SENTENZA TAL-QORTI TAL-ĠUSTIZZJA (Ir-Raba’ Awla)

20 ta’ Jannar 2005 ( )

"Sigurtà soċjali għall-ħaddiema migranti – Regolament (KEE) Nru 1408/71 – Benefiċċji tax-xjuħija – Bonus ta' vaganzi mogħti lill-benefiċjarju ta’ pensjoni ta’ l-irtirar – Ħaddiem tal-fruntiera qiegħed li jsir benefiċjarju ta' skema ta’ pensjoni"

Fil-kawża C-101/04,

li għandha bħala suġġett talba għal deċiżjoni preliminari skond l-Artikolu 234 KE, imressqa mill-Arbeidsrechtbank Gent (il-Belġju), permezz ta’ deċiżjoni tas-17 ta’ Frar 2004, li waslet fil-Qorti tal-Ġustizzja fis-26 ta’ Frar 2004, fil-proċeduri

Roger Noteboom

vs

Rijksdienst voor Pensioenen

IL-QORTI TAL-ĠUSTIZZJA (Ir-Raba’ Awla),

komposta minn N. Colneric (Relatur), aġent President tar-Raba’ Awla, J. N. Cunha Rodrigues u E. Levits, Imħallfin,

Avukat Ġenerali: C. Stix-Hackl,

Reġistratur: R. Grass,

wara li rat il-proċedura bil-miktub,

wara li rat l-osservazzjonijiet ippreżentati:

·għall-Kummissjoni tal-Komunitajiet Ewropej, minn D. Martin, bħala aġent,

wara li rat id-deċiżjoni meħuda, wara li semgħet lill-Avukat Ġenerali, li l-kawża tiġi deċiża mingħajr ma jsiru konklużjonijiet,

tagħti l-preżenti

Sentenza

1 It-talba għal deċiżjoni preliminari tirrigwarda l-interpretazzjoni ta' dispożizzjonijiet tar-Regolament tal-Kunsill (KEE) Nru 1408/71, ta’ l-14 ta’ Ġunju 1971, dwar l-applikazzjoni ta’ l-iskemi tas-sigurtà soċjali għall-persuni impjegati, għall-persuni li jaħdmu għal rashom u l-membri tal-familji tagħhom li jiċċaqilqu fi ħdan il-Komunità, kif emendat u aġġornat bir-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 118/97 tat-2 ta’ Diċembru 1996 (ĠU 1997, L 28, p. 1), kif emendat bir-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1606/98 tad-29 ta’ Ġunju 1998 (ĠU L 209, p. 1, iktar 'il quddiem ir-"Regolament Nru 1408/71").

2 Din it-talba tressqet fil-kuntest ta’ kawża bejn is-Sur Noteboom u Rijksdienst voor Pensioenen (iktar 'il quddiem "Rijksdienst"), il-korp Belġjan tas-sigurtà soċjali, dwar bonus ta' vaganzi mogħti lill-pensjonanti.

Il-kuntest ġuridiku

Il-leġiżlazzjoni Komunitarja

3 L-Artikolu 1 tar-Regolament Nru 1408/71 jipprovdi li:

"Għall-iskop ta’ dan ir-Regolament:

[…]

t) benefiċċji u pensjonijiet ifissru l-benefiċċji u l-pensjonijiet kollha, inklużi l-elementi kollha li jitnisslu minnhom li jitħallsu mill-fondi pubbliċi, żidiet ta’ rivalutazzjoni u kumpensi supplementari, suġġetti għad-dispożizzjonijiet tat-Titolu III, u anke benefiċċji f’somma li tista’ titħallas minflok il-pensjonijiet, u pagamenti mwettqa permezz tar-rimborsament tal-kontribuzzjonijiet;

[…]"

4 L-Artikolu 4(1) ta’ l-istess Regolament jiddisponi li:

"Dan ir-Regolament għandu japplika għal-leġislazzjoni kollha li tikkonċerna l-friegħi segwenti tas-sigurtà soċjali:

[…]

ċ) il-benefiċċji tax-xjuħija;

[…]"

5 L-Artikolu 45 tar-Regolament Nru 1408/71, li jagħmel parti mill-Kapitolu 3 tat-Titolu III ta’ dan ir-Regolament, intitolat "(Pensjonijiet) tax-xjuħija u tal-mewt", jistabbilixxi l-prinċipju ta’ l-aggregazzjoni tal-perijodi ta’ l-assigurazzjoni mwettqa taħt il-leġislazzjoni ta’ kull Stat Membru għall-akkwist, ir-retenzjoni jew l-irkuprar tad-dritt ta' benefiċċji.

6 Skond il-paragrafi 1 u 6 ta’ l-imsemmi Artikolu:

"1. Fejn il-leġislazzjoni ta’ l-Istat Membru tagħmel l-akkwist, ir-retenzjoni u l-irkuprar tad-dritt tal-benefiċċji, taħt skema li mhix skema speċjali fl-ambitu tat-tifsira tal-paragrafu 2 jew 3, suġġetti għat-twettiq ta’ perjodi ta’ assigurazzjoni jew residenza, l-istituzzjoni kompetenti ta’ dak l-Istat Membru tieħu inkonsiderazzjoni, fejn meħtieġ, tal-perjodi ta’ assigurazzjoni jew residenza mwettqa taħt il-leġislazzjoni ta’ kwalunkwe Stat Membru ieħor, sew jekk taħt skema ġenerali jew taħt skema speċjali u sew [jekk] bħala persuna impjegata kif ukoll jekk persuna li taħdem għal rasha. Għal dan l-iskop, hija tieħu inkonsiderazzjoni dawn il-perjodi bħallikieku twettqu taħt il-leġislazzjoni tagħha.

[…]

6. Perjodu ta’ [dis]impjieg sħiħ ta’ ħaddiem li għalih tapplika l-ewwel sentenza ta’ l-Artikolu [71](1)(a)(ii) jew (b)(ii), jittieħed inkonsiderazzjoni mill-istituzzjoni kompetenti ta’ l-Istat Membru li fit-territorju tiegħu l-ħaddiem ikkonċernat jabita skond il-leġislazzjoni amministrata minn dik l-istituzzjoni, bħallikieku dik il-leġislazzjoni applikat għalih matul l-aħħar impjieg.

[…]

Jekk il-perjodu ta’ [dis]impjieg sħiħ fil-pajjiż tar-residenza tal-persuna kkonċernata jista’ biss jittieħed inkonsiderazzjoni jekk il-perjodu ta’ kontribuzzjoni twettaq kollu f’dak il-pajjiż, din il-kondizzjoni titqies li twettqet jekk il-perjodi ta’ kontribuzzjoni jkunu twettqu fi Stat Membru ieħor."

7 L-Artikolu 71(1), li jagħmel parti mit-Taqsima 3 tal-Kapitolu 6 tat-Titolu III tar-Regolament Nru 1408/71, intitolata "Persuni disimpjegati [qiegħda] li, matul l-aħħar impjieg tagħhom, kienu jabitaw fi Stat Membru differenti mill-Istat kompetenti", jaqra kif ġej:

"Persuna disimpjegata li qabel kienet impjegata u li, matul l-aħħar impjieg tagħha, kienet tabita fit-territorju ta’ Stat Membru differenti mill-Istat kompetenti tirċievi benefiċċji skond id-dispożizzjonijiet li ġejjin:

a) […]

ii) Ħaddiem tal-fruntiera li huwa kompletament [dis]impjegat jirċievi benefiċċji skond id-dispożizzjonijiet tal-leġislazzjoni ta’ l-Istat Membru li fit-territorju tiegħu jabita bħallikieku huwa kien suġġett għal dik il-leġislazzjoni waqt l-aħħar impjieg, dawn il-benefiċċji jkunu pprovduti mill-istituzzjoni tal-post tar-residenza aspejjeż tagħha;

[…]"

Il-leġiżlazzjoni nazzjonali

8 Skond l-Artikolu 22 tad-Digriet Irjali Nru 50, ta’ l-24 ta’ Ottubru 1967, dwar il-pensjoni ta’ l-irtirar u tas-superstiti tal-persuni impjegati (Moniteur belge tas-27 ta’ Ottubru 1967, p. 11258), kif emendat bil-Liġi tat-30 ta’ Marzu 1994 (Moniteur belge tal-31 ta’ Marzu 1994, p. 8866, iktar 'il quddiem id-"Digriet Irjali ta’ l-24 ta’ Ottubru 1967"):

"Bonus ta' vaganzi u bonus supplimentari għall-bonus ta' vaganzi jistgħu jingħataw kull sena lill-benefiċjarju ta’ pensjoni mogħtija skond din l-iskema.

[…]

Il-bonuses previsti f’dan l-Artikolu m'għandhomx jittieħdu in kunsiderazzjoni għall-applikazzjoni tar-regoli dwar il-kumulu ta’ benefiċċji soċjali u lanqas għall-kalkolu tar-riżorsi li jsir qabel l-għoti ta’ ċerti benefiċċji."

9 L-Artikolu 56(1) tad-Digriet Irjali, tal-21 ta’ Diċembru 1967, dwar regoli ġenerali ta' l-iskema tal-pensjoni ta’ l-irtirar u tas-superstiti tal-persuni impjegati (Moniteur belge tas-16 ta’ Jannar 1968, p. 441), kif emendat bid-Digriet Irjali tas-27 ta’ Jannar 1998 (Moniteur belge ta’ l-20 ta’ Frar 1998, p. 4793), u bid-Digriet Irjali ta’ l-4 ta’ Marzu 2002 (Moniteur belge tad-29 ta’ Marzu 2002, p. 13236), iktar 'il quddiem id-"Digriet Irjali tal-21 ta’ Diċembru 1967"), jiddisponi li:

"Kull sena għandu jingħata bonus ta' vaganzi u bonus supplimentari għall-bonus ta' vaganzi lill-benefiċjarju ta’ pensjoni ta’ l-irtirar u/jew ta’ superstiti.

Madankollu, il-bonus ta' vaganzi u l-bonus supplimentari għall-bonus ta' vaganzi m'għandhomx jingħataw matul is-sena li fiha l-pensjoni effettivament tibda u għall-ewwel darba. Matul is-sena ta’ wara, il-bonus ta' vaganzi u l-bonus supplimentari għall-bonus ta' vaganzi għandhom jingħataw proporzjonalment għan-numru ta’ xhur li fihom il-persuna intitolata bbenefikat mill-pensjoni fis-sena meta din bdiet titħallas. Dawn għandhom jingħataw fl-intier fis-snin ta’ wara.

[…]

B’deroga mit-tieni subparagrafu […] u bla ħsara għall-paragrafu 2 ta’ dan l-Artikolu, il-bonus ta' vaganzi u l-bonus supplimentari għandhom jingħataw fl-intier mill-bidu tas-sena li fiha l-pensjoni effettivament tibda u għall-ewwel darba:

a) fil-każ ta' pensjoni ta’ l-irtirar, jekk il-benefiċjarju kien intitolat għal pensjoni qabel ma rtira jew jekk irċieva benefiċċji tal-mard, ta’ l-invalidità jew tal-qgħad involontarju in segwitu għal attività suġġetta għal-Liġi tas-27 ta’ Ġunju 1969 li temenda d-Digriet-Liġi tat-28 ta’ Diċembru 1944 dwar is-sigurtà soċjali tal-ħaddiema, dak tas-7 ta’ Frar 1945 dwar is-sigurtà soċjali tal-baħrin tal-flotta merkantili jew dak ta’ l-10 ta’ Jannar 1945 dwar is-sigurtà soċjali tal-ħaddiema fil-minjieri u persuni meqjusa bħalhom, matul is-sena kalendarja kollha ta’ qabel is-sena li fiha tibda l-pensjoni ta’ l-irtirar;

b) […]

Il-benefiċċji tal-qgħad involontarju in segwitu għal attività msemmija fl-Artikolu 5(7) tad-Digriet Irjali tat-23 ta’ Diċembru 1996 għandhom jitqiesu, għall-finijiet ta' l-applikazzjoni tas-subparagrafu preċedenti, bl-istess mod bħall-benefiċċji tal-qgħad involontarju msemmija f'dan is-subparagrafu."

Il-kawża prinċipali u d-domandi preliminari

10 Is-Sur Noteboom huwa ċittadin Belġjan li ħadem fl-Olanda filwaqt li żamm id-domiċilju tiegħu fil-Belġju.

11 Ftit qabel ma rtira, huwa sab ruħu qiegħed. Matul is-sena ta’ qabel dik li fiha kiseb id-dritt li jitħallas pensjoni ta’ l-irtirar, huwa rċieva benefiċċji tal-qgħad b'mod kontinwu. Skond l-Artikolu 71(1)(a)(ii) tar-Regolament Nru 1408/71, dawn il-benefiċċji tal-qgħad ġew ikkalkulati u mħallsa skond il-liġi Belġjana f'dan il-qasam.

12 Mill-1 ta’ Jannar 1999, is-Sur Noteboom għandu dritt għal pensjoni ta’ l-irtirar fil-kuntest ta' l-iskema Belġjana għall-persuni impjegati. Fl-1999, ir-Rijksdienst ħallsu, minbarra din il-pensjoni, ammont ta’ 23 069 BEF, jiġifieri 571,87 EUR, bħala bonus ta' vaganzi.

13 Sussegwentement, ir-Rijksdienst qies li huwa kien ħallas din is-somma lis-Sur Noteboom bi żball u talab ir-rimbors tagħha permezz ta' deċiżjoni nnotifikata fit-18 ta’ Awwissu 1999.

14 Fl-14 ta’ Settembru 1999, is-Sur Noteboom ressaq appell kontra din id-deċiżjoni quddiem il-qorti tar-rinviju.

15 Quddiem dan ta’ l-aħħar, is-Sur Noteboom sostna li kellu dritt għall-bonus ta' vaganzi, billi kien irċieva benefiċċji tal-qgħad b'mod kontinwu matul is-sena ta’ qabel dik li fiha kiseb id-dritt li jitħallas pensjoni ta’ l-irtirar.

16 Min-naħa l-oħra, ir-Rijksdienst sostna li s-Sur Noteboom ma kienx jissodisfa l-kundizzjonijiet stabbiliti bl-Artikolu 56 tad-Digriet Irjali tal-21 ta’ Diċembru 1967. Fil-fatt, il-qgħad tiegħu ma seħħx in segwitu għal "attività li għaliha l-persuna kkonċernata kienet suġġetta għall-iskema ta' sigurtà soċjali Belġjana". Minkejja li l-benefiċċji tal-qgħad effettivament tħallsu mill-Istat Belġjan, il-veru debitur, skond ir-Rijksdienst, huwa l-Istat Membru fejn il-persuna kkonċernata eżerċitat l-impjieg tagħha u fejn sabet ruħha qiegħda, f’dan il-każ ir-Renju ta’ l-Olanda.

17 Ir-Rijksdienst sostna wkoll li huwa ċar li l-bonus ta’ vaganzi, "mhuwiex pensjoni, iżda benefiċċju ad hoc". Dan ma jaqax fil-kamp ta’ applikazzjoni ratione materiae tar-Regolament Nru 1408/71.

18 Il-qorti tar-rinviju tirrferi għall-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja f’dan il-qasam, b’mod partikolari s-sentenza tal-5 ta’ Lulju 1983, Valentini (171/82, Ġabra p. 2157), u, fir-rigward tan-natura tal-benefiċċju in kwistjoni, tesponi b'mod partikolari dan li ġej:

– il-kamp ta’ applikazzjoni ratione personae ta’ l-Artikolu 22 tad-Digriet Irjali ta’ l-24 ta’ Ottubru 1967 jikkorrispondi għal dak tad-dritt tal-pensjoni ta’ l-irtirar u tas-superstiti: il-bonus ta' vaganzi jingħata lill-pensjonanti kollha, u lil dawn biss;

– is-sorsi ta' finanzjament tal-bonuses ta' vaganzi tal-pensjonanti huma eżattament l-istess bħal dawk tal-finanzjament tal-pensjonijiet ta’ l-irtirar u tas-superstiti;

– bħal fil-każ tal-pensjoni ta’ l-irtirar, il-bonus ta' vaganzi marbut ma’ din il-pensjoni jingħata lil persuni li, minħabba l-età tagħhom, m’għandhomx jibqgħu iktar disponibbli biex jaħdmu. Il-benefiċċji jippermettu lil dawn il-persuni li jagħmlu tajjeb għall-bżonnijiet tagħhom;

– madankollu, il-bonus ta' vaganzi huwa ammont fiss li bl-ebda mod ma jiddependi mill-ammont ta' salarju rċevut jew mill-perijodi ta’ assigurazzjoni mwettqa.

19 F’dawn iċ-ċirkustanzi l-Arbeidsrechtbank Gent iddeċidiet li tissospendi l-proċeduri u li tressaq lill-Qorti tal-Ġustizzja d-domandi preliminari li ġejjin:

"1) Il-bonus ta' vaganzi msemmi fl-Artikolu 22 tad-Digriet Irjali Nru 50 ta’ l-24 ta’ Ottubru 1967 u fl-Artikolu 56 tad-Digriet Irjali tal-21 ta’ Diċembru 1967 jaqa’ fil-kamp ta’ applikazzjoni ratione materiae tar-Regolament Nru 1408/71 u jikkostitwixxi, b’mod partikolari, ‘benefiċċju tax-xjuħija’, fis-sens ta' l-Artikolu 4(1)(ċ) ta’ dan ir-Regolament?

2) L-Artikolu 45(1) u (6) tar-Regolament Nru 1408/71 għandu jiġi interpretat fis-sens li r-Rijksdienst voor pensioenen għandu, bħala l-istituzzjoni kompetenti, jiddetermina d-dritt għall-bonus ta' vaganzi billi jieħu in kunsiderazzjoni perijodi ta’ assigurazzjoni mwettqa fi Stat Membru ieħor?

3) Fil-każ li tingħata risposta negattiva għat-tieni domanda, id-dispożizzjoni ta’ l-Artikolu 71(1)(a)(ii) tar-Regolament Nru 1408/71, li tgħid li ħaddiem tal-fruntiera għandu jkun jista' jirċievi benefiċċji skond id-dispożizzjonijiet tal-leġiżlazzjoni ta’ l-Istat Membru li fit-territorju jabita ‘bħallikieku huwa kien suġġett għal din il-leġiżlazzjoni waqt l-aħħar impjieg’, hija applikabbli biss għall-benefiċċji tal-qgħad jew tapplika wkoll għal benefiċċji oħra, bħall-bonus ta' vaganzi previst fl-Artikolu 22 tad-Digriet Irjali Nru 50 ta’ l-24 ta’ Ottubru 1967 u fl-Artikolu 56 tad-Digriet Irjali tal-21 ta’ Diċembru 1967?"

Fuq id-domandi preliminari

Fuq l-ewwel domanda

20 Permezz ta’ l-ewwel domanda tagħha, li tirrigwarda l-kamp ta’ applikazzjoni ratione materiae tar-Regolament Nru 1408/71, il-qorti tar-rinviju titlob essenzjalment jekk benefiċċju bħall-bonus ta' vaganzi previst fl-Artikolu 22 tad-Digriet Irjali ta’ l-24 Ottubru 1967 u fl-Artikolu 56 tad-Digriet Irjali tal-21 ta’ Diċembru 1967 jikkostitwixxix benefiċċju tax-xjuħija fis-sens ta' l-Artikolu 4(1)(ċ) tar-Regolament Nru 1408/71.

21 Skond ġurisprudenza stabbilita, benefiċċju jista’ jiġi kkunsidrat bħala benefiċċju ta’ sigurtà soċjali biss jekk, minn naħa, jingħata lill-benefiċjarji, indipendentement minn kull evalwazzjoni individwali u diskrezzjonali tal-bżonnijiet personali, abbażi ta’ pożizzjoni legalment definita, u jekk, min-naħa l-oħra, jirreferi għal wieħed mir-riskji espressament elenkati fl-Artikolu 4(1) tar-Regolament Nru 1408/71 (ara, b’mod partikolari, is-sentenzi tas-16 ta’ Lulju 1992, Hughes, C‑78/91, Ġabra p. I-4839, punt 15; tal-15 ta’ Marzu 2001, Offermanns, C-85/99, Ġabra p. I-2261, punt 28, u tas-7 ta’ Novembru 2002, Maaheimo, C-333/00, Ġabra p. I‑10087, punt 22).

22 Benefiċċju bħall-bonus ta' vaganzi in kwistjoni f’din il-kawża, jissodisfa dawn il-kundizzjonijiet.

23 Fir-rigward ta’ l-ewwel kundizzjoni, għandu jiġi osservat li d-dispożizzjonijiet dwar l-għoti ta’ dan il-bonus ta' vaganzi, b’mod partikolari l-Artikolu 56(1) tad-Digriet Irjali tal-21 ta’ Diċembru 1967, jagħtu dritt legalment definit lill-benefiċjarji u li dan id-dritt huwa mogħti awtomatikament lill-persuni li jissodisfaw ċerti kriterji oġġettivi, indipendentement minn kull evalwazzjoni individwali u diskrezzjonali tal-bżonnijiet personali tagħhom.

24 Fir-rigward tat-tieni kundizzjoni, għandu jiġi mfakkar li l-Qorti tal-Ġustizzja ripetutament iddeċidiet li d-distinzjoni bejn benefiċċji esklużi mill-kamp ta’ applikazzjoni tar-Regolament Nru 1408/71 u benefiċċji li jaqgħu f'dan il-kamp tistrieħ essenzjalment fuq l-elementi kostituttivi ta’ kull benefiċċju, b’mod partikolari l-għanijiet tiegħu u l-kundizzjonijiet ta’ l-għoti tiegħu, u mhux fuq il-fatt li benefiċċju jkun jew ma jkunx ikklassifikat bħala benefiċċju tas-sigurtà soċjali taħt il-leġiżlazzjoni nazzjonali (ara, b’mod partikolari, is-sentenzi Hughes, iċċitata iktar 'il fuq, punt 14, kif ukoll ta’ l-10 ta’ Ottubru 1996, Hoever u Zachow, C‑245/94 u C-312/94, Ġabra p. I-4895, punt 17).

25 Għaldaqstant, f’dak li jirrigwarda n-natura ġuridika ta’ benefiċċju bħal dak in kwistjoni fil-kawża prinċipali, il-klassifikazzjoni bħala bonus ta' vaganzi mhuwiex determinanti biex jiġi evalwat jekk l-imsemmi benefiċċju jistax jiġi kkunsidrat bħala benefiċċju tax-xjuħija fis-sens ta' l-Artikolu 4(1)(ċ) tar-Regolament Nru 1408/71.

26 Min-naħa l-oħra, għandu jiġi kkonstatat li l-elementi kostituttivi tal-bonus ta' vaganzi in kwistjoni juru li għandu jiġi kkunsidrat bħala benefiċċju tax-xjuħija fis-sens ta' l-Artikolu 4(1)(ċ) tar-Regolament Nru 1408/71, li jitħallas bħala kumpens supplimentari fis-sens ta' l-Artikolu 1(t) tar-Regolament Nru 1408/71.

27 L-ewwel nett, jirriżulta mid-dispożizzjonijiet dwar l-għoti ta’ dan il-bonus ta' vaganzi li huwa mħallas esklużivament lill-benefiċjarji ta’ pensjoni ta’ l-irtirar u/jew tas-superstiti. Minbarra dan, il-qorti tar-rinviju osservat li s-sorsi ta’ finanzjament tal-bonuses ta' vaganzi tal-pensjonanti huma l-istess bħal dawk għall-finanzjament tal-pensjonijiet ta’ l-irtirar u tas-superstiti.

28 It-tieni nett, kif irrilevat il-qorti tar-rinviju, il-bonus ta' vaganzi marbut mal-pensjoni ta’ l-irtirar jippermetti lill-benefiċjarji li jagħmlu tajjeb għall-bżonnijiet tagħhom. Kif osservat il-Kummissjoni, l-għan ta’ dan il-bonus huwa, iktar preċiżament, li jiggarantixxi lill-pensjonanti suppliment finanzjarju sabiex ikunu jistgħu jieħdu vaganza.

29 Il-fatt, imsemmi mill-qorti tar-rinviju, li l-bonus ta' vaganzi jikkonsisti f'ammont fiss li bl-ebda mod ma jiddependi mill-ammont ta' salarju rċevut jew mill-perijodi ta’ assigurazzjoni mwettqa ma jqiegħedx fid-dubju l-kwalifika ġuridika tiegħu bħala benefiċċju tax-xjuħija fis-sens ta' l-Artikolu 4(1)(ċ) tar-Regolament Nru 1408/71. Ċertament, il-Qorti tal-Ġustizzja osservat li tali benefiċċji huma normalment iffinanzjati u miksuba abbażi tal-kontribuzzjonijiet tal-benefiċjarji u kkalkulati skond it-tul taż-żmien tas-sħubija tagħhom fl-iskema ta’ assigurazzjoni (ara s-sentenza Valentini, iċċitata iktar 'il fuq, punt 14). Madankollu, iċ-ċirkustanzi tal-każ in kwistjoni, eżaminati fil-punti 27 u 28 ta’ din is-sentenza, juru li dan huwa l-każ ta' benefiċċju tax-xjuħija fis-sens ta' l-Artikolu 4(1)(ċ) tar-Regolament Nru 1408/71.

30 Għalhekk, ir-risposta għall-ewwel domanda għandha tkun li benefiċċju bħall-bonus ta' vaganzi previst fl-Artikolu 22 tad-Digriet Irjali ta’ l-24 Ottubru 1967 u fl-Artikolu 56 tad-Digriet Irjali tal-21 ta’ Diċembru 1967 jikkostitwixxi benefiċċju tax-xjuħija fis-sens ta' l-Artikolu 4(1)(ċ) tar-Regolament Nru 1408/71.

Fuq it-tieni domanda

31 Permezz tat-tieni domanda tagħha, il-qorti tar-rinviju titlob essenzjalment jekk l-Artikolu 45(1) u (6) tar-Regolament Nru 1408/71 għandux jiġi interpretat fis-sens li l-istituzzjoni kompetenti ta’ l-Istat Membru ta’ residenza għandha, għall-finijiet ta’ l-għoti ta’ benefiċċju bħal dak in kwistjoni fil-kawża prinċipali, tieħu in kunsiderazzjoni perijodu ta’ qgħad komplet li matulu l-persuna li qabel kienet impjegata rċeviet benefiċċji skond l-Artikolu 71(1)(a)(ii) ta’ l-istess Regolament, minkejja l-fatt li l-qgħad ma seħħx in segwitu għal attività li għaliha l-imsemmija persuna impjegata kienet suġġetta għal-leġiżlazzjoni applikata minn din l-istituzzjoni.

32 Din il-problema hija koperta fl-Artikolu 45(6) tar-Regolament Nru 1408/71, li għalhekk għandu jiġi interpretat fl-ewwel lok.

33 Jirriżulta mill-ewwel subparagrafu ta’ din id-dispożizzjoni li perijodu ta’ qgħad komplet li matulu l-persuna impjegata tirċievi benefiċċji skond l-Artikolu 71(1)(a)(ii) tar-Regolament Nru 1408/71, għandu jittieħed in kunsiderazzjoni mill-istituzzjoni kompetenti ta’ l-Istat Membru li fit-territorju tiegħu tabita l-persuna impjegata, skond il-leġiżlazzjoni applikata minn din l-istituzzjoni, bħallikieku kienet suġġetta għal din il-leġiżlazzjoni waqt l-aħħar impjieg tagħha.

34 Għaldaqstant, id-dritt għal benefiċċju bħal dak in kwistjoni fil-kawża prinċipali għandu jkun iddeterminat billi jittieħdu in kunsiderazzjoni l-perijodi ta’ qgħad komplet tal-ħaddiem tal-fruntiera li jkunu taw lok għall-għoti tal-benefiċċji tal-qgħad taħt l-Artikolu 71(1)(a)(ii) tar-Regolament Nru 1408/71, bħallikieku huwa kien suġġett għal-leġiżlazzjoni ta’ l-Istat Membru tar-residenza tiegħu waqt l-aħħar impjieg tiegħu.

35 Minn dan isegwi li mhuwiex neċessarju li jiġi interpretat l-Artikolu 45(1) tar-Regolament Nru 1408/71.

36 Fid-dawl ta’ dak li ntqal, ir-risposta għat-tieni domanda għandha tkun li l-Artikolu 45(6) tar-Regolament Nru 1408/71 għandu jiġi interpretat fis-sens li l-istituzzjoni kompetenti ta’ l-Istat Membru tar-residenza għandha, għall-finijiet ta' l-għoti ta’ benefiċċju bħal dak in kwistjoni fil-kawża prinċipali, jieħu in kunsiderazzjoni l-perijodu ta’ qgħad komplet li matulu l-persuna li qabel kienet impjegata rċeviet benefiċċji skond l-Artikolu 71(1)(a)(ii) ta’ l-istess Regolament, bħallikieku din il-persuna impjegata kienet suġġetta għal-leġiżlazzjoni applikata minn din l-istituzzjoni waqt l-aħħar impjieg tagħha.

Fuq it-tielet domanda

37 Fid-dawl tar-risposta mogħtija għat-tieni domanda, mhuwiex neċessarju li tingħata risposta għat-tielet domanda li ġiet imressqa.

Fuq l-ispejjeż

38 Peress li l-proċedura għandha, fir-rigward tal-partijiet fil-kawża prinċipali, in-natura ta’ kwistjoni mqajma quddiem il-qorti tar-rinviju, hija din il-qorti li tiddeċiedi fuq l-ispejjeż. L-ispejjeż sostnuti għas-sottomissjoni ta’ l-osservazzjonijiet lill-Qorti tal-Ġustizzja, barra dawk ta’ l-imsemmija partijiet, ma jistgħux jitħallsu lura.

Għal dawn il-motivi, il-Qorti tal-Ġustizzja (Ir-Raba’ Awla) taqta’ u tiddeċiedi li:

1) Benefiċċju bħall-bonus ta' vaganzi previst fl-Artikolu 22 tad-Digriet Irjali Nru 50, ta’ l-24 Ottubru 1967, dwar il-pensjoni ta’ l-irtirar u tas-superstiti tal-persuni impjegati, kif emendat bil-Liġi tat-30 ta’ Marzu 1994, u fl-Artikolu 56 tad-Digriet Irjali, tal-21 ta’ Diċembru 1967, dwar regoli ġenerali ta' l-iskema tal-pensjoni ta’ l-irtirar u tas-superstiti tal-persuni impjegati, kif emendat bid-Digriet Irjali tas-27 ta’ Jannar 1998 u bid-Digriet Irjali ta’ l-4 ta’ Marzu 2002, jikkostitwixxi benefiċċju tax-xjuħija fis-sens ta' l-Artikolu 4(1)(ċ) tar-Regolament tal-Kunsill (KEE) Nru 1408/71, ta’ l-14 ta’ Ġunju 1971, dwar l-applikazzjoni ta’ l-iskemi tas-sigurtà soċjali għall-persuni impjegati, għall-persuni li jaħdmu għal rashom u l-membri tal-familji tagħhom li jiċċaqilqu fi ħdan il-Komunità, kif emendat u aġġornat bir-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 118/97 tat-2 ta’ Diċembru 1996, kif emendat bir-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1606/98 tad-29 ta’ Ġunju 1998.

2) L-Artikolu 45(6) tar-Regolament Nru 1408/71, kif emendat u aġġornat bir-Regolament Nru 118/97, kif emendat bir-Regolament Nru 1606/98, għandu jiġi interpretat fis-sens li l-istituzzjoni kompetenti ta’ l-Istat Membru tar-residenza għandha, għall-finijiet ta' l-għoti ta’ benefiċċju bħal dak in kwistjoni fil-kawża prinċipali, jieħu in kunsiderazzjoni l-perijodu ta’ qgħad komplet li matulu l-persuna impjegata rċeviet benefiċċji skond l-Artikolu 71(1)(a)(ii) ta’ l-istess Regolament Nru 1408/71, bħallikieku din il-persuna impjegata kienet suġġetta għal-leġiżlazzjoni applikata minn din l-istituzzjoni waqt l-aħħar impjieg tagħha.

Firem