SENTENZA TAL-QORTI TAL-PRIM'ISTANZA (It-Tielet Awla)

27 ta' Settembru 2006( )

"Kompetizzjoni – Akkordji – Glukonat tas-sodju – Artikolu 81 KE – Multa – Artikolu 15(2) tar-Regolament Nru 17 – Linji gwida għall-kalkolu ta' l-ammont tal-multi – Komunikazzjoni fuq il-kooperazzjoni – Prinċipju tal-proporzjonalità – Trattament ugwali – Non retroattività – Obbligu ta’ motivazzjoni – Drittijiet tad-difiża"

Fil-kawża T-329/01

Archer Daniels Midland Co., stabbilita f'Decatur, Illinois (L-Istati Uniti), irrappreżentata minn .C. O. Lenz, Avukat, L. Martin Alegi, M. Garcia u E. Batchelor, solicitors,

rikorrenti

vs

Il-Kummissjoni tal-Komunitajiet Ewropej, irrappreżentata minn A. Whelan, A. Bouquet u W. Wils, bħala aġenti,

konvenuta

li għandha bħala suġġett, prinċipalment, talba għall-annullament ta' l-ewwel Artikolu tad-Deċiżjoni C(2001) 2931 finali tal-Kummissjoni, tat-2 ta' Ottubru 2001, dwar proċedura ta' applikazzjoni ta' l-Artikolu 81 tat-Trattat KE u ta' l-Artikolu 53 tal-Ftehim ŻEE (COMP/E-1/36.756 – Glukonat tas-sodju), safejn din tikkonċerna r-rikorrenti jew, almenu, safejn tikkunstata li hija pparteċipat fi ksur wara l-4 ta' Ottubru 1994, u talba għall-annullament ta' l-Artikolu 3 ta' din id-deċiżjoni safejn tikkonċerna r-rikorrenti kif ukoll, sussidjarjament, talba għal annullament jew tnaqqis tal-multa imposta b'din id-deċiżjoni fuq ir-rikorrenti,

IL-QORTI TAL-PRIM'ISTANZA

TAL-KOMUNITAJIET EWROPEJ (It-Tielet Awla),

komposta minn J. Azizi, President, M. Jaeger u F. Dehousse, Imħallfin,

Reġistratur: I. Natsinas, Amministratur,

wara li rat il-proċedura bil-miktub u wara s-seduta tat-18 ta' Frar 2004,

tagħti l-preżenti

Sentenza

Fatti li jwasslu għall-kawża

1 Il-kumpannija Archer Daniels Midland Co. (iktar 'il quddiem "ADM"), hija l-kumpannija parent ta’ grupp ta’ impriżi li joperaw fis-settur ta' l-ipproċessar ta' ċereali u ta' żerriegħa li minnha jingħasar iż-żejt. Hija stabbilixxit ruħha fis-suq tal-glukonat tas-sodju fl-1990.

2 Il-glukonat tas-sodju jagħmel parti mill-aġenti kelanti, li huma prodotti li jagħmlu inattivi l-jonijiet metalliċi fil-proċessi industrijali. Dawn il-proċessi jinkludu, b’mod partikolari, it-tindif industrijali (tindif ta’ fliexken u ta’ utensili), it-trattament ta’ l-uċuh (trattament kontra s-sadid, tneħħija ta' xaħam, inċiżjoni ta’ l-aluminju) u t-trattament ta’ l-ilma. L-aġenti kelanti huma għaldaqstant użati fl-industrija ta' l-ikel, fl-industrija kożmetika, fl-industrija farmaċewtika, fl-industrija tal-karta, fl-industrija tal-konkrit u f'industriji oħra. Il-glukonat tas-sodju jinbiegħ fid-dinja kollha u l-impriżi li jikkompetu ma' xulxin huma preżenti fis-swieq dinjija.

3 Fl-1995, il-bejgħ totali ta’ glukonat tas-sodju fil-livell dinji kien ta’ madwar 58.7 miljun EUR, u dak magħmul fiż-Żona Ekonomika Ewropea (ŻEE) kien ta' madwar 19.6 miljun EUR. Fiż-żmien meta seħħew il-fatti, il-kważi-totalità tal-produzzjoni dinjija ta’ glukonat tas-sodju kienet f’idejn ħames impriżi, jiġifieri, l-ewwel, Fujisawa Pharmaceutical Co. Ltd (iktar 'il quddiem “Fujisawa”), it-tieni, Jungbunzlauer AG (iktar 'il quddiem “Jungbunzlauer”), it-tielet, Roquette Frères SA (iktar 'il quddiem “Roquette”), ir-raba', Glucona vof (iktar 'il quddiem "Glucona"), impriża kkontrollata b'mod konġunt, sa' Diċembru 1995, minn Akzo Chemie BV, sussidjarja sa 100% ta' Akzo Nobel NV (iktar 'il quddiem "Akzo"), u ta' Coöperatieve Verkoop- en Productievereniging van Aardappelmeel en Derivaten Avebe BA (iktar 'il quddiem "Avebe"), u, il-ħames, ADM.

4 F’Marzu 1997, il-Ministeru tal-Ġustizzja Amerikan informa lill-Kummissjoni li, sussegwentement għal inkjesta li saret fuq is-swieq tal-lisina u ta’ l-aċidu ċitriku, kienet infetħet inkjesta wkoll fuq is-suq tal-glukonat tas-sodju. F’Ottubru u Diċembru 1997 kif ukoll fi Frar 1998, il-Kummissjoni ġiet informata li Akzo, Avebe, Glucona, Roquette u Fujisawa kienu rrikonoxxew li kienu pparteċipaw f'akkordju li kien jikkonsisti fl-iffissar tal-prezzijiet tal-glukonat tas-sodju u fit-tqassim tal-volumi ta’ bejgħ ta’ dan il-prodott fl-Istati Uniti u f'pajjiżi oħra. Wara numru ta’ ftehim konklużi mal-Ministeru tal-Ġustizzja Amerikan, ġew imposti multi mill-awtoritajiet Amerikani fuq dawn l-impriżi. Il-multa imposta fuq ADM għall-akkordju fuq is-suq tal-glukonat tas-sodju ġiet inkluża f'multa globali ta' 100 miljuni ta' dollari Amerikani (USD), imħallsa fil-kuntest tal-kawżi tal-lisina u ta’ l-aċidu ċitriku.

5 Fit-18 ta’ Frar 1998, il-Kummissjoni bagħtet, skond l-Artikolu 11 tar-Regolament tal-Kunsill Nru 17 tas-6 ta’ Frar 1962, l-ewwel Regolament li jimplementa l-Artikoli [81] u [82] tat-Trattat (ĠU 13, 1962, p. 204), talbiet għal informazzjoni lill-produtturi, importaturi, esportaturi u xerrejja prinċipali tal-glukonat tas-sodju fl-Ewropa.

6 Wara li saret it-talba għal informazzjoni, Fijisawa kkuntattjat lill-Kummissjoni sabiex tinformaha li hija kienet ikkooperat ma’ l-awtoritajiet Amerikani fil-kuntest ta’ l-inkjesta deskritta hawn fuq u li hija xtaqet tagħmel l-istess mal-Kummissjoni abbażi tal-Komunikazzjoni tal-Kummissjoni tat-18 ta’ Lulju 1996 dwar in-non-impożizzjoni ta’ multi jew it-tnaqqis ta’ l-ammont tagħhom fil-każijiet dwar akkordji (ĠU C 207, p. 4, iktar 'il quddiem il-“Komunikazzjoni fuq il-kooperazzjoni”). Fit-12 ta’ Mejju 1998, wara laqgħa li saret mal-Kummissjoni fl-1 ta’ April 1998, Fujisawa pprovdiet dikjarazzjoni bil-miktub u fajl li jinkludi sunt ta' l-istorja ta’ l-akkordju u ċertu numru ta’ dokumenti.

7 Fis-16 u 17 ta’ Settembru 1998, il-Kummissjoni wettqet investigazzjonijiet, skond l-Artikolu 14(3) tar-Regolament Nru 17, fil-bini ta’ Avebe, ta’ Glucona, ta’ Jungbunzlauer u ta’ Roquette.

8 Fl-10 ta' Novembru 1998, il-Kummissjoni bagħtet talba għal informazzjoni lil ADM. Fis-26 ta' Novembru 1998, ADM ħabbret l-intenzjoni tagħha li tikkoopera mal-Kummissjoni. Matul il-laqgħa li nżammet fil-11 ta' Diċembru 1998, ADM bagħtet l-"ewwel rata minħabba l-kooperazzjoni tagħha". Iktar tard fil-21 ta' Jannar 1999 din l-impriża bagħtet dikjarazzjoni u dokumenti relatati mal-kwistjoni lill-Kummissjoni.

9 Fit-2 ta’ Marzu 1999, il-Kummissjoni bagħtet talbiet għal informazzjoni dettaljata lil Glucona, lil Roquette u lil Jungbunzlauer. Permezz ta’ ittri ta’ l-14, 19 u 20 ta’ April 1999, dawn l-impriżi wrew ix-xewqa tagħhom li jikkooperaw mal-Kummissjoni u pprovdewlha xi informazzjoni fuq l-akkordju. Fil-25 ta’ Ottubru 1999, il-Kummissjoni bagħtet talbiet għal informazzjoni addizzjonali lil ADM, lil Fujisawa, lil Glucona, lil Roquette u lil Jungbunzlauer.

10 Fis-17 ta’ Mejju 2000, abbażi ta’ l-informazzjoni li kienet ġiet ikkomunikata lilha, il-Kummissjoni bagħtet dikjarazzjoni ta’ l-oġġezzjonijiet lil ADM u lill-impriżi l-oħra kkonċernati għall-ksur ta’ l-Artikolu 81(1) KE u ta’ l-Artikolu 53(1) tal-Ftehim fuq iż-ŻEE (iktar 'il quddiem il-“Ftehim ŻEE”). ADM u l-impriżi l-oħra kollha kkonċernati bagħtu osservazzjonijiet bil-miktub b'risposta għall-oġġezzjonijiet magħmula mill-Kummissjoni. Ebda waħda minn dawn il-partijiet ma talbet li ssir seduta jew ikkontestat il-materjalità tal-fatti esposti fid-dikjarazzjoni ta’ l-oġġezzjonijiet

11 Fil-11 ta’ Mejju 2001, il-Kummissjoni bagħtet talbiet għal informazzjoni addizzjonali lil ADM u lill-impriżi kkonċernati l-oħra.

12 Fit-2 ta’ Ottubru 2001, il-Kummissjoni adottat id-Deċiżjoni C(2001) 2931 finali dwar proċedura ta’ applikazzjoni ta’ l-Artikolu 81 KE u ta’ l-Artikolu 53 tal-Ftehim ŻEE (każ COMP/E-1/36.756 – Glukonat tas-sodju) (iktar 'il quddiem id-“Deċiżjoni”). Id-Deċiżjoni ġiet innotifikata lil ADM permezz ta’ ittra tat-12 ta' Ottubru 2001.

13 Id-Deċiżjoni tinkludi b’mod partikolari d-dispożizzjonijiet li ġejjin:

"Artikolu 1

[Akzo], [ADM], [Avebe], [Fujisawa], [Jungbunzlauer] u [Roquette] kisru l-Artikolu 81(1) KE u – mill-1 ta’ Jannar 1994 'il quddiem – l-Artikolu 53(1) tal-Ftehim ŻEE billi pparteċipaw fi ftehim u/jew prattika miftiehma kontinwa fis-settur tal-glukonat tas-sodju.

Il-ksur dam għaddej:

– fil-każ ta’ [Akzo], ta’ [Avebe], ta’ [Fujisawa] u ta’ [Roquette], minn Frar 1987 sa Ġunju 1995;

– fil-każ ta’ [Jungbunzlauer], minn Mejju 1988 sa Ġunju 1995;

– fil-każ ta’ [ADM], minn Ġunju 1991 sa Ġunju 1995.

[…]

Artikolu 3

Qed jiġu imposti l-multi segwenti għall-ksur imsemmi fl-Artikolu 1:

a) [Akzo] 9 miljuni EUR

b) [ADM] 10,13 miljun EUR

c) [Avebe] 3,6 miljun EUR

d) [Fujisawa] 3,6 miljun EUR

e) [Jungbunzlauer] 20,4 miljun EUR

f) [Roquette] 10,8 miljun EUR

[…]"

14 Għall-finijiet tal-kalkolu ta’ l-ammont tal-multi, il-Kummissjoni applikat, fid-Deċiżjoni, il-metodoloġija esposta fil-linji gwida għall-kalkolu tal-multi imposti skond l-Artikolu 15(2) tar-Regolament Nru 17 u ta’ l-Artikolu 65(2) tat-Trattat KEFA (ĠU 1998, C 9, p. 3, iktar 'il quddiem il-“linji gwida”), kif ukoll il-Komunikazzjoni fuq il-kooperazzjoni.

15 Fl-ewwel lok, il-Kummissjoni ddeterminat l-ammont bażi tal-multa skond il-gravità u d-dewmien tal-ksur.

16 F’dan il-kuntest, għal dak li jikkonċerna l-gravità tal-ksur, il-Kummissjoni fl-ewwel lok ikkunsidrat li l-impriżi kkonċernati kienu wettqu ksur gravi ħafna, fid-dawl tan-natura tiegħu, ta' l-impatt konkret tiegħu fuq is-suq tal-glukonat tas-sodju fiż-ŻEE u tal-firxa tas-suq ġeografiku kkonċernat (premessa 371 tad-Deċiżjoni).

17 Sussegwentement, il-Kummissjoni qieset li kellha tieħu in kunsiderazzjoni l-kapaċità ekonomika reali li tikkawża dannu għall-kompetizzjoni u tistabbilixxi l-multa f'livell li jiggarantixxi effett dissważiv suffiċjenti. Konsegwentement, filwaqt li bbażat ruħha fuq il-fatturati dinjija magħmula mill-impriżi kkonċernati mill-bejgħ tal-glukonat tas-sodju matul is-sena 1995, l-aħħar sena tal-perijodu tal-ksur, ikkomunikati mill-impriżi kkonċernati wara talbiet għal informazzjoni tal-Kummissjoni u li abbażi tagħhom il-Kummissjoni kkalkulat l-ishma fis-suq rispettivi ta’ dawn l-impriżi, il-Kummissjoni kklassifikat dawn l-impriżi f’żewġ kategoriji. Fl-ewwel kategorija, hija kklassifikat l-impriżi li, skond l-informazzjoni li kellha, kellhom ishma fis-suq dinji tal-glukonat tas-sodju ta' iktar minn 20%, jiġifieri Fujisawa (35.54%), Jungbunzlauer (24.75%) u Roquette (20.95%). Għal dawn l-impriżi, il-Kummissjoni ffissat ammont ta’ tluq ta’ 10 miljun EUR. Fit-tieni kategorija, hija kklassifikat l-impriżi li, skond l-informazzjoni li kellha, kellhom ishma fis-suq dinji tal-glukonat tas-sodju ta' inqas minn 10%, jiġifieri Glucona (madwar 9.5%) u ADM (9.35%). Għal dawn l-impriżi, il-Kummissjoni ffissat ammont ta’ tluq tal-multa ta' 5 miljun EUR, jiġifieri għal Akzo u Avebe li flimkien kienu jippossiedu lil Glucona, 2.5 miljun EUR kull waħda (premessa 385 tad-Deċiżjoni).

18 Minbarra dan, sabiex tassigura li l-multa jkollha effett suffiċjentement dissważiv, minn naħa, u sabiex tieħu in kunsiderazzjoni l-fatt li l-impriżi kbar għandhom għarfien u infrastrutturi ġuridiċi u ekonomiċi li jippermettulhom japprezzaw aħjar li l-imġiba tagħhom tikkostitwixxi ksur u l-konsegwenzi li joħorġu mill-imġiba tagħhom mill-aspett tad-dritt tal-kompetizzjoni, min-naħa l-oħra, il-Kummissjoni għamlet aġġustament ta’ dan l-ammont ta’ tluq. Konsegwentement, filwaqt li ħadet in kunsiderazzjoni d-daqs u r-riżorsi globali ta’ l-impriżi kkonċernati, il-Kummissjoni applikat koeffiċjent multiplikatur ta’ 2.5 għall-ammonti ta’ tluq iddeterminati għal ADM u AKZO u għaldaqstant żiedet dan l-ammont ta’ tluq b’mod li ġie ffissat għal 12.5 miljun EUR fil-każ ta’ ADM u għal 6.25 miljun EUR fil-każ ta’ Akzo (premessa 388 tad-Deċiżjoni).

19 Għal dak li jikkonċerna d-dewmien tal-ksur imwettaq minn kull impriża, l-ammont ta’ tluq ġie miżjud, minbarra dan, b'10% fis-sena, jiġifieri żieda ta’ 80% għal Fujisawa, għal Akzo, għal Avebe u għal Roquette, ta’ 70% għal Jungbunzlauer u ta’ 35% għal ADM (premessi 389 sa 392 tad-Deċiżjoni).

20 Kien għalhekk li l-Kummissjoni ffissat l-ammont bażi tal-multi għal 16,88 miljun EUR għal dak li jikkonċerna lil ADM. Fir-rigward ta’ Akzo, ta’ Avebe, ta’ Fujisawa, ta’ Jungbunzlauer u ta’ Roquette, l-ammont bażi ġie ffissat, rispettivament, għal 11.25, għal 4.5, għal 18, għal 17 u għal 18 miljun EUR (premessa 396 tad-Deċiżjoni).

21 Fit-tieni lok, l-ammont ta’ bażi tal-multa imposta fuq Jungbunzlauer ġie miżjud b'50% minħabba ċirkustanzi aggravanti, għar-raġuni li din l-impriża kellha rwol ta’ mexxej fil-kuntest ta’ l-akkordju (premessa 403 tad-Deċiżjoni).

22 Fit-tielet lok, il-Kummissjoni eżaminat u ċaħdet l-argumenti ta’ xi impriżi, fosthom ADM, li skondhom dawn l-impriżi kellhom jibbenefikaw minn ċirkustanzi attenwanti (premessi 404 sa 410 tad-Deċiżjoni).

23 Fir-raba’ lok, skond it-Titolu B tal-Komunikazzjoni fuq il-kooperazzjoni, il-Kummissjoni akkordat lil Fujisawa “tnaqqis sinjifikattiv ħafna” (jiġifieri 80%) ta’ l-ammont tal-multa li kienet tiġi imposta fuqha fin-nuqqas ta’ kooperazzjoni. Fl-aħħar nett, skond it-Titolu D ta’ din il-Komunikazzjoni, il-Kummissjoni akkordat “tnaqqis sinjifikattiv” (jiġifieri 40%) ta’ l-ammont tal-multa lil ADM u lil Roquette u ta’ 20% lil Akzo, lil Avebe u lil Jungbunzlauer (premessi 418, 423, 426 u 427).

Il-proċedura u t-talbiet tal-partijiet

24 Permezz ta' att ippreżentat fir-Reġistru tal-Qorti tal-Prim’Istanza fil-21 ta’ Diċembru 2001, ADM ressqet dan ir-rikors.

25 Fuq rapport ta’ l-Imħallef Relatur, il-Qorti tal-Prim’Istanza (It-Tielet Awla) ddeċidiet li tiftaħ il-proċedura orali u, fil-kuntest tal-miżuri ta’ organizzazzjoni tal-proċedura previsti fl-Artikolu 64 tar-Regoli tal-Proċedura tal-Qorti tal-Prim’Istanza, ressqet mistoqsijiet bil-miktub lill-partijiet, li rrispondew għalihom fit-termini mogħtija.

26 Il-partijiet instemgħu matul it-trattazzjoni orali li nżammet matul is-seduta tat-18 ta' Frar 2004.

27 B'ittra tal-21 ta' Lulju 2006, ADM talbet lill-Qorti tal-Prim'Istanza sabiex tieħu in kunsiderazzjoni motiv ġdid ibbażat fuq il-linji gwida għall-kalkolu tal-multi imposti f'applikazzjoni ta' l-Artikolu 23(2)(a) tar-Regolament Nru 1/2003 (ĠU C 210 p. 2, iktar 'il quddiem il-"linji gwida ta' l-2006") minħabba li dawn il-linji gwida jikkostitwixxu element ta' dritt u ta' fatt li ġie rrivelat matul il-proċediment fis-sens ta' l-Artikolu 48(2) tar-Regoli tal-Proċedura tal-Qorti tal-Prim'Istanza. Fir-rigward tal-prinċipju ġenerali ta' amministrazzjoni tajba tal-ġustizzja, il-Qorti tal-Prim'Istanza, mingħajr ma fetħet mill-ġdid il-proċedura, stiednet lill-Kummissjoni sabiex tieħu pożizzjoni fuq it-talba ta' ADM. B'ittra tal-11 ta' Awissu 2006, il-Kummissjoni sostniet li hija qieset li ma kienx hemm lok li t-talba ta' ADM tiġi milqugħa.

28 ADM titlob li l-Qorti tal-Prim’Istanza jogħġobha:

– tannulla l-Artikolu 1 tad-Deċiżjoni safejn jirrigwardaha, jew, almenu, safejn jikkunsidra li hija pparteċipat fi ksur wara l-4 ta' Ottubru 1994;

– tannulla l-Artikolu 3 tad-Deċiżjoni safejn jirrigwardaha;

– sussidjarjament, tannulla jew tnaqqas sostanzjalment l-ammont tal-multa li ġiet imposta fuqha;

– tordna lill-Kummissjoni tbati l-ispejjeż.

29 Il-Kummissjoni titlob li l-Qorti tal-Prim’Istanza jogħġobha:

– tiċħad ir-rikors;

– tordna lil ADM tbati l-ispejjeż.

Id-dritt

30 Il-motivi invokati minn ADM, li kollha jittrattaw l-iffissar ta’ l-ammont tal-multi imposti fuqha, jirrigwardaw, fl-ewwel lok, l-applikabbiltà tal-linji gwida għal dan il-każ, fit-tieni lok, il-gravità tal-ksur, fit-tielet lok, id-dewmien tal-ksur, fir-raba' lok, l-eżistenza ta' ċirkustanzi attenwanti, fil-ħames lok, il-kooperazzjoni tagħha matul il-proċedura amministrattiva u, fis-sitt lok, ir-rispett tad-drittijiet tad-difiża.

A – Fuq l-applikabbiltà tal-linji gwida

1. Fuq il-ksur tal-prinċipji ta' ċertezza legali u ta' non retroattività tal-pieni

a) L-argumenti tal-partijiet

31 ADM issostni li l-metodu ta' kalkolu tal-multi stabbilit bil-linji gwida jitbiegħed radikalment mill-prattika preċedenti tal-Kummissjoni f'dan ir-rigward li, kif il-Kummissjoni tammettih fid-Deċiżjoni (premessa 395), ikkonsista fl-iffissar ta' l-ammont tal-multa skond ir-rata ta' bażi li tirrappreżenta perċentwali tal-bejgħ fuq is-suq Komunitarju kkonċernat. Għall-kuntrarju, il-linji gwida jintroduċu mil-lum 'il quddiem rata fissa ta' multa, per eżempju ta' 20 miljun EUR fil-każ ta' ksur gravi ħafna, indipendentement mill-volum tal-bejgħ tal-prodott ikkonċernat.

32 ADM tosserva li, matul il-perijodu kkonċernat f'din il-kawża (li jibda mis-sena 1991 sas-sena 1994 jew mis-sena 1991 sas-sena 1995), il-Kummissjoni imponiet, b'applikazzjoni ta' din il-prattika stabbilita, multi li l-ammont tagħhom kien ġeneralment bejn 2 u 9% tal-fatturat magħmul mill-bejgħ tal-prodott in kwistjoni fuq is-suq Komunitarju. Min-naħa l-oħra, l-applikazzjoni tal-politika ġdida li ħierġa mil-linji gwida twassal għal multi li l-ammont tagħhom huwa bejn 43 u 153 darba iktar minn dak tal-multi li ġew imposti fuq il-bażi tal-prattika preċedenti.

33 ADM tirrikonoxxi li l-Kummissjoni tiddisponi minn setgħa ta' diskrezzjoni sabiex iżżid il-multi billi l-politika dwar id-dritt tal-kompetizzjoni teżiġi li jiġu imposti multi b'natura dissważiva iktar għolja. Madankollu, billi timponi multa li l-ammont tagħha huwa bejn 43 u 153 drabi iktar għoli minn dak li hija kienet iffissat skond il-proċedura preċedenti, il-Kummissjoni kienet manifestament qabżet dan il-marġini ta' evalwazzjoni. Kuntrarjament għal dak li ssostni l-Kummissjoni, din il-konklużjoni hija kkorroborata bis-sentenza tal-Qorti tal-Prim'Istanza ta' l-20 ta' Marzu 2002, Lögstör Rör vs Il-Kummissjoni (T‑16/99, Ġabra p. II-1633, punt 237). Minn naħa, hija tenfasizza l-fatt li, f'din is-sentenza, il-Qorti tal-Prim'Istanza aċċettat il-possibbiltà għall-Kummissjoni li tgħolli l-livell tal-multi fil-limiti indikati bir-Regolament Nru 17 bil-kundizzjoni li din hija neċessarja sabiex tassigura l-implementazzjoni tal-politika Komunitarja tal-kompetizzjoni. Madankollu, la fid-Deċiżjoni u lanqas fid-dokumenti tagħha, il-Kummissjoni ma kienet ipprovdiet ġustifikazzjoni jew resqet provi li juru li l-implementazzjoni ta' din il-politika teħtieġ li jiġu imposti multi ta' ammont bejn 43 u 153 darba għola minn dawk irrilevati matul l-eżami tal-prattika preċedenti. Min-naħa l-oħra, hija tosserva li, fil-kawża li wasslet għall-kawża ċċitata kif ukoll fil-kawżi l-oħra kollha li jirrigwardaw l-akkordju dwar il-pajpijiet ta' tisħin distrettwali, bl-eċċezzjoni ta' dik relatata mal-kumpannija ABB, il-Kummissjoni imponiet multi fuq livell komparabbli ma' dak li kien ipprevala meta l-prattika preċedenti tal-Kummissjoni kienet applikata. Fil-fatt, hija ssostni, li l-impriżi in kwistjoni f'dan l-akkordju ġew ikkundannati biss għal multi li jirrappreżentaw bejn 3 u 14% tal-bejgħ affettwat, u anki li kienet ġiet imposta multa fuq ABB li tikkorrispondi biss għal 44% tal-fatturat tagħha.

34 ADM tqis li l-impriżi kkonċernati għandhom ikunu jistgħu joperaw f'kundizzjonijiet prevedibbli. Hekk kif jispjegaw ukoll il-linji gwida (inċiż 1), fl-iffissar ta' l-ammont tal-multi, il-Kummissjoni hija obbligata tirrispetta linja politika koerenti u mhux diskriminatorja. ADM tqis li n-nuqqas ta' ċertezza legali fl-iffissar tal-multi huwa antinomiku ma' l-idea ta' implementazzjoni effettiva tan-natura dissważiva ta' multa. Sabiex l-effett dissważiv individwali ta' multa jkun effettiv, huwa indispensabbli li l-impriżi jkunu jafu minn qabel is-sanzjonijiet applikabbli. Hija tirrileva li amnistija globali jew politika ta' indulġenza effiċjenti jirrikjedu li s-sanzjonijiet applikabbli fil-każ ta' rifjut ta' kollaborazzjoni huma ċarament iddefiniti minn qabel. Bl-istess mod, mhuwiex raġonevoli li tiġi mantnuta stat ta' inċertezza kostanti fir-rigward tal-livell tal-multi li jistgħu jkunu imposti fil-każ ta' ksur tar-regoli ta' kompetizzjoni, b'mod partikolari minħabba l-mogħdija ta' żmien sinjifikattiv neċessarju għat-tmiem ta' l-investigazzjonijiet fuq dan il-ksur. Konsegwentement, il-prinċipju ta' ċertezza legali teżiġi li l-approċċ li l-Kummissjoni tadotta sabiex tikkalkula l-multi skond l-Artikolu 15(2) tar-Regolament Nru 17 jista' jiġi previst bi grad suffiċjenti ta' ċertezza.

35 ADM iżżid li jirriżulta mill-manwal tal-linji gwida tas-Sentencing Commission ta' l-Istati Uniti [punt 1B1.11(b)(1), iktar 'il quddiem il-"linji gwida Amerikani"] u mill-ġurisprudenza ta' Qorti ta' l-Appell federali [sentenza United States vs Kimler, 167 F. 3d 889 (5th Circ. 1999)] li l-applikazzjoni b'effett rettroattiv ta' linji gwida ġodda fir-rigward ta' multi hija pprojbita bir-regola ex post facto tal-Kostituzzjoni ta' l-Istati Uniti, billi hija twassal sabiex timponi piena iktar ħarxa minn dik prevista fil-mument meta l-ksur twettaq.

36 Konsegwentement, skond ADM, l-applikazzjoni retroattiva tal-politika ġdida prevista fil-linji gwida għal ksur li, bħal f'dan il-każ, seħħ qabel il-pubblikazzjoni tagħhom u li għandha bħala effett li timponi fuq ADM multa ħafna għola mil-livell tal-multi imposti skond il-prattika preċedenti, u dan bla ma' din id-differenza hija neċessarja biex tassigura r-rispett tal-politika fir-rigward tad-dritt tal-kompetizzjoni, tikser il-prinċipju ta' ċertezza legali u hija illegali.

37 Il-Kummissjoni titlob li dan il-motiv jiġi miċħud.

b) Il-kunsiderazzjonijiet tal-Qorti tal-Prim'Istanza

38 L-ewwel nett, il-Qorti tal-Prim’Istanza tfakkar li l-prinċipju ta’ non retroattività tal-liġijiet kriminali, skond l-Artikolu 7 tal-Konvenzjoni Ewropea għall-Protezzjoni tad-Drittijiet tal-Bniedem u tal-Libertajiet Fundamentali, iffirmata f’Ruma fl-4 ta’ Novembru 1950, bħala dritt fundamentali, jikkostitwixxi prinċipju ġenerali tad-dritt Komunitarju li l-osservanza tiegħu għandha tiġi rrispettata meta jiġu imposti multi għall-ksur tar-regoli tal-kompetizzjoni, u li dan il-prinċipju jeżiġi li s-sanzjonijiet imposti jikkorrispondu ma’ dawk li kienu ġew iffissati meta kien seħħ il-ksur (sentenza tal-Qorti tal-Ġustizzja tat-28 ta’ Ġunju 2005, Dansk Rørindustri vs Il-Kummissjoni, C-189/02 P, C-202/02 P, C-205/02 P sa C-208/02 P u C-213/02 P, Ġabra p. I-5425, punt 202; sentenzi tal-Qorti tal-Prim’Istanza ta’ l-20 ta’ Marzu 2002, LR AF 1998 vs Il-Kummissjoni, T-23/99, Ġabra p. II-1705, punti 218 sa 221, u tad-9 ta’ Lulju 2003, Archer Daniels Midland u Archer Daniels Midland Ingredients vs Il-Kummissjoni, T-224/00, Ġabra p. II-2597, punt 39).

39 Wara, il-Qorti tal-Prim’Istanza tqis li l-adozzjoni tal-linji gwida li jistgħu jbiddlu l-politika ġenerali tal-kompetizzjoni tal-Kummissjoni fir-rigward tal-multi tista', prinċipalment, taqa' fil-kamp ta’ applikazzjoni tal-prinċipju ta’ non retroattività.

40 Fil-fatt, minn naħa, il-linji gwida jista' jkollhom effetti legali. Dawn l-effetti legali jirriżultaw mhux minn natura legali tal-linji gwida, iżda mill-adozzjoni u l-pubblikazzjoni tagħhom mill-Kummissjoni. Din l-adozzjoni u pubblikazzjoni tal-linji gwida twassal għal awtolimitazzjoni tal-kapaċità ta’ evalwazzjoni tal-Kummissjoni, li ma tistax tabbandunahom sabiex tikkundanna, f’dan il-każ, il-ksur ta’ prinċipji ġenerali tad-dritt, bħat-trattament ugwali, il-protezzjoni ta’ l-aspettattiva leġittima u ċ-ċertezza legali (ara, f’dan is-sens, is-sentenza Dansk Rørindustri et vs Il-Kummissjoni, punt 41 iktar 'il fuq, punti 209 sa 212).

41 Min-naħa l-oħra, il-linji gwida, billi huma strument ta’ politika fil-qasam tal-kompetizzjoni, jaqgħu fil-kamp ta’ applikazzjoni tal-prinċipju ta' non retroattività, fil-bidu ta’ interpretazzjoni ġurisprudenzjali ġdida ta’ norma li tistabbilixxi ksur, skond il-ġurisprudenza tal-Qorti Ewropea tad-Drittijiet tal-Bniedem fir-rigward ta’ l-Artikolu 7(1) tal-Konvenzjoni Ewropea għall-Protezzjoni tad-Drittijiet tal-Bniedem u tal-Libertajiet Fundamentali (ara, b’mod partikolari, Qorti Ewr. D. B., sentenzi S.W. u C.R. vs Ir-Renju Unit, tat-22 ta’ Novembru 1995, serje A Nri 335-B u 335-C, § 34 sa 36 u §32 sa 34; Cantoni vs Franza, tal-15 ta’ Novembru 1996, Ġabra tas-sentenzi u deċiżjonijiet 1996-V, § 29 sa 32, u Coëme et vs Il-Belġju, tat-22 ta’ Ġunju 2000, Ġabra tas-sentenzi u deċiżjonijiet 2000-VII, § 145), li fiha, din l-aħħar dispożizzjoni tmur kontra l-applikazzjoni retroattiva ta’ interpretazzjoni ġdida ta’ norma li tistabbilixxi ksur. Skond din il-ġurisprudenza, dan ikun il-każ jekk ikun jirrigwarda interpretazzjoni ġurisprudenzjali li r-riżultat tiegħu mhuwiex raġonevolment prevvedibbli meta jkun twettaq il-ksur, b’mod partikolari fid-dawl ta’ l-interpretazzjoni aċċettata f’dak iż-żmien fil-ġurisprudenza dwar id-dispożizzjoni legali kkonċernata. Għandu jiġi madankollu ppreċiżat li jirriżulta minn din l-istess ġurisprudenza li l-portata tal-kunċett ta’ prevvedibbiltà jiddependi ħafna mill-kontenut tat-test partikolari, mil-qasam li jkopri kif ukoll min-numru u l-kwalità tad-destinatarji tiegħu. Barra minn hekk, il-prevvedibbiltà tal-liġi ma tmurx kontra li persuna kkonċernata jkollha tasal biex tirrikorri għal kjarifiki sabiex tevalwa, b’mod raġonevoli fiċ-ċirkustanzi tal-każ, il-konsegwenzi li jistgħu jirriżultaw minn att iddeterminat. B’mod iżjed partikolari, fir-rigward tas-sentenza Cantoni vs Franza (iċċitata iktar ’il fuq, § 35), dan jirrigwarda speċjalment lill-professjonisti, li huma mdorrija jużaw prudenza kbira fl-eżerċizzju tal-professjoni tagħhom. Wieħed jista' wkoll jistenna mingħandhom li huma jagħtu attenzjoni partikolari biex jevalwaw ir-riskji li dan jimplika (sentenza Dansk Rørindustri et vs Il-Kummissjoni, punt 41 iktar 'il fuq, punti 215 sa 223).

42 Fid-dawl ta’ dak li ntqal, hemm għalhekk lok li jiġi vverifikat jekk it-tibdil li jikkostitwixxi l-adozzjoni tal-linji gwida kienx raġonevolment prevvedibbli meta seħħ il-ksur ikkonċernat.

43 F’dan ir-rigward, għandu jiġi kkonstatat li l-innovazzjoni prinċipali tal-linji gwida hija li tieħu bħala punt inizjali l-kalkolu ta’ ammont bażi, iddeterminat mill-iskali previsti f’dan ir-rigward mill-imsemmija linji gwida, liema skali jirriflettu l-gradi differenti ta’ gravità ta' ksur, iżda li, bħala tali, m’għandhomx relazzjoni mal-fatturat rilevanti. Dan il-metodu jistrieh essenzjalment fuq tariffa, pjuttost relattiva u semplifikata, tal-multi (sentenza Dansk Rørindustri et vs Il-Kummissjoni, punt 37 iktar 'il fuq, punt 225).

44 Għaldaqstant, għandu jiġi mfakkar li l-fatt li l-Kummissjoni fil-passat applikat multi ta’ ċertu livell għal ċerti tipi ta’ ksur m'għandux ineħħilha l-possibbiltà li tgħolli dan il-livell fil-limiti indikati mir-regolament Nru 17, jekk dan huwa neċessarju sabiex tiġi żgurata l-implementazzjoni tal-politika Komunitarja tal-kompetizzjoni, iżda li, bil-kontra, l-applikazzjoni utili tar-regoli Komunitarji tal-kompetizzjoni teżiġi li l-Kummissjoni tkun tista' f’kull ħin tadatta l-livell ta’ multi għall-bżonnijiet ta’ din il-politika (ara, f’dan is-sens, is-sentenzi tal-Qorti tal-Ġustizzja Dansk Rørindustri et vs Il-Kummissjoni, punt 37 iktar 'il fuq, punt 227, tas-7 ta’ Ġunju 1983, Musique diffusion française et vs Il-Kummissjoni, 100/80 sa 103/80, Ġabra p. 1825, punt 109, u tat-2 ta’ Ottubru 2003, Aristrain vs Il-Kummissjoni, C-196/99 P, Ġabra p. I-11005, punt 81; sentenzi tal-Qorti tal-Prim’Istanza ta’ l-10 ta’ Marzu 1992, Solvay vs Il-Kummissjoni, T-12/89, Ġabra p. II-907, punt 309, u ta’ l-14 ta’ Mejju 1998, Europa Carton vs Il-Kummissjoni, T-304/94, Ġabra p. II-869, punt 89; sentenza Archer Daniels Midland u Archer Daniels Midland Ingredients vs Il-Kummissjoni, punt 37 iktar 'il fuq, punt 56).

45 Jirriżulta minn dan li l-impriżi implikati fi proċedura amministrattiva li jistgħu jagħtu lok għal multa ma jiksbux aspettattiva leġittima mill-fatt li l-Kummissjoni ma tkunx ser taqbeż il-livell tal-multi mitluba preċedentement, lanqas fil-metodu ta’ kalkolu ta’ dawn l-aħħar (sentenza Dansk Rørindustri et vs Il-Kummissjoni, punt 37 iktar 'il fuq, punt 228).

46 Konsegwentement, l-imsemmija impriżi għandhom jieħdu in kunsiderazzjoni l-possibbiltà li, f’kull żmien, il-Kummissjoni tiddeċiedi li tgħolli l-livell tal-multi meta mqabbel ma dak li ġie applikat fl-imgħoddi. Dan huwa validu mhux biss meta l-Kummissjoni tipproċedi li tgħolli l-livell ta’ l-ammont tal-multi billi taqta’ fuq multi f’deċiżjonijiet individwali, iżda wkoll jekk din iż-żieda ssir bl-applikazzjoni, għal każijiet speċifiċi, tar-regoli ta’ kondotta li għandhom portata ġenerali bħal-linji gwida (sentenza Dansk Rørindustri et vs Il-Kummissjoni, punt 37 iktar 'il fuq, punti 229 u 230).

47 B'hekk, bla ħsara għall-iżviluppi li jidhru fil-punti 98 u s-segwenti punti iktar 'l isfel, huwa żbaljat li ADM essenzjalment issostni li ż-żieda tal-livell tal-multi mill-Kummissjoni, fil-kuntest ta' l-akkordju, huwa manifestament sproporzjonat meta mqabbel ma' l-obbjettiv li jassigura l-implementazzjoni tal-politika ta' kompetizzjoni.

48 B’hekk, iċ-ċirkustanza invokata minn ADM – li kieku kellha tiġi meqjusa bħala stabbilita - li l-applikazzjoni ta’ politika ġdida twassal għal multi li jammontaw għal bejn 43 u 153 darba iktar minn dawk tal-multi li kienu ġew imposti abbażi tal-prattika preċedenti ma tistax twassal għal ksur tal-prinċipju ta’ non retroattività. Fil-fatt, fir-rigward, b’mod partikolari, tal-ġurisprudenza ċċitata fil-punt 40 tal-preżenti sentenza, għandu jkun raġonevolment previdibbli għal ADM li l-Kummissjoni f’kull mument tista' tirrevedi l-livell ġenerali tal-multi fil-kuntest ta’ l-implementazzjoni ta’ politika oħra tal-kompetizzjoni. B’hekk, ADM kellha raġonevolment tipprevedi tali żieda – li tqisha bħala stabbilita – fiż-żmien fejn il-ksur ikkonċernat kien seħħ.

49 Fl-aħħar nett, safejn ADM tqis li, biex jiġi żgurat l-effett dissważiv tal-multi, huwa neċessarju li l-impriżi jkunu jafu minn qabel il-livell tal-multi li huma għandhom jistennew li se jingħataw jekk huma jwettqu xi ksur tar-regoli Komunitarji tal-kompetizzjoni, huwa biżżejjed li jiġi ppreċiżat li n-natura dissważiva tal-multi ma jippreżupponi bl-ebda mod li l-impriżi jkunu jafu minn qabel il-livell preċiż tal-multa li għandhom jistennew għal imġiba antikompetittiva stabbilita.

50 Konsegwentement, il-motiv ibbażat fuq ksur tal-prinċipji ta' ċertezza legali u ta' non retroattività tal-pieni għandu jiġi miċħud.

2. Fuq il-ksur tal-prinċipju ta' trattament ugwali

a) L-argumenti tal-partijiet

51 ADM issostni li l-applikazzjoni tal-linji gwida tikser il-prinċipju ta' trattament ugwali, għax hija twassal sabiex tiddifferenzja bejn l-impriżi li wettqu ksur tad-dritt tal-kompetizzjoni in funzjoni, mhux tad-data tal-ksur, iżda tad-data ta' adozzjoni tad-deċiżjoni tal-Kummissjoni ffissata minn din ta' l-aħħar b'mod arbitrarju. B'mod ta' eżempju, ADM tesponi li l-impriżi milquta bid-deċiżjoni 97/624/KE tal-Kummissjoni, ta' l-14 ta' Mejju 1997, dwar proċedura ta' applikazzjoni ta' l-Artikolu [82] tat-Trattat KE (IV/34.621, 35.059/F-3 – Irish Sugar plc) (ĠU L 258, p. 1), u bid-Deċiżjoni 94/210/KE tal-Kummissjoni, tad-29 ta' Marzu 1994, dwar proċedura ta' applikazzjoni ta' l-Artikoli [81] u [82] tat-Trattat KE (IV/33.941 – HOV-SVZ/MCN) (ĠU L 104, p. 34), ġew imposti b'multi li ma jirrappreżentawx rispettivament ħlief 6,8 u 5% ta' l-ammont tal-bejgħ magħmul fuq is-suq rilevanti, filwaqt li l-ksur in kwistjoni kien konkomitanti ma' l-akkordju fuq il-glukonat tas-sodju.

52 Il-Kummissjoni titlob li dan il-motiv jiġi miċħud.

b) Il-kunsiderazzjonijiet tal-Qorti tal-Prim'Istanza

53 Huwa ta' ġurisprudenza stabbilita li l-fatt li kienet applikat metodu pprovdut fil-linji gwida sabiex tikkalkula l-ammont tal-multa m'għandux ikun kostituttiv ta' trattament diskriminatorju meta mqabbel ma' l-impriżi li kkommettew ksur tar-regoli Komunitarji tal-kompetizzjoni matul l-istess perijodu iżda li, għal raġunijiet applikabbli fid-data tal-kxif tal-ksur jew għal raġunijiet ta' l-iżvolġiment tal-proċedura amministrattiva li jirrigwardawhom, kienu s-suġġett ta' kundanni f'dati preċedenti għall-adozzjoni u għall-pubblikazzjoni tal-linji gwida (ara, f'dan is-sens, is-sentenza Archer Daniels Midland u Archer Daniels Midland Ingredients vs Il-Kummissjoni, punt 37 iktar 'il fuq, punti 69 sa 73; is-sentenza tal-Qorti tal-Prim'Istanza tat-12 ta' Lulju 2001, Tate & Lyle et vs Il-Kummissjoni, T-202/98, T-204/98 u T-207/98, Ġabra p. II-2035, punti 118 u 119).

54 Konsegwentement, għar-raġunijiet invokati fis-sentenzi ċċitati fil-punt preċedenti, il-motiv ibbażat fuq il-ksur tal-prinċipju ta' trattament ugwali għandu wkoll jiġi miċħud.

B – Fuq il-gravità tal-ksur

1. Introduzzjoni

55 ADM tqis li l-Kummissjoni ma evalwatx korrettament il-gravità tal-ksur fil-kuntest tal-kalkolu ta' l-ammont tal-multa. Il-motivi mqajma f'dan ir-rigward jikkonċernaw, fl-ewwel lok, in-nuqqas jew l-insuffiċenza ta' teħid in kunsiderazzjoni tal-fatturat ibbażat fuq il-bejgħ tal-prodott in kwistjoni, fit-tieni lok, in-nuqqas jew l-insuffiċenza ta' teħid in kunsiderazzjoni tad-daqs limitat tas-suq tal-glukonat tas-sodju, fit-tielet lok, it-teħid doppju in kunsiderazzjoni tan-neċessità ta' effett dissważiv tal-multa, fir-raba' lok, l-applikazzjoni ta' koeffiċient ta' żieda fuq l-ammont inizjali u, fil-ħames lok, l-impatt konkret fuq is-suq.

56 Qabel tiddeċiedi fuq il-mertu tad-diversi motivi invokati f'dan il-kuntest, għandu jsir sommarju tal-metodu użat mill-Kummissjoni f'dan il-każ fir-rigward ta' l-evalwazzjoni u t-teħid in kunsiderazzjoni tal-gravità tal-ksur, hekk kif joħroġ mill-premessi tad-Deċiżjoni.

57 Joħroġ mid-Deċiżjoni li, sabiex tevalwa l-gravità tal-ksur, il-Kummissjoni, l-ewwel nett, ikkunsidrat li l-impriżi kkonċernati kienu kkommettew ksur gravi ħafna, fid-dawl tan-natura tiegħu, ta' l-impatt konkret fuq is-suq tal-glukonat tas-sodju fiż-ŻEE u tal-firxa tas-suq ġeografiku kkonċernat, li affettwa ż-ŻEE kollha (premessi 334 sa 371 tad-Deċiżjoni).

58 Sussegwentement, il-Kummissjoni kkunsidrat li kellu jiġi applikat fuq l-impriżi kkonċernati "trattament differenti sabiex jieħu in kunsiderazzjoni l-kapaċità tagħhom ekonomika reali [li] toħloq dannu sinjifikattiv għal kompetizzjoni u [...] tiffissa l-multa fuq livell li jiggarantixxi effett dissważiv suffiċjenti". F'dan il-kuntest, il-Kummissjoni indikat li hija tieħu in kunsiderazzjoni tal-piż speċifiku ta' kull impriża, u għaldaqstant ta' l-effett reali ta' l-aġir illegali tagħha fuq il-kompetizzjoni (premessi 378 u 379 tad-Deċiżjoni).

59 Għall-finijiet ta' l-evalwazzjoni ta' dawn l-elementi, il-Kummissjoni għażlet li tibbaża ruħha fuq il-fatturati mwettqa mill-impriżi kkonċernati mill-bejgħ tal-glukonat tas-sodju fuq livell dinji matul l-aħħar sena tal-perijodu ta' ksur, jiġifieri s-sena 1995. Il-Kummissjoni, f'dan il-kuntest, ikkunsidrat li, "[billi] is-suq [tal-glukonat tas-sodju huwa] globali, dawn l-ammonti taw l-aħjar indikazzjoni possibbli tal-kapaċità ta' l-impriżi parteċipanti [li] jikkawżaw dannu sinjifikattiv lill-operaturi l-oħra fis-suq u/jew liż-ŻEE" (premessa 381 tad-Deċiżjoni). Il-Kummissjoni żżid li, skond hi, dan il-metodu kien ikkorroborat bil-fatt li kien akkordju mondjali, li l-għan tiegħu kien, b'mod partikolari, li jaqsam is-swieq fuq skala mondjali u, għaldaqstant, li jeħles ċerti żoni tas-suq taż-ŻEE mill-kompetizzjoni. Hija kkunsidrat, barra minn hekk, li l-fatturat mondjali ta' parti waħda fl-akkordju ta wkoll idea tal-kontribuzzjoni tagħha fl-effiċjenza ta' l-akkordju fit-totalità tiegħu jew, għall-kuntrarju, ta' l-instabbiltà li kien jaffettwaha kieku l-imsemmija parti ma kinitx ipparteċipat fih (premessa 381 tad-Deċiżjoni).

60 Fuq din il-bażi, il-Kummissjoni għażlet li tiddefinixxi żewġ kategoriji ta' impriżi, jiġifieri, minn naħa, dik ifformata mit-"tliet produtturi prinċipali tal-glukonat tas-sodju [li] kellhom l-ishma tas-suq mondjali għola minn 20% u, min-naħa l-oħra, dik ifformata mill-impriżi "li l-ishma tas-suq tagħhom kienu b'mod sinjifikattiv inferjuri fuq is-suq mondjali tal-glukonat tas-sodju (inqas minn 10%)" (premessa 382 tad-Deċiżjoni). B'hekk, il-Kummissjoni ffissat ammont inizjali ta' 10 miljun EUR għall-impriżi ta' l-ewwel kategorija, li inkludiet Fujisawa, Jungbunzlauer u Roquette, li l-ishma tagħhom tas-suq kienu rispettivament ta' madwar 36,25 u 21% u ammont inizjali ta' 5 miljun EUR għall-impriżi li jappartjenu għat-tieni kategorija, jiġifieri Glucona u ADM, li l-ishma tagħhom tas-suq kienu ta' madwar 9% kull waħda. Billi Glucona kienet miżmuma konġuntament minn Akzo u Avebe, il-Kummissjoni għaldaqstant ikkunsidrat għal kull waħda minn dawn l-impriżi ammonti bażiċi ta' 2.5 miljuni ta' EUR (premessa 385 tad-Deċiżjoni).

61 Fl-aħħar nett, sabiex tassigura li l-multa jkollha effett dissważiv biżżejjed, minn naħa, u sabiex tieħu in kunsiderazzjoni l-fatt li l-impriżi kbar għandhom għarfien u infrastrutturi ġuridiċi u ekonomiċi li jippermettulhom japprezzaw aħjar li l-imġiba tagħhom tikkostitwixxi ksur u l-konsegwenzi li joħorġu mill-imġiba tagħhom mill-aspett tad-dritt tal-kompetizzjoni, min-naħa l-oħra, il-Kummissjoni għamlet aġġustament ta’ dan l-ammont inizjali. Konsegwentement, filwaqt li ħadet in kunsiderazzjoni d-daqs u r-riżorsi globali ta’ l-impriżi kkonċernati, il-Kummissjoni applikat koeffiċjent multiplikatur ta’ 2.5 għall-ammonti inizjali ddeterminati għal ADM u AKZO u għaldaqstant ffissat l-ammont tal-multa, skond il-gravità tal-ksur, għal 12.5 miljun EUR fil-każ ta’ ADM u għal 6.25 miljun EUR fil-każ ta’ Akzo (premessa 388 tad-Deċiżjoni).

2. Fuq in-nuqqas jew l-insuffiċenza ta' teħid in kunsiderazzjoni tal-fatturat tal-bejgħ tal-prodott in kwistjoni

a) L-argumenti tal-partijiet

62 ADM takkuża lill-Kummissjoni li ma ħaditx in kunsiderazzjoni, jew b'mod insuffiċjenti, il-fatturat tagħha magħmul permezz tal-bejgħ tal-prodott in kwistjoni għall-kalkolu ta' l-ammont bażi tal-multa.

63 Minn naħa, ADM issostni li joħroġ mill-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Prim'Istanza li l-fatturat magħmul permezz tal-prodott in kwistjoni huwa element importanti fil-kalkolu tal-multi (sentenzi tal-Qorti tal-Prim'Istanza ta' l-14 ta' Lulju 1994, Parker Pen vs Il-Kummissjoni, T-77/92, Ġabra p. II-549, punti 92 sa 95; tat-8 ta' Ottubru 1996, Compagnie maritime belge transports et vs Il-Kummissjoni, T-24/93 sa T-26/93 u T-28/93, Ġabra p. II-1201, punt 233; tal-21 ta' Ottubru 1997, Deutsche Bahn vs Il-Kummissjoni, T-229/94, Ġabra p. II-1689, punt 127, u ta' l-14 ta' Mejju 1998, SCA Holding vs Il-Kummissjoni, T‑327/94, Ġabra p. II-1373, punt 176).

64 ADM tqis li t-teħid in kunsiderazzjoni tal-fatturat magħmul permezz tal-prodott in kwistjoni fiż-ŻEE hija bażi approprjata sabiex jiġu evalwati d-danni għall-kompetizzjoni fuq is-suq tal-prodott ikkonċernat fost il-Komunità kif ukoll l-importanza relattiva tal-parteċipanti fl-akkordju meta mqabbla mal-prodotti in kwistjoni. Din il-konklużjoni hija kkorroborata bil-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Prim'Istanza (sentenzi tat-Tribunal Europa Carton vs Il-Kummissjoni, punt 43 iktar 'il fuq, punt 126, u ta' l-14 ta' Mejju 1998, KNP BT vs Il-Kummissjoni, T-309/94, Ġabra p. II-1007, punt 108, ikkonfermata fl-appell bis-sentenza tal-Qorti tal-Ġustizzja tas-16 ta' Novembru 2000, KNP BT vs Il-Kummissjoni, C-248/98 P, Ġabra p. I-9641).

65 Barra minn hekk, skond ADM, is-sentenza tal-Qorti tal-Prim'Istanza ta' l-20 ta' Marzu 2002, HFB et vs Il-Kummissjoni (T-9/99, Ġabra p. II-1487, punt 442), tikkonferma li teħid in kunsiderazzjoni sproporzjonat tad-daqs globali ta' impriża għall-iffissar tal-multa huwa illegali.

66 Bl-istess mod, ADM issostni li, fil-prattika deċiżjonali ta' l-aħħar snin li tirrigwarda l-kawżi simili għal dawk ta' dan il-każ [deċiżjoni 94/601/KE tal-Kummissjoni, tat-13 ta' Lulju 1994, dwar proċedura ta' applikazzjoni ta' l-Artikolu 85 tat-Trattat KE (IV/C/33.833 – Carton) (ĠU L 243, p. 1); deċiżjoni 94/815/KE tal-Kummissjoni, tat-30 ta' Novembru 1994, dwar proċedura ta' applikazzjoni ta' l-Artikolu 85 tat-Trattat KE (IV/33.126 u 33.322 – Ciment) (ĠU L 343, p. 1); deċiżjoni 86/398/KEE tal-Kummissjoni, tat-23 ta' April 1986, dwar proċedura ta' applikazzjoni ta' l-Artikolu 85 tat-Trattat KEE (IV/31.149 – Polypropylène) (ĠU L 230, p. 1) ; deċiżjoni 89/515/KEE tal-Kummissjoni, tat-2 ta' Awwissu 1989, dwar proċedura ta' applikazzjoni ta' l-Artikolu 85 tat-Trattat KEE (IV/31.553 - Materjali wweldjati) (ĠU L 260, p. 1), u deċiżjoni 94/215/KEFA tal-Kummissjoni, tas-16 ta' Frar 1994. dwar proċedura ta' applikazzjoni ta' l-Artikolu 65 tat-Trattat KEFA dwar l-akkordji u prattiċi miftiehma li jimplikaw il-produtturi Ewropew ta' travi (ĠU L 116, p. 1)], il-Kummissjoni hija stess bbażat ruħha fuq il-volum tal-bejgħ magħmul bil-prodott in kwistjoni fis-suq Komunitarju, hekk kif barra minn hekk hija ammettietu fid-Deċiżjoni (premessa 395). Għalhekk, hija tirrileva li, billi tibbaża ruħha fuq dan il-kriterju ta' kalkolu, il-Kummissjoni ffissat multi li l-ammont tagħhom kien ta' bejn 2 u 9% tal-fatturat magħmul mill-impriżi kkonċernati permezz tal-prodott ikkonċernat. ADM tenfasizza li, kieku l-Kummissjoni kienet ukoll segwiet dan il-kriterju ta' kalkolu f'dan il-każ, hija kienet tkun obbligata timponilha multa ta' bejn 66000 u 236000 EUR. Min-naħa l-oħra, billi naqset milli tikkonforma ruħha ma' dan il-kriterju ta' kalkolu, il-Kummissjoni imponitilha, f'dan il-każ, multi li l-ammont tagħhom huwa bejn 43 u 153 darba għola minn dak tal-multi li hija kienet timponi fuq din il-bażi.

67 ADM tqis li l-approċċ segwit mill-Kummissjoni għandu bħala effett li jippenalizza prodott modest b'valur baxx ta' merkanzija bl-istess mod ta' akkordju li jirrigwarda prodott li għandu valur ta' merkanzija għoli u ekonomikament sinjifikattiv. Hija tqis li, fl-ebda mill-istadji tal-kalkolu tal-multa, il-Kummissjoni ma ħadet biżżejjed in kunsiderazzjoni l-ammont limitat tal-fatturat bil-bejgħ tal-glukonat tas-sodju li hija għamlet.

68 ADM iżżid li, anki billi tieħu in kunsiderazzjoni l-bejgħ ta' glukonat tas-sodju magħmul minnha fiż-ŻEE fil-perijodu kollu li matulu seħħ l-akkordju, u mhux biss matul sena waħda biss, il-multa stabbilita mill-Kummissjoni tibqa' manifestament sproporzjonata, Fil-fatt, il-fatturat tagħha magħmul bil-bejgħ tal-glukonat tas-sodju fiż-ŻEE bejn ix-xahar ta' Ġunju 1991 u x-xahar ta' Ġunju 1995 (jiġifieri d-dewmien allegat mill-Kummissjoni) mhuwiex iktar għoli minn madwar 7.83 miljun EUR għall-glukonat tas-sodju u, konsegwentement, il-multa tirrappreżenta 216% ta' dan l-ammont. Bejn ix-xahar ta' Ġunju 1991 u x-xahar ta' Ottubru 1994 (jiġifieri l-perijodu kollu li matulu ADM tqis li pparteċipat fl-akkordju), il-fatturat magħmul minnha fiż-ŻEE għall-glukonat tas-sodju huwa ta' madwar 5.96 miljun EUR u l-multa imposta tirrappreżenta 283% ta' dan l-ammont. Huwa x'inhuwa l-perijodu preċiż ta' parteċipazzjoni fl-akkordju meħud in kunsiderazzjoni, il-multa taqbeż iktar minn 200% tal-valur totali tal-bejgħ tal-perijodu kollu li matulu ADM ipparteċipat fl-akkordju. Fil-fatt, multa li tikkorrispondi għal 644% tal-bejgħ annwali tirriżulta mill-applikazzjoni tal-metodu segwit mill-awtoritajiet Amerikani, iċċitata mill-Kummissjoni, għal akkordju li dam 32 sena (u mhux inqas minn erba' snin).

69 Konsegwentement, ADM tqis li l-Kummissjoni mhux biss kisret il-prinċipji li joħorġu mill-ġurisprudenza, iżda wkoll kisret il-prinċipju ta' proporzjonalità.

70 Min-naħa l-oħra, ADM tqis li l-linji gwida jindikaw li huwa "neċessarju li tiġi meħuda in kunsiderazzjoni l-kapaċità ekonomika effettiva ta' min wettaq il-ksur li joħloq dannu sinjifikattiv għall-operaturi oħra, b'mod partikolari għall-konsumaturi" u li huma jipprovdu barra minn hekk, fil-każ ta' kartelli, evalwazzjoni eventwali intiża sabiex tirrifletti "l-impatt reali […] ta' l-imġiba illegali ta' kull impriża fuq il-kompetizzjoni".

71 Issa, skond ADM, l-impatt ekonomiku, kemm jekk huwa fuq il-kompetizzjoni jew fuq l-operaturi l-oħra, jista' biss jiġi evalwat meta mqabbel ma' l-ammont tal-bejgħ tal-prodott in kwistjoni. Biss it-teħid in kunsiderazzjoni ta' dan il-bejgħ jippermetti li tiġi stmata l-firxa tad-dannu potenzjali għall-konsumaturi jew għall-kompetizzjoni skond il-profitt antikompetittiv jew profitti oħra illegali.

72 Konsegwentement, hija tqis li, billi naqset milli tieħu in kunsiderazzjoni l-fatturat li ġej mill-bejgħ tal-prodott in kwistjoni, il-Kummissjoni ma applikatx korrettament il-linji gwida tagħha stess.

73 Fl-aħħar nett, ADM issostni li, billi naqset milli tipprovdi motivi speċifiċi in sostenn tad-deċiżjoni tagħha li ma tiħux in kunsiderazzjoni l-bejgħ li ADM għamlet fuq is-suq tal-prodott in kwistjoni fiż-ŻEE, il-Kummissjoni kisret l-obbligu ta' motivazzjoni.

74 Il-Kummissjoni titlob li l-motivi invokati jiġu miċħuda.

b) Il-kunsiderazzjonijiet tal-Qorti tal-Prim'Istanza

75 ADM tqajjem il-ksur, fl-ewwel lok, tal-prinċipju ta' proporzjonalità, fit-tieni lok, tal-linji gwida u fit-tielet lok, ta' l-obbligu ta' motivazzjoni.

Fuq il-ksur tal-prinċipju ta' proporzjonalità

76 Hekk kif dan ġie rrikonoxxut permezz ta’ ġurisprudenza stabbilita, il-gravità tal-ksur trid tiġi stabbilita fid-dawl ta’ numru ta’ elementi bħal, b’mod partikolari, iċ-ċirkustanzi partikolari tal-kawża u l-kuntest tagħha, u dan mingħajr ma teżisti lista restrittiva jew eżawrjenti tal-kriterji li għandhom obbligatorjament jittieħdu in kunsiderazzjoni (Digriet tal-Qorti tal-Ġustizzja tal-25 ta’ Marzu 1996, SPO et vs Il-Kummissjoni, C-137/95 P, Ġabra p. I-1611, punt 54; sentenza tal-Qorti tal-Ġustizzja tas-17 ta’ Lulju 1997, Ferriere Nord vs Il-Kummissjoni, C-219/95 P, Ġabra p. I-4411, punt 33; sentenza HFB et vs Il-Kummissjoni, punt 64 iktar 'il fuq, punt 443).

77 Hija wkoll ġurisprudenza stabbilita li, fost l-elementi ta’ evalwazzjoni tal-gravità tal-ksur, skond il-każ, jistgħu jkunu parti minn din l-evalwazzjoni l-volum u l-valur tal-merkanziji li huma s-suġġett tal-ksur kif ukoll id-daqs u s-saħħa ekonomika ta’ l-impriża u, għaldaqstant, l-influwenza li din tista' teżerċita fis-suq rilevanti. Minn naħa, isegwi li huwa possibbli, sabiex jiġi ddeterminat l-ammont tal-multa, li l-fatturat globali ta’ l-impriża tittieħed ukoll in kunsiderazzjoni, peress li jikkostitwixxi indikazzjoni, anki jekk aprossimattiva u imperfetta, tad-daqs u s-saħħa ekonomika tagħha, kif ukoll tas-sehem ta’ l-impriżi kkonċernati fis-suq li tista' tagħti għalhekk indikazzjoni tal-kobor tal-ksur. Min-naħa l-oħra, jirriżulta minn dan li m’għandux jiġi attribwit la lil waħda u lanqas lill-oħra ta' dawn il-figuri importanza sproporzjonata meta mqabbla ma’ elementi oħra ta’ evalwazzjoni, billi l-iffissar ta’ ammont approprjat ta’ multa ma jistax ikun ir-riżultat ta’ sempliċi kalkolu abbażi tal-fatturat globali (ara, f’dan is-sens, is-sentenza Musique diffusion française et vs Il-Kummissjoni, punt 47 iktar 'il fuq, punti 120 u 121; is-sentenzi Parker Pen vs Il-Kummissjoni, punt 62 iktar 'il fuq, punt 94; SCA Holding vs Il-Kummissjoni, punt 62 iktar 'il fuq, punt 176; Archer Daniels Midland et Archer Daniels Midland Ingredients vs Il-Kummissjoni, punt 37 iktar 'il fuq, punt 188, u HFB et vs Il-Kummissjoni, punt 64 iktar 'il fuq, punt 444).

78 Jirriżulta minn dan li, għalkemm m'għandux jiġi miċħud, kif issostni ADM, li l-fatturat tal-prodott ikkonċernat jista' jikkostitwixxi bażi approprjata biex jiġu evalwati t-theddidiet għall-kompetizzjoni fis-suq tal-prodott ikkonċernat fi ħdan il-Komunità kif ukoll l-importanza relattiva tal-parteċipanti fl-akkordju meta mqabbla mal-prodotti kkonċernati, ma jfissirx li dan l-element jikkostitwixxi, b'xi mod, l-uniku kriterju li bih il-Kummissjoni għandha tevalwa l-gravità tal-ksur.

79 Konsegwentement, kontra dak li ssostni ADM, dan l-element ikun qed jingħatalu importanza sproporzjonata filwaqt li jillimita, bħal ma jidher li qed tipproponi, l-evalwazzjoni tar-relazzjoni bejn il-multa imposta u l-fatturat tal-prodott in kwistjoni sabiex tiġi evalwata n-natura proporzjonata tiegħu.

80 F'kull każ, iċ-ċirkustanza biss invokata minn ADM li l-multa imposta taqbeż l-ammont tal-fatturat li hija għamlet fiż-ŻEE bil-bejgħ ta' dan il-prodott matul il-perijodu kkonċernat bl-akkordju, jew anki taqbżu b'mod sinjifikattiv, mhuwiex biżżejjed sabiex juri n-natura sproporzjonata tal-multa. Fil-fatt, għandha tiġi evalwata n-natura proporzjonata ta' dan il-livell ta' multa b'paragun ma' l-elementi kollha li l-Kummissjoni għandha tieħu in kunsiderazzjoni tagħhom fl-evalwazzjoni tal-gravità tal-ksur, jiġifieri, in-natura stess tal-ksur, l-impatt tiegħu konkret fuq is-suq ikkonċernat u l-firxa tas-suq ġeografiku. Il-mertu tad-Deċiżjoni b'paragun ma' xi wħud minn dawn il-kriterji huwa, billi jiġu segwiti l-argumenti ta' ADM, eżaminat iktar 'l isfel.

81 Għaldaqstant, il-motiv ibbażat fuq il-ksur tal-prinċipju ta' proporzjonalità li l-ammont tal-multa imposta jaqbeż l-ammont tal-fatturat li ADM għamlet fiż-ŻEE bil-bejgħ tal-prodott in kwistjoni matul il-perijodu ta' l-akkordju għandu jiġi miċħud.

Fuq il-ksur tal-linji gwida

82 Hekk kif il-Qorti tal-Prim’Istanza diġà kellha l-okkażjoni tikkonstata, il-linji gwida ma jipprevedux li l-ammont tal-multi huwa kkalkulat permezz tal-fatturat globali jew tal-fatturat magħmul mill-impriżi fis-suq ikkonċernat. Madankollu, huma ma jmorrux kontra li l-fatturati jittieħdu in kunsiderazzjoni meta jiġi ddeterminat l-ammont tal-multa sabiex jiġu rrispettati l-prinċipji ġenerali tad-dritt Komunitarju u dan meta ċ-ċirkustanzi jeżiġu hekk (ara, f’dan is-sens, is-sentenzi LR AF 1998 vs Il-Kummissjoni, punt 41 iktar 'il quddiem, punt 283, ikkonfermata fl-appell mis-sentenza Dansk Rørindustri et vs Il-Kummissjoni, punt 37 iktar 'il quddiem, punt 258, u Archer Daniels Midland u Archer Daniels Midland Ingredients vs Il-Kummissjoni, punt 37 iktar 'il fuq, punt 187).

83 Konsegwentement, il-linji gwida ma jipprevedux li l-fatturati ta’ l-impriżi kkonċernati – kemm jekk huwa l-fatturat globali jew dak ibbażat fuq il-bejgħ tal-prodott ikkonċernat – jikkostitwixxu l-punt inizjali għall-kalkolu tal-multi u, wisq inqas, li jikkostitwixxu l-uniċi kriterji rilevanti sabiex tiġi ddeterminata l-gravità tal-ksur.

84 Min-naħa l-oħra, il-Kummissjoni tista' tieħu dan in kunsiderazzjoni bħala element rilevanti fost oħrajn. Dan huwa partikolarment il-każ meta, skond it-tielet sas-sitt inċiż tal-punt 1A tal-linji gwida, il-Kummissjoni tadatta l-ammont sabiex tiggarantixxi livell dissważiv biżżejjed tal-multi. F’dan il-kuntest, il-Kummissjoni tieħu in kunsiderazzjoni l-kapaċità effettiva ta’ min wettaq il-ksur li jikkawża dannu kunsiderevoli lill-operaturi l-oħra u n-neċessità li tiġi żgurata li l-multa jkollha natura dissważiva biżżejjed (punt 1 A, ir-raba’ inċiż) u tieħu in kunsiderazzjoni l-ammonti ddeterminati fuq il-piż speċifiku, u għalhekk ta' l-impatt reali, ta’ l-imġiba illegali ta’ kull impriża fuq il-kompetizzjoni, partikolarment meta teżisti disparità kunsiderevoli fid-dimensjoni ta’ l-impriżi li wettqu ksur ta’ l-istess natura (punt 1 A, is-sitt inċiż).

85 B'mod partikolari, il-Kummissjoni sostniet fid-dokumenti tagħha li, sabiex tevalwa, fil-kuntest tat-trattament differenti bejn l-impriżi kkonċernati, l-effett reali ta' l-imġiba illegali ta' kull impriża fuq il-kompetizzjoni, hija għandha tieħu in kunsiderazzjoni l-fatturat ibbażat fuq il-bejgħ tal-prodott in kwistjoni.

86 Hekk kif jirriżulta mill-premessi 378 sa 382 tad-Deċiżjoni, kuntrarjament għal dak li ssostni ADM, il-Kummissjoni, f'dan il-kuntest, tabilħaqq ħadet in kunsiderazzjoni l-fatturati tal-partijiet ikkonċernati bbażati fuq il-bejgħ tal-prodott in kwistjoni. Fil-fatt, hekk kif diġà ġie kkonstatat fil-punti 57 u 59 iktar 'il fuq, sabiex tapplika l-imsemmi trattament differenti bejn l-impriżi kkonċernati, il-Kummissjoni bbażat ruħha fuq il-fatturati magħmula minn dawn ta' l-aħħar mill-bejgħ tal-glukonat tas-sodju fuq livell dinji matul l-aħħar sena tal-perijodu li jikkostitwixxi ksur, jiġifieri s-sena 1995.

87 Issa, f'dan il-każ, dan huwa kartell li jgħaqqad l-impriżi li għandhom il-kważi totalità ta' l-ishma tas-suq tal-prodott rilevanti fuq livell dinji. Barra minn hekk, il-kartell jirrigwarda l-iffissar tal-prezzijiet u t-taqsim tas-suq bl-attribuzzjoni ta' kwoti ta' bejgħ. F'każ bħal dan, fil-kuntest ta' trattament differenti bejn l-impriżi kkonċernati, il-Kummissjoni tista' validament tibbaża ruħha fuq il-fatturati magħmula mill-membri ta' dan l-akkordju bil-bejgħ tagħhom tal-glukonat tas-sodju fuq livell dinji. Fil-fatt, billi l-obbjettiv ta' dan it-trattament differenti huwa li jevalwa l-kapaċità ekonomika effettiva ta' min wettaq il-ksur li jikkawża dannu lill-kompetizzjoni bl-imġiba li tikkostitwixxi ksur u, għaldaqstant, li jieħu in kunsiderazzjoni l-piż speċifiku tiegħu fil-kartell, il-Kummissjoni ma qabżitx il-marġini wiesa' tagħha ta' evalwazzjoni meta kkunsidrat li s-sehem tas-suq dinji tal-membri rispettivi ta' l-akkordju kien valur indikattiv approprjat.

88 Konsegwentement, il-motiv ibbażat fuq il-ksur tal-linji gwida għandu jiġi miċħud.

Fuq il-ksur ta' l-obbligu ta' motivazzjoni

89 Hija ġurisprudenza stabbilita li l-motivazzjoni meħtieġa mill-Artikolu 253 KE għandha turi, b’mod ċar u inekwivoku, ir-raġunament ta’ l-awtorità Komunitarja, awtriċi ta’ l-att ikkontestat, b’mod li tippermetti lil min hu kkonċernat ikun jaf il-ġustifikazzjonijiet tal-miżura li ttieħdet u lill-qorti kompetenti li teżerċità l-istħarriġ tagħha. Il-ħtieġa għal motivazzjoni għandha tiġi evalwata fid-dawl taċ-ċirkustanzi tal-każ, b’mod partikolari l-kontenut ta’ l-att, in-natura tal-motivi invokati u l-interess li d-destinatarji jew persuni oħra kkonċernati direttament u individwalment mill-att jista' jkollhom biex jirċievu xi spjegazzjonijiet. Mhuwiex meħtieġ li l-motivazzjoni tispeċifika l-elementi kollha ta’ fatt u ta’ dritt rilevanti, safejn il-kwistjoni li jsir magħruf jekk il-motivazzjoni ta’ att tissodisfax l-eżiġenzi ta’ l-Artikolu 253 KE għandu jiġi apprezzat fir-rigward mhux biss minn kif inhi msejħa, iżda wkoll mill-kuntest tagħha kif ukoll mir-regoli ġuridiċi kollha li jirregolaw is-suġġett ikkonċernat (sentenzi tal-Qorti tal-Ġustizzja tat-2 ta’ April 1998, Il-Kummissjoni vs Sytraval u Brink’s France, C-367/95 P, Ġabra p. I-1719, punt 63, u tat-30 ta’ Settembru 2003, Il-Ġermanja vs Il-Kummissjoni, C-301/96 , Ġabra p. I-9919, punt 87).

90 Fir-rigward ta’ deċiżjoni li timponi multi fuq numru ta’ impriżi għal ksur tar-regoli Komunitarji tal-kompetizzjoni, il-portata ta’ l-obbligu tal-motivazzjoni għandha tiġi partikolarment iddeterminata fid-dawl tal-fatt li l-gravità tal-ksur għandha tiġi stabbilita permezz ta’ numru kbir ta’ elementi bħal, b’mod partikolari, iċ-ċirkustanzi speċifiċi tal-kawża u l-kuntest tagħha, u dan mingħajr ma teżisti lista restrittiva jew eżawrjenti tal-kriterji li għandhom obbligatorjament jittieħdu in kunsiderazzjoni (digriet SPO et vs Il-Kummissjoni, punt 98 iktar 'il fuq, punt 54).

91 F'dan il-każ, il-Kummissjoni ma kkalkulatx l-ammont tal-multa fuq il-bażi tal-fatturat relatat mal-prodott kkonċernat fiż-ŻEE. Issa, kuntrarjament għal dak li tiddikjara ADM, il-Kummissjoni ma kinitx obbligata li tikkalkula l-ammont tal-multa li għandha tiġi imposta fuq impriża fuq il-bażi tal-fatturat tagħha relatat mal-prodott ikkonċernat fiż-ŻEE (ara l-punti 85 u 86 iktar 'il fuq). Konsegwentement, hija ma tistax takkuża lill-Kummissjoni li ma indikatx il-motivi li għalihom hija m'għamlitx użu minn dan il-fattur sabiex tikkalkula l-ammont tal-multa li ġiet imposta.

92 Konsegwentement, il-motiv ibbażat fuq il-ksur ta' l-obbligu ta' motivazzjoni għandu wkoll jiġi miċħud.

3. Fuq in-nuqqas jew l-insuffiċenza ta' teħid in kunsiderazzjoni tad-daqs limitat tas-suq tal-prodott in kwistjoni

a) L-argumenti tal-partijiet

93 ADM tqis li, kuntrarjament għal dak li hija ddikjarat fil-premessa 377 tad-Deċiżjoni, il-Kummissjoni ma kkunsidratx, jew inkella, ma kkunsidratx korrettament, għall-kalkolu tal-multa, id-daqs limitat tas-suq tal-prodott in kwistjoni.

94 Fl-ewwel lok, ADM tosserva li l-Kummissjoni ffissat l-ammont inizjali għall-impriżi kollha kkonċernati għal 40 miljun EUR li 5 miljun EUR minnhom għal ADM biss (premessa 385 tad-Deċiżjoni). Issa, l-ammont ta' 40 miljun EUR jikkorrispondi għal iktar minn 200% tal-bejgħ ta' glukonat tas-sodju magħmul fiż-ŻEE fl-1995 għall-impriżi kollha kkonċernati. Barra minn hekk, hija tallega li l-multa finali imposta mill-Kummissjoni kkorispondiet, qabel it-tnaqqis għal kooperazzjoni, għal 438% u, wara dan it-tnaqqis, għal 294% ta' l-ammont tal-multa tal-bejgħ ta' glukonat tas-sodju fiż-ŻEE fl-1995 (premessi 396 u 440 tad-Deċiżjoni).

95 Fit-tieni lok, billi tqabbel il-multa li l-Kummissjoni imponitilha f'dan il-każ ma' dawk imposti fil-kawża "Fosfati taż-żingu", Deċiżjoni 2003/437/KE tal-Kummissjoni, tal-11 ta' Diċembru 2001, dwar proċedura ta' applikazzjoni ta' l-Artikolu 81 tat-Trattat KE u ta' l-Artikolu 53 tal-Ftehim ŻEE (Każ COMP/E-1/37.027 – Żingu tal-fosfat) (ĠU 2003, L 153, p. 1), ADM tqis li l-Kummissjoni kisret il-prinċipju ta' trattament ugwali. Hija tirrileva fil-fatt li, minkejja li dawn iż-żewġ kawżi huma in parti kontemporanji u komparabbli abbażi mhux biss tad-daqs tas-swieq ikkonċernati, iżda wkoll tal-gravità u tad-dewmien tal-ksur, il-Kummissjoni ħadet in kunsiderazzjoni d-daqs limitat tas-suq taż-żingu tal-fosfat fl-Ewropa u, f'din il-kawża l-oħra, iffissat il-multa globali għal 11.95 miljun EUR (jew 75% ta' l-ammont globali tal-bejgħ tal-prodott in kwistjoni) kontra 40 miljun EUR ta' multa globali fil-kawża tal-glukonat tas-sodju (li jirrappreżenta iktar minn 200% tal-bejgħ tal-prodott in kwistjoni fiż-ŻEE). Barra minn hekk, ADM tosserva li, fil-kawża msejħa "Fosfati taż-żingu", l-ammont bażi kien ġie ffissat għal 3 miljun EUR għall-impriżi li għandhom sehem fis-suq li jaqbeż 20% u għal 0,75 miljun EUR għall-impriża li ppreżentat sehem tas-suq nettament inferjuri. Issa, hija tfakkar li, fil-każ tal-glukonat tas-sodju, il-Kummissjoni ffissat l-ammont inizjali għall-kalkolu tal-multa għal 10 miljun EUR għall-impriżi li s-sehem tagħhom kien jaqbeż 20% u għal 5 miljun EUR għal dawk li għandhom sehem fis-suq nettament inferjuri.

96 Fit-tielet lok, ADM tqis li d-Deċiżjoni hija, fuq dan il-punt, ukoll ivvizjata bi ksur ta' l-obbligu ta' motivazzjoni safejn teżisti, skondha, kuntradizzjoni bejn, minn naħa, il-premessa 377 u, min-naħa l-oħra, il-premessi 394 u 395 tad-Deċiżjoni. Fil-fatt, ADM issostni, fil-premessa 377, li l-Kummissjoni tiddikjara li ħadet in kunsiderazzjoni l-fatturat magħmul bil-prodott in kwistjoni filwaqt li, fil-premessi 394 u 395, hija tiċħad l-argumenti ppreżentati minn ADM intiżi sabiex l-imsemmi fatturat huwa meħud in kunsiderazzjoni.

97 Il-Kummissjoni titlob li l-motivi invokati jiġu miċħuda. Fir-rigward tal-paragun ta' dan il-każ mal-kawża msejħa "Fosfati taż-żingu", il-Kummissjoni ssostni li, f'din il-kawża l-oħra, fl-ewwel lok, il-multi inizjalment ikkalkulati kienu ġew imnaqsa bin-nofs minħabba l-limitu ta' 10% tal-fatturat globali previst fl-Artikolu 15 tar-Regolament Nru 17 u, fit-tieni lok, li ebda ċirkustanza aggravanti ma kienet ġiet ikkunsidrata mill-Kummissjoni. Barra minn hekk, id-differenzi li setgħu jeżistu fit-trattament ta' dawn iż-żewġ kawżi jiġġustifikaw ruħhom bil-marġini ta' evalwazzjoni li tiddisponi minnu l-Kummissjoni f'dan ir-rigward.

b) Il-kunsiderazzjonijiet tal-Qorti tal-Prim'Istanza

98 ADM tinvoka l-ksur, fl-ewwel lok, tal-prinċipju ta' proporzjonalità, fit-tieni lok, tal-prinċipju ta' trattament ugwali u, fit-tielet lok, ta' l-obbligu ta' motivazzjoni.

Fuq il-ksur tal-prinċipju ta' proporzjonalità

99 Għandu jiġi mfakkar li, skond l-Artikolu 15(2) tar-Regolament Nru 17, l-ammont tal-multa huwa ddeterminat abbażi tal-gravità tal-ksur u tad-dewmien tiegħu. Minbarra dan, skond il-linji gwida, il-Kummissjoni għandha tiffissa l-ammont inizjali skond il-gravità tal-ksur billi tieħu in kunsiderazzjoni n-natura stess tal-ksur, l-impatt konkret tiegħu fuq is-suq u l-firxa tas-suq ġeografiku.

100 Għaldaqstant, dan il-kuntest ġuridiku ma jimponix, bħala tali, fuq il-Kummissjoni li tieħu in kunsiderazzjoni tad-daqs żgħir tas-suq tal-prodotti.

101 Madankollu, skond il-ġurisprudenza, fl-evalwazzjoni tal-gravità ta’ ksur, huwa obbligu tal-Kummissjoni li tieħu in kunsiderazzjoni numru kbir ta’ elementi li n-natura u l-importanza tagħhom ivarjaw skond it-tip ta’ ksur in kwistjoni u ċ-ċirkustanzi partikolari tal-ksur ikkonċernat (sentenza Musique diffusion française et vs Il-Kummissjoni, punt 43 iktar 'il fuq, punt 120). Fost dawn l-elementi li jikkonfermaw il-gravità ta’ ksur, ma jistax jiġi eskluż li jista' jidher, skond il-każ, id-daqs tas-suq tal-prodott in kwistjoni.

102 Konsegwentement, jekk id-daqs tas-suq jista' jikkostitwixxi element li għandu jittieħed in kunsiderazzjoni sabiex tiġi stabbilita l-gravità tal-ksur, l-importanza tiegħu tvarja skond iċ-ċirkustanzi partikolari tal-ksur ikkonċernat.

103 F'dan il-każ, il-ksur jirrigwarda b'mod partikolari akkordju fuq il-prezzijiet, li, min-natura tiegħu, huwa intrinsikament gravi ħafna. Barra minn hekk, l-impriżi li huma parti fl-akkordju għandhom flimkien iktar minn 90% tas-suq dinji u 95% tas-suq Europew (premessa 9 tad-Deċiżjoni). Fl-aħħar nett, jidher li l-glukonat tas-sodju huwa materja prima użata f'numru ta' prodotti lesti varji ħafna li jaffettwa b'hekk diversi swieq (premessi 6 u 8 tad-Deċiżjoni). F'dan il-kuntest, iċ-ċokon tad-daqs in kwistjoni, fil-każ li dan javvera ruħu, huwa biss ta' importanza minuri meta mqabbel ma' l-elementi l-oħra li jikkonfermaw il-gravità tal-ksur.

104 F'kull każ, għandu jitqies li l-Kummissjoni qieset li l-ksur kellu jiġi kkunsidrat bħala gravi ħafna fis-sens tal-linji gwida, li, għal dawn il-każijiet, jipprovdu li l-Kummissjoni tista' "tikkunsidra" ammont inizjali li jaqbeż l-20 miljun EUR. Madankollu, f'dan il-każ, joħroġ mill-premessa 385 tad-Deċiżjoni li l-Kummissjoni kkunsidrat biss ammont inizjali ta' 10 miljun EUR għall-impriżi li jagħmlu parti mill-ewwel kategorija u ta' 5 miljun EUR għal dawk li jagħmlu parti mit-tieni kategorija, li jikkorrispondi għal nofs, tabilħaqq kwart, ta' l-ammont li, skond il-linji gwida, hija setgħet "tikkunsidra" għall-ksur gravi ħafna.

105 Dan l-iffissar ta' l-ammont inizjali tal-multa jikkonferma li, kif indikat fil-premessa 377 tad-Deċiżjoni, il-Kummissjoni ħadet in kunsiderazzjoni, b'mod partikolari, id-daqs limitat tas-suq ta' prodotti in kwistjoni.

106 Konsegwentement, il-motiv ibbażat fuq il-ksur tal-prinċipju ta' proporzjonalità għandu jiġi miċħud.

Fuq il-ksur tal-prinċipju ta' trattament ugwali

107 Għandu jiġi mfakkar li, skond ġurisprudenza stabbilita, il-prinċipju ta' trattament ugwali huwa miksur biss meta sitwazzjonijiet komparabbli huma ttrattati b'mod differenti jew meta sitwazzjonijiet differenti huma ttrattati b'mod identiku, sakemm dan it-trattament mhuwiex oġġettivament iġġustifikat (sentenzi tal-Qorti tal-Ġustizzja tat-13 ta' Diċembru 1984, Sermide, 106/83, Ġabra p. 4209, punt 28, u tal-Qorti tal-Prim'Istanza ta' l-14 ta' Mejju 1998, BPB de Eendracht vs Il-Kummissjoni, T-311/94, Ġabra p. II-1129, punt 309).

108 Għandu jiġi mfakkar ukoll li l-prattika deċiżjonali tal-Kummissjoni ma sservix bħala kuntest ġuridiku għall-multi fir-rigward tal-kompetizzjoni, billi dan ta' l-aħħar huwa ddefinit mill-Artikolu 15(2) tar-Regolament Nru 17, hekk kif ikkompletat mil-linji gwida (ara, f'dan is-sens, is-sentenza Dansk Rørindustri et vs Il-Kummissjoni, punt 37 iktar 'il fuq, punti 209 sa 213, u l-ġurisprudenza ċċitata fiha).

109 Barra minn hekk, l-ammont tal-multi li jiġi ddeterminat jirriżulta mis-setgħa wiesgħa ta' evalwazzjoni tal-Kummissjoni b'tali mod li l-operaturi ma jistgħux ikollhom aspettattivi leġittimi meta dawn l-ammonti jiġu ddeterminati mill-Kummissjoni (ara, f'dan is-sens, is-sentenza Dansk Rørindustri et vs Il-Kummissjoni, punt 37 iktar 'il fuq, punti 171 u 172, u l-ġurisprudenza ċċitata fiha).

110 Fl-aħħar nett, għandu jiġi mfakkar li l-fatt biss li l-Kummissjoni kkunsidrat, fil-prinċipju tagħha deċiżjonali preċedenti, li mġiba ġġustifikat multa ta' ċertu ammont ma jimplika bl-ebda mod li hija obbligata li tagħmel l-istess evalwazzjoni f'deċiżjoni li tittieħed sussegwentement (ara b'mod partikolari, b'analoġija, is-sentenzi tal-Qorti tal-Prim'Istanza tas-17 ta' Diċembru 1991, Hercules Chemicals vs Il-Kummissjoni, T-7/89, Ġabra p. II-1711, punt 357; ta' l-14 ta' Mejju 1998, Mayr-Melnhof vs Il-Kummissjoni, T‑347/94, Ġabra p. II‑1751, punt 368, u LR AF 1998 vs Il-Kummissjoni, punt 37 iktar 'il fuq, punti 234 u 337).

111 B'hekk, f'dan il-każ, għandu jiġi kkunsidrat li s-sempliċi invokazzjoni minn ADM tad-Deċiżjoni msejħa "Fosfati taż-żingu" hija fiha nnifisha inoperanti, billi l-Kummissjoni ma kinitx obbligata li tevalwa bl-istess mod din il-kawża.

112 Fir-rigward ta' l-applikazzjoni tal-prinċipju ta' trattament ugwali f'dan il-każ, għandu jiġi enfasizzat li d-deċiżjonijiet l-oħra tal-Kummissjoni intervenuti fir-rigward tal-multi jippreżentaw prinċipalment natura indikattiva biss, iktar u iktar peress li d-data ċirkustanzjali ta' dawn id-deċiżjonijiet l-oħra, bħas-swieq, il-prodotti, l-Istati, l-impriżi u l-perijodi kkonċernati mhumiex identiċi għal dawk tad-deċiżjoni kkontestata (ara, f'dan is-sens, is-sentenza tal-Qorti tal-Prim'Istanza tat-13 ta' Jannar 2004, JCB Service vs Il-Kummissjoni, T-67/01, Ġabra p. II-49, punt 187).

113 Issa, f'dan il-każ, għandu jiġi kkonstatat, prima facie, li ċ-ċirkustanzi ta' l-akkordju li jagħmlu s-suġġett tad-Deċiżjoni jiddivrenzjaw minn dawk li huma s-suġġett tad-deċiżjoni msejħa "Fosfati taż-żingu". Fil-fatt, l-akkordju fuq is-suq tal-fosfati taż-żingu applika biss fit-territorju taż-ŻEE, filwaqt li l-akkordju fuq il-glukonat tas-sodju kien dinji. Barra minn hekk, kuntrarjament għal dan il-każ, l-akkordju fuq is-suq tal-fosfati taż-żingu għaqqad biss l-impriżi ta' daqs relattivament limitat. B'hekk, il-fatturati mondjali ta' l-impriżi kkonċernati fid-Deċiżjoni msejħa "Fosfati taż-żingu" huma, għas-sena 2000, bejn 7.09 u 278.8 miljun EUR, filwaqt li f'din il-kawża l-fatturati dinjija ta' l-impriżi kkonċernati għas-sena 2000 huma bejn 314 miljun u 14,003 biljun EUR, li 13,936 biljun EUR minnhom għal ADM.

114 F'kull każ, anki li kieku ċ-ċirkustanzi rilevanti kollha għall-finijiet li jiġi ddeterminat l-ammont approprjat tal-multa tal-kawża li huma s-suġġett tad-deċiżjoni msejħa "Fosfati taż-żingu" jistgħu jiġu kkunsidrati bħala komparabbli ma' dawk ta' dan il-każ, il-Qorti tal-Prim'Istanza tqis, skond is-setgħa tagħha ta' ġurisdizzjoni assoluta, li l-ammont bażi ffissat mill-Kummissjoni għall-ksur magħmul minn ADM f'dan il-każ huwa approprjat fid-dawl ta' l-elementi kollha rrilevati mill-Kummissjoni fid-Deċiżjoni u ta' l-evalwazzjoni li saret ta' xi wħud minn dawn l-elementi f'din is-sentenza.

115 Konsegwentement, ADM ma tistax validament tibbaża ruħha fuq id-deċiżjoni tal-Kummissjoni fil-kawża msejħa "Fosfati taż-żingu" sabiex turi l-eżistenza ta' ksur tal-prinċipju ta' trattament ugwali f'dan il-każ.

Fuq il-ksur ta' l-obbligu ta' motivazzjoni

116 Fir-rigward ta' l-eżistenza, allegata minn ADM, ta' kuntradizzjoni bejn, minn naħa, il-premessa 377 u, min-naħa l-oħra, il-premessi 394 u 395 tad-Deċiżjoni, għandu jiġi nnotat li, fil-premessa 377 tad-Deċiżjoni, il-Kummissjoni indikat li hija kkunsidrat, fil-kuntest ta' l-iffissar ta' l-ammonti inizjali, id-daqs limitat tas-suq tal-glukonat tas-sodju. Kuntrarjament għal dak li ssostni ADM, il-Kummissjoni ma kkuntraditx din l-indikazzjoni meta, fil-premessa 395 tad-Deċiżjoni, hija ċaħdet l-argumenti magħmula b'mod partikolari minn ADM u bbażati, sostanzjalment, fuq li l-Kummissjoni kellha tiffissa l-multi skond il-fatturat magħmul mill-impriżi kkonċernati fuq is-suq in kwistjoni. Fil-fatt, minn naħa, iċ-ċirkustanza li xi partijiet, li minnhom ADM, jagħmlu biss ftit fatturat fuq is-suq in kwistjoni ma jindikax neċessarjament li dan is-suq huwa ta' daqs limitat. Min-naħa l-oħra, hekk kif ingħad diġà fil-punt 103 iktar 'il fuq, billi kkunsidrat biss, f'dan il-każ, ammont inizjali ta' 10 miljun EUR minkejja l-fatt li dan kien ksur, min-natura tiegħu stess, gravi ħafna, il-Kummissjoni kkunsidrat id-daqs limitat tas-suq. Għaldaqstant, id-Deċiżjoni mhijiex ivvizzjata b'kuntradizzjoni fuq dawn il-punti.

117 Konsegwentement, il-motiv ibbażat fuq il-ksur ta' l-obbligu ta' motivazzjoni għandu wkoll jiġi miċħud.

4. Fuq il-kunsiderazzjoni doppja ta' l-effett dissważiv tal-multa

a) L-argumenti tal-partijiet

118 ADM tqis li l-Kummissjoni kkunsidrat darbtejn in-natura dissważiva tal-multa sabiex tikkalkula l-ammont tagħha, jiġifieri, minn naħa, sabiex tikkwalifika r-rwol tal-parteċipanti fl-akkordju fil-kuntest ta' l-iffissar ta' l-ammont inizjali (premessi 378, 382 u 385 tad-Deċiżjoni) u, min-naħa l-oħra, sabiex tapplika żieda ta' 250% biex tieħu in kunsiderazzjoni d-daqs tagħha u r-riżorsi globali tagħha (premessi 386 u 388 tad-Deċiżjoni). F'kull każ, għalkemm l-argumentazzjoni tal-Kummissjoni quddiem il-Qorti tal-Prim'Istanza kienet korretta, id-Deċiżjoni hija, fuq dan il-punt, ivvizzjata bi ksur ta' l-obbligu ta' motivazzjoni.

119 Il-Kummissjoni tikkontesta li effettwat kunsiderazzjoni doppja ta' l-effett dissważiv tal-multa. Għall-kuntrarju, hija tqis li pproċediet f'żewġ stadji distinti u konsekuttivi, ibbażati fuq kriterji differenti, sabiex tiffissa l-multa fuq livell dissważiv biżżejjed (premessi 378 u 380 tad-Deċiżjoni). Barra minn hekk, il-Kummissjoni tqis li mmotivat biżżejjed id-Deċiżjoni fuq dan il-punt.

b) Il-kunsiderazzjonijiet tal-Qorti tal-Prim'Istanza

120 ADM tinvoka b'hekk il-ksur, fl-ewwel lok, tal-linji gwida u, fit-tieni lok, ta' l-obbligu ta' motivazzjoni.

Fuq il-ksur tal-linji gwida

121 Hekk kif ADM issostni tajjeb legalment, il-Kummissjoni invokat in-neċessità li tiffissa l-multi fuq livell dissważiv meta hija applikat fuq il-parteċipanti fl-akkordju trattament differenti skond is-sehem tagħhom fis-suq, billi poġġiet lil ADM fil-kategorija ta' l-impriżi li għandhom sehem fis-suq inferjuri għal 10% (premessi 378, 382 u 385 tad-Déciżjoni). Bl-istess mod, il-Kummissjoni invokat dan l-element billi hija applikat fuq ċerti membri ta' l-akkordju, fosthom ADM, il-koeffiċjent multiplikatur ta' 2.5 sabiex tieħu in kunsiderazzjoni d-daqs tagħhom u r-riżorsi globali tagħhom (premessi 386 sa 388 tad-Deċiżjoni).

122 Madankollu, sabiex tiffissa l-ammont inizjali tal-multa skond il-gravità tal-ksur, il-Kummissjoni, minn naħa, ikkwalifikat il-ksur bħala tali billi kkunsidrat elementi oġġettivi, jiġifieri n-natura stess tal-ksur, l-impatt tiegħu fuq is-suq u l-firxa ġeografika ta' dan is-suq. Min-naħa l-oħra, il-Kummissjoni kkunsidrat elementi suġġettivi, jiġifieri ċ-ċirkustanzi marbuta speċifikament ma' kull membru ta' l-akkordju, bħad-daqs ta' l-impriża u r-riżorsi globali tiegħu. Huwa fil-kuntest ta' din it-tieni parti ta' l-analiżi tagħha li hija segwiet, b'mod partikolari, l-obbjettiv li tassigura livell dissważiv tal-multa.

123 Għalhekk, hekk kif il-Kummissjoni ssostniet ġustament, anki jekk, fil-kuntest ta' din it-tieni parti ta' l-analiżi tagħha, hija rreferiet darbtejn għal dan l-obbjettiv, hija, fir-realtà, ipproċediet għal kalkolu wieħed, li hija qasmet f'żewġ biċċiet, u li kellu bħala għan li jiffissa l-multa, għal kull wieħed mill-membri ta' l-akkordju, fuq livell li, meta jiġu kkunsidrati ċ-ċirkustanzi speċifiċi tagħhom, l-obbjettiv ta' dissważjoni jista' jkun ippreġudikat fir-rigward ta' l-elementi oġġettivi u suġġettivi kollha tal-gravità tal-ksur.

124 Għaldaqstant, kuntrarjament għal dak li ssostni ADM, il-Kummissjoni ma kkunsidratx darbtejn l-element dissważiv tal-multa.

125 Konsegwentement, il-motiv ibbażat fuq il-ksur tal-linji gwida għandu jiġi miċħud.

Fuq il-ksur ta' l-obbligu ta' motivazzjoni

126 Għandu jiġi kkonstatat li ADM ma ressqet l-ebda argument konkret in sostenn ta' l-affermazzjoni tagħha u sempliċement akkużat lill-Kummissjoni li ma pprovditx motivazzjoni talli għaddiet darbtejn l-element dissważiv tal-multa.

127 F'kull każ, ġie diġà deċiż fil-punti 120 sa 124 iktar 'il fuq li l-Kummissjoni ma kinitx ikkunsidrat darbtejn l-element dissważiv tal-multa. Għaldaqstant, hija ma kellhiex bżonn tipprovdi motivazzjoni speċifika f'dan ir-rigward.

128 Konsegwentement, il-motiv ibbażat fuq il-ksur ta' l-obbligu ta' motivazzjoni għandu wkoll jiġi miċħud.

5. Fuq l-applikazzjoni ta' koeffiċjent ta' żieda fuq l-ammont inizjali

a) L-argumenti tal-partijiet

129 ADM tqis li l-applikazzjoni ta' koeffiċjent ta' żieda ta' 2.5 fl-ammont inizjali fuq l-ammont inizjali jikkostitwixxi miżura manifestament sproporzjonata li hija barra minn hekk ibbażata fuq raġonament żbaljat u li jikser il-prinċipju ta' trattament ugwali.

130 Fl-ewwel lok, ADM issostni li, meta jiġi kkunsidrat li l-impriżi huma entitajiet ekonomiċi medji, sabiex il-multa jkollha natura effettivament dissważiva, huwa biss neċessarju li hija tkun iffissata fuq livell li l-ammont tagħha dovut jaqbeż il-profitt magħmul mill-ksur. Hija tqis li jekk l-impriżi jikkunsidraw li t-telf marbut mas-sanzjoni jannulla l-profitt mill-akkordju, il-multa jkollha diġà effett dissważiv. Dan l-approċċ ġie kkonfermat mill-Qorti tal-Ġustizzja fis-sentenza Musique diffusion française et vs Il-Kummissjoni, punt 43 iktar 'il fuq (punt 108). Dan jikkorrispondi wkoll għal-linji gwida, li jipprovdu (fil-punt I A tar-raba' inċiż) li għandu jiġi evalwat l-effett dissważiv meta mqabbel mal-kapaċità tal-parteċipanti fl-akkordju in kwistjoni li jippreġudika lill-konsumaturi u, konsegwentement, jeżiġu li kull profitt li jirriżulta minn akkordju illegali jittieħed in kunsiderazzjoni fid-determinazzjoni ta' l-effett dissważiv approprjat. Fl-aħħar nett, dan l-approċċ huwa kunċett komuni għal leġiżlazzjonijiet Komunitarji oħra.

131 Anki kieku kien stabbilit li multa li ma taqbiżx il-livell ta' profitti eventwali hija insuffiċjenti, bażi raġonevoli sabiex tiggarantixxi lill-multa effett dissważiv tikkonsisti f'll tevalwa l-profitti magħmula mill-akkordju skond perċentwali tal-bejgħ tal-prodott ikkonċernat billi tiġi miżjuda b'żieda intiża sabiex tieħu in kunsiderazzjoni rati ta' żball. Dan huwa preċiżament l-approċċ raġonevoli segwit fl-Istati Uniti. Il-Qorti tal-Ġustizzja (sentenza Musique diffusion française et vs Il-Kummissjoni, punt 43 iktar 'il fuq, punt 108) u l-Qorti tal-Prim'Istanza (sentenza HFB et vs Il-Kummissjoni, punt 64 iktar 'il fuq, b'mod partikolari punt 456) irrikonoxxew fil-ġurisprudenza tagħhom l-eżistenza ta' rabta bejn l-effett dissważiv tal-multa u l-profitti li jistgħu jirriżultaw mill-akkordju.

132 ADM ma tikkontestax li l-fatturat globali jista' jiġi meħud in kunsiderazzjoni għall-kalkolu tal-multa. Madankollu, il-fatt li tat lil dan ta' l-aħħar importanza sproporzjonata twassal għal multa sproporzjonata. Il-Kummissjoni sempliċement f'dan ir-rigward tiddefendi ż-żieda applikata permezz ta' paragun billi tirreferi għall-fatturat ta' ADM. Issa, l-ebda spjegazzjoni raġonevoli ma tista' jiġġustifika li l-kalkolu taż-żieda b'effett dissważiv kien ġie ċċentrat fuq il-fatturat globali tagħha. L-approċċ magħżul mill-Kummissjoni ma jispjega bl-ebda mod għalfejn kien jeħtieġ jitnaqqsu kompletament il-profitti magħmula minn ADM permezz tal-bejgħ ta' prodotti li m'għandhom l-ebda relazzjoni mal-ksur in kwistjoni fl-obbjettiv ta' dissważjoni ta' l-impriżi kkonċernati milli jkomplu l-attivitajiet tagħhom fi ħdan akkordju li jirrigwarda l-glukonat tas-sodju.

133 Fit-tieni lok, fir-replika tagħha, ADM tallega sussidjarjament li, anki jekk il-Qorti tal-Prim'Istanza kellha tiddeċiedi li, kuntrarjament għat-talbiet preċedentement esposti, iż-żieda ta' natura dissważiva kienet iġġustifikata fir-rigward tad-daqs u tar-riżorsi globali ta' ADM, jibqa' l-fatt li, fl-opinjoni tagħha, il-Kummissjoni ma setgħetx validament iżżid maż-żieda b'effett dissważiv ta' 7.5 miljun EUR żieda supplementari tal-multa ta' 35% intiża sabiex tieħu in kunsiderazzjoni d-dewmien tal-ksur. Din iż-żieda tista' tkun loġikament iġġustifikata parzjalment biss meta ż-żieda b'effett dissważiv tkun ibbażata fuq il-profitti eventwali ta' l-akkordju. Għalhekk, skondha, iktar ma d-dewmien ta' l-akkordju jkun twil, iktar il-profitti eventwali jkunu kunsiderevoli u, għaldaqstant, żieda li hija intiża sabiex tieħu in kunsiderazzjoni d-dewmien ta' l-akkordju hija approprjata. Il-metodu korrett ta' kalkolu tal-multa kien jikkonsisti filli ż-żieda tiġi applikata biss fuq l-ammont bażi ta' 5 miljun EUR. Il-Kummissjoni tidher li hija stess ipprovat tilħaq dan ir-riżultat, billi, fil-premessa 392 tad-Deċiżjoni, hija ddikjarat li "l-ammont inizjali ddeterminat fuq il-bażi tal-gravità (premessa 385) [kien] għalhekk miżjud b'35%". Madankollu, il-premessa 385 tad-Deċiżjoni jagħmel biss riferiment għall-punt ta' tluq inizjali ta' 5 miljun EUR.

134 Fit-tielet lok, ADM tqis li, billi kkunsidrat, għaż-żieda ta' l-ammont inizjali tal-multa, li l-impriżi ta' dimensjoni kbira għandhom tagħrif u infrastrutturi legali u ekonomiċi li jippermettulhom sabiex japprezzaw aħjar in-natura ta' ksur ta' l-imġiba tagħhom u l-konsegwenzi li jirriżultaw mill-perspettiva tad-dritt tal-kompetizzjoni (premessa 386 tad-Deċiżjoni), il-Kummissjoni kisret il-prinċipju ta' trattament ugwali.

135 Fil-fatt, skondha, l-impriżi implikati fil-ksur huma kollha gruppi multinazzjonali li l-fatturati dinjija tagħhom jaqbżu t-300 miljun EUR u li, konsegwentement, igawdu kollha minn kompetenza legali interna u esterna li tippermettilhom li jiddeterminaw ir-riskji li jidħlu f'akkordju illegali u li jevalwaw il-konsegwenzi tal-ksur.

136 Barra minn hekk, id-Deċiżjoni mhijiex biżżejjed motivata fuq dan il-punt.

137 Il-Kummissjoni tqis li l-argument ibbażat fuq iż-żieda supplementari tal-multa ta' 35% intiża sabiex tieħu in kunsiderazzjoni d-dewmien tal-ksur huwa motiv ġdid li għandu jiġi miċħud bħala inammissibbli skond l-Artikolu 48(2) tar-Regoli tal-Proċedura tal-Qorti tal-Prim'Istanza. Barra minn hekk, il-Kummissjoni titlob li l-motivi l-oħra invokati jiġu miċħuda.

b) Il-kunsiderazzjonijiet tal-Qorti tal-Prim'Istanza

138 ADM tinvoka b'hekk il-ksur, fl-ewwel lok, tal-prinċipju ta' proporzjonalità, fit-tieni lok, tal-prinċipju ta' trattament ugwali u, fit-tielet lok, ta' l-obbligu ta' motivazzjoni.

Fuq il-ksur tal-prinċipju ta' proporzjonalità

139 Fil-kuntest ta' dan il-motiv, ADM tqajjem żewġ ilmenti differenti.

140 Minn naħa, ADM issostni sostanzjalment li, meta jiġi kkunsidrat li l-impriżi huma entitajiet ekonomiċi medji u sabiex il-multa jkollha effettivament natura dissważiva, huwa biss neċessarju li hija tkun iffissata fuq livell tali li l-ammont tagħha dovut jaqbeż il-profitt li jirriżulta mill-ksur. F'dan ir-rigward, għandu jiġi mfakkar li d-disważjoni hija waħda mill-kunsiderazzjonijiet prinċipali li għandha tgħin biex jiġi ddeterminat l-ammont tal-multi (sentenzi tal-Qorti tal-Ġustizzja tal-15 ta' Lulju 1970, Chemiefarma vs Il-Kummissjoni, 41/69, Ġabra p. 661, punt 173, u ta' l-14 ta' Lulju 1972, BASF vs Il-Kummissjoni, 49/69, Ġabra p. 713, punt 38, kif ukoll il-ġurisprudenza ċċitata fil-punt 89 iktar 'il fuq).

141 Issa, jekk il-multa kellha tiġi ffissata fuq livell li sempliċement jannulla l-profitt ta' l-akkordju, hija ma jkollhiex effett dissważiv. Fil-fatt jista' jkun raġonevolment preżunt li l-impriżi jikkunsidraw b'mod razzjonali, fil-kuntest tal-kalkolu finanzjarju u tat-tmexxija tagħhom, mhux biss il-livell tal-multi li huma jirriskjaw li jkunu imposti fuqhom fil-każ ta' ksur, iżda wkoll tal-livell ta' riskju ta' tikxif ta' l-akkordju. Barra minn hekk, jekk wieħed jirriduċi l-funzjoni tal-multa għal eliminazzjoni sempliċi tal-profitt jew tal-profitt previst, wieħed ma jikkunsidrax biżżejjed in-natura ta' ksur ta' l-imġiba in kwistjoni skond l-Artikolu 81(1)KE. Fil-fatt, bit-tnaqqis tal-multa għal kumpens sempliċi tad-dannu eżistenti, wieħed ikun qed jinjora, barra l-effett dissważiv li jista' jirrigwarda biss imġiba futura, in-natura penali ta' din il-miżura meta mqabbla mal-ksur konkret effettivament imwettaq. B'hekk, kemm l-effett dissważiv kif ukoll l-effett penali tal-multa jiġġustifikaw li l-Kummissjoni tista' timponi multa li, skond iċ-ċirkustanzi ta' dan il-każ, tista' anki taqbeż sostanzjalment l-ammont tal-profitt previst mill-impriża kkonċernata.

142 Bl-istess mod, fil-każ ta' impriża li, bħal ADM, hija preżenti f'numru kbir ta' swieq u tiddisponi minn kapaċità finanzjarja partikolarment sinjifikattiva, il-kunsiderazzjoni tal-fatturat magħmul fuq is-suq ikkonċernat jista' ma jkunx biżżejjed sabiex jassigura effett dissważiv tal-multa. Fil-fatt, iktar kemm impriża hija kbira u tiddisponi minn riżorsi globali li jagħtuha l-kapaċità li taġixxi b'mod indipendenti fuq is-suq, iktar hija għandha tkun konxja ta' l-importanza tar-rwol tagħha fir-rigward tat-tħaddim tajjeb tal-kompetizzjoni fuq is-suq. Għaldaqstant, iċ-ċirkustanzi ta' fatt li jirrigwardaw is-saħħa ekonomika ta' impriża li rrendiet ruħha ħatja ta' ksur għandhom jiġu kkunsidrati għall-iffissar ta' l-ammont tal-multa sabiex jiġi ggarantit l-effett dissważiv tagħha.

143 Barra minn hekk, hekk kif il-Kummissjoni rrilevat bla ma ġiet ikkontestata fuq dan il-punt minn ADM, l-ammont tal-multa kkunsidrata għal ADM wara applikazzjoni tal-koeffiċjent multiplikatur ta' 2.5 jirrappreżenta biss parti żgħira, jiġifieri 0.0538 % tal-fatturat globali annwali tagħha, u ma jistax, ukoll minn din il-perspettiva, jiġi kkunsidrat bħala sproporzjonat.

144 Min-naħa l-oħra, fir-replika tagħha, ADM tallega li l-Kummissjoni ma setgħet fl-ebda każ teffettwa żieda supplementari tal-multa ta' 35% ma' l-ammont ta' 7.5 miljun EUR li kien jinkludi diġà żieda għal effett dissważiv sabiex tieħu in kunsiderazzjoni d-dewmien tal-ksur. F'dan ir-rigward, għandu jiġi mfakkar, l-ewwel nett, li, skond l-Artikolu 48(2) tar-Regoli tal-Proċedura, ebda motiv ġdid ma jista' jiġi ppreżentat matul il-kawża sakemm dan il-motiv ma jkunx ibbażat fuq elementi ta' fatt u ta' dritt li joħorġu matul il-proċedura. Min-naħa l-oħra, motiv li jikkostitwixxi raġuni ta' motiv ipprovdut preċedentement, direttament jew impliċitament, fir-rikors promotorju ta' istanza u li jirrappreżenta rabta mill-qrib ma' dan ta' l-aħħar, għandu jiġi ddikjarat ammissibbli. Soluzzjoni analoga hija imposta għal ilment invokat in sostenn ta' motiv (sentenza tal-Qorti tal-Prim'Istanza tal-21 ta' Marzu 2002, Joynson vs Il-Kummissjoni, T-231/99, Ġabra p. II-2085, punt 156).

145 F'dan il-każ, fir-rikors tagħha, ADM invokat in-natura eċċessiva tal-koeffiċjent multiplikatur ta' 2.5 billi kkunsidrat, sostanzjalment, li qabeż dak li kien neċessarju sabiex jassigura livell dissważiv tal-multa. Hija ssostni, fir-replika tagħha, u sussidjarjament meta mqabbla ma' dan l-aħħar ilment li, f'kull każ, il-Kummissjoni kellha tapplika ż-żieda ta' 35% minħabba d-dewmien ta' l-akkordju, mhux ma' l-ammont miksub wara l-applikazzjoni tal-koeffiċjent multiplikatur ta' 2.5, iżda ma' dak stabbilit qabel l-applikazzjoni ta' dan il-koeffiċjent. F'dan ir-rispett, ADM tinvoka lment li jippreżenta rabta mill-qrib ma' dak invokat fir-rikors, u tipproċedi b'hekk għal raġuni sempliċi tal-motiv ipprovdut preċedentement. Konsegwentement, hemm lok li dan l-ilment jiġi eżaminat fid-dawl tal-mertu tiegħu.

146 Fir-rigward tal-mertu ta' l-ilment invokat minn ADM, huwa korrett li l-Kummissjoni applikat il-koeffiċjent multiplikatur ibbażat fuq id-dewmien tal-ksur ma' l-ammont bażi diġà miżjud bil-koeffiċjent multiplikatur ta' 2.5. F'dan ir-rigward, hekk kif dan għadu kif ġie deċiż (ara l-punti 139 sa 142 iktar 'il fuq), il-koeffiċjent multiplikatur ta' 2.5 huwa fattur ta' dissważjoni li jassigura, fl-ewwel lok, in-natura suffiċjentement dissważiva tal-multa meta mqabbla mal-karatteristiċi ta' l-impriża kkonċernata. Issa, xejn ma waqqaf lill-Kummissjoni milli żżid, sussegwentement, l-ammont hekk ikkalkulat b'tieni fattur li jikkunsidra, min-naħa tiegħu, karatteristiċi ta' l-imġiba ta' ksur. Fil-fatt, iktar l-impriżi huma lesti li jikkommettu ksur gravi ħafna, fuq perijodu twil, iktar hemm bżonn ta' dissważjoni kbira.

147 Fir-rigward tar-riferiment għall-premessa 385 effettwata fil-premessa 392 tad-Deċiżjoni, il-Kummissjoni ammettiet quddiem il-Qorti tal-Prim'Istanza li dan kien żball. Madankollu, dan l-iżball m'għandux effett fuq il-legalità tad-Deċiżjoni, għax joħroġ ċar mill-mod kif iż-żieda marbuta mad-dewmien ġiet ikkalkulata u mir-riferiment għall-ammont inizjali ddeterminat fuq il-bażi tal-gravità tal-ksur – li jinkludi ż-żieda minħabba l-koeffiċjent multiplikatur ta' 2.5 – li l-Kummissjoni kkunsidrat fil-fatt l-ammont bażi kkunsidrat għall-gravità tal-ksur wara dan l-aġġustament. Dan joħroġ barra minn hekk ukoll mis-sekwenza loġika ta' l-analiżi tal-Kummissjoni li, fil-premessi 378 sa 388 tad-Deċiżjoni, ikkunsidrat, pass pass, iċ-ċirkustanzi speċifiċi marbuta ma' l-impriżi diversi kkonċernati. Għaldaqstant huwa ċar li r-riferiment magħmul fil-premessa 392 ikkonċernat, fir-realtà, mhux il-premessa 385 biss, iżda l-premessi 385 sa 388, F'dan il-kuntest, għandu jiġi kkunsidrat ukoll li l-linji gwida jippreċiżaw f'dan ir-rigward li t-teħid in kunsiderazzjoni tad-dewmien tal-ksur għandu jwassal "għall-iffissar eventwali ta' ammont addizzjonali ta' multa" (it-tieni inċiż tal-punt 1 B).

148 Għaldaqstant, huwa żbaljat li ADM takkuża lill-Kummissjoni li kienet għaddiet maż-żieda skond il-bżonnijiet tad-dissważjoni żieda supplementari tal-multa ta' 35% intiża sabiex tieħu in kunsiderazzjoni d-dewmien tal-ksur.

149 Konsegwentement, il-motiv ibbażat fuq il-ksur tal-prinċipju ta' proporzjonalità għandu jiġi miċħud.

Fuq il-ksur tal-prinċipju ta' trattament ugwali

150 ADM issostni li l-impriżi implikati fil-ksur appartenew kollha lill-gruppi multinazzjonali li, għaldaqstant, ibbenefikaw kollha minn kompetenza legali interna u esterna li tippermettilhom li jiddeterminaw jekk huwiex riskjuż li jidħlu f'akkordju illegali u li jevalwaw il-konsegwenzi tal-ksur.

151 F'dan ir-rigward, għandu jiġi osservat li, fid-Deċiżjoni, il-Kummissjoni ċertament ikkunsidrat żewġ raġunijiet sabiex tapplika fuq l-ammont inizjali tal-multa ta' ċerti membri ta' l-akkordju, li minnhom ADM, koeffiċjent multiplikatur ta' 2.5. Fil-fatt, il-Kummissjoni invokat il-ħtieġa, minn naħa, li tassigura lill-multa effett dissważiv biżżejjed u, min-naħa l-oħra, li tikkunsidra l-fatt li l-impriżi ta' dimensjoni kbira jiddisponu minn tagħrif u minn infrastrutturi legali u ekonomiċi li jippermettulhom li japprezzaw aħjar in-natura ta' ksur ta' l-imġiba tagħhom u l-konsegwenzi li joħorġu mill-perspettiva tad-dritt tal-kompetizzjoni (premessa 386 tad-Deċiżjoni).

152 Madankollu, jirriżulta mill-premessa 388 tad-Deċiżjoni li huwa essenzjalment sabiex tassigura natura dissważiva lill-multa li l-Kummissjoni ddeċidiet li tapplika koeffiċjent multiplikatur ta' 2.5 għal ADM. Issa, hekk kif diġà ġie msemmi fil-punti 138 sa 142 iktar 'il fuq, huwa korrett li l-Kummissjoni kkunsidrat il-ħtieġa li tassigura lill-multa effett dissważiv biżżejjed u, b'mod iktar partikolari, li hija setgħet ikkunsidrat, hekk kif jindika l-premessa 387 tad-Deċiżjoni, li kien hemm lok li jiżdied l-ammont inizjali kkalkulat skond l-importanza relattiva tas-suq ikkonċernat sabiex jieħu in kunsiderazzjoni d-daqs u r-riżorsi globali ta' l-impriżi kkonċernati. Barra minn hekk, billi ADM u Akzo kellhom, fl-2000, kull wieħed fatturat dinji ta' madwar 14 biljun EUR filwaqt li l-membri l-oħra ta' l-akkordju kellhom fatturat varjabbli biss bejn 300 miljun u 3 biljun EUR approssimament, m'għandux jiġi kkontestat li, sabiex jiġi mwettaq dan l-obbjettiv, il-Kummissjoni validament setgħet tiddistingwi żewġ kategoriji ta' membri ta' l-akkordju skond id-daqs u r-riżorsi globali tagħhom u żżid l-ammont inizjali tal-multa ta' ADM u AKZO b'koeffiċjent multiplikatur ta' 2.5.

153 Fir-rigward tat-tagħrif u l-infrastrutturi legali u ekonomiċi ta' l-impriżi kkonċernati, il-Qorti tal-Prim'Istanza tqis li dawn ta' l-aħħar jistgħu jiġu meħuda in kunsiderazzjoni għal żieda ta' l-ammont tal-multa. F'dan il-każ, ADM ma tikkontestax li tiddisponi minn dan it-tagħrif u l-infrastrutturi legali u ekonomiċi. Impriża bħal ADM li għandha fatturat dinji fis-sena 2000 ta' madwar 14 biljun EUR tista' barra minn hekk tiġi kkunsidrata li tiddisponi minn dan it-tagħrif u dawn l-infrastrutturi. Konsegwentement, huwa korrett li l-Kummissjoni kkunsidrat l-eżistenza ta' dan it-tagħrif u dawn l-infrastrutturi sabiex iżżid l-ammont bażi tal-multa ta' ADM. Din l-evalwazzjoni ma tistax tiġi kkontestata bl-argument ta' ADM li l-impriżi tal-kategorija l-oħra jiddisponu wkoll minn tagħrif u infrastrutturi legali u ekonomiċi ta' natura li jiġġustifikaw ukoll żieda tal-multa tagħhom. Fil-fatt, anki jekk din iċ-ċirkustanza hija sodisfatta u huwa żbaljat li l-Kummissjoni ma kkunsidratx ukoll din iċ-ċirkustanza fir-rigward ta' l-impriżi ta' din it-tieni kategorija, dan m'għandux, fl-ebda każ, jiġi invokat minn ADM sabiex tikseb tnaqqis taż-żieda li ġiet imposta fuqha.

154 Konsegwentement, il-motiv ibbażat fuq il-ksur tal-prinċipju ta' trattament ugwali għandu jiġi miċħud.

Fuq il-ksur ta' l-obbligu ta' motivazzjoni

155 ADM tiddikjara, bla ma tipprovdi iktar argumenti, li d-Deċiżjoni mhijiex suffiċjentement motivata fir-rigward ta' l-applikazzjoni tal-koeffiċjent multiplikatur ta' 2.5. F'dan ir-rigward, għandu jiġi nnotat li, fil-premessa 386 tad-Deċiżjoni, il-Kummissjoni qajmet iż-żewġ raġunijiet diġà msemmija fil-punt 150 iktar 'il fuq sabiex tapplika l-koeffiċjent ta' żieda. Sussegwentement, fil-premessa 387 tad-Deċiżjoni, hija spjegat li, minħabba l-fatturati indikati fil-premessa 48 ta' din l-istess Deċiżjoni, kien jeħtieġ li l-membri ta' l-akkordju jiġu kklassifikati f'żewġ kategoriji. Fl-aħħar, fil-premessa 388 tad-Deċiżjoni, hija indikat li hija tqis li l-applikazzjoni tal-koeffiċjent multiplikatur ta' 2.5 kien approprjat sabiex jassigura natura dissważiva tal-multa.

156 Fir-rigward ta' l-importanza tal-koeffiċjent ta' żieda applikat fuq ADM, il-Kummissjoni setgħet tillimita ruħha li tinvoka d-daqs ta' din l-impriża, hekk kif jirriżulta b'mod approssimattiv mill-fatturat globali magħmul minn din ta' l-aħħar, u tenfasizza n-neċessità li tassigura n-natura dissważiva tal-multa. Ma kinitx obbligata, skond l-obbligu ta' motivazzjoni, li tindika l-ammonti relatati mal-mod ta' kalkolu li huma l-bażi ta' din l-għażla (ara, f'dan is-sens, is-sentenza tal-Qorti tal-Ġustizzja tas-16 ta' Novembru 2000, Sarrió vs Il-Kummissjoni, C-291/98 P, Ġabra p. I-9991, punt 80).

157 Konsegwentement, il-Kummissjoni mmotivat biżżejjed id-Deċiżjoni fuq dan il-punt u l-motiv ibbażat fuq il-ksur ta' l-obbligu ta' motivazzjoni għandu wkoll jiġi miċħud.

6. Fuq l-eżistenza ta' żbalji ta' evalwazzjoni relatati ma' l-impatt konkret ta' l-akkordju fuq is-suq

a) Introduzzjoni

158 L-ewwel nett, għandu jiġi mfakkar li l-gravità tal-ksur għandha tiġi stabbilita skond diversi elementi (ara l-punt 75 iktar 'il fuq). F'dan il-kuntest, l-impatt konkret ta' l-akkordju fuq is-suq ikkonċernat jista' jiġi meħud in kunsiderazzjoni bħala wieħed mill-kriterji rilevanti.

159 Fil-linji gwida tagħha (l-ewwel inċiż tal-punt 1 A), il-Kummissjoni indikat li, biex tevalwa l-gravità ta’ ksur, hija għandha tieħu in kunsiderazzjoni, minbarra n-natura proprja ta’dan il-ksur u l-estensjoni tas-suq ġeografiku kkonċernat, “l-impatt konkret [tal-ksur] fuq is-suq meta jista' jiġi mkejjel”.

160 Fir-rigward ta' dan il-każ, jirriżulta mill-premessi 334 sa 388 tad-Deċiżjoni li l-Kummissjoni effettivament iffissat l-ammont tal-multa, li ġie ddeterminat skond il-gravità tal-ksur, billi kkunsidrat dawn it-tliet kriterji. B'mod partikolari, hija kkunsidrat, f'dan il-kuntest, li l-akkordju kellu "inċidenza reali" fuq is-suq tal-glukonat tas-sodju (premessa 371 tad-Deċiżjoni).

161 Issa, skond ADM, il-Kummissjoni kkommettiet diversi żbalji fl-evalwazzjoni ta' l-impatt konkret ta' l-akkordju fuq is-suq in kwistjoni. Skond ADM, dawn l-iżbalji jaffettwaw il-kalkolu ta' l-ammont tal-multi.

b) Fuq il-fatt li l-Kummissjoni kienet għażlet approċċ żbaljat sabiex turi li l-akkordju kellu impatt konkret fuq is-suq

L-argumenti tal-partijiet

162 ADM tqis li l-Kummissjoni ma ressqitx il-prova ta' l-eżistenza ta' impatt konkret ta' l-akkordju fuq is-suq tal-glukonat tas-sodju, u dan, b'mod partikolari, minħabba żbalji magħmula fl-approċċ tagħha biex tipproċedi għal din id-dimostrazzjoni.

163 L-ewwel nett, skond ADM, il-Kummissjoni limitat ruħha li tikkonstata li l-akkordju kien effettivament ġie implementat u ddeduċiet minn din iċ-ċirkustanza li l-akkordju kellu wkoll impatt konkret fuq is-suq. Issa, ADM tenfasizza, hekk kif jirriżulta mill-ewwel inċiż tal-punt 1 A tal-linji gwida u kif il-Kummissjoni hija stess ammettiet fil-premessa 341 tad-Deċiżjoni, li l-implementazzjoni ta' akkordju ma jistax jiġi konfuż ma' l-impatt konkret ta' dan ta' l-aħħar fuq is-suq ikkonċernat.

164 Bl-istess mod, ADM hija ta' l-opinjoni li l-Kummissjoni ma setgħetx validament tibbaża ruħha fuq id-dewmien relattivament twil ta' l-akkordju sabiex tasal għall-konklużjoni ta' l-eżistenza ta' impatt konkret ta' dan ta' l-aħħar fuq is-suq ikkonċernat. Fil-fatt, skond ADM, billi għamlet hekk, il-Kummissjoni ma ressqitx il-prova ta' l-eżistenza ta' impatt konkret, iżda unikament invokat, b'mod illegali, preżunzjoni f'dan is-sens.

165 Fl-aħħar, fir-rigward ta' l-evoluzzjoni tal-prezzijiet tal-glukonat tas-sodju, ADM tqis li l-Kummissjoni ma ressqitx, kif hija kienet obbligata tagħmel skond l-ewwel inċiż tal-punt 1 A tal-linji gwida, il-prova li l-akkordju kellu impatt "li jista' jiġi mkejjel" fuq din l-evoluzzjoni. Min-naħa l-oħra, skond ADM, il-Kummissjoni bbażat ruħha biss fuq grafika kkonfiskata fl-uffiċċji ta' Roquette waqt l-ispezzjoni u, waqt il-konfrontazzjoni tal-konklużjonijiet tal-Kummissjoni bbażati fuq din il-grafika bl-argumenti elaborati ta' ADM, il-Kummissjoni nnotat li dawn "l-argumenti […] ma jurux b'mod konvinċenti li l-implementazzjoni ta' l-akkordju ma [setax] jilgħab l-ebda rwol fil-varjazzjonijiet tal-prezzijiet" (premessa 359 tad-Deċiżjoni). Bl-istess mod, ADM tikkritika l-fatt li, bla ma tiċħad tabilħaqq il-validità ta' l-argumenti tagħha, il-Kummissjoni limitat ruħha li tosserva li l-evoluzzjoni tal-prezzijiet tal-glukonat tas-sodju, hekk kif irriżultat mill-imsemmija grafika, "[tgħodd] ukoll perfettament għal kollużjoni eżistenti" (ibidem). Issa, skond ADM, billi pproċediet b'dan il-mod, il-Kummissjoni ma ressqitx il-prova ta' l-eżistenza ta' impatt konkret ta' l-akkordju fuq is-suq, iżda, għall-kuntrarju, reġgħet illegalment qalbet l-oneru tal-provi fuq il-partijiet.

166 Il-Kummissjoni ma tikkontestax li l-kriterji ta' l-implementazzjoni u ta' l-impatt konkret ta' akkordju fuq is-suq ikkonċernat m'għandhomx jiġu konfużi u li huwa għaliha li tressaq il-provi f'dan ir-rigward. Madankollu, skondha, f'dan il-każ, hija ma reġgħetx qalbet l-oneru tal-provi, iżda, min-naħa l-oħra, ipproduċiet biżżejjed tali dimostrazzjoni.

Il-kunsiderazzjonijiet tal-Qorti tal-Prim'Istanza

167 Fid-dawl ta' l-ilmenti magħmula minn ADM fir-rigward ta' l-istess approċċ magħżul mill-Kummissjoni sabiex turi li l-akkordju kellu impatt konkret fuq is-suq tal-glukonat tas-sodju, għandu jsir sommarju ta' l-analiżi effettwata mill-Kummissjoni, hekk kif jirriżulta mill-premessi 340 sa 369 tad-Deċiżjoni, qabel ma tingħata deċiżjoni fuq il-mertu ta' l-argumenti invokati minn ADM.

– Sommarju ta' l-analiżi magħmula mill-Kummissjoni

168 L-ewwel nett, fil-premessa 340 tad-Deċiżjoni, il-Kummissjoni ppreżentat l-analiżi tagħha kif ġej:

"Il-Kummissjoni tqis li l-ksur, imwettaq minn impriżi li, matul il-perijodu previst minn din id-deċiżjoni, irrappreżentaw iktar minn 90 % tas-suq dinji u 95 % tas-suq Ewropew tal-glukonat tas-sodju, kellu impatt reali fuq is-suq fiż-ŻEE, għaliex dan ġie implementat b'mod għaqli. Peress li l-ftehim kien intiż speċifikament sabiex jirrestrinġi l-volumi ta' bejgħ, sabiex jinżammu prezzijiet għola minn dawk li kienu jinżammu fin-nuqqas tal-ftehim u sabiex il-bejgħ lill-ċerti klijenti jkun limitat, dawn kellhom jeffettwaw l-iskema normali ta' l-imġiba fuq is-suq u, għaldaqstant, ikollhom effett fuq dan ta' l-aħħar."

169 Fil-premessa 341 tad-Deċiżjoni, hija enfasizzat li, "safejn possibbli, saret distinzjoni bejn il-kwistjoni ta' l-implementazzjoni tal-ftehim u l-kwistjoni ta' l-effetti li dan ta' l-aħħar kellu fuq is-suq", iżda li "madankollu ma setax jiġi evitat li wħud mill-elementi ta' fatt jintużaw darbtejn sabiex tittieħed deċiżjoni fuq dawn iż-żewġ punti".

170 Minħabba dan, l-ewwel nett, il-Kummissjoni analizzat l-implementazzjoni ta' l-akkordju (premessi 342 sa 351 tad-Deċiżjoni). Hija tgħid li l-implementazzjoni ta' l-akkordju kienet ipprovata minn diversi elementi li wasslu għal dak li hija tqis bħala l-qofol ta' l-akkordju, jiġifieri l-kwoti tal-bejgħ. Barra minn dan, il-Kummissjoni invokat il-fatt li "[l]-akkordju kien ikkaratterizzat bil-għan kostanti li jiġu ffissati prezzijiet mira u/jew minimi" u żiedet li, fl-opinjoni tagħha, "[d]awn il-prezzijiet kellhom ikollhom effett fuq l-imġiba ta' dawk li ħadu sehem, anki jekk dawn ma kinux sistematikament mimsusa minn dawn ta' l-aħħar" (premessa 348 tad-Deċiżjoni). Il-Kummissjoni kkonkludiet li "wieħed ma setax ikollu dubji fuq l-effiċjenza ta' l-implementazzjoni ta' [l-akkordju]" (premessa 350 tad-Deċiżjoni).

171 It-tieni nett, il-Kummissjoni evalwat l-impatt tal-ksur fuq is-suq tal-glukonat tas-sodju. F'dan ir-rigward, hija qabel kollox irriferiet għall-evalwazzjoni tas-suq rilevanti li saret fil-premessi 34 sa 41 tad-Deċiżjoni. Wara dan, billi rreferiet għall-evalwazzjoni li kienet diġà saret fil-premessi 235 u 236 tad-Deċiżjoni, il-Kummissjoni, billi invokat iż-żewġ tabelli (iktar 'il quddiem "il-grafiċi") ikkonfiskati mill-uffiċċji ta' Roquette (premessa 354 tad-Deċiżjoni), sostniet dan li ġej:

"L-evoluzzjoni tal-prezzijiet, hekk kif jirriżulta mill-[grafiċi] li nstabu fl-uffiċċji ta' Roquette matul l-ispezzjoni, turi li l-iskop imfittex mill-membri li ħadu sehem fl-akkordju kien intlaħaq, minn ta' l-inqas f'parti minnu. Iż-żewġ [grafiċi], li jiddeskrivu l-evoluzzjoni tal-prezz fi FRF fis-suq Ewropew tal-glukonat tas-sodju mill-1977 sa l-1995, juru li fl-1985 kien hemm tnaqqis. Din il-fluttwazzjoni probabbilment kienet ir-riżultat tat-tmiem ta' l-akkordju l-qadim u ż-żieda tal-kapaċitajiet ta' produzzjoni li rriżultat. Lejn it-tmiem tas-sena 1986, il-livell tal-prezzijiet kien naqas bi kważi n-nofs meta mqabbel ma' dak tal-bidu tas-sena 1985. Huwa x'aktarx minnu li l-applikazzjoni tal-ftehim li stabbilixxew l-akkordju l-ġdid sa mill-1986 ikkontribwixxew b'mod kunsiderevoli għaż-żieda (irduppjar) fil-prezz li ġie kkonstatat bejn l-1987 u l-1989. Wara tnaqqis fl-1989, li kien inqas qawwi minn dak ta' l-1985, il-livell tal-prezzijiet baqa', sa l-1995, madwar 60% għola minn dak ta' l-1987."

172 Fil-premessi 235 u 236 tad-Deċiżjoni, li għalihom tirreferi l-premessa 354 ta' din ta' l-aħħar, il-Kummissjoni kkunsidrat dan li ġej:

"(235) Żewġ dokumenti li ġew ikkonfiskati mill-uffiċċji ta' Roquette matul l-ispezzjoni huma espliċiti biżżejjed u jikkostitwixxu elementi ta' prova dwar ir-riżultati miksuba mill-akkordju fuq il-glukonat tas-sodju. Dawn b'mod partikolari fihom [grafiċi] li jipprovdu l-prezz medju "Ewropew" tal-glukonat tas-sodju mill-1977 sa l-1995.

(236) [Waħda mill-grafiċi] turi b'mod ċar li fl-1981 u fl-1987, meta rispettivament ġew implementati l-"ewwel" u t-"tieni" akkordji, il-prezzijiet telgħu bħal vleġġa. Il-prezzijiet waqgħu f'daqqa fl-1985, u dan jikkorrispondi mat-tmiem ta' l-"ewwel akkordju", peress li Roquette kienet ħarġet minnu. Bejn l-1987 u l-1989, kien hemm żieda qawwija fil-prezz tal-glukonat tas-sodju; fil-fatt dan ġie rduppjat. Wara dan, mill-1989 sa l-1995, dan baqa' għola b'madwar 60% mill-prezz li dan kellu fil-perijodu ta' l-1987. Għandu jiġi osservat li, kuntrarjament għall-perijodu 1981-1986, il-prezz tal-glukonat tas-sodju seta' jinżamm fuq livell għoli ħafna sa l-1995.".

173 Wara dan, il-Kummissjoni ġabret flimkien, analizzat u ċaħdet id-diversi argumenti li l-partijiet ikkonċernati invokaw matul il-proċedura amministrattiva sabiex jikkontestaw il-konklużjoni li hija kienet laħqet fuq il-grafiċi kkonfiskati mill-uffiċċji ta' Roquette. F'dak li jirrigwarda l-argumenti ta' ADM, li b'mod partikolari sostniet li din l-evalwazzjoni tal-prezzijiet kienet isseħħ anke li kieku ma kienx hemm l-akkordju, il-Kummissjoni qalet dan li ġej (premessa 359, 365 u 369 tad-Deċiżjoni):

"