KONKLUŻJONIJIET TAL-AVUKAT ĠENERALI

HOGAN

ippreżentati fit‑30 ta’ Settembru 2021 ( 1 )

Kawża C-247/20

VI

vs

Commissioners for Her Majesty’s Revenue & Customs

(Talba għal deċiżjoni preliminari mressqa mis‑Social Security Appeal Tribunal (Northern Ireland) (it-Tribunal tal-Appell tas-Sigurtà soċjali tal-Irlanda ta’ Fuq, ir-Renju Unit)

(Talba għal deċiżjoni preliminari — Dritt ta’ moviment u residenza b’mod liberu fit-territorju tal-Istati Membri — Direttiva 2004/38/KE — Artikolu 7(1)(b) u Artikolu 16 — Wild li huwa ċittadin ta’ Stat Membru li joqgħod fi Stat Membru ieħor — Omm ekonomikament attiva minn pajjiż terz li tipprovdi biżżejjed riżorsi — Dritt idderivat ta’ residenza tal-omm fl-Istat Membru ospitanti — Jedd għal Kreditu tat-Taxxa għall-Ulied u benefiċċji tal-familja (Benefiċċji għall-Ulied) — Kundizzjoni li teħtieġ “assigurazzjoni ta’ mard komprensiva”)

I. Introduzzjoni

1. Din it-talba għal deċiżjoni preliminari tikkonċerna l-interpretazzjoni tal-Artikoli 7 u 16 tad-Direttiva 2004/38/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tad‑29 ta’ April 2004 dwar id-drittijiet taċ-ċittadini ta’ l-Unjoni u tal-membri tal-familja tagħhom biex jiċċaqilqu u jgħixu liberament fit-territorju ta’ l-Istati Membri u li temenda r-Regolament (KEE) Nru 1612/68 u li tħassar id-Direttivi 64/221/KEE, 68/360/KEE, 72/194/KEE, 73/148/KEE, 75/34/KEE, 75/35/KEE, 90/364/KEE, 90/365/KEE u 93/96/KEE ( 2 ).

2. It-talba saret f’kawża bejn VI u Her Majesty’s Revenue & Customs (iktar ’il quddiem, “HMRC”) dwar il-jedd tal-appellanti li tirrisjedi fir-Renju Unit għall-perijodi mill‑1 ta’ Mejju 2006 sal‑20 ta’ Awwissu 2006 u mit‑18 ta’ Awwissu 2014 sal‑25 ta’ Settembru 2016 u li tirċievi, għal dawk il-perijodi, Kreditu tat-Taxxa għat-Tfal u Benefiċċji tat-Tfal.

II. Il-kuntest ġuridiku

A. Id-dritt tal-Unjoni

1. Id-Direttiva 2004/38

3. Skont il-premessi 10 u 18 tad-Direttiva 2004/38: “(10) Dawk il-persuni li jeżerċitaw id-dritt tagħhom ta’ residenza m’għandhomx, madankollu, ikunu ta’ piż mhux raġonevoli fuq is-sistema ta’ għajnuna soċjali ta’ l-Istat Membru ospitanti matul il-perjodu inizjali ta’ residenza. Għalhekk, id-dritt ta’ residenza għaċ-ċittadini ta’ l-Unjoni u għall-membri tal-familja tagħhom għal perjodi li jaqbżu t-tliet xhur għandu jkun bla ħsara għal kondizzjonijiet. […] (18) Sabiex jikkostitwixxi mezz awtentiku ta’ integrazzjoni fis-soċjetà ta’ l-Istat Membru ospitanti li fih jgħix iċ-ċittadin ta’ l-Unjoni, id-dritt ta’ residenza permanenti, ġaladarba miksub, m’għandux ikun suġġett għal xi kondizzjonijiet.”

4. Id-dritt ta’ residenza huwa rregolat fil-Kapitolu III tad-Direttiva 2004/38 intitolat “Dritt ta’ residenza”. F’dak il-kapitolu, l-Artikolu 7 jittratta d-dritt ta’ residenza ta’ iktar minn tliet xhur. Dan jipprovdi: “1. Iċ-ċittadini kollha ta’ l-Unjoni għandhom id-dritt ta’ residenza fit-territorju ta’ Stat Membru ieħor għal perjodu ta’ aktar minn tliet xhur jekk huma: (a) ħaddiema jew nies li jaħdmu għal rashom fl-Istat Membru ospitanti; jew (b) għandhom biżżejjed riżorsi għalihom u għall-membri tal-familja tagħhom biex ma jkunux ta’ piż fuq is-sistema ta’ l-għajnuna soċjali ta’ l-Istat Membru ospitanti matul il-perjodu tagħhom ta’ residenza u għandhom assigurazzjoni tal-mard komprensiva fl-Istat Membru ospitanti; jew […] (d) membri tal-familja li qed jakkumpanjaw jew li se jingħaqdu ma’ ċittadin ta’ l-Unjoni li jissoddisfa l-kondizzjonijiet imsemmija fil-punti (a), (b) jew (ċ). 2. Id-dritt ta’ residenza previst fil-paragrafu 1 għandu jkun estiż għall-membri tal-familja li mhumiex ċittadini ta’ Stat Membru, li jakkumpanjaw jew li jingħaqdu maċ-ċittadin ta’ l-Unjoni fl-Istat Membru ospitanti, sakemm dan iċ-ċittadin ta’ l-Unjoni jissoddisfa l-kondizzjonijiet imsemmija fil-paragrafu 1(a), (b) jew (ċ). […]”

5. L-Artikolu 8(4) tad-Direttiva 2004/38 jipprovdi li “[l]-Istati Membri jistgħu ma jistabbilixxux ammont fiss li huma jikkunsidraw bħala ‘riżorsi suffiċjenti’, imma għandhom iqisu s-sitwazzjoni personali tal-persuna kkonċernata. Fil-każijiet kollha, dan l-ammont m’għandux ikun ogħla mil-limitu li taħtu ċ-ċittadini ta’ l-Istat Membru ospitanti jkunu eliġibbli għal għajnuna soċjali, jew, fejn ma tapplikax din il-kriterja, ogħla mill-pensjoni minima soċjali mħallsa mill-Istat Membru ospitanti.”

6. Fl-istess Kapitolu III, l-Artikolu 12, intitolat “Żamma tad-dritt ta’ residenza tal-membri tal-familja f’każ ta’ mewt jew tluq miċ-ċittadin ta’ l-Unjoni” jiddikjara: “1. Mingħajr preġudizzju għat-tieni sottoparagrafu, il-mewt jew it-tluq taċ-ċittadin ta’ l-Unjoni mill-Istat Membru ospitanti m’għandux jolqot id-dritt ta’ residenza tal-membri tal-familja tiegħu li m’għandhomx ċittadinanza ta’ Stat Membru. Qabel jinkiseb id-dritt ta’ residenza permanenti, il-persuni kkonċernati għandhom jilħqu l-kondizzjonijiet stabbiliti fil-punti (a), (b), (ċ) jew (d) ta’ l-Artikolu 7(1). 2. Mingħajr preġudizzju tat-tieni sottoparagrafu, il-mewt taċ-ċittadin ta’ l-Unjoni ma jwassalx it-telf tad-dritt ta’ residenza tal-membri tal-familja tiegħu li m’għandhomx ċittadinanza ta’ Stat Membru u li kienu qed jgħixu fl-Istat Membru ospitanti bħala membri tal-familja għal ta’ l-inqas sena qabel il-mewt taċ-ċittadin ta’ l-Unjoni. Qabel jinkiseb id-dritt ta’ residenza permanenti, id-dritt ta’ residenza tal-persuni kkonċernati għandu jibqa’ suġġett għall-ħtieġa li jkunu jistgħu juru li huma ħaddiema jew persuni li jaħdmu għal rashom jew li għandhom biżżejjed riżorsi għalihom u għall-membri tal-familja tagħhom biex ma jkunux ta’ piż fuq is-sistema ta’ għajnuna soċjali ta’ l-Istat Membru ospitanti matul il-perjodu ta’ residenza tagħhom, kif ukoll li għandhom assigurazzjoni tal-mard komprensiva fl-Istat Membru ospitanti, jew li huma parti min-nukleu familjari, diġà kkostitwit fl-Istat Membru ospitanti, ta’ persuna li tissoddisfa dawn il-ħtiġiet. ‘Riżorsi biżżejjed’ huma dawk indikati fl-Artikolu 8(4). Dawn il-membri tal-familja għandhom iżommu d-dritt ta’ residenza esklussivament b’titlu personali. […]”

7. Fl-istess Kapitolu III tad-Direttiva 2004/38, l-ewwel subparagrafu tal-Artikolu 14(2) jipprovdi li: “Ċittadini ta’ l-Unjoni u l-membri tal-familja tagħhom għandhom id-dritt ta’ residenza kif previst fl-Artikoli 7, 12 u 13 sakemm jaderixxu mal-kondizzjonijiet stabbiliti fihom.”

8. Fil-Kapitolu IV, intitolat “Dritt ta’ residenza permanenti”, l-Artikolu 16 jipprovdi: “1. Iċ-ċittadin ta’ l-Unjoni li għex legalment għal perjodu kontinwu ta’ ħames snin fl-Istat Membru ospitanti għandu d-dritt ta’ residenza permanenti hemmhekk. Dan id-dritt m’għandux ikun suġġett għall-kondizzjonijiet previsti fil-Kapitolu III. 2. Il-paragrafu 1 għandu japplika wkoll għall-membri tal-familja li m’għandhomx ċittadinanza ta’ Stat Membru u li għexu legalment maċċittadin ta’ l-Unjoni fl-Istat Membru ospitanti għal perjodu kontinwu ta’ ħames snin. […]”

2. Ir-Regolament Nru 492/2011

9. Minbarra d-Direttiva 2004/38, il-leġiżlatur tal-Unjoni adotta test speċifiku dwar il-moviment liberu tal-ħaddiema: Regolament (UE) Nru 492/2011 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal‑5 ta’ April 2011 dwar il-moviment liberu tal-ħaddiema fi ħdan l-Unjoni ( 3 ).

10. Skont l-ewwel subparagrafu tal-Artikolu 10 tar-Regolament Nru 492/2011, “[i]t-tfal ta’ ċittadin ta’ Stat Membru li hu jew kien impjegat fit-territorju ta’ Stat Membru ieħor għandhom ikunu ammessi għall-korsijiet edukattivi ġenerali, ta’ apprendistat u ta’ taħriġ professjonali ta’ dak l-Istat taħt l-istess kondizzjonijiet bħal ċittadini ta’ dak l-Istat, jekk dawn it-tfal ikunu qegħdin jgħixu fit-territorju tiegħu”.

B. Id-dritt tar-Renju Unit

11. Id-Direttiva 2004/38 ġiet trasposta fid-dritt tar-Renju Unit mill-Immigration (European Economic Area) Regulations 2006 (ir-Regolamenti dwar l-Immigrazzjoni (Żona Ekonomika Ewropea) tal‑2006) (iktar ’il quddiem ir-“Regolamenti dwar l-Immigrazzjoni tal-2006”), li ġew sussegwentement ikkonsolidati permezz tal-Immigration (European Economic Area) Regulations 2016 (ir-Regolamenti dwar l-Immigrazzjoni (Żona Ekonomika Ewropea) tal‑2016) (iktar ’il quddiem ir-“Regolamenti dwar l-Immigrazzjoni tal-2016”).

12. Ir-Regola 4(1) tar-Regolamenti dwar l-Immigrazzjoni tal-2016 tiddefinixxi l-kategoriji differenti taċ-ċittadini tal-Unjoni stabbiliti fl-Artikolu 7(1)(a) sa (ċ) tad-Direttiva 2004/38, jiġifieri dawk ta’ “ħaddiema”, “persuni li jaħdmu għal rashom”, “persuni awtosuffiċjenti” u “studenti” rispettivament. Skont ir-Regola 4(1)(c) tar-Regolamenti dwar l-Immigrazzjoni tal-2016, “persuna awtosuffiċjenti” tfisser: “persuna li għandha— (i) biżżejjed riżorsi biex ma tkunx ta’ piż fuq is-sistema tal-għajnuna soċjali tar-Renju Unit matul il-perijodu ta’ residenza tagħha; u (ii) assigurazzjoni tal-mard komprensiva fir-Renju Unit.”

13. Ir-Regola 4(3)(b) tar-Regolamenti dwar l-Immigrazzjoni tal-2016 tindika li “r-rekwiżit għall-istudent jew persuna awtosuffiċjenti li jkollha assigurazzjoni tal-mard komprensiva fir-Renju Unit huwa ssodisfatt biss jekk tali kopertura tkun estiża biex tkopri kemm l-istudent jew persuna awtosuffiċjenti kif ukoll il-membri rilevanti tal-familja tagħhom”.

14. Ir-Regola 15 tar-Regolamenti dwar l-Immigrazzjoni tal-2016 hija intitolata “Dritt ta’ residenza permanenti”. Din tipprovdi: “(1) Is-segwenti persuni jiksbu d-dritt li jirrisjedu fir-Renju Unit b’mod permanenti— (a) ċittadin taż-Żona Ekonomika Ewropea li rrisjeda fir-Renju Unit konformement ma’ dawn ir-regolamenti għal perijodu kontinwu ta’ ħames snin; (b) membru tal-familja ta’ ċittadin taż-Żona Ekonomika Ewropea iżda li rrisjeda fir-Renju Unit maċ-ċittadin taż-Żona Ekonomika Ewropea konformement ma’ dawn ir-regolamenti għall-perijodu kontinwu ta’ ħames snin; […]”

15. Ir-Regola 16 tar-Regolamenti dwar l-Immigrazzjoni tal‑2016 hija intitolata “Dritt derivattiv ta’ residenza”. Din tikkorrispondi mar-Regola 15a tar-Regolamenti dwar l-Immigrazzjoni tal-2006 u tipprovdi: “(1) Persuna għandha dritt derivattiv li tirrisjedi matul kwalunkwe perijodu li fih il-persuna— (a) ma hijiex persuna eżentata; u (b) tissodisfa kull wieħed mill-kriterji f’wieħed jew iktar mill-paragrafi (2) sa (6). (2) Il-kriterji f’dan il-paragrafu huma li— (a) il-persuna għandha l-kustodja ewlenija ta’ ċittadin taż-Żona Ekonomika Ewropea; u (b) iċ-ċittadin taż-Żona Ekonomika Ewropea— (i) huwa taħt l-età tat-18 il-sena; (ii) jirrisjedi fir-Renju Unit bħala persuna awtosuffiċjenti; u (iii) ma jkunx jista’ jibqa’ fir-Renju Unit kieku l-persuna kellha titlaq mir-Renju Unit għal perijodu indefinit. […]”

III. Il-fatti tal-proċeduri prinċipali

16. Id-deskrizzjoni taċ-ċirkustanzi fattwali mill-qorti tar-rinviju hija partikolarment konċiża.

17. Madankollu jista’ jiġi konkluż mit-talba għal deċiżjoni preliminari li VI hija ċittadina Pakistana li tirrisjedi fl-Irlanda ta’ Fuq (ir-Renju Unit) fejn twieled binha fl-2004. Il-wild tagħha huwa ċittadin Irlandiż bis-saħħa tad-dispożizzjonijiet tal-Artikolu 2 tal-Kostituzzjoni Irlandiża li kienu applikabbli fi żmien it-twelid tiegħu. Dawn id-dispożizzjonijiet (li minn dak iż-żmien ’l hawn ġew emendati b’mod sinjifikanti) ipprovdew li persuna mwielda fuq il-gżira tal-Irlanda hija ċittadina Irlandiża naturali.

18. Jidher ukoll li l-partijiet fil-kawża prinċipali jaqblu li, għall-inqas matul il-perijodu mis‑17 ta’ Awwissu 2006 sas‑16 ta’ Awwissu 2014, VI u l-familja tagħha kellhom dritt li jirrisjedu għall-finijiet ta’ benefiċċji meta din kellha assigurazzjoni ta’ mard komprensiva għaliha u għal-familja tagħha.

19. Id-dritt derivattiv tagħha ta’ residenza rriżulta skont ir-Regola 15a(1) u (2) tar-Regolamenti dwar l-Immigrazzjoni tal-2006 fuq il-bażi li hija għandha l-kura primarja ta’ wild ċittadin taż-Żona Ekonomika Ewropea u li hija awtosuffiċjenti.

20. Huwa wkoll paċifiku bejn il-partijiet li, permezz tar-residenza legali tiegħu fir-Renju Unit għal perijodu kontinwu ta’ ħames snin, iben VI kiseb id-dritt ta’ residenza permanenti fir-Renju Unit.

21. B’kuntrast, il-partijiet fil-kawża prinċipali ma jaqblux dwar il-jedd ta’ VI, għall-perijodi mill‑1 ta’ Mejju 2006 sal‑20 ta’ Awwissu 2006 u mit‑18 ta’ Awwissu 2014 sal‑25 ta’ Settembru 2016, għal Kreditu tat-Taxxa għall-Ulied, minn naħa, u għal Benefiċċji tal-Ulied, min-naħa l-oħra.

22. Skont HMRC, tali jedd huwa nieqes peress li VI ma kinitx koperta minn assigurazzjoni komprensiva ta’ mard għal dawk il-perijodi fl-intier tagħhom. Konsegwentement, hija la kienet intitolata għal Kreditu tat-Taxxa għal-Ulied u lanqas għal Benefiċċji tal-Ulied għal dawk il-perijodi. Madankollu, HMRC issa jikkonċedi li l-ammont ta’ flus imħallsa żejda ma jistgħux jiġu rkuprati minn VI peress li hija la għamlet miżrappreżentazzjoni u lanqas ma naqset milli tiżvela xi fatti materjali.

23. Iż-żewġ azzjonijiet relatati quddiem il-qorti nazzjonali ġew magħquda minnha għall-finijiet ta’ dan ir-rinviju għal deċiżjoni preliminari fuq il-bażi li huma jikkondividu l-istess materja tas-suġġett, jiġifieri d-dritt ta’ residenza ta’ VI fir-Renju Unit waqt il-perijodi inkwistjoni.

IV. It-talba għal deċiżjoni preliminari u l-proċedura quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja

24. F’dawn iċ-ċirkustanzi, permezz tad-deċiżjoni tal‑11 ta’ Marzu 2020, li waslet il-Qorti tal-Ġustizzja fis‑7 ta’ April 2020, is-Social Security Appeal Tribunal (it-Tribunal tal-Appell tas-Sigurtà Soċjali (ir-Renju Unit)) iddeċieda li jissospendi l-proċeduri quddiemu u li jagħmel is-segwenti domandi preliminari lill-Qorti tal-Ġustizzja: “(1) Wild, li jkun residenti permanenti fiż-Żona Ekonomika Ewropea, għandu jkollu assigurazzjoni tal-mard komprensiva sabiex iżomm id-dritt ta’ residenza tiegħu, bl-istess mod bħalma hija għandha jkollha/huwa għandu jkollu bħala persuna awtosuffiċjenti, skont ir-Regola 4(1) tar-Regolament dwar l-Immigrazzjoni tal-2016? (2) Ir-rekwiżit, skont ir-Regola 4(3)(b) tar-Regolament dwar l-Immigrazzjoni tal-2016 (li tipprovdi li l-kriterju ta’ assigurazzjoni tal-mard komprensiva huwa ssodisfatt biss fir-Renju Unit fir-rigward ta’ student jew ta’ persuna awtosuffiċjenti, imsemmija fir-Regola 16(2)(b)(ii) tar-Regolament dwar l-Immigrazzjoni tal-2016, jekk din l-assigurazzjoni tkun tkopri kemm lil din il-persuna kif ukoll lill-membri tal-familja tagħha), huwa illegali skont id-dritt tal-Unjoni, fid-dawl tal-Artikolu 7(1) tad-Direttiva 2004/38 u tas-sentenza tal-Qorti tal-Ġustizzja tat-23 ta’ Frar 2010, Teixeira (C-480/08, EU:C:2010:83, punt 70)? (3) Sussegwentement għas-sentenza tal-2014 Ahmad v. Secretary of State for the Home Department (Civ 988, punt 53), il-ftehimiet ta’ reċiproċità fis-seħħ li jirrigwardaw iż-Żona Komuni tal-Ivvjaġġar applikabbli għall-assigurazzjoni tal-mard bejn ir-Renju Unit u l-Irlanda huma kkunsidrati bħala ‘ftehimiet ta’ reċiproċità’, u, għaldaqstant, jikkostitwixxu assigurazzjoni tal-mard komprensiva għall-finijiet tar-Regola 4(1) tar-Regolament dwar l-Immigrazzjoni tal-2016?”

25. VI, il-Gvern Norveġiż u l-Kummissjoni issottomettew osservazzjonijiet bil-miktub. Konformement mal-Artikolu 76(2) tar-Regoli tal-Proċedura tagħha, il-Qorti tal-Ġustizzja ddeċidiet li ma żżommx seduta. Permezz ta’ miżura ta’ organizzazzjoni tal-proċedura tat‑2 ta’ Lulju 2021, il-Qorti tal-Ġustizzja għamlet mistoqsijiet lill-appellanti fil-proċedura prinċipali u lill-partijiet interessati kollha li kellhom jiġu mwieġba bil-miktub. L-osservazzjonijiet bil-miktub fuq il-mistoqsijiet li jiffurmaw is-suġġett ta’ dawn il-miżuri ta’ organizzazzjoni tal-proċedura ġew sottomessi minn VI u l-Kummissjoni fit-terminu mitlub.

26. Kif mitlub mill-Qorti tal-Ġustizzja, dawn il-konklużjonijiet ser jiffukaw fuq l-ewwel żewġ domandi preliminari mressqa mill-qorti tar-rinviju.

V. Rimarka preliminari dwar il-ġurisdizzjoni tal-Qorti tal-Ġustizzja

27. Fl‑1 ta’ Frar 2020, id-data li fiha l-Ftehim dwar il-ħruġ tar-Renju Unit tal-Gran Brittanja u l-Irlanda ta’ Fuq mill-Unjoni Ewropea u mill-Komunità Ewropea tal-Enerġija Atomika ( 4 ) daħal fis-seħħ, dak l-Istat ħareġ mill-Unjoni u għalhekk sar Stat terz. Isegwi li l-qrati u tribunali tar-Renju Unit, minn dik id-data, ma jistgħux jibqgħu jitqiesu bħala qrati ta’ Stat Membru.

28. Dan il-ftehim jipprovdi, madankollu, fl-Artikolu 126, għal perijodu ta’ tranżizzjoni bejn id-data tad-dħul fis-seħħ tiegħu fl‑1 ta’ Frar 2020 u l‑31 ta’ Diċembru 2020. L-Artikolu 127 ta’ dan il-ftehim jipprovdi li, matul dan il-perijodu, sakemm ma jiġix stipulat mod ieħor f’dan il-ftehim, id-dritt tal-Unjoni għandu jkun applikabbli fir-Renju Unit u t-territorju tiegħu, jipproduċi l-istess effetti legali bħal dawk li jipproduċi fi ħdan l-Unjoni u l-Istati Membri tagħha, u għandu jiġi interpretat u applikat skont l-istess metodi u prinċipji ġenerali bħal dawk applikati fi ħdan l-Unjoni.

29. L-Artikolu 86(2) tal-Ftehim dwar il-ħruġ tar-Renju Unit jipprovdi wkoll li l-Qorti tal-Ġustizzja għandha tkompli jkollha ġurisdizzjoni li tagħti deċiżjonijiet preliminari fuq talbiet minn qrati u tribunali tar-Renju Unit magħmula qabel it-tmiem tal-perijodu ta’ tranżizzjoni. Barra minn hekk, skont l-Artikolu 86(3) ta’ dan il-ftehim, talbiet għal deċiżjoni preliminari għandhom jitqiesu li jkunu saru, fis-sens tal-paragrafu 2, fid-data li fih id-dokument li jiftaħ il-proċeduri jkun ġie rreġistrat mir-Reġistru tal-Qorti tal-Ġustizzja.

30. Din it-talba għal deċiżjoni preliminari ġiet sottomessa lill-Qorti tal-Ġustizzja minn qorti tar-Renju Unit nhar is‑7 ta’ April 2020, jiġifieri, qabel tmiem il-perijodu ta’ tranżizzjoni, fil-kuntest ta’ tilwima dwar id-dritt ta’ residenza ta’ VI u l-jedd tagħha għal ċertu benefiċċji tal-Istat.

31. Isegwi, l-ewwel, li s-sitwazzjoni inkwistjoni fil-kawża prinċipali taqa’ fi ħdan il-kamp ta’ applikazzjoni ratione temporis tad-dritt tal-Unjoni skont l-Artikoli 126 u 127 tal-Ftehim dwar il-ħruġ tar-Renju Unit u, it-tieni, li l-Qorti tal-Ġustizzja għandha ġurisdizzjoni li tagħti deċiżjoni preliminari, għall-inqas, fuq l-ewwel żewġ domandi preliminari mressqa mill-qorti tar-rinviju, skont l-Artikolu 86(2) ta’ dan il-ftehim.

VI. Analiżi

A. L-ewwel domanda

32. Permezz tal-ewwel domanda tagħha, il-qorti tar-rinviju tistaqsi jekk wild li huwa residenti permanenti fiż-Żona Ekonomika Ewropea huwiex meħtieġ li jkollu assigurazzjoni ta’ mard komprensiva sabiex iżomm dritt li jirrisjedi, bħalma jkollu jew ikollha bħala persuna awtosuffiċjenti, skont ir-Regola 4(1) tar-Regolament dwar l-Immigrazzjoni tal-2016.

33. Ifformulata b’dan il-mod, wieħed jista’ jistaqsi jekk id-domanda hijiex ammissibbli, jew ukoll jekk il-Qorti tal-Ġustizzja għandhiex ġurisdizzjoni biex tweġibha. Tabilħaqq, wieħed għandu jżomm f’moħħu li s-sistema ta’ kooperazzjoni stabbilita mill-Artikolu 267 TFUE hija bbażata fuq diviżjoni ċara ta’ responsabbiltajiet bejn il-qrati nazzjonali u l-Qorti tal-Ġustizzja. Fi proċeduri miġjuba fuq il-bażi ta’ dak l-artikolu, l-interpretazzjoni ta’ dispożizzjonijiet tad-dritt nazzjonali hija kwistjoni għall-qrati tal-Istati Membri mhux għall-Qorti tal-Ġustizzja, u l-Qorti tal-Ġustizzja ma għandhiex ġurisdizzjoni li tiddeċiedi dwar il-kompatibbiltà tar-regoli tad-dritt nazzjonali mad-dritt tal-Unjoni. Madankollu, il-Qorti tal-Ġustizzja għandha ġurisdizzjoni li tipprovdi lill-qorti nazzjonali bil-gwida kollha dwar l-interpretazzjoni tad-dritt tal-Unjoni meħtieġa biex tippermetti lil dik il-qorti tiddetermina jekk dawn ir-regoli nazzjonali humiex kompatibbli mad-dritt tal-Unjoni ( 5 ).

34. Għal dan l-għan, il-Qorti tal-Ġustizzja tista’ tirriformula d-domandi preliminari rrinvijati lilha. Il-Qorti tal-Ġustizzja għandha dmir li tinterpreta d-dispożizzjonijiet kollha tad-dritt tal-Unjoni li l-qrati nazzjonali jeħtieġu sabiex jiddeċiedu l-azzjonijiet pendenti quddiemhom anke jekk dawn id-dispożizzjonijiet ma humiex espressament indikati fid-domandi preliminari rrinvijati lill-Qorti tal-Ġustizzja minn dawn il-qrati ( 6 ). F’dan ir-rigward, hija l-Qorti tal-Ġustizzja li għandha tislet mill-informazzjoni kollha pprovduta mill-qorti nazzjonali, b’mod partikolari mill-motivi tad-deċiżjoni tar-rinviju, il-punti tad-dritt tal-Unjoni li jeħtieġu interpretazzjoni fid-dawl tal-materja tas-suġġet tat-tilwima ( 7 ).

35. Fid-dawl ta’ din il-ġurisprudenza u tal-informazzjoni mogħtija fit-talba għal rinviju, jidher ċar li, permezz tal-ewwel domanda mressqa, il-qorti tar-rinviju tistaqsi, essenzjalment, jekk l-Artikolu 16 tad-Direttiva 2004/38 jeħtieġx li wild li huwa ċittadin taż-Żona Ekonomika Ewropea jkollu assigurazzjoni tal-mard komprensiva sabiex iżomm jew iżżomm id-dritt ta’ residenza permanenti kif meħtieġ waqt il-perijodu ta’ residenza temporanja taħt l-Artikolu 7(1)(b) tad-Direttiva 2004/38.

36. Mifhuma f’dan is-sens, id-domanda titlob risposta ċara ħafna u fin-negattiv. Fil-fatt, filwaqt li formulazzjoni ta’ regola tad-dritt rarament ma tkunx ambigwa, dan jista’ jseħħ: l-Artikolu 16(1) tad-Direttiva 2004/38 huwa eżempju ta’ dan. Din id-dispożizzjoni espressament tiddikjara li “[i]ċ-ċittadin ta’ l-Unjoni li għex legalment għal perjodu kontinwu ta’ ħames snin fl-Istat Membru ospitanti għandu d-dritt ta’ residenza permanenti hemmhekk. Dan id-dritt m’għandux ikun suġġett għall-kondizzjonijiet previsti fil-Kapitolu III” ( 8 ).

37. Madankollu, ir-rekwiżit tal-assigurazzjoni ta’ mard komprensiva huwa inkluż f’wieħed mid-dispożizzjonijiet ta’ dan il-kapitolu, jiġifieri l-Artikolu 7(1)(b). Bħala tali, din il-kundizzjoni ma għadhiex għalhekk meħtieġa għal ċittadin tal-Unjoni li għex legalment għal ħames snin fl-Istat Membru ospitanti.

38. Kieku kien meħtieġ li jsir riferiment għal dan, wieħed jista’ wkoll jirreferi għall-premessa 18 tad-Direttiva 2004/38, li mingħajr ambigwità tikkonferma l-intenzjoni tal-leġiżlatur tal-Unjoni li jeżenta ċittadini tal-Unjoni li kisbu dritt ta’ residenza permanenti minn kwalunkwe kundizzjonijiet. Fil-fatt, skont din il-premessa, “[s]abiex jikkostitwixxi mezz awtentiku ta’ integrazzjoni fis-soċjetà ta’ l-Istat Membru ospitanti li fih jgħix iċ-ċittadin ta’ l-Unjoni, id-dritt ta’ residenza permanenti, ġaladarba miksub, m’għandux ikun suġġett għal xi kondizzjonijiet”.

39. Fi kliem ieħor, ladarba jinkiseb l-istatus ta’ residenza permanenti, ċittadini tal-Unjoni ma jkollhomx għalfejn ikomplu jikkonformaw mal-kundizzjonijiet tal-Artikolu 7 tad-Direttiva 2004/38 ( 9 ).

40. Barra minn hekk, din l-interpretazzjoni tal-Artikolu 16(1) tad-Direttiva 2004/38 kienet diġà ġiet ikkonstatata mill-Qorti tal-Ġustizzja f’ċirkustanzi simili. Isegwi mis-sentenza tat‑13 ta’ Settembru 2016, Rendón Marín (C‑165/14, EU:C:2016:675) li fejn il-wild ta’ ċittadin ta’ pajjiż terz ikun kiseb id-dritt ta’ residenza permanenti fi Stat Membru skont l-Artikolu 16(1) tad-Direttiva 2004/38, id-dritt ta’ residenza ta’ dan il-wild “ma [jkunx suġġett] għall-kundizzjonijiet previsti fil-Kapitolu III ta’ din id-direttiva u, b’mod partikolari, għal dawk stabbiliti fl-Artikolu 7(1)(b) tagħha, jista’ jingħata biss dritt ta’ residenza jekk [huwa jissodisfa] l-kundizzjonijiet stabbiliti f’dan l-Artikolu 7(1)(b)” ( 10 ).

41. Fl-aħħar, inżid li l-Artikolu 16(2) tad-Direttiva 2004/38 jenfasizza li din ir-regola tapplika wkoll għall-membri tal-familja li ma humiex ċittadini ta’ Stat Membru u li għexu legalment ma’ ċittadin tal-Unjoni kkonċernat mill-Artikolu 16(1) tad-Direttiva 2004/38 fl-Istat Membru ospitanti għal perijodu kontinwu ta’ ħames snin.

42. Konsegwentement, skont il-konsiderazzjonijiet preċedenti, huwa ċar li l-Artikolu 16 tad-Direttiva 2004/38 għandu jiġi interpretat fis-sens li wild li huwa resident taż-Żona Ekonomika Ewropea li kiseb dritt ta’ residenza permanenti skont din id-dispożizzjoni ma huwiex meħtieġ li jkollu assigurazzjoni ta’ mard komprensiva sabiex iżomm id-dritt tiegħu ta’ residenza permanenti.

B. It-tieni domanda

43. Permezz tat-tieni domanda tagħha, il-qorti tar-rinviju tistaqsi, essenzjalment, jekk l-Artikolu 7(1) tad-Direttiva 2004/38 għandux jiġi interpretat fis-sens li r-rekwiżit ta’ assigurazzjoni tal-mard komprensiva huwa ssodisfatt biss għal persuna ekonomikament inattiva jekk tali kopertura testendi kemm għal dik il-persuna kif ukoll għall-membri tal-familja kollha rilevanti. Fid-domanda tagħha l-qorti tar-rinviju tirreferi wkoll għall-punt 70 tas-sentenza tal-Qorti tal-Ġustizzja tat‑23 ta’ Frar 2010, Teixeira (C-480/08, EU:C:2010:83; iktar ’il quddiem, “Teixeira”). Ser neżamina dawn iż-żewġ punti wara xulxin. Ser nikkonkludi b’kumment dwar il-kunċett ta’ “assigurazzjoni tal-mard komprensiva”.

1. Il-persuni suġġetti għar-rekwiżit li jkollhom assigurazzjoni tal-mard komprensiva skont l-Artikolu 7(1)(b) tad-Direttiva 2004/38

44. Skont l-Artikolu 7(1)(b) tad-Direttiva 2004/38, iċ-ċittadini tal-Unjoni kollha għandhom id-dritt ta’ residenza fit-territorju ta’ Stat Membru ieħor għal perijodu ta’ iktar minn tliet xhur “jekk huma għandhom biżżejjed riżorsi għalihom u għall-membri tal-familja tagħhom biex ma jkunux ta’ piż fuq is-sistema ta’ l-għajnuna soċjali ta’ l-Istat Membru ospitanti matul il-perjodu tagħhom ta’ residenza u għandhom assigurazzjoni ta’ mard komprensiva fl-Istat Membru ospitanti”.

45. Fil-verità, għalkemm il-formulazzjoni fil-verżjoni bil-lingwa Ingliża ta’ din id-dispożizzjoni setgħet kienet sors ta’ dubju rigward il-portata tal-obbligu li jkun hemm assigurazzjoni tal-mard komprensiva skont l-Artikolu 7(1)(b) tad-Direttiva 2004/38, għandu jiġi osservat li l-Qorti tal-Ġustizzja reċentement interpretat din id-dispożizzjoni u rrispondiet id-domanda magħmula mill-qorti tar-rinviju.

46. Fil-fatt, fis-sentenza tagħha tal‑15 ta’ Lulju 2021, A (Saħħa pubblika) (C‑535/19, EU:C:2021:595), il-Qorti tal-Ġustizzja ddeċidiet li “għandu jitfakkar li mill-Artikolu 7(1)(b) tad-Direttiva 2004/38, moqri fid-dawl tal-premessa 10 tagħha, jirriżulta li l-Istati Membri jistgħu jirrikjedu li ċittadini tal-Unjoni, li jkunu ċittadini ta’ Stat Membru ieħor u li jkunu jixtiequ jibbenefikaw mid-dritt li jirrisjedu fit-territorju tagħhom għal perijodu ta’ iktar minn tliet xhur mingħajr ma jeżerċitaw attività ekonomika, għandu jkollhom, għalihom u għall-membri tal-familja tagħhom, assigurazzjoni għall-mard komprensiva fl-Istat Membru ospitanti u riżorsi suffiċjenti sabiex ma jsirux piż fuq is-sistema tal-għajnuna soċjali ta’ dan l-Istat Membru matul il-perjodu ta’ residenza tagħhom” ( 11 ).

47. Kif spjegat f’dik is-sentenza, jidher li, taħt l-Artikolu 14(2) tad-Direttiva 2004/38, id-dritt taċ-ċittadini tal-Unjoni u l-membri tal-familja tagħhom li jirrisjedu fl-Istat Membru ospitanti fuq il-bażi tal-Artikolu 7 ta’ din id-direttiva jkompli biss sakemm dawn iċ-ċittadini u l-membri tal-familja jissodisfaw il-kundizzjonijiet stabbiliti f’din l-aħħar dispożizzjoni. Għalhekk isegwi mill-Artikolu 7(1)(b) tad-Direttiva 2004/38, moqri flimkien mal-Artikolu 14(2) tagħha, li, matul il-perijodu ta’ residenza fl-Istat Membru ospitanti ta’ iktar minn tliet xhur u inqas minn ħames snin, ċittadini tal-Unjoni ekonomikament inattivi għandhom, inter alia, ikollhom assigurazzjoni tal-mard komprensiva għalihom infushom u għall-membri tal-familja tagħhom sabiex ma jsirux piż mhux raġonevoli fuq il-finanzi pubbliċi ta’ dak l-Istat Membru ( 12 ).

48. Minkejja l-ambigwità potenzjali fil-formulazzjoni tal-Artikolu 7(1)(b) fil-verżjoni tiegħu bil-lingwa Ingliża, din l-interpretazzjoni hija għalkollox konformi mal-verżjonijiet b’lingwi oħra tad-dispożizzjoni ( 13 ). Madankollu, skont il-ġurisprudenza stabbilita tal-Qorti tal-Ġustizzja, il-formulazzjoni li tintuża f’verżjoni lingwistika waħda ta’ dispożizzjoni tal-Unjoni ma tistax isservi bħala l-unika bażi għall-interpretazzjoni ta’ dik id-dispożizzjoni jew tintuża biex tegħleb il-verżjonijiet lingwistiċi l-oħra ( 14 ).

49. Barra minn hekk, l-interpretazzjoni tal-Artikolu 7(1)(b) tad-Direttiva 2004/38 adottata mill-Qorti tal-Ġustizzja hija wkoll konsistenti mal-iskema ġenerali u l-iskop tar-regoli li minnhom tifforma parti. F’dan ir-rigward, nista’ nirreferi, rispettivament għall-Artikoli 12(2) u 14(2) tad-Direttiva 2004/38 u għall-premessa 10 ta’ din id-direttiva.

50. F’dawn iċ-ċirkustanzi, nista’ biss nikkonferma li l-Artikolu 7(1)(b) tad-Direttiva 2004/38 għandu jiġi interpretat fis-sens li, matul il-perijodu ta’ residenza fl-Istat Membru ospitanti ta’ iktar minn tliet xhur u inqas minn ħames snin, ċittadini tal-Unjoni ekonomikament inattivi għandhom ikollhom assigurazzjoni tal-mard komprensiva għalihom u għall-membri tal-familja tagħhom.

2. Il-kamp ta’ applikazzjoni tal-interpretazzjoni mogħtija fil-kawża Teixeira

51. Fil-punt 70 tal-kawża Teixeira, il-Qorti tal-Ġustizzja ddeċidiet li d-dritt ta’ residenza fl-Istat Membru ospitanti tal-ġenitur li għandu l-kustodja primarja ta’ wild li qiegħed jeżerċita d-dritt li jsegwi l-istudji tiegħu skont l-Artikolu 12 tar-Regolament tal-Kunsill (KEE) Nru 1612/68 tal-15 ta’ Ottubru 1968 dwar il-libertà tal-moviment għall-ħaddiema fi ħdan il-Komunità ( 15 ) ma huwiex suġġett għall-kundizzjoni li dan il-ġenitur ikollu riżorsi suffiċjenti biex ma jsirx piż fuq is-sistema ta’ assistenza soċjali ta’ dan l-Istat Membru waqt il-perijodu ta’ residenza u li jkollu assigurazzjoni tal-mard komprensiva hemmhekk.

52. Għandu jiġi mfakkar li, għalkemm l-Artikolu 12 tar-Regolament Nru 1612/68 ġie rrevokat u ssostitwit mill-Artikolu 10 tar-Regolament Nru 492/2011, il-formulazzjoni ta’ dawn iż-żewġ dispożizzjonijiet hija identika u l-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja rigward dik tal-ewwel għalhekk tibqa’ rilevanti għall-interpretazzjoni tal-Artikolu 10 tar-Regolament Nru 492/2011 ( 16 ).

53. Għalaqstant ma hemm ebda dubju li wlied ċittadin ta’ Stat Membru li jaħdem jew kien jaħdem fl-Istat Membru ospitanti, flimkien mal-ġenitur li għandu l-kustodja primarja tagħhom, jista’ jistrieħ, fl-Istat tal-aħħar, fuq dritt indipendenti ta’ residenza fuq is-sempliċi bażi tal-Artikolu 10 tar-Regolament Nru 492/2011, mingħajr ma jkollhom bżonn jissodisfaw il-kundizzjonijiet stabbiliti mid-Direttiva 2004/38, inkluża l-kundizzjoni li l-persuni kkonċernati jkollhom biżżejjed riżorsi u assigurazzjoni tal-mard komprensiva f’dak l-Istat ( 17 ).

54. It-talba għal deċiżjoni preliminari ma kienet tinkludi ebda informazzjoni f’dan ir-rigward. Madankollu, fit-tweġba tagħha għall-mistoqsijiet għal tweġiba bil-miktub mibgħuta lill-Qorti tal-Ġustizzja, VI ddikjarat li r-raġel tagħha, li huwa missier il-wild ikkonċernat mit-tilwima, huwa, bħalha, ċittadin Pakistan. Fit-tweġiba tagħha, VI nnifisha tirrikonoxxi li hi għalhekk ma tikkontestax li s-sitwazzjoni taqa’ fi ħdan il-kamp ta’ applikazzjoni tal-Artikolu 10 tar-Regolament Nru 492/2011 ( 18 ).

55. F’dawn iċ-ċirkustanzi, l-Artikolu 10 tar-Regolament Nru 492/2011 ma jista’ jkollu ebda effett fuq ir-risposta għat-tieni domanda preliminari.

3. Kumment tal-aħħar dwar il-kunċett ta’ “assigurazzjoni tal-mard komprensiva”

56. Nemmen li wieħed ma jistax jinjora l-fatt li kwistjoni fundamentali oħra sottostanti għat-tilwima bejn il-partijiet fil-kawża prinċipali hija probabbilment jekk il-jedd li wieħed juża servizzi ta’ saħħa pprovduti minn skema pubblika ta’ servizzi ta’ saħħa (b’mod speċifiku n-National Health Service, in-“NHS”) hijiex “assigurazzjoni tal-mard komprensiva” fis-sens tat-tifsira tal-Artikolu 7(1)(b) tad-Direttiva 2004/38 ( 19 ). Minbarra t-talba għal deċiżjoni preliminari jidher li l-ħtieġa ta’ domanda li tkopri l-kwistjoni ta’ assigurazzjoni tal-mard komprensiva kienet espressament imqajma fid-dibattitu quddiem il-qorti tar-rinviju.

57. Madankollu, għandu jiġi ammess li, minn naħa, ir-rappreżentant tal-appellanti wieġeb biċ-ċar li “it-tieni domanda ma għandhiex bżonn li tiġi rriformulata jew maqsuma biex wieħed jistaqsi x’inhi‘Assigurazzjoni tal-Mard Komprensiva’” ( 20 ) u, min-naħa l-oħra, li l-qorti tar-rinviju ma qisitx li kien meħtieġ li tistaqsi lill-Qorti tal-Ġustizzja dwar din il-kwistjoni. Tabilħaqq, it-tieni domanda preliminari ma tikkonċernax in-“natura” jew il-kamp ta’ applikazzjoni tar-rekwiżit tal-“assigurazzjoni tal-mard”.

58. Barra minn hekk, it-talba għal deċiżjoni preliminari ma fihiex informazzjoni ulterjuri f’dan ir-rigward, ħlief għar-riferiment għal deċiżjoni tal-Court of Appeal (England & Wales) (Civil Division) (il-Qorti tal-Appell (Ingilterra u Wales) (Sezzjoni Ċivili), ir-Renju Unit) ( 21 ) fil-formulazzjoni tat-tielet domanda relatata mal-arranġamenti reċiproċi taż-Żona Komuni għall-Ivvjaġġar bejn ir-Renju Unit u l-Irlanda.

59. Fl-aħħar, jista’ biss jiddispjaċini li r-Renju Unit ma rax il-mertu li jissottometti osservazzjonijiet bil-miktub jew li jitlob smigħ sabiex jispjega lill-Qorti tal-Ġustizzja l-funzjoni u l-portata tas-sistema tas-saħħa pubblika tiegħu ( 22 ).

60. F’dawn iċ-ċirkustanzi, jidhirli li jkun partikolarment inopportun li din il-kwistjoni tiġi indirizzata, minkejja l-fatt li l-qorti tar-rinviju ma hijiex ser ikollha iktar l-opportunità li tistaqsi lill-Qorti tal-Ġustizzja dwar din il-materja fid-dawl tal-fatt li ir-Renju Unit għażel li jitlaq mill-Unjoni.

61. Konsegwentement l-uniċi affarijiet li jistgħu jingħadu f’dan ir-rigward huma, l-ewwel, li l-leġiżlatur tal-Unjoni kien attent għall-biżà tal-Istati Membri li l-finanzi pubbliċi tagħhom jistgħu jiġu affettwati mill-eżerċizzju tal-moviment liberu ( 23 ), iżda, it-tieni, ma marx sal-punt li jeħtieġ li r-rekwiżit ta’ “assigurazzjoni tal-mard komprensiva” għandu jiġi pprovdut minn operatur privat u, it-tielet, li huwa pprefera t-terminu “assigurazzjoni tal-mard komprensiva”, filwaqt li l-Artikolu 1(1) tad-Direttiva 90/365 qabel kien jeħtieġ assigurazzjoni tal-mard li tkopri “riskji kollha fl-Istat Membru li jkunu fih” ( 24 ).

62. Min-naħa l-oħra, filwaqt li d-Direttiva 2004/38 ma tagħti ebda gwida dwar kif it-terminu “komprensiv” għandu jinftiehem, id-Direttiva lanqas ma tinkludi riferiment għal liġijiet nazzjonali rigward it-tifsira ta’ dan it-terminu. Isegwi li dan it-terminu għandu jitqies, għall-finijiet tal-applikazzjoni tad-Direttiva, li jindika kunċett awtonomu tad-dritt tal-Unjoni li għandu jiġi interpretat b’mod uniformi madwar l-Istati Membri ( 25 ). Barra minn hekk, fid-dawl tal-kuntest tad-Direttiva 2004/38 u l-għanijiet li din għandha l-intenzjoni li tikseb, id-dispożizzjonijiet tagħha ma jistgħux jiġu interpretati restrittivament u fi kwalunkwe każ ma jistgħux jiġu mċaħħda mill-effett prattiku tagħhom ( 26 ). Dan ifisser, a contrario, li kundizzjoni li tista’ taffettwa ħażin il-moviment liberu – bħal dik dwar l-assigurazzjoni tal-mard komprensiva prevista fl-Artikolu 7(1)(b) tad-Direttiva 2004/38 – għandha tiġi interpretata b’mod restrittiv.

63. F’dawn iċ-ċirkustanzi, inqis li assigurazzjoni tal-mard għandha titqies bħala “komprensiva” fis-sens tal-Artikolu 7(1)(b) tad-Direttiva 2004/38 fejn il-kopertura li jgawdi minnha ċ-ċittadin tal-Unjoni tikkorrispondi għal dik ipprovduta mingħajr ħlas mill-Istat Membru ospitanti liċ-ċittadini tiegħu stess – iktar u iktar peress li l-Istati Membri jistgħu jipprovdu li l-aċċess għas-sistema ta’ assigurazzjoni tal-mard tagħhom ma jkunx mingħajr ħlas ( 27 ) – jew għal dik li għaliha Stat Membru jeħtieġ liċ-ċittadini tiegħu stess jinkitbu, b’mod partikolari fejn iċ-ċittadini tal-Unjoni jikkontribwixxu għall-bażi tat-taxxa li minnha s-sistema ta’ saħħa hija ffinanzjata bl-istess mod bħaċ-ċittadini tal-Istat Membru kkonċernat.

64. Din l-interpretazzjoni ma hijiex ta’ natura li tista’ tqiegħed piż eċċessiv fuq finanzi pubbliċi, u, sa dan il-punt, hija konsistenti ma’ objettiv sottostanti tad-Direttiva 2004/38. Barra minn hekk, din tikkorrispondi, mutatis mutandis, għal dak li huwa meħtieġ għall-kundizzjoni relatata mar-riżorsi suffiċjenti meħtieġa wkoll mill-Artikolu 7(1)(b) tad-Direttiva 2004/38. Fil-fatt, skont l-Artikolu 8(4) tad-Direttiva 2004/38, l-ammont meqjus bħala “riżorsi suffiċjenti” ma jistax ikun ogħla mil-limitu li taħtu ċ-ċittadini tal-Istat Membru ospitanti jkunu eliġibbli għal għajnuna soċjali, jew, fejn ma japplikax dan il-kriterju, ogħla mill-pensjoni minima soċjali mħallsa mill-Istat Membru ospitanti. Huwa għalhekk punt konsistenti li l-kopertura ta’ mard hija kkunsidrata “komprensiva” meta tikkorrispondi għal dak li jingħata jew li huwa meħtieġ miċ-ċittadini tal-Istat Membru ospitanti.

VII. Konklużjoni

65. Konsegwentement, fid-dawl tal-kunsiderazzjonijiet preċedenti, nipproponi li l-Qorti tal-Ġustizzja għandha twieġeb l-ewwel żewġ domandi preliminari mressqa mis-Social Security Appeal Tribunal (Northern Ireland) (it-Tribunal tal-Appell tas-Sigurtà Soċjali tal-Irlanda ta’ Fuq, ir-Renju Unit) kif ġej: (1) L-Artikolu 16 tad-Direttiva 2004/38/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tad‑29 ta’ April 2004 dwar id-drittijiet taċ-ċittadini ta’ l-Unjoni u tal-membri tal-familja tagħhom biex jiċċaqilqu u jgħixu liberament fit-territorju ta’ l-Istati Membri u li temenda r-Regolament (KEE) Nru 1612/68 u li tħassar id-Direttivi 64/221/KEE, 68/360/KEE, 72/194/KEE, 73/148/KEE, 75/34/KEE, 75/35/KEE, 90/364/KEE, 90/365/KEE u 93/96/KEE, għandu jiġi interpretat fis-sens li wild li huwa ċittadin taż-Żona Ekonomika Ewropea li kiseb dritt ta’ residenza permanenti skont din id-dispożizzjoni ma huwiex meħtieġ li jkollu assigurazzjoni ta’ mard komprensiva sabiex iżomm id-dritt tiegħu ta’ residenza permanenti. (2) L-Artikolu 7(1)(b) tad-Direttiva 2004/38 għandu jiġi interpretat fis-sens li, matul il-perijodu ta’ residenza fl-Istat Membru ospitanti ta’ iktar minn tliet xhur u inqas minn ħames snin, ċittadini tal-Unjoni ekonomikament inattivi għandhom ikollhom assigurazzjoni tal-mard komprensiva għalihom u għall-membri tal-familja tagħhom.

( 1 ) Lingwa oriġinali: l-Ingliż.

( 2 ) ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti: Kapitolu 5, Vol. 5, p. 46.

( 3 ) ĠU 2011, L 141, p. 1.

( 4 ) ĠU 2020 L 29, p. 7 (iktar ’ il quddiem “il-Ftehim dwar il-ħruġ tar-Renju Unit”).

( 5 ) Ara, f’dak is-sens, is-sentenza tat‑18 ta’ Novembru 2020, Syndicat CFTC (C‑463/19, EU:C:2020:932, punt 29).

( 6 ) Ara, f’dan is-sens, is-sentenza tat‑13 ta’ Settembru 2016, Rendón Marín (C‑165/14, EU:C:2016:675, punt 33).

( 7 ) Ara, f’dan is-sens, is-sentenza tat‑13 ta’ Settembru 2016, Rendón Marín (C‑165/14, EU:C:2016:675, punt 34).

( 8 ) Enfasi miżjuda.

( 9 ) Ara Mantu, S. u Minderhoud, P., “Exploring the Links between Residence and Social Rights for Economically Inactive EU Citizens”, European Journal of Migration and Law, 2019 (21), p. 313 sa 337, b’mod partikolari p. 327.

( 10 ) Punt 47.

( 11 ) Punt 53, enfasi miżjuda.

( 12 ) Ara f’dan is-sens, is-sentenza tal‑15 ta’ Lulju 2021, A (Saħħa pubblika) (C‑535/19, EU:C:2021:595, punti 54 u 55). Jista’ jiġi osservat li l-interpretazzjoni tiegħu diġà kienet preżenti f’sentenzi preċedenti dwar id-dispożizzjoni rilevanti preċedenti – jiġifieri l-Artikolu 1(1) tad-Direttiva tal-Kunsill 90/364/KEE tat‑28 ta’ Ġunju 1990 dwar id-dritt ta’ residenza (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 20, Vol. 1, p. 3) – jew f’formulazzjoni li tista’ tidher ambigwa fil-verżjoni bil-lingwa Ingliża. Ara, f’dan is-sens, rispettivament, is-sentenza tas‑17 ta’ Settembru 2002, Baumbast u R (C‑413/99, EU:C:2002:493, punt 87) u s-sentenza tad‑19 ta’ Settembru 2013, Brey (C-140/12, EU:C:2013:565, punt 47). Minkejja li r-rivista ma tiddikjarax li hija eżawrjenti, il-kummentarji akkademiċi kkonsultati jikkondividu din l-interpretazzjoni. Ara, f’dak is-sens, fost oħrajn, Sarolea, S., “De Strasbourg à Luxembourg, quels droits pour les familles migrantes?”, Revue Québecoise de Droit International, 2020, 33 (Ħarġa Speċjali), p. 439 sa 464, b’mod partikolari p. 444; de Mars, S., “Economically inactive EU migrants and the United Kingdom’s National Health Service: unreasonable burdens without real links?”, E.L. Rev., 2014, 39(6), p. 770 sa 789, b’mod partikolari p. 772; Sokol, T., “Comprehensive Sickness Insurance as a Condition for EU Citizens’ Residence in Other Member State: a Need for a Reform?”, European Journal of Social Security, 2016, Vol. 18, p. 380 sa 398, b’mod partikolari p. 381 u p. 394.

( 13 ) Qabbel, pereżempju, il-verżjoni bil-lingwa Ingliża tal-Artikolu 7(1)(b) tad-Direttiva 2004/38 mal-verżjoni bil-lingwa Ġermaniża (“für sich und seine Familienangehörigen über ausreichende Existenzmittel verfügt […] und er und seine Familienangehörigen über einen umfassenden Krankenversicherungsschutz im Aufnahmemitgliedstaat verfügen”), il-verżjoni bil-lingwa Spanjola (“dispone, para sí y los miembros de su familia, de recursos suficientes […] así como de un seguro de enfermedad que cubra todos los riesgos en el Estado miembro de acogida”), il-verżjoni bil-lingwa Franċiża (“s’il dispose, pour lui et pour les membres de sa famille, de ressources suffisantes […] et d’une assurance maladie complète dans l’État membre d’accueil”) jew il-verżjoni bil-lingwa Taljana (“di disporre, per se stesso e per i propri familiari, di risorse economiche sufficienti […] e di un’assicurazione malattia che copra tutti i rischi nello Stato membro ospitante”).

( 14 ) Ara, f’dak is-sens, is-sentenza tal‑20 ta’ Diċembru 2017, Gusa (C‑442/16, EU:C:2017:1004, punt 34).

( 15 ) ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 5, Vol. 1, p. 15, kif emendat bir-Regolament tal-Kunsill (KEE) Nru 2434/92 tas‑27 ta’ Lulju 1992 (ĠU 1992, L 245, p. 1).

( 16 ) Ara, f’dan is-sens, is-sentenza tas‑6 ta’ Ottubru 2020, Jobcenter Krefeld (C‑181/19, EU:C:2020:794, punt 34).

( 17 ) Ara, f’dak is-sens, is-sentenzi tat‑23 ta’ Frar 2010, Ibrahim u Secretary of State for the Home Department (C‑310/08, EU:C:2010:80, punti 50 u 59), u tas‑6 ta’ Ottubru 2020, Jobcenter Krefeld (C‑181/19, EU:C:2020:794, punt 39).

( 18 ) Ara l-punt 14 tat-tweġiba tar-rikorrenti għall-mistoqsijiet għal tweġiba bil-miktub.

( 19 ) Din il-kwistjoni hija għalhekk distinta mid-domanda jekk l-Istat Membru ospitanti huwiex meħtieġ li jagħti, lil ċittadin tal-Unjoni ekonomikament inattiv li jirrisjedi fit-territorju tiegħu fuq il-bażi tal-Artikolu 7(1)(b) tad-Direttiva 2004/38, affiljazzjoni mingħajr ħlas għas-sistema pubblika ta’ assigurazzjoni tal-mard tiegħu. Kif nafu, il-Qorti tal-Ġustizzja wieġbet din id-domanda fin-negattiv fis-sentenza tagħha tal‑15 ta’ Lulju 2021, A (Saħħa pubblika) (C‑535/19, EU:C:2021:595, punti 56 u 58).

( 20 ) Minuti tal-proċedimenti tal-Appeal Tribunal (it-Tribunal tal-Appell, ir-Renju Unit) miżmuma fit‑28 ta’ Frar 2020 ġewwa Spires Centre, Belfast (ir-Renju Unit), mibgħuta bħala talba għal deċiżjoni preliminari f’dan il-każ.

( 21 ) Ahmad vs Secretary of State for the Home Department [2014] EWCA Civ 988. F’dan il-każ, il-Court of Appeal (il-Qorti tal-Appell) ikkunsidrat li kopertura tan-NHS ma tikkostitwixxix assigurazzjoni tal-mard komprensiva. Skont VI, il-kwistjoni tiġi diskussa. Ara, f’dan ir-rigward, de Mars, S., “Economically inactive EU migrants and the United Kingdom’s National Health Service: unreasonable burdens without real links?”, E.L. Rev., 2014, 39(6), p. 770 sa 789.

( 22 ) Lanqas ma jidhirli li kwalunkwe konklużjoni tista’ tinsilet mill-fatt li l-Qorti tal-Ġustizzja qalet, fid-dikjarazzjoni tal-fatti tas-sentenza tat‑23 ta’ Frar 2010, Ibrahim u Secretary of State for the Home Department (C‑310/08, EU:C:2010:80, punt 20), li Ibrahim “ma għandhiex assigurazzjoni komprensiva kontra l-mard u [kienet] tibbenefika min-National Health Service”.

( 23 ) Ara l-premessa 10 tad-Direttiva 2004/38 u, f’dan is-sens, is-sentenza tal‑15 ta’ Lulju 2021, A (Saħħa pubblika) (C‑535/19, EU:C:2021:595, punti 55 u 62).

( 24 ) Enfasi miżjuda.

( 25 ) Ara, f’dan is-sens, is-sentenza tal‑21 ta’ Diċembru 2011, Ziolkowski u Szeja (C‑424/10 u C‑425/10, EU:C:2011:866, punt 33).

( 26 ) Ara, f’dan is-sens, reċentement, is-sentenza tal‑11 ta’ April 2019, Tarola (C‑483/17, EU:C:2019:309, punt 38 u l-ġurisprudenza ċċitata).

( 27 ) Ara, f’dan is-sens, is-sentenza tal‑15 ta’ Lulju 2021, A (Saħħa pubblika) (C‑535/19, EU:C:2021:595, punti 58 u 62).