Kawżi T-443/08 u T-455/08

Freistaat Sachsen et

vs

Il-Kummissjoni Ewropea

“Għajnuna mill-Istat — Għajnuna favur l-ajruport ta’ Leipzig-Halle — Finanzjament ta’ investimenti relatati mal-bini tar-runway ġdida fid-direzzjoni tan-nofsinhar — Deċiżjoni li tiddikjara l-għajnuna kompatibbli mas-suq komuni — Rikors għal annullament — Nuqqas ta’ interess ġuridiku — Inammissibbiltà — Kunċett ta’ impriża — Kunċett ta’ attività ekonomika — Infrastruttura tal-ajruporti”

Sommarju tas-sentenza

1. Rikors għal annullament — Interess ġuridiku — Rikors tal-impriża benefiċjarja ta’ għajnuna mill-Istat kontra d-deċiżjoni tal-Kummissjoni li tiddikjara din l-għajnuna kompatibbli mas-suq komuni — Deċiżjoni li ma tippreġudikax l-impriża benefiċjarja tal-għajnuna

(Artikoli 87(1) KE, 88(3) KE, 230 KE u 234 KE)

2. Għajnuna mogħtija mill-Istati — Proġetti ta’ għajnuna — Għoti ta’ għajnuna bi ksur tal-projbizzjoni stabbilita mill-Artikolu 88(3) KE — Deċiżjoni ulterjuri tal-Kummissjoni li tiddikjara l-għajnuna kompatibbli mas-suq komuni — Obbligi tal-qrati nazzjonali li quddiemhom titressaq talba għal ħlas lura

(Artikolu 88(3) KE)

3. Kompetizzjoni — Regoli Komunitarji — Destinatarji — Impriżi — Kunċett — Eżerċizzju ta’ attività ekonomika — Amministrazzjoni tal-infrastrutturi tal-ajruporti — Bini u tkabbir tar-runways — Inklużjoni

4. Għajnuna mogħtija mill-Istati — Kunċett — Natura ġuridika — Interpretazzjoni bbażata fuq elementi oġġettivi — Possibbiltà għall-Kummissjoni li tadotta linji gwida — Evoluzzjoni ekonomika u kompetittiva tas-settur tal-ajruport kopert mil-linji gwida — Effetti

(Artikolu 8(1) KE)

5. Għajnuna mogħtija mill-Istati — Dispożizzjonijiet tat-Trattat — Kamp ta’ applikazzjoni — Impriżi privati jew pubbliċi — Applikabbiltà għall-mezzi pubbliċi ta’ investiment

(Artikoli 86(2) KE u 87 KE)

6. Għajnuna mogħtija mill-Istati — Kunċett — Għajnuna mir-riżorsi tal-Istat — Possibbiltà li entità pubblika tiġi kklassifikata kemm bħala dik li tagħti l-għajnuna kif ukoll bħala benefiċjarja tal-għajnuna mill-Istat

(Artikolu 87(1) KE)

7. Għajnuna mogħtija mill-Istati — Għajnuna eżistenti u għajnuna ġdida — Evoluzzjoni tas-suq komuni — Kunċett — Bidla fil-kuntest ekonomiku u ġuridiku fis-settur ikkonċernat mill-miżura inkwistjoni

(Artikolu 88 KE; Regolament tal-Kunsill Nru 659/1999, Artikolu 1(b)(v))

8. Għajnuna mogħtija mill-Istati — Rwol mogħti lill-Kummissjoni mit-Trattat — Stħarriġ ġudizzjarju

(it-tieni subparagrafu tal-Artikolu 7(1) KE, Artikoli 87 KE u 88 KE)

9. Atti tal-istituzzjonijiet — Motivazzjoni — Kontradizzjoni — Effetti — Deċiżjoni tal-Kummissjoni li tiddikjara għajnuna mill-Istat kompatibbli mas-suq komuni — Kontradizzjoni bejn l-ammont tal-għajnuna indikat fid-dispożittiv tad-deċiżjoni u l-motivazzjoni tagħha

(Artikolu 253 KE)

1. Rikors għal annullament ippreżentat minn persuna fiżika jew ġuridika huwa ammissibbli biss sakemm ir-rikorrent għandu interess li jara l-att ikkontestat annullat. Dan l-interess għandu jkun effettiv u attwali u għandu jiġi evalwat fil-ġurnata li fiha jiġi ppreżentat ir-rikors.

Fil-qasam tal-għajnuna mill-Istat, is-sempliċi fatt li deċiżjoni tal-Kummissjoni tiddikjara għajnuna kompatibbli mas-suq komuni u għaldaqstant, bħala prinċipju, ma hijiex ta’ preġudizzju għall-impriżi benefiċjarji tal-għajnuna, ma teżonerax lill-qorti tal-Unjoni milli teżamina jekk l-evalwazzjoni tal-Kummissjoni tipproduċix effetti legali vinkolanti tali li jaffettaw l-interessi tal-imsemmija impriżi.

F’dan ir-rigward, il-fatt li d-deċiżjoni tal-Kummissjoni ma tikkorrispondix mal-pożizzjoni espressa minn xi rikorrenti matul il-proċedura amministrattiva, fih innifsu, ma jipproduċi l-ebda effett legali vinkolanti tali li jaffettwa l-interessi tagħhom u għaldaqstant l-interess ġuridiku tagħhom ma jistax ikun ibbażat fuqu biss. Fil-fatt, il-proċedura ta’ stħarriġ tal-għajnuna mill-Istat hija, fid-dawl tal-istruttura ġenerali tagħha, proċedura disponibbli biss fil-konfront tal-Istat Membru responsabbli għall-għoti tal-għajnuna. L-impriżi benefiċjarji tal-għajnuna u l-entitajiet territorjali infrastatali li jagħtu l-għajnuna, l-istess bħall-kompetituri tal-benefiċjarji tal-għajnuna, jitqiesu biss bħala persuni “interessati” f’din il-proċedura. Barra minn hekk, tali rikorrenti ma huma, bl-ebda mod, imċaħħda minn kull protezzjoni ġuridizzjarja effettiva kontra d-deċiżjoni tal-Kummissjoni li tikklassifika kontribuzzjoni ta’ kapital bħala għajnuna mill-Istat. Fil-fatt, anki jekk ir-rikors għal annullament jiġi ddikjarat inammissibbli, xejn ma jipprekludihom milli jissuġġerixxu lill-qorti nazzjonali, fil-kuntest ta’ kawża quddiem din tal-aħħar, fejn huma ser ikunu eventwalment imsejħa sabiex jassumu l-konsegwenzi tal-allegata invalidità tal-kontribuzzjoni ta’ kapital li huma jevokaw, tagħmel rinviju għal deċiżjoni preliminari skont l-Artikolu 234 KE bl-għan li jimminaw il-validità tad-deċiżjoni tal-Kummissjoni sa fejn hija tikkonstata li l-miżura inkwistjoni hija għajnuna.

Barra minn hekk, rikorrent ma jistax jinvoka sitwazzjonijiet futuri u inċerti sabiex jiġġustifika l-interess tiegħu li jitlob l-annullament tal-att ikkontestat. Il-fatt li rikorrent jirreferi għal konsegwenzi “possibbli” tal-allegata invalidita ta’ kontribuzzjoni ta’ kapital fil-qasam tad-dritt tal-kumpanniji u tal-insolvenza, u mhux għal konsegwenzi ċerti ma huwiex, għaldaqstant, biżżejjed sabiex jiġi rrikonoxxut tali interess.

(ara l-punti 46, 49, 50, 55, 58, 63)

2. Meta għajnuna tkun ingħatat bi ksur tal-aħħar sentenza tal-Artikolu 88(3) KE, il-qorti nazzjonali, fuq talba ta’ operatur ieħor, tista’ tiddeċiedi, anki wara li l-Kummissjoni tkun adottat deċiżjoni pożittiva, dwar il-validità tal-atti ta’ implementazzjoni u dwar l-irkupru tas-sostenn finanzjarju mogħti. F’dan il-każ, id-dritt tal-Unjoni jobbliga lill-qorti nazzjonali tordna l-miżuri adegwati sabiex jingħata rimedju effettiv għall-effetti tal-illegalità, iżda, anki fin-nuqqas ta’ ċirkustanzi eċċezzjonali, dan ma jobbligahiex tirkupra l-għajnuna illegali kollha. Fl-istess każ, skont id-dritt tal-Unjoni, il-qorti nazzjonali għandha tordna lill-benefiċjarju tal-għajnuna jħallas l-interessi għall-perijodu tal-illegalità. Fil-kuntest tad-dritt nazzjonali tagħha, hija tista’, jekk ikun il-każ, tordna barra minn hekk l-irkupru tal-għajnuna illegali, bla ħsara għad-dritt tal-Istat Membru li jerġa’ jimplementaha sussegwentement. Hija tista’ wkoll tasal sabiex tilqa’ talbiet għal kumpens minħabba n-natura illegali tal‑għajnuna. Jidher għaldaqstant li, fil-każ ta’ implementazzjoni illegali ta’ għajnuna segwita minn deċiżjoni pożittiva min-naħa tal-Kummissjoni, id-dritt tal-Unjoni ma jipprekludix li l-benefiċjarju, minn naħa, ikun jista’ jitlob il-ħlas tal-għajnuna dovuta fil-futur, u, min-naħa l-oħra, ikun jista’ jżomm il-parti tal-għajnuna mogħtija preċedentement għad-deċiżjoni pożittiva, bla ħsara għall-konsegwenzi li joħorġu mill-illegalità tal-għajnuna mħallsa b’mod prematur.

(ara l-punt 60)

3. Fil-kuntest tad-dritt tal-kompetizzjoni, il-kunċett ta’ impriża jinkludi kull entità li teżerċita attività ekonomika, indipendentement mill-istatus ġuridiku tagħha u mill-mod ta’ kif hija ffinanzjata. Kull attività li tikkonsisti fl-offerta ta’ oġġetti jew servizzi f’suq partikolari tikkostitwixxi attività ekonomika.

L-amministrazzjoni tal-infrastrutturi tal-ajruporti tikkostitwixxi attività ekonomika, b’mod partikolari, meta l-impriża toffri servizzi tal-ajruport għal remunerazzjoni li jirriżulta mit-taxxi tal-ajruport, fejn dawn tal-aħħar għandhom jiġu analizzati bħala l-kontroparti ta’ servizzi pprovduti mill-konċessjonarju tal-ajruport.

Il-fatt li impriża tamministra ajruport reġjonali u mhux ajruport internazzjonali ma jistax jimmina n-natura ekonomika tal-attività tagħha, peress li din tikkonsisti f’li jiġu offruti servizzi għal remunerazzjoni fis-suq tas-servizzi tal-ajruporti reġjonali.

It-tħaddim ta’ runway jidħol fl-attività ekonomika tal-impriża amministratriċi, b’mod partikolari, meta din titħaddem għal finijiet kummerċjali.

Għall-finijiet tal-eżami tan-natura ekonomika tal-attività tal-impriża fil-kuntest tal-finanzjament pubbliku tal-estensjoni ta’ runway, ma hemmx lok li l-attività li tikkonsisti fil-bini jew fit-tkabbir ta’ infrastruttura tiġi sseparata mill-użu sussegwenti li jsir minnha u n-natura ekonomika jew le tal-użu sussegwenti tal-infrastruttura mibnija tiddetermina neċessarjament in-natura tal-attività ta’ estensjoni. Fil-fatt, ir-runways huma elementi essenzjali għall-attivitajiet ekonomiċi mmexxija minn operatur ta’ ajruport. Il-bini ta’ runways jippermetti, għaldaqstant, lil ajurport li jwettaq l-attività ekonomika prinċipali tiegħu jew fil-każ tal-bini ta’ runway addizzjonali jew tal-estensjoni ta’ runway eżistenti, li jiżviluppaha.

(ara l-punti 88, 89, 93-96)

4. Il-kwistjoni dwar jekk għajnuna hijiex għajnuna mill-Istat fis-sens tat-Trattat għandha tiġi deċiża abbażi ta’ elementi oġġettivi li jiġu evalwati fid-data li fiha l-Kummissjoni tieħu d-deċiżjoni tagħha. Għalkemm il-Kummissjoni hija marbuta mil-linji gwida u mill-komunikazzjonijiet li hija tadotta fil-qasam tal-għajnuna mill-Istat, dan jgħodd biss sa fejn dawn it-testi ma jmorrux lil hinn minn minn applikazzjoni korretta tar-regoli tat-Trattat, peress li l-imsemmija testi ma jistgħux jiġu interpretati f’sens li jnaqqas il-portata tal-Artikoli 87 KE u 88 KE jew li jikser l-għanijiet previsti minnhom.

Għal dak li jirrigwarda s-settur tal-ajruporti, fil-Komunikazzjoni dwar l-applikazzjoni tal-Artikoli 87 KE u 88 KE kif ukoll tal-Artikolu 61 tal-Ftehim dwar iż-Żona Ekonomika Ewropea għall-għajnuna mill-Istat għat-trasport bl-ajru, il-Kummissjoni qieset, fil-passat, li t-twettiq ta’ proġetti ta’ infrastrutturi kienu jikkostitwixxu miżura ta’ politika ġenerali li hija ma setgħetx tistħarreġ skont ir-regoli tat-Trattat dwar l-għajnuna mill-Istat.

Issa, is-settur tal-ajruporti għadda minn żviluppi, b’mod partikolari, dwar l-organizzazzjoni tiegħu u s-sitwazzjoni ekonomika u kompetittiva tiegħu. Barra minn hekk, il-ġurisprudenza li tirriżulta mis-sentenza tat-12 ta’ Diċembru 2000, Aéroports de Paris vs Il-Kummissjoni T‑128/98, ikkonfermata bis-sentenza tal-24 ta’ Ottubru 2002, Aéroports de Paris vs Il-Kummissjoni, C‑82/01 P, irrikonoxxiet, mis-sena 2000, li l-amministratturi ta’ ajruporti jwettqu, bħala prinċipju, attività ekonomika fis-sens tal-Artikolu 87(1) KE, li taqa’ fi ħdan id-dispożizzjonijiet dwar l-għajnuna mill-Istat, u dan ġie kkonfermat mis-sentenza, tas-17 ta’ Diċembru 2008, Ryanair vs Il-Kummissjoni, T‑196/04. Konsegwentement, mis-sena 2000, ma hemmx iktar lok, a priori , li tiġi eskluża l-applikazzjoni, fir-rigward tal-ajruporti, tad-dispożizzjonijiet dwar l-għajnuna mill-Istat. Matul l-adozzjoni ta’ deċiżjoni dwar is-settur tal-ajruporti, il-Kummissjoni għandha l-obbligu li tieħu inkunsiderazzjoni dan l-iżvilupp u din l-interpretazzjoni, kif ukoll l-implikazzjonijiet tagħhom fir-rigward tal-applikazzjoni tal-Artikolu 87(1) KE għall-finanzjament tal-infrastrutturi marbuta mat-twettiq tal-attivitajiet ta’ amministrazzjoni tal-ajruport.

(ara l-punti 103-106)

5. L-Artikolu 87 KE jkopri l-impriżi kollha, privati jew pubbliċi u l-produzzjonijiet kollha tal-imsemmija impriżi, bl-unika eċċezzjoni tal-Artikolu 86(2) KE. L-eżistenza jew le ta’ personalità ġuridika distinta minn dik tal-Istat, mogħtija mid-dritt nazzjonali, lil korp li jwettaq attivitajiet ekonomiċi, ma għandhiex influwenza fuq l-eżistenza ta’ relazzjonijiet finanzjarji bejn l-Istat u dan il-korp u għaldaqstant fuq il-possibbiltà li l-imsemmi korp jibbenefika minn għajnuna mill-Istat fis-sens tal-Artikolu 87(1) KE.

Bħalma wkoll ma jistax jiġi aċċettat li s-sempliċi fatt li jinħolqu istituzzjonijiet awtonomi responsabbli mid-distribuzzjoni ta’ għajnuna jippermetti li jiġu evitati r-regoli dwar l-għajnuna mill-Istat, lanqas ma jista’ jiġi ttollerat li s-sempliċi fatt li jinħoloq mezz pubbliku ta’ investiment (“single purpose vehicle”), li l-uniku għan tiegħu huwa l-amministrazzjoni u t-tħaddim tal-infrastrutturi pubbliċi ta’ ajruport, jista’ jippermettilu jevita l-imsemmija regoli. Fil-fatt, għandu jiġi eżaminat jekk din l-entità twettaqx attività ekonomika u għaldaqstant tistax tiġi kklassifikata bħala impriża u jekk ibbenefikatx minn trasferiment ta’ riżorsi tal-Istat.

(ara l-punti 128-130)

6. Il-klassifikazzjonijiet bħala min jibbenefika u min jagħti l-għajnuna ma humiex, a priori, inkompatibbli. Fil-fatt, impriża pubblika tista’ tkun benefiċjarja ta’ għajnuna mill-Istat, meta din tkun impriża attiva f’suq. Madankollu, xejn ma jeskludi li, fil-kuntest ta’ miżura distinta, l-imsemmija impriża tista’ wkoll tagħti għajnuna. Għaldaqstant, għajnuna mill-Istat tista’ tingħata mhux biss direttament mill-Istat, iżda wkoll minn korpi pubbliċi jew privati li l-Istat jistabbilixxi jew jaħtar sabiex l-għajnuna tiġi amministrata. Fil-fatt, l-Istat huwa perfettament f’pożizzjoni, billi jeżerċita l-influwenza dominanti tiegħu fuq impriżi pubbliċi, li jorjenta l-użu tar-riżorsi tagħhom sabiex jiġu ffinanzjati, skont il-każ, vantaġġi speċifiċi favur impriżi oħra.

(ara l-punt 143)

7. It-Trattat jintroduċi proċeduri distinti skont jekk l-għajnuna tkunx eżistenti jew ġdida. Filwaqt li l-għajnuna ġdida għandha, skont l-Artikolu 88(3) KE, tiġi nnotifikata bil-quddiem lill-Kummissjoni, u ma tistax tiġi implementata qabel ma l-proċedura tkun wasslet għal deċiżjoni finali, l-għajnuna eżistenti tista’, skont l-Artikolu 88(1) KE, tiġi eżegwita b’mod regolari kemm-il darba l-Kummissjoni ma tkunx ikkonstatat l-inkompatibbiltà tagħha. Għaldaqstant, l-għajnuna eżistenti tista’ biss tkun is-suġġett, jekk ikun il-każ, ta’ deċiżjoni ta’ inkompatibbiltà li toħloq effetti fil-ġejjieni.

Skont l-Artikolu 1(b)(v) tar-Regolament Nru 659/1999, dwar l-applikazzjoni tal-Artikolu 88 KE, għajnuna eżistenti hija kull għajnuna “li jista’ jitwaqqaf li meta daħlet fis-seħħ ma kkostitwietx għajnuna, u sussegwentement saret għajnuna minħabba l-evoluzzjoni tas-suq komuni u mingħajr ma nbidlet mill-Istat Memrbu”. Dan il-kunċett ta’ “evoluzzjoni tas-suq komuni” jista’ jinftiehem bħala bidla fil-kuntest ekonomiku u ġuridiku tas-settur ikkonċernat mill-miżura inkwistjoni. Tali bidla tista’ b’mod partikolari, tirriżulta mil-liberalizzazzjoni ta’ suq inizjalment magħluq għall-kompetizzjoni.

(ara l-punti 187, 188)

8. It-tieni subparagrafu tal-Artikolu 7(1) KE jeżiġi li kull istituzzjoni taġixxi fil-limiti tas-setgħat mogħtija lilha bit-Trattat. Fil-qasam tal-għajnuna mill-Istat, billi, permezz tal-Artikolu 88 KE, it-Trattat jipprovdi għall-eżami kostanti u l-istħarriġ tal-għajnuna mill-Kummissjoni, l-intenzjoni tiegħu hija li r-rikonoxximent tal-inkompatibbiltà ta’ għajnuna mas-suq komuni ssir permezz ta’ proċedura xierqa li l-implementazzjoni tagħha taqa’ taħt ir-responsabbiltà tal-Kummissjoni u li tkun suġġetta għal stħarriġ ġudizzjarju mill-Qorti Ġenerali jew mill-Qorti tal-Ġustizzja. B’hekk, l-Artikoli 87 KE u 88 KE jirriżervaw rwol ċentrali lill-Kummissjoni fir-rikonoxximent tal-inkompatibbiltà eventwali ta’ għajnuna.

(ara l-punti 201, 202)

9. Kontradizzjoni fil-motivazzjoni ta’ deċiżjoni tikkostitwixxi ksur tal-obbligu li jirriżulta mill-Artikolu 253 KE tali li jaffettwa l-validità tal-att inkwistjoni jekk ikun stabbilit li, minħabba din il-kontradizzjoni, id-destinatarju tal-att ma huwiex f’pożizzjoni li jifhem, kompletament jew parzjalment, il-motivi veri tad-deċiżjoni u li, minħabba dan, id-dispożittiv tal-att huwa, kompletament jew parzjalment, nieqes minn kull sostenn ġuridiku. Barra minn hekk, id-dispożittiv ta’ att biss jista’ jipproduċi effetti legali vinkolanti.

Deċiżjoni tal-Kummissjoni li tiddikjara għajnuna mill-Istat kompatibbli mas-suq komuni hija kontradittorja meta tammetti, minn naħa, li ċerti spejjeż involuti fil-kontribuzzjoni ta’ kapital li hija eżaminat kienu jaqgħu taħt l-eżerċizzju ta’ missjonijiet pubbliċi u għaldaqstant ma setgħux jiġu kklassifikati bħala għajnuna mill-Istat fis-sens tal-Artikolu 87(1) KE u meta, min-naħa l-oħra, il-Kummissjoni tqis li l-kontribuzzjoni ta’ kapital kienet kollha kemm hi tikkostitwixxi għajnuna mill-Istat.

Ebda dispożizzjoni tad-dritt tal-Unjoni ma teżiġi li, meta tordna l-ħlas lura ta’ għajnuna li ġiet iddikjarata inkompatibbli mas-suq komuni, il-Kummissjoni għandha tiffissa l-ammont eżatt tal-għajnuna li għandha titħallas lura. Huwa biżżejjed li d-deċiżjoni tagħha tkun tinkludi informazzjoni li tippermetti lid-destinatarju tagħha jiddetermina dan l-ammont hu stess, mingħajr diffikultà eċċessiva. Madankollu, għandu jitqies li, fil-każ fejn hija tiddeċiedi li tindika l-ammont ta’ għajnuna mill-Istat, fis-sens tal-Artikolu 87(1) KE, fid-dispożittiv ta’ deċiżjoni, il-Kummissjoni għandha tindika l-ammont eżatt tagħha.

Fil-fatt, il-preċiżjoni tal-ammont ta’ għajnuna illegali indikat mill-Kummissjoni fid-dispożittiv ta’ deċiżjoni finali li tikkonstata l-kompatibbiltà tal-imsemmija għajnuna mas-suq komuni, fis-sens tal-Artikolu 87 KE hija ħafna iktar importanti meta jista’ jkollha konsegwenza fuq l-ammont tal-interessi li l-benefiċjarju jista’ jkun mitlub li jħallas minħabba li rċieva l-għajnuna qabel mal-Kummissjoni tkun iddeċidiet dwarha. Skont id-dritt tal-Unjoni, il-qorti nazzjonali eventwalment adita, hija obbligata li tordna lill-benefiċjarju tal-għajnuna jħallas interessi għall-perijodu tal-illegalità. Issa, l-ammont ta’ dawn l-interessi jiddependi, b’mod partikolari, mill-ammont tal-għajnuna mill-Istat bħala tali. Fil-fatt, huwa abbażi tal-ammont totali tal-għajnuna mill-Istat, fis-sens tal-Artikolu 87(1) KE u mhux abbażi tal-unika parti tal-ammont tal-għajnuna illegali kkunsidrata bħala kompatibbli mas-suq komuni, li għandhom jiġu kkalkolati l-interessi inkwistjoni.

(ara l-punti 222, 223, 226-229)

SENTENZA TAL-QORTI ĠENERALI (It-Tmien Awla)

24 ta’ Marzu 2011 ( )

“Għajnuna mill-Istat — Għajnuna favur l-ajruport ta’ Leipzig-Halle — Finanzjament ta’ investimenti relatati mal-bini tar-runway ġdida fid-direzzjoni tan-nofsinhar – Deċiżjoni li tiddikjara l-għajnuna kompatibbli mas-suq komuni – Rikors għal annullament – Nuqqas ta’ interess ġuridiku – Inammissibbiltà – Kunċett ta’ impriża – Kunċett ta’ attività ekonomika – Infrastruttura tal-ajruporti”

Fil-Kawżi T‑443/08 u T‑455/08,

Freistaat Sachsen (il-Ġermanja),

Land Sachsen-Anhalt (il-Ġermanja),

irrappreżentati minn U. Soltész, avukat,

rikorrenti fil-Kawża T‑443/08,

Mitteldeutsche Flughafen AG, stabbilita f’Leipzig (il‑Ġermanja),

Flughafen Leipzig-Halle GmbH, stabbilita f’Leipzig,

irrappreżentati minn M. Núñez-Müller, avukat,

rikorrenti fil-Kawża T‑455/08,

sostnuti minn

Ir-Repubblika Federali tal-Ġermanja, irrappreżentata minn M. Lumma u B. Klein, bħala aġenti,

Arbeitsgemeinschaft Deutscher Verkehrsflughäfen eV (ADV), irrappreżentata minn L. Giesberts, avukat,

intervenjenti,

vs

Il-Kummissjoni Ewropea, irrappreżentata minn K. Gross, B. Martenczuk u E. Righini, bħala aġenti,

konvenuta,

li għandha bħala suġġett talba għall-annullament parzjali tad-Deċiżjoni tal-Kummissjoni 2008/948/KE, tat-23 ta’ Lulju 2008, dwar miżuri mill-Ġermanja għall-benefiċċju tad-DHL u tal-ajruport Leipzig/Halle (ĠU L 346, p. 1),

IL-QORTI ĠENERALI (It-Tmien Awla),

komposta minn M. E. Martins Ribeiro, President, S. Papasavvas (Relatur) u A. Dittrich, Imħallfin,

Reġistratur: C. Heeren, Amministratur,

wara li rat il-proċedura bil-miktub u wara s-seduta tat-2 ta’ Lulju 2010,

tagħti l-preżenti

Sentenza

Il-fatti li wasslu għall-kawża

1 Il-grupp DHL (iktar ’il quddiem “DHL”) huwa wieħed mill-gruppi prinċipali li joperaw fis-settur tal-kunsinna ta’ pakketti espress. Huwa kkontrollat 100 % minn Deutsche Post AG.

2 Wara li nnegozja ma’ diversi ajruporti, fl-2005, DHL iddeċieda li jitrasferixxi ċ-ċentru amministrattiv Ewropew għall-ġarr bl-ajru tiegħu minn Brussell (il-Belġju) lejn Leipzig-Halle (il-Ġermanja), mill-2008.

3 L-ajruport ta’ Leipzig-Halle jitħaddem minn Flughafen Leipzig-Halle GmbH (iktar ’il quddiem “FLH”), li hija sussidjarja ta’ Mitteldeutsche Flughafen AG (iktar ’il quddiem “MF”). MF għandha 94 % tal-azzjonijiet f’FLH. L-azzjonisti l-oħra ta’ FHL huma l-Land Sachsen (5.5 %), il-Landkreis Nordsachsen (0.25 %) u l-belt ta’ Schkeuditz (0.25 %). L-azzjonisti ta’ MF huma l-Land Sachsen (76.64 %) u l-Land Sachsen-Anhalt (18.54 %), kif ukoll il-bliet ta’ Dresde (2.52 %), ta’ Halle (0.2 %) u ta’ Leipzig (2.1 %). MF ma għandha l-ebda azzjonist privat.

4 Fl-4 ta’ Novembru 2004, MF iddeċidiet li tibni runway ġdida fid-direzzjoni tan-nofsinhar (iktar ’il quddiem ir-“runway fid-direzzjoni tan-nofsinhar”). Din kellha tiġi ffinanzjata permezz ta’ kontribuzzjoni ta’ kapital, fl-ammont ta’ EUR 350 miljun, lil MF jew lil FLH mill-azzjonisti pubbliċi tagħhom (iktar ’il quddiem il-“kontribuzzjoni ta’ kapital”).

5 Fil-21 ta’ Settembru 2005, FLH, MF u DHL Hub Leipzig GmbH iffirmaw ftehim qafas (iktar ’il quddiem il-“ftehim qafas”). Skont il-ftehim qafas, FLH hija obbligata tibni r-runway fid-direzzjoni tan-nofsinhar u tosserva impenji oħra matul dan iż-żmien kollu. Fost dawn l-impenji hemm, b’mod partikolari, il-garanzija li topera b’mod kontinwu fuq ir-runway fid-direzzjoni tan-nofsinhar, 24 siegħa fuq 24 siegħa u 7 jiem fuq 7, u l-garanzija li mill-inqas 90 % tat-trasport bl-ajru mwettaq minn jew għal DHL ikun jista’ jsir fi kwalunkwe mument mill-imsemmija runway. Il-ftehim qafas jiffissa l-kundizzjonijiet li FLH u MF jiggarantixxu li jwettqu għall-bidu tal-bini u għat-tħaddim tar-runway il-ġdida, kif ukoll għall-funzjonament ulterjuri tagħha. Huwa jinkludi wkoll ftehim dwar il-kundizzjonijiet għall-użu, it-taxxi tal-ajruport u l-kiri tal-artijiet. Fir-rigward tal-garanziji ta’ wara li jibda t-tħaddim taċ-ċentru amministrattiv ġdid, il-ftehim qafas jipprovdi li jekk FLH, wara l-imsemmi tħaddim, ma tosservax il-kundizzjonijiet għall-użu inklużi fih, FLH u MF ikunu obbligati jikkumpensaw lil DHL Hub Leipzig għal kwalunkwe dannu u kwalunkwe telf li hija tkun subiet. Fil-każ ta’ limitazzjoni sostanzjali tal-attivitajiet tagħha, DHL Hub Leipzig tkun tista’ wkoll ixxolji l-ftehim qafas u titlob kumpens għall-ispejjeż kollha li huma direttament jew indirettament marbuta mat-trasferiment lejn ajruport ieħor. Jekk DHL Hub Leipzig ikollha tibdel l-ajruport minħabba projbizzjoni regolatorja tat-titjiriet ta’ bil-lejl, FLH tista’ tkun obbligata li tagħti kumpens.

6 Fil-21 ta’ Diċembru 2005, il-Land Sachsen ħarġet dikjarazzjoni mill-Istat favur FLH u DHL Hub Leipzig (iktar ’il quddiem id-“dikjarazzjoni mill-Istat”). Din għandha l-għan li tiżgura l-effiċjenza finanzjarja ta’ FLH waqt il-perijodu tal-ftehim qafas u tobbliga lil Land Sachsen tikkumpensa lil DHL Hub Leipzig, fil-każ li l-ajruport ta’ LeipzigHalle ma jkunx jista’ jintuża kif previst.

7 Fil-5 ta’ April 2006, ir-Repubblika Federali tal-Ġermanja nnotifikat lill-Kummissjoni tal-Komunitajiet Ewropej bil-ftehim qafas u bid-dikjarazzjoni mill-Istat, skont l-Artikolu 2(1) tar-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 659/1999, tat-22 ta’ Marzu 1999, li jistabbilixxi regoli dettaljati għall-applikazzjoni tal-Artikolu [88 KE] (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 8, Vol. 1, p. 339).

8 Fis-27 ta’ April 2006, il-Kummissjoni talbet informazzjoni addizzjonali u l-awtoritajiet Ġermaniżi kkomunikawilha fl-24 ta’ Lulju 2006.

9 Fis-26 ta’ Lulju u fil-21 ta’ Awwissu 2006 saru laqgħat li għalihom ipparteċipaw id-dipartimenti tal-Kummissjoni, FLH, MF, DHL u l-awtoritajiet Ġermaniżi.

10 Permezz ta’ ittra tat-23 ta’ Novembru 2006 il-Kummissjoni infurmat lir-Repubblika Federali tal-Ġermanja bid-deċiżjoni tagħha li tibda l-proċedura pprovduta fl-Artikolu 88(2) KE. Din kienet tirrigwarda l-ftehim qafas, id-dikjarazzjoni mill-Istat kif ukoll il-kontribuzzjoni ta’ kapital. Din id-deċiżjoni u s-sejħa lill-partijiet ikkonċernati sabiex jippreżentaw l-osservazzjonijiet tagħhom dwar l-għajnuna msemmija ġew ippubblikati fil-Ġurnal Uffiċjali tal-Komunitajiet Ewropej tat-2 ta’ Marzu 2007 (ĠU C 48, p. 7).

11 Ir-Repubblika Federali tal-Ġermanja ppreżentat l-osservazzjonijiet tagħha fit-23 ta’ Frar 2007. Il-Kummissjoni rċeviet osservazzjonijiet minn terzi kkonċernati li hija kkomunikat lill-awtoritajiet Ġermaniżi permezz ta’ ittra tas-16 ta’ Mejju 2007, filwaqt li tathom il-possibbiltà li jirrispondu fi żmien xahar. Il-Kummissjoni rċeviet l-osservazzjonijiet tal-imsemmija awtoritajiet permezz ta’ ittra tat-13 ta’ Ġunju 2007.

12 Fuq talba tar-Repubblika Federali tal-Ġermanja ġew organizzati laqgħat fit-18 ta’ Ġunju u fil-25 ta’ Settembru 2007. Wara dawn il-laqgħat, l-awtoritajiet Ġermaniżi kkomunikaw informazzjoni addizzjonali lill-Kummissjoni, fid-19 ta’ Ottubru u fis-7 u t-18 ta’ Diċembru 2007, kif ukoll fis-17 ta’ Marzu u fid-9 ta’ April 2008.

Id-deċiżjoni

13 Fit-23 ta’ Lulju 2008, il-Kummissjoni adottat id-Deċiżjoni 2008/948/KE dwar miżuri mill-Ġermanja għall-benefiċċju ta’ DHL u tal-ajruport Leipzig-Halle (ĠU L 346, p. 1, iktar ’il quddiem id-“Deċiżjoni”).

14 Fir-rigward tal-kontribuzzjoni ta’ kapital, fid-Deċiżjoni l-Kummissjoni qieset li l-għajnuna mill-Istat ta’ EUR 350 miljun li r-Repubblika Federali tal-Ġermanja kellha l-intenzjoni li tagħti lil FLH għall-finijiet tal-bini tar-runway fid-direzzjoni ta’ nofsinhar u tal-infrastrutturi tal-ajruport konnessi magħha, kienet kompatibbli mas-suq komuni, skont l-Artikolu 87(3)(ċ) KE.

15 Fir-rigward tal-ftehim qafas u tad-dikjarazzjoni mill-Istat, il-Kummissjoni qieset li, minn naħa, il-garanziji mingħajr restrizzjonijiet mogħtija f’dan il-ftehim u, min-naħa l-oħra, l-imsemmija ittra, kienu jikkostitwixxu għajnuna mill-Istat fis-sens tal-Artikolu 87(1) KE sa fejn il-Land Sachsen, MF u FLH koprew ir-riskji tal-operat ta’ DHL taħt kundizzjonijiet li investitur privat li jopera f’kundizzjonijiet normali ta’ ekonomija tas-suq (iktar ’il quddiem l-“investitur privat”) ma kienx jaċċetta. Peress li DHL kien diġà bbenefika mill-ammont massimu ta’ għajnuna għall-investiment kompatibbli skont l-Artikolu 87(3)(a) KE, il-Kummissjoni qieset li l-garanziji mingħajr restrizzjonijiet tal-ftehim qafas u tad-dikjarazzjoni mill-Istat ma kinux kompatibbli mas-suq komuni.

16 Id-dispożittiv tad-Deċiżjoni jipprovdi dan li ġej:

“Artikolu 1

L-għajnuna mill-Istat ta’ 350 miljun euro li [r-Repubblika Federali ta]l-Ġermanja trid tagħti lill-ajruport Leipzig/Halle għall-bini tal-karreġġjata l-ġdid għat-tlugħ u l-inżul fin-nofsinhar u għal faċilitajiet tal-ajruport marbuta magħha hija skont l-Artikolu 87 paragrafu 3(c) [KE].

Artikolu 2

L-għajnuna mill-Istat li [r-Repubblika Federali ta]l-Ġermanja trid tagħti għall-benefiċċju tad-DHL permezz ta’ dikjarazzjoni mill-Istat mhijiex konformi mas-Suq Kommuni. Konsegwentament din l-għajnuna ma tistax tingħata.

Artikolu 3

L-għajnuna mill-Istat ta[r-Repubblika Federali ta]l-Ġermanja għall-benefiċċju tad-DHL dwar l-aċċettazzjoni ta’ garanziji mingħajr restrizzjonijiet (skont il-paragrafi 8 u 9 tal-ftehim strutturali [qafas]) mhijiex konformi mas-Suq Kommuni. Għalhekk dawn il-garanziji bla restrizzjonijiet stipulati fil-ftehim strutturali [qafas] għandhom jiġu annullati.

Artikolu 4

1. [Ir-Repubblika Federali tal-]Ġermanja tiġbor lura l-parti mill-għajnuna msemmija fl-Artikolu 3 li kienet diġà disponibbli għad-DHL (jiġifieri l-ħlasijiet għall-garanziji għall-perjodu mill-1 ta’ Ottubru 2007 sa meta jiġu annullati l-garanziji mingħajr restrizzjonijiet).

[…]”

Il-fatti li ġraw wara d-Deċiżjoni

17 Fit-18 u s-27 ta’ Novembru 2008, l-azzjonisti ta’ MF u ta’ FLH ikkonkludew ftehim dwar il-finanzjament tar-runway fid-direzzjoni tan-nofsinhar għall-ammont ta’ EUR 350 miljun.

18 Permezz ta’ ittra tat-23 ta’ Diċembru 2008, l-awtoritajiet Ġermaniżi nnotifikaw lill-Kummissjoni b’dan il-ftehim.

19 Din in-notifika ġiet irreġistrata taħt ir-referenza Nru 665/2008.

20 Fit-30 ta’ Settembru 2009, wara skambju ta’ korrispondenza u laqgħa mal-awtoritajiet Ġermaniżi, il-Kummissjoni adottat id-Deċiżjoni C (2009) 7185, dwar l-għajnuna mill-Istat N 665/2008 (Il-Ġermanja – Ajruport ta’ Leipzig-Halle), li permezz tagħha hija tiddikjara li l-miżura nnotifikata ma tikkostitwixxix għajnuna ġdida fis-sens tal-Artikolu 1(ċ) tar-Regolament Nru 659/1999. Essenzjalment hija qieset, minn naħa, li peress li l-awtoritajiet Ġermaniżi kienu kkonfermaw li n-notifika kienet tirrigwarda l-istess miżuri ta’ finanzjament bħal dawk approvati mid-Deċiżjoni, l-imsemmija notifika kienet tirrigwarda miżura ta’ għajnuna li hija diġà awtorizzata fis-sens tal-Artikolu 1(b)(ii) tal-imsemmi regolament u, min-naħa l-oħra, li din in-notifika ma tirrigwardax emenda ta’ għajnuna eżistenti, fis-sens tal-Artikolu 4(1) ta’ dan ir-regolament.

Il-proċedura

21 Permezz ta’ att ippreżentat fir-Reġistru tal-Qorti tal-Prim’Istanza (li issa saret il-Qorti Ġenerali) fis-6 ta’ Ottubru 2008, ir-rikorrenti Freistaat Sachsen, Land Sachsen-Anhalt, MF u FLH, ippreżentaw dan ir-rikors.

22 Permezz ta’ att ippreżentat fir‑Reġistru tal‑Qorti Ġenerali, fit‑28 ta’ Jannar 2009, ir‑Repubblika Federali tal-Ġermanja talbet li tintervjeni fil-kawżi preżenti insostenn tat‑talbiet tar‑rikorrenti.

23 Permezz ta’ att ippreżentat fil-Qorti Ġenerali, fit-30 ta’ Jannar 2009, l-Arbeitsgemeinschaft Deutscher Verkehrsflughäfen eV (ADV) talbet li tintervjeni fil-kawżi preżenti insostenn tat-talbiet tar-rikorrenti.

24 Permezz ta’ digrieti tat-30 ta’ Marzu 2009, il-President tat-Tmien Awla tal-Qorti Ġenerali laqa’ t-talbiet għal intervent tar-Repubblika Federali tal-Ġermanja u tal-ADV.

25 L-ADV ippreżentat in-nota ta’ intervent tagħha fil-11 ta’ Mejju 2009. Ir-Repubblika Federali tal-Ġermanja ma ppreżentax nota ta’ intervent fit-terminu mogħti.

26 Ir-rikorrenti ppreżentaw l-osservazzjonijiet tagħhom fuq in-noti ta’ intervent tal-ADV fis-26 (Kawża T‑455/08) u fis-27 ta’ Mejju 2009 (Kawża T‑443/08).

27 Il-Kummissjoni ppreżentat l-osservazzjonijiet tagħha fuq in-nota ta’ intervent tal-ADV fit-29 ta’ Lulju 2009.

28 Permezz ta’ digriet tal-24 ta’ Ġunju 2010, il-President tat-Tmien Awla tal-Qorti Ġenerali, wara li nstemgħu l-partijiet, iddeċieda li jgħaqqad il-kawżi preżenti għall-finijiet tal-proċedura orali.

29 Fuq rapport tal-Imħallef Relatur, il-Qorti Ġenerali (It-Tmien Awla) iddeċidiet li tiftaħ il-proċedura orali.

30 Matul is-seduta, li seħħet fit-2 ta’ Lulju 2010 u li r-Repubblika Federali tal-Ġermanja ma pparteċipatx fiha, instemgħu it-trattazzjoni tal-partijiet u r-risposti tagħhom għall-mistoqsijiet tal-Qorti Ġenerali. Matul din is-seduta huma ppreżentaw ukoll sentenza tal-Bundesgerichtshof (Qorti Federali tal-Ġustizzja, il-Ġermanja) tal-4 ta’ April 2003, li l-Qorti Ġenerali ddeċidiet li tinkludiha fil-proċess.

31 Wara li nstemgħu il-partijiet fuq dan il-punt matul is-seduta, il-Qorti Ġenerali qieset li hemm lok li l-kawżi preżenti jingħaqdu għall-finijiet tas-sentenza, skont l-Artikolu 50 tar-Regoli tal-Proċedura.

It-talbiet tal-partijiet

32 Ir-rikorrenti, sostnuti mill-ADV, jitolbu li l-Qorti Ġenerali jogħġobha:

– tannulla l-Artikolu 1 tad-Deċiżjoni, sa fejn il-Kummissjoni ssostni, minn naħa, li l-kontribuzzjoni ta’ kapital tikkostitwixxi għajnuna mill-Istat fis-sens tal-Artikolu 87(1) KE u, min-naħa l-oħra, li l-imsemmija għajnuna mill-Istat tammonta għal EUR 350 miljun.

– tikkundanna lill-Kummissjoni għall-ispejjeż.

33 Il-Kummissjoni titlob li l-Qorti Ġenerali jogħġobha:

– tiċħad ir‑rikors;

– tikkundanna lir-rikorrenti għall-ispejjeż.

34 Fl-osservazzjonijiet tagħha dwar in-nota ta’ intervent tal-ADV, il-Kummissjoni talbet ukoll li l-Qorti Ġenerali jogħġobha tikkundanna lill-ADV għall-ispejjeż marbuta mal-intervent.

Fuq l-ammissibbiltà

35 Mingħajr ma qajmet formalment eċċezzjoni ta’ inammissibbiltà, il-Kummissjoni ssostni li r-rikors fil-Kawża T‑443/08 huwa inammissibbli peress li r-rikorrenti f’din il-kawża ma humiex ikkonċernati indiviwalment u ma għandhomx interess ġuridiku, iżda huma jikkontestaw dan. F’dan il-kuntest, il-partijiet jopponu wkoll il-konsegwenzi ġuridiċi tad-Deċiżjoni.

36 Il-Qorti Ġenerali tqis opportun li, qabel kollox, teżamina l-eċċezzjoni ta’ inammissibbiltà ibbażata fuq nuqqas ta’ interess ġuridiku.

L-argumenti tal-partijiet

37 Preliminarjament, fir-rigward tal-konsegwenzi ġuridiċi tad-Deċiżjoni, ir-rikorrenti fil-Kawża T‑443/08 jsostnu, l-ewwel nett, li l-klassifikazzjoni tal-kontribuzzjoni ta’ kapital bħala għajnuna mill-Istat twassal, skont id-dritt Ġermaniż, għall-invalidità tagħha. Fil-fatt, mill-ġurisprudenza tal-Bundesgerichtshof jirriżulta li kuntratt li jagħti għajnuna qabel ma din tkun ġiet innotifikata huwa invalidu b’mod irrimedjabbli, skont l-Artikolu 134 tal-Kodiċi Ċivili Ġermaniż, minħabba l-ksur tat-tielet sentenza tal-Artikolu 88(3) KE. Din l-invalidità ma tistax tiġi rregolarizzata a posteriori permezz ta’ deċiżjoni tal-Kummissjoni li tiddikjara l-għajnuna kompatibbli mas-suq komuni jew minn konferma kuntrattwali tal-att li huwa null. Barra minn hekk, għall-kuntrarju ta’ dak li tindika l-Kummissjoni, din l-invalidità ma teliminax l-effettività tad-Deċiżjoni. Fil-fatt, jekk l-imsemmija invalidità tiġi annullata, din ikollha effett dissważiv u għaldaqstant preventiv, li jsaħħaħ l-effikaċità tal-projbizzjoni ta’ implementazzjoni prevista fl-Artikolu 88(3) KE.

38 Fit-tieni nett, ir-rikorrenti fil-Kawża T‑443/08 jesponu l-konsegwenzi li jista’ jkollha l-invalidità tal-kontribuzzjoni ta’ kapital, b’mod partikolari, fir-rigward tad-dritt tal-kumpanniji u tal-insolvenza. Fl-ewwel lok huma jindikaw li, jekk id-Deċiżjoni tkun definittiva, FLH u MF ikunu mhedda b’insolvenza. L-invalidità tal-kontribuzzjoni ta’ kapital timplika, fil-fatt, il-ħlas ta’ interessi għolja għall-perijodu bejn l-għoti tal-għajnuna u d-Deċiżjoni, kif ukoll talba ta’ ħlas lura sa EUR 350 miljun. Din tal-aħħar tista’ twassal għall-insolvenza ta’ FLH. F’dan ir-rigward, għal dak li jikkonċerna l-fatt li d-dritt tal-Unjoni ma jeżiġix il-ħlas lura tal-għajnuna kollha, ir-rikorrenti fil-Kawża T‑443/08 jirrispondu li dan ma jfissirx li huwa jipprojbixxih, peress li l-Istati Membri jistgħu josservaw l-obbligi li jirriżultaw mid-dritt tal-Unjoni billi jmorru lil hinn minn dawn. L-insolvenza ta’ FLH tista’ twassal għall-insolvenza ta’ MF, peress li din hija obbligata, skont id-dritt Ġermaniż, li tkopri l-iżbilanċ annwali tas-sussidjarja tagħha. L-insolvenza ta’ MF tista’, min-naħa tagħha, twassal għall-insolvenza ta’ sussidjarji oħrajn, fid-dawl tal-eżistenza ta’ kuntratti li jipprevedu l-kontroll u t-trasferiment ta’ profitti konklużi bejn MF u s-sussidjarji tagħha. Fit-tieni lok, ir-rikorrenti fil-Kawża T‑443/08 jenfasizzaw li l-insolvenza ta’ FLH tista’ ċċaħħad lill-ajruport ta’ Leipzig-Halle mil-liċenzja sabiex jopera. Fil-fatt, skont id-dritt Ġermaniż, liċenzja sabiex topera hija rrevokata meta l-kundizzjonijiet għall-għoti tal-liċenzja, fosthom dik tal-qligħ ekonomiku tal-operatur, ma jkunux iktar sodisfatti. Issa, dan ikun il-każ jekk FLH tkun falluta. Jekk l-ajruport ma jkollux liċenzja sabiex jopera, huwa jkun fil-perikolu li jagħlaq, u dan jirriżulta f’telf ta’ numru kbir ta’ xogħlijiet. Fit-tielet lok, ir-rikorrenti fil-Kawża T‑443/08 jikkunsidraw l-eventwali konsegwenzi tal-invalidità tal-kontribuzzjoni ta’ kapital fuq l-eżattezza tal-kontijiet annwali antiki ta’ FLH u MF u r-rettifika tagħhom, kif ukoll l-eventwali ksur, mid-diretturi tagħhom, tal-obbligu li jiddikjaraw l-insolvenza ta’ dawn il-kumpanniji. Fir-raba’ lok, huma jirrilevaw li d-diretturi ta’ FLH u ta’ MF jistgħu jkunu responsabbli ċivilment, skont id-dritt Ġermaniż, minħabba l-waqfien tal-ħlas jew id-dejn eċċessiv tal-kumpannija.

39 Sussegwentement, ir-rikorrenti fil-Kawża T‑443/08 isostnu li huma għandhom interess ġuridiku f’dan il-każ.

40 Fl-ewwel lok, huma jsostnu li jeżisti interess ġuridiku meta deċiżjoni tal-Kummissjoni ma tissodisfax it-talbiet tal-persuni li pparteċipaw fil-proċedura amministrattiva. Issa, f’dan il-każ, matul il-proċedura amministrattiva, ir-rikorrenti fil-Kawża T‑443/08 ddefendew it-teżi li l-finanzjamenti ta’ infrastrutturi ma jikkostitwixxux għajnuna mill-istat, filwaqt li l-Kummissjoni tqis li dan huwa l-każ. Fil-fehma tagħhom, l-awtorizzazzjoni ta’ għajnuna hija distinta mill-konstatazzjoni li ma ngħatat ebda għajnuna. Barra minn hekk, il-klassifikazzjoni ta’ miżura ta’ għajnuna, fis-sens tal-Artikolu 87(1) KE, hija rilevanti peress li tagħti lill-Kummissjoni setgħa diskrezzjonali wiesgħa sabiex tevalwa jekk il-miżura hijiex kompatibbli mas-suq komuni fis-sens tal-Artikolu 87(3) KE u sabiex tissuġġetta l-awtorizzazzjoni tagħha għal ċerti kundizzjonijiet. Fl-aħħar nett, il-fatt li l-Kummissjoni tista’, billi tawtorizza miżura, iċċaħħad lill-persuna interessata minn kull rimedju, ma huwiex kompatibbli mas-sistema ta’ rimedji ġudizzjarji prevista mit-Trattati.

41 Fit-tieni lok, ir-rikorrenti fil-Kawża T‑443/08 isostnu li l-klassifikazzjoni tal-kontribuzzjoni ta’ kapital bħala għajnuna mill-Istat tirriżulta f’numru sostanzjali ta’ konsegwenzi dannużi għalihom, li jistgħu jiġu rrimedjati biss permezz tal-annullament parzjali tad-Deċiżjoni.

42 F’dan ir-rigward, l-ewwel nett, huma jsostnu li skont il-ġurisprudenza, il-klassifikazzjoni ta’ miżura bħala għajnuna mill-Istat tikkostitwixxi deċiżjoni li tikkawża preġudizzju. Għaldaqstant, l-annullament ta’ deċiżjoni relattiva, b’mod partikolari, għall-klassifikazzjoni bħala miżura ta’ għajnuna mill-Istat jista’ jippreżenta interess, inkluż jekk l-għajnuna hija sussegwentement iddikjarata kompatibbli. Mill-ġurisprudenza jirriżulta wkoll li l-interess ġuridiku jista’ jiġi rikonoxxut meta d-deċiżjoni tal-Kummissjoni tidher prima facie li tagħti benefiċċju, iżda li sussegwentement tirriżulta f’żvantaġġ, minħabba fatti li ma kinux inklużi fiha. Fl-aħħar nett, il-partikolarità ta’ dan il-każ, meta mqabbel mal-ġurisprudenza li hija l-iktar restrittiva, tirriżulta min-natura imprevedibbli, skont id-dritt Ġermaniż, tal-konsegwenzi tal-ksur tal-obbligu ta’ notifika tal-kontribuzzjoni ta’ kapital.

43 It-tieni nett, ir-rikorrenti fil-Kawża T‑443/08 jsostnu li teżisti inċertezza dwar l-ammont tal-għajnuna. Fil-fatt, minkejja l-fatt li l-Kummissjoni tqis li l-EUR 350 miljun tal-kontribuzzjoni ta’ kapital ma jaqax kollu kemm hu taħt id-dispożizzjonijiet li jirregolaw l-għajnuna mill-Istat, peress li ċerti spejjeż jaqgħu taħt missjoni ta’ servizz pubbliku, hija madankollu tindika, fl-Artikolu 1 tad-Deċiżjoni, li għajnuna ta’ EUR 350 miljun hija kompatibbli mas-suq komuni. Għaldaqstant, il-kwistjoni ta’ liema hija l-parti minn din is-somma li ma taqax taħt id-dispożizzjonijiet li jirregolaw l-għajnuna mill-Istat tibqa’ miftuħa. Issa, l-invalidità, skont id-dritt nazzjonali, tal-kontribuzzjoni ta’ kapital, kif ukoll il-konsegwenzi tagħha, tista’ tapplika biss għall-parti li hija kkunsidrata bħala għajnuna mill-Istat. Fin-nuqqas ta’ indikazzjonijiet, il-persuni interessati ma jistgħux ikunu jafu liema somma taqa’ taħt l-Aritkolu 87 KE u liema hija l-portata tal-konsegwenzi inkwistjoni. Fil-fehma tar-rikorrenti fil-Kawża T‑443/08, dan iwassal għal inċertezza legali li tirriżulta direttament mid-Deċiżjoni. Għaldaqstant, fin-nuqqas ta’ indikazzjoni fid-Deċiżjoni, ir-rikorrenti fil-Kawża T‑443/08 ma jistgħux jippreċiżaw, b’mod ġudizzjarju, il-konsegwenzi li jirriżultaw minn dan fid-dritt Ġermaniż u sentenza tal-Qorti Ġenerali biss tippermettilhom jaġixxu sussegwentement skont id-dispożizzjonijiet fis-seħħ.

44 Għal dak li jirrigwarda l-argument tal-Kummissjoni bbażat fuq in-nuqqas ta’ preġudizzju għad-drittijiet tagħhom, ir-rikorrenti fil-Kawża T‑443/08 jfakkru li l-klassifikazzjoni tal-kontribuzzjoni ta’ kapital bħala għajnuna mill-Istat tikkawża l-invalidità tal-kuntratt li fuqu hija bbażata, flimkien mal-konsegwenzi li jistgħu joħolqu preġudizzju, li jirriżultaw minn dan. Barra minn hekk, din il-klassifikazzjoni tinvolvi ksur tal-Artikolu 88(3) KE u għaldaqstant “difett ta’ illegalità”. Apparti dan, l-imsemmija klassifikazzjoni tippreġudika s-sitwazzjoni legali tar-rikorrenti fil-Kawża T‑443/08 sa fejn huma għandhom jinnotifikaw lill-Kummissjoni bil-finanzjamenti futuri tal-infrastrutturi tal-ajruporti. Barra minn hekk, il-kwistjoni jekk tali finanzjamenti jaqgħux taħt dispożizzjonijiet tat-Trattat KE u jekk il-Kummissjoni għandhiex il-kompetenzi previsti fl-Artikolu 88 KE tiddependi wkoll minn din il-klassifikazzjoni. Apparti dan, minn naħa, il-miżuri li jikkostitwixxu għajnuna mill-Istat u dawk li ma jikkostitwixxux dan huma suġġetti għal regoli differenti. Min-naħa l-oħra, peress li l-għajnuna awtorizzata kienet għajnuna eżistenti, kull tibdil fil-finanzjament tal-infrastrutturi għandu jiġi nnotifikat. Fl-aħħar nett, il-klassifikazzjoni inkwistjoni għandha riperkussjonijiet negattivi fuq il-legalità tal-għajnuna futura minħabba l-akkomulazzjoni li din tinvolvi.

45 Il-Kummissjoni tikkontesta d-deskrizzjoni tal-konsegwenzi ġuridiċi tad-Deċiżjoni, magħmula mir-rikorrenti fil-Kawża T‑443/08, u ssostni li huma ma għandhomx interess ġuridiku fil-konfront tal-Artikolu 1 tad-Deċiżjoni.

Il-kunsiderazzjonijiet tal-Qorti Ġenerali

46 Għandu jitfakkar li rikors għal annullament imressaq minn persuna fiżika jew ġuridika huwa ammissibbli biss sa fejn ir-rikorrenti jkollha interess fl-annullament tal-att ikkontestat. Dan l-interess għandu jkun effettiv u attwali u għandu jiġi evalwat fil-ġurnata li fiha jiġi ppreżentat ir-rikors (sentenzi tal-Qorti Ġenerali, tal‑14 ta’ April 2005, Sniace vs Il‑Kummissjoni, T-141/03, Ġabra p. II‑1197, punt 25 u tal-20 ta’ Settembru 2007, Salvat père & fils et vs Il-Kummissjoni, T‑136/05, Ġabra p. II‑4063, punt 34).

47 F’dan il-każ, ir-rikorrenti fil-Kawża T‑443/08 jitolbu l-annullament tal-Artikolu 1 tad-Deċiżjoni, sa fejn hija ssostni, minn naħa, li l-kontribuzzjoni ta’ kapital tikkostitiwixxi għajnuna mill-Istat fis-sens tal-Artikolu 87(1) KE u, min-naħa l-oħra, li l-imsemmija għajnuna tammonta għal EUR 350 miljun.

48 F’dan ir-rigward għandu jitfakkar li, skont l-imsemmi artikolu, l-għajnuna mill-Istat fl-ammont ta’ EUR 350 miljun, li r-Repubblika Federali tal-Ġermanja għandha l-intenzjoni li tagħti lill-ajruport ta’ Leipzig-Halle għall-bini tar-runway fid-direzzjoni tan-nofsinhar u għall-infrastrutturi tal-ajruport konnessi magħha, hija kompatibbli mas-suq komuni skont l-Artikolu 87(3)(ċ) KE.

49 Madankollu, is-sempliċi fatt li d-Deċiżjoni tiddikjara l-għajnuna kompatibbli mas-suq komuni u għaldaqstant, bħala prinċipju, ma hijiex ta’ preġudizzju għar-rikorrenti fil-Kawża T‑443/08, ma teżonerax lill-qorti tal-Unjoni milli teżamina jekk l-evalwazzjoni tal-Kummissjoni tipproduċix effetti legali vinkolanti tali li jaffettaw l-interessi tal-imsemmija rikorrenti (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tal-Qorti Ġenerali, tat-30 ta’ Jannar 2002, Nuove Industrie Molisane vs Il‑Kummissjoni, T‑212/00, Ġabra p. II‑347, punt 38, u Salvat père & fils et vs Il‑Kummissjoni, punt 46 iktar ’il fuq, punt 36).

50 Fl-ewwel lok, ir-rikorrenti fil-Kawża T‑443/08 jqajmu argumenti ta’ natura proċedurali. F’dan il-kuntest, l-ewwel nett, huma jallegaw li d-Deċiżjoni ma kinitx tissodisfa t-talbiet li huma għamlu matul il-proċedura amministrattiva. F’dan ir-rigward, għandu jitfakkar li, skont ġurisprudenza stabbilita, il-proċedura tal-istħarriġ ta’ għajnuna mill-Istat hija, fid-dawl tal-istruttura ġenerali tagħha, proċedura disponibbli biss fil-konfront tal-Istat Membru responsabbli mill-għoti tal-għajnuna (sentenza tal-Qorti tal-Ġustizzja, tal-24 ta’ Settembru 2002, Falck u Acciaierie di Bolzano vs Il-Kummissjoni, C‑74/00 P u C‑75/00 P, Ġabra p. I‑7869, punt 81; ara wkoll, f’dan is-sens, is-sentenza tal-Qorti tal-Ġustizzja, tal-10 ta’ Lulju 1986, Il-Belġju vs Il-Kummissjoni, 234/84, Ġabra p. 2263, punt 29). L-impriżi benefiċjarji tal-għajnuna u l-entitajiet territorjali infrastatali li jagħtu l-għajnuna, l-istess bħall-kompetituri tal-benefiċjarji tal-għajnuna, jitqiesu biss bħala persuni “interessati” f’din il-proċedura (ara s-sentenza tal-Qorti Ġenerali, tas-6 ta’ Marzu 2003, Westdeutsche Landesbank Girozentrale u Land Nordrhein‑Westfalen vs Il-Kummissjoni, T‑228/99 u T‑233/99, Ġabra p. II‑435, punt 122, u l-ġurisprudenza ċċitata), fejn il-ġurisprudenza essenzjalment tagħti lil dawn tal-aħħar ir-rwol ta’ sorsi ta’ informazzjoni (sentenza Westdeutsche Landesbank Girozentrale u Land Nordrhein-Westfalen vs Il-Kummissjoni, iċċitata iktar ’il fuq, punt 125). Barra minn hekk, il-fatt li d-Deċiżjoni ma tikkorrispondix mal-pożizzjoni espressa mir-rikorrenti fil-Kawża T‑443/08 matul il-proċedura amministrattiva, fih innifsu, ma jipproduċi l-ebda effett ġuridiku vinkolanti tali li jaffettwa l-interessi tagħhom. Għaldaqstant, l-interess ġuridiku tagħhom ma jistax jibbaża fuqu biss.

51 It-tieni nett, għal dak li jikkonċerna l-argument ibbażat fuq il-fatt li l-klassifikazzjoni tal-kontribuzzjoni ta’ kapital bħala għajnuna mill-Istat timplika li r-rikorrenti fil-Kawża T‑443/08 għandhom jinnotifikaw il-finanzjamenti futuri ta’ infrastrutturi tal-ajruport, għandu jiġi kkonstatat li dan għandu jiġi miċħud. Fil-fatt, l-obbligu li l-miżuri li jikkostitwixxu għajnuna mill-Istat jiġu nnotifikati joħroġ direttament mit-Trattat KE, u b’mod partikolari, mill-Arikolu 88(3) KE u mhux mid-Deċiżjoni li tikkonstata li, fid-dawl taċ-ċirkustanzi tal-każ, il-miżura inkwistjoni tikkostitwixxi għajnuna mill-Istat.

52 It-tielet nett, għal dak li jikkonċerna l-argument li l-imsemmija klassifikazzjoni ppermettiet lill-Kummissjoni sabiex teżerċita s-setgħat mogħtija lilha permezz tad-dispożizzjonijiet dwar l-għajnuna mill-Istat u sabiex teżamina l-kompatibbiltà tal-għajnuna inkwistjoni, qabel kollox għandu jiġi rrilevat li, il-fatt li l-Kummissjoni setgħet, wara li kklassifikat il-miżura inkwistjoni bħala għajnuna mill-Istat, teżamina l-kompatibbiltà tagħha mas-suq komuni ma huwiex, fih innifsu, determinanti fil-kuntest tal-isħarriġ tal-interess ġuridiku, peress li l-Kummissjoni ddikjarat, mingħajr ebda kundizzjoni, li l-imsemmija għajnuna kienet kompatibbli mas-suq komuni u dan, bħala prinċipju, ma jistax ikun ta’ preġudizzju, kif jirriżulta mill-ġurisprudenza ċċitata fil-punt 49 iktar ’il fuq.

53 Imbagħad, sa fejn l-argument tar-rikorrenti fil-Kawża T‑443/08 jikkonċerna d-dispożizzjonijiet dwar l-iskemi ta’ għajnuna eżistenti u l-obbligi li jirriżultaw minnhom, b’mod partikolari mill-obbligu li jiġu ppreżentati rapporti annwali dwar l-iskema, għandu jiġi kkonstatat li dan ma huwiex rilevanti. Fil-fatt, il-kontribuzzjoni ta’ kapital tikkostitwixxi għajnuna individwali u mhux skema ta’ għajnuna, tali li ladarba tiġi approvata, hija ma tistax titqies bħala skema ta’ għajnuna eżistenti. Għaldaqstant, id-dispożizzjonijiet applikabbli għall-iskemi ta’ għajnuna eżistenti u l-obbligi li jirriżultaw minnhom ma humiex rilevanti għal dan il-każ.

54 Fl-aħħar nett, hemm lok li jiġi miċħud l-argument li l-klassifikazzjoni inkwistjoni jista’ jkollha influwenza fuq għajnuna futura minħabba l-applikazzjoni ta’ regola ta’ nuqqas ta’ akkumulazzjoni. Fil-fatt, ir-rikorrenti fil-Kawża T‑443/08 ma invokaw l-ebda dispożizzjoni li, fil-kuntest tal-infrastrutturi tal-ajruport, tipprojbixxi l-akkumulazzjoni ratione temporis ta’ għajnuna. Barra minn hekk, la l-Komunikazzjoni tal-Kummissjoni dwar l-applikazzjoni tal-Artikoli 87 KE u 88 KE kif ukoll tal-Artikolu 61 tal-Ftehim dwar iż-Żona Ekonomika Ewropea għal għajnuna mill-Istat għat-trasport bl-ajru (ĠU 1994, C 350, p. 5, iktar ’il quddiem il-“Komunikazzjoni tal-1994”) u lanqas il-Linji gwida Komunitarji dwar il-finanzjament ta’ ajruporti u l-għajnuna għall-bidu mill-Istat mogħtija lil linji tal-ajru li jitilqu minn ajruporti reġjonali (ĠU 2005, C 312, p. 1, iktar ’il quddiem il-“Linji gwida tal-2005”) ma jinkludu dispożizzjonijiet li jikkonċernaw regola kontra l-akkumulazzjoni għal dak li jikkonċerna l-għajnuna mill-Istat favur l-infrastrutturi tal-ajruporti.

55 Ir-raba’ nett, għal dak li jikkonċerna l-argument li, billi tawtorizza l-kontribuzzjoni ta’ kapital, il-Kummissjoni ma tistax iċċaħħad lir-rikorrenti fil-Kawża T‑443/08 minn rimedju kontra l-klassifikazzjoni tagħha bħala għajnuna mill-Istat, għandu jitfakkar li l-Unjoni hija Unjoni bbażata fuq l-istat tad-dritt fejn l-istituzzjonijet tagħha huma suġġetti għall-istħarriġ tal-konformità tal-atti tagħhom mat-Trattat KE u mal-prinċipji ġenerali tad-dritt, li minnhom jagħmlu parti d-drittijiet fundamentali. Għaldaqstant, l-individwi għandhom ikunu jistgħu jibbenefikaw minn protezzjoni ġudizzjarja effettiva tad-drittijiet li huma jgawdu taħt l-ordinament ġuridiku tal-Unjoni peress li d-dritt għal protezzjoni bħal din jagħmel parti mill-prinċipji ġenerali tad-dritt li jirriżultaw mit-tradizzjonijiet kostituzzjonali komuni għall-Istati Membri. Dan id-dritt huwa stabbilit ukoll mill-Artikoli 6 u 13 tal-Konvenzjoni Ewropea għall-Protezzjoni tad-Drittijiet tal-Bniedem u tal-Libertajiet Fundamentali, iffirmata f’Ruma fl-4 ta’ Novembru 1950 (sentenzi tal-Qorti tal-Ġustizzja, tal-15 ta’ Mejju 1986, Johnston, 222/84, Ġabra p. 1651, punt 18; tas-27 ta’ Novembru 2001, Il-Kummissjoni vs L-Awstrija, C‑424/99, Ġabra p. I‑9285, punt 45, u tal-25 ta’ Lulju 2002, Unión de Pequeños Agricultores vs Il-Kunsill, C‑50/00 P, Ġabra p. I‑6677, punti 38 u 39). Madankollu, f’dan il-każ, ir-rikorrenti fil-Kawża T‑443/08 ma huma, bl-ebda mod, imċaħħda minn kull protezzjoni ġuridizzjarja effettiva. Fil-fatt, anki jekk dan ir-rikors jiġi ddikjarat inammissibbli, xejn ma jipprekludihom milli jissuġġerixxu lill-qorti nazzjonali, fil-kuntest ta’ kawża quddiem din tal-aħħar, fejn huma ser ikunu eventwalment imsejħa sabiex jassumu l-konsegwenzi tal-allegata invalidità tal-kontribuzzjoni ta’ kapital li huma jevokaw, sabiex isir rinviju għal deċiżjoni preliminari skont l-Artikolu 234 KE bl-għan li jimminaw mill-ġdid il-validità tad-Deċiżjoni sa fejn hija tikkonstata li l-miżura inkwistjoni hija għajnuna (ara, f’dan is-sens, is-sentenza Sniace vs Il-Kummissjoni, punt 46 iktar ’il fuq, punt 40 u l-ġurisprudenza ċċitata) u sa fejn hija tikkonstata li l-imsemmija għajnuna tammonta għal EUR 350 miljun.

56 Fit-tieni lok, ir-rikorrenti fil-Kawża T‑443/08 jirreferu għan-numru sostanzjali ta’ konsegwenzi negattivi li jirriżultaw mill-klassifikazzjoni tal-kontribuzzjoni ta’ kapital bħala għajnuna mill-Istat. F’dan ir-rigward, huma jieħdu bħal sostenn, minn naħa, in-natura imprevedibbli tal-konsegwenzi ġuridiċi li joħorġu mill-imsemmija klassifikazzjoni u, min-naħa l-oħra, l-inċertezza fir-rigward tal-ammont tal-għajnuna.

57 L-ewwel nett, għal dak li jikkonċerna l-imsemmija natura imprevedibbli, għandu jiġi kkonstatat li hija ma tistax tkun il-bażi tal-interess ġuridiku fil-Kawża T‑443/08.

58 Fil-fatt, minn ġurisprudenza stabbilita jirriżula li rikorrent ma jistax jinvoka sitwazzjonijiet futuri u inċerti sabiex jiġġustifika l-interess tiegħu li jitlob l-annullament tal-att ikkontestat (sentenzi tal-Qorti Ġenerali, tas-17 ta’ Settembru 1992, NBV u NVB vs Il-Kummissjoni, T‑138/89, Ġabra p. II‑2181, punt 33; Sniace vs Il-Kummissjoni, punt 46 iktar ’il fuq, punt 26 u Salvat père & fils et vs Il-Kummissjoni, punt 46 iktar ’il fuq, punt 47).

59 Issa, ir-rikorrenti fil-Kawża T‑443/08 sempliċement isostnu li, skont il-ġurisprudenza tal-Bundesgerichtshof dwar l-għajnuna illegali, il-klassifikazzjoni tal-kontribuzzjoni ta’ kapital bħala għajnuna mill-Istat twassal għall-invalidità tagħha mingħajr ebda rimedju, fid-dritt Ġermaniż, u jiddeskrivu l-konsegwenzi “possibbli” ta’ dan. Madankollu, huma ma jipproduċu l-ebda prova li tippermetti li jitqies li l-invalidità u l-allegati konsegwenzi tagħha jikkostitwixxu, f’dan il-każ, interess effettiv u attwali fis-sens tal-ġurisprudenza.

60 F’dan ir-rigward, għandu jitfakkar preliminarjament li, skont ġurisprudenza stabbilita, meta l-għajnuna tkun ingħatat lill-benefiċjarju bi ksur tal-aħħar sentenza tal-Artikolu 88(3) KE, il-qorti nazzjonali, fuq talba ta’ operatur ieħor, tista’ tiddeċiedi, anki wara li l-Kummissjoni tkun adottat deċiżjoni pożittiva, dwar il-validità tal-atti ta’ implementazzjoni u dwar l-irkupru tas-sostenn finanzjarju mogħti. Mis-sentenza tal-Qorti tal-Ġustizzja, tat-12 ta’ Frar 2008, CELF u ministre de la Culture et de la Communication (C-199/06, Ġabra p. I‑469, iktar ’il quddiem is-“sentenza CELF”, punt 46) jirriżulta li, f’dan il-każ, id-dritt tal-Unjoni jobbliga lill-qorti nazzjonali tordna l-miżuri adegwati sabiex jingħata rimedju effettiv għall-effetti tal-illegalità, iżda li, anki fin-nuqqas ta’ ċirkustanzi eċċezzjonali, dan ma jobbligahiex tirkupra l-għajnuna illegali kollha. Fl-istess każ, skont id-dritt tal-Unjoni, il-qorti nazzjonali għandha tordna lill-benefiċjarju tal-għajnuna sabiex iħallas l-interessi għall-perijodu tal-illegalità. Barra minn hekk, fil‑kuntest tad‑dritt nazzjonali hija tista’, jekk ikun il‑każ, tordna l‑irkupru tal‑għajnuna illegali, bla ħsara għad‑dritt tal‑Istat Membru li jerġa’ jimplementa l‑għajnuna sussegwentement. Hija tista’ wkoll tasal sabiex tilqa’ talbiet għal kumpens minħabba n‑natura illegali tal‑għajnuna. Jidher għaldaqstant li, fl-ipoteżi ta’ implementazzjoni illegali ta’ għajnuna segwita minn deċiżjoni pożittiva min-naħa tal-Kummissjoni, id-dritt tal-Unjoni ma jipprekludix li l-benefiċjarju, minn naħa, jista’ jitlob il-ħlas tal-għajnuna dovuta fil-futur, u, min-naħa l-oħra, jista’ jżomm il-parti tal-għajnuna mogħtija preċedentement għad-deċiżjoni pożittiva, bla ħsara għall-konsegwenzi li joħorġu mill-illegalità tal-għajnuna mħallsa b’mod prematur, fil-kundizzjonijiet deskritti mis-sentenza CELF (ara s-sentenza tal-Qorti tal-Ġustizzja, tat-18 ta’ Diċembru 2008, Wienstrom, C‑384/07, Ġabra p. I‑10393, punti 27 sa 30, u l-ġurisprudenza ċċitata).

61 F’dan il-każ, fir-rigward, minn naħa, tal-allegata invalidità tal-kontribuzzjoni ta’ kapital, għandu jiġi rrilevat mingħajr ma jkun hemm lok li tingħata deċiżjoni dwar il-konsegwenzi ġuridiċi skont id-dritt Ġermaniż, tal-illegalità tal-kontribuzzjoni ta’ kapital, li r-rikorrenti fil-Kawża T‑443/08 ma jindikawx kif, minbarra l-allegati konsegwenzi li jirriżultaw minn din l-invalidità (ara punt 62 iktar ’il fuq), din tal-aħħar hija, fiha nnifisha, f’pożizzjoni li taffettwa l-interessi tagħhom, fis-sens tal-ġurisprudenza msemmija fil-punt 46 iktar ’il fuq.

62 Fir-rigward, min-naħa l-oħra, tal-allegati konsegwenzi tal-invalidità, l-argumenti tar-rikorrenti fil-Kawża T‑443/08 għandhom jiġu miċħuda. Fil-fatt, il-konsegwenzi msemmija, fil-każ li jseħħu, ma jkollhomx impatt dirett fuq l-imsemmija rikorrenti iżda jaffettwaw lil FLH u MF. Barra minn hekk, kif indikaw dawn tal-aħħar bħala risposta għal domanda bil-miktub tal-Qorti Ġenerali, huma fil-fatt huma stess u mhux ir-rikorrenti fil-Kawża T‑443/08 li kellhom iħallsu l-interessi fuq l-ammont tal-kontribuzzjoni ta’ kapital għall-perijodu bejn l-għoti ta’ din tal-aħħar u d-Deċiżjoni kkontestata, u dan skont is-sentenza CELF, hekk kif il-Kummissjoni rrilevat fid-deċiżjoni tagħha tat-30 ta’ Settembru 2009 (ara l-punt 20 iktar ’il fuq). Issa, l-inammissibbiltà ta’ talba għal annullament magħmula minn persuna fiżika jew ġuridika hija suġġetta għall-kundizzjoni li din tiġġustifika interess personali sabiex jinkiseb l-annullament tal-att ikkontestat (ara d-digriet tal-Qorti Ġenerali, tad-29 ta’ April 1999, Unjonie provinciale degli agricoltori di Firenze et vs Il-Kummissjoni, T‑78/98, Ġabra p. II‑1377, punt 30). Fir-rigward tal-fatt, imsemmi mir-rikorrenti fil-Kawża T‑443/08, li dawn tal-aħħar huma azzjonisti ta’ FLH u MF u jipparteċipaw fil-ħatra tad-diretturi tagħhom, ma hemm xejn li juri li dan jagħtihom interess ġuridiku speċifiku għalihom, li huwa distint minn dak tal-benefiċjarju, sabiex jitolbu l-annullament tad-Deċiżjoni. Issa, minbarra li tinvoka interess ġuridiku li huwa distint minn dak ta’ impriża kkonċernata minn att tal-Unjoni u li fiha hija żżomm parti mill-kapital, persuna ma tistax tiddefendi l-interessi tagħha fir-rigward ta’ dan l-att ħlief billi teżerċita d-drittijiet ta’ membru ta’ din l-impriża, li min-naħa tagħha għandha d-dritt li tippreżenta rikors (sentenza, tal-Qorti Ġenerali, tal-20 ta’ Ġunju 2000, Euromin vs Il-Kunsill, T‑597/97, Ġabra p. II‑2419, punt 50).

63 Fi kwalunkwe każ, imbagħad, għandu jiġi rrilevat li l-konsegwenzi msemmija mir-rikorrenti fil-Kawża T‑443/08 huma futuri, ipotetiċi u inċerti b’tali mod li ma jistgħux jibbażaw l-interess ġuridiku tagħhom fuqhom, skont il-ġurisprudenza msemmija fil-punt 58 iktar ’il fuq. Preliminarjament, għandu fil-fatt jiġi rrilevat li, fir-rikors tagħhom, ir-rikorrenti fil-Kawża T‑443/08 jirreferu għal konsegwenzi “possibbli” tal-allegata invalidità tal-kontribuzzjoni ta’ kapital fil-qasam tad-dritt tal-kumpanniji u tal-insolvenza, u mhux għal konsegwenzi ċerti. Fir-rigward, qabel kollox, tar-riskju ta’ insolvenza ta’ FLH, dawn ir-rikorrenti jqisu li huwa l-ħlas lura tal-għajnuna inkwistjoni li “jista’ jwassal [għal dan]”, kif ukoll konsegwentement għal dik ta’ MF. Madankollu, meta kienu mistoqsija rigward dan mill-Qorti Ġenerali, l-imsemmija rikorrenti ma rreferew għall-ebda azzjoni li ġiet imressqa quddiem qorti nazzjonali li għandha bħala għan il-ħlas lura tal-għajnuna inkwistjoni, fejn barra minn hekk, din ma hijiex imposta mid-dritt tal-Unjoni, kif jirriżulta mill-ġurisprudenza msemmija fil-punt 60 iktar ’il fuq. Apparti dan, ir-rikorrenti fil-Kawża T‑443/08 ma pproduċew l-ebda prova li tippermetti li jintwera li l-ħlas tal-interessi, għall-perijodu bejn l-għoti tal-għajnuna u d-Deċiżjoni, jista’ jhedded lil FLH jew lil MF bl-insolvenza. Fir-rigward tal-argument ibbażat fuq il-fatt li l-insolvenza tirriskja li ċċaħħad lill-ajruport ta’ LeipzigHalle mil-liċenzja sabiex jopera, dan għandu jiġi miċħud peress li r-riskju ta’ insolvenza ma huwiex stabbilit. Imbagħad, fir-rigward tal-konsegwenzi msemmija fil-qasam tal-kontabbiltà, mir-rikors jirriżulta li s-sitwazzjoni ġuridika ma hijiex ċerta fid-dritt Ġermaniż, kemm fil-livell tal-ġurisprudenza kif ukoll dak tad-dottrina, u li r-rikorrenti fil-Kawża T‑443/08 jirreferu biss għal sitwazzjonijiet ipotetiċi, inkluż il-ksur tal-obbligu li tiġi ddikjarata l-insolvenza (ara l-punt 38 iktar ’il fuq), iżda li ma humiex ċerti. Fl-aħħar nett, fir-rigward tal-konsegwenzi fil-qasam tar-responsabbiltà ċivili, ir-rikorrenti fil-Kawża T‑443/08 ma rreferew għal ebda proċedura li ġiet mibdija quddiem il-qorti nazzjonali u li hija intiża sabiex timmina lil FLH, MF jew id-diretturi tagħhom f’dan ir-rigward.

64 Fl-aħħar nett, għandu jiġi kkonstatat li l-ġurisprudenza dwar l-għajnuna mill-Istat li jirreferu għaliha r-rikorrenti fil-Kawża T‑443/08 sabiex jiġġustifikaw l-ammissibbiltà tar-rikorsi tagħhom ma hijiex rilevanti f’dan il-każ. Għaldaqstant, fir-rigward tas-sentenza tal-Qorti Ġenerali, tal-10 ta’ April 2008, Il-Pajjiżi l-Baxxi vs Il-Kummissjoni (T‑233/04, Ġabra p. II‑591), din kienet tikkonċerna r-rikors ta’ Stat Membru kontra deċiżjoni tal-Kummissjoni li tgħid li l-miżura inkwistjoni f’din il-kawża kienet tinkludi għajnuna mill-Istat, fis-sens tal-Artikolu 87(1) KE, ikkunsidrata kompatibbli mas-suq komuni, skont l-Aritkolu 87(3) KE. Issa, qabel kollox għandu jiġi rrilevat li t-tieni paragrafu tal-Artikolu 230 KE jagħti lil kull Stat Membru d-dritt li jikkontesta, permezz ta’ rikors għal annullament, il-legalità tad-deċiżjonijiet tal-Kummissjoni, mingħajr ma l-eżerċizzju ta’ dan id-dritt ikun suġġett għall-kundizzjoni li jkun iġġustifikat minn interess ġuridiku, tali li din is-sentenza tikkonċerna sitwazzjoni differenti minn dik eżaminata f’dan il-każ. Barra minn hekk, għall-kuntrarju ta’ dak li jallegaw ir-rikorrenti fil-Kawża T‑443/08 fir-replika tagħhom, minn din is-sentenza ma jirriżultax li l-klassifikazzjoni tal-miżura inkwistjoni bħala għajnuna mill-Istat hija suffiċjenti, fiha nnifisha, sabiex jiġi rikonoxxut interess ġuridiku meta l-Istat Membru jkun innotifika lill-Kummissjoni b’miżura filwaqt li jitlob lil din tal-aħħar sabiex tikkonstata li din ma tikkostitwixxix għajnuna mill-Istat. Imbagħad, għall-kuntrarju ta’ dan il-każ, il-miżura inkwistjoni fis-sentenza Il-Pajjiżi l-Baxxi vs Il-Kummissjoni, iċċitata iktar ’il fuq, kienet skema ta’ għajnuna, tali li d-deċiżjoni tal-Kummissjoni kienet tinvolvi applikazzjoni sussegwenti tad-dispożizzjonijiet dwar l-iskemi ta’ għajnuna eżistenti. Fl-aħħar nett, għall-kuntrarju ta’ dan il-każ ukoll, il-klassifikazzjoni tal-miżura inkwistjoni fl-imsemmija kawża kienet tipproduċi konsegwenzi fid-dawl tal-applikazzjoni ta’ leġiżlazzjoni li tipprojbixxi l-akkumulazzjoni tal-għajnuna mill-Istat.

65 Fir-rigward tas-sentenza tal-Qorti Ġenerali, tat-12 ta’ Diċembru 2000, Alitalia vs Il-Kummissjoni (T‑296/97, Ġabra p. II‑3871), għandu jiġi enfasizzat li, bħal fil-kawża inkwistjoni fl-imsemmija sentenza, il-klassifikazzjoni tal-kontribuzzjoni ta’ kapital bħala għajnuna mill-Istat ippermettiet lill-Kummissjoni teżamina l-kompatibbiltà tal-miżura mas-suq komuni. Madankolu, b’differenza għas-sitwazzjoni inkwistjoni f’din is-sentenza, f’dan il-każ il-Kummissjoni awtorizzat il-kontribuzzjoni ta’ kapital mingħajr ma imponiet l-iċken kundizzjoni.

66 Fir-rigward tas-sentenza tal-Qorti Ġenerali, tad-9 ta’ Lulju 2008, Alitalia vs Il‑Kummissjoni (T‑301/01, Ġabra p. II‑1753), huwa suffiċjenti li jiġi kkonstatat li d-deċiżjoni tal-Kummissjoni, li tikklassifika l-miżura inkwistjoni f’din il-kawża bħala għajnuna mill-Istat, irriżultat fl-issuġġettar tal-ħlas tat-tielet parti ta’ din l-għajnuna għall-awtorizzazzjoni tal-Kummissjoni. Dan ma huwiex il-każ fil-kawża inkwistjoni.

67 Għal dak li jikkonċerna, it-tieni nett, l-inċertezzi rigward l-ammont tal-għajnuna inkwistjoni, għandu jiġi rrilevat li sa fejn l-iffissar ta’ dan l-ammont jista’ jkollu impatt fuq l-irkupru tal-għajnuna illegali jew fuq il-ħlas ta’ interessi, dan ikollu impatt fuq is-sitwazzjoni ta’ FLH u ta’ MF, li huma l-uniċi li jistgħu jkunu suġġetti għal dan l-irkupru jew għal dan il-ħlas u mhux direttament fuq is-sitwazzjoni tar-rikorrenti fil-Kawża T‑443/08. Għaldaqstant, huma ma jistgħux jibbażaw l-interess ġuridiku tagħhom fuq dawn l-inċertezzi.

68 Minn dak kollu li ntqal jirriżulta li r-rikorrenti fil-Kawża T‑443/08 ma wrewx li jeżisti interess ġuridiku effettiv u attwali kontra l-Artikolu 1 tad-Deċiżjoni sa fejn din issostni, minn naħa, li l-kontribuzzjoni ta’ kapital tikkostitwixxi għajnuna mill-Istat fis-sens tal-Artikolu 87(1) KE u min-naħa l-oħra, li l-imsemmija għajnuna tammonta għal EUR 350 miljun.

69 Għaldaqstant, ir-rikors fil-Kawża T‑443/08 għandu jiġi miċħud bħala inammissibbli, mingħajr ma jkun meħtieġ l-eżami tal-eċċezzjoni ta’ inammissibbiltà mqajma mill-Kummissjoni fuq il-bażi tan-nuqqas ta’ interess individwali tar-rikorrenti f’din il-kawża.

Fuq il-mertu

70 Insostenn tar-rikors tagħhom fil-Kawża T‑455/08, ir-rikorrenti f’din il-kawża (iktar ’il quddiem ir-“rikorrenti”) iressqu tmien motivi bbażati, essenzjalment, l-ewwel wieħed fuq ksur tal-Artikolu 87(1) KE, it-tieni wieħed fuq li FLH ma setgħetx tkun il-benefiċjarja ta’ għajnuna mill-Istat, it-tielet wieħed fuq l-impossibbiltà li FLH tiġi kklassifikata simultanjament bħala min jagħti u min jibbenefika mill-għajnuna mill-Istat, ir-raba’ wieħed fuq ksur tal-prinċipji ta’ nuqqas ta’ retroattività, ta’ ċertezza legali, ta’ protezzjoni tal-aspettattivi leġittimi u ta’ ugwaljanza fit-trattament, il-ħames wieħed fuq ksur tad-dritt primarju mil-Linji gwida tal-2005, is-sitt wieħed, imressaq bħala motiv sussidjarju, fuq difett proċedurali, is-seba’ wieħed fuq ksur tat-tqassim tal-kompetenzi li jirriżulta mit-Trattat KE u t-tmien wieħed fuq in-natura kontradittorja u fuq motivazzjoni insuffiċjenti tal-ammont tal-allegata għajnuna.

Fuq l-ewwel motiv, ibbażat fuq ksur tal-Artikolu 87(1) KE

L-argumenti tal-partijiet

71 Ir-rikorrenti jqisu li l-Kummissjoni kienet żbaljata meta qieset li l-finanzjament tar-runway fid-direzzjoni tan-nofsinhar kien jikkostitwixxi għajnuna mill-Istat.

72 Fl-ewwel lok, ir-rikorrenti jsostnu li l-kunċett ta’ impriża, fis-sens tal-Artikolu 87(1) KE, ma japplikax għall-ajruporti reġjonali, għall-anqas għal dak li jikkonċerna l-finanzjament tal-infrastrutturi tal-ajruport.

73 Fil-fatt, l-ewwel nett, il-bini ta’ dawn l-infrastrutturi ma jikkostitwixxix attività ekonomika iżda jaqa’ taħt il-politika tat-trasport, il-politika ekonomika u l-politika reġjonali. Barra minn hekk, f’dan il-każ, il-Kummissjoni rrikonoxxiet dan ir-rwol politiku tal-bini tar-runway fid-direzzjoni tan-nofsinhar (premessi 261 u 262 tad-Deċiżjoni). Barra minn hekk, mill-Komunikazzjoni tal-Kummissjoni, tal-24 ta’ Jannar 2007 intitolata “Pjan ta’ azzjoni għall-kapaċità, l-effiċjenza u s-sigurtà ta’ ajruporti fl-Ewropa” [KUMM(2006) 819 finali] jirriżulta li l-iżvilupp tal-ajruporti huwa wkoll fl-interessi tal-Unjoni.

74 It-tieni nett, il-bini tar-runway fid-direzzjoni tan-nofsinhar ma jikkostitwixxix attività ekonomika peress li kieku investitur privat ma jwettaqx din l-attività. Fil-fatt, ma jeżisti l-ebda prospett ta’ qligħ tal-investiment, minħabba li huwa impossibbli li l-ispejjeż tal-bini jgħaddu lil utenti tal-ajruport permezz ta’ tariffi tal-ajruporti. Skont ir-rikorrenti dan huwa impossibbli minħabba li, fil-Ġermanja, dawn it-tariffi huma suġġetti għall-awtorizzazzjoni tal-awtorità tal-ajruport tal-Land li fiha jkun jinsab l-ajruport, fejn l-investituri privati ma għandhom l-ebda influwenza fuq l-ammont tagħhom. Għaldaqstant, dawn tal-aħħar ma jistgħux jiġu ffissati b’mod ħieles mill-operatur skont kunsiderazzjonijiet ekonomiċi, u fil-fatt, ma humiex relatati mal-ispejjeż tal-investiment. Għaldaqstant, l-imposti mħallsa mill-utenti tal-infrastrutturi tal-ajruporti ma jikkostitwixxux, bħalma tagħti x’tifhem b’mod żbaljat il-Kummissjoni, ħlas inkambju għall-bini tagħhom. Fir-rigward tal-ispazji mikrijin għal finijiet kummerċjali li ma jirrigwardawx operazzjoni ta’ titjiriet, dawn huma irrilevanti peress li l-kawża preżenti tikkonċerna r-runway fid-direzzjoni tan-nofsinhar, li hija użata esklużivament għall-operazzjoni ta’ titjiriet.

75 Skont ir-rikorrenti, fid-dawl tal-fatt li t-tħaddim ma jagħtix qligħ lil investitur privat, il-Kummissjoni tirrikonoxxi li huwa impossibbli li jinbena ajruport reġjonali, bħal dak ta’ Leipzig-Halle, billi jiġi bbażat biss fuq investimenti privati, b’tali mod li din l-attività ma tikkostitwixxix attività ekonomika iżda taqa’ taħt miżura ta’ politika strutturali. F’dan ir-rigward, ir-rikorrenti jsostnu wkoll li billi qablet, mingħajr ebda distinzjoni, l-ajruporti pubbliċi ma’ impriżi privati, il-Kummissjoni injorat il-missjoni speċifika tagħhom, ikkaratterizzata minn marġni ta’ manuvra ekonomika dgħajjef. Fil-fatt, qabel kollox, huma jsostnu spejjeż fissi ogħla mill-medja, għal dak li jirrigwarda installazzjonijiet, tħaddim u persunal. Barra minn hekk, il-marġni ta’ manuvra tagħhom huwa limitat mill-kobor tal-piżijiet u l-kundizzjonijiet legali stretti. Fl-aħħar nett, l-ispejjeż tal-infrastrutturi pubbliċi għandhom, bħala prinċipju, jiġu sostnuti mill-komunità, u li barra minn hekk, il-Kummissjoni rrikonoxxiet dan b’mod partikolari fir-rigward tal-portijiet. Issa, il-Kummissjoni ma tistax tapplika trattament differenti għall-portijiet u għall-ajruporti.

76 It-tielet nett, l-attività ekonomika ma tikkostitwixxix l-għan prinċipali tal-ajruporti u l-fatt li huma jkunu eventwalment f’kompetizzjoni ma jippermettix li jiġi dedott li huma jikkostitwixxu impriżi. Barra minn hekk, il-Kummissjoni stess tikkunsidra li għandha ssir distinzjoni bejn id-diversi attivitajiet tal-operatur tal-ajruport (premessa 178 tad-Deċiżjoni), minħabba li mhux kollha huma ta’ natura ekonomika. F’din il-kawża, l-investiment jirrigwarda biss l-infrastruttura, li f’dan il-każ, hija r-runway fid-direzzjoni tan-nofsinhar. L-ebda investitur privat qatt ma huwa ser jinvesti fiha. Madankollu, il-Kummissjoni ma ħaditx dan inkunsiderazzjoni iżda bbażat ruħha fuq stampa globali tal-ajruport, meqjus bħala impriża.

77 F’dan ir-rigward, ir-rikorrenti jsostnu wkoll, fir-replika tagħhom, li l-attività ta’ bini ta’ infrastrutturi tal-ajruport u dik tat-tħaddim ta’ dawn l-infrastrutturi jikkostitwixxu żewġ attivitajiet differenti li l-Kummissjoni trid tipproduċi prova tan-natura ekonomika tagħhom, b’mod pożittiv għal kull waħda fosthom, fejn in-neċessità ta’ din id-distinzjoni kienet ikkonfermata b’mod partikolari mis-sentenza tal-Qorti Ġenerali, tas-17 ta’ Diċembru 2008, Ryanair vs Il-Kummissjoni (T‑196/04, Ġabra p. II‑3643). F’dan il-każ, il-Kummissjoni ma għamlitx din id-distinzjoni u, billi ddeduċiet in-natura ekonomika tal-bini tar-runway fid-direzzjoni tan-nofsinhar min-natura ekonomika tat-tħaddim tal-ajruport, hija ma wrietx in-natura ekonomika tal-imsemmi bini.

78 Barra minn hekk, il-Kummissjoni ma pproduċiet l-ebda prova tan-natura inseparabbli tal-attivitajiet ta’ bini u tat-tħaddim tal-infrastrutturi tal-ajruport. F’dan ir-rigward ir-rikorrenti jirribattu l-argument li l-bini huwa l-kundizzjoni sine qua non tat-tħaddim, filwaqt li jindikaw b’mod partikolari, li l-kwistjoni rilevanti tirrigwarda n-natura inseparabbli tal-attivitajiet fihom infushom u mhux il-kwistjoni tan-natura tagħhom. Fi kwalunkwe każ, dan l-argument huwa żbaljat peress li jeżisti numru vast ta’ kundizzjonijiet preliminari li mingħajrhom attività ekonomika ma tistax tkun imwettqa, peress li l-implementazzjoni tal-imsemmija kundizzjonijiet preliminari ma tikkostitwixxix awtomatikament attività ekonomika. F’dan ir-rigward ir-rikorrenti jirribattu d-dikjarazzjoni tal-Kummissjoni li l-operatur ta’ installazzjoni għandu neċessarjament jiffinanzja l-bini tagħha, fuq il-bażi ta’ eżempji konkreti (mużewijiet, skejjel jew universitajiet pubbliċi, restoranti fuq l-awtostrada). Sussegwentement, ir-rikorrenti jirrilevaw li l-bini u t-tħaddim jikkonċernaw operaturi u setturi differenti. Barra minn hekk, huma jsostnu li d-distinzjoni bejn il-bini, it-tħaddim u l-użu tal-infrastrutturi hija prinċipju fundamentali tal-prattika tal-Kummissjoni, fil-kuntest tal-evalwazzjoni, fid-dawl tad-dispożizzjonijiet dwar l-għajnuna mill-Istat, tal-finanzjament tal-infrastrutturi mill-awtoritajiet pubbliċi. Issa, f’dan il-każ, il-kriterju għall-applikazzjoni ta’ dan il-prinċipju huwa sodisfatt peress li l-utenti potenzjali kollha għandhom aċċess ugwali u nondiskriminatorju għar-runway fid-direzzjoni tan-nofsinhar, b’tali mod li, jekk l-imsemmi prinċipju jiġi applikat, il-kontribuzzjoni ta’ kapital tkun eżenti mid-dispożizzjonijiet dwar l-għajnuna mill-Istat. Fl-aħħar nett, in-nuqqas ta’ separazzjoni tal-attivitajiet jista’ jwassal għal stħarriġ ġeneralizzat tal-politika tal-infrastrutturi tal-Istati Membri, peress li l-Kummissjoni tista’ tistħarreġ, fid-dawl tar-regoli dwar l-għajnuna mill-Istat, il-finanzjament ta’ infrastrutturi fis-setturi kollha. F’dan il-kuntest, ir-rikorrenti jikkontestaw id-dikjarazzjoni li l-fatt li l-finanzjament tal-bini tal-infrastrutturi ma għandux in-natura ta’ għajnuna mill-Istat, jippermetti lill-Istati Membri joħolqu kontinwament kompetituri ġodda, filwaqt li indikaw li din ma tikkorrispondix għar-realtà, peress li l-bini ta’ ajruport huwa eċċezzjonali.

79 Fit-tieni lok, ir-rikorrenti jenfasizzaw li l-bini ta’ ajruporti ma huwiex ipprovdut minn operaturi privati. Għaldaqstant, fi ħdan l-Unjoni ma jeżisti l-ebda każ fejn l-investituri privati ffinanzjaw huma stess il-bini ta’ ajruport jew ta’ estensjoni sostanzjali ta’ dan tal-aħħar. Barra minn hekk, ma hemm l-ebda deċiżjoni li fiha l-Kummissjoni qieset li l-kriterju tal-investitur privat kien sodisfatt. Min-naħa l-oħra, fid-Deċiżjoni tal-Kummissjoni 2004/393/KE, tat-12 ta’ Frar 2004, dwar il-vantaġġi mogħtija mir-Région wallone u Brussels South Charleroi Airport lill-kumpannija tal-ajru Ryanair meta hija stabbilixxiet ruħha f’Charleroi (ĠU L 137, p. 1), il-Kummissjoni rrikonoxxiet li ma kien jeżisti l-ebda każ fl-Ewropa fejn ajruport privat inħoloq ex nihilo, mingħajr ma ntużaw fondi pubbliċi. Għaldaqstant, il-bini ta’ infrastrutturi tal-ajruport jagħmel parti mill-attivitajiet li dejjem twettqu minn stabbilimenti pubbliċi u għandhom neċessarjament jitwettqu minnhom. Għalhekk, in-natura ekonomika tiegħu hija eskluża minħabba n-nuqqas ta’ suq korrispondenti.

80 F’dan ir-rigward, l-ewwel nett, ir-rikorrenti jirrilevaw li fir-rigward tad-dikjarazzjoni, li tinsab fil-premessa 169 tad-Deċiżjoni, li xi investituri privati wrew interess qawwi sabiex jinvestu f’xi ajruporti, il-Kummissjoni la tindika jekk dan l-interess jirrigwardax ajruporti reġjonali jew ajruporti prinċipali, u lanqas jekk kienx jirrigwarda sehem f’ajruporti diġà eżistenti jew ajruporti li għadhom ma nbnewx. Apparti dan, hija ma tagħti l-ebda eżempju sabiex issostni l-allegazzjonijiet tagħha. Barra minn hekk, hija ma tagħmel ebda distinzjoni dwar jekk kinux investimenti fl-ajruporti kollha kemm huma, jew investimenti fl-infrastrutturi tat-trasport biss bħala tali, fejn dan il-każ tal-aħħar huwa madankollu l-uniku wieħed paragunabbli mal-kawża preżenti.

81 It-tieni nett, ir-rikorrenti jikkonstataw li l-Kummissjoni ma tipproduċi l-ebda prova dwar l-allegazzjoni tagħha, li tidher fil-premessa 170 tad-Deċiżjoni, li l-awtoritajiet biddlu l-pożizzjoni tagħhom fid-dawl tas-sehem tal-investituri privati fl-ajruporti.

82 It-tielet nett, ir-rikorrenti jirribattu, fuq il-bażi tad-Deċiżjoni 2004/393 u ta’ studju universitarju tal-2001 intitolat “Kompetizzjoni bejn l-ajruporti u l-applikazzjoni ta’ regoli dwar għajnuna mill-Istat” (iktar ’il quddiem l-“istudju tal-2001”), id-dikjarazzjoni tal-Kummissjoni li l-ajruporti huma fil-parti l-kbira tagħhom mibnija permezz ta’ fondi privati. Dan huwa żbaljat anki jekk tittieħed inkunsiderazzjoni s-sitwazzjoni fil-Ġermanja biss. Fil-fatt, qabel kollox, is-sehem tal-imsieħba privati fl-ajruporti, inklużi dawk li joffru titjiriet internazzjonali, huma minoritarji. Imbagħad, għalkemm ċerti ajruporti huma parzjalment ipprivatizzati, madankollu, investituri privati ma pparteċipawx fil-bini tagħhom. Fl-aħħar nett, it-tentattivi sabiex l-ajruporti reġjonali jitħaddmu b’mod privat fallew diversi drabi. Għaldaqstant, fil-Ġermanja huwa fil-fatt impossibbli li jinbena ajruport reġjonali fuq bażi privata, mingħajr għajnuna pubblika.

83 Ir-raba’ nett, ir-rikorrenti jirribattu r-rilevanza tal-eżempji ta’ infrastrutturi tal-ajruport mibnija permezz ta’ fondi privati ċċitati mill-Kummissjoni, jiġifieri l-ajruport ta’ Ciudad Real (Spanja), it-terminal 5 tal-ajruport ta’ Heathrow (ir-Renju Unit) u l-ajruporti ta’ Vjenna (l-Awstrija) u ta’ Frankfurt am Main (il-Ġermanja).

84 Fit-tielet lok, ir-rikorrenti jqisu bħala ineffettiv ir-riferiment, fil-Linji gwida tal-2005 u fid-Deċiżjoni, għas-sentenza tal-Qorti Ġenerali, tat-12 ta’ Diċembru 2000, Aéroports de Paris vs Il-Kummissjoni (T‑128/98, Ġabra p. II‑3929), ikkonfermata mis-sentenza tal-Qorti tal-Ġustizzja, tal-24 ta’ Ottubru 2002, Aéroports de Paris vs Il-Kummissjoni, C‑82/01 P, Ġabra p. I‑9297, iktar ’il quddiem il-“ġurisprudenza ADP”). Fil-fatt, qabel kollox, hija ma tirrigwardax il-bini ta’ infrastrutturi tal-ajruport, iżda t-tħaddim tagħhom. Barra minn hekk, hija ma tirrigwardax l-interpretazzjoni tal-kunċett ta’ impriża fis-sens tal-Artikolu 87 KE iżda tikkonċerna ksur tal-projbizzjoni ta’ abbuż minn pożizzjoni dominanti fis-sens tal-Artikolu 82 KE. Fl-aħħar nett, hija tikkonċerna l-attività ta’ ajruport internazzjonali kbir, li hija distinta minn dik ta’ ajruporti reġjonali, bħal dak ta’ Leipzig-Halle.

85 L-ADV qablet mal-osservazzjonijiet sottomessi mir-rikorrenti. L-ewwel nett, hija ssostni li l-bini ta’ infrastrutturi tal-ajruporti ma jikkostitwixxix attività ekonomika. It-tieni nett, l-ADV issostni li s-separazzjoni bejn it-twettiq ta’ missjoni ta’ awtorità pubblika fil-kuntest tal-finanzjament tal-infrastruttura, u l-eżerċizzju ta’ attivitajiet ekonomiċi, fil-kuntest tat-tħaddim tagħha, ma tikkontradixxix il-ġurisprudenza ADP. It-tielet nett, l-ADV tirrileva li din is-separazzjoni fl-operat hija rrikonoxxuta mill-ġurisprudenza u mill-prassi deċiżjonali tal-Kummissjoni. Ir-raba’ nett, l-ADV tqis li l-finanzjament pubbliku ta’ proġetti ta’ interess ġenerali għandu jibqa’ possibbli.

86 Il-Kummissjoni tikkontesta l-argumenti tar-rikorrenti u tal-intervenjenti.

Il-kunsiderazzjonijiet tal-Qorti Ġenerali

87 Għandu jitfakkar li l-klassifikazzjoni bħala għajnuna, fis-sens tal-Artikolu 87(1) KE, teħtieġ li l-kundizzjonijiet kollha msemmija minn din id-dispożizzjoni jkunu sodisfatti. L‑ewwel nett, għandu jkun hemm intervent mill-Istat jew permezz tar-riżorsi tal-Istat. It-tieni nett, dan l-intervent għandu jkun jista’ jaffettwa l-kummerċ bejn l‑Istati Membri. It-tielet nett, din l-għajnuna għandha tagħti vantaġġ lill-benefiċjarju tagħha billi tiffavorixxi ċerti impriżi jew il-produzzjoni ta’ ċerti prodotti. Ir-raba’ nett, din għandha twassal għal distorsjoni jew theddida ta’ distorsjoni għall-kompetizzjoni (sentenza tal-Qorti Ġenerali, tat-22 ta’ Frar 2006, Le Levant 001 et vs Il-Kummissjoni, T-34/02, Ġabra p. II‑267, punt 110, u l-ġurisprudenza ċċitata).

88 Fir-rigward tal-kunċett ta’ impriża, għandu jiġi enfasizzat li, fil-kuntest tad-dritt tal-kompetizzjoni, huwa jinkludi kull entità li teżerċita attività ekonomika, indipendentement mill-istat ġuridiku ta’ din l-entità u l-mod kif hija ffinanzjata (ara s-sentenza tal-Qorti tal-Ġustizzja, tal-10 ta’ Jannar 2006, Cassa di Risparmio di Firenze et, C‑222/04, Ġabra p. I‑289, punt 107, u l-ġurisprudenza ċċitata; ara wkoll is-sentenzi tal-Qorti tal-Ġustizzja, tal-11 ta’ Lulju 2006, FENIN vs Il‑Kummissjoni, C‑205/03 P, Ġabra p. I‑6295, punt 25, u tal-1 ta’ Lulju 2008, MOTOE, C‑49/07, Ġabra p. I‑4863, punt 21).

89 Skont ġurisprudenza stabbilta, kull attività li tikkonsisti fl-offerta ta’ oġġetti jew servizzi f’suq partikolari tikkostitwixxi attività ekonomika (ara s-sentenza Cassa di Risparmio di Firenze et, punt 88 iktar ’il fuq, punt 108 u l-ġurisprudenza ċċitata; ara wkoll is-sentenzi FENIN vs Il-Kummissjoni, punt 88 iktar ’il fuq, punt 25, u MOTOE, punt 88 iktar ’il fuq, punt 22).

90 Għandu jitfakkar ukoll li l-kunċett ta’ għajnuna mill-Istat, kif iddefinit fit-Trattat KE, għandu natura legali u għandu jiġi interpretat abbażi ta’ elementi oġġettivi. Għal din ir-raġuni, il-qorti tal-Unjoni għandha, bħala prinċipju u fid-dawl tal-elementi konkreti tal-kawża mressqa quddiemha u kif ukoll tan-natura teknika jew kumplessa tal-evalwazzjonijiet magħmula mill-Kummissjoni, teżerċita stħarriġ sħiħ fir-rigward tal-kwistjoni dwar jekk miżura tidħolx fil-kamp ta’ applikazzjoni tal-Artikolu 87(1) KE. Minn dan jirriżulta li hija l-qorti li għandha tivverifika jekk il-fatti invokati mill-Kummissjoni humiex materjalment eżatti u jekk humiex tali li jistabbilixxu li l-kundizzjonijiet li jippermettu l-klassifikazzjoni bħala “għajnuna” fis-sens tal-Artikolu 87(1) KE humiex sodisfatti. Fir-rigward ta’ evalwazzjoni ekonomika kumplessa, għandu wkoll jitfakkar li, skont ġurisprudenza stabbilita, l-istħarriġ ġudizzjarju ta’ att tal-Kummissjoni li jinvolvi tali evalwazzjoni għandu jillimita lilu nnifsu għall-verifika tal-osservazzjoni tar-regoli ta’ proċedura u ta’ motivazzjoni, tal-eżattezza materjali tal-fatti kkunsidrati sabiex issir l-għażla kkontestata, tan-nuqqas ta’ żball manifest fl-evalwazzjoni ta’ dawn il-fatti jew in-nuqqas ta’ abbuż ta’ poter (sentenza tal-Qorti tal-Ġustizzja, tal-1 ta’ Lulju 2008, Chronopost vs UFEX et, C‑341/06 P u C‑342/06 P, Ġabra p. I‑4777, punti 141 sa 143).

91 Fl-aħħar nett, peress illi l-kunċett ta’ għajnuna mill-Istat jikkorrispondi għal sitwazzjoni oġġettiva li tiġi evalwata fid-data li fiha l-Kummissjoni tieħu d-deċiżjoni tagħha, huma l-evalwazzjonijiet magħmula f’din id-data li għandhom jittieħdu inkunsiderazzjoni sabiex jitwettaq dan l-istħarriġ ġudizzjarju (sentenza Chronopost vs UFEX et, punt 90 iktar ’il fuq, punt 144).

92 Huwa fid-dawl ta’ dawn il-prinċipju li għandu jiġi eżaminat dan il-motiv, li fil-kuntest tiegħu, ir-rikorrenti essenzjalment isostnu li l-Kummissjoni kienet żbaljata meta qieset li l-kontribuzzjoni ta’ kapital kienet għajnuna mill-Istat, fis-sens tal-Artikolu 87(1) KE, peress li, fir-rigward tal-estensjoni ta’ infrastrutturi tal-ajruport, l-ajruporti reġjonali ma jikkostitwixxux impriżi fis-sens ta’ din id-dispożizzjoni, inkwantu din l-attività ma hijiex attività ekonomika.

93 F’dan ir-rigward, fl-ewwel lok, għandu jiġi rrilevat li, fil-kuntest tat-tħaddim tal-ajruport ta’ Leipzig-Halle, FLH twettaq attività ekonomika. Fil-fatt, mill-ġurisprudenza jirriżulta li l-amministrazzjoni tal-infrastrutturi tal-ajruporti tikkostitwixxi attività ekonomika (ara s-sentenza Ryanair vs Il-Kummissjoni, punt 77 iktar ’il fuq, punt 88, u l-ġurisprudenza ċċitata). F’dan il-każ, dan huwa kkonfermat mill-fatt li FLH toffri servizzi tal-ajruport għal remunerazzjoni, b’mod partikolari, ta’ taxxi tal-ajruport, fejn dawn tal-aħħar għandhom jiġu analizzati bħala l-kontroparti ta’ servizzi pprovduti mill-konċessjonarju tal-ajruport (ara, f’dan is-sens, is-sentenza Ryanair vs Il-Kummissjoni, punt 77 iktar ’il fuq, punt 90). Il-fatt li FLH tamministra ajruport reġjonali u mhux ajruport internazzjonali ma jistax jimmina n-natura ekonomika tal-attività tagħha, peress li din tikkonsisti f’li jiġu offruti servizzi bi ħlas fis-suq tas-servizzi tal-ajruporti reġjonali. Barra minn hekk, l-eżistenza ta’ tali suq hija, f’dan il-każ, murija mill-fatt li l-ajruport ta’ Leipzig-Halle kien f’kompetizzjoni ma’ ajruporti reġjonali oħra, b’mod partikolari, dak ta’ Vatry (Franza), għat-twaqqif taċ-ċentru amministrattiv għat-trasport ta’ merkanzija bl-ajru ta’ DHL, hekk kif jirriżulta b’mod partikolari, mill-premessa 8 tad-Deċiżjoni. Barra minn hekk, l-ajruport inkwistjoni fil-kawża li wasslet għas-sentenza Ryanair vs Il-Kummissjoni, punt 77 iktar ’il fuq, kien ukoll ajruport reġjonali. Fir-rigward tal-ġurisprudenza msemmija fil-punt 89 hawn fuq, dawn l-elementi kollha jippermettu li l-attività tat-tħaddim tal-ajruport ta’ Leipzig-Halle minn FLH tiġi kklassifikata bħala attività ekonomika.

94 Fit-tieni lok, għandu jiġi kkonstatat li l-tħaddim tar-runway fid-direzzjoni tan-nofsinhar ser jagħmel parti mill-attività ekonomika ta’ FLH. Fil-fatt, kif jirriżulta mill-premessa 177 tad-Deċiżjoni, ir-runway fid-direzzjoni tan-nofsinhar hija infrastruttura li ser tkun imħaddma minn FLH għal finijiet kummerċjali, peress li FLH ma tippermettix l-użu tal-imsemmija runway mingħajr remunerazzjoni, fl-interess komuni, iżda teżiġi li jitħallsu taxxi bħala kontraparti tal-użu tagħha. F’dan ir-rigward għandu jiġi rrilevat li t-taxxi tal-ajruport ser jikkostitwixxu s-sors prinċipali tad-dħul għall-finanzjament tar-runway il-ġdida fid-direzzjoni tan-nofsinhar, kif indikat il-Kummissjoni fil-premessa 15 tad-Deċiżjoni. Għaldaqstant, il-bini u l-estensjoni tal-imsemmija runway ser jippermettu lil FLH tkabbar il-kapaċità tagħha u l-attività ekonomika ta’ tħaddim tal-ajruport ta’ Leipzig-Halle.

95 Fit-tielet lok, għandu jiġi kkunsidrat li, għall-finijiet tal-eżami tan-natura ekonomika tal-attività ta’ FLH fil-kuntest tal-finanzjament pubbliku tal-estensjoni tar-runway fid-direzzjoni tan-nofsinhar, ma hemmx lok li jiġu sseparati l-attività li tikkonsisti fil-bini jew fit-tkabbir ta’ infrastruttura, f’dan il-każ, ir-runway fid-direzzjoni tan-nofsinhar, mill-użu sussegwenti li jsir minnha u li n-natura ekonomika jew le tal-użu sussegwenti tal-infrastruttura mibnija tiddetermina neċessarjament in-natura tal-attività ta’ estensjoni (ara, f’dan is-sens u b’analoġija, is-sentenza FENIN vs Il-Kummissjoni, punt 88 iktar ’il fuq, punt 26).

96 Fil-fatt, ir-runways huma elementi essenzjali għall-attivitajiet ekonomiċi mmexxija minn operatur ta’ ajruport. Il-bini ta’ runways jippermetti, għaldaqstant, lil ajurport sabiex iwettaq l-attività ekonomika prinċipali tiegħu jew fil-każijiet meta jkun jirrigwarda l-bini ta’ runway addizzjonali jew ta’ estensjoni ta’ runway eżistenti, jippermettilu li jiżviluppha.

97 Għaldaqstant, ir-rikorrenti huma żbaljati meta jsostnu li n-natura ekonomika ta’ attività ma tippermettix li tiġi stabbilita n-natura ekonomika ta’ attività oħra ħlief bil-kundizzjoni li ż-żewġ attivitajiet ma jkunux isseparati u li ssir differenza bejniethom u li għandhom jiġu pprovduti mill-istess entità, filwaqt li l-Kummissjoni għandha tipprova li dawn iż-żewġ kriterji huma sodisfatti. Barra minn hekk, dan l-argument ma huwiex sostnut b’mod espliċitu mill-ġurisprudenza.

98 Ċertament, mhux l-attivitajiet kollha ta’ amminstratur ta’ ajruport huma neċessarjament ta’ natura ekonomika. Fil-fatt, l-attivitajiet marbuta mal-eżerċizzju tal-prerogattivi ta’ awtorità pubblika ma humiex ta’ natura ekonomika, li tiġġustifika l-applikazzjoni tar-regoli tal-kompetizzjoni tat-Trattat KE (ara s-sentenza MOTOE, punt 88 iktar ’il fuq, punt 24, u l-ġurisprudenza ċċitata). Fil-fatt, il-klassifikazzjoni bħala attività li taqa’ taħt l-eżerċizzju tal-prerogattivi ta’ awtorità pubblika jew bħala attività ekonomika għandha ssir separatament għal kull attività mwettqa minn entità partikolari (sentenza MOTOE, punt 88 iktar ’il fuq, punt 25).

99 Madankollu, f’dan il-każ, peress li fid-dawl tan-natura u tal-għan tagħhom, il-bini u l-estensjoni tar-runway fid-direzzjoni tan-nofsinhar tal-ajruport ma jaqgħux, bħala tali, taħt il-prerogattivi ta’ awtorità pubblika, ħaġa li barra minn hekk ir-rikorrenti ma jallegawx espressament, il-Kummissjoni ma wettqet ebda żball meta, għall-finijiet ta’ evalwazzjoni tan-natura ekonomika tal-attività ta’ FLH, hija ma għamlet ebda differenza bejn il-bini u l-estensjoni tar-runway fid-direzzjoni tan-nofsinhar tal-ajruport, minn naħa, u t-tħaddim tagħha, min-naħa l-oħra. Għal dak li jirrigwarda l-allegazzjoni li, fil-premessa 178 tad-Deċiżjoni, il-Kummissjoni rrikonoxxiet in-neċessità li ssir distinzjoni bejn id-diversi attivitajiet tal-operatur, din għandha tiġi miċħuda peress li fl-imsemmija premessa, il-Kummissjoni sempliċement fakkret, essenzjalment, il-prinċipji li jirriżultaw mill-ġurisprudenza msemmija fil-punt 98 hawn fuq.

100 Minn dak kollu li ntqal jirriżulta li, sa fejn hija tħaddem ir-runway fid-direzzjoni tan-nofsinhar, FLH twettaq attività ekonomika, u l-attività li tikkonsisti fil-bini tal-imsemmija runway ma tistax tiġi sseparata minnha. Għaldaqstant, l-argument li l-estensjoni ta’ infrastrutturi tal-ajruport ma tikkostitwixxix attività ekonomika għandu jiġi miċħud peres li n-natura ekonomika ta’ din l-attività ma tistax tiġi eżaminata b’mod separat minn dik tat-tħaddim tal-infrastruttura.

101 L-ebda argument mressaq mir-rikorrenti ma jinvalida din il-konkużjoni.

102 Fl-ewwel lok, l-argument li l-bini jew l-estensjoni tar-runway fid-direzzjoni tan-nofsinhar jaqa’ taħt il-politika reġjonali, il-politika ekonomika u l-politika tat-trasport, għandu jiġi miċħud. Fil-fatt, minn ġurisprudenza stabbilta jirriżulta li, minn naħa, l-Artikolu 87(1) KE ma jiddistingwix skont il-kawżi u l-għanijiet tal-interventi mill-Istat, iżda jiddefinixxihom skont l-effetti tagħhom (sentenzi tal-Qorti tal-Ġustizzja, tat-2 ta’ Lulju 1974, L-Italja vs Il-Kummissjoni, 173/73, Ġabra. p. 709, punt 27, u tas-26 ta’ Settembru 1996, Franza vs Il-Kummissjoni, C‑241/94, Ġabra p. I‑4551, punt 20; sentenza tal-Qorti Ġenerali, tas-6 ta’ Settembru 2006, L-Italja u Wam vs Il-Kummissjoni, T‑304/04 u T‑316/04, mhux ippubblikata fil-Ġabra, punt 63) u, min-naħa l-oħra, li l-kontribuzzjoni ta’ kapital min-naħa tal-awtoritajiet pubbliċi għandha tiġi evalwata skont il-kriterju tal-investitur privat, bl-esklużjoni ta’ kull kunsiderazzjoni ta’ natura soċjali jew ta’ politika reġjonali jew settorjali (ara s-senteza tal-Qorti Ġenerali, tal-24 ta’ Settembru 2008, Kahla/Thüringen Porzellan vs Il-Kummissjoni, T‑20/03, Ġabra p. II‑2305, punt 242, u l-ġurisprudenza ċċitata). Barra minn hekk, il-fatt li l-bini u t-tħaddim tar-runway fid-direzzjoni tan-nofsinhar tal-ajruport jissodisfaw interess ġenerali, u b’mod partikolari l-iżvilupp reġjonali, ġie aċċettat mill-Kummissjoni u huwa kriterju li ttieħed inkunsiderazzjoni minn din tal-aħħar fil-kuntest tal-evalwazzjoni tal-kompatibbiltà tal-għajnuna mas-suq komuni, kif jirriżulta mill-premessi 258 sa 263 tad-Deċiżjoni.

103 Għandu ċertament jiġi rrilevat li, kif jirriżulta mill-punt 12 tal-Komunikazzjoni tal-1994, fil-passat il-Kummissjoni qieset li t-twettiq ta’ proġetti ta’ infrastrutturi kienu jikkostitwixxu miżura ta’ politika ġenerali li hija ma setgħetx tistħarreġ skont ir-regoli tat-Trattat KE dwar l-għajnuna mill-Istat.

104 Madankollu, għandu jitfakkar, minn naħa, li l-kwistjoni dwar jekk għajnuna hijiex għajnuna mill-Istat fis-sens tat-Trattat KE għandha tiġi deċiża abbażi ta’ elementi oġġettivi li jiġu evalwati fid-data li fiha l-Kummissjoni tieħu d-deċiżjoni tagħha (ara, f’dan is-sens, is-sentenzi tal-Qorti tal-Ġustizzja, tat-22 ta’ Ġunju 2006, Il‑Belġju u Forum 187 vs Il-Kummissjoni, C‑182/03 u C‑217/03, Ġabra p. I‑5479, punt 137, u Chronopost vs UFEX et, punt 90 iktar ’il fuq, punt 95) u min-naħa l-oħra, li għalkemm il‑Kummissjoni hija marbuta mil‑linji gwida u mill‑komunikazzjonijiet li hija tadotta fil‑qasam tal‑għajnuna mill‑Istat, dan jgħodd biss sa fejn dawn it‑testi ma jmorrux lil hinn minn applikazzjoni korretta tar‑regoli tat‑Trattat KE, peress li l‑imsemmija testi ma jistgħux jiġu interpretati f’sens li jnaqqas il‑portata tal‑Artikoli 87 KE u 88 KE jew li jikser l‑għanijiet previsti minnhom (ara s-sentenza tal-Qorti tal-Ġustizzja, tal-11 ta’ Settembru 2008, Il‑Ġermanja et vs Kronofrance, C‑75/05 P u C‑80/05 P, Ġabra p. I‑6619, punt 65, u l-ġurisprudenza ċċitata).

105 Issa, is-settur tal-ajruporti għadda minn żviluppi, imsemmija fil-premessi 169 sa 171 tad-Deċiżjoni, b’mod partikolari, dwar l-organizzazzjoni tiegħu u s-sitwazzjoni ekonomika u kompetittiva tiegħu. Barra minn hekk, il-ġurisprudenza ADP irrikonoxxiet, mis-sena 2000, li l-amministratturi ta’ ajruporti jwettqu, bħala prinċipju, attività ekonomika fis-sens tal-Artikolu 87(1) KE, li taqa’ fi ħdan id-dispożizzjonijiet dwar l-għajnuna mill-Istat, u dan ġie kkonfermat mis-sentenza Ryanair vs Il-Kummissjoni, punt 77 iktar ’il fuq (punt 88).

106 Konsegwentement, fid-dawl tal-ġurisprudenza msemmija fil-punt 104 hawn fuq, matul l-adozzjoni tad-Deċiżjoni tagħha, il-Kummissjoni kellha l-obbligu li tieħu inkunsiderazzjoni dan l-iżvilupp u din l-interpretazzjoni, kif ukoll l-implikazzjonijiet tagħhom fir-rigward tal-applikazzjoni tal-Artikolu 87(1) KE għall-finanzjament tal-infrastrutturi marbuta mat-twettiq tal-attivitajiet ta’ amministrazzjoni tal-ajruport, anki jekk ma jiġix applikat il-punt 12 tal-Komunikazzjoni tal-1994. Għaldaqstant, fid-dawl ta’ dak kollu li ntqal hawn fuq, il-Kummissjoni ma wettqetx żball meta fil-premessa 174 tad-Deċiżjoni qieset li, mis-sena 2000, ma kienx hemm iktar lok, a priori, li tiġi eskluża l-applikazzjoni tad-dispożizzjonijiet dwar għajnuna mill-Istat għall-ajruporti.

107 F’dan il-kuntest, għandu jingħad ukoll li, peress li operatur tal-ajruport ma jwettaqx biss missjonijiet li jaqgħu b’mod partikolari taħt il-politika tal-iżvilupp tat-territorju jew tat-trasport, iżda wkoll, kif ġie rrilevat, iwettaq anki attività ekonomika, huwa għandu jiffinanzja permezz tar-riżorsi tiegħu stess, l-ispejjeż tal-binjiet li fuqhom hija bbażata l-attività ekonomika tiegħu. F’dawn iċ-ċirkustanzi, l-argument li l-ispejjeż ta’ infrastrutturi pubbliċi għandhom jiġu sostnuti mill-komunità, għandu jiġi miċħud. Barra minn hekk, il-fatt li l-finanzjament ta’ infrastrutturi jeħtieġ riżorsi pubbliċi ma huwiex, fih innifsu u waħdu, rilevanti. Fil-fatt, huwa biss fil-każ li l-kapital jitqiegħed għad-dispożizzjoni ta’ impriża, direttament jew indirettament mill-Istat, f’ċirkustanzi li jikkorrispondu għall-kundizzjonijiet normali tas-suq, li dan l-intervent minn awtoritajiet pubbliċi jkun jista’ ma jiġix ikklassifikat bħala għajnuna mill-Istat.

108 Fit-tieni lok, l-argumenti tar-rikorrenti dwar l-allegata separazzjoni tal-attivitajiet ta’ bini u ta’ tħaddim ta’ infrastrutturi tal-ajruport, għandu jiġi miċħud ukoll.

109 Fir-rigward, l-ewwel nett, tal-allegazzjoni mressqa mir-rikorrenti fir-replika tagħhom, li d-distinzjoni bejn il-bini, it-tħaddim u l-użu ta’ infrastruttura hija prinċipju fundamentali fil-prassi tal-Kummissjoni, inkluż f’setturi oħra minbarra s-settur tal-ajruport, li f’dan il-każ il-kriterju għall-applikazzjoni tiegħu huwa sodisfatt, għandu jiġi kkonstatat li hija għandha tiġi miċħuda peress li l-kriterju tal-implementazzjoni ta’ dan l-allegat prinċipju fundamentali, kif imsemmi mir-rikorrenti (ara l-punt 78 hawn fuq), ma huwiex rilevanti f’dan il-każ. Fil-fatt, kif tenfasizza l-Kummissjoni, il-fatt li l-użu ta’ infrastruttura huwa miftuħ għall-utenti potenzjali kollha b’mod ugwali u nondiskriminatorju jista’ jkun kriterju rilevanti li jippermetti li tiġi eskluża l-eżistenza ta’ għajnuna favur utenti tal-infrastruttura inkwistjoni. Min-naħa l-oħra, huwa ma jippermettix li jiġi ddeterminat jekk f’dan il-każ, il-finanzjament pubbliku ta’ din l-infrastruttura jikkostitwixxix għajnuna favur it-tħaddim ta’ din tal-aħħar. Barra minn hekk, mingħajr ma jkun neċessarju li tingħata deċiżjoni dwar l-eżistenza tal-allegata prassi, għandu jiġi kkonstatat li, fi kwalunkwe każ, hija ma tistax timmina l-konstatazzjoni li tinsab fil-punt 100 hawn fuq li FLH twettaq attività ekonomika, li minnha l-attività li tikkonsisti fil-bini tal-imsemmija runway ma tistax tiġi sseparata. Fil-fatt, il-kunċett ta’ għajnuna mill-Istat li għandu natura legali u li għandu jiġi interpretat fuq bażi ta’ elementi oġġettivi (ara, f’dan is-sens, is-sentenza Chronopost vs UFEX et, punt 90 iktar ’il fuq, punt 141), ma jistax jiddependi fuq evalwazzjoni suġġettiva tal-Kummissjoni u għandu jiġi ddeterminat indipendentement minn kull prassi preċedenti ta’ din l-istituzzjoni.

110 Fir-rigward, it-tieni nett, tal-eżempji konkreti pprovduti mir-rikorrenti, bħat-tħaddim ta’ kafetterija f’mużew jew restorant fuq l-awtostrada, dawn ma jippermettux li jitqies li t-tħaddim, minn naħa, u l-bini, min-naħa oħra, għandhom jiġu analizzati separatament. Fil-fatt, huma ma jagħmlux distinzjoni bejn l-attività prinċipali u l-attivitajiet relatati li jiddependu fuqha. Huwa għalhekk li l-attività prinċipali ta’ mużew ma hijiex it-tħaddim ta’ kafetterija u dik ta’ amministratur ta’ awtostrada ma hijiex it-tħaddim ta’ restorant fuq l-awtostrada. Min-naħa l-oħra, il-bini ta’ runway huwa marbut mal-attività ekonomika prinċipali ta’ ajruport, jiġifieri l-provvista ta’ servizzi tal-ajruporti.

111 Fir-rigward, it-tielet nett, tal-argument li l-attivitajiet ta’ bini u ta’ tħaddim jikkonċernaw operaturi u setturi differenti, ma jaffettwax il-ħtieġa li tiġi eżaminata n-natura tal-attività preparatorja għat-twettiq ta’ attività ekonomika b’mod konġunt ma’ dik tal-aħħar, minħabba r-rabta li teżisti bejn it-tnejn, peress li l-bini u l-estensjoni tar-runway huma kundizzjonijiet preliminari għat-tħaddim tagħha. Fi kwalunkwe każ, fil-kuntest speċifiku tal-kontribuzzjoni ta’ kapital, l-entitajiet inkwistjoni huma l-istess, peress li huma MF u FLH (din tal-aħħar hija kkontrollata mill-ewwel waħda) li bbenifikaw mill-imsemmija kontribuzzjoni intiża għall-bini tar-runway fid-direzzjoni tan-nofsinhar u li, barra minn hekk, ser iħaddmuha.

112 Fir-rigward, fir-raba’ nett, tal-argument li l-Kummissjoni ma pproduċietx provi tan-natura inseparabbli tal-bini u tat-tħaddim ta’ infrastrutturi tal-ajruport, għandu jiġi rrilevat li meta huma ma jkollhomx natura ta’ prerogattivi ta’ awtorità pubblika, il-Kummissjoni ma tistax tkun obbligata li tipproduċi provi tan-natura ekonomika tal-partijiet kollha ta’ attività ta’ impriża, meta dawn jagħmlu parti mill-attività ekonomika ġenerali tagħha u jkun hemm rabta bejniethom. Fil-fatt, f’tali każ, il-Kummissjoni tista’ sempliċement tesponi l-motivi li minħabba fihom hija tqis li l-impriża twettaq attività ekonomika u tindika r-raġunijiet li għalihom hija tqis li l-partijiet tal-attività inkwistjoni jagħmlu parti mill-imsemmija attività.

113 Fi kwalunkwe każ, għandu jiġi rrilevat li, fid-dawl tal-iżviluppi imsemmija fil-premessi 169 sa 171 tad-Deċiżjoni, fil-premessa 172 il-Kummissjoni tindika li l-bini u t-tħaddim tal-ajruporti ma jistgħu jibqgħu jitqiesu bħala missjoni ta’ natura pubblika, li bħala prinċipju, ma humiex suġġetti għall-istħarriġ tal-għajnuna. Imbagħad għandu jiġi kkonstatat li mill-premessa 177 tad-Deċiżjoni jirriżulta li l-Kummissjoni kklassifikat lil FLH bħala impriża, fis-sens tal-Artikolu 87(1) KE, billi bbażat ruħha fuq il-fatt li l-infrastruttura inkwistjoni hija mħaddma minn FLH għal finijiet kummerċjali u li għaldaqstant, din hija infrastruttura li tintuża għal finijiet kummerċjali. F’dawn iċ-ċirkustanzi, hemm lok li jitqies li l-Kummissjoni pproduċiet biżżejjed provi li jippermettu li tissostanzja r-rabta bejn l-estenzjoni u t-tħaddim tar-runway fid-direzzjoni tan-nofsinhar, fil-kuntest tal-klassifikazzjoni tal-kontribuzzjoni ta’ kapital bħala għajnuna mill-Istat.

114 Fit-tielet lok, għal dak li jikkonċerna l-argumenti li l-bini ta’ ajruporti ma huwiex ipprovdut minn operaturi privati u li l-bini tar-runway fid-direzzjoni tan-nofsinhar tal-ajruport ma jistax jikkostitwixxi attività ekonomika, peress li kieku investitur privat ma jwettaqx din l-attività, minħabba li ma għandhiex qligħ, għandu jitfakkar li, kif jirriżulta minn dak li ntqal, l-estensjoni tar-runway fid-direzzjoni tan-nofsinhar hija attività marbuta direttamet mal-amministrazzjoni tal-infrastrutturi tal-ajruport, li tikkostitwixxi attività ekonomika.

115 Barra minn hekk, il-fatt li attività ma tkunx ipprovduta minn operaturi privati jew li ma tipprovdix qligħ ma humiex kriterji rilevanti fil-kuntest tal-klassifikazzjoni tagħha bħala attività ekonomika. Fil-fatt, għall-finijiet ta’ din il-klassifikazzjoni, il-ġurisprudenza la teżiġi b’mod espliċitu (ara l-punt 89 hawn fuq) li l-attività inkwistjoni tkun imwettqa minn operaturi privati, u lanqas li tkun tipprovdi qligħ. Barra minn hekk, dan japplika wkoll għall-klassifikazzjoni bħala impriża (ara l-punt 88 hawn fuq).

116 Dawn l-argumenti għandhom għaldaqstant jiġi miċħud bħala ineffettivi.

117 Fir-raba’ lok, fir-rigward tal-argumenti intiżi sabiex jimminaw ir-rilevanza tal-ġurisprudenza ADP, għandu qabel kollox jiġi rrilevat li l-kunċetti ta’ impriża u ta’ attività ekonomika huma identiċi fl-oqsma kollha tad-dritt tal-kompetizzjoni, sew jekk huma dispożizzjonijiet li jindirizzaw lill-impriżi u sew jekk dawk li jindirizzaw lill-Istati Membri, peress li dawn id-dispożizzjonijiet kollha jikkontribwixxu sabiex jintlaħaq l-istess għan, jiġifieri dak imsemmi fl-Artikolu 3(g) KE, li jikkonsisti fil-kisba ta’ sistema li tiżgura li l-kompetizzjoni ma tiġix distorta fis-suq intern. Għaldaqstant, il-ġurisprudenza msemmija fil-punt 88 hawn fuq tirreferi għall-kunċett ta’ impriża fil-kuntest tad-dritt tal-kompetizzjoni mingħajr ma tagħmel distinzjoni jekk humiex dispożizzjonijiet li jindirizzaw lill-impriżi jew li jindirizzaw lill-Istati Membri. Barra minn hekk, kif il-Kummissjoni tenfasizza, il-Qorti tal-Ġustizzja nnifisha rreferiet, fil-kuntest tal-għajnuna mill-Istat, għall-kunċett ta’ impriża applikat fil-kuntest ta’ akkordji (ara, f’dan ir-rigward, is-sentenza Cassa di Risparmio di Firenze et, punt 88 iktar ’il fuq, punt 107). Għaldaqstant, il-fatt li l-ġurisprudenza ADP tikkonċerna l-applikazzjoni tal-Artikolu 82 KE u mhux l-Artikolu 87 KE huwa irrilevanti. Għall-istess raġuni, l-argumenti tar-rikorrenti intiżi sabiex jikkontestaw ir-rilevanza tas-sentenza FENIN vs Il-Kummissjoni, punt 88 iktar ’il fuq, għandhom jiġu miċħuda.

118 Sussegwentement, anki jekk il-ġurisprudenza ADP tikkonċerna ċerti ajruporti internazzjonali kbar, hija ġiet madankollu kkonfermata mis-sentenza Ryanair vs Il-Kummissjoni, punt 77 iktar ’il fuq, li kienet tirrigwarda ajruport reġjonali.

119 Fl-aħħar nett, għalkemm għandu jiġi rrilevat li l-ġurisprudenza inkwistjoni ma tirreferix għall-attivitajiet ta’ bini ta’ infrastrutturi, xorta jibqa’ l-fatt li dan ma jimminax il-konklużjonjiet preċedenti, li huma bbażati fuq in-natura inseparabbli tal-attivitajiet ta’ amministrazzjoni u ta’ tħaddim ta’ ajruport u dik tal-bini jew tal-estensjoni tal-infrastrutturi tiegħu.

120 Minn dak kollu li ntqal jirriżulta li l-Kummissjoni ġustament qieset li l-kontribuzzjoni ta’ kapital kienet tikkostitwix