KONKLUŻJONIJIET TAL-AVUKAT ĠENERALI

PIKAMÄE

ippreżentati fl‑20 ta’ Jannar 2021 ( 1 )( ( i ))

Kawża C‑928/19 P

European Federation of Public Service Unions (EPSU)

vs

Il-Kummissjoni Ewropea

“Appell – Dritt istituzzjonali – Politika soċjali – Artikoli 154 u 155 TFUE – Djalogu soċjali bejn l-imsieħba soċjali fil-livell tal-Unjoni – Informazzjoni u konsultazzjoni tal-imsieħba soċjali – Ftehim konkluż mill-imsieħba soċjali – Informazzjoni u konsultazzjoni tal-uffiċjali u tal-impjegati tal-amministrazzjonijiet tal-gvernijiet ċentrali tal-Istati Membri – Rifjut tal-Kummissjoni li tissottometti lill-Kunsill proposta għal deċiżjoni li timplimenta l-ftehim – Klassifikazzjoni tal-atti li jirriżultaw mill-proċedura ta’ implimentazzjoni – Marġni ta’ diskrezzjoni tal-Kummissjoni – Grad ta’ stħarriġ ġudizzjarju – Obbligu ta’ motivazzjoni tad-deċiżjoni ta’ rifjut”

1. Permezz tal-appell tagħha, il-European Federation of Public Service Unions (EPSU) (il-Federazzjoni Ewropea tas-Sindakati tas-Servizzi Pubbliċi) titlob lill-Qorti tal-Ġustizzja tannulla s-sentenza tal-Qorti Ġenerali tal-Unjoni Ewropea tal‑24 ta’ Ottubru 2019, EPSU u Goudriaan vs Il‑Kummissjoni ( 2 ) (iktar ’il quddiem is-“sentenza appellata”), li permezz tagħha l-Qorti Ġenerali ċaħdet ir-rikors għal annullament ippreżentat mir-rikorrenti fl-ewwel istanza (EPSU u Jan Goudriaan) kontra d-deċiżjoni adottata mill-Kummissjoni Ewropea fl-ittra tagħha tal‑5 ta’ Marzu 2018 (iktar ’il quddiem id-“deċiżjoni kontenzjuża”), li permezz tagħha l-Kummissjoni rrifjutat li tippreżenta lill-Kunsill tal-Unjoni Ewropea proposta għal deċiżjoni li timplimenta ftehim konkluż bejn l-imsieħba soċjali ( 3 ) (iktar ’il quddiem il-“ftehim inkwistjoni”) ( 4 ).

2. F’din il-kawża, il-Qorti tal-Ġustizzja għandha tiddeċiedi dwar l-interpretazzjoni tal-Artikolu 155(2) TFUE. Għalkemm din ma hijiex l-ewwel darba li l-Kummissjoni opponiet għal ftehim innegozjat mill-imsieħba soċjali ( 5 ), min-naħa l-oħra din hija l-ewwel darba li l-Qorti tal-Ġustizzja ġiet adita b’tali oppożizzjoni u li hija għandha tiddeċiedi dwar is-setgħat u l-obbligi tal-Kummissjoni fil-kuntest tal-proċedura ta’ implimentazzjoni tal-ftehimiet konklużi mill-imsieħba soċjali skont din id-dispożizzjoni ( 6 ).

3. Għaldaqstant, il-Qorti tal-Ġustizzja għandha tiddetermina jekk il-Kummissjoni tistax, minbarra li tistħarreġ il-legalità tal-ftehim innegozjat mill-imsieħba soċjali u r-rappreżentattività tagħhom, teżerċita stħarriġ fir-rigward tal-opportunità tal-implimentazzjoni ta’ dan il-ftehim.

I. Il-kuntest ġuridiku

4. L-ewwel paragrafu tal-Artikolu 152 TFUE jipprevedi: “L-Unjoni Ewropea tirrikonoxxi u tippromwovi r-rwol ta’ l-imsieħba soċjali fil-livell tagħha, filwaqt li tqis id-diversità tas-sistemi nazzjonali. Għandha tiffaċilita d-djalogu bejn is-sħab soċjali, waqt li tirrispetta l-awtonomija tagħhom.”

5. L-Artikolu 153(1) TFUE jipprevedi li, bl-għan li jinkisbu l-għanijiet tal-Artikolu 151, l-Unjoni għandha ssostni u tikkompleta l-attivitajiet tal-Istati Membri f’diversi oqsma, fosthom “l-informazzjoni u l-konsultazzjoni tal-ħaddiema”.

6. L-Artikolu 154 TFUE jiddisponi: “1. Il-Kummissjoni għandha jkollha d-dmir li tippromwovi l-konsultazzjoni ta’ min imexxi u tal-ħaddiema [tal-imsieħba soċjali] fil-livell ta’ l-Unjoni u għandha tieħu l-miżuri rilevanti sabiex tiffaċilita id-djalogu ta’ bejniethom billi tassigura sostenn bilanċjat għal dawn il-partijiet. 2. B’dan il-għan, qabel ma tippreżenta proposti fil-qasam tal-politika soċjali, il-Kummissjoni għandha tikkonsulta lill-min imexxi u lill-ħaddiema dwar id-direzzjoni possibli ta’ l-azzjoni mill-Unjoni. 3. Jekk, wara din il-konsultazzjoni, il-Kummissjoni tikkonsidra li azzjoni mill-Unjoni tkun ta’ min jirrakomandaha, hi għandha tikkonsulta lill-min imexxi u l-ħaddiema dwar il-kontenut tal-proposta maħsuba. Min imexxi u l-ħaddiema għandhom iwasslu lill-Kummissjoni opinjoni jew, fejn jixraq, rakkomandazzjoni. 4. Fl-okkażjoni ta’ konsultazzjonijiet imsemmija fil-paragrafi 2 u 3, min imexxi u l-ħaddiema jistgħu jinformaw lill-Kummissjoni bix-xewqa tagħhom li jibdew il-proċess previst fl-Artikolu 155. It-tul ta’ żmien ta’ dan il-proċess m’għandux jeċċedi disa’ xhur, sakemm min imexxi u l-ħaddiema kkonċernati u l-Kummissjoni, flimkien jiddeċiedu li jestenduh.”

7. Skont l-Artikolu 155 TFUE: “1. Jekk min imexxi u l-ħaddiema [l-imsieħba soċjali] hekk jixtiequ, id-djalogu bejniethom fil-livell ta’ l-Unjoni jista’ jwassal għal relazzjonijiet kontrattwali, inkluż ftehim. 2. Il-Ftehim [Il-ftehimiet] konklużi fil-livell ta’ l-Unjoni għandhom jkunu implementati skond il-proċeduri u prattiċi speċifiċi għal min imexxi u l-ħaddiema u l-Istati Membri, jew, f’materji li huma koperti mill-Artikolu 153, fuq talba konġunta mill-partijiet firmatarji, b’deċiżjoni tal-Kunsill fuq proposta mill-Kummissjoni. Il-Parlament Ewropew għandu jiġi informat. Il-Kunsill għandu jaġixxi b’mod unanimu meta l-ftehim in kwistjoni jkun fih dispożizzjoni waħda jew aktar konnessi ma’ wieħed mill-oqsma li għalihom hija meħtieġa l-unanimità skond l-Artikolu 153(2).”

II. Il-fatti li wasslu għall-kawża

8. Il-fatti li wasslu għall-kawża ġew spjegati mill-Qorti Ġenerali fil-punti 1 sa 6 tas-sentenza appellata u jistgħu, għall-finijiet ta’ din il-proċedura, jitqassru bil-mod segwenti.

9. Permezz ta’ dokument ta’ konsultazzjoni tal‑10 ta’ April 2015 ( 7 ), il-Kummissjoni stiednet lill-imsieħba soċjali, fuq il-bażi tal-Artikolu 154(2) TFUE, sabiex jiddeċiedu dwar l-orjentazzjoni possibbli ta’ azzjoni tal-Unjoni Ewropea li tikkonċerna l-konsolidazzjoni tad-direttivi dwar l-informazzjoni u l-konsultazzjoni tal-ħaddiema. Din il-konsultazzjoni kienet tirrigwarda b’mod partikolari l-eventwali estensjoni tal-kamp ta’ applikazzjoni ta’ dawn id-direttivi għall-uffiċjali u għall-impjegati tal-amministrazzjonijiet pubbliċi tal-Istati Membri.

10. Fit‑2 ta’ Ġunju 2015, l-imsieħba soċjali fi ħdan il-kumitat ta’ djalogu soċjali għall-amministrazzjonijiet tal-gvernijiet ċentrali, jiġifieri, minn naħa, it-TUNED u, min-naħa l-oħra, l-EAPE, abbażi tal-Artikolu 154(4) TFUE, informaw lill-Kummissjoni dwar ir-rieda tagħhom li jinnegozjaw u jikkonkludu ftehim fuq il-bażi tal-Artikolu 155(1) TFUE.

11. Fil‑21 ta’ Diċembru 2015, it-TUNED u l-EAPE ffirmaw ftehim intitolat “Qafas ġenerali għall-informazzjoni u l-konsultazzjoni tal-uffiċjali u [tal-]impjegati tal-amministrazzjonijiet tal-gvernijiet ċentrali”.

12. Permezz ta’ ittra tal‑1 ta’ Frar 2016, it-TUNED u l-EAPE talbu b’mod konġunt lill-Kummissjoni sabiex tippreżenta proposta għall-implimentazzjoni tal-ftehim inkwistjoni fil-livell tal-Unjoni b’deċiżjoni tal-Kunsill tal-Unjoni Ewropea adottata abbażi tal-Artikolu 155(2) TFUE.

13. Fil‑5 ta’ Marzu 2018, il-Kummissjoni informat lit-TUNED u lill-EAPE li hija kienet iddeċidiet li tirrifjuta li tippreżenta proposta għal deċiżjoni lill-Kunsill għall-implimentazzjoni tal-ftehim inkwistjoni fil-livell tal-Unjoni.

14. Fid-deċiżjoni kontenzjuża, il-Kummissjoni indikat, essenzjalment, qabel kollox, li l-amministrazzjonijiet tal-gvernijiet ċentrali kienu suġġetti għall-awtorità tal-gvernijiet tal-Istati Membri, li huma kienu jeżerċitaw prerogattivi ta’ awtorità pubblika u li l-istruttura, l-organizzazzjoni u l-funzjonament tagħhom kienu jaqgħu kompletament fil-kompetenza tal-Istati Membri. Sussegwentement, il-Kummissjoni rrilevat li dispożizzjonijiet li jiżguraw ċertu grad ta’ informazzjoni u ta’ konsultazzjoni tal-uffiċjali u tal-impjegati ta’ dawn l-amministrazzjonijiet kienu diġà jeżistu f’diversi Stati Membri. Finalment, il-Kummissjoni kkonstatat li d-daqs tal-imsemmija amministrazzjonijiet kien jiddependi mill-grad ta’ ċentralizzazzjoni jew ta’ deċentralizzazzjoni tal-Istati Membri, b’tali mod li, fil-każ ta’ implimentazzjoni tal-ftehim inkwistjoni permezz ta’ deċiżjoni tal-Kunsill, il-livell ta’ protezzjoni tal-uffiċjali u tal-impjegati tal-amministrazzjonijiet pubbliċi jkun ivarja b’mod kunsiderevoli skont l-Istati Membri.

III. Il-proċedura quddiem il-Qorti Ġenerali u s-sentenza appellata

15. Permezz ta’ att ippreżentat fir-Reġistru tal-Qorti Ġenerali fil‑15 ta’ Mejju 2018, ir-rikorrenti ppreżentaw rikors intiż għall-annullament tad-deċiżjoni kontenzjuża.

16. Insostenn ta’ dan ir-rikors, ir-rikorrenti invokaw, essenzjalment, żewġ motivi bbażati, rispettivament, fuq żball ta’ liġi fir-rigward tal-portata tas-setgħat tal-Kummissjoni u fuq in-natura insuffiċjenti u manifestament żbaljata tal-motivi tad-deċiżjoni kontenzjuża.

17. Il-Kummissjoni Ewropea talbet iċ-ċaħda tar-rikors.

18. Permezz tas-sentenza appellata, il-Qorti Ġenerali ċaħdet ir-rikors kollu kemm hu u kkundannat lil kull parti jbati l-ispejjeż rispettivi tiegħu.

19. Wara li, fil-punti 19 sa 36 tas-sentenza appellata, eżaminat in-natura li tista’ tiġi kkontestata, fis-sens tal-Artikolu 263 TFUE, tad-deċiżjoni kontenzjuża u qieset li r-rikors kontra din id-deċiżjoni kien ammissibbli f’dan ir-rigward, il-Qorti Ġenerali rrilevat, fil-punti 37 sa 40 ta’ din is-sentenza, li parti waħda mir-rikorrenti kellha locus standi, b’tali mod li ma kienx hemm lok li tiġi eżaminata l-locus standi għar-rikorrent l-ieħor.

20. Fir-rigward tal-eżami tal-mertu ta’ dan ir-rikors, il-Qorti Ġenerali ċaħdet l-ewwel motiv tar-rikorrenti, billi tat b’mod partikolari, fil-punti 49 sa 90 tas-sentenza appellata, interpretazzjoni letterali, kuntestwali u teleoloġika tal-Artikolu 155(2) TFUE u billi eżaminat, fil-punti 91 sa 102 ta’ din is-sentenza, ir-regoli, il-prinċipji u l-għanijiet tal-Unjoni invokati mir-rikorrenti insostenn tal-interpretazzjoni tagħhom ta’ din id-dispożizzjoni. Hija kkonkludiet, fil-punt 104 tal-imsemmija sentenza, li, bir-rifjut li tippreżenta lill-Kunsill proposta għal deċiżjoni li timplimenta l-ftehim inkwistjoni, il-Kummissjoni ma wettqitx żball ta’ liġi fir-rigward tal-portata tas-setgħat tagħha.

21. Fir-rigward tat-tieni motiv tar-rikors, il-Qorti Ġenerali eżaminat, fil-punti 108 sa 140 tas-sentenza appellata, l-osservazzjoni mill-Kummissjoni tal-obbligu ta’ motivazzjoni previst fl-Artikolu 296 TFUE fid-deċiżjoni kontenzjuża u l-fondatezza tal-motivazzjoni li tinsab f’din id-deċiżjoni. Wara li stabbilixxiet li d-deċiżjoni kontenzjuża kellha tkun is-suġġett ta’ stħarriġ ristrett, il-Qorti Ġenerali qieset li d-deċiżjoni kontenzjuża kienet tissodisfa l-obbligu ta’ motivazzjoni previst fl-Artikolu 296 TFUE, sa fejn dan kien jikkonċerna s-suffiċjenza tal-motivi kif ukoll il-fondatezza tagħhom.

22. Għaldaqstant, il-Qorti Ġenerali ċaħdet ir-rikors kollu kemm hu.

IV. It-talbiet tal-partijiet u l-proċedura quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja

23. Permezz ta’ att tat‑2 ta’ Marzu 2020, J. Goudriaan innotifika lill-Qorti tal-Ġustizzja li huwa ma kienx parti għall-appell quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja.

24. Permezz tal-appell tagħha, EPSU titlob lill-Qorti tal-Ġustizzja: – tannulla s-sentenza appellata; – tannulla d-deċiżjoni kontenzjuża; u – tikkundanna lill-Kummissjoni għall-ispejjeż.

25. Il-Kummissjoni titlob: – iċ-ċaħda tal-appell; u – il-kundanna ta’ EPSU għall-ispejjeż.

26. EPSU u l-Kummissjoni għamlu s-sottomissjonijiet orali tagħhom fis-seduta tas‑26 ta’ Ottubru 2020.

V. Analiżi ġuridika

27. Dan l-appell quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja huwa maqsum f’erba’ aggravji distinti.

28. Permezz tal-ewwel aggravju tagħha, EPSU ssostni li d-direttivi adottati permezz ta’ deċiżjoni tal-Kunsill skont l-Artikolu 155(2) TFUE huma ta’ natura leġiżlattiva ( 8 ). Permezz tat-tieni aggravju tagħha, EPSU ssostni li l-Qorti Ġenerali wettqet żball ta’ liġi meta interpretat l-Artikoli 154 u 155 TFUE ( 9 ). It-tielet aggravju huwa bbażat fuq żball ta’ liġi fl-evalwazzjoni tal-grad tal-istħarriġ ġudizzjarju eżerċitat mill-Qorti Ġenerali ( 10 ). Permezz tar-raba’ aggravju tagħha, EPSU ssostni li l-Qorti Ġenerali wettqet żball meta kkonfermat il-legalità tal-espożizzjoni tal-motivi li jinsabu fid-deċiżjoni kontenzjuża ( 11 ).

29. Nipproponi, fl-ewwel lok, li jiġu analizzati flimkien l-ewwel u t-tieni aggravju, li huma intrinsikament marbuta u jirrigwardaw, essenzjalment, l-interpretazzjoni allegatament żbaljata tal-Artikoli 154 u 155 TFUE. Fit-tieni lok, għandhom jiġu eżaminati t-tielet u r-raba’ aggravju fl-ordni li ġew ippreżentati fih.

A. Fuq l-ewwel u t-tieni aggravju, ibbażati fuq l-interpretazzjoni żbaljata tal-Artikoli 154 u 155 TFUE

1. L-argumenti tal-partijiet

30. Fl-ewwel lok, EPSU tikkritika lill-Qorti Ġenerali li ċaħdet indebitament l-ewwel motiv tagħha, sa fejn hija qieset b’mod żbaljat li d-direttivi adottati permezz ta’ deċiżjoni tal-Kunsill skont l-Artikolu 155(2) TFUE huma ta’ natura mhux leġiżlattiva ( 12 ).

31. F’dan ir-rigward, qabel kollox, EPSU ssostni li l-konsegwenzi tad-direttivi adottati permezz ta’ deċiżjoni tal-Kunsill skont l-Artikolu 155(2) TFUE ma humiex differenti minn dawk tad-direttivi adottati skont l-Artikolu 153 TFUE. Sussegwentement, il-Qorti Ġenerali allegatament, b’mod żbaljat, ibbażat fuq l-aspetti proċedurali u fuq il-klassifikazzjoni tal-att adottat skont l-Artikolu 155(2) TFUE, minflok ma ffokat fuq l-effetti sostanzjali tiegħu ( 13 ). Finalment, EPSU ssostni li l-proċedura prevista f’din id-dispożizzjoni tikkostitwixxi proċedura leġiżlattiva speċjali fis-sens tal-Artikolu 289(2) TFUE. F’dan ir-rigward, ir-riferiment għas-sentenza tas‑6 ta’ Settembru 2017, Is‑Slovakkja u L‑Ungerija vs Il‑Kunsill ( 14 ) ma jistax ikun rilevanti u ma jistax ineħħi n-natura essenzjalment leġiżlattiva tal-miżuri adottati bl-applikazzjoni tal-Artikolu 155(2) TFUE.

32. Fit-tieni lok, EPSU ssostni li l-interpretazzjoni tal-Artikoli 154 u 155 TFUE mogħtija mill-Qorti Ġenerali hija żbaljata fil-liġi fir-rigward, b’mod partikolari, tas-setgħat mogħtija lill-Kummissjoni fil-proċedura relatata mal-implimentazzjoni tal-ftehimiet konklużi bejn l-imsieħba soċjali fil-livell tal-Unjoni bl-applikazzjoni ta-Artikolu 155(2) TFUE.

33. Minn naħa, fir-rigward tal-interpretazzjoni letterali, EPSU ssostni li t-termini “intervient”, fil-verżjoni Franċiża, u “shall be implemented”, fil-verżjoni Ingliża, li jinsabu fl-Artikolu 155(2) TFUE, huma imperattivi, u ma jħallu l-ebda setgħa diskrezzjonali lill-Kummissjoni dwar l-għażla li tipproponi lill-Kunsill il-ftehim imsemmi f’din id-dispożizzjoni. Minn dan jirriżulta li l-Qorti Ġenerali allegatament wettqet żball fl-interpretazzjoni tagħha tan-natura tal-kompetenzi tal-Kummissjoni ( 15 ). Skont EPSU, hija l-Kummissjoni li, fi tmiem stħarriġiet tal-legalità tal-ftehim u tar-rappreżentattività tal-imsieħba soċjali li nnegozjaw dan il-ftehim, għandha tipproponih lill-Kunsill.

34. Min-naħa l-oħra, fir-rigward tal-interpretazzjoni kuntestwali u teleoloġika tal-Artikoli 154 u 155 TFUE ( 16 ), meta l-Kummissjoni tiġi adita b’talba konġunta sabiex timplimenta ftehim skont l-Artikolu 155(2) TFUE, tkun ir-responsabbiltà tagħha li tippreżenta proposta lill-Kunsill u tkun ir-responsabbiltà ta’ dan tal-aħħar li jiddeċiedi jekk għandux jiġi adottat il-ftehim inkwistjoni. Fis-sentenza appellata, il-Qorti Ġenerali allegatament wessgħet ir-rwol tal-Kummissjoni għad-detriment tar-rwol tal-imsieħba soċjali u ta’ dak tal-Kunsill. B’dan il-mod, hija allegatament wettqet applikazzjoni ħażina tas-sentenza tal‑14 ta’ April 2015, Il‑Kunsill vs Il‑Kummissjoni ( 17 ), li minnha jirriżulta li jeżistu każijiet fejn il-Kummissjoni hija marbuta, skont id-dritt tal-Unjoni, tippreżenta proposta ta’ att leġiżlattiv.

35. EPSU hija tal-opinjoni li l-Qorti Ġenerali wettqet ukoll żball ta’ liġi meta ħadet inkunsiderazzjoni l-Artikolu 17(1) u (2) TUE ( 18 ). Din id-dispożizzjoni ma tistax issaħħaħ is-setgħat tal-Kummissjoni meta t-Trattat UE jew it-Trattat FUE jillimitawhom b’mod speċifiku, u dan ikun il-każ b’mod partikolari tal-Artikoli 154 u 155 TFUE. B’mod sussidjarju, EPSU ssostni li, kieku kellu jitqies li l-atti adottati skont l-Artikolu 155(2) TFUE ma humiex atti leġiżlattivi, l-Artikolu 17(2) TUE ma jkunx applikabbli, b’tali mod li l-Qorti Ġenerali wettqet żball ( 19 ) meta kkonkludiet li t-tieni fażi ta’ din id-dispożizzjoni kienet issaħħaħ is-setgħat tal-Kummissjoni.

36. Il-Qorti Ġenerali allegatament iddeskriviet b’mod żbaljat ukoll il-funzjonament tal-proċeduri msemmija fl-Artikoli 154 u 155 TFUE ( 20 ). F’dan ir-rigward, EPSU tirrileva, qabel kollox, li l-proċedura ta’ konsultazzjoni hija mibdija mill-Kummissjoni fl-eżerċizzju tad-dritt tagħha ta’ inizjattiva. Sussegwentement, għall-kuntrarju ta’ dak li tindika s-sentenza appellata, din l-istituzzjoni ma tirkuprax il-kontroll tal-proċedura sabiex tivverifika l-fondatezza tal-ftehim innegozjat mill-imsieħba soċjali. Finalment, il-Qorti Ġenerali allegatament naqset milli tenfasizza li t-tul tal-proċess huwa limitat għal disa’ xhur.

37. Barra minn hekk, EPSU tikkritika lill-Qorti Ġenerali li wettqet applikazzjoni ħażina tas-sentenza tas‑17 ta’ Ġunju 1998, UEAPME vs Il‑Kunsill ( 21 ), li minnha jirriżulta li s-setgħat tal-Kummissjoni huma limitati għall-istħarriġ tar-rappreżentattività jew tal-legalità, peress li l-istħarriġ tal-opportunità ma huwiex imsemmi f’din is-sentenza. Minn dan jirriżulta li l-Kummissjoni ma għandha l-ebda setgħa “politika” diskrezzjonali ( 22 ). Il-Qorti Ġenerali allegatament, fil-punt 76 tas-sentenza appellata, żnaturat l-argument ta’ EPSU. Finalment, minn din is-sentenza jirriżulta li r-rwol u s-setgħat tal-Parlament huma differenti u komplementari għal dawk tal-imsieħba soċjali ( 23 ).

38. Il-Kummissjoni tikkonkludi li l-ewwel aggravju huwa ineffettiv u, fi kwalunkwe każ, bħat-tieni aggravju, huwa infondat.

2. Evalwazzjoni

39. L-ewwel u t-tieni aggravju huma bbażati, essenzjalment, fuq żbalji ta’ liġi li l-Qorti Ġenerali allegatament wettqet fl-interpretazzjoni tagħha tal-Artikoli 154 u 155 TFUE, b’mod partikolari, dwar ir-rwol tal-Kummissjoni fil-kuntest tal-proċedura prevista fl-Artikolu 155(2) TFUE.

a) Fuq in-natura allegatament ineffettiva tal-ewwel aggravju

40. Il-Kummissjoni tqis li EPSU ma tispjegax ir-raġunijiet għalfejn il-klassifikazzjoni allegatament żbaljata tal-atti ġuridiċi adottati skont l-Artikolu 155(2) TFUE kellha rwol determinanti fiċ-ċaħda tal-ewwel motiv tar-rikors li hija ppreżentat quddiem il-Qorti Ġenerali u, konsegwentement, kellha importanza fiċ-ċaħda ta’ dan ir-rikors.

41. Il-kwistjoni li tinsab fil-qalba ta’ din il-kawża hija dik dwar jekk il-Qorti Ġenerali kkonfermatx ġustament id-deċiżjoni tal-Kummissjoni li tirrifjuta li tipproponi lill-Kunsill l-implimentazzjoni tal-ftehim konkluż bejn l-imsieħba soċjali. Peress li din hija deċiżjoni ta’ rifjut u ma ġiet ippreżentata l-ebda proposta lill-Kunsill f’dan ir-rigward, id-dubji li tqajjem il-Kummissjoni dwar in-neċessità li jiġi ddeterminat it-tip ta’ att li kellu jirriżulta mill-proċedura skont l-Artikolu 155(2) TFUE jidhru, prima facie, fondati, peress li tali kwistjoni għandha natura ipotetika fid-dawl taċ-ċirkustanzi inkwistjoni.

42. Madankollu, għandu jiġi ammess li, fis-sentenza appellata, il-Qorti Ġenerali eżaminat il-karatteristiċi tal-proċedura prevista fl-Artikolu 155(2) TFUE u n-natura tal-miżuri adottati mill-Kunsill. Fil-fatt, il-Qorti Ġenerali bdiet tali eżami fil-parti tas-sentenza appellata dwar l-interpretazzjoni kuntestwali ta’ din id-dispożizzjoni ( 24 ). Skont ġurisprudenza stabbilita, l-ilmenti kontra l-motivi superfluwi ta’ deċiżjoni tal-Qorti Ġenerali ma jistgħux iwasslu għall-annullament ta’ din id-deċiżjoni u għaldaqstant huma ineffettivi ( 25 ). Issa, f’dan il-każ, il-Qorti Ġenerali bbażat fuq din il-parti sabiex tasal għall-konklużjoni tagħha dwar ir-rwol tal-Kummissjoni skont din id-dispożizzjoni.

43. Għal dawn ir-raġunijiet, u bl-applikazzjoni tal-prinċipju in dubio pro actione ( 26 ), inqis neċessarju li nipproċedi għal eżami tal-mertu tal-ewwel aggravju mqajjem minn EPSU, li għandu jiġi analizzat flimkien mat-tieni aggravju, peress li dawn iż-żewġ aggravji huma marbuta mill-qrib.

b) Fuq il-mertu

44. Meta l-imsieħba soċjali jiġu kkonsultati mill-Kummissjoni, huma jistgħu jinnotifikaw lil din tal-aħħar ir-rieda tagħhom li jikkonkludu bejniethom ftehim fil-livell tal-Unjoni, konformement mal-proċess previst fl-Artikolu 155 TFUE, f’qasam wieħed jew iktar imsemmija fl-Artikolu 153 TFUE. Fir-rigward tal-implimentazzjoni ta’ dan il-ftehim fil-livell tal-Unjoni, din issir, konformement mal-ewwel subparagrafu tal-Artikolu 155(2) TFUE, fuq talba konġunta tal-partijiet, fuq proposta tal-Kummissjoni u fuq deċiżjoni tal-Kunsill. F’din il-kawża, huwa stabbilit li l-ftehim inkwistjoni jaqa’ taħt il-qasam imsemmi fl-Artikolu 153(1)(e) TFUE u li dan jista’, bħala prinċipju, jiġi implimentat fil-livell tal-Unjoni. It-tilwima tirrigwarda l-kwistjoni dwar jekk il-proposta magħmula mill-Kummissjoni, bl-applikazzjoni ta’ din id-dispożizzjoni, hijiex att diskrezzjonali u x’inhi l-portata eventwali ta’ dan il-marġni ta’ diskrezzjoni. EPSU hija tal-opinjoni li, meta tiġi msejħa sabiex tiddeċiedi li tissottometti jew le proposta lill-Kunsill, il-Kummissjoni tista’ tistħarreġ biss il-legalità tal-ftehim konkluż mill-imsieħba soċjali u r-rappreżentattività tagħhom. Il-Kummissjoni, min-naħa l-oħra, tqis li hija għandha l-kompetenza, minbarra ż-żewġ stħarriġiet imsemmija iktar ’il fuq, sabiex tiddeċiedi dwar l-opportunità tal-implimentazzjoni tal-ftehim fil-livell tal-Unjoni.

45. Għalhekk, il-kwistjoni prinċipali ta’ din il-kawża tirrigwarda l-kwistjoni dwar jekk, fl-assenza ta’ elementi li jqiegħdu f’dubju l-legalità tal-ftehim konkluż bejn l-imsieħba soċjali u r-rappreżentattività tal-partijiet firmatarji ta’ dan il-ftehim, il-Kummissjoni hijiex marbuta mit-talba konġunta tagħhom u, għaldaqstant, obbligata tipproponi lill-Kunsill l-implimentazzjoni ta’ dan il-ftehim fil-livell tal-Unjoni. Sabiex tingħata tweġiba għal din il-mistoqsija, hemm lok, skont ġurisprudenza stabbilita tal-Qorti tal-Ġustizzja, kif fakkret il-Qorti Ġenerali fis-sentenza appellata ( 27 ), li jittieħdu inkunsiderazzjoni mhux biss il-kliem tal-Artikolu 155(2) TFUE, iżda wkoll il-kuntest tiegħu u l-għanijiet li għandhom jintlaħqu minn din id-dispożizzjoni ( 28 ). B’kunsiderazzjoni ta’ dan u kif irrilevajt fil-punt 41 ta’ dawn il-konklużjonijiet, filwaqt li tipproċedi għal interpretazzjoni letterali, kuntestwali u teleoloġika ta’ din id-dispożizzjoni bl-għan li tiddetermina l-portata tas-setgħat tal-Kummissjoni u tan-natura tal-att adottat skont din l-istess dispożizzjoni, hija l-Qorti tal-Ġustizzja li għandha tiddetermina jekk l-interpretazzjoni adottata mill-Qorti Ġenerali hijiex ivvizzjata bi żball.

1) Interpretazzjoni letterali

46. EPSU tikkunsidra, essenzjalment, li l-użu tal-espressjoni Ingliża “shall be implemented” li tinsab fl-Artikolu 155(2) TFUE hija ekwivalenti għal impożizzjoni fuq il-Kummissjoni ta’ obbligu li ma jħallilha l-ebda marġni ta’ diskrezzjoni sabiex tiddeċiedi dwar l-opportunità li tipproponi jew le lill-Kunsill test approvat mill-imsieħba soċjali.

47. Dan l-argument, fil-fehma tiegħi, ma jistax jirnexxi fil-livell letterali għar-raġunijiet esposti iktar ’il quddiem.

48. F’dan ir-rigward, huwa importanti li wieħed iżomm f’moħħu li, skont prattika redazzjonali leġiżlattiva komunement aċċettata, id-dikjarazzjonijiet legali huma ġeneralment imfassla fl-indikattiv, sakemm l-għan li għandu jintlaħaq mir-regola kkonċernata ma jeħtieġx l-użu ta’ mod verbali ieħor. Peress li l-użu tal-indikattiv fid-dikjarazzjonijiet legali huwa r-regola, mis-sempliċi użu ta’ dan il-mod ma jistax jiġi dedott li l-verb inkwistjoni jesprimi obbligu jew imperattiv ( 29 ) fil-konfront tad-destinatarji tar-regola kkonċernata ( 30 ). Dan jidhirli li huwa l-każ fir-rigward tal-formulazzjoni tal-Artikolu 155(2) TFUE. Għal dawn ir-raġunijiet, l-espressjoni li għandha tiġi interpretata għandha tiġi eżaminata bit-teħid inkunsiderazzjoni tad-dispożizzjoni li tinsab fiha.

49. Għan dan il-għan, mill-formulazzjoni tal-Artikolu 155(2) TFUE jirriżulta li l-ftehimiet konklużi fil-livell tal-Unjoni għandhom jkunu implimentati skont il-proċeduri u prattiki speċifiċi għall-imsieħba soċjali u għall-Istati Membri, jew, f’materji li huma koperti mill-Artikolu 153 TFUE ( 31 ), fuq talba konġunta mill-partijiet firmatarji, b’deċiżjoni tal-Kunsill fuq proposta mill-Kummissjoni. Il-kliem “intervient”, fil-verżjoni Franċiża, u “shall be implemented”, fil-verżjoni Ingliża, li jinsab f’din id-dispożizzjoni, huwa relatat maż-żewġ ipoteżijiet previsti f’dan il-paragrafu 2 u jikkostitwixxi, kif irrilevat il-Qorti Ġenerali fil-punti 58 u 59 tas-sentenza appellata, formulazzjoni maħsuba sabiex tesprimi n-natura esklużiva ta’ dawn iż-żewġ proċeduri bl-għan tal-implimentazzjoni tal-ftehim, jiġifieri fil-livell nazzjonali, jew fil-livell tal-Unjoni. Jidhirli li l-verżjonijiet lingwistiċi l-oħra ( 32 ) huma saħansitra iktar ċari dwar il-fatt li l-Artikolu 155(2) TFUE jiddeskrivi, b’mod eżawrjenti, iż-żewġ possibbiltajiet li jistgħu jintgħażlu għall-implimentazzjoni tal-ftehim konkluż bejn l-imsieħba soċjali. Minn dan isegwi li d-dritt tal-Unjoni ma jirrikonoxxi l-ebda implimentazzjoni oħra tal-ftehimiet konklużi mill-imsieħba soċjali ħlief iż-żewġ possibbiltajiet alternattivi msemmija iktar ’il fuq.

50. Barra minn hekk, inqis li l-Qorti Ġenerali rrilevat ġustament fil-punt 62 tas-sentenza appellata li l-kliem “intervient”, fil-verżjoni Franċiża, u “shall be implemented”, fil-verżjoni Ingliża, huwa relatat kemm mad-“deċiżjoni tal-Kunsill” kif ukoll mal-“proposta mill-Kummissjoni”. Mill-istruttura grammatikali tal-ewwel sentenza tal-Artikolu 155(2) TFUE jirriżulta li ma huwiex possibbli li din id-dispożizzjoni tiġi interpretata bħala li tinkludi fl-istess ħin, minn naħa, l-obbligu għall-Kummissjoni li tipproponi l-implimentazzjoni tal-ftehim konkluż bejn is-sħab soċjali u, min-naħa l-oħra, is-setgħa diskrezzjonali tal-Kunsill li jiddeċiedi jekk jadottax deċiżjoni dwar implimentazzjoni ta’ dan il-ftehim. L-interpretazzjoni kuntrarja, jiġifieri dik li tgħid li l-Kunsill ikun obbligat jimplimenta ftehim tal-imsieħba soċjali u li jadotta d-deċiżjoni inkwistjoni, ixxejjen għalkollox, fil-fehma tiegħi, is-sens tat-tieni paragrafu li jirregola l-vot fi ħdan il-Kunsill ( 33 ).

51. Konsegwentement, ikun impossibbli li l-kliem tal-Artikolu 155(2) TFUE jiġi interpretat bħala li jrendi obbligatorja għall-Kummissjoni l-proposta lill-Kunsill tal-ftehim innegozjat mill-imsieħba soċjali. Barra minn hekk, għandu jiġi rrilevat li l-espressjoni “fuq proposta mill-Kummissjoni” li tinsab fl-Artikolu 155(2) TFUE tippreċiża b’mod espliċitu li l-Kummissjoni tipproponi l-ftehim inkwistjoni lill-Kunsill, bil-proposta tkun, fil-fehma tiegħi, att diskrezzjonali li jibda l-proċedura inkwistjoni, li fin-nuqqas tagħha l-Kunsill ma jistax jaġixxi bl-applikazzjoni ta’ din id-dispożizzjoni ( 34 ). Il-possibbiltà għall-Kummissjoni li ma tipproponix lill-Kunsill l-implimentazzjoni tal-ftehim bejn l-imsieħba soċjali ma hijiex, essenzjalment, ikkontestata minn EPSU. Fil-fatt, hija ammettiet, kemm fl-appell tagħha kif ukoll matul is-seduta, li din l-istituzzjoni għandha l-kompetenza sabiex twettaq stħarriġ tal-legalità tal-ftehim konkluż mill-imsieħba soċjali u tar-rappreżentattività ta’ dawn tal-aħħar, b’dawn iż-żewġ stħarriġiet ikunu jistgħu jwasslu għal rifjut tal-Kummissjoni li tissottometti lill-Kunsill proposta bl-għan tal-adozzjoni ta’ deċiżjoni minnha. Barra minn hekk, EPSU tqis li tali possibbiltà hija kkombinata minn kundizzjonijiet li bl-ebda mod ma huma previsti minn din id-dispożizzjoni. Għalhekk, inqis li l-qari li għamlet EPSU tal-Artikolu 155(2) TFUE, li jidher li huwa bbażat fuq qari żbaljat tas-sentenza tal-Qorti Ġenerali tas‑17 ta’ Ġunju 1998, UEAPME vs Il‑Kunsill, T‑135/96 ( 35 ), għar-raġunijiet li sejrin jiġu esposti fil-punti 59 sa 72 ta’ dawn il-konklużjonijiet, huwa manifestament inkoerenti u jmur kontra l-formulazzjoni ta’ din id-dispożizzjoni. Għar-raġunijiet preċedenti, jien tal-opinjoni li l-possibbiltà għall-Kummissjoni, prevista fl-Artikolu 155(2) TFUE, li tipproponi jew le lill-Kunsill l-implimentazzjoni ta’ ftehim konkluż bejn imsieħba soċjali ma tistax tkun att diskrezzjonali li jinkludi evalwazzjoni prospettiva tal-opportunità tal-aspetti kollha relatati miegħu.

52. Għall-finijiet ta’ kompletezza, nosserva li l-Artikolu 155(2) TFUE juża l-kelma “deċiżjoni”, mingħajr ma jipprovdi iktar preċiżazzjoni dwar il-klassifikazzjoni ta’ dan l-att adottat mill-Kunsill ( 36 ). Għalkemm din il-kelma teoretikament tista’ tiġi estiża stricto sensu jew lato sensu, fejn dan tal-ewwel jirreferi għad-definizzjoni li tinsab fl-Artikolu 288 TFUE ( 37 ), li jgħid li d-“deċiżjoni għandha torbot fl-intier tagħha” u, “[d]eċiżjoni li tispeċifika lil min hija indirizzata għandha torbot lil dawn biss”, u t-tieni wieħed jimplika kull att li jipproduċi effetti legali ( 38 ), huwa komunement aċċettat, fil-kummentarji, li dawn huma, f’dan il-każ, deċiżjonijiet sui generis li għandhom effett vinkolanti erga omnes ( 39 ) u li jorbtu lill-Istati Membri dwar ir-riżultati li għandhom jinkisbu ( 40 ). Fil-prattika istituzzjonali, il-ftehimiet konklużi mill-imsieħba soċjali u adottati mill-Kunsill fil-livell tal-Unjoni ħadu l-forma ta’ direttivi li jirrigwardaw l-implimentazzjoni tal-ftehim konkluż mill-imsieħba soċjali ( 41 ).

53. Konsegwentement, mill-interpretazzjoni letterali tal-Artikolu 155(2) TFUE jirriżulta li l-approċċ irrakkomandat minn EPSU jmur lil hinn mil-limiti grammatikali stabbiliti minn din id-dispożizzjoni.

2) Il-ġenesi tal-proċedura prevista fl-Artikolu 155(2) TFUE

54. L-approċċ irrakkomandat minn EPSU, fil-fehma tiegħi, huwa inkompatibbli mal-ġenesi tad-djalogu soċjali fil-livell tal-Unjoni, peress li dan id-djalogu kien ġie żviluppat, sa mill-oriġini tiegħu, minn naħa, b’mod awtonomu fir-rigward tal-ordinamenti ġuridiċi tal-Istati Membri ( 42 ) u, min-naħa l-oħra, taħt l-awspiċji tal-Kummissjoni ( 43 ).

55. Qabel kollox, l-Att Uniku Ewropew ( 44 ), li żied l-Artikolu 118b fit-Trattat KEE, li kien jipprevedi li “l-Kummissjoni għandha tipprova tiżviluppa d-djalogu bejn min imexxi u l-ħaddiema [l-imsieħba soċjali] fuq livell Ewropew, li jista’, jekk iż-żewġ naħat iqisu xierqa, iwassal għal relazzjonijiet kuntrattwali”. B’dan il-mod, l-Att Uniku Ewropew ta, b’mod partikolari, lill-Kummissjoni l-kompitu li tiżviluppa u tippromwovi d-djalogu soċjali fil-livell Komunitarju. Fil-prattika, f’dan iż-żmien, ir-rwol tal-Kummissjoni jmur ferm iktar lil hinn minn dak ta’ arbitru sempliċi jew ta’ medjatur ( 45 ), fejn l-imsieħba soċjali jaġixxu fuq l-inizjattiva tagħhom.

56. Sussegwentement, l-Artikoli 154 u 155 TFUE jisiltu l-oriġini tagħhom mill-Artikoli 3 u 4 tal-Ftehim fuq il-politika soċjali ( 46 ), li kien ġie inkorporat fid-dritt Komunitarju mill-Protokoll Nru 14 fuq il-politika soċjali tat-Trattat ta’ Maastricht (iktar ’il quddiem il-“Ftehim fuq il-politika soċjali”) ( 47 ), li min-naħa tiegħu għandu bħala oriġini l-Ftehim fuq il-politika soċjali konkluż bejn l-imsieħba soċjali ( 48 ). Il-kapijiet tal-Istat u tal-gvern, imlaqqgħa fil-Konferenza Intergovernattiva ta’ Maastricht f’Diċembru 1991, meta adottaw il-Ftehim fuq il-politika soċjali, ħassru s-silta li kien fih li kienet tippreċiża li l-ftehimiet bejn l-imsieħba soċjali kellhom jiġu implimentati “kif kienu ġew konklużi” ( 49 ). Dan it-tħassir jindika, fil-fehma tiegħi, li l-kapijiet tal-Istat u tal-gvern, sa mill-bidu, xtaqu li l-istituzzjonijiet jeżerċitaw stħarriġ fuq il-kontenut tal-ftehim innegozjat mill-imsieħba soċjali u l-implimentazzjoni fil-livell tal-Unjoni.

57. Finalment, il-funzjoni ta’ promotur tal-Kummissjoni fil-qasam tad-djalogu soċjali tirriżulta b’mod impliċitu mill-komunikazzjonijiet li din l-istituzzjoni ppubblikat dwar, b’mod partikolari, l-applikazzjoni tad-dispożizzjonijiet imsemmija iktar ’il fuq ( 50 ). Fil-fatt, sa mill-oriġini tiegħu, id-djalogu soċjali ma kienx sempliċement purament negozjar kollettiv, iżda kien marbut intrinsikament mal-inizjattiva tal-Kummissjoni ( 51 ).

58. Fil-qosor, kemm il-ġenesi tal-Artikoli 154 u 155 TFUE kif ukoll il-komunikazzjonijiet ippubblikati mill-Kummissjoni jindikaw li r-rwol tagħha fl-implimentazzjoni tal-ftehimiet konklużi bejn imsieħba soċjali ma jistax jitnaqqas għas-sempliċi kwalità ta’ emissarju inkarigat li jissottometti l-ftehimiet lill-Kunsill għall-adozzjoni tagħhom, mingħajr ma jkollha l-ebda kompetenza sabiex tevalwa l-opportunità tal-implimentazzjoni tagħhom fil-livell tal-Unjoni.

3) L-interpretazzjoni sistematika

i) L-interpretazzjoni tal-Artikolu 155(2) TFUE moqri flimkien mad-dispożizzjonijiet tal-Artikoli 154 u 155 TFUE

59. L-Artikoli 154 u 155 TFUE, meqjusa flimkien, jikkostitwixxu bażijiet legali speċifiċi bl-għan li jingħataw bidu u jiġu adottati azzjonijiet tal-Unjoni fil-qasam tal-politika soċjali. B’differenza mill-oqsma l-oħra previsti mit-Trattati, l-implimentazzjoni ta’ dan il-qasam fil-livell tal-Unjoni teħtieġ u tiffavorixxi djalogu permanenti bejn, minn naħa, il-Kummissjoni u, min-naħa l-oħra, l-imsieħba soċjali. Għal dan l-għan, l-Artikolu 154 TFUE jipprevedi, b’mod partikolari, mekkaniżmu ta’ konsultazzjoni ta’ dawn tal-aħħar, li b’mod partikolari għandu bħala korollarju r-rikonoxximent tar-rwol u tal-indipendenza tal-imsieħba soċjali fir-rigward tal-adozzjoni tal-miżura xierqa.

60. Fir-rigward tal-konsultazzjoni, l-Artikolu 154(2) TFUE jipprevedi li l-Kummissjoni, qabel ma tippreżenta proposti fil-qasam tal-politika soċjali, għandha tikkonsulta lill-imsieħba soċjali dwar id-direzzjoni possibbli ta’ azzjoni mill-Unjoni. Sussegwentement, skont l-Artikolu 154(3) TFUE, jekk, wara din l-ewwel konsultazzjoni, il-Kummissjoni tikkunsidra li azzjoni mill-Unjoni tkun ta’ min jirrakkomandaha, hija għandha tikkonsulta lill-imsieħba soċjali mill-ġdid dwar il-kontenut tal-proposta maħsuba ( 52 ).

61. Huwa importanti li jiġi enfasizzat li din l-ewwel konsultazzjoni prevista fl-Artikolu 154(2) TFUE għandha natura ġenerali u ma tippreġudikax id-deċiżjoni ulterjuri tal-Kummissjoni li tissottometti jew le proposta speċifika fil-qasam tal-politika soċjali. Għalhekk, din il-konsultazzjoni tal-imsieħba soċjali ma għandha l-ebda effett fuq is-setgħa diskrezzjonali tal-Kummissjoni meta din tirrigwarda l-preżentata lill-Kunsill ta’ proposti għal atti legali li għandhom jiġu adottati. Fil-fatt, skont l-Artikolu 154(3) TFUE, il-Kummissjoni għandha tibda t-tieni konsultazzjoni tal-imsieħba soċjali biss jekk hija “tikkonsidra li azzjoni mill-Unjoni tkun ta’ min jirrakomandaha”.

62. Min-naħa l-oħra, jekk il-proċess ta’ riflessjoni tal-Kummissjoni jwassal għall-konklużjoni li azzjoni tal-Unjoni ma tkunx ta’ min jirrakkomandaha, kemm mill-paragrafu 2 kif ukoll mill-paragrafu 3 tal-Artikolu 154 TFUE jirriżulta li l-konsultazzjoni mwettqa sa dak iż-żmien mal-imsieħba soċjali tibqa’ ineffettiva għall-finijiet ta’ tali azzjoni eventwali.

63. Dawn iż-żewġ tipi ta’ konsultazzjonijiet jistgħu jwasslu, skont l-Artikolu 154(4) TFUE, sabiex il-kompitu li jitfassal il-kontenut materjali tal-miżuri kkonċernati jiġi ttrasferit lill-imsieħba soċjali ( 53 ). Innegozjat bejn l-imsieħba soċjali, protagonisti tad-djalogu soċjali, tali tfassil jitwettaq b’mod awtonomu fil-konfront tal-istituzzjonijiet tal-Unjoni. Din id-dispożizzjoni tipprevedi, fil-fatt, li l-imsieħba soċjali jistgħu jinformaw lill-Kummissjoni bix-xewqa tagħhom li jibdew negozjati, u dan jista’ jwassal għall-konklużjoni ta’ ftehim bejniethom, iżda mhux neċessarjament. Matul dawn in-negozjati, l-imsieħba soċjali ma jkollhomx iktar rwol konsultattiv, iżda jkollhom rwol attiv fl-adozzjoni ta’ miżuri ta’ politika soċjali filwaqt li l-Kummissjoni tirtira temporanjament minn dan ir-rwol favur l-imsieħba soċjali. Sabiex jiġi evitat li l-inizjattiva meħuda minn dawn tal-aħħar twassal għal paraliżi ġenerali fil-qasam li jkun is-suġġett tan-negozjati, pereżempju minħabba l-fatt li dawn jiġġebbdu fit-tul jew l-imsieħba soċjali ma jaslux għal ftehim f’terminu raġonevoli, filwaqt li azzjoni tkun neċessarja sabiex tittieħed fil-qasam inkwistjoni, l-Artikolu 154(4) TFUE jipprovdi li l-proċess ta’ negozjati ma jistax, bħala prinċipju, jaqbeż id-disa’ xhur ( 54 ). Għalkemm din id-dispożizzjoni ma tippreċiżax dan b’mod espliċitu, minnha jirriżulta li, fl-iskadenza ta’ dan it-terminu, il-Kummissjoni tirkupra s-setgħa ta’ kontroll tal-proċessi kollha, inkluża s-setgħa li tfassal hija stess il-proposti rilevanti fil-qasam tal-politika soċjali kkonċernat.

64. Għalhekk, l-Artikoli 154 u 155 TFUE jirregolaw aspetti differenti tal-istess proċess deċiżjonali li huwa maħsub għat-tfassil ta’ miżuri ta’ politika soċjali, kif juri r-riferiment għat-tieni dispożizzjoni li jinsab f’dik tal-ewwel. Għalkemm, formalment, dawn iż-żewġ dispożizzjonijiet jikkostitwixxu żewġ bażijiet legali distinti, peress li jistgħu jwasslu għall-adozzjoni tal-istess miżura, jien tal-opinjoni li għandhom jiġu eżaminati flimkien. Mill-kombinazzjoni ta’ dawn id-dispożizzjonijiet jirriżulta li, minkejja l-ispeċifiċitajiet imsemmija iktar ’il fuq, dawn ma għandhomx bħala effett li jċaħħdu lill-Kummissjoni mir-rwol “klassiku” tagħha fil-qasam tal-politika soċjali, li huwa rifless, b’mod partikolari, fl-eżerċizzju tas-setgħa tagħha ta’ inizjattiva permezz ta’ proposti ppreżentati sabiex tippromwovi l-interess ġenerali tal-Unjoni, fis-sens tal-Artikolu 17(1) TUE.

65. Mill-qari kkombinat tal-Artikoli 154 u 155 TFUE jirriżulta li l-proċeduri previsti f’dawn id-dispożizzjonijiet iseħħu taħt l-awspiċji tal-Kummissjoni, ħlief għall-fażi ta’ negozjati, li matulha l-intervent tal-Kummissjoni jiġi sospiż. Kif indikat ġustament il-Qorti Ġenerali ( 55 ), il-fatt li, skont l-Artikolu 155(2) TFUE, il-Kunsill jaġixxi “fuq proposta” mill-Kummissjoni jimplika li, filwaqt li n-negozjar u l-konklużjoni tal-ftehim jaqgħu esklużivament fil-kompetenza tal-imsieħba soċjali kkonċernati, il-Kummissjoni tirkupra mill-ġdid il-kontroll tal-proċedura meta huma jitolbu b’mod konġunt l-implimentazzjoni tiegħu fil-livell tal-Unjoni, u hija l-Kummissjoni li għandha teżamina jekk ikunx hemm lok li tippreżenta jew le proposta lill-Kunsill ( 56 ). Għall-kuntrarju ta’ dak li jidher li qiegħda ssostni EPSU fl-appell tagħha, is-setgħa tal-Kummissjoni li tniedi konsultazzjonijiet mal-imsieħba soċjali fis-sens tal-Artikolu 154 TFUE ma tistax tiġi assimilata mas-setgħa tagħha li tadotta proposti sabiex tiżgura implimentazzjoni ta’ ftehim konkluż bejn l-imsieħba soċjali skont l-Artikolu 155(2) TFUE.

66. Inqis li l-approċċ ta’ EPSU li jgħid li l-Kummissjoni, meta tiġi msejħa tiddetermina, skont l-Artikolu 155(2) TFUE, jekk ikunx hemm lok li tipproponi l-implimentazzjoni, fil-livell tal-Unjoni, ta’ ftehim konkluż bejn l-imsieħba soċjali, tista’ twettaq biss stħarriġ tal-legalità ta’ dan il-ftehim u tar-rappreżentattività tal-imsieħba soċjali, jibbaża, kif enfasizzajt diġà fil-kuntest ta’ dawn il-konklużjonijiet ( 57 ), fuq qari żbaljat tas-sentenza tas‑17 ta’ Ġunju 1998, UEAPME vs Il‑Kunsill ( 58 ). Qabel kollox, għandu jiġi osservat li l-elementi fattwali ta’ dik il-kawża kienu sostanzjalment differenti minn dawk esposti lill-Qorti tal-Ġustizzja fil-kuntest ta’ din il-kawża. Fil-fatt, minn din is-sentenza jirriżulta li, għall-kuntrarju ta’ din il-kawża, il-Kummissjoni kienet ipproponiet lill-Kunsill l-implimentazzjoni fil-livell tal-Unjoni tal-Ftehim qafas fuq il-leave parentali konkluż bejn organizzazzjonijiet interprofessjonali b’għan ġenerali ( 59 ). Inċidentalment, huwa fuq il-bażi ta’ din il-proposta li l-Kunsill adotta d-Direttiva 96/34/KE ( 60 ) li kienet is-suġġett ta’ rikors għal annullament li wassal għal din is-sentenza ( 61 ). Ir-rikorrenti, l-Assoċjazzjoni Ewropea tal-Artiġjanat u tal-Impriżi Żgħar u Medji, sostniet li hija kellha drittijiet partikolari fil-kuntest tal-mekkaniżmi proċedurali stabbiliti mill-Ftehim fuq il-politika soċjali fosthom, b’mod partikolari, dritt ġenerali sabiex tipparteċipa fil-fażi tan-negozjar tat-tieni proċedura u dritt partikolari sabiex tipparteċipa fin-negozjar tal-ftehim qafas, drittijiet li hija kienet tqis li nkisru fil-kuntest tal-proċedura ta’ konklużjoni tal-ftehim qafas li ppreċeda l-adozzjoni ta’ din id-direttiva. Huwa f’dan il-kuntest u, b’mod iktar preċiż, fil-kuntest tal-evalwazzjoni tal-ammissibbiltà tar-rikors, li l-Qorti Ġenerali rrilevat li l-ksur eventwali tad-drittijiet tar-rikorrenti bħala persuna li ma pparteċipatx fil-konklużjoni tal-ftehim qafas kontenzjuż u, għaldaqstant, tad-dritt tagħha li titlob l-annullament ta’ direttiva li tippreżenta l-karatteristiċi ta’ att ta’ portata ġenerali, seta’ jiġi rrikonoxxut biss jekk il-Kummissjoni u l-Kunsill ma kinux issodisfaw l-obbligi tagħhom ta’ stħarriġ tal-proċedura ta’ adozzjoni ta’ att tad-dritt sekondarju mill-imsieħba soċjali kkonċernati ( 62 ).

67. Fis-sentenza tagħha tas‑17 ta’ Ġunju 1998, UEAPME vs Il‑Kunsill ( 63 ), il-Qorti Ġenerali ddikjarat ir-rikors inammissibbli, billi qieset li l-Kummissjoni u l-Kunsill kienu, ġustament, ikkunsidraw li r-rappreżentattività akkumulata tal-firmatarji tal-ftehim qafas kienet suffiċjenti, fir-rigward tal-kontenut tiegħu, sabiex jiġi implimentat fil-livell Komunitarju permezz ta’ att tal-Kunsill, u li għalhekk ir-rikorrenti ma rnexxilhiex turi li hija kellha d-dritt li teżiġi mill-Kunsill li huwa jipprekludi din l-implimentazzjoni ( 64 ). Il-kawża li wasslet għal din is-sentenza ma tipprovdi l-ebda bażi li tippermetti li jiġi preżunt li l-kompetenza tal-Kummissjoni sabiex tipproponi lill-Kunsill l-implimentazzjoni ta’ ftehim konkluż bejn l-imsieħba soċjali hija limitata għas-sempliċi stħarriġ tal-legalità tal-ftehim u tar-rappreżentattività tal-imsieħba soċjali. Għall-kuntrarju, l-eżami tal-analiżi tal-Qorti Ġenerali dwar id-dispożizzjonijiet li saru l-Artikoli 154 u 155 TFUE ( 65 ) attwali jiżvela li hija l-Kummissjoni, meta tiġi adita b’talba konġunta tal-imsieħba soċjali sabiex timplimenta fil-livell tal-Unjoni ftehim li huma kkonkludew, li għandha tipproċedi għal evalwazzjoni globali tar-rappreżentattività demokratika ta’ dan il-ftehim, fejn l-intervent tal-Kummissjoni għandu jkun konformi mal-prinċipji li jirregolaw l-azzjoni tagħha fil-qasam tal-politika soċjali ( 66 ). Minn din is-sentenza jirriżulta li, għall-kuntrarju ta’ dak li ssostni EPSU, fost il-kwistjonijiet kollha li l-Kummissjoni hija msejħa tevalwa sabiex tiddetermina jekk għandhiex tipproponi lill-Kunsill l-implimentazzjoni fil-livell tal-Unjoni ta’ ftehim konkluż mill-imsieħba soċjali, il-legalità tal-ftehim u r-rappreżentattività tal-imsieħba soċjali jikkostitwixxu biss parti waħda. Għaldaqstant, min-neċessità ta’ dawn iż-żewġ stħarriġiet wieħed ma jistax jiddeduċi li l-Kummissjoni hija mċaħħda mill-possibbiltà li teżamina kwistjonijiet oħrajn relatati mal-opportunità tal-implimentazzjoni ta’ dan il-ftehim. Peress li l-Ftehim fuq il-politika soċjali ( 67 ), li kien is-suġġett tal-interpretazzjoni fil-kawża li wasslet għal din is-sentenza, huwa riprodott kważi f’termini letterali mill-Artikoli 154 u 155 TFUE attwali, l-interpretazzjoni sistematika magħmula f’din is-sentenza mill-Qorti Ġenerali tibqa’ rilevanti sal-lum u ssaħħaħ l-interpretazzjoni sistematika proposta fil-kuntest ta’ dawn il-konklużjonijiet.

ii) L-interpretazzjoni tal-Artikolu 155(2) TFUE moqri flimkien mal‑Artikolu 17 TUE

68. Mill-interpretazzjoni sistematika tal-Artikolu 155(2) TFUE, moqri flimkien ma’ dispożizzjonijiet oħra tat-Trattati dwar l-arkitettura istituzzjonali tal-Unjoni, jirriżulta li talba mressqa mill-imsieħba soċjali intiża għall-implimentazzjoni, fil-livell tal-Unjoni, tal-ftehim li huma kkonkludew ma jistax jobbliga lill-Kummissjoni tipproponih lill-Kunsill.

69. Skont l-Artikolu 17(1) TUE, il-Kummissjoni għandha tippromwovi l-interess ġenerali tal-Unjoni u tieħu l-inizjattivi xierqa għal dan il-għan. Fil-fatt, sabiex jiġi żgurat it-twettiq tal-interess ġenerali tal-Unjoni u jiġi żgurat li l-azzjoni tal-Unjoni ma tkunx suġġetta għall-interessi ta’ terzi, it-tielet paragrafu tal-Artikolu 17(3) TUE jipprovdi li l-Kummissjoni għandha twettaq ir-responsabbiltajiet tagħha b’indipendenza totali u li l-membri tagħha ma għandhomx jaċċettaw istruzzjonijiet minn xi gvern jew xi istituzzjoni. Għalhekk, hija l-Kummissjoni li għandha tiddefinixxi, b’awtonomija sħiħa, mingħajr ma tkun suġġetta għal ebda rabta ġerarkika jew issuġġettar għal xi korp ieħor u mingħajr ma tirċievi ordnijiet jew istruzzjonijiet minn xi ħadd ikun min ikun, liema proposti jkunu fl-interess ġenerali tal-Unjoni ( 68 ).

70. Bl-għan li jintlaħqu l-għanijiet tal-Unjoni, kif iddefiniti mit-Trattati, l-Artikolu 17(2) TUE jipprevedi, fl-ewwel u t-tieni sentenza tiegħu, li l-atti leġiżlattivi tal-Unjoni ma jistgħux jiġu adottati ħlief fuq proposta tal-Kummissjoni, ħlief fejn it-Trattati jipprovdu mod ieħor, u li l-atti l-oħrajn għandhom jiġu adottati fuq proposta tal-Kummissjoni meta t-Trattati jipprovdu hekk.

71. Mid-dispożizzjonijiet tal-Artikolu 17 TUE jirriżulta li t-Trattati jagħtu lill-Kummissjoni setgħa speċifika ta’ inizjattiva, li hija l-oriġini tal-proċeduri ta’ adozzjoni kemm ta’ atti leġiżlattivi kif ukoll ta’ tipi oħra ta’ atti, atti li l-Kummissjoni biss tista’ tipproponi l-adozzjoni tagħhom. Għaldaqstant, kif il-Qorti tal-Ġustizzja rrilevat diġà dwar is-setgħa ta’ inizjattiva leġiżlattiva rrikonoxxuta mill-Artikolu 17(2) TUE u mill-Artikolu 289 TFUE, din is-setgħa timplika li, bħala prinċipju, hija l-Kummissjoni li għandha tiddeċiedi jekk tippreżentax jew le proposta ta’ att leġiżlattiv u, jekk ikun il-każ, li tiddetermina s-suġġett, il-finalità u l-kontenut tagħha ( 69 ). Dan il-marġni ta’ diskrezzjoni wiesa’ mogħti lill-Kummissjoni għall-eżerċizzju tas-setgħa tagħha li tadotta proposti huwa kkonfermat mill-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja dwar il-bilanċ istituzzjonali, li tgħid li, inkwantu t-Trattati jagħtu lill-Kummissjoni prerogattiva kostituzzjonali li tagħtiha s-setgħa li tevalwa b’indipendenza sħiħa jekk proposta leġiżlattiva tkunx opportuna jew jekk ikunx xieraq li dik il-proposta tiġi emendata, ebda istituzzjoni oħra ma tista’ ġġegħelha tadotta inizjattiva meta hija ma jidhrilhiex li dan ikun fl-interess tal-Unjoni ( 70 ).

72. Minn dan isegwi li s-setgħa mogħtija lill-Kummissjoni sabiex tissottometti proposti, jiġifieri s-setgħa tagħha ta’ inizjattiva, hija marbuta direttament u intrinsikament mal-obbligu impost fuq din l-istituzzjoni, bis-saħħa tal-Artikolu 17(2) TUE, sabiex tippromwovi l-interess ġenerali tal-Unjoni. L-Artikolu 155(2) TFUE, id-dispożizzjoni fil-qalba ta’ din il-kawża, sa fejn jipprevedi b’mod espliċitu li d-deċiżjoni tal-Kunsill tittieħed “fuq proposta mill-Kummissjoni”, jikkostitwixxi għalhekk espressjoni speċifika, fil-qasam tal-politika soċjali, tar-regola ġenerali prevista fl-Artikolu 17(2) TUE. F’dan il-każ, fir-rigward tal-implimentazzjoni ta’ ftehim konkluż bejn l-imsieħba soċjali, fis-sens tal-Artikolu 155(2) TFUE, huwa diffiċli li tinstab raġuni valida sabiex jiġi sostnut li s-setgħa ta’ inizjattiva għandu jkollha portata iktar limitata minn dik li normalment tingħata lill-Kummissjoni mis-sistema istituzzjonali ġenerali. L-interpretazzjoni restrittiva tas-setgħat tal-Kummissjoni, kif irrakkomandata minn EPSU, tkun b’mod speċjali inqas iġġustifikata jekk wieħed jikkunsidra li l-interess ġenerali tal-Unjoni huwa ferm iktar wiesa’ mill-interess difiż mill-ftehim innegozjat mill-imsieħba soċjali, li jikkostitwixxi biss qbil tar-ridiet u għandu biss effett inter partes ( 71 ). Issa, għalkemm il-ftehimiet konklużi mill-imsieħba soċjali u adottati mill-Kunsill fil-livell tal-Unjoni jieħdu l-forma ta’ direttivi li jimplimentaw il-ftehim konkluż mill-imsieħba soċjali ( 72 ), l-att tal-Unjoni li jirriżulta minnu bilfors li jkollu effetti li ma jibqgħux inter partes, iżda jsiru erga omnes, u dan iwessa’ l-kamp ta’ applikazzjoni ratione personae tagħhom ( 73 ), raġuni għalfejn hija l-Kummissjoni li għandha tiżgura li l-impenji meħuda mill-imsieħba soċjali jikkorrispondu għall-interess ġenerali tal-Unjoni. Din l-interpretazzjoni ma hijiex kontradetta mill-ilment imressaq minn EPSU, li jgħid li l-Qorti Ġenerali wettqet, fis-sentenza appellata, żball fl-interpretazzjoni kuntestwali tagħha fir-rigward tal-portata tas-setgħat tal-Kummissjoni, minħabba li hija qieset li d-direttivi adottati mill-Kunsill skont l-Artikolu 155(2) TFUE huma ta’ natura mhux leġiżlattiva. Is-suġġett ta’ din il-kawża huwa deċiżjoni tal-Kummissjoni li tirrifjuta li tipproponi lill-Kunsill l-implimentazzjoni ta’ ftehim konkluż bejn l-imsieħba soċjali, minkejja li l-motivi tas-sentenza appellata dwar ċerti karatteristiċi tal-proċedura prevista minn din id-dispożizzjoni iktar jikkostitwixxu kunsiderazzjonijiet ġenerali intiżi sabiex tissaħħaħ l-interpretazzjoni kuntestwali adottata mill-Qorti Ġenerali. Madankollu, ma jistax jiġi attribwit żball ta’ liġi lill-Qorti Ġenerali fir-rigward ta’ dawn il-kunsiderazzjonijiet. Fil-fatt, kif sostniet, ġustament, il-Kummissjoni, l-Artikolu 155 TFUE ma jirreferix b’mod espliċitu għall-proċedura leġiżlattiva, la dik ordinarja u lanqas dik speċjali, u dan ifisser, skont il-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja ( 74 ), li l-miżuri adottati fi tmiem il-proċedura prevista fl-Artikolu 155(2) TFUE ma jikkostitwixxux atti leġiżlattivi fis-sens tal-Artikolu 289(3) TFUE. Issa, tali klassifikazzjoni ma tibdel xejn dwar is-setgħa ta’ inizjattiva li għandha l-Kummissjoni għall-finijiet tal-implimentazzjoni ta’ ftehimiet innegozjati bejn l-imsieħba soċjali, peress li l-portata ta’ din is-setgħa ma tvarjax skont jekk l-att li għandu jiġi adottat ikunx ta’ natura leġiżlattiva jew le.

4) L-interpretazzjoni teleoloġika

73. Id-djalogu soċjali huwa rikonoxxut, fl-Artikolu 151 TFUE, bħala wieħed mill-għanijiet tal-Unjoni Ewropea ( 75 ). Dan “għandu jafferma l-post ċentrali u oriġinali tiegħu fil-governanza demokratika tal-Ewropa” [traduzzjoni mhux uffiċjali] ( 76 ). F’dan il-kuntest, l-ewwel subparagrafu tal-Artikolu 152 TFUE jistabbilixxi l-prinċipju tal-awtonomija tal-imsieħba soċjali, billi jipprevedi li l-Unjoni Ewropea “tirrikonoxxi u tippromwovi r-rwol ta’ l-imsieħba soċjali fil-livell tagħha, filwaqt li tqis id-diversità tas-sistemi nazzjonali” u li hija għandha “tiffaċilita d-djalogu bejn is-sħab soċjali, waqt li tirrispetta l-awtonomija tagħhom” ( 77 ). L-Artikolu 154(1) TFUE jipprevedi li l-Kummissjoni għandu “jkollha d-dmir li tippromwovi l-konsultazzjoni ta’ min imexxi u tal-ħaddiema [tal-imsieħba soċjali] fil-livell ta’ l-Unjoni” u li hija “għandha tieħu l-miżuri rilevanti sabiex tiffaċilita id-djalogu ta’ bejniethom billi tassigura sostenn bilanċjat għal dawn il-partijiet”. Minn dan jirriżulta li t-Titolu X tat-Trattat FUE għandu b’mod partikolari l-għan li jippromwovi r-rwol tal-imsieħba soċjali u li jiffaċilita d-djalogu bejniethom, fl-osservanza tal-awtonomija tagħhom.

74. B’mod iktar partikolari, din l-awtonomija timplika li, matul il-fażi ta’ negozjati u ta’ konklużjoni ta’ ftehim, li taqa’ fil-kompetenza esklużiva tal-imsieħba soċjali, dawn tal-aħħar jistgħu jiddjalogaw u jaġixxu liberament, mingħajr ma jirċievu ordni jew struzzjoni minn kwalunkwe persuna, u b’mod partikolari mill-Istati Membri jew mill-istituzzjonijiet. F’dan ir-rigward, wieħed jista’ jsostni li l-prinċipju ta’ awtonomija jirreferi għall-osservanza, mill-istituzzjonijiet Ewropej, tal-kapaċità tal-imsieħba soċjali li jinnegozjaw u li jikkonkludu, skont ir-rieda tagħhom, ftehimiet kollettivi, kif jirriżulta inċidentalment mill-Artikolu 28 tal-Karta tad-Drittijiet Fundamentali tal-Unjoni Ewropea. F’dan is-sens, il-proċedura ta’ negozjar tal-imsieħba soċjali mwettqa fil-kuntest tad-djalogu soċjali Ewropew tista’ tiġi analizzata bħala espressjoni speċifika ta’ din il-prinċipju ta’ awtonomija.

75. Madankollu, l-awtonomija tal-imsieħba soċjali sabiex jinnegozjaw ftehim ma għandhiex tiġi mfixkla mal-proċedura ta’ implimentazzjoni tal-ftehimiet innegozjati mill-imsieħba soċjali fil-livell tal-Unjoni, li għaliha l-Kunsill jaġixxi fuq proposta mill-Kummissjoni. Fil-fatt, ladarba l-imsieħba soċjali jkunu liberament innegozjaw u kkonkludew ftehim u li l-partijiet firmatarji jkunu talbu b’mod konġunt l-implimentazzjoni ta’ dan il-ftehim fil-livell tal-Unjoni, il-Kummissjoni jkollha mill-ġdid id-dritt li tintervjeni u tirkupra l-kontroll tal-proċedura ( 78 ). Fil-fatt, kif irrilevat il-Qorti Ġenerali fil-punt 89 tas-sentenza appellata, l-Artikolu 155 TFUE sempliċement jinvolvi l-imsieħba soċjali fil-proċess ta’ adozzjoni ta’ ċerti atti mhux leġiżlattivi, mingħajr ma jagħtihom is-setgħa ta’ adozzjoni huma stess tal-atti li jipproduċu effetti legali vinkolanti fil-konfront ta’ terzi, u lanqas is-setgħa li jippreżentaw direttament lill-Kunsill proposta għal deċiżjoni għall-implimentazzjoni ta’ ftehim. Minn dan isegwi, fil-fehma tiegħi, li din id-dispożizzjoni hija intiża għall-promozzjoni tar-rwol tal-imsieħba soċjali u tad-djalogu bejn dawn tal-aħħar, mingħajr ma tagħtihom tali setgħat.

76. Dan l-approċċ inċidentalment huwa kkonfermat, kif irrilevat il-Qorti Ġenerali fil-punti 82 u 94 sa 98 tas-sentenza appellata, mill-prinċipju ta’ demokrazija li, skont l-Artikolu 10(1) u (2) TUE, jiġi espress fir-rappreżentazzjoni taċ-ċittadini fil-Parlament u fil-fatt li l-membri tal-Kunsill Ewropew jagħmlu parti minn gvernijiet politikament responsabbli quddiem il-parlamenti nazzjonali rispettivi. Fil-fatt, kieku l-imsieħba soċjali kellhom is-setgħa li jġiegħlu lill-Kummissjoni tippreżenta proposta bl-għan tal-implimentazzjoni tal-ftehimiet tagħhom fil-livell tal-Unjoni, huma kienu jkunu jistgħu jeżerċitaw influwenza ferm ikbar fuq il-kontenut tal-atti legali adottati fil-qasam tal-politika soċjali mill-Parlament, li jiġi sempliċement informat bl-implimentazzjoni tal-ftehimiet fuq il-bażi tal-Artikolu 155(2) TFUE ( 79 ). Billi ċaħdet l-argument ta’ EPSU, il-Qorti Ġenerali għalhekk applikat b’mod korrett il-prinċipju tad-demokrazija kif inhu interpretat fil-punt 88 tas-sentenza tas‑17 ta’ Ġunju 1998, UEAPME vs Il‑Kunsill ( 80 ).

c) Konklużjoni fuq l-ewwel u t-tieni aggravju

77. Kif esponejt preċedentement, il-metodi kollha ta’ interpretazzjoni jwasslu għall-istess riżultat, jiġifieri li talba tal-imsieħba soċjali mressqa skont l-Artikolu 155(2) TFUE, intiża sabiex il-ftehimiet li huma kkonkludew fil-livell tal-Unjoni jiġu implimentati fid-dritt tal-Unjoni, ma għandhiex effett vinkolanti għall-Kummissjoni.

78. Għaldaqstant, u għall-kuntrarju ta’ dak li tallega EPSU, il-Qorti Ġenerali ma wettqet l-ebda żball ta’ liġi meta qieset li l-Kummissjoni ma kinitx marbuta tippreżenta l-ftehim inkwistjoni lill-Kunsill sabiex dan jimplimentah permezz ta’ deċiżjoni, li jkollha inċidentalment natura mhux leġiżlattiva.

79. Għalhekk nipproponi li l-Qorti tal-Ġustizzja tiċħad l-ewwel u t-tieni aggravju ta’ EPSU kollha kemm huma.

B. Fuq it-tielet aggravju

1. L-argumenti tal-partijiet

80. Permezz tat-tielet aggravju tagħha, EPSU tikkritika, essenzjalment, lill-Qorti Ġenerali li wettqet żball ta’ liġi fir-rigward tal-intensità tal-istħarriġ ġudizzjarju tagħha fuq id-deċiżjoni kontenzjuża ( 81 ).

81. F’dan ir-rigward, EPSO tirrileva li d-deċiżjoni li tipproponi ftehim innegozjat mill-imsieħba soċjali lill-Kunsill ma hijiex ta’ natura politika, iżda essenzjalment ġuridika. Għalhekk, l-interpretazzjoni tal-Qorti Ġenerali li tgħid li l-Kummissjoni għandha setgħa diskrezzjonali wiesgħa ta’ natura politika tibbaża fuq interpretazzjoni żbaljata tad-dispożizzjonijiet tat-Trattat kif ukoll tas-sentenza tas‑17 ta’ Ġunju 1998, UEAPME vs Il‑Kunsill, iċċitata iktar ’il fuq ( 82 ).

82. Barra minn hekk, EPSU ssostni li l-Qorti Ġenerali wettqet żball ( 83 ) meta stabbilixxiet paralleli mal-inizjattiva taċ-ċittadini Ewropej. Fil-fehma tagħha, il-proċedura prevista fl-Artikoli 154 u 155 TFUE ma jixbhux l-inizjattiva taċ-ċittadini peress li, minn naħa, din tal-aħħar la tikkonċerna proċess ta’ negozjar kollettiv u lanqas l-eżerċizzju ta’ dritt fundamentali protett mill-Artikolu 28 ta-Karta tad-Drittijiet Fundamentali u, min-naħa l-oħra, il-partijiet li jibdew din il-proċedura ma jipparteċipawx fit-tfassil tat-test tal-proposta leġiżlattiva.

83. Il-Kummissjoni tikkontesta l-allegazzjonijiet ta’ EPSU.

2. Evalwazzjoni

84. Essenzjalment, EPSU tikkritika lill-Qorti Ġenerali li ma applikatx stħarriġ ġudizzjarju tal-livell adegwat fuq id-deċiżjoni tal-Kummissjoni. Hija ssostni li l-Qorti Ġenerali wettqet żball ta’ liġi meta hija nħbiet wara l-istħarriġ ġudizzjarju ristrett applikat għad-deċiżjoni tal-Kummissjoni.

85. F’dan ir-rigward, il-Qorti Ġenerali, fil-punt 79 tas-sentenza appellata, qieset li, meta l-Kummissjoni tressaq quddiemha talba ta’ implimentazzjoni, fil-livell tal-Unjoni, ta’ ftehim konkluż mill-imsieħba soċjali, hija għandha b’mod partikolari tevalwa l-opportunità, inkluż fid-dawl tal-kunsiderazzjonijiet ta’ natura politika, ekonomika u soċjali, tal-eventwali implimentazzjoni ta’ dan il-ftehim fil-livell tal-Unjoni. Hija kkunsidrat, fil-punti 109 sa 112 ta’ din is-sentenza, li minn dan jirriżulta li l-Kummissjoni kellha marġni ta’ diskrezzjoni wiesa’, b’tali mod li d-deċiżjoni tagħha kellha tkun is-suġġett ta’ stħarriġ ġudizzjarju ristrett.

86. Għalhekk, dan l-aggravju jqajjem il-kwistjoni tal-grad ta’ stħarriġ li l-qrati tal-Unjoni għandhom jissuġġettaw għalih deċiżjoni tal-Kummissjoni li tirrifjuta li tippreżenta proposta intiża għall-implimentazzjoni fil-livell tal-Unjoni ta’ ftehim konkluż mill-imsieħba soċjali. Din il-kwistjoni hija neċessarjament marbuta ma’ dik imqajma fl-ewwel u t-tieni aggravju, li l-eżami tagħhom ikkonferma li l-Kummissjoni ma hijiex marbuta tadotta tali proposta u għandha marġni ta’ diskrezzjoni wiesa’ fir-rigward tal-opportunità li tissottometti lill-Kunsill tali proposta. Issa, l-eżistenza ta’ tali marġni ta’ diskrezzjoni twassal sabiex EPSU tibni l-argument tagħha fuq premessa żbaljata, peress li, b’differenza mill-Qorti Ġenerali, hija ddefinixxiet b’mod żbaljat il-kundizzjonijiet li fihom il-Kummissjoni tista’ tirrifjuta li tissottometti proposta lill-Kunsill. Fil-fehma tiegħi, l-argumenti mressqa minn EPSU ma żvelaw l-ebda żball ta’ liġi fis-siltiet tas-sentenza appellata li għadni kif iċċitajt.

87. Skont ġurisprudenza stabbilita, meta l-istituzzjonijiet tal-Unjoni jadottaw miżuri f’oqsma li fihom huma jkollhom setgħa diskrezzjonali wiesgħa u li jinvolvu għażliet b’mod partikolari ta’ natura politika u evalwazzjonijiet kumplessi, l-istħarriġ ġudizzjarju jkun limitat għall-verifika tal-assenza ta’ żbalji manifesti ta’ evalwazzjoni ( 84 ), ( 85 ). Barra minn hekk, il-Qorti tal-Ġustizzja ppreċiżat li l-intensità tal-istħarriġ tal-legalità, f’sitwazzjoni fejn il-leġiżlatur tal-Unjoni kien twassal sabiex iwettaq evalwazzjonijiet ekonomiċi kumplessi, kellha titnaqqas b’mod speċjali meta“l-att ikkonċernat [kellu] portata ġenerali” ( 86 ). In-natura limitata tal-istħarriġ ġudizzjarju tikkostitwixxi għalhekk l-espressjoni tal-prinċipju tas-separazzjoni tas-setgħat, fejn l-awtorità ġudizzjarja ma tistax tieħu post il-leġiżlatur billi tieħu deċiżjonijiet li għalihom hija ma jkollhiex leġittimità.

88. Għalkemm il-ġurisprudenza ċċitata fil-punt preċedenti tirrigwarda b’mod partikolari l-istħarriġ ġudizzjarju applikat għall-atti leġiżlattivi, il-prinċipji li jinsabu fihom huma validi wkoll fil-kuntest ta’ din il-kawża, peress li EPSU tikkritika lill-Kummissjoni li rrifjutat li tissottometti proposta bl-għan tal-adozzjoni mill-Kunsill, fil-livell tal-Unjoni, ta’ att li għandu portata ġenerali, kif jirriżulta mill-punt 72 ta’ dawn il-konklużjonijiet. Għalkemm l-interessi espressi fi ftehim konkluż mill-imsieħba soċjali huma, bla dubju, leġittimi, wieħed ma għandux jinsa li l-elementi kollha li l-Kummissjoni għandha tieħu inkunsiderazzjoni sabiex tippromwovi l-interessi tal-Unjoni, fis-sens tal-Artikolu 17(1) TUE, huma ferm ikbar. Jien ma nistax ħlief naqbel mal-perspettiva tal-Qorti Ġenerali li tgħid li l-implimentazzjoni ta’ tali ftehim permezz tal-adozzjoni ta’ att ta’ portata ġenerali timponi fuq il-Kummissjoni l-obbligu li tevalwa l-fatturi politiċi, ekonomiċi u soċjali kollha kemm huma. Issa, meta l-Kummissjoni tiddeċiedi li tadotta proposta jew tirrifjuta li tagħmel dan, skont l-Artikolu 155(2) TFUE, hija tiġi msejħa tibbilanċja l-interessi inkwistjoni, fejn tali bilanċ jaqa’, finalment, taħt is-setgħa diskrezzjonali tagħha. Fil-fatt, sabiex dan il-bilanċ jirrifletti l-interess ġenerali tal-Unjoni, il-Kummissjoni għandha teżerċita din is-setgħa, konformement mal-Artikolu 17(3) TUE, b’indipendenza sħiħa ( 87 ). Konsegwentement, jien tal-opinjoni li l-Qorti Ġenerali ma wettqitx żball meta qieset li l-Kummissjoni għandha marġni ta’ diskrezzjoni wiesa’ meta hija teżamina, skont l-Artikolu 155(2) TFUE, jekk hemmx lok li tippreżenta lill-Kunsill proposta għal deċiżjoni intiża għall-implimentazzjoni, fil-livell tal-Unjoni, ta’ ftehim konkluż mill-imsieħba soċjali. B’mod konkret, hija r-responsabbiltà tal-Qorti Ġenerali li tillimita ruħha li teżamina, fuq il-mertu, jekk din is-setgħa ta’ inizjattiva tal-Kummissjoni tkunx ivvizzjata bi żball manifest jew b’użu ħażin ta’ poter, jew jekk l-istituzzjonijiet ikkonċernati jkunux manifestament marru lil hinn mil-limiti tas-setgħa diskrezzjonali tagħhom ( 88 ).

89. Il-fatt li deċiżjoni tal-Kummissjoni adottata skont l-Artikolu 155(2) TFUE hija suġġetta għal stħarriġ ġudizzjarju ristrett jirriżulta, barra minn hekk, mis-sentenza reċenti tal-Qorti tal-Ġustizzja fil-kawża Puppinck et vs Il‑Kummissjoni ( 89 ), minkejja li l-kuntest ta’ din il-kawża kien differenti minn dak tal-kawża ineżami. Fil-kuntest ta’ din il-kawża, il-Qorti tal-Ġustizzja kienet twasslet sabiex teżamina l-legalità ta’ deċiżjoni li fiha l-Kummissjoni kienet indikat li hija ma kienet sejra tieħu l-ebda azzjoni wara l-inizjattiva taċ-ċittadini Ewropej li kienet ġiet ippreżentata lilha. Fis-sentenza tagħha, il-Qorti tal-Ġustizzja kkonfermat l-approċċ tal-Qorti Ġenerali li jgħid li l-obbligu tal-Kummissjoni li tippromwovi l-interess ġenerali tal-Unjoni skont l-Artikolu 17(1) TUE, jinkludi, b’mod intrinsiku, setgħa diskrezzjonali wiesgħa, billi dan l-obbligu jimplika għażliet diffiċli u l-ibbilanċjar ta’ interessi differenti. Din is-setgħa diskrezzjonali wiesgħa timxi id f’id ma’ stħarriġ ġudizzjarju ristrett li jista’ jikkonsisti b’mod partikolari fi stħarriġ tal-assenza ta’ żbalji manifesti ta’ evalwazzjoni ( 90 ). Fid-dawl ta’ dak li ntqal, jidhirli li l-ġurisprudenza dwar dan il-punt hija minn issa ’l quddiem stabbilita, b’tali mod li din il-kawża ma tistax tpoġġiha f’dubju.

90. Minn dan isegwi li jien nipproponi lill-Qorti tal-Ġustizzja tiċħad it-tielet aggravju bħala infondat.

C. Fuq ir-raba’ aggravju

1. L-argumenti tal-partijiet

91. EPSU ssostni li l-Qorti Ġenerali, fil-punti 116 sa 140 tas-sentenza appellata, wettqet żball ta’ liġi meta kkonfermat il-motivazzjoni tad-deċiżjoni kontenzjuża.

92. F’dan ir-rigward, qabel kollox, il-Qorti Ġenerali allegatament wettqet żball meta rrilevat, fil-punt 129 tas-sentenza appellata, li l-motivi tad-deċiżjoni kontenzjuża ma kinux materjalment ineżatti jew irrilevanti għall-finijiet tal-evalwazzjoni tan-natura xierqa tal-implimentazzjoni tal-ftehim inkwistjoni fil-livell tal-Unjoni. EPSU tikkritika, b’mod partikolari, lill-Qorti Ġenerali talli ma ħaditx inkunsiderazzjoni n-nuqqas ta’ ġustifikazzjoni, mill-Kummissjoni, minn naħa, tal-perijodu ta’ żmien li għadda bejn il-korrispondenza preċedenti tagħha u d-deċiżjoni u, min-naħa l-oħra, tal-fatt li hija injorat il-komunikazzjonijiet li hija stess kienet ippubblikat ( 91 ). Fil-fatt, dawn iż-żewġ elementi ħolqu, fi ħdan EPSU, aspettattivi leġittimi li kienet sejra titwettaq analiżi tal-impatt jew li din kienet għaddejja. Barra minn hekk, fil-punti 136 u 138 tas-sentenza appellata, il-Qorti Ġenerali allegatament żnaturat l-argument ta’ EPSU f’dan ir-rigward. Iktar minn hekk, EPSU ssostni li, għall-kuntrarju li dak li rrilevat il-Qorti Ġenerali, it-tliet motivi li jinsabu fid-deċiżjoni kontenzjuża huma kemm ineżatti fil-fatti jew fil-liġi, kif ukoll irrilevanti.

93. Sussegwentement, EPSU ssostni li l-Qorti Ġenerali wettqet żball ta’ liġi, fil-punti 118 u 119 tas-sentenza appellata, meta kkunsidrat li l-motivazzjoni tad-deċiżjoni kontenzjuża kienet suffiċjenti sabiex EPSU tkun tista’ tifhem ir-raġunijiet. F’dan ir-rigward, EPSU ssostni, minn naħa, li dawn il-motivi huma żbaljati u, min-naħa l-oħra, li l-ġustifikazzjonijiet li tat il-Kummissjoni ma jikkorrispondux għal dawk invokati matul il-proċedura.

94. Finalment, EPSU tikkontesta l-interpretazzjoni mogħtija mill-Qorti Ġenerali, fil-punti 130 u 132 tas-sentenza appellata, dwar il-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja fuq id-direttivi dwar l-informazzjoni u l-konsultazzjoni.

95. Il-Kummissjoni tikkontesta l-argumenti ta’ EPSU.

2. Evalwazzjoni

96. Permezz ta’ dan l-aggravju, EPSU tikkritika lill-Qorti Ġenerali talli wettqet żball ta’ liġi meta evalwat l-obbligu ta’ motivazzjoni tal-Kummissjoni, kif stabbilit fl-Artikolu 296 TFUE ( 92 ).

97. B’mod preliminari, għandu jitfakkar, qabel kollox, li, skont l-obbligu ta’ motivazzjoni previst fit-tieni paragrafu tal-Artikolu 296 TFUE, l-awtur ta’ att għandu juri b’mod ċar u inekwivokabbli r-raġunament tiegħu b’tali mod, minn naħa, li jippermetti lill-partijiet ikkonċernati jagħrfu l-ġustifikazzjonijiet tal-miżura meħuda sabiex jiġu eżerċitati d-drittijiet tagħhom u, min-naħa l-oħra, li jippermetti lill-qorti teżerċita l-istħarriġ tagħha. Barra minn hekk, dan ir-rekwiżit ta’ motivazzjoni għandu jiġi evalwat skont iċ-ċirkustanzi tal-każ, b’mod partikolari skont il-kontenut tal-att, in-natura tal-motivi invokati u l-interess li d-destinatarji jew persuni oħra kkonċernati direttament u individwalment mill-att jista’ jkollhom li jirċievu spjegazzjonijiet ( 93 ). Ma huwiex mitlub li l-motivazzjoni tispeċifika l-punti ta’ fatt u ta’ liġi rilevanti kollha sa fejn in-natura suffiċjenti ta’ motivazzjoni għandha tiġi evalwata fid-dawl mhux biss tal-formulazzjoni tagħha, iżda anki fid-dawl tal-kuntest tagħha u tar-regoli ġuridiċi kollha li jirregolaw il-qasam ikkonċernat ( 94 ).

98. Sussegwentement, meta istituzzjoni tal-Unjoni, bħal f’dan il-każ il-Kummissjoni, ikollha setgħa diskrezzjonali wiesgħa, l-osservanza tal-garanziji mogħtija mill-ordinament ġuridiku tal-Unjoni fil-proċeduri amministrattivi hija ta’ importanza saħansitra iktar fundamentali. Fost dawn il-garanziji hemm, b’mod partikolari, l-obbligu li l-istituzzjoni kompetenti timmotiva d-deċiżjonijiet tagħha b’mod suffiċjenti. Fil-fatt, huwa biss b’dan il-mod li l-qorti tal-Unjoni tista’ tivverifika jekk l-elementi ta’ fatt u ta’ dritt li minnhom jiddependi l-eżerċizzju tas-setgħa diskrezzjonali ġewx issodisfatti ( 95 ).

99. Finalment, l-obbligu ta’ motivazzjoni jikkostitwixxi formalità essenzjali li għandha tkun distinta mill-kwistjoni tal-fondatezza tal-motivazzjoni, peress illi din taqa’ taħt il-legalità sostantiva tal-att kontenzjuż ( 96 ). F’dan il-każ, wara li ġie eżaminat, fil-punti 114 sa 119 tas-sentenza appellata, jekk id-deċiżjoni kontenzjuża kinitx motivata b’mod suffiċjenti fir-rigward tal-Artikolu 296 TFUE, il-Qorti Ġenerali qieset, fil-punt 119 ta’ din is-sentenza, li dan kien il-każ. Peress li t-tieni parti ta’ dan l-aggravju tirrigwarda n-natura suffiċjenti tal-motivazzjoni tad-deċiżjoni kontenzjuża u li l-konklużjonijiet li l-Qorti Ġenerali siltet minn dan l-eżami kienu determinanti sabiex il-qorti tal-Unjoni tkun tista’ teżerċita l-istħarriġ tagħha dwar din id-deċiżjoni ( 97 ), inqis li hemm lok li nibda l-analiżi tiegħi b’din il-parti.

a) Fuq l-iżball ta’ liġi dwar in-natura suffiċjenti tal-motivazzjoni tad-deċiżjoni kontenzjuża

100. Permezz tat-tieni parti tar-raba’ aggravju, EPSU ssostni li l-Qorti Ġenerali wettqet żball ta’ liġi fil-punt 118 tas-sentenza appellata, meta kkunsidrat li EPSU setgħet tagħraf il-ġustifikazzjonijiet tad-deċiżjoni kontenzjuża.

101. F’dan ir-rigward, hemm lok li jiġi osservat li l-Qorti Ġenerali eżaminat is-suffiċjenza tal-motivazzjoni tad-deċiżjoni kontenzjuża fil-punti 116 sa 118 tas-sentenza appellata. Hija fakkret, minn naħa, li l-Kummissjoni kienet ikkonsultat lill-imsieħba soċjali fir-rigward tal-possibbiltà ta’ azzjoni tal-Unjoni dwar l-informazzjoni u l-konsultazzjoni tal-uffiċjali u tal-impjegati tal-amministrazzjonijiet pubbliċi u li kien preċiżament wara din il-konsultazzjoni li l-imsieħba soċjali nnegozjaw u ffirmaw il-ftehim inkwistjoni.

102. Min-naħa l-oħra, billi eżaminat id-deċiżjoni kontenzjuża, irrid nirrimarka li naqbel mal-evalwazzjoni tal-Qorti Ġenerali li tgħid li, peress li l-Kummissjoni ħadet iktar minn sentejn sabiex twieġeb għat-talba mressqa mill-imsieħba soċjali fuq il-bażi tal-Artikolu 155(2) TFUE, id-destinatarji ta’ din id-deċiżjoni setgħu jistennew li din l-istituzzjoni tadotta motivazzjoni iktar żviluppata minn dik, relattivament qasira, li tinsab f’din id-deċiżjoni. Madankollu, huwa stabbilit ukoll li s-suffiċjenza tal-motivazzjoni esposta f’din l-istess deċiżjoni ma tistax tiġi evalwata biss fuq il-bażi tan-numru jew tat-tul tas-sentenza li fiha. Fil-fatt, ma huwiex eskluż li, minħabba l-preċiżjoni u ċ-ċarezza tagħha, il-motivazzjoni qasira adottata insostenn ta’ deċiżjoni tkun tista’ tinftiehem b’mod sħiħ.

103. F’dan il-każ, għandu jiġi kkonstatat li l-Kummissjoni essenzjalment invokat tliet motivi bħala l-bażi tar-rifjut tagħha, jiġifieri, l-ewwel nett, in-natura speċifika tal-amministrazzjonijiet tal-gvernijiet ċentrali u, b’mod partikolari, il-fatt li huma jeżerċitaw prerogattivi ta’ awtorità pubblika, it-tieni nett, l-eżistenza, fil-liġijiet nazzjonali ta’ diversi Stati Membri, ta’ dispożizzjonijiet dwar l-informazzjoni u l-konsultazzjoni tal-uffiċjali u tal-impjegati ta’ dawn l-amministrazzjonijiet u, it-tielet nett, l-eżistenza ta’ differenzi sinjifikattivi bejn l-Istati Membri fir-rigward tal-istruttura u tal-qasam ta’ kompetenzi tal-imsemmija amministrazzjonijiet, b’tali mod li implimentazzjoni eventwali tal-ftehim ikollha kamp ta’ applikazzjoni usa’ jew idjaq skont l-Istati Membri.

104. F’dan ir-rigward, huwa biżżejjed li jitfakkar li minn ġurisprudenza stabbilita jirriżulta li l-kwistjoni dwar jekk il-motivazzjoni ta’ deċiżjoni tissodisfax ir-rekwiżiti stabbiliti fl-Artikolu 296 TFUE għandha tiġi evalwata fid-dawl mhux biss tal-formulazzjoni tagħha, iżda wkoll tal-kuntest tagħha u, b’mod partikolari, tar-regoli applikabbli kollha fil-qasam ( 98 ). F’dan il-każ, fil-kuntest tal-evalwazzjoni tan-natura suffiċjenti tal-motivazzjoni, huwa sinjifikattiv li din ma kinitx indirizzata lil destinatarju li ma kienx avżat, iżda li din kienet destinata lill-imsieħba soċjali li kkonkludew il-ftehim inkwistjoni, li minħabba l-istatus tagħhom kif ukoll il-konsultazzjonijiet minn qabel imwettqa mill-Kummissjoni, kienu diġà jafu bil-kuntest li fiha ġiet adottata din id-deċiżjoni ta’ rifjut. Barra minn hekk, kif irrilevat il-Qorti Ġenerali, “matul laqgħa mal-imsieħba soċjali li saret fis‑17 ta’ Jannar 2018, il-Kummissjoni ħabbret is-sens tad-deċiżjoni [kontenzjuża]” ( 99 ). Minn dan jirriżulta, fil-fehma tiegħi, li l-Kummissjoni esponiet il-motivi lill-imsieħba soċjali saħansitra qabel l-adozzjoni ta’ din id-deċiżjoni. Għaldaqstant, jien tal-opinjoni li dawn il-motivi juru b’mod suffiċjentement dettaljat ir-raġunijiet għalfejn il-Kummissjoni, li l-kompitu fundamentali tagħha huwa, skont l-Artikolu 17(1) TUE, li tippromwovi l-interess ġenerali tal-Unjoni, ma qisitx li kien xieraq li tipproponi lill-Kunsill jimplimenta, fil-livell tal-Unjoni, ftehim konkluż bejn l-imsieħba soċjali kkonċernati.

105. Minn dan isegwi, fil-fehma tiegħi, li l-Qorti Ġenerali tikkunsidra ġustament, fil-punt 118 tas-sentenza appellata, li EPSU setgħet tkun taf il-ġustifikazzjonijiet tal-evalwazzjoni tal-Kummissjoni u li l-Qorti Ġenerali setgħet twettaq l-istħarriġ ta’ dawn il-ġustifikazzjonijiet. F’dawn il-kundizzjonijiet, il-kritika li tgħid li l-Qorti Ġenerali kienet ikkunsidrat bi żball li d-deċiżjoni kontenzjuża kienet tissodisfa l-obbligu ta’ motivazzjoni previst fl-Artikolu 296 TFUE għandha tiġi miċħuda.

b) Fuq l-ewwel parti, ibbażata fuq l-iżball fir-rigward tal-eżattezza u r-rilevanza tal-motivi tad-deċiżjoni kontenzjuża adottati mill-Qorti Ġenerali

106. L-ewwel parti tar-raba’ aggravju, ibbażata fuq l-iżball dwar l-eżattezza u r-rilevanza tal-motivi tad-deċiżjoni kontenzjuża adottati mill-Qorti Ġenerali, hija maqsuma, essenzjalment, f’żewġ ilmenti. Permezz tal-ewwel ilment tagħha, EPSU tikkritika lill-Qorti Ġenerali talli ma ħaditx inkunsiderazzjoni l-assenza ta’ ġustifikazzjoni, mill-Kummissjoni, minn naħa, tal-perijodu ta’ żmien li għadda bejn il-korrispondenza preċedenti tagħha ( 100 ) u d-deċiżjoni u, min-naħa l-oħra, il-fatt li hija injorat il-komunikazzjonijiet li hija stess kienet ippubblikat ( 101 ). Hija tikkritika, barra minn hekk, lill-Qorti Ġenerali li ma rriflettietx korrettement l-argumenti li hija ressqet fl-ewwel istanza. Permezz tat-tieni lment tagħha, EPSU tikkritika l-evalwazzjoni li wettqet il-Qorti Ġenerali tat-tliet motivi tad-deċiżjoni kontenzjuża.

107. Fir-rigward tal-ewwel ilment, sa fejn EPSU tikkritika lill-Qorti Ġenerali li ma ħaditx inkunsiderazzjoni l-garanziji mogħtija fil-korrispondenza preċedenti u l-komunikazzjonijiet li l-Kummissjoni kienet ippubblikat, li minnhom kien jidher li hija kellha twettaq stħarriġ tal-legalità u analiżi tal-impatt u li dan l-istħarriġ u din l-analiżi kienu għaddejjin, u dan kien jikkostitwixxi ksur tal-prinċipju ta’ aspettattivi leġittimi, nosserva li ma tressaq l-ebda argument relatat ma’ dan il-prinċipju fil-kuntest tal-proċedura fl-ewwel istanza, tant li s-sentenza appellata ma tittrattax il-kwistjoni ta’ ksur eventwali ta’ dan il-prinċipju.

108. B’mod iktar partikolari, hemm lok li jiġi kkonstatat li, fir-rigward tal-korrispondenza, EPSU kkritikat lill-Kummissjoni li ma pproċediet għall-ebda analiżi tal-impatt “għall-kuntrarju ta’ dak li sostniet għal iktar minn sena” u li, għaldaqstant, ma setgħetx tiġġustifika l-konklużjoni tagħha li tinsab fid-deċiżjoni kontenzjuża ( 102 ). Fir-rigward tal-komunikazzjonijiet, EPSU invokathom quddiem il-Qorti Ġenerali biss sabiex issostni li dawn kienu taw l-impressjoni li l-Kummissjoni kienet tħossha marbuta mit-talba tal-imsieħba soċjali dwar proposta fid-dawl tal-implimentazzjoni tal-ftehimiet tal-imsieħba soċjali fil-livell tal-Unjoni ( 103 ).

109. Issa, għandu jitfakkar li minn ġurisprudenza stabbilita jirriżulta li peress li, fil-kuntest ta’ appell, l-istħarriġ tal-Qorti tal-Ġustizzja huwa limitat għall-evalwazzjoni tas-soluzzjoni legali li tkun ingħatat lill-motivi u l‑argumenti li jkunu ġew iddibattuti quddiem l-ewwel qorti, parti ma tistax tqajjem argument, għall-ewwel darba quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja, li hija ma tkunx invokat quddiem il-Qorti Ġenerali ( 104 ). F’dawn il-kundizzjonijiet, inqis li dan l-ewwel ilment huwa inammissibbli sa fejn huwa bbażat fuq ksur tal-aspettattivi leġittimi.

110. B’mod superfluwu, għandha tiġi miċħuda t-teżi ta’ EPSU li tgħid li, permezz tal-korrispondenza tagħha u tal-komunikazzjonijiet tagħha, il-Kummissjoni kienet tat garanziji u sussegwentement tbiegħdet minnhom, peress li hija marret kontra l-għan tal-konsultazzjonijiet previsti fil-qasam tal-politika soċjali. Fil-fatt, kif jirriżulta mill-punt 60 ta’ dawn il-konklużjonijiet, skont l-Artikolu 154(2) TFUE, qabel ma tippreżenta proposti fil-qasam tal-politika soċjali, il-Kummissjoni għandha tikkonsulta lill-imsieħba soċjali dwar id-direzzjoni possibbli ta’ azzjoni mill-Unjoni. Mill-formulazzjoni stess ta’ din id-dispożizzjoni jirriżulta li l-konsultazzjonijiet huma maħsuba sabiex jippermettu lill-partijiet differenti jressqu t-talbiet tagħhom u l-osservazzjonijiet tagħhom, sabiex tiġi kkunsidrata l-preżentata mill-Kummissjoni, fil-livell tal-Unjoni, ta’ ċerta proposta. Għaldaqstant, minn naħa, li jiġi kkunsidrat li l-konsultazzjonijiet u l-preżentazzjoni ta’ informazzjoni relatata toħloq obbligu vinkolanti għall-partijiet ikkonċernati, ixxejjen dan il-proċess mill-kontenut naturali tiegħu. Għalhekk ma jidhirlix li huwa possibbli li tiġi sostnuta t-teżi ta’ EPSU li tgħid li l-konsultazzjonijiet jistgħu joħolqu aspettattivi leġittimi tal-partijiet għal dawn il-konsultazzjonijiet fuq id-deċiżjonijiet politiċi eventwali ( 105 ). Min-naħa l-oħra, fir-rigward tan-natura possibbilment vinkolanti għall-Kummissjoni tal-osservazzjonijiet preċedenti tagħha jew tal-komunikazzjonijiet li hija ppubblikat, bħall-pożizzjoni li hija sostniet matul is-seduta, huwa ċar għalija li dawn l-osservazzjonijiet jew dawn il-komunikazzjonijiet fl-ebda ċirkustanza ma jistgħu jimmodifikaw il-kompetenzi mogħtija lil din l-istituzzjoni mit-Trattati u, b’mod partikolari, mill-Artikolu 17(2) TUE.

111. Sa fejn l-ewwel ilment huwa bbażat fuq żnaturament mill-Qorti Ġenerali, fil-punti 136 sa 138 tas-sentenza appellata, tal-argumenti li EPSU ressqet quddiemha fl-ewwel istanza, għandu jiġi nnotat li, fil-punt 135 ta’ din is-sentenza, il-Qorti Ġenerali tat sunt tal-argument tar-rikorrenti fl-ewwel istanza bħala li jsostnu “li xejn f’dan il-każ ma kien jiġġustifika li l-Kummissjoni teskludi l-implimentazzjoni tal-[ftehim inkwistjoni] fuq il-bażi tal-prinċipji ta’ sussidjarjetà u ta’ proporzjonalità”, billi r-rikorrenti allegaw “b’mod partikolari li l-Kummissjoni ma wettqitx analiżi ta’ impatt fid-dawl tal-imsemmija prinċipji”. B’dan il-mod, jidhirli li s-sentenza appellata tagħti sunt b’mod ċertament sintetiku, iżda fidil, tal-argument li r-rikorrenti ressqu fil-punt 106 tar-rikors fl-ewwel istanza. Issa, il-punti 136 sa 138 tas-sentenza appellata huma intiżi sabiex iwieġbu l-argumenti tagħhom u jikkostitwixxu għalhekk l-evalwazzjoni tal-Qorti Ġenerali, b’tali mod li l-ilment ibbażat fuq l-iżnaturament tal-argumenti li EPSU ressqet quddiem il-Qorti Ġenerali, fil-fehma tiegħi, huwa infondat.

112. Għalhekk, l-ewwel ilment għandu jiġi miċħud.

113. Permezz tat-tieni lment tagħha, EPSU tikkritika l-evalwazzjoni li wettqet il-Qorti Ġenerali meta eżaminat it-tliet motivi tad-deċiżjoni kontenzjuża.

114. B’mod preliminari, fir-rigward tal-fondatezza tal-motivi tad-deċiżjoni kontenzjuża, kif jirriżulta mill-analiżi tat-tielet aggravju ( 106 ), l-istħarriġ tal-Qorti Ġenerali għandu jkun limitat għall-ineżattezza materjali jew għall-assenza ta’ kwalunkwe rilevanza tal-elementi għall-finijiet tal-evalwazzjoni tan-natura xierqa tal-implimentazzjoni tal-ftehim inkwistjoni fil-livell tal-Unjoni.

115. Fir-rigward, b’mod partikolari, tal-ewwel motiv tad-deċiżjoni kontenzjuża, EPSU tqis li l-Qorti Ġenerali wettqet żball fil-punti 130 u 136 tas-sentenza tagħha, peress li, minn naħa, bħalissa diversi direttivi japplikaw għall-ħaddiema tal-amministrazzjonijiet ċentrali u li, min-naħa l-oħra, ma hemm xejn li jippermetti li jiġi konkluż li l-implimentazzjoni tal-ftehim konkluż mill-imsieħba soċjali timmodifika “l-istruttura, l-organizzazzjoni u l-funzjonament” tal-amministrazzjonijiet tal-gvernijiet ċentrali, b’mod speċjalment meta l-Kummissjoni ma wettqet l-ebda analiżi tal-impatt.

116. F’dan ir-rigward, kif enfasizzat il-Qorti Ġenerali, permezz ta’ dan il-motiv, il-Kummissjoni ma qajmitx dubju dwar l-eżistenza ta’ kompetenza tal-Unjoni sabiex tadotta atti relatati mad-drittijiet soċjali tal-uffiċjali u tal-impjegati tal-amministrazzjonijiet tal-gvernijiet ċentrali, iżda enfasizzat li l-ftehim inkwistjoni kien jikkonċerna qasam speċifiku, li huwa marbut mas-sovranità tal-Istati Membri. Fil-fatt, dan il-motiv huwa intiż sabiex jenfasizza li ċerti uffiċjali u ċerti impjegati tal-amministrazzjonijiet tal-gvernijiet ċentrali jeżerċitaw prerogattivi ta’ awtorità pubblika. Għalkemm, kif issostni essenzjalment EPSU, ma hemm xejn li jxekkel lil-leġiżlatur Ewropew, bħala prinċipju, milli jadotta dispożizzjonijiet li jiggarantixxu lil dawn l-uffiċjali u lil dawn l-impjegati tas-settur pubbliku d-drittijiet għall-informazzjoni u għall-konsultazzjoni, il-Kummissjoni tista’ u għandha tieħu inkunsiderazzjoni r-rwol partikolari u l-ispeċifiċitajiet ta’ dawn l-amministrazzjonijiet sabiex tiżgura l-ħarsien tal-interessi ġenerali tal-Istati Membri, li jirriżultaw barra minn hekk minn derogi espliċiti li jinsabu fit-Trattati ( 107 ).

117. Barra minn hekk, fir-rigward tal-allegat obbligu li titwettaq analiżi tal-impatt, jidhirli li tali analiżi eventwalment tkun ir-responsabbiltà tal-Kummissjoni meta hija tuża s-setgħa tagħha ta’ inizjattiva ( 108 ), b’mod partikolari, f’qasam li jaqa’ taħt kompetenzi kondiviżi bejn l-Unjoni u l-Istati Membri. Issa, l-assenza ta’ tali analiżi ma tistax tiġi kkritikata lill-Kummissjoni meta hija tiddeċiedi li tirrifjuta li twettaq tali azzjoni. Għall-finijiet ta’ din il-kawża, huwa importanti li jiġi osservat li d-deċiżjoni tal-Kummissjoni li tirrifjuta li tissottometti lill-Kunsill proposta għall-implimentazzjoni tal-ftehim konkluż mill-imsieħba soċjali tikkostitwixxi, fin-natura tagħha, deċiżjoni li ma teżiġix analiżi tal-impatt.

118. Fir-rigward tat-tieni motiv tad-deċiżjoni kontenzjuża, EPSU tikkritika lill-Qorti Ġenerali li ma ħaditx inkunsiderazzjoni l-fatt li l-ftehim innegozjat mill-imsieħba soċjali kien fih klawżola ta’ “nuqqas ta’ regressjoni” li tagħti drittijiet iktar wiesgħa minn dawk diġà rrikonoxxuti mill-Istati Membri u li xxekkel lil dawn tal-aħħar milli jirrevokaw id-drittijiet mogħtija mill-ftehim inkwistjoni.

119. F’dan ir-rigward, għandu jitfakkar il-marġni ta’ diskrezzjoni wiesa’ li għandha f’dan il-każ il-Kummissjoni, b’mod partikolari sabiex tiddetermina jekk huwiex neċessarju li timla lakuna possibbli fil-kamp ta’ applikazzjoni tad-direttivi tal-Unjoni li jirregolaw id-dritt għall-informazzjoni u għall-konsultazzjoni tal-ħaddiema. Issa, anki kieku kellu jitqies li l-Qorti Ġenerali ħadet inkunsiderazzjoni din il-klawżola ta’ “nuqqas ta’ regressjoni”, ikollu jintwera li r-regoli relatati mal-informazzjoni u mal-konsultazzjoni tal-uffiċjali u tal-impjegati tal-amministrazzjonijiet tal-gvernijiet ċentrali li jeżistu fl-Istati Membri ma kinux jippermettu li ssir din l-informazzjoni u din il-konsultazzjoni b’mod suffiċjenti fil-livell ta’ dawn l-Istati Membri. Issa, fil-kuntest tal-istħarriġ tal-legalità msemmi fl-Artikolu 263 TFUE, il-Qorti Ġenerali ma tistax tissostitwixxi l-motivazzjoni tagħha għal dik tal-awtur tal-att ikkontestat u hija ma tistax timla, permezz tal-motivazzjoni tagħha, lakuna fil-motivazzjoni ta’ dan l-att, b’tali mod li l-eżami tagħha ma jkun konness mal-ebda evalwazzjoni li tinsab f’dan tal-aħħar ( 109 ). Għaldaqstant, EPSU ma tistax tistenna li l-Qorti Ġenerali twettaq dimostrazzjoni li twassal għal tali sostituzzjoni, u dan b’mod speċjali meta hija marbuta twettaq stħarriġ ristrett fuq id-deċiżjoni kontenzjuża. B’kunsiderazzjoni ta’ dan, għandu jiġi kkonstatat li, sabiex tiddeċiedi jekk kellhiex tissottometti lill-Kunsill il-ftehim konkluż mill-imsieħba soċjali bl-għan tal-implimentazzjoni tiegħu, il-Kummissjoni kellha taffaċċja l-kwistjoni essenzjali dwar jekk kienx opportun li tiġi armonizzata fil-livell tal-Unjoni l-informazzjoni u l-konsultazzjoni tal-uffiċjali u tal-impjegati tal-amministrazzjonijiet tal-gvernijiet ċentrali. Sa fejn it-tweġiba tal-Kummissjoni għal din il-mistoqsija kienet negattiva, ma kienx neċessarju li hija tevalwa l-effett eventwali tal-klawżola ta’ “nuqqas ta’ regressjoni” fl-ipoteżi fejn l-implimentazzjoni tal-imsemmi ftehim kienet titwettaq fil-livell tal-Unjoni.

120. Fir-rigward tat-tielet motiv tad-deċiżjoni kontenzjuża, EPSU ssostni li, fil-punt 133 tas-sentenza appellata, il-Qorti Ġenerali ma ħaditx inkunsiderazzjoni, minn naħa, la n-natura settorjali tal-ftehimiet konklużi mill-imsieħba soċjali speċifiċi għal ċerti setturi u lanqas, min-naħa l-oħra, ir-rappreżentattività tal-imsieħba soċjali. Għalhekk, EAPE tkun l-imsieħba soċjali tal-amministrazzjonijiet tal-gvernijiet ċentrali, b’tali mod li l-ftehim konkluż bejn l-imsieħba soċjali jikkonċerna l-gvernijiet ċentrali u mhux il-gvernijiet lokali. Barra minn hekk, il-ftehim inkwistjoni ma jaffettwax l-istruttura tal-gvernijiet tal-Istati Membri, peress li dan jirrigwarda biss id-drittijiet għall-informazzjoni u għall-konsultazzjoni tal-ħaddiema.

121. F’dan ir-rigward, ikun biżżejjed li jiġi kkonstatat li, peress li l-ftehim inkwistjoni jirrigwarda l-konsultazzjoni u l-informazzjoni tal-uffiċjali u l-impjegati tal-gvernijiet ċentrali, l-implimentazzjoni tiegħu fil-livell tal-Unjoni taffettwa b’mod varjat ħafna lill-Istati Membri skont il-grad tagħhom ta’ ċentralizzazzjoni jew ta’ deċentralizzazzjoni. Issa, ma kien hemm xejn li jipprekludi lill-Kummissjoni milli tieħu inkunsiderazzjoni dan l-aħħar fatt, bħala konsegwenza mhux mixtieqa tal-implimentazzjoni tal-ftehim fil-livell tal-Unjoni.

122. Konsegwentement, inqis li l-Qorti Ġenerali ma wettqet l-ebda żball ta’ liġi meta vvalidat it-tliet motivi tad-deċiżjoni kontenzjuża.

c) Fuq it-tielet parti, ibbażata fuq żball ta’ liġi fir-rigward tad-direttivi dwar l-informazzjoni u l-konsultazzjoni

123. Permezz tat-tielet parti tar-raba’ aggravju, EPSU ssostni li, fil-punti 131 u 132 tas-sentenza appellata, il-Qorti Ġenerali tat interpretazzjoni ħażina tal-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja fuq id-direttivi dwar l-informazzjoni u l-konsultazzjoni ( 110 ). Diġà teżisti differenza bejn il-gvernijiet lokali u l-gvernijiet ċentrali fir-rigward, b’mod partikolari, tad-Direttiva 2001/23/KE ( 111 ).

124. F’dan ir-rigward, nikkonstata li EPSU ma tispjegax ir-rabta bejn id-direttivi msemmija fil-punt preċedenti ta’ dawn il-konklużjonijiet u l-allegata differenza bejn dawn iż-żewġ livelli ta’ gvern. EPSU lanqas ma tispjega għalfejn il-Qorti Ġenerali wettqet żball ta’ liġi fis-sentenza appellata. Għalhekk, tali argument huwa manifestament inammissibbli.

d) Konklużjoni

125. Fuq il-bażi tal-kunsiderazzjonijiet kollha esposti iktar ’il fuq, nissuġġerixxi lill-Qorti tal-Ġustizzja tiċħad ir-raba’ aggravju bħala parzjalment inammissibbli u parzjalment infondat.

126. Fid-dawl tal-kunsiderazzjonijiet kollha preċedenti, jien tal-opinjoni li l-aggravji kollha mressqa minn EPSU kif ukoll l-appell kollu kemm hu għandhom jiġu miċħuda.

VI. Fuq l-ispejjeż

127. Skont l-Artikolu 184(2) tar-Regoli tal-Proċedura tal-Qorti tal-Ġustizzja, meta l-appell ma jkunx fondat, il-Qorti tal-Ġustizzja għandha tiddeċiedi dwar l-ispejjeż. Skont l-Artikolu 138(1) ta’ dawn ir-regoli, applikabbli għall-appelli skont l-Artikolu 184(1) tagħhom, il-parti li titlef il-kawża għandha tiġi kkundannata għall-ispejjeż, jekk dawn ikunu ntalbu.

128. F’din il-kawża, peress li nipproponi li l-Qorti tal-Ġustizzja tiċħad l-appell, u peress li l-Kummissjoni għamlet talba f’dan is-sens, hemm lok li, fil-fehma tiegħi, EPSU tiġi kkundannata għall-ispejjeż.

VII. Konklużjoni

129. Fid-dawl tal-kunsiderazzjonijiet imsemmija iktar ’il fuq, nipproponi lill-Qorti tal-Ġustizzja tiċħad l-appell u tikkundanna lil EPSU għall-ispejjeż.

( 1 ) Lingwa oriġinali: il-Franċiż.

( i ) “Il-punt 18 ta’ dan it-test saritlu modifika, wara l-ewwel darba li tqiegħed online”.

( 2 ) T‑310/18, EU:T:2019:757.

( 3 ) Ftehim konkluż fil‑21 ta’ Diċembru 2015, intitolat “Qafas ġenerali għall-informazzjoni u l-konsultazzjoni tal-uffiċjali u [tal-]impjegati tal-amministrazzjonijiet tal-gvernijiet ċentrali”, u ffirmat mid-Delegazzjoni tas-Sindakati Nazzjonali u l-Amministrazzjoni Ewropea (TUNED) u mill-Persuni li Jimpjegaw tal-Amministrazzjoni Pubblika Ewropea (EAPE).

( 4 ) L-imsieħba soċjali għaddew għan-negozjar tal-ftehim wara konsultazzjoni mmexxija mill-Kummissjoni fuq il-bażi tal-Artikolu 154(2) TFUE.

( 5 ) Fis‑26 ta’ April 2012, il-Kummissjoni kienet opponiet għal ftehim qafas Ewropew dwar il-protezzjoni tas-saħħa u tas-sigurtà tal-ħaddiema fil-ħwienet tax-xagħar iffirmat minn Coiffure EU u UNI Europa Hair & Beauty. F’dak il-każ ma kien ġie ppreżentat l-ebda rikors u kienet ġiet proposta verżjoni ġdida tal-ftehim mill-imsieħba soċjali. Għal analiżi kritika, ara, Dorssemont, F., Lörcher, K., Schmitt, M., “On the Duty to Implement European Framework Agreements: Lessons to be Learned from the Hairdressers Case”, Industrial Law Journal, Vol. 48, Nru 4, Diċembru 2019, pp. 571 sa 603.

( 6 ) Ara Schmitt, M., Moizard, N. u Frapard, M., “Droit social européen”, J.D.E., 2020/6, Nru 270, p. 297.

( 7 ) C(2015) 2303 final.

( 8 ) F’dan ir-rigward, EPSU tikkontesta l-punti 69, 73, 96 u 100 tas-sentenza appellata.

( 9 ) B’mod partikolari, dan l-aggravju jikkonċerna l-punti 34, 54 sa 63, 64 sa 82, 93 u 94 sa 98 tas-sentenza appellata.

( 10 ) Dan l-aggravju jikkonċerna l-evalwazzjoni tal-Qorti Ġenerali li tinsab fil-punti 31 sa 33, 78, 79, 109 sa 112, 122 u 133 tas-sentenza appellata.

( 11 ) Il-kritiki tagħha jikkonċernaw b’mod partikolari l-punti 116 sa 140 tas-sentenza appellata.

( 12 ) EPSU tikkritika l-punti 69, 73, 89, 96 u 100 tas-sentenza appellata.

( 13 ) EPSU tikkritika l-punti 69 u 89 tas-sentenza appellata. Barra minn hekk, il-konklużjoni li tinsab fil-punt 96 ta’ din is-sentenza jkun inkompatibbli, minn naħa, mal-miżuri adottati skont din id-dispożizzjoni, li tkun ta’ natura leġiżlattiva, u, min-naħa l-oħra, mal-ġurisprudenza li tirriżulta mis-sentenza tat‑8 ta’ Settembru 2011, Hennings u Mai (C‑297/10 u C‑298/10, EU:C:2011:560, punt 66).

( 14 ) C‑643/15 u C‑647/15, EU:C:2017:631.

( 15 ) Il-kritika tirrigwarda l-punt 62 tas-sentenza appellata.

( 16 ) EPSU tikkontesta l-approċċ segwit mill-Qorti Ġenerali, fil-punti 62, 63, 69 sa 82, 87, 89, 99, 100 u 109 tas-sentenza appellata.

( 17 ) C‑409/13, EU:C:2015:217, punt 70.

( 18 ) EPSU tirreferi għall-punti 34, 63 sa 81 u 93 tas-sentenza appellata.

( 19 ) Fil-punti 34 u 74 tas-sentenza appellata.

( 20 ) EPSU tikkritika l-punti 74 sa 77, 87 u 96 tas-sentenza appellata.

( 21 ) T‑135/96, EU:T:1998:128, punt 84.

( 22 ) EPSU tikkritika l-punti 82 u 94 sa 98 tas-sentenza appellata. Is-setgħa politika “diskrezzjonali” allegatament kellha l-effett li ċċaħħad lill-Kunsill mill-possibbiltà li jeżerċita s-setgħa tiegħu li jadotta jew le d-deċiżjoni skont l-Artikolu 155(2) TFUE, li tnaqqas l-awtonomija tal-imsieħba għax-xejn u li tagħti lill-Kummissjoni post madwar il-mejda tan-negozjati flimkien mal-imsieħba soċjali. L-approċċ adottat mill-Qorti Ġenerali dwar l-istħarriġ tal-opportunità tal-Kummissjoni jippreġudika l-awtonomija tal-imsieħba soċjali u jikser id-drittijiet fundamentali tagħhom, peress li dan l-istħarriġ huwa limitat għall-ftehimiet konklużi lil hinn mill-proċess ta’ konsultazzjoni previst mit-Trattat.

( 23 ) F’dan ir-rigward, filwaqt li t-“tieni” proċedura prevista fl-Artikoli 154 u 155 TFUE tagħti lill-imsieħba soċjali l-kompitu li jinnegozjaw, ifasslu u japprovaw, b’mod awtonomu, il-kontenut tal-ftehim, ma teżistix proċedura analoga li tippermetti lill-Parlament ifassal b’mod awtonomu l-kontenut ta’ proposta leġiżlattiva.

( 24 ) Ara, b’mod partikolari, il-punti 64 et seq. tas-sentenza appellata u, b’mod iktar partikolari, il-punt 69 ta’ din is-sentenza.

( 25 ) Ara d-digriet tad‑9 ta’ Marzu 2007, Schneider Electric vs Il‑Kummissjoni (C‑188/06 P, EU:C:2007:158, punt 64). Ara wkoll, f’dan is-sens, is-sentenzi tat‑28 ta’ Ġunju 2005, Dansk Rørindustri et vs Il‑Kummissjoni (C‑189/02 P, C‑202/02 P, C‑205/02 P sa C‑208/02 P u C‑213/02 P, EU:C:2005:408, punt 148), u tad‑19 ta’ April 2007, UASI vs Celltech (C‑273/05 P, EU:C:2007:224, punti 56 u 57), kif ukoll id-digriet tat‑23 ta’ Frar 2006, Piau vs Il‑Kummissjoni (C‑171/05 P, EU:C:2006:149, punt 86).

( 26 ) Ara, f’dan ir-rigward, il-konklużjonijiet tal-Avukat Ġenerali Szpunar fil-kawża LL vs Il‑Parlament (C‑326/16 P, EU:C:2017:605, punt 69).

( 27 ) Ara, il-punt 48 tas-sentenza appellata.

( 28 ) Ara, b’mod partikolari, is-sentenzi tas‑17 ta’ Novembru 1983, Merck (292/82, EU:C:1983:335, punt 12), u tas‑26 ta’ Frar 2019, Rimšēvičs u BĊE vs Il‑Latvja (C‑202/18 u C‑238/18, EU:C:2019:139, punt 45).

( 29 ) Kif sejjer jiġi espost fil-punti 54 et seq. ta’ dawn il-konklużjonijiet, l-interpretazzjoni li tgħid li l-Artikolu 155(2) TFUE ma jikkostitwixxix regola imperattiva hija kkonfermata mil-ġenesi tagħha.

( 30 ) Skont it-teorija deskrittivista, l-indikattiv tal-preżent jikkorrispondi għall-funzjoni proprja tad-dritt li hija li jiffissa l-kundizzjoni ta’ kull wieħed (ara, f’dan ir-rigward, Villey, M., “De l’indicatif dans le droit”, Archives de philosophie du droit, Dalloz, Pariġi, Vol. 19, 1974, pp. 33 sa 61). Skont Cornu, G., l-indikattiv jista’ “jagħti l-impressjoni li r-regola ddikjarata ma hijiex imposta b’mod arbitrarju, iżda naturalment fondata, li d-dritt huwa qrib in-natura tal-affarijiet” [traduzzjoni libera] (Cornu, G., Linguistique juridique, Montchrestien, Pariġi, 1990, p. 271).

( 31 ) Jidhirli li, skont l-Artikolu 153(1) u (2) TFUE u l-Artikolu 155(2) TFUE, moqrija flimkien mal-Artikolu 16(3) TUE, dan il-ftehim jaqa’ taħt il-qasam irregolat mill-Artikolu 153 TFUE li għalih il-Kunsill jista’ jiddeċiedi b’maġġoranza kwalifikata.

( 32 ) B’mod partikolari, bl-Ispanjol: “La aplicación de los acuerdos celebrados a nivel de la Unión se realizará, ya sea según […] ya sea […]”; bil-Ġermaniż: “Die Durchführung der auf Unionsebene geschlossenen Vereinbarungen erfolgt entweder […] oder […]”; bl-Estonjan: “Liidu tasandil sõlmitud kokkuleppeid rakendatakse tööturu osapoolte ja liikmesriikide kehtivate menetluste või tavade kohaselt, artiklis 153 käsitletud küsimustes aga allakirjutanute ühisel taotlusel”; bit-Taljan: “Gli accordi conclusi a livello dell’Unione sono attuati secondo le procedure e […] o, e […]”; bl-Olandiż: “De tenuitvoerlegging van de op het niveau van de Unie gesloten overeenkomsten geschiedt hetzij […], hetzij […]”; bil-Portuġiż: “Os acordos celebrados ao nível da União serão aplicados, quer […] quer, […]”; u bil-Finlandiż: “Unionin tasolla tehdyt sopimukset pannaan täytäntöön joko työmarkkinaosapuolten ja jäsenvaltioiden omien menettelyjen ja käytäntöjen mukaisesti tai […]”.

( 33 ) Ara, Franssen, E., Legal Aspects of the European Social Dialogue, Intersentia, Antwerpen, 2002, pp. 287 sa 288.

( 34 ) Ara, f’dan is-sens, is-sentenza tal‑14 ta’ April 2015, Il‑Kunsill vs Il‑Kummissjoni (C‑409/13, EU:C:2015:217).

( 35 ) EU:T:1998:128.

( 36 ) Ara, Dorssemont, F., Kapitolu 1, “Some Reflections on the Origin, Problems and Perspectives of the European Social Dialogue”, f’De Vos, Marc, A Decade Beyond Maastricht: The European Social Dialogue Revisited, Kluwer Law International, Den Haag, 2003, p. 29.

( 37 ) L-Artikolu 288 TFUE jipprevedi li “[b]iex jeżerċitaw il-kompetenzi ta’ l-Unjoni, l-istituzzjonijiet għandhom jadottaw regolamenti, direttivi, deċiżjonijiet, rakkomandazzjonijiet u opinjonijiet”.

( 38 ) Ara, Dorssemont, F., nota ta’ qiegħ il-paġna 36 iċċitata iktar ’il fuq, p. 29.

( 39 ) Ibidem, p. 29 u 30.

( 40 ) Fil-fatt, skont il-kummentarji, jeżisti ċertu numru ta’ atti li ma humiex ta’ natura leġiżlattiva u li huma adottati direttament fuq il-bażi tat-Trattat FUE. Ara, Best, E., “Legislative Procedures after Lisbon: Fewer, Simpler, Clearer”, Maastricht Journal of European and Comparative Law, 2007, 15, Nru 1, p. 93.

( 41 ) Ara, b’mod partikolari, id-Direttiva tal-Kunsill 97/81/KE tal‑15 ta’ Diċembru 1997 li tikkonċerna l-Ftehim Qafas dwar ix-xogħol part-time konkluż mill-UNICE, miċ-CEEP u mill-ETUC (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 5, Vol. 3, p. 267); id-Direttiva tal-Kunsill 96/34/KE tat‑3 ta’ Ġunju 1996 dwar il-ftehim qafas fuq il-leave tal-ġenituri konkluż mill-UNICE, CEEP u ta’ ETUC (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 5, Vol. 2, p. 285), u d-Direttiva tal-Kunsill 1999/70/KE tat‑28 ta’ Ġunju 1999 dwar il-ftehim qafas dwar xogħol għal żmien fiss konkluż mill-ETUC, mill-UNICE u miċ-CEEP (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 5, Vol. 3, p. 368).

( 42 ) Ara, Dorssemont, F., nota ta’ qiegħ il-paġna 36 iċċitata iktar ’il fuq, p. 17.

( 43 ) Koster, J.-V., “Le dialogue social européen à l’épreuve de la ‘modernisation’ du marché du travail”, Revue française des affaires sociales, Nru 1, 2012, pp. 62 sa 79. Għal ħarsa ġenerali u storika, ara Barnard, C., EU Employment Law, Oxford European Union Law Library, Oxford, 2012, p. 713 et seq.

( 44 ) L-Att Uniku Ewropew, iffirmat fil-Lussemburgu fis‑17 ta’ Frar 1986 u f’Den Haag fit‑28 ta’ Frar 1986, u li daħal fis-seħħ fl‑1 ta’ Lulju 1987, permezz tal-Artikolu 22 tiegħu, ikkompleta t-Trattat KEE billi daħħal Artikolu 118b. Għal ħarsa storika, ara Pochet, P., u Degryse, C., “The European Social Dialogue: What Is the Role of Employers and What Are the Hopes for the Future?”, f’F. Vandenbroucke, C. Barnard, u G. De Baere (edituri), A European Social Union after the Crisis, Cambridge University Press, Cambridge, 2017, pp. 211 sa 237.

( 45 ) Ara Henni, A., “Le dialogue social européen. Enjeux, structures, résultats.”, Courrier hebdomadaire du CRISP, 2001, Vol. 1741, Nru 36, pp. 5 sa 50.

( 46 ) Ftehim konkluż bejn l-Istati Membri tal-Komunità Ewropea minbarra r-Renju Unit tal-Gran Brittanja u l-Irlanda ta’ Fuq (ĠU 1992, C 191, p. 91). B’mod iktar partikolari, minn naħa, l-Artikolu 3(2) sa (4) u l-Artikolu 4 tal-Ftehim fuq il-politika soċjali kienu jipprevedu l-proċedura li tinsab bħalissa fl-Artikolu 154(2) sa (4) TFUE. Min-naħa l-oħra, skont l-Artikolu 4(1) tal-Ftehim fuq il-politika soċjali (li sar l-Artikolu 155(1) TFUE), l-imsieħba soċjali kienu awtorizzati jitolbu lill-Kummissjoni tipproponi l-implimentazzjoni mill-Kunsill ta’ dan il-ftehim innegozjat minnhom, bis-saħħa tal-Artikolu 4(2) tal-ftehim fuq il-politika soċjali (li sar l-Artikolu 155(2) TFUE).

( 47 ) Fuq l-implimentazzjoni tal-ftehimiet konklużi mill-imsieħba soċjali skont l-Artikolu 139 tat-Trattat KE, ara Deinert, O., “Modes of Implementing European Collective Agreements and Their Impact on Collective Autonomy”, Industrial Law Journal, Vol. 32, Nru 4, Diċembru 2003, pp. 317 sa 325.

( 48 ) Ftehim iffirmat miċ-CEES, mill-UNICE u miċ-CEEP. Dan il-ftehim kien jipproponi r-riformulazzjoni tal-Artikolu 188(4), u tal-Artikoli 118a u 118b tat-Trattat KEE.

( 49 ) Henni, A., “Le dialogue social européen. Enjeux, structures, résultats.”, Courrier hebdomadaire du CRISP, vol. 1741, Nru 36, 2001, pp. 5 sa 50.

( 50 ) Ara, b’mod partikolari, il-komunikazzjonijiet tagħha COM(93) 600 final tal‑14 ta’ Diċembru 1993 dwar l-implimentazzjoni tal-Protokoll dwar il-politika soċjali ppreżentat mill-Kummissjoni lill-Kunsill u lill-Parlament Ewropew, COM(1998) 322 final tal‑20 ta’ Mejju 1998“Adattament u promozzjoni tad-djalogu soċjali fuq livell Komunitarju”, u COM(2002) 341 final tas‑26 ta’ Ġunju 2002“Id-djalogu soċjali Ewropew, il-modernizzazzjoni u l-bdil”.

( 51 ) Mias, A., “Du dialogue social européen au travail législatif communautaire: Maastricht, ou le syndical saisi par le politique”, Droit et société, 2004, Nru 58, pp. 657 sa 682.

( 52 ) Minn rapport informattiv tas-Senat Franċiż, imfassal fl‑2017, jirriżulta li, sa mill‑1992, madwar tletin suġġett kienu ġew sottomessi għall-konsultazzjonijiet previsti fl-Artikolu 154 TFUE u, fil-prattika, il-Kummissjoni kienet tat sitt ġimgħat lil 87 organizzazzjoni kkonsultata (fosthom 65 organizzazzjoni ta’ min iħaddem, il-biċċa l-kbira settorjali, u 22 organizzazzjoni sindakali) sabiex jagħtu l-osservazzjonijiet tagħhom matul l-ewwel, u sussegwentement it-tieni konsultazzjoni. Rapport disponibbli fuq is-sit internet segwenti: https://www.senat.fr/rap/r16-556-1/r16-556-130.html.

( 53 ) Ara, Didry, C., “L’émergence du dialogue social en Europe: retour sur une innovation institutionnelle méconnue”, Année sociologique, 2009, vol. 59, Nru 2, pp. 417 sa 447. Disponibbli fuq is-sit internet segwenti: https://www.cairn.info/revue-l-annee-sociologique-2009-2-page-417.htm.

( 54 ) Din id-dispożizzjoni tipprevedi possibbiltà ta’ estensjoni, li tiġi deċiża bi qbil komuni mill-imsieħba soċjali kkonċernati u mill-Kummissjoni.

( 55 ) Ara l-punti 73 u 74 tas-sentenza appellata.

( 56 ) Ara, f’dan is-sens u b’analoġija, is-sentenza tas‑17 ta’ Ġunju 1998UEAPME vs Il‑Kunsill (T‑135/96, EU:T:1998:128, punt 84), li tgħid li, meta l-imsieħba soċjali jikkonkludu ftehim li huma jitolbu b’mod konġunt l-implimentazzjoni tiegħu fil-livell tal-Unjoni, huma għandhom jindirizzaw talba konġunta lill-Kummissjoni li, billi tirkupra mill-ġdid il-kontroll tal-proċedura, teżamina jekk ikunx hemm lok li tippreżenta proposta f’dan is-sens lill-Kunsill.

( 57 ) Ara l-punt 51 ta’ dawn il-konklużjoniji