SENTENZA TAL-QORTI TAL-ĠUSTIZZJA (It-Tieni Awla)

26 ta' April 2007 ( )

“Nuqqas ta’ Stat li jwettaq obbligu – Kuntratt pubbliku għall-provvista ta’ makkinarju għar-ristorazzjoni (catering) kollettiva – Artikolu 28 KE – Restrizzjonijiet kwantitattivi għall-importazzjoni – Miżuri b’effett ekwivalenti – Prinċipju ta’ non diskriminazzjoni – Obbligu ta' trasparenza”

Fil-kawża C‑195/04,

li għandha bħala suġġett rikors għal nuqqas ta' twettiq ta' obbligu taħt l-Artikolu 226 KE, imressaq fid-29 ta' April 2004,

Il-Kummissjoni tal-Komunitajiet Ewropej, irrappreżentata minn M. Huttunen u K. Wiedner, bħala aġenti, b'indirizz għan-notifika fil-Lussemburgu,

rikorrenti

vs

Ir-Repubblika tal-Finlandja, irrappreżentata minn T. Pynnä u E. Bygglin, bħala aġenti, b'indirizz għan-notifika fil-Lussemburgu,

konvenuta

sostnuta minn:

Ir-Renju tad-Danimarka, irrappreżentat minn J. Molde, bħala aġent, b'indirizz għan-notifika fil-Lussemburgu,

Ir-Repubblika Federali tal-Ġermanja, irrappreżentata minn A. Tiemann u M. Lumma, bħala aġenti,

Ir-Renju ta' l-Olanda, irrappreżentat minn H. G. Sevenster u C. M. Wissels, kif ukoll minn P. van Ginneken, bħala aġenti,

intervenjenti

IL-QORTI TAL-ĠUSTIZZJA (It-Tieni Awla),

komposta minn C. W. A. Timmermans, President ta’ l-Awla, R. Schintgen, P. Kūris, R. Silva de Lapuerta (Relatur) u G. Arestis, Imħallfin,

Avukat Ġenerali: E. Sharpston,

Reġistratur: B. Fülöp, Amministratur,

wara li rat il-proċedura bil-miktub u wara s-seduta tat-8 ta' Ġunju 2006,

wara li semgħet il-konklużjonijiet ta' l-Avukat Ġenerali, ippreżentati fis-seduta tat-18 ta' Jannar 2007,

tagħti l-preżenti

Sentenza

1 Bir-rikors tagħha, il-Kummissjoni tal-Komunitajiet Ewropej titlob lill-Qorti tal-Ġustizzja tikkonstata li, meta ppermettiet lil Senaatti-kiinteistöt (preċedentement Valtion kiinteistölaitos), l-awtorità responsabbli fil-Finlandja għat-tmexxija tal-beni immobbli tal-gvern, tmur kontra r-regoli fundamentali tat-Trattat KE, fil-kuntest ta’ kuntratt li jirrigwarda makkinarji ta’ ristorazzjoni kollettiva, b’mod partikolari l-prinċipju ta’ non diskriminazzjoni, li jimplika l-obbligu tat-trasparenza, ir-Repubblika tal-Finlandja naqset mill-obbligi imposti fuqha bis-saħħa ta’ l-Artikolu 28 KE.

Il-fatti tal-kawża u l-proċedura prekontenzjuża

2 F’Marzu 1998, Senaatti-kiinteistöt, fil-kuntest ta’ proċedura ta’ aġġudikazzjoni ristretta, ippubblikat, fil-Ġurnal Uffiċjali tal-Komunitajiet Ewropej u fil-Virallinen lehti (Ġurnal Uffiċjali tar-Repubblika tal-Finlandja), avviż li kien isejjaħ għal espressjoni ta’ interess f’kuntratt ta’ xogħolijiet pubbliċi għal xogħol ta’ tiġdid ta’ u alterazzjoni għall-bini ta’ l-amministrazzjoni reġjonali ta’ Turku (aktar ‘il quddiem l-“avviż tas-sejħa għal offerti”).

3 Dan il-kuntratt kien maqsum f’lottijiet, li l-valur individwali tagħhom kien ivarja bejn 1,000,000 u 22,000,000 FIM. L-offerti setgħu jsiru fuq lott wieħed jew aktar, jew fuq dawn il-lottijiet kollha. Wieħed minn dawn il-lottijiet kien jirrigwarda l-provvista u l-installazzjoni ta’ makkinarju ta’ ristorazzjoni kollettiva intiż għall-kċina tar-ristorant ta’ l-amministrazzjoni msemmija.

4 Il-partijiet ma jaqblux fuq il-kwistjoni dwar jekk, f’dan l-istadju tal-proċedura ta’ sejħa għal offerti, kinitx saret offerta lill-awtorità li tagħti l-kuntratt fir-rigward tal-lott imsemmi. Skond ir-Repubblika tal-Finlandja, ġiet ippreżentata offerta waħda biss mill-kumpannija Markkinointi Oy, filwaqt li, skond il-Kummissjoni, dan mhuwiex il-każ.

5 Fil-bidu tas-sena 2000, l-awtorità li tagħti l-kuntratt ikkuntattjat direttament lil erba’ impriżi u stiednithom jippreżentaw l-offerti tagħhom relattivi għall-provvista u installazzjoni ta’ makkinarju ta’ ristorazzjoni kollettiva.

6 Permezz ta’ ittra ta’ l-14 ta’ Frar 2000, l-awtorità li tagħti l-kuntratt infurmat lid-destinatarji tagħha li, minħabba l-prezz għoli ħafna ta’ l-offerti rċevuti, hija kienet iddeċidiet li tirrifjuta l-offerti kollha. Ir-Repubblika tal-Finlandja u l-Kummissjoni ma jaqblux fuq il-kwistjoni jekk l-ittra msemmija kinitx mibgħuta lill-impriżi kollha li ppreżentaw offerti relattivi għall-provvista u l-installazzjoni ta’ makkinarju ta’ ristorazzjoni kollettiva fil-kuntest tas-sejħa għal offerti inizjali.

7 F’din l-istess ittra, l-awtorità li tagħti l-kuntratt qalet ukoll li kienet inkarigat lill-kumpannija Amica Ravintolat Oy, il-kerrejja tar-ristorant ta’ l-amministrazzjoni reġjonali ta’ Turku, sabiex tipproċedi, f’isem l-awtorità msemmija u sa ammont massimu ta’ FIM 1,050,000, għax-xiri tal-makkinarju ta’ ristorazzjoni kollettiva u stiednet lid-destinatarji ta’ l-ittra msemmija jippreżentaw l-offerti tagħhom direttament lil din il-kumpannija.

8 Fl-aħħar, Amica Ravintolat Oy xtrat il-makkinarju in kwistjoni mingħand il-kumpannija Hackman-Metos Oy.

9 Wara li rċeviet ilment fir-rigward tar-regolarità tal-proċedura segwita minn Senaatti-kiinteistöt, il-Kummissjoni, permezz ta’ ittra tas-17 ta’ Lulju 2002, intimat lir-Repubblika tal-Finlandja sabiex tippreżenta l-osservazzjonijiet tagħha f’terminu ta’ xahrejn mid-data ta’ din l-ittra.

10 L-awtoritajiet Finlandiżi rrispondew għal din l-ittra ta’ intimazzjoni permezz ta’ ittra tat-3 ta’ Settembru 2002.

11 Peress li qieset li r-Repubblika tal-Finlandja kienet naqset mill-obbligi imposti fuqha mill-Artikolu 28 KE, il-Kummissjoni bagħtitilha, fid-19 ta’ Diċembru 2002, opinjoni motivata fejn stiednitha tieħu l-miżuri neċessarji sabiex tikkonforma ruħha ma' din l-opinjoni fi żmien xahrejn min-notifika.

12 Permezz ta’ ittra tat-12 ta’ Frar 2003, l-awtoritajiet Finlandiżi kkontestaw in-nuqqas allegat mill-Kummissjoni u qalu li, f’dan il-każ, kemm l-Artikolu 28 KE kif ukoll il-prinċipju ta’ non diskriminazzjoni u l-obbligu ta’ trasparenza li joħroġ minn dan il-prinċipju ġew irrispettati.

13 Billi qieset li l-ispjegazzjonijiet mogħtija mill-awtoritajiet Finlandiżi ma kinux sodisfaċenti, il-Kummissjoni ddeċidiet li tippreżenta dan ir-rikors.

14 Permezz ta' digriet tal-President tal-Qorti tal-Ġustizzja ta’ l-14 ta' Ottubru 2004, ġew ammessi l-interventi tar-Renju tad-Danimarka, tar-Repubblika Federali tal-Ġermanja u tar-Renju ta’ l-Olanda in sostenn tat-talbiet tar-Repubblika tal-Finlandja.

Fuq l-ammissibbiltà tar-rikors

15 Ir-Repubblika tal-Finlandja tgħid li r-rikors tal-Kummissjoni huwa inammissibbli.

16 Fil-fatt, skond dan l-Istat Membru, l-opinjoni motivata ma tirrigwardax l-istess ilmenti bħal dawk li jidhru fir-rikors. B’hekk, fl-opinjoni msemmija, il-Kummissjoni qalet li l-awtorità li tagħti l-kuntratt kellha tieħu ħsieb tirreklama b’mod suffiċjenti u li n-nuqqas ikkontestat kien jirriżulta mill-fatt li l-kerrejja tar-ristorant ta’ l-amministrazzjoni reġjonali ta’ Turku, bħala aġent ta’ l-awtorità msemmija, ikkonkludiet il-kuntratt relattiv għall-provvista ta’ makkinarju ta’ ristorazzjoni kollettiva, filwaqt li, fir-rikors tagħha, hija tgħid li l-awtorità li tagħti l-kuntratt kellha torganizza sejħa għal offerti u li n-nuqqas kien jirriżulta mill-fatt li s-sejħa għal offerti inizjali ma kinitx irnexxiet u li, bħala konsegwenza, il-kuntratt in kwistjoni ma kienx suġġett għal sejħa għal offerti ppubblikata.

17 B’dan il-mod, il-Kummissjoni estendiet is-suġġett tal-kawża minn kif kien stabbilit fil-kuntest tal-proċedura prekontenzjuża.

18 F’dan ir-rigward, għandu jiġi mfakkar li, jekk huwa minnu li l-għan tar-rikors imressaq bis-saħħa ta' l-Artikolu 226 KE huwa limitat mill-proċedura prekontenzjuża prevista f'din id-dispożizzjoni u li, konsegwentement, l-opinjoni motivata tal-Kummissjoni u r-rikors għandhom ikunu bbażati fuq eċċezzjonijiet identiċi, madankollu din il-kundizzjoni, fi kwalunkwe każ, ma tasalx biex timponi koinċidenza perfetta tal-formulazzjoni tagħhom, peress illi l-għan tal-kawża ma ġiex estiż jew immodifikat iżda, għall-kuntrarju, huwa ġie sempliċiment, ristrett (sentenzi tat-12 ta’ Ġunju 2003, Il-Kummissjoni vs Il-Finlandja, C‑229/00, Ġabra p. I‑5727, punti 44 u 46; ta’ l-14 ta’ Lulju 2005, Il-Kummissjoni vs Il-Ġermanja, C‑433/03, Ġabra p. I‑6985, punt 28, u tat-30 ta’ Jannar 2007, Il-Kummissjoni vs Id-Danimarka, C‑150/04, li għadha ma ġietx ippubblikata fil-Ġabra, punt 67). B’hekk, il-Kummissjoni tista' tikkjarifika l-ilmenti inizjali tagħha fir-rikors tagħha, sakemm, madankollu, ma tibdilx is-suġġett tal-kontroversja (sentenzi tal-11 ta’ Settembru 2001, Il-Kummissjoni vs L-Irlanda, C‑67/99, Ġabra p. I‑5757, punt 23; tat-12 ta’ Ottubru 2004, Il-Kummissjoni vs Il-Ġreċja, C‑328/02, li għadha ma ġietx ippubblikata fil-Ġabra, punt 32, u tas-26 ta’ April 2005, Il-Kummissjoni vs L-Irlanda, C‑494/01, Ġabra p. I‑3331, punt 38).

19 Għandu jingħad li, f’dan il-każ, il-Kummissjoni la estendiet, la bidlet u lanqas irrestrinġiet l-għan tal-kawża, kif stabbilit fl-opinjoni motivata tad-19 ta’ Diċembru 2002.

20 Fil-fatt, mill-kliem stess tat-talbiet fl-opinjoni motivata tal-Kummissjoni, li l-formulazzjoni tagħha hija kważi identika, mhux biss jirriżulta li dawn huma bbażati fuq l-istess ilmenti, iżda jidher ukoll li, meta fir-rikors tagħha tgħid li l-awtorità li tagħti l-kuntratt kellha torganizza sejħa għal offerti, il-Kummissjoni ppreċiżat l-ilment li kienet għamlet inizjalment fl-opinjoni motivata tagħha, jiġifieri li l-kuntratt relattiv għall-provvista ta’ makkinarju ta’ ristorazzjoni kollettiva intiż għall-amministrazzjoni reġjonali ta’ Turku kellu jkun suġġett għal reklamar suffiċjenti.

21 Madankollu, il-Qorti tal-Ġustizzja tista’ teżamina ex officio jekk il-kundizzjonijiet stipulati fl-Artikolu 226 KE għall-preżentata ta’ rikors għal nuqqas ta’ twettiq ta’ obbligu ġewx sodisfatti (sentenzi tal-31 ta’ Marzu 1992, Il-Kummissjoni vs L-Italja, C‑362/90, Ġabra p. I‑2353, punt 8; tal-15 ta’ Jannar 2002, Il-Kummissjoni vs L-Italja, C‑439/99, Ġabra p. I‑305, punt 8, u ta’ l-4 ta’ Mejju 2006, Il-Kummissjoni vs Ir-Renju Unit, C‑98/04, Ġabra p. I‑4003, punt 16).

22 F’dan ir-rigward, għandu jiġi mfakkar li jirriżulta mill-Artikolu 38(1)(ċ) tar-Regoli tal-Proċedura tal-Qorti tal-Ġustizzja u mill-ġurisprudenza relattiva li kull rikors għandu jindika s-suġġett tal-kawża u sunt tar-raġunijiet imressqa, u li din l-indikazzjoni għandha tkun ċara u preċiża biżżejjed li tippermetti lill-konvenut jipprepara d-difiża tiegħu u lill-Qorti tal-Ġustizzja teżerċita l-istħarriġ tagħha. Huwa għalhekk neċessarju li l-elementi essenzjali ta' fatt u ta' dritt li fuqhom huwa bbażat rikors għandhom jiġu indikati b'mod koerenti u li jistgħu jiftehmu fir-rikors stess (sentenzi tad-9 ta’ Jannar 2003, L-Italja vs Il-Kummissjoni, C‑178/00, Ġabra p. I‑303, punt 6; ta’ l-14 ta’ Ottubru 2004, Il-Kummissjoni vs Spanja, C‑55/03, li għada ma ġietx ippubblikata fil-Ġabra, punt 23, u tal-15 ta’ Settembru 2005, L-Irlanda vs Il-Kummissjoni, C‑199/03, Ġabra p. I‑8027, punt 50) u li t-talbiet ta’ din ta’ l-aħħar għandhom jiġu fformulati b’mod mhux ekwivoku sabiex jiġi evitat li l-Qorti tal-Ġustizzja ma tiddeċidix ultra petita jew ma tonqosx milli tiddeċiedi fuq ilment (sentenzi ta’ l-20 ta’ Novembru 2003, Il-Kummissjoni vs Franza, C‑296/01, Ġabra p. I‑13909, punt 121, u tal-15 ta’ Ġunju 2006, Il-Kummissjoni vs Franza, C‑255/04, Ġabra p. I‑5251, punt 24).

23 F’dan il-każ, ir-rikors tal-Kummissjoni ma jissodisfax dawn l-eżiġenzi.

24 Permezz tar-rikors tagħha, il-Kummissjoni trid li jiġi ddikjarat li r-Repubblika tal-Finlandja naqset mill-obbligi tagħha imposti fuqha mill-Artikolu 28 KE, minħabba li Senaatti-kiinteistöt, fil-kuntest ta’ kuntratt li jirrigwarda makkinarju ta’ ristorazzjoni kollettiva, marret kontra r-regoli fundamentali tat-Trattat u, b’mod partikolari, il-prinċipju ta’ non diskriminazzjoni, li jimplika l-obbligu ta’ trasparenza.

25 Hekk kif irrilevat l-Avukat Ġenerali fil-punt 45 tal-Konklużjonijiet tagħha, bil-mod kif inhuma fformulati, it-talbiet tar-rikors huma ekwivoċi u ma jippermettux li jiġi identifikat b’mod ċar u preċiż dak li l-Kummissjoni qed tikkontesta lir-Repubblika tal-Finlandja, peress li dawn isemmu, fl-istess ħin, l-Artikolu 28 KE, xi dispożizzjonijiet fundamentali tat-Trattat, il-prinċipju ta’ non diskriminazzjoni kif ukoll l-obbligu ta’ trasparenza.

26 Barra minn hekk, anki kieku kellu jitqies li r-rikors tal-Kummissjoni għandu l-għan li jwassal għal dikjarazzjoni ta’ ksur ta’ l-Artikolu 28, la t-talbiet tar-rikors u lanqas it-test stess tiegħu ma jindikaw b’mod ċar u preċiż liema hija l-miżura li, f’dan il-każ, tikkonsisti f’restrizzjoni kwantitattiva għall-importazzjoni jew f’miżura b’effett ekwivalenti skond l-imsemmi Artikolu.

27 Fil-fatt, il-Kummissjoni sempliċiment tikkontesta l-aġir ta’ l-awtorità li tagħti l-kuntratt “fil-kuntest ta’ kuntratt li jirrigwarda makkinarju ta’ ristorazzjoni kollettiva”.

28 Barra minn hekk, il-Kumissjoni, fl-ebda mument tal-proċedura, ma kienet f’kundizzjoni li tippreżenta dikjarazzjoni koerenti u preċiża ta’ l-elementi ta’ fatt li fuqhom huma bbażati l-ilmenti li ssemmi in sostenn tar-rikors tagħha.

29 Għaldaqstant, fir-rikors tagħha, hija ma tagħti l-ebda indikazzjoni preċiża dwar is-sejħa għal offerti inizjali, iżda tgħid biss li “ma rnexxietx fir-rigward ta’ l-akkwist tal-makkinarju ta’ ristorazzjoni kollettiva”.

30 F’dan ir-rigward, la t-test tar-rikors u lanqas ir-risposti tal-Kummissjoni għall-mistoqsijiet magħmula lilha mill-Qorti tal-Ġustizzja waqt is-seduta ma jippermettu li jiġi stabbilit b’ċertezza jekk offerta relattiva għall-provvista u l-installazzjoni ta’ makkinarju ta’ ristorazzjoni kollettiva kinitx ġiet suġġetta għall-awtorità li tagħti l-kuntratt fil-kuntest tas-sejħa għal offerti msemmija.

31 Bl-istess mod, fir-replika tagħha, il-Kummissjoni tgħid, madankollu mingħajr ma tagħti prova, li, minn naħa waħda, mill-anqas waħda mill-impriżi li ppreżentaw tali offerta ma kinitx tifforma parti mill-erba impriżi kkuntattjati fl-2000 mill-awtorità li tagħti l-kuntratt, u li, minn naħa l-oħra, il-lott relattiv għall-provvista u l-installazzjoni ta’ makkinarju ta’ ristorazzjoni kollettiva, li kien jifforma parti mill-kuntratt imsemmi fil-kuntest tas-sejħa għal offerti inizjali, ma kellux l-istess għan bħall-kuntratt li ta’ lok għall-kuntatti meħuda matul l-istess sena.

32 F’dawn iċ-ċirkustanzi, il-Qorti tal-Ġustizzja m’għandhiex elementi biżżejjed sabiex tkun tista’ tifhem eżattament il-portata tal-ksur tad-dritt Komunitarju lmentat kontra r-Repubblika tal-Finlandja u sabiex, b’hekk, tivverifika l-eżistenza tan-nuqqas allegat mill-Kummissjoni (ara, f’dan is-sens, is-sentenza Il-Kummissjoni vs Ir-Renju Unit, iċċitata aktar ‘il fuq, punt 18).

33 Konsegwentement, ir-rikors għandu jiġi miċħud bħala inammissibbli.

Fuq l-ispejjeż

34 Skond l-Artikolu 69(2) tar-Regoli tal-Proċedura, il-parti li titlef il-kawża għandha tbati l-ispejjeż, jekk dawn ikunu ġew mitluba. Peress li r-rikors imressaq mill-Kummissjoni ġie ddikjarat inammissibbli, hemm lok li hija tiġi ordnata tbati l-ispejjeż kif mitlub mir-Repubblika tal-Finlandja.

Għal dawn il-motivi, il-Qorti tal-Ġustizzja, (It-Tieni Awla) taqta' u tiddeċiedi:

1) Ir-rikors huwa miċħud bħala inammissibbli.

2) Il-Kummissjoni tal-Komunitajiet Ewropej għandha tbati l-ispejjeż.

Firem