Kawża C-280/08 P

Deutsche Telekom AG

vs

Il-Kummissjoni Ewropea

“Appell — Kompetizzjoni — Artikolu 82 KE — Swieq tas-servizzi ta’ telekomunikazzjonijiet — Aċċess għan-netwerk fiss tal-operatur eżistenti — Prezzijiet bl-ingrossa għas-servizzi intermedjarji ta’ aċċess għan-netwerk lokali mogħtija lill-kompetituri — Prezzijiet bl-imnut għas-servizzi ta’ aċċess ipprovduti lill-abbonati — Prattiki tariffarji ta’ impriża dominanti — Pressjoni fuq il‑marġni tal-prezzijiet tal-kompetituri — Prezzijiet approvati mill-awtorità regolatorja nazzjonali — Marġni ta’ manuvra tal-impriża f’pożizzjoni dominanti — Imputabbiltà tal-ksur — Kunċett ta’ ‘abbuż’ — Kriterju tal-kompetitur daqstant effiċjenti — Kalkolu tal-pressjoni fuq il-marġni tal-prezzijiet — Effetti tal-abbuż — Ammont tal-multa”

Sommarju tas-sentenza

1. Appell — Aggravji — Sempliċi repetizzjoni tal-motivi u l-argumenti mressqa quddiem il-Qorti Ġenerali — Inammissibbiltà — Kontestazzjoni tal-interpretazzjoni jew tal-applikazzjoni tad-dritt Komunitarju mwettqa mill-Qorti Ġenerali — Ammissibbiltà

(Artikolu 225 KE; Statut tal-Qorti tal-Ġustizzja, l-ewwel paragrafu tal-Artikolu 58; Regoli tal-Proċedura tal-Qorti tal-Ġustizzja, Artikolu 112(1)(ċ))

2. Appell — Aggravji — Motiv ippreżentat għall-ewwel darba fil-kuntest tal-appell — Inammissibbiltà

(Regoli tal-Proċedura tal-Qorti tal-Ġustizzja, Artikolu 113(2))

3. Rikors għal nuqqas ta’ twettiq ta’ obbligu — Dritt ta’ azzjoni tal-Kummissjoni — Eżerċizzju diskrezzjonali

(Artikolu 81 KE, 82 KE u 226 KE)

4. Kompetizzjoni — Pożizzjoni dominanti — Abbuż — Effett ta’ pressjoni fuq il-marġni tal-prezzijiet — Servizzi ta’ aċċess għan-netwerk ta’ telekominikazzjonijiet ipprovduti mill-operatur li huwa l-proprjetarju tal-unika infrastruttura disponibbli — Deċiżjoni tal-Kummissjoni li tikkonstata l-eżistenza ta’ abbuż minkejja l-approvazzjoni tat-tariffi mill-awtorità nazzjonali regolatorja — Imputabbiltà tal-ksur

(Artikoli 81 KE u 82 KE)

5. Appell — Aggravji — Motivazzjoni insuffiċjenti — Ammissibbiltà

(Statut tal-Qorti tal-Ġustizzja, l-ewwel paragrafu tal-Artikolu 58)

6. Kompetizzjoni — Regoli Komunitarji — Ksur — Twettiq intenzjonali jew b’negliġenza — Kunċett — Effett ta’ pressjoni fuq il-marġni tal-prezzijiet li jirriżulta mit-tariffi ta’ impriża f’pożizzjoni ta’ monopolju fis-suq tas-servizzi intermedjarji u f’pożizzjoni ta’ kważi monopolju fis-suq tas-servizzi bl-imnut

(Regolament tal-Kunsill Nru 17, l-ewwel paragrafu tal-Artikolu 15(2))

7. Atti tal-istituzzjonijiet — Obbligu ta’ motivazzjoni — Skop — Portata

(Artikolu 253 KE)

8. Kompetizzjoni — Pożizzjoni dominanti — Abbuż — Effett ta’ pressjoni fuq il-marġni tal-prezzijiet — Servizzi ta’ aċċess għan-netwerk ta’ telekominikazzjonijiet ipprovduti mill-operatur li huwa l-proprjetarju tal-unika infrastruttura disponibbli — Differenza negattiva jew insuffiċjenti bejn it-tariffi għall-kompetituri u t-tariffi bl-imnut

(Artikolu 82 KE)

9. Kompetizzjoni — Pożizzjoni dominanti — Abbuż — Effett ta’ pressjoni fuq il-marġni tal-prezzijiet — Kunċett

(Artikolu 82 KE)

10. Kompetizzjoni — Pożizzjoni dominanti — Abbuż — Effett ta’ pressjoni fuq il-marġni tal-prezzijiet — Servizzi ta’ aċċess għan-netwerk ta’ telekomunikazzjonijiet ipprovduti mill-operatur li huwa l-proprjetarju tal-unika infrastruttura disponibbli — Kalkolu tal-pressjoni fuq il-marġni tal-prezzijiet tal-kompetituri

(Artikolu 82 KE)

11. Kompetizzjoni — Pożizzjoni dominanti — Abbuż — Effett ta’ pressjoni fuq il-marġni tal-prezzijiet — Opportunitajiet indaqs — Assenza — Teħid inkunsiderazzjoni tad-dħul li jirriżulta minn servizzi ta’ telekomunikazzjonijiet oħra — Esklużjoni

(Artikolu 82 KE)

12. Kompetizzjoni — Pożizzjoni dominanti — Abbuż — Kunċett — Aġir li għandu effett restrittiv fuq il-kompetizzjoni

(Artikolu 82 KE)

13. Kompetizzjoni — Multi — Ammont — Determinazzjoni — Kriterji — Gravità tal- ksur — Ksur gravi — Effett ta’ pressjoni fuq il-prezzijiet li jirriżulta minn tariffi ta’ impriża f’pożizzjoni ta’ monopolju — Ċirkustanzi attenwanti

(Regolament tal-Kunsill Nru 17, Artikolu 15(2); Komunikazzjoni tal-Kummissjoni 98/C 9/03, it-tieni paragrafu tal-punt 1 A)

14. Kompetizzjoni — Multi — Ammont — Determinazzjoni — Setgħat tal-Kummissjoni — Bidla fil-prassi preċedenti — Ksur tal-prinċipju ta’ nondiskriminazzjoni — Assenza

(Regolament tal-Kunsill Nru 17)

1. Mill-Artikolu 225 KE, mill-ewwel paragrafu tal-Artikolu 58 tal-Istatut tal-Qorti tal-Ġustizzja, u mill-Artikolu 112(1)(ċ) tar-Regoli tal-Proċedura tal-Qorti tal-Ġustizzja, jirriżulta li appell għandu jindika b’mod preċiż l‑elementi tas-sentenza li ġew ikkritikati u li tagħhom intalab l-annullament kif ukoll l-argumenti ġuridiċi li jissostanzjaw din it-talba b’mod speċifiku. L-appell li, mingħajr lanqas ma jinkludi argumentazzjoni intiża speċifikament sabiex tidentifika l-iżball ta’ liġi li jinsab fis-sentenza appellata, sempliċement jirriproduċi l-motivi u l-argumenti li diġà ġew ippreżentati quddiem il-Qorti Ġenerali, ma jissodisfax dan ir-rekwiżit. Fil-fatt, tali appell fil-verità jikkostitwixxi talba intiża sabiex jinkiseb sempliċi eżami mill-ġdid tar-rikors ippreżentat quddiem il-Qorti Ġenerali, liema ċirkustanza taħrab mill-kompetenza tal-Qorti tal-Ġustizzja.

Madankollu, ladarba appellant jikkontesta l-interpretazzjoni jew l‑applikazzjoni tad-dritt tal-Unjoni magħmula mill-Qorti Ġenerali, il-punti ta’ liġi eżaminati fl-ewwel istanza jistgħu jiġu diskussi mill-ġdid fl-appell. Fil-fatt, jekk appellant ma setax jibbaża b’dan il-mod l-appell tiegħu fuq aggravji u argumenti li diġà ntużaw quddiem il-Qorti Ġenerali, il-proċedura ta’ appell tkun nieqsa minn parti mis-sens tagħha.

(ara l-punti 24, 25)

2. L-appell ma jistax ibiddel is-suġġett tal-kawża quddiem il-Qorti Ġenerali. Il-kompetenza tal-Qorti tal-Ġustizzja, fil-kuntest tal-appell, hija fil-fatt limitata għall-evalwazzjoni tas-soluzzjoni legali li ngħatat għall-motivi dibattuti quddiem l-ewwel istanza. Għaldaqstant parti ma tistax tqajjem għall-ewwel darba quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja motiv li hija ma qajmitx quddiem il-Qorti Ġenerali sabiex b’hekk hija tressaq kwistjoni iktar wiesgħa quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja, li l-kompetenza tagħha fil-qasam ta’ appell hija limitata, minn dik li kellha quddiemha l-Qorti Ġenerali.

(ara l-punti 34, 42, 49)

3. Kull wieħed mill-Istati Membri għandu jadotta l-miżuri xierqa ġenerali jew speċjali kollha sabiex jiżguraw l-implementazzjoni mill-awtoritajiet regolatorji nazzjonali tal-obbligi li jirriżultaw bis-saħħa tad-dritt tal-Unjoni. L-Artikoli 81 KE u 82 KE, moqrija flimkien mal-Artikolu 10 KE, jimponu fuq l-Istati Membri l-obbligu li ma jiħdux jew li ma jżommux fis-seħħ miżuri, anki ta’ natura leġiżlattiva jew regolatorja, li jkunu jistgħu jneħħu l‑effett utli tar-regoli tal-kompetizzjoni applikabbli għall-impriżi.

Madankollu, fir-rigward tal-possibbiltà, għall-Kummissjoni, li tippreżenta rikors għal nuqqas ta’ twettiq ta’ obbligu kontra Stat Membru, meta s‑sentenza appellata tikkonċerna biss il-legalità ta’ deċiżjoni adottata mill-Kummissjoni skont l-Artikolu 82 KE fil-konfront ta’ kumpannija appellanti, il-Qorti tal-Ġustizzja għandha, fil-kuntest tal-appell, tieħu ħsieb li tivverifika jekk l‑ilmenti mressqa insostenn tal-appell humiex tali li jiżvelaw li l-eżami mill-Qorti Ġenerali tal-legalità ta’ tali deċiżjoni huwa vvizzjat bi żbalji ta’ liġi, u dan indipendentement mill-fatt dwar jekk il‑Kummissjoni setgħetx, parallelament jew alternattivament, tadotta deċiżjoni ta’ ksur ta’ liġi tal-Unjoni kontra l-Istat Membru inkwistjoni.

B’hekk, anki jekk ma jistax jiġi eskluż li l-awtoritajiet regolatorji nazzjonali kisru l-liġi tal-Unjoni u jekk il-Kummissjoni tabilħaqq setgħet għażlet li f’dan il-kuntest tippreżenta rikors għal nuqqas ta’ twettiq ta’ obbligu skont l-Artikolu 226 KE kontra Stat Membru, dawn il‑possibbiltajiet huma mingħajr rilevanza fl-istadju tal‑appell. Fis-sistema stabbilita mill-Artikolu 226 KE, il-Kummissjoni għandha setgħa diskrezzjonali sabiex tippreżenta rikors għal nuqqas ta’ twettiq ta’ obbligu u ma humiex il-qrati tal-Unjoni li għandhom jevalwaw l-opportunità tal-eżerċizzju ta’ dan id-dritt.

(ara l-punti 45-47)

4. Huwa biss jekk aġir antikompetittiv ikun impost fuq l-impriżi permezz ta’ leġiżlazzjoni nazzjonali jew jekk din toħloq kuntest legali li jelimina huwa stess kull possibbiltà ta’ aġir kompetittiv min-naħa tagħhom li l‑Artikoli 81 KE u 82 KE ma humiex applikabbli. F’sitwazzjoni tali, fil-fatt, ir-restrizzjoni ta’ kompetizzjoni ma tkunx ikkawżata, kif jimplikaw dawn id-dispożizzjonijiet, mill-aġir awtonomu tal-impriżi.

Min-naħa l-oħra, l-Artikoli 81 KE u 82 KE jistgħu jkunu applikabbli jekk jirriżulta li l‑leġiżlazzjoni nazzjonali tħalli lok għall-possibbiltà li jkun hemm prevenzjoni, restrizzjoni jew distorsjoni tal-kompetizzjoni permezz ta’ aġir awtonomu tal-impriżi. Il-possibbiltà li jiġi eskluż aġir antikompetittiv partikolari mill-kamp ta’ applikazzjoni tal-Artikoli 81 KE u 82 KE, minħabba l-fatt li dan ġie impost fuq l-impriżi inkwistjoni mil-leġiżlazzjoni nazzjonali eżistenti jew li din neħħiet kull possibbiltà ta’ aġir kompetittiv min-naħa tagħhom, ġiet ammessa b’mod restrittiv biss min-naħa tal-Qorti tal-Ġustizzja. Jekk liġi nazzjonali sempliċement tinkoraġġixxi jew tiffaċilita l-adozzjoni, mill-impriżi, ta’ aġir antikompetittiv awtonomu, dawn tal-aħħar jibqgħu suġġetti għall-Artikoli 81 KE u 82 KE. Huma fil-fatt l-impriżi dominanti li għandhom responsabbiltà partikolari li ma jippreġudikawx, permezz tal-aġir tagħhom, kompetizzjoni effettiva u mhux distorta fis-suq komuni.

F'dan ir-rigward, is-sempliċi ċirkustanza li impriża dominanti fis-settur tat-telekomunikazzjonijiet tkun ġiet inkoraġġuta, permezz tal-interventi ta’ awtorità regolatorja nazzjonali, bħall-awtorità regolatorja tat-telekomunikazzjonijiet u tal-posta, iżżomm fis-seħħ il-prattiki tariffarji tagħha li jwasslu għal pressjoni fuq il-marġni tal-prezzijiet tal-kompetituri minn tal-inqas daqstant effiċjenti tagħha ma tistax, fiha nnifisha, telimina r-responsabbiltà tagħha taħt l-Artikolu 82 KE.

Fil-fatt, peress li, minkejja t-tali interventi, l-impriża kellha marġni ta’ manuvra sabiex tbiddel il-prezzijiet bl-imnut tagħha għas-servizzi ta’ aċċess għall-abbonati, il-pressjoni fuq il-marġni tal-prezzijiet inkwistjoni hija imputabbli lilha. In-natura żbaljata jew mhux żbaljata li tikkonsisti f’li din il-marġni ta’ manuvra ma tintużax ma hijiex tali li tmur kontra l‑ konstatazzjoni li tgħid li l-appellanti kellha marġni ta’ manuvra sabiex tadottaha, iżda tista’ tittieħed inkunsiderazzjoni biss fil-kuntest tad-determinazzjoni tan-natura ta’ ksur ta’ dan l-aġir kif ukoll fl-istadju tal-iffissar tal-ammont tal-multi.

(ara l-punti 80-85, 88, 89)

5. Il-kwistjoni dwar jekk il-motivazzjoni ta’ sentenza tal-Qorti Ġenerali hijiex suffiċjenti tikkostitwixxi kwistjoni ta’ liġi li, bħala tali, tista’ tiġi invokata fil-kuntest ta’ appell.

(ara l-punt 123)

6. Fir-rigward tal-kwistjoni dwar jekk il-ksur tar-regoli tal-kompetizzjoni twettaqx intenzjonalment jew b’negliġenza u jekk jistax, għalhekk, jiġi ppenalizzat b’multa, skont l-ewwel subparagrafu tal-Artikolu 15(2) tar-Regolament Nru 17, din il-kundizzjoni hija sodisfatta peress li impriża ma tistax tinjora n-natura antikompetittiva tal-aġir tagħha, kemm jekk hija kienet konxja jew le li kienet qed tikser ir-regoli tal-kompetizzjoni tat-Trattat.

Dan huwa l-każ ta’ impriża fis-settur tat-telekomunikazzjonijiet li ma setgħetx tinjora l-fatt, minn naħa, li hija kellha, minkejja d-deċiżjonijiet ta’ awtorizzazzjoni mill-awtorità regolatorja tat-telekomunikazzjonijiet u tal-posta, marġni ta’ manuvra reali sabiex tiffissa l-prezzijiet bl-imnut tagħha għas-servizzi ta’ aċċess għall-abbonati u li, min-naħa l-oħra, il-pressjoni fuq il-marġni tal-prezzijiet kienet twassal, fid-dawl tal-pożizzjoni tagħha ta’ monopolju fis-suq bl-ingrossa tas-servizzi ta’ aċċess għan-netwerk lokali u tal-pożizzjoni tagħha ta’ kważi monopolju fis-suq bl-imnut tas-servizzi ta’ aċċess għall-abbonati, għal restrizzjonijiet serji fuq il-kompetizzjoni.

(ara l-punti 124, 125)

7. L-obbligu ta’ motivazzjoni previst fl-Artikolu 253 KE jikkostitwixxi rekwiżit proċedurali li għandu jkun distint mill-kwistjoni tal-fondatezza tal-motivazzjoni, li tikkonċerna l-legalità fuq il-mertu tal-att kontenzjuż. F’din il-perspettiva, il-motivazzjoni mitluba mill-Artikolu 253 KE għandha tiġi adattata għan-natura tal-att inkwistjoni u għandha turi b’mod ċar u inekwivoku r-raġunament tal-istituzzjoni, awtriċi tal-att, b’mod li tippermetti lill-partijiet interessati jsiru jafu l-ġustifikazzjonijiet tal-miżura meħuda u lill-qorti kompetenti teżerċita l-istħarriġ tagħha.

Ir-rekwiżit ta’ motivazzjoni għandu jiġi evalwat abbażi taċ-ċirkustanzi tal-każ, b’mod partikolari tal-kontenut tal-att, tan-natura tal-motivi invokati u tal-interess li d-destinatarji tal-att jew kull persuna oħra kkonċernata direttament u individwalment mill-att jista’ jkollha li tirċievi spjegazzjonijiet. Ma huwiex meħtieġ li l-motivazzjoni tispeċifika l-punti kollha ta’ fatt u ta’ liġi rilevanti sa fejn il‑kwistjoni dwar jekk il‑motivazzjoni ta’ att tissodisfax ir-rekwiżiti tal-imsemmi Artikolu 253 KE għandha tiġi evalwata mhux biss fid-dawl tal-kliem tagħha, iżda wkoll fid-dawl tal-kuntest tagħha u tar-regoli ġuridiċi kollha li jirregolaw il-qasam ikkonċernat.

(ara l-punti 130, 131)

8. L-inċiż (a) tat-tieni paragrafu tal-Artikolu 82 KE jipprojbixxi, b’mod espliċitu, lil impriża f’pożizzjoni dominanti milli timponi b’mod dirett jew indirett prattiki tariffarji mhux ekwi u, b’mod partikolari, li tapplika prattiki tariffarji li jipproduċu effetti ta’ esklużjoni għall-kompetituri daqstant effiċjenti tagħha, attwali jew potenzjali, jiġifieri prattiki li jistgħu jagħmluha iktar diffiċli, jew saħansitra impossibbli, għal dawn tal-aħħar li jkollhom aċċess għas-suq, kif ukoll li jagħmluha iktar diffiċli, jew saħansitra impossibbli, għall-kontroparti tagħha, li jkollhom għażla bejn numru ta’ sorsi ta’ provvista jew imsieħba kummerċjali, sabiex b’hekk issaħħaħ il-pożizzjoni dominanti tagħha billi tirrikorri għal mezzi li ma humiex dawk li jaqgħu taħt tip ta’ kompetizzjoni bbażata fuq mertu. F’din il-perspettiva, kull kompetizzjoni permezz tal-prezzijiet ma tistax għaldaqstant titqies li hija leġittima.

Sa fejn impriża f’pożizzjoni dominanti fis-settur tat-telekomunikazzjonijiet għandha marġni ta’ manuvra sabiex tnaqqas jew telimina pressjoni fuq il‑marġni tal-prezzijiet tal-kompetituri mill-inqas daqstant effikaċji tagħha, permezz tat-tibdil fil-prezzijiet bl-imnut tagħha għas-servizzi ta’ aċċess għall-abbonati, fid-dawl tal-effett ta’ esklużjoni li tista’ tikkawża fuq l‑imsemmija kompetituri, din il-pressjoni fuq il-marġni tal-prezzijiet tista’ fiha nnifisha tikkostitwixxi abbuż fis-sens tal-Artikolu 82 KE.

L-imsemmi Artikolu 82 KE huwa intiż b’mod partikolari għall-protezzjoni tal-konsumaturi permezz ta’ kompetizzjoni mhux distorta. F’dan ir-rigward huwa mingħajr rilevanza li l-impriża dominanti jkollha żżid il-prezzijiet tagħha sabiex telimina l-abbuż.

Billi tnaqqas konsegwentement il-livell ta’ kompetizzjoni eżistenti f’suq, dak tas-servizzi ta’ aċċess għall-abbonati, li diġà huwa mdgħajjef preċiżament minħabba l-preżenza tal-imsemmija impriża, u billi b’hekk issaħħaħ il-pożizzjoni dominanti ta’ din tal-aħħar fis-suq, l-imsemmija pressjoni fuq il-marġni tal-prezzijiet għandha wkoll l-effett li l-konsumaturi jsofru dannu b’riżultat tal-limitazzjoni tal-possibbiltajiet ta’ għażla tagħhom u, għaldaqstant, b’riżultat tal-perspettiva ta’ tnaqqis, fuq terminu iktar twil, tal-prezzijiet bl-imnut minħabba l-kompetizzjoni adottata minn kompetituri minn tal-inqas daqstant effikaċji fl-imsemmi suq.

Il-Qorti Ġenerali ma għandhiex l-obbligu li tistabbilixxi li l-prezzijiet bl-ingrossa tas-servizzi intermedjarji ta’ aċċess għan-netwerk lokali jew prezzijiet bl-imnut għas-servizzi ta’ aċċess għall-abbonati huma fihom infushom abbużivi minħabba, skont il-każ, in-natura eċċessiva jew ta’ sfruttament tagħhom.

(ara l-punti 172, 177, 180-183)

9. Sabiex jiġi evalwat jekk il-prattiki tariffarji ta’ impriża dominanti jistgħux jeliminaw kompetitur bi ksur tal-Artikolu 82 KE, għandu jiġi adottat kriterju bbażat fuq l‑ispejjeż u fuq l-istrateġija tal-impriża dominanti nnifisha. F'dan ir-rigward impriża dominanti ma tistax teskludi mis-suq impriżi li possibbilment huma wkoll effikaċji daqsha, iżda li, minħabba l‑kapaċità finanzjarja żgħira tagħhom, ma humiex kapaċi li jirreżistu għall-kompetizzjoni li ssir fil-konfront tagħhom.

F’sitwazzjoni fejn in-natura abbużiva tal-prattiki tariffarji ta’ impriża dominanti tirriżulta mill-effett ta’ esklużjoni tagħhom għall-kompetituri tagħha, l-analiżi dwar l-imsemmija natura abbużiva għandha tkun ibbażata biss b’riferiment għat-tariffi u għall-ispejjeż tal-impriża dominanti. Fil-fatt, tali kriterju jippermetti li jiġi vverifikat jekk impriża dominanti fis-settur tat-telekomunikazzjonijiet kinitx f’pożizzjoni li tipproponi s-servizzi tagħha bl-imnut għall-abbonati mingħajr ma tagħmel telf, jekk hija ġiet preċedentement obbligata tħallas il-prezzijiet bl-ingrossa tagħha għas-servizzi intermedjarji ta’ aċċess għan-netwerk lokali. Konsegwentement, dan il-kriterju huwa utli sabiex jiġi ddeterminat jekk il-prattiki tariffarji ta’ impriża dominanti kellhomx effett ta’ esklużjoni fil-konfront tal-kompetituri permezz tal-pressjoni fuq il-marġni tal-prezzijiet.

Tali approċċ huwa barra minn hekk ġustifikat billi huwa wkoll konformi mal-prinċipju ġenerali ta’ ċertezza legali, peress li t-teħid inkunsiderazzjoni tal-ispejjeż tal-impriża dominanti jippermettilha, fid-dawl tar-responsabbiltà partikolari li għandha skont l-Artikolu 82 KE, tevalwa l‑legalità tal-aġir tagħha stess. Fil-fatt, għalkemm impriża dominanti għandha għarfien dwar l-ispejjeż u t‑tariffi tagħha nnifisha, bħala prinċipju hija ma tafx x’inhuma dawk tal-kompetituri tagħha.

Dawn il-konstatazzjonijiet ma jistgħux jiġu kkontestati permezz taċ-ċirkustanza li ssostni li l-kompetituri tal-impriża dominanti huma suġġetti għal kundizzjonijiet legali u materjali inqas onerużi sabiex jipprovdu s‑servizzi ta’ telekomunikazzjonijiet tagħhom lill-abbonati. Fil-fatt, li kieku wieħed kellu jassumi li din iċ-ċirkustanza ġiet stabbilita, l-istess ċirkustanza xorta waħda ma tasalx ikollha inċidenza fuq il-fatt li impriża dominanti ma tistax tadotta prattiki tariffarji li jeskludu lil kompetituri minn tal-inqas daqstant effiċjenti mis-suq ikkonċernat u lanqas fuq il-fatt li t-tali impriża għandha, fid-dawl tar-responsabbiltà partikolari tagħha skont l‑Artikolu 82 KE, tkun f’pożizzjoni li tiddetermina waħedha jekk il-prattiki tariffarji tagħha humiex konformi ma’ din id-dispożizzjoni.

(ara l-punti 198-203)

10. Anki jekk, mill-perspettiva tal-abbonat, is-servizzi ta’ aċċess u ta’ komunikazzjoni jistgħu effettivament jikkostitwixxu ħaġa waħda, il‑Kummissjoni għandha d-dritt teżamina l-eżistenza ta’ pressjoni fuq il‑marġni tal-prezzijiet biss mill-perspettiva tas-servizzi ta’ aċċess mingħajr ma tinkludi s-servizzi ta’ komunikazzjoni, fid-dawl tal-prinċipji ta’ ristrutturazzjoni tal-prezzijiet u ta’ opportunitajiet indaqs.

F’dan ir-rigward, ma twettaq ebda żball ta’ liġi l-Qorti Ġenerali li tieħu inkunsiderazzjoni l-prinċipju ta’ ristrutturazzjoni tal-prezzijiet, li jirriżulta mil-leġiżlazzjoni relatata mas-settur tat-telekomunikazzjonijiet, sabiex teżamina l-fondatezza tal-applikazzjoni, mill-Kummissjoni, tal-Artikolu 82 KE għall-prattiki tariffarji abbużivi ta’ impriża dominanti. Fil-fatt, billi l‑leġiżlazzjoni relatata mas-settur tat-telekomunikazzjonijiet tiddefinixxi l‑qafas legali applikabbli għal dan is-settur u li, b’hekk tikkontribwixxi sabiex jiġu ddeterminati l-kundizzjonijiet ta’ kompetizzjoni li fihom impriża dominanti teżerċita n-negozju tagħha fis-swieq ikkonċernati, hija tikkostitwixxi element rilevanti għall-applikazzjoni tal-Artikolu 82 KE għall-aġir adottat minn din l-impriża, kemm jekk sabiex tiddefinixxi s‑swieq ikkonċernati, sabiex tevalwa n-natura abbużiva ta’ tali aġir jew ukoll sabiex tiffissa l-ammont tal-multi.

Din il-konstatazzjoni ma hijiex ikkontestata mill-fatt li l‑prinċipju tar-ristrutturazzjoni tal-prezzijiet japplika biss għall-impriża dominanti u mhux għall-kompetituri tagħha, ladarba l-Qorti Ġenerali, sabiex tiddetermina n‑natura abbużiva, fir-rigward tal-Artikolu 82 KE tal-prattiki tariffarji tal-imsemmija impriża dominanti, tkun ibbażat ruħha fuq is‑sitwazzjoni u l‑ispejjeż tal-impriża dominanti, skont il-kriterju tal-kompetitur daqstant effikaċji.

B’hekk, billi l-Qorti Ġenerali kkonstatat li r-ristrutturazzjoni mill-ġdid tal-prezzijiet intiż mil-leġiżlazzjoni tal-Unjoni fir-rigward tas-settur tat-telekomunikazzjonijiet kellu jsir, b’mod partikolari, permezz ta’ tnaqqis fit-tariffi tal-komunikazzjonijiet nazzjonali u internazzjonali u permezz ta’ żieda fl-abbonament ta’ kull xahar u tal-prezz tal-komunikazzjonijiet lokali, hija setgħet ukoll tislet minn dan li t-teħid inkunsiderazzjoni separat tal-prezzijiet bl-imnut għas-servizzi ta’ aċċess u tal-prezzijiet bl-imnut għas-servizzi ta’ komunikazzjoni għall-konstatazzjoni tan-natura abbużiva tal-prattiki tariffarji inkwistjoni tal-appellanti tinsab fil-prinċipju tar-ristrutturazzjoni tal-prezzijiet.

(ara l-punti 221, 223-226)

11. Sistema ta’ kompetizzjoni mhux distorta tista’ tiġi ggarantita biss jekk jiġu żgurati l-opportunitajiet indaqs tal-operaturi ekonomiċi differenti.

Dan jimplika li impriża dominanti fis-settur tat-telekomunikazzjonijiet u l‑kompetituri mill-inqas daqstant effikaċji tagħha jkunu fuq livell ta’ ugwaljanza fis-suq bl-imnut tas-servizzi ta’ aċċess għall-abbonati. Din il‑kundizzjoni ma tiġix sodisfatta jekk il-prezzijiet bl-ingrossa għas-servizzi intermedjarji ta’ aċċess għan-netwerk lokali mħallsa lill-impriża dominanti jistgħu jkollhom effett fuq il-prezzijiet bl-imnut tagħhom għas-servizzi ta’ aċċess għall-abbonati biss billi joffru dawn is-servizzi b’telf.

Fil-fatt, peress li, minn naħa, is-suq bl-imnut għas-servizzi ta’ aċċess għall-abbonati jikkostitwixxi suq separat u li, min-naħa l-oħra, is-servizzi intermedjarji ta’ aċċess għan-netwerk lokali huma indispensabbli għal kompetituri minn tal-inqas effikaċji daqsha sabiex jidħlu effettivament f’kompetizzjoni f’dan is-suq flimkien ma’ impriża li għandha pożizzjoni dominanti fl-istess suq fil-biċċa l‑kbira minħabba l-monopolju legali li hija kellha qabel il-liberalizzazzjoni tas-settur tat-telekomunikazzjonijiet, it‑twaqqif ta’ sistema ta’ kompetizzjoni mhux distorta jitlob li din l‑impriża dominanti, permezz tal-prattiki tariffarji tagħha f’dan is-suq bl-imnut, ma timponix żvantaġġ kompetittiv fuq il-kompetituri tagħha minn tal-inqas daqstant effikaċji li jkun tali li jipprekludi jew jirrestrinġi l-aċċess għal dan is-suq jew l-iżvilupp tal-attivitajiet tagħhom fuq dan is-suq.

Dan huwa b’mod partikolari l-każ billi, peress li l-provvista eventwali minn dawn il-kompetituri ta’ servizzi oħra ta’ telekomunikazzjonijiet lill-abbonati permezz tan-netwerk fiss tal-impriża dominanti teżiġi wkoll l‑akkwist tas-servizzi intermedjarji ta’ aċċess għan-netwerk lokali mingħandha, dan l-iżvantaġġ kompetittiv fis-suq bl-imnut tas-servizzi ta’ aċċess għall-abbonati jkollu neċessarjament inċidenza, fis-swieq marbuta ma’ dawn is-servizzi ta’ telekomunikazzjonijiet oħra. Madankollu, din l‑aħħar ċirkustanza ma timplikax li d-dħul derivanti minn dawn is-servizzi l-oħra ta’ telekomunikazzjonijiet għandhom jittieħdu inkunsiderazzjoni sabiex jiġi eżaminat jekk il-kompetituri minn tal-inqas effikaċji daqs l‑impriża dominanti jinsabux f’sitwazzjoni ta’ nuqqas ta’ ugwaljanza fil-kundizzjonijiet ta’ kompetizzjoni fis-suq bl-imnut tas-servizzi ta’ aċċess għall-abbonati. Fil-fatt, dawn is-servizzi ta’ telekomunikazzjonijiet l-oħra jaqgħu fi swieq distinti meta mqabbla ma’ dan l‑aħħar suq.

Għalhekk, għandu jiġi kkonstatat li l-prattiki tariffarji tal-impriża dominanti fis-suq bl-imnut tas-servizzi ta’ aċċess għall-abbonati jqiegħdu immedjatament il-kompetituri mill-inqas daqstant effikaċji tagħha f’sitwazzjoni ta’ inugwaljanza magħha stess f’dan l-istess suq, li jagħti lok għal pressjoni fuq il-marġni tal-prezzijiet tal-imsemmija kompetituri fir-rigward tas-servizzi ta’ aċċess.

(ara l-punti 230, 233-236, 240)

12. Meta jipprojbixxi l-isfruttament abbużiv ta’ pożizzjoni dominanti fis-suq sa fejn il-kummerċ bejn Stat Membri jista’ jiġi affettwat, l‑Artikolu 82 KE jirreferi għall-aġir ta’ impriża f’pożizzjoni dominanti li jkollu bħala effett li jostakola, bl-użu ta’ mezzi differenti minn dawk li jirregolaw kompetizzjoni normali tal-prodotti jew tas-servizzi abbażi tal-prestazzjonijiet tal-operaturi ekonomiċi, iż-żamma ta’ livell ta’ kompetizzjoni li tkun għadha teżisti fis-suq jew l-iżvilupp ta’ din il‑kompetizzjoni. B’hekk l-eżistenza ta’ prattika tariffarja minn impriża dominanti li twassal għall-pressjoni fuq il-marġni tal-prezzijiet tal-kompetituri mill-inqas daqstant effikaċji tagħha tikkostitwixxi prattika abbużiva fis-sens tal-Artikolu 82 KE biss jekk tiġi prodotta l-prova ta’ effett antikompetittiv.

Fir-rigward tal-prattiki tariffarji minn impriża dominanti fis-settur tat-telekomunikazzjonijiet li jwasslu għall-pressjoni fuq il-marġni tal-prezzijiet tal-kompetituri mill-inqas daqstant effikaċji tagħha, l-effett antikompetittiv li l-Kummissjoni għandha tipprova jirreferi għall-ostakoli eventwali li l‑imsemmija prattiki tariffarji tal-appellanti setgħu kkawżaw fuq l‑iżvilupp tal-offerta fis-suq bl-imnut tas-servizzi ta’ aċċess għall-abbonati u, b’hekk, fuq il-livell ta’ kompetizzjoni f’dan is-suq. Tali prattika hija abbużiva fis-sens tal-Artikolu 82 KE, peress li, billi tipproduċi effetti ta’ esklużjoni għall-kompetituri minn tal-inqas effikaċji daqsha, l-imsemmija prattika tista’ tagħmilha iktar diffiċli, jew saħansitra impossibli, li jkun hemm aċċess għas-suq ikkonċernat min-naħa tal-kompetituri tagħha u b’hekk issaħħaħ il-pożizzjoni dominanti tal-impriża fuq l-istess suq, b’detriment għall-interessi tal-konsumaturi.

Meta impriża dominanti effettivament timplementa prattika tariffarja li twassal għall-pressjoni fuq il-marġni tal-prezzijiet tal-kompetituri minn tal-inqas daqstant effiċjenti tagħha fejn l-għan ta’ din il-prattika hija li teskludi lil dawn il-kompetituri mis-suq ikkonċernat, iċ-ċirkustanza li r-riżultat mixtieq, effettivament, ma jinkisibx ma jistax jeskludi l-kwalifika bħala abbuż fis-sens tal-Artikolu 82 KE. Madankollu, fin-nuqqas tal-iċken effett fuq is-sitwazzjoni kompetittiva tal-kompetituri, tali prattika tariffarja ma tistax tiġi kkwalifikata bħala prattika ta’ esklużjoni meta d-dħul ta’ dawn il-kompetituri fis-suq ikkonċernat ma jsirx iktar diffiċli minħabba din il-prattika.

(ara l-punti 251-254)

13. Il-Kummissjoni tgawdi minn setgħa diskrezzjonali wiesgħa fir-rigward tal-metodu ta’ kalkolu tal-multi. Dan il-metodu, irregolat bil-linji gwida għall-kalkolu tal-multi imposti skont l-Artikolu 15(2) tar-Regolament Nru 17 u tal-Artikolu 65 tat-Trattat KEFA, jinkludi varji elementi ta’ flessibbiltà li jippermettu lill-Kummissjoni teżerċita s-setgħa diskrezzjonali tagħha skont dawn id-dispożizzjonijiet. Hija l-Qorti tal-Ġustizzja li għandha tivverifika jekk il-Qorti Ġenerali evalwatx b’mod korrett l-eżerċizzju, mill-Kummissjoni, tal-imsemmija setgħa diskrezzjonali.

Il-gravità tal-ksur tad-dritt tal-Unjoni dwar il kompetizzjoni għandha tiġi stabbilita abbażi ta’ għadd kbir ta’ elementi, fosthom, b’mod partikolari, iċ‑ċirkustanzi partikolari tal-każ, il-kuntest tiegħu u l-effett dissważiv tal-multi, u dan mingħajr ma tkun ġiet stabbilita lista restrittiva jew eżawrjenti tal-kriterji li għandhom jittieħdu inkunsiderazzjoni b’mod obbligatorju. Fost l-elementi li jistgħu jaffettwaw l-evalwazzjoni tal-gravità tal-ksur hemm l-aġir tal-impriża kkonċernata, ir-rwol tagħha f’kull stabbiliment tal-prattika inkwistjoni, il-qligħ li din setgħet tikseb minn din il-prattika, id‑daqs tagħha u l-valur tal-merkanzija kkonċernata kif ukoll ir-riskju li ksur ta’ dan it-tip jirrappreżenta għall-għanijiet tal-Unjoni.

(ara l-punti 271-274)

14. Il-fatt li l‑Kummissjoni applikat, fl-imgħoddi, multi ta’ ċertu livell fir-rigward ta’ ċerti tipi ta’ ksur ma jistax iċaħħadha mill-possibbiltà li tgħolli dan il-livell fil-limiti indikati fir-Regolament Nru 17, jekk dan ikun meħtieġ sabiex tiġi żgurata l‑implementazzjoni tal-politika tal-Unjoni dwar il-kompetizzjoni. L-applikazzjoni effiċjenti tar-regoli tal-Unjoni dwar il‑kompetizzjoni titlob, fil-fatt, li f’kull mument il-Kummissjoni tkun tista’ tadatta l-livell tal-multi għall-bżonnijiet ta’ din il-politika.

(ara l-punt 294)

SENTENZA TAL-QORTI TAL-ĠUSTIZZJA (It-Tieni Awla)

14 ta’ Ottubru 2010 ( )

Werrej

I – Il-fatti li wasslu għall-kawża

II – Il-proċedura quddiem il-Qorti Ġenerali u s-sentenza appellata

III – It-talbiet tal-partijiet

IV – Fuq l-appell

A – Fuq l-ammissibbiltà

B – Fuq il-mertu

1. Osservazzjonijiet preliminari

2. Fuq l-ewwel aggravju, ibbażat fuq żbalji ta’ liġi dwar it-trattament tar-regolamentazzjoni tal-attivitajiet tal-appellanti mir-RegTP fil-kapaċitŕ tagħha bħala awtoritŕ regolatorja nazzjonali kompetenti

a) Fuq l-ewwel parti tal-ewwel aggravju, fuq l-imputabbiltà tal-ksur

i) Sentenza appellata

ii) L‑argumenti tal-partijiet

iii) Il‑kunsiderazzjonijiet tal-Qorti tal-Ġustizzja

b) Fuq it-tieni parti tal-ewwel aggravju, dwar il-prinċipju ta’ protezzjoni tal-aspettattivi leġittimi

i) Sentenza appellata

ii) L-argumenti tal-partijiet

iii) Il-kunsiderazzjonijiet tal-Qorti tal-Ġustizzja

c) Fuq it-tielet parti tal-ewwel aggravju, dwar in-natura intenzjonali jew negliġenti tal-ksur tal-Artikolu 82 KE

i) Sentenza appellata

ii) L-argumenti tal-partijiet

iii) Il-kunsiderazzjonijiet tal-Qorti tal-Ġustizzja

d) Konklużjoni fuq l-ewwel aggravju

3. Fuq it-tieni aggravju, ibbażat fuq żbalji ta’ liġi fl-applikazzjoni tal-Artikolu 82 KE

a) Sentenza appellata

b) Fuq l-ewwel parti tat-tieni aggravju, dwar ir-rilevanza tal-kriterju tal-pressjoni fuq il-marġni tal-prezzijiet għall-konstatazzjoni ta’ abbuż fis-sens tal-Artikolu 82 KE

i) L-argumenti tal-partijiet

ii) Il-kunsiderazzjonijiet tal-Qorti tal-Ġustizzja

c) Fuq it-tieni parti tat-tieni aggravju, dwar in-natura adegwata tal-metodu ta’ kalkolu tal-pressjoni fuq il-marġni tal-prezzijiet.

i) Fuq l-ilment ibbażat fuq l-applikazzjoni żbaljata tal-kriterju tal-kompetitur daqstant effikaċja

– L-argumenti tal-partijiet

– Il-kunsiderazzjonijiet tal-Qorti tal-Ġustizzja

ii) Fuq l-ilment ibbażat fuq żball ta’ liġi billi s-servizzi ta’ komunikazzjoni u s‑servizzi l-oħra ta’ telekomunikazzjonijiet ma ttiħdux inkunsiderazzjoni għall-kalkolu tal-pressjoni fuq il-marġni tal-prezzijiet

– L-argumenti tal-partijiet

– Il-kunsiderazzjonijiet tal-Qorti tal-Ġustizzja

d) Fuq it-tielet parti tat-tieni aggravju, dwar l-effetti tal-pressjoni fuq il-marġni tal-prezzijiet

i) L-argumenti tal-partijiet

ii) Il-kunsiderazzjonijiet tal-Qorti tal-Ġustizzja

e) Konklużjoni fuq it-tieni aggravju

4. Fuq it-tielet aggravju, ibbażat fuq żbalji ta’ liġi fil-kalkolu tal-multi minħabba n-nuqqas ta’ teħid inkunsiderazzjoni tar-regolamentazzjoni tal-prezzijiet

a) Sentenza appellata

b) L-argumenti tal-partijiet

i) Fuq l-ewwel parti tat-tielet aggravju, dwar in-natura gravi tal-ksur

– L-argumenti tal-partijiet

– Il-kunsiderazzjonijiet tal-Qorti tal-Ġustizzja

ii) Fuq it-tieni parti tat-tielet aggravju, dwar in-nuqqas ta’ teħid inkunsiderazzjoni xierqa tar-regolamentazzjoni tal-prezzijiet bħala ċirkustanza attenwanti

– L-argumenti tal-partijiet

– Il-kunsiderazzjonijiet tal-Qorti tal-Ġustizzja

iii) Fuq it-tielet parti tat-tielet aggravju, dwar l-għoti ta’ multa simbolika

– L-argumenti tal-partijiet

– Il-kunsiderazzjonijiet tal-Qorti tal-Ġustizzja

c) Konklużjoni fuq it-tielet aggravju

Fuq l-ispejjeż

“Appell – Kompetizzjoni – Artikolu 82 KE – Swieq tas-servizzi ta’ telekomunikazzjonijiet – Aċċess għan-netwerk fiss tal-operatur eżistenti – Prezzijiet bl-ingrossa għas-servizzi intermedjarji ta’ aċċess għan-netwerk lokali mogħtija lill-kompetituri – Prezzijiet bl-imnut għas-servizzi ta’ aċċess ipprovduti lill-abbonati – Prattiki tariffarji ta’ impriża dominanti – Pressjoni fuq il-marġni tal-prezzijiet tal-kompetituri – Prezzijiet approvati mill-awtorità regolatorja nazzjonali – Marġni ta’ manuvra tal-impriża f’pożizzjoni dominanti – Imputabbiltà tal-ksur – Kunċett ta’ ‘abbuż’ – Kriterju tal-kompetitur daqstant effikaċja – Kalkolu tal-pressjoni fuq il-marġni tal-prezzijiet – Effetti tal-abbuż – Ammont tal-multa”

Fil-Kawża C‑280/08 P,

li għandha bħala suġġett appell taħt l-Artikolu 56 tal-Istatut tal-Qorti tal-Ġustizzja, imressaq fit-23 ta’ Ġunju 2008,

Deutsche Telekom AG, stabbilita f’Bonn (il‑Ġermanja), irrappreżentata minn U. Quack, S. Ohlhoff u M. Hutschneider, Rechtsanwälte,

appellanti,

il-partijiet l-oħra fil-kawża li huma:

Il-Kummissjoni Ewropea, irrappreżentata minn K. Mojzesowicz, kif ukoll minn W. Mölls u O. Weber, bħala aġenti, b’indirizz għan-notifika fil-Lussemburgu,

konvenuta fl-ewwel istanza,

Vodafone D2 GmbH, li qabel kienet Vodafone AG & Co. KG, li qabel kienet Arcor AG & Co. KG, stabbilita f’Eschborn (il-Ġermanja), irrappreżentata minn M. Klusmann, Rechtsanwalt,

Versatel NRW GmbH, li qabel kienet Tropolys NRW GmbH, li qabel kienet CityKom Münster GmbH Telekommunikationsservice u TeleBeL Gesellschaft für Telekommunikation Bergisches Land mbH, stabbilita f’Essen (il-Ġermanja),

EWE TEL GmbH, stabbilita f’Oldenburg (il-Ġermanja),

HanseNet Telekommunikation GmbH, stabbilita f’Hamburg (il-Ġermanja),

Versatel Nord GmbH, li qabel kienet Versatel Nord‑Deutschland GmbH, li qabel kienet KomTel Gesellschaft für Kommunikations- und Informationsdienste mbH, stabbilita fi Flensburg (il-Ġermanja),

NetKöln Gesellschaft für Telekommunikation mbH, stabbilita f’Köln (il‑Ġermanja),

Versatel Süd GmbH, li qabel kienet Versatel Süd‑Deutschland GmbH, li qabel kienet tesion Telekommunikation GmbH, stabbilita fi Stuttgart (il-Ġermanja),

Versatel West GmbH, li qabel kienet Versatel West‑Deutschland GmbH, li qabel kienet Versatel Deutschland GmbH & Co. KG, stabbilita f’Dortmund (il‑Ġermanja),

irrappreżentati minn N. Nolte, Rechtsanwalt,

intervenjenti fl-ewwel istanza,

IL‑QORTI TAL‑ĠUSTIZZJA (It‑Tieni Awla),

komposta minn J. N. Cunha Rodrigues, President tal-Awla, A. Arabadjiev, U. Lõhmus, A. Ó Caoimh (Relatur) u P. Lindh, Imħallfin,

Avukat Ġenerali: J. Mazák,

Reġistratur: B. Fülöp, Amministratur,

wara li rat il-proċedura bil-miktub u wara s-seduta tal-25 ta’ Novembru 2009,

wara li semgħet il-konklużjonijiet tal-Avukat Ġenerali, ippreżentati fis-seduta tat-22 ta’ April 2010,

tagħti l-preżenti

Sentenza

1 Permezz tal-appell tagħha, Deutsche Telekom AG titlob l-annullament tas-sentenza tal-Qorti tal-Prim’Isanza tal-Komunitajiet Ewropej (li saret il-Qorti Ġenerali, iktar ’il quddiem, il-“Qorti Ġenerali”) tal-10 ta’ April 2008, Deutsche Telekom vs Il‑Kummissjoni (T‑271/03, Ġabra p. II‑477, iktar ’il quddiem is‑“sentenza appellata”), li permezz tagħha hija ċaħdet ir-rikors tagħha għall-annullament tad-Deċiżjoni tal-Kummissjoni 2003/707/KE, tal-21 ta’ Mejju 2003, dwar proċedura skont l-Artikolu 82 tat-Trattat KE (Każijiet COMP/C‑1/37.451, 37.578, 37.579 – Deutsche Telekom AG) (ĠU L 263, p. 9, iktar ’il quddiem id-“deċiżjoni kontenzjuża”).

I – Il-fatti li wasslu għall-kawża

2 Il-fatti li wasslu għall-kawża ġew esposti mill-Qorti Ġenerali fil-punti 1 sa 24 tas-sentenza appellata kif ġej:

“1 Ir-rikorrenti, Deutsche Telekom AG, hija l-operatur storiku [eżistenti] ta’ telekomunikazzjonijiet fil-Ġermanja. […]

2 Ir-rikorrenti tiġġestixxi n-netwerk telefoniku Ġermaniż. Qabel il‑liberalizzazzjoni totali tas-swieq tat-telekomunikazzjonijiet, hija bbenefikat minn monopolju legali fuq il-provvista ta’ servizzi ta’ telekomunikazzjonijiet lill-abbonati fuq in-netwerk fiss. Mid-daħla fis-seħħ tat-Telekommunikationsgesetz (il-liġi Ġermaniża dwar it‑telekomunikazzjonijiet, iktar’il quddiem it-“TKG”) tal-25 ta’ Lulju 1996 (BGBl. 1996 I, p. 1120), fl-1 ta’ Awwissu 1996, is-suq tal-provvista ta’ infrastrutturi u s-suq tal-provvista ta’ servizzi ta’ telekomunikazzjonijiet ġew illiberalizzati fil-Ġermanja. Minn dak iż-żmien, fuq dawn iż-żewġt iswieq, ir-rikorrenti għandha kompetizzjoni, fuq livelli differenti, minn operaturi oħra.

3. In-netwerks lokali tar-rikorrenti jinkludu diversi linji lokali għall-abbonati. L-espressjoni “linja lokali” tindika ċ-ċirkuwitu fiżiku li jqabbad il-punt fejn jispiċċa n-netwerk fil-fond ta’ l-abbonat mal-frame prinċipali ta’ distribuzzjoni jew ma’ faċilità ekwivalenti tan-netwerk tat-telefon pubbliku fiss.

4. Ir-rikorrenti tipprovdi l-aċċess għal-linji lokali tagħha kemm lill-operaturi l‑oħra ta’ telekomunikazzjonijiet u kif ukoll lill-abbonati. Fir-rigward tas-servizzi ta’ aċċess u t-tariffi tar-rikorrenti, għandha għalhekk issir distinzjoni bejn is-servizzi ta’ aċċess għan-netwerk lokali pprovduti mir-rikorrenti lill-kompetituri tagħha [iktar’il quddiem is-“servizzi intermedjarji ta’ aċċess għan-netwerk lokali”] u s-servizzi ta’ aċċess għan-netwerk lokali pprovduti mir-rikorrenti lill-abbonati tagħha (iktar ’il quddiem is-“servizzi ta’ aċċess għall-abbonati”).

I – [Servizzi intermedjarji ta’ aċċess għan-netwerk lokali]

5. B’deċiżjoni Nru 223a tal-Ministeru Federali tal-Posta u Telekomunikazzjonijiet […], tat-28 ta’ Mejju 1997, ir-rikorrenti ġiet kostretta, minn Ġunju 1997, tagħti aċċess disassoċjat totali għal-linja lokali lill-kompetituri tagħha.

6. Fir-rigward tat-tariffi għas-[servizzi intermedjarji ta’ aċċess għan-netwerk lokali] tar-rikorrenti, dawn huma magħmula minn żewġ komponenti, jiġifieri tariffa għall-abbonament ta’ kull xahar, minn naħa, u ħlas inizjali, min-naħa l-oħra. […]

7. It-tariffi għas-[servizzi intermedjarji ta’ aċċess għan-netwerk lokali] tar-rikorrenti għandhom, skond l-Artikolu 25(1) tat-TKG, jiġu l-ewwel approvati mir-Regulierungsbehörde für Telekommunikation und Post (l‑awtorità regolatorja tat-telekomunikazzjonijiet u tal-posta, iktar’il quddiem ir-“RegTP”).

8. F’dan il-kuntest, ir-RegTP tivverifika jekk it-tariffi proposti mir-rikorrenti għas-[servizzi intermedjarji ta’ aċċess għan-netwerk lokali] jissodisfawx il‑kundizzjonijiet stabbiliti permezz ta’ l-Artikolu 24 tat-TKG. Għalhekk, skond l-Artikolu 24(1) tat-TKG, it-“[t]ariffi għandhom jiġu stabbiliti abbażi ta’ l-ispejjeż ta’ provvista ta’ servizzi effikaċja”. […]

[…]

II – Servizzi ta’ aċċess għall-abbonati

10. Fir-rigward tas-servizzi ta’ aċċess għall-abbonati, ir-rikorrenti toffri żewġ għażliet bażiċi, jiġifieri l-linja analoga tradizzjonali […] u l-linja diġitali narrowband […]. Dawn iż-żewġ għażliet bażiċi li jippermettu l-konnessjoni ta’ l-abbonati jistgħu jiġu pprovduti fuq in-netwerk eżistenti tar-rikorrenti magħruf bħala “copper pair network” (konnessjonijiet narrowband). Din ta’ l-aħħar toffri wkoll lill-abbonati tagħha konnessjonijiet broadband ([…] ADSL), li għalihom hija kellha taġġorna n-netwerks [narrowband] eżistenti […] sabiex tkun tista’ toffri servizzi broadband, pereżempju aċċess rapidu għall-Internet.

[…]

12. [Il-prezzijiet bl-imnut tar-rikorrenti għas-servizzi ta’ aċċess għall-abbonati] huma magħmula minn żewġ komponenti: abbonament ta’ kull xahar, li jiddependi mill-kwalità tal-linji u mis-servizzi pprovduti, u ħlas inizjali għall-konnessjoni jew it-trasferiment ta’ linja, […]

A – Tariffi għal-linji ta’ abbonati analogi [analoġiċi] […] u diġitali narrowband […]

13. Il-prezzijiet ta’ aċċess għal-linji ta’ abbonati analogi [analoġiċi] u [diġitali narrowband] huma ffissati fil-kuntest ta’ sistema li tistabbilixxi l-prezzijiet massimi. Skond it-tieni sentenza ta’ l-Artikolu 27(1), skond l-Artikolu 25(1) tat-TKG […], il-prezzijiet bl-imnut għall-konnessjoni man-netwerk tar-rikorrenti u għall-komunikazzjonijiet mhumiex iffissati individwalment għal kull servizz fuq il-bażi ta’ l-ispejjeż sostnuti, iżda huma ddeterminati globalment għal diversi servizzi, bid-diversi servizzi miġbura flimkien fi gruppi.

14 […] Is-sistema kkonċernata ġiet implementata mir-RegTP fl-1 ta’ Jannar 1998. F’din l-okkażjoni, ir-RegTP stabbilixxiet żewġ gruppi ta’ servizzi, bl‑ewwel wieħed jinkludi s-servizzi residenzjali u, it-tieni, is-servizzi professjonali. Iż-żewġ gruppi ta’ servizzi kienu jinkludu kemm is-servizzi ta’ aċċess għall-abbonati […] u kif ukoll il-medda kollha ta’ offerti tar-rikorrenti fil-qasam tat-telefonija bħall-komunikazzjonijiet lokali, reġjonali, interurbani u internazzjonali.

[…]

17. Bis-saħħa tad-deċiżjoni tal-[Ministeru Federali tal-Posta u tat-Telekomunikazzjonijiet] tas-17 ta’ Diċembru 1997, ir-rikorrenti kellha tnaqqas b’4.3 % il-prezz globali ta’ kull wieħed miż-żewġ gruppi ta’ servizzi matul il-perijodu bejn l-1 ta’ Jannar 1998 u l-31 ta’ Diċembru 1999 (l-ewwel perijodu fejn ġew stabbiliti prezzijiet massimi). Fit-tmiem ta’ dan l-ewwel perijodu, fil-31 ta’ Diċembru 1999, ir-RegTP, b’deċiżjoni tat-23 ta’ Diċembru 1999, essenzjalment żammet il-kompożizzjoni tal-gruppi ta’ servizzi u naqset il-prezzijiet b’5.6 % għall-perijodu bejn l-1 ta’ Jannar 2000 u l-31 ta’ Diċembru 2001 (it-tieni perijodu fejn ġew stabbiliti prezzijiet massimi).

18. Fi ħdan dan il-kuntest vinkolanti ta’ tnaqqis tal-prezzijiet, ir-rikorrenti setgħet timmodifika t-tariffi tad-diversi komponenti ta’ kull grupp ta’ servizzi wara li tkun kisbet l-awtorizzazzjoni minn qabel tar-RegTP. […] Is‑sistema kienet tippermetti b’hekk iż-żieda tat-tariffi ta’ wieħed jew diversi komponenti ta’ grupp ta’ servizzi, safejn il-prezzijiet massimi tal-grupp ma jinqabżux. […]

19. Matul l-ewwel żewġ perijodi fejn ġew stabbiliti prezzijiet massimi [mill-1 ta’ Jannar 1998 sal-31 ta’ Diċembru 2001], ir-rikorrenti baxxiet il-prezzijiet bl-imnut għaż-żewġ gruppi ta’ servizzi, tnaqqis li mar lil hinn minn dak li ġie impost fuqha. Dan it-tnaqqis fit-tariffi kkonċerna sostanzjalment il‑prezzijiet tal-komunikazzjonijiet. Min-naħa l-oħra, il-prezzijiet bl-imnut għal-linji analogi [analoġiċi] […] baqgħu l-istess matul iż-żewġ perijodi msemmija, […] Fir-rigward tal-prezzijiet bl-imnut għal-linji [diġitali narrowband], ir-rikorrenti matul dan l-istess perijodu naqset it-tariffi għall-abbonament ta’ kull xahar […].

20. Mill-1 ta’ Jannar 2002, teżisti sistema ġdida ta’ prezzijiet massimi […]. Fis-sistema l-ġdida, iż-żewġ gruppi ta’ servizzi preċedenti li jinkludu s-servizzi residenzjali u s-servizzi professjonali huma sostitwiti b’erba’ gruppi ta’ servizzi, li jinkludu s-servizzi li ġejjin: linji telefoniċi (grupp A), komunikazzjonijiet lokali (grupp B), komunikazzjonijiet interurbani nazzjonali (grupp Ċ) u komunikazzjonijiet internazzjonali (grupp D).

21. Fil-15 ta’ Jannar 2002, ir-rikorrenti informat lir-RegTP bl-intenzjoni tagħha li żżid l-abbonamenti ta’ kull xahar għal-linji analogi [analoġiċi] u [diġitali narrowband] […]. Din iż-żieda ġiet awtorizzata mir-RegTP […]

22. Fil-31 ta’ Ottubru 2002, ir-rikorrenti għamlet talba ġdida għal żieda tat-tariffi bl-imnut tagħha. Din it-talba ġiet parzjalment miċħuda mir-RegTP […]

B – Tariffi għal-linji ADSL […]

23. It-tariffi ADSL […] mhumiex irregolati fil-kuntes t ta’ sistema ta’ prezzijiet massimi. Skond l-Artikolu 30 tat-TKG, dawn it-tariffi jistgħu jiġu suġġetti għal regolazzjoni a posteriori.

24. Fit-2 ta’ Frar 2001, wara li rċeviet diversi lmenti minn naħa ta’ kompetituri tar-rikorrenti, ir-RegTP bdiet investigazzjoni a posteriori fuq il-prezzijiet ADSL tar-rikorrenti, sabiex tistabbilixxi, jekk ikun il-każ, il-prattika ta’ bejgħ b’telf kuntrarju għar-regoli tal-kompetizzjoni Ġermaniżi. Ir-RegTP għalqet il-proċedura, fil-25 ta’ Jannar 2002, wara li kkonstatat li ż-żieda tat-tariffi mħabbra mir-rikorrenti, fil-15 ta’ Jannar 2002, ma kinitx tagħti lok għal sospett ta’ bejgħ b’telf.”

3 Wara li matul is-sena 1999 tressqu lmenti minn impriżi li jikkompetu mal-appellanti, il-Kummissjoni tal-Komunitajiet Ewropej adottat id-deċiżjoni kontenzjuża li permezz tagħha hija akkużat lill-appellanti, b’mod partikolari fil-premessi 57, 102, 103 u 107 ta’ din id-deċiżjoni, talli wettqet abbuż taħt forma ta’ “effett ta’ għafsa” (“margin squeeze, iktar ’il quddiem il-“pressjoni fuq il-marġni tal-prezzijiet”), li tirriżulta minn differenza mhux xierqa bejn il-prezzijiet bl-ingrossa għas-servizzi intermedjarji ta’ aċċess għan-netwerk lokali u l-prezzijiet bl-imnut għas-servizzi ta’ aċċess għall-abbonati.

4 Fir-rigward ta’ din il-pressjoni fuq il-marġni tal-prezzijiet, fil-punt 38 tas-sentenza appellata, il-Qorti Ġenerali tfakkar dak li ntqal fil-premessi 102 sa 105 tad-deċiżjoni kontenzjuża, li jgħidu li ġej:

“102 Hemm pressjoni fuq il-marġni tal-prezzijiet meta s-somma ta’ l-abbonament ta’ kull xahar u tal-ħlas inizjali li għandhom jitħallsu [lir-rikorrenti] għas-servizzi intermedjarji [ta’ aċċess għan-netwerk lokali] tobbliga lill-kompetituri jiffatturaw lill-abbonati tagħhom prezzijiet ogħla minn dawk li [r-rikorrenti] tiffattura lill-abbonati tagħha għall-istess servizzi. Jekk il‑prezzijiet [bl-ingrossa] tas-servizzi intermedjarji [ta’ aċċess għan-netwerk lokali] jkunu ogħla mill-prezzijiet bl-imnut [għas-servizzi ta’ aċċess għall-abbonati], il-kompetituri tar-[rikorrenti] qatt ma jistgħu jagħmlu profitt, anki jekk ikunu effikaċja ta’ l-inqas daqs ir-[rikorrenti], minħabba li minbarra l‑prezzijiet tas-servizzi intermedjarji [ta’ aċċess għan-netwerk lokali] huma għandhom iħallsu spejjeż oħra (kummerċjalizzazzjoni, fatturi, irkupru...).

103. Billi tiffattura lill-kompetituri tagħha tariffi [bl-ingrossa] ta’ servizzi intermedjarji [ta’] aċċess għan-netwerk ta’ linji lokali li huma ogħla mill-prezzijiet bl-imnut li hija tiffattura lill-abbonati tagħha, [ir-rikorrenti] tipprekludihom milli joffru, barra mis-sempliċi komunikazzjonijiet telefoniċi, servizzi ta’ aċċess għan-netwerk ta’ linji lokali. […]

104. [Ir-rikorrenti] tikkunsidra li f’dan il-każ ma jistax ikun hemm prattika ta’ tariffi abbużivi fil-forma ta’ pressjoni fuq il-marġni tal-prezzijiet minħabba li t-tariffi [bl-ingrossa] tas-servizzi intermedjarji [ta’ aċċess għan-netwerk lokali] huma ffissati b’mod vinkolanti mir-RegTP. […]

105. Madankollu, kuntrarjament għal dak li tiddikjara [r-rikorrenti], il-pressjoni fuq il-marġni tal-prezzijiet tikkostitwixxi forma ta’ abbuż li hija rilevanti għal dan il-każ. Fuq is-swieq relatati, fejn il-kompetituri jixtru servizzi intermedjarji [ta’ aċċess għan-netwerk lokali] mingħand l-operatur storiku [eżistenti] u għandhom interess li jagħmlu dan jekk iridu jistabbilixxu ruħhom f’suq ta’ prodotti jew ta’ servizzi [bl-imnut] sussegwenti, jista’ tabilħaqq ikun hemm pressjoni bejn il-prezzijiet [bl-ingrossa] irregolati tas-servizzi intermedjarji [ta’ aċċess għan-netwerk lokali] u l-prezzijiet bl-imnut [għas-servizzi ta’ aċċess għall-abbonati]. Sabiex tiġi ppruvata l-eżistenza ta’ pressjoni [fuq il-marġni tal-prezzijiet], huwa biżżejjed li jkun hemm sproporzjon bejn iż-żewġ livelli ta’ prezzijiet li jirriżulta f’restrizzjoni tal-kompetizzjoni. […]”

5 Skont l-Artikolu 1 tad-deċiżjoni kontenzjuża, il-Kummissjoni għaldaqstant ikkonkludiet li, “sa mill-1998, ir-[rikorrenti] twettaq ksur tal-Artikolu 82(a) tat-Trattat KE, minħabba l-fatt li hija titlob tariffi li mhumiex ġusti għall-konnessjoni u l-abbonament ta’ kull xahar li jikkonċerna l-aċċess għan-netwerk lokali tal-kompetituri tagħha u tal-abbonati [tagħha], fejn b’hekk tipprekludi b’mod kunsiderevoli l-kompetizzjoni fis-suq tal-aċċess għan-netwerk lokali”.

6 Skont l-Artikolu 3 ta’ din id-deċiżjoni, ir-rikorrenti ngħatat multa mill-Kummissjoni li kienet tammonta għal EUR 12.6 miljun għal dan il-ksur.

II – Il-proċedura quddiem il-Qorti Ġenerali u s-sentenza appellata

7 B’att ippreżentat fir-Reġistru tal-Qorti Ġenerali fit-30 ta’ Lulju 2003, l-appellanti ressqet rikors, prinċipalment, għall-annullament tad-deċiżjoni kontenzjuża u, sussidjarjament, għat-tnaqqis tal-multa mogħtija lilha.

8 Insostenn tat-talba tagħha ta’ annullament tad-deċiżjoni kontenzjuża, l-appellanti qajment, b’mod partikolari, motiv ibbażat fuq il-ksur tal-Artikolu 82 KE kif ukoll motiv ibbażat fuq abbuż ta’ poter u fuq ksur tal-prinċipji ta’ proporzjonalità, ta’ ċertezza legali u ta’ protezzjoni tal-aspettattivi leġittimi.

9 Il-motiv ibbażat fuq il-ksur tal-Artikolu 82 KE jinkludi bosta partijiet, li minnhom tlieta huma rilevanti fil-kuntest ta’ dan l-appell, jiġifieri l-ewwel parti bbażata fuq in-nuqqas ta’ mġiba abbużiva minħabba l-marġni ta’ manuvra insuffiċjenti li kellha r-rikorrenti sabiex tevita l-pressjoni fuq il-marġni tal-prezzijiet, it-tieni parti li tikkonċerna l-illegalità tal-metodu użat mill-Kummissjoni sabiex tikkonstata l‑pressjoni fuq il-marġni tal-prezzijiet u r-raba’ parti bbażata fuq in-nuqqas ta’ effett fis-suq tal-pressjoni fuq il-marġni tal-prezzijiet.

10 Il-Qorti Ġenerali ċaħdet dawn il-partijiet kollha, billi kkonstatat, b’mod partikolari, fil-kuntest ta’ dan l-eżami, fil-punti 150 sa 242 tas-sentenza appellata, li l-appellanti ma kinitx ikkontestat, fir-rikors tagħha, id-definizzjoni tas-swieq inkwistjoni kkunsidrata fid-deċiżjoni kontenzjuża, li tgħid li għandha ssir distinzjoni bejn, minn naħa, suq bl-ingrossa għas-servizzi intermedjarji ta’ aċċess għan-netwerk lokali u, min-naħa l-oħra, suq bl-imnut ta’ aċċess għan-netwerk lokali, li jinkludi suq tal-aċċess għal ‘narrowband’ u suq tal-aċċess għal ‘broadband’, kollha swieq ta’ daqs nazzjonali.

11 Fir-rigward tal-ewwel parti ta’ dan il-motiv, il-Qorti Ġenerali kkonkludiet, fil-punti 140 sa 151 tas-sentenza appellata, li l-Kummissjoni setgħet ġustament tikkonstata, fid-deċiżjoni kontenzjuża, li r-rikorrenti kellha marġni ta’ manuvra suffiċjenti matul il-perijodu inkwistjoni sabiex tnaqqas il-pressjoni fuq il-marġni tal-prezzijiet ikkonstatata fl-imsemmija deċiżjoni billi tbiddel prezzijiet bl-imnut għas-servizzi ta’ aċċess għall-abbonati.

12 Fir-rigward tat-tieni parti ta’ dan il-motiv, il-Qorti Ġenerali ċaħdet, fil-punt 168 tas-sentenza appellata, l-ilment tal-appellanti li jgħid li n-natura abbużiva tal-pressjoni fuq il-marġni tal-prezzijiet tista’ tirriżulta biss min-natura abbużiva tal-prezzijiet bl-imnut tagħha għas-servizzi ta’ aċċess għall-abbonati. Sussegwentement hija qieset, fil-punti 193, 203 u 206 ta’ din is-sentenza, li l‑Kummissjoni ġustament ibbażat l-analiżi tagħha dwar in-natura abbużiva tal-prattiki tat-tariffi tar-rikorrenti biss b’referenza, skont il-kriterju tal-kompetitur daqstant effikaċja, għas-sitwazzjoni speċifika ta’ dan tal-aħħar, jiġifieri b’riferenza għat-tariffi u għall-ispejjeż tagħha, kif ukoll billi ħadet inkunsiderazzjoni biss id-dħul mis-servizzi ta’ aċċess billi eskludiet id-dħul minn servizzi oħra, bħas-servizzi ta’ komunikazzjonijiet, u billi pparagunat il-prezz bl-ingrossa għas-servizzi intermedjarji ta’ aċċess għan-netwerk lokali mal-prezz bl-imnut għas-servizzi kollha ta’ aċċess għall-abbonati, jiġifieri l-aċċess ‘narrowband’ u l-aċċess ‘broadband’.

13 Fir-rigward tar-raba’ parti tal-istess motiv, il-Qorti Ġenerali osservat, b’mod partikolari, fil-punt 237 tas-sentenza kkontestata, li l-pressjoni fuq il-marġni tal-prezzijiet inkwistjoni bħala prinċipju tipprekludi l-iżvilupp tal-kompetizzjoni fis-swieq bl-imnut tas-servizzi ta’ aċċess għall-abbonati.

14 Il-motiv ibbażat fuq abbuż ta’ poter u fuq ksur tal-prinċipji ta’ proporzjonalità, ta’ ċertezza legali u ta’ protezzjoni tal-aspettattivi leġittimi ġie wkoll kollu kemm hu miċħud mill-Qorti Ġenerali. Fir-rigward tal-ilment li jgħid li l-Kummissjoni tissuġġetta t-tariffi miltuba mill-appellanti għal regolamentazzjoni doppja u li b’hekk kisret il-prinċipji ta’ proporzjonalità u ta’ ċertezza legali, il-Qorti Ġenerali, b’mod partikolari, indikat, fil-punt 265 tas-sentenza appellata:

“Anki jekk ma jistax jiġi eskluż li l-awtoritajiet Ġermaniżi kisru wkoll id-dritt Komunitarju – u b’mod partikolari d-dispożizzjonijiet tad-Direttiva [tal-Kummissjoni 90/388, tat-28 ta’ Ġunju 1990, dwar kompetizzjoni fis-suq tat-telekomunikazzjonijiet (ĠU L 192, p. 10)], kif emendata bid-Direttiva [tal-Kummissjoni 96/19, tat-13 ta’ Marzu 1996 (ĠU L 74, p. 13)] – billi għażlu bilanċ mill-ġdid progressiv bejn it-tariffi ta’ konnessjonijiet u ta’ komunikazzjonijiet, dan in-nuqqas ta’ twettiq ta’ obbligi, li kieku kellu jiġi kkonstatat, ma jeliminax il‑marġni ta’ manuvra li r-rikorrenti effettivament kellha għad-dispożizzjoni tagħha sabiex tnaqqas il-pressjoni fuq il-marġni.”

15 Barra minn hekk, fir-rigward tal-ilment ibbażat fuq ksur tal-prinċipju ta’ protezzjoni tal-aspettattivi leġittimi, il-Qorti Ġenerali kkonkludiet, fil-punt 269 tas-sentenza appellata, li d-deċiżjonijiet tar-RegTP ma rnexxilhomx inibbtu t-tali aspettattiva leġittima fi ħsieb l-appellanti.

16 Fl-aħħar nett, fir-rigward tal-ilment ibbażat fuq abbuż ta’ poter, il-Qorti Ġenerali ddeċidiet, fil-punt 271 ta’ din is-sentenza:

“Fid-deċiżjoni [kontenzjuża], il-Kummissjoni ssemmi biss il-prattiki tat-tariffi tar-rikorrenti u mhux id-deċiżjonijiet ta’ l-awtoritajiet Ġermaniżi. Anki jekk ir-RegTp kisret norma Komunitarja u anki jekk il-Kummissjoni setgħet b’hekk tibda proċedura għal nuqqas ta’ twettiq ta’ obbligi kontra r-Repubblika Federali tal-Ġermanja, tali eventwalitajiet b’ebda mod m’huma ta’ natura li jaffettwaw il‑legalità tad-deċiżjoni [kontenzjuża]. F’din id-deċiżjoni, fil-fatt, il-Kummissjoni sempliċement tikkonstata li r-rikorrenti kisret l-Artikolu 82 KE, dispożizzjoni li ma tirrigwardax lill-Istati Membri, iżda biss lill-operaturi ekonomiċi. Il‑Kummissjoni għalhekk ma wettqet ebda abbuż ta’ poter meta għamlet din il‑konstatazzjoni fuq il-bażi ta’ l-Artikolu 82 KE.”

17 L-appellanti ressqet sitt motivi in sostenn tat-talba tagħha għat-tnaqqis tal-multa mogħtija, fosthom, b’mod partikolari, it-tielet motiv li jirrigwarda n-nuqqas ta’ negliġenza u ta’ nuqqas intenzjonali, ir-raba’ li jirrigwarda t-teħid inkunsiderazzjoni insuffiċjenti tar-regolamentazzjoni tat-tariffi fil-kalkolu tal-ammont tal-multa filwaqt li s-sitt wieħed jirrigwarda n-nuqqas ta’ teħid inkunsiderazzjoni ta’ ċirkustanzi attenwanti. Il-Qorti Ġenerali ċaħdet dawn it-tliet motivi fil-punti 290 sa 321 tas-sentenza appellata.

18 B’hekk, il-Qorti Ġenerali ċaħdet ir-rikors kollu u kkundannat lill-appellanti sabiex tbati l-ispejjeż tagħha kif ukoll dawk sostnuti mill-Kummissjoni.

III – It-talbiet tal-partijiet

19 Permezz tal-appell tagħha, l-appellanti titlob lill-Qorti tal-Ġustizzja jogħġobha:

– tannulla s-sentenza appellata;

– tannulla d-deċiżjoni kontenzjuża;

– sussidjarjament, tnaqqas, skont il-ġurisdizzjoni sħiħa tagħha, il-multa li ngħatat lilha fl-Artikolu 3 tad-deċiżjoni kontenzjuża, u

– tikkundanna lill-Kummissjoni għall-ispejjeż.

20 Il-Kummissjoni titlob lill-Qorti tal-Ġustizzja jogħġobha tiċħad l-appell u tikkundanna lill-appellanti għall-ispejjeż.

21 Vodafone D2 GmbH, li qabel kienet Vodafone AG & Co. KG, li qabel kienet Arcor AG & Co. KG (iktar ’il quddiem “Vodafone”), titlob lill-Qorti tal-Ġustizzja jogħġobha tiċħad l-appell bħala inammissibbli jew, minn tal-inqas, infondat, kif ukoll tikkundanna lill-appellanti għall-ispejjeż.

22 Versatel NRW GmbH, li qabel kienet Tropolys NRW GmbH, li qabel kienet CityKom Münster GmbH Telekommunikationsservice u TeleBeL Gesellschaft für Telekommunikation Bergisches Land mbH, EWE TEL GmbH, HanseNet Telekommunikation GmbH, Versatel Nord GmbH, li qabel kienet Versatel Nord-Deutschland GmbH, li qabel kienet KomTel Gesellschaft für Kommunikations- und Informationsdienste mbH, NetCologne Gesellschaft für Telekommunikation mbH, Versatel Süd GmbH, li qabel kienet Versatel Süd-Deutschland GmbH, li qabel kienet tesion Telekommunikation GmbH, kif ukoll Versatel West GmbH, li qabel kienet Versatel West‑Deutschland GmbH, li qabel kienet Versatel Deutschland GmbH & Co. KG (iktar ’il quddiem, flimkien, “Versatel”), talbu wkoll, waqt is-seduta, għaċ-ċaħda tal-appell, billi ssottoskrivew rwieħhom għat-talbiet tal-Kummissjoni u dawk ta’ Vodafone.

IV – Fuq l-appell

A – Fuq l-ammissibbiltà

23 Vodafone u Versatel jeċċepixxu, preliminarjament, l-inammissibbiltà tal-appell billi, fl-ewwel aggravju tiegħu kif ukoll fl-ewwel u fit-tieni partijiet tat-tieni aggravju, li essenzjalment huma intiżi sabiex jikkontestaw l-evalwazzjonijiet magħmula mill-Qorti Ġenerali dwar l-applikazzjoni tal-Artikolu 82 KE fuq il‑prattiki tat-tariffi inkwistjoni tal-appellanti u dwar ir-rispett tal-prinċipji ta’ proporzjonalità, ta’ ċertezza legali u tal-protezzjoni tal-aspettattivi leġittimi, tirriproduċi l-argumentazzjoni invokata mill-appellanti matul il-proċedura fl-ewwel istanza bis-sempliċi għan li tikseb l-eżami mill-ġdid ta’ din l‑argumentazzjoni mill-Qorti tal-Ġustizzja.

24 F’dan il-kuntest, għandu jitfakkar li mill-Artikolu 225 KE, mill-ewwel paragrafu tal-Artikolu 58 tal-Istatut tal-Qorti tal-Ġustizzja, u mill-Artikolu 112(1)(ċ) tar-Regoli tal-Proċedura tal-Qorti tal-Ġustizzja, jirriżulta li appell għandu jindika b’mod preċiż l-elementi tas-sentenza li ġew ikkritikati u li tagħhom intalab l-annullament kif ukoll l-argumenti ġuridiċi li jissostanzjaw din it-talba b’mod speċifiku. L-appell li, mingħajr lanqas ma jinkludi argumentazzjoni intiża speċifikament sabiex tidentifika l-iżball ta’ liġi li jinsab fis-sentenza appellata, sempliċement jirriproduċi l-motivi u l-argumenti li diġà ġew ippreżentati quddiem il-Qorti Ġenerali, ma jissodisfax dan ir-rekwiżit. Fil-fatt, tali appell fil-verità jikkostitwixxi talba intiża sabiex jinkiseb sempliċi eżami mill-ġdid tar-rikors ippreżentat quddiem il-Qorti Ġenerali, liema ċirkustanza taħrab mill-kompetenza tal-Qorti tal-Ġustizzja (ara, b’mod partikolari, is-sentenzi tal-4 ta’ Lulju 2000, Bergaderm u Goupil vs Il‑Kummissjoni, C‑352/98 P, Ġabra p. I‑5291, punti 34 u 35, kif ukoll tat-30 ta’ Settembru 2003, Eurocoton et vs Il‑Kunsill, C‑76/01 P, Ġabra p. I‑10091, punti 46 u 47).

25 Madankollu, ladarba appellant jikkontesta l-interpretazzjoni jew l-applikazzjoni tad-dritt tal-Unjoni magħmula mill-Qorti Ġenerali, il-punti ta’ liġi eżaminati fl-ewwel istanza jistgħu jiġu diskussi mill-ġdid fl-appell. Fil-fatt, jekk appellant ma setgħax jibbaża b’dan il-mod l-appell tiegħu fuq aggravji u argumenti li diġà intużaw quddiem il-Qorti Ġenerali, il-proċedura ta’ appell tkun nieqsa minn parti mis-sens tagħha (ara, b’mod partikolari, is-sentenza tas-16 ta’ Mejju 2002, ARAP et vs Il‑Kummissjoni, C‑321/99 P, Ġabra p. I‑4287, punt 49).

26 Issa, f’dan il-każ, l-appell huwa preċiżament intiż, permezz tal-ewwel u t-tieni aggravji kkunsidrati flimkien, sabiex jikkontesta l-pożizzjoni deċiża mill-Qorti Ġenerali fuq numru ta’ kwistjonijiet ta’ liġi li tressqu quddiemha fl-ewwel istanza fir-rigward tal-applikazzjoni tal-Artikolu 82 KE għall-prattiki tat-tariffi inkwistjoni tar-rikorrenti u tar-rispett ta’ ċerti prinċipji ġenerali tad-dritt tal-Unjoni. F’dan ir-rigward jikkomporta l-indikazzjoni preċiża tal-aspetti tas-sentenza appellata li huma kkritikati kif ukoll tal-aggravji u tal-ilmenti li fuqhom huwa jistrieh

27 B’hekk jirriżulta li l-ewwel u t-tieni aggravji, ikkunsidrati flimkien, ma jistgħux jiġu kkunsidrati bħala inammissibbli. Madankollu għandha tiġi eżaminata l‑ammissibbiltà tal-ilmenti speċifiċi mressqa insostenn ta’ dawn l-aggravji fil-kuntest tal-evalwazzjoni ta’ kull waħda minnhom.

B – Fuq il-mertu

28 Insostenn tal-appell tagħha, l-appellanti tqajjem tliet aggravji, rispettivament ibbażati fuq żbalji ta’ liġi dwar it-trattament tar-regolamentazzjoni tal-attivitajiet tagħha mir-RegTP fil-kapaċità tagħha bħala awtorità regolatorja nazzjonali kompetenti, fuq żbalji ta’ liġi fl-applikazzjoni tal-Artikolu 82 KE u fuq żbalji ta’ liġi fil-kalkolu tal-multi minħabba n-nuqqas ta’ teħid inkunsiderazzjoni tal-imsemmija leġiżlazzjoni.

29 F’dan ir-rigward għandu jitfakkar li, permezz tas-sentenza appellata, il-Qorti Ġenerali ċaħdet fl-intier ir-rikors ippreżentat mill-appellanti kontra d-deċiżjoni kontenzjuża billi ddeċidiet, essenzjalment, li l-Kummissjoni, hekk kif jirriżulta mill-punti 3 sa 6 ta’ din is-sentenza, ġustament tat multa lil din tal-aħħar għal ksur tal-Artikolu 82 KE minħabba l-implementazzjoni ta’ prattika tat-tariffi inġusta li tat lok għal pressjoni fuq il-marġni tal-prezzijiet, b’riżultat ta’ differenza mhux xierqa bejn il-prezzijiet bl-ingrossa għas-servizzi intermedjarji ta’ aċċess għan-netwerk lokali u l-prezzijiet bl-imnut għas-servizzi ta’ aċċess għall-abbonati, fejn kompetituri minn tal-inqas daqstant effikaċja bħalha, ma jippermettulhomx li jagħtu kompetizzjoni effettiva għall-provvista ta’ dawn l-aħħar servizzi.

30 Permezz tat-tliet aggravji tagħha, l-appellanti għandha l-intenzjoni, rispettivament, li tikkontesta b’mod sostanzjali l-evalwazzjonijiet magħmula mill-Qorti Ġenerali fis-sentenza appellata dwar:

– l-imputabbiltà tal-ksur minħabba l-marġni ta’ manuvra li hija kellha sabiex tbiddel il-prezzijiet bl-imnut tagħha għas-servizzi ta’ aċċess għall-abbonati u għar-rilevanza tar-regolamentazzjoni tal-prezzijiet tas-servizzi ta’ telekomunikazzjonijiet mill-awtoritajiet regolatorji nazzjonali għall-applikazzjoni tal-Artikolu 82 KE;

– in-natura xierqa, għall-konstatazzjoni ta’ abbuż fis-sens tal-Artikolu 82 KE, tal-kriterju tal-pressjoni fuq il-marġni tal-prezzijiet fiċ-ċirkustanzi tal-każ, fid-dawl tar-regolamentazzjoni tal-prezzijiet bl-ingrossa għas-servizzi intermedjarji ta’ aċċess għan-netwerk lokali mill-awtoritajiet regolatorji nazzjonali, kif ukoll il-legalità tal-metodu ta’ kalkolu ta’ din il-pressjoni u l‑analiżi tal-effetti tagħha fil-konfront tal-istess artikolu, u

– in-natura ġustifikata tal-ammont tal-multa, fid-dawl tar-regolamentazzjoni tas-settur tat-telekomunikazzjonijiet mill-awtoritajiet regolatorji nazzjonali.

31 Min-naħa l-oħra, l-appellanti ma tikkontestax fil-prinċipju l-fatt li prattika tariffarja adottata minn impriża dominanti li twassal għal pressjoni fuq il-marġni tal-prezzijiet tal-kompetituri tagħha minn tal-inqas daqstant effikaċja għandha titqies li hija mhux ġusta fil-konfront tal-Artikolu 82 KE.

32 Fil-fatt, l-appellanti ma tilmentax lill-Qorti Ġenerali talli kkunsidrat li impriża tisfrutta b’mod abbużiv il-pożizzjoni dominanti tagħha fis-sens ta’ din id‑dispożizzjoni meta l-prattiki tat-tariffi tagħha, minħabba differenza mhux ġusta bejn il-prezzijiet bl-ingrossa tagħha għas-servizzi intermedjarji ta’ aċċess għan-netwerk lokali u l-prezzijiet bl-imnut tagħha għas-servizzi ta’ aċċess għall-abbonati fi swieq fejn hija dominanti, iwasslu għal tali pressjoni. F’dan ir-rigward hija tieħu l-ħsieb li ssostni, fil-kuntest tat-tieni aggravju tagħha, li l-pressjoni fuq il-marġni tal-prezzijiet ma tikkostitwixxix, f’dan il-każ, kriterju rilevanti sabiex jiġi kkonstatat li hija wettqet ksur tal-Artikolu 82 KE meta l-prezzijiet bl-ingrossa tagħha għas-servizzi intermedjarji ta’ aċċess għan-netwerk lokali huma suġġetti għal leġiżlazzjoni mill-awtoritajiet regolatorji nazzjonali.

33 F’dawn iċ-ċirkustanzi, għandhom jiġu eżaminati l-aggravji fl-ordni li fiha ġew ippreżentati mill-appellanti, liema ordni tikkorrispondi għal dik li fiha l-motivi tal-ewwel istanza ġew ippreżentati u eżaminati fis-sentenza appellata mill-Qorti Ġenerali.

1. Osservazzjonijiet preliminari

34 Bil-għan li tiġi eżaminata l-fondatezza tal-aggravji mressqa mill-appellanti kontra din is-sentenza, fl-ewwel lok, għandu jiġi enfasizzat li, skont l-Artikolu 113(2) tar-Regoli tal-Proċedura tal-Qorti tal-Ġustizzja, l-appell ma jistax ibiddel is-suġġett tal-kawża quddiem il-Qorti Ġenerali. Il-kompetenza tal-Qorti tal-Ġustizzja, fil-kuntest tal-appell, hija fil-fatt limitata għall-evalwazzjoni tas-soluzzjoni legali li ngħatat għall-motivi dibattuti quddiem l-ewwel istanza. Għaldaqstant parti ma tistax tqajjem għall-ewwel darba quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja motiv li hija ma qajmitx quddiem il-Qorti Ġenerali sabiex b’hekk hija tressaq kwistjoni iktar wiesgħa quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja, li l-kompetenza tagħha fil-qasam ta’ appell hija limitata, minn dik li kellha quddiemha l-Qorti Ġenerali (ara, f’dan is‑sens, b’mod partikolari, is-sentenzi tal-1 ta’ Ġunju 1994, Il‑Kummissjoni vs Brazzelli Lualdi et, C‑136/92 P, Ġabra p. I‑1981, punt 59; tas-26 ta’ Ottubru 2006, Koninklijke Coöperatie Cosun vs Il‑Kummissjoni, C‑68/05 P, Ġabra p. I‑10367, punt 96, kif ukoll tat-12 ta’ Novembru 2009, SGL Carbon vs Il‑Kummissjoni, C‑564/08 P, Ġabra p. I-191, punt 22).

35 Kemm fl-appell tagħha kif ukoll waqt is-seduta, l-appellanti sostniet li hija ma kellha ebda marġni ta’ manuvra sabiex tiddetermina l-prezzijiet bl-ingrossa għas-servizzi intermedjarji ta’ aċċess għan-netwerk lokali, billi dawn huma ffissati mill-awtorità regolatorja nazzjonali, jiġifieri r-RegTP. Issa, il-pressjoni fuq il-marġni tal-prezzijiet inkwistjoni, fil-verità, hija dovuta għal-livell eċċessiv ta’ dawn il‑prezzijiet bl-ingrossa hekk kif inhuma ffissati mir-RegTP. Sabiex ittemm din il‑pressjoni fuq il-marġni tal-prezzijiet, il-Kummissjoni għaldaqstant imissha, minflok ma adottat deċiżjoni skont l-Artikolu 82 KE kontra l-appellanti, ippreżentat rikors għal nuqqas ta’ twettiq ta’ obbligu skont l-Artikolu 226 KE kontra r-Repubblika Federali tal-Ġermanja għal ksur tad-dritt tal-Unjoni. Barra minn hekk, il-kunsiderazzjoni li l-prezzijiet bl-ingrossa għas-servizzi intermedjarji ta’ aċċess għan-netwerk lokali huma ffissati abbażi tal-ispejjeż tal-appellanti, hija żbaljata. Dawn il-prezzijiet huma determinati mir-RegTP abbażi tal-ispejjeż ta’ provvista ta’ servizz effettiv, skont mudell stabbilit mill-awtorità regolatorja nazzjonali.

36 Il-Kummissjoni u Versatel isostnu, min-naħa l-oħra, li l-prezzijiet bl-ingrossa għas-servizzi intermedjarji ta’ aċċess għan-netwerk lokali huma imputabbli għall-appellanti billi, skont id-dispożizzjonijiet tat-TKG, dawn il-prezzijiet huma ffissati mir-RegTP fuq il-bażi ta’ talba mressqa mill-appellanti skont l-ispejjeż tagħha nnifisha. Għaldaqstant din tal-aħħar ma tistax tilmenta dwar in-natura eċċessiva ta’ dawn il-prezzijiet. Hekk kif jirriżulta mid-deċiżjoni kontenzjuża, l-appellanti hija wara kollox legalment kostretta li tressaq talba ġdida quddiem ir-RegTP bil-għan li tnaqqas il-prezzijiet bl-ingrossa għas-servizzi intermedjarji ta’ aċċess għan-netwerk lokali ladarba jonqsu l-ispejjeż tagħha.

37 F’dan ir-rigward, Versatel barra minn hekk allegat, waqt is-seduta, li, sa mill-1997, l-appellanti kienet sistematikament ippruvat tippreġudika l-iżvolġiment korrett tal-proċedura nazzjonali ta’ ffissar tal-prezzijiet bl-ingrossa għas-servizzi intermedjarji ta’ aċċess għan-netwerk lokali billi tirtira t-talbiet tagħha ta’ awtorizzazzjoni u billi tastjeni, minkejja l-obbligu previst f’dan is-sens mid-dritt nazzjonali, sabiex tipprovdi l-inqas prova jew attestazzjoni li tikkonċerna l‑ispejjeż li jistgħu jiġġustifikaw dawn il-prezzijiet bl-ingrossa.

38 Fir-rigward ta’ dawn il-punti kontenzjużi bejn il-partijiet, għandu madankollu jiġi osservat, l-ewwel nett, li l-kwistjoni tal-marġni ta’ manuvra tal-appellanti sabiex tbiddel il-prezzijiet bl-ingrossa tagħha għas-servizzi intermedjarji ta’ aċċess għan-netwerk lokali ma ġietx dibattuta quddiem il-Qorti Ġenerali, li adottat is-sentenza appellata billi kkonstatat l-ipoteżi, li ma ġietx ikkontestata quddiemha, li tgħid li r‑rikorrenti ma kellhiex it-tali marġni ta’ manuvra.

39 Fil-fatt, fil-punt 93 tas-sentenza appellata, il-Qorti Ġenerali osservat li, fid-deċiżjoni kontenzjuża, minkejja li l-Kummissjoni ma teskludix il-possibbiltà għall-appellanti li tnaqqas il-prezzijiet bl-ingrossa għas-servizzi intermedjarji ta’ aċċess għan-netwerk lokali, hija eżaminat biss il-kwistjoni dwar jekk ir-rikorrenti kellhiex marġni reali ta’ flessibbiltà sabiex tbiddel il-prezzijiet bl-imnut tagħha għas-servizzi ta’ aċċess għall-abbonati.

40 Billi dan l-approċċ ma ġiex ikkontestat quddiemha, il-Qorti Ġenerali għaldaqstant illimitat ruħha, fil-punti 85 sa 152 tas-sentenza kkontestata, sabiex teżamina, għall-finijiet tad-determinazzjoni dwar jekk il-pressjoni fuq il-marġni tal-prezzijiet ikkontestata fid-deċiżjoni kontenzjuża kinitx imputabbli lill-appellanti, jekk il‑Kummissjoni setgħetx tikkonkludi, f’din id-deċiżjoni, li l-appellanti kellha marġni reali ta’ flessibbiltà sabiex tbiddel il-prezzijiet bl-imnut tagħha għas-servizzi ta’ aċċess għall-abbonati sabiex telimina jew tnaqqas din il-pressjoni fuq il-marġni tal-prezzijiet. F’dan ir-rigward, hija kkonkludiet, fil-punti 140 u 151 tas-sentenza appellata, li l-Kummissjoni kienet ġustament ikkunsidrat li t-tali marġni ta’ manuvra kienet teżisti minkejja r-regolamentazzjoni mir-RegTP tal-prezzijiet bl-imnut għas-servizzi ta’ aċċess għall-abbonati.

41 Bl-istess mod, qabel ma ċaħdet, fil-punti 183 sa 213 tas-sentenza appellata, l‑ilmenti mressqa mill-appellanti sabiex tikkontesta n-natura abbużiva u l-metodu ta’ kalkolu tal-pressjoni fuq il-marġni tal-prezzijiet ikkonstatata fid-deċiżjoni kontenzjuża, il-Qorti Ġenerali enfasizzat, fil-punt 167 ta’ din is-sentenza, li l‑Kummissjoni kienet stabbiliet biss li l-appellanti kellha marġni ta’ manuvra sabiex tbiddel il-prezzijiet bl-imnut tagħha għas-servizzi ta’ aċċess għall-abbonati.

42 F’dawn iċ-ċirkustanzi, mhijiex il-Qorti tal-Ġustizzja, fil-kuntest ta’ dan l-appell, li għandha teżamina sa fejn l-appellanti setgħet, li kieku kien il-każ, tbiddel, bħalma jallegaw il-Kummissjoni u Versatel, il-prezzijiet bl-ingrossa għas-servizzi intermedjarji ta’ aċċess għan-netwerk lokali, billi t-tali eżami jmur lil hinn mill-motivi li ġew dibattuti fl-ewwel istanza. Kull aggravju jew ilment fuq dan il-punt jeċċedi, skont il-ġurisprudenza ċċitata fil-punt 34 ta’ din is-sentenza, il-limiti ta’ dan l-appell u għaldaqstant, huwa inammissibbli.

43 Sabiex tiġi evalwata l-fondatezza tal-ilmenti invokati mill-appellanti sabiex tikkontesta l-legalità tas-sentenza appellata, b’mod partikolari l-ilmenti tagħha intiżi sabiex tikkontesta l-imputabbiltà tal-ksur fil-konfront tagħha kif ukoll in‑natura abbużiva tal-pressjoni fuq il-marġni tal-prezzijiet ikkonstatata fid-deċiżjoni kontenzjuża, liema lmenti huma s-suġġett tal-ewwel u tat-tieni aggravji, hemm għaldaqstant lok li tibbaża ruħha biss fuq l-ipoteżi kkonstatata minn din is‑sentenza li tgħid li r-rikorrenti kellha marġni ta’ manuvra biss sabiex tbiddel il-prezzijiet bl-imnut tagħha għas-servizzi ta’ aċċess għall-abbonati, fejn din il‑marġni ta’ manuvra, barra minn hekk, mhijiex ikkontestata fil-kuntest ta’ dan l-appell.

44 It-tieni nett, għandu jiġi enfasizzat li dan l-appell ma jistax, mingħajr ma jbiddel is-suġġett tal-kawża quddiem il-Qorti Ġenerali, jakkuża lill-istess Qorti talli ma kkundannatx lill-Kummissjoni talli naqset milli tieħu azzjoni kontra l-imġiba tal-awtoritajiet regolatorji nazzjonali, sa fejn dawn, billi ffissaw il-prezz bl-ingrossa għas-servizzi intermedjarji ta’ aċċess għan-netwerk lokali għal livell eċċessiv, huma l-uniċi responsabbli għall-pressjoni fuq il-marġni tal-prezzijiet ikkonstatata fid-deċiżjoni kontenzjuża.

45 Ċertament, skont il-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja, kull wieħed mill-Istati Membri għandu jadotta l-miżuri xierqa ġenerali jew speċjali kollha sabiex jiżguraw l-implementazzjoni tal-obbligi li jirriżultaw bis-saħħa tad-dritt tal-Unjoni (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tal-15 ta’ April 2008, Impact, C‑268/06, Ġabra p. I‑2483, punt 85). Barra minn hekk, l-Artikoli 81 KE u 82 KE, moqrija flimkien mal-Artikolu 10 KE, jimponu fuq l-Istati Membri l-obbligu li ma jiħdux jew li ma jżommux fis-seħħ miżuri, anki ta’ natura leġiżlattiva jew regolamentari, li jkunu jistgħu jneħħu l-effett utli tar-regoli tal-kompetizzjoni applikabbli għall-impriżi (ara, b’mod partikolari, is-sentenzi tas-16 ta’ Novembru 1977, GB‑Inno‑BM, 13/77, Ġabra p. 2115, punt 31, u tal-5 ta’ Ottubru 1995, Centro Servizi Spediporto, C‑96/94, Ġabra p. I‑2883, punt 20).

46 Madankollu, fir-rigward tal-possibbiltà, għall-Kummissjoni, li tippreżenta rikors għal nuqqas ta’ twettiq ta’ obbligu kontra l-Istat Membru kkonċernat, meta s‑sentenza appellata tikkonċerna biss il-legalità ta’ deċiżjoni adottata mill-Kummissjoni skont l-Artikolu 82 KE fil-konfront tal-appellanti, il-Qorti tal-Ġustizzja għandha, fil-kuntest ta’ dan l-appell, tieħu ħsieb li tivverifika jekk l‑ilmenti mressqa insostenn ta’ dan l-appell humiex tali li jiżvelaw li l-eżami mill-Qorti Ġenerali tal-legalità ta’ tali deċiżjoni tinkludi żbalji ta’ liġi, u dan indipendentement mill-fatt dwar jekk il-Kummissjoni setgħetx, parallelament jew alternattivament, tadotta deċiżjoni ta’ ksur ta’ liġi tal-Unjoni kontra l-Istat Membru inkwistjoni.

47 B’hekk, anki jekk, kif il-Qorti Ġenerali nnifisha kkonstatat, b’mod partikolari fil-punti 265 u 271 tas-sentenza appellata, ma jistax jiġi eskluż li l-awtoritajiet regolatorji nazzjonali, f’dan il-każ, kisru l-liġi tal-Unjoni u jekk il-Kummissjoni tabilħaqq setgħet għażlet li f’dan il-kuntest tippreżenta rikors għal nuqqas ta’ twettiq ta’ obbligu skont l-Artikolu 226 KE kontra r-Repubblika Federali tal-Ġermanja, dawn il-possibbiltajiet huma mingħajr rilevanza fl-istadju ta’ dan l‑appell. Dan hu wisq iżjed il-każ ġaladarba, skont il-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja, fis-sistema stabbilita mill-Artikolu 226 KE, il-Kummissjoni għandha setgħa diskrezzjonali sabiex tippreżenta rikors għal nuqqas ta’ twettiq ta’ obbligu u mhumiex il-qrati tal-Unjoni li għandhom jevalwaw l-opportunità tal-eżerċizzju ta’ dan id-dritt (ara, b’mod partikolari, is-sentenza tas-26 ta’ Ġunju 2003, Il‑Kummissjoni vs Franza, C‑233/00, Ġabra p. I‑6625, punt 31).

48 Fir-rigward tan-natura eċċessiva tal-prezzijiet bl-ingrossa għas-servizzi intermedjarji ta’ aċċess għan-netwerk lokali, allegata mill-appellanti, hemm lok, barra minn hekk, sabiex jiġi osservat li, fir-rikors tagħha quddiem il-Qorti Ġenerali, hija fl-ebda mument ma ppruvat tikkontesta l-legalità ta’ dawn il-prezzijiet fir-rigward tal-liġi tal-Unjoni. Fil-fatt, f’dan ir-rigward, l-appellanti ħadet il-ħsieb li ssostni, minn naħa, li, jekk il-prezzijiet bl-ingrossa għas-servizzi intermedjarji ta’ aċċess għan-netwerk lokali huma ffissati mill-awtoritajiet regolatorji nazzjonali mingħajr ma tkun tista’ tbiddilhom, huma biss il-prezzijiet bl-imnut għas-servizzi ta’ aċċess għall-abbonati li jistgħu jkunu abbużivi fis-sens tal-Artikolu 82 KE u, min-naħa l-oħra, li, jekk il-politika tat-tariffi ta’ dawn l-awtoritajiet li tikkonċerna dawn is-servizzi hija kuntrarja għal-liġi tal-Unjoni, hija l-Kummissjoni li għandha tippreżenta rikors għal nuqqas ta’ twettiq ta’ obbligu kontra dawn tal-aħħar.

49 B’hekk, il-Qorti tal-Ġustizzja ma tistax, fil-kuntest ta’ dan l-appell, teżamina lmenti intiżi sabiex jikkontestaw il-legalità tal-prezzijiet bl-ingrossa għas-servizzi intermedjarji ta’ aċċess għan-netwerk lokali, b’mod partikolari minħabba n-natura allegatament eċċessiva tagħhom meta mqabbla mal-ispejjeż sostnuti mill-appellanti għall-provvista tagħhom (ara, f’dan ir-rigward, is-sentenza tal-24 ta’ April 2008, Arcor, C‑55/06, Ġabra p. I‑2931, punt 69). Billi tali lmenti jmorru lil hinn mill-motivi dibattuti fl-ewwel istanza, dawn huma, b’mod konformi mal-ġurisprudenza ċċitata fil-punt 34 ta’ din is-sentenza, inammissibbli fl-istadju ta’ dan l-appell.

50 It-tielet nett, għandu jiġi kkonstatat li, fil-kuntest tar-rikors fl-ewwel istanza, l‑appellanti ma kkontestatx, bħalma osservat il-Qorti Ġenerali fil-punti 150 u 242 tas-sentenza appellata, id-definizzjoni tas-swieq inkwistjoni kkunsidrata mill-Kummissjoni fid-deċiżjoni kontenzjuża, li tgħid li, minn naħa, is-suq ġeografiku inkwistjoni huwa s-suq Ġermaniż u min-naħa l-oħra, fir-rigward tas-swieq tgas-servizzi inkwistjoni, is-suq bl-ingrossa tas-servizzi intermedjarji ta’ aċċess għan-netwerk lokali jikkostitwixxi suq wieħed, separat mis-suq bl-imnut tas-servizzi ta’ aċċess għall-abbonati, li jinkludi żewġ oqsma distinti, jiġifieri, minn naħa, l-aċċess għal-linji ‘narrowband’ u, min-naħa l-oħra, l-aċċess għal-linji ‘broadband’.

51 Bl-istess mod, għandu jiġi osservat li l-appellant, fl-ebda mument ma kkontestat quddiem il-Qorti Ġenerali l-konstatazzjoni tal-Kummissjoni fid-deċiżjoni kontenzjuża li tgħid li hija kellha pożizzjoni dominanti fis-sens tal-Artikolu 82 KE fuq dawn is-swieq ta’ servizzi kollha.

52 Għaldaqstant, skont il-ġurisprudenza ċċitata fil-punt 34 ta’ din is-sentenza, la d‑definizzjoni tas-swieq inkwistjoni kkunsidrata mill-Qorti Ġenerali fis-sentenza appellata u lanqas il-konstatazzjoni li tgħid li l-appellanti kellha pożizzjoni dominanti f’dawn is-swieq kollha ma jistgħu jiġu kkontestati fil-kuntest tal-eżami ta’ dan l-appell.

53 Fit-tieni lok, għandu jitfakkar, fir-rigward, b’mod iktar partikolari, l‑evalwazzjoni tad-data dwar is-suq u dwar is-sitwazzjoni kompetittiva, li l-Qorti tal-Ġustizzja, fil-kuntest ta’ appell, ma għandhiex tissostitwixxi l-evalwazzjoni tagħha għal dik tal-Qorti Ġenerali. Fil-fatt, skont l-Artikolu 225 KE u l-ewwel paragrafu tal-Artikolu 58 tal-Istatut tal-Qorti tal-Ġustizzja, l-appell għandu jkun limitat għall-kwistjonijiet legali. L-evalwazzjoni tal-fatti ma tikkostitwixxix, ħlief f’każ ta’ distorsjoni eventwali tal-fatti jew tal-provi, li ma ġietx invokata f’din il‑kawża, kwistjoni legali suġġetta, bħala tali, għall-istħarriġ tal-Qorti tal-Ġustizzja (ara s-sentenza tal-15 ta’ Marzu 2007, British Airways vs Il‑Kummissjoni, C‑95/04 P, Ġabra p. I‑2331, punt 78 u l-ġurisprudenza ċċitata).

54 Huwa fid-dawl ta’ dawn iċ-ċirkustanzi li għandhom jiġu eżaminati l-motivi mqajma mill-appellanti insostenn ta’ dan l-appell.

2. Fuq l-ewwel aggravju, ibbażat fuq żbalji ta’ liġi dwar it-trattament tar-regolamentazzjoni tal-attivitajiet tal-appellanti mir-RegTP fil-kapaċità tagħha bħala awtorità regolatorja nazzjonali kompetenti

55 L-ewwel aggravju invokat mir-rikorrenti jinqasam fi tliet partijiet li jikkonċernaw, rispettivament, l-atribwibbiltà tal-ksur, il-prinċipju ta’ protezzjoni tal-aspettattivi leġittimi u n-natura intenzjonali jew negliġenti tal-ksur tal-Artikolu 82 KE.

a) Fuq l-ewwel parti tal-ewwel aggravju, fuq l-imputabbiltà tal-ksur

i) Sentenza appellata

56 Fir-rigward tal-marġni ta’ manuvra li kellha l-appellanti sabiex tevita l-pressjoni tal-marġni fuq il-prezzijiet, il-Qorti Ġenerali, wara li fakkret, fil-punti 85 sa 89 tas-sentenza kkontestata, il-prinċipji li ħarġu mill-ġurisprudenza rilevanti tal-Qorti tal-Ġustizzja, eżaminat, fil-punti 97 sa 152 ta’ din is-sentenza, jekk il-qafas ġuridiku Ġermaniż, b’mod partikolari t-TKG u d-deċiżjonijiet meħuda mir-RegTP matul il-perijodu msemmi mid-deċiżjoni kontenzjuża, kienx neħħa kull possibbiltà ta’ mġiba kompetittiva tal-appellanti jew jekk kienx iħalli biżżejjed marġni ta’ manuvra sabiex hija tkun tista’ tiffissa l-prezzijiet tagħha fuq livell tali li kien jirnexxila telimina jew tnaqqas il-pressjoni fuq il-marġni tal-prezzijiet ikkonstatata fid-deċiżjoni kontenzjuża.

57 Fl-ewwel lok, fir-rigward tal-perijodu mill-1 ta’ Jannar 1998 sal-31 ta’ Diċembru 2001, il-Qorti Ġenerali, wara li osservat, fil-punt 100 ta’ din is-sentenza, li, fi ħdan il-qafas leġiżlattiv applikabbli, l-appellanti setgħet tbiddel il-prezzijiet tagħha wara li tkun kisbet l-awtorizzazzjoni minn qabel tar-RegTP, ikkonkludiet, fil-punt 105 tal-istess sentenza, li l-Kummissjoni kienet ġustament ikkonstatat li, fid-dawl tas-sitt talbiet għat-tnaqqis fil-prezz tal-komunikazzjonijiet li saru matul dan il-perijodu, l-appellanti, matul l-imsemmi perijodu, kellha marġni ta’ manuvra sabiex tressaq talbiet ta’ żieda fil-prezzijiet bl-imnut għas-servizzi ta’ aċċess tagħha ‘narrowband’ għall-abbonati, filwaqt li tosserva l-limitu massimu globali tal-gruppi tas-servizzi residenzjali u tas-servizzi professjonali.

58 Sussegwentement, il-Qorti Ġenerali eżaminat, fil-punti 106 sa 124 tas-sentenza appellata, jekk, minkejja din il-marġni ta’ manuvra, l-intervent tar-RegTP fl-iffissar tal-prezzijiet bl-imnut tal-appellanti għas-servizzi ta’ aċċess għall-abbonati kellux bħala konsegwenza li din tal-aħħar ma tkunx suġġetta għall-Artikolu 82 KE. F’dan ir-rigward, hija ddeċidiet, fil-punt 107 ta’ din is-sentenza, li l-fatt li dawn il-prezzijiet bl-imnut għandhom jiġu approvati mir-RegTP ma teskludix ir-responsabbiltà tal-appellanti skont l-Artikolu 82 KE billi hija taġixxi fuq l-ammont tal-prezzijiet bl-imnut tagħha għas-servizzi ta’ aċċess għall-abbonati permezz ta’ talbiet ta’ awtorizzazzjoni ppreżentati fi ħdan ir-RegTP.

59 F’dan ir-rigward, il-Qorti Ġenerali ċaħdet, fil-punti 108 sa 124 tas-sentenza appellata, l-argumentazzjoni tal-appellanti li tgħid li hija ma għandha l-ebda responsabbiltà taħt l-Artikolu 82 KE billi r-RegTP twettaq stħarriġ ex ante tal-kompatibbiltà tal-prezzijiet bl-imnut tagħha għas-servizzi ta’ aċċess għall-abbonati mal-Artikolu 82 KE.

60 Fil-punti 109 sa 114 ta’ din is-sentenza, il-Qorti Ġenerali osservat li l-prezzijiet bl-imnut għall-aċċess għal-linji analoġiċi kienu bbażati fuq deċiżjonijiet meħuda, taħt il-qafas tal-leġiżlazzjoni fis-seħħ qabel l-adozzjoni tat-TKG, mill-Ministeru Federali tal-Posta u tat-Telekomunikazzjonijiet, li d-dispożizzjonijiet tat-TKG ma jurux li r-RegTP teżamina l-kompatibbiltà tat-talbiet ta’ bidla fil-prezzijiet bl-imnut għas-servizzi ta’ aċċess ‘narrowband’ mal-Artikolu 82 KE, li l-awtoritajiet regolatorji nazzjonali jaġixxu skont id-dritt nazzjonali, li dan jista’ jkollu għanijiet li, filwaqt li jidħlu fil-politiki tat-telekomunikazzjonijiet, huma differenti minn dawk tal-politika ta’ kompetizzjoni tal-Unjoni u li d-diversi deċiżjonijiet tar-RegTP li tirreferi għalihom l-appellanti insostenn tal-argument tagħha ma jinkludu ebda referenza għall-Artikolu 82 KE.

61 Fir-rigward taċ-ċirkustanza li, f’numru ta’ deċiżjonijiet, ir-RegTP eżaminat il‑kwistjoni dwar l-eżistenza ta’ pressjoni fuq il-marġni tal-prezzijiet, il-Qorti Ġenerali kkonstatat, fil-punt 116 sa 119 tas-sentenza appellata, li l-fatt li r-RegTP, wara li kkonstatat id-differenza negattiva bejn il-prezzijiet bl-ingrossa għas-servizzi intermedjarji ta’ aċċess għan-netwerk lokali u l-prezzijiet bl-imnut tal-appellanti, ikkunsidrat, kull darba, li l-użu tas-sussidji trażversali bejn il-prezzijiet għas-servizzi ta’ aċċess u l-prezzijiet għas-servizzi ta’ komunikazzjonijiet kellu jippermetti lill-operaturi l-oħra joffru lill-abbonati tagħhom prezzijiet kompetittivi juri li r-RegTP ma eżaminatx il-kompatibbiltà tal-prezzijiet inkwistjoni mal-Artikolu 82 KE jew li, minn tal-inqas, applikata b’mod żbaljat.

62 Il-Qorti Ġenerali enfasizzat, fil-punt 120 tas-sentenza appellata, li, fi kwalunkwe każ, anki li kieku kellu jitqies li r-RegTP hija obbligata teżamina l-kompatibbiltà tal-prezzijiet bl-imnut għas-servizzi ta’ aċċess għall-abbonati proposti mill-appellanti mal-Artikolu 82 KE, il-Kummissjoni ma tistax tkun marbuta b’deċiżjoni mogħtija minn awtorità nazzjonali b’applikazzjoni ta’ dan l-Artikolu.

63 Barra minn hekk, il-Qorti Ġenerali osservat, fil-punti 121 sa 123 tas-sentenza appellata, li sabiex ksur eventwali jkun jista’ jiġi imputat lill-appellanti, hija rilevanti l-kwistjoni dwar jekk hija kellhiex, fiż-żmien tal-fatti tal-kawża, marġni ta’ manuvra suffiċjenti sabiex tiffissa l-prezzijiet bl-imnut tagħha għas-servizzi ta’ aċċess ‘narrowband’ għall-abbonati fuq livell tali li kien jippermettilha telimina jew tnaqqas l-allegata pressjoni fuq il-marġni tal-prezzijiet. Il-Qorti Ġenerali tenniet f’dan ir-rigward li l-appellanti setgħet tinfluwenza l-ammont ta’ dawn il-prezzijiet bl-imnut permezz ta’ talbiet ta’ awtorizzazzjoni ppreżentati quddiem ir-RegTP. Barra minn hekk, hija osservat li, fis-sentenza tagħha tal-10 ta’ Frar 2004, il-Bundesgerichtshof kienet espressament ikkonfermat ir‑responsabbiltà tal-appellanti tar-rikorrenti sabiex tressaq tali talbiet u l-fatt li l‑kuntest ġuridiku Ġermaniż ma kienx jeskludi li r-RegTP awtorizzat tariffi li jiksru l-Artikolu 82 KE.

64 B’hekk, il-Qorti Ġenerali kkonkludiet, fil-punt 124 tas-sentenza appellata, li, minkejja l-intervent tar-RegTP fl-iffissar tal-prezzijiet tagħha bl-imnut għas-servizzi ta’ aċċess ‘narrowband’ għall-abbonati’, l-appellanti kellha, matul il‑perijodu mill-1 ta’ Jannar 1998 sal-31 ta’ Diċembru 2001, marġni ta’ manuvra suffiċjenti sabiex il-politika tal-prezzijiet tagħha tkun tista’ taqa’ taħt il-kamp ta’ applikazzjoni tal-Artikolu 82 KE.

65 Fit-tieni lok, fir-rigward tal-perijodu mill-1 ta’ Jannar 2002, wara li kkonstatat, fil-punti 144 u 145 tas-sentenza appellata, li l-appellanti ma tikkontestax l-argument li hija setgħet iżżid il-prezzijiet bl-imnut tagħha għas-servizzi ta’ aċċess ‘broadband’ (ADSL) minn din id-data u li, peress li tiffissahom liberament fil-limiti previsti mil-leġiżlazzjoni Ġermaniża, il-prattiki tariffarji tagħha f’dan il‑qasam jistgħu jaqgħu taħt l-Artikolu 82 KE, il-Qorti Ġenerali eżaminat, fil-punti 147 sa 151 ta’ din is-sentenza, jekk l-appellanti setgħetx naqset il-pressjoni fuq il-marġni tal-prezzijiet billi żżid il-prezzijiet bl-imnut tagħha għas-servizzi ta’ aċċess ‘broadband’. Il-punti 148 u 149 ta’ din is-sentenza huma redatti kif ġej:

“148 F’dan ir-rigward, għandu jiġi osservat li, billi s-servizzi ta’ aċċess, fuq il‑livell tas-servizzi intermedjarji [ta’ aċċess għan-netwerk lokali], jippermettu li jiġu pprovduti, fuq il-livell ta’ l-abbonati, is-servizzi kollha ta’ aċċess […], il-marġni ta’ flessibbiltà [manuvra] għad-dispożizzjoni tar-rikorrenti sabiex tgħolli [l-prezzijiet bl-imnut għas-servizzi ta’ aċċess ‘broadband’] huwa tali li jnaqqas il-pressjoni fuq il-marġni bejn il-prezzijiet [bl-ingrossa] tas-servizzi intermedjarji [ta’ aċċess għan-netwerk lokali], minn naħa, u l‑prezzijiet bl-imnut għas-servizzi kollha ta’ aċċess [għall-abbonati] min-naħa l-oħra. Għandha ssir analiżi konġunta, fuq il-livell ta’ l-abbonati, tas-servizzi ta’ aċċess […] mhux biss minħabba li jikkorrispondu għal provvista waħda ta’ servizzi fuq il-livell intermedjarju, iżda wkoll minħabba l-fatt li, kif spjegat il-Kummissjoni fid-deċiżjoni [kontenzjuża] mingħajr ma ġiet ikkontestata fuq dan il-punt mir-rikorrenti, l-ADSL ma jistax jiġi offert lill-abbonati b’mod iżolat, billi jimplika dejjem, għal raġunijiet tekniċi, aġġornament tal-linji analogi [analoġiċi] jew […] narrowband.

149 L-osservazzjonijiet tar-rikorrenti dwar allegata elastiċità trażversali tal-prezzijiet bejn l-ADSL u l-konnessjonijiet narrowband kif ukoll bejn id‑diversi varjanti ADSL għandhom jiġu miċħuda. Fil-fatt, minn naħa, dawn l-osservazzjonijiet ma jikkontradixxux l-eżistenza ta’ marġni ta’ flessibbiltà tar-rikorrenti sabiex tgħolli t-tariffi ADSL tagħha. Min-naħa l-oħra, żieda limitata fit-tariffi ADSL kienet tirriżulta f’tariffa bl-imnut medja ogħla għas-servizzi ta’ aċċess narrowband u broadband u għalhekk kienet tnaqqas il‑pressjoni fuq il-marġni kkonstatata. Fil-fatt, għandu jiġi kkunsidrat li, fid-dawl b’mod partikolari tal-vantaġġi tal-broadband fuq il-livell tat-trasferiment tad-data, l-abbonati tas-servizzi ta’ aċċess għal broadband mhumiex awtomatikament ser jiffavorixxu ritorn lejn konnessjoni narrowband f’każ ta’ żieda tal-prezzijiet bl-imnut ta’ aċċess ADSL.”

ii) L‑argumenti tal-partijiet

66 Fl-ewwel lok, fir-rigward tal-perijodu mill-1 ta’ Jannar 1998 sal-31 ta’ Diċembru 2001, l-appellanti ssostni, permezz ta’ lment preliminari, li l-Qorti Ġenerali hija żbaljatament ibbażata fuq il-premessa li tgħid li l-eżistenza ta’ marġni ta’ manuvra sabiex tbiddel il-prezzijiet bl-imnut tagħha għas-servizzi ta’ aċċess għall-abbonati hija kundizzjoni neċessarja u suffiċjenti ta’ imputabbiltà tal-ksur. Fil-fatt, l-eżistenza ta’ tali marġni ta’ manuvra ma tippermettix li tingħata tweġiba għall-kwistjoni dwar jekk il-fatt li l-appellanti ma talbitx awtorizzazzjoni lir-RegTP sabiex tgħolli dawn il-prezzijiet bl-imnut kienx jikkostitwixxi żball.

67 Issa, skont l-appellanti, f’dan il-kuntest il-Qorti Ġenerali ma ħaditx inkunsiderazzjoni ċ-ċirkustanza li r-RegTP eżaminat l-allegat pressjoni fuq il‑marġni tal-prezzijiet u tqis li din ma kinitx tirrestrinġi l-kompetizzjoni. Meta impriża f’pożizzjoni dominanti tkun suġġetta għar-regolamentazzjoni ta’ awtorità regolatorja nazzjonali maħluqa f’dan ir-rigward f’qafas legali ffukat fuq il‑kompetizzjoni u meta mġiba partikolari tiġi eżaminata, mingħajr ma tiġi kkontestata, mill-awtorità regolatorja nazzjonali kompetenti fi ħdan dan il-qafas, ir-responsabbiltà għall-preżervazzjoni tal-istruttura tas-suq min-naħa tal-impriża dominanti tiġi ssostitwita mir-responsabbiltà ta’ din l-awtorità. Fl-istess każ, ir‑responsabbiltà tal-impriża dominanti tkun limitata għall-obbligu ta’ trażmissjoni lill-awtorità regolatorja nazzjonali tal-informazzjoni kollha neċessarja għall-istħarriġ tal-imġiba tagħha.

68 F’dawn iċ-ċirkustanzi, l-appellanti ssostni li l-punt 113 tas-sentenza kkontestata hija żbaljata peress li r-RegTP kellha l-obbligu li tosserva d-dritt tal-Unjoni dwar il-kompetizzjoni. Bl-istess mod, il-punt 123 ta’ din is-sentenza jikkomporta żball. Fil-fatt il-Bundesgerichtshof ma ddeċidietx li r-responsabbiltà tal-appellanti li tifformula talbiet għat-tibdil fit-tariffi tagħha timplika li hija għandha tissostitwixxi l-evalwazzjoni tagħha fir-rigward tal-applikazzjoni tal-Artikolu 82 KE għal dik tal-awtorità regolatorja nazzjonali. Barra minn hekk, il‑punt 120 tas-sentenza appellata, li jgħid li l-pressjoni fuq il-marġni tal-prezzijiet għandha tiġi imputata lilha peress li l-Kummissjoni ma tistax tkun vinkolata b’deċiżjoni mogħtija minn awtorità nazzjonali b’applikazzjoni tal-Artikolu 82 KE, mhuwiex konvinċenti. Fil-fatt, minn naħa, il-kwistjoni f’dan il-każ tikkonċerna biss l-imputabbiltà u mhux il-punt dwar jekk l-evalwazzjoni tar-RegTP tivvinkolax lill-Kummissjoni fuq il-mertu. Min-naħa l-oħra, l-awtoritajiet regolatorji nazzjonali għandhom rwol awtonomu fil-kuntest tal-ħolqien ta’ sistema ta’ kompetizzjoni fis-settur tat-telekomunikazzjonijiet. Fl-aħħar nett, il-prinċipju ta’ ċertezza legali jirrikjedi li impriża dominanti li tkun suġġetta għar-regolamentazzjoni nazzjonali tkun tista’ tafda l-eżattezza tagħha.

69 Permezz tat-tieni lment, l-appellanti ssostni li l-kunsiderazzjonijiet li jinsabu fil-punti 111 sa 119 tas-sentenza appellata huma neqsin minn rilevanza jew jikkomportaw żbalji ta’ liġi. Fil-fatt, ir-raġunament tal-Qorti Ġenerali jwassal għal ċirku vizzjuż illegali billi jiddeduċi mir-riżultat differenti li għalih waslet li l‑appellanti ma kellhiex dritt li tistrieh fuq ir-riżultat tal-eżami mwettaq mir-RegTP. Barra minn hekk, il-kunċett ta’ “sussidji trażversali” użat minn din tal-aħħar ma tax lok għall-iċken dubju fir-rigward tal-eżattezza tal-konstatazzjonijiet tagħha. Barra minn hekk, il-punti 111 sa 114 ta’ din is-sentenza huma legalment żbaljati għal raġunijiet diġà msemmija fil-punt 66 ta’ din is-sentenza.

70 Permezz tat-tielet ilment, l-appellanti ssostni li, bil-kontra ta’ dak li ġie deċiż mill-Qorti Ġenerali fil-punti 109 u 110 tas-sentenza appellata, il-fatt li l-prezzijiet bl-imnut tagħha għall-aċċess għal-linji analoġiċi kienu jiddependu fuq awtorizzazzjoni mill-Ministeru Federali tal-Posta u tat-Telekomunikazzjonijiet huwa nieqes minn rilevanza għall-eżami tal-imputabbiltà. Iċ-ċaħda mir-RegTP tal-ilment ibbażat fuq pressjoni fuq il-marġni tal-prezzijiet li tirrestrinġi l‑kompetizzjoni min-naħa l-oħra hija determinanti.

71 Fit-tieni lok, fir-rigward tal-perijodu mill-1 ta’ Jannar 2002 sal-21 ta’ Mejju 2003, l-appellanti ssostni, l-ewwel nett, li s-sentenza appellata hija żbaljata sa fejn, bħal fil-każ tal-perijodu preċedenti, il-pressjoni fuq il-marġni tal-prezzijiet mhijiex imputabbli lilha.

72 It-tieni nett, l-appellanti tqis li s-sentenza appellata tinkludi kontradizzjoni bejn l‑eżami tal-imputabbiltà tal-ksur u l-kalkolu tal-pressjoni fuq il-marġni tal-prezzijiet. Fil-fatt, il-Qorti Ġenerali tirrikjedi “sussidju trażversali” bejn żewġt iswieq, jiġifieri dak tal-aċċess għan-‘narrowband’, minn naħa, u dak tal-aċċess għall-‘broadband’ min-naħa l-oħra, meta, fil-kuntest tal-kalkolu tal-pressjoni fuq il-marġni tal-prezzijiet, il-Qorti Ġenerali tonqos milli tieħu inkunsiderazzjoni dħul li l-kompetituri jiksbu mis-servizzi ta’ komunikazzjoni, b’mod partikolari peress li huma ma jistgħux ikunu suġġetti għall-possibbiltà ta’ sussidju trażversali bejn żewġt iswieq, jiġifieri s-suq tas-servizzi ta’ aċċess għall-abbonati, minn naħa, u dak tas-servizzi ta’ komunikazzjoni, min-naħa l-oħra.

73 It-tielet nett, l-appellanti tallega li l-Qorti Ġenerali wettqet żball ta’ liġi billi għamlet suppożizzjonijiet infondati fir-rigward tal-possibbiltà ta’ tnaqqis fil-pressjoni fuq il-marġni tal-prezzijiet. Il-konstatazzjoni, fil-punt 149 tas-sentenza appellata, li tgħid li l-elastiċità trażversali tal-prezzijiet ma tneħħix il-marġni ta’ manuvra tal-appellanti sabiex tgħolli l-prezzijiet tagħha għall-ADSL, minkejja li hija eżatta, hija nieqsa minn rilevanza. Madankollu, il-Qorti Ġenerali ma eżaminatx il-kwistjoni dwar jekk, u sa fejn, abbonat għal linja ‘narrowband’ jibqa’ lura milli jaqleb għal linja ‘broadband’ minħabba ż-żieda fil-prezzijiet ta’ din tal-aħħar.

74 Il-Kummissjoni tenfasizza n-natura żbaljata tat-teżi ewlenija tal-appellanti li tgħid, minn naħa, li l-ksur mhuwiex imputabbli lilha peress li l-fatti jaqaw taħt ir‑responsabbiltà tal-awtorità regolatorja nazzjonali u, min-naħa l-oħra, il‑Kummissjoni ma tistax tressaq azzjoni direttament kontra impriża rregolata f’każ li diġà kien suġġett għal deċiżjoni tar-RegTP. L-ilmenti tal-appellanti għandhom għaldaqstant jiġu miċħuda fl-intier tagħhom.

75 Fir-rigward ta’ Vodafone, hija ssostni li l-ewwel parti tal-ewwel aggravju hija inammissibbli peress li l-appellanti tirriproduċi sempliċement l-argumenti li hija kienet diġà invokat matul il-proċedura quddiem il-Qorti Ġenerali bis-sempliċi għan li tikseb eżami mill-ġdid ta’ dan l-argument min-naħa tal-Qorti tal-Ġustizzja. Sussidjarjament, l-ilmenti tal-appellanti għandhom jiġu miċħuda bħala infondati.

76 Matul is-seduta, Versatel sostniet ukoll li l-Qorti Ġenerali kkunsidrat ġustament li l-appellanti kellha biżżejjed marġni ta’ manuvra sabiex iżżid il-prezzijiet bl-imnut tagħha għas-servizzi ta’ aċċess għall-abbonati.

iii) Il‑kunsiderazzjonijiet tal-Qorti tal-Ġustizzja

77 Preliminarjament, għandu jiġi kkonstatat li, permezz ta’ din il-parti tal-ewwel aggravju, l-appellanti, filwaqt li ċertament ittenni essenzjalment l-argumentazzjoni ppreżentata quddiem il-Qorti Ġenerali, tilmenta li l-istess Qorti Ġenerali wettqet żball ta’ liġi billi kkunsidrat kriterju legali żbaljat fir-rigward tal-imputabbiltà tal-ksur skont l-Artikolu 82 KE. Bil-kontra ta’ dak li ssostni Vodafone, din il-parti tal-ewwel aggravju hija għaldaqstant ammissibbli, skont il-ġurisprudenza ċċitata fil-punt 25 ta’ din is-sentenza.

78 Fir-rigward tal-mertu tal-ewwel parti tal-ewwel aggravju, għandu jiġi osservat li l‑appellanti essenzjalment tilmenta li l-Qorti Ġenerali kkunsidrat li l-pressjoni fuq il-marġni tal-prezzijiet ikkonstatata fid-deċiżjoni kontenzjuża kienet imputabbli lilha taħt l-Artikolu 82 KE għas-sempliċi raġuni li hija kellha marġni ta’ manuvra sabiex tbiddel il-prezzijiet bl-imnut tagħha għas-servizzi ta’ aċċess għall-abbonati. Din il-parti kollha tal-ewwel aggravju hija bbażata f’dan ir-rigward fuq il-premessa li tgħid li tali marġni ta’ manuvra mhijiex kundizzjoni suffiċjenti għall-applikazzjoni tal-Artikolu 82 KE meta, bħal f’dan il-każ, il-prattika tal-prezzijiet inkwistjoni ġiet approvata mill-awtorità regolatorja nazzjonali kompetenti fil-qasam tar-regolamentazzjoni tas-settur tat-telekomunikazzjonijet, jiġifieri r-RegTP.

79 Issa, it-tali premessa hija żbaljata.

80 Fil-fatt, skont il-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja, jekk aġir antikompetittiv ikun impost fuq l-impriżi permezz ta’ leġiżlazzjoni nazzjonali jew jekk din tal-aħħar toħloq kuntest legali li jelimina huwa stess kull possibbiltà ta’ aġir kompetittiv min-naħa tagħhom, l-Artikoli 81 KE u 82 KE mhumiex applikabbli. F’sitwazzjoni tali, fil-fatt, ir-restrizzjoni ta’ kompetizzjoni ma tkunx ikkawżata, kif jimplikaw dawn id-dispożizzjonijiet, mill-aġir awtonomu tal-impriżi. Min-naħa l-oħra, l-Artikoli 81 KE u 82 KE jistgħu jkunu applikabbli jekk jirriżulta li l‑leġiżlazzjoni nazzjonali tħalli lok għall-possibbiltà li jkun hemm prevenzjoni, restrizzjoni jew distorsjoni tal-kompetizzjoni permezz ta’ aġir awtonomu tal-impriżi (sentenza tal-11 ta’ Novembru 1997, Il‑Kummissjoni u Franza vs Ladbroke Racing, C‑359/95 P u C‑379/95 P, Ġabra p. I‑6265, punti 33 u 34 kif ukoll il-ġurisprudenza ċċitata).

81 Il-possibbiltà li jiġi eskluż aġir antikompetittiv partikolari mill-kamp ta’ applikazzjoni tal-Artikoli 81 KE u 82 KE, minħabba l-fatt li dan ġie impost fuq l‑impriżi inkwistjoni mil-leġiżlazzjoni nazzjonali eżistenti jew li din neħħiet kull possibbiltà ta’ aġir antikompetittiv min-naħa tagħhom, ġiet ammessa b’mod restrittiv biss min-naħa tal-Qorti tal-Ġustizzja (ara s-sentenzi tal-20 ta’ Marzu 1985, L‑Italja vs Il‑Kummissjoni, 41/83, Ġabra p. 873, punt 19; tal-10 ta’ Diċembru 1985, Stichting Sigarettenindustrie et vs Il‑Kummissjoni, 240/82 sa 242/82, 261/82, 262/82, 268/82 u 269/82, Ġabra p. 3831, punti 27 sa 29, kif ukoll tad-9 ta’ Settembru 2003, CIF, C‑198/01, Ġabra p. I‑8055, punt 67).

82 B’hekk, il-Qorti Ġenerali ddeċidiet li, jekk liġi nazzjonali sempliċement tinkoraġġixxi jew tiffaċilita l-adozzjoni, mill-impriżi, ta’ aġir antikompetittiv awtonomu, dawn tal-aħħar jibqgħu suġġetti għall-Artikoli 81 KE u 82 KE (sentenzi tas-16 ta’ Diċembru 1975, Suiker Unie et vs Il‑Kummissjoni, 40/73 sa 48/73, 50/73, 54/73 sa 56/73, 111/73, 113/73 u 114/73, Ġabra p. 1663, punti 36 sa 73, kif ukoll CIF, iċċitata iktar ’il fuq, punt 56).

83 Skont il-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja, huma fil-fatt l-impriżi dominanti li għandhom responsabbiltà partikolari li ma jippreġudikawx, permezz tal-aġir tagħhom, kompetizzjoni effettiva u mhux distorta fis-suq komuni (sentenza tad-9 ta’ Novembru 1983, Nederlandsche Banden‑Industrie‑Michelin vs Il‑Kummissjoni, 322/81, Ġabra p. 3461 punt 57).

84 B’hekk is-sempliċi ċirkustanza li l-appellanti ġiet inkoraġġuta, permezz tal-interventi ta’ awtorità regolatorja nazzjonali bħalma hi r-RegTP, iżżomm fis-seħħ tal-prattiki tariffarji tagħha li jwasslu għal pressjoni fuq il-marġni tal-prezzijiet tal-kompetituri minn tal-inqas daqstant effikaċja tagħha ma tistax, fiha nnifisha, telimina r-responsabbiltà tagħha taħt l-Artikolu 82 KE (ara, f’dan is-sens, is‑sentenza tat-30 ta’ Jannar 1985, Clair, 123/83, Ġabra p. 391, punti 21 sa 23).

85 Peress li, minkejja t-tali interventi, l-appellanti kellha marġni ta’ manuvra sabiex tbiddel il-prezzijiet bl-imnut tagħha għas-servizzi ta’ aċċess għall-abbonati, il‑Qorti Ġenerali setgħet ġustament tikkonkludi, għal din is-sempliċi raġuni, li l‑pressjoni fuq il-marġni tal-prezzijiet inkwistjoni hija imputabbli lilha.

86 Issa, f’dan il-każ, għandu jiġi kkonstatat li, permezz tal-argumentazzjoni li hija tiżviluppa taħt l-ewwel parti tal-ewwel aggravju, l-appellanti ma tikkontestax l‑eżistenza ta’ tali marġni ta’ manuvra. B’mod partikolari, l-appellanti ma tikkontestax il-konstatazzjonijiet magħmula mill-Qorti Ġenerali, fil-punti 97 sa 105 u 121 sa 151 tas-sentenza appellata, li jgħidu, essenzjalment, li hija setgħet tressaq it-talbiet ta’ awtorizzazzjoni tagħha quddiem ir-RegTP bil-għan li tbiddel il-prezzijiet bl-imnut tagħha għas-servizzi ta’ aċċess għall-abbonati, b’mod iktar partikolari l-prezzijiet bl-imnut għas-servizzi ta’ aċċess ‘narrowband’, fir-rigward tal-perijodu inkluż bejn l-1 ta’ Jannar 1998 u l-31 ta’ Diċembru 2001, u l-prezzijiet bl-imnut għas-servizzi ta’ aċċess ‘broadband’, fir-rigward tal-perijodu mill-1 ta’ Jannar 2002.

87 Min-naħa l-oħra, l-appellanti tieħu ħsieb, permezz tad-diversi lmenti u argumenti tagħha, li tesponi n-natura ta’ inkoraġġiment tar-RegTP billi tenfasizza, b’mod partikolari, minn naħa, li din l-awtorità regolatorja nazzjonali nnifisha eżaminat u approvat il-pressjoni fuq il-marġni tal-prezzijiet inkwistjoni kemm fir-rigward tad-dritt nazzjonali kif ukoll fir-rigward tad-dritt tal-Unjoni dwar it‑telekomunikazzjonijiet kif ukoll tal-Artikolu 82 KE u, min-naħa l-oħra, li l‑Bundesgerichtshof iddeċidiet, f’sentenza tal-10 ta’ Frar 2004, li l-appellanti ma tistax tissostitwixxi