KONKLUŻJONIJIET TAL-AVUKAT ĠENERALI

BOT

ippreżentati fl-14 ta’ Ġunju 2017 ( 1 )

Kawża C-334/16

José Luís Núñez Torreiro

vs

AIG Europe Limited, Sucursal en España,

Unespa, Unión Española de Entidades Aseguradoras y Reaseguradoras

[talba għal deċiżjoni preliminari mressqa mill-Audiencia Provincial de Albacete (qorti provinċjali ta’ Albacete, Spanja)]

“Rinviju għal deċiżjoni preliminari – Direttiva 2009/103/KE – Assigurazzjoni għar-responsabbiltà ċivili ta’ vetturi bil-mutur – Assigurazzjoni obbligatorja – Derogi – Inċident ta’ vettura militari fuq terren mhux adattat – Kunċett ta’ ‘użu ta’ vetturi’ – Kunċett ta’ ‘funzjoni normali ta’ vettura’”

I. Introduzzjoni

1. Din it-talba għal deċiżjoni preliminari tirrigwarda l‑interpretazzjoni tal-Artikoli 3 u 5 tad-Direttiva 2009/103/KE tal‑Parlament Ewropew u tal-Kunsill, tas-16 ta’ Settembru 2009, dwar l-assigurazzjoni kontra responsabbiltà ċivili fir-rigward tal-użu ta’ vetturi bil-mutur u l-infurzar tal-obbligu ta’ assigurazzjoni kontra din ir-responsabbiltà ( 2 ).

2. Din it-talba tressqet fil-kuntest ta’ kawża bejn José Luís Núñez Torreiro u kumpannija tal-assigurazzjoni, AIG Europe Limited, Sucursal en España ( 3 ) (iktar ’il-quddiem l-“assiguratur”), dwar il-ħlas ta’ danni abbażi tal-assigurazzjoni obbligatorja għar-responsabbiltà ċivili tal‑użu vetturi bil-mutur ( 4 ).

3. Id-domandi mressqa mill-qorti tar-rinviju huma intiżi, essenzjalment, sabiex jikkjarifikaw il-kunċett ta’ “użu tal-vetturi” u, b’mod partikolari, sabiex jiġi magħruf jekk l-Istati Membri għandhomx il-possibbiltà li jiddefinixxuh b’mod differenti fid-dawl tad-Direttiva 2009/103 sabiex jiġi stabbilit jekk il-post tal-użu tal-vetturi jistax ikun raġuni għal deroga mill‑obbligu ta’ assigurazzjoni, li jimplika li għandu jiġi kkarifikat il‑kunċett ta’ “funzjoni normali tal-vettura” stabbilit fis-sentenza tal-4 ta’ Settembru 2014, Vnuk ( 5 ).

4. F’dawn il-konklużjonijiet, ser insostni li l-kunċett ta’ “użu ta’ vetturi”, li jinsab fl-ewwel paragrafu tal-Artikolu 3 tad-Direttiva 2009/103, li ġie ddefinit bħala kunċett awtonomu tad-dritt tal-Unjoni, għandu jiġi interpretat b’mod uniformi fl-Istati Membri kollha, billi jittieħed inkunsiderazzjoni l-użu tal‑vettura skont il-“funzjoni normali” tagħha, u li hija l-qorti tar-rinviju li għandha tinterpreta l-leġiżlazzjoni kollha bħal dik inkwistjoni fil‑kawża prinċipali sabiex tagħti l-effett utli tagħha għall-obbligu ta’ assigurazzjoni għar-responsabbiltà ċivili ta’ vetturi bil-mutur. Ser nispjega għalfejn ċirkustanzi bħal dawk inkwistjoni fil-kawża prinċipali ma jiġġustifikawx il-bidla tal-parametri tal-kunċett ta’ użu ta’ vettura skont il-“funzjoni normali” tagħha fid-dawl tat-terren li fuqu intużat il-vettura.

II. Il-kuntest ġuridiku

A. Id-dritt tal-Unjoni

5. Il-premessi 1 sa 3, 10 u 20 tad-Direttiva 2009/103 jipprevedu: “(1) Id-Direttiva tal-Kunsill 72/166/KEE tal-24 ta’ April, 1972 dwar l‑approssimazzjoni tal-liġijiet tal-Istati Membri li għandhom x’jaqsmu mal-assigurazzjoni kontra responsabbiltà ċivili fir‑rigward tal-użu ta’ vetturi bil-mutur u l-infurzar tal-obbligu ta’ assigurazzjoni kontra din ir-responsabbiltà [ ( 6 )], it-tieni Direttiva tal‑Kunsill 84/5/KEE tat-30 ta’ Diċembru, 1983 dwar l‑approssimazzjoni tal-liġijiet tal-Istati Membri li għandhom x’jaqsmu mal-assigurazzjoni kontra r-responsabbiltà ċivili fir‑rigward tal-użu ta’ vetturi bil-mutur [ ( 7 )], it-tielet Direttiva tal‑Kunsill 90/232/KEE tal-14 ta’ Mejju, 1990 dwar l‑approssimazzjoni tal-liġijiet tal-Istati Membri li għandhom x’jaqsmu mal-assigurazzjoni kontra r-responsabbiltà ċivili fir‑rigward tal-użu ta’ vetturi bil-mutur [ ( 8 )] u d-Direttiva 2000/26/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-16 ta’ Mejju, 2000 dwar l-approssimazzjoni tal-liġijiet tal-Istati Membri rigward l-assigurazzjoni kontra r-responsabbiltà ċivili fir-rigward tal-użu ta’ vetturi bil-mutur (ir-raba’ Direttiva dwar l‑assigurazzjoni għall‑vetturi) [ ( 9 )] ġew emendati kemm-il darba b’mod sostanzjali. Fl-interess taċ-ċarezza u tar-razzjonalità, dawn l-erba’ Direttivi għandhom jiġu kodifikati kif ukoll id-Direttiva tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill 2005/14/KE tal-11 ta’ Mejju, 2005 li temenda d-Direttivi tal-Kunsill 72/166[…], 84/5[…], 88/357[…], 90/232[…] u d-Direttiva 2000/26[…][ ( 10 )]. (2) Assigurazzjoni kontra r-responsabbiltà ċivili fir-rigward tal-użu ta’ vetturi bil-mutur […] hi ta’ importanza speċjali għaċ-ċittadini Ewropej, kemm għal dawk li għandhom polza ta’ assigurazzjoni kif ukoll għall-vittmi ta’ inċident. Għandha wkoll importanza ewlenija għal impriżi ta’ assigurazzjoni billi tikkostitwixxi parti importanti tan-negozju tal-assigurazzjoni li ma tirrigwardax il‑ħajja, konklużi fil-Komunità. Assigurazzjoni ta’ vetturi b’mutur għandha wkoll impatt fuq il-moviment ħieles ta’ persuni u vetturi. Għaldaqstant l‑iżvilupp u l-konsolidament tas-suq intern fir‑rigward tal‑assigurazzjoni ta’ vetturi bil-mutur fil-qasam tas‑servizzi finanzjarji tal-Komunità għandu jkun għan ewlieni. (3) Kull Stat Membru għandu jieħu l-miżuri kollha xierqa biex jassigura li r-responsabbiltà ċivili fir-rigward tal-użu ta’ vetturi normalment ibbażati fit-territorju tiegħu hi koperta b’assigurazzjoni. Il-limitu tar-responsabbiltà koperta u t-termini u l-kondizzjonijiet ta’ din il-kopertura għandhom jiġu determinati fuq il-bażi ta’ dawk il-miżuri. […] (10) Kull Stat Membru għandu jkun jista’ jaġixxi b’deroga mill‑obbligu ġenerali li tinħareġ assigurazzjoni fir-rigward ta’ vetturi ta’ persuni fiżiċi jew ġuridiċi pubbliċi jew privati. F’każ ta’ inċidenti kkawżati minn tali vetturi, l-Istat Membru li jkun qed juża d-deroga għandu jinnomina awtorità jew korp sabiex jikkumpensa għad-dannu lill‑vittmi ta’ inċidenti kkawżati fi Stat Membru ieħor. Għandu jiġi żgurat li kumpens xieraq jitħallas mhux biss lill-vittmi ta’ inċidenti kkawżati minn dawn il-vetturi meta jkunu f’pajjiż ieħor iżda wkoll lill-vittmi ta’ inċidenti li jseħħu fl-Istat Membru fejn il-vettura hi normalment ibbażata, sew jekk ikunu jew ma jkunux residenti fit‑territorju tiegħu. Barra minn hekk, l-Istati Membri għandhom jiżguraw li l-lista ta’ persuni eżentati mill-assigurazzjoni obbligatorja u l-awtoritajiet u l-korpi responsabbli għall-kumpens ta’ vittmi ta’ inċidenti kkawżati minn tali vetturi tiġi kkomunikata lill-Kummissjoni għall-pubblikazzjoni. […] (20) Il-vittmi tal-inċidenti bil-vetturi tal-mutur għandhom ikunu ggarantiti trattament komparabbli irrispettivament ta’ fejn fil‑Komunità jseħħu l-inċidenti.”

6. Skont l-Artikolu 1(1) ta’ din id-direttiva, “vettura” tfisser kull vettura bil-mutur intiża għaċ-ċirkulazzjoni fuq l-art u li taħdem b’forza mekkanika, iżda li ma tiċċirkulax fuq il-linji, u kull karru, kemm jekk agganċjat u kemm jekk le.

7. L-Artikolu 3 tal-imsemmija direttiva jipprevedi: “Kull Stat Membru għandu, soġġett għall-Artikolu 5, jieħu l-miżuri kollha xierqa biex jassigura li r-responsabbiltà ċivili fir-rigward tal-użu ta’ vetturi normalment ibbażati fit-territorju tiegħu tkun koperta minn assigurazzjoni. Il-ħsara koperta u t-termini u l-kondizzjonijiet tal-kopertura għandhom ikunu determinati fuq il-bażi tal-miżuri msemmijin fl-ewwel paragrafu. […] L-assigurazzjoni msemmija fl-ewwel paragrafu għandha tkopri b’mod obbligatorju kemm il-ħsara lill-proprjetà kif ukoll id-danni personali. […]”

8. L-Artikolu 5 tad-Direttiva 2009/103 ( 11 ), intitolat “Deroga mill‑obbligazzjonijiet fir-rigward ta’ assigurazzjoni obbligatorja tal‑vetturi”, jipprevedi: “1. Stat Membru jista’ jaġixxi b’deroga tal-Artikolu 3 fir-rigward ta’ ċerti persuni fiżiċi jew ġuridiċi, pubbliċi jew privati; il-lista ta’ dawn il‑persuni għandha titfassal mill-Istat konċernat u tiġi komunikata lill‑Istati Membri l-oħra u lill-Kummissjoni. […] 2. Stat Membru jista’ jaġixxi b’deroga tal-Artikolu 3 fir-rigward ta’ ċerti tipi ta’ vetturi jew ċerti vetturi li jkollhom pjanċa speċjali; il-lista tagħhom għandha titfassal mill-Istat ikkonċernat u tiġi komunikata lill‑Istati Membri l-oħra u lill-Kummissjoni. […]”

9. L-Artikolu 29 ta’ din id-direttiva jipprevedi: “Id-Direttivi 72/166/KEE, 84/5/KEE, 90/232/KEE, 2000/26/KE u 2005/14/KE […] huma mħassrin […]. Referenzi għad-Direttiva mħassra għandhom jinftiehmu bħala referenzi għal din id-Direttiva u għandhom jinqraw skont it-tabella ta’ korrelazzjoni fl-Anness II.”

B. Id-dritt Spanjol

10. Il-ley sobre responsabilidad civil y seguro en la circulación de vehículos a motor (liġi dwar ir-responsabbiltà ċivili u l-assigurazzjoni ta’ vetturi bil-mutur), approvata permezz tad-Digriet Leġiżlattiv Irjali Nru 8/2004 tad-29 ta’ Ottubru 2007 ( 12 ), tipprevedi, fl-Artikolu 1 tagħha: “1. Is-sewwieq ta’ vetturi bil-mutur huwa responsabbli, minħabba r-riskju involut fis-sewqan ta’ tali vetturi, għad-dannu kkawżat lil persuni jew lil beni bl-użu tagħhom. […] 6. Il-kunċetti ta’ “vetturi bil-mutur” u ta’ “fatt marbut mal-użu ta’ vettura” għall-finijiet ta’ din il-liġi huma ddefiniti permezz ta’ regolamenti. Fi kwalunkwe każ, ma għandhomx jitqiesu bħala fatti marbuta mal-użu ta’ vettura l-fatti li jirriżultaw mill-użu ta’ vettura bil-mutur għall-finijiet ta’ twettiq ta’ ksur intenzjonat kontra persuni u beni.”

11. L-ewwel u t-tieni subparagrafi tal-Artikolu 7(1) ta’ din il-liġi jipprevedu: “L-assiguratur, fil-kuntest tal-assigurazzjoni obbligatorja u taħt l-iskema tagħha, għandu jħallas lill-vittma d-danni subiti mill-persuna tagħha u mill-beni tagħha, kif ukoll l-ispejjeż u danni oħra li għalihom għandha dritt skont id-dritt applikabbli. Huwa eżentat minn dan l-obbligu biss jekk jipproduċi prova li l-fatt ma jagħtix lok għal responsabbiltà ċivili skont l-Artikolu 1 ta’ din il-liġi. Il-vittma jew l-eredi tagħha għandhom dritt iressqu kawża diretta kontra l-assiguratur għall-ħlas tal-imsemmija danni, liema kawża tkun preskritta f’terminu ta’ sena.”

12. Ir-reglamento del seguro obligatorio de responsabilidad civil en la circulación de vehículos de motor (regolament dwar l-assigurazzjoni obbligatorja għar-responsabbiltà ċivili għall-użu tal-vetturi bil-mutur) approvat permezz tad-Digriet Irjali Nru 1507/2008 tat-12 ta’ Settembru 2008 ( 13 ) jipprevedi, fl-Artikolu 2 tiegħu: “1. Għall-finijiet tar-responsabbiltà ċivili marbuta mal-użu ta’ vetturi bil-mutur u tal-kopertura tal-assigurazzjoni obbligatorja rregolata minn dan ir-regolament, jitqiesu bħala fatti marbuta mal-użu ta’ vettura l-fatti li jirriżultaw mir-riskju involut fis-sewqan tal-vetturi bil-mutur imsemmija fl-artikolu preċedenti, kemm fil-garaxxijiet u parkeġġi kif ukoll f’toroq u fuq terreni pubbliċi u privati adattati għat‑traffiku, urbani u interurbani, kif ukoll f’toroq u fuq terreni li, mingħajr ma ġew adattati għal dan il-għan, jintużaw ta’ spiss. 2. Ma jitqisux bħala fatti marbuta mal-użu ta’ vettura: a) Il-fatti li jirriżultaw minn avvenimenti sportivi b’vetturi bil-mutur f’ċirkwiti intiżi b’mod speċjali għal dan il-għan jew awtorizzati għal dawn l-avvenimenti […]. b) Il-fatti li jirriżultaw mit-twettiq ta’ xogħol industrijali jew agrikolu permezz ta’ vetturi bil-mutur intiżi b’mod speċjali għal dan il-għan, bla ħsara għall-applikazzjoni tal-paragrafu 1 fil-każ ta’ sewqan ta’ dawn il-vetturi fit-toroq u fuq it-terreni msemmija f’dan il-paragrafu, meta ma kinux qegħdin iwettqu xogħol industrijali jew agrikolu li huma intiżi għalih. Fil-kuntest tal-proċess loġistiku ta’ tqassim tal-vetturi, jitqiesu bħala xogħlijiet industrijali, it-tagħbija, il-ħatt, il-magazzinar u operazzjonijiet oħra meħtieġa ta’ vetturi li jitqiesu bħala merkanzija, ħlief it-trasport bit-toroq imsemmi fil-paragrafu 1. c) Iċ-ċaqliq ta’ vetturi bil-mutur fit-toroq u fuq it-terreni li fir-rigward tagħhom ma tapplikax il-leġiżlazzjoni msemmija fl-Artikolu 1, bħaż-żoni tal-portijiet jew tal-ajruporti. 3. L-użu ta’ vettura sabiex jitwettaq ksur intenzjonat kontra persuni u beni lanqas ma jista’ jitqies li huwa fatt marbut mal-użu ta’ vettura. Fi kwalunkwe każ, l-użu ta’ vettura bil-mutur b’wieħed mill-metodi msemmija fil-kodiċi kriminali bħala aġir li jikkostitwixxi ksur li jmur kontra s‑sigurtà fit-triq jitqies li huwa fatt marbut mal-użu ta’ vettura […].”

III. Il-kuntest fattwali u d-domandi preliminari

13. Fit-28 ta’ Ġunju 2012, J. L. Núñez Torreiro, uffiċjal tal-armata Spanjola, ipparteċipa f’eżerċizzji militari bil-lejl fuq terren ta’ prattika militari f’Chinchilla, Albacete (Spanja), meta l-vettura militari off-road 4x4 tal‑armata ( 14 ) Aníbal, li fiha huwa kien passiġġier, inqalbet, u kkawżatlu diversi ġrieħi. Din il-vettura ma kinitx qiegħda tinsaq f’żona għall‑vetturi bir-roti, iżda f’żona għall-vetturi bil-katina.

14. Abbażi tal-Artikolu 7 tal-LRCSCVM, J. L. Núñez Torreiro ppreżenta rikors dirett quddiem il-Juzgado de Primera Instancia n 1 ta’ Albacete (qorti tal-ewwel istanza Nru 1 ta’ Albacete, Spanja) kontra l‑assiguratur li miegħu l-Ministeru tad-Difiża Spanjol kellu assigurazzjoni obbligatorja tal-vettura, sabiex jikseb il-ħlas ta’ dannu ta’ EUR 15.300.56 fir-rigward tal-ġrieħi li kien ġarrab minħabba dan l-inċident.

15. L-assiguratur, filwaqt li invoka l-Artikolu 1(6) tal-LRCSCVM, moqri flimkien mal-Artikolu 2 tar-Regolament dwar l-assigurazzjoni obbligatorja, oppona l-ħlas ta’ din is-somma għaliex l-inċident ma kienx jirriżulta minn “att marbut mal-użu ta’ vettura”, peress li kien seħħ waqt li l-vettura inkwistjoni fil-kawża prinċipali kienet qiegħda tintuża fuq terren ta’ prattika militari, li hemm aċċess limitat għalih għal kull tip ta’ vetturi mhux militari. Fil-fatt, din il-kumpannija tal-assigurazzjoni qieset li dan it-terren ma kienx qiegħed jintuża spiss u ma kienx addattat għal dan il-għan, skont l-Artikolu 2 ta’ dan ir-regolament.

16. Permezz ta’ sentenza tat-3 ta’ Novembru 2015, il-Juzgado de Primera Instancia n 1 ta’ Albacete (qorti tal-ewwel istanza Nru 1 ta’ Albacete) ċaħdet ir-rikors minħabba li l-ġrieħi ta’ J. L. Núñez Torreiro ma kinux jirriżultaw minn “fatt marbut mal-użu ta’ vettura”, peress li l-vettura li kien jinsab fiha kienet qiegħda tiċċirkula fuq terren li ma kienx adattat għal dan il-għan u li ma kinitx tintuża ta’ spiss.

17. J. L. Núñez Torreiro appella minn din is-sentenza quddiem l‑Audiencia Provincial de Albacete (qorti provinċjali ta’ Albacete, Spanja) billi sostna li l-Artikolu 1(6) tal-LRCSCVM, moqri flimkien mal-Artikolu 2 tar-Regolament dwar l-assigurazzjoni obbligatorja, għandhom jiġu interpretati b’mod strett, skont is-sentenza Vnuk, li fiha l-Qorti tal-Ġustizzja ddeċidiet li r-responsabbiltà tal-assiguratur ma għandhiex tkun eskluża jekk l-użu tal-vettura huwa konformi mal-funzjoni normali tagħha.

18. L-Audiencia Provincial de Albacete (qorti provinċjali ta’ Albacete) esprimiet dubji dwar il-kompatibbiltà, mal-Artikolu 3 tad‑Direttiva 2009/103, tad-definizzjoni tal-kunċett ta’ “użu ta’ vetturi” previst fl-Artikolu 2(1) tar-Regolament dwar l-assigurazzjoni obbligatorja fir-rigward tas-sewqan ta’ vettura fuq terreni “adattati” jew “użati ta’ spiss”. Din il-qorti tqis li l-uniċi eċċezzjonijiet għall‑obbligu ta’ kopertura b’assigurazzjoni għar-responsabbiltà ċivili tal-vetturi bil-mutur, previsti minn din id-direttiva, huma dawk imsemmija fl-Artikolu 5. Barra minn hekk, hija tirrileva li, permezz tas‑sentenza Vnuk, il-Qorti tal-Ġustizzja ddeċidiet, b’mod partikolari, li l-kunċett ta’ “użu ta’ vetturi” ma għandux jitħalla għall-evalwazzjoni ta’ kull Stat Membru u interpretatu bħala l-użu ta’ vettura skont il-“funzjoni normali” tagħha. Skont il-qorti tar-rinviju, minn dan isegwi li, l-Istati Membri ma jistgħux jippreskrivu eċċezzjonijiet għar‑responsabbiltà tal‑assiguraturi jew għall-kunċett ta’ “użu ta’ vetturi” ħlief fil-kuntest tal‑Artikolu 5 tad-Direttiva 2009/103 jew, skont is-sentenza Vnuk, għall‑każijiet li fih sar użu mhux skont il-funzjoni normali tal-vettura. L‑eċċezzjonijiet għall-kunċett ta’ “użu ta’ vetturi” previsti fl‑Artikolu 2(1) ta’ dan ir-regolament dwar l-assigurazzjoni obbligatorja, li jikkonċernaw terren mhux adattat jew mhux użat ta’ spiss, huma, għalhekk, kuntrarji għad-dritt tal-Unjoni u ma għandhomx jiġu applikati.

19. Il-qorti tar-rinviju esprimiet l-istess dubji dwar l-eċċezzjonijiet relatati ma’ fatti li jirriżultaw minn avvenimenti sportivi jew mit-twettiq ta’ xogħol industrijali jew agrikolu, jew inkella minn fatti li jirriżultaw minn intenzjoni tas-sewwieq li jwettaq ksur kontra persuni jew beni, previsti fl-Artikolu 2(2) u (3) ta’ dan ir-regolament.

20. F’dawn iċ-ċirkustanzi, l-Audiencia Provincial de Albacete (qorti provinċjali ta’ Albacete) iddeċidiet li tissospendi l-proċeduri u li tagħmel lill-Qorti tal-Ġustizzja d-domandi preliminari segwenti: “1) Il-kunċett ta’ ‘użu ta’ vetturi’ – jew [fil-leġiżlazzjoni Spanjola] ‘hecho de la circulación’ – bħala riskju tal-assigurazzjoni għar‑responsabbiltà ċivili għall-użu ta’ vetturi bil-mutur, li tagħmel riferiment għalih il-leġiżlazzjoni Komunitarja (fost l-oħrajn, id‑Direttiva 2009/103 […] fl-Artikolu 3 tagħha), jista’ jiġi ddeterminat mil-leġiżlazzjoni nazzjonali ta’ Stat Membru b’mod differenti minn kif inhuwa ddeterminat fil-leġiżlazzjoni Komunitarja? 2) Fil-każ ta’ risposta affermattiva, l-imsemmi kunċett jista’ jeskludi (minbarra ċerti persuni speċifiċi u ċerti reġistrazzjonijiet jew tipi ta’ vetturi, kif indikat fl-Artikolu 5(1) u (2) tal-imsemmija direttiva) ċirkustanzi ta’ użu skont il-post fejn tintuża l-vettura, bħal ma huma toroq jew terreni “mhux adatti” għall-użu ta’ vetturi? 3) Bl-istess mod, jistgħu jiġu esklużi bħala “hecho de la circulación” attivitajiet speċifiċi tal-vettura marbutin mal-iskop tagħha (bħal ma jista’ jkun l-użu sportiv, industrijali jew agrikolu tagħha) jew mal‑intenzjoni tas-sewwieq (bħal ma jista’ jkun it-twettiq ta’ delitt intenzjonali permezz tal-vettura)?”

IV. L-analiżi tiegħi

A. Osservazzjonijiet preliminari

21. Preliminarjament, qabelxejn, għandu jiġi żgurat li l-vettura Aníbal tista’ tiġi ddefinita bħala “vettura” fis-sens tad‑Direttiva 2009/103, li normalment hija stazzjonata fi Stat Membru u li ma taqax f’waħda mill-kategoriji ta’ vetturi li huma s-suġġett ta’ deroga għall-obbligu ta’ assigurazzjoni ammessa minn din id-direttiva.

22. Infakkar li, minn naħa, skont il-paragrafu 1 tal-Artikolu 1 tal-imsemmija direttiva, kull vettura bil-mutur intiża għaċ-ċirkulazzjoni fuq l-art u li taħdem b’forza mekkanika, iżda li ma tiċċirkulax fuq il‑linji, u kull karru, kemm jekk agganċjat u kemm jekk le, taqa’ taħt dan il-kunċett. Il-karatteristiċi tekniċi tal-vettura Aníbal deskritti fil-proċess li għandha l-Qorti tal-Ġustizzja jindikaw li dawn il-kundizzjonijiet huma ssodisfatti.

23. Minn naħa l-oħra, l-ewwel sentenza tal-Artikolu 3 tad‑Direttiva 2009/103 tipprevedi li kull Stat Membru għandu, bla ħsara għall-Artikolu 5, jieħu l-miżuri kollha xierqa sabiex jiżgura li r‑responsabbiltà ċivili fir-rigward tal-użu ta’ vetturi normalment ibbażati fit-territorju tiegħu tkun koperta minn assigurazzjoni. Anki din il‑kundizzjoni hija ssodisfatta peress li l-vettura Aníbal, imsemmija fil‑kawża prinċipali, għandha n-numru ta’ reġistrazzjoni ET-107351, bl‑ittri “ET” jintużaw għal vetturi tal-armata tal-art tal-Ministeru tad‑Difiża Spanjola ( 15 ).

24. Barra minn hekk, l-Artikolu 5 ta’ din id-direttiva jipprevedi l-possibbiltà, għall-Istati Membri, li jidderogaw minn dan l-obbligu fir‑rigward ta’ ċerti persuni fiżiċi jew ġuridiċi, pubbliċi jew privati, jew ta’ ċerti tipi ta’ vetturi. Mill-proċess li għandha l-Qorti tal-Ġustizzja, jirriżulta li l-Gvern Spanjol ma użax tali deroga ( 16 ).

25. Għalhekk, jista’ jiġi ddikjarat li l-vettura Aníbal tissodisfa l‑kundizzjonijiet imsemmija fid-Direttiva 2009/103 u li, għalhekk, għandha titqies bħala vettura suġġetta għall-obbligu ta’ assigurazzjoni għar-responsabbiltà ċivili, li barra minn hekk, ma huwa kkontestat minn ebda parti li ressqet l-osservazzjonijiet bil-miktub tagħha ( 17 ).

26. Sussegwentement, għandha tiġi rrilevata l-inammissibbiltà tat-tielet domanda magħmula mill-qorti tar-rinviju, kif issottomettew dawn il‑partijiet. Permezz tat-tielet domanda preliminari tagħha, din il-qorti essenzjalment tistaqsi jekk id-dritt tal-Unjoni jipprekludix li Stat Membru jeskludi mill-kunċett ta’ “użu ta’ vetturi” sitwazzjonijiet bħal dawk li jissemmew fl-Artikolu 2(2) u (3) tar-Regolament dwar l-assigurazzjoni obbligatorja, jiġifieri fatti li jirriżultaw minn avvenimenti sportivi jew li jirriżultaw mit-twettiq ta’ xogħol industrijali jew agrikolu, jew inkella fatti li jirriżultaw mill-intenzjoni tas-sewwieq li jwettaq ksur kontra persuni jew beni.

27. F’dan ir-rigward, għandu jitfakkar li, skont ġurisprudenza stabbilita tal-Qorti tal-Ġustizzja, fil-kuntest tal-kooperazzjoni bejn din tal-aħħar u l-qrati nazzjonali stabbilita bl-Artikolu 267 TFUE, hija biss il-qorti nazzjonali li quddiemha tkun qiegħda tinstema’ l-kawża u li għandha tassumi r-responsabbiltà tad-deċiżjoni ġuridika, li għandha tevalwa, fir-rigward taċ-ċirkustanzi partikolari tal-kawża, kemm il-ħtieġa ta’ deċiżjoni preliminari sabiex tkun f’pożizzjoni li tagħti d-deċiżjoni tagħha kif ukoll r-rilevanza tad-domandi li hija tagħmel lill-Qorti tal-Ġustizzja. Konsegwentement, meta d-domandi magħmula jirrigwardaw l‑interpretazzjoni tad-dritt tal-Unjoni, il-Qorti tal-Ġustizzja hija, bħala regola, obbligata tagħti deċiżjoni. Madankollu, hija wkoll ġurisprudenza stabbilita li l-Qorti tal-Ġustizzja tista’ tirrifjuta li tiddeċiedi fuq domanda jekk jidher b’mod manifest li l-interpretazzjoni mitluba tad-dritt tal-Unjoni ma għandha ebda rabta mar-realtà jew mas‑suġġett tat-tilwima fil-kawża prinċipali, meta l-problema tkun ta’ natura ipotetika jew inkella meta l-Qorti tal-Ġustizzja ma jkollhiex punti ta’ fatt u ta’ liġi neċessarji sabiex tirrispondi b’mod effettiv għad-domandi magħmula lilha ( 18 ).

28. Għandu jiġi kkonstatat li, fil-kawża prinċipali, ma hijiex kwistjoni ta’ fatt li jirriżulta minn avvenimenti sportivi jew mit-twettiq ta’ xogħol industrijali jew agrikolu u lanqas minn fatt li jiżvela intenzjoni li jitwettaq ksur kontra persuni jew beni. Ir-risposta għat-tielet domanda preliminari għalhekk ma hijiex utli sabiex tiġi deċiża l-kawża prinċipali.

29. Konsegwentement, fid-dawl tal-ġurisprudenza msemmija fil‑punt 27 ta’ dawn il-konklużjonijiet, għandu jitqies li t-tielet domanda magħmula fid-digriet tar-rinviju hija inammissibbli.

30. Finalment, fir-rigward tal-ewwel żewġ domandi, inqis li għandhom jiġu ttrattati flimkien, peress li r-risposta għall‑ewwel domanda tirriżulta direttament mis-sentenza Vnuk u t-tieni waħda teżiġi eżami dwar id-definizzjoni tal-kunċett ta’ “użu ta’ vetturi” imsemmija f’din l-istess sentenza.

31. B’hekk, l-analiżi tiegħi ser tirrigwarda, l-ewwel nett, in-natura awtonoma tal-kunċett ta’ “użu ta’ vetturi” u, it-tieni nett, il-kundizzjoni tal-użu tal-vettura skont il-“funzjoni normali” tagħha, li hija relatata magħha.

B. Fuq il-kunċett ta’ “użu ta’ vetturi”

32. Permezz tal-ewwel domanda preliminari tagħha, il-qorti tar-rinviju titlob lill-Qorti tal-Ġustizzja tiddeċiedi dwar jekk il-kunċett tal-“użu ta’ vetturi” jistax, fid-dritt nazzjonali ta’ Stat Membru, jingħata definizzjoni differenti minn dik użata fil-leġiżlazzjoni tal-Unjoni, b’mod partikolari fl-Artikolu 3(1) tad-Direttiva 2009/103.

33. Qabelxejn, għandu jiġi rrilevat li r-risposta għal din id-domanda ngħatat b’mod espliċitu fis-sentenza Vnuk, minkejja li l-interpretazzjoni użata minn din is-sentenza tikkonċerna d-Direttiva 72/166. Fil-fatt, filwaqt li din id-direttiva ġiet abrogata bid-Direttiva 2009/103 ( 19 ), jirriżulta li l‑Anness II tagħha kif ukoll l-Artikoli 3 u 5 jikkorrispondu, essenzjalment, għall-Artikoli 3 u 4 tad-Direttiva 72/166.

34. Fil-punt 41 tas-sentenza Vnuk, il-Qorti tal-Ġustizzja kkonstatat li l‑kunċett ta’ “użu ta’ vetturi” ma għandux jiġi suġġett għal evalwazzjoni minn kull Stat Membru.

35. Il-punt 42 ta’ din is-sentenza jispeċifika li din l-analiżi hija bbażata, l-ewwel nett, fuq il-konstatazzjoni tal-assenza ta’ dispożizzjoni tad‑Direttiva 72/166 jew ta’ direttivi oħra relatati mal-assigurazzjoni obbligatorja li jirreferu espressament għad-dritt tal-Istati Membri sabiex jistabbilixxu t-tifsira u l-portata ta’ dan il-kunċett, u, sussegwentement, fuq l-applikazzjoni ta’ ġurisprudenza stabbilita li tipprevedi f’tali każ, li d-dispożizzjoni tad-dritt tal-Unjoni għandha tiġi interpretata b’mod awtonomu u uniformi, kif jitolbu r-rekwiżiti ta’ applikazzjoni uniformi tad-dritt tal-Unjoni u l-prinċipju ta’ ugwaljanza. Għal dan il-għan, għandhom jittieħdu inkunsiderazzjoni t-termini tagħha kif ukoll l-għanijiet li għandhom jiġu segwiti mil-leġiżlazzjoni li tagħmel parti minnha.

36. Il-Qorti tal-Ġustizzja, fl-imsemmija sentenza, fl-ewwel lok għamlet analiżi tal-verżjonijiet lingwistiċi tad-Direttiva 72/166, li t-termini tagħha huma differenti. Jidher li t-terminu “ċirkulazzjoni”, li jista’ jimplika esklużivament użu fit-triq, “użu” jew inkella “funzjonament” li, għall-kuntrarju, ma jirreferux neċessarjament għal sitwazzjoni ta’ ċirkulazzjoni fit-triq, jintuża sabiex jiddeskrivi l-istess kunċett ( 20 ).

37. Il-Qorti tal-Ġustizzja sussegwentement applikat ġurisprudenza stabbilita wkoll li d-dispożizzjonijiet tad-dritt tal-Unjoni għandhom jiġu interpretati u applikati b’mod uniformi, fid-dawl tal-verżjonijiet stabbiliti fil-lingwi kollha tal-Unjoni Ewropea u f’każ ta’ diverġenza bejn id-diversi verżjonijiet lingwistiċi ta’ test tad-dritt tal-Unjoni, id-dispożizzjoni inkwistjoni għandha tiġi interpretata skont l-istruttura ġenerali u l-għan tal-leġiżlazzjoni li tifforma parti minnha ( 21 ).

38. Il-Qorti tal-Ġustizzja enfasizzat b’mod partikolari l-għan tal‑protezzjoni tal-vittmi ta’ inċidenti kkawżati b’vettura bil-mutur, imsaħħaħ b’mod kostanti mil-leġiżlatur tal-Unjoni fl-evoluzzjoni tad‑direttivi li jikkonċernaw l-assigurazzjoni obbligatorja ( 22 ). Fost id-diversi bidliet imsemmija jistgħu jissemmew l-estensjoni tal-assigurazzjoni għad-danni fiżiċi, it-trattament tal-każijiet ta’ nuqqas ta’ assigurazzjoni, il-benefiċċju tal-protezzjoni mogħtija lill-passiġġieri, l‑ammissjoni ta’ kawża diretta tal-persuni leżi, il-limitazzjoni ta’ ċerti esklużjonijiet ta’ assigurazzjoni u l-aġġustament tal-ammonti minimi ta’ assigurazzjoni ( 23 ). Jista’ jingħad ukoll li d-Direttiva 2009/103 hija strument ta’ kodifikazzjoni intiż sabiex jiffaċilita l-implementazzjoni tad‑dispożizzjonijiet ta’ protezzjoni msemmija b’mod partikolari f’din is‑sentenza.

39. Il-Qorti tal-Ġustizzja għalhekk ikkonkludiet li “jaqa’ taħt il‑kunċett ta’ ‘użu ta’ vetturi’ […] kwalunkwe użu ta’ vettura li huwa konformi mal-funzjoni normali ta’ dik il-vettura” ( 24 ).

40. Is-sentenza Vnuk għalhekk titlob interpretazzjoni wiesgħa u uniformi ta’ “użu ta’ vetturi” li tippermetti li bl-assigurazzjoni obbligatorja jiġu koperti danni kkawżati b’inċidenti li seħħew f’żoni pubbliċi jew privati, bil-kundizzjoni li l-vettura involuta, meqjusa bħala mezz ta’ trasport, tkun intużat għal dan il-għan.

41. Minn dan jirriżulta li l-qorti nazzjonali hija marbuta li tuża strettament l-istess kontenut tal-kunċett ta’ użu, kif imsemmi fis-sentenza Vnuk, irrispettivament mis-sens mogħti mid-dritt nazzjonali. Hija għandha għalhekk tinterpretah, sa fejn huwa possibbli, sabiex jintlaħaq ir-riżultat previst mid-direttiva u sabiex tiġi żgurata l-effikaċja sħiħa tad‑dritt tal-Unjoni sabiex tiġi deċiża l-kawża li hija adita biha ( 25 ).

42. Konsegwentement, fid-dawl tal-kunsiderazzjonijiet preċedenti, għandu jiġi konkluż li l-kunċett ta’ “użu ta’ vetturi”, skont l-Artikolu 3(1) tad-Direttiva 2009/103, huwa kunċett awtonomu tad-dritt tal-Unjoni li għandu jiġi interpretat b’mod uniformi fl‑Istati Membri kollha, b’kunsiderazzjoni għall-użu tal-vettura skont il-funzjoni normali tagħha.

43. Minkejja li qiegħed nipproponi li tingħata risposta negattiva għall‑ewwel domanda preliminari, jidhirli li huwa meħtieġ, minħabba ċ‑ċirkustanzi partikolari tal-inċident inkwistjoni, tat-termini tat-tieni domanda preliminari magħmula mill-qorti tar-rinviju, u tal‑osservazzjonijiet tal-partijiet kemm dawk bil-miktub kif ukoll orali, li jiġu spjegati t-tifsira u l-portata tad-definizzjoni tal-kunċett ta’ “użu ta’ vetturi”, użata fis-sentenza Vnuk.

44. Fil-fatt, skont ġurisprudenza stabbilita, hija l-Qorti tal-Ġustizzja li għandha tagħti lill-qorti nazzjonali risposta utli li tippermettilha tiddeċiedi t-tilwima li jkollha quddiemha, filwaqt li tosserva s‑separazzjoni netta bjen il-funzjonijiet tal-Qorti tal-Ġustizzja u tal-qorti nazzjonali li hija biss kompetenti sabiex tikkonstata u tevalwa l-fatti tal‑kawża prinċipali kif ukoll sabiex tinterpreta u tapplika d-dritt nazzjonali ( 26 ).

45. Barra minn hekk, għandu jittieħed inkunsiderazzjoni l-kuntest peress li kien hemm tħassib dwar il-portata tas-sentenza Vnuk ftit wara li ngħatat. Ċerti Stati Membri, b’mod partikolari dawk li d-dritt nazzjonali tagħhom kien jipprevedi li dan il-kunċett għandu jkun ristrett biss għall‑użu fit-triq, urew inċertezza kbira dwar il-konsegwenzi prattiċi li jista’ jkollha l‑imsemmija sentenza ( 27 ). Il-Kummissjoni stess qieset li s-sentenza Vnuk seta’ kellha impatt sinjifikattiv, b’mod partikolari f’termini ta’ żieda fil-prezzijiet tal-primjums tal-assigurazzjoni ( 28 ). Fl‑evalwazzjoni dwar l-impatt li hija ħejjiet, il-Kummissjoni qieset li kien meħtieġ li titnieda proposta ta’ direttiva, li temenda d‑Direttiva 2009/103, sabiex testendi l-kamp ta’ applikazzjoni, b’mod partikolari fir-rigward tal-inċidenti li jirriżultaw minn attivitajiet agrikoli, industrijali, sportivi jew inkella dawk marbuta ma’ festi fil-beraħ, filwaqt li jinżamm livell għoli ta’ protezzjoni tal-vittmi ta’ inċidenti kkawżati minn vettura bil-mutur.

C. Fuq il-kundizzjoni ta’ użu tal-vettura skont il-“funzjoni normali” tagħha

46. L-osservazzjonijiet bil-miktub u dawk orali differenti wrew il‑ħtieġa li jiġi enfasizzat il-kuntest li fih din il-kundizzjoni intużat mill‑Qorti tal-Ġustizzja fis-sentenza Vnuk.

47. Huwa xieraq li jitfakkru, qabelxejn, il-fatti segwenti: “waqt li kien qiegħed isir il-ħżin ta’ xi balal tal-ħuxlief fir-raff ta’ matmura, trattur li kien qed jirmonka trejler, li beda jirriversja fil-bitħa tar-razzett sabiex iqiegħed it-trejler f’din il-matmura, laqat is-sellum li fuqu kien tela’ D. Vnuk, u waqqgħu” ( 29 ).

48. Il-punti ta’ liġi ġew imqassra kif ġej: “quddiem il-qorti tar-rinviju, D. Vnuk isostni li l-kunċett ta’ ‘użu ta’ vettura fit-triq’ ma jistax jiġi llimitat għas-sewqan fit-toroq pubbliċi u li, barra minn hekk, fil-mument li fih seħħ il-fatt li kkawża d-dannu inkwistjoni fil‑kawża prinċipali, l-unità magħmula mit-trattur u t-trejler tiegħu kienet tabilħaqq tifforma vettura f’użu fit-triq, u li dan kien it-tmiem tal-vjaġġ. Għall-kuntrarju, [il-kumpannija tal-assigurazzjoni] ssostni li l-kawża prinċipali tikkonċerna l-użu ta’ trattur mhux fil-funzjoni tiegħu ta’ vettura intiża għall-użu fit-triq, iżda fil-kuntest ta’ xogħol quddiem matmura ta’ razzett” ( 30 ).

49. Il-Qorti tal-Ġustizzja fakkret ukoll li “ż-Zakon Oo obveznih zavarovanjih v prometu [liġi Slovena dwar l‑assigurazzjoni obbligatorja tal-vetturi bil-mutur] ma tiddefinixxix il‑kunċett ta’ ‘użu ta’ vetturi’ iżda li din il-lakuna hija mimlija mill‑ġurisprudenza. F’dan ir-rigward, hija tindika li l-għan prinċipali tal‑assigurazzjoni obbligatorja taħt iż-Zakon Oo obveznih zavarovanjih v prometu tikkonsisti fil-ġbir flimkien tar-riskju u fin-neċessità li jiġu protetti l-bżonnijiet tal-persuni leżi u tal-passiġġiera waqt l-użu fit-toroq pubbliċi. Skont il-qorti tar‑rinviju, taħt il-ġurisprudenza Slovena, sabiex jiġi evalwat jekk dannu partikolari huwiex kopert mill-assigurazzjoni obbligatorja jew le, ma huwiex deċiżiv li wieħed isir jaf jekk dan seħħx fi triq pubblika. Madankollu, ma jkunx hemm kopertura taħt l-assigurazzjoni obbligatorja meta l-vettura tintuża bħala magna, pereżempju fuq art agrikola, peress li, f’każ bħal dan, dan ma jikkostitwixxix użu fit-triq” ( 31 ).

50. Il-qorti tar-rinviju għalhekk staqsiet, fin-nuqqas ta’ riferiment dirett fid-direttivi, dwar jekk huwiex “possibbli li jitqies li l‑assigurazzjoni obbligatorja tkopri d-dannu kkawżat minn vettura fil‑kuntest tal-użu fit-triq biss jew li tkopri kull dannu li huwa marbut bi kwalunkwe mod mal-użu jew mal-funzjonament ta’ vettura, indipendentement mill-fatt li s-sitwazzjoni tista’, jew le, tiġi ddefinita bħala sitwazzjoni ta’ użu” ( 32 ).

51. Fil-kuntest ta’ din il-kawża, li kienet tiffoka fuq l-użu u fuq l-għan tal-użu tal‑vettura, l-opinjonijiet li ġew espressi kienu identiċi ferm għal dawk żviluppati fil-kawża prinċipali: “[i]l-Gvern Ġermaniż u l-Irlanda jsostnu li l-obbligu ta’ assigurazzjoni previst fl-Artikolu 3(1) tad‑[Direttiva 72/166] jirrigwarda biss is-sitwazzjonijiet ta’ użu fit-triq u li, għaldaqstant, ma japplikax għal ċirkustanzi bħal dawk inkwistjoni fil‑kawża prinċipali. Għall-kuntrarju, il-Kummissjoni hija tal-opinjoni li din id-dispożizzjoni tapplika għall-użu ta’ vetturi, sew jekk bħala mezzi ta’ trasport jew bħala magni, f’kull post, kemm pubbliku kif ukoll privat, fejn jista’ jkun hemm riskji inerenti għall-użu ta’ vetturi, sew jekk dawn tal-aħħar ikunu qegħdin jiċċaqilqu jew le” ( 33 ).

52. Fl-ewwel parti tar-risposta tagħha, il-Qorti tal-Ġustizzja spjegat il‑kunċett ta’ vettura skont id-Direttiva 72/166 filwaqt li rrilevat li ċerti tipi ta’ vetturi jistgħu jiġu esklużi mill-kamp ta’ applikazzjoni tagħha, fuq inizjattiva tal-Istati Membri ( 34 ).

53. Fit-tieni parti, kif tfakkar fil-punti 36 et seq. ta’ dawn il‑konklużjonijiet, il-Qorti tal-Ġustizzja analizzat il-kunċett ta’ “użu ta’ vetturi” sabiex tagħti risposta għad-domanda dwar iċ-ċirkustanzi li fihom intużat il‑vettura.

54. B’din is-sentenza, il-Qorti tal-Ġustizzja enfasizzat l-għan tad‑direttivi differenti dwar l-assigurazzjoni obbligatorja, li jmur lil hinn mil-liberalizzazzjoni tas-sistema ta’ użu ta’ persuni u ta’ vetturi bil‑mutur.

55. Hija indikat b’mod speċjali li “hija ddeċidiet ripetutament ukoll li huma għandhom anki l-għan li jiggarantixxu li l-vittmi tal-inċidenti kkawżati minn dawn il-vetturi jibbenefikaw minn trattament paragunabbli, ikun x’ikun il-punt fit-territorju tal-Unjoni fejn l-inċident ikun seħħ” ( 35 ).

56. Hija enfasizzat, kif diġà tfakkar fil-punt 38 ta’ dawn il‑konklużjonijiet, “ma jistax jitqies li l-leġiżlatur tal-Unjoni xtaq jeskludi mill-protezzjoni mogħtija minn dawn id-direttivi l-persuni leżi minn inċident ikkawżat minn vettura matul l-użu tagħha, sakemm dan huwa konformi mal-funzjoni normali ta’ din il-vettura” ( 36 ).

57. Huwa għalhekk fid-dawl ta’ dawn l-għanijiet ġenerali li l-Qorti tal‑Ġustizzja ddeċidiet li l-benefiċċju tal-assigurazzjoni kellu japplika meta vettura, użata bħala mezz ta’ transport, tkun involuta f’inċident, indipendentement minn ċirkustanzi li jirrigwardaw, b’mod partikolari, id-daqs tal-moviment f’każ ta’ manuvra, jew in‑natura pubblika jew privata tal-post tal-inċident, jew inkella l‑karatteristiċi tal-vettura inkwistjoni, jiġifieri trattur, li jista’ jintuża wkoll bħala għodda.

58. Fl-istess sens, l-Avukat Ġenerali Mengozzi kkunsidra li huma koperti “id-danni kkawżati minn vettura meta din tintuża, sa fejn dan l‑użu jkun konformi mal-funzjoni naturali ta’ vettura”.

59. Dan il-kunċett huwa kkritikat fid-dawl taċ-ċirkustanzi tal-fatti tal‑kawża prinċipali li jwasslu, skont l-osservazzjonijiet bil-miktub u orali tal-partijiet, ħlief tal-Kummissjoni, sabiex jenfasizzaw il-ħtieġa li jiġi kkjarifikat il-kunċett ta’ “funzjoni normali ta’ vettura”.

60. B’hekk, sabiex din tiġi limitata għall-użu ta’ vettura li tintuża f’toroq pubbliċi jew suġġetti għal leġiżlazzjoni, huwa propost li jittieħdu inkunsiderazzjoni: – in-natura speċjalizzata tal-post li fuqu intużat il-vettura minħabba li, għad-differenza mill-post tal-inċident fil-kawża li tat lok għas‑sentenza Vnuk, it-terren inkwistjoni, għalkemm paragunabbli ma’ art privata, ma kienx liberament aċċessibbli peress li kien jintuża għal finijiet ta’ prattika militari; – il-kundizzjonijiet partikolari tal-użu, minħabba li dan seħħ fuq terren li fuqu ma tistax tintuża kwalunkwe vettura, għad-differenza ta’ bitħa ta’ razzett jew ta’ parkeġġ, u kienu ntużaw dwal irriżervati esklużivament għall-militar, u; – il-fatt li l-vettura involuta fl-inċident ma kinitx intiża sabiex tintuża f’dan il-post minħabba l-karatteristiċi tagħha mhux adattati (vettura 4x4 li tinsaq fi triq irriżervata għal vetturi bil-katina).

61. Fir-rigward tal-ewwel minn dawn it-tliet argumenti, li jwasslu sabiex issir distinzjoni bejn in-natura ċivili jew militari tat-triq tal-użu, jiena naħseb li l-punti tar-risposta mogħtija fis-sentenza Vnuk jistgħu jerġgħu jintużaw peress li l-konstatazzjonijiet huma identiċi. Fil-fatt, huwa biżżejjed li jiġi rrilevat li l-kamp ta’ applikazzjoni tad‑Direttiva 2009/103 ma huwiex limitat għal toroq speċifiċi, li din id-direttiva għandha għan ta’ protezzjoni wiesgħa ferm u li toffri għażla lill-Istati Membri sabiex jeskludu ċerti sitwazzjonijiet tas-sistema ta’ assigurazzjoni li hija torganizza, li ma ġietx eżerċitata mir-Renju ta’ Spanja.

62. Fir-rigward tat-tieni argument, relatat mal-kundizzjonijiet ta’ użu, l-istess raġunament jista’ jiġi adottat. Il-kamp ta’ applikazzjoni ta’ din id‑direttiva ma huwiex limitat għat-toroq li jistgħu jintużaw minn vetturi bil-mutur għal kull tip ta’ vettura. Għandu jiġi kkonstatat ukoll li fid-dritt nazzjonali Spanjol, tali sitwazzjoni titqies bħala li ma teskludix l-assigurazzjoni. Fil-fatt, l-Artikolu 2(1) tar-Regolament dwar l-assigurazzjoni obbligatorja jipprevedi wkoll il-każijiet li fihom it-triq, li ma tkunx adattata għall-użu, xorta tkun “użata ta’ spiss”.

63. L-eżami ta’ dawn iż-żewġ argumenti jwassluni sabiex nikkonstata li l-kriterju tal-post ta’ użu ma jistax jiġi assoċjat ma’ dak tal-“funzjoni normali tal-vettura” iżda għandu jiġi allanċjat mal-kunċett ta’ “użu”. Barra minn hekk, peress li l-Qorti tal-Ġustizzja ddeċidiet li l-imsemmija direttiva kienet tapplika f’każ ta’ inċident li seħħ barra mit-triq pubblika, dak li huwa ssuġġerit hawnhekk huwa, fl-opinjoni tiegħi, inverżjoni tal-ġurisprudenza preċedenti.

64. Fir-rigward tal-aħħar argument ibbażat fuq l-adattament tal‑vettura għat-terren li fuqu qed tintuża, ninnota li din il-kwistjoni hija ġdida, meta mqabbla mal-kawża li tat lok għas-sentenza Vnuk. Id‑diskussjoni f’dik il-kawża kienet tirrigwarda biss l-għan tal-użu tat‑trattur, bħala għodda jew le.

65. Nikkunsidra li ċ-ċirkustanzi tal-kawża prinċipali juru perfettament li jkun paradossali jekk il-kriterju tal-adattament tal-vettura fil-post tal‑użu jintuża bħala kriterju li ma għandux ikollu assigurazzjoni. Fil-fatt, ma huwiex inkonċepibbli li vettura militari tista’ tintuża f’ċirkustanzi li ma humiex dejjem adattati għall-karatteristiċi tekniċi tagħha, jiġifieri l-għan tat-taħriġ tal-utenti tagħhom. Fuq dan l-aħħar punt, kellna barra minn hekk il-konferma bl-osservazzjonijiet orali li spjegaw ukoll għaliex il‑vettura kienet użata fuq ordni ta’ uffiċjal b’kariga għolja.

66. Lil hinn minn dawn iċ-ċirkustanzi partikolari, il-kunsiderazzjoni fundamentali li tirriżulta mis-sentenza Vnuk għadha valida, jiġifieri li jiġi segwit l-għan ta’ protezzjoni ġenerali, fin-nuqqas ta’ esklużjoni partikolari, meta vettura tkun involuta bħala mezz ta’ trasport.

67. Nikkunsidra wkoll li ċ-ċirkustanzi kollha li fihom seħħ l-inċident jistgħu jkunu biżżejjed sabiex juru li l-vettura Aníbal intużat skont il-funzjoni normali ta’ kull vettura, fid-dawl tal-loġika użata fis-sentenza Vnuk.

68. A fortiori, ma hijiex il-funzjoni normali ta’ vettura militari, li ġġorr is-suldati, li tinsaq minnhom, fuq terren li spiss jintuża għall-finijiet ta’ eżerċizzji militari?

69. Fil-każ kuntrarju, x’ikun is-suġġett tal-assigurazzjoni li ssir sabiex tiġi żgurata l-kopertura tad-danni kkawżati minn dawn il-vetturi, li ma għandhomx bħala għan prinċipali li jintużaw fit-toroq li normalment ikunu miftuħa għall-pubbliku?

70. Għandi nirrileva wkoll, kif għamlet il-Qorti tal-Ġustizzja fil-punt 58 tas‑sentenza Vnuk, li għandhom jiġu misluta konklużjonijiet mill-fatt li l-Gvern Spanjol ma użax id-dritt li jeskludi ċerti tipi ta’ vetturi jew ċerti persuni mill-assigurazzjonijiet partikolari, liema dritt huwa mogħti mill-Artikolu 5 tad‑Direttiva 2009/103.

71. Konsegwentement, inqis li, bħala parti mid-diskussjoni dwar il‑kundizzjoni tal-kriterju ta’ użu tal-vettura skont il-“funzjoni normali”, il-prinċipju ġenerali ta’ assigurazzjoni, meta jseħħ inċident bl-użu ta’ vettura għal finijiet ta’ trasport, b’mod partikolari ta’ persuni, ma għandux jiġi kkontestat.

72. Kwalunkwe arranġament ieħor iwassal għal argumenti bbażati fuq każ b’każ li l-limitazzjonijiet tagħhom intwerew tajjeb ferm waqt is-seduta.

73. Dan japplika għall-proposta li jinżamm il-kriterju ta’ “użu inċidentali” għall-użu fi triq jew fi triq pubblika sabiex ma jiġix eskluż l-użu f’parkeġġ jew fi triq privata meta jkun hemm użu bil-għan li jkun hemm ċaqliq fit-toroq pubbliċi. L-istess jgħodd għall-idea li jittieħed inkunsiderazzjoni l-għan tat-traġitt, bħal dak ta’ riproduzzjoni ta’ operazzjoni militari, jew anki t-teħid inkunsiderazzjoni tal-eżistenza ta’ awtorizzazzjoni.

74. Dawn is-suġġerimenti wrew ukoll li dawn jimplikaw inċertezza legali ikbar minn dik li tikkonferma mill-ġdid, fid-dawl tal-fatti tal-kawża prinċipali, definizzjoni sempliċi u ta’ sens komun, bħal dik applikata fis-sentenza Vnuk, anki jekk din titqies li hija tawtoloġika għal uħud. Din hija, mingħajr l-ebda dubju, adattata iktar għan-natura awtonoma tal-kunċett, li għandu jiġi applikat b’mod uniformi fid-dawl tal-għan protettiv ħafna tad-Direttiva 2009/103.

75. Konsegwentement, bħala risposta għat-tieni domanda, jiena tal‑opinjoni li, fiċ-ċirkustanzi bħal dawk inkwistjoni fil-kawża prinċpali, il-kundizzjoni ta’ użu tal-vettura skont il-funzjoni normali tagħha ma għandhiex tiġi evalwata skont it-terren li fuqu intużat il-vettura.

V. Konklużjoni

76. Fid-dawl tal-kunsiderazzjonijiet preċedenti, nipproponi lill-qorti tirrispondi għad-domandi preliminari magħmula mill-Audiencia Provincial de Albacete (qorti provinċjali ta’ Albacete, Spanja) bil-mod segwenti: 1) Peress li l-kunċett ta’ “użu ta’ vetturi” li jinsab fl-Artikolu 3(1) tad‑Direttiva 2009/103/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill, tas-16 ta’ Settembru 2009, dwar l‑assigurazzjoni kontra responsabbiltà ċivili fir-rigward tal-użu ta’ vetturi bil-mutur u l‑infurzar tal-obbligu ta’ assigurazzjoni kontra din ir‑responsabbiltà, ġie ddefinit bħala kunċett awtonomu tad-dritt tal-Unjoni, għandu jiġi interpretat b’mod uniformi fl-Istati Membri kollha, b’kunsiderazzjoni għall-użu tal-vettura skont il-“funzjoni normali” tagħha, u għandha tkun il-qorti tar-rinviju li tinterpreta l-leġiżlazzjoni kollha bħal dik inkwistjoni fil-kawża prinċipali sabiex tagħti effett utli lill-obbligu ta’ assigurazzjoni għar-responsabbiltà ċivili ta’ vettura bil-mutur. 2) F’ċirkustanzi bħal dawk inkwistjoni fil-kawża prinċipali, din il-funzjoni normali ma għandhiex tiġi evalwata skont it-terren li fuqu intużat il-vettura.

( 1 ) Lingwa oriġinali: il-Franċiż.

( 2 ) ĠU 2009, L 263, p. 11.

( 3 ) Din il-kumpannija tal-assigurazzjoni kienet, sal-10 ta’ Diċembru 2012, imsejħa “Chartis Europe, Sucursal en España”.

( 4 ) Iktar ’il quddiem l-“assigurazzoni obbligatorja”.

( 5 ) C-162/13, iktar ’il quddiem is-“sentenza Vnuk, EU:C:2014:2146.

( 6 ) ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 6, Vol. 1, p. 10.

( 7 ) ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 6, Vol. 7, p. 3.

( 8 ) ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 6, Vol. 1, p. 249.

( 9 ) ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 6, Vol. 3, p. 331.

( 10 ) ĠU 2005, L 149, p. 14.

( 11 ) Dan l-artikolu jirriproduċi l-Artikolu 4 tad-Direttiva 72/166 bl-istess termini.

( 12 ) BOE Nru 267, tal-5 ta’ Novembru 2004, p. 36662, iktar ’il quddiem il‑“LRCSCVM”.

( 13 ) BOE Nru 222, tat-13 ta’ Settembru 2008, p. 37487, iktar ’il quddiem ir‑“Regolament dwar l-assigurazzjoni obbligatorja”.

( 14 ) Ara l-karatteristiċi ta’ din il-vettura fuq is-sit Internet tal-Ministeru tad-Difiża Spanjola fuq l-indirizz segwenti: http:/www.ejercito.mde.es/materiales/vehiculos/Anibal.html.

( 15 ) Ara, f’dan ir-rigward, il-punt II(b) tal-Anness XVIII tar-Reglamento General de Vehículos (regolament ġenerali tal-vetturi) approvat bid-Digriet Irjali Nru 2822/1998 tat-23 ta’ Diċembru 1998 (BOE nru 22, tas-26 ta’ Jannar 1999, p. 3440).

( 16 ) Ara lista ta’ dawn id-derogi fl-indirizz Internet segwenti: http://ec.europa.eu/finance/insurance/docs/motor/list-exempt-5th-dir_en.pdf, li minnha jirriżulta li 19-il Stat Membru eskludew il-vetturi militari li jappartjenu lill‑Istat jew, b’mod iktar speċifiku, dawk użati għal finijiet militari. Il-frekwenza ta’ din l-għażla ġġustifikat li, fil-premessa 44 tal-imsemmija direttiva, jissemmew il‑vetturi tal-armata u tfakkar fl-obbligu ta’ informazzjoni fuq il-korp inkarigat sabiex ikopri r-riskju.

( 17 ) Jiġifieri l-assiguratur, il-Gvernijiet ta’ Spanja u tal-Irlanda u l-Kummissjoni Ewropea.

( 18 ) Ara, f’dan ir-rigward, is-sentenza tat-22 ta’ Settembru 2016, Microsoft Mobile Sales International et (C-110/15, EU:C:2016:717, punti 18 u 19).

( 19 ) Ara l-premessa 1 u l-Artikolu 29 ta’ din id-direttiva.

( 20 ) Ara l-punti 43 sa 45 tas-sentenza Vnuk.

( 21 ) Ara l-punt 46 tas-sentenza Vnuk u l-ġurisprudenza ċċitata.

( 22 ) Ara l-punt 52 tas-sentenza Vnuk.

( 23 ) Ara l-punti 53 sa 55 tas-sentenza Vnuk.

( 24 ) Punt 59 tas-sentenza Vnuk. Għandu jinqara flimkien mal-punt 56 ta’ din is-sentenza: “Fid-dawl ta’ dawn l-elementi kollha, u b’mod partikolari l-għan ta’ protezzjoni mfittex [mid-Direttiva 72/166 u d-Direttiva 90/232] ma jistax jitqies li l-leġiżlatur tal-Unjoni xtaq jeskludi mill-protezzjoni mogħtija minn dawn id-direttivi l-persuni leżi minn inċident ikkawżat minn vettura matul l-użu tagħha, sakemm dan huwa konformi mal-funzjoni normali ta’ din il-vettura”.

( 25 ) Ara, f’dan is-sens, is-sentenza tal-24 ta’ Jannar 2012, Dominguez (C-282/10, EU:C:2012:33, punt 24 u l-ġurisprudenza ċċitata).

( 26 ) Ara s-sentenza tas-26 ta’ April 2017, Farkas (C-564/15, EU:C:2017:302), punti 38 u 39 kif ukoll il-ġurisprudenza ċċitata.

( 27 ) Ara, b’mod partikolari, il-punti 1 sa 4 tat-tehnical consultation on motor insurance: consideration of the European Court of Justice ruling in the case of Damijan Vnuk v Zavarovalnica Triglav d.d (C-162/13), tal-Ministeru tat-Trasport Brittaniku disponibbli fuq l-indirizz Internet segwenti: https://www.gov.uk/government/uploads/system/uploads/attachment_data/file/581193/motor-insurance-vnuk-v-triglav.pdf, punti 1 sa 4.

( 28 ) Ara l-evalwazzjoni dwar l-impatt tal-Kummissjoni tat-8 ta’ Ġunju 2016, dwar il-kamp ta’ applikazzjoni tad-Direttiva 2009/103, disponibbli fuq l-indirizz Internet segwenti: http://ec.europa.eu/smart-regulation/roadmaps/docs/2016_fisma_030_motor_insurance_en.pdf (punt A “context”, paragrafu 6).

( 29 ) Ara l-punt 19 tas-sentenza Vnuk.

( 30 ) Ara l-punt 22 tas-sentenza Vnuk.

( 31 ) Ara l-punt 23 tas-sentenza Vnuk.

( 32 ) Ara l-punt 24 tas-sentenza Vnuk.

( 33 ) Ara l-punti 34 u 35 tas-sentenza Vnuk.

( 34 ) Ara l-punt 40 tas-sentenza Vnuk.

( 35 ) Ara l-punt 50 tas-sentenza Vnuk u l-ġurisprudenza ċċitata.

( 36 ) Ara l-punt 56 tas-sentenza Vnuk.