SENTENZA TAT-TRIBUNAL GĦAS-SERVIZZ PUBBLIKU TAL-UNJONI EWROPEA

(It-Tielet Awla)

12 ta’ Mejju 2016

Christian Guittet

vs

Il-Kummissjoni Ewropea

“Servizz pubbliku — Ex uffiċjal — Sigurtà soċjali — Inċident — Artikolu 73 tar-Regolamenti tal-Persunal — Għeluq tal-proċedura — Iffissar tar-rata ta’ invalidità parzjali permanenti — Allowance addizzjonali għall-kapital imħallas f’każ ta’ invalidità parzjali permanenti — Eżekuzzjoni ta’ sentenza ta’ annullament — Truxija inkurabbli u totali”

Suġġett:

Rikors ippreżentat skont l-Artikolu 270 TFUE, applikabbli għat-Trattat KEEA bis-saħħa tal-Artikolu 106a tiegħu, li permezz tiegħu Christian Guittet jitlob, b’mod partikolari, l-annullament tad-deċiżjoni tas-6 ta’ Ottubru 2014 li permezz tagħha l-Awtorità tal-Ħatra tal-Kummissjoni Ewropea għalqet il-proċedura miftuħa skont l-Artikolu 73 tar-Regolamenti tal-Persunal tal-Unjoni Ewropea, fil-verżjoni tagħhom applikabbli għat-tilwima (iktar ’il quddiem ir-“Regolamenti tal-Persunal”), u rrikonoxxiet lir-rikorrent rata ta’ invalidità parzjali permanenti ta’ 68.5%.

Deċiżjoni:

Id-deċiżjoni tas-6 ta’ Ottubru 2014 li għalqet il-proċedura miftuħa abbażi tal-Artikolu 73 tar-Regolamenti tal-Persunal tal-Unjoni Ewropea wara l-inċident tat-8 ta’ Diċembru 2003 li kien vittma tiegħu Christian Guittet, sa fejn din iffissat ir-rata ta’ invalidità parzjali permanenti dovut lilu skont l-Artikolu 12 tar-Regoli komuni għall-istituzzjonijiet tal-Unjoni Ewropea dwar l-assigurazzjoni għar-riskji ta’ inċidenti u ta’ mard ikkaġunat mix-xogħol, fil-verżjoni applikabbli qabel l-1 ta’ Frar 2006, għal 65 %, hija annullata. Il-Kummissjoni Ewropea hija kkundannata tħallas lil C. Guittet is-somma ta’ EUR 5000. Il-kumplament tar-rikors huwa miċħud. Il-Kummissjoni Ewropea għandha tbati l-ispejjeż tagħha u hija kkundannata għall-ispejjeż sostnuti minn C. Guittet.

Sommarju

Filwaqt li l-allowance addizzjonali mħallas skont l-Artikolu 14 tal-leġiżlazzjoni dwar l-assigurazzjoni għar-riskji ta’ inċidenti u ta’ mard ikkaġunat mix-xogħol ta’ uffiċjali tal-Unjoni, fil-verżjoni tagħha kif emendata l-aħħar fit-18 ta’ Lulju 1997, huwa stabbilit b’analoġija mar-rati previsti fl-iskali ta’ klassifikazzjoni ta’ invalidità msemmija fl-Artikolu 12 ta’ din l-istess leġiżlazzjoni, l-iffissar tal-ammont tiegħu, u għalhekk tar-rata ta’ invalidità parzjali permanenti korrispondenti, hija indipendenti mill-iffissar tal-ammont tal-kapital imħallas skont dan l-istess Artikolu 12, u għalhekk mir-rata ta’ invalidità parzjali permanenti li tiddetermina l-ammont tal-imsemmi kapital. Fil-fatt, l-allowance addizzjonali mħallas skont l-Artikolu 14 tal-leġiżlazzjoni preċedenti ta’ assigurazzjoni ma jikkumpensax l-invalidità parzjali permanenti li biha huwa milqut l-uffiċjal, li hija s-suġġett tal-ħlas tal-kapital previst fl-Artikolu 73(2)(ċ) tar-Regolamenti tal-Persunal, iżda, skont id-dispożizzjonijiet ta’ dan l-istess Artikolu 14, jikkumpensa kull leżjoni jew sfigurazzjoni permanenti li, għalkemm ma jeffettwax il-kapaċità għax-xogħol tiegħu, jikkostitwixxi preġudizzju għall-integrità fiżika tal-persuna u joħloq dannu reali għar-relazzjonijiet soċjali tiegħu. Peress li huwa mħallas għal leżjonijiet oħra minbarra dawk li għalihom huwa mħallas il-kapital previst fl-Artikolu 12 tar-regoli ta’ assigurazzjoni preċedenti f’każ ta’ invalidità parzjali permanenti, id-deċiżjoni li tiffissa r-rata ta’ din l-invalidità skont l-imsemmi Artikolu 12 hija indipendenti mid-deċiżjoni li tiffissa r-rata ta’ invalidità parzjali permanenti skont l-Artikolu 14 ta’ din l-istess leġiżlazzjoni. (ara l-punt 60)

Il-karattru raġonevoli tat-tul tal-proċedura amministrattiva huwa evalwat abbażi taċ-ċirkustanzi proprji għal kull kawża u, b’mod partikolari, tal-kuntest tagħha, tal-istadji proċedurali differenti li l-istituzzjoni segwiet, tal-aġir tal-partijiet matul il-proċedura, tal-kumplessità kif ukoll tan-natura tat-tilwima għall-partijiet varji kkonċernati. Fil-qasam tas-servizz pubbliku, l-istituzzjoni hija responsabbli għall-ħeffa tal-ħidma tat-tobba li jikkostitwixxu l-Kumitat Mediku responsabbli għall-iffissar tar-rata ta’ invalidità rrikonoxxuta lill-uffiċjal ikkonċernat. Madankollu, sa fejn ikun stabbilit li dewmien huwa dovut għal aġir li jtawwal jew li jxekkel, mill-uffiċjal jew mit-tabib li dan tal-aħħar ħatar sabiex jirrapreżentah, l-istituzzjoni ma għandhiex titqies responsabbli għal dan id-dewmien. F’dan ir-rigward, persuna assigurata ma tistax tiġi kkritikata talli, fil-kuntest ta’ proċedura mibdija taħt l-Artikolu 73 tar-Regolamenti tal-Persunal, permezz tat-tabib maħtur minnha, tgħaddi l-kummenti kollha li tqis neċessarji sabiex dan il-kumitat ikun jista’ jasal għal deċiżjoni. Madankollu, il-komunikazzjoni ta’ kummenti ġodda dwar kwistjonijiet li jkunu diġà ġew diskussi jikkontribwixxu għad-dewmien fl-adozzjoni ta’ deċiżjoni li tagħlaq il-proċedura mibdija taħt l-Artikolu 73 tar-Regolamenti tal-Persunal u titqies bħala ta’ natura dilatorja meta tali kummenti jippersistu meta huwa manifest li l-opinjoni tal-maġġoranza esprimiet ruħha b’mod definitiv fi ħdan il-Kumitat Mediku. F’dawn iċ-ċirkustanzi, id-dewmien fiż-żvolġiment tal-ħidma tal-Kumitat Mediku ma jistax jiġi attribwit għan-nuqqas ta’ azzjoni tal-istituzzjoni. (ara l-punti 79, 80 u 89) Referenza: Il-Qorti tal-Prim’Istanza: sentenzi tat-22 ta’ Ottubru 1997, SCK u FNK vs Il‑Kummissjoni, T‑213/95 u T‑18/96, EU:T:1997:157, punt 57, u tal-11 ta’ April 2006, Angeletti vs Il‑Kummissjoni, T‑394/03, EU:T:2006:111, punti 152 sa 154 It-Tribunal għas-Servizz Pubbliku: sentenza tal-1 ta’ Lulju 2010, Füller-Tomlinson vs Il‑Parlament, F‑97/08, EU:F:2010:73, punt 167, u digriet tat-30 ta’ Ġunju 2011, Marcuccio vs Il‑Kummissjoni, F‑14/10, EU:F:2011:99, punt 49

Il-kunsiderazzjonijiet mediċi, fil-veru sens tal-kelma, ifformulati mill-Kumitat Mediku previsti mill-leġiżlazzjoni dwar l-assigurazzjoni għar-riskji ta’ inċidenti u ta’ mard ikkaġunat mix-xogħol ta’ uffiċjali tal-Unjoni, fil-verżjoni tagħha kif emendata l-aħħar fit-18 ta’ Lulju 1997, b’eżekuzzjoni tal-Artikolu 73 tar-Regolamenti tal-Persunal għandhom jiġu kkunsidrati finali meta dawn jinħarġu f’kundizzjonijiet regolari. Il-qorti tista’ biss tivverifika, minn naħa, jekk l-imsemmi kumitat ġiex ikkostitwit u jiffunzjonax regolarment u, min-naħa l-oħra, jekk l-opinjoni tiegħu hijiex regolari, b’mod partikolari jekk għandhiex motivazzjoni sabiex tevalwa l-kunsiderazzjonijiet li fuqhom hija bbażata u jekk stabbilixxietx rabta li tinftiehem bejn il-konstatazzjonijiet mediċi li fiha u l-konklużjonijiet li wasal għalihom. Meta l-Kumitat Mediku jkollu quddiemu kwistjonijiet ta’ natura medika kumplessi relatati ma’ dijanjosi diffiċli jew ma’ rabta kawżali bejn il-kundizzjoni li tbati minnha l-persuna kkonċernata u l-eżerċizzju tal-attività professjonali tagħha ma’ istituzzjoni, dan għandu b’mod partikolari jindika fl-opinjoni tiegħu l-elementi tal-fajl li jibbaża ruħu fuqhom u jippreċiża, f’każ ta’ diverġenza sinjifikattiva, ir-raġunijiet għaliex injora ċerti rapporti mediċi, preċedenti u rilevanti, li huma iktar favur il-persuna kkonċernata. Barra minn hekk, għalkemm il-garanziji proċedurali tal-persuna assigurata quddiem il-Kumitat Mediku għandhom jiġu mistħarrġa strettament mill-qorti, dan l-istħarriġ għandu jikkunsidra n-natura stess tax-xogħol tal-Kumitat Mediku, liema xogħol ma huwiex intiż sabiex jiddeċiedi dibattitu kontradittorju, iżda huwa biss l-istabbiliment ta’ konstatazzjonijiet mediċi. L-eżerċizzju tal-istħarriġ ġudizzjarju fuq ir-regolarità tal-kostituzzjoni u tal-funzjonament tall-Kumitat Mediku u dak ta’ Invalidità kif ukoll fuq dik tal-opinjonijiet li huma joħorġu huwa b’hekk korollarju tal-assenza ta’ stħarriġ ġudizzjarju fuq l-evalwazzjonijiet mediċi, fil-veru sens tal-kelma. (ara l-punti 117 sa 120, 133 u 162) Referenza: Il-Qorti tal-Ġustizzja: sentenzi tad-19 ta’ Jannar 1988, Biedermann vs Il-Qorti tal-Awdituri, 2/87, EU:C:1988:17, punt 16 u tal-4 ta’ Ottubru 1991, Il-Kummissjoni vs Gill, C‑185/90 P, EU:C:1991:380, punt 24, Il-Qorti tal-Prim’Istanza: sentenza tas-16 ta’ Ġunju 2000, C vs Il-Kunsill, T‑84/98, EU:T:2000:156, punt 43 u l-ġurisprudenza ċċitata It-Tribunal għas-Servizz Pubbliku : sentenzi tal-21 ta’ Ottubru 2009, V vs Il‑Kummissjoni, F‑33/08, EU:F:2009:141, punt 129 u l-ġurisprudenza ċċitata, u tal-14 ta’ Settembru 2010, AE vs Il‑Kummissjoni, F‑79/09, EU:F:2010:99, punti 64 u 65 u l-ġurisprudenza ċċitata

Fir-rigward tal-kostituzzjoni ta’ Kumitat Mediku, il-fatt li tabib u professur tal-mediċina jkunu ilhom jaħdmu snin twal mas-servizz mediku ta’ istituzzjoni ma jfissirx li dawn it-tobba ma jistgħux iwettqu l-missjoni tagħhom b’mod imparzjali. B’mod partikolari, fl-assenza ta’ ebda prova fuq dan il-punt, u ħlief fil-każ li jiġi preżunt li n-natura perenni ta’ kollaborazzjoni tippreġudika, bħala prinċipju, in-newtralità, tali fatt ma huwiex biżżejjed sabiex tiġi pprovata l-eżistenza ta’ rabta ta’ dipendenza ta’ dawn l-istess tobba fir-rigward tal-assigurazzjoni tal-istituzzjoni kkonċernata, u li jkunu aġixxew f’dan il-każ, matul l-eżami tas-sitwazzjoni partikolari tal-persuna assigurata, bi ksur tal-obbligi tal-etika ta’ kull espert mediku. (ara l-punt 124) Referenza: It-Tribunal għas-Servizz Pubbliku : sentenza tal-21 ta’ Ottubru 2009, V vs Il‑Kummissjoni, F‑33/08, EU:F:2009:141, punt 179

Ir-rapport tal-Kumitat Mediku ma huwiex ivvizzjat b’difett proċedurali minħabba s-sempliċi fatt li wieħed mill-membri tiegħu rrifjuta li jiffirmah. Madankollu, sabiex jiġi osservat il-prinċipju ta’ kolleġjalità tal-ħidma tal-Kumitat Mediku, għandu jiġi stabbilit li l-membru li astjena milli jiffirma kellu l-opportunità jippreżenta l-opinjoni tiegħu quddiem iż-żewġ membri l-oħra. (ara l-punt 134) Referenza: It-Tribunal għas-Servizz Pubbliku: sentenza tat-12 ta’ Diċembru 2012, BS vs Il‑Kummissjoni, F‑90/11, EU:F:2012:188, punt 38 u l-ġurisprudenza ċċitata

Fil-kuntest ta’ proċedura miftuħa skont l-Artikolu 73 tar-Regolamenti tal-Persunal, motivazzjoni, qasira u impreċiża, tar-rapport finali tal-Kumitat Mediku li jiffissa r-rata ta’ invalidità parzjali permanenti ta’ uffiċjal ma tistax tiġi kkunsidrata bħala suffiċjenti sabiex il-persuna kkonċernata tkun tista’ tifhem u tevalwa b’mod utli l-kunsiderazzjonijiet li fuqhom il-Kumitat Mediku, li jiddeċiedi b’maġġoranza, ibbaża ruħhu. Fil-fatt, il-motivazzjoni għandha l-ewwel nett il-funzjoni li jitnaqqas ir-riskju ta’ arbitrarjetà billi ġġiegħel lill-awtur tal-att ikkontestat jorganizza r-raġunament tiegħu b’mod koerenti. F’dan ir-rigward, huwa l-Kumitat Mediku fir-rapport finali tiegħu li għandu jwieġeb b’mod espliċitu u motivat għall-argument li jiġġustifika din id-diverġenza ta’ evalwazzjoni fost il-membri tiegħu. (ara l-punti 146, 149 u 167) Referenza: It-Tribunal għas-Servizz Pubbliku: sentenza tal-14 ta’ Settembru 2010, AE vs Il‑Kummissjoni, F‑79/09, EU:F:2010:99, punt 65, u tat-18 ta’ Novembru 2015, Diamantopoulos vs SEAE, F‑30/15, EU:F:2015:138, punt 25 u l-ġurisprudenza ċċitata

Fl-assenza ta’ stħarriġ ġudizzjarju fuq l-evalwazzjonijiet mediċi fil-veru sens tal-kelma, ma għandhiex tiġi aċċettata kritika bbażata fuq l-iżball manifest ta’ evalwazzjoni li jivvizzja l-evalwazzjonijiet mediċi li jinsabu fl-opinioni tal-Kumitat Mediku. F’dan ir-rigward, l-eżami mill-qorti tal-Unjoni tal-motiv ibbażat fuq l-iżball manifest fl-evalwazzjoni tan-nuqqas ta’ smigħ ta’ uffiċjal mill-Kumitat Mediku jwassal lill-imsemmija qorti tantiċipa l-evalwazzjoni l-ġdida li l-imsemmi kumitat ikollu jasal għaliha b’eżekuzzjoni tas-sentenza sabiex tannulla l-effetti tal-illegalitajiet ikkonstatati, li jikkostitwixxi ksur tal-Artikolu 266 TFUE. Mill-banda l-oħra, evalwazzjoni li ma tkunx evalwazzjoni medika fil-veru sens tal-kelma tista’ tiġi ssuġġettata għall-istħarriġ ġudizzjarju fir-rigward tal-portata tagħha fuq il-livell amministrattiv. F’dan ir-rigward, fil-kuntest tal-evalwazzjoni tal-inkapaċità tas-smigħ tal-persuna kkonċernata, il-qorti tista’ tistħarreġ l-osservanza tal-applikazzjoni ta’ dispożizzjoni nazzjonali sa fejn din tissuġġetta lill-persuna kkonċernata għal eżamijiet addizzjonali għal dawk sostnuti skont dispożizzjoni nazzjonali oħra sabiex tiġi stabbilita l-kapaċità tas-smigħ tagħha. (ara l-punti 163, 170 u 173) Referenza: Il-Qorti Ġenerali tal-Unjoni Ewropea: sentenza tas-6 ta’ Frar 2015, BQ vs Il‑Qorti tal-Awdituri, T‑7/14 P, EU:T:2015:79, punt 45 It-Tribunal għas-Servizz Pubbliku: sentenzi tal-14 ta’ Settembru 2011, Hecq vs Il‑Kummissjoni, F‑47/10, EU:F:2011:137, punt 45 ; tas-7 ta’ Mejju 2013, McCoy vs Il‑Kumitat tar-Reġjuni, F‑86/11, EU:F:2013:56, punt 105, u tas-26 ta’ Marzu 2014, CP vs I‑Parlament, F‑8/13, EU:F:2014:44, punti 91 u 92

Fil-kuntest tal-istabbiliment tal-grad ta’ invalidità ta’ uffiċjal, l-applikazzjoni tal-iskala ta’ klassifikazzjoni uffiċjali Belġjana ta’ invaliditajiet issir b’mod supplimentari, fir-rigward ta’ uffiċjali u aġenti tal-Unjoni, peress li l-iskala ta’ klassifikazzjoni annessa mal-leġiżlazzjoni dwar l-assigurazzjoni tar-riskji ta’ inċident u ta’ mard ikkaġunat mix-xogħol tal-uffiċjali tal-Unjoni, fil-verżjoni tagħha kif emendata l-aħħar fit-18 ta’ Lulju 1997, tirreferi għaliha biss fil-każijiet li ma humiex espressament previsti. Għalhekk, l-Artikolu 712 tal-iskala ta’ klassifikazzjoni uffiċjali Belġjana ta’ invaliditajiet għandu jiġi applikat, b’mod partikolari, fil-każ ta’ uffiċjal jew aġent tal-Unjoni, flimkien mar-regoli rilevanti li jirriżultaw mill-iskala ta’ klassifikazzjoni annessa mal-leġiżlazzjoni dwar l-assigurazzjoni, li jipprekludi b’mod partikolari r-rikonoxximent lil tali uffiċjal jew aġent, f’każ ta’ truxija kurabbli jew parzjali, ta’ rata ta’ invalidità parzjali permanenti ogħla mir-rata massima rrikonoxxuta mill-iskala ta’ klassifikazzjoni annessa mal-leġiżlazzjoni dwar l-assigurazzjoni f’każ ta’ truxija inkurabbli jew totali. (ara l-punt 169)

L-annullament ta’ att ivvizzjat b’illegalità jista’ jikkostitwixxi fih innifsu l-kumpens adegwat u, bħala prinċipju, suffiċjenti għal kull dannu morali li dan l-att seta’ kkawża, sakemm ir-rikorrent ma jurix li ġarrab dannu morali distint mill-illegalità li fuqha jkun ibbażat l-annullament u li ma jkunx jista’ jiġi kkumpensat kompletament b’dan l-annullament. F’dan ir-rigward, jekk l-annullament ta’ att ma jħassarx il-konsegwenzi tal-illegalità fid-dewmien tal-proċedura għall-iffissar tar-rata ta’ invalidità parzjali permanenti ta’ uffiċjal skont l-Artikolu 14 tal-leġiżlazzjoni dwar l-assigurazzjoni tar-riskji ta’ inċident u ta’ mard ikkaġunat mix-xogħol tal-uffiċjali tal-Unjoni, fil-verżjoni tagħha kif emendata l-aħħar fit-18 ta’ Lulju 1997, dan l-annullament ma huwiex, għaldaqstant, suffiċjenti minnu nnifsu, sabiex jagħmel tajjeb għal kwalunkwe dannu li tali illegalità setgħet ikkawżat f’dan ir-rigward lill-persuna kkonċernata. Fil-fatt, meta, bl-effett tal-irtirar ta’ deċiżjoni, il-persuna kkonċernata ssib ruħha mill-ġdid f’pożizzjoni ta’ stennija fir-rigward tal-ftehim li jagħlaq b’definittiv u komplet il-proċedura miftuħa abbażi tal-Artikolu 73 tar-Regolamenti tal-Persunal, tali estensjoni tas-sitwazzjoni ta’ stennija u ta’ inċertezza tikkostitwixxi dannu morali li hija l-istituzzjoni li għandha tikkumpensah permezz ta’ kumpens adegwat. Il-prematurità ta’ talba għad-danni ma tistax fil-fatt tiġi dedotta, bħala prinċipju, mill-ftuħ mill-ġdid tal-proċedura segwita skont l-Artikolu 73 tar-Regolamenti tal-Persunal, peress li dannu reali u ċert jagħti diġà lok għal kumpens. (ara l-punti 186 sa 188) Referenza: Il-Qorti tal-Ġustizzja: sentenza tad-9 ta’ Lulju 1987, Hochbaum u Rawes vs Il‑Kummissjoni, 44/85, 77/85, 294/85 u 295/85, EU:C:1987:348, punt 22 Il-Qorti tal-Prim’Istanza: sentenzi tad-9 ta’ Novembru 2004, Montalto vs Il‑Kunsill, T‑116/03, EU:T:2004:325, punt 127, u tal-10 ta’ Diċembru 2008, Nardone vs Il-Kummissjoni, T‑57/99, EU:T:2008:555, punt 56 It-Tribunal għas-Servizz Pubbliku: sentenzi tat-8 ta’ Mejju 2008, Suvikas vs Il‑Kunsill, F‑6/07, EU:F:2008:55, punt 151 ; tal-14 ta’ Lulju 2011, Petrilli vs Il‑Kummissjoni, F‑98/07, EU:F:2011:119, punt 28 u l-ġurisprudenza ċċitata; tal-11 ta’ Diċembru 2013, A vs Il‑Kummissjoni, F‑142/12, EU:F:2013:193, punt 92, u tal-15 ta’ Ottubru 2014, de Brito Sequeira Carvalho vs Il-Kummissjoni, F‑107/13, EU:F:2014:232, punt 141