SENTENZA TAL-QORTI TAL-PRIM’ISTANZA (It-Tieni Awla)

14 ta’ Diċembru 2006 ( )

“Kompetizzjoni – Akkordji – Suq bankarju Awstrijak – ‘Klabb Lombard’ – Effett fuq il-kummerċ bejn l-Istati Membri – Kalkolu tal-multi”

Fil-kawżi magħquda T‑259/02 sa T‑264/02 u T‑271/02,

Raiffeisen Zentralbank Österreich AG, stabbilit fi Vjenna (l-Awstrija), irrappreżentat minn S. Völcker, avukat,

rikorrent fil-kawża T-259/02,

Bank Austria Creditanstalt AG, stabbilit fi Vjenna, irrappreżentat minn C. Zschocke u J. Beninca, avukati,

rikorrent fil-kawża T-260/02,

Anteilsverwaltung BAWAG PSK AG, li qabel kien Bank für Arbeit und Wirtschaft AG, stabbilit fi Vjenna, inizjalment irrappreżentat minn H.‑J. Niemeyer u M. von Hinden, imbagħad minn Niemeyer, avukati,

rikorrent fil-kawża T-261/02,

Raiffeisenlandesbank Niederösterreich-Wien AG, stabbilit fi Vjenna, irrappreżentat minn H. Wollmann, avukat,

rikorrent fil-kawża T-262/02,

BAWAG PSK Bank für Arbeit und Wirtschaft und Österreichische Postsparkasse AG, li qabel kien Österreichische Postsparkasse AG, stabbilit fi Vjenna, inizjalment irrappreżentat minn H.-J. Niemeyer u M. von Hinden, imbagħad minn Niemeyer, avukati,

rikorrent fil-kawża T-263/02,

Erste Bank der oesterreichischen Sparkassen AG, stabbilit fi Vjenna, inizjalment irrappreżentat minn W. Kirchhoff, F. Montag, G. Bauer u A. Wegner, imbagħad minn Montag u Wegner, avukati,

rikorrent fil-kawża T-264/02,

Österreichische Volksbanken AG, stabbilit fi Vjenna,

Niederösterreichische Landesbank-Hypothekenbank AG, stabbilit f’St. Pölten (l-Awstrija),

irrappreżentati minn R. Roniger, A. Ablasser, R. Bierwagen u F. Neumayr, avukati,

rikorrenti fil-kawża T-271/02,

vs

Il-Kummissjoni tal-Komunitajiet Ewropej, inizjalment irrappreżentata minn S. Rating, imbagħad minn A. Bouquet, bħala aġenti, assistiti minn D. Waelbroeck u U. Zinsmeister, avukati,

konvenuta,

li għandha bħala suġġett, prinċipalment, talbiet għall-annullament totali jew parzjali tad-Deċiżjoni tal-Kummissjoni 2004/138/KE tal-11 ta’ Ġunju 2002, dwar proċedura ta’ applikazzjoni ta’ l-Artikolu 81 tat-Trattat KE (Kawża COMP/36.571/D-1, Banek Awstrijaċi – "Klabb Lombard") (ĠU 2004, L 56, p. 1), u, sussidjarjament, talbiet għal tnaqqis fil-multi imposti fuq ir-rikorrenti,

IL-QORTI TAL-PRIM’ISTANZA

TAL-KOMUNITAJIET EWROPEJ (It-Tieni Awla),

komposta minn J. Pirrung, President, N. J. Forwood u S. Papasavvas, Imħallfin,

Reġistratur: C. Kristensen, Amministratur,

wara li rat il-proċedura bil-miktub u wara s-seduta tal-11 ta’ Ottubru 2005,

tagħti l-preżenti

Sentenza

Il-fatti li wasslu għall-kawża

I – Is-suġġett tal-kawża

1 Permezz tad-deċiżjoni 2004/138/KE tal-11 ta’ Ġunju 2002 dwar proċedura ta’ applikazzjoni ta’ l-Artikolu 81 tat-Trattat KE (Kawża COMP/36.571/D-1, Banek Awstrijaċi – "Klabb Lombard") (ĠU 2004, L 56, p. 1, iktar ‘il quddiem id-"deċiżjoni kkontestata" jew id-"deċiżjoni"), il-Kummissjoni kkonstatat il-parteċipazzjoni ta’ diversi impriżi f’sensiela ta’ ftehim u prattiċi miftiehma fis-sens ta’ l-Artikolu 81(1) KE.

2 Kienu involuti, b’mod partikolari t-tmien banek li ġejjin, li huma d-destinatarji tad-deċiżjoni kkontestata:

– Erste Bank der oesterreichischen Sparkassen AG (iktar ‘il quddiem "Erste");

– Raiffeisen Zentralbank Österreich AG (iktar ‘il quddiem "RZB");

– Bank Austria AG, imsejħa, mit-13 ta’ Awwissu 2002, Bank Austria Creditanstalt AG (iktar ‘il quddiem "BA-CA");

– Bank für Arbeit und Wirtschaft AG (iktar ‘il quddiem "BAWAG");

– Österreichische Postsparkasse AG (iktar ‘il quddiem "PSK");

– Österreichische Volksbanken-AG (iktar ‘il quddiem "ÖVAG");

– Niederösterreichische Landesbank-Hypothekenbank AG (iktar ‘il quddiem "NÖ‑Hypo");

– Raiffeisenlandesbank Niederösterreich-Wien AG (iktar ‘il quddiem "RLB").

3 Essenzjalment, il-Kummissjoni tikkritika lid-destinatarji tad-deċiżjoni kkontestata talli stabbilixxew dak li hija ssejjaħ in-"netwerk Lombard", jiġifieri laqgħat regolari (iktar ‘il quddiem il-"kumitati"), li huma kemm eżawrjenti fuq il-fond kif ukoll strettament marbuta fuq il-forma, fil-kuntest ta’ liema huma ftehmu f’intervalli regolari fuq l-imġieba tagħhom fir-rigward tal-parametri prinċipali li jaffettwaw il-kompetizzjoni fis-suq tal-prodotti u tas-servizzi bankarji fl-Awstrija.

4 Fuq il-bażi tal-konstatazzjonijiet fattwali u ta’ l-evalwazzjonijiet ġuridiċi mwettqa fid-deċiżjoni kkontestata, il-Kummissjoni imponiet multi fuq l-impriżi kkonċernati.

5 Is-suġġett ta’ dan ir-rikors mhuwiex il-kontestazzjoni tal-materjalità tal-fatti msemmija fid-deċiżjoni kkontestata. Ir-rikors jirrigwarda biss, essenzjalment, ċerti aspetti ta’ l-evalwazzjoni ġuridika magħmula fuq dawn il-fatti kif ukoll fuq l-ammont tal-multi imposti fuq ir-rikorrenti.

II – Ir-rikorrenti

6 Fl-Awstrija, issir distinzjoni bejn il-banek li għandhom struttura ta’ livell wieħed u l-gruppi bankarji li għandhom struttura ta’ diversi livelli, li għadhom jissejħu “deċentralizzati”. Il-banek ta’ tfaddil u l-banek popolari għandhom b’hekk struttura ta’ żewġ livelli u l-istituzzjonijiet ta’ kreditu agrikolu (banek Raiffeisen) għandhom struttura ta’ tliet livelli. F’ kull waħda minn dawn l-istrutturi ta’ diversi livelli (iktar ‘il quddiem is-“settur tal-banek ta’ tfaddil”, is-“settur Raiffeisen" u s-“settur tal-banek popolari” u flimkien, is-“setturi deċentralizzati”), stabbiliment ċentrali, imsejjaħ fil-lingwaġġ kurrenti "kumpannija ewlenija" (iktar ‘il quddiem l-“istabbiliment ċentrali” jew il-“kumpannija ewlenija”) jeżerċita funzjonijiet ta’ għajnuna u ta’ servizz għall-banek tas-settur. Erste, RZB u ÖVAG huma, rispettivament, l-istabbilimenti ċentrali tas-settur tal-banek ta’ tfaddil, tas-settur Raiffeisen u tas-settur tal-banek popolari. Ir-relazzjonijiet kumplessi li jgħaqqdu dawn l-istabbilimenti ma’ membri oħra ta’ l-istruttura kif ukoll id-drittijiet u l-obbligi reċriproki tagħhom huma rregolati mill-Bundesgesetz über das Bankwesen (Bankwesengesetz – BWG) [BGBl. 1993, p. 3903 (Liġi dwar is-sistema bankarja)], ippubblikata fit-30 ta’ Lulju 1993 u daħlet fis-seħħ fl-1 ta’ Jannar 1994].

A – Erste (kawża T-264/02)

7 Erste huwa kumpannija ta’ responsabbiltà limitata li ħa post, fl-1993, bank ta’ tfaddil stabbilit fi Vjenna fl-1819 taħt l-isem "Erste österreichische Spar-Cassa". Fis-snin 80, u iktar u iktar mill-1990, dan ta’ l-aħħar kien estenda l-attivitajiet tiegħu lilhinn mill-parametri tas-suq inizjali tiegħu. Għall-ewwel, il-kumpannija rikorrenti kienet imsemmija “Die Erste Österreichische Spar-Casse-Bank AG” (iktar ‘il quddiem “EÖ”). F’Mejju ta’ l-1997, hija xtrat mill-ġdid 53 % ta’ l-ishma ta’ GiroCredit Bank der österreichischen Sparkassen AG (iktar ‘il quddiem "GiroCredit"), li kellu r-rwol ta’ kumpannija ewlenija tal-banek ta’ tfaddil. Mill-1994 sax-xiri mir-rikorrenti (li dak iż-żmien kienet imsemmija EÖ), l-ishma ta’ GiroCredit kienu fil-biċċa l-kbira miżmuma mill-grupp Bank Austria.

8 GiroCredit baqa’ persuna ġuridika awtonoma u kompla jokkupa r-rwol ta’ kumpannija ewlenija tal-banek ta’ tfaddil sa Ottubru 1997, data li fiha GiroCredit u Erste ngħaqdu u li fiha l-isem tal-kumpannija ta’ Erste sar "Erste Bank der oesterreichischen Sparkassen AG". Bl-għaqda ta’ Ottubru 1997, Erste reġa’ ħa r-rwol ta’ kumpannija ewlenija ta’ xi 70 banek ta’ tfaddil eżistenti fl-Awstrija matul il-perijodu kkonċernat. L-imġiba ta’ GiroCredit kienet ġiet attribwita lil Erste permezz tad-deċiżjoni kkontestata.

B – RZB (kawża T-259/02)

9 RZB huwa kumpannija ewlenija tas-settur Raiffeisen, li l-ewwel livell tiegħu huwa kompost minn madwar 615 banek lokali indipendenti flimkien mal-fergħat tagħhom. It-tmien banek reġjonali (Raiffeisen-Landesbanken) jikkostitwixxu t-tieni livell. Il-banek Raiffeisen lokali ta’ l-istess Land huma proprjetarji tal-bank reġjonali tagħhom. RZB, li huwa inkarigat minn xogħlijiet ċentrali ta’ servizzi, jikkostitwixxi t-tielet livell. Il-banek reġjonali għandhom 80 % minn RZB.

C – RLB (kawża T-262/02)

10 RLB huwa wieħed mill-banek reġjonali tas-settur Raiffeisen. Huwa akkwista, fl-1997, Raiffeisenbank Wien AG (iktar ‘il quddiem “RBW”), li tiegħu huwa kien l-azzjonist prinċipali. Dan l-aħħar stabbiliment kien ipparteċipa fil-kumitati u l-ksur tiegħu ġie attribwit lil RLB.

D – BA-CA (kawża T-260/02)

11 BA-CA huwa stabbiliment ta’ kreditu li rriżulta mill-għaqda, f’Settembru 1998, ta’ de Bank Austria AG (iktar ‘il quddiem “BA”), ma’ Creditanstalt AG (iktar ‘il quddiem “CA”). L-isem tal-kumpannija ta’ BA-CA ġie mibdul, sabiex isir “Bank Austria Creditanstalt AG”, biss fit-13 ta’ Awwissu 2002, jiġifieri wara l-adozzjoni tad-deċiżjoni kkontestata, iżda qabel il-preżentata tar-rikors. L-aġir ta’ CA qabel l-għaqda kienet ġiet attribwita lil BA-CA.

E – Anteilsverwaltung BAWAG PSK AG (kawża T-261/02) u BAWAG PSK Bank für Arbeit und Wirtschaft und Österreichische Postsparkasse AG (kawża T‑263/02)

12 Anteilsverwaltung BAWAG PSK AG (rikorrent fil-kawża T‑261/02, iktar ‘il quddiem “AVB”) huwa, wara ristrutturazzjoni tal-grupp ta’ kumpanniji li minnu jagħmlu parti BAWAG u PSK, li seħħet fl-2005, l-isem ta’ BAWAG li, mill-1 ta’ Ottubru 2005, ittrasferixxa l-attivitajiet bankarji kollha tiegħu lil BAWAG PSK Bank für Arbeit und Wirtschaft und Österreichische Postsparkasse AG (rikorrent fil-kawża T‑263/02, iktar ‘il quddiem “BAWAG PSK”). Sa din id-data, BAWAG kien stabbiliment ta’ kreditu u, mix-xahar ta’ Diċembru 2000, l-azzjonist prinċipali ta’ PSK. Dan ta’ l-aħħar kien stabbiliment ta’ kreditu li kellu l-forma ta’ kumpannija b’responsabbiltà limitata, li ħa post fl-1997 l-Österreichische Postsparkasse, persuna ġuridika ta’ dritt pubbliku. PSK kellu sehem maġġuri fi ħdan il-Bank der Österreichischen Postsparkasse AG (iktar ’il quddiem “PSK-B”), li ngħaqad miegħu fl-1998 u li l-imġiba tiegħu ġiet attribwita lilu permezz tad-deċiżjoni kkontestata. Sa l-għaqda, b’effett mill-1 ta’ Ottubru 2005, ta’ PSK ma’ BAWAG PSK, BAWAG u PSK kienu kumpanniji b’responsabbiltà limitata u banek ġuridikament indipendenti.

F – ÖVAG u NÖ-Hypo (kawża T-271/02)

13 ÖVAG huwa stabbiliment ta’ kreditu Awstrijak li, bħala bank kummerċjali, jipprovdi fuq skala reġjonali servizzi bankarji fis-suq Awstrijak, relatati prinċipalment ma’ l-impriżi żgħar u ta’ daqs medju (“SME”) u l-individwi. Mill-aspett ġeografiku, l-attività tiegħu hija limitata għal Vjenna u l-periferija tagħha; matul il-perijodu msemmi fid-deċiżjoni kkontestata, huwa kien jamministra 26 sussidjarji fl-Awstrija t’Isfel. Barra mill-funzjoni tiegħu ta’ bank kummerċjali, ÖVAG għandu r-rwol ta’ kumpannija ewlenija tal-Federazzjoni Awstrijaka tal-banek popolari. Dawn l-istabbilimenti għandhom, permezz ta’ holding, il-maġġoranza ta’ l-ishma ta’ ÖVAG. Barra minn hekk, l-ÖVAG għandu ishma f’impriżi iżgħar li jipprovdu servizzi bankarji u finanzjarji, u li fosthom jinsab, b’mod partikolari, NÖ-Hypo.

14 NÖ-Hypo kien ġie stabbilit fl-1888 bħala stabbiliment reġjonali ta’ kreditu ipotekarju. Sa l-1992, huwa kien persuna ġuridika ta’ dritt pubbliku tal-Land ta’ l-Awstrija t’Isfel. F’Settembru 1992, huwa nbidel, permezz ta’ kontribuzzjonijiet, f’kumpannija ta’ responsabbiltà limitata. Mill-1 ta’ Jannar 1997, NÖ-Hypo kien parti mill-grupp ÖVAG. Huwa kien jamministra 27 aġenziji, 20 minnhom fl-Awstrija t’Isfel u s-7 l-oħra fi Vjenna. NÖ-Hypo jeżerċita qabel kollox l-attività tiegħu fis-settur pubbliku. Mill-aspett ġeografiku, l-attività ta’ NÖ-Hypo hija limitata għal-Länder ta’ l-Awstrija t’Isfel u ta’ Vjenna.

III – Il-proċedura amministrattiva

15 Wara li saret taf, fix-xahar ta’ April ta’ l-1997, b’dokument li qajjem is-suspett li jeżistu, fis-suq bankarju Awstrijak, ftehim u prattiċi miftiehma li jmorru kontra l-Artikolu 81 KE, il-Kummissjoni fetħet il-proċedura ta’ investigazzjoni formali. Fit-30 ta’ Ġunju 1997, skond l-Artikolu 3 tar-Regolament tal-Kunsill Nru 17, tas-6 ta’ Frar 1962, l-ewwel Regolament li jimplementa l-Artikoli 81 u 82 tat-Trattat (ĠU 1962, 13, p. 204), il-partit politiku Freiheitliche Partei Österreichs (iktar ‘il quddiem “FPÖ”) ressaq ilment kontra tmien stabbilimenti ta’ kreditu Awstrijaċi suspettati li pparteċipaw għal ftehim u/jew prattiċi miftiehma li jirrestrinġu l-kompetizzjoni.

16 Fit-23 u fl-24 ta’ Ġunju 1998, il-Kummissjoni ssuġġettat diversi banek, fosthom il-biċċa l-kbira tad-destinatarji tad-deċiżjoni kkontestata, għal verifiki għal għarrieda. Fil-21 ta’ Settembru 1998, il-Kummissjoni indirizzat talba għal informazzjoni lil diversi stabbilimenti ta’ kreditu suspettati li pparteċipaw għal dawn l-ftehim jew prattiċi, skond l-Artikolu 11(2) tar-Regolament Nru 17.

17 Immedjatament wara li rċevew it-talba għal informazzjoni, il-banek prinċipali kkonċernati offrew il-Kummissjoni l-"kooperazzjoni" tagħhom fl-eżami tal-każ, tant li pproponu li jippreżentaw il-fatti "minn rajhom" (minflok jirrispondu għat-talba għal informazzjoni), filwaqt li rrinunzjaw għal smigħ; b’riżultat ta’ dan, id-Direttorat Ġenerali tal-Kompetizzjoni tal-Kummissjoni kellu jannulla t-talba tiegħu għal informazzjoni u jimponi biss ammenda amministrattiva "moderata". Filwaqt li rrikonoxxiet il-prontezza tal-banek li jipproponu l-kooperazzjoni tagħhom, il-Kummissjoni rrifjutat kull ftehim dwar dan is-suġġett.

18 Imbagħad id-destinatarji kollha rrispondew għat-talba ta’ informazzjoni. F’dan ir-rigward, ċerti minnhom, madankollu, affermaw li huma ma kellhom, għall-biċċa l-kbira tad-domandi mressqa, ebda obbligu li jirrispondu u għalhekk huma kienu qed jipprovdu tali risposta u jibgħatu d-dokumenti relatati, b’mod volontarju, fil-kuntest tal-kooperazzjoni msemmija hawn fuq. Il-Kummissjoni rrifjutat dan l-argument ġuridiku.

19 Ftit żmien wara, il-banek prinċipali kkonċernati, li fosthom kien hemm ir-rikorrenti, bl-eċċezzjoni ta’ RLB, bagħtu lill-Kummissjoni dokument ta’ 132 paġna, intitolat "Rapport komuni tal-fatti", li fih huma ddeskrivew fid-dettall il-kuntest storiku ta’ l-akkordju tagħhom, imbagħad ġabru fil-qosor u taw l-evalwazzjoni tagħhom tal-kontenut tal-kumitati tagħhom, hekk kif jirriżulta mid-dokumenti maqbuda kif ukoll mid-dokumenti li ġew mitluba minnhom. Fl-istess ħin, huma ppreżentaw sittax-il fajl li kien fihom dokumenti kklassifikati skond il-kumitat flimkien ma’ werrejja dettaljati. Sabiex tkun tista’ tikkalkula l-valur miżjud eventwali tad-dokumenti mibgħuta mar-rapport komuni tal-fatti, il-Kummissjoni talbet lill-banek jindikawlha jekk ċerti dokumenti kinux għadhom mhux magħrufa u, jekk dan huwa l-każ, liema. L-interlokuturi tagħhom la qiesu possibbli u lanqas neċessarju li jilqgħu din it-talba.

20 Fit-13 ta’ Settembru 1999, il-Kummissjoni bagħtet lit-tmien banek id-dikjarazzjoni ta’ l-oġġezzjonijiet adottata fil-11 ta’ Settembru 1999. Wara li kellhom aċċess għal fajl u wara s-sottomissjoni ta’ l-osservazzjonijiet bil-miktub min-naħa tagħhom, seħħet seduta fit-18 u fid-19 ta’ Jannar 2000. Fit-22 ta’ Novembru 2000, il-Kummissjoni bagħtet dikjarazzjoni ta’ l-oġġezzjonijiet addizzjonali lill-banek. Peress li l-impriżi kkonċernati kellhom aċċess mill-ġdid għall-fajl u ssottomettew osservazzjonijiet bil-miktub ġodda lill-Kummissjoni, seħħet seduta oħra fis-27 ta’ Frar 2001.

21 Fil-11 ta’ Ġunju 2002, il-Kummissjoni adottat id-deċiżjoni kkontestata.

IV – Id-deċiżjoni kkontestata

A – Ġenerali

22 Fl-Artikolu 1 tad-deċiżjoni kkontestata, il-Kummissjoni tosserva li t-tmien banek li lilhom hija indirizzata din id-deċiżjoni wettqu ksur ta’ l-Artikolu 81(1) KE billi pparteċipaw fi ftehim u fi prattiċi miftiehma fuq il-prezzijiet, fuq il-kummissjonijiet bankarji u fuq parametri oħra tal-kompetizzjoni, li kellhom bħala għan li, mill-5 ta’ Jannar 1995 sa’ l-24 ta’ Ġunju 1998, jirrestrinġu l-kompetizzjoni fis-suq tal-prodotti u tas-servizzi bankarji fl-Awstrija.

23 L-Artikolu 2 tad-deċiżjoni kkontestata tobbliga lill-impriżi ċċitati fl-Artikolu 1 li jieqfu mingħajr dewmien mill-ksur in kwistjoni, fil-każ fejn dawn għandhom m’għamlux hekk, u li ma jwettqux fil-futur kull azzjoni jew kull prattika li għandha għan jew effett li huwa ekwivalenti għal dan il-ksur.

24 L-Artikolu 3 tad-Deċiżjoni kkotestata jimponi fuq id-destinatarji ta’ din ta’ l-aħħar il-multi li ġejjin:

– Erste : EUR 37.69 miljun;

– RZB : EUR 30.38 miljun;

– BA-CA : EUR 30.38 miljun;

– BAWAG : EUR 7.59 miljun;

– PSK : EUR 7.59 miljun;

– ÖVAG : EUR 7.59 miljun;

– NÖ-Hypo : EUR 1.52 miljun;

– RLB : EUR 1.52 miljun.

B – Il-konstatazzjonijiet dwar il-kuntest ta’ l-akkordju, il-kumitati differenti, ir-relazzjonijiet tagħhom u r-rwol tal-kumpanniji ewlenin

25 Id-deċiżjoni kkontestata tesponi li fl-Awstrija l-ftehim bejn banek b’mod partikolari fuq ir-rati ta’ interessi u l-kummissjonijiet, jirriżultaw minn tradizzjoni qadima, parżjalment ibbażata, sas-snin 80, fuq bażi legali li madankollu ġiet abrogata, l-iktar tard, fl-1 ta’ Jannar 1994, meta r-Repubblika ta’ Awstrija aderiet maż-Żona Ekonomika Ewropea (ŻEE) u meta l-BWG daħlet fis-seħħ.

26 L-istabbilimenti ta’ kreditu, madankollu, komplew, fil-kuntest ta’ netwerk imwaqqaf, jikkonkludu ftehim, b’mod partikolari fuq ir-rati ta’ depożiti u ta’ krediti.

27 Id-deċiżjoni kkontestata tesponi, fit-Titolu 5 tagħha, li l-ftehim konklużi kienu wisq kompleti fil-kontenut tagħhom, istituzzjonalizzati fil-biċċa l-kbira kif ukoll strettament konnessi u kienu jkopru t-territorju Awstrijak kollu. Għal kull prodott bankarju kien hemm kumitat speċifiku, li fih kienu jipparteċipaw l-impjegati responsabbli tat-tieni u tat-tielet livell ġerarkiku tal-banek ikkonċernati. Fil-prattika, din is-separazzjoni teoretika ma kinitx strettament osservata: minn żmien għal ieħor, kwistjonijiet konnessi koperti minn kumitati differenti kienu rregolati fl-istess ħin. Fl-aħħar nett, dawn il-kumitati differenti kienu parti minn organizzazzjoni sħiħa.

28 Rappreżentanti ta’ livell ta’ diretturi tal-banek Awstrijaki prinċipali kienu jiltaqgħu bħala korp ta’ livell għoli (imsemmi l-"klabb Lombard"), darba fix-xahar, ħlief f’Awwissu. Barra mit-temi ta’ interess ġenerali, newtrali mill-aspett tal-kompetizzjoni, dan il-korp kien jiddiskuti l-bidla fir-rati ta’ interessi, miżuri fil-qasam tar-riklamar, eċċ. F’ċerti laqgħat, rappreżentanti tal-Bank Nazzjonali Awstrijak (iktar ‘il quddiem l-“OeNB” kienu jkunu preżenti.

29 Fil-livell direttament inferjuri kien hemm il-kumitati tekniċi, marbuta ma’ prodotti speċifiċi. L-iktar importanti, f’dan ir-rigward, kienu l-kumitati fuq l-operazzjonijiet attivi, jiġifieri l-krediti, u dawk fuq l-operazzjonijiet passivi, jiġifieri t-tfaddil; kif jindika l-isem tagħhom, huma kellhom bħala għan l-iffissar tal-kundizzjonijiet (jiġifieri r-rati ta’ interessi) tal-krediti u tat-tfaddil u huma kienu jiltaqgħu kemm separatament kif ukoll flimkien. Bejn il-"klabb Lombard" u dawn il-kumitati, l-iskambju ta’ informazzjoni kien partikolarment intensiv.

30 Diversi kumitati reġjonali differenti kienu jiltaqgħu b’mod regolari fil-Länder Awstrijaċi kollha. F’ċerti Länder, l-istrutttura ġerarkika tal-“klabb Lombard” u l-kumitati tekniċi kienu riprodotti wkoll.

31 Matul il-kumitati federali fuq l-operazzjonijiet attivi u/jew passivi, rappreżentanti ta’ l-istabbilimenti ta’ Vjenna kienu jiltaqgħu mal-kontroparti reġjonali tagħhom sabiex, essenzjalment, jestendu d-deċiżjonijiet tagħhom għat-territorju Awstrijak kollu.

32 Barra minn hekk, jeżistu kumitati speċjalizzati intiżi għall-operazzjonijiet imwettqa ma’ l-impriżi, għall-operazzjonijiet imwettqa ma’ l-individwi fis-settur “professjonijiet liberi”, għas-self ipotekarju u għas-self għall-bini (imsemmija rispettivament “Minilombard”, “kumitat responsabbli għall-kontijiet il-kbar”, “kumitat tal-‘professjonijiet liberi’”, “kumitat ta’ self ipotekarju” u “kumitat tal-banek ta’ self għall-bini fuq l-operazzjonijiet passivi”).

33 Fl-aħħar nett, numru ta’ kumitati oħra kienu jiltaqgħu b’mod regolari fuq temi li jikkonċernaw il-kompetizzjoni: il-kumitat tad-diretturi finanzjarji (Treasurerrunde) kien jiddiskuti s-self lill-Istat Federali u l-kwistjonijiet relatati mar-rati, il-kumitati diversi fuq l-operazzjonijiet ta’ ħlas (b’mod partikolari l-kumitat li kellu dan l-isem, il-kumitat “Barrani” u l-kumitat ta’ l-organizzazzjoni ta’ l-Istituzzjonijiet Awstrijaċi ta’ l-istabbilimenti ta’ kreditu jew Organisationskomitee der österreichischen Kreditinstitutsverbände) kienu jiddiskutu l-kummissjonijiet u l-ispejjeż relatati ma’ dawn l-operazzjonijiet, il-klabb "Esportazzjoni" (Exportklub) kien jiddiskuti l-finanzjament ta’ l-esportazzjonijiet u l-kumitat fuq it-titoli (Bankenrunde Wertpapiere) kien jiddiskuti l-ispejjeż minimi, il-kummissjonijiet u r-rati applikabbli għal dawn il-prodotti.

34 Fost dawn il-kumitati speċjalizzati jinsab dak tal-kontrolluri ta’ amministrazzjoni (Controllerrunde), li kien jgħaqqad ir-rappreżentanti tad-dipartiment kompetenti tal-banek Awstrijaċi prinċipali. Kien fi ħdan dan il-kumitat li kienu ġew stabbiliti l-bażijiet ta’ kalkolu uniformi u kienu tressqu proposti komuni sabiex il-profitti jiżdiedu. Permezz ta’ dan, il-banek kienu jsaħħu t-trasparenza interbankarja.

35 Bejn dawn il-kumitati kollha, li kellhom għaldaqstant bħala għan essenzjali l-kundizzjonijiet tal-kreditu u tat-tfaddil kif ukoll il-kummissjonijiet bankarji, kien hemm skambju ta’ informazzjoni regolari. Ħafna drabi, diskussjonijiet mibdija fil-kuntest ta’ kumitat kienu jieqfu sakemm jinstab ftehim fil-kuntest ta’ kumitat ieħor. Fl-aħħar nett, is-supremazija tal-“klabb Lombard” kellha bħala effett li f’każ ta’ kontroversja d-deċiżjoni tiegħu kienet dik li tipprevali.

36 Fid-dawl ta’ l-implementazzjoni, fit-territorju Awstrijak kollu, tal-ftehim konklużi fil-kumitati ta’ Vjenna (jew sabiex jiġi żgurat li jkun hemm konformità ma’ dawn il-ftehim), informazzjoni kienet ukoll tiġi trażmessa b’mod regolari lill-kumitati tal-Länder jew, bil-kontra, trażmessi minn dawn lill-kumitati stabbiliti fil-belt kapitali. Minn żmien għal ieħor, il-kumitati reġjonali kienu jibgħatu rappreżentanti għall-kumitati federali fuq l-operazzjonijiet attivi u/jew passivi.

37 Il-Kummissjoni, fid-deċiżjoni kkontestata, tikkonstata li, matul il-perijodu previst mill-investigazzjoni (jiġifieri mill-1 ta’ Jannar 1994 sa l-aħħar tax-xahar ta’ Ġunju 1998), seħħew minn ta’ l-anqas 300 laqgħa fi Vjenna biss, mingħajr ma jittieħdu in kunsiderazzjoni d-diversi kumitati reġjonali. Meta mqabbel ma’ numru ta’ ġranet ta’ xogħol, dan in-numru jfisser li, fil-belt kapitali biss, tinżamm laqgħa kull madwar erbat ijiem. Hija tosserva li, anki barra minn dan in-netwerk istituzzjonalizzat, ir-rappreżentanti ta’ l-istabbilimenti kkonċernati kien jwettqu diversi kuntatti – xi drabi fuq livell iktar għoli – fuq ir-rati ta’ interessi u fuq il-kummissjonijiet.

38 Il-Kummissjoni tenfasizza r-rwol partikolari li kellhom fin-"netwerk Lombard" il-kumpanniji prinċipali fir-rigward tal-koordinazzjoni u tar-rappreżentazzjoni tal-gruppi rispettivi tagħhom, jiġifieri, għal dak li jikkonċerna Erste (li qabel kien GiroCredit), is-settur tal-banek ta’ tfaddil, għal dak li jikkonċerna RZB, is-settur Raiffeisen u, għal dak li jikkonċerna ÖVAG, is-settur tal-banek popolari. Skondha, dan ir-rwol kien iservi direttament għat-tħaddim tajjeb tan-"netwerk Lombard". Minn naħa, il-kumpanniji ewlenin kienu organizzaw l-iskambji reċiproċi ta’ informazzjoni bejn Vjenna u l-Länder fi ħdan stess tal-gruppi; min-naħa l-oħra, huma kienu ddefendew l-interessi tal-grupp proprju tagħhom vis-à-vis l-gruppi l-oħrajn membri tal-kartell. Skond il-Kummissjoni, huma kienu b’hekk meqjusa bħala r-rappreżentanti ta’ dawn il-gruppi mill-parteċipanti l-oħra. Konsegwentement, il-ftehim konklużi ma seħħewx mhux biss bejn dawn l-istabbiliment, iżda wkoll bejn il-gruppi.

39 Sussegwentement, il-Kummissjoni tesponi, b’mod dettaljat fit-Titoli 6 sa 12 tad-deċiżjoni kkontestata, kif din is-sistema istituzzjonalizzata u strettament konnessa ta’ kumitati, li huma diversi fil-forma daqs kemm huma estiżi fil-fond, kienet tippermetti lill-istabbilimenti membri li jiftehmu b’mod regolari fuq l-imġiba tagħhom fis-suq, b’mod partikolari għal dak li jikkonċerna r-rati ta’ interessi u l-kummissjonijiet bankarji.

C – Eżami ta’ l-argumenti tal-banek u l-evalwazzjoni ġuridika

40 Wara li osservat li l-banek ikkonċernati ma kkontestawx il-fatti kkonstatati mill-Kummissjoni fir-rigward ta’ l-iżvilupp u tal-kontenut tal-kumitati, hija teskludi, fit-titolu 13 tad-deċiżjoni kkontestata, minn naħa, l-argumenti mressqa mill-banek għal dak li jikkonċerna l-aspetti speċifikament storiċi, soċjali u politika-ekonomiċi ta’ l-akkordju u, min-naħa l-oħra, it-teżi tagħhom, sostnuta minn perizja ekonomika stabbilita mill-Professur von Weizsäcker, li l-ftehim ma kellu ebda effett fuq is-suq bankarju Awstrijak.

41 It-titolu 14 tad-deċiżjoni kkontestata jittratta l-evalwazzjoni ġuridika ta’ l-akkordju. Il-kummissjoni tirrifjuta qabel kollox il-teżi tal-banek li l-kuntest ekonomiku partikolari li fih jinsab is-settur bankarju jipprekludi l-applikazzjoni illimitata tad-dritt tal-kompetizzjoni għal dan is-settur.

42 Peress li l-banek ikkontestaw il-kompetenza tal-Kummissjoni li tieħu passi kontra l-ksur ta’ l-Artikolu 53 tal-Ftehim ŻEE (iktar ‘il quddiem il-“Ftehim ŻEE”), imwettaq fl-1994, l-imsemmija Kummissjoni, filwaqt li tafferma li din il-pożizzjoni kienet tmur kontra l-effett utli tal-Ftehim ŻEE, irrinunzjat li tikkonstata l-eżistenza ta’ ksur ta’ l-Artikolu 53 tal-Ftehim ŻEE għas-sena in kwistjoni.

43 Il-Kummissjoni tikklassifika l-fatti kkonstatati bħala ksur kumpless ta’ tul ta’ żmien twil, li jinkludu kemm il-ftehim kif ukoll il-prattiċi miftiehma. Hija tenfasizza li l-impriżi kkonċernati kellhom bħala għan li jillimitaw il-kompetizzjoni u tesponi, barra minn hekk, li l-prattiċi miftiehma pproduċew effetti reali fis-suq bankarju Awstrijak, minkejja l-fatt li l-impenji meħuda ma kinux dejjem irrispettati mill-banek.

44 F’dan il-kuntest, il-premessi 438 sa 469 tad-deċiżjoni kkontestata jirrigwardaw rapport li jikkonċerna r-riperkussjonijiet tal-prattiċi miftiehma fuq l-iskambji bejn l-Istati Membri.

45 Fir-rigward tal-fatt li d-deċiżjoni kkontestata kienet ġiet indirizzata lil parti biss minn numru kbir ħafna ta’ banek li pparteċipaw fil-prattiċi in kwistjoni, il-Kummissjoni tenfasizza li l-banek destinatarji tad-deċiżjoni kkontestata kienu ġew magħżula abbażi tal-frekwenza tal-parteċipazzjoni tagħhom fil-kumitati prinċipali u, barra minn hekk, bl-eċċezzjoni ta’ NÖ-Hypo u ta’ RLB, huma għandhom rwol importanti fis-suq bankarju Awstrijak minħabba d-daqs tagħhom.

46 Fl-aħħar nett, għal dak li jikkonċerna t-tul ta’ żmien tal-ksur, id-deċiżjoni kkontestata tindika li l-prattiċi in kwistjoni jaqgħu, mill-1 ta’ Jannar 1995, fil-kamp ta’ applikazzjoni ta’ l-Artikolu 81(1) KE u li l-Kummissjoni qieset li ma kien jeżisti ebda kumitat wara l-verifiki tax-xahar ta’ Ġunju 1998 u, għaldaqstant, li l-ksur kien waqaf.

D – L-ordni li jintemm il-ksur u l-kalkolu tal-multi

47 It-Titolu 16 tad-deċiżjoni kkontestata jittratta dwar il-"miżuri korrettivi" adottati mill-Kummissjoni.

48 Minn naħa, il-Kummissjoni teżiġi mill-impriżi kkonċernati li dawn itemmu l-ksur, skond l-Artikolu 3 tar-Regolament Nru 17.

49 Min-naħa l-oħra, fir-rigward tal-multi imposti, il-Kummissjoni tosserva qabel kollox li l-ksur kien ġie kommess deliberatament.

50 L-ammont tal-multi imposti lid-destinatarji tad-deċiżjoni kkontestata (ara l-punt 24 hawn fuq) kien ġie kkalkulat billi ttieħdet in kunsiderazzjoni l-metodoloġija esposta fil-linji ta’ gwida għall-kalkolu tal-multi imposti skond l-Artikolu 15(2) tar-Regolament Nru 17 u ta’ l-Artikolu 65(5) tat-Trattat KEFA (ĠU 1998, C 9, p. 3, iktar ‘il quddiem il-"linji gwida") kif ukoll il-Komunikazzjoni dwar in-nuqqas ta’ impożizzjoni ta’ multi jew it-tnaqqis ta’ l-ammont tagħhom fil-każ ta’ akkordji (ĠU 1996, C 207, p. 4; iktar ‘il quddiem il-“komunikazzjoni fuq il-kooperazzjoni").

51 F’dan ir-rigward, il-Kummissjoni tikklassifika l-laqgħet tal-banek bħala "ksur serju ħafna" ta’ l-Artikolu 81 KE, mingħajr ma d-daqs relativament ristrettiv tas-suq ġeografiku jbiddel tali evalwazzjoni. Sussegwentement, hija taqsam il-parteċipanti fil-ftehim, skond l-ishma tas-suq tagħhom rispettivi, f’ħames kategoriji. B’dan il-mod, hija attribwit lill-kumpanniji ewlenin l-ishma tas-suq tal-banek tas-settur li jikkonċernawhom. Bħala eżempju, l-ishma tas-suq tal-banek kollha Raiffeisen ġew attribwiti lil RZB li, minħabba f’dan, ġie kklassifikat fl-ewwel mill-ħames kategoriji, li għaliha ammont bażiku tal-multa ta’ EUR 25 miljun kien ġie stabbilit.

52 Il-Kummissjoni ssostni li, sabiex jiġi stabbilit it-tul ta’ żmien tal-ksur, għandu jitqies il-perijodu mill-1 ta’ Jannar 1995 sa l-aħħar tax-xahar ta’ Ġunju 1998. Fid-dawl ta’ tali tul ta’ żmien, hija żiedet l-ammont bażiku b’35 %.

53 Il-Kummissjoni ma tatx benefiċċju ta’ ċirkustanzi mitiganti lil ebda bank; hija tqis, b’mod partikolari, li d-distribuzzjoni tar-rwoli fi ħdan il-laqgħat ta’ banek mhijiex elementi rilevanti f’dan ir-rigward.

54 Fl-aħħar nett, il-Kummissjoni tagħti lid-destinatarji tad-deċiżjoni kkontestata riduzzjoni ta’ ammenda ta’ 10 %, għan-"nuqqas ta’ kontestazzjoni" ta’ l-elementi ta’ fatt, skond il-Komunikazzjoni fuq il-kooperazzjoni.

Il-proċedura u t-talbiet tal-partijiet

55 Permezz ta’ rikorsi separati ppreżentati fir-Reġistru tal-Qorti tal-Prim’Istanza fit-30 ta’ Awwissu u fit-2 ta’ Settembru 2002, l-impriżi destinatarji tad-deċiżjoni kkontestata ressqu dawn ir-rikorsi.

56 Wara li l-partijiet instemgħu fuq dan il-punt, permezz ta’ digriet tat-12 ta’ Settembru 2005, il-President tat-Tieni Awla tal-Qorti tal-Prim’Istanza għaqqad is-seba’ kawżi għall-finijiet tal-proċedura orali u tas-sentenza, konformement ma’ l-Artikolu 50 tar-Regoli tal-Proċedura tal-Qorti tal-Prim’Istanza.

57 Fuq rapport ta’ l-Imħallef Relatur, il-Qorti tal-Prim’Istanza (It-Tieni Awla) iddeċidiet li tiftaħ il-proċedura orali u, fil-kuntest tal-miżuri ta’ organizzazzjoni tal-proċedura previsti fl-Artikolu 64 tar-Regoli tal-Proċedura tal-Qorti tal-Prim’Istanza, stiednet lill-partijiet jippreżentaw ċerti dokumenti u ressqitilhom domandi. Il-partijiet issodisfaw dawn it-talbiet fit-terminu stabbilit.

58 Il-Kummissjoni talbet it-trattament kunfidenzjali ta’ ċerta informazzjoni li tinsab fid-dokumenti li hija ppreżentat, fir-rigward tar-rikorrenti ħlief BA-CA, minħabba li din tikkonċerna kwistjonijiet kunfidenzjali ta’ kummerċ ta’ din ta’ l-aħħar, u hija ppreżentat verżjonijiet mhux kunfidenzjali tad-dokumenti kkonċernati. Peress li d-dokumenti kunfidenzjali mhumiex rilevanti għall-finijiet ta’ eżami tar-raġunjiet ta’ BA-CA, iżda hemm riferiment għalihom fir-raġunijiet imqajma minn rikorrenti oħra, il-Qorti tal-Prim’Istanza ddeċidiet li ddaħħal fil-proċess il-verżjonijiet mhux kunfidenzjali biss u li l-informazzjoni kunfidenzjali ma tistax tittieħed in kunsiderazzjoni, skond l-Artikolu 67(3) tar-Regoli tal-Proċedura.

59 Waqt is-seduta tal-11 ta’ Ottubru 2005, instemgħu t-trattazzjonijiet tal-partijiet u r-risposti tagħhom għad-domandi tal-Qorti tal-Prim’Istanza. Bħala risposta għal domanda ta’ din ta’ l-aħħar, Erste ppreżenta dokumenti dwar il-parti tiegħu tas-suq. Peress li l-partijiet l-oħra ħadu pożizzjoni fuq dawn id-dokumenti bil-miktub, il-proċedura orali ngħalqet fis-7 ta’ Novembru 2005.

60 RZB (rikorrent fil-kawża T-259/02) jitlob lill-Qorti tal-Prim’Istanza sabiex jogħġobha:

– tannulla d-deċiżjoni kkontestata safejn din tikkonċernah;

– sussidjarjament, tnaqqas il-multa imposta fuqu;

– tikkundanna lill-Kummissjoni tbati l-ispejjeż.

61 BA-CA (rikorrent fil-kawża T-260/02) jitlob lill-Qorti tal-Prim’Istanza sabiex jogħġobha:

– tannulla d-deċiżjoni kkontestata safejn din tikkonċernah;

– sussidjarjament, tnaqqas, b’mod xieraq, il-multa imposta fuqu;

– tikkundanna lill-Kummissjoni tbati l-ispejjeż.

62 AVB (rikorrent fil-kawża T-261/02, li qabel kien BAWAG) jitlob lill-Qorti tal-Prim’Istanza sabiex jogħġobha:

– tannulla l-Artikoli 1 sa 3 tad-deċiżjoni kkontestata safejn dawn jikkonċernaw BAWAG;

– sussidjarajment, tnaqqas il-multa imposta fuq BAWAG għal ammont ġust;

– tikkundanna lill-Kummissjoni tbati l-ispejjeż.

63 RLB (rikorrent fil-kawża T-262/02) jitlob lill-Qorti tal-Prim’Istanza sabiex jogħġobha:

– tannulla d-deċiżjoni kkontestata;

– sussidjarjament, tannulla l-Artikoli 3 u 4 tad-deċiżjoni kkontestata safejn dawn jikkonċernawh;

– tikkundanna lill-Kummissjoni tbati l-ispejjeż.

64 BAWAG PSK (rikorrent fil-kawża T-263/02, li qabel kien PSK) jitlob lill-Qorti tal-Prim’Istanza sabiex jogħġobha:

– tannulla l-Artikoli 1 sa 3 tad-deċiżjoni kkontestata safejn dawn jikkonċernaw lil PSK;

– sussidjarjament, tnaqqas il-multa imposta fuq PSK għal ammont xieraq;

– tikkundanna lill-Kummissjoni tbati l-ispejjeż.

65 Erste (rikorrent fil-kawża T-264/02) jitlob lill-Qorti tal-Prim’Istanza sabiex jogħġobha:

– tannulla d-deċiżjoni kkontestata safejn din tikkonċernah;

– sussidjarjament, tannulla l-multa imposta fuqu;

– sussidjarjament, tnaqqas l-imsemmija ammenda billi tnaqqasha għal ammont xieraq;

– tikkundanna lill-Kummissjoni tbati l-ispejjeż.

66 ÖVAG u NÖ-Hypo (rikorrenti fil-kawża T-271/02) jitolbu lill-Qorti tal-Prim’Istanza sabiex jogħġobha:

– tannulla l-Artikolu 1 tad-deċiżjoni kkontestata safejn din tikkonċernahom;

– tannulla l-ewwel sentenza ta’ l-Artikolu 2 tad-deċiżjoni, safejn din tikkonċerna lilhom;

– tannulla l-Artikolu 3 tad-deċiżjoni, safejn din tikkonċernahom jew, sussidjarjament, tnaqqas il-multa li ġiet imposta fuqhom permezz ta’ dan l-artikolu;

– sussidjarjament għall-ewwel tabla, tannulla d-deċiżjonijiet li jirrikonoxxu l-FPÖ bħala l-parti li ressqet l-ilment u li jintbagħtu lilha d-dikjarazzjoni ta’ l-oġġezzjonijiet;

– tikkundanna lill-Kummissjoni tbati l-ispejjeż.

67 Fil-kawża T-259/02, il-Kummissjoni titlob lill-Qorti tal-Prim’Istanza sabiex jogħġobha:

– tiċħad ir-rikors;

– iżżid l-ammont tal-multa imposta fuq RZB sa EUR 33,75 miljun;

– tikkundanna lir-rikorrrent ibati l-ispejjeż.

68 Fil-kawżi T-260/02 sa T-264/02 u T-271/02, il-Kummissjoni titlob lill-Qorti tal-Prim’Istanza sabiex jogħġobha:

– tiċħad ir-rikorsi;

– tikkundanna lir-rikorrrenti jbatu l-ispejjeż.

Fuq l-effett tar-ristrutturazzjoni ta’ BAWAG (kawża T-261/02) u PSK (kawża T-263/02)

69 Permezz ta’ ittra tas-16 ta’ Jannar 2006, il-kunsill ta’ BAWAG u PSK informa lill-Qorti tal-Prim’Istanza li, fil-kuntest ta’ ristrutturazzjoni tal-grupp ta’ impriżi li minnu jagħmlu parti dawn iż-żewġ stabbilimenti ta’ kreditu, BAWAG PSK kien minn dak iż-żmien l-aventi kawża taż-żewġ rikorrenti fil-kawżi T-261/02 u T-263/02.

70 Mid-dokumenti annessi ma’ din l-ittra jirriżulta, minn naħa, li BAWAG ittrasferixxa l-attivitajiet bankarji tiegħu lil BAWAG PSK u li huwa biddel ismu u sar AVB u, min-naħa l-oħra, li PSK ingħaqad ma’ BAWAG PSK. Fl-ittra tiegħu tas-16 ta’ Jannar 2006, il-kunsill ta’ Bawag u PSK afferma li BAWAG PSK kien l-uniku aventi kawża ta’ BAWAG għal dak li jikkonċerna l-attivitajiet bankjarji ta’ dan ta’ l-aħħar.

71 Il-qrati Komunitarji jistgħu, ċertament, jieħdu att ta’ bidla ta’ isem ta’ parti fil-proċedura. Barra minn hekk, azzjoni għal annullament mressqa mid-destinatarju ta’ att tista’ tiġi segwita mill-aventi kawża b’titolu universali tiegħu, b’mod partikolari fil-każ ta’ mewt ta’ persuna fiżika jew fil-każ fejn persuna ġuridika ma tibqax teżisti filwaqt li d-drittijiet u l-obbligi kollha tagħha huma ttrasferiti għal persuna ġdida (ara, f’dan is-sens, is-sentenzi tal-Qorti tal-Ġustizzja ta’ l-20 ta’ Ottubru 1983, Gutmann vs Il-Kummissjoni, 92/82, Ġabra p. 3127, punt 2, u tat- 23 ta’ April 1986, Les Verts vs Il-Parlament, 294/83, Ġabra p. 1339, punti 13 sa 18). Għandu jiġi mfakkar li, f’tali sitwazzjoni, l-aventi kawża b’titolu universali jissostitwixxi neċessarjament ipso jure lill-predeċessur tiegħu bħala destinatarju ta’ l-att ikkontestat.

72 Min-naħa l-oħra, il-qorti komunitarja la hija kompetenti fil-kuntest ta’ rikors għall-annullament imressaq taħt l-Artikolu 230 KE u lanqas fl-eżerċizzju tal-kompetenza assoluta tagħha taħt l-Artikolu 229 KE, fir-rigward tas-sanzjonijiet sabiex tiġi emendata d-deċiżjoni ta’ istituzzjoni Komunitarja billi jiġi sostitwit id-destinatarju tagħha b’persuna fiżika jew ġuridika meta l-imsemmi destintatarju għadu jeżisti. Din il-kompetenza tappartjeni biss lill-istituzzjoni li adottata deċiżjoni in kwistjoni. B’hekk, ladarba l-istituzzjoni kompetenti adottat deċiżjoni u, għaldaqstant, iddeterminat l-identità tal-persuna li lilha għandha tiġi indirizzata, mhijiex il-Qorti tal-Prim’Istanza li għandha tissostitwixxi din ta’ l-aħħar b’persuna oħra (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tal-Qorti tal-Pim’Istanza tat-8 ta’ Lulju 2004, JFE Engineering et vs Il-Kummissjoni, T‑67/00, T‑68/00, T‑71/00 u T‑78/00, Ġabra p. II‑2501, punt 47).

73 Sussegwentement, għandu jiġi kkunsidrat li rikors imressaq minn persuna bħala destinatarja ta’ att sabiex issostni d-drittijiet tagħha fil-kuntest ta’ talba għal annullament, skond l-Artikolu 230 KE, u/jew talba għal riforma skond l-Artikolu 229 KE, ma jistax jiġi ttrasferit lil terza persuna li mhijiex id-destinatarja ta’ l-att. Fil-fatt, li kieku trasferiment bħal dan kellu jiġi permess, kien ikun hemm diskrepanza bejn il-kwalità li abbażi tagħha jkun tressaq ir-rikors u l-kwalità li abbażi tagħha huwa intenzjonat li jiġi segwit ir-rikors. Barra min hekk, tali trasferiment jagħti lok għal diskrepanza bejn l-identità tad-destinatarju ta’ l-att u dik tal-persuna li tkun qiegħda taġixxi ġudizzjarjament fil-kwalità ta’ destinatarja (sentenza JFE Engineering et vs Il-Kummissjoni, punt 72 hawn fuq, punt 48).

74 Għaldaqstant, għandu jittieħed att tal-bidla ta’ isem ta’ BAWAG f’AVB kif ukoll tal-fatt li, wara l-għaqda msemmija hawn fuq, BAWAG PSK sar l-aventi kawża ta’ PSK. Min-naħa l-oħra, mhemmx lok li ssir is-sostituzzjoni ta’ AVB bi BAWAG PSK fil-kawża T-261/02, indipendentement mill-effetti fid-dritt Awstrijak tar-ristrutturazzjoni li saret. Għaldaqstant, BAWAG (imsemmi minn issa ‘l quddiem AVB) jibqa’ r-rikorrent fil-kawża T-261/02, filwaqt li BAWAG PSK sar, ipso jure, ir-rikorrent fil-kawża T‑263/02.

75 Peress li d-deċiżjoni kkontestata kienet ġiet indirizzata lil BAWAG u lil PSK u li dawn ippreżentaw l-argumenti tagħhom bil-miktub u b’mod verbali lill-Qorti tal-Prim’Istanza taħt l-ismijiet preċedenti tagħhom, dawn ta’ l-aħħar ser ikunu użati sabiex jindikaw lir-rikorrenti fil-bqija ta’ din is-sentenza.

Id-dritt

I – Fuq it-talbiet ta’ annullament tad-deċiżjoni kkontestata fit-totalità tagħha

A – Fuq ir-raġunijiet ibbażati fuq ksur tar-Regoli tal-Proċedura

1. Fuq ir-rapport finali ta’ l-uffiċjal tas-seduta (kawża T-260/02, T‑61/02 u T‑263/02)

a) L-argumenti tar-rikorrenti

76 BA-CA, BAWAG u PSK josservaw li l-kopja tar-rapport finali ta’ l-uffiċjal tas-seduta mibgħut lir-rikorrenti skond l-Artikolu 16(3) tad-Deċiżjoni tal-Kummissjoni 2001/462/CE, KEFA, tat-23 ta’ Mejju 2001, dwar it-termini ta’ riferenza ta’ uffiċjali tas-seduta f’ċerti proċeduri dwar il-kompetizzjoni (ĠU L 162, p. 21) (iktar ’il quddiem it-“termini ta’ referenza”), ma fiha ebda firma. Huma ta’ l-opinjoni li dan jammonta għal ksur tal-forom sostanzjali li jiġġustifika l-annullament tad-deċiżjoni kkontestata.

77 BAWAG u PSK (kawżi T-261/02 u T-263/02) jaffermaw li l-inċertezza fuq il-kwistjoni dwar jekk il-kopja tar-rapport finali li ġiet mibgħuta lilhom tikkostitwixxix il-verżjoni finali ppreġudikat il-possibbilitajiet tagħhom li jiddefendu lilhom infishom b’mod adegwat kontra d-deċiżjoni kkontestata.

78 BA-CA (kawża T-260/02) isostni li l-adozzjoni tad-deċiżjoni kkontestata mill-Kummissjoni tirriżulta irregolari, peress li r-rapport finali ta’ l-uffiċjal tas-seduta ma kienx ġie awtentikat. Barra minn hekk, l-indikazzjoni “abbozz” li tinsab fil-kopji sottomessi lill-kumitat konsultattiv u lill-kulleġġ setgħet taffettwa l-evalwazzjoni tar-rapport minn dawn l-awtoritajiet u għaldaqstant ir-riżultat tal-proċedura amministrattiva. Barra minn hekk, huwa jissuspetta li r-rapport finali kien ġiet ippreżentat lill-kulleġġ tal-Kummissjoni fil-lingwa Ġermaniża biss u dan jikkostitiwxxi ksur tar-raba’ subparagrafu ta’ l-Artikolu 6 tar-Regoli tal-Proċedura tal-Kummissjoni tad-29 ta’ Novembru 2000 (ĠU L 308, p. 26, iktar ‘il quddiem ir-“regoli tal-proċedura”). Huwa jitlob lill-Qorti tal-Prim’Istanza tadotta miżura ta’ organizzazzjoni tal-proċedura intiża sabiex tagħtih aċċess komplet għall-fajl tal-Kummissjoni.

b) Il-kunsiderazzjonijiet tal-Qorti tal-Prim’Istanza

79 L-ewwel subparagrafu ta’ l-Artikolu 15 tat-termini ta’ referenza jiddisponi:

"L-uffiċjal tas-seduta għandu, abbażi ta’ l-abbozz tad-deċiżjoni li ser tkun mibgħuta lill-Kumitat Konsultattiv fil-każ in-kwistjoni, jipprepara rapport finali bil-miktub dwar ir-rispett lejn id-dritt tas-smigħ, kif imsemmmi fl-Artikolu 13(1). Dan ir-rapport għandu jikkunsidra wkoll jekk l-abbozz tad-deċiżjoni jitrattax biss l-oġġezzjonijiet li dwarhom il-partijiet ingħataw l-opportunità li jagħmlu l-veduti tagħhom magħrufa, u, meta jkun xieraq, l-oġġettività ta’ xi inkjesta skond it-tifsira mogħtija fl-Artikolu 14."

80 Skond l-Artikolu 16 tat-termini ta’ referenza:

"1. Ir-rapport finali ta’ l-uffiċjal tas-seduta għandu jinhemeż ma’ l-abbozz tad-deċiżjoni mogħti lill-Kummissjoni, sabiex ikun assigurat li, meta din tieħu deċiżjoni dwar xi każ individwali, il-Kummissjoni tkun mgħarrfa bl-informazzjoni rilevanti kollha dwar il-kors tal-proċedura u r-rispett tad-dritt tas-smigħ.

2. Ir-rapport finali jista’ jkun modifikat mill-uffiċjal tas-seduta fid-dawl ta’ xi emendi għall-abbozz tad-deċiżjoni sal-ħin meta d-deċiżjoni tkun addottata mill-Kummissjoni.

3. Il-Kummissjoni għandha tikkomunika r-rapport finali ta’ l-uffiċjal tas-seduta, flimkien mad-deċiżjoni, lil dawk milquta bid-deċiżjoni. Din għandha tippubblika r-rapport finali ta’ l-uffiċjal tas-seduta fil-Ġurnal Uffiċjali tal-Komunitajiet Ewropej, flimkien mad-deċiżjoni, wara li tikkunsidra l-interess leġittimu ta’ l-intrapriżi għar-rigward tal-protezzjoni tas-sigrieti kummerċjali tagħhom."

81 L-ewwel nett, fir-rigward ta’ l-ilment li r-rapport finali ma kienx iffirmat, għandu jiġi osservat li l-Kummissjoni ppreżentat, annessi mar-risposta tagħha, tlett kopji ta’ l-imsemmi rapport (bil-Ġermaniż), jiġifieri:

– dik mibgħuta lid-destinatarji tad-deċiżjoni kkontestata;

– dik mibgħuta lill-kumitat konsultattiv;

– dik mibgħuta lill-kulleġġ tal-Kummissjoni,

li t-test tagħhom hu identiku filwaqt li t-tieni waħda biss hija ffirmata. Barra minn hekk, l-aħħar żewġ kopji għandhom il-kliem "Entwurf" (abbozz) u "Intern" (intern).

82 Minn dawn id-dokumenti jirriżulta li l-uffiċjal qiegħed il-firma tiegħu fuq mill-inqas kopja waħda tar-rapport finali, u dan juri li dan it-test kien definittiv u li dak li nbagħat lill-awtoritajiet kompetenti kien jikkorrispondi għall-intenzjonijiet ta’ l-uffiċjal tas-seduta. F’dawn iċ-ċirkustanzi, il-fatt li kopji oħra ta’ dan ir-rapport, identiċi għall-verżjoni ffirmata (bl-eċċezzjoni tat-tneħħija, f’ċerti każijiet, tal-kelma "abbozz"), kienu ġew mibgħuta lid-destinatarji tagħhom mingħajr ma kien fihom firma ma jistax jiġi meqjus bħala ksur tal-forom sostanzjali, li jista’ jiġġustifika l-annullament tad-deċiżjoni kkontestata.

83 L-ilment ta’ BAWAG u PSK, li n-nuqqas ta’ firma fuq il-kopja tar-rapport finali, li ġie mibgħut lilhom fl-istess ħin tan-notifika tad-deċiżjoni kkontestata kien ippreġudika d-drittijiet tagħhom tad-difiża billi rrenda iktar diffiċli t-tfassil tad-difiża tagħhom kontra l-imsemmija deċiżjoni, huwa irrelevanti. Fil-fatt, dan in-nuqqas ta’ firma ma jistax jippreġudika d-drittijiet tad-difiża tar-rikorrenti matul il-proċedura amministrattiva. Safejn l-argument tar-rikorrenti huwa intiż sabiex isostni li n-nuqqas ta’ firma seta’ joħloq dubji rigward in-natura definittiva jew le ta’ l-imsemmi rapport li rrenda iktar perikoluża l-kritika ta’ dan ta’ l-aħħar u, għaldaqstant, id-difiża tagħhom quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja, għandu jiġi kkonstatat li tali dubji jistgħu jitqajmu permezz tal-miżuri ta’ organizzazzjoni tal-proċedura u li l-Artikolu 48(2) tar-Regoli tal-Proċedura jippermetti lill-partijiet jiddefendu d-drittijiet tagħhom fir-rigward tar-riżultat ta’ miżuri simili billi jqajmu, jekk ikun il-każ, raġunijiet ġodda.

84 It-tieni nett, għandu jiġi eskluż l-ilment ta’ BA-CA bbażat fuq ksur ta’ l-obbligu allegat li tawtentifika r-rapport finali ta’ l-uffiċjal tas-seduta. Fil-fatt, ir-rapport finali ta’ l-uffiċjal tas-seduta ma jagħmilx parti mill-atti li jaqgħu taħt waħda mill-forom previsti fl-Artiolu 14 KEFA, fl-Artikolu 249 KE u fl-Artikolu 161 KEFA, li l-awtentifikazzjoni tagħhom hija rikjesta skond il-ħames subparagrafu ta’ l-Artikolu 18 tar-Regoli tal-Proċedura.

85 It-tielet nett, għal dak li jikkonċerna l-kelma "abbozz" li tinsab f’kopji tar-rapport finali sottomess lill-kumitat konsutattiv u lill-kulleġġ tal-Kummissjoni, għandu jiġi mfakkar li l-Artikolu 16(2) tat-termini ta’ referenza jipprevedi li, qabel l-adozzjoni tad-deċiżjoni, ir-rapport finali ta’ l-uffiċjal tas-seduta jista’ jkun immodifikat minnu fid-dawl ta’ xi emendi għall-abbozz tad-deċiżjoni. Għaldaqstant mhuwiex illegali li l-kelma “abbozz” tinsab fir-rapport fil-mument tat-trażmissjoni tiegħu lill-awtoritajiet kompetenti. Il-fatt li dan l-“abbozz” ma ġiex sostitwit b’verżjoni definittiva jekk dan ma ġiex mibdul ma jistax irendi d-deċiżjoni adottata abbażi tiegħu illegali. Fil-fatt, wieħed ma jistax jissopponi li l-membri tal-Kummissjoni, li għandhom quddiemhom deċiżjoni li timponi multi, mhux ser jagħtu każ l-obbligu li jieħdu in kunsiderazzjoni r-rapport finali ta’ l-uffiċjal tas-seduta, stabbilit fl-Artikolu 16(1) tat-termini ta’ referenza, minħabba l-kelma "abbozz" li tinsab fih.

86 Ir-raba’ nett, għandu jiġi kkonstatat li s-suspett ta’ BA-CA, li jiddikjara li jiddubita li r-rapport finali kien ġie sottomess lill-awtoritajiet kompetenti fil-lingwi rikjesti kollha, mhuwiex fondat. F’dan ir-rigward, ir-raba’ subparagrafu ta’ l-Artikolu 6 tar-Regolament ta’ proċedura jiddisponi:

“L-aġenda u d-dokumenti neċessarji għall-ħidma għandhom jitqassmu lill-Membri tal-Kummissjoni fiż-żmien stipulat u fil-lingwi użati fil-ħidma kif ordnati mill-Kummissjoni skond l-Artikolu 25.”

87 Huwa magħruf li d-dokumenti ta’ xogħol tal-Kummissjoni huma, bħala regola ġenerali, ippreżentati bil-Ġermaniż, bl-Ingliż u bil-Franċiż.

88 Issa, il-Kummissjoni ppreżentat, fil-kuntest tal-miżuri ta’ organizzazzjoni tal-proċedura, il-verżjonijiet Ġermaniżi, Ingliżi u Franċiżi tar-rapport finali, flimkien man-noti li ħarġu mis-Segretarjat Ġenerali tal-Kummissjoni, datati l-4 ta’ Ġunju 2002, li minnhom jirriżulta t-trażmissjoni ta’ dawn il-verżjonijiet lill-membri tal-Kummissjoni. Konsegwentement, l-ilment ta’ BA-CA huwa nieqes mill-fatti.

89 Għandha tiġi miċħuda wkoll it-talba ta’ BA-CA għall-aċċess komplet tal-fajl amministrattiv tal-Kummissjoni. Fil-fatt, minn dak li ntqal hawn fuq jirriżulta li din il-miżura mhijiex neċessarja sabiex huwa jkun jista’ jivverifika jekk ir-rapport finali ta’ l-uffiċjal tas-seduta kienx ġie ppreżentat fil-verżjonijiet lingwistiċi neċessarji. Barra minn hekk, BA-CA ma speċifikax fil-kuntest ta’ liema raġunijiet oħra mqajma minnu l-produzzjoni tal-fajl amministrattiv tal-Kummissjoni jista’ jirriżulta neċessarju.

90 Minn dan isegwi li l-ilmenti li jikkonċerna r-rapport finali ta’ l-uffiċjal tas-seduta, imqajma minn BA-CA, BAWAG u PSK, għandhom jiġu esklużi.

2. Fuq il-pożizzjoni mogħtija lill-partit politiku FPÖ matul il-proċedura amministrattiva (kawżi T-260/02 u T-271/02)

a) L-argumenti tal-partijiet

91 BA-CA, ÖVAG u NÖ-Hypo jikkritikaw lill-Kummissjoni talli wettqet irregolaritajiet, minn naħa, billi rrikonoxxiet il-FPÖ bħala dak li ressaq l-ilment taħt l-Artikolu 3 tar-Regolament Nru 17 u, min-naħa l-oħra, billi bagħtet verżjonijiet mhux kunfidenzjali tad-dikjarazzjonijiet ta’ l-oġġezzjonijiet lil dan il-partit politiku. Huma jsostnu li dawn id-deċiżjonijiet kisru l-Artikoli 3 u 20 tar-Regolament Nru 17 u d-drittijiet tagħhom tad-difiża, l-ewwel nett, minħabba li l-ilment tal-FPÖ, li tressaq wara l-ftuħ tal-proċedura mill-Kummissjoni, ma kienx joriġina minnu, u t-tieni nett, minħabba li l-FPÖ ma setax jagħmel użu minn interess leġittimu sabiex jippreżenta talba skond l-Artikolu 3 tar-Regolament Nru 17, peress li l-kwalità tiegħu bħala klijent bankarju kienet insuffiċjenti f’dan ir-rigward, it-tielet nett, minħabba li s-seduti fejn instemgħu l-partijiet kienu diġà seħħew meta ttieħdu dawn id-deċiżjonijiet u, ir-raba’ nett, minħabba li l-Kummissjoni ma kinitx kisbet mill-FPÖ l-impenn li jirrispetta l-obbligi ta’ dak li ressaq l-ilment. Skondhom, il-konsegwenza ta’ dawn l-irregolaritajiet għandha tkun l-annullament tad-deċiżjoni kkontestata.

92 Barra minn hekk, BA-CA jilmenta li l-Kummissjoni kisret d-drittijiet tiegħu tad-difiża billi naqset ─ minkejja diversi talbiet f’dan ir-rigward ─ milli tikkomunikalu, f’dan ir-rigward, deċiżjoni kontestabbli ġudizzjarjament u billi pprivata, minħabba f’hekk, mill-possibbilità li tressaq rikors kontra t-trażmissjoni tad-dikjarazzjoni ta’ l-oġġezzjonijiet. Barra minn hekk, huwa jsostni li l-Kummissjoni kisret it-Trattat KE billi m’għamiltx dak kollu fis-setgħa tagħha sabiex ittemm l-abbuż tad-dikjarazzjoni ta’ l-oġġezzjonijiet mill-FPÖ u li hija naqset milli topponi l-użu abużiv li l-FPÖ għamel mid-dokumenti mibgħuta, u b’mod partikolari milli talbet r-restituzzjoni tagħhom.

93 Il-Kummissjoni hija ta’ l-opinjoni li l-ilmenti mqajma fir-rigward tat-trażmissjoni tad-dikjarazzjoni ta’ l-oġġezzjonijiet lill-FPÖ ma jippreżentaw l-ebda rabta ma’ l-għan ta’ din il-proċedura. Hija tafferma li l-ammissjoni tal-FPÖ li jintervjeni bħala dak li ressaq l-ilment m’għandha l-ebda effett fuq id-deċiżjoni kkontestata u li d-deċiżjoni li tawtorizza t-trażmissjoni tad-dikjarazzjoni ta’ l-oġġezzjonijiet lill-FPÖ kellha tkun is-suġġett ta’ proċedura distinta, billi rikors a posteriori fil-kuntest ta’ din il-kontroversja mhuwiex iktar possibbli, biss minħabba raġunijiet ta’ dekadenza.

94 Fil-kontroreplika tagħha, il-Kummissjoni żżid li r-rikorrenti m’għandhomx il-kwalità sabiex jaġixxu fis-sens tar-raba’ subparagrafu ta’ l-Artikolu 230 KE kontra l-ammissjoni tal-FPÖ bħala dak li ressaq l-ilment u t-trażmissjoni tad-dikjarazzjoni ta’ l-oġġezzjonijiet, minħabba li l-pożizzjoni ġuridika tagħhom mhijiex affettwata minn dawn il-miżuri. Barra minn hekk, il-Kummissjoni ssostni li l-impatt li huma qed jilmentaw fuqu u l-ħsara li huma jqisu li sostnew ma jirriżultawx mill-atti tal-Kummissjoni, iżda mill-imġiba adottata sussegwentement u b’mod indipendenti mill-FPÖ. Barra minn hekk, il-Kummissjoni hija ta’ l-opinjoni li hija kellha kull dritt li tirrikonoxxi l-FPÖ bħala dak li ressaq l-ilment u, għaldaqstant, l-obbligu li tibgħatlu d-dikjarazzjoni ta’ l-oġġezzjonijiet.

b) Il-kunsiderazzjonijiet tal-Qorti tal-Prim’Istanza

95 L-Artikolu 3(1) tar-Regolament Nru 17 jiddisponi li, jekk il-Kummissjoni tikkonstata, "fuq applikazzjoni jew fuq l-inizzjattiva tagħha", ksur ta’ l-Artikolu 81 KE jew ta’ l-Artikolu 82 KE, hija tista’ permezz ta’ deċiżjoni tobbliga l-impriżi jew l-assoċjazzjonijiet ta’ impriżi kkonċernati jtemmu dan il-ksur. Skond l-Artikolu 3(2) tar-Regolament Nru 17, tali applikazzjoni tista’ tiġi ppreżentata minn persuna fiżika jew ġuridika li ssostni interess leġittimu f’dan ir-rigward. Sussegwentement mill-Artikoli 6 sa 8 tar-Regolament tal-Kummissjoni (KE) Nru 2842/98, tat-22 ta’ Diċembru 1998, dwar is-smigħ tal-partijiet f’ċerti proċedimenti taħt l-Artikoli 81 u 82 tat-Trattat KE (ĠU L 345, p. 18), li l-persuni li ppreżentaw tali applikazzjoni għandhom ċerti drittijiet ta’ natura proċedurali, fosthom, b’mod partikolari, dak li jiksbu kopja tal-verżjoni mhux kunfidenzjali tad-dikjarazzjoni ta’ l-oġġezzjonijiet.

96 L-ewwel nett, fir-rigward tal-kwistjoni dwar jekk il-Kummissjoni kisritx l-Artikolu 3 tar-Regolament Nru 17 billi ammettiet lill-FPÖ għall-proċedura, għandha tiġi eskluża t-teżi tar-rikorrenti li tali talba ma setgħetx tiġi ppreżentata b’mod validu, malli proċedura ta’ ksur kienet ġiet mibdija ex officio. Fil-fatt, ir-Regolamenti Nru 17 u Nru 2842/98 ma jirrikjedux, għar-rikonoxximent tal-kwalità ta’ dak li qed iressaq it-talba, li l-applikazzjoni in kwistjoni ssir fil-bidu tal-ftuħ mill-Kummissjoni tal-proċedura ta’ ksur u li l-investigazzjoni fuq il-ksur ilmentat ma tkunx għadha nfetħet. Jekk ikun mod ieħor, persuni li għandhom interess leġittimu li jikkonstataw ksur tar-regoli ta’ kompetizzjoni jiġu mwaqqfa milli jeżerċitaw matul il-proċedura d-drittijiet assoċjati ma’ din il-kwalità skond l-Artikoli 6 sa 8 tar-Regolament Nru 2842/98.

97 It-tieni nett, għandu jiġi kkonstatat li l-Kummissjoni kkonkludiet, ġustament, li l-FPÖ seta’ b’mod validu jinvoka l-istatus tiegħu ta’ klijent ta’ servizzi bankarji fl-Awstrija kif ukoll il-fatt li saritlu ħsara għall-interessi ekonomiċi tiegħu minħabba l-prattiċi antikompetittivi, tant li dawn jiġġustifikaw interess leġittimu sabiex jippreżenta talba intiża sabiex il-Kummissjoni tikkonstata li l-imsemmija prattiċi kkostitwew ksur ta’ l-Artikoli 81 KE u 82 KE.

98 F’dan ir-rigward, xejn ma jipprekludi l-fatt li klijent finali, li huwa xerrej ta’ beni jew ta’ servizzi, ikun jista’ jissodisfa l-kunċett ta’ interess leġittimu fis-sens ta’ l-Artikolu 3 tar-Regolament Nru 17. Fil-fatt, il-Qorti tal-Prim’Istanza tikkunsidra li klijent finali li juri li huwa ġarrab ħsara jew li huwa jista’ jġarrab ħsara għall-interessi ekonomiċi tiegħu minħabba r-restrizzjoni ta’ kompetizzjoni in kwistjoni għandu interess leġittimu fis-sens ta’ din id-dispożizzjoni sabiex jippreżenta talba jew ilment sabiex il-Kummissjoni tikkonstata ksur għall-Artikoli 81 KE u 82 KE.

99 F’dan ir-rigward għandu jiġi mfakkar li r-regoli intiżi sabiex jassiguraw li ma jkunx hemm distorsjoni tal-kompetizzjoni fis-suq intern għandhom bħala għan finali li jżidu l-benesseri tal-konsumatur. Dan l-għan jirriżulta, b’mod partikolari, mill-kliem ta’ l-Artikolu 81 KE. Fil-fatt, għalkemm il-projbizzjoni stabbilita fil-paragrafu 1 ta’ din id-dispożizzjoni tista’ tiġi ddikjarata inapplikabbli għal akkordji li jikkontribwixxu sabiex itejbu l-produzzjoni jew id-distribuzzjoni tal-prodotti in kwistjoni jew sabiex jippromwovu l-progress tekniku jew ekonomiku, din il-possibbiltà, prevista fl-Artikolu 81(3) KE, hija b’mod partikolari suġġetta għall-kundizzjoni li sehem ġust mill-benefiċċji li joħorġu minnhom ikun irriżervat għall-konsumaturi ta’ l-imsemmija prodotti. Għalhekk, id-dritt u l-politika tal-kompetizzjoni għandhom impatt li ma jistax jinċaħad fuq l-interessi ekonomiċi konkreti ta’ klijenti finali xerrejja ta’ oġġetti jew ta’ servizzi. Issa, ir-rikonoxximent lil tali klijenti – li jsostnu li jkunu sofrew preġudizzju ekonomiku minħabba kuntratt jew imġiba li tista’ tirrestrinġi jew li toħloq distorsjoni tal-kompetizzjoni – ta’ interess leġittimu li l-Kummissjoni tikkonstata ksur ta’ l-Artikoli 81 KE u 82 KE jikkontribwixxi għat-twettiq ta’ l-għanijiet tad-dritt tal-kompetizzjoni.

100 Din il-konklużjoni ma tistax tiġi invalidata mill-fatt li, fil-bidu, il-FPÖ sostna li kien igawdi minn interess ġenerali bħala partit politiku fl-oppożizzjoni u li huwa sostna, sussegwentement, li huwa kien ġie ekonomikament ippreġudikat, bħala klijent finali tas-servizzi bankarji Awstrijaċi, mill-akkordju li dwaru sar l-ilment. Fil-fatt, din l-ewwel pożizzjoni ma setgħetx iċċaħħdu mill-possibiltà li sussegwentement isostni, bl-għan li juri li għandu interess leġittimu fis-sens tar-Regolament Nru 17, l-istatus tiegħu ta’ klijent tal-banek li kontrihom inbdiet il-proċedura, kif ukoll il-preġudizzju ta’ natura ekonomika li huwa allegatament sofra b’riżultat tal-ftehim in kwistjoni.

101 It-tielet nett, ir-rikonoxximent ta’ parti interessata bħala dik li għamlet l-ilment u t-trażmissjoni tad-dikjarazzjoni ta’ l-oġġezzjonijiet lilha ma jistax jiġi suġġett għall-kundizzjoni li dan isir qabel kull smigħ orali quddiem il-Kummissjoni. Ir-Regolamenti Nru 17 u Nru 2842/98 ma jipprovdux terminu speċifiku li fih persuna terza, li hija applikant jew li tagħmel ilment u li juri li għandha interess leġittimu, għandha teżerċita d-dritt tagħha li tirċievi l-oġġezzjonijiet u li tinstema’ fil-kuntest ta’ proċedura ta’ ksur. Fil-fatt, l-Artikoli 7 u 8 tar-Regolament Nru 2842/98 jillimitaw ruħhom li jistabbilixxu li l-Kummissjoni għandha tibgħat l-oġġezzjonijiet lill-imsemmi applikant jew persuna li tagħmel l-ilment u tiffissa terminu li fih dan jista’ jgħarraf l-opinjonijiet tiegħu bil-miktub, filwaqt li dan it-terz jista’ wkoll, jekk huwa hekk jitlob, jinstema’ oralment. Minn dan isegwi li d-dritt ta’ applikant jew ta’ min jagħmel l-ilment għall-komunikazzjoni ta’ l-oġġezzjonijiet u li jinstema’ fil-proċedura amministrattiva għall-konstatazzjoni ta’ ksur ta’ l-Artikoli 81 KE u 82 KE jista’ jiġi eżerċitat sakemm il-proċedura tkun għadha għaddejja.

102 Ir-raba’ nett, fir-rigward ta’ l-argumenti relatati ma’ l-użu magħmul mill-FPÖ tad-dokumenti li nbagħtulu, għandu jiġi mfakkar li, skond l-Artikolu 7 tar-Regolament Nru 2842/98, dan il-partit politiku, fil-kwalità tiegħu ta’ applikant, kellu d-dritt li jirċievi verżjoni mhux kunfidenzjali tad-dikjarazzjonijiet ta’ l-oġġezzjonijiet. Issa, il-Kummissjoni ma tistax, abbażi ta’ sempliċi suspetti dwar eventwali użu abużiv ta’ l-imsemmija dokumenti, tirrestrinġi d-dritt għall-komunikazzjoni tad-dikjarazzjonijiet ta’ l-oġġezzjonijiet previst fl-Artikolu 7 tar-Regolament Nru 2842/98 favur applikant terz li juri validament li għandu interess leġittimu. Fl-aħħar nett, l-użu li l-FPÖ seta’ jagħmel mid-dokumenti kkomumikati lilu ma jistax jiġi attribwit lill-Kummissjoni u għaldaqstant ma jistax jaffettwa l-legalità tad-deċiżjoni kkontestata.

103 Minn dan isegwi li r-raġunijiet tar-rikorrenti dwar l-ammissjoni tal-FPÖ għall-proċedura għandhom jiġu esklużi bħala infondati, mingħajr ma jkun neċessarju għall-Qorti tal-Prim’Istanza li tiddeċiedi fuq l-ammissibblità tagħhom.

3. Konklużjoni

104 Ir-raġunijiet ibbażati fuq ksur tar-regoli proċedurali għandhom jiġu miċħuda kollha kemm huma.

B – Fuq ir-raġunijiet ibbażati fuq evalwazzjoni żbaljata tal-ftehim

1. Osservazzjonijiet preliminari

105 Mingħajr ma kkonstataw l-eżistenza tal-kumitati, BAWAG et PSK (kawżi T‑261/02 u T‑263/02) talbu l-annullament tad-deċiżjoni kkontestata kollha kemm hi billi qajmu raġuni bbażata fuq ksur ta’ l-Artikolu 81(1) KE minħabba l-evalwazzjoni żbaljata tal-ftehim.

106 Minn naħa, huma jikkontestaw, essenzjalment, il-klassifikazzjoni ta’ akkordju uniku mogħti lill-kumitati. Mingħajr ma qajmu raġuni awtonoma, RLB, ÖVAG u NÖ-Hypo (kawżi T‑262/02 u T‑271/02) jikkontestaw il-klassifikazzjoni ta’ akkordju uniku fil-kuntest tar-raġunijiet ibbażati fuq in-nuqqas ta’ effetti transkonfinali tal-ftehim, sabiex isostnu li l-kapaċità tal-kumitati li jaffettwaw il-kummerċ bejn l-Istati Membri għandha tkun is-suġġett ta’ eżami separat għal kull wieħed minnhom. Dawn l-argumenti ser jiġu eżaminati fil-kuntest ta’ din ir-raġuni.

107 Min-naħa l-oħra, BAWAG u PSK isostnu li l-kumitati ma wasslux għal grad għoli ta’ ftehim bejn il-banek, li bejniethom kien hemm kompetizzjoni qawwija. Dan l-aħħar ilment jikkonċerna, essenzjalment, l-evalwazzjoni tal-gravità tal-ksur, u anki jekk jitqies fondat, ma jistax iwassal għall-annullament tad-deċiżjoni kkontestata kollha kemm hi. Għaldaqstant, dan ser jiġi eżaminat, fil-kuntest tat-talbiet intiżi sabiex tinkiseb riduzzjoni tal-multa, ma’ l-ilmenti l-oħra li jikkonċernaw il-gravità tal-ksur.

2. Fuq il-klassifikazzjoni ta’ ksur wieħed attribwita lill-kumitati (kawżi T‑261/02 sa T‑263/02 u T‑271/02)

a) L-argumenti tal-partijiet

108 Ir-rikorrenti f’ dawn il-kawżi jsostnu li l-Kummissjoni kkunsidrat b’mod żbaljat li l-kumitati kkostitwew akkordju globali uniku. Huma, qabel kollox, isostnu li l-kumitati differenti aġġixxew b’mod awtonomu u li l-"klabb Lombard" ma kellux il-funzjoni ta’ koordinazzjoni jew ta’ tmexxija fir-rigward tagħhom.

109 RLB (kawża T-262/02) ma jikkontestax li kien hemm skambji ta’ informazzjoni bejn il-kumitati dwar id-depożiti u l-krediti (kumitati fuq l-operazzjonijiet attivi u passivi, "klabb Lombard", kumitat tal-kontrolluri), iżda jsostni li l-"klabb Lombard" qatt ma kien responsabbli għas-servizzi ta’ natura transkonfinali. Barra minn hekk, huwa jafferma li l-Kummissjoni invokat l-eżistenza ta’ akkordju globali għall-ewwel darba fir-risposta tagħha.

110 Il-Kummissjoni tafferma li l-klassifikazzjoni ta’ akkordju globali wieħed attribwita lill-kumitati hija ġġustifikata. F’anness mal-kontroreplika, hija ppreżentat serje ta’ dokumenti, li jagħmlu parti mill-fajl amministrattiv, sabiex turi l-konnessjoni stretta bejn il-kumitati.

b) Il-kunsiderazzjonijiet tal-Qorti tal-Prim’Istanza

111 Ksur ta’ l-Artikolu 81(1) KE jista’ jirriżulta mhux biss minn att iżolat, iżda wkoll minn serje ta’ atti jew ukoll minn imġiba kontinwa. Din l-interpretazzjoni ma tistax tiġi kkontestata minħabba li element wieħed jew iktar ta’ din is-serje ta’ atti jew ta’ din l-imġiba kontinwa jistgħu wkoll jikkostitwixxu fihom infushom u meħuda weħedhom, ksur ta’ l-imsemmija dispożizzjoni. Meta d-diversi azzjonijiet jaqgħu taħt "pjan ġenerali", minħabba l-għan identiku tagħhom ta’ distorsjoni tal-kompetizzjoni ġewwa s-suq komuni, il-Kummissjoni tista’ timputa r-responsabbiltà ta’ dawn l-azzjonijiet skond il-parteċipazzjoni fil-ksur ikkunsidrat fit-totalità tiegħu (sentenza tal-Qorti tal-Ġustizzja tas-7 ta’ Jannar 2004, Aalborg Portland et vs Il-Kummissjoni, C‑204/00 P, C‑205/00 P, C‑211/00 P, C‑213/00 P, C‑217/00 P u C‑219/00 P, Ġabra p. I‑123, punt 258).

112 Rigward dan is-suġġett, il-premessa 73 tad-deċiżjoni kkontestata tesponi dan li ġej: […] il-ftehim in kwistjoni għandhom bħala għan ir-restrizzjoni u d-distorsjoni tal-kompetizzjoni bejn l-istabbilimenti li jipparteċipaw fil-kumitati, fir-rigward tas-suġġetti ttrattati minnhom. Dawn il-ftehim (u l-miżuri ta’ applikazzjoni miftiehma) kellhom jippermettu lill-banek iżidu l-profitt tagħhom. Kieku ma jkunx hemm dawn l-akkordji – li, skond il-banek, kienu jiggarantixxu ‘kompetizzjoni ragjonevoli’ – dan iwassal, min-naħa l-oħra, għal ‘tneħħija tal-marġni’." Għaldaqstant, il-Kummissjoni tafferma fir-rigward ta’ dan, essenzjalment, li kien jeżisti pjan globali li kellu l-għan li jelimina l-kompetizzjoni permezz tal-prezzijiet fir-rigward tas-servizzi bankarji kollha li kienu s-suġġett ta’ dawn il-kumitati. Għaldaqstant, l-ilment ta’ RLB li l-Kummissjoni invokat l-eżistenza ta’ akkordju globali uniku għall-ewwel darba fir-risposta tagħha għandu jiġi miċħud.

113 Sabiex jiġi vverifikat jekk il-Kummissjoni setgħetx legalment tikkonkludi, abbażi ta’ l-elementi ta’ prova li hija kellha, li l-ftehim fi ħdan il-kumitati differenti kinux jaqgħu taħt pjan globali intiż sabiex jirrestrinġi l-kompetizzjoni, għandhom jiġu analizzati l-paragrafi tad-deċiżjoni kkontestata li fihom ċerti konstatazzjonijiet li fuqhom hija bbażata l-konlużjoni tagħha dwar l-eżistenza ta’ akkordju uniku, li tirreferi għalihom fil-kontrorepliki ppreżentati fil-kawżi T-261/02 sa T-263/02 u T-271/02, u d-dokumenti li fuqhom dawn il-konstatazzjonijiet huma bbażati, ippreżentati f’anness ma’ l-imsemmija kontrarepliki.

114 L-ewwel nett, sabiex turi li l-"klabb Lombard", bħala awtorità suprema fuq il-kumitati l-oħra kollha, kien jittratta kwistjonijiet li kienu jirriżultaw minn diversi kumitati speċifiċi, il-Kummissjoni tirreferi għad-dokumenti relatati mal-laqgħat ta’ l-imsemmija awtorità miżmuma fis-7 ta’ Ġunju 1995 u fit-8 ta’ Mejju 1996.

115 Fir-rigward ta’ l-ewwel minn dawn l-laqgħat, il-premessa 167 tad-deċiżjoni kkontestata ssemmi "nota kunfidenzjali" magħmula mid-direttur ta’ CA u li tirrigwarda konversazzjoni informali ta’ l-24 ta’ Mejju 1995 bejn ir-rappreżentanti ta’ BA, ta’ CA, ta’ BAWAG, ta’ GiroCredit, ta’ RZB u ta’ PSK, li kienet tikkonċerna l-punti li kellhom jiġu eżaminati u riżolti matul il-laqgħa tal-"klabb Lombard" tas-7 ta’ Ġunju 1995. Dan id-dokumenti juri li l-"klabb Lombard" kien effettivament jittratta kwistjonijiet li kienu jirriżultaw minn diversi kumitati dwar suġġetti differenti, inklużi servizzi ta’ natura transkonfinali, bħall-prattiċi miftiehma fuq ir-rati fuq il-krediti u fuq id-debiti, għal dak li jikkonċerna kemm l-individwi kif ukoll l-impriżi u fuq kundizzjonijiet oħra ta’ krediti inklużi l-krediti ta’ esportazzjoni.

116 Fir-rigwrad tal-laqgħa tal-"klabb Lombard" tat-8 ta’ Mejju 1996, il-premessa 248 tad-deċiżjoni kkontestata tirreferi għal tliet dokumenti, li l-ewwel wieħed huwa nota mdaħħla fil-fajl ta’ NÖ-Hypo ta’ l-10 ta’ Mejju 1996, intiża, fost oħrajn, għad-diretturi ġenerali ta’ dan il-bank, li skondha, matul laqgħa tal-"klabb Lombard" tat-8 ta’ Mejju 1996 "id-diretturi ġenerali laħqu ftehim fuq ċerti punti fundamentali", dwar, b’mod partikolari, il-marġni tal-house banks (Hausbankspanne) matul il-finanzjament ta’ l-esportazzjonijiet, tar-rati ta’ interessi u kundizzjonijiet oħra ta’ tipi differenti ta’ self, ir-riklamar tar-rati ta’ interessi u ta’ l-ispejjeż amministrattivi ta’ l-ipproċessar. It-tieni dokumenti jżid li "proposta għal kummissjoni minimali għall-operazzjonijiet fuq it-titoli trasferibbli u l-operazzjonijiet ta’ ħlas għandha tiġi stabbilita", filwaqt li t-tielet dokument fih proposti adottati matul din il-laqgħa tal-“klabb Lombard”. Dawn id-dokumenti jikkonfermaw ukoll li l-"klabb Lombard" kien jittratta u jiddeċiedi dwar oqsma li rriżultaw minn diversi kumitati speċifiċi. L-ewwel tnejn jikkorroboraw b’mod iktar partikolari l-konstatazzjoni li l-"klabb Lombard" kien ikkunsidrat bħala responsabbli sabiex jiddeċiedi fuq l-iffissar tal-prezzijiet għal ċerti operazzjonijiet transkonfinali importanti, bħall-krediti ta’ esportazzjoni, il-ħlasijiet u t-tranżazzjonijiet fuq it-titoli trasferibbli.

117 It-tieni nett, mid-dokumenti msemmija mill-Kummissjoni fil-premessi 216 u 284 tad-deċiżjoni kkontestata jirriżulta li l-"klabb Lombard" kien jieħu d-deċiżjonijiet fundamentali. B’hekk, il-premessa 216 tad-deċiżjoni kkontestata tirreferi għal nota ta’ fajl fuq laqgħa tal-Kumitat ta’ Vjenna fuq l-operazzjonijiet passivi u fuq il-krediti lill-individwi tas-6 ta’ Frar 1996, indirizzata lid-direttur ġenerali ta’ wieħed mill-banek ikkonċernati u intiża sabiex tipprepara l-laqgħa tal-"klabb Lombard" prevista għall-ġurnata ta’ wara. Skond din in-nota, "huwa mistenni li l-"klabb Lombard" tas-7 ta’ Frar [1996] jieħu deċiżjonijiet fundamentali li jikkorrispondu" għal ċerti punti diskussi fil-kumitat. Il-premessa 284 tad-deċiżjoni kkontestata ssemmi nota fil-fajl miktuba minn impjegat ta’ BAWAG, dwar il-laqgħa tal-kumitat "operazzjonijiet passivi" tal-25 ta’ Ottubru 1996, li matulha kien ġie diskuss tnaqqis fir-rati ta’ interessi tal-kontijiet ta’ tfaddil. Skond din in-nota, kumitat federali fuq l-operazzjonijiet passivi kienu previsti għat-12 ta’ Novembru 1996, sabiex ikun jista’ jifformula "rakkomandazzjonijiet għall-Lombard tad-diretturi ġenerali tat-13 ta’ Novembru 1996". Dawn id-dokumenti jindikaw b’mod ċar li l-awturi tagħhom kienu jistennew li l-"klabb Lombard" jieħu d-deċiżjonijiet relatati ma’ l-oqsma diskussi f’kumitati oħra.

118 It-tielet nett, il-Kummissjoni stabbilixxiet li l-"klabb Lombard" kien jeżerċita funżjoni arbitrarja u diversi gruppi fil-każ ta’ problemi ta’ dixxiplina kienu jaqgħu taħt l-awtorità tiegħu, b’mod partikolari permezz ta’ riferiment, fil-premessa 166 tad-deċiżjoni kkontestata, għal nota interna ta’ PSK li tiġbor fil-qosor "skambju ta’ esperjenzi bejn banek" ta’ l-24 ta’ Mejju 1995 li kienet tgħid li "[kien] previst li d-dixxiplina fil-qasam ta’ kundizzjonijiet [kienet] ittrattata mill-"klabb Lombard" tax-xahar ta’ Ġunju" u l-parteċipanti kienu ta’ l-opinjoni li wieħed seta’ jistenna dixxiplina ikbar biss “meta l-osservanza tal-marġni minimi [ssir] ‘kwistjoni ta’ unur’ għall-membri tal-bord ta’ diretturi”. Dan id-dokument juri li l-"klabb Lombard" kien meqjus mill-membri ta’ kumitati oħra bħala l-awtorità xierqa sabiex tirregola problemi ta’ “dixxiplina” fir-rigward tal-ftehim.

119 Ir-raba’ nett, il-premessa 67 tad-deċiżjoni kkontestata tiddeskrivi r-rabta stretta bejn il-kumitati u l-proċess ta’ teħid ta’ deċiżjoni tagħhom billi tesponi li "[i]l-proċess ta’ teħid ta’ deċiżjoni komuni kien jeħtieġ ħafna drabi [...] ħafna laqgħat ta’ kumitati (fil-biċċa l-kbira, il-kumitati ta’ Vjenna u federali fuq l-operazzjonijiet attivi u/jew passivi, il-"Minilombard" u l-’klabb Lombard’)". Din il-konstatazzjoni hija bbażata fuq żewġ dokumenti relatati mal-laqgħa tal-kumitat ta’ Vjenna fuq l-operazzjonijiet attivi u passivi tat-30 ta’ Awwissu 1995, li minn dawn jirriżulta li r-rappreżentanti tal-banek kienu ddiskutew r-reazzjoni tagħhom għal tnaqqis fir-rati ta’ interessi ta’ l-OeNB. Deċiżjoni dwar ir-rata tal-kontijiet ta’ tfaddil u ta’ krediti lill-individwi kienu previsti matul laqgħa sussegwenti fuq l-operazzjonijiet attivi u passivi fis-7 ta’ Settembru 1995, filwaqt li d-deċiżjoni finali fuq aġġustament eventwali tar-rati ta’ krediti lill-impriżi kellha tittieħed mill-“klabb Lombard” fit-13 ta’ Settembru 1995, abbażi ta’ proposta magħmula waqt laqgħa tal-"Minilombard" tat-8 ta’ Settembru 1995. Minn dawn id-dokumenti konkordanti jirriżulta li l-kumitati fuq ir-rati ta’ interess attivi u passivi għall-individwi u l-impriżi kienu jaqgħu taħt pjan komuni intiż sabiex jillimita b’mod globali l-kompetizzjoni mir-rati ta’ interessi.

120 Il-ħames nett, il-premessi 126, 130 u 237 tad-deċiżjoni kkontestata jagħtu eżempji li juru l-fatt li xi drabi l-kumitati kien ikollhom laqgħat komuni, li l-kompetenzi tal-gruppi jikkoinċidu u li l-kumitati kienu jżommu ruħhom reċiprokament informati fuq l-attivitajiet tagħhom. Jekk il-premessa 126 tiddeskrivi kumitat ta’ kontrolluri li nżamm f’Diċembru 1994, il-premessa 130, min-naħa l-oħra, tirreferi għal kumitat ta’ diretturi finanzjarji fil-bidu tax-xahar ta’ Jannar 1995. L-istedina għal dan il-kumitat, fejn kellhom jiġu eżaminati r-rati ta’ interessi tad-debiti u tal-krediti ta’ terminu qasir, issuġġeriet li l-parteċipanti li ma kellhomx huma nfishom influwenza diretta fuq l-iffissar tar-rati ta’ interessi tal-krediti ta’ terminu qasir għar-rata fissa tal-bank tagħhom kellhom jistiednu persuna inkarigata mill-“kontijiet il-kbar” (per eżempju, il-membru tal-kumitat ta’ dawk inkarigati mill-“kontijiet il-kbar”) sabiex jakkumpanjawhom. Il-premessa 237 issemmi messaġġ indirizzat mill-assoċjazzjoni tal-banek reġjonali ta’ self għal proprjetà immobbli lill-membri tagħhom, li informathom b’laqgħa tal-"Minilombard" tat-23 ta’ April 1996 u pprovdiet għal proċedura ta’ teħid ta’ deċiżjoni simili għal dik deskritta hawn fuq fil-punt 119.

121 Dawn l-elementi, meħuda fit-totalità tagħhom, jiġġustifikaw il-konklużjoni tal-Kummissjoni li kien jeżisti ftehim ta’ prinċipju bejn il-banek kollha li pparteċipaw fl-akkordju sabiex jelimaw il-kompetizzjoni fuq il-prezzijiet fuq firxa kbira ta’ servizzi bankarji, intiżi kemm għall-individwi kif ukoll għall-impriżi, inklużi l-"kontijiet il-kbar". Il-fatt li d-dokumenti msemmija la jirreferu b’mod espliċitu għas-servizzi bankarji kollha kkonċernati mil-laqgħat differenti, u lanqas għall-kumitati kollha, ma jaffettwax din il-konklużjoni.

122 Jekk huwa minnu li l-Kummissjoni invokat wkoll, f’dan il-kuntest, ċerti dokumenti li mhumiex rilevanti sabiex ssostni l-konklużjoni tagħha, minħabba l-fatt li huma ma jirreferux għall-perijodu ta’ ksur jew ma jikkonċernawx il-"klabb Lombard" ta’ Vjenna (kif inhu l-każ tad-dokumenti msemmija fil-premesssi 66, 107 u 160 tad-deċiżjoni kkontestata relatati ma’ l-implementazzjoni tad-deċiżjonijiet tal-“klabb Lombard” fil-livell ta’ diversi kumitati), dan il-fatt ma jistax iqiegħed in kwitsjoni l-konklużjoni li l-kumitati kienu jaqgħu taħt pjan globali, li kellu għan komuni.

123 Barra minn hekk, jirriżulta minn dokumenti analizzati fil-punti 114 sa 121 hawn fuq li d-deċiżjonijiet tal-“klabb Lombard” kienu jikkonċernaw, qabel kollox, kwistjonijiet ta’ prinċipju u li huma kienu ppreparati, b’mod dettaljat, minn kumitati oħra. Din is-separazzjoni ta’ funzjonijiet faċilment tispjega, għall-kuntrarju ta’ dak sostnut minn RLB, kif id-diretturi ġenerali ta’ banek miġbura fi ħdan il-“klabb Lombard” setgħu jamministraw l-akkordju billi jiltaqgħu biss ħdax-il darba fis-sena.

124 Għandha wkoll tiġi eskluża t-teżi ta’ BAWAG u ta’ PSK, li jippruvaw jnaqqsu l-valur probatorju ta’ dawn id-dokumenti billi jsostnu li “r-rwol tal-‘klabb Lombard’ ma kienx ipperċepit korrettament u kien ingħata iktar importanza milli kellu fil-verità mill-parteċipanti tal-laqgħat l-oħra, b’mod ġenerali tal-membri tal-qafas intermedjarju”. Fil-fatt, parti mid-dokumenti analizzati hawn fuq kienu miktuba minn jew indirizzati lid-diretturi ġenerali ta’ ċerti banek li kienu jassistu personalment għal-laqgħat tal-“klabb Lombard” u li kellhom, għaldaqstant, konoxxenza perfetta tar-rwol li dan kellu. Għaldaqstant, il-Kummissjoni ma tistax tiġi kkritikata li eżaġerat il-valur probatorju ta’ dawn id-dokumenti.

125 Fl-aħħar nett, għall-kuntrarju ta’ dak sostnut minn BAWAG u PSK, mid-dokumenti analizzati jirriżulta li r-riferimenti għar-rwol ta’ tmexxija tal-"klabb Lombard" fil-premessi 304 u 306 tad-deċiżjoni kkontestata ma jikkostitwixxux każijiet iżolati. Dan huwa wkoll ikkorroborat minn nota interna ta’ CA ppreżentata minn BAWAG u PSK annessa mar-rikorsi tagħhom, li tinforma d-destinatarji bil-kontenut ta’ laqgħa ta’ kumitat fuq l-operazzjonijiet attivi u passivi tas-17 ta’ April 1996. Din in-nota tipprovdi għall-preparazzjoni ta’ proposta intiża sabiex qabel kollox tkun is-suġġett ta’ prattika miftiehma fi ħdan dan il-kumitat sabiex sussegwentement tkun is-suġġett ta’ diskussjoni, u, jekk ikun il-każ, ta’ ftehim fi ħdan il-“klabb Lombard”.

126 Mill-kunsiderazzjonijiet preċedenti jirriżulta li l-ilmenti mressqa kontra l-klassifikazzjoni ta’ akkordju globali uniku attribwita lill-kumitati mhumiex fondati.

C – Fuq l-għażla tad-destinatarji tad-deċiżjoni kkontestata (kawża T‑271/02)

1. L-argumenti tal-partijiet

a) L-argumenti tar-rikorrenti

127 ÖVAG u NÖ-Hypo huma ta’ l-opinjoni li l-għażla tad-destinatarji tad-deċiżjoni kkontestata hija illegali safejn tikkonċernahom. Huma ma jikkontestawx il-kriterji kkunsidrati, fl-opinjoni tagħhom, sabiex issir l-għażla, jiġifieri l-frekwenza tal-parteċipazzjoni fil-kumitati prinċipali u d-daqs ta’ l-istabbiliment fis-suq bankarju Awstrijak. Madankollu, huma jsostnu li l-applikazzjoni ta’ dawn il-kriterji hija illegali, peress li hija mhijiex suffiċjentement motivata, għaliex hija bbażata fuq konstatazzjonijiet fattwali żbaljati u għaliex ma tosservax il-prinċipju ta’ trattament ugwali. ÖVAG u NÖ-Hypo jaffermaw li d-deċiżjoni kkontestata ma tindikax ir-raġunijiet u l-kriterji li abbażi tagħhom il-kumitati ta’ Vjenna u l-kumitati federali fuq l-operazzjonijiet attivi u/jew passivi, inklużi l-kumitati fuq il-krediti lill-individwi u fuq il-professjonijiet liberi, il-"Minilombard" u l-kumitati tal-kontrolluri kienu ġew magħżula bħala l-kumitati "l-iktar importanti".

128 Barra minn hekk, huma jikkritikaw lill-Kummissjoni talli naqset milli tieħu pożizzjoni, fid-deċiżjoni kkontestata, fuq l-argument tagħhom li l-proċess ta’ teħid ta’ deċiżjoni tal-kumitati kien iddeterminat minn "ċirkolu strett" ta’ banek kbar, li huma ma kinux parti minnu u li, skondhom, kien l-iktar wieħed importanti mill-kumitati.

129 ÖVAG u NÖ-Hypo jammettu li huma pparteċipaw għal xi kumitati kklassifikati fid-deċiżjoni bħala "iktar importanti", iżda huma jsostnu li l-frekwenza tal-parteċipazjoni tagħhom għal dawn il-kumitati kien ridott u inferjuri ħafna mhux biss meta mqabbla ma’ dik tal-biċċa l-kbira tal-banek l-oħra li huma destinatarji tad-deċiżjoni, iżda wkoll meta mqabbla ma’ dik ta’ ċerti banek li lilhom ma ġietx indirizzata d-deċiżjoni.

130 Huma jesponu li d-deċiżjoni kkontestata ssemmi diversi drabi l-parteċipazzjoni tal-banek CA, BA, RZB, Erste jew GiroCredit, PSK u (inqas frekwenti) BAWAG għal "ċirkolu ristrett ta’ banek" li fi ħdanu rappreżentanti ta’ l-ikbar banek Awstrijaċi ltaqgħu, b’mod partikolari, għall-preparazzjoni tal-"klabb Lombard". Huma jsostnu li l-proċess ta’ prattika miftiehma fil-veru sens tal-frażi kienet stabbilita mill-imsemmi "ċirkolu strett", li għalih huma ma kinux jappartjenu. Skond ÖVAG u NÖ-Hypo, iċ-ċirkolu tad-destinatarji tad-deċiżjoni kkontestata kien ikun kompletament differenti kieku l-Kummissjoni kklassifikat korrettament il-"prinċipji tal-kumitati", il-"klabb Lombard" u, b’mod partikolari, il-laqgħat taċ-"ċirkolu ristrett", fejn id-deċiżjonijiet kollha kienu ppreparati.

131 Barra minn hekk, ÖVAG u NÖ-Hypo huma ta’ l-opinjoni li l-inkużjoni tagħhom mid-deċiżjoni kkontestata ma kinitx iġġustifikata fir-rigward tal-kriterji tad-daqs tal-banek u li l-Kummissjoni kisret il-prinċipju ta’ ugwaljanza meta għażlithom bħala destinatarji tad-deċiżjoni kkontestata.

b) L-argumenti tal-Kummissjoni

132 Il-Kummissjoni tafferma li d-daqs ta’ l-istabbiliment fis-suq Awstrijak ma kienx kriterju ta’ selezzjoni u li d-destinatarji tad-deċiżjoni kkontestata kienu ġew magħżula esklużivament skond il-frekwenza tal-parteċipazjoni tagħhom fil-kumitati prinċipali. Hija tikkontesta t-teżi li ÖVAG et NÖ-Hypo pparteċipaw fil-kumitati b’mod ħafna inqas frekwenti mill-biċċa l-kbira tad-destinatarji l-oħra tad-deċiżjoni kkontestata.

133 Il-Kummissjoni hija ta’ l-opinjoni li hija ma kinitx obbligata tieħu in kunsiderazzjoni, għall-finijiet tad-deċiżjoni, l-eżistenza ta’ ċirkolu bankarju iktar ristrett. Hija tesponi li l-uniku punt li ddetermina s-selezzjoni ta’ ÖVAG u ta’ NÖ-Hypo bħala destinatarji tad-deċiżjoni kien il-parteċipazzjoni frekwenti tagħhom fil-kumitati prinċipali, bħal banek oħra, u l-fatt li fi ħdan dawn il-kumitati huma kienu ftehmu fuq l-interessi u l-kundizzjonijiet li għandhom jiġu applikati. Fil-kontroreplika, hija żżid li, jekk ċerti membri tal-"klabb Lombard" setgħu jiftehmu u jaqsmu informazzjoni minn qabel, dawn il-prattiċi miftiehma iżolati kienu jservu biss, madankollu, sabiex jippreparaw il-prattiċi miftiehma fi ħdan il-kumitati differenti.

2. Il-kunsiderazzjonijiet tal-Qorti tal-Prim’Istanza

a) Fuq il-kriterji applikati mill-Kummissjoni u fuq id-daqs ta’ l-istabbilimenti

134 Għandu jiġi osservat, qabel kollox, li t-teżi mressqa minn ÖVAG u NÖ-Hypo, li d-daqs ta’ l-impriżi kienet ġiet meħuda in kunsiderazzjoni bħala kriterju sabiex jiġu identifikati d-destinatarji tad-deċiżjoni kkontestata, tirriżulta minn interpretazzjoni żbaljata tal-premessa 470 tad-deċiżjoni kkontestata, li tesponi, b’mod partikolari, dan li ġej:

"Id-destinatarji ta’ din id-deċiżjoni kienu ġew iddeterminati abbażi ta’ parteċipazzjoni partikolarment frekwenti fil-kumitati prinċipali; kumitati "operazzjonijiet attivi u/jew passivi" fi Vjenna jew fuq livell federali (inklużi l-kumitati fuq il-kreditu lill-individwi jew lil professjonijiet liberi), kumitati "MiniLombard" u kumitati tal-kontrolluri. Barra minn hekk, bl-eċċeżzjoni ta’ NÖ-Hypo u ta’ RBW (RLB [mix-xahar] ta’ Lulju 1997), huma għandhom rwol importanti fis-suq bankarju Awstrijak minħabba d-daqs tagħhom."

135 Fil-fatt, l-aħħar frażi ta’ din il-premessa ma ssemmix kriterju applikat mill-Kummissjoni, iżda tindika r-riżultat, skond id-daqs ta’ impriżi msemmija, ta’ l-applikazzjoni ta’ l-uniku kriterju użat, li huwa dak tal-parteċipazzjoni frekwenti fil-kumitati prinċipali.

136 Għaldaqstant, l-ilmenti tar-rikorrenti dwar l-applikazzjoni ta’ l-allegat kriterju tad-daqs ta’ l-impriżi huma irrilevanti.

137 Jekk jitqies li ÖVAG u NÖ-Hypo għandhom il-ħsieb, barra minn hekk, li jsostnu li l-Kummissjoni kellha tuża d-daqs ta’ l-impriżi bħala kriterju ta’ l-għażla tad-destinatarji, tali teżi ma tistax tiġi aċċettata.

138 Fil-fatt, skond ġurisprudenza kostanti, il-fatt li operatur, li kien jinsab f’sitwazzjoni simili għal dik tar-rikorrent, ma kienx akkużat bi ksur mill-Kummissjoni ma jistax, f’kull każ, jippermetti li jiġi eskluż il-ksur li bih huwa akkużat ir-rikorrent, jekk dan kien ġie stabbilit korrettament (sentenza tal-Qorti tal-Ġustizzja tal-31 ta’ Marzu 1993, Ahlström Osakeyhtiö et vs Il-Kummissjoni, C‑89/85, C‑104/85, C‑114/85, C‑116/85, C‑117/85 u C‑125/85 sa C‑129/85, Ġabra p. I‑1307, punt 146).

139 Minn din il-ġurisprudenza jirriżulta li l-Kummissjoni tista’ tindirizza, lil kull impriża li għaliha ksur ġie stabbilit, deċiżjoni li tikkonstata dan il-ksur u li timponilha sanzjoni. Argumenti bbażati fuq paragun tas-sitwazzjoni tad-destinatarju ta’ tali deċiżjoni mas-sitwazzjoni ta’ impriżi oħra (kemm jekk huma destintarji jew le ta’ l-istess deċiżjoni) ma jistgħux, f’kull każ, iqiegħdu in kwistjoni l-legalità tad-deċiżjoni safejn din tikkonstata u tippenalizza ksur effettivament stabbilit. Għaldaqstant, tali argumenti huma rrilevanti safejn jikkonċernaw l-għażla ta’ ÖVAG u ta’ NÖ-Hypo bħala destinatarji tad-deċiżjoni.

b) Fuq l-identifikazzjoni tal-kumitati prinċipali

Fuq il-motivazzjoni

140 Il-premesa 470 tad-deċiżjoni kontestata, imsemmija fil-punt 134 hawn fuq, tindika bħala "kumitati prinċipali" il-kumitati "operazzjonijiet attivi u/jew passivi" fi Vjenna u fil-livell federali (inklużi l-kumitati fuq il-kreditu lill-individwi u lil professjonijiet liberi), il-kumitati "Minilombard" u l-kumitati tal-kontrolluri.

141 Il-kumitati differenti huma deskritti fil-premessa 51 tad-deċiżjoni kkontestata, li tindika b’mod ċar, fir-rigward tal-biċċa l-kbira tal-kumitati msemmija hawn fuq, ir-raġuni għalfejn ngħatatilhom importanza partikolari. Ċertament, l-importanza tal-"Minilombard" mhijiex espressament invokata f’din il-premessa. Madankollu, hekk kif tosserva ġustament il-Kummissjoni, huwa mifhum li kumitat iddedikat għar-rati ta’ interessi ta’ krediti mogħtija lill-klijenti kummerċjali huwa partikolarment importanti. Din l-importanza kellha tkun evidenti għall-banek destinatarji tad-deċiżjoni kkontestata.

142 Peress li l-Kummissjoni esponiet ir-raġunijiet li għalihom hija kienet ikklassifikat ċerti kumitati bħala partikolarment importanti, hija ma kinitx obbligata tispjega, barra minn hekk, għalfejn hija ma kinitx attribwiet l-istess importanza lil kumitati oħra.

143 Għaldaqstant, l-ilment ibbażat fuq motivazzjoni insuffiċjenti ta’ l-għażla tal-"kumitati prinċipali" mhuwiex fondat.

Fuq l-evalwazzjoni ta’ l-importanza tal-kumitati u fuq iċ-"ċirkolu ristrett ta’ banek"

144 Fil-preżenza ta’ netwerk ta’ ftehim daqshekk kumpless bħal dak in kwistjoni, il-Kummissjoni kellha diskrezzjoni sabiex tiddetermina, fost il-prattiċi miftiehma differenti, dawk li hija kkunsidrat bħala partikolarmenti sinjifikattivi, peress li din l-għażla tista’ tkun is-suġġett ta’ stħarriġ ġudizzjarju ristrett. F’dan ir-rigward, il-Kummissjoni setgħet, mingħajr ma twettaq żball manifest, tagħti iktar importanza lill-kumitati ta’ portata ġenerali tal-belt kapitali mill-prattiċi miftiehma reġjonali jew speċjalizzati, peress li ta’ l-ewwel setgħu jinfluwenzaw ta’ l-aħħar. Il-fatt li dawn il-kumitati kklassifikati bħala partikolarment importanti mill-Kummissjoni, kienu jimplikaw banek stabbiliti fi Vjenna iktar minn dawn stabbiliti fi bliet oħra jew reġjuni ma jistax jinvalida l-konklużjoni li l-għażla mwettqa mill-Kummissjoni kienet leġittima.

145 Il-Kummissjoni lanqas ma qabżet il-limiti tad-diskrezzjoni tagħha meta rrifjutat li tinkludi, fost il-kumitati l-iktar importanti, "ċirkolu ristrett ta’ banek", li fih l-ikbar banek kienu jiftehmu qabel il-kumitati. Barra minn hekk, ÖVAG u NÖ-Hypo ma jistgħux isemmu s-sitwazzjoni ta’ impriżi oħra li pparteċipaw għall-ksur sabiex jikkontestaw l-inkluzjoni tagħhom fost id-destinatarji tad-deċiżjoni kkontestata.

c) Fuq il-frekwenza tal-parteċipazzjoni ta’ ÖVAG u ta’ NÖ-Hypo fil-kumitati prinċipali

146 Fir-rigward tal-frekwenza tal-pateċipazzjoni ta’ ÖVAG u ta’ NÖ-Hypo fil-kumitati, jirriżulta minn tabella ppreżentata mill-Kummissjoni u annessa mar-risposta tagħha, li l-kontenut tagħha mhuwiex ikkontestat, li ż-żewġ stabbilitimenti kienu pparteċipaw fil-kumitati prinċipali kollha. Ċertament, il-parteċipazzjoni ta’ NÖ-Hypo fil-"Minilombard" (3 laqgħat minn 21) u fil-kumitat tal-kontrolluri (laqgħa waħda minn 40) ma dehritx sinijifikattiva ħafna. Min-naħa l-oħra, NÖ-Hypo pparteċipa f’14-il laqgħa tal-kumitati federali, minn totali ta’ 15, u f’32 kumitati ta’ Vjenna minn total ta’ 50. Fir-rigward ta’ ÖVAG, minn din it-tabella jirriżulta li huwa kien preżenti fil-laqgħat kollha tal-kumitati federali, f’42 laqgħa tal-kumitati fi Vjenna minn total ta’ 50, f’17-il laqgħa tal-"Minilombard", minn total ta’ 21, u f’14-il laqgħa tal-kumitat tal-kontrolluri, minn total ta’ 40. L-ilment li l-Kummissjoni evalwat ħażin il-frekwenza tal-parteċipazzjoni ta’ ÖVAG u ta’ NÖ-Hypo fil-kumitati prinċipali għandu, għaldaqstant, jiġi eskluż.

d) Konklużjoni

147 Mill-kunsiderazzjonijiet preċedenti jirriżulta li l-ilmenti mressqa minn ÖVAG u NÖ-Hypo rigward l-għażla tad-destinatarji tad-deċiżjoni kkontestata għandhom jiġu miċħuda.

D – Fuq l-amministrazzjoni tal-prova permezz ta’ dokumenti ta’ l-1994 (kawża T-271/02)

1. L-argumenti tal-partijiet

148 ÖVAG u NÖ-Hypo jilmentaw li l-Kummissjoni kisret l-obbligu ta’ motivazzjoni billi bbażat ċerti konstatazzjonijiet importanti fuq dokumenti li jippreċedu l-perijodu li għalih kien ġie kkonstatat il-ksur. Barra minn hekk, huma jsostnu li l-użu ta’ dawn id-dokumenti seta’ jinfluwenza d-deċiżjoni fuq il-multi.

149 Il-Kummissjoni tammetti li rreferiet għal dokumenti ta’ l-1994 sabiex tiddeskrivi l-kuntest globali ta’ l-akkordju. Madankollu, hija ssostni li l-konstatazzjonijiet tagħha dwar il-ksur huma bbażati fuq dokumenti ta’ l-1995.

2. Il-kunsiderazzjonijiet tal-Qorti tal-Prim’Istanza

150 L-obbligu ta’ motivazzjoni ma jistax jinkiser permezz ta’ l-użu ta’ dokumenti li jippreċedu l-perijodu msemmi fid-deċiżjoni kkontestata. Fil-fatt, huwa leġittimu li l-Kummissjoni tiddeskrivi, f’deċiżjoni li timponi multi, il-kuntest iktar wiesgħa li fih taqa’ l-imġiba illegali.

151 Barra minn hekk, ÖVAG u NÖ-Hypo jaffermaw li huma ma jikkontestawx il-kontenut tad-dikjarazzjoni ta’ l-oġġezzjonijiet. Huma lanqas jikkontestaw l-eżattezza tal-konstatazzjonijiet konkreti li jinsabu fid-deċiżjoni kkontestata minħabba l-fatt li mhumiex ibbażati fuq provi datati fil-perijodu rilevanti.

152 F’dawn iċ-ċirkustanzi, ir-riferiment, fid-deċiżjoni kkontestata, għal dokumenti li jippreċedu l-perijodu li għalih kien ġie kkonstatat il-ksur, ma jistax jaffettwa l-validità tad-deċiżjoni kkontestata.

E – Fuq ir-raġunijiet ibbażati fuq in-nuqqas ta’ effett tal-kumitati dwar il-kummerċ

1. Osservazzjonijiet preliminari

153 Ir-rikorrenti kollha jsostnu li l-kumitati tal-"klabb Lombard" ma jaqgħux taħt il-projbizzjoni ta’ l-Artikolu 81(1) KE, peress li huma ma setgħux jaffettwaw il-kummerċ bejn l-Istati Membri.

154 Fid-deċiżjoni kkontestata, il-Kummissjoni evalwat il-kapaċità tal-kumitati kkunsidrati flimkien li jaffettwaw il-kummerċ bejn l-Istati Membri. Ir-riżultat ta’ dan l-eżami globali, espost fil-premessi 442, 451 u 469 tad-deċiżjoni kkontestata, jista’ jinġabar fil-qosor kif ġej:

– in-netwerk maħluq mill-"klabb Lombard" kien fih numru kbir ta’ kumitati strettament marbuta bejniethom u kien ikopri t-territorju kollu ta’ l-Awstrija;

– kien jimplika kważi l-istabbilimenti ta’ kreditu Awstrijaċi kollha;

– kien ikopri firxa ta’ prodotti u servizzi bankarji offerti fl-Awstrija;

– l-għan anti-kompetittiv tal-kumitati ma kienx ikkontestat;

– l-akkordju biddel il-kundizzjonijiet tal-kompetizzjoni fl-Awstrija kollha;

– b’hekk huwa kien ta’ natura li jkollu effetti, mill-aspett tad-domanda, fuq l-imġiba ta’ l-impriżi u tal-konsumaturi marbuta direttament jew indirettament tal-kummerċ transkonfinali;

– kien ukoll ta’ natura li jinfluwenza d-deċiżjonijiet ta’ dħul fis-suq ta’ banek barranin;

– seta’, għaldaqstant, jaffettwa b’mod sinjifikattiv l-kummerċ bejn l-Istati Membri.

Din il-konklużjoni hija spjegata, fil-premessi 454 sa 465, permezz ta’ serje ta’ eżempji relatati, minn naħa, mad-domanda u, min-naħa l-oħra, mal-provvista.

155 Ir-rikorrenti jikkontestaw din l-evalwazzjoni. L-ewwel nett, huma jressqu ċerti kunsiderazzjonijiet ġenerali dwar l-interpretazzjoni tal-kriterju tan-natura transkonfinali u l-applikazzjoni tiegħu f’din il-kawża, billi jsostnu, b’mod partikolari, li l-kapaċità tal-kumitati differenti li jaffettwaw il-kummerċ bejn l-Istati Membri għandha tiġi eżaminata separatament għal kull wieħed minnhom. It-tieni nett, huma jikkontestaw l-eżempji ta’ effett potenzjali tal-kummerċ bejn l-Istati Membri mogħtija mill-Kummissjoni fil-premessi 454 sa 465 tad-deċiżjoni kkontestata. It-tielet nett, RLB jinvoka s-sitwazzjoni partikolari ta’ RBW.

2. Fuq l-interpretazzjoni tal-kriterju tal-kapaċità li jaffettwaw il-kummerċ bejn l-Istati Membri u l-applikazzjoni tiegħu f’din il-kawża

a) L-argumenti tal-partijiet

156 Ir-rikorrenti jsostnu li l-ftehim tal-"klabb Lombard" jikkostitwixxi akkordju purament nazzjonali, peress li stabbilimenti Awstrijaċi biss ipparteċipaw fih u li huwa kien ikkonċernat biss mill-prestazzjoni tas-servizzi fis-suq nazzjonali Awstrijak, kif ukoll fis-suq reġjonali u lokali.

157 RLB jinvoka l-prinċipju ta’ sussidjarjetà stabbilit fl-Artikolu 5 KE, li jipprekludi, fl-opinjoni tiegħu, interpretazzjoni wiesgħa tal-kundizzjoni ta’ l-effett bejn l-Istati ta’ l-Artikolu 81(1) KE. Huwa josserva li l-għan taż-żamma ta’ kompetizzjoni b’saħħitha jista’ jkun inkompattibbli ma’ għanijiet oħra ta’ politika ekonomika, bħal dak ta’ stabbilità monetarja, u s-soluzzjoni ta’ dawn il-kunflitti hija, fl-aħħar mill-aħħar, ta’ natura politika. Huwa jfakkar li l-Kummissjoni kkunsidrat, għall-inqas sa l-1986, il-ftehim bejn il-banek li kien jikkonċerna biss ir-rati ta’ interess u li kien awtorizzat u approvat mill-awtoritajiet nazzjonali bħala strument leġittimu tal-politika monetarja ta’ l-Istati Membri. Billi jinvoka l-parteċipazzjoni ta’ l- OeNB fil-kumitati in kwistjoni, RLB isostni li mhuwiex il-kompitu tal-Kummissjoni li timponi l-perspettiva attwali tagħha tar-relazzjoni bejn politika ta’ kompetizzjoni u politika monetarja minflok il-perspettiva ta’ l-awtorità Awstrijaka ta’ sorveljanza tal-banek, f’każ fejn l-effetti ser jinħassu biss fit-territorju Awstrijak.

158 Ir-rikorrenti kollha jsostnu li l-kapaċità tal-kumitati differenti li jaffettwaw il-kummerċ bejn l-Istati membri għandha tiġi evalwata separatament għal kull wieħed minnhom. In sostenn tat-teżi tagħhom li ma teżistix rabta bejn il-kumitati li jiġġustifikaw evalwazzjoni globali ta’ l-effetti tagħhom, huma jsostnu, minn naħa, li l-klassifikazzjoni tal-kumitati bħala akkordju globali uniku hija żbaljata u, min-naħa l-oħra, li s-servizzi bankarji kkonċernati mill-kumitati jaqgħu taħt swieq differenti. RZB, ÖVAG u NÖ-Hypo jaffermaw li, jekk l-ebda wieħed mill-ftehim, ikkunsidrati individwalment, ma jista’ jipproduċi effett bejn l-Istati, in-natura transkonfinali ta’ kull ftehim ma tistax tirriżulta minn eżami globali. BAWAG, RLB, PSK u Erste jenfasizzaw li wieħed ma jistax jiddeduċi tali effett ta’ kull ftehim min-natura transkonfinali tas-servizzi li huma s-suġġett ta’ diskussjoni ta’ xi kumitati. Fl-aħħar nett, RLB huwa ta’ l-opinjoni li eżami separat għandu jsir għal dak li jikkonċerna t-tariffi bejn il-banek multilaterali ttrattati fil-kuntest tal-kumitati relatati mal-ħlas, peress li l-ftehim relatat miegħu jista’ jibbenefika minn eżenzjoni taħt l-Artikolu 81(3) KE.

159 Ir-rikorrenti huma ta’ l-opinjoni li wieħed ma jistax jafferma, b’mod ġenerali, li akkordju li japplika għat-territorju kollu ta’ Stat Membru jista’, min-natura tiegħu stess, jaffettwa b’mod sinjifikattiv il-kummerċ bejn Stati Membri. Huma jiddeduċu mill-ġurisprudenza (sentenza tal-Qorti tal-Ġustizzja tal-21 ta’ Jannar 1999, Bagnasco et, C‑215/96 u C‑216/96, Ġabra p. I‑135) u l-prattika ta’ teħid ta’ deċiżjoni tal-Kummissjoni [Deċiżjoni 1999/687/KE tal-Kummissjoni tat-8 ta’ Settembru 1999, dwar proċedura ta’ applikazzjoni ta’ l-Artikolu 81 tat-Trattat KE (IV/34.010 Nederlandse Vereniging van Banken [Ftehim GSA ta’ l-1991], IV/33.793 Nederlandse Postorderbond, IV/34.234 Verenigde Nederlandse Uitgeversbedrijven u IV/34.888 Nederlandse Organisatie van Tijdschriften Uitgevers/Nederlandse Christelijke Radio Vereniging) (ĠU L 271, p. 28, iktar ‘il quddiem id-"deċiżjoni Banek Olandiżi II")], li dan japplika b’mod aktar partikolari għall-ftehim bejn stabbilimenti ta’ kreditu. Skondhom, ċirkustanzi addizzjonali (li ma jinsabux f’dan il-każ) huma neċessarji, flimkien ma’ l-estenzjoni territorjali, sabiex tkun tista’ tiġi kkonstatata n-natura transkonfinali ta’ akkordju "nazzjonali". Skond xi rikorrenti, huwa neċessarju għal dan il-għan li l-akkordju jkollu l-effetti tat-tqassim tas-suq.

160 Ir-rikorrenti jaffermaw, f’dan ir-rigward, li ebda miżura intiża sabiex jiġu esklużi kompetituri barranin mis-suq Awstrijak ma ttieħdet u lanqas ma ġiet maħsuba. Minn naħa, huma jsostnu li tali miżuri ma kinux neċessarji, peress li s-servizzi bankarji kkonċernati mill-ftehim l-iktar importanti (kontijiet ta’ tfaddil u krediti lill-individwi u lill-impriżi żgħar) ma tantx kienu interessanti għall-banek barranin. Skondhom, dan kien il-każ, minħabba li l-ostakoli għad-dħul fis-suq kienu għolja (b’mod partikolari, il-preferenza tal-klijentela għall-banek lokali, il-problemi lingwistiċi u n-neċessità li jkun hemm netwerk ta’ aġenziji kbir), it-tieni nett, minħabba li dawn is-servizzi ma kinux joħolqu profitti kbar u, it-tielet nett, minħabba li s-suq ta’ dawn is-servizzi fl-Awstrija kien laħaq is-saturazzjoni. Min-naħa l-oħra, huma jaffermaw li banek barranin kienu preżenti fis-suq Awstrijak.

161 Il-Kummissjoni tikkontesta dawn l-argumenti.

b) Il-kunsiderazzjonijiet tal-Qorti tal-Prim’Istanza

Fuq il-prinċipji li jirregolaw l-evalwazzjoni tal-kapaċità li l-kummerċ bejn Stati Membri jiġi affettwat

162 Il-kundizzjoni relatata ma’ l-effetti fuq il-kummerċ bejn Stati Membri, li tinsab fl-Artikolu 81(1) KE, hija intiża sabiex jiġi ddeterminat, f’dak li jirrigwarda l-leġiżlazzjoni tal-kompetizzjoni, il-kamp ta’ applikazzjoni tad-dritt Komunitarju b’relazzjoni għal dak ta’ l-Istati Membri. Huwa għalhekk li jaqa’ taħt il-kamp ta’ applikazzjoni tad-dritt Komunitarju kull akkordju jew prattika miftiehma li jista’ jolqot il-kummerċ bejn l-Istati Membri b’mod li jista’ jkun ta’ dannu għat-twettiq ta’ l-għanijiet ta’ suq wieħed bejn l-Istati Membri, b’mod partikolari billi jiġu iżolati s-swieq nazzjonali jew billi tiġi modifikata l-istruttura tal-kompetizzjoni fis-suq komuni. Min-naħa l-oħra, l-imġiba li l-effetti tagħha jinħassu ġewwa territorju ta’ Stat Membru wieħed taqa’ fil-kamp ta’ l-ordni ġuridiku nazzjonali (sentenza tal-Qorti tal-Ġustizzja tal-31 ta’ Mejju 1979, Hugin vs Il-Kummissjoni, 22/78, Ġabra p. 1869, punt 17).

163 Skond ġurisprudenza kostanti, ftehim bejn impriżi, sabiex ikun jista’ jaffettwa l-kummerċ bejn Stati Membri, għandu, abbażi ta’ numru ta’ elementi oġġettivi ta’ dritt jew ta’ fatt, jippermetti li wieħed jipprevedi bi grad ta’ probabbiltà suffiċjenti li huma jeżerċitaw influwenza diretta jew indiretta, attwali jew potenzjali, fuq it-tendenzi tal-kummerċ bejn l-Istati Membri, b’mod li jkun jista’ jostakola t-twaqqif ta’ suq wieħed bejn l-Istati Membri (sentenza tal-Qorti tal-Ġustizzja tal-11 ta’ Lulju 1985, Remia et vs Il-Kummissjoni, 42/84, Ġabra p.2545, punt 22). B’hekk, l-effett fuq il-kummerċ intrakomunitarju jirriżulta b’mod ġenerali mill-għaqda ta’ diversi elementi li, meħuda waħedhom, mhumiex neċessarjament determinanti (sentenzi tal-Qorti tal-Ġustizzja tal-15 ta’ Diċembru 1994, DLG, C‑250/92, Ġabra p. I‑5641, punt 54; Bagnasco et, punt 159 imsemmi hawn fuq, punt 47, u tad-29 ta’ April 2004, British Sugar vs Il-Kummissjoni, C‑359/01 P, Ġabra p. I‑4933, punt 27).

164 F’dan ir-rigward, il-fatt li l-influwenza ta’ akkordju fuq il-kummerċ huwa sfavorevoli, newtrali jew favorevoli ma tantx huwa importanti. Fil-fatt, restrizzjoni ta’ kompetizzjoni hija kapaċi taffettwa l-kummerċ bejn Stati Membri meta hija tista’ tbiddel id-direzzjoni li t-tendenzi kummerċjali kieku kienu jsegwu (sentenza tal-Qorti tal-Ġustizzja tad-29 ta’ Ottubru 1980, Van Landewyck et vs Il-Kummissjoni, 209/78 sa 215/78 u 218/78, Ġabra p. 3125, punt 172). Għaldaqstant, it-teżi mressqa minn ċerti rikorrenti in kwistjoni, li l-effetti tat-tqassim tas-swieq jistgħu jittieħdu in kunsiderazzjoni biss sabiex jiġi konkluż li l-akkordju kien kapaċi jaffettwa l-kummerċ bejn Stati Membri, għandha tiġi eskluża.

165 Din l-interpretazzjoni wiesgħa tal-kriterju tal-kapaċità li jaffettwa l-kummerċ bejn Stati Membri ma tmurx kontra l-prinċipju ta’ sussidjarjetà invokat minn RLB. Fil-fatt, kif tosserva ġustament il-Kummissjoni, it-Trattat jipprevedi li kunflitti eventwali bejn iż-żamma ta’ kompetizzjoni b’saħħitha ma’ għanijiet leġittimi oħra ta’ politika ekonomika għandhom ikunu riżolti skond l-Artikolu 81(3) KE. Għaldaqstant, dan jista’ jiġi kkunsidrat bħala dispożizzjoni speċjali li timplementa l-prinċipju ta’ sussidjarjetà fil-qasam ta’ l-akkordji. Għaldaqstant, dan il-prinċipju ma jistax jiġi invokat sabiex jirrestrinġi l-kamp ta’ applikazzjoni ta’ l-Artikolu 81 KE (ara, f’dan is-sens is-sentenza tal-Qorti tal-Prim’Istanza tat-23 ta’ Ottubru 2003, Van den Bergh Foods vs Il-Kummissjoni, T‑65/98, Ġabra p. II‑4653, punt 197).

166 Sussegwentement, għandu jiġi enfasizzat li l-kapaċità ta’ akkordju li jaffettwa l-kummerċ bejn Stati Membri, jiġifieri l-effett potenzjali tiegħu, hija biżżejjed sabiex dan jaqa’ taħt il-kamp ta’ applikazzjoni ta’ l-Artikolu 81 KE u li mhuwiex neċessarju li jintwera’ preġudizzju effettiv fuq il-kummerċ (sentenza Bagnasco et, punt 159 imsemmi hawn fuq, punt 48, u s-sentenza tal-Qorti tal-Ġustizzja tas-17 ta’ Lulju 1997, Ferriere Nord vs Il-Kummissjoni, C‑219/95 P, Ġabra p. I‑4411, punt 19). Il-fatt li din il-kawża tikkonċerna l-evalwazzjoni a posteriori ta’ ksur li għadda ma jistax ibiddel dan il-kriterju, peress li effett potenzjali ta’ l-akkordju fuq il-kummerċ huwa wkoll suffiċjenti f’dan il-każ. Għaldaqstant, l-argumenti mressqa minn Erste, ÖVAG u NÖ-Hypo, li n-nuqqas allegat ta’ effetti tal-ftehim fuq is-suq kellu jittieħed in kunsiderazzjoni bħala prova ta’ l-inkapaċità ta’ dawn ta’ l-aħħar li jaffettwaw l-kummerċ bejn Stati Membri għandhom jiġu miċħuda.

167 Madankollu, huwa neċessarju li l-effett potenzjali ta’ l-akkordju fuq il-kummerċ bejn Stati jkun sinjifikattiv, jew, fi kmien ieħor, li ma jkunx insinjifikanti (sentenza tal-Qorti tal-Ġustizzja tat-28 ta’ April 1998, Javico, C‑306/96, Ġabra p. I‑1983, punti 12 sa 17; sentenza tal-Qorti tal-Prim’Istanza tad-19 ta’ Marzu 2003, CMA CGM et vs Il-Kummissjoni, T‑213/00, Ġabra p. II‑913, iktar ‘il quddiem is-"sentenza FETTCSA", punt 207).

Fuq l-eżami globali ta’ effett transkonfinali tal-kumitati

168 Fir-rigward tal-kwistjoni dwar jekk il-Kummissjoni kellhiex id-dritt tevalwa din l-influwenza potenzjali, in kwistjoni, globalment għall-prattiċi miftiehma kollha li seħħew fi ħdan il-kumitati tan-"netwerk Lombard", mill-ġurisprudenza jirriżulta li l-effetti fuq il-kummerċ bejn Stati Membri ta’ ftehim li bejniethom teżisti rabta diretta u li jagħmlu parti intergrali ta’ element wieħed għandhom jiġu eżaminati flimkien, filwaqt li ftehim li bejniethom mhemmx rabta diretta u li jikkonċernaw attivitajiet distinti għandhom jiġu eżaminati separatament (sentenza tal-Qorti tal-Prim’Istanza ta’ l-14 ta’ Mejju 1997, VGB et vs Il-Kummissjoni, T‑77/94, Ġabra p. II‑759, punti 126, 142 u 143).

169 Għall-kuntarju ta’ dak sostnut minn ÖVAG u NÖ-Hypo, mhuwiex determinanti f’dan ir-rigward jekk dawn kinux arranġamenti kuntrattwali informali, li jirrigwardaw prodotti ta’ l-istess tip u sempliċi, u li r-rilevanza tagħhom għal dak li jirrigwarda l-kummerċ bejn l-Istati hija evidenti.

170 Fil-fatt, rabta, li tiġġustifika u teħtieġ eżami globali tal-kapaċità li jiġi affettwat il-kummerċ bejn Stati Membri, teżisti b’mod partikolari bejn ftehim jew imġiba oħra li jirriżultaw fi ksur wieħed. Issa, kif jirriżulta mill-punti 111 sa 125 ta’ din is-sentenza, Il-Kummissjoni setgħet legalment tikkonkludi li l-prattiċi miftiehma fi ħdan il-kumitati differenti tal-"klabb Lombard" kienu parti ta’ ksur wieħed minħabba li huma kienu j