SENTENZA TAL-QORTI TAL-ĠUSTIZZJA (It-Tieni Awla)

tat-12 ta’ Mejju 2005 ( )

"Għajnuniet mogħtija minn Stat – Obbligu ta' rkupru – Impossibiltà assoluta ta' implimentazzjoni – Nuqqas"

Fil-kawża C-415/03

li għandha bħala għan rikors għan-nuqqas ta’ twettiq ta’ obbligu taħt l-Artikolu 88 (2) KE, imressaq fil-25 ta’ Settembru 2003,

Il-Kummissjoni tal-Komunitajiet Ewropej, rappreżentata minn D. Triantafyllou u J. Buendía Sierra, bħala aġenti, b’indirizz għan-notifika fil-Lussemburgu,

rikorrenti

vs

Ir-Repubblika Ellenika, rappreżentata minn A. Samoni-Rantou u minn P. Mylonopoulos, F. Spathopoulos u P. Anestis, bħala aġenti, b’indirizz għan-notifika fil-Lussemburgu,

konvenuta

IL-QORTI TAL-ĠUSTIZZJA (It-Tieni Awla),

komposta minn C. W. A. Timmermans, President ta’ Awla, R. Silva de Lapuerta (Relatur), R. Schintgen, G. Arestis u J. Klučka, Imħallfin

Avukat Ġenerali: L. A. Geelhoed,

Reġistratur: M. Ferreira, Amministratur Prinċipali,

wara li rat il-proċedura bil-miktub u wara s-seduta tat-8 ta’ Diċembru 2004,

wara li semgħet il-konklużjonijiet ta' l-Avukat Ġenerali fis-seduta ta' l-1 ta’ Frar 2005,

tagħti l-preżenti

Sentenza

1 Permezz tar-rikors tagħha, il-Kummissjoni tal-Komunitajiet Ewropej titlob lill-Qorti sabiex tiddikjara li, peress illi ma ħaditx il-miżuri kollha neċessarji, fit-terminu previst, għar-rimbors ta' l-għajnuniet iddikjarati bħala illegali u inkompatibbli mas-suq komuni – b'esklużjoni ta' dawk li jikkonċernaw il-kontribuzzjonijiet magħmula lill-istituzzjoni nazzjonali tas-sigurtà soċjali (minn hawn 'il quddiem imsejħa "IKA") –, konformement ma' l-Artikolu 3 tad-Deċiżjoni tal-Kummissjoni 2003/372/KE, tal-11 ta' Diċembru 2002, dwar l-għajnuniet mogħtija mill-Greċja lil Olympic Airways (ĠU 2003, L 132, p. 1), jew, fi kwalunkwe każ, peress illi ma informathiex bil-miżuri adottati b'applikazzjoni ta' l-Artikolu 4 ta' din id-deċiżjoni, ir-Repubblika Ellenika naqset milli twettaq l-obbligi tagħha taħt l-Artikoli 3 u 4 ta' l-imsemmija deċiżjoni u tat-Trattat KE.

L-isfond tal-kawża

2 Fl-1996, il-Kummissjoni bdiet il-proċedura stabbilita fl-Artikolu 93 (2) tat-Trattat KE (li sar l-Artikolu 88 (2) KE) kontra r-Repubblika Ellenika, li wasslet għall-adozzjoni tad-Deċiżjoni tal-Kummissjoni 1999/332/KE, ta' l-14 ta' Awwissu 1998, dwar l-għajnuniet mogħtija mill-Greċja lill-kumpannija Olympic Airways (ĠU 1999, L 128, p. 1, minn hawn 'il quddiem id-"deċiżjoni ta' approvazzjoni"), deċiżjoni li tikkonċerna l-garanziji, it-tnaqqis u l-konverżjoni ta' djun f'kapital approvati fl-1994, kif ukoll garanziji oħra u injezzjonijiet ta' kapital li jammontaw għal GRD 40.8 biljun, li kellhom jitħallsu fi tliet pagamenti ta' GRD 19, 14 u 7.8 biljun rispettivament. L-għoti ta' dawn l-għajnuniet kien jifforma parti minn pjan ta' ristrutturazzjoni għall-perjodu bejn l-1998 u l-2002 u kien soġġett għal kundizzjonijiet partikolari.

3 Wara li saru ilmenti oħra fir-rigward ta' l-għoti ta' għajnuniet lil Olympic Airways, il-Kummissjoni, permezz ta' deċiżjoni tas-6 ta' Marzu 2002, bdiet il-proċedura prevista fl-Artikolu 88 (2) KE, fuq il-motiv li l-pjan ta' ristrutturazzjoni ta' din il-kumpannija ma kienx ġie applikat u li ċerti kundizzjonijiet previsti fid-deċiżjoni ta' approvazzjoni ma kienux ġew osservati. Din id-deċiżjoni ordnat lir-Repubblika Ellenika sabiex tipprovdi informazzjoni lill-Kummissjoni skond l-Artikolu 10 tar-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 659/1999, tat-22 ta' Marzu 1999, li jistabbilixxi regoli dettaljati għall-applikazzjoni ta' l-Artikolu 88 tat-Trattat KE (ĠU L 83, p. 1).

4 Fid-9 ta' Awwissu 2002, il-Kummissjoni ħarġet ordni oħra lir-Repubblika Ellenika sabiex din tipprovdi l-informazzjoni mitluba preċedentement, waqt li rrikjediet li, b'mod partikolari, din ta' l-aħħar tippreżenta l-kontijiet u ċ-ċifri relativi għal pagament ta' l-ispejjeż ta' l-operat lill-Istat. Ir-risposti mogħtija mill-awtoritajiet Griegi dwar dan is-suġġett ġew meqjusa bħala insuffiċjenti mill-Kummissjoni.

5 Fil-11 ta' Diċembru 2002, il-Kummissjoni approvat d-Deċiżjoni 2003/372, li kienet ibbażata, b'mod partikolari, fuq kunsiderazzjonijiet li l-biċċa l-kbira ta' l-għanijiet tal-pjan ta' ristrutturazzjoni ta' Olympic Airways ma kienux intlaħqu, li l-kundizzjonijiet imposti mid-deċiżjoni ta' approvazzjoni ma ġewx osservati kollha u li din id-deċiżjoni ta' approvazzjoni ġiet implimentata b'mod abbużiv. Barra minn hekk, il-Kummissjoni tirreferi għall-eżistenza ta' għajnuniet ġodda għall-operat li jikkonsistu, essenzjalment, fit-tolleranza, mill-Istat Grieg, tan-nuqqas ta' ħlas, jew fil-posponiment tat-terminu li fih għandu jsir ħlas, tal-kontribuzzjonijiet tas-sigurtà soċjali għax-xhur ta' Ottubru sa Diċembru 2001, tat-taxxa fuq il-valur miżjud (minn hawn 'il quddiem "VAT") fuq il-fuel u spare parts, tal-kera dovuta lill-ajruporti għall-perijodu bejn l-1998 u l-2001, tat-tariffi ajruportwali, u ta' taxxa imposta fuq il-passiġġieri meta jitilqu mill-ajruporti Griegi, magħrufa bħala "spatosimo".

6 Il-parti operattiva tad-Deċiżjoni 2003/372 tgħid is-segwenti:

"Artikolu 1

L-għajnuna għar-ristrutturazzjoni mogħtija mill-Greċja lil Olympic Airways taħt forma ta':

a) garanziji għal self magħmula lill-kumpannija sas-7 ta' Ottubru 1994, skond l-Artikolu 6 tal-Liġi Griega Nru 96/75 tas-26 ta' Ġunju 1975;

b) garanziji ġodda għal self li jammontaw għal USD 378 miljun għal self li kellu jiġi kkuntrattat qabel il-31 ta' Marzu 2001 għax-xiri ta' apparat ġdid u għall-investimenti neċessarji għar-rilokazzjoni ta' Olympic Airways fl-ajruport il-ġdid ta' Spata;

c) tnaqqis tad-dejn ta' [Olympic Airways] b'total ta' GRD 427 biljun;

d) konverżjoni ta' GRD 64 biljun mid-dejn tal-kumpannija f'kapital;

e) injezzjoni ta' kapital ta' GRD 54 biljun, imnaqqas għal GRD 40.8 biljun, fi tliet pagamenti ta' GRD 19, 14 u 7.8 biljun fl-1995, 1998 u 1999, rispettivament

hija kkunsidrata bħala inkompatibbli mas-suq komuni skond l-Artikolu 87 (1) tat-Trattat, peress illi l-kundizzjonijiet segwenti, li taħthom ingħatat l-ewwel awtorizzazzjoni għal għajnuna, m'għadhomx aktar osservati:

a) l-implimentazzjoni effettiva tal-pjan ta' ristrutturazzjoni bil-għan li tinkiseb il-vijabilità tal-kumpannija għal żmien twil;

b) l-osservanza ta' 24 impenn speċifiku marbuta ma' l-approvazzjoni ta' l-għajnuna, u

c) l-immonitorjar regolari ta' l-implimentazzjoni ta' l-għajnuniet għar-ristrutturazzjoni.

Artikolu 2

L-għajnuna ta' l-Istat mogħtija mill-Greċja taħt forma ta' tolleranza għan-nuqqas kontinwu tal-ħlas tal-kontribuzzjonijiet tas-sigurtà soċjali, tal-VAT dovuta minn Olympic Aviation fuq il-fuel u l-ispare parts, tal-kirjiet dovuti lil diversi ajruporti, tat-tariffi ajruportwali dovuti lill-ajruport ta' Spata kif ukoll ajruporti oħra, tat-taxxa magħrufa bħala "spatosimo", hija inkompatibbli mas-suq komuni.

Artikolu 3

1. Il-Greċja għandha tieħu l-miżuri neċessarji sabiex tirkupra, mingħand il-kumpannija benefiċjarja, l-għajnuna msemmija fl-Artikolu 1 fl-ammont ta' GRD 14-il biljun (EUR 41 miljun), li hija inkompatibbli mat-Trattat, kif ukoll l-għajnuna msemmija fl-Artikolu 2, mogħtija lilha b'mod illegali.

2. L-irkupru ta' l-għajnuna għandu jsir mingħajr dewmien, konformement mal-proċeduri previsti fil-liġi nazzjonali sakemm dawn jippermettu l-eżekuzzjoni immedjata u effettiva tad-deċiżjoni. L-ammonti li għandhom jiġu rkuprati jinkludu l-interessi dovuti li jiddekorru mid-data li tkun ingħatat l-għajnuna sad-data li din tiġi rimborsata. L-interessi huma kkalkulati fuq il-bażi tar-rata ta' referenza użata sabiex tiġi kkalkulata l-għotja netta ekwivalenti għall-għajnuniet reġjonali.

Artikolu 4

Il-Greċja għandha tinforma lill-Kummissjoni bil-miżuri adottati sabiex tikkonforma ma' din id-deċiżjoni, fi żmien xahrejn mid-data tan-notifika ta' din id-deċiżjoni stess.

[…]"

7 Fil-11 ta' Frar 2003, il-Gvern Grieg informa lill-Kummissjoni li huwa kien inkariga espert indipendenti sabiex jivverifika jekk Olympic Airways kellhiex djun ma' l-Istat li kienu għadhom ma tħallsux u jekk kinitx ibbenefikat minn trattament privileġġat. Fuq il-bażi ta' l-informazzjoni miġbura, l-imsemmi Gvern iddikjara li huwa ma kienx ser jimplimenta l-Artikoli 3 u 4 tad-Deċiżjoni 2003/372.

8 Fis-6 ta' Marzu 2003, il-Kummissjoni infurmat lill-imsemmi Gvern li huwa kellu jikkonforma ruħu mad-Deċiżjoni 2003/372. Fit-12 ta' Mejju 2003, il-Kummissjoni bagħtet avviż lill-Gvern li kien fih spjegazzjonijiet addizzjonali dwar il-kwantifikazzjoni ta' l-għajnuniet il-ġodda u li fih talbet informazzjoni dettaljata dwar l-arranġamenti għar-rimbors ta' EUR 41 miljun, li jikkostitwixxi t-tieni pagament ta' l-injezzjoni ta' kapital , kif ukoll prova tal-ħlas, minn Olympic Airways, tad-djun indikati fl-Artikolu 2 ta' l-imsemmija deċiżjoni.

9 L-awtoritajiet Griegi rrispondew permezz ta' ittra tas-26 ta' Ġunju 2003. Għal dak li jikkonċerna r-rimbors tas-somma ta' EUR 41 miljun, l-ewwelnett, huma sostnew li kienu pproponew li jieħdu deċiżjoni għall-irkupru ta' din l-għajnuna qabel l-aħħar tax-xahar ta' Awwissu 2003 u, it-tieninett, li l-effetti ġuridiċi tad-Deċiżjoni 2003/372 kif ukoll tal-proċedura li l-Kummissjoni mxiet fuqha sabiex tadottaha kienu qed jiġu "eżaminati". Huma rrilevaw ukoll li Olympic Airways kienet fil-punt li tirregola d-dejn tagħha ta' EUR 2.46 miljun fir-rigward tal-kirjiet dovuti lill-ajruporti Griegi.

10 Għal dak li jikkonċerna d-dejn li jammontaw għal EUR 27.4 miljun dovuti lil IKA, l-imsemmija awtoritajiet irreferew għal ftehim konkluż bejn Olympic Airways u IKA, kif ukoll għal ħlas ta' EUR 5.28 miljun lil din ta' l-aħħar, b'tali mod illi ma jkun hemm ebda kwistjoni ta' "tolleranza ta' dejn" għall-benefiċċju ta' Olympic Airways.

11 Fir-rigward tad-dejn ta' EUR 33.9 miljun relatat mat-tariffi ajruportwali dovuti lill-ajruport ta' Spata, l-awtoritajiet Griegi sostnew li ma kellhomx kompetenza minħabba l-metodu ta' amministrazzjoni ta' dan l-ajruport. Madankollu, huma rreferew għall-ħlas ta' EUR 4.83 miljun li sar fuq il-bażi ta' ftehim konkluż f'dan ir-rigward, waqt li ġabu prova tal-ħlas ta' din is-somma minn Olympic Airways. L-imsemmi ftehim jipprovdi ukoll li d-dejn għandu jitħallas fi tnax-il pagament li għandhom isiru kull tliet xhur. Huma sostnew ukoll li l-ammont totali tad-dejn kien ser jiġi rimbursat sa April 2005.

12 Fir-rigward tad-dejn ta' EUR 61 miljun, li jikkorrispondi għat-taxxa "spatosimo", l-awtoritajiet Griegi sostnew li kien sar ħlas ta' EUR 22.8 miljun fuq il-bażi ta' aktar minn ftehim wieħed li ġew konklużi fuq dan is-suġġett. Huma ppreżentaw dokumenti li jsostnu dan l-ammont kif ukoll pagamenti oħra. Għal dak li jikkonċerna d-dejn ta' EUR 28.9 miljun dovuti lil ministeri u istituzzjonijiet pubbliċi, l-imsemmija awtoritajiet sostnew li huma ma kellhomx d-dettalji ta' l-obbligi għal rimbors, peress illi huma ma kellhomx data speċifika dwar il-biljetti ta' l-ajru maħruġa lill-impjegati ta' dawn il-ministeri.

13 Peress illi ma kinitx sodisfatta bl-ispjegazzjonijiet mogħtija mir-Repubblika Ellenika, il-Kummissjoni ressqet dan ir-rikors.

Dwar ir-rikors

Argumenti tal-partijiet

14 Il-Kummissjoni tirrileva li, għal dak li jikkonċerna t-tieni pagament ta' l-injezzjoni ta' kapital li jammonta għal EUR 41 miljun, li kien ġie approvat fl-1998, l-awtoritajiet Griegi ma rkuprawx dan l-ammont mingħand Olympic Airways.

15 Hija ssostni li l-awtoritajiet Griegi ma invokawx l-impossibiltà assoluta li tiġi implimentata d-Deċiżjoni 2003/372. Kull ma għamlu l-awtoritajiet Griegi kien li ħarġu ordni għal pagament u notifika ta' din l-ordni, u għamlu dikjarazzjoni fejn qalu li dawn l-atti huma s-suġġett ta' oppożizzjoni b'talba għas-sospensjoni ta' eżekuzzjoni, li jfisser li ma saret ebda restituzzjoni.

16 Il-Kummissjoni tgħid ukoll li, minkejja l-adozzjoni tad-Deċiżjoni 2003/372, il-miżuri meħuda ppermettew it-trasferiment, mingħajr ebda kunsiderazzjoni, mhux biss tal-persunal ta' Olympic Airways, iżda ukoll ta' l-assi li jrendu l-aktar, u ħielsa minn kull dejn ta' din il-kumpannija, lil kumpannija ġdida imsejħa "Olympic Airlines", mingħajr ma jkun possibbli li d-djun tal-kumpannija l-qadima jiġu rkuprati mingħand din il-kumpannija l-ġdida. Għaldaqstant, peress illi d-djun ta' Olympic Airways ma ġewx trasferiti lil Olympic Airlines, din ta' l-aħħar ġiet imqegħda taħt sistema ta' protezzjoni partikolari fir-rigward tal-kredituri ta' Olympic Airways.

17 Skond il-Kummissjoni, permezz ta' dan it-trasferiment, l-awtoritajiet Griegi ostakolaw l-irkupru ta' l-għajnuniet, peress illi Olympic Airways żammet prinċipalment id-djun mingħajr m'għandha assi għad-dispożizzjoni tagħha sabiex tkun tista' tħallas id-djun korrispondenti.

18 Il-Kummissjoni ssostni li, fir-rigward tat-tariffi ajruportwali li huma dovuti, l-iskeda prevista għall-ħlas tat-tariffi tikkostitwixxi għajnuna finanzjarja ġdida u posponiment mhux awtorizzat ta' l-implimentazzjoni tad-Deċiżjoni 2003/372. Hija tgħid ukoll li l-iskeda tal-ħlas lura lanqas ġiet imħarsa. Fil-fatt, l-ewwel ħlas sar ħames xhur tard u kien jirrappreżenta parti mis-somma dovuta biss. Barra minn hekk, l-ammont imħallas f'Ġunju 2003 ma kienx jikkorrispondi għall-erba' pagamenti li kellhom isiru kull tliet xhur sax-xahar ta' April 2003.

19 Skond il-Kummissjoni, hija ma ġiet mogħtija ebda informazzjoni dwar il-ħlas tal-VAT fuq il-fuel u l-ispare parts.

20 Għal dak li jikkonċerna t-taxxa "spatosimo", il-Kummissjoni ssostni li l-għoti ta' faċilitajiet li jestendu fuq erba' snin supplimentari għall-finijiet tal-ħlas ta' din it-taxxa, jagħti benefiċċju finanzjarju ġdid lil Olympic Airways u jeċċedi l-limiti ta' implimentazzjoni tad-Deċiżjoni 2003/372 fit-termini stabbiliti f'din ta' l-aħħar.

21 Il-Kummissjoni tenfasizza li, apparti eċċezzjonijiet rari fir-rigward ta' ċerti ammonti, il-biċċa il-kbira ta' l-għajnuniet li għandhom jiġu rimbursati għadhom għand il-kumpannija benefiċjarja. Barra minn hekk, diffikultajiet ġuridiċi li jistgħu jinqalgħu, bħal dawk relatati ma' l-entrata tad-djun fl-estimi korrispondenti jew mar-rekwiżiti tal-kodiċi tad-dħul ta' l-Istat, ma jistgħux jiġġustifikaw inkapaċità assoluta li tiġi implimentata d-Deċiżjoni 2003/372.

22 Fl-aħħarnett, il-Kummissjoni tiċħad l-argument dwar it-tolleranza li kien juri investitur privat quddiem nuqqas kontinwu ta' ħlas ta' l-ammonti in kwistjoni. Fil-fatt, b'applikazzjoni ta' dan il-kriterju, u tenut kont tad-diversi pagamenti ta' għajnuniet li saru matul l-aħħar għaxar snin, id-Deċiżjoni 2003/372 korrettament tikkunsidra li kreditur privat ma kienx ser jittollera nuqqas kontinwu ta' ħlas tad-djun bħal dak in kwistjoni.

23 Preliminarjament, il-Gvern Grieg jikkunsidra li l-elementi rilevati mill-Kummissjoni fir-rigward tat-trasferiment, mhux biss tal-persunal iżda ukoll ta' l-assi li kienu jrendu l-aktar tal-kumpannija l-qadima Olympic Airways lill-kumpannija l-ġdida Olympic Airlines, jikkostitwixxu argument inammissibbli fil-kuntest ta' din il-proċedura minħabba l-eżistenza ta' proċedura ta' evalwazzjoni, mibdija permezz ta' Deċiżjoni tal-Kummissjoni tas-16 ta' Marzu 2004, li hija dwar din l-istess operazzjoni.

24 Fir-rigward tad-dejn fl-ammont ta' EUR 41 miljun li Olympic Airways għandha ma' l-Istat, il-Gvern Grieg jikkunsidra li huwa kkonforma ruħu ma' l-Artikolu 3 tad-Deċiżjoni 2003/372. Fil-fatt, b'applikazzjoni ta' din id-deċiżjoni, l-awtorità tat-taxxa kompetenti ħarġet dokument fejn ikkonfermat l-imsemmi dejn, flimkien ma' l-interessi. Dan id-dokument kien jikkostitwixxi t-titolu eżekuttiv neċessarju għall-irkupru tas-somma dovuta, u b'hekk l-awtoritajiet Griegi kkonformaw ruħhom mar-rekwiżiti ta' l-imsemmija deċiżjoni billi implimentaw il-miżuri kollha eżistenti fis-sistema legali nazzjonali sabiex din is-somma tiġi rkuprata.

25 Fir-rigward ta' interventi finanzjarji oħra, il-Gvern Grieg isostni li d-Deċiżjoni 2003/372 ma tispeċifikax jekk is-somom li tirreferi għalihom jikkostitwixxux l-ammonti definittivi ta' għajnuna mogħtija mill-Stat li għandhom jiġu rkuprati u li, fir-rigward tal-ħlasijiet jew faċilitajiet, din id-deċiżjoni ma tiddeterminax l-ammonti in kwistjoni b'mod espliċitu u ċar.

26 Il-Gvern Grieg jirrileva li l-irkupru tas-somom li l-Kummissjoni tikkunsidra bħala għajnuniet mogħtija minn Stat favur Olympic Airways għandu jiġu effettwat skond id-dispożizzjonijiet nazzjonali li jirregolaw il-proċedura ta' rkupru tad-dħul pubbliku. Konformement ma' dawn id-dispożizzjonijiet, qabel ma jkun hemm l-irkupru ta' dejn ma' l-Istat mingħand individwi u intrapriżi, jeħtieġ li is-somom dovuti jkunu determinati b'mod preċiż.

27 L-imsemmi Gvern isostni li l-Artikolu 2 tad-Deċiżjoni 2003/372 ma jindikax l-ammont tas-somom li jikkorrispondi għall-għajnuniet mogħtija mill-Istat lil Olympic Airways, deskritti bħala inkompatibbli mas-suq komuni. Fir-rigward tad-dettalji ta' dawn is-somom, li jidhru biss fil-motivi ta' l-imsemmija deċiżjoni, b'mod li mhuwa xejn ċar u li huwa frammentat, u mingħajr ma huwa speċifikat jekk tali somom jikkostitwixxux l-ammont definittiv ta' l-għajnuna mogħtija mill-Istat li għandha tiġi rkuprata.

28 Fi kwalunkwe każ, skond il-Gvern Grieg, is-somom differenti li jidhru fil-kontijiet ta' Olympic Airways bħala djun u spejjeż tagħha ma jaqgħux taħt il-kunċett ta' għajnuna. Dan ifisser li biex tiddetermina l-għajnuna mogħtija mill-Istat fil-każ ta' dejn li għadu jrid jitħallas u li għadu ma ġiex irkuprat tirrikjedi l-evalwazzjoni ta' l-ammont konkret tal-benefiċċju li jirriżulta minn possibiltà ta' tolleranza fir-rigward tan-nuqqas ta' ħlas.

29 Skond l-imsemmi Gvern, il-kerjiet dovuti lill-ajruporti Griegi hija s-suġġett ta' proċedura għal dikjarazzjoni mill-awtorità tat-taxxa sabiex il-proċedura ta' rkupru tkun tista' tibda. Il-VAT fuq l-ispare parts u l-fuel għandha tiġi mħallsa u tkun soġġetta għaż-żidiet u għall-pieni stabbiliti fil-liġi, fil-kuntest ta' dikjarazzjoni ta' likwidazzjoni ta' din it-taxxa għas-sena 2003.

30 Fir-rigward tat-tariffi dovuti lill-ajruport ta' Spata, il-Gvern Grieg isostni li m'għandux kompetenza sabiex jordna l-irkupru tas-somma in kwistjoni mingħand Olympic Airways. Fil-fatt, l-ajruport ta' Spata hija kumpannija regolata mid-dritt privat, u għalkemm l-Istat jikkontrolla 55% tal-kapital tagħha, din il-kumpannija hija soggetta għall-qafas legali stabbilit fl-artikoli ta' assoċjazzjoni u fil-ftehim ta' żvilupp ta' dan l-ajruport. Konfermement ma' dan il-qafas legali, il-maniġment ta' din il-kumpannija huwa unikament responsabbli għad-deċiżjonijiet relatati mal-ħlas tat-tariffi dovuti u għall-konklużjoni ta' kull ftehim għall-ħlas tad-djun.

31 Fir-rigward tat-taxxa magħrufa bħala "spatosimo", il-Gvern Grieg jirreferi għal ċertu numru ta' pagamenti u għal ftehim dwar il-ħlas ta' djun.

Il-kunsiderazzjonijiet tal-Qorti tal-Ġustizzja

32 Għal dak li jikkonċerna l-obbligu indikat fl-Artikolu 3 (1) tad-Deċiżjoni 2003/372, dwar l-irkupru ta' EUR 41 miljun mingħand il-kumpannija benefiċjarja u tenut kont tar-riżervi magħmula mir-Repubblika Ellenika fir-rigward ta' l-ammissibilità ta' l-argument tal-Kummissjoni li t-trasferiment, mhux biss tal-persunal iżda ukoll ta' l-assi li jrendu l-aktar tal-kumpannija Olympic Airways lill-kumpannija l-ġdida Olympic Airlines, ġiegħel li l-irkupru ta' l-għajnuniet imħallsa jkun aktar diffiċli, għandu jiġi enfasizzat li, kif ġie rilevat korrettament mill-Avukat Ġenerali fil-paragrafi 27 u 28 tal-konklużjonijiet tiegħu, il-fatt li din l-operazzjoni hija s-suġġett ta' evalwazzjoni oħra fir-rigward tan-natura tagħha bħala għajnuna mogħtija minn Stat huwa irrilevanti għal kwistjoni dwar jekk tali operazzjoni tikkostitwixxix ostaklu għall-irkupru ta' għajnuniet li ġew mogħtija qabel. Fil-kuntest ta' din il-kawża, għandu jiġi determinat biss jekk dan it-trasferiment joħloqx ostakli għall-implimentazzjoni ta' l-imsemmija deċiżjoni.

33 F'dan ir-rigward, għandu jiġi kkonstatat li, kif jirriżulta mill-informazzjoni mogħtija mill-Kummissjoni u li mhijiex ikkontestata mill-Gvern Grieg, it-trasferiment in kwistjoni sar fir-rigward ta' l-assi kollha tal-kumpannija Olympic Airways, ħielsa minn kull dejn, lill-kumpannija l-ġdida Olympic Airlines. Huwa importanti li jingħad ukoll li din l-operazzjoni kienet strutturata b'tali b'mod li jkun impossibbli li, taħt il-liġi nazzjonali, isir l-irkupru tad-dejn tal-kumpannija l-qadima Olympic Airways mingħand il-kumpannija l-ġdida Olympic Airlines.

34 F'dawn iċ-ċirkostanzi, l-imsemmija operazzjoni ħolqot ostakolu għall-implimentazzjoni effettiva tad-deċiżjoni tal-Kummissjoni u għal l-irkupru ta' l-għajnuniet li permezz tagħhom l-Istat Grieg sostna l-attivitajiet kummerċjali ta' din il-kumpannija. B'hekk, l-għan ta' l-imsemmija deċiżjoni, li terġa' tiġi stabbilita sitwazzjoni ta' kompetizzjoni li mhijiex distorta fis-settur ta' l-avjazzjoni ċivili, kien ġie serjament kompromess.

35 Għandu jingħad ukoll li l-azzjonijiet meħuda mill-awtoritajiet Griegi, jiġifieri l-adozzjoni ta' deċiżjoni għall-irkupru tad-dejn ta' EUR 41 miljun ta' Olympic Airways, ma kellhom ebda effett konkret fir-rigward tar-rimbors effettiv ta' din is-somma mill-kumpannija. Barra minn hekk, il-Gvern Grieg ma pprovda ebda spjegazzjoni għaliex kien ikun assolutament impossibbli li jirkupra dan id-dejn. Konformement ma' ġurisprudenza kostanti, l-unika eċċezzjoni li tista' tiġi invokata minn Stat Membru kontra rikors għal nuqqas ta' twettiq ta' obbligu mressaq mill-Kummissjoni fuq il-bażi ta' l-Artikolu 88 (2) KE hija dik ibbażata fuq l-impossibiltà assoluta li tiġi implimentata korrettament id-deċiżjoni li tordna l-irkupru (ara, b'mod partikolari, sentenzi tad-29 ta' Jannar 1998, Il-Kummissjoni vs L-Italja, Kawża C-280/95, Ġabra p. I-259, paragrafu 13 u tat-3 ta' Lulju 2001, Il-Kummissjoni vs Il-Belġju, Kawża C-378/98, Ġabra p. I-5107, paragrafu 30).

36 F'dawn iċ-ċirkostanzi, għandu jiġi kkonstatat li r-Repubblika Ellenika naqset milli twettaq l-obbligu ta' rkupru ta' l-ammont indikat fl-Artikolu 3 (1) tad-Deċiżjoni 2003/372.

37 Fir-rigward ta' l-obbligu li jiġu rkuprati l-ammonti l-oħra ta' l-għajnuna ddikjarata inkompatibbli mas-suq komuni, imsemmija fl-Artikolu 2 tad-Deċiżjoni 2003/372, għandu jiġi enfasizzat mill-bidunett li l-kategoriji differenti ta' benefiċċji finanzjarji in kwistjoni kif ukoll il-karatteristiċi tekniċi tagħhom huma speċifikati fil-punti 206 sa 208 tal-motivi ta' l-imsemmija deċiżjoni. Dawn huma, b'mod partikolari, tariffi ajruportwali, obbligi ta' ħlas fir-rigward tal-VAT, obbligi kuntrattwali sabiex titħallas il-kera dovuta lill-ajruporti kif ukoll taxxi, li n-nuqqas ta' ħlas jew il-posponiment tal-ħlas tagħhom ġew ittollerati mill-awtoritajiet Griegi.

38 Fir-rigward ta' l-argument tar-Repubblika Ellenika dwar in-nuqqas ta' benefiċċju finanzjarju li jirriżulta mit-tolleranza li kieku kien juri investitur privat għan-nuqqas kontinwu tal-ħlas ta' ċerti somom, għandu jiġi kkonstatat li dan l-argument jikkontesta l-legalità tad-Deċiżjoni 2003/372. Fil-kuntest ta' din il-kawża, li għandha bħala għan in-nuqqas ta' implimentazzjoni ta' deċiżjoni dwar għajnuniet mogħtija mill-Istat u li ma ġietx imressqa quddiem il-Qorti mill-Istat Membru li lilu kienet indirizzata d-deċiżjoni, dan ta' l-aħħar ma jistax jikkontesta l-legalità ta' tali deċiżjoni (ara, b'mod partikolari, sentenzi tas-27 ta' Ġunju 2000, Il-Kummissjoni vs Il-Portugall, Kawża C-404/97, Ġabra p. I-4897, paragrafu 34, u 22 ta' Marzu 2001, Il-Kummissjoni vs Franza, Kawża C-261/99, Ġabra p. I-2537, paragrafu 18). Konsegwentement, il-klassifikazzjoni, fid-Deċiżjoni 2003/372, tan-nuqqas kontinwu ta' ħlas tad-djun differenti ta' Olympic Airways bħala għajnuna mogħtija minn Stat ma tistax tiġi kkontestata fil-kuntest ta' din il-kawża.

39 Għal dak li jikkonċerna l-argument tar-Repubblika Ellenika li, fir-rigward tal-kategoriji differenti ta' benefiċċji finanzjarji msemmija fl-Artikolu 2 tad-Deċiżjoni 2003/372, id-deċiżjoni ma setgħetx tiġi implimentata minħabba nuqqas ta' informazzjoni preċiża dwar is-somom li kellhom jiġu rkuprati, għandu jiġi mfakkar li, skond il-ġurisprudenza tal-Qorti, l-ebda dispożizzjoni tad-dritt komunitarju ma tirrikjedi lill-Kummissjoni, meta hija tordna r-restituzzjoni ta' għajnuna ddikjarata inkompatibbli mas-suq komuni, tistabbilixxi l-ammont eżatt ta' l-għajnuna li għandha tiġi restitwita. Fil-fatt, huwa biżżejjed illi d-deċiżjoni tal-Kummissjoni tinkludi informazzjoni li tippermetti lid-destinatarju tagħha jiddetermina dan l-ammont huwa stess, mingħajr wisq diffikultà (ara, b'mod partikolari, sentenza tat-12 ta' Ottubru 2000, Spanja vs Il-Kummissjoni, Kawża C-480/98, Ġabra p. I-8717, paragrafu 25).

40 Għalhekk il-Kummissjoni tista', b'mod leġittimu, tillimita lilha nnifisha billi tiddikjara l-obbligu ta' restituzzjoni ta' l-għajnuniet in kwistjoni u tħalli f'idejn l-awtoritajiet nazzjonali sabiex jikkalkolaw l-ammont preċiż ta' l-għajnuna li għandha tiġi restitwita.

41 Għandu jingħad ukoll li, skond ġurisprudenza kostanti tal-Qorti li tistabbilixxi li l-parti operattiva ta' deċiżjoni dwar għajnuna mogħtija minn Stat mhijiex distinta mill-motivi tagħha, b'mod illi meta tiġi interpretata, jekk ikun il-każ, għandhom jittieħdu in kunsiderazzjoni l-motivi li wasslu għall-adozzjoni tagħha (ara, b'mod partikolari, sentenza tal-15 ta' Mejju 1997, TWD vs Il-Kummissjoni Kawża C-355/95 P, Ġabra p. I-2549, paragrafu 21), l-ammonti li għandhom jiġu rimbursati skond id-Deċiżjoni 2003/372 jistgħu jiġu stabbiliti minn qari ta' l-Artikolu 2 flimkien mal-punti 206 sa 208 tal-motivi tagħha.

42 Għal dak li jikkonċerna l-argument tar-Repubblika Ellenika li l-implimentazzjoni tad-Deċiżjoni 2003/372 hija soġġetta għal ċertu numru ta' diffikultajiet interni, għandu jiġi mfakkar li, f'tali sitwazzjoni, il-Kummissjoni u l-Istat Membru għandhom, skond ir-regola li timponi obbligu reċiproku ta' kooperazzjoni leali fuq l-Istati Membri u fuq l-istituzzjonijiet Komunitarji u li toħroġ, b'mod partikolari, mill-Artikolu 10 KE, jikkollaboraw in bona fede sabiex jegħlbu d-diffikultajiet sabiex jaġixxu kompletament in konformità mad-dispożizzjonijiet tat-Trattat, u b'mod partikolari ma' dawk dwar l-għajnuniet mogħtija minn Stat (ara sentenzi ta' l-4 ta' April 1995, Il-Kummissjoni vs L-Italja, Kawża C-348/93, Ġabra p. I-673, paragrafu 17, u Il-Kummissjoni vs Franza, hawn fuq imsemmija, paragrafu 24). Dan ma kienx il-każ fil-kawża preżenti.

43 Huwa importanti li jingħad ukoll li r-Repubblika Ellenika ma invokatx l-impossibiltà assoluta li tipproċedi għall-osservanza diliġenti ta' l-obbligi tagħha taħt l-Artikoli 2 u 3 tad-Deċiżjoni 2003/372. Mill-ġurisprudenza kostanti tal-Qorti jirriżulta li l-kundizzjoni ta' impossibiltà assoluta li tiġi implimentata deċiżjoni ma tiġix sodisfatta meta l-Gvern konvenut ma jagħmel xejn ħlief jinforma lill-Kummissjoni bid-diffikultajiet ġuridiċi, politiċi jew prattiċi li l-implimentazzjoni tad-deċiżjoni toħloq, mingħajr ma jieħu l-passi neċessarji sabiex jirkupra l-għajnuna mingħand l-intrapriżi kkonċernati u mingħajr ma jipproponi lill-Kummissjoni metodi alternattivi għall-implimentazzjoni ta' din id-deċiżjoni li permezz tagħhom ikunu jistgħu jiġu megħluba dawn id-diffikultajiet (ara, b'mod partikolari, sentenzi tat-2 ta' Frar 1989, Il-Kummissjoni vs Il-Ġermanja, Kawża 94/87, Ġabra p. 175, paragrafu 10 u tat-2 ta' Lulju 2002, Il-Kummissjoni vs Spanja, Kawża C-499/99, Ġabra p. I-6031, paragrafu 25).

44 Barra minn hekk, mid-dikjarazzjonijiet tar-Repubblika Ellenika dwar l-isforzi magħmula mill-awtoritajiet nazzjonali għall-irkupru ta' l-għajnuniet indikati fl-Artikoli 2 u 3 (1) tad-Deċiżjoni 2003/372 jirriżulta li dawn l-awtoritajiet illimitaw lilhom innifishom għal ċertu numru ta' miżuri proċedurali u amministrattivi, għal arranġamenti parzjali għall-ħlas tad-djun kif ukoll għal operazzjonijiet ta' kumpens. Dawn l-inizjattivi li, barra minn hekk, jew saru tard jew ma kienux kompluti jew ma kellhom ebda effett vinkolanti u li, fi kwalunkwe każ, ma wasslux għall-irkupru effettiv tas-somom dovuti minn Olympic Airways, ma jistgħux jiġu meqjusa bħala konformi ma' l-obbligi ta' l-Istati Membri fir-rigward ta' rkupru ta' għajnuniet mogħtija minn Stat.

45 Minn dak li ngħad preċedentement jirriżulta li r-rikors tal-Kummissjoni għandu jiġi meqjus bħala fondat.

46 Konsegwentement, għandu jiġi kkonstatat li, peress illi ma ħaditx il-miżuri kollha neċessarji, fit-terminu previst, għar-rimbors ta' l-għajnuniet iddikjarati bħala illegali u inkompatibbli mas-suq komuni – b'esklużjoni ta' dawk li jikkonċernaw il-kontribuzzjonijiet magħmula lil IKA –, konformement ma' l-Artikolu 3 tad-Deċiżjoni 2003/372/KE, ir-Repubblika Ellenika naqset milli twettaq l-obbligi tagħha taħt l-imsemmi Artikolu 3.

Dwar l-ispejjeż

47 Skond l-Artikolu 69 (2) tar-Regoli ta' Proċedura, il-parti li titlef il-kawża għandha tbati l-ispejjeż, jekk dawn ikunu ġew mitluba. Peress illi l-Kummissjoni talbet li r-Repubblika Ellenika tiġi kkundannata għall-ħlas ta' l-ispejjeż u peress illi din ta' l-aħħar tilfet il-kawża, hija għandha tiġi kkundannata tħallas l-ispejjeż.

Għal dawn il-motivi, il-Qorti tal-Ġustizzja (It-Tieni Awla) taqta’ u tiddeciedi li:

1) Peress illi ma ħaditx il-miżuri kollha neċessarji, fit-terminu previst, għar-rimbors ta' l-għajnuniet iddikjarati bħala illegali u inkompatibbli mas-suq komuni – b'esklużjoni ta' dawk li jikkonċernaw il-kontribuzzjonijiet magħmula lill-istituzzjoni nazzjonali tas-sigurtà soċjali –, konformement ma' l-Artikolu 3 tad-Deċiżjoni tal-Kummissjoni 2003/372/KE, tal-11 ta' Diċembru 2002, dwar l-għajnuniet mogħtija mill-Greċja lil Olympic Airways, ir-Repubblika Ellenika naqset milli twettaq l-obbligi tagħha taħt l-imsemmi Artikolu 3.

2) Ir-Repubblika Ellenika għandha tħallas l-ispejjeż.

Firem