-proċess tal-Kawża T‑233/99, b’mod konformi mal-Artikolu 64(4) tar-Regoli tal-Proċedura.

B – Il-kunsiderazzjonijiet tal-Qorti tal-Prim’Istanza

90 Preliminarjament, b’mod konformi mal-Artikoli 49 u 64(4) tar-Regoli tal‑Proċedura, għandha tiġi analizzata t-talba tal-Kummissjoni biex jiġi ordnat l‑irtirar mill-atti tal-proċess tal-Kawża T‑233/99 il-parir tas-servizz ġuridiku tal‑Kummissjoni dwar l-portata tas-setgħat ta’ dik l-istituzzjoni wara l-iskadenza tal-mandat tal-membri tagħha.

91 Peress li d-dokument inkwistjoni huwa dokument intern tal-Kummissjoni u l-Land ma kienx f’pożizzjoni li jiġġustifika l-fatt li kisbhu b’mod regolari, għandha tiġi milqugħa t-talba tal-konvenuta (ara, b’analoġija, id-digriet tal-Qorti tal-Ġustizzja tal-15 ta’ Ottubru 1986, LAISA vs Il‑Kunsill, 31/86, mhux ippubblikat fil-Ġabra, punt 5, u d-digriet tal-President tal-Qorti tal-Prim’Istanza tat-3 ta’ Marzu 1998, Carlsen et vs Il‑Kunsill, T‑610/97 R, Ġabra p. II‑485, punti 36 sa 41 u 45 sa 49).

92 Barra minn hekk, il-Qorti tal-Prim’Istanza hija tal-fehma li dak il-parir ma fih ebda aspett deċiżiv għall-finijiet tal-istħarriġ tal-legalità min-naħa tal-Qorti Komunitarja (ara, f’dan is-sens, id-digrieti tal-Qorti tal-Ġustizzja tal-11 ta’ Diċembru 1986, ICI vs Il‑Kummissjoni, 212/86, mhux ippubblikata fil-Ġabra, punti 5 sa 8, u tal-20 ta’ Marzu 1991, Advanced Nuclear Fuels vs Il‑Kummissjoni, C‑308/90, mhux ippubblikata fil-Ġabra, punt 12; sentenza tal-Qorti tal‑Prim’Istanza tal-10 ta’ Marzu 1992, Hüls vs Il‑Kummissjoni, T‑9/89, Ġabra p. II‑499, punti 85 u 86).

93 Permezz ta’ dan il-motiv, ir-rikorrenti essenzjalment jinvokaw l-illegalità tad‑deċiżjoni kkontestata minħabba l-fatt li l-Kummissjoni kienet limitata, fl‑eżerċitar tal-funzjonijiet tagħha, għal kwistjonijiet kurrenti u urġenti u li d‑deċiżjoni ma kinitx tikkonċerna kwistjoni ta’ dak it-tip.

94 Għandu jiġi eżaminat jekk, indipendentement mill-kwistjoni jekk il-poteri tal‑Kummissjoni kinux limitati fil-mument tal-adozzjoni tad-deċiżjoni kkontestata, dik id-deċiżjoni tistax tiġi kkwalifikata bħala att li jirrigwarda kwistjoni kurrenti.

95 Ir-rikorrenti argumentaw li d-deċiżjoni kienet tikkonċerna miżura li hija distinta mill-istruttura partikolari tagħha mill-miżuri l-oħrajn sottomessi lill-Kummissjoni u li, għall-ewwel darba, il-Kummissjoni applikat il-prinċipju tal-investitur li jopera f’ekonomija tas-suq għal impriża stabbli biex tiġi mġiegħla tħallas redditu medju. Barra minn hekk, id-deċiżjoni kkontestata tiswa bħala preċedent għal kwistjonijiet simili.

96 Fl-ewwel lok, għandu jiġi rrilevat li d-deċiżjoni kkontestata ma kinitx tikkostitwixxi inizjattiva politika ġdida, u b’hekk tmur lil hinn mis-setgħat ta’ Kummissjoni limitata għall-ġestjoni ta’ kwistjonijiet kurrenti.

97 Effettivament, għandu jiġi kkonstatat li, anki jekk din il-kawża tikkontjeni ċerti differenzi meta mqabbla ma’ dawk indirizzati qabel mill-konvenuta fil-qasam tal‑għajnuna mill-Istat, f’kull każ, permezz tad-deċiżjoni kkontestata, il‑Kummissjoni limitat ruħha li tapplika f’din il-kawża sistema ġuridika kkostitwita minn regoli u prinċipji li ilhom ferm stabbiliti.

98 Tali applikazzjoni tifforma parti mill-missjoni ta’ sorveljanza attribwita lill‑Kummissjoni mill-Artikolu 211 KE u, b’mod partikolari, mill-obbligu tagħha li tissorvelja l-applikazzjoni tal-Artikolu 87(1) KE b’mod li jiġi żgurat li l‑għajnuna mogħtija mill-Istati jew permezz ta’ riżorsi tal-Istat fi kwalunkwe forma ma toħloqx distorsjoni jew theddida ta’ distorsjoni fil-kompetizzjoni billi tiffavorixxi lil ċerti impriżi.

99 Tali obbligu jaqa’ taħt it-twettiq ta’ wieħed mill-kompiti essenzjali tal-Komunità, li jikkonsisti f’li tiżgura li ma jkunx hemm distorsjoni tal-kompetizzjoni fis-suq intern, kif previst fl-Artikolu 3(1)(g) KE.

100 Għaldaqstant, għandu jiġi kkunsidrat li d-deċiżjoni kkontestata tikkonċerna kawża li tirrigwarda t-tmexxija ta’ kwistjonijiet kurrenti.

101 Barra minn hekk, ir-rikorrenti ma jistgħux jallegaw li l-mod kif il-Kummissjoni applikat id-dritt Komunitarju f’din il-kawża biddel in-natura ta’ din il-kwistjoni.

102 Effettivament, fir-rigward tal-applikazzjoni tal-prinċipju tal-investitur li jopera f’ekonomija tas-suq għal impriżi stabbli, għandu jiġi rrilevat li l-Kummissjoni kienet diġà eżaminat fil-passat il-konformità ta’ ċerti miżuri ma’ dan il-prinċipju, minkejja l-fatt li l-impriża benefiċjarja ta’ dik il-miżura kienet għamlet profitti (Deċiżjoni tal-Kummissjoni 98/365/KE, tal-1 ta’ Ottubru 1997, dwar l-għajnuna li Franza tat lil SFMI‑Chronopost, ĠU 1998, L 164, p. 37, punti I.B u II), u li, barra minn hekk, tali orjentament kien ġie mħabbar mill-Kummissjoni fil-punti 22 u 23 tal-komunikazzjoni tagħha tal-1993 lill-Istati Membri dwar l-applikazzjoni tal‑Artikoli [87] u [88] tat-Trattat [KE] u tal-Artikolu 5 tad-Direttiva tal‑Kummissjoni 80/723/KEE għall-impriżi pubbliċi tas-settur tal-manifattura (ĠU C 307, p. 3, iktar ’il quddiem il-“komunikazzjoni tal-Kummissjoni tal-1993”, ara l-punt 211 iktar ’il quddiem).

103 Fir-rigward tar-rekwiżit dwar redditu medju, għandu jiġi kkunsidrat li dan tal‑aħħar jikkostitwixxi biss strument analitiku għall-applikazzjoni tal-prinċipju tal-investitur li jopera f’ekonomija tas-suq (ara l-punti 243 sa 277 iktar ’il quddiem).

104 F’dawn iċ-ċirkustanzi, il-fatt li d-deċiżjoni kkontestata setgħet tiswa bħala preċedent għal kawżi simili lanqas ma jeskludi l-konklużjoni li din il-kawża għandha titqies li tidħol fl-ambitu ta’ ġestjoni ta’ kwistjonijiet kurrenti.

105 Dan il-motiv b’hekk għandu jiġi miċħud, mingħajr mhu meħtieġ li tittieħed deċiżjoni dwar il-fondatezza tal-argument dwar l-allegata limitazzjoni tas-setgħat tal-Kummissjoni b’riżultat tar-riżenja tagħha.

V – Fuq it-tieni motiv, ibbażat fuq il-ksur tad-drittijiet tad-difiża

A – Argumenti tal-partijiet

106 Ir-rikorrenti, sostnuti mir-Repubblika Federali tal-Ġermanja, josservaw li l‑Kummissjoni kisret id-dritt tas-smigħ tar-rikorrenti, kif ukoll dak tar-Repubblika Federali tal-Ġermanja, meta rrifjutat li tagħtihom aċċess għar-rapport ta’ First Consulting, kif ukoll għaż-żewġ ittri tal-BdB tat-30 ta’ Ottubru 1998 u tal-14 ta’ Jannar 1999 (iktar ’il quddiem iż-“żewġ ittri tal-BdB”), u b’hekk il-possibbiltà li jippreżentaw il-pożizzjoni tagħhom dwar dawk id-dokumenti, inkluż dwar il-parir tal-professur Schulte‑Mattler mehmuż mal-aħħar waħda minn dawk l-ittri. Barra minn hekk, il-Land josserva li fid-deċiżjoni tagħha, il-Kummissjoni adottat rata ta’ redditu adegwat wara t-taxxa u b’hekk ferm ogħla minn dik mistennija skont l‑ilment tal-BdB li tat bidu għall-proċedura u skont l-abbozz ta’ deċiżjoni ta’ ftuħ tal-proċedura formali ta’ investigazzjoni, li jsemmu rata qabel it-taxxa. Peress li r‑Repubblika Federali tal-Ġermanja u l-Land ma setgħux jippreżentaw l‑osservazzjonijiet tagħhom f’dan ir-rigward, kien hemm ksur tad-drittijiet tad‑difiża.

107 Fir-rigward tar-rapport ta’ First Consulting, fuq bażi preliminari, ir-rikorrenti u r‑Repubblika Federali tal-Ġermanja jenfasizzaw li dan jikkostitwixxi element essenzjali tal-motivazzjoni tad-deċiżjoni kkontestata.

108 Fl-ewwel lok, ir-rikorrenti josservaw li għandu dritt għas-smigħ mhux biss l-Istat Membru li lilu hija indirizzata d-deċiżjoni mogħtija fil-kuntest tal-proċedura ta’ għajnuna mill-Istat, iżda wkoll l-impriża li hija preżunta li hija l-benefiċjarja tal‑għajnuna (sentenza tal-Qorti tal-Ġustizzja tat-12 ta’ Frar 1992, Il-Pajjiżi l‑Baxxi vs Il‑Kummissjoni, C‑48/90 u C‑66/90, Ġabra p. I‑565, punti 50 u s‑segwenti). Għalkemm dak id-dritt ġie rikonoxxut fir-rigward tal-applikazzjoni tal-Artikolu 86 KE, għandu jiġi rikonxxut a fortiori fil-proċedura dwar għajnuna bbażata fuq l-Artikolu 87 KE. Huma jiċħdu l-argument tal-Kummissjoni bbażat fuq is-sentenza tal-Qorti tal-Prim’Istanza tal-25 ta’ Ġunju 1998, British Airways et u British Midland Airways vs Il‑Kummissjoni (T‑371/94 u T‑394/94, Ġabra p. II‑2405, punti 57 sa 64), inkwantu r-referenza li tinsab fiha għall-partijiet ikkonċernati tirrigwarda biss lill-kompetituri, bl-esklużjoni tal-benefiċjarji tal‑għajnuna.

109 F’kull każ, il-WestLB, appoġġat mir-Repubblika Federali tal-Ġermanja, isostni li huwa ma ġiex assoċjat mal-proċedura amministrattiva fi grad adegwat meta jitqiesu ċ-ċirkustanzi ta’ din il-kawża (sentenza British Airways et u British Midland Airways vs Il‑Kummissjoni, iċċitata iktar ’il fuq, punt 60, u s-sentenza tal-Qorti tal-Prim’Istanza tas-16 ta’ Diċembru 1999, Acciaierie di Bolzano vs Il‑Kummissjoni, T‑158/96, Ġabra p. II‑3927, punt 45). Huwa jsostni wkoll li l‑prinċipji tal-prattika amministrattiva tal-Kummissjoni dwar id-dritt tas-smigħ ta’ terzi, fil-kuntest tal-kontroll tal-konċentrazzjonijiet, għandhom jiġu trasposti, b’analoġija, fil-kuntest tal-għajnuna mill-Istat. Huwa biss b’dan il-mod li jista’ jiġi sodisfatt ir-rekwiżit ifformulat mill-Qorti tal-Prim’Istanza fis-sentenza tagħha British Airways et u British Midland Airways vs Il‑Kummissjoni, iċċitata iktar ’il fuq.

110 Barra minn hekk, ir-rikorrenti jsostnu li mhuwiex fil-kompetenza tal-Kummissjoni biex tiddeċiedi jekk dokumenti partikolari fihomx jew le informazzjoni utli għall‑partijiet ikkonċernati, iżda hija għandha tagħti aċċess lill-impriżi kkonċernati għad-dokumenti kollha inkriminanti u ġustifikattivi li hija tkun ġabret matul l-investigazzjoni, ħlief għal dokumenti kunfidenzjali (sentenzi tal-Qorti tal‑Prim’Istanza tas-17 ta’ Diċembru 1991, Hercules Chemicals vs Il‑Kummissjoni, T‑7/89, Ġabra p. II‑1711, punt 54; tad-29 ta’ Ġunju 1995, Solvay vs Il‑Kummissjoni, T‑30/91, Ġabra p. II‑1775, punt 101, u ICI vs Il‑Kummissjoni, T‑36/91, Ġabra p. II‑1847, punt 111).

111 Fir-rigward tad-dritt li jiġu ppreżentati osservazzjonijiet previst fl-Artikolu 20 tar‑Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 659/1999, tat-22 ta’ Marzu 1999, li jistabbilixxi regoli dettaljati għall-applikazzjoni tal-Artikolu [88] tat-Trattat tal‑KE (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 8, Vol. 1, p. 339), il-WestLB huwa tal-fehma li dan l-artikolu sempliċement jesprimi l-prinċipju ġenerali tad‑dritt tas-smigħ u ma jistax jirrestrinġi l-portata tiegħu fid-dritt dwar l-għajnuna mill-Istat.

112 Il-Land jissottometti li jista’ jinvoka ksur tad-drittijiet tad-difiża tiegħu stess, peress li l-uniku suġġett ta’ din il-proċedura kien att adottat minnhu u, b’hekk, bħala l-uniku donatur tal-għajnuna, il-pożizzjoni tiegħu fil-proċedura hija differenti minn dik ta’ parti oħra kkonċernata mill-proċedura.

113 Fit-tieni lok, f’dak li jirrigwarda l-portata tad-dritt li wieħed jinstema’, ir-rikorrenti jinvokaw il-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja biex jikkontestaw l-evalwazzjoni li tgħid li dritt li wieħed jinstema’ jista’ jiġi eżerċitat b’mod utli u effettiv jekk ikun relatat biss mal-fatti, iżda mhux mal-evalwazzjoni ta’ dawk il-fatti mill‑Kummissjoni (sentenzi tal-Qorti tal-Ġustizzja tal-10 ta’ Lulju 1986, Il‑Belġju vs Il‑Kummissjoni, 234/84, Ġabra p. 2263, punt 27, u Il‑Belġju vs Il‑Kummissjoni, 40/85, Ġabra p. 2321, punt 28).

114 Ir-rikorrenti jikkontestaw l-argument li r-rapport ta’ First Consulting ma setax jiġi kkomunikat inkwantu kien dokument intern, billi jallegaw li dak ir-rapport ma setax jingħata tali klassifikazzjoni. Il-WestLB jinvoka insostenn tal-pożizzjoni tiegħu l-komunikazzjoni tal-Kummissjoni dwar ir-regoli tal-proċedura interna għat-trattament ta’ talbiet ta’ aċċess għall-fajl fil-każ ta’ applikazzjoni tal-artikoli [81] u [82] tat-Trattat KE, tal-Artikoli 65 u 66 tat-Trattat KEFA u tar-Regolament tal-Kunsill (KEE) Nru 4064/89 (ĠU 1997, C 23, p. 3), dwar il-kontroll ta’ konċentrazzjonijiet bejn impriżi.

115 Barra minn hekk, il-WestLB u r-Repubblika Federali tal-Ġermanja jfakkru li, matul il-laqgħa tal-10 ta’ Novembru 1998, M. Power, id-direttur tad-DĠ IV, kien wiegħed aċċess għar-rapport ta’ First Consulting qabel l-għeluq tal-proċedura amministrattiva, u jitolbu lill-Qorti tal-Prim’Istanza sabiex tisma’, fil-kuntest tal‑proċedura orali quddiem il-Qorti tal-Prim’Istanza, lil P. Fleischer u lil G. Knoke, fil-kwalità tagħhom bħala parteċipanti f’dik il-laqgħa, bħala xhieda dwar dik il-kwistjoni.

116 Fir-rigward taż-żewġ ittri tal-BdB, imsemmija fil-premessi 9 u 10 tad-deċiżjoni, ir-rikorrenti u r-Repubblika Federali tal-Ġermanja jenfasizzaw l-importanza tagħhom għall-finijiet tal-adozzjoni tad-deċiżjoni kkontestata u jikkritikaw lill‑Kummissjoni talli ma bagħtithomlhomx.

117 Il-Land jallega li s-sempliċi possibbiltà ta’ influwenza negattiva fuq il-proċedura hija suffiċjenti biex il-ksur tad-drittijiet tad-difiża jwassal għall-annullament tad‑deċiżjoni (sentenza tal-Qorti tal-Ġustizzja tal-14 ta’ Frar 1990, Franza vs Il‑Kummissjoni, imsejħa “Boussac”, C‑301/87, Ġabra p. I‑307, punt 31, u l‑konklużjonijiet tal-Avukat Ġenerali Jacobs f’dik is-sentenza, Ġabra p. I‑328 punt 24). Huwa wkoll tal-fehma li dik l-interpretazzjoni biss hija konformi mat-tifsira fundamentali tal-prinċipju tad-drittijiet tad-difiża, inkwantu kull parti interessata fil-proċedura għandha tinstema’ fuq il-kwistjonijiet prinċipali kollha u għandha tkun tista’ tippreżenta d-difiża tagħha fl-aħjar kundizzjonijiet possibbli.

118 Il-Kummissjoni, sostnuta mill-BdB, tikkontesta l-argument tar-rikorrenti u ssostni, fl-ewwel lok, li huma m’għandhomx dritt tas-smigħ matul il-proċedura dwar għajnuna mill-Istat, fit-tieni lok, li f’din il-kawża huma ġew involuti b’mod adegwat fil-proċedura u, fit-tielet lok, li kieku ħadet inkunsiderazzjoni kwalunkwe osservazzjonijiet mir-rikorrenti jew mir-Repubblika Federali tal-Ġermanja fir‑rigward tar-rapport ta’ First Consulting u tal-ittri tal-BdB, hija ma kinitx ser tasal għal deċiżjoni differenti minn dik ikkontestata.

B – Il-kunsiderazzjonijiet tal-Qorti tal-Prim’Istanza

119 Fl-ewwel lok, b’mod konformi mal-Artikoli 49 u 65 tar-Regoli tal-Proċedura, għandha tiġi analizzata t-talba biex jinstemgħu P. Fleischer u G. Knoke, fil‑kwalità tagħhom bħala parteċipanti fil-laqgħa tal-10 ta’ Novembru 1998, bħala xhieda dwar il-kwistjoni jekk matul dik il-laqgħa M. Power, direttur tad-DĠ IV, wiegħedtx lir-rikorrenti u lir-Repubblika Federali tal-Ġermanja l-aċċess għar‑rapport ta’ First Consulting qabel l-għeluq tal-proċedura amministrattiva.

120 Il-Qorti tal-Prim’Istanza hija tal-fehma li s-smigħ ta’ dawk ix-xhieda ma tirrappreżenta ebda aspett deċiżiv għall-istħarriġ tal-legalità li jrid isir mill-qorti Komunitarja, inkwantu l-kwistjoni rilevanti biex tiġi ddeterminata l-eżistenza ta’ ksur eventwali tad-drittijiet tar-rikorrenti jew tar-Repubblika Federali tal‑Ġermanja mhijiex jekk M. Power wegħedhomx aċċess għal dak id-dokument, iżda jekk il-Kummissjoni kellhiex l-obbligu li tagħtihom tali aċċess (ara, b’analoġija, il-ġurisprudenza ċċitata fil-punt 92 iktar ’il fuq).

121 Skont ġurisprudenza ferm stabbilita, il-ħarsien tad-drittijiet tad-difiża fi kwalunkwe proċedura miftuħa kontra persuna u li tista’ twassal għal att li jikkawżalha preġudizzju jikkostitwixxi prinċipju fundamentali tad-dritt Komunitarju u għandu jiġi żgurat anki fin-nuqqas ta’ leġiżlazzjoni speċifika. Dak il-prinċipju jeħtieġ li l-persuna kkonċernata tkun tpoġġiet f’pożizzjoni, sa mill‑istadju tal-proċedura amministrattiva, li tkun tista’ tikkomunika b’mod utli l‑pożizzjoni tagħha dwar ir-realtà u r-rilevanza tal-fatti, l-ilmenti u ċ-ċirkustanzi allegati mill-Kummissjoni (sentenza tal-Qorti tal-Prim’Istanza tat-30 ta’ Marzu 2000, Kish Glass vs Il‑Kummissjoni, T‑65/96, Ġabra p. II‑1885, punt 32).

122 Il-proċedura amministrattiva dwar l-għajnuna mill-Istat hija miftuħa biss kontra l-Istat Membru kkonċernat. L-impriżi li jibbenefikaw mill-għajnuna u l-entitajiet territorjali infrastatali li jagħtu l-għajnuna, bħar-rikorrenti, bl-istess mod bħall-kompetituri tal-benefiċjarji tal-għajnuna, huma kkunsidrati biss bħala “persuni kkonċernati” f’dik il-proċedura (ara, f’dan is-sens, is-sentenza Acciaierie di Bolzano vs Il‑Kummissjoni, iċċitata iktar ’il fuq, punt 42).

123 Barra minn hekk, hija ġurisprudenza kostanti li, matul il-fażi tal-eżami msemmija fl-Artikolu 88(2) KE, il-Kummissjoni għandha d-dmir li tintima lill-partijiet ikkonċernati biex jippreżentaw l-osservazzjonijiet tagħhom (sentenzi tal-Qorti tal-Ġustizzja tad-19 ta’ Mejju 1993, Cook vs Il‑Kummissjoni, C‑198/91, Ġabra p. I‑2487, punt 22; tal-15 ta’ Ġunju 1993, Matra vs Il‑Kummissjoni, C‑225/91, Ġabra p. I‑3203, punt 16, u tat-2 ta’ April 1998, Il‑Kummissjoni vs Sytraval u Brink’s France, C‑367/95 P, Ġabra p. I‑1719, punt 59).

124 Fir-rigward ta’ dak id-dmir, il-Qorti tal-Ġustizzja ddeċidiet li l-pubblikazzjoni ta’ avviż fil-Ġurnal Uffiċjali tikkostitwixxi mezz adegwat għall-finijiet li l-partijiet ikkonċernati kollha jiġu nnotifikati bil-ftuħ ta’ proċedura (sentenza tal-Qorti tal-Ġustizzja tal-14 ta’ Novembru 1984, Intermills vs Il‑Kummissjoni, 323/82, Ġabra p. 3809, punt 17), waqt li ppreċiżat li “dik il-komunikazzjoni hija intiża esklużivament biex tikseb, min-naħa tal-partijiet ikkonċernati, l-informazzjoni kollha meħtieġa sabiex il-Kummissjoni tkun tista’ tikseb kjarifiki fl-azzjoni futura tagħha” [traduzzjoni mhux uffiċjali] (sentenzi tal-Qorti tal-Ġustizzja tat-12 ta’ Lulju 1973, Il‑Kummissjoni vs Il‑Ġermanja, 70/72, Ġabra p. 813, punt 19, u tal-Qorti tal-Prim’Istanza tat-22 ta’ Ottubru 1996, Skibsværftsforeningen et vs Il‑Kummissjoni, T‑266/94, Ġabra p. II‑1399, punt 256).

125 Din il-ġurisprudenza essenzjalment tagħti lill-partijiet ikkonċernati r-rwol ta’ sorsi ta’ informazzjoni għall-Kummissjoni fil-kuntest tal-proċedura amministrattiva miftuħa abbażi tal-Artikolu 88(2) KE. Minn dan isegwi li l-partijiet ikkonċernati, mhux talli ma jistgħux igawdu d-drittijiet tad-difiża rikonoxxuti lill-persuni li kontrihom tinfetaħ proċedura, iżda għandhom biss id-dritt li jkunu involuti fil-proċedura amministrattiva fi grad adegwat waqt li jitqiesu ċ-ċirkustanzi tal-każ inkwistjoni (sentenzi British Airways et u British Midland Airways vs Il‑Kummissjoni, iċċitata iktar ’il fuq, punti 59 u 60).

126 F’din il-kawża, ir-rikorrenti josservaw li l-Kummissjoni kisret id-dritt tas-smigħ tagħhom u dak tar-Repubblika Federali tal-Ġermanja, minn naħa waħda, billi rrifjutat li tagħtihom aċċess għar-rapport ta’ First Consulting, għaż-żewġ ittri tal-BdB u għall-parir espert tal-professur Schulte‑Mattler mehmuż ma’ waħda minn dawk l-ittri u, min-naħa l-oħra, minħabba l-fatt li fid-deċiżjoni tagħha hija adottat rata ta’ redditu wara t-taxxa mingħajr ma semmiet dan il-fatt qabel.

127 Fir-rigward tar-rikorrenti, għandu jiġi kkunsidrat li, minkejja n-natura ristretta tad-drittijiet tal-parteċipazzjoni u għall-informazzjoni kif imsemmi iktar ’il fuq, huma madankollu kellhom il-possibbiltà li jikkomunikaw utilment il-pożizzjoni tagħhom dwar ir-realtà u r-rilevanza tal-fatti, l-ilmenti u ċ-ċirkustanzi allegati mill-Kummissjoni kontra t-tranżazzjoni inkwistjoni.

128 Effettivament, l-elementi għad-dispożizzjoni tal-Qorti tal-Prim’Istanza, dwar il‑parteċipazzjoni diretta u indiretta tar-rikorrenti fil-proċedura amministrattiva, jindikaw b’mod ċar li huma kellhom l-opportunità li jesprimu l-opinjoni tagħhom dwar il-fatti u l-ilmenti allegati mill-Kummissjoni fid-deċiżjoni kkontestata.

129 F’dan ir-rigward, għandu jiġi rrilevat, b’mod partikolari, li r-rikorrenti kellhom il‑possibbiltà, minn naħa waħda, li jiddiskutu l-aspetti differenti tal-kawża matul id-diversi laqgħat mar-rappreżentanti tal-Kummissjoni u, min-naħa l-oħra, li jippreżentaw lill-konvenuta dokumenti biex jissostanzjaw il-pożizzjonijiet tagħhom. Per eżempju, fir-rigward tar-remunerazzjoni adegwata tat-tranżazzjoni inkwistjoni, il-WestLB ipprovda lill-Kummissjoni b’parir espert ta’ bank ta’ investiment li huwa kien inkariga biex jevalwa dik ir-remunerazzjoni. F’dan il‑kuntest, a fortiori, ir-rikorrenti mhumiex fondati meta jsostnu li r-rifjut ta’ aċċess għad-dokumenti inkwistjoni jew l-għażla tar-rata ta’ redditu adottata ostakolaw l-involviment tagħhom fil-proċedura amministrattiva fi grad adattat għaċ-ċirkustanzi tal-kawża.

130 Din il-konstatazzjoni hija kkonfermata mill-fatt li d-deċiżjoni kkontestata tanalizza u tagħmel referenza frekwenti għall-argumenti tar-rikorrenti. Hija kkonfermata wkoll mill-fatt li, kif ser jiġi evalwat iktar ’il quddiem, id-dritt tas‑smigħ tar-Repubblika Federali tal-Ġermanja lanqas ma ġie miksur f’dan il-każ.

131 F’dawn iċ-ċirkustanzi, dan il-motiv għandu jiġi miċħud f’dak li jirrigwarda l‑ilment dwar l-allegat ksur tad-drittijiet tas-smigħ tar-rikorrenti.

132 Madankollu, għandu jiġi mfakkar li n-natura ristretta tad-drittijiet tal-partijiet ikkonċernati ma taffettwax id-dmir tal-Kummissjoni, skont l-Artikolu 253 KE, li timmotiva b’mod suffiċjenti d-deċiżjoni finali tagħha (sentenza British Airways et u British Midland Airways vs Il‑Kummissjoni, iċċitata iktar ’il fuq, punti 64 u 94).

133 Fir-rigward tar-Repubblika Federali tal-Ġermanja, l-ilment ibbażat fuq il-ksur tad‑dritt tas-smigħ tagħha ser jiġi analizzat iktar ’il quddiem fil-kuntest tal-eżami tal-ħarsien mill-Kummissjoni tal-formalitajiet essenzjali.

VI – Fuq it-tielet motiv, ibbażat fuq il-ksur ta’ formalitajiet essenzjali

134 Ir-rikorrenti josservaw li d-deċiżjoni kkontestata hija vvizzjata minn ksur ta’ formalitajiet essenzjali fis-sens tat-tieni subparagrafu tal-Artikolu 230 KE. Fuq din il-bażi, il-Qorti tal-Prim’Istanza ser teżamina tliet partijiet. L-ewwel parti tirrigwarda d-dritt tas-smigħ tar-Repubblika Federali tal-Ġermanja, it-tieni parti tirrigwarda l-allegati konstatazzjonijiet żbaljati ta’ ċirkustanzi fattwali, u t-tielet parti tirrigwarda l-allegat ksur tal-prinċipju ta’ newtralità.

A – L-ewwel parti: id-dritt tas-smigħ tar-Repubblika Federali tal-Ġermanja

1. Argumenti tal-partijiet

135 Ir-rikorrenti u r-Repubblika Federali tal-Ġermanja jsostnu li d-dritt tas-smigħ ta’ din tal-aħħar ġie miksur inkwantu ġiet imċaħħda l-aċċess għar-rapport ta’ First Consulting u għall-ittri tal-BdB. F’dan ir-rigward, dawn il-partijiet jissollevaw l‑argumenti msemmija iktar ’il fuq fil-punti 106, 107, 110, 113, 114, 116 u 117. Il‑WestLB jallega li r-rifjut ta’ aċċess fir-rigward ta’ First Consulting imur kontra l-Artikolu 6(2) tar-Regolament Nru 659/1999, li jipprovdi li l-osservazzjonijiet tal-partijiet ikkonċernati li l-Kummissjoni tirċievi wara l-pubblikazzjoni tad‑deċiżjoni ta’ ftuħ tal-proċedura fil-Ġurnal Uffiċjali għandhom jintbagħtu lill‑Istat Membru kkonċernat. Dik id-dispożizzjoni għandha tiġi interpretata fis‑sens li l-Istat Membru għandu jkun f’pożizzjoni li jikkomunika l-pożizzjoni tiegħu dwar l-informazzjoni kollha determinanti għall-adozzjoni tad-deċiżjoni finali. Il-WestLB huwa tal-fehma li, bħala benefiċjarju tal-għajnuna, huwa għandu dritt proprju tiegħu li l-Kummissjoni tirrispetta l-proċedura prevista fir‑Regolament Nru 659/1999, peress li huwa wkoll fl-interess tal-impriża kkonċernata li l-proċedura relatata mad-dritt tal-għajnuna mill-Istat tiġi segwita b’mod regolari. Ma jistax jiġi eskluż li, fuq il-bażi tal-osservazzjonijiet ippreżentati mill-gvern federali, il-Kummissjoni kienet tirrikonoxxi l-iżbalji tagħha u tasal għal deċiżjoni differenti minn dik li ġiet adottata finalment.

136 Ir-Repubblika Federali tal-Ġermanja ssostni li d-dritt tas-smigħ tagħha għandu jiġi eżaminat fil-kuntest ta’ din il-proċedura quddiem il-Qorti tal-Prim’Istanza, waqt li tinvoka d-digriet tal-Qorti tal-Ġustizzja tat-8 ta’ Frar 2000, Il‑Ġermanja vs Il‑Kummissjoni (C‑376/99, li ma ġietx ippubblikata fil-Ġabra), li, fuq il-bażi tat‑tielet subparagrafu tal-Artikolu 47 tal-Istatut tal-Qorti tal-Ġustizzja, issospendiet il-proċedura relatata mar-rikors li hija ressqet quddiem il-Qorti tal‑Ġustizzja kontra d-deċiżjoni kkontestata. Hija tal-fehma li huwa biss taħt dik il-kundizzjoni li din il-proċedura tqajjem l-istess kwistjonijiet ta’ interpretazzjoni, fis-sens ta’ dik id-dispożizzjoni, bħall-proċedura quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja.

137 Il-Kummissjoni, sostnuta mill-BdB, issostni li r-rikorrenti jistgħu jallegaw biss il‑ksur tad-drittijiet proċedurali proprji tagħhom, u li l-eċċezzjoni stabbilita mill‑Qorti tal-Prim’Istanza fis-sentenza tagħha tad-19 ta’ Ġunju 1997, Air Inter vs Il‑Kummissjoni (T‑260/94, Ġabra p. II‑997), dwar il-ksur ta’ formalitajiet obbligatorji, mhijiex applikabbli għal din il-kawża, peress li tali ksur ma seħħx.

138 Barra minn hekk, il-Kummissjoni tikkontesta l-fatt li l-Ġermanja tista’ tinvoka d‑dritt tas-smigħ tagħha f’din il-proċedura, billi tinvoka f’dan ir-rigward ir-raba’ subparagrafu tal-Artikolu 37 tal-Istatut tal-Qorti tal-Ġustizzja, l-Artikolu 116(3) tar-Regoli tal-Proċedura tal-Qorti tal-Prim’Istanza, is-sentenza tal-Qorti tal‑Ġustizzja tat-8 ta’ Lulju 1999, Chemie Linz vs Il‑Kummissjoni (C‑245/92 P, Ġabra p. I‑4643), u d-digriet tal-President tal-Qorti tal-Ġustizzja tat-18 ta’ Novembru 1999, Pfizer Animal Health vs Il‑Kunsill [C‑329/99 P(R), Ġabra p. I‑8343].

2. Il-kunsiderazzjonijiet tal-Qorti tal-Prim’Istanza

139 Fuq bażi preliminari, il-Qorti tal-Prim’Istanza ser teżamina l-kwistjoni dwar l‑eżistenza ta’ dritt tar-rikorrenti u tar-Repubblika Federali tal-Ġermanja li jinvokaw id-dritt tas-smigħ ta’ dak l-Istat Membru fil-kuntest ta’ din il-proċedura quddiem il-Qorti tal-Prim’Istanza.

140 Minn naħa waħda, f’dak li jirrigwarda d-dritt tar-rikorrenti li jinvokaw id-dritt tas‑smigħ tar-Repubblika Federali tal-Ġermanja, għandu jiġi mfakkar li l‑proċedura amministrattiva ta’ eżami tal-għajnuna mill-Istat hija miftuħa biss kontra l-Istat Membru kkonċernat u li d-deċiżjonijiet adottati mill-Kummissjoni għall-finijiet ta’ dik il-proċedura huma indirizzati lill-Istati Membri kkonċernati (sentenza Il‑Kummissjoni vs Sytraval u Brink’s France, iċċitata iktar ’il fuq, punt 45). Barra minn hekk, skont l-Artikolu 88(2) KE, l-Istat Membru kkonċernat huwa responsabbli biex jeżegwixxi l-eventwali deċiżjoni li tittieħed mill-Kummissjoni biex titneħħa jew tiġi mmodifikata l-għajnuna mill-Istat inkwistjoni.

141 F’dawn iċ-ċirkustanzi, fir-rigward tar-rwol ċentrali tal-Istat Membru kkonċernat f’dik il-proċedura, għandu jiġi kkunsidrat li s-smigħ ta’ dak l-Istat fl-istess proċedura jikkostitwixxi formalità essenzjali li n-nuqqas ta’ osservanza tagħha jwassal għan-nullità tad-deċiżjonijiet tal-Kummissjoni li jordnaw it-tneħħija jew il-modifika ta’ għajnuna (ara, b’analoġija, is-sentenzi tal-Qorti tal-Ġustizzja tas-7 ta’ Mejju 1991, Interhotel vs Il‑Kummissjoni, C‑291/89, Ġabra p. I‑2257, punt 17; Oliveira vs Il‑Kummissjoni, C‑304/89, Ġabra p. I‑2283, punt 21, u Air Inter vs Il‑Kummissjoni, iċċitata iktar ’il fuq, punt 80).

142 Għaldaqstant, l-impriża li tibbenefika mill-għajnuna, l-istess bħall-entità territorjali infrastatali li tkun tat dik l-għajnuna, għandhom interess leġittimu li jinvokaw tali difett tad-deċiżjoni tal-Kummissjoni, inkwantu l-eventwali nuqqas ta’ osservanza tad-dritt tas-smigħ tal-Istat Membru seta’ kellu effett fuq il-legalità tal-att ikkontestat (ara, b’analoġija, is-sentenza Oliveira vs Il‑Kummissjoni, iċċitata iktar ’il fuq, punt 17).

143 F’kull każ, għandu jiġi mfakkar li mill-ġurisprudenza jirriżulta li l-qorti Komunitarja tista’ teżamina ex officio l-ksur ta’ formalitajiet essenzjali (sentenzi tal-Qorti tal-Ġustizzja tal-21 ta’ Diċembru 1954, Franza vs L‑Awtorità Għolja, 1/54, Ġabra p. 7; L‑Italja vs L‑Awtorità Għolja, 2/54, Ġabra p. 73; tal-20 ta’ Marzu 1959, Nold vs L‑Awtorità Għolja, 18/57, Ġabra p. 89; Interhotel vs Il‑Kummissjoni, iċċitata iktar ’il fuq, punt 14, u Oliveira vs Il‑Kummissjoni, iċċitata iktar ’il fuq, punt 18).

144 Min-naħa l-oħra, fir-rigward tal-possibbiltà għar-Repubblika Federali tal‑Ġermanja li tinvoka f’din il-kawża d-dritt tas-smigħ proprju tagħha, għandu jiġi kkonstatat li ma teżisti ebda dispożizzjoni tad-dritt Komunitarju jew preċedent fil-ġurisprudenza li jmorru kontra dik il-possibbiltà.

145 Min-naħa l-oħra, minn ġurisprudenza kostanti jirriżulta li r-raba’ subparagrafu tal‑Artikolu 37 tal-Istatut tal-Qorti tal-Ġustizzja ma jipprekludix li l-intervenjent jinvoka argumenti differenti minn dawk tal-parti li tkun qed issostni, kemm-il darba jkunu intiżi biex isostnu t-talbiet ta’ dik il-parti (sentenzi tal-Qorti tal‑Ġustizzja tat-23 ta’ Frar 1961, De Gezamenlijke Steenkolenmijnen in Limburg vs L‑Awtorità Għolja, 30/59, Ġabra p. 1; tad-19 ta’ Novembru 1998, Ir‑Renju Unit vs Il‑Kunsill, C‑150/94, Ġabra p. I‑7235, punt 36, u tat-8 ta’ Lulju 1999, ICI vs Il‑Kummissjoni, C‑200/92 P, Ġabra p. I‑4399, punti 31 sa 33, 37 u 38). F’din il-kawża, huwa ċar li r-Repubblika Federali tal-Ġermanja mhux qed tippreżenta talbiet differenti minn dawk tar-rikorrenti. Barra minn hekk, fir-rigward ta’ din il‑kwistjoni, ir-rikorrenti u r-Repubblika Federali tal-Ġermanja qegħdin jippreżentaw eżattament l-istess argument, jiġifieri, li kien hemm ksur tad-dritt tas-smigħ ta’ din tal-aħħar.

146 L-argumenti tal-konvenuta f’dan ir-rigward mhumiex rilevanti. Minbarra r-raba’ subparagrafu tal-Artikolu 37 tal-Istatut tal-Qorti tal-Ġustizzja, li diġà ssemma, l‑Artikolu 116(3) tar-Regoli tal-Proċedura tal-Qorti tal-Prim’Istanza jipprovdi biss li “[l]-intervenjent jidħol fil-kawża in statu et terminis”. Barra minn hekk, is‑sentenza Chemie Linz vs Il‑Kummissjoni, iċċitata iktar ’il fuq, tapplika l‑ġurisprudenza stabbilita li tgħid li l-intervenjent jista’ jsostni t-talbiet ta’ rikorrent, anki jekk b’argumenti differenti minnu, iżda ma jistax jippreżenta talbiet li ma jikkorrispondux mat-talbiet tar-rikorrent (ara wkoll is-sentenza tat-8 ta’ Lulju 1999, ICI vs Il‑Kummissjoni, iċċitata iktar ’il fuq, punti 22 sa 33). Finalment, id-digriet Pfizer Animal Health vs Il‑Kunsill, iċċitata iktar ’il fuq (punti 92 sa 97), sempliċement tiddikjara li, fil-kuntest ta’ talba għas-sospensjoni tal-eżekuzzjoni ta’ att, l-intervenjent, għalkemm jista’ jasserixxi l-interessi tiegħu, ma jistax iwessa’ s-suġġett tal-kawża billi jasserixxi d-dritt proprju tiegħu għal protezzjoni ġudizzjarja proviżorja favurih.

147 Għaldaqstant, għandu jiġi rikonoxxut favur ir-rikorrenti u r-Repubblika Federali tal-Ġermanja d-dritt li jinvokaw f’din il-proċedura l-ksur tad-dritt tas-smigħ ta’ dak l-Istat Membru, bħala ksur ta’ formalità essenzjali tal-proċedura amministrattiva inkwistjoni.

148 Fir-rigward tar-rilevanza ta’ dan l-ilment, għandu jiġi mfakkar li, kif issemma’ fil‑punt 121 iktar ’il fuq, il-ħarsien tad-drittijiet tad-difiża fi kwalunkwe proċedura miftuħa kontra persuna u li tista’ twassal għal att li jikkawżalha preġudizzju jikkostitwixxi prinċipju fundamentali tad-dritt Komunitarju u għandu jiġi żgurat anki fin-nuqqas ta’ leġiżlazzjoni speċifika. Dan il-prinċipju jeżiġi li l-persuna li kontriha l-Kummissjoni tkun fetħet proċedura amministrattiva tkun tpoġġiet f’pożizzjoni, matul dik il-proċedura, li tikkomunika utilment il-pożizzjoni tagħha dwar ir-realtà u r-rilevanza tal-fatti, ilmenti u ċirkustanzi allegati mill‑Kummissjoni.

149 F’din il-kawża, ir-rikorrenti u r-Repubblika Federali tal-Ġermanja jsostnu li l‑Kummissjoni kisret id-dritt tas-smigħ ta’ dak l-Istat Membru, minn naħa waħda, billi ċaħħdet lill-Gvern Ġermaniż l-aċċess għar-rapport ta’ First Consulting, għaż‑żewġ ittri tal-BdB u għall-parir espert tal-professur Schulte‑Mattler mehmuż ma’ waħda minn dawk l-ittri u, min-naħa l-oħra, minħabba l-fatt li hija adottat fid‑deċiżjoni tagħha rata ta’ redditu wara t-taxxa u b’hekk ferm ogħla minn dik mistennija skont l-ilment tal-BdB li tat bidu għall-proċedura u skont l-abbozz ta’ deċiżjoni ta’ ftuħ tal-proċedura formali ta’ investigazzjoni, li kienu jsemmu rata qabel it-taxxa.

150 Għaldaqstant, għandu jiġi eżaminat jekk ir-rifjut ta’ aċċess tar-Repubblika Federali tal-Ġermanja għal dawk id-dokumenti u l-għażla ta’ rata ta’ redditu wara t-taxxa ostakolawx lir-Repubblika Federali tal-Ġermanja milli tikkomunika utilment il-pożizzjoni tagħha dwar ir-realtà u r-rilevanza tal-fatti, l-ilmenti u ċ‑ċirkustanzi allegati mill-Kummissjoni insostenn tal-konklużjoni tagħha dwar l‑eżistenza ta’ ksur tad-dritt Komunitarju kkonstatata fid-deċiżjoni kkontestata.

151 Fir-rigward tad-dokumenti msemmija iktar ’il fuq, għandu jiġi kkonstatat li r‑rapport ta’ First Consulting ġie fformulat kważi fit-tmiem tal-proċedura amministrattiva. Dan ġabar u kkummenta dwar il-pożizzjonijiet tad-diversi partijiet f’dik il-proċedura u, fuq diversi punti essenzjali, il-Kummissjoni żvijjat mill-pożizzjoni li kienet qed tiddefendi. L-ittra tal-BdB tat-30 ta’ Ottubru 1998 tirrispondi għal domandi li saru mill-Kummissjoni matul il-laqgħa bilaterali mal‑BdB li kienet saret fis-16 ta’ Settembru 1998 u tieħu pożizzjoni fuq ċerti aspetti ta’ rapport ta’ espert ippreżentat mill-WestLB.

152 L-ittra tal-BdB tal-14 ta’ Jannar 1999 tittratta dwar kwistjoni diskussa matul il‑laqgħa multilaterali ta’ esperti tal-10 ta’ Novembru 1998, billi tippreżenta f’dan ir-rigward ir-rapport tal-professur Schulte‑Mattler li ġie mehmuż ma’ dik l-ittra. L-istess ittra tinsisti fil-qosor ħafna dwar ċerti punti tal-analiżi tat-tranżazzjoni inkwistjoni u ttenni t-talba biex il-proċedura twassal għal deċiżjoni. Ir-rapport tal‑professur Schulte‑Mattler jiżviluppa l-eżami tal-kwistjoni dwar ir-redditu tal‑kapital proprju fil-kuntest tal-analiżi tat-tranżazzjoni inkwistjoni.

153 L-importanza tal-aċċess għal dawk id-dokumenti għandha tiġi eżaminata fil‑kuntest tal-proċedura amministrattiva kollha (ara d-deskrizzjoni ta’ dik il‑proċedura fil-punti 23 u 25 sa 28 iktar ’il fuq). Saħansitra qabel il-ftuħ tal‑proċedura prevista fl-Artikolu 88(2) KE, il-konvenuta talbet lill-awtoritajiet Ġermaniżi biex jipprovdulha informazzjoni u r-rappreżentanti tagħha ltaqgħu f’diversi okkażjonijiet mar-rappreżentanti tal-awtoritajiet Ġermaniżi. Barra minn hekk, id-deċiżjoni ta’ ftuħ tal-proċedura spjegat fid-dettall l-analiżi proviżorja tal‑Kummissjoni dwar it-tranżazzjoni inkwistjoni, b’mod partikolari fir-rigward tar-remunerazzjoni adegwata għall-kapital provenjenti mil-WfA, u kkonkludiet, fuq bażi proviżorja, li t-tranżazzjoni kienet tinkludi “probabbilment elementi ta’ għajnuna mill-Istat fis-sens tal-Artikolu [87](1) [KE]” (deċiżjoni ta’ ftuħ tal-proċedura, punt 11). Wara l-ftuħ ta’ dik il-proċedura, il-Kummissjoni bagħtet lill-Gvern Ġermaniż l-osservazzjonijiet li kienu ppreżentawlha l-partijiet ikkonċernati, li fuqhom dak il-gvern ifformula l-kummenti tiegħu. L-awtoritajiet Ġermaniżi ġew mistiedna wkoll u kienu preżenti għal laqgħa multilaterali li saret fl-10 ta’ Novembru 1998 biex jiddiskutu diversi aspetti tat-tranżazzjoni inkwistjoni. Sussegwentement, il-Kummissjoni talbet ukoll u kisbet informazzjoni addizzjonali mingħand il-Gvern Ġermaniż.

154 Dawn il-kuntatti kollha bejn l-awtoritajiet Ġermaniżi u l-Kummissjoni kkonċernaw diversi aspetti tat-tranżazzjoni inkwistjoni, inklużi dawk dwar il‑kwistjonijiet li essenzjalment kienu jirrigwardaw id-dokumenti deskritti fil‑punti 151 u 152 iktar ’il fuq. Din il-konstatazzjoni hija kkonfermata bl-analiżi ddettaljata li saret fid-deċiżjoni kkontestata tal-pożizzjoni tal-Gvern Ġermaniż, inkluż fir-rigward ta’ dawn il-kwisjtonijiet.

155 Fir-rigward tal-użu fid-deċiżjoni kkontestata ta’ rata ta’ redditu wara t-taxxa, għandu jiġi enfasizzat, fl-ewwel lok, li d-deċiżjoni ta’ ftuħ tal-proċedura ssemmi redditu wara t-taxxa u tiddikjara, ukoll b’referenza għal dak it-tip ta’ redditu, li “[kien] ferm dubjuż li investitur li jopera f’ekonomija tas-suq, jekk wieħed jikkunsidra r-redditu li normalment jistenna minn investiment, [kien ser] jaċċetta remunerazzjoni fissa ta’ 0,6 % għall-kapital investit fil-WestLb”, waqt li tispeċifika li “[a]nki jekk f’dan l-istadju ma jiġix iffissat il-kriterju ta’ paragun definittiv, wieħed jista’ jikkunsidra li dak il-valur huwa nettament inqas minn dak li kien ser jeżiġi investitur li jopera f’ekonomija tas-suq għal investiment analogu” (punt 7.2).

156 Barra minn hekk, hekk kif tirrileva ġustament il-Kummissjoni, la l-ilment tal‑BdB, u lanqas l-abbozz ta’ deċiżjoni ta’ ftuħ tal-proċedura formali ta’ investigazzjoni ma jikkostitwixxu atti li jistgħu jagħtu lok għal aspettattivi rilevanti mil-lat ġurifiku, u li l-Kummissjoni tkun obbligata li tikkunsidra meta tifformula d-deċiżjoni finali. Finalment, ir-Repubblika Federali tal-Ġermanja effettivament setgħet tippreżenta l-osservazzjonijiet tagħha fir-rigward tar-redditu adegwat tat-tranżazzjoni inkwistjoni u hija ma tistax tinvoka ksur tad-dritt tas‑smigħ tagħha billi tibbaża sempliċement fuq il-fatt li hija ma kinitx taf, qabel l‑adozzjoni tad-deċiżjoni kkontestata, it-tip tar-rata ta’ redditu li dik id-deċiżjoni użat.

157 Lanqas ma jista’ jiġi kkunsidrat li l-Artikolu 6(2) tar-Regolament Nru 659/1999 ġie miksur, inkwantu l-osservazzjonijiet tal-partijiet ikkonċernati li l-konvenuta rċeviet f’din il-kawża, wara l-pubblikazzjoni fil-Ġurnal Uffiċjali tad-Deċiżjoni ta’ ftuħ tal-proċedura, effettivament ġew ikkomunikati mill-Kummissjoni lill-Gvern Ġermaniż u d-dokumenti msemmija mir-rikorrenti insostenn tal-ilment tagħhom ġew ippreżentati lill-Kummissjoni f’fażi sussegwenti għall-proċedura amministrattiva. Barra minn hekk, dawk id-dokumenti, essenzjalment, jikkostitwixxu biss żvilupp jew kjarifika fir-rigward tal-pożizzjonijiet li diġà kienu esprimew il-partijiet fil-proċedura amministrattiva, kif issemma fil-punti 151 u 152 iktar ’il fuq.

158 Minn dak kollu li ntqal iktar ’il fuq jirriżulta li r-Repubblika Federali tal-Ġermanja kellha l-possibbiltà li tikkomunika utilment il-pożizzjoni tagħha dwar ir-realtà u r‑rilevanza tal-fatti, l-ilmenti u ċ-ċirkustanzi allegati mill-Kummissjoni insostenn tal-konklużjoni tagħha dwar l-eżistenza tal-ksur tad-dritt Komunitarju kkonstatata fid-deċiżjoni kkontestata.

159 Minn dan isegwi li d-deċiżjoni kkontestata mhijiex ivvizzjata b’illegalità minħabba l-ksur ta’ formalità essenzjali li tirriżulta min-nuqqas ta’ ħarsien tad‑dritt tas-smigħ tar-Repubblika Federali tal-Ġermanja. B’hekk, f’dan ir‑rigward, l-ilment tar-rikorrenti u tar-Repubblika Federali tal-Ġermanja għandu jiġi miċħud.

B – It-tieni parti: konstatazzjonijiet żbaljati ta’ ċirkustanzi fattwali

1. Argumenti tal-partijiet

160 Il-Land jargumenta li, minn ċerti aspetti, id-deskrizzjoni tal-fatti li ngħatat mill‑Kummissjoni fid-deċiżjoni kkontestata hija inkompleta u żbaljata. Huwa tal‑fehma, fl-ewwel lok, li l-affermazzjonijiet tal-Kummissjoni fil-premessi 13 u s‑segwenti tad-deċiżjoni kkontestata huma inkompleti fir-rigward tal-istruttura tas-sistema bankarja Ġermaniża, il-kompiti u l-funzjoni tal-WestLB, kif ukoll fir‑rigward tal-funzjonijiet pubbliċi li jridu jitwettqu minnu. Fit-tieni lok, il-Land isostni li fid-deċiżjoni kkontestata hemm konstatazzjonijiet żbaljati ta’ ċirkustanzi fattwali li r-rwol tagħhom huwa determinanti fl-evalwazzjoni żbaljata li saret f’din il-kawża. Huwa jikkontesta li l-WestLB huwa impriża li teħtieġ miżuri korrettivi, li t-trasferiment tal-WfA lill-WestLB huwa irrevokabbli u li t-trasferiment tal‑patrimonju tal-WfA kien l-uniku mod għall-WestLB biex jissodisfa r-rekwiżiti prudenzjali l-ġodda mingħajr ma jitnaqqsu l-assi b’riskji aġġustati.

161 Il-Kummissjoni tikkontesta l-argument li jgħid li kieku fid-deċiżjoni kkontestata ġew ikkunsidrati l-elementi msemmija mil-Land, dan kien iwassal għal evalwazzjoni ġuridika differenti minn dik li tinsab f’dik id-deċiżjoni. Fir-rigward tal-allegati konstatazzjonijiet żbaljati tal-fatti, il-konvenuta tikkontesta li fid‑deċiżjoni kkontestata sostniet li l-każ tal-WestLB jirrappreżenta każ ta’ miżuri korrettivi. Hija tispjega għalfejn huwa leġittimu li jiġi sostnut li l-Land jitlef, ta’ mill-inqas parzjalment, id-dritt tiegħu li jiddisponi mill-assi tal-WfA u ssostni mill-ġdid li l-WestLB ma kellu ebda possibbiltà oħra għajr l-integrazzjoni tal-assi tal-WfA biex jissodisfa l-kriterji l-ġodda ta’ solvenza mingħajr ma jnaqqas l-assi b’riskji aġġustati.

2. Il-kunsiderazzjonijiet tal-Qorti tal-Prim’Istanza

162 Għalkemm fil-kuntest tal-ilment qed tiġi allegata motivazzjoni żbaljata, għandu jiġi mfakkar li mill-ġurisprudenza jirriżulta li, anki jekk premessa ta’ att ikkontestat ikun fiha dikjarazzjoni fattwalment żbaljata, dak id-difett formali ma jistax iwassal għall-annullament ta’ dak l-att jekk il-premessi l-oħrajn fihom infushom ikunu jipprovdu motivazzjoni suffiċjenti (sentenzi tal-Qorti tal‑Ġustizzja tal-20 ta’ Ottubru 1987, Spanja vs Il‑Kunsill u Il‑Kummissjoni, 119/86, Ġabra p. 4121, punt 51, u tal-Qorti tal-Prim’Istanza tal-21 ta’ Jannar 1999, Neue Maxhütte Stahlwerke u Lech‑Stahlwerke vs Il‑Kummissjoni, T‑129/95, T‑2/96 u T‑97/96, Ġabra p. II‑17, punt 160). Il-kwistjoni tal‑motivazzjoni tad-deċiżjoni kkontestata ser tiġi analizzata iktar ’il quddiem, fil‑kuntest tal-eżami tal-ħames motiv.

163 Barra minn hekk, għalkemm fil-kuntest tal-ilment qed tiġi kkritikata l‑preżentazzjoni tal-fatti li jsostnu l-applikazzjoni, f’din il-kawża, tal-prinċipju tal‑investitur li jopera f’ekonomija tas-suq, għandu jiġi kkunsidrat li, minn naħa waħda, il-Land ma weriex sa liema grad l-allegata preżentazzjoni żbaljata tal-fatti mogħtija mill-Kummissjoni wasslet lill-konvenuta biex tagħmel evalwazzjoni ġuridika jew ekonomika żbaljata tat-tranżazzjoni inkwistjoni u, min-naħa l-oħra, dik il-kwistjoni taqa’ taħt l-analiżi tal-merti ta’ din il-kawża, li ssir iktar ’il quddiem fil-kuntest tal-eżami tas-sitt motiv (ara, b’mod partikolari, il-punti 336, 350 u 351, 405 u 419 iktar ’il quddiem).

C – It-tielet parti: ksur tal-prinċipju ta’ newtralità

1. Argumenti tal-partijiet

164 Il-Land isostni li l-Kummissjoni kisret l-obbligu ta’ imparzjalità tagħha billi ffavorixxiet lill-BdB matul il-proċedura u billi ddeskriviet b’mod misgwidanti ċ‑ċirkustanzi fattwali. Huwa jallega li l-Kummissjoni kisret l-obbligu ta’ imparzjalità tagħha billi talbet biss lill-BdB, minbarra t-talba tagħha lill‑awtoritajiet Ġermaniżi, biex ipoġġu għad-dispożizzjoni tagħha dokumenti u billi rrifjutat li tiżvela d-dokumenti pprovduti mill-BdB lill-partijiet ikkonċernati l‑oħrajn. Fir-rigward tal-preżentazzjoni miżgwidanti taċ-ċirkustanzi fattwali, huwa jikkontesta, b’mod partikolari, il-paragun tal-WestLB ma’ bank kummerċjali indipendenti kif jirriżulta mid-deċiżjoni kkontestata.

2. Il-kunsiderazzjonijiet tal-Qorti tal-Prim’Istanza

165 Fir-rigward tal-allegata deskrizzjoni miżgwidanti taċ-ċirkustanzi fattwali, dan l‑ilment essenzjalment huwa l-istess bħal dak ibbażat fuq il-konstatazzjonijiet żbaljati ta’ ċirkustanzi fattwali, li għadu kif ġie analizzat fil-kuntest tat-tieni parti ta’ dan il-motiv.

166 Fir-rigward tal-invokazzjoni tal-fatt li l-Kummissjoni ma żvelatx ċerti dokumenti tal-BdB, dan l-ilment huwa l-istess bħall-argument dwar il-ksur tad-drittijiet tad‑difiża, li diġà ġie analizzat u miċħud iktar ’il fuq, jew bħal dak dwar il-ksur tal-obbligu ta’ motivazzjoni, li ser jiġi eżaminat iktar ’il quddiem, fil-kuntest tal‑ħames motiv.

167 Fir-rigward tal-obbligu ta’ imparzjalità, huwa minnu li l-Kummisjoni għandha l‑obbligu li teżamina każ b’mod diliġenti u imparzjali, b’mod partikolari fil-kuntest tal-Artikolu 88 KE. Dak l-obbligu huwa rifless fid-dritt għal amministrazzjoni tajba li huwa parti mill-prinċipji ġenerali tal-Istat ta’ dritt li huma komuni fit-tradizzjonijiet kostituzzjonali tal-Istati Membri (f’dan is-sens, ara s-sentenza tal-Qorti tal-Prim’Istanza tat-30 ta’ Jannar 2002, max.mobil vs Il‑Kummissjoni, T‑54/99, Ġabra p. II‑313, punti 48 u 49, u l-ġurisprudenza ċċitata).

168 Iżda f’din il-kawża, l-argument ibbażat fuq il-ksur tal-obbligu ta’ imparzjalità ma jistax jiġi milqugħ. Effettivament, il-Kummissjoni ma ffavorixxietx lill-BdB matul il-proċedura amministrattiva. Minn naħa waħda, hija talbet f’diversi okkażjonijiet informazzjoni mingħand ir-Repubblika Federali tal-Ġermanja u, min-naħa l-oħra, ir-rikorrenti ma kellhom ebda xkiel biex jipprovdu dokumenti u informazzjoni, iżda kellhom, għall-kuntrarju, l-opportunità li jippreżentaw u li jissostanzjaw il‑pożizzjonijiet tagħhom. Barra minn hekk, il-proċedura amministrattiva dwar l‑għajnuna mill-Istat mhijiex proċedura inter partes fir-rigward tar-rikorrenti.

169 Fid-dawl ta’ dak li ntqal iktar ’il fuq, l-ewwel u t-tielet parti ta’ dan il-motiv għandhom jiġu miċħuda. It-tieni parti ser tiġi analizzata iktar ’il quddiem, fil‑kuntest tal-eżami tal-ħames u s-sitt motivi.

VII – Fuq ir-raba’ motiv, ibbażat fuq il-ksur tal-Artikoli 87(1) KE u 295 KE, fir‑rigward tal-interpretazzjoni tal-kunċett ta’ għajnuna mill-Istat

170 Ir-rikorrenti jsostnu li d-deċiżjoni kkontestata tmur kontra l-Artikoli 87(1) KE u 295 KE, inkwantu tinterpreta b’mod żbaljat il-kunċett ta’ għajnuna mill-Istat.

171 Fil-kuntest tal-ewwel parti ta’ dan il-motiv, il-Land isostni li t-tranżazzjoni inkwistjoni ma tikkostitwixxix għajnuna mogħtija permezz ta’ riżorsi tal-Istat fis‑sens tal-Artikolu 87(1) KE. Fil-kuntest tat-tieni parti, ir-rikorrenti jilmentaw li l-Kummissjoni wessgħet il-kunċett ta’ għajnuna mill-Istat billi applikat il‑prinċipju tal-investitur li jopera f’ekonomija tas-suq għal impriża li tagħmel qligħ u billi interpretat dak il-prinċipju b’mod li teżiġi ta’ mill-inqas redditu medju fis-settur ikkonċernat fuq il-kapital li kkontribwixxa l-investitur pubbliku.

A – L-ewwel parti: eżistenza ta’ riżorsi tal-Istat

1. Argumenti tal-partijiet

172 Il-Land jallega li t-tranżazzjoni inkwistjoni ma tikkostitwixxix għajnuna mogħtija permezz ta’ riżorsi tal-Istat fis-sens tal-Artikolu 87(1) KE. Huwa jsostni li ma jkunx hemm riżorsi tal-Istat meta dan tal-aħħar, mingħajr ma joħroġ mir-rwol tiegħu ta’ proprjetarju jew ta’ imprenditur, jagħmel kontribuzzjoni ta’ kapital f’impriża li tagħmel qligħ b’mod sostenibbli u għal finijiet esklużivament imprenditorjali. Huwa jallega li t-tranżazzjoni seħħet għaliex, mill-perspettiva tiegħu ta’ imprenditur, kienet tippermetti li l-patrimonju tal-WfA jintuża b’mod aktar għaqli minn perspettiva ekonomika.

173 Għal-Land, l-eżistenza ta’ għajnuna mogħtija permezz ta’ riżorsi tal-Istat għandha tiġi pprovata qabel ma tiġi eżaminata l-kwistjoni jekk dik il-miżura kellhiex l‑effett li twassal għal trattament favorevoli.

174 Il-Land, appoġġat mir-Repubblika Federali tal-Ġermanja, jargumenta li jista’ jiġi evalwat jekk kontribuzzjoni ta’ kapital tikkostitwixxix għajnuna mogħtija permezz ta’ riżorsi tal-Istat biss billi tiġi mqabbla mat-tranżazzjonijiet imwettqa minn investitur f’kundizzjonijiet normali ta’ ekonomija tas-suq, u b’hekk biss billi tiġi adottata l-perspettiva ta’ dan tal-aħħar. Madankollu, fid-deċiżjoni tagħha, il‑Kummissjoni sempliċement ikkonstatat li l-impriża ġiet trattata b’mod favorevoli, billi rrikjediet, b’mod żbaljat, li l-kontribuzzjoni ta’ kapital ibbażata fuq kunsiderazzjonijiet imprenditorjali min-naħa tal-awtoritajiet pubbliċi tkun dejjem akkumpanjata b’remunerazzjoni adegwata.

175 F’dan ir-rigward, il-Land isostni li l-idea tal-Kummissjoni li għandha tiġi żgurata remunerazzjoni adegwata hija barranija għall-essenza proprja ta’ kontribuzzjoni ta’ kapital ibbażata fuq kunsiderazzjonijiet imprenditorjali. Meta ssir tali kontribuzzjoni, ma teżistix relazzjoni ta’ reċiproċità u “remunerazzjoni” li għandha tiġi stabbilita b’mod fiss. L-investitur jibbaża biss fuq il-fatt li l-impriża benefiċjarja ser tagħmel qligħ fuq dak il-kapital, li b’hekk imur għand l-investitur. Sadanittant, iż-żieda fil-valur tal-impriża tikkostitwixxi parti essenzjali mir‑redditu li jakkwista l-investitur permezz tal-kontribuzzjoni ta’ kapital tiegħu. Il-fatt li r-riżorsi jkunu esposti għal ċerti riskji u li dik ir-remunerazzjoni ma tistax tkun iggarantita huwa preċiżament karatteristika tal-kontribuzzjoni ta’ kapital ibbażata fuq kunsiderazzjonijiet imprenditorjali.

176 Il-Kummissjoni tirrispondi li r-riżorsi tal-Istat jibqgħu riżorsi tal-Istat, anki jekk jintużaw fil-kuntest ta’ “attività imprenditorjali” imwettqa mill-Istat. Jekk il‑kontribuzzjoni ta’ riżorsi tal-Istat ma tikkostitwixxix għajnuna, dan mhuwiex għaliex dik il-kontribuzzjoni tkun saret fil-kuntest ta’ attività imprenditorjali mwettqa mill-Istat, iżda biss għaliex dan tal-aħħar ikun kiseb remunerazzjoni adegwata għal dik il-kontribuzzjoni. Għaldaqstant, għandu jiġi mistħarreġ jekk l‑Istat, meta juża riżorsi finanzjarji, ikunx qed jaġixxi bl-istess mod bħal imprenditur privat f’sitwazzjoni paragunabbli.

177 Il-Kummissjoni ssostni li l-metodu tagħha biex tiddetermina l-eżistenza ta’ għajnuna mill-Istat ma eskludiex il-perspettiva tal-investitur f’ekonomija tas-suq, waqt li ġew ikkunsidrati wkoll il-perspettivi tal-impriża benefiċjarja u tal‑kompetituri tagħha. Barra minn hekk, għall-kuntrarju ta’ dak li jsostnu l-Land u r-Repubblika Federali tal-Ġermanja, dik il-pożizzjoni la tmur kontra l-prattika deċiżjonali tagħha u lanqas kontra l-ġurisprudenza (sentenza tal-Qorti tal‑Prim’Istanza tal-14 ta’ Diċembru 2000, Ufex et vs Il‑Kummissjoni, T‑613/97, Ġabra p. II‑4055, punt 69).

2. Il-kunsiderazzjonijiet tal-Qorti tal-Prim’Istanza

178 Fuq bażi preliminari, għandu jiġi mfakkar li l-Artikolu 87(1) KE jiddikjara li kull għajnuna, ta’ kwalunkwe forma, mogħtija minn Stat Membru jew permezz ta’ riżorsi tal-Istat, li twassal għal distorsjoni jew theddida ta’ distorsjoni għall‑kompetizzjoni billi tiffavorixxi ċerti impriżi jew ċerti produtturi hija, safejn tolqot il-kummerċ bejn l-Istati Membri, inkompatibbli mas-suq komuni.

179 Sabiex vantaġġi jkunu jistgħu jiġu kkwalifikati bħala għajnuna fis-sens tal‑Arti