SENTENZA TAT-TRIBUNAL GĦAS-SERVIZZ PUBBLIKU

(L-Ewwel Awla)

9 ta’ Marzu 2010

Kawża F-26/09

N

vs

Il-Parlament Ewropew

“Servizz pubbliku — Uffiċjali — Rikors għad-danni — Ammissibbiltà — Fastidju psikoloġiku — Dmir ta’ premura — Dannu morali”

Suġġett: Rikors, ippreżentat skont l-Artikoli 236 KE u 152 KEEA, li permezz tiegħu N qiegħed jitlob li l-Parlament jiġi kkundannat iħallsu s-somma ta’ EUR 12 000 bħala kumpens għad-danni kkawżati, minn naħa, mill-fastidju psikoloġiku u professjonali li sofra minnu matul il-perijodu bejn is-16 ta’ Awwissu 2006 u l-1 ta’ Mejju 2007, u, min-naħa l-oħra, min-nuqqas li tinfetaħ investigazzjoni amministrattiva interna minn korp indipendenti.

Deċiżjoni: Il-Parlament huwa kkundannat iħallas lil N kumpens ta’ EUR 2 000. Il-kumplament tar-rikors huwa miċħud. Il-Parlament għandu jbati l-ispejjeż tiegħu kif ukoll tliet kwarti mill-ispejjeż tar-rikorrent. Ir-rikorrent għandu jbati kwart mill-ispejjeż tiegħu.

Sommarju

1. Uffiċjali — Rikors — Att li jikkawża preġudizzju — Kunċett — Astensjoni milli tittieħed miżura imposta mir-Regolamenti tal-Persunal — Astensjoni tal-istituzzjoni milli tagħti assistenza lill-uffiċjali tagħha — Esklużjoni — Eċċezzjoni

(Regolamenti tal-Persunal, Artikoli 24, 90 u 91)

2. Uffiċjali — Fastidju psikoloġiku — Kunċett — Aġir intiż li jiskredita lill-persuna kkonċernata jew li jwassal għad-degradazzjoni tal-kundizzjonijiet tax-xogħol tagħha — Rekwiżit li l-aġir ikun ta’ natura repetuta

(Regolamenti tal-Persunal, Artikolu 12a(3))

3. Uffiċjali — Fastidju psikoloġiku — Kunċett — Rapport ta’ evalwazzjoni li fih kummenti negattiva iżda mhux offensivi fil-konfront tal-uffiċjali — Esklużjoni

(Regolamenti tal-Persunal, Artikolu 12a(3))

4. Uffiċjali — Rikors — Termini — Talba għal kumpens indirizzata lil istituzzjoni — Osservanza ta’ terminu raġonevoli

(Regolamenti tal-Persunal, Artikolu 90)

5. Uffiċjali — Evalwazzjoni — Rapport ta’ evalwazzjoni — Nuqqas milli jiġu stabbiliti obbjettivi

6. Uffiċjali — Rikors — Rikors għad-danni — Annullament tal-att ikkontestat li ma jiżgurax il-kumpens adegwat tad-dannu morali

(Regolamenti tal-Persunal, Artikolu 91)

1. Bħala prinċipju, huwa l-uffiċjal li jqis li jista’ jinvoka l-Artikolu 24 tar-Regolamenti tal-Persunal li għandu jressaq talba għal assistenza quddiem l-istituzzjoni li jaqa’ taħtha. Huma biss ċerti ċirkustanzi eċċezzjonali li jistgħu jobbligaw lill-istituzzjoni tiegħu, mingħajr talba minn qabel mill-persuna kkonċernata iżda fuq inizjattiva tagħha stess, azzjoni ta’ assistenza partikolari. Fin-nuqqas ta’ tali ċirkustanzi, l-astensjoni tal-istituzzjoni milli tagħti, fuq inizjattiva tagħha stess, assistenza lill-uffiċjali u lill-membri tal-persunal tagħha ma tikkostitwixxix att li jikkawża preġudizzju. F’dan ir-rigward, fil-każ li uffiċjal jitlob il-kumpens għad-dannu li jirriżulta min-nuqqas ta’ osservanza minn istituzzjoni tal-obbligu ta’ assistenza tagħha, l-ammissibbiltà tat-talbiet għal kumpens tiddependi minn jekk ikunx hemm deċiżjoni li tirrifjuta talba għal assistenza fil-mument meta jkunu tressqu dawn it-talbiet.

Ittra li permezz tagħha l-uffiċjal ressaq quddiem l-Awtorità tal-Ħatra talba għal kumpens ibbażata fuq il-fastidju psikoloġiku u n-nuqqas ta’ osservanza tad-dmir ta’ premura ma tistax tiġi interpretata bħala talba għal assistenza fuq il-bażi tal-Artikolu 24 tar-Regolamenti tal-Persunal. Lanqas ma jista’ jitqies bħala talba għal assistenza lment intiż għall-kumpens tad-dannu li jirriżulta min-nuqqas ta’ osservanza tal-obbligu ta’ assistenza.

(ara l-punti 47 sa 49)

Referenza: Il-Qorti tal-Ġustizzja: 12 ta’ Ġunju 1986, Sommerlatte vs Il-Kummissjoni, 229/84, Ġabra p. 1805, punt 20; Il-Qorti tal-Prim’Istanza: 18 ta’ Diċembru 2008, Il-Belġju u Il-Kummissjoni vs Genette, T-90/07 P u T-99/07 P, Ġabra p. II-3859, punti 101 sa 103; It-Tribunal għas-Servizz Pubbliku: 31 ta’ Mejju 2006, Frankin et vs Il-Kummissjoni, F-91/05, ĠabraSP p. I-A-1-25 u II-A-1-83, punt 24

2. L-Artikolu 12a(3) tar-Regolamenti tal-Persunal jiddefinixxi l-fastidju psikoloġiku bħala “imġiba mhux xierqa” li teħtieġ, sabiex tkun stabbilita, li jkunu sodisfatti żewġ kundizzjonijiet kumulattivi. L-ewwel kundizzjoni tikkonċerna l-eżistenza ta’ aġir, lingwa mlissna jew miktuba, azzjonijiet jew atti oħra li jkunu ta’ natura “li ssir tul perjodu, hija ripetittiva jew sistematika”, kundizzjoni din li timplika li l-fastidju psikoloġiku għandu jinftiehem bħala proċess li neċessarjament jevolvi fiż-żmien u li jeħtieġ l-eżistenza ta’ atti repetuti jew kontinwi, u li jkunu “intenzjonali”. It-tieni kundizzjoni, separata mill-ewwel waħda bil-kelma “u”, teżiġi li dan l-aġir, lingwa mlissna jew miktuba, azzjonijiet jew atti oħra jkollhom l-effett li jippreġudikaw il-personalità, id-dinjità jew l-integrità fiżika jew psikoloġika ta’ persuna. Peress li l-aġġettiv “intenzjonali” jikkonċerna l-ewwel kundizzjoni, u mhux it-tieni waħda, tista’ tinstilet konklużjoni doppja. Minn naħa, l-aġir, lingwa mlissna jew miktuba, azzjonijiet jew atti oħra, imsemmija fl-Artikolu 12a(3) tar-Regolamenti tal-Persunal, għandhom ikunu ta’ natura volontarja, u dan jeskludi mill-kamp ta’ applikazzjoni ta’ din id-dispożizzjoni l-atti li jseħħu b’mod aċċidentali. Min-naħa l-oħra, ma huwiex meħtieġ, għall-kuntrarju, li dan l-aġir, lingwa mlissna jew miktuba, azzjonijiet jew atti oħra jkunu twettqu bl-intenzjoni li tiġi ppreġudikata l-personalità, id-dinjità jew l-integrità fiżika jew psikoloġika ta’ persuna. Fi kliem ieħor, jista’ jkun hemm fastidju psikoloġiku fis-sens tal-Artikolu 12a(3) tar-Regolamenti tal-Persunal mingħajr ma l-persuna li tikkawża l-fastidju kellha l-intenzjoni, permezz tal-atti tagħha, tiskredita lill-vittma jew tnaqqas deliberatament il-kwalità tal-kundizzjonijiet tax-xogħol tagħha. Huwa biżżejjed li dawn l-atti, sakemm ikunu twettqu volontarjament, kellhom oġġettivament tali konsegwenzi.

(ara l-punt 72)

Referenza: It-Tribunal għas-Servizz Pubbliku: 9 ta’ Diċembru 2008, Q vs Il-Kummissjoni, F-52/05, ĠabraSP p. I-A-1-409 u II-A-1-2235, punt 135, li hija suġġetta għal appell quddiem il-Qorti Ġenerali tal-Unjoni Ewropea, Kawża T-80/09 P

3. Fil-każ li t-Tribunal għas-Servizz Pubbliku jkun annulla r-rapport ta’ evalwazzjoni ta’ uffiċjal minħabba, b’mod partikolari, li l-amministrazzjoni kienet evalwat lill-uffiċjal kkonċernat mingħajr ma kienet stabbilietlu obbjettivi minn qabel, din l-illegalità, minkejja li hija ta’ dispjaċir, ma tistax titqies, fiha nfisha, bħala indikazzjoni ta’ aġir ta’ fastidju psikoloġiku. Bl-istess mod, il-fatt li r-rapport ta’ evalwazzjoni fih kummenti negattivi fil-konfront tal-uffiċjal ma jistax jitqies bħala fastidju psikoloġiku meta dawn il-kummenti ma jaqbżux il-limiti tas-setgħa diskrezzjonali wiesgħa li jgawdi minnha l-evalwatur, u b’mod partikolari ma jammontawx għal kritika offensiva jew dannuża fil-konfront tal-persuna stess tal-uffiċjal ikkonċernat.

(ara l-punt 86)

4. Sa fejn uffiċjal ikun ikkontesta l-legalità tar-rapport ta’ evalwazzjoni tiegħu fit-terminu għall-preżentata ta’ rikors kontenzjuż u sakemm it-talba għal kumpens tiegħu kienet ġiet ippreżentata f’terminu raġonevoli wara l-mument li fih sar jaf b’dan ir-rapport, huwa ammissibbli li jiġu ppreżentati, permezz ta’ att separat, talbiet intiżi għall-kumpens tad-dannu allegatament ikkawżat minn dan l-att.

(ara l-punt 96)

Referenza: Il-Qorti tal-Prim’Istanza: 28 ta’ Mejju 1998, W vs Il-Kummissjoni, T-78/96 u T-170/96, ĠabraSP p. I-A-239 u II-745, punt 159; 17 ta’ Diċembru 2003, McAuley vs Il-Kunsill, T-324/02, ĠabraSP p. I-A-337 u II-1657, punti 92 u 96; 19 ta’ Ottubru 2006, Pessoa u Costa vs Il-Kummissjoni, T-503/04, ĠabraSP p. I-A-2-237 u II-A-2-139, punti 58 u 59; It-Tribunal għas-Servizz Pubbliku: 1 ta’ Frar 2007, Tsarnavas vs Il-Kummissjoni, F-125/05, ĠabraSP p. I-A-1-43 u II-A-1-231, punti 69 sa 71

5. Evalwatur li, sabiex jevalwa uffiċjal, ma jiħux inkunsiderazzjoni l-fatt li ebda obbjettiv ma jkun ġie stabbilit minn qabel għal dan l-uffiċjal u għall-perijodu ta’ evalwazzjoni, iwettaq żball manifest ta’ evalwazzjoni u jonqos milli josserva d-dmir ta’ premura.

(ara l-punt 95)

Referenza: It-Tribunal għas-Servizz Pubbliku: 10 ta’ Novembru 2009, N vs Il-Parlament, F-71/08, ĠabraSP p. I-A-1-429 u II-A-1-2319

6. Ir-regola li l-annullament ta’ att tal-amministrazzjoni kkontestat minn uffiċjal jikkostitwixxi, fih innifsu, kumpens adegwat u, bħala prinċipju, suffiċjenti għal kull dannu morali mġarrab għandha ċerti eċċezzjonijiet. B’hekk, l-annullament ta’ att illegali tal-amministrazzjoni ma jistax jikkostitwixxi kumpens komplet għad-dannu morali mġarrab jekk dan l-att jinvolvi evalwazzjoni espliċitament negattiva tal-kapaċitajiet tar-rikorrent li tista’ tikkawżalu ħsara, jekk l-illegalità mwettqa tkun partikolarment gravi jew jekk l-annullament tal-att ma jkollu ebda effettività.

(ara l-punti 101 sa 103, 105 u 107)

Referenza: Il-Qorti tal-Ġustizzja: 7 ta’ Frar 1990, Culin vs Il-Kummissjoni, C-343/87, Ġabra p. I-225, punti 25 sa 29; Il-Qorti tal-Prim’Istanza: 26 ta’ Jannar 1995, Pierrot vs Il-Qorti tal-Ġustizzja, T-60/94, ĠabraSP p. I-A-23 u II-77, punt 62; 23 ta’ Marzu 2000, Rudolf vs Il-Kummissjoni, T-197/98, ĠabraSP p. I-A-55 u II-241, punti 98; 21 ta’ Jannar 2004, Robinson vs Il-Parlament, T-328/01, ĠabraSP p. I-A-5 u II-23, punt 79; 30 ta’ Settembru 2004, Ferrer de Moncada vs Il-Kummissjoni, T-16/03, ĠabraSP p. I-A-261 u II-1163, punt 68; 13 ta’ Diċembru 2005, Cwik vs Il-Kummissjoni, T-155/03, T-157/03 u T-331/03, ĠabraSP p. I-A-411 u II-1865, punti 205 u 206; It-Tribunal għas-Servizz Pubbliku: 13 ta’ Diċembru 2007, Sundholm vs Il-Kummissjoni, F-42/06, ĠabraSP p. I-A-1-437 u II-A-1-2499, punt 44; 22 ta’ Ottubru 2008, Tzigani vs Il-Kummissjoni, F-46/07, ĠabraSP p. I-A-1-323 u II-A-1-1773, punt 223; 5 ta’ Mejju 2009, Simões Dos Santos vs UASI, F-27/08, ĠabraSP p. I-A-1-113 u II-A-1-613, punti 142 u 143, li hija suġġetta għal appell quddiem il-Qorti Ġenerali tal-Unjoni Ewropea, Kawża T-260/09 P; 7 ta’ Lulju 2009, Bernard vs Europol, F-99/07 u F-45/08, ĠabraSP p. I-A-1-233 u II-A-1-1267, punt 106