SENTENZA TAL-QORTI TAL-ĠUSTIZZJA (It-Tielet Awla)

7 ta' Settembru 2006 ( )

"Kompetizzjoni – Ftehim ta' distribuzzjoni ta' vetturi bil-mutur – Eżenjoni skond il-kategorija –Regolament (KE) Nru 1475/95 – Artikolu 5(3) – Tmiem mill-fornitur – Dħul fis-seħħ tar-Regolament (KE) Nru 1400/2002 – Neċessità ta' organizzazzjoni mill-ġdid tan-netwerk ta' distribuzzjoni – Terminu ta' preavviż – Motivazzjoni – Oneru tal-prova"

Fil-kawża C‑125/05

li għandha bħala suġġett talba għal deċiżjoni preliminari skond l-Artikolu 234 KE, imressqa mill-Østre Landsret (id-Danimarka), permezz ta' deċiżjoni tal-15 ta' Marzu 2005, li waslet fil-Qorti tal-Ġustizzja fis-17 ta' Marzu 2005, fil-proċedura

VW‑Audi Forhandlerforeningen, bħala mandatarja ta' Vulcan Silkeborg A/S,

vs

Skandinavisk Motor Co. A/S,

IL-QORTI TAL-ĠUSTIZZJA (It-Tielet Awla),

komposta minn A. Rosas, President ta' l-Awla, J.‑P. Puissochet, S. von Bahr, U. Lõhmus u A. Ó Caoimh (Relatur), Imħallfin,

Avukat Ġenerali: L. A. Geelhoed,

Reġistratur: H. von Holstein, Assistent Reġistratur,

wara li rat il-proċedura bil-miktub u wara s-seduta tas-16 ta' Frar 2006,

wara li rat l-osservazzjonijiet ippreżentati:

– għal VW‑Audi Forhandlerforeningen bħala mandatarja ta' Vulcan Silkeborg A/S, minn M. Goeskjær u P. Gregersen, advokater,

– għal Skandinavisk Motor Co. A/S, minn C. Karhula Lauridsen, T. Ryhl u J. Ørskov Rasmussen, advokater,

– għall-Kummissjoni tal-Komunitajiet Ewropej, minn N. B. Rasmussen u A. Whelan, bħala aġenti,

wara li semgħet il-konklużjonijiet ta' l-Avukat Ġenerali, ippreżentati fis-seduta tas-27 ta' April 2006,

tagħti l-preżenti

Sentenza

1 It-talba għal deċiżjoni preliminari tirrigwarda l-interpretazzjoni ta' l-Artikolu 5(3) tar-Regolament tal-Kummissjoni (KE) Nru 1475/95 tat-28 ta' Ġunju 1995, dwar l-applikazzjoni ta' l-Artikolu [81] (3) tat-Trattat lill-kategoriji ta' ftehim ta' distribuzzjoni u ta' servizz ta' bejgħ u ta' wara l-bejgħ ta' vetturi bil-mutur (ĠU L 145, p. 25).

2 Din id-domanda ġiet imressqa fil-kuntest ta' kawża bejn VW‑Audi Forhandlerforeningen (assoċjazzjonijiet ta' konċessjonarji tad-ditti Volkswagen u Audi), bħala mandatarja ta' Vulcan Silkeborg A/S (iktar 'il quddiem "VS") u Skandinavisk Motor Co. A/S (iktar 'il quddiem "SMC") dwar il-legalità tat-tmiem minn din ta' l-aħħar, b'preavviż ta' sena, tal-ftehim li hija kienet ikkonkludiet ma' VS għad-distribuzzjoni fid-Danimarka ta' vetturi bil-mutur tad-ditta Audi.

Il-kuntest ġuridiku

3 Skond id-dsatax–il premessa tar-Regolament Nru 1475/95:

"Il-punti 2 u 3 ta' l-Artikolu 5(2) u l-Artikolu 5(3) jistabbilixxu kundizzjonijiet minimi ta' eżenzjoni għat-tul taż-żmien u t-tmiem tal-ftehim ta' distribuzzjoni u ta' servizz ta' bejgħ u ta' wara l-bejgħ peress li, minħabba l-investimenti tad-distributur sabiex itejjeb l-istruttura tad-distribuzzjoni u tas-servizz tal-prodotti kuntrattwali, id-dipendenza tad-distributur fuq il-fornitur tiżdied b'mod konsiderevoli fil-każ ta' ftehim ta' terminu qasir jew li jistgħu jintemmu fi żmien qasir. Mandankollu, sabiex ma jiġix ostakolat l-iżvilupp ta' strutturi flessibbli u effikaċi ta' distribuzzjoni, il-fornitur għandu jingħata dritt straordinarju li jtemm il-ftehim fil-każ ta' neċessità ta' organizzazzjoni mill-ġdid tan-netwerk kollu jew parti sostanzjali minnu." [traduzzjoni mhux uffiċjali]

4 L-Artikolu 1 tar-Regolament Nru 1475/95 jeżenta mill-projbizzjoni prevista fl-Artikolu 81(1) KE, il-ftehim li bihom fornitur jinkariga bejjiegħ bl-imnut awtorizzat sabiex jippromwovi d-distribuzzjoni tal-prodotti kuntrattwali f'territorju speċifiku u jimpenja ruħu li jirriżervalu, f'dan it-territorju, il-provvista ta' vetturi u ta' spare parts.

5 L-Artikolu 4(1) ta' l-imsemmi Regolament jipprevedi li l-impenn li bih id-distributur jobbliga ruħu li josserva l-ħtiġijiet minimi fid-distribuzzjoni u fis-servizz ta' bejgħ u ta' wara l-bejgħ li jirrigwardaw, b'mod partikolari, t-tagħmir tal-bini kummerċjali jew it-tiswija u l-manutenzjoni tal-prodotti kuntrattwali ma jipprekludix l-eżenzjoni.

6 L-Artikolu 5(2) u (3) ta' dan l-istess regolament jipprevedi:

"2. Meta d-distributur assuma l-obbligi previsti fl-Artikolu 4(1) sabiex itejjeb l-istruttura tad-distribuzzjoni u tas-servizz ta' bejgħ u ta' wara l-bejgħ, l-eżenzjoni tapplika bil-kundizzjoni:

[…]

2) li t-tul taż-żmien tal-ftehim jkun mill-inqas ta' ħames snin jew li t-terminu ta' tmiem normali tal-ftehim konkluż għall-perijodu indeterminat ikun mill-inqas ta' sentejn għaż-żewġ partijiet; […]

[…]

3. Il-kundizzjonijiet ta' l-eżenzjoni previsti fil-paragrafi 1 u 2 ma jippreġudikawx:

– id-dritt tal-fornitur li jtemm il-ftehim permezz ta' preavviż ta' mill-inqas sena fil-każ li tkun neċessarja l-organizzazzjoni mill-ġdid tan-netwerk kollu jew parti sostanzjali minnu.

[…]

F'kull każ, il-partijiet għandhom, fil-każ ta' nuqqas ta' ftehim, jaċċettaw sistema ta' soluzzjoni rapida tal-kontroversja, bħar-rikors għal espert terz jew għal arbitru, bla ħsara għad-dritt tal-partijiet li jidhru quddiem il-qorti kompetenti skond id-dispożizzjonijiet tad-dritt nazzjonali applikabbli." [traduzzjoni mhux uffiċjali]

7 Fil-fuljett ta' spjegazzjoni tagħha dwar ir-Regolament Nru 1475/95, il-Kummissjoni tal-Komunitajiet Ewropej tiddikjara dan li ġej, fir-risposta għad-domanda 16(a) intitolata "Huwa possibbli li l-ftehim jintemm qabel?":

"Il-manufattur għandu d-dritt li jtemm il-ftehim qabel (bi preavviż ta' sena) meta huwa għandu jorganizza mill-ġdid in-netwerk tiegħu kollu jew parti sostanzjali minnu. In-neċessità ta' organizzazzjoni mill-ġdid hija stabbilita bi ftehim komuni bejn il-partijiet jew, jekk id-distributur hekk jitlob, minn espert terz jew minn arbitru. Ir-rikors għal espert terz jew għal arbitru ma jippreġudikax id-dritt tal-partijiet li jressqu kawża quddiem qorti nazzjonali, fil-kuntest tad-dritt nazzjonali [Artikolu 5(3)]. Meta l-fornitur jagħti lilu nnifsu fil-kuntratt dritt ta' tmiem unilaterali li jeċċedi l-limiti stabbiliti mir-regolament, huwa jitlef awtomatikament il-benefiċċju ta' l-eżenzjoni skond il-kategorija [Artikolu 6(1)(5) (…)].

Din il-possibbiltà ta' tmiem minn qabel kienet ġiet introdottta sabiex il-manufattur ikun jista' jadatta mill-ġdid b'mod flessibbli s-sistema ta' distribuzzjoni tiegħu [premessa 19]. Jista' jkun neċessarju li ssir organizzazzjoni mill-ġdid minħabba l-imġiba ta' kompetituri jew minħabba l-iżvilupp ta' ċirkustanzi ekonomiċi, kemm jekk dan l-iżvilupp ikun kkważat mid-deċiżjonijiet interni ta' manufattur kif ukoll minn avvenimenti esterni, bħall-għeluq ta' impriża li kienet timpjega ħafna ħaddiema f'reġjun partikolari. Minħabba l-ħafna sitwazzjonijiet li jistgħu jinħolqu, ma jkunx realistiku li jiġu elenkati r-raġunijiet possibbli kollha għal organizzazzjoni mill-ġdid.

Huwa l-eżami ta' l-organizzazzjoni speċifika tan-netwerk ta' manufattur li jippermetti li jiġi deċiż, f'kull każ, jekk parti "sostanzjali" tan-netwerk hijiex effettwata jew le. "Sostanzjali" timplika aspett kemm ekonomiku kif ukoll ġeografiku, li jista' jkun limitat għan-netwerk ta' Stat Membru partikolari, jew għal parti minn dan. F'kull każ, il-manufattur għandu jasal għal ftehim, kemm jekk ikun ma' l-espert terz, l-arbitru kif ukoll mad-distributur tiegħu li l-kuntratt ta' distribuzzjoni tiegħu ser jintemm, mingħajr ma jiġu kkonsultati d-distributuri l-oħra indirettament effettwati." [traduzzjoni mhux uffiċjali]

8 Mill-1 ta' Ottubru 2002, ir-Regolament Nru 1475/95 ġie sostitwit mir-Regolament tal-Kummissjoni (KE), Nru 1400/2002, tal-31 ta' Lulju 2002, dwar l-applikazzjoni ta’ l-Artikolu 81(3) tat-Trattat fuq kategoriji ta’ ftehim vertikali u prattiċi miftiehma fis-settur tal-vetturi bil-mutur (ĠU L 203, p. 30).

9 L-Artikolu 4(1) tar-Regolament Nru 1400/2002, intitolat "Restrizzjonijiet intransiġenti", jipprevedi li l-eżenzjoni ma tapplikax għall-ftehim vertikali li għandhom bħala għan ċerti restrizzjonijiet imniżżla f'din id-dispożizzjoni.

10 L-Artikolu 10 ta' l-istess regolament jipprevedi:

"Il-projbizzjoni stabbilita fl-Artikolu 81(1) mhux se tapplika waqt il-perjodu mill-1 ta’ Ottubru 2002 sat-30 ta’Settembru 2003 fir-rigward ta’ fteħim ga attwali fit-30 Settembru 2002 li ma jissodisfawx il-kondizzjonijiet ghall-eżenzjoni pprovduta f’dan ir-Regolament, imma li ssodisfaw il-kondizzjonijiet għall-eżenzjoni pprovduta fir-Regolament (KE) Nru 1475/95."

11 Fil-fuljett ta' spjegazzjoni tagħha dwar ir-Regolament Nru 1400/2002, il-Kummissjoni, fir-risposta tagħha għad-domanda 20, intitolata "Kif tipproċedi, matul il-perijodu tranżitorju, għat-tmiem ta' kuntratti li jikkonformaw mar-Regolament Nru 1475/95", tiddikjara, b'mod partikolari, li:

"Il-fatt li r-Regolament Nru 1475/95 ma baqax fis-seħħ fit-30 ta' Settembru 2002 u ġie sostitwit minn regolament ġdid, ma jimplikax li n-netwerk għandu de facto jiġi organizzat mill-ġdid. Mandankollu, manufattur ta' vetturi jista' jiddeċiedi li jorganizza mill-ġdid parti sostanzjali tan-netwerk tiegħu wara d-dħul fis-seħħ tar-regolament il-ġdid. Sabiex josserva r-Regolament Nru 1475/95 u, konsegwentement, jibbenefika mill-perijodu tranżitorju, il-preavviż ta' tmiem tal-kuntratt għandu jkun ta' sentejn, ħlief meta jiġi deċiż li ssir organizzazzjoni mill-ġdid jew meta jkun hemm obbligu ta' kumpens." [traduzzjoni mhux uffiċjali]

12 Barra minn hekk, għal dak li jikkonċerna d-domanda 68, intitolata "Ir-Regolament jipprevedi terminu ta' tmiem minimu?", l-imsemmi fuljett jindika, fir-raba' subparagrafu tar-risposta għal din id-domanda, rigward it-tmiem b'preavviż ta' sena:

"In-neċessità ta' l-organizzazzjoni mill-ġdid tan-netwerk hija kwistjoni objettiva u l-fatt li l-fornitur jiddeċiedi li din l-organizzazzjoni mill-ġdid hija neċessarja ma tirrisolvix il-kwistjoni fil-każ ta' kontroversja. F'dan il-każ, hija l-qorti nazzjonali jew huwa l-arbitru li għandhom jiddeċiedu l-kwistjoni fid-dawl taċ-ċirkustanzi." [traduzzjoni mhux uffiċjali]

Il-kawża prinċipali u d-domandi preliminari

13 Fl-21 ta' Settembru 1996, SMC ikkonkludiet ma' VS, impriża li tiddistribwixxi mill-1975 il-vetturi tad-ditta Audi fid-Danimarka, ftehim ġdid ta' distribuzzjoni ta' l-imsemmija vetturi f'dan l-Istat Membru.

14 L-Artikolu 19(1) ta' dan il-ftehim, intitolat "Terminazzjoni b'preavviz imnaqqas", jistipula:

"Il-fornitur għandu […] id-dritt li jtemm dan il-kuntratt bil-miktub, permezz ta' ittra reġistrata u b'preavviż ta' tnax-il xhar, fil-każ ta' neċessità ta' organizzazzjoni mill-ġdid b'mod profond ta' l-organizzazzjoni kollha ta' bejgħ tal-fornitur jew parti minnha."

15 Fis-16 ta' Mejju 2002, Audi AG (iktar 'il quddiem "Audi") approvat pjan ta' organizzazzjoni mill-ġdid tan-netwerk ta' distribuzzjoni tagħha fid-Danimarka, li ddetermina, b'mod partikolari, in-numru ta' distributuri li jippermettu li jinkisbu l-għanijiet finanazjarji previsti f'dan l-Istat Membru.

16 Fit-2 ta' Settembru 2002, SMC bagħtet l-ittra li ġejja lit-28 distributur ta' Audi fid-Danimarka, fosthom VS:

"Fid-dawl ta' l-eżenzjoni Komunitarja l-ġdida għall-kategoriji ta' ftehim vertikali u ta' prattiċi miftiehma fis-settur tal-vetturi bil-mutur li tidħol fis-seħħ fl-1 ta' Ottubru 2002, aħna kostretti li nirristrutturaw mill-ġdid in-netwerk ta' distribuzzjoni tagħna fi żmien sena u li nadattaw il-kuntratti ta' distribuzzjoni għar-regolament il-ġdid ta' eżenzjoni skond il-kategorija.

Għaldaqstant, aħna għandna, skond l-Artikolu 19(1) tal-kuntratt ta' distribuzzjoni, b'riferiment għall-organizzazzjoni mill-ġdid neċessarja, ntemmu l-kuntratt tiegħek għal dak li jikkonċerna l-vetturi privati ta' Audi b'preavviż ta' tnax-il xhar, li jiskadi fit-30 ta' Settembru 2003."

17 Fl-istess ġurnata, SMC bagħtet ittra separata lil VS li fiha hija indikat li hija ser tistabbilixxi fix-xhur li ġejjin il-ħtiġijiet ulterjuri ta' Audi fir-rigward tad-distributuri differenti, billi enfasizzat li kien wisq kmieni sabiex jiġu evalwati kompletament il-konsegwenzi għan-netwerk ta' distribuzzjoni attwali ta' Audi.

18 Permezz ta' ittra tat-3 ta' Ottubru 2002, SMC informat lil VS bil-fatt li minn naħa, sabiex tintlaqa' d-domanda ulterjuri fis-suq, in-netwerk ta' distribuzzjoni eżistenti ser ikun imnaqqas minn 28 għal 14–il distributur u, min-naħa l-oħra, li din ta' l-aħħar mhux ser tipproponi kuntratt ġdid ta' distribuzzjoni.

19 F'dawn iċ-ċirkustanzi, VW‑Audi Forhandlerforeningen, f’isem u għad-distributuri ta' vetturi tad-ditta Audi li l-kuntratt tagħhom intemm, dehret quddiem il-qorti tar- rinviju, billi allegat li l-preavviż kellu jkollu tul taż-żmien ta' 24 xhar.

20 Billi qieset li din il-kawża tqajjem kwistjonijiet ta' interpretazzjoni tad-dritt Komunitarju, il-Østre Landsret iddeċidiet li tissospendi l-proċedimenti u li tagħmel lill-Qorti tal-Ġustizzja d-domandi preliminari li ġejjin:

"1) L-Artikolu 5(3) tar-Regolament […] Nru 1475/95 […] għandu jiġi interpretat fis-sens li t-tmiem, minn fornitur, b'preavviż ta' sena, ta' ftehim ta' distribuzzjoni jeħtieġ motivazzjoni li tmur lil hinn mir-riferiment għal din id-dispożizzjoni?

2) Fil-każ ta' risposta affermattiva għall-ewwel domanda:

Liema rekwiżiti jistgħu jintalbu, skond id-dritt Komunitarju, fir-rigward tal-kontenut ta' tali motivazzjoni u meta għandha tingħata din il-motivazzjoni?

3) Liema huma l-konsegwenzi li jirriżultaw mill-fatt li tali motivazzjoni ma ngħatatx korrettament jew ingħatat wara t-terminu ta' żmien?

4) L-Artikolu 5(3) tar-Regolament Nru 1475/95 […] għandu jiġi interpretat fis-sens li t-tmiem tal-ftehim ma' distributur b'preavviż ta' sena għandu jseħħ fuq il-bażi ta' pjan ta' organizzazzjoni mill-ġdid diġà stabbilit mill-fornitur?

5) Fil-każ ta' risposta affermattiva għar-raba' domanda:

Liema rekwiżiti jistgħu jintalbu, skond id-dritt Komunitarju, fir-rigward tal-kontenut u l-forma ta' pjan ta' organizzazzjoni mill-ġdid stabbilit mill-fornitur u f'liema data għandu jkun disponibbli dan il-pjan?

6) Fil-każ ta' risposta affermattiva għar-raba' domanda:

Il-fornitur għandu jinforma lid-distributur li l-ftehim tiegħu ntemm bil-kontenut tal-pjan ta' organizzazzjoni mill-ġdid u, f'tali każ, meta u taħt liema forma?

7) Fil-każ ta' risposta affermattiva għar-raba' domanda:

Liema huma l-konsegwenzi li jirriżultaw mill-fatt li pjan eventwali ta' organizzazzjoni mill-ġdid mhuwiex konformi mar-rekwiżiti li jistgħu jiġu imposti fir-rigward tal-forma u tal-kontenut ta' dan il-pjan?

8) Mill-verżjoni Daniża ta' l-Artikolu 5(3) tar-Regolament 1475/95 jirriżulta […] li t-tmiem minn fornitur tal-ftehim mad-distributur b'preavviż ta' sena jissoponi li dan isseħħ ‘[…] fil-każ ta' neċessità li jiġi organizzat mill-ġdid profondament in-netwerk kollu jew parti minnu […]’. It-terminu "neċessità" tinsab fil-verżjonijiet lingwistiċi kollha tar-Regolament Nru 1475/95, iżda t-terminu "profondament" jinsab biss fil-verżjoni Daniża.

F'dawn iċ-ċirkustanżi, qed jiġi mistoqsi:

Liema rekwiżiti jistgħu jiġu imposti fir-rigward tan-natura ta' l-organizzazzjoni mill-ġdid sabiex il-fornitur jista' jtemm ftehim billi jagħti preavviż ta' sena skond l-Artikolu 5(3) tar-Regolament Nru 1475/95 […]?

9) Matul l-eżami tal-kwistjoni dwar jekk il-kundizzjonijiet – sabiex fornitur jista' jtemm il-ftehim billi jagħti preavviż ta' sena skond l-Artikolu 5(3) tar-Regolament Nru 1475/95 – kinux sodisfatti, għandha tingħata importanza lill-konsegwenzi ekonomiċi eventwali li kien isostni l-fornitur kieku huwa temm il-ftehim b'preavviż ta' sentejn?

10) Fuq min jaqa' l-oneru tal-prova li dawn il-kundizzjonijiet ġew sodisfatti sabiex fornitur ikun jista' jtemm ftehim billi jagħti sena preavviż skond l-Artikolu 5(3) tar-Regolament Nru 1475/95 […] u skond liema modalitajiet tali oneru ta' prova jista' jitneħħa?

11) L-Artikolu 5(3) tar-Regolament Nru 1475/95 […] jista' jiġi interpretat fis-sens li l-kundizzjonijiet - sabiex fornitur jista' jtemm ftehim billi jagħti sena preavviż skond din id-dispożizzjoni – jistgħu jkunu sodisfatti mis-sempliċi fatt li l-implementazzjoni tar-Regolament 1400/2002 fuq l-eżenzjonijiet skond il-kategorija setgħet, fiha nfisha, rendiet neċessarja organizzazzjoni mill-ġdid profonda tan-netwerk tal-fornitur?

Fuq id-domandi preliminari

21 Bid-domandi tagħha, il-qorti tar-rinviju titlob, essenzjalment, preċiżjonijiet fuq il-portata tad-dritt tal-fornitur, previst fl-ewwel inċiż ta' l-ewwel subparagrafu ta' l-Artikolu 5(3) tar-Regolament Nru 1475/95, li jtemm ftehim permezz ta' preavviż ta' mill-inqas sena fil-każ ta' neċessità ta' organizzazzjoni mill-ġdid tan-netwerk kollu jew ta' parti sostanzjali minnu.

22 Hekk kif indikaw il-Kummissjoni u SMC waqt is-seduta, bid-domandi tagħha, il-qorti tar-rinviju trid, essenzjalment, tiddetermina l-kundizzjonijiet sostantivi li għalihom huwa suġġett l-eżerċizzju ta' tali dritt ta' tmiem (it-tmien u d-disa' domanda). F'dan il-kuntest, tqum ukoll il-kwistjoni ta' fuq min jaqa' l-oneru ta' prova li dawn il-kundizzjonijiet huma sodisfatti u skond liema modalitajiet tali prova għandha tiġi mressqa (l-għaxar domanda). Barra minn hekk, qed jiġi mistoqsi jekk dan id-dritt ta' tmiem huwiex ukoll suġġett għall-osservanza ta' ċerti kundizzjonijiet ta' forma għal dak li jikkonċerna l-motivazzjoni tat-tmiem u l-ħtieġa ta' pjan ta' organizzazzjoni mill-ġdid (mill-ewwel sas-seba' domanda). Fl-aħħar nett, il-qorti tar-rinviju ssaqsi, essenzjalment, jekk id-dħul fis-seħħ tar-Regolament Nru 1400/2002 kienx, fih innifsu, tali li jitlob organizzazzjoni mill-ġdid tan-netwerk ta' distribuzzjoni fis-sens ta' l-imsemmija dispożizzjoni tar-Regolament Nru 1475/95 (il-ħdax-il domanda­).

Fuq it-tmien u d-disa' domanda

23 B'dawn id-domandi, li jaqbel li jiġu eżaminati flimkien, il-qorti tar-rinviju ssaqsi, essenzjalment, liema huma l-kundizzjonijiet sostantivi li għandhom jiġi sodisfatti għall-applikazzjoni ta' l-ewwel inċiż ta' l-ewwel subparagrafu ta' l-Artikolu 5(3) tar-Regolament Nru 1475/96.

24 Skond il-punt 2 ta' l-Artikolu 5(2) tar-Regolament Nru 1475/95, meta d-distributur jassumi ċerti obbligi intiżi sabiex tiġi mtejba l-istruttura tad-distribuzzjoni kif ukoll tas-servizz ta' bejgħ u ta' wara l-bejgħ, l-eżenzjoni prevista mill-imsemmi regolament tapplika, jekk il-ftehim huwa konkluż għal terminu indeterminat, bil-kundizzjoni li t-terminu ta' tmiem normali jkun, bħala prinċipju, mill-inqas ta' sentejn għaż-żewġ partijiet.

25 Mandankollu, skond l-ewwel inċiż ta' l-ewwel subparagrafu ta' l-imsemmi Artikolu 5(3), il-kundizzjonijiet ta' eżenzjoni previsti f'din l-aħħar dispożizzjoni ma jippreġudikawx id-dritt tal-fornitur li jtemm ftehim billi jagħti sena preavviż fil-każ ta' neċessità ta' organizzazzjoni mill-ġdid tan-netwerk kollu jew parti sostanzjali minnu.

26 F'dan ir-rigward, mid-dsatax-il premessa tar-Regolament 1475/95 jirriżulta li, minkejja l-investimenti li saru mid-distributuri sabiex titjib l-istruttura tad-distribuzzjoni u tas-servizz tal-prodotti kuntrattwali, l-iżvilupp ta' strutturi flessibbli u effikaċi ta' distribuzzjoni m'għandux jiġi ostakolat. Barra minn hekk, skond l-istess premessa, il-fornitur għandu jiġi rikonoxxut id-dritt li jtemm il-ftehim fil-każ li tkun neċessarja organizzazzjoni mill-ġdid tan-netwerk kollu jew ta' parti sostanzjali minnu.

27 Minn dan jirriżulta li l-ewwel inċiż ta' l-ewwel subparagrafu ta' l-Artikolu 5(3) ta' l-imsemmi regolament jistabbilixxi regola derogatorja li, bħala tali, għandha tiġi interpretata b'mod strett.

28 F'dan ir-rigward, mill-kliem stess ta' din id-dispożizzjoni jirriżulta li d-dritt ta' tmiem previst minn din huwa suġġett għal żewġ kundizzjonijiet relatati, minn naħa, għall-eżistenza ta' organizzazzjoni mill-ġdid tan-netwerk ta' distribuzzjoni tal-fornitur kollu jew ta' parti sostanzjali minnu u, min-naħa l-oħra, tan-natura neċessarja ta' din l-organizzazzjoni mill-ġdid.

29 Rigward l-ewwel kundizzjoni, mit-termini ta' l-imsemmija dispożizzjoni jirriżulta li din teħtieġ qabel kollox "organizzazzjoni mill-ġdid" tan-netwerk tal-fornitur ikkonċernat. Tali organizzazzjoni mill-ġdid timplika neċessarjament modifika ta' l-organizzazzjoni ta' l-istrutturi ta' distribuzzjoni ta' dan il-fornitur, li tista' tikkonċerna, b'mod partikolari, in-natura jew il-forma ta' dawn l-istrutturi, l-għan tagħhom, il-modalitajiet tal-forniment tal-prodotti u tas-servizzi kkonċernati, in-numru jew il-kwalità tal-parteċipanti għall-imsemmija strutturi kif ukoll il-kopertura ġeografika tagħhom.

30 Barra minn hekk, skond l-istess termini ta' l-ewwel inċiż ta' l-ewwel subparagrafu ta' l-Artikolu 5(3) tar-Regolament Nru 1475/95, fil-verżjonijiet linġwistiċi kollha ħlief il-verżjoni Daniża, din l-organizzazzjoni mill-ġdid għandha tikkonċerna n-netwerk "kollu" jew "parti sostanzjali" minnu tal-fornitur. Il-modifika ta' l-istrutturi ta' distribuzzjoni in kwistjoni għandha, għaldaqstant, ikollha natura sinjifikattiva kemm fuq livell materjali kif ukoll fuq livell ġeografiku.

31 Huma l-qrati nazzjonali u l-korpi ta' arbitraġġ li għandhom jevalwaw, billi jikkunsidraw l-elementi konkreti kollha tal-kawża mressqa quddiemhom, u b'mod partikolari l-organizzazzjoni speċifika tan-netwerk ta' distribuzzjoni ta' fornitur ikkonċernat, l-eżistenza objettiva ta' tali organizzazzjoni mill-ġdid ta' dan in-netwerk.

32 F'dan ir-rigward, hekk kif osservat il-Kummissjoni u kif osserva l-Avukat Ġenarali fil-punti 15 sa 26 tal-konklużjonijiet tiegħu, il-fatt li l-verżjoni Daniża ta' l-ewwel inċiż ta' l-ewwel subparagrafu ta' l- Artikolu 5(3) tar-Regolament Nru 1475/95, għall-kuntrarju tal-verżjonijiet lingwistiċi l-oħra kollha ta' din id-dispożizzjoni, tirreferi għan-neċessità ta' organizzazzjoni mill-ġdid "profonda" ("gennemgribende") tan-netwerk ta' distribuzzjoni mhuwiex ta' importanza essenzjali, peress li tali preċiżjoni ma żżied xejn mal-ħtieġa ta' modifika sinjifikattiva li tirriżulta mill-kundizzjoni ta' l-eżistenza ta' organizzazzjoni mill-ġdid tan-netwerk kollu jew parti sostanzjali minnu tal-fornitur ikkonċernat li tinsab fil-verżjonijiet linġwistiċi kollha.

33 Rigward it-tieni kundizzjoni, il-Kummissjoni u SMC isostnu li huwa l-fornitur biss li għandu jivvaluta, b'mod li ma jistax jiġi kkontestat, in-neċessità ta' organizzazzjoni mill-ġdid tan-netwerk tiegħu ta' distribuzzjoni. Fil-fatt, ir-Regolament Nru 1475/95 m'għandux bħala għan li jwassal lill-qrati jew il-korpi ta' l-arbitraġġ jivverifikaw il-preokkupazzjonijiet kummerċjali ta' fornitur fil-kuntest ta' tali organizzazzjoni mill-ġdid. Il-libertà ta' dan li jistabbilixxi n-numru tad-distributuri tiegħu mhuwa barra minn hekk bl-ebda mod limitat mid-dispożizzjonijiet ta' dan ir-Regolament. Sabiex din il-kundizzjoni tkun sodisfatta, ikun biżżejjed, għaldaqstant, li jkun hemm rabta kawżali bejn it-tmiem u l-organizzazzjoni mill-ġdid ta' l-imsemmi netwerk.

34 Din it-teżi, li skond il-Kummissjoni hija differenti minn dik proposta minn din ta' l-aħħar fir-risposta tagħha għad-domanda 68 tal-fuljett ta' spjegazzjoni dwar ir-Regolament Nru 1400/2002, ma tistax tiġi milqugħa.

35 Ċertament, huwa minnu li, fil-kuntest ta' kawża dwar il-legalità ta' tmiem b'preavviż imnaqqas magħmul fil-kundizzjonijiet previsti fl-ewwel inċiż ta' l-ewwel subparagrafu ta' l- Artikolu 5(3) tar-Regolament Nru 1475/95, mhumiex il-qrati nazzjonali u lanqas il-korpi ta' arbitraġġ li għandhom iqiegħdu in kwistjoni l-kunsiderazzjonijiet ekonomiċi u kummerċjali li fuqhom fornitur ħa d-deċiżjoni li jorganizza mill-ġdid in-netwerk tiegħu ta' distribuzzjoni.

36 Mandankollu, jibqa' l-fatt li n-neċessità ta' tali organizzazzjoni mill-ġdid ma tistax, taħt il-piena li tippriva lid-distributuri minn kull protezzjoni ġudizzjarja effettiva fuq dan il-punt, tirriżulta mill-evalwazzjoni diskrezzjonali tal-fornitur, peress li, skond l-ewwel inċiż ta' l-ewwel subparagrafu ta' l-Artikolu 5(3) tar-Regolament Nru 1475/95, hija din in-neċessità li tippremetti l-fornitur, filwaqt li jirriżerva l-benefiċċju ta' l-eżenzjoni skond il-kategorija previst minn dan ir-Regolament skond l-Artikolu 81(3) KE, jipproċedi għat-tmiem ta' ftehim mingħajr ma jkun obbligat josserva t-terminu normali ta' preavviż ta' sentejn previst fl-imsemmi Artikolu 5(2)(2).

37 Fir-rigward kemm ta' l-għan kif ukoll tan-natura derogatorja ta' l-ewwel inċiż ta' l-ewwel subparagrafu ta' l- Artikolu 5(3) tar-Regolament Nru 1475/95, in-neċessità ta' organizzazzjoni mill-ġdid għall-finijiet ta' l-eżerċizzju tad-dritt ta' tmiem b'preavviż ta' mill-inqas sena għandha, konsegwentement, tkun tista' tiġi ġġustifikata b'mod plawsibbli minħabba raġunijiet ta' effikaċità ekonomika bbażati fuq ċirkustanzi obbjettivi interni jew esterni għall-impriża tal-fornitur li, fin-nuqqas ta' organizzazzjoni mill-ġdid rapida tan-netwerk ta' distribuzzjoni, jistgħu, fid-dawl ta' l-ambjent kompettitiv li fih jopera l-fornitur, jaffettwaw l-effikaċità ta' l-istrutturi eżistenti ta' l-imsemmi netwerk.

38 Għaldaqstant, il-fatt biss li l-fornitur iqis, billi jibbaża ruħu fuq evalwazzjoni kummerċjali suġġettiva tas-sitwazzjoni tan-netwerk tiegħu ta' distribuzzjoni, li organizzazzjoni mill-ġdid ta' dan hija neċessarja, mhuwiex biżżejjed sabiex juri n-neċessità ta' tali organizzazzjoni fis-sens ta' l-ewwel inċiż ta' l-ewwel subparagrafu ta' l-Artikolu 5(3) tar-Regolament Nru 1475/95. Min-naħa l-oħra, il-konsegwenzi ekonomiċi sfavorevoli eventwali li fornitur jista' jsostni fil-każ fejn huwa jtemm il-ftehim ta' distibuzzjoni permezz ta' preavviż ta' sentejn, huma, f'dan ir-rigward, rilevanti.

39 Huma l-qrati nazzjonali u l-korpi ta' arbitraġġ li għandhom jevalwaw, billi jikkunsidraw l-elementi konkreti kollha tal-kawża mressqa quddiemhom, in-neċessità objettiva ta' tali organizzazzjoni mill-ġdid.

40 Konsegwentement, ir-risposta għat-tmien u disa' domandi għandha tkun li l-ewwel inċiż ta' l-ewwel subparagrafu ta' l-Artikolu 5(3) tar-Regolament Nru 1475/95 għandu jiġi interpretat fis-sens li l-eżistenza tan-"neċessità ta' organizzazzjoni mill-ġdid tan-netwerk kollu jew ta' parti sostanzjali minnu" tissupponi modifika sinjifikattiva, kemm fuq il-livell materjali kif ukoll dak ġoegrafiku, ta' l-istrutturi ta' distribuzzjoni tal-fornitur ikkonċernat, li għandha tiġi ġġustifikata b'mod plawsibbli minħabba raġunijiet ta' effikaċità ekonomika bbażati fuq ċirkustanzi obbjettivi interni jew esterni għall-impriża tal-fornitur, li, fid-dawl ta' l-ambjent kompetittiv li fih jopera l-fornitur, jistgħu, fin-nuqqas ta' organizzazzjoni mill-ġdid rapida tan-netwerk ta' distribuzzjoni ta' dan ta' l-aħħar, jeffettwaw l-effikaċità ta' l-istrutturi eżistenti ta' dan in-netwerk. Il-konsegwenzi ekonomiċi sfavorevoli eventwali li fornitur jista' jsostni fil-każ fejn huwa jtemm il-ftehim ta' distribuzzjoni permezz ta' preavviż ta' sentejn huma, f'dan ir-rigward, rilevanti. Huma l-qrati nazzjonali u l-korpi ta' arbitraġġ li għandhom jevalwaw, billi jikkunsidraw l-elementi konkreti kollha tal-kawża mressqa quddiemhom, jekk dawn il-kundizzjonijiet humiex sodisfatti.

Fuq l-għaxar domanda

41 Permezz ta' l-għaxar domanda tagħha, il-qorti tar-rinviju ssaqsi fuq min jaqa' l-oneru tal-prova għall-implementazzjoni tad-dritt ta' tmiem b'preavviż imnaqqas b'sena, kif previst fl-ewwel inċiż ta' l-ewwel subparagrafu ta' l-Artikolu 5(3) tar-Regolament Nru 1475/95 u liema huma l-modalitajiet li skondhom din il-prova għandha titressaq.

42 F'dan ir-rigward, għandu jiġi mfakkar li l-Qorti tal-Ġustizzja kienet diġà ddeċidiet li hija l-impriża li titlob il-benefiċċju ta' eżenzjoni individwali li għandha turi li l-kundizzjonijiet previsti mill-Artikolu 81(3) KE huma sodisfatti (ara, f'dan is-sens, is-sentenza tas-17 ta' Jannar 1984, VBVB u VBBB vs Il-Kummissjoni, 43/82 u 63/82, Ġabra p. 19, punt 52). Bl-istess mod, fid-dawl tan-natura derogatorja tat-terminu ta' tmiem previst fl-ewwel inċiż ta' l-ewwel subparagrafu ta' l-Artikolu 5(3) tar-Regolament Nru 1475/95 meta mqabbel mat-terminu ta' tmiem normali previst fil-paragrafu 2(2) ta' l-imsemmi Artikolu, huwa l-fornitur li jixtieq jagħmel użu mid-dritt ta' tmiem b'sena preavviż, meta l-legaltà ta' dan it-tmiem hija kkontestata minn distributur quddiem il-qrati nazzjonali jew il-korpi ta' arbitraġġ, li għandu jipprova li l-kundizzjonijiet previsti fl-ewwel minn dawn id-dispożizzjonijiet huma sodisfatti.

43 Rigward il-modalitajiet li skondhom din il-prova għandha tiġi mressqa, dawn jirriżultaw, fin-nuqqas ta' dispożizzjonijiet mħejjija mir-Regolament Nru 1475/95 fuq dan il-punt, mid-dritt nazzjonali.

44 Konsegwentement, ir-risposta għall-għaxar domanda għandha tkun li l-ewwel inċiż ta' l-ewwel subparagrafu ta' l-Artikolu 5(3) tar-Regolament Nru 1475/95 għandu jiġi interpretat fis-sens li huwa l-fornitur, meta l-legaltà ta' dan it-tmiem hija kkontestata minn distributur quddiem il-qrati nazzjonali jew il-korpi ta' arbitraġġ, li għandu jipprova li l-kundizzjonijiet previsti minn din id-dispożizzjoni għall-implementazzjoni tad-dritt ta' tmiem b'sena preavviż huma sodisfatti. Il-modalitajiet li skondhom tali prova għandha tiġi mressqa jirriżultaw mid-dritt nazzjonali.

Fuq l-ewwel sas-seba' domanda

45 Permezz ta' l-ewwel sas-seba' domanda, il-qorti tar-rinviju ssaqsi, essenzjalment, jekk l-ewwel inċiż ta' l-ewwel subparagrafu ta' l-Artikolu 5(3) tar-Regolament Nru 1475/95 għandux jiġi interpretat fis-sens li huwa jimponi fuq il-fornitur li jtemm ftehim ta' distribuzzjoni skond din id-dispożizzjoni, minn naħa, li jagħti motivazzjoni, fuq livell materjali, għad-deċiżjoni ta' tmiem u, min-naħa l-oħra, li jistabbilixxi, qabel dan, pjan ta' organizzazzjoni mill-ġdid.

46 Skond VS, l-għan li jrid jintlaħaq mill-imsemmija dispożizzjoni, jiġifieri dak li tiġi garantita kompetizzjoni effettiva bejn in-netwerks ta' distribuzzjoni billi titnaqqas id-dipendenza tad-distributuri, jeħtieġ li l-attivitajiet ta' dawn ta' l-aħħar ma jkunux ostakolati minn theddida ta' tmiem. Għaldaqstant, il-fornitur għandu l-obbligu li jesponi bil-miktub, l-iktar tard ma' l-avviż ta’ tmiem, ir-raġunijiet objettivi u espliċiti li fuqhom dan huwa bbażat. Barra minn hekk, l-eżistenza minn qabel ta' pjan ta' organizzazzjoni mill-ġdid tikkostitwixxi element sostanzjali ta' l-eżiġenza ta' motivazzjoni. Il-Kummissjoni kienet adottat l-istess raġunament f'opinjoni kkomunikata lill-awtoritajiet Danniżi tal-kompetizzjoni, kif jirriżulta minn ittra indirizzata minn dawn ta' l-aħħar fl-20 ta' Diċembru 2002 lil VW-Audi Forhandlerforeningen.

47 F'dan ir-rigward, madankollu, għandu jiġi osservat li l-ewwel inċiż ta' l-ewwel subparagrafu ta' l-Artikolu 5(3) tar-Regolament Nru 1475/95, fejn dan jindika li l-kundizzjonijiet ta' eżenzjoni previsti minn dan ir-Regolament "ma jippreġudikawx" id-dritt tal-fornitur li jtemm ftehim permezz ta' preavviż ta' mill-inqas sena fil-każ li tkun neċessarja l-organizzazzjoni mill-ġdid tan-netwerk kollu jew ta' parti sostanzjali minnu, jillimita ruħu, hekk kif issostni, ġustament, il-Kummissjoni fl-osservazzjonijiet tagħha, sabiex jintroduċi fl-imsemmi regolament sempliċi possibbiltà li, bla ħsara għall-osservanza tal-kundizzjonijiet ta' applikazzjoni mniżżla minn din id-dispożizzjoni, ma tillimitax il-libertà kuntrattwali tal-partijiet, bħal dik li hija eżerċitata fil-kuntest tad-dritt nazzjonali applikabbli.

48 Issa, għalkemm l-ewwel inċiż ta' l-ewwel subparagrafu ta' l-Artikolu 5(3) tar-Regolament Nru 1475/95 jippermetti, skond il-kliem tiegħu stess, lil fornitur itemm ftehim permezz ta' tali preavviż imnaqqas fil-każ ta' neċessità li jorganizza mill-ġdid in-netwerk tiegħu, huwa ma jimponilux, min-naħa l-oħra, ebda obbligu partikolari għal dak li jikkonċerna l-motivazzjoni formali ta' dan it-tmiem u l-forma jew il-kontenut ta' l-organizzazzjoni mill-ġdid. Għandu jiġi kkonstatat li tali obbligi ma jirriżultaw, barra minn hekk, minn ebda dispożizzjoni oħra ta' l-imsemmi regolament.

49 F'dawn iċ-ċirkustanzi, hekk kif il-Kummissjoni ġustament issostni fil-kuntest ta' dawn il-proċedimenti, ir-risposta għad-domanda dwar jekk it-tmiem ta' ftehim b'sena preavviż, skond l-ewwel inċiż ta' l-ewwel subparagrafu ta' l-Artikolu 5(3) tar-Regolament Nru 1475/95, għandux ikun formalment immotivat jew jekk fornitur għandux ikollu pjan ta' organizzazzjoni mill-ġdid stabbilit qabel l-avviż tat-tmiem, għandha tirriżulta biss mid-dritt nazzjonali.

50 Għall-kuntrarju ta' dak li ssostni VS, id-distributuri mhumiex għalhekk ipprivati minn kull protezzjoni ġudizzjarja peress li, hekk kif jirriżulta mill-punti 42 u 44 ta' din is-sentenza, meta distributur jikkontesta, quddiem il-qrati nazzjonali jew il-korpi ta' arbitraġġ, il-legalità ta' tmiem b'preavviż ta' sena, huwa l-fornitur li għandu jiġġustifika dan billi juri li l-kundizzjonijiet sostantivi meħtieġa għall-applikazzjoni ta' l-imsemmija dispożizzjoni huma effettivament sodisfatti.

51 Konsegwentement, ir-risposta għall-ewwel sas-seba' domanda għandha tkun li l-ewwel inċiż ta' l-ewwel subparagrafu ta' l-Artikolu 5(3) tar-Regolament Nru 1475/95 għandu jiġi interpretat fis-sens li ma jimponix fuq il-fornitur li jtemm ftehim ta' distribuzzjoni skond din id-dispożizzjoni l-obbligu li jagħti motivazzjoni formali għad-deċiżjoni ta' tmiem u lanqas li jistabbilixxi, qabel dan, pjan ta' organizzazzjoni mill-ġdid.

Fuq il-ħdax-il domanda

52 Permezz ta' din id-domanda, il-qorti tar-rinviju ssaqsi, essenzjalment, jekk id-dħul fis-seħħ tar-Regolament Nru 1400/2002 kienx, fih innifsu, tali li jitlob organizzazzjoni mill-ġdid tan-netwerk ta' distribuzzjoni ta' fornitur, fis-sens ta' l-ewwel inċiż ta' l-ewwel subparagrafu ta' l-Artikolu 5(3) tar-Regolament Nru 1475/95.

53 Il-Kummissjoni u SMC isostnu, essenzjalment, li, fih innifsu, d-dħul fis-seħħ tar-Regolament Nru 1400/2000 seta' renda neċessarja l-organizzazzjoni mill-ġdid tan-netwerk ta' distribuzzjoni. Skond il-Kummissjoni, l-evalwazzjoni ta' tali neċessità minn fornitur ma tistax tiġi eskluża minn qorti nazzjonali jew minn korp ta' arbitraġġ. Inkwantu għal SMC, hija ssostni li, f'dan il-każ, id-dħul fis-seħħ ta' dan ir-regolament renda neċessarju, fih innifsu, organizzazzjoni mill-ġdid sostanzjali tan-netwerk ta' distribuzzjoni tiegħu fid-Danimarka, minħabba, b'mod partikolari, it-tranżizzjoni minn sistema ta' distribuzzjoni esklużiva bi protezzjoni territorjali għal sistema ta' distribuzzjoni selettiva mingħajr tali protezzjoni u d-dritt tal-ħwienet tax-xogħol li jkunu approvati sakemm jissodisfaw kriterji kwalitattivi.

54 F'dan ir-rigward hemm lok li jiġi osservat li r-Regolament 1400/2002, hekk kif enfasizzat il-Kummissjoni fil-fuljett ta' spjegazzjoni tagħha dwar dan ir-regolament, introduċa modifiki sostanzjali fir-rigward tas-sistema ta' eżenzjoni skond il-kategorija stabbilita mir-Regolament Nru 1475/95, billi jipprevedi regoli iktar stretti minn dawk stabbiliti minn dan għall-eżenzjoni ta' ċerti restrizzjonijiet ta' kompetizzjoni li jirriżultaw mill-projbizzjoni mniżżla fl-Artikolu 81(1) KE.

55 B'mod partikolari, ir-Regolament Nru 1400/2002 ma jagħtix l-eżenzjoni skond il-kategorija għar-restrizzjonijiet ta' bejgħ attiv u passiv mill-membri ta' sistema ta' distribuzzjoni selettiva [Artikolu 4(1)(b)(i),(ii) u (iii), (d) u (e) ta' l-imsemmi regolament], billi jipprojbixxi b'dan il-mod, fil-kuntest ta' l-eżenzjoni skond il-kategorija, l-abbinament tad-distribuzzjoni esklużiva u tad-distribuzzjoni selettiva eżentata mir-Regolament Nru 1475/95 [Artikolu 3(8) sa (10) ta' dan ir-regolament].

56 Madankollu, sabiex jibbenefikaw mill-eżenzjoni skond il-kategorija prevista mir-Regolament Nru 1475/95, il-fornituri mhumiex obbligati li jdaħħlu fil-ftehim ta’ distribuzzjoni tali restrizzjonijiet ta’ kompetizzjoni fis-sens ta’ l-Artikolu 81(1) KE. Fil-fatt, dan ir-regolament, bħar-Regolament 1400/2002, jillimita ruħu, bħala regolament ta’ applikazzjoni ta’l-Artikolu 81(3) KE, li jagħti lill-operaturi ekonomiċi tas-settur ikkonċernat ċerti possibbilitajiet li jippermettulhom, minkejja l-preżenza ta’ ċerti tipi ta’ klawżoli restrittivi ta’ kompetizzjoni fil-ftehim tagħhom ta’ distribuzzjoni kif ukoll ta’ servizz ta’ bejgħ u ta’ wara l-bejgħ, jeskludu dawn mill-projbizzjoni mniżżla fl-imsemmi Artikolu 81(1). Madankollu d-dispożizzjonijiet ta’ l-imsemmija regolamenti ma jimponux fuq l-operaturi ekonomiċi l-obbligu li jagħmlu użu minn dawn il-possibbiltajiet billi jistabbilixxu regoli vinkolanti li jeffettwaw direttament il-validità jew il-kontenut ta’ klawżoli kuntrattwali jew li jobbligaw il-partijiet kontraenti jadottaw il-kontenut tal-kuntratt tagħhom (ara, f’dan is-sens, is-sentenzi tat-18 ta’ Diċembru 1986, VAG France, 10786, Ġabra p.4071, punti 12 u 16; tal-5 ta’ Ġunju 1997, VAG, C-41-96, Ġabra p. I-3123, punt 16 u tat-30 ta’ April 1998, Cabour, C-230-96, Ġabra p. I-2055, punt 47).

57 B’hekk, anki jekk, kif osservat SMC, l-eżenzjoni skond il-kategorija prevista mir-Regolament Nru 1475/95 tingħata biss meta d-distributur jimpenja ruħu sabiex jassigura s-servizzi ta’ tiswija u manutenzjoni kif ukoll ta' dak li jiġi wara l-operazzjonijiet ta’ irtirar lura [Artikolu 4(1)(1),(6) u Artikolu 5(1)(1) ta’ l-imsemmi regolament] filwaqt li r-Regolament Nru 1400/2002 la jagħti eżenzjoni skond il-kategorija għar-restrizzjoni tal-kapaċità tad-distributtur li jissottokuntratta l-fornitura ta’ servizzi ta’ tiswija u ta’ manutenzjoni lill-sewwejja awtorizzati u lanqas għal dik ta’ dawn ta’ l-aħħar li jillimitaw ruħhom għal tali attivitajiet [Artikolu 4(1)(g) u (h) ta’ dan l-aħħar regolament], ir-Regolament Nru 1400/2002 ma jimpedixxix bl-ebda mod lil distributur milli jkompli jassigura huwa stess tali servizzi bħala sewwej awtorizzat fil-kuntest tas-sistema ta’ distribuzzjoni esklużiva jew selettiva stabbilita mill-fornitur.

58 Minn dan jirriżulta li, hekk kif essenzjalment osservat il-Kummissjoni fir-risposta tagħha għad-domanda 20 tal-fuljett ta’ spjegazzjoni tagħha dwar ir-Regolament Nru 1400/2002, id-dħul fis-seħħ ta’ dan ta’ l-aħħar ma jrendix bl-ebda mod, fih innifisu, neċessarja l-organizzazzjoni mill-ġdid tan-netwerk ta' distribuzzjoni ta’ fornitur fis-sens ta’ l-ewwel inċiż ta’ l-ewwel subparagrafu ta’l-Artikolu 5(3) tar-Regolament 1475/95.

59 Madankollu, fid-dawl tal-modifiki sostanzjali tas-sistema ta’ l-eżenzjoni introdotti mir-Regolament Nru 1400/2002, id-dħul fis-seħħ ta’ dan ta’ l-aħħar seta’ wassal lil ċerti fornituri jagħmlu bidliet fil-ftehim ta’ distribuzzjoni tagħhom ħalli jassiguraw li dawn ikomplu jaqgħu taħt l-eżenzjoni skond il-kategorija prevista minn dan ir-regolament. B’mod partikolari, dan seta’ kien il-każ jekk il-ftehim konklużi taħt is-sistema tar-Regolament 1475/95 u b’mod konformi ma’ dan ta’ l-aħħar kien fihom restrizzjonijiet “intransiġenti“ fis-sens ta’ l-Artikolu 4(1) tar-Regolament 1400/2002.

60 Huwa preċiżament minħabba dawn il-modifiki sostanzjali, introdotti mir-Regolament Nru 1400/2002, li l-Artikolu 10 ta’ dan ta’ l-aħħar ippreveda li l-projbizzjoni mniżżla fl-Artikolu 81(1) KE ma tapplikax, matul il-perijodu mill-1 ta’ Ottubru 2002 sat-30 ta’ Settembru 2003, għall-ftehim diġà fis-seħħ fit-30 ta’ Settembru 2002 li ma jissodisfawx il-kundizzjonijiet ta’ eżenzjoni previsti mir-Regolament Nru 1475/95.

61 Hekk kif jirriżulta mis-sitta u tletin premessa tar-Regolament Nru 1400/2002, il-bidliet li jistgħu jsiru mill-fornituri lin-netwerk ta’ distribuzzjoni tagħhom wara d-dħul fis-seħħ tar-Regolament Nru 1400/2002 setgħu, għaldaqstant, jirriżultaw, fid-dawl tan-natura derogatorja ta’ l-ewwel inċiż ta’ l-ewwel subparagrafu ta’ l-Artikolu 5(3) tar-Regolament 1475/95, minn adattament sempliċi tal-kuntratti fis-seħħ fid-data li fiha dan ma baqax iktar applikabbli matul il-perijodu tranżitorju previst għal dan, mingħajr ma tali adattament ma jinvolvi awtomatikament, hekk kif sostniet ġustament VS waqt is-seduta, in-neċessità, fir-rigward tad-dritt nazzjonali applikabbli, tat-tmiem ta’ dawn il-kuntratti u lanqas, f’kull każ, dik ta’ l-organizzazzjoni mill-ġdid ta’ l-imsemmi netwerk ta’ distribuzzjoni kollu jew ta’ parti sostanzjali minnu.

62 Madankollu, hemm lok li jiġi rrikonoxxut li, anki jekk id-dħul fis-seħħ tar-Regolament Nru 1400/2002 ma jrendix awtomatikament neċessarja l-organizzazzjoni mill-ġdid tan-netwerks ta’ distribuzzjoni, dan seta’ f’ċerti każijiet, skond il-partikolaritajiet ta' l-organizzazzjoni speċifika tan-netwerk ta’ distribuzzjoni ta’ kull fornitur, irendi neċessarji bidliet tant importanti li għandhom jiġu kkunsidrati li jikkostitwixxu organizzazzjoni mill-ġdid vera ta’ l-imsemmi netwerk fis-sens ta’ l-ewwel inċiż ta’ l-ewwel subparagrafu ta’ l-Artikolu 5(3) tar-Regolament 1475/95.

63 B’hekk tali organizzazzjoni mill-ġdid setgħet, b’mod partikolari, tirriżulta neċessarja fis-sens ta’ din id-dispożizzjoni jekk, sabiex ikompli jibbenefika mill-eżenzjoni, fornitur li abbina, qabel id-dħul fis-seħħ tar-Regolament 1400/2002, id-distribuzzjoni esklużiva u d-distribuzzjoni selettiva, għażel li jorganizza n-netwerk ta’ distribuzzjoni tiegħu skond sistema ta’ distribuzzjoni selettiva biss jew iddeċieda li jżomm sistema ta’ distribuzzjoni esklużiva għas-servizzi ta’ bejgħ biss billi stabbilixxa sistema ta’ distribuzzjoni selettiva għas-servizzi ta’ wara l-bejgħ imwettqa minn sewwejja awtorizzati.

64 Huma l-qrati nazzjonali u l-korpi ta' arbitraġġ li għandhom, billi jirreferu għall-indikazzjonijiet ipprovduti fil-punti 28 sa 38 ta' din-is-sentenza, jevalwaw, abbażi ta' l-elementi konkreti kollha tal-kawża mressqa quddiemhom u, b'mod partikolari, tal-provi mressqa għal dan il-għan mill-fornitur, jekk il-bidliet mwettqa minn dan ta' l-aħħar jikkostitwixxu tali organizzazzjoni mill-ġdid tan-netwerk ta' distribuzzjoni tiegħu u jekk din kinitx neċessarja minħabba d-dħul fis-seħħ tar-Regolament Nru 1400/2002.

65 Konsegwentement, ir-risposta għall-ħdax-il domanda għandha tkun li d-dħul fis-seħħ tar-Regolament Nru 1400/2002 ma rendix, fih innifsu, neċessarja l-organizzazzjoni mill-ġdid tan-netwerk ta' distribuzzjoni ta' fornitur fis-sens ta' l-ewwel inċiż ta’ l-ewwel subparagrafu ta’ l-Artikolu 5(3) tar-Regolament 1475/95. Madankollu, dan id-dħul fis-seħħ seta', skond l-organizzazzjoni speċifika tan-netwerk ta’ distribuzzjoni ta’ kull fornitur, irendi neċessarji l-bidliet tant importanti li jikkostitwixxu organizzazzjoni mill-ġdid vera ta' l-imsemmi netwerk fis-sens ta' din id-dispożizzjoni. Huma l-qrati nazzjonali u l-korpi ta' arbitraġġ li għandhom jevalwaw, abbażi ta' l-elementi konkreti kollha tal-kawża mressqa quddiemhom, jekk dan huwiex il-każ.

Fuq l-ispejjeż

66 Peress illi l-proċedura għandha, fir-rigward tal-partijiet fil-kawża prinċipali, in-natura ta' kwistjoni mqajma quddiem il-qorti tar-rinviju, hija din il-qorti li għandha tiddeċiedi fuq l-ispejjeż. L-ispejjeż sostnuti għas-sottomissjoni ta' osservazzjonijiet lill-Qorti, barra dawk ta' l-imsemmija partijiet, ma jistgħux jitħallsu lura.

Għal dawn il-motivi, il-Qorti tal-Ġustizzja (It-Tielet Awla) taqta' u tiddeċiedi li:

L-ewwel inċiż ta’ l-ewwel subparagrafu ta’ l-Artikolu 5(3) tar-Regolament tal-Kummissjoni (KE) Nru 1475/95 tat-28 ta' Ġunju 1995, dwar l-applikazzjoni ta' l-Artikolu [81] (3) tat-trattat lill-kategoriji ta' ftehim ta' distribuzzjoni u ta' servizz ta' bejgħ u ta' wara l-bejgħ ta' vetturi bil-mutur, għandu jiġi interpretat fis-sens li:

– l-eżistenza tan-"neċessità ta' organizzazzjoni mill-ġdid tan-netwerk kollu jew ta' parti sostanzjali minnu" tissupponi modifika sinjifikattiva, kemm fuq il-livell materjali kif ukoll dak ġoegrafiku, ta' l-istrutturi ta' distribuzzjoni tal-fornitur ikkonċernat, li għandha tiġi ġġustifikata b'mod plawsibbli minħabba raġunijiet ta' effikaċità ekonomika bbażati fuq ċirkustanzi objettivi interni jew esterni għall-impriża tal-fornitur, li, fid-dawl ta' l-ambjent kompetittiv li fih jopera l-fornitur, jistgħu, fin-nuqqas ta' organizzazzjoni mill-ġdid rapida tan-netwerk ta' distribuzzjoni ta' dan ta' l-aħħar, jeffettwaw l-effikaċità ta' l-istrutturi eżistenti ta' dan in-netwerk. Il-konsegwenzi ekonomiċi sfavorevoli eventwali li fornitur jista' jsostni fil-każ fejn huwa jtemm il-ftehim ta' distribuzzjoni permezz ta' preavviż ta' sentejn huma, f'dan ir-rigward, rilevanti. Huma l-qrati nazzjonali u l-korpi ta' arbitraġġ li għandhom jevalwaw, billi jikkunsidraw l-elementi konkreti kollha tal-kawża mressqa quddiemhom, jekk dawn il-kundizzjonijiet humiex sodisfatti.

– huwa l-fornitur, meta l-legaltà ta' dan it-tmiem hija kkontestata minn distributur quddiem il-qrati nazzjonali jew il-korpi ta' arbitraġġ, li għandu jipprova li l-kundizzjonijiet previsti minn din id-dispożizzjoni għall-implementazzjoni tad-dritt ta' tmiem b'sena preavviż huma sodisfatti. Il-modalitajiet li skondhom tali prova għandha tiġi mressqa jirriżultaw mid-dritt nazzjonali.

– ma jimponix fuq il-fornitur li jtemm ftehim ta' distribuzzjoni skond din id-dispożizzjoni, l-obbligu li jagħti motivazzjoni formali għad-deċiżjoni ta' tmiem u lanqas li jistabbilixxi, qabel dan, pjan ta' organizzazzjoni mill-ġdid.

– Id-dħul fis-seħħ tar-Regolament tal-Kummissjoni (KE), Nru 1400/2002, tal-31 ta' Lulju 2002, dwar l-applikazzjoni ta’ l-Artikolu 81(3) tat-Trattat fuq kategoriji ta’ ftehim vertikali u prattiċi miftiehma fis-settur tal-vettur bil-mutur, ma rendix, fih innifsu, neċessarja l-organizzazzjoni mill-ġdid tan-netwerk ta' distribuzzjoni ta' fornitur fis-sens ta' l-ewwel inċiż ta’ l-ewwel subparagrafu ta’ l-Artikolu 5(3) tar-Regolament 1475/95. Madankollu, dan id-dħul fis-seħħ seta', skond l-organizzazzjoni speċifika tan-netwerk ta’ distribuzzjoni ta’ kull fornitur, irendi neċessarji l-bidliet tant importanti li jikkostitwixxu organizzazzjoni mill-ġdid vera ta' l-imsemmi netwerk fis-sens ta' din id-dispożizzjoni. Huma l-qrati nazzjonali u l-korpi ta' arbitraġġ li għandhom jevalwaw, abbażi ta' l-elementi konkreti kollha tal-kawża mressqa quddiemhom, jekk dan huwiex il-każ.

Firem