Kawża T-191/06

FMC Foret, SA

vs

Il-Kummissjoni Ewropea

“Kompetizzjoni — Akkordji — Perossidu tal-idroġenu u perborat tas-sodju — Deċiżjoni li tikkonstata ksur tal-Artikolu 81 KE — Tul tal-ksur — Preżunzjoni ta’ innoċenza — Drittijiet tad-difiża — Multi — Ċirkustanzi attenwanti”

Sommarju tas-sentenza

1. Kompetizzjoni — Akkordji — Ftehim bejn impriżi — Kunċett — Qbil tal-intenzjonijiet fir-rigward tal-aġir li għandu jiġi adottat fis-suq — Inklużjoni

(Artikolu 81(1) KE)

2. Kompetizzjoni — Akkordji — Prattika miftiehma — Kunċett — Komunikazzjoni ta’ informazzjoni sabiex jiġi ppreparat ftehim antikompetittiv — Konstatazzjoni suffiċjenti

(Artikolu 81(1) KE)

3. Kompetizzjoni — Akkordji — Ksur kumpless li jinkludi elementi ta’ ftehim u elementi ta’ prattika miftiehma — Klassifikazzjoni unika bħala “ftehim u/jew prattika miftiehma” — Ammissibbiltà

(Artikolu 81(1) KE)

4. Kompetizzjoni — Proċedura amministrattiva — Deċiżjoni tal-Kummissjoni li tikkonstata ksur — Użu bħala mezz ta’ prova ta’ dikjarazzjonijiet magħmula fil-kuntest tal-komunikazzjoni fuq il-kooperazzjoni minn impriżi oħra li pparteċipaw fil-ksur — Ammissibbiltà — Kundizzjonijiet

(Artikolu 81 KE; Komunikazzjoni tal-Kummissjoni 2002/C 45/03)

5. Kompetizzjoni — Akkordji — Prova — Prova unika — Ammissibbiltà — Kundizzjonijiet

(Artikolu 81(1) KE)

6. Kompetizzjoni — Akkordji — Prova — Indizji prodotti mill-Kummissjoni — Parteċipazzjoni f’laqgħat li għandhom għan antikompetittiv

(Artikolu 81(1) KE)

7. Kompetizzjoni — Akkordji — Prova — Dikjarazzjonijiet ġuramentati u testimonjanzi miġbura matul is-seduti

(Artikolu 81 KE)

8. Kompetizzjoni — Proċedura amministrattiva — Inapplikabbiltà tal-Artikolu 6 tal-Konvenzjoni Ewropea tad-Drittijiet tal-Bniedem — Applikabbiltà tal-prinċipji ġenerali tad-dritt tal-Unjoni

(Regolament tal-Kunsill Nru 1/2003, Artikolu 19(1))

9. Kompetizzjoni — Akkordji — Effett ħażin fuq il-kompetizzjoni — Kriterji ta’ evalwazzjoni — Għan antikompetittiv — Konstatazzjoni suffiċjenti

(Artikolu 81(1) KE)

10. Kompetizzjoni — Proċedura amministrattiva — Rispett tad-drittijiet tad-difiża — Aċċess għall-fajl — Portata — Assenza ta’ komunikazzjoni ta’ dokument — Konsegwenzi

(Regolament tal-Kunsill Nru 1/2003, Artikolu 27(2))

11. Kompetizzjoni — Proċedura amministrattiva — Rispett tad-drittijiet tad-difiża — Komunikazzjoni tar-risposti għal dikjarazzjoni tal-oġġezzjonijiet — Kundizzjonijiet — Limiti

(Regolament tal-Kunsill Nru 1/2003, Artikolu 27(2))

12. Kompetizzjoni — Proċedura amministrattiva — Rispett tad-drittijiet tad-difiża — Aċċess għall-fajl — Determinazzjoni tad-dokumenti utli għad-difiża unikament mill-Kummissjoni — Inammissibbiltà — Esklużjoni mill-fajl tal-proċedura ta’ dokumenti li jiskaġunaw — Illegalità tad-deċiżjoni tal-Kummissjoni — Kundizzjonijiet

(Regolament tal-Kunsill Nru 1/2003, Artikolu 27(2))

13. Kompetizzjoni — Multi — Ammont — Determinazzjoni — Ammont massimu — Kalkolu — Dħul mill-bejgħ li għandu jittieħed inkunsiderazzjoni

(Regolament tal-Kunsill Nru 1/2003, it-tieni subparagrafu tal-Artikolu 23(2))

14. Kompetizzjoni — Multi — Ammont — Determinazzjoni — Kriterji — Gravità tal-ksur — Ċirkustanzi attenwanti — Rwol passiv jew emulattiv tal-impriża

(Regolament tal-Kunsill Nru 1/2003, Artikolu 23; Komunikazzjoni tal-Kummissjoni 98/C 9/03, punt 3)

15. Kompetizzjoni — Multi — Ammont — Determinazzjoni — Kriterji — Gravità tal-ksur — Ċirkustanzi attenwanti — Rwol passiv jew emulattiv tal-impriża

(Regolament tal-Kunsill Nru 1/2003, Artikolu 23; Komunikazzjoni tal-Kummissjoni 98/C 9/03, l-ewwel inċiż tal-punt 3)

16. Kompetizzjoni — Multi — Ammont — Determinazzjoni — Kriterji — Ċirkustanzi attenwanti — Aġir diverġenti minn dak miftiehem fl-akkordju — Evalwazzjoni

(Regolament tal-Kunsill Nru 1/2003, Artikolu 23; Komunikazzjoni tal-Kummissjoni 98/C 9/03, punt 3)

1. Sabiex ikun hemm ftehim fis-sens tal-Artikolu 81(1) KE, huwa suffiċjenti li l-impriżi inkwistjoni jkunu esprimew l-intenzjoni komuni tagħhom li jaġixxu fis-suq b’mod partikolari.

Ftehim fis-sens tal-Artikolu 81(1) KE jista’ jiġi kkunsidrat bħala konkluż meta jkun hemm qbil tal-intenzjonijiet fuq il-prinċipju nnifsu ta’ restrizzjoni tal-kompetizzjoni, anki jekk l-elementi speċifiċi tar-restrizzjoni ppjanata għadhom is-suġġett ta’ negozjati.

(ara l-punti 97, 98)

2. Il-kunċett ta’ prattika miftiehma jikkontempla forma ta’ koordinazzjoni bejn impriżi li, mingħajr ma wasslet għall-konklużjoni ta’ ftehim uffiċjali, tissostitwixxi intenzjonalment kooperazzjoni prattika bejniethom għar-riskji tal-kompetizzjoni.

F’dan ir-rigward, l-Artikolu 81(1) KE jipprekludi kull kuntatt dirett jew indirett bejn operaturi ekonomiċi li jista’ jew jinfluwenza l-aġir fis-suq ta’ kompetitur attwali jew potenzjali, jew inkella jiżvela lit-tali kompetitur l-aġir li l-operatur ekonomiku nnifsu ddeċieda li japplika jew li għandu l-intenzjoni li jadotta fis-suq, meta dawn il-kuntatti jkollhom bħala għan jew bħala effett ir-restrizzjoni tal-kompetizzjoni.

Il-fatt li wieħed jikkomunika informazzjoni lill-kompetituri tiegħu bil-għan li jiġi ppreparat ftehim antikompetittiv huwa biżżejjed sabiex tiġi pprovata l-eżistenza ta’ prattika miftiehma fis-sens tal-Artikolu 81 KE.

(ara l-punti 99-101)

3. Il-kunċetti ta’ ftehim u ta’ prattika miftiehma, fis-sens tal-Artikolu 81(1) KE, jiġbru taħthom forom ta’ kollużjoni li jikkondividu l-istess karatteristiċi u li jiddistingwu ruħhom minn xulxin biss permezz tal-intensità tagħhom u tal-forom li fihom huma jimmanifestaw ruħhom.

Fil-kuntest ta’ ksur kumpless, li involva l-parteċipazzjoni għal diversi snin ta’ diversi manifatturi bil-għan li jirregolaw is-suq bejniethom, il-Kummissjoni ma hijiex mistennija li tikkwalifika l-ksur b’mod preċiż bħala ftehim jew prattika miftiehma, peress li fi kwalunkwe każ, iż-żewġ tipi ta’ ksur huma koperti mill-Artikolu 81 KE.

Il-kwalifikazzjoni doppja tal-ksur bħala ftehim “u/jew” bħala prattika miftiehma għandha tinftiehem bħala li tirreferi għal ħaġa waħda kumplessa li tinkludi fatti li wħud minnhom ġew ikkwalifikati bħala ftehim u oħra bħala prattika miftiehma fis-sens tal-Artikolu 81(1) KE, li ma jipprevedix kwalifikazzjonijiet speċifiċi għal dan it-tip ta’ ksur kumpless.

(ara l-punti 102-104)

4. Id-dikjarazzjonijiet magħmula minn impriżi akkużati fil-kuntest ta’ talbiet għal klemenza għandhom jiġu evalwati bi prudenza u, bħala regola ġenerali, ma jistgħux jiġu aċċettati mingħajr konfermi. Fil-fatt, id-dikjarazzjoni ta’ impriża akkużata b’parteċipazzjoni f’akkordju, li l-eżattezza tagħha hija kkontestata minn numru ta’ impriżi akkużati oħra, ma tistax tiġi kkunsidrata bħala li tikkostitwixxi prova suffiċjenti tal-eżistenza ta’ ksur imwettaq minn dawn tal-aħħar mingħajr ma tkun sostnuta minn provi oħra

Għall-finijiet tal-eżami tal-valur probatorju tad-dikjarazzjonijiet tal-impriżi li għamlu talba għal klemenza, il-Qorti Ġenerali tieħu inkunsiderazzjoni b’mod partikolari, minn naħa, l-importanza tal-indizji konkordanti li jsostnu r-rilevanza ta’ dawn id-dikjarazzjonijiet u, min-naħa l-oħra, in-nuqqas ta’ indikazzjoni li dawn kienu jipprovaw jimminimizzaw l-importanza tal-kontribuzzjoni tagħhom fil-ksur u jimmassimmizzaw dik tal-impriżi l-oħra.

(ara l-punti 119-121)

5. Ebda prinċipju tad-dritt tal-Unjoni ma jipprekludi lill-Kummissjoni milli, sabiex tikkonkludi l-eżistenza ta’ ksur tar-regoli tal-kompetizzjoni, tibbaża ruħha fuq prova dokumentarja waħda, sakemm ma jkun hemm ebda dubju fuq il-valur probatorju ta’ din il-prova u sakemm, waħedha, il-prova inkwistjoni tattesta b’mod ċert l-eżistenza tal-ksur inkwistjoni.

Għalkemm huwa ċertament minnu li din iċ-ċirkustanza ma tapplikax, bħala regola ġenerali, għas-sempliċi dikjarazzjonijiet ta’ impriża akkużata, li, sa fejn huma kkontestati minn impriżi kkonċernati oħra, għandhom jiġu kkonfermati bi provi addizzjonali u indipendenti.

Madankollu, fil-każ fejn id-dikjarazzjoni li tkun toriġina minn impriża li tikkoopera tkun partikolarment affidabbli, din il-kunsiderazzjoni tista’ tingħata inqas importanza għaliex, f’dawn iċ-ċirkustanzi, il-livell ta’ konferma meħtieġ huwa inqas, kemm f’termini ta’ preċiżjoni kif ukoll f’termini ta’ intensità.

Fil-fatt, fil-każ fejn serje ta’ indizji konkordanti tippermetti li tiġi kkonfermata l-eżistenza ta’ ċerti aspetti speċifiċi tal-prattika miftiehma msemmija fid-dikjarazzjoni magħmula fil-kuntest tal-kooperazzjoni, din id-dikjarazzjoni tista’ tkun suffiċjenti, waħedha, sabiex tikkonferma aspetti oħra tad-deċiżjoni kkontestata. F’dawn iċ-ċirkustanzi, il-Kummissjoni tista’ tibbaża ruħha esklużivament fuq din id-dikjarazzjoni, sakemm ma jkunx hemm dubji dwar il-veraċità ta’ dak li ġie ddikjarat u sakemm l-indikazzjonijiet ma jkunux ta’ natura vaga.

Barra minn hekk, anki jekk id-dikjarazzjoni ta’ impriża ma hijiex ikkonfermata fir-rigward tal-fatti speċifiċi indikati, din jista’ jkollha ċertu valur probatorju sabiex jiġi kkonfermat il-fatt tal-eżistenza tal-ksur, fil-kuntest ta’ serje ta’ indizji konkordanti adottata mill-Kummissjoni. Fil-fatt, sa fejn dokument ikun fih informazzjoni speċifika li tikkorrispondi għal dik li tinsab f’dokumenti oħra, għandu jiġi kkunsidrat li dawn l-elementi jistgħu jsaħħu lil xulxin reċiprokament.

(ara l-punti 122-126)

6. Fil-qasam tal-kompetizzjoni, il-Kummissjoni għandha tkun tista’ tiddeduċi, minn perijodi fejn il-provi huma partikolarment abbundanti, konklużjonijiet fir-rigward ta’ perijodi oħra fejn id-distakk bejn kull prova jista’ jkun ikbar. Għalhekk, għandu jkun hemm spjegazzjoni verament solida sabiex qorti tiġi konvinta li, matul ċerta fażi ta’ serje ta’ laqgħat, seħħew affarijiet totalment differenti minn dawk li seħħew matul laqgħat preċedenti jew sussegwenti, meta dawn il-laqgħat kienu jlaqqgħu l-istess ċirklu ta’ parteċipanti, meta dawn seħħew fil-kuntest ta’ ċirkustanzi esterjuri omoġenei u meta dawn kellhom mingħajr ebda dubju l-istess għan.

Barra minn hekk, ladarba impriża tkun assistiet, anki mingħajr ma kellha rwol attiv, għal laqgħa li matulha ssemmiet prattika miftiehma illegali, hija titqies bħala li pparteċipat għall-imsemmija prattika miftiehma, sakemm hija ma tipprovax li kienet apertament idissassoċjat ruħha minnha jew li hija informat lill-parteċipanti l-oħra li hija kellha l-intenzjoni li tipparteċipa għal-laqgħa inkwistjoni f’perspettiva differenti minn tagħhom.

Ladarba l-Kummissjoni turi l-parteċipazzjoni ta’ impriża għal tali laqgħat illegali, hija din l-impriża li għandha tipproduċi indizji li jistgħu jistabbilixxu li l-parteċipazzjoni tagħha għall-imsemmija laqgħat kienet nieqsa minn kull intenzjoni antikompetittiva.

(ara l-punti 127, 159, 160, 204, 236)

7. Xhieda mogħtija taħt ġurament quddiem qorti jew, eventwalment, fil-kuntest ta’ inkjesta quddiem prokuratur inkwirenti, jista’ jkollha valur probatorju għoli, fid-dawl tal-konsegwenzi negattivi li jistgħu jirriżultaw fuq il-livell kriminali fir-rigward ta’ xhud li jkun gideb fil-kuntest tal-inkjesta, ħaġa li tagħmel din id-depożizzjoni iktar affidabbli minn sempliċi dikjarazzjoni. Madankollu dawn il-kunsiderazzjonijiet ma humiex applikabbli għad-dikjarazzjonijiet bil-miktub ta’ impjegati ta’ impriża ppreżentati lill-Kummissjoni matul il-proċedura amministrattiva fil-qasam tal-kompetizzjoni, u lanqas għax-xhieda tagħhom mogħtija matul is-seduta mal-Kummissjoni. Għaldaqstant, ma jistax jiġi sostnut li, sa fejn tali dikjarazzjonijiet saru taħt ġurament, dawn għandhom valur probatorju għoli u li, għalhekk il-Kummissjoni hija obbligata, jekk ikun meħtieġ, li turi li x-xiedha kienu ħatja ta’ sperġur.

(ara l-punti 132, 133)

8. Matul il-proċedura amministrattiva fil-qasam tal-kompetizzjoni, il-Kummissjoni ma għandhiex il-possibbiltà li timponi s-smigħ ta’ persuni inkwantu xhieda taħt ġurament.

Barra minn hekk, il-Kummissjoni hija obbligata li tisma persuni fiżiċi jew ġuridiċi li jkunu ta’ interess suffiċjenti biss sa fejn dawn il-persuni effettivament jitolbu li jiġu mismugħa. Għalhekk, hija għandha marġni ta’ diskrezzjoni raġonevoli sabiex tiddeċiedi dwar l-intesess li jista’ jkollu s-smigħ ta’ persuni li x-xhieda tagħhom tista’ tkun importanti għall-istabbiliment tal-fajl. Fil-fatt, il-garanzija tad-drittijiet tad-difiża ma tirrikjedix li l-Kummissjoni tisma’ xhieda indikati mill-partijiet ikkonċernati, meta hija tqis li l-investigazzjoni tal-kawża kienet suffiċjenti.

Għalkemm huwa ċertament minnu li l-Kummissjoni ma hijiex qorti fis-sens tal-Artikolu 6 tal-Konvenzjoni Ewropea għall-Protezzjoni tad-Drittijiet tal-Bniedem u għalkemm il-multi imposti mill-Kummissjoni ma humiex ta’ natura kriminali, xorta jibqa l-fatt li l-Kummissjoni hija obbligata li tosserva l-prinċipji ġenerali tad-dritt tal-Unjoni matul il-proċedura amministrattiva.

Madankollu, il-fatt li d-dispożizzjonijiet tad-dritt dwar il-kompetizzjoni ma jipprevedux l-obbligu li l-Kummissjoni ssejjaħ lix-xhieda favur li x-xhiedha tagħhom tkun mitluba, ma jmurx kontra l-imsemmija prinċipji. Fil-fatt, il-Kummissjoni, għalkemm tista’ tisma’ persuni fiżiċi jew ġuridiċi meta hija tqis li dan huwa neċessarju, hija lanqas ma għandha d-dritt li ssejjaħ xhieda kontra mingħajr ma tkun kisbet il-kunsens tagħhom. Peress li l-proċedura quddiem il-Kummissjoni hija biss ta’ natura amministrattiva, hija ma hijiex obbligata li tipprovdi lill-impriża kkonċernata l-possibbiltà li tagħmel mistoqsijiet lil xhud partikolari u li tanalizza d-dikjarazzjonijiet tiegħu fl-istadju tal-investigazzjoni. Huwa biżżejjed li d-dikjarazzjonijiet użati mill-Kummissjoni jkunu ġew ipprovduti fil-fajl mibgħut lir-rikorrenti, li tista’ tikkuntestahom quddiem il-qorti tal-Unjoni.

(ara l-punti 135, 137-139)

9. Ma huwiex neċessarju li jiġu eżaminati l-effetti ta’ ftehim jew ta’ prattika miftiehma ladarba l-għan antikompetittiv tagħhom huwa stabbilit. Ir-responsabbiltà ta’ impriża partikolari għall-ksur hija validament stabbilita meta din tkun ipparteċipat f’laqgħat waqt li kienet taf l-għan antikompetittiv tagħhom, anke jekk sussegwentement hija ma implementatx xi waħda jew oħra mill-miżuri miftiehma matul dawn il-laqgħat.

(ara l-punti 252, 253)

10. Id-dritt ta’ aċċess għal fajl, li huwa korollarju għall-prinċipju ta’ rispett tad-drittijiet tad-difiża, jimplika li, fil-kuntest ta’ proċedura amministrattiva fil-qasam tal-implementazzjoni tar-regoli tal-kompetizzjoni, il-Kummissjoni għandha tagħti lill-impriża kkonċernata l-possibbiltà li teżamina d-dokumenti kollha li jinsabu fil-fajl tal-investigazzjoni u li jistgħu jkunu rilevanti għad-difiża tagħha.

Dawn jinkludu kemm id-dokumenti kontra kif ukoll id-dokumenti favur, bla ħsara għas-sigrieti kummerċjali ta’ impriżi oħra, għad-dokumenti interni tal-Kummissjoni u għal informazzjoni kunfidenzjali oħra.

Fir-rigward tad-dokumenti kontra, l-assenza ta’ komunikazzjoni ta’ dokument jikkostitwixxi ksur tad-drittijiet tad-difiża biss jekk l-impriża kkonċernata turi, minn naħa, li l-Kummissjoni bbażat ruħha fuq dan id-dokument sabiex issostni l-ilment tagħha dwar l-eżistenza ta’ ksur u, min-naħa l-oħra, li dan l-ilment jista’ jiġi pprovat biss b’riferiment għall-imsemmi dokument. Għalhekk, hija l-impriża kkonċernata li għandha tipprova li r-riżultat li għalih waslet il-Kummissjoni fid-deċiżjoni tagħha kien ikun differenti li kieku d-dokument mhux ikkomunikat kellu jitwarrab bħala prova.

Min-naħa l-oħra, fir-rigward tal-assenza ta’ komunikazzjoni ta’ dokument favur, l-impriża kkonċernata għandha tistabbilixxi biss li n-nuqqas ta’ żvelar tiegħu seta’ jinfluwenza, bi ħsara għaliha, l-iżvolġiment tal-proċedura u l-kontenut tad-deċiżjoni tal-Kummissjoni. Huwa biżżejjed li l-impriża tistabbilixxi li hija setgħet tuża l-imsemmija dokumenti favur għad-difiża tagħha, billi turi, b’mod partikolari, li hija setgħet tinvoka elementi li ma kinux konformi mal-evalwazzjonijiet magħmula mill-Kummissjoni fl-istadju tad-dikjarazzjoni tal-oġġezzjonijiet u li għalhekk setgħu jinfluwenzaw, b’xi mod, l-evalwazzjonijiet magħmula fid-deċiżjoni.

(ara l-punti 262-265)

11. Fil-kuntest ta’ proċedura amministrattiva fil-qasam tal-kompetizzjoni, ir-risposti għad-dikjarazzjoni tal-oġġezzjonijiet mogħtija minn impriżi ma jiffurmawx parti mill-fajl tal-investigazzjoni veru u proprju. Għalhekk, fir-rigward tad-dokumenti li ma jiffurmawx parti mill-fajl miftuħ meta ġiet innotifikata d-dikjarazzjoni tal-oġġezzjonijiet, il-Kummissjoni hija obbligata li tiżvela l-imsemmija risposti lil impriżi oħra kkonċernati biss jekk jirriżulta li dawn ikunu jinkludu elementi ġodda favur jew kontra.

F’dak li jirrigwarda, b’mod partikolari, id-dokumenti favur, il-Kummissjoni ma hijiex obbligata tagħti aċċess, fuq inizjattiva tagħha stess, għal dokumenti li ma humiex fil-fajl tal-investigazzjoni tagħha u li hija ma għandhiex l-intenzjoni li tuża kontra l-partijiet ikkonċernati fid-deċiżjoni finali. Peress li l-Kummissjoni ma hijiex, bħala regola ġenerali, obbligata li tiżvela tali dokumenti fuq inizjattiva tagħha stess, impriża ma tistax, bħala prinċipju, validament tinvoka l-assenza ta’ komunikazzjoni ta’ allegati elementi favur li jinsabu fir-risposti għad-dikjarazzjoni tal-oġġezzjonijiet, ladarba hija ma talbitx aċċess għal dawn ir-risposti matul il-proċedura amministrattiva.

Peress li l-argumentazzjoni tal-impriża rikorrenti hija intiża li tistabbilixxi li l-Kummissjoni kellha tikkonstata l-preżenza ta’ elementi favur fir-risposti inkwistjoni u, għaldaqstant, tikkomunikahom lir-rikorrenti fuq inizjattiva tagħha stess, hija din l-impriża li, fil-kuntest ta’ tali argumentazzjoni, għandha tipprovdi l-ewwel indizju tal-utilità, għad-difiża tagħha, tar-risposti kkonċernati. Hija għandha, b’mod partikolari, tindika l-eventwali elementi favur inkwistjoni jew tipprovdi indizju li juri l-eżistenza tagħhom u, għaldaqstant, l-utilità tagħhom għall-bżonnijiet tal-kawża.

Barra minn hekk, filwaqt li hija obbligata tiżvela lill-impriżi kkonċernati s-siltiet tar-risposta għad-dikjarazzjoni tal-oġġezzjonijiet li jinkludu kull indikazzjoni rilevanti fir-rigward ta’ element kontra, il-Kummissjoni ma hijiex obbligata li testendi dan l-iżvelar għas-siltiet l-oħra tar-risposta inkwistjoni, li ma għandhom ebda konnessjoni mal-element invokat.

(ara l-punti 266, 267, 290, 292, 296, 297)

12. Sabiex jiġu rrispettati d-drittijiet tad-difiża, il-fajl stabbilit mill-Kummissjoni fil-kuntest ta’ proċedura amministrativa fil-qasam tal-kompetizzjoni għandu jinkludi l-elementi rilevanti kollha miksuba matul l-investigazzjoni. B’mod partikolari, għalkemm huwa ċertament minnu li hija tista’ teskludi mill-proċedura amministrattiva l-elementi li ma għandhom ebda relazzjoni mal-allegazzjonijiet ta’ fatt u ta’ liġi inklużi fid-dikjarazzjoni tal-oġġezzjonijiet u li huma, konsegwentement, irrilevanti għall-investigazzjoni, madankollu l-Kummissjoni ma hijiex obbligata li tiddetermina, waħedha, id-dokumenti utli għad-difiża tal-impriża kkonċernata.

Il-Kummissjoni ma tosservax dawn ir-rekwiżiti meta teskludi mill-fajl dokument li jinvolvi traskrizzjoni tad-dikjarazzjoni orali magħmula minn impriża dwar fatt li jikkostitwixxi ksur, filwaqt li d-dikjarazzjoni bil-miktub magħmula mill-istess impriża fir-rigward ta’ dan l-istess fatt tintuża inkwantu element rilevanti għall-investigazzjoni.

Madankollu, tali irregolarità tista’ taffettwa l-legalità tad-deċiżjoni tal-Kummissjoni biss jekk din tista’ tinfluwenza l-iżvolġiment tal-proċedura u l-kontenut ta’ din id-deċiżjoni bi ħsara għall-impriża kkonċernata, li hija obbligata li turi li hija setgħet tuża d-dokument favur mhux żvelat sabiex tiddefendi ruħha, u b’mod partikolari li hija setgħet tinvoka elementi li ma kinux jaqblu mal-evalwazzjonijiet magħmula mill-Kummissjoni fl-istadju tad-dikjarazzjoni tal-oġġezzjonijiet, u li għalhekk setgħu jinfluwenzaw, b’xi mod, l-evalwazzjonijiet magħmula fid-deċiżjoni tal-Kummissjoni.

(ara l-punti 306-308)

13. Il-limitu ta’ 10 % tad-dħul mill-bejgħ, previst fit-tieni subparagrafu tal-Artikolu 23(2) tar-Regolament Nru 1/2003, għandu jiġi kkalkolat abbażi tad-dħul mill-bejgħ globali tal-kumpanniji kollha li jikkostitwixxu l-entità ekonomika responsabbli għall-ksur issanzjonat. Min-naħa l-oħra, jekk sadanittant din l-unità ekonomika tkun waqfet, kull destinatarju tad-deċiżjoni għandu d-dritt li jeżiġi li l-limitu inkwistjoni jiġi applikat fil-konfront tiegħu b’mod individwali.

(ara l-punt 324)

14. Meta impriża ssostni li l-Kummissjoni kellha tikkonċedilha l-benefiċċju ta’ ċirkustanza attenwanti abbażi tar-rwol passiv jew emulattiv tagħha fi ksur tar-regoli tal-kompetizzjoni, il-fatt li din l-impriża ma invokatx b’mod espliċitu r-rwol passiv tagħha matul il-proċedura amministrattiva ma jaffettwax l-ammissibbiltà tal-ilment tagħha.

Fil-fatt, minn naħa, l-impriżi destinatarji ta’ dikjarazzjoni tal-oġġezzjonijiet ma humiex obbligati li jitolbu speċifikatament li jibbenefikaw minn ċirkustanzi attenwanti. Min-naħa l-oħra, meta ksur twettaq minn diversi impriżi, il-Kummissjoni hija obbligata li teżamina l-gravità relattiva tal-parteċipazzjoni fil-ksur ta’ kull waħda minnhom, sabiex tiddetermina jekk jeżistux, fir-rigward tagħhom, ċirkustanzi aggravanti jew attenwanti, b’mod partikolari meta inkwistjoni jkun hemm ċirkustanza attenwanti espliċitament imsemmija fil-lista mhux eżawrjenti li tinsab fil-punt 3 tal-linji gwida għall-kalkolu tal-multi imposti abbażi tal-Artikolu 15(2) tar-Regolament Nru 17 u tal-Artikolu 65(5) tat-Trattat KEFA.

(ara l-punti 329, 330)

15. Ir-rwol esklużivament passiv jew emulattiv ta’ impriża fit‑twettiq ta’ ksur tar-regoli tal-kompetizzjoni jista’, jekk ikun stabbilit, jikkostitwixxi ċirkustanza attenwanti, skont l-ewwel inċiż tal-punt 3 tal-linji gwida għall-kalkolu tal-multi imposti abbażi tal-Artikolu 15(2) tar-Regolament Nru 17 u tal-Artikolu 65(5) tat-Trattat KEFA, fid‑dawl tal-fatt li dan ir-rwol passiv jimplika l-adozzjoni ta’ approċċ profil baxx mill-impriża kkonċernata, jiġifieri nuqqas ta’ parteċipazzjoni attiva fil-ħolqien ta’ ftehim antikompetittiv.

Fost l-elementi li jistgħu juru r-rwol passiv ta’ impriża fi ħdan akkordju, tista’ tittieħed inkunsiderazzjoni kemm in-natura ħafna iktar sporadika tal‑parteċipazzjoni tagħha fil-laqgħat meta mqabbla mal-membri normali tal-akkordju, kif ukoll il-fatt li daħlet tard fis-suq li kien is‑suġġett tal-ksur, indipendentement mit-tul tal‑parteċipazzjoni tagħha f’dan il-ksur, jew saħansitra l-eżistenza ta’ dikjarazzjonijiet espliċiti f’dan is-sens magħmula mir-rappreżentanti ta’ impriżi terzi li pparteċipaw fil-ksur. F’kull każ, għandhom jittieħdu inkunsiderazzjoni ċ-ċirkustanzi kollha rilevanti tal-kawża inkwistjoni.

Il-Kummissjoni għandha marġni ta’ diskrezzjoni fir-rigward tal-applikazzjoni ta’ ċirkustanzi attenwanti.

F’dan ir-rigward, ladarba l-Kummissjoni stabbilixxiet, suffiċjentement skont il-liġi, li impriża kienet rappreżentata jew informata f’dak li jirrigwarda l-parti l-kbira tal-laqgħat kollużorji msemmijin mid-deċiżjoni kkontestata, il-fatt li din l-impriża ma pparteċipatx fiżikament għal ċerti laqgħat, iżda ġiet informata dwarhom bit-telefown, imur id f’id man-natura klandestina tal-iżvolġiment tagħhom u bl-ebda ma huwa prova li l-impriża kellha rwol esklużivament passiv jew emulattiv.

(ara l-punti 331-333, 337)

16. Skont it-termini tat-tieni inċiż tal-punt 3 tal-linji gwida għall-kalkolu tal-multi imposti abbażi tal-Artikolu 15(2) tar-Regolament Nru 17 u tal-Artikolu 65(5) tat-Trattat KEFA, in-nuqqas ta’ implementazzjoni fil-prattika tal-ftehim jew tal-prattiċi illeċiti jista’ jikkostitwixxi ċirkustanza attenwanti, dejjem sakemm l-impriża inkwistjoni tipprova li, matul il-perijodu tal-parteċipazzjoni tagħha fil-ftehim li jikkostitwixxu ksur, hija effettivament astjeniet ruħha milli timplementhom billi adottat aġir kompetittiva fis-suq jew, minn tal-anqas, li b’mod ċar u kunsiderevoli kisret l-obbligi intiżi għall-implementazzjoni ta’ dan l-akkordju b’tali mod li fixklet l-istess funzjonament tal-akkordju.

Barra minn hekk, is-sempliċi fatt li impriża, li l-parteċipazzjoni tagħha fi ftehim mal-kompetituri tagħha hija stabbilita, ma ġabitx ruħha fis-suq b’mod konformi mal-aġir miftiehem mal-kompetituri tagħha, billi segwiet politika ftit jew wisq indipendenti fis-suq, ma jikkostitwixxix neċessarjament element li għandu jittieħed inkunsiderazzjoni bħala ċirkustanza attenwanti. Ma jistax jiġi eskluż li din l-impriża ppruvat sempliċement tinqeda bl-akkordju favuriha.

(ara l-punti 345, 346)

SENTENZA TAL-QORTI ĠENERALI (Is-Sitt Awla Estiża)

16 ta’ Ġunju 2011 ( )

“Kompetizzjoni – Akkordji – Perossidu tal-idroġenu u perborat tas-sodju – Deċiżjoni li tikkonstata ksur tal-Artikolu 81 KE – Tul tal-ksur – Preżunzjoni ta’ innoċenza – Drittijiet tad-difiża – Multi – Ċirkustanzi attenwanti”

Fil-Kawża T‑191/06,

FMC Foret, SA, stabbilita f’Barcelona (Spanja), irrappreżentata minn M. Seimetz, avukat, u C. Stanbrook, QC,

rikorrenti,

vs

Il-Kummissjoni Ewropea, irrappreżentata inizjalment minn F. Arbault, sussegwentement minn V. Di Bucci u V. Bottka, bħala aġenti, assistiti minn M. Gray, barrister,

konvenuta,

li għandha bħala suġġett, prinċipalment, talba għall-annullament parzjali tad-Deċiżjoni tal-Kummissjoni C (2006) 1766 finali, tat-3 ta’ Mejju 2006, dwar proċedura skont l-Artikolu 81 [KE] u l-Artikolu 53 tal-Ftehim ŻEE (Każ COMP/F/38.620 – Perossidu tal-idroġenu u perborat), u, sussidjarjament, talba għat-tnaqqis tal-ammont tal-multa imposta fuq ir-rikorrenti,

IL-QORTI ĠENERALI (Is-Sitt Awla Estiża),

komposta minn V. Vadapalas, li qed jaġixxi bħala President tal-Awla (Relatur), A. Dittrich u L. Truchot, Imħallfin,

Reġistratur: K. Andová, Amministratur,

wara li rat il-proċedura bil-miktub u wara s-seduta tal-4 ta’ Marzu 2010,

tagħti l-preżenti

Sentenza

Il-fatti li wasslu għall-kawża

1 Ir-rikorrenti, FMC Foret, SA, hija kumpannija rregolata mid-dritt Spanjol li fiż-żmien ta’ meta seħħew il-fatti kienet tikkummerċjalizza, b’mod partikolari, il-perossidu tal-idroġenu (iktar ’il quddiem il-“PH”) u l-perborat tas-sodju (iktar ’il quddiem il-“PBS”).

2 Hija hija 100 % sussidjarja ta’ FMC Chemicals Netherlands BV u tifforma parti mill-grupp ikkontrollat mill-impriża Amerikana FMC Corp.

3 F’Novembru 2002, Degussa AG infurmat lill-Kummissjoni tal-Komunitajiet Ewropej bl-eżistenza ta’ akkordju fis-swieq tal-PH u tal-PBS u talbet l-applikazzjoni tal-Avviż tal-Kummissjoni dwar l-immunità minn multi u tnaqqis f’multi f’każijiet ta’ kartell [akkordji] (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 8, Vol. 2, p. 155, iktar ’il-quddiem il-“komunikazzjoni fuq il-kooperazzjoni”).

4 Degussa pproduċiet provi materjali lill-Kummissjoni li ppermettewlha twettaq, fil-25 u fis-26 ta’ Marzu 2003, spezzjonijiet fil-bini ta’ tliet impriżi.

5 Wara dawn l-ispezzjonijiet, diversi impriżi, fosthom b’mod partikolari EKA Chemicals AB, Atofina SA (li saret Arkema SA) u Solvay SA, talbu l-applikazzjoni tal-komunikazzjoni fuq il-kooperazzjoni u bagħtu lill-Kummissjoni provi dwar l-akkordju inkwistjoni.

6 Fis-26 ta’ Jannar 2005, il-Kummissjoni bagħtet dikjarazzjoni tal-oġġezzjonijiet lir-rikorrenti u lill-impriżi l-oħra kkonċernati.

7 Wara s-seduta li nżammet bejn l-impriżi kkonċernati u l-Kummissjoni, li seħħet fit-28 u fid-29 ta’ Ġunju 2005, din tal-aħħar adottat id-Deċiżjoni C (2006) 1766 finali, tat-30 ta’ Mejju 2006, dwar proċedura skont l-Artikolu 81 [KE] u l-Artikolu 53 tal-Ftehim ŻEE fil-konfront ta’ Akzo Nobel NV, Akzo Nobel Chemicals Holding AB, EKA Chemicals, Degussa, Edison, FMC, ir-rikorrenti, Kemira Oyj, Air liquide SA, Chemoxal SA, SNIA SpA, Caffaro Srl, Solvay, Solvay Solexis SpA, Total SA, Elf Aquitaine SA u Arkema (Każ COMO/7/38.620 – Perossidu tal-idroġenu u perborat) (iktar ’il quddiem id-“deċiżjoni kkontestata”), li sunt tagħha ġie ppubblikat fil-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea, tat-13 ta’ Diċembru 2006 (ĠU L 353, p. 54). Din ġiet innottifikata lir-rikorrenti permezz ta’ ittra tat-8 ta’ Mejju 2006.

Id-deċiżjoni kkontestata

8 Fid-deċiżjoni kkontestata l-Kummissjoni indikat li d-destinatarji ta’ din id-deċiżjoni kienu pparteċipaw fi ksur uniku u kontinwu tal-Artikolu 81 KE u tal-Artikolu 53 tal-Ftehim dwar iż-Żona Ekonomika Ewropea (ŻEE), fir-rigward tal-PH u tal-prodott sekondarju [downstream], il-PBS (premessa 2 tad-deċiżjoni kkontestata).

9 Il-ksur, li ġie kkonstatat fir-rigward tal-perijodu ta’ bejn il-31 ta’ Jannar 1994 u l-31 ta’ Diċembru 2000, kien jikkonsisti prinċipalment fl-iskambju, bejn kompetituri, ta’ informazzjoni importanti mill-perspettiva kummerċjali u ta’ informazzjoni kunfidenzjali dwar is-swieq u l-impriżi, f’limitazzjoni u f’kontroll tal-produzzjoni u tal-kapaċitajiet potenzjali u reali tal-produzzjoni, fi tqassim tal-ishma tas-suq u tal-klijenti kif ukoll fl-iffissar u s-sorveljanza tal-osservanza tal-prezzijiet mixtieqa.

10 Ir-rikorrenti nżammet responsabbli għal ksur “flimkien u in solidum” ma FMC (premessi 389 u 395 tad-deċiżjoni kkontestata).

11 Għall-finijiet tal-kalkolu tal-ammont tal-multa, il-Kummissjoni applikat il-metodoloġija stabbilita fil-linji gwida għall-kalkolu tal-multi imposti abbażi tal-Artikolu 15(2) tar-Regolament Nru 17 u tal-Artikolu 65(5) tat-Trattat KEFA (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 8, Vol. 1, P. 171), iktar ’il quddiem il-“linji gwida”).

12 Il-Kummissjoni ddeterminat l-ammonti bażiċi tal-multi skont il-gravità u t-tul tal-ksur (premessa 452 tad-deċiżjoni kkontestata), li ġie kklassifikat bħala gravi ħafna (premessa 457 tad-deċiżjoni kkontestata).

13 Abbażi ta’ trattament differenzjat, ir-rikorrenti, inkwantu l-ikbar operatur fis-swieq ikkonċernati fiż-ŻEE, ġiet ikklassifikata fl-ewwel kategorija, li tikkorrispondi għal ammont inizjali ta’ EUR 50 miljun (premessa 460 tad-deċiżjoni kkontestata).

14 Peress li r-rikorrenti pparteċipat fil-ksur, skont il-Kummissjoni, mid-29 ta’ Mejju 1997 sal-31 ta’ Diċembru 1999, jiġifieri għal perijodu ta’ sentejn u seba’ xhur, l-ammont inizjali tal-multa tagħha ġie miżjud b’25 % (premessa 467 tad-deċiżjoni kkontestata).

15 Ġie deċiż li ebda ċirkustanza aggravanti jew attenwanti ma kellha tiġi applikata kontra jew favur ir-rikorrenti.

16 L-Artikolu 1(g) tad-deċiżjoni kkontestata jipprovdi li r-rikorrenti kisret l-Artikolu 81(1) KE u l-Artikolu 53 tal-Ftehim ŻEE, billi pparteċipat fil-ksur ikkonċernat mid-29 ta’ Mejju 1997 sal-31 ta’ Diċembru 1999.

17 Fl-Artikolu 2(d) tad-deċiżjoni kkontestata l-Kummissjoni imponiet fuq ir-rikorrenti, “flimkien u in solidum” ma’ FMC, multa ta’ EUR 25 miljun.

Proċedura u t-talbiet tal-partijiet

18 Permezz ta’ att ippreżentat fir-Reġistru tal-Qorti Ġenerali fit-18 ta’ Lulju 2006, ir-rikorrenti ressqet dan ir-rikors.

19 Peress li l-kompożizzjoni tal-awli tal-Qorti Ġenerali nbidlet, l-Imħallef Relatur ġie assenjat lis-Sitt Awla u, wara li nstemgħu l-partijiet, din il-kawża ġiet rinvijata quddiem is-Sitt Awla Estiża.

20 Permezz ta’ ittra tas-6 ta’ Jannar 2010, il Qorti Ġenerali għamlet, fil-kuntest tal-miżuri ta’ organizzazzjoni tal-proċedura, mistoqsijiet bil-miktub lill-partijiet, li għalihom dawn wieġbu fid-29 ta’ Jannar 2010.

21 Fuq rapport tal-Imħallef Relatur, il-Qorti Ġenerali ddeċidiet li tiftaħ il-proċedura orali. It-trattazzjonijiet tal-partijiet u r-risposti tagħhom għall-mistoqsijiet magħmula mill-Qorti Ġenerali nstemgħu matul is-seduta tat-3 ta’ Marzu 2010.

22 Skont l-Artikolu 32 tar-Regoli tal-Proċedura tal-Qorti Ġenerali, peress li żewġ Membri tal-Awla ma setgħux jipparteċipaw fid-deliberazzjoni, id-deliberazzjonijiet tal-Qorti Ġenerali tkomplew mit-tliet Imħallfin li ffirmaw din is-sentenza.

23 Ir-rikorrenti titlob lill-Qorti Ġenerali jogħġobha:

– tannulla d-deċiżjoni kkontestata, sa fejn il-Kummissjoni imponitilha multa;

– sussidjarjament, tnaqqas l‑ammont tal‑multa;

– tikkundanna lill‑Kummissjoni għall‑ispejjeż.

24 Il-Kummissjoni titlob lill-Qorti Ġenerali jogħġobha:

– tiċħad ir-rikors;

– tikkundanna lir‑rikorrenti għall-ispejjeż.

25 Fir-replika, kif ukoll matul l-udjenza, ir-rikorrenti speċifikat li l-ewwel talba tar-rikors kellha tinftiehem fis-sens li permezz tagħha qed jintalab l-annullament tad-deċiżjoni kkontestata, sa fejn tikkonċernha, u dan jinkludi l-konstatazzjoni tal-parteċipazzjoni tagħha fil-ksur inkwistjoni.

Id-dritt

26 Insostenn tar-rikors intiż għall-annullament tad-deċiżjoni kkontestata jew, sussidjarjament, għat-tnaqqis tal-ammont tal-multa, ir-rikorrenti tinvoka tliet motivi, ibbażati, l-ewwel nett, fuq evalwazzjoni żbaljata tal-provi tal-parteċipazzjoni tagħha fil-ksur, it-tieni nett, fuq ksur tad-drittijiet tad-difiża fil-kuntest tal-aċċess għall-fajl u, it-tielet nett, fuq il-livell eċċessiv tal-ammont tal-multa.

Fuq l-ewwel motiv, ibbażat fuq l-allegat żball ta’ evalwazzjoni tal-provi tal-parteċipazzjoni tar-rikorrenti fil-ksur

L-argumenti tal-partijiet

27 Ir-rikorrenti ssostni li l-Kummissjoni ma pproduċietx provi suffiċjentement preċiżi u konkordanti sabiex tipprova l-parteċipazzjoni tar-rikorrenti fil-ksur.

28 Minn naħa, il-Kummissjoni bbażat ruħha ampjament fuq indikazzjonijiet impreċiżi u mhux ikkonfermati pprodotti fil-kuntest tat-talbiet għal klemenza, mfasslin bl-għaġġla, mhux argumentati u li, għalhekk, għandhom valur probatorju mnaqqas. Min-naħa l-oħra, hija ma ħaditx inkunsiderazzjoni l-prova kuntrarja prodotta mir-rikorrenti, b’mod partikolari, ix-xhieda tal-impjegati tagħha allegatament involuti fl-aġiri li jikkostitwixxu ksur.

29 Il-Kummissjoni ma rrifjutatx il-provi li r-rikorrenti pproduċiet fir-risposta tagħha għad-dikjarazzjoni tal-oġġezzjonijiet u matul is-seduta mal-Kummissjoni, b’mod partikolari x-xhieda tal-impjegati tagħha. Barra minn hekk, hija ma ħaditx inkunsiderazzjoni l-informazzjoni tar-rikorrenti dwar l-aġir kompetittiv tagħha fis-suq.

30 L-insuffiċjenza ta’ pprovi invokati fir-rigward tar-rikorrenti ġiet rikonoxxuta mill-uffiċjal tas-seduta matul is-seduta mal-Kummissjoni. L-imsemmi Uffiċjal tas-seduta allegatament ippropona laqgħa bejn il-partijiet, kif ukoll eżami kuntradittorju tal-prova kuntrarja l-ġdida prodotta mir-rikorrenti. Il-Kummissjoni ma tatx widen għal dan is-suġġeriment.

31 Fid-dikjarazzjoni tal-oġġezzjonijiet, il-Kummissjoni akkużat lir-rikorrenti li pparteċipat fil-ksur minn Jannar 1994 sa Ġunju 2001, iżda sussegwentement naqqset b’mod sostanzjali l-portata ta’ din l-akkuża. Fid-deċiżjoni kkontestata, hija llimitat ruħha għall-perijodu ta’ bejn id-29 ta’ Mejju 1997, id-data tal-laqgħa li tinżamm kull sitt xhur tal-European Chemical Industry Council (CEFIC) organizzata mir-rikorrenti f’Sevilla, u t-13 ta’ Diċembru 1999, id-data tal-laqgħa ta’ Fribourg, li għaliha kien preżenti impjegat tar-rikorrenti.

32 Sabiex tistabbilixxi l-fatti li jikkostitwixxu ksur, il-Kummissjoni bbażat ruħha fuq informazzjoni mhux ikkonfermata, li kienet ġejja minn sors uniku, rispettivament ta’ Degussa, ta’ Solvay jew ta’ Atofina, bi ksur tal-ġurisprudenza li tgħid li dikjarazzjoni magħmula minn impriża waħda ma tikkostitwixxix prova suffiċjenti ta’ ksur (sentenza tal-Qorti Ġenerali, tal-14 ta’ Mejju 1998, Enso-Gutzeit vs Il-Kummissjoni, T‑337/94, Ġabra p. II‑1571, punt 91).

33 Fir-rigward tal-informazzjoni ta’ Degussa, il-Kummissjoni indikat, żbaljatament, li din kienet ġiet ikkonfermata mill-provi miksuba mingħand partijiet oħra li pparteċipaw fil-ksur. Mill-premessa 86 tad-deċiżjoni kkontestata jirriżulta li l-Kummissjoni kkunsidrat, fil-verità, li, peress li ċerti impriżi kienu ammettew l-allegazzjonijiet li Degussa għamlet fir-rigward tagħhom, ma kienx meħtieġ li l-allegazzjonijiet tagħha kontra r-rikorrenti jiġu kkonfermati. Għalhekk, il-Kummissjoni ma pprovatx tikkonferma l-informazzjoni ta’ Degussa li kienet timplika lir-rikorrenti.

34 Fir-rigward ta’ provi oħra provenjenti minn impriża waħda, il-Kummissjoni osservat li dawn kienu nkisbu minn xhieda diretti tal-kuntatti illegali, li kienu ntbgħatulha “wara riflessjoni attenta” u li kienu kredibbli fid-dawl ta’ grupp ta’ provi koerenti (premessa 86 tad-deċiżjoni kkontestata).

35 Issa, mhux dawn l-indikazzjonijiet kollha huma eżatti. L-informazzjoni ta’ Solvay hija impreċiża u tindika, pereżempju, li sors mhux identifikat fi ħdan Solvay iddikjara li impjegat mhux identifikat ta’ Solvay kien ikkuntatta lill-impjegati tar-rikorrenti f’erba’ okkażjonijiet mhux speċifikati. Dan jgħodd ukoll għall-allegazzjoni ta’ Solvay li tgħid li r-rikorrenti kkompensat lil Atofina għall-għeluq tas-sit ta’ produzzjoni tagħha. Barra minn hekk, il-Kummissjoni naqset milli tqabbel din l-informazzjoni max-xhieda kuntrarja tal-impjegati tar-rikorrenti.

36 Fir-rigward ta’ informazzjoni provenjenti minn impjegat ta’ Atofina, jiġifieri noti meħudin waqt il-laqgħat tal-kartell, il-Kummissjoni naqset milli tieħu inkunsiderazzjoni l-fatt li l-istess noti kienu ġew prodotti sabiex jiġi pprovat li kien hemm diversi laqgħat. Barra minn hekk, f’dak li jirrigwarda r-rikorrenti, dawn in-noti ta’ spiss jinkludu punti interrogattivi.

37 Għalhekk, il-Kummissjoni żbaljatament invokat kontra r-rikorrenti provi provenjenti minn impriża waħda, li ma kinux ikkonfermati u li ġew imgiddba minn xhieda tal-impjegati tar-rikorrenti.

38 Sussegwentement, ir-rikorrenti tikkritika l-konstatazzjonijiet tal-Kummissjoni fir-rigward tal-laqgħat speċifiċi.

– Fuq it-telefonati rċevuti mir-rikorrenti

39 Ir-rikorrenti ssostni li l-Kummissjoni bbażat ruħha, żbaljatament, fuq l-informazzjoni ta’ Solvay u ta’ Atofina sabiex tikkonstata li r-rikorrenti kienet ġiet informata bit-telefown dwar ir-riżultati ta’ ċerti laqgħat tal-akkordju.

40 L-informazzjoni ta’ Solvay kienet tikkonċerna erba’ laqgħat ta’ “livell għoli”, bejn Degussa, Solvay u Kemira (premessi 171 sa 174, 211, 215 sa 217 u 239 sa 242 tad-deċiżjoni kkontestata). Fir-rigward ta’ dawn il-laqgħat, il-Kummissjoni bbażat ruħha fuq id-dikjarazzjoni ta’ Solvay li tgħid li “atturi oħra fis-suq ġew informati bir-riżultat ta’ dawn il-laqgħat”, “[fejn] Solvay [kienet] pereżempju infurmat lil Foret (fi Spanja) u lil Ausimont (fl-Italja) dwar ir-riżultati konkreti ta’ dawn id-diskussjonijiet”. Skont il-Kummissjoni, din id-dikjarazzjoni kienet ġiet ikkonfermata minn Atofina (premessa 172 tad-deċiżjoni kkontestata).

41 L-imsemmija dikjarazzjoni ta’ Solvay ma tippermettix li tiġi kkonfermata l-konstatazzjoni li tgħid li Solvay iddikjarat li kienet żammet lir-rikorrenti informata “b’mod eżawrjenti […] ġeneralment bit-telefown” (premessa 172 tad-deċiżjoni kkontestata). Din la tindika “min ċempel lil min” u lanqas il-kontenut ta’ dak li ntqal. Din ma tispeċifikax għal liema laqgħat hija qiegħda tagħmel riferiment, bl-eċċezzjoni ta’ dik ta’ Awwissu 1997. Il-Kummissjoni nnifisha pprovdiet dan id-dettall. Id-dikjarazzjoni ta’ Solvay ma setgħetx tiġi kkonfermata minn Atofina, li ma kinitx preżenti għal-laqgħat. Fil-fatt, Atofina tagħmel riferiment għal telefonati ta’ Solvay fil-kuntest ta’ diversi laqgħat, jiġifieri dawk tal-“grupp B”, li nżammew bejn l-aħħar tas-sena 1995 u l-bidu tas-sena 1997. Għaldaqstant l-informazzjoni ta’ Solvay u dik ta’ Atofina ma jikkonfermawx lil xulxin.

42 Barra minn hekk, Solvay nnifisha kkontestat li kienet ipparteċipat għal waħda mill-erba’ laqgħat inkwistjoni, jiġifieri dik li allegatament inżammet fi Frankfurt am Main f’April 1998 (premessa 217 tad-deċiżjoni kkontestata). Fir-rigward tal-laqgħa ta’ Settembru 1998 fi Brussell, Solvay ma semmietx li kienet ikkuntattjat lir-rikorrenti.

43 Matul is-seduta mal-Kummissjoni, din tal-aħħar ippruvat inutilment tikseb informazzjoni iktar preċiża mingħand Solvay. Mingħajr iktar informazzjoni preċiża, id-dikjarazzjoni ta’ Solvay dwar it-telefonati hija nieqsa minn valur probatorju. F’kull każ, din hija mgiddba mix-xhieda tal-impjegati tar-rikorrenti, li jiċħdu li rċevew telefonati mingħand Solvay.

44 Fir-rigward tal-informazzjoni ta’ Atofina, il-Kummissjoni żbaljatament ibbażat ruħha fuq id-dikjarazzjoni ta’ impjegat ta’ Atofina li tgħid li r-rikorrenti pparteċipat, erba’ darbiet, għal-laqgħat permezz tat-telefown (premessi 180 sa 192 u 247 sa 253 tad-deċiżjoni kkontestata). Din id-dikjarazzjoni ma ġiet ikkonfermata minn ebda parteċipant ieħor għal-laqgħat inkwistjoni.

45 Dokumenti oħra tal-fajl jimminaw il-kredibbiltà tal-informazzjoni mogħtija mill-impjegat ikkonċernat ta’ Atofina. B’mod partikolari, fid-dikjarazzjoni tal-oġġezzjonijiet, il-Kummissjoni bbażat ruħha fuq l-indikazzjoni tiegħu li tgħid li rappreżentant tar-rikorrenti pparteċipa għal laqgħa f’Pariġi fit-12 ta’ Frar 1996 (punti 137 u 138 tad-dikjarazzjoni tal-oġġezzjonijiet). Fir-rigward ta’ din l-indikazzjoni, ir-rikorrenti wriet li ma hijiex korretta peress li l-passaport tal-allegat parteċipant għal-laqgħa jikkonferma li huwa kien jinsab fl-Istati Uniti matul il-ġimgħa inkwistjoni. Il-Kummissjoni mkien ma ssemmi dan l-iżball fid-deċiżjoni kkontestata. Barra minn hekk, f’diversi okkażjonijiet, ix-xhud ta’ Atofina pproduċa l-istess paġna tan-noti tiegħu bħala prova għal diversi laqgħat. In-noti inkwistjoni ta’ spiss jinkludu punti interrogattivi fir-rigward tal-informazzjoni tar-rikorrenti u l-parteċipazzjoni tagħha għal-laqgħat. Il-Kummissjoni naqset milli tieħu inkunsiderazzjoni dawn l-elementi waqt l-evalwazzjoni tagħha dwar il-kredibbiltà tal-provi ta’ Atofina.

46 Għall-ewwel laqgħa inkwistjoni, f’Pariġi f’Settembru 1997, l-informazzjoni inizjali ta’ Atofina ma kinitx tippermetti li jiġi identifikat l-impjegat tar-rikorrenti li kien allegatament ingħaqad mal-laqgħa telefonikament. L-impjegat tar-rikorrenti, identifikat sussegwentement f’tabella mħejjija minn Atofina, ikkontesta taħt ġurament li huwa qatt kien irċieva din it-telefonata. Din il-kontestazzjoni ma tteħditx inkunsiderazzjoni mill-Kummissjoni.

47 Il-Kummissjoni kkunsidrat li l-fatt li r-rikorrenti kienet ġiet ikkuntattjata kien plawżibbli, fid-dawl tal-kuntatti magħmula preċedentement u tal-parteċipazzjoni tagħha, bit-telefown, għal żewġ laqgħat sussegwenti (premessa 187 tad-deċiżjoni kkontestata). Issa, fir-rigward tal-allegati kuntatti preċedenti, id-deċiżjoni kkontestata tindika biss telefonata waħda rċevuta xahar qabel (premessa 172 tad-deċiżjoni kkontestata), li kienet tirriżulta mill-informazzjoni mhux ikkonfermata ta’ Solvay. L-allegata parteċipazzjoni tar-rikorrenti, bit-telefown, għal żewġ laqgħat sussegwenti hija bbażata fuq l-istess informazzjoni mhux ikkonfermata ta’ Atofina.

48 Fir-rigward tat-tieni laqgħa inkwistjoni, miżmuma fi Frankfurt am Main fis-17 ta’ Novembru 1997 (premessi 188 sa 192 tad-deċiżjoni kkontestata), l-impjegat ta’ Atofina identifika, u b’dan il-mod ikkontradixxa ruħu, għall-ewwel impjegat wieħed, u sussegwentement żewġ impjegati tar-rikorrenti li allegatament ġew ikkuntattjati. Il-Kummissjoni ma ssemmix din il-kuntradizzjoni u hija nnifisha wettqet żball fir-rigward tal-isem tal-persuna identifikata (nota ta’ qiegħ il-paġna 204 tad-deċiżjoni kkontestata). L-informazzjoni inkwistjoni ma hijiex ikkonfermata u hija kkontestata mill-impjegati identifikati tar-rikorrenti.

49 Bil-kontra tal-indikazzjonijiet tal-Kummissjoni, l-informazzjoni ta’ Atofina ma hijiex ikkonfermata mill-provi dokumentarji. Il-provi inkwistjoni ġew prodotti mill-istess impjegat ta’ Atofina u ma jistgħux isostnu d-dikjarazzjonijiet tiegħu stess. Barra minn hekk, din hija tabella mfassla matul il-laqgħa kkonċernata li tesponi l-prezz għal kull klijent u għal kull manifattur (premessa 192 tad-deċiżjoni kkontestata), u li tinkludi, fir-rigward tar-rikorrenti, erba punti interrogattivi. Barra minn hekk, din l-informazzjoni mhux bilfors ġiet ipprovduta mir-rikorrenti, iżda setgħet inkisbet permezz ta’ sorsi oħra, b’mod partikolari mingħand klijenti tar-rikorrenti.

50 It-telefonata allegatament irċevuta minn impjegat tar-rikorrenti lanqas ma ġiet ikkonfermata minn Degussa fir-risposta tagħha għad-dikjarazzjoni tal-oġġezzjonijiet. Fil-verità, Degussa llimitat ruħha li tiġbor fil-qosor il-kontenut tal-komunikazzjoni tal-oġġezzjonijiet, inkluża d-dikjarazzjoni ta’ Atofina li tgħid li wħud mill-impriżi, fosthom ir-rikorrenti, kienu ġew infurmati dwar din il-laqgħa, u wara li tikkonferma l-parteċipazzjoni tagħha għal din il-laqgħa. Il-konfessjoni ta’ Degussa tgħodd biss bħala prova kontriha u bl-ebda mod ma timplika lir-rikorrenti.

51 Fir-rigward tat-tielet laqgħa inkwistjoni, fil-21 ta’ Novembru 1997 f’Pariġi (premessi 193 sa 197 tad-deċiżjoni kkontestata), ebda membru ieħor tal-kartell, ħlief Atofina, ma jsemmi parteċipazzjoni tar-rikorrenti. Il-Kummissjoni bbażat ruħha żbaljatament fuq id-dikjarazzjoni ta’ Atofina, li ma hijiex ikkonfermata u hija kontradetta mix-xhieda tal-impjegat inkwistjoni tar-rikorrenti.

52 Barra minn hekk, il-Kummissjoni żbaljatament ibbażat ruħha fuq il-fatt li l-prezzijiet miżmuma mir-rikorrenti kienu indikati fin-noti meħuda matul il-laqgħa inkwistjoni (premessa 197 tad-deċiżjoni kkontestata. Il-parti l-kbira tat-tabella kien biss fiha sempliċi asteriski. Il-ftit prezzijiet indikati huma prezzijiet immirati stmati mill-impjegat ta’ Atofina u ma jirriżultawx mill-informazzjoni tar-rikorrenti. Barra minn hekk, l-istess tabella tinkludi informazzjoni dwar żewġ manifatturi oħra li fir-rigward tagħhom il-Kummissjoni ma invokatx il-parteċipazzjoni tagħhom f’din il-laqgħa. Il-Kummissjoni nnifisha ammettiet li prezzijiet immirati setgħu jiġu mdaħħla fir-rigward ta’ manifattur mingħajr ma dan tal-aħħar ikun jaf b’dan. It-tabella inkwistjoni għalhekk ma tikkonfermax l-informazzjoni ta’ Atofina.

53 Għar-raba’ laqgħa inkwistjoni, tat-12 ta’ Ottubru 1998 f’Düsseldorf, in-noti meħuda mill-impjegat ta’ Atofina ma jindikawx il-persuni preżenti u l-ispjegazzjonijiet ulterjuri tagħhom mogħtija minnu jindikaw: “FMC assenti”. Hija biss it-tabella mfassla għat-talba għal klemenza magħmula minn Atofina li tindika li r-rikorrenti kienet “assenti iżda kkuntattjata bit-telefown u rrappreżentata minn Solvay”. Ebda parteċipant ieħor, inkluża Solvay, ma kkonferma l-parteċipazzjoni tar-rikorrenti għal din il-laqgħa. Min-naħa l-oħra Degussa, meta ġiet mistoqsija dwar dan, irrispondiet li “sa fejn taf hi […], ma [kienx] hemm parteċipazzjoni min-naħa tar-raba’ impriża”. F’dan ir-rigward il-Kummissjoni żbaljatament limitat ruħha li tindika li “tliet impriżi oħra [kienu] kkonfermaw li din il-laqgħa kienet inżammet” (premessa 253 tad-deċiżjoni kkontestata), mingħajr ma ħadet inkunsiderazzjoni l-fatt li ebda waħda minn dawn l-impriża ma kienet ikkonfermat l-informazzjoni ta’ Atofina li kienet timplika lir-rikorrenti. Barra minn hekk, billi indikat li d-dikjarazzjonijiet ta’ Atofina kienu “plawżibbli meta mqabbla mal-provi fil-pussess tagħha” (premessa 253 tad-deċiżjoni kkontestata), il-Kummissjoni limitat ruħha li tagħmel riferiment għall-allegazzjonijiet l-oħra mhux ikkonfermati ta’ Atofina. Għalhekk hija qegħdha tirraġuna f’ċirkolu.

54 Fl-aħħar nett, l-allegazzjoni tal-impjegat ta’ Atofina li tgħid li huwa kkuntattja bit-telefown lill-impjegati tar-rikorrenti ma hijiex ikkonfermata. Min-naħa l-oħra, ix-xhieda tal-impjegati tar-rikorrenti fejn huwa indikat li ma rċevewx it-telefonati hija kkonfermata kemm mis-silenzju tal-membri l-oħra tal-kartell f’dan ir-rigward kif ukoll mill-punti interrogattivi li jinsabu fin-noti tal-laqgħat prodotti minn Atofina. L-informazzjoni fuq il-prezzijiet tar-rikorrenti li tinsab f’dawn in-noti setgħet kienet toriġina minn sorsi oħra. Għalhekk, dawn l-elementi kollha kkunsidrati flimkien jixhdu favur in-nuqqas ta’ parteċipazzjoni tar-rikorrenti għal-laqgħat inkwistjoni.

– Fuq il-kuntatti li seħħew b’mod marġinali għal-laqgħat tas-CEFIC

55 Ir-rikorrenti ssostni li l-Kummissjoni żbaljatament ikkunsidrat li r-rikorrenti kienet ipparteċipat għal sitt laqgħat li seħħew b’mod marġinali għal-laqgħat tas-CEFIC bejn Mejju 1997 u Novembru 1999. Hija tindika li l-impjegati tagħha pparteċipaw għal-laqgħat inkwistjoni tas-CEFIC. Madankollu, kull wieħed mill-impjegati tagħha ddikjara li ma kienx ipparteċipa għall-attivitajiet tal-kartell li seħħew b’mod marġinali għal dawn il-laqgħat. Issa, il-Kummissjoni ċaħdet, mingħajr ġustifikazzjoni, ix-xhieda tal-impjegati tar-rikorrenti.

56 Is-sempliċi fatt li impriża tkun preżenti għal laqgħa tal-kartell ma jipprovax parteċipazzjoni fil-kartell. Impriża tista’ b’mod partikolari tistabbilixxi li ma pparteċipatx fl-attivittajiet tal-kartell billi turi li hija indikat lill-kompetituri tagħha li kienet qegħdha tipparteċipa għaliha f’perspettiva differenti minn tagħhom.

57 F’dan ir-rigward, f’dak li jikkonċerna l-laqgħat ta’ Sevilla, ’f’Mejju 1997, l-impjegat tar-rikorrenti li kien ipparteċipa kien iddikjara espliċitament li, minn naħa, l-impriża tiegħu kienet “qed tespandi fil-Ġermanja” u li ma kinitx “interessata” minn xi limitazzjoni tal-prezzijiet u li, min-naħa l-oħra, huwa kien irrifjuta li jinnegozja fuq dawn il-prezzijiet. Din ix-xhieda hija kkonfermata mill-fatt li, ikkonfrontat minn din id-dikjarazzjoni, ir-responsabbli ta’ Degussa ħareġ b’rabja mis-sala fejn kienet qed tinżamm waħda minn dawn il-laqgħat (premessa 162 tad-deċiżjoni kkontestata). Konsegwentement, ir-rappreżentant tar-rikorrenti ma ġiex mistieden għal ikla f’restorant li nżammet l-għada (premessa 163 tad-deċiżjoni kkontestata).

58 Skont ix-xhieda tal-istess impjegat tar-rikorrenti, il-laqgħa tas-CEFIC ta’ Mejju 1998 f’Évian-les-Bains kellha l-istess riżultat. Manifatturi żgħar, fosthom ir-rikorrenti, kienu rrifjutaw li jkunu parti għal ftehim antikompetittivi, għaliex huma riedu jkomplu jaġixxu b’mod kompetittiv.

59 L-impjegati tar-rikorrenti lanqas ma pparteċipaw għal diskussjonijiet tal-kartell matul l-erba’ laqgħat l-oħra li seħħew b’mod marġinali għal-laqgħat tas-CEFIC (premessi 198 sa 207, 254 sa 258, 264, 265 u 273 sa 275 tad-deċiżjoni kkontestata). Dawn il-laqgħat kienu nżammew f”restoranti, f’bars jew f’kurituri tal-lukanda. Huwa diffiċli li wieħed jimmaġina li diskussjonijiet ta’ kartell multilaterali jistgħu jseħħu f’tali postijiet pubbliċi. Għalhekk, il-konverżazzjonijiet probabilment seħħew b’mod bilaterali, jew saħansitra wara li l-impjegati tar-rikorrenti telqu mir-restorant.

60 Il-Kummissjoni ma titrattax il-fatt li r-rikorrenti tiċħad li ħadet sehem f’dawn id-diskussjonijiet. Hija tindika li r-rikorrenti ma stabbilixxietx li l-impjegati tagħha kienu ddisassoċjaw ruħhom fir-rigward tad-diskussjonijiet antikomptetittivi (premessa 207 tad-deċiżjoni kkontestata), filwaqt li ammettiet, fir-rigward ta’ waħda mil-laqgħat, li “ma jistax jiġi eskluż li […] diversi diskussjonijiet seħħew, pjuttost, fuq bażi bilaterali” (premessa 167 tad-deċiżjoni kkontestata). Skont ir-rikorrenti, peress li l-konverżazzjonijiet kienu bilaterali, l-impjegati tagħha ma kinux jafu bihom u ma setgħux jiddisassjoċjaw ruħhom minnhom.

61 Fir-rigward tal-ikla li seħħet b’mod marġinali għal-laqgħa tas-CEFIC li nżammet fi Brussell, fis-26 ta’ Novembru 1997, skont il-premessa 199 tad-deċiżjoni kkontestata, “Degussa, EKA, Solvay u Atofina indikaw li [r-rikorrenti u Kemira] kienu effettivament preżenti, li kienu jafu perfettament dwar in-natura illegali tad-diskussjonijiet deskritti iktar ’il quddiem u li huma kienu ħadu sehem fihom”. Issa, EKA Chemicals mkien ma ssemmi lir-rikorrenti. Solvay fasslet lista tal-parteċipanti, li ma tinkludix l-ismijiet tal-impjegati tar-rikorrenti, filwaqt li żiedet li “probabbilment il-parteċipanti l-oħra kollha” għal-laqgħa tas-CEFIC kienu rrappreżentati.

62 L-informazzjoni ta’ Atofina u ta’ Degussa tillimita ruħha li tindika l-persuni preżenti għall-ikla, fosthom ir-rappreżentanti tar-rikorrenti, mingħajr ebda allegazzjoni fir-rigward tal-parteċipazzjoni tagħhom għad-diskussjonijiet antikompetittivi.

63 Fir-rigward tal-laqgħa li seħħet b’mod marġinali għal-laqgħa tas-CEFIC ta’ Novembru 1999 (premessi 273 sa 275 tad-deċiżjoni kkontestata), il-Kummissjoni naqset milli ssemmi li din il-laqgħa kienet inżammet f’post pubbliku, jiġifieri kuritur ta’ lukanda, waqt ikla uffiċjali. Dawn id-diskussjonijiet kellhom neċessarjament ikunu bilaterali u ma hemmx prova suffiċjentement preċiża u konkordanti tal-parteċipazzjoni tar-rikorrenti għal dawn id-diskussjonijiet.

– Fuq il-laqgħa tat-13 ta’ Lulju 1998 f’Königswinter

64 Ir-rikorrenti ssostni li l-Kummissjoni żbaljatament indikat li d-Direttur Ġenerali tar-rikorrenti kien ipparteċipa għal-laqgħa ma Solvay u Degussa f’Königswinter f’Lulju 1998 fir-rigward tal-għeluq ta’ sit ta’ produzzjoni ta’ Atochem (premessa 233 tad-deċiżjoni kkontestata). L-impjegat ikkonċernat ċaħad li kien ħa sehem f’din il-laqgħa u pproduċa rċevuta ta’ taxi, li minnha jirriżulta ismu, li turi li dakinhar huwa kien jinsab f’Barcelona.

65 Il-Kummissjoni naqset milli tiċħad din il-prova, filwaqt li llimitat ruħha li tissuġġerixxi li huwa possibbli li l-impjegat tar-rikorrenti kien preżenti għal-laqgħa ta’ Königswinter u li iktar tard fl-istess ġurnata qabad taxi f’Barcelona. Fir-rigward ta’ laqgħat oħra, Degussa pproduċiet rċevuti ta’ ristoranti li minnhom tirriżulta l-lista tal-parteċipanti. Issa, fir-rigward tal-laqgħa inkwistjoni, il-Kummissjoni naqset milli tikseb iktar elementi mingħand Degussa u mingħand Solvay. Solvay ma kkonfermatx il-preżenza tar-rikorrenti għal din il-laqgħa.

66 Il-fatt li r-rikorrenti ma ħaditx sehem fid-diskussjonijiet dwar l-għeluq ta’ sit ta’ Atochem huwa kkonfermat mill-assenza tagħha waqt il-laqgħat sussegwenti f’dan ir-rigward. Il-Kummissjoni kienet żbaljata meta kkonstatat li Solvay kienet ikkonfermat il-parteċipazzjoni tar-rikorrenti għall-ftehim ma Atochem (premessa 244 tad-deċiżjoni kkontestata). Solvay ma tispeċifikax l-elementi ta’ din l-allegata parteċipazzjoni u Degussa ma tagħmel ebda riferiment għaliha. Huwa possibbli li Solvay, bi żball, għamlet riferiment għal kuntratt ta’ provvista legali, konkluż bejn ir-rikorrenti u Atochem f’dak iż-żmien.

67 Fil-premessa 234 tad-deċiżjoni kkontestata, il-Kummissjoni ma tindikax li r-rikorrenti kienet ftehmet li tirremunera lil Atochem. In-nuqqas ta’ sustanza tad-dikjarazzjoni ta’ Solvay f’dan ir-rigward hija enfasizzata mill-fatti sussegwenti, b’mod partikolari mill-assenza tar-rikorrenti matul il-laqgħa sussegwenti ta’ Ottubru 1998 bejn Solvay, Degussa u Atofina. Issa, mill-premessa 245 tad-deċiżjoni kkontestata jirriżulta li matul din il-laqgħa, Degussa u Solvay ikkonvinċew lill-Atochem tagħlaq is-sit, permezz ta’ remunerazzjoni min-naħa ta’ Degussa u ta’ Solvay.

– Fuq il-laqgħa ma’ Degussa, tat-28 ta’ Settembru 1998, fi Brussell

68 Ir-rikorrenti ssostni li l-Kummissjoni evalwat b’mod żbaljat l-informazzjoni ta’ Degussa dwar il-laqgħa bilaterali ta’ Settembru 1998. Skont il-premessa 241 tad-deċiżjoni kkontestata, l-għan ta’ din il-laqgħa kien li r-rikorrenti tiġi infurmata bir-riżultati tal-laqgħa li kienet inżammet dakinhar filgħodu stess. Fil-verità Degussa indikat biss li s-“suġġett tal-laqgħa [kien] diskussjoni ta’ natura ġenerali dwar l-iżvilupp tas-suq Ewropew tal-PH, b’mod partikolari fir-rigward tal-livell għoli ta’ prezzijiet milħuqa, u tal-possibbiltajiet li jinżamm tali livell”. Degussa ma ssemmi ebda ftehim fuq il-prezzijiet u fuq l-ishma tas-suq, iżda tirrimarka li d-diskussjoni kienet “ta’ natura ġenerali”.

– Fuq il-laqgħat dwar il-PBS

69 Ir-rikorrenti tindika li l-impjegat tagħha jiftakar li kien ipparteċipa għal tnejn mill-erba’ laqgħat fuq il-PBS imsemmijin fid-deċiżjoni kkontestata (premessi 237 u 238, 259 sa 263, 267 sa 270 u 276 sa 279 tad-deċiżjoni kkontestata) jiġifieri dik li nżammet f’Milano lejn il-bidu tas-sena 1999 u dik li nżammet fi Fribourg f’Diċembru 1999.

70 L-għan ta’ dawn iż-żewġ laqgħat kien li jiġu diskussi mezzi li l-industrija setgħet tuża sabiex tikkalma t-tħassib dwar l-effetti li wieħed mill-ingredjenti tal-PBS jista’ jkollu fuq is-saħħa. Fid-dawl ta’ dan it-tħassib, ir-rikorrenti kienet diġà bdiet taħseb biex tiżviluppa “prodott alternattiv”, il-perkarbonat tas-sodju (iktar ’il quddiem il-“PCS”). Huwa ta’ dispjaċir li, matul il-laqgħat inkwistjoni, manifatturi oħra ħadu sehem f’diskussjonijiet illegali. Dawn l-intenzjonijiet ma kinux jinteressaw lir-rikorrenti peress li hija kienet diġà ddeċidiet li tabbanduna progressivament il-PBS favur il-PCS. Għalhekk, ir-rappreżentant tagħha ma ħax sehem f’diskussjonijiet illegali. Din l-ispjegazzjoni hija kkonfermata minn Degussa, li kkonfermat li l-laqgħat inkwistjoni kienu nżammu “mingħajr ma kienu ppjanati” fil-kuntest ta’ diskussjonijiet legali.

71 Fir-rigward ta’ żewġ laqgħat oħra fuq il-PBS, rispettivament dik ta’ Settembru 1998 f’Lyon u dik tas-sajf 1999 f’Bâle, l-allegata parteċipazzjoni tar-rikorrenti tirriżulta biss mill-informazzjoni mhux ikkonfermata ta’ Solvay. Il-Kummissjoni naqset milli tieħu inkunsiderazzjoni x-xhieda tal-impjegat inkwistjoni tar-rikorrenti, li ma jiftakarx li kien ħa sehem f’dawn il-laqgħat.

– Argumenti żviluppati fil-kuntest tar-replika

72 Fir-replika, ir-rikorrenti ssostni li l-Kummissjoni kisret il-prinċipju ta’ preżunzjoni ta’ innoċenza, sa fejn hija ma kelliex provi preċiżi u konkordanti dwar il-parteċipazzjoni tar-rikorrenti fl-attivitajiet kostituttivi tal-akkordju.

73 Fl-ewwel lok, il-Kummissjoni naqset milli tieħu inkunsiderazzjoni l-provi li fuqhom kienet ibbażata t-teżi tar-rikorrenti u żnaturat oħrajn sabiex tibbaża l-konklużjoni tagħha. Skont ir-rikorrenti, il-Kummissjoni injorat il-fatt li l-aħjar provi kienet ix-xhieda diretta tal-impjegati tagħha, applikat preżunzjonijiet mhux iġġustifikati bi ħsara għar-rikorrenti, immodifikat il-provi li kienu favorevoli għaliha, assimilat il-parteċipazzjoni tagħha għal-laqgħat tas-CEFIC, li huma legali, għal attivitajiet li jikkostitwixxu kartell u “żejnet” provi bi ħsara għaliha.

74 Il-Kummissjoni ma ħaditx inkunsiderazzjoni l-provi b’mod oġġettiv u globali. Hija naqset milli tieħu inkunsiderazzjoni l-provi li jikkonfermaw li r-rikorrenti kienet qed taġixxi b’mod aggressiv għat-tqassim tas-suq, li l-kompetituri tagħha kienu qegħdin jitilfu ishma tas-suq favuriha u li kienu lmentaw dwar dan u li żewġ tentattivi ta’ laqgħat tal-akkordju spiċċaw fix-xejn meta r-rikorrenti rrifjutat li tipparteċipa għalihom. Hija naqset milli tikseb provi addizzjonali dwar allegazzjonijiet mhux ikkonfermati kontra r-rikorrenti.

75 Fit-tieni lok, ir-rikorrenti tikkritika l-fatt li l-Kummissjoni ma żammitx kontrointerrogatorju sabiex tivverifika l-veraċità tax-xhieda tal-impjegati tagħha. Ir-rikorrenti kienet l-unika impriża li ppreżentat xhieda matul is-seduta mal-Kummissjoni. Ebda waħda mill-kumpanniji li xhedu kontra r-rikorrenti ma pproduċew xhieda matul is-seduta mal-Kummissjoni. Diversi provi prodotti minn Degussa u minn Solvay kienu essenzjalment joriġinaw minn sorsi anonimi. Il-Kummissjoni warrbet id-dikjarazzjonijiet tal-impjegati tar-rikorrenti minħabba li dawn ma sarux taħt ġurament.

76 Fit-tielet lok, ir-rikorrenti ssostni li l-Kummissjoni ppreżentat b’mod ineżatt l-elementi miksuba insegwitu għas-seduta mal-Kummissjoni.

77 Matul is-seduta mal-Kummissjoni, l-uffiċjal tas-seduta speċifika li wħud mill-provi li fuqhom kienet qed tibbaża ruħha l-Kummissjoni, b’mod partikolari l-allegazzjonijiet ta’ sorsi anonimi prodotti minn Solvay dwar it-telefonati li kien hemm mar-rikorrenti, ma kinux kredibbli. Issa, wara din is-seduta, il-Kummissjoni ma kisbitx provi addizzjonali.

78 B’mod partikolari f’dak li jirrigwarda l-laqgħa ta’ Sevilla ta’ Mejju 1997, il-Kummissjoni fir-risposta tagħha żbaljatament tindika li hija kisbet konferma ta’ ċerti aspetti fattwali mingħand impriżi oħra, wara s-seduta mal-Kummissjoni, u tat lir-rikorrenti l-possibbiltà li tesponi l-opinjoni tagħha. Wara s-seduta mal-Kummissjoni ma kienx hemm kontribuzzjonijiet oħra dwar dawn il-laqgħat.

79 Bil-kontra ta’ dak li tallega l-Kummissjoni, l-elementi addizzjonali mibgħuta lir-rikorrenti bl-ebda mod ma huma relatati mal-allegati telefonati ta’ Solvay. Fil-kontribuzzjonijiet tagħhom sussegwenti għas-seduta mal-Kummissjoni, Solvay u Degussa kienu sempliċement iddeskrivew il-kontenut tad-dikjarazzjoni tal-oġġezzjonijiet fir-rigward ta’ ċerti punti speċifiċi (f’dak li jirrigwarda Degussa, il-laqgħa ta’ Frankfurt am Main ta’ Novembru 1997 u, f’dak li jirrigwarda Solvay, il-laqgħa ta’ Königswinter f’Lulju 1998) u kienu kkonfermaw il-parteċipazzjoni tal-impjegati tagħhom. Għall-ewwel ebda waħda minn dawn il-kumpanniji ma kienet semmiet il-parteċipazzjoni tar-rikorrenti f’dawn il-laqgħat. Il-Kummissjoni nnifisha ammettiet li r-risposta ta’ Solvay kienet “indiretta” u li Degussa ma kinitx implikat “espliċitament” lir-rikorrenti.

80 Fir-raba’ lok, il-Kummissjoni għamlet dikjarazzjonijiet kuntradittorji. Fir-rigward ta’ Kemira, hija kkunsidrat li ma setax jiġi eskluż li diversi diskussjonijiet li seħħew b’mod marġinali għal-laqgħat tas-CEFIC kienu pjuttost seħħew fuq bażi bilaterali (premessa 167 tad-deċiżjoni kkontestata). Issa, fir-rigward tar-rikorrenti, il-Kummissjoni żbaljatament tiddikjara li ma huwiex possibbli li l-impjegati tagħha pparteċipaw għall-istess laqgħat mingħajr ma kienu jafu dwar il-prattika miftiehma.

81 Fil-ħames lok, il-Kummissjoni żnaturat ċerti provi li kienu favur ir-rikorrenti. L-ewwel nett, dawn huma indikazzjonijiet li jgħidu li r-rikorrenti kienet tifforma parti mill-grupp ta’ “studenti ħżiena”, minħabba li hija riedet iżżid il-kapaċitajiet totali fl-Ewropa bi ħsara għall-prezz. Fir-risposta tagħha l-Kummissjoni żbaljatament ċaħdet din il-prova billi ddikjarat sempliċement li dan kien tentattiv min-naħa tar-rikorrenti li tuża l-akkordju favuriha.

82 It-tieni nett, fir-rigward tal-laqgħat ta’ Sevilla li seħħew b’mod marġinali għal-laqgħat tas-CEFIC, l-impjegat tar-rikorrenti indika li huwa kien irrifjuta li jipparteċipa għal kull laqgħa ta’ akkordju u li, konsegwentement, ir-rappreżentanti ta’ Solvay u ta’ Degussa kienu telqu mis-sala tal-laqgħa. Meta rrifjutat li tammetti din ix-xhieda, il-Kummissjoni bbażat ruħha fuq l-interpretazzjoni mhux fondata tagħha tar-raġunijiet li għalihom Solvay u Degussa kienu telqu mis-sala tal-laqgħa, jiġifieri li l-manifatturi ż-żagħar, inkluża r-rikorrenti, ma kinux sodisfatti bil-proposti, probabbilment minħabba s-sehem tas-suq li kien ġie attribwit lilhom. Ma teżisti ebda prova insostenn ta’ din it-teżi tal-Kummissjoni. Min-naħa l-oħra, skont ir-rikorrenti, it-tmiem bikri tal-laqgħat ta’ Sevilla flimkien mal-fatt li l-kompetituri kienu qed jilmentaw dwar it-tnaqqis fil-prezzijiet tagħha u dwar iż-żieda tas-sehem tas-suq tagħha, juru li hija kienet speċifikatament indikat lill-kompetituri tagħha li kienet qed tipparteċipa għal dawn il-laqgħat f’perspettiva differenti minn tagħhom.

83 Fis-sitt lok, il-Kummissjoni żnaturat ċerti provi dokumentarji.

84 L-ewwel nett, fir-rigward tat-timbru li jinsab fuq il-passaport tal-impjegat tar-rikorrenti, li jindika d-dħul tiegħu fit-territorju tal-Istati Uniti fl-10 ta’ Frar 1996, il-Kummissjoni żbaljatament iddikjarat li dan mhux neċessarjament jipprova li l-impjegat inkwistjoni ma setax kien jinsab Pariġi jumejn wara. Issa, skont ir-rikorrenti, ma huwiex possibbli li l-impjegat inkwistjoni tar lejn l-Istati Uniti fl-10 ta’ Frar, qagħad hemmhekk 24 siegħa, għamel titjira lura transatlantika bil-lejl, mar direttament għal laqgħa tal-akkordju fit-12 ta’ Frar u wara reġa lura lejn l-Istati Uniti. Skont ir-rikorrenti, li kieku dan kien il-każ kien ikun hemm timbru ieħor fuq il-passaport tiegħu. Għalhekk, l-impjegat ta’ Atofina kien żbaljat meta ddikjara li r-rappreżentant tar-rikorrenti kien f’Pariġi fit-12 ta’ Frar 1996. Jekk ma dan kollu jiżdied il-fatt li, f’diversi okkażjonijiet, Atofina kienet l-unika waħda li sostniet li r-rikorrenti kienet tipparteċipa għal laqgħat tal-akkordju u li wħud min-noti tagħha kienu jinkludu punti interrogattivi, dan jimmina l-kredibbiltà tal-informazzjoni ta’ Atofina.

85 It-tieni nett, fir-rigward tal-irċevuta tat-taxi, maħruġa f’Barcelona fit-13 ta’ Lulju 1998, li minnha jirriżulta isem l-impjegat tar-rikorrenti li allegatament kien preżenti għal-laqgħa f’Königswinter l-istess ġurnata, il-Kummissjoni tpoġġi f’dubju dan l-element, mingħajr ebda bażi, billi tindika li din l-irċevuta setgħet ġiet stabbilita f’mument ieħor tal-ġurnata (premessa 236 tad-deċiżjoni kkontestata). Issa, il-preżunzjoni ta’ innoċenza għandha tipprevali fuq tali spekulazzjoni.

86 It-tielet nett, in-noti tal-laqgħat prodotti minn Atofina, li fihom il-punti interrogattivi fil-kolonna relatata mal-prezzijiet tar-rikorrenti, jirriflettu l-fatt li Atofina ma kellha ebda informazzjoni fuq il-prezzijiet tar-rikorrenti, minħabba li din ma kinitx preżenti għal-laqgħa. Madankollu, fir-risposta tagħha l-Kummissjoni żbaljatament tissuġġerixxi li dawn il-punti interrogattivi jirriflettu l-“prudenza” osservata mill-impjegat ta’ Atofina. Il-Kummissjoni naqset milli tikkunsidra l-ispjegazzjoni alternattiva, proposta mir-rikorrenti, li tgħid li l-informazzjoni inkwistjoni “tista’ tkun toriġina minn sors kwalsiasi”. Għalhekk, fir-rigward ta’ din il-laqgħa, il-Kummissjoni żnaturat ix-xhieda ċara tal-impjegati tar-rikorrenti li kienet sostnuta minn provi dokumentarji.

87 Ir-raba’ nett, il-Kummissjoni indikat li nota tal-impjegat ta’ Atofina, dwar il-laqgħa ta’ Düsseldorf ta’ Ottubru 1998, kienet issemmi lir-rikorrenti diversi drabi. Skont ir-rikorrenti n-nota inkwistjoni ma hijiex ċara, iżda mill-ispjegazzjonijiet ulterjuri ta’ Atofina jirriżulta li din tirreferi għal laqgħa sussegwenti, li x’aktarx inżammet fid-9 ta’ Novembru, li matulha kellu jiġi adottat “mudell definittiv”, u li din issemmi “kummentarju fuq il-mod ta’ kif [ir-rikorrenti] għandha tiġi konvinta taċċetta l-ishma tagħha tas-suq, billi tintuża l-pressjoni ta’ Solvay”. F’Ottubru 1998, ir-rikorrenti reġgħet irrifjutat li tipparteċipa għall-attivitajiet tal-kartell. Issa, mingħajr ma analizzat il-kontenut tan-nota, il-Kummissjoni żbaljatament ibbażat ruħha fuq is-sempliċi fatt li kien issemma isem ir-rikorrenti.

88 Fis-seba’ lok, il-Kummissjoni “sebbħet” il-provi, billi żiedet dettalji ineżistenti jew billi eżaġerat il-fatti kkonstatati.

89 L-ewwel nett, fir-rigward tal-laqgħa bilaterali ma Degussa, f’Settembru 1998 fi Brussell, ikkontestata mir-rikorrenti, il-Kummissjoni indikat li din kienet tikkonsisti f”“debriefing” tal-laqgħa li kienet inżammet dakinhar filgħodu (premessa 241 tad-deċiżjoni kkontestata). Issa, l-informazzjoni ta’ Degussa ma tgħid xejn fuq l-eżistenza ta’ tali “debriefing” u ma ssemmi ebda diskussjoni dwar il-PBS jew dwar l-iffriżar tal-ishma tas-suq tal-PH. Fir-rigward tal-PH, Degussa ddikjarat espliċitament li d-diskussjonijiet kienu baqgħu “ġenerali”. Il-konklużjonijiet tal-Kummissjoni huma infondati.

90 It-tieni nett, fir-rigward tal-laqgħat ta’ Sevilla, bil-kontra ta’ dak li tallega l-Kummissjoni, ir-rikorrenti kienet tabilħaqq iddissasoċjat ruħha mid-diskussjonijiet antikompetittivi billi rrifjutat li timpenja ruħha fl-attivitajiet kostituttivi tal-akkordju, li kien wassal għat-“tluq għall-arrieda” tar-rappreżentanti ta’ Degussa u ta’ Solvay u, għalhekk, għat-tmiem ta’ din is-serje ta’ laqgħat. Atofina ddikjarat li l-imsemmija laqgħat kienu ngħalqu bit-tluq tar-rappreżentanti ta’ Degussa u ta’ Solvay. F’dan ir-rigward il-Kummissjoni żnaturat l-elementi tal-fajl.

91 It-tielet nett, fir-rigward tat-teżi tal-Kummissjoni li tgħid li Atofina kkonfermat l-allegazzjonijiet ta’ Solvay fir-rigward tat-telefonati, huwa evidenti li l-informazzjoni ta’ Solvay u dik ta’ Atofina jirrigwardaw laqgħat differenti. Għaldaqstant l-ebda sovrappożizzjoni ma kienet possibbli bejniethom fir-rigward tal-parteċipanti u tal-perijodi ta’ dawn il-laqgħat.

92 Fit-tmien lok, ir-rikorrenti ssostni li Solvay u Atofina, peress li ppreżentaw it-talbiet għal klemenza tagħhom b’mod parallel, kienu “impenjati fit-tellieqa” sabiex jipprovdu valur miżjud sinjifikattiv lill-provi li l-Kummissjoni diġà kellha, u dan jimmina l-kredibbiltà tad-dikjarazzjonijiet tagħhom.

93 L-impriżi li għamlu talba għal klemenza ma setgħux jivverifikaw il-memorja tal-impjegati tagħhom, u lanqas ma setgħu jipprovdu provi ċari u preċiżi. Pereżempju, il-Kummissjoni tirreferi għall-premessa 236 tad-deċiżjoni kkontestata li tgħid li Solvay “volontarjament ikkonfermat” il-laqgħa ta’ Köningswinter ta’ Lulju 1998 fir-risposta tagħha għad-dikjarazzjoni tal-oġġezzjonijiet, filwaqt li, fir-risposta tagħha, hija fil-parenteżi żiedet: “għandna nivverifikaw jekk dan sarx realment b’mod volontarju jew inkella fuq talba tal-Kummissjoni”. Bl-istess mod, fir-rigward tal-laqgħa ta’ Düsseldorf ta’ Ottubru 1998, Degussa, fuq talba tal-Kummissjoni, “kompliet tistaqsi” lill-impjegati tagħha fir-rigward tal-parteċipanti.

94 Fl-aħħar lok, ir-rikorrenti tindika li hija qatt ma nstabet ħatja ta’ xi attivitajiet antikompetittivi. Matul is-seduta mal-Kummissjoni, l-impjegati tagħha taw ix-xhieda tagħhom u għamlu dikjarazzjonijiet li giddbu l-allegazzjonijiet magħmula fid-dikjarazzjoni tal-oġġezzjonijiet. Huma l-impriżi reċidivi li ppruvaw jiksbu l-klemenza li, fit-“tiġrija” tagħhom lejn dan l-għan, għamlu allegazzjonijiet vagi, mhux ikkonfermati u ta’ spiss provenjenti minn sorsi anonimi fl-ittri provenjenti mill-avukati tagħhom jew noti enigmatiċi miktubin bl-idejn “miżgħuda b’punti interrogattivi”. Il-Kummissjoni ma pprovdiet ebda spjegazzjoni li tippermetti li dawn il-provi jingħataw il-preċedenza fuq il-provi ċari u mhux ikkontestati ppreżentati mir-rikorrenti.

95 Il-Kummissjoni tikkontesta l-argumenti tar-rikorrenti.

Il-kunsiderazzjonijiet tal-Qorti Ġenerali

96 Skont l-Artikolu 81(1) KE, il-ftehim kollha bejn impriżi, id-deċiżjonijiet kollha ta’ assoċjazzjonijiet bejn impriżi u l-prattiki kollha miftiehma li jistgħu jaffettwaw il-kummerċ bejn l-Istati Membri u li għandhom bħala għan jew effett il-prevenzjoni, ir-restrizzjoni jew id-distorsjoni tal-kompetizzjoni fi ħdan is-suq komuni, huma inkompatibbli mas-suq komuni u pprojbiti.

97 Sabiex ikun hemm ftehim fis-sens tal-Artikolu 81(1) KE, huwa suffiċjenti li l-impriżi inkwistjoni jkunu esprimew l-intenzjoni komuni tagħhom li jaġixxu fis-suq b’mod partikolari (sentenzi tal-Qorti Ġenerali, tas-17 ta’ Diċembru 1991, Hercules Chemicals vs Il‑Kummissjoni, T‑7/89, Ġabra p. II‑1711, punt 256 u tal-20 ta’ Marzu 2002, HFB et vs Il-Kummissjoni, T‑9/99, Ġabra p. II‑1487, punt 199).

98 Ftehim fis-sens tal-Artikolu 81(1) KE jista’ jiġi kkunsidrat bħala konkluż meta jkun hemm qbil tal-intenzjonijiet fuq il-prinċipju nnifsu ta’ restrizzjoni tal-kompetizzjoni, anki jekk l-elementi speċifiċi tar-restrizzjoni ppjanata għadhom is-suġġett ta’ negozjati (ara, f’dan is-sens, is-sentenza HFB et vs Il‑Kummissjoni, punt 97 iktar ’il fuq, punti 151 sa 157 u 206).

99 Il-kunċett ta’ prattika miftiehma jikkontempla forma ta’ koordinazzjoni bejn impriżi li, mingħajr ma wasslet għall-konklużjoni ta’ ftehim uffiċjali, tissostitwixxi intenzjonalment kooperazzjoni prattika bejniethom għar-riskji tal-kompetizzjoni (sentenzi tal-Qorti tal-Ġustizzja, tat-8 ta’ Lulju 1999, Il‑Kummissjoni vs Anic Partecipazioni, C‑49/92 P, Ġabra p. I‑4125, punt 115, u Hüls vs Il‑Kummissjoni, C‑199/92 P, Ġabra p. I-4287, punt 158).

100 F’dan ir-rigward, l-Artikolu 81(1) KE jipprekludi kull kuntatt dirett jew indirett bejn operaturi ekonomiċi li jista’ jew jinfluwenza l-aġir fis-suq ta’ kompetitur attwali jew potenzjali, jew inkella jiżvela lit-tali kompetitur l-aġir li l-operatur ekonomiku nnifsu ddeċieda li japplika jew li għandu l-intenzjoni li jaddotta fis-suq, meta dawn il-kuntatti jkollhom bħala għan jew bħala effett ir-restrizzjoni tal-kompetizzjoni (ara, f’dan is-sens, is-sentenza Il‑Kummissjoni vs Anic Partecipazioni, punt 99 iktar ’il fuq, punti 116 u 117).

101 Il-fatt li wieħed jikkomunika informazzjoni lill-kompetituri tiegħu bil-għan li jiġi ppreparat ftehim antikompetittiv huwa biżżejjed sabiex tiġi pprovata l-eżistenza ta’ prattika miftiehma fis-sens tal-Artikolu 81 KE (sentenzi tal-Qorti Ġenerali, tas-6 ta’ April 1995, Tréfilunion vs Il‑Kummissjoni, T‑148/89, Ġabra p. II‑1063, punt 82 u tat-8 ta’ Lulju 2008, BPB vs Il‑Kummissjoni, T‑53/03, Ġabra p. II‑1333, punt 178).

102 Skont ġurisprudenza stabbilita l-kunċetti ta’ ftehim u ta’ prattika miftiehma, fis-sens tal-Artikolu 81(1) KE, jiġbru taħthom forom ta’ kollużjoni li jikkondividu l-istess karatteristiċi u li jiddistingwu ruħhom minn xulxin biss permezz tal-intensità tagħhom u tal-forom li fihom huma jimmanifestaw ruħhom (sentenzi Il‑Kummissjoni vs Anic Partecipazioni, punt 99 iktar ’il fuq, punti 131 u 132, u HFB et vs Il‑Kummissjoni, punt 97 iktar ’il fuq, punt 190).

103 Fil-kuntest ta’ ksur kumpless, li jinvolvi l-parteċipazzjoni għal diversi snin ta’ diversi manifatturi bil-għan li jirregolaw is-suq bejniethom, il-Kummissjoni ma għandiex tkun mistennija li tikkwalifika l-ksur b’mod preċiż bħala ftehim jew prattika miftiehma, peress li fi kwalunkwe każ, iż-żewġ tipi ta’ ksur huma koperti mill-Artikolu 81 KE (ara, f’dan is-sens, is-sentenza Il‑Kummissjoni vs Anic Partecipazioni, punt 99 iktar ’il fuq, punti 111 sa 114, u s-sentenza tal-Qorti Ġenerali, tal-20 ta’ April 1999, Limburgse Vinyl Maatschappij et vs Il‑Kummissjoni, T‑305/94 sa T‑307/94, T‑313/94 sa T‑316/94, T‑318/94, T‑325/94, T‑328/94, T‑329/94 u T‑335/94, Ġabra p. II‑931, punt 696).

104 Il-kwalifikazzjoni doppja tal-ksur bħala ftehim “u/jew” bħala prattika miftiehma għandha tinftihem bħala li tirreferi għal ħaġa waħda kumplessa li tinkludi fatti li wħud minnhom ġew ikkwalifikati bħala ftehim u oħrajn bħala prattika miftiehma fis-sens tal-Artikolu 81(1) KE, li ma jipprevedix kwalifikazzjonijiet speċifiċi għal dan it-tip ta’ ksur kumpless (sentenzi Hercules Chemicals vs Il‑Kummissjoni, punt 97 iktar ’il fuq, punt 264, u HFB et vs Il‑Kummissjoni, punt 97 iktar ’il fuq, punt 187).

105 Fir-rigward tal-produzzjoni tal-prova tal-ksur, għandu jitfakkar li l-Kummissjoni għandha tistabbilixxi l-provi li jistgħu juru, suffiċjentement skont il-liġi, l-eżistenza ta’ fatti li jikkostitwixxu ksur tal-Artikolu 81(1) KE (sentenza tal-Qorti tal-Ġustizzja, tas-17 ta’ Diċembru 1998, Baustahlgewebe vs Il‑Kummissjoni, C‑185/95 P, Ġabra p. I‑8417, punt 58).

106 F’dan ir-rigward hija għandha tipproduċi provi preċiżi u konkordanti (ara s-sentenza tal-Qorti Ġenerali, tas-6 ta’ Lulju 2000, Volkswagen vs Il‑Kummissjoni, T‑62/98, Ġabra p. II‑2707, punt 43, u l-ġurisprudenza ċċitata).

107 Madankollu, ma huwiex obbligatorju li l-provi kollha prodotti mill-Kummissjoni jkunu jissodisfaw dawn ir-rekwiżiti f’dak li jirrigwarda kull element tal-ksur. Huwa biżżejjed li s-serje ta’ indizji invokata mill-istituzzjoni, ikkunsidrata globalment, tissodisfa dawn ir-rekwiżiti (ara s-sentenza tal-Qorti Ġenerali, tat-8 ta’ Lulju 2004, JFE Engineering et vs Il‑Kummissjoni, T‑67/00, T‑68/00, T‑71/00 u T‑78/00, Ġabra p. II‑2501, punt 180, u l-ġurisprudenza ċċitata).

108 L-indizji li l-Kummissjoni tinvoka fid-deċiżjoni sabiex tipprova l-eżistenza ta’ ksur tal-Artikolu 81(1) KE min-naħa ta’ impriża ma għandhomx jiġu evalwati b’mod iżolat iżda globalment (ara s-sentenza BPB vs Il‑Kummissjoni, punt 101 iktar ’il fuq, punt 185, u l-ġurisprudenza ċċitata).

109 Għandu wkoll jittieħed inkunsiderazzjoni l-fatt li l-attivitajiet antikompetittivi jseħħu bil-moħbi u, għaldaqstant, fil-parti l-kbira tal-każijiet, l-eżistenza ta’ prattika jew ta’ ftehim antikompetittiv għandha tiġi dedotta minn ċertu numru ta’ koinċidenzi u ta’ indizji li, ikkunsidrati globalment, jistgħu jikkostitwixxu, fin-nuqqas ta’ spjegazzjoni kooerenti oħra, il-prova ta’ ksur tar-regoli tal-kompetizzjoni (sentenza tal-Qorti tal-Ġustizzja, tas-7 ta’ Jannar 2004, Aalborg Portland et vs Il‑Kummissjoni, C‑204/00 P, C‑205/00 P, C‑211/00 P, C‑213/00 P, C‑217/00 P u C‑219/00 P, Ġabra p. I‑123, punti 55 sa 57).

110 Fir-rigward tal-portata tal-istħarriġ ġudizzjarju, skont ġurisprudenza stabbilita, meta tkun adita b’rikors għall-annullament ta’ deċiżjoni skont l-Artikolu 81(1) KE, il-Qorti Ġenerali għandha teżerċita, b’mod ġenerali, stħarriġ sħiħ fuq il-kwistjoni ta’ jekk il-kundizzjonijiet għall-applikazzjoni tal-Artikolu 81(1) KE humiex sodisfatti jew le (ara s-sentenza tal-Qorti Ġenerali, tas-26 ta’ Ottubru 2000, Bayer vs Il‑Kummissjoni, T‑41/96, Ġabra p. II‑3383, punt 62, u l-ġurisprudenza ċċitata).

111 L-eżistenza ta’ dubju fi ħdan il-qorti għandha tkun ta’ benefiċċju għall-impriża destinatarja tad-deċiżjoni li tikkonstata ksur, b’mod konformi mal-prinċipju ta’ preżunzjoni ta’ innoċenza, li, inkwantu prinċipju ġenerali tad-dritt tal-Unjoni, japplika b’mod partikolari għall-proċeduri li jirrigwardaw ksur, tar-regoli tal-kompetizzjoni applikabbli għall-impriżi, li jista’ jwassal għal multi jew għal pagamenti ta’ penalità (sentenza Hüls vs Il‑Kummissjoni, punt 99 iktar ’il fuq, punti 149 u 150).

112 Huwa fid-dawl ta’ dawn il-kunsiderazzjonijiet li għandu jiġi eżaminat jekk fil-kawża preżenti l-Kummissjoni stabbilixxietx, suffiċjentement skont il-liġi, li r-rikorrenti ħadet sehem fil-ksur inkwistjoni.

– Osservazzjonijiet preliminari

113 Ir-rikorrenti tagħmel numru ta’ kritiki ġenerali fir-rigward tal-produzzjoni tal-prova fil-kawża preżenti, billi tallega, l-ewwel nett, il-valur probatorju ridott tal-provi prodotti mill-impriżi li għamlu talba għal klemenza, it-tieni nett, l-użu ta’ informazzjoni mhux ikkonfermata li toriġina minn sors uniku, it-tielet nett, in-nuqqas ta’ konfutazzjoni tax-xhieda kuntrarja mogħtija mill-impjegati tagħha u, ir-raba’ nett, l-ommissjoni li tati widen għall-proposti tal-uffiċjal tas-seduta waqt is-seduta mal-Kummissjoni.

114 Għalkemm dawn il-kritiki huma mħalltin, b’mod kunsiderevoli, mal-ilmenti magħmula kontra l-elementi materjali invokati mill-Kummissjoni fid-deċiżjoni kkontestata, madankollu dawn xorta waħda jirrikjedu ċerti osservazzjonijiet preliminari.

115 L-ewwel nett, fir-rigward tal-argumenti tar-rikorrenti dwar il-valur tal-provi prodotti fil-kuntest tat-talbiet għal klemenza, għandu jitfakkar li l-fatt biss li l-informazzjoni ġiet prodotta min impriża li għamlet talba għal klemenza ma jimminax il-valur probatorju tagħha.

116 Fil-fatt, skont ġurisprudenza stabbilita, ebda dispożizzjoni u ebda prinċipju ġenerali tad-dritt tal-Unjoni ma jipprojbixxu lill-Kummissjoni milli tipprevalixxi ruħha minn dikjarazzjonijiet ta’ impriżi inkriminati sabiex tużahom kontra impriża oħra (sentenza Limburgse Vinyl Maatschappij et vs Il‑Kummissjoni, punt 103 iktar ’il fuq, punt 512). Id-dikjarazzjonijiet magħmula fil-kuntest tal-komunikazzjoni fuq il-kooperazzjoni ma jistgħux jiġu kkunsidrati bħala neqsin minn valur probatorju biss minħabba dan il-fatt (sentenza tal-Qorti Ġenerali, tat-8 ta’ Lulju 2008, Lafarge vs Il‑Kummissjoni, T‑54/03, mhux ippubblikata fil-Ġabra, punti 57 u 58).

117 Għalkemm ċertu nuqqas ta’ fiduċja fir-rigward tad-dikjarazzjonijiet volontarji tal-parteċipanti prinċipali għal akkordju illegali hija komprensibbli, peress li dawn il-parteċipanti jistgħu jimminimizzaw l-importanza tal-kontribuzzjoni tagħhom għall-ksur u jimmassimizzaw dik tal-oħrajn. Madankollu, fid-dawl tal-loġika inerenti għall-proċedura prevista mill-komunikazzjoni fuq il-kooperazzjoni, il-fatt li jintalab il-benefiċċju tal-applikazzjoni tagħha sabiex jinkiseb tnaqqis tal-ammont tal-multa mhux neċessarjament iħeġġeġ lill-impriżi jippreżentaw provi żnaturati fir-rigward tal-parteċipanti l-oħra fl-akkordju. Fil-fatt, kull tentattiv sabiex il-Qorti tiġi żvijata jista’ jimmina kemm is-sinċerità kif ukoll il-kompletezza tal-kooperazzjoni tal-impriża u, għaldaqstant, jipperikola l-possibbiltà li din tal-aħħar li tibbenefika b’mod sħiħ mill-komunikazzjoni fuq il-kooperazzjoni (sentenzi tal-Qorti Ġenerali, tas-16 ta’ Novembru 2006, Peróxidos Orgánicos vs Il‑Kummissjoni, T‑120/04, Ġabra p. II‑4441, punt 70, u Lafarge vs Il‑Kummissjoni, punt 116 iktar ’il fuq, punt 58).

118 B’mod partikolari, jeħtieġ li jiġi kkunsidrat li l-fatt li persuna tikkonfessa li hija kkommettiet ksur u li tammetti għalhekk l-eżistenza ta’ fatti li jmorru oltre dawk li l-eżistenza tagħhom setgħet tiġi dedotta b’mod dirett mid-dokumenti inkwistjoni jimplika a priori, fin-nuqqas ta’ fatti partikolari li jindikaw il-kuntrarju, li din il-persuna ddeċidiet li tgħid il-verità. Għalhekk, id-dikjarazzjonijiet li jmorru kontra l-interessi ta’ min għamilhom għandhom, bħala prinċipju, jiġu kkunsidrati bħala provi partikolarment affidabbli (sentenzi tal-Qorti Ġenerali JFE Engineering et vs Il‑Kummissjoni, punt 107 iktar ’il fuq, punti 211 u 212; u tas-26 ta’ April 2007, Bolloré et vs Il‑Kummissjoni, T‑109/02, T‑118/02, T‑122/02, T‑125/02 u T‑126/02, T‑128/02 u T‑129/02, T‑132/02 u T‑136/02, Ġabra p. II‑947, punt 166, u Lafarge vs Il‑Kummissjoni, punt 116 iktar ’il fuq, punt 59).

119 Id-dikjarazzjonijiet magħmula minn impriżi akkużati fil-kuntest ta’ talbiet għal klemenza għandhom, madankollu, jiġu evalwati bi prudenza u, bħala regola ġenerali, ma jistgħux jiġu aċċettati mingħajr konfermi.

120 Fil-fatt, skont ġurisprudenza stabbilita, id-dikjarazzjoni ta’ impriża akkużata b’parteċipazzjoni f’akkordju, li l-eżattezza tagħha hija kkontestata minn numru ta’ impriżi akkużati oħra, ma tistax tiġi kkunsidrata bħala li tikkostitwixxi prova suffiċjenti tal-eżistenza ta’ ksur imwettaq minn dawn tal-aħħar mingħajr ma tkun sostnuta minn provi oħra (sentenzi tal-Qorti Ġenerali, JFE Engineering et vs Il‑Kummissjoni, punt 107 iktar ’il fuq, punt 219; tal-25 ta’ Ottubru 2005, Groupe Danone vs Il‑Kummissjoni, T‑38/02, Ġabra p. II‑4407, punt 285; Bolloré et vs Il-Kummissjoni, punt 118 iktar ’il fuq, punt 167, u Lafarge vs Il‑Kummissjoni, punt 116 iktar ’il fuq, punt 293; ara wkoll, f’dan is-sens, is-sentenza Enso-Gutzeit vs Il‑Kummissjoni, punt 32 iktar ’il fuq, punt 91).

121 Għall-finijiet tal-eżami tal-valur probatorju tad-dikjarazzjonijiet tal-impriżi li għamlu talba għal klemenza, il-Qorti Ġenerali tieħu inkunsiderazzjoni b’mod partikolari, minn naħa, l-importanza tal-indizji konkordanti li jsostnu r-rilevanza ta’ dawn id-dikjarazzjonijiet u, min-naħa l-oħra, in-nuqqas ta’ indikazzjoni li dawn kienu jipprovaw jimminimizzaw l-importanza tal-kontribuzzjoni tagħhom fil-ksur u jimmassimmizzaw dik tal-impriżi l-oħra (ara, f’dan is-sens, is-sentenzi Peróxidos Orgánicos vs Il-Kummissjoni, punt 117 iktar ’il fuq, punt 70, u Lafarge vs Il-Kummissjoni, punt 116 iktar ’il fuq, punti 62 u 295).

122 It-tieni nett, fir-rigward tal-kritika tar-rikorrenti bbażata fuq il-fatt li, fir-rigward ta’ ċerti elementi fattwali, il-Kummissjoni bbażat ruħha fuq prova waħda, għandu jitfakkar li ebda prinċipju tad-dritt tal-Unjoni ma jipprekludi lill-Kummissjoni milli, sabiex tikkonkludi l-eżistenza ta’ ksur, tibbaża ruħha fuq prova dokumentarja waħda, sakemm ma jkun hemm ebda dubju fuq il-valur probatorju ta’ din il-prova u sakemm, waħedha, il-prova inkwistjoni tattesta b’mod ċert l-eżistenza tal-ksur inkwistjoni (sentenza tal-Qorti Ġenerali, tal-15 ta’ Marzu 2000, Cimenteries CBR et vs Il‑Kummissjoni, T‑25/95, T‑26/95, T‑30/95 sa T‑32/95, T‑34/95 sa T‑39/95, T‑42/95 sa T‑46/95, T‑48/95, T‑50/95 sa T‑65/95, T‑68/95 sa T‑71/95, T‑87/95, T‑88/95, T‑103/95 u T‑104/95, Ġabra p. II‑491, punt 1838).

123 Għalkemm huwa ċertament minnu li, fid-dawl tal-ġurisprudenza ċċitata fil-punt 120 iktar ’il fuq, din iċ-ċirkustanza ma tapplikax, bħala regola ġenerali, għas-sempliċi dikjarazzjonijiet ta’ impriża akkużata, li, sa fejn ikunu kkontestati minn impriżi kkonċernati oħra, għandhom jiġu kkonfermati bi provi addizzjonali u indipendenti.

124 Madankollu, fil-każ fejn id-dikjarazzjoni li tkun toriġina minn impriża li tikkoopera tkun partikolarment affidabbli, din il-kunsiderazzjoni tista’ tingħata inqas importanza għaliex, f’dawn iċ-ċirkustanzi, il-livell ta’ konferma meħtieġ huwa inqas, kemm f’termini ta’ preċiżjoni kif ukoll f’termini ta’ intensità.

125 Fil-fatt, fil-każ fejn serje ta’ indizji konkordanti tippermetti li tiġi kkonfermata l-eżistenza ta’ ċerti aspetti speċifiċi tal-prattika miftiehma msemmija fid-dikjarazzjoni magħmula fil-kuntest tal-kooperazzjoni, din id-dikjarazzjoni tista’ tkun suffiċjenti, waħedha, sabiex tikkonferma aspetti oħra tad-deċiżjoni kkontestata (ara, f’dan is-sens, is-sentenza JFE Engineering et vs Il-Kummissjoni, punt 107 iktar ’il fuq, punti 220 u 334). F’dawn iċ-ċirkustanzi, il-Kummissjoni tista’ tibbaża ruħha esklużivament fuq din id-dikjarazzjoni, sakemm ma jkunx hemm dubji dwar il-veraċità ta’ dak li ġie ddikjarat u sakemm l-indikazzjonijiet ma jkunux ta’ natura vaga.

126 Barra minn hekk, anki jekk id-dikjarazzjoni ta’ impriża ma hijiex ikkonfermata fir-rigward tal-fatti speċifiċi indikati, din jista’ jkolla ċertu valur probatorju sabiex jiġi kkonfermat il-fatt tal-eżistenza tal-ksur, fil-kuntest ta’ serje ta’ indizji konkordanti adottata mill-Kummissjoni. Fil-fatt, sa fejn dokument ikun fih informazzjoni speċifika li tikkorrispondi għal dik li tinsab f’dokumenti oħra, għandu jiġi kkunsidrat li dawn l-elementi jistgħu jsaħħu lil-xulxin reċiprokament (ara, f’dan is-sens, is-sentenza JFE Engineering et vs Il-Kummissjoni, punt 107 iktar ’il fuq, punt 275).

127 Barra minn hekk, il-Kummissjoni għandha tkun tista’ tiddeduċi, minn perijodi fejn il-provi huma partikolarment abbundanti, konklużjonijiet fir-rigward ta’ perijodi oħra fejn id-distakk bejn kull prova jista’ jkun ikbar. Għalhekk, għandu jkun hemm spjegazzjoni verament solida sabiex qorti tiġi konvinta li, matul ċerta fażi ta’ serje ta’ laqgħat, seħħew affarijiet totalment differenti minn dawk li seħħew matul laqgħat preċedenti jew sussegwenti, meta dawn il-laqgħat kienu jlaqqgħu l-istess ċirklu ta’ parteċipanti, meta dawn seħħew fil-kuntest ta’ ċirkustanzi esterjuri omoġenei u meta dawn kellhom mingħajr ebda dubju l-istess għan (konklużjonijiet tal-Imħallef M. Vesterdorf, fil-vesti tiegħu ta’ Avukat Ġenerali fis-sentenza tal-Qorti Ġenerali tal-24 ta’ Ottubru 1991, Rhône-Poulenc vs Il‑Kummissjoni, T‑1/89, Ġabra p. II‑867, II‑885, konklużjonijiet komuni għas-sentenzi msejħa “polypropylène”, Ġabra p. II‑954).

128 Fit-tielet lok, ir-rikorrenti tallega li, fil-kuntest tal-evalwazzjoni tal-prova, il-Kummissjoni naqset milli tisma’ lill-impjegati tar-rikorrenti u li tieħu inkunsiderazzjoni x-xhieda tagħhom.

129 Ir-rikorrenti b’mod partikolari ssostni li l-konstatazzjoni tal-ksur hija msejsa, b’mod kunsiderevoli, fuq id-dikjarazzjonijiet ta’ Solvay u fuq dawk ta’ impjegat ta’ Atofina li jindikaw li ċerti impjegati tar-rikorrenti, għalkemm kienu assenti għal ċertu numru ta’ laqgħat, kienu ġew ikkuntattjati jew informati bit-telefown. Ir-rikorrenti tindika li l-impjegati tagħha identifikati f’dawn id-dikjarazzjonijiet ippreżentaw lill-Kummissjoni dikjarazzjonijiet li jixhdu mod ieħor, u li dawn id-dikjarazzjonijiet ma ttiħdux inkunsiderazzjoni.

130 F’dan ir-rigward, għandu jiġi osservat li huwa paċifiku li l-Kummissjoni kellha d-dikjarazzjonijiet bil-miktub tal-impjegati kkonċernati tar-rikorrenti u li dawn kienu preżenti matul is-seduta mal-Kummissjoni.

131 F’dawn iċ-ċirkustanzi, il-kwistjoni dwar jekk l-imsemmija dikjarazzjonijiet ittiħdux debitament inkunsiderazzjoni fid-deċiżjoni kkontestata ssir ħaġa waħda mal-evalwazzjoni tal-ilmenti li r-rikorrenti ressqet kontra l-elementi fattwali konkreti inkwistjoni.

132 Madankollu, f’dan l-istadju għandu jiġi osservat li r-rikorrenti żbaljatament issostni li, sa fejn id-dikjarazzjonijiet inkwistjoni saru taħt ġurament, dawn għandhom valur probatorju għoli u li, għalhekk, il-Kummissjoni kienet obbligata li turi li x-xhieda tar-rikorrenti kienu ħatja ta’ “sperġur”.

133 Fil-fatt, għalkemm xhieda mogħtija taħt ġurament quddiem qorti jew, eventwalment, fil-kuntest ta’ inkjesta quddiem prokuratur inkwirenti, jista’ jkollha valur probatorju għoli, fid-dawl tal-konsegwenzi negattivi li jistgħu jirriżultaw fuq il-livell kriminali fir-rigward ta’ xhud li jkun gideb fil-kuntest tal-inkjesta, ħaġa li tagħmel din id-depożizzjoni iktar affidabbli minn sempliċi dikjarazzjoni (ara, f’dan is-sens, is-sentenza JFE Engineering et vs Il‑Kummissjoni, punt 107 iktar ’il fuq, punt 312), madankollu, dawn il-kunsiderazzjonijiet ma humiex applikabbli għall-kawża preżenti, peress li dawn huma dikjarazzjonijiet bil-miktub ta’ impjegati tar-rikorrenti ppreżentati lill-Kummissjoni matul il-proċedura amministrattiva, kif ukoll ix-xhieda tagħhom mogħtija matul is-seduta mal-Kummissjoni.

134 Barra minn hekk, ir-rikorrenti żbaljatament issostni li l-Kummissjoni kienet obbligata li tikkonfronta x-xhieda kontriha, prodotta minn Atofina u minn Solvay, max-xhieda kuntrarja tal-impjegati tagħha, fil-kuntest ta’ kontrointerrogatorju matul is-seduta mal-Kummissjoni.

135 F’dan ir-rigward, għandu jitfakkar li, matul il-proċedura amministrattiva, il-Kummissjoni ma għandiex il-possibbiltà li timponi s-smigħ ta’ persuni inkwantu xhieda taħt ġurament.

136 Skont l-Artikolu 19(1) tar-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1/2003, tas-16 ta’ Diċembru 2002, fuq l-implementazzjoni tar-regoli tal-kompetizzjoni mniżżlin fl-Artikoli [81 KE] u [82 KE] (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 8, Vol. 2, p. 205) il-Kummissjoni tista’ tintervista kwalunkwe persuna fiżika jew ġuridika li tagħti l-kunsens li tiġi intervistata bl-għan li tinġabar informazzjoni relata mas-suġġett ta’ investigazzjoni. Barra minn hekk, skont il-premessa 3 tar-Regolament tal-Kummissjoni (KE) Nru 773/2004, tas-7 ta’ April 2004, dwar it-tmexxija ta’ proċeduri mill-Kummissjoni skont l-Artikolu 81 [KE] sa 82 [KE] (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 8, Vol. 3, p. 81) qabel ma tieħu dikjarazzjonijiet orali minn persuni fiżiċi jew ġuridiċi li jagħtu l-kunsens tagħhom li jkunu intervistati, il-Kummissjoni għandha tgħarraf lil dawk il-persuni bil-bażi legali tal-intervista u n-natura volontarja tagħha.

137 Barra minn hekk, il-Kummissjoni hija obbligata li tisma persuni fiżiċi jew ġuridiċi li jkunu ta’ interess suffiċjenti biss sa fejn dawn il-persuni effettivament jitolbu li jiġu mismugħa. Għalhekk, hija għandha marġni ta’ diskrezzjoni raġonevoli sabiex tiddeċiedi dwar l-intesess li jista’ jkollu s-smigħ ta’ persuni li x-xhieda tagħhom tista’ tkun importanti għall-istabbiliment tal-fajl. Fil-fatt, il-garanzija tad-drittijiet tad-difiża ma tirrikjedix li l-Kummissjoni tisma’ xhieda indikati mill-partijiet ikkonċernati, meta hija tqis li l-investigazzjoni tal-kawża kienet suffiċjenti (ara, f’dan is-sens, is-sentenza HFB et vs Il‑Kummissjoni, punt 97 iktar ’il fuq, punti 382 u 383, u l-ġurisprudenza ċċittata.

138 Għalkemm huwa ċertament minnu li l-Artikolu 6(3)(d) tal-Konvenzjoni Ewropea għall-Protezzjoni tad-Drittijiet tal-Bniedem u tal-Libertajiet Fundamentali, iffirmata f’Ruma fl-4 ta’ Novembru 1950, tipprovdi li “[k]ull min ikun akkużat b’reat kriminali għandu d-dritt[…] li jeżamina jew li jara li jiġu eżaminati xhieda kontra tiegħu u li jottjeni l-attendenza u l-eżami ta’ xhieda favur tiegħu taħt l-istess kundizzjonijiet bħax-xhieda kontra tiegħu”. Barra minn hekk, għalkemm il-Kummissjoni ma hijiex qorti fis-sens ta’ dan l-artikolu u għalkemm il-multi imposti mill-Kummissjoni ma humiex ta’ natura kriminali, xorta jibqa l-fatt li l-Kummissjoni hija obbligata li tosserva l-prinċipji ġenerali tad-dritt tal-Unjoni matul il-proċedura amministrattiva.

139 Madankollu, skont ġurisprudenza stabbilita, il-fatt li d-dispożizzjonijiet tad-dritt tal-Unjoni dwar il-kompetizzjoni ma jipprevedux l-obbligu li l-Kummissjoni ssejjaħ lix-xhieda favur li x-xhiedha tagħhom tkun mitluba, ma jmurx kontra l-imsemmija prinċipji. Fil-fatt, għandu jiġi osservat li, għalkemm hija tista’ tisma’ persuni fiżiċi jew ġuridiċi meta hija tqis li dan huwa neċessarju, il-Kummissjoni lanqas ma għandha d-dritt li ssejjaħ xhieda kontra mingħajr ma tkun kisbet il-kunsens tagħhom (sentenzi HFB et vs Il‑Kummissjoni, punt 97 iktar ’il fuq, punti 389 sa 392, u Bolloré et vs Il‑Kummissjoni, punt 118 iktar ’il fuq, punti 86 u 87). Peress li l-proċedura quddiem il-Kummissjoni hija biss ta’ natura amministrattiva, hija ma hijiex obbligata li tipprovdi lill-impriża kkonċernata l-possibbiltà li tagħmel mistoqsijiet lil xhud partikolari u li tanalizza d-dikjarazzjonijiet tiegħu fl-istadju tal-investigazzjoni (sentenza Aalborg Portland et vs Il‑Kummissjoni, punt 109 iktar ’il fuq, punt 200). Huwa biżżejjed li d-dikjarazzjonijiet użati mill-Kummissjoni jkunu ġew ipprovduti fil-fajl mibgħut lir-rikorrenti, li tista’ tikkuntesthom quddiem il-qorti tal-Unjoni (sentenza Lafarge vs Il‑Kummissjoni, punt 116 iktar ’il fuq, punti 147 sa 149).

140 Fid-dawl ta’ dawn il-kunsiderazzjonijiet, ir-rikorrenti ma tistax tinvoka ksur tad-dritt tagħha li teżamina jew li tara li jiġu eżaminati x-xhieda kontra.

141 F’kull każ, ma hemm xejn li jipprekludi lir-rikorrenti milli titlob li xhieda kontra jiġu msejħa u eżaminati quddiem il-Qorti Ġenerali, billi tagħmel talba għal miżuri istruttorji f’dan ir-rigward. Issa, għandu jiġi osservat li r-rikorrenti ma għamlitx tali talba. Min-naħa l-oħra l-Qorti Ġenerali tikkunsidra li jkun neċessarju li ssejjaħ lix-xhieda inkwistjoni biss jekk ikollu jirriżulta, wara l-eżami magħmul iktar ’il quddiem, li l-atti li jinsabu fil-proċess u l-ispjegazzjonijiet mogħtija matul il-proċedura orali ma humiex suffiċjenti sabiex tiddeċiedi l-kawża.

142 Fir-raba’ u l-aħħar lok, ir-rikorrenti ssostni li l-insuffiċjenza tal-provi invokati kontriha ġiet rikonoxxuta mill-uffiċjal tas-seduta matul is-seduta mal-Kummissjoni, fejn dan tal-aħħar ippropona eżami kontradittorju tal-prova kuntrarja l-ġdida prodotta mir-rikorrenti, jiġifieri d-dikjarazzjonijiet tal-impjegati tagħha. Il-Kummissjoni ma tatx widen għal din il-proposta.

143 F’dan ir-rigward għandu jiġi osservat li r‑rapport tal‑uffiċjal tas‑seduta jikkostitwixxi dokument purament intern għall‑Kummissjoni, li ma għandux l‑iskop li jikkompleta jew li jikkorreġi l‑argumentazzjoni tal‑impriżi, u li għalhekk ma għandu l‑ebda aspett deċiżiv li l‑Qorti Komunitarja għandha tieħu inkunsiderazzjoni sabiex teżerċita l‑istħarriġ tagħha (sentenzi tal‑Qorti Ġenerali, tat-30 ta’ Settembru 2009, Hoechst vs Il‑Kummissjoni, T‑161/05, Ġabra p. II‑3555, punt 176, u l-ġurisprudenza ċċitata).

144 Dawn il-kunsiderazzjonijiet japplikaw iktar u iktar għall-kummenti espressi mill-uffiċjal tas-seduta matul is-seduta mal-Kummissjoni, bħal dawk invokati mir-rikorrenti fil-kawża preżenti. F’kull każ, fir-rapport finali tiegħu tal-20 ta’ April 2006, mehmuż mar-risposta, l-uffiċjal tas-seduta ddikjara li r-regoli li jirrigwardaw id-dritt għal smigħ xieraq u d-drittijiet tad-difiża kienu ġew rispettati fil-kuntest tal-proċedura amministrattiva inkwistjoni.

145 Fid-dawl ta’ dawn l-osservazzjonijiet kollha, il-kritika li r-rikorrenti tagħmel fir-rigward tal-produzzjoni tal-prova mill-Kummissjoni u tat-tmexxija tas-seduta mal-Kummissjoni hija, parzjalment infondata u, parzjalment konfuża mal-ilmenti mressqa kontra l-elementi materjali tal-ksur eżaminati iktar ’il quddiem.

– Fuq il-provi tal-parteċipazzjoni tar-rikorrenti fil-ksur

146 Fir-rigward tal-karatteristiċi prinċipali tal-ksur, il-Kummissjoni kkonstatat li, mill-31 ta’ Jannar 1994, il-kompetituri skambjaw u ddiskutew informazzjoni kunfidenzjali dwar il-volumi ta’ produzzjoni u l-possibbiltà li dawn jitnaqqsu, billi jippruvaw jostakolaw it-tqegħid fis-suq ta’ kapaċitajiet ġodda. Huma kienu ddiskutew ukoll dwar it-tqassim tal-klijenti u tal-ishma tas-suq, kif ukoll fuq il-prezzijiet tal-bejgħ. Huma waqqfu sistema ta’ sorveljanza, li permezz tagħha huma kienu b’mod regolari jiskambjaw informazzjoni kunfidenzjali fuq is-suq, fuq il-kumpanniji, fuq il-volumi ta’ bejgħ u fuq il-prezzijiet tal-bejgħ. Barra minn hekk, il-kompetituri impenjaw ruħhom fi tnaqqis tal-kapaċitajiet u kienu regolarment janalizzaw l-iżvilupp tal-ishma tas-suq waqt laqgħat multilaterali (premessi 100, 351 sa 354 tad-deċiżjoni kkontestata.

147 Parti kbira mil-laqgħat multilaterali kienu nżammew b’mod marġinali għal-laqgħat ta’ kull sitt xhur tas-CEFIC, li hija assoċjazzjoni legali tal-industrija kkonċernata.

148 F’Awwissu 1997 fi Brussell, kif ukoll matul it-tliet laqgħat sussegwenti, fi Frar, f’April u f’Settembru 1998, il-parteċipanti għall-dawn l-iskambji kienu ftehmu fuq żieda koordinata tal-prezzijiet tal-PH (premessi 171 u 172 tad-deċiżjoni kkontestata). Fir-rigward tal-PBS, matul l-ewwel diskussjonijiet f’dan ir-rigward, kienet ġiet skambjata data sensittiva fuq is-suq, bil-għan li jiġi konkluż ftehim antikompetittiv, u “t-triq kienet ġiet ippreparata” għal ftehim formali sa, minn tal-inqas, mill-15 ta’ Mejju 1998 (premessi 100, 214 u 229 tad-deċiżjoni kkontestata). L-aħħar laqgħa multilaterali fil-kuntest ta’ din il-kollużjoni seħħet fit-18 ta’ Mejju 2000, iżda l-ftehim fuq iż-żamma tal-livell tal-prezzijiet tal-PH inżamm fis-seħħ sa tmiem is-sena 2000 (premessi 281 u 282, 355 sa 360 tad-deċiżjoni kkontestata).

149 Fir-rigward tal-parteċipazzjoni tar-rikorrenti fil-ksur, il-Kummissjoni kkonstatat li din kienet tifforma parti mill-“qalba irreduċibbli” tal-parteċipanti għall-ksur (premessa 99 tad-deċiżjoni kkontestata). Il-Kummissjoni osservat il-preżenza ta’ indikazzjonijiet ta’ kuntatti kollużorji li jimplikaw lir-rikorrenti sa mill-1991 (premessa 106 tad-deċiżjoni kkontestata). B’mod partikolari, skont l-informazzjoni ta’ Atofina, in-noti tal-laqgħat ta’ Lulju, ta’ Ottubru u ta’ Novembru 1995, prodotti minn Atofina, jinkludu data tar-rikorrenti u jagħmlu riferiment għall-preżentazzjoni tal-pożizzjoni tar-rikorrenti (premessi 120, 127, 128, 129, 133 u 136 tad-deċiżjoni kkontestata). Barra minn hekk, skont l-informazzjoni ta’ Degussa, matul laqgħa bilaterali, li seħħet fit-tieni sitt xhur tas-sena 1996 jew fl-ewwel sitt xhur tas-sena 1997, ir-rikorrenti kienet “aċċettat l-idea fundamentali ta’ żieda koordinata fil-livell tal-prezzijiet” (premessa 151 tad-deċiżjoni kkontestata).

150 Kif jirriżulta mill-proċess, din l-informazzjoni relatata mal-perijodu inizjali tal-akkordju ġiet ikkontestata mir-rikorrenti u, fin-nuqqas ta’ konferma, ma kinitx intużat kontriha.

151 Konsegwentement, fid-deċiżjoni kkontestata, il-Kummissjoni naqqset b’mod sostanzjali t-tul tal-parteċipazzjoni tar-rikorrenti fil-ksur, meta mqabbel mat-tul li kien ġie indikat fid-dikjarazzjoni tal-oġġezzjonijiet. Fir-rigward tal-bidu tal-parteċipazzjoni tar-rikorrenti fil-ksur, il-Kummissjoni kkunsidrat li kellha provi li jindikaw il-parteċipazzjoni tar-rikorrenti għal-laqgħa tal-kartell tad-29 ta’ Mejju 1997 u li din id-data kellha tingħażel għad-determinazzjoni tat-tul tal-ksur fir-rigward tar-rikorrenti (premessa 352 tad-deċiżjoni kkontestata). Fir-rigward tat-tmiem tal-parteċipazzjoni tar-rikorrenti fil-ksur, il-Kummissjoni indikat li kienet fermament konvinta bl-implikazzjoni tar-rikorrenti fil-ksur sat-13 ta’ Diċembru 1999, id-data tal-aħħar laqgħa tal-kartell li fir-rigward tagħha l-Kummissjoni kellha l-prova tal-parteċipazzjoni tal-impjegati tar-rikorrenti (premessa 365 tad-deċiżjoni kkontestata).

152 Il-kuntatti illegali invokati kontra r-rikorrenti fid-deċiżjoni kkontesta huma s-segwenti:

– tliet laqgħat multilaterali li nżammew fit-28 jew fid-29 ta’ Mejju 1997 f’Sevilla, b’mod marġinali għal laqgħa tas-CEFIC (premessi 156 sa 167 tad-deċiżjoni kkontestata) u li fir-rigward tagħha r-rikorrenti tammetti l-parteċipazzjoni tagħha għal tnejn minnhom, iżda ssostni li kienet opponiet id-diskussjonijiet illegali;

– erba’ laqgħat multilaterali li nżammew, rispettivament, f’Awwissu 1997 fi Brussell, fit-18 ta’ Settembru 1997 f’Pariġi, fis-17 ta’ Novembru 1997 fi Frankfurt am Main u fil-21 ta’ Novembru 1997 f’Pariġi, li għalihom ir-rikorrenti ma kinitx preżenti fiżikament iżda li dwarhom hija kienet ġiet informata bit-telefown minn Atochem (premessi 171 sa 197 tad-deċiżjoni kkontestata), fatt li r-rikorrenti tikkontesta;

– laqgħat multilaterali li nżammew fis-26 u fis-27 ta’ Novembru 1997 fi Brussell, b’mod marġinali għal-laqgħa tas-CEFIC (premessi 198 sa 209 tad-deċiżjoni kkontestata), ir-rikorrenti tammetti li pparteċipat għal-laqgħa tas-CEFIC iżda ssostni li ma kinitx taf dwar id-diskussjonijiet illegali;

– laqgħat bilaterali bejn Degussa, Kemira u Solvay, bejn tmiem is-sena 1997 u l-bidu tas-sena 1998, li fir-rigward tagħhom ir-rikorrenti kienet ġiet informata permezz tat-telefown minn Solvay (premessa 210 tad-deċiżjoni kkontestata), fatt li r-rikorrenti tikkontesta;

– laqgħat multilaterali tal-14 ta’ Mejju 1998 f’Évian-les-Bains, b’mod marġinali għal-laqgħa tas-CEFIC (premessi 221 sa 232 tad-deċiżjoni kkontestata), ir-rikorrenti tammetti li pparteċipat għal-laqgħa