KONKLUŻJONIJIET TAL-AVUKAT ĠENERALI

TANCHEV

ippreżentati fl‑15 April 2021 ( 1 )

Kawża C‑487/19

W.Ż.

fil-preżenza ta’:

Prokurator Generalny zastępowany przez Prokuraturę Krajową, li kienet Prokurator Prokuratury Krajowej Bożena Górecka,

Rzecznik Praw Obywatelskich

(Talba għal deċiżjoni preliminari mis-Sąd Najwyższy (il-Qorti Suprema, il-Polonja))

(Talba għal deċiżjoni preliminari – Artikolu 2, Artikolu 6(1) u (3) u t-tieni subparagrafu tal-Artikolu 19(1) TUE – Artikolu 267 TFUE – Artikolu 47 tal-Karta tad-Drittijiet Fundamentali tal-Unjoni Ewropea – Stat tad-dritt – Protezzjoni ġudizzjarja effettiva – Qorti stabbilita mil-liġi – Prinċipju ta’ indipendenza ġudizzjarja – Ħatra fil-pożizzjoni ta’ mħallef tal-Qorti Suprema mill-President tar-Repubblika fuq proposta mill-Kunsill Nazzjonali tal-Maġistratura – Imħallef maħtur minkejja rikors ġudizzjarju pendenti li jikkontesta r-riżoluzzjoni tal-Kunsill Nazzjonali tal-Maġistratura li tipproponi l-ħatra tal-parti interessata u ta’ deċiżjoni ġudizzjarja li tordna s-sospensjoni ta’ dik ir-riżoluzzjoni)

1. Fir-rinviju għal deċiżjoni preliminari preżenti, is-Sąd Najwyższy (il-Qorti Suprema, il-Polonja, iktar ’il quddiem il-“Qorti Suprema” jew il-“qorti tar-rinviju”) titlob interpretazzjoni tal-Artikolu 2 TUE, l-Artikolu 6(1) u (3) TUE u t-tieni subparagrafu tal-Artikolu 19(1) TUE, l-Artikolu 267 TFUE u l-Artikolu 47 tal-Karta tad-Drittijiet Fundamentali tal-Unjoni Ewropea (iktar ’il quddiem il-“Karta”).

2. Dan ir-rinviju seħħ fil-kuntest ta’ proċeduri mibdija mill-Imħallef W.Ż. fejn jitlob ir-rikuża ta’ mħallfin tal-Izba Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych (l-Awla ta’ Stħarriġ Straordinarju u Affarijiet Pubbliċi, il-Qorti Suprema, il-Polonja; iktar ’il quddiem l-“ASSAP”), li huma msejħa biex jiddeċiedu dwar rikors ippreżentat minn W.Ż. kontra riżoluzzjoni tal-Krajowa Rada Sądownictwa (il-Kunsill Nazzjonali tal-Maġistratura, il-Polonja, iktar ’il quddiem il-“KNM”) dwar it-trasferiment ta’ W.Ż. minn diviżjoni għall-oħra tal-qorti li huwa ġie assenjat lilha. Dan it-trasferiment jammonta għal de facto żgradar, sa fejn huwa ġie ttrasferit mid-diviżjoni tat-tieni istanza għal diviżjoni tal-ewwel istanza tal-qorti. W.Ż. kien membru u kelliem tal-ex KNM u kkritika pubblikament ir-riformi ġudizzjarji fil-Polonja mwettqa mill-partit fil-gvern.

3. F’dawn il-konklużjonijiet, il-kuntest ġudizzjarju nazzjonali ma hemmx għalfejn jiġi riprodott sa fejn ma huwiex strettament meħtieġ għall-iskopijiet tal-analiżi legali ( 2 ).

I. Il-fatti li wasslu għat-tilwima fil-kawża prinċipali u d-domanda preliminari

4. W.Ż. huwa mħallef tas-Sąd Okręgowy (il-Qorti Reġjonali, il-Polonja) f’K. Skont deċiżjoni tas‑27 ta’ Awwissu 2018, huwa ġie ttrasferit mid-diviżjoni ta’ dik il-qorti, fejn kien sedenti sa din id-data, għal diviżjoni oħra ta’ din il-qorti. W.Ż. ippreżenta appell minn dik id-deċiżjoni quddiem il-KNM, li, permezz tar-riżoluzzjoni tiegħu tal‑21 ta’ Settembru 2018 (iktar ’il quddiem ir-“riżoluzzjoni kkontestata”), waqqaf il-proċeduri relatati mal-appell tiegħu. Fl‑14 ta’ Novembru 2018, W.Ż. ippreżenta appell mir-riżoluzzjoni kkontestata quddiem il-Qorti Suprema.

5. Wara li ppreżenta dan l-appell, W.Ż. għamel talba sabiex l-imħallfin kollha tal-Qorti Suprema sedenti fl-ASSAP ta’ din il-qorti jiġu esklużi milli jisimgħu l-appell tiegħu. Huwa sostna li, minħabba l-qafas sistemiku tagħha u l-mod li bih il-membri tagħha ġew eletti mill-KNM, li kien ġie stabbilit bi ksur tal-Kostituzzjoni, l-ASSAP ma setgħetx teżamina l-appell b’mod imparzjali u indipendenti fi kwalunkwe kompożizzjoni li kienet tinkludi l-membri tagħha.

6. Il-mozzjoni biex jinħatru l-imħallfin kollha li qegħdin fl-ASSAP li kienu inklużi fit-talba għall-esklużjoni kienet inkluża fir-Riżoluzzjoni Nru 331/2018 tal-KNM tat‑28 ta’ Awwissu 2018 (iktar ’il quddiem ir-“Riżoluzzjoni tal-KNM Nru 331/2018”). Ġie ppreżentat appell kontra din ir-riżoluzzjoni fl-intier tagħha quddiem in-Naczelny Sąd Administracyjny (il-Qorti Amministrattiva Suprema, il-Polonja, iktar ’il quddiem il-“Qorti Amministrattiva Suprema”) minn partijiet oħra fil-proċeduri tal-ħatra li fil-konfront tagħhom il-KNM ma kienx ippreżenta mozzjoni lill-Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej (il-President tar-Repubblika tal-Polonja, iktar ’il quddiem il-“President tar-Repubblika”) biex jaħtarhom bħala mħallfin tal-Qorti Suprema.

7. Fid-deċiżjoni tagħha tas‑27 ta’ Settembru 2018, il-Qorti Amministrattiva Suprema ssospendiet l-eżekuzzjoni tar-Riżoluzzjoni tal-KNM Nru 331/2018. Minkejja l-fatt li kien ġie ppreżentat appell kontra din ir-riżoluzzjoni fl-intier tagħha u li l-eżekuzzjoni tagħha ġiet sospiża mill-Qorti Amministrattiva Suprema, u minkejja l-fatt li l-proċeduri quddiem il-Qorti Amministrattiva Suprema ma kinux ġew konklużi, fl‑10 ta’ Ottubru 2018, il-President tar-Repubblika ppreżenta ittri tal-ħatra bħala mħallfin fl-ASSAP tal-Qorti Suprema lill-persuni li kienu inklużi fit-talba għall-esklużjoni ppreżentata minn W.Ż.

8. Fil‑21 ta’ Novembru 2018, il-Qorti Amministrattiva Suprema għamlet talba għal deċiżjoni preliminari lill-Qorti tal-Ġustizzja fil-kuntest ta’ riżoluzzjoni oħra tal-KNM (Riżoluzzjoni Nru 317/2018) li tipproponi lill-President tar-Repubblika l-ħatra ta’ ċerti persuni bħala mħallfin tal-Qorti Suprema. Fit‑22 ta’ Novembru 2018, il-proċeduri quddiem il-Qorti Amministrattiva Suprema f’każijiet li jikkonċernaw appelli mir-Riżoluzzjoni tal-KNM Nru 331/2018 ġew iddifferiti minn din il-qorti sakemm il-Qorti tal-Ġustizzja tiddeċiedi dwar id-domandi preliminari rigward il-kwistjoni jekk l-Artikolu 44(1b) u l-Artikolu 44(4) tal-Liġi dwar il-KNM kinux kompatibbli mad-dritt tal-Unjoni (Kawża C‑824/18 ( 3 )).

9. Minkejja l-proċeduri pendenti, fl‑20 ta’ Frar 2019, il-President tar-Repubblika ta ittra tal-ħatra bħala mħallef fl-ASSAP lil A.S. (l-imħallef responsabbli sabiex jeżamina l-appell ta’ W.Ż, f’formazzjoni b’imħallef uniku).

10. Il-mozzjoni għall-ħatra ta’ A.S. ġiet inkluża fir-Riżoluzzjoni tal-KNM Nru 331/2018, u għalhekk il-ħatra ta’ A.S. seħħet ukoll wara li ġie ppreżentat appell kontra r-Riżoluzzjoni tal-KNM Nru 331/2018 fl-intier tagħha quddiem il-Qorti Amministrattiva Suprema u wara li din il-qorti kienet issospendiet l-eżekuzzjoni ta’ din ir-riżoluzzjoni, u minkejja li l-proċeduri quddiem din il-qorti ma kinux ġew konklużi. Fid-dawl tal-fatt li A.S. ġie maħtur bħala mħallef tal-Qorti Suprema fl‑20 ta’ Frar 2019, jiġifieri wara li t-talba għall-esklużjoni kienet ġiet ippreżentata minn W.Ż. fl‑14 ta’ Novembru 2018, A.S. ma kienx ġie inkluż f’dik it-talba.

11. Fit‑8 ta’ Marzu 2019, ftit qabel ma kien skedat li jibda s-smigħ fl-Awla Ċivili tal-Qorti Suprema, l-ASSAP, komposta minn persuna waħda (A.S.), mingħajr ma kellha għad-dispożizzjoni tagħha l-inkartamenti tal-Kawża I NO 47/18, tat digriet fil-każ, u ċaħdet l-appell ippreżentat minn W.Ż. bħala inammissibbli (iktar ’il quddiem id-“digriet ikkontestat”). F’dan id-digriet, il-pożizzjoni tal-prosekutur pubbliku ġiet aċċettata mingħajr ma ġie permess li W.Ż. jissottometti kwalunkwe osservazzjoni. Barra minn hekk, l-ASSAP sabet li l-appell ta’ W.Ż. kien inammissibbli minkejja l-fatt li l-proċeduri kienu diġà nbdew quddiem l-Awla Ċivili tal-Qorti Suprema (il-qorti tar-rinviju) minn W.Ż. għall-esklużjoni tal-imħallfin kollha tal-ASSAP.

12. Il-formazzjoni tal-Qorti Suprema li semgħet it-talba għall-esklużjoni fis-seduta tal‑20 ta’ Marzu 2019 ikkonkludiet li l-għoti tad-digriet tat‑8 ta’ Marzu 2019 fil-Kawża I Nru 47/18 (qabel ma setgħet tiġi eżaminata t-talba għall-esklużjoni) jikser l-Artikolu 50(3)(2) tal-Kodiċi ta’ Proċedura Ċivili, l-Artikolu 45(1) tal-Kostituzzjoni tar-Repubblika tal-Polonja, l-Artikolu 6(1) tal-Konvenzjoni Ewropea għall-Protezzjoni tad-Drittijiet tal-Bniedem u l-Libertajiet Fundamentali ffirmata f’Ruma fl‑4 ta’ Novembru 1950 (iktar ’il quddiem il-“KEDB”) u t-tieni paragrafu tal-Artikolu 47 tal-Karta.

13. Il-Qorti Suprema indirizzat ukoll il-kwistjoni dwar jekk A.S., fid-dawl taċ-ċirkustanzi li fihom inħatar, kienx effettivament imħallef tal-Qorti Suprema. Dan huwa rilevanti għall-evalwazzjoni ta’ jekk id-digriet tat‑8 ta’ Marzu 2019 fil-Kawża I Nru 47/18 mogħti mill-Qorti Suprema komposta minn persuna waħda (A.S.) jeżistix legalment bħala deċiżjoni tal-qorti. Id-determinazzjoni ta’ din il-kwistjoni hija rilevanti għall-eżitu tas-smigħ tat-talba għall-esklużjoni. Jekk id-digriet tat‑8 ta’ Marzu 2019 jeżisti legalment, il-proċedimenti fil-kawża li tikkonċerna l-esklużjoni għandhom jintemmu (jitwaqqfu) inkwantu mingħajr skop. Madankollu, jekk id-digriet tat‑8 ta’ Marzu 2019 ma jeżistix legalment, it-talba għall-esklużjoni għandha tinstema’.

14. Fil-kuntest tal-kunsiderazzjoni ta’ din il-kwistjoni, il-Qorti Suprema, peress li kellha dubji serji dwar kif tipproċedi, għamlet id-domanda legali li ġejja lil formazzjoni ta’ seba’ mħallfin tal-Qorti Suprema: deċiżjoni maħruġa minn formazzjoni li tikkonsisti minn persuna waħda tkun teżisti f’każ fejn din il-persuna ġiet maħtura bħala mħallef tal-Qorti Suprema minkejja l-fatt li r-riżoluzzjoni tal-KNM li tinkludi l-mozzjoni biex tinħatar dik il-persuna kienet ġiet appellata quddiem il-Qorti Amministrattiva Suprema, li l-eżekuzzjoni ta’ dik ir-riżoluzzjoni kienet ġiet sospiża u li l-proċeduri quddiem il-Qorti Amministrattiva Suprema ma kinux ġew konklużi sal-mument li fih l-ittra tal-ħatra ġiet ikkunsinnata lil dik il-persuna?

15. Is-seba’ mħallfin tal-Qorti Suprema jikkunsidraw li deċiżjoni tal-Qorti tal-Ġustizzja hija meħtieġa biex ikunu jistgħu jiddeċiedu dwar il-kwistjoni legali msemmija iktar ’il fuq. Il-konsegwenza tar-risposta tal-Qorti tal-Ġustizzja tista’ tkun li s-sentenzi mogħtija mill-Qorti Suprema magħmula esklużivament minn persuni maħtura f’ċirkustanzi bħal dawn huma meqjusa bħala legalment ineżistenti peress li jkunu nħarġu minn persuna jew minn persuni li ma humiex imħallfin.

16. Il-qorti tar-rinviju sabet li fil-proċedura tal-ħatra li biha A.S. ġie maħtur bħala mħallef tal-Qorti Suprema, kien hemm ksur flagranti u intenzjonat tal-liġijiet Pollakki relatati mal-ħatriet ġudizzjarji.

17. Għaldaqstant, l-Awla Ċivili tal-Qorti Suprema, fil-formazzjoni estiża tagħha ta’ seba’ mħallfin, iddeċidiet li tissospendi l-proċeduri quddiemha u li tagħmel lill-Qorti tal-Ġustizzja d-domanda preliminari segwenti: “L-Artikolu 2, l-Artikolu 6(1) u (3) u t-tieni subparagrafu tal-Artikolu 19(1) TUE, moqrija flimkien mal-Artikolu 47 tal-Karta tad-Drittijiet Fundamentali tal-Unjoni Ewropea u mal-Artikolu 267 TFUE, għandhom jiġu interpretati fis-sens li ma tikkostitwixxix qorti indipendenti u imparzjali stabbilita minn qabel mil-liġi, fis-sens tad-dritt tal-Unjoni, qorti komposta minn imħallef uniku ppreseduta minn persuna maħtura bħala imħallef bi ksur manifest tad-dispożizzjonijiet tal-Istat Membru li jirregolaw il-ħatra tal-imħallfin, minħabba, b’mod partikolari, il-ħatra ta’ din il-persuna li seħħet minkejja rikors ippreżentat preċedentement quddiem il-qorti nazzjonali kompetenti [il-Qorti Amministrattiva Suprema] kontra d-deċiżjoni ta’ organu nazzjonali [il-KNM] li tipproponi l-ħatra tal-persuna kkonċernata għall-funzjonijiet ta’ imħallef, kif ukoll is-sospensjoni tal-eżekuzzjoni ta’ din id-deċiżjoni stabbilita skont id-dritt nazzjonali u minkejja li l-proċeduri quddiem il-qorti nazzjonali kompetenti [il-Qorti Amministrattiva Suprema] kienu għadhom pendenti fid-data tan-notifika tal-att ta’ ħatra?”

II. Analiżi

A. Il-ġurisdizzjoni tal-Qorti tal-Ġustizzja

18. Essenzjalment, l-Uffiċċju tal-Prosekutur isostni li l-Qorti tal-Ġustizzja ma għandhiex ġurisdizzjoni biex tiddeċiedi dwar id-domanda magħmula, peress li l-Unjoni Ewropea ma għandha l-ebda kompetenza fir-rigward tal-modalitajiet tal-proċeduri għall-ħatra ta’ mħallfin, il-validità ta’ dawn il-ħatriet, il-proċeduri għar-rikuża ta’ mħallfin jew għad-determinazzjoni tal-ineżistenza legali potenzjali ta’ deċiżjonijiet tal-qrati nazzjonali. Barra minn hekk, il-Qorti tal-Ġustizzja ma għandhiex is-setgħa li tiddeċiedi dwar jekk ċerta persuna għandhiex jew le l-istatus ta’ mħallef nazzjonali.

19. Madankollu, l-ewwel, huwa biżżejjed li jiġi rrilevat li, “għalkemm l-organizzazzjoni tal-ġustizzja fl-Istati Membri taqa’ fil-kompetenza ta’ dawn tal-aħħar, xorta jibqa’ l-fatt li, fl-eżerċizzju ta’ din il-kompetenza, l-Istati Membri huma meħtieġa josservaw l-obbligi li jirriżultaw, fil-konfront tagħhom, mid-dritt tal-Unjoni u, b’mod partikolari, mit-tieni subparagrafu tal-Artikolu 19(1) TUE” ( 4 ). Dan jista’ jkun il-każ, b’mod partikolari, fir-rigward tar-regoli nazzjonali relatati mal-kundizzjonijiet sostantivi u r-regoli proċedurali li jirregolaw l-adozzjoni ta’ deċiżjonijiet li jaħtru l-imħallfin u, fejn applikabbli, ir-regoli relatati mal-istħarriġ ġudizzjarju applikabbli fil-kuntest ta’ tali proċeduri ta’ ħatra ( 5 ).

20. It-tieni, ir-rikorrent fil-kawża prinċipali (W.Ż.) – li, fil-pożizzjoni tiegħu bħala mħallef, jista’ jiddeċiedi dwar kwistjonijiet relatati mal-applikazzjoni u l-interpretazzjoni tad-dritt tal-Unjoni – qiegħed ifittex direttament il-protezzjoni li tirriżulta mid-dritt tal-Unjoni sa fejn il-miżuri amministrattivi meħuda kontrih (dak li jidher li huwa de facto żgradar) jista’ jkollhom impatt negattiv fuq l-indipendenza tiegħu. L-appell ippreżentat minn W.Ż. – li jfittex il-protezzjoni tal-istatus professjonali tiegħu – għandu hu wkoll jikkonforma mad-dritt tal-Unjoni: b’mod partikolari, mar-rekwiżit li huma biss imħallef jew qorti li jikkonformaw mar-rekwiżiti tal-Artikolu 19 TUE u l-Artikolu 47 tal-Karta li jistgħu jiddeċiedu dwar tali rikors.

21. It-tielet, jibqa’ l-fatt li l-argumenti mressqa mill-Uffiċċju tal-Prosekutur fil-fatt jikkonċernaw il-portata stess tad-dispożizzjonijiet tad-dritt tal-Unjoni diskussi hawn u, għalhekk, jikkonċernaw interpretazzjoni ta’ dawn id-dispożizzjonijiet. Interpretazzjoni ta’ din in-natura taqa’ b’mod ċar fil-ġurisdizzjoni tal-Qorti tal-Ġustizzja skont l-Artikolu 267 TFUE ( 6 ).

B. Ammissibilità tad-domanda preliminari

22. Il-Gvern Pollakk iqajjem numru ta’ argumenti għaliex, fil-fehma tiegħu, id-domanda preliminari hija inammissibbli. Essenzjalment, huwa jsostni li dan huwa l-każ għaliex: (i) id-domanda ma titlobx l-interpretazzjoni tad-dritt tal-Unjoni, iżda sempliċement tfittex li tirriafferma t-teżi tal-qorti tar-rinviju li l-imħallef ikkonċernat ma huwiex indipendenti, imparzjali jew maħtur legalment – fejn dan kollu jeħtieġ b’mod partikolari l-interpretazzjoni tad-dritt nazzjonali u d-determinazzjoni tal-fatti; (ii) riformulazzjoni mill-Qorti tal-Ġustizzja tad-domanda magħmula mill-Qorti Suprema hija impossibbli, peress li d-digriet tar-rinviju jagħmilha ċara li din qiegħda titlob lill-Qorti Ġustizzja tagħti sentenza li tevalwa l-fatti u tiddeċiedi li l-imħallef ikkonċernat ma huwiex qorti stabbilita bil-liġi; (iii) risposta għad-domanda magħmula ma hijiex meħtieġa sabiex il-qorti tar-rinviju tiddeċiedi dwar il-każ fil-kawża prinċipali (b’mod partikolari, l-appell ta’ W.Ż. diġà ġie miċħud bħala inammissibbli mid-digriet ikkontestat u, fi kwalunkwe każ, il-qorti tar-rinviju ma għandha l-ebda kompetenza sabiex tadotta deċiżjoni li tkun tammonta għal telf tal-mandat ta’ imħallef); u (iv) id-dispożizzjonijiet tad-dritt tal-Unjoni msemmija fid-domanda preliminari ma humiex applikabbli għall-każ fil-kawża prinċipali.

23. Minbarra argumenti simili għal dawk tal-Gvern Pollakk kif esposti iktar ’il fuq, l-Uffiċċju tal-Prosekutur isostni wkoll li d-domanda preliminari hija inammissibbli minħabba li: (i) it-talba għall-esklużjoni tal-imħallfin tal-ASSAP inkwistjoni fil-proċeduri prinċipali kellha tiġi ddikjarata inammissibbli skont il-ġurisprudenza nazzjonali; (ii) meta tiddeċiedi dwar rikors bħal dak inkwistjoni f’dan il-każ, intiż kontra riżoluzzjoni tal-KNM, il-Qorti Suprema taġixxi mhux bħala qorti msejħa biex tiddeċiedi dwar tilwima, iżda bħala korp ta’ protezzjoni legali li jintervjeni b’mod astratt; (iii) l-interpretazzjoni mfittxija hawnhekk ma hijiex applikabbli fil-kawża prinċipali peress li – fir-rigward tal-kwistjoni dwar jekk l-imħallef li ta d-digriet ikkontestat huwiex indipendenti u imparzjali u l-bażi legali jew l-ineżistenza eventwali ta’ dan id-digriet – il-Qorti tal-Ġustizzja ma tistax tagħti sentenza li ma tħalli l-ebda dubju dwar is-soluzzjoni fil-kawża prinċipali, iżda tkun qiegħda sempliċement tipprovdi linji gwida legali li fuq il-bażi tagħhom il-qorti nazzjonali jkollha tagħti d-deċiżjoni tagħha, filwaqt li, id-domanda magħmula hija sempliċement ibbażata fuq allegazzjonijiet suġġettivi u mhux issostanzjati li l-proċedura nazzjonali tal-ħatra ġiet miksura; u (iv) ir-raġunament tad-digriet tar-rinviju ma huwiex konformi mal-Artikolu 94 tar-Regoli tal-Proċedura tal-Qorti tal-Ġustizzja, peress li d-dritt nazzjonali ċċitat mill-qorti tar-rinviju huwa selettiv u preġudikat u ma jissostanzjax l-allegat ksur tal-proċedura nazzjonali tal-ħatra.

24. L-ewwel nett, bħala kumment ġenerali, fil-fehma tiegħi, il-Qorti tal-Ġustizzja għandha ġurisdizzjoni b’mod ċar u hija, fil-fatt, l-unika qorti li għandha ġurisdizzjoni sabiex tagħti risposta għal domanda li tistaqsi liema huma l-kriterji li qorti jew tribunal indipendenti għandhom jissodisfaw taħt id-dritt tal-Unjoni ( 7 ) u, sussegwentement, sabiex tiddefinixxi liema konsegwenzi għandhom isegwu għad-deċiżjonijiet meħuda minn persuna jew organu li ma jissodisfax dawk il-kriterji. Għal dawn ir-raġunijiet, domandi bħal dik magħmula għandhom ukoll jiġu ddikjarati bħala ammissibbli.

25. Sussegwentement, kuntrarjament għall-argumenti kollha tal-Gvern Pollakk u tal-Uffiċċju tal-Prosekutur imsemmija iktar ’il fuq, naqbel mal-qorti tar-rinviju, il-Kummissjoni u l-Ombudsman li r-risposta għad-domanda magħmula – jiġifieri jekk l-imħallef ikkonċernat tabilħaqq kellux l-istatus ta’ mħallef li kellu s-setgħa li jadotta d-digriet ikkontestat – hija meħtieġa għall-finijiet tas-soluzzjoni tal-każ fil-kawża prinċipali.

26. Dan huwa hekk għaliex – kuntrarjament għas-sitwazzjoni fil-kawża Miasto Lowicz ( 8 ) – l-interpretazzjoni tat-tieni subparagrafu tal-Artikolu 19(1) TUE ser ikollha impatt dirett fuq id-deċiżjoni tal-qorti tar-rinviju, peress li tippermetti lil dik il-qorti tiddeċiedi l-kwistjoni quddiemha in limine litis u huwa abbażi ta’ din id-deċiżjoni li jiddependi jekk hemmx (jew le) il-ħtieġa li tiġi deċiża t-talba għall-esklużjoni tal-imħallfin tal-ASSAP f’każ fejn id-digriet ikkontestat iwaqqaf b’mod leġittimu l-proċeduri mressqa minn W.Ż. jew jekk, għall-kuntrarju, huwiex neċessarju li jiġi konkluż li d-digriet ikkontestat ma jeżistix fil-liġi u għalhekk li r-rikors u t-talba għall-esklużjoni jkollhom jiġu deċiżi.

27. Kwistjoni bħal din in limine litis tista’ tikkonċerna, b’mod partikolari, aspett proċedurali tal-kawża prinċipali ( 9 ) jew il-kompetenza tal-qorti tar-rinviju li tiddeċiedi dwar dan ir-rikors ( 10 ). F’dan ir-rigward, il-kawża preżenti ma hijiex differenti minn dawk il-kawżi li taw lok għas-sentenza A. K. et, li l-punt 99 tagħha jgħid: “F’dan il-każ, għandu jiġi enfasizzat […] li, permezz tad-domandi preliminari li hija għamlet lill-Qorti tal-Ġustizzja u permezz tal-interpretazzjoni tad-dritt tal-Unjoni li qiegħda titlob f’dawn il-kawżi, il-qorti tar-rinviju ma tixtieqx li tingħata kjarifika dwar il-mertu tat-tilwimiet li għandha quddiemha u li min-naħa tagħhom huma marbuta ma’ kwistjonijiet oħra li jaqgħu taħt id-dritt tal-Unjoni, iżda tixtieq li tingħata kjarifika dwar problema ta’ natura proċedurali li għandha tiddeċiedi in limine litis, sa fejn tikkonċerna l-kompetenza stess ta’ din il-qorti li tieħu konjizzjoni tal-imsemmija tilwimiet”.

28. Tabilħaqq, ir-risposta mogħtija mill-Qorti tal-Ġustizzja ser tippermetti lill-qorti tar-rinviju tiddeċiedi dwar l-istatus tal-persuna maħtura fi ħdan il-Qorti Suprema u l-istatus tal-ASSAP, kif ukoll il-validità tad-digriet ta’ A.S. tat‑8 ta’ Marzu 2019 (dwar l-inammissibbiltà tar-rikors ta’ W.Ż.) u, barra minn hekk, ser tippermetti lill-qorti tar-rinviju tiddeċiedi dwar it-talba għall-esklużjoni tal-imħallfin kollha tal-ASSAP.

29. Barra minn hekk, indipendentement min-natura tal-każ fil-kawża prinċipali, it-tieni subparagrafu tal-Artikolu 19(1) TUE huwa applikabbli f’dan il-każ peress li l-ASSAP hija qorti li – minbarra li tiddeċiedi dwar kwistjonijiet essenzjali li jikkonċernaw ir-rwol tal-Istat taħt l-Istat tad-dritt bħalma huwa l-ivvalidar tar-riżultati tal-elezzjonijiet fil-Polonja – tista’ tissejjaħ biex tiddeċiedi dwar kwistjonijiet li jikkonċernaw l-applikazzjoni jew l-interpretazzjoni tad-dritt tal-Unjoni, mhux l-inqas minħabba l-kompetenza tagħha fl-oqsma tad-dritt tal-kompetizzjoni, leġiżlazzjoni fil-qasam tal-enerġija, telekomunikazzjonijiet, trasport ferrovjarju, u kontroll tal-midja ( 11 ).

C. Sustanza

1. Espost qasir tal-argumenti tal-partijiet

30. W.Ż., l-Uffiċċju tal-Prosekutur, l-Ombudsman, il-Gvern Pollakk kif ukoll il-Kummissjoni Ewropea ippreżentaw osservazzjonijiet quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja.

31. Il-Gvern Pollakk isostni, essenzjalment, li r-risposta għad-domanda magħmula għandha tkun fis-sens li t-tieni subparagrafu tal-Artikolu 19(1) TUE, moqri flimkien mal-Artikolu 2 TUE, għandu jiġi interpretat fis-sens li l-ASSAP hija qorti indipendenti u li l-istatus tal-imħallfin tagħha ma jistax jiġi kkontestat mill-qorti tar-rinviju f’kawża quddiemha. Tassew, (i) ir-riżoluzzjoni kkontestata hija, skont l-Artikolu 44(1d) tal-Liġi dwar il-KNM, issa finali fil-konfront tal-parteċipanti fil-proċedura li kienu proposti, xejn ma jostakola l-ħatra tagħhom u l-Qorti Amministrattiva Suprema ma għandha l-ebda kompetenza sabiex tiddeċiedi dwar din il-parti tar-riżoluzzjoni jew sabiex tissospendi l-eżekuzzjoni tagħha; (ii) id-dispożizzjonijiet li abbażi tagħhom ġiet adita l-Qorti Amministrattiva Suprema ġew iddikjarati antikostituzzjonali permezz tas-sentenza tal‑25 ta’ Marzu 2019 tat-Trybunał Konstytucyjny (il-Qorti Kostituzzjonali, il-Polonja, iktar ’il quddiem il-Qorti Kostituzzjonali”) u l-proċeduri mibdija permezz ta’ dak ir-rikors twaqqfu bit-tħaddim tal-liġi fid-dawl ta’ din is-sentenza u tal-Artikolu 3 tal-Liġi tas‑26 ta’ April 2019; u (iii) il-proċedura għall-ħatra tal-imħallfin tal-ASSAP skont l-Artikolu 179 tal-Kostituzzjoni u l-Liġi dwar il-KNM ma hijiex differenti minn dik fi Stati Membri oħra, li turi rekwiżiti saħansitra iktar stretti minn uħud minn dawk is-sistemi nazzjonali, u ma għandha l-ebda impatt fuq l-indipendenza tal-imħallfin maħtura li fi kwalunkwe każ hija kompletament iggarantita mill-Artikoli 178 sa 181 tal-Kostituzzjoni, li tiggarantixxi ħatra għal perijodu illimitat, impediment ta’ tneħħija, immunità fid-dritt kriminali u remunerazzjoni, filwaqt li teħtieġ li l-imħallfin ikunu, b’mod partikolari, apolitiċi.

32. L-Uffiċċju tal-Prosekutur ma ppreżentax osservazzjonijiet dwar il-mertu tad-domanda preliminari u l-osservazzjonijiet kollha tiegħu jiffokaw fuq il-ġurisdizzjoni tal-Qorti tal-Ġustizzja u fuq l-ammissibbiltà tar-rinviju. Huwa żied li l-proċedura tal-ħatra tal-imħallef ikkonċernat ma kisret l-ebda dispożizzjoni tad-dritt Pollakk u li l-qorti li qiegħda tiddeċiedi dwar il-każ ta’ W.Ż. għandha l-attributi kollha ta’ indipendenza, imparzjalità u oriġini fil-liġi.

33. Essenzjalment W.Ż. jindika l-ġurisprudenza Ástráðsson tal-Qorti Ewrope għad-Drittijiet tal-Bniedem (iktar ’il quddiem il-“QEDB”) u l-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja (is-sentenza A. K. et), li skonthom il-garanziji ta’ indipendenza u imparzjalità li jirriżultaw mit-tieni subparagrafu tal-Artikolu 19(1) TUE u l-Artikolu 47 tal-Karta, moqrija fid-dawl tal-Artikolu 6 tal-KEDB, jeħtieġu l-eżistenza ta’ regoli li jirregolaw il-ħatra ta’ mħallfin, li jipprekludu kull dubju raġonevoli, fl-imħuħ tas-suġġetti tal-liġi, dwar l-impermeabbiltà tal-imħallfin ikkonċernati għall-interessi, b’mod partikolari, dawk tal-poteri leġiżlattivi u eżekuttivi. W.Ż. jargumenta li l-Qorti tal-Ġustizzja ddeċidiet li dawn ir-rekwiżiti ma humiex issodisfatti fejn iċ-ċirkustanzi oġġettivi li fihom ġiet iffurmata qorti, il-karatteristiċi tagħha u l-mezzi li bihom inħatru l-membri tagħha huma kapaċi jwasslu għal nuqqas ta’ dehra ta’ indipendenza jew imparzjalità ta’ dik il-qorti li jista’ jippreġudika l-fiduċja li l-ġustizzja f’soċjetà demokratika għandha tispira f’suġġetti tal-liġi (is-sentenza f’A. K. et). Madankollu, skont W.Ż., la l-KNM u lanqas il-membri tal-ASSAP (li l-KNM ippropona l-ħatra tagħhom lill-President tar-Repubblika) ma jissodisfaw dawn ir-rekwiżiti.

34. Tabilħaqq, mill-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja (is-sentenza A. K. et) jirriżulta li “għalkemm kull wieħed mill-elementi [tal-modifiki tas-sistema ġudizzjarja introdotti reċentement] jista’ ma jkunx is-suġġett ta’ kritika fih innifsu u jista’, f’dan il-każ, ikun kopert mill-kompetenza tal-Istati Membri u mill-għażla magħmula minnhom, meta kkunsidrati flimkien, dawn l-elementi, flimkien maċ-ċirkustanzi li fihom saru dawn l-għażliet, jistgħu, għall-kuntrarju, iwasslu għal dubju dwar l-indipendenza ta’ korp” bħall-ASSAP u l-imħallfin tagħha. Id-diversi kriterji li jirriżultaw minn din il-ġurisprudenza juru li l-KNM il-ġdid involut fil-proċedura ta’ ħatra ta’ mħallfin tal-Qorti Suprema ma joffrix il-garanziji meħtieġa ta’ indipendenza li huma meħtieġa sabiex jiġi żgurat li l-ASSAP tal-Qorti Suprema, maħluqa ex nihilo, u l-membri tagħha jistgħu jiġu kkunsidrati li huma indipendenti u imparzjali kif meħtieġ mid-dritt tal-Unjoni.

35. L-Ombudsman u W.Ż. essenzjalment isostnu, li, fid-dawl tal-fatt li l-imħallef ikkonċernat inħatar bi ksur flagranti tad-dritt nazzjonali u tal-prinċipju ta’ protezzjoni ġudizzjarja effettiva u peress li la jikkostitwixxi qorti jew tribunal stabbilit bil-liġi u lanqas qorti indipendenti u imparzjali skont it-tieni subparagrafu tal-Artikolu 19(1) TUE, moqri flimkien mal-Artikolu 47 tal-Karta, dak l-imħallef ma setax jiddeċiedi dwar rikors fl-ambitu tad-dritt tal-Unjoni bħal dak inkwistjoni fil-kawża prinċipali. Barra minn hekk, f’tali każ, kwalunkwe dispożizzjoni jew prattika nazzjonali (kemm jekk leġiżlattiva, amministrattiva jew ġudizzjarja) hija inkompatibbli mar-rekwiżiti inerenti tad-dritt tal-Unjoni jekk tnaqqas l-effettività sħiħa tad-dritt tal-Unjoni billi tirrifjuta lill-imħallef kompetenti meta japplika d-dritt tal-Unjoni s-setgħa li jagħmel (fil-mument ta’ dik l-applikazzjoni) dak kollu li hu meħtieġ sabiex ma jiġux applikati d-dispożizzjonijiet nazzjonali li jostakolaw l-effettività sħiħa tad-dispożizzjonijiet tad-dritt tal-Unjoni li huma direttament applikabbli (bħat-tieni subparagrafu tal-Artikolu 19(1) TUE u l-Artikolu 47 tal-Karta), mingħajr il-ħtieġa li jitlob jew jistenna r-revoka minn qabel tal-att ikkonċernat bil-mezz leġiżlattiv jew kwalunkwe proċedura kostituzzjonali oħra ( 12 ).

36. Il-Kummissjoni essenzjalment issostni, li l-ewwel parti tad-domanda magħmula għandha tingħata risposta fin-negattiv. Għall-kuntrarju, hija ssostni li t-tieni parti titlob risposta affermattiva.

2. Evalwazzjoni

a) Introduzzjoni: il-qorti tar-rinviju diġà stabbilixxiet li fil-każ preżenti kien hemm ksur flagranti u intenzjonat tal-liġijiet Pollakki relatati mal-ħatriet ġudizzjarji

37. Permezz tad-domanda tagħha, li tirrigwarda l-Artikolu 2 TUE u t-tieni subparagrafu tal-Artikolu 19(1) TUE u l-Artikolu 47 tal-Karta, l-Awla Ċivili tal-Qorti Suprema tistaqsi lill-Qorti tal-Ġustizzja jekk dawn id-dispożizzjonijiet tad-dritt tal-Unjoni jipprekludux sitwazzjoni fejn il-President tar-Repubblika jaħtar persuna għall-pożizzjoni ta’ mħallef tal-Qorti Suprema, fl-ASSAP maħluqa ex novo u fejn: (i) ir-riżoluzzjoni tal-KNM li tipproponi l-ħatra tal-imħallef ikkonċernat għal dik il-pożizzjoni tifforma s-suġġett ta’ rikors pendenti quddiem il-Qorti Amministrattiva Suprema (l-ewwel parti tad-domanda preliminari); u (ii) il-Qorti Amministrattiva Suprema, matul dan ir-rikors, issospendiet l-eżekuzzjoni ta’ din ir-riżoluzzjoni (it-tieni parti).

38. Id-domanda magħmula għandha tiġi eżaminata b’mod partikolari billi jiġu kkunsidrati l-kawżi magħquda li ġejjin quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja: (i) Kawża C‑824/18 (ara l-konklużjonijiet tiegħi tas‑17 ta’ Diċembru 2020 u s-sentenza tal-Qorti tal-Ġustizzja tat‑2 ta’ Marzu 2021 ( 13 )), li fiha l-Qorti Amministrattiva Suprema qiegħdet f’dubju l-indipendenza tal-qrati nazzjonali bħala qrati tal-Unjoni fil-kuntest tal-istħarriġ ġudizzjarju ta’ rikors kontra riżoluzzjoni tal-KNM li tipproponi lill-President tar-Repubblika kandidati għall-ħatra bħala mħallfin tal-Qorti Suprema; (ii) Kawża C‑508/19 (li għadha pendenti, ara l-konklużjonijiet paralleli u separati tiegħi f’dan il-każ mogħtija wkoll illum, l‑14 ta’ April 2021), imressqa lill-Qorti tal-Ġustizzja mill-Qorti Suprema fejn fost il-problemi legali inkwistjoni hemm il-ħatra manifestament illegali ta’ mħallef li ddeċieda dwar l-interpretazzjoni u l-applikazzjoni tad-dritt tal-Unjoni u l-effetti ta’ tali ħatra fuq id-deċiżjonijiet mogħtija minn tali mħallef; u (iii) Kawża C‑791/19 (li għadha pendenti, ara l-konklużjonijiet tiegħi f’din il-kawża li għandhom jingħataw fis‑6 ta’ Mejju 2021, fejn ser nittratta wkoll il-kwistjoni dwar id-dritt għal qorti stabbilita bil-liġi bħala parti mill-garanziji taħt it-tieni subparagrafu tal-Artikolu 19(1) TUE).

39. Il-qorti tar-rinviju diġà stabbilixxiet li fil-proċedura tal-ħatra li biha A.S. ġie maħtur bħala mħallef tal-Qorti Suprema kien hemm ksur flagranti u intenzjonat tal-liġijiet Pollakki relatati mal-ħatriet ġudizzjarji.

40. Dan il-ksur kien primarjament jikkonsisti fil-fatt li A.S. ġie maħtur bħala mħallef tal-Qorti Suprema mill-President tar-Repubblika minkejja l-fatt li qabel, partijiet oħra għall-proċedura tal-ħatra kienu appellaw quddiem il-Qorti Amministrattiva Suprema kontra r-Riżoluzzjoni tal-KNM Nru 331/2018, li kienet tinkludi l-ħatra tiegħu, u l-proċeduri quddiem il-Qorti Amministrattiva Suprema kienu għadhom ma ġewx konklużi qabel l-għoti tal-ittra tal-ħatra tiegħu.

41. Il-qorti tar-rinviju, skont l-Artikolu 179 tal-Kostituzzjoni, l-imħallfin fil-Polonja huma maħtura għal perijodu indefinit mill-President tar-Repubblika fuq mozzjoni tal-KNM. Dawk iż-żewġ organi komplementari għandhom bżonn jaħdmu flimkien f’termini kronoloġiċi. Il-mozzjoni tal-KNM hija biss opinjoni, iżda tagħti lok għal ċerti setgħat – huwa biss wara li tkun ġiet sottomessa lill-President tar-Repubblika li l-kompetenza ta’ dan tal-aħħar li jaħtar il-persuna inkluża fil-mozzjoni għall-pożizzjoni ta’ mħallef tippreżenta ruħha.

42. Il-mozzjoni għall-ħatra ta’ persuna bħala mħallef imressqa mill-KNM lill-President tar-Repubblika hija preċeduta minn proċeduri ta’ ħatra, li huma rregolati bil-leġiżlazzjoni b’konformità mar-rekwiżiti kostituzzjonali. Sabiex jiġi żgurat li d-drittijiet tal-kandidati li jipparteċipaw fi proċeduri ta’ ħatra huma protetti, inkluż id-dritt tagħhom ta’ aċċess għas-servizz pubbliku fuq termini ugwali (Artikolu 60 tal-Kostituzzjoni) u d-dritt tagħhom ta’ aċċess għal qorti f’kull każ individwali (Artikoli 45(1) u 77(2) tal-Kostituzzjoni), huwa previst stħarriġ ġudizzjarju dwar jekk ir-riżoluzzjonijiet tal-KNM dwar mozzjonijiet lill-President tar-Repubblika għall-ħatra fil-pożizzjoni ta’ mħallef jikkonformawx mal-liġi (Artikolu 44 tal-Liġi fuq il-KNM). Fir-rigward tal-kandidati li japplikaw biex isiru mħallfin tal-Qorti Suprema, dan l-istħarriġ ġudizzjarju ġie fdat lill-Qorti Amministrattiva Suprema– li għandha tieħu inkunsiderazzjoni r-risposti tal-Qorti tal-Ġustizzja għad-domandi preliminari tagħha fil-Kawża C‑824/18 ( 14 ) u tiddeċiedi dwar il-kompatibbiltà ta’ dawn id-dispożizzjonijiet nazzjonali (l-Artikolu 44(1b) u (4) tal-Liġi dwar il-KNM) mad-dritt tal-Unjoni u tiżgura li l-liġi nazzjonali tiġi interpretata f’konformità mad-dritt tal-Unjoni.

43. It-tieni, f’sitwazzjoni fejn, qabel l-għoti tal-ittra tal-ħatra ta’ persuna bħala mħallef tal-Qorti Suprema, ir-riżoluzzjoni li fiha l-mozzjoni biex tinħatar dik il-persuna ġiet appellata quddiem il-Qorti Amministrattiva Suprema, l-istatus legali tar-riżoluzzjoni jsir dipendenti fuq is-sentenza ta’ dik il-qorti. Fejn l-appell jintlaqa’, jista’ sussegwentement jinstab li hemm prerekwiżit għall-ħatra ta’ dak l-imħallef nieqes. Għalhekk, sakemm il-proċeduri quddiem il-Qorti Amministrattiva Suprema jiġu konklużi, il-President tar-Repubblika ma jistax juża l-prerogattiva tiegħu biex jaħtar persuna bħala mħallef minħabba n-nuqqas ta’ bażi stabbli li fuqha jistrieħ l-eżerċizzju ta’ dik il-prerogattiva.

44. Il-ksur tal-liġi Pollakka dwar il-ħatra ta’ mħallfin f’dan il-każ seħħ f’kuntest fejn kienu ġew introdotti iktar miżuri li intiżi li jipprevjenu stħarriġ ġudizzjarju effettiv tar-riżoluzzjonijiet tal-KNM li kienu jipproponu ħatriet għall-pożizzjoni ta’ mħallef tal-Qorti Suprema ( 15 ).

45. F’dan ir-rigward, il-qorti tar-rinviju tirrileva li, apparti l-kwistjonijiet eżaminati f’dan il-każ, hemm irregolaritajiet oħra relatati mal-ħatra inkwistjoni fil-kawża prinċipali, bħall-fatt li l-membri tal-KNM li huma mħallfin ġew innominati mis-Sejm (il-Kamra l-Baxxa tal-Parlament Pollakk) u mhux, kif kien il-każ fil-passat, innominati minn sħabhom. Barra minn hekk, ġew innominati permezz ta’ tqassir tat-tul tal-mandat tal-KNM preċedenti, minkejja l-fatt li dak it-tul huwa ggarantit fil-Kostituzzjoni. Dawn il-kwistjonijiet ġew indirizzati fis-sentenza A. K. et.

b) A.S. jikkostitwixxi tribunal stabbilit bil-liġi?

46. L-ewwel nett, fir-rigward tal-Artikolu 47 tal-Karta bħala dispożizzjoni awtonoma f’każ, kif jirriżulta mill-ewwel paragrafu ta’ din id-dispożizzjoni, il-persuna li tinvoka dan id-dritt qiegħda sserraħ fuq drittijiet jew libertajiet iggarantiti mid-dritt tal-Unjoni ( 16 ).

47. Madankollu, mill-informazzjoni fid-deċiżjoni tar-rinviju ma jirriżultax li t-tilwima fil-kawża prinċipali tikkonċerna r-rikonoxximent ta’ dritt mogħti lir-rikorrenti fil-kawża prinċipali taħt dispożizzjoni tad-dritt tal-Unjoni. Minn dan isegwi li l-Artikolu 47 tal-Karta ma huwiex applikabbli f’dan il-każ.

48. Sussegwentement, kif indikat mill-Ombudsman, il-proċedura nazzjonali li wasslet sabiex issir id-domanda preliminari tikkonċerna ndħil fil-karriera professjonali ta’ mħallef nazzjonali li jwettaq il-funzjonijiet tiegħu f’qorti li tifforma parti mis-sistema ta’ qrati ordinarji Pollakki. Dak l-imħallef jista’, għalhekk, jintalab jiddeċiedi dwar kwistjonijiet ta’ applikazzjoni jew interpretazzjoni tad-dritt tal-Unjoni u huwa wkoll “qorti” fis-sens tal-Artikolu 267 TFUE, u jifforma parti mis-sistema Pollakka ta’ rimedji ġudizzjarji “fl-oqsma koperti mid-dritt ta’ l-Unjoni” skont it-tieni subparagrafu tal-Artikolu 19(1) TUE. Madankollu, din id-dispożizzjoni tobbliga lill-Istat Membru kkonċernat jiggarantixxi li tali mħallef jissodisfa r-rekwiżiti inerenti fil-protezzjoni ġudizzjarja effettiva u, b’mod partikolari, ir-rekwiżit ta’ indipendenza u imparzjalità. Dan jeħtieġ li W.Ż. ikun protett kontra trasferimenti, li għandhom, bħat-tkeċċijiet, ikunu suġġetti għal garanziji li huma suffiċjenti sabiex jiġi eskluż kwalunkwe dubju raġonevoli, fl-imħuħ tas-suġġetti tal-liġi dwar l-impermeabbiltà tal-imħallfin ikkonċernati għal fatturi esterni.

49. Minħabba li W.Ż. jaqa’ taħt l-ambitu tal-protezzjoni mogħtija fit-tieni subparagrafu tal-Artikolu 19(1) TUE, moqri fid-dawl tal-Artikolu 47 tal-Karta, huwa għandu dritt taħt dawn id-dispożizzjonijiet – li jirriżultaw direttament mid-dritt tal-Unjoni ( 17 ) – għal protezzjoni ġudizzjarja effettiva li jimplika li r-rikors tiegħu għandu jiġi eżaminat minn organu li għandu l-istatus ta’ “qorti jew tribunal” kif iddefinit mid-dritt tal-Unjoni, jiġifieri, li huwa organu li huwa indipendenti, imparzjali u stabbilit bil-liġi ( 18 ). F’dan il-każ, peress li l-KNM ma huwiex qorti jew tribunal, l-uniku organu ġudizzjarju li jista’ josserva r-rekwiżiti ta’ hawn fuq huwa l-Qorti Suprema bħala l-unika u l-aħħar istanza ġudizzjarja msejħa biex tivverifika jekk l-indħil fl-istatus professjonali ta’ W.Ż. idgħajjifx il-garanziji li huwa għandu taħt dawn l-istess dispożizzjonijiet moqrija flimkien mal-Artikolu 6 tal-KEDB, li teħtieġ li tiġi riżolta l-kwistjoni dwar jekk l-imħallef ikkonċernat (A.S.) issodisfax dawn ir-rekwiżiti.

1) L-ewwel parti tad-domanda preliminari: Ħatra ta’ mħallfin qabel ma l-Qorti Amministrattiva Suprema tat deċiżjoni fir-rikors pendenti li tattakka r-riżoluzzjoni KNM inkwistjoni.

50. Il-punt fundamentali hawnhekk huwa jekk il-fatt li kien għaddej stħarriġ ġudizzjarju tar-riżoluzzjonijiet tal-KNM (adottati matul il-proċedura tal-ħatra tal-Qorti Suprema) għandux (jew għandux ikollu) effett sospensiv.

51. Il-Kummissjoni ssostni li jidher li l-Artikolu 184 tal-Kostituzzjoni jipprovdi li l-Qorti Amministrattiva Suprema teżerċita stħarriġ ġudizzjarju fil-limiti stabbiliti mil-liġi u jidher li mill-Artikolu 44(1b) u (4) tal-Liġi dwar il-KNM jirriżulta li rikors kontra riżoluzzjoni tal-KNM ma għandux effett sospensiv fir-rigward tal-parti ta’ din ir-riżoluzzjoni li tipproponi l-ħatra ta’ persuna għall-pożizzjoni ta’ mħallef tal-Qorti Suprema.

52. Madankollu, inqis li l-evalwazzjoni tal-Kummissjoni tal-ewwel parti tad-domanda preliminari hija speċjuża, b’mod partikolari minħabba l-kuntest ġenerali preżenti fil-Polonja. Tabilħaqq, kif argumentajt fil-konklużjonijiet tiegħi f’A.B. et u kif sadanittant il-Qorti tal-Ġustizzja kkonfermat fis-sentenza tagħha f’din il-kawża ( 19 ), appell bħal dak ippreżentat quddiem il-Qorti Amministrattiva Suprema fuq il-bażi tal-Artikolu44(1a) sa (4) tal-Liġi dwar il-KNM huwa nieqes minn kwalunkwe effettività reali u joffri biss id-dehra ta’ rimedju ġudizzjarju.

53. Dan huwa hekk, b’mod partikolari, minħabba d-dispożizzjonijiet tal-Artikolu 44(1b) u (4) tal-Liġi dwar il-KNM, li minnu jirriżulta, essenzjalment, li, minkejja l-preżentata ta’ appell bħal dan minn kandidat li ma tressaqx għall-ħatra mill-KNM, ir-riżoluzzjonijiet tal-KNM dejjem ser ikunu finali fir-rigward tad-deċiżjoni li tinsab f’dawn ir-riżoluzzjonijiet li jressqu kandidati għall-ħatra, peress li dawn il-kandidati huma mbagħad suġġetti – kif kien il-każ hawn – li jinħatru mill-President tar-Repubblika għall-pożizzjonijiet ikkonċernati mingħajr ma jistenna r-riżultat ta’ dan l-appell. F’dawn iċ-ċirkustanzi, huwa ċar li kull annullament tad-deċiżjoni li tinsab f’tali riżoluzzjoni li ma jitressaqx applikant għall-ħatra fit-tmiem tal-proċedura mibdija minnu jew minnha xorta ma jkollha l-ebda effett reali fuq is-sitwazzjoni tiegħu jew tagħha fir-rigward tal-pożizzjoni li għaliha kien jaspira u li b’hekk tkun diġà ġiet mimlija fuq il-bażi ta’ din ir-riżoluzzjoni.

54. Kif tispjega l-Qorti tal-Ġustizzja fil-punti 159 sa 164 tas-sentenza A.B. et, għandu jittieħed kont ta’ dan li ġej: (i) id-dispożizzjonijiet nazzjonali inkwistjoni fil-kawżi prinċipali mmodifikaw b’mod kunsiderevoli l-istat tad-dritt nazzjonali fis-seħħ preċedentement; (ii) l-effett tagħhom huwa li jeqirdu l-effettività tal-istħarriġ ġudizzjarju li sa dak iż-żmien kien jirriżulta mil-leġiżlazzjoni nazzjonali; (iii) dawn id-dispożizzjonijiet naqqsu l-intensità tal-istħarriġ ġudizzjarju tar-riżoluzzjonijiet tal-KNM li kienu jeżistu qabel; (iv) ir-restrizzjonijiet introdotti fl-Artikolu 44(1b) sa (4) tal-Liġi dwar il-KNM jikkonċernaw biss l-appelli ppreżentati kontra riżoluzzjonijiet tal-KNM dwar preżentazzjonijiet ta’ kandidaturi għal pożizzjonijiet ta’ mħallef tal-Qorti Suprema; (v) l-elementi kuntestwali marbuta mar-riformi l-oħra kollha li reċentement affettwaw il-Qorti Suprema u l-KNM (ara l-punti 130 sa 135 tas-sentenza A.B. et) għandhom ukoll jittieħdu inkunsiderazzjoni; u (vi) id-dispożizzjonijiet tal-Artikolu 44(1b) u (4) tal-Liġi dwar il-KNM, ġew introdotti bil-Liġi tal‑20 ta’ Lulju 2018 li temenda l-Liġi dwar l-organizzazzjoni tal-qrati ordinarji u ċerti liġijiet oħra u daħlet fis-seħħ fis‑27 ta’ Lulju 2018, jiġifieri ftit żmien qabel ma l-KNM fil-formazzjoni l-ġdida tiegħu ntalab jiddeċiedi dwar il-kandidaturi ppreżentati sabiex jimtlew diversi pożizzjonijiet ta’ mħallef tal-Qorti Suprema ddikjarati vakanti jew maħluqa b’mod ġdid b’konsegwenza tad-dħul fis-seħħ tal-Liġi l-Ġdida dwar il-Qorti Suprema u, b’mod partikolari, dwar il-kandidaturi tar-rikorrenti fil-kawżi A.B. et.

55. Barra minn hekk, bħala riżultat ta’ emendi leġiżlattivi ulterjuri, mit‑23 ta’ Mejju 2019 il-possibbiltà ta’ appell kontra r-riżoluzzjonijiet tal-KNM f’każijiet individwali li jikkonċernaw il-ħatra għall-pożizzjoni ta’ mħallef tal-Qorti Suprema kienet kompletament eskluża. Hawnhekk, biżżejjed jiġi rrilevat li dan ukoll ġie miċħud fil-konklużjonijiet tiegħi u fis-sentenza A.B. et (fis-sens li emendi suċċessivi għal-Liġi dwar il-KNM li għandhom l-effett li jneħħu stħarriġ ġudizzjarju effettiv tad-deċiżjonijiet ta’ dan il-kunsill li jipproponu lill-President tar-Repubblika kandidati għall-kariga ta’ mħallef fil-Qorti Suprema jistgħu jiksru d-dritt tal-Unjoni; ara l-analiżi sottostanti għar-risposta għat-tielet domanda preliminari f’dik il-kawża, b’mod partikolari l-punti 108 et seq. ta’ din is-sentenza).

56. Minn dak li ntqal isegwi li – filwaqt li hija l-qorti tar-rinviju li għandha tagħmel l-evalwazzjoni tagħha – fil-fehma tiegħi l-impatt retrogradu tad-dispożizzjonijiet nazzjonali kkonċernati fuq l-effettività tar-rimedju ġudizzjarju disponibbli kontra r-riżoluzzjonijiet tal-KNM li jipproponu l-ħatra ta’ mħallfin fil-Qorti Suprema jikser it-tieni subparagrafu tal-Artikolu 19(1) TUE.

57. Fl-evalwazzjoni tagħha l-qorti nazzjonali għandha tieħu inkunsiderazzjoni l-gwida pprovduta hawnhekk u fis-sentenza A.B. et u kwalunkwe ċirkustanza rilevanti oħra li tista’ ssir taf bihom, waqt li tqis, fejn xieraq, ir-raġunijiet u l-għanijiet speċifiċi allegati quddiemha sabiex tiġġustifika l-miżuri kkonċernati. Barra minn hekk, il-qorti għandha tevalwa jekk id-dispożizzjonijiet nazzjonali bħal dawk li jinsabu fl-Artikolu 44(1a) sa (4) tal-Liġi dwar il-KNM, humiex tali li joħolqu dubji leġittimi, fl-imħuħ tas-suġġetti tal-liġi, dwar l-impermeabbiltà tal-imħallfin maħtura abbażi tar-riżoluzzjonijiet tal-KNM għal fatturi esterni u, b’mod partikolari, għall-influwenza diretta jew indiretta tal-leġiżlatur u l-eżekuttiv Pollakk, u dwar in-newtralità tagħhom fir-rigward ta’ kwalunkwe interess quddiemhom u, b’hekk, jistgħu jwasslu biex dawk l-imħallfin ma jitqisux bħala indipendenti jew imparzjali bil-konsegwenza li tiġi mminata l-fiduċja li l-ġustizzja f’soċjetà demokratika rregolata mill-Istat tad-dritt għandha tispira f’suġġetti tal-liġi.

58. Tabilħaqq, fil-kuntest ġenerali preżenti fil-Polonja, it-tieni subparagrafu tal-Artikolu 19(1) TUE jirrikjedi li d-deċiżjonijiet adottati matul il-proċedura tal-ħatra għall-imħallfin fil-Qorti Suprema jkunu suġġetti għal stħarriġ ġudizzjarju b’effett sospensiv.

59. Fil-fatt, fis-sentenza tagħha tas‑27 ta’ Mejju 2008 (Kawża SK 57/06) il-Qorti Kostituzzjonali ddeċidiet li “il-limitazzjoni tal-aċċess għal stħarriġ ġudizzjarju tar-riżoluzzjonijiet tal-KNM biex ma jipproponix lill-President tar-Repubblika […] kandidatura għall-pożizzjoni ta’ mħallef hija antikostituzzjonali”.

60. Kif ġustament issottometta l-Ombudsman, skont it-tieni subparagrafu tal-Artikolu 19(1) TUE u l-Artikolu 47 tal-Karta, il-proċess tal-ħatra ma għandux joħloq dubji raġonevoli, fl-imħuħ tas-suġġetti tal-liġi, dwar l-impermeabbiltà tal-imħallfin ikkonċernati għal fatturi esterni, ladarba l-partijiet interessati jinħatru bħala mħallfin. Għalhekk, minħabba r-rwol ewlieni tal-KNM fil-proċess ta’ ħatra ġudizzjarja u l-assenza ta’ reviżjoni legali tad-deċiżjonijiet tal-President tar-Repubblika li jaħtar imħallef, huwa meħtieġ li jkun jeżisti stħarriġ ġudizzjarju effettiv għall-kandidati ġudizzjarji. Dan huwa partikolarment il-każ fejn, bħal f’dan il-każ, l-Istat, permezz tal-kondotta tiegħu, qiegħed jindaħal fil-proċess tal-ħatra ta’ mħallfin b’mod li jirriskja li jikkomprometti l-indipendenza futura ta’ dawn l-imħallfin. L-istħarriġ legali meħtieġ għandu: (a) iseħħ qabel il-ħatra, peress li l-imħallef huwa mbgħad protett a posteriori mill-prinċipju ta’ impediment ta’ tneħħija; (b) ikopri mill-inqas eżerċizzju ultra vires jew mhux xieraq ta’ awtorità, żball ta’ liġi jew żball manifest ta’ evalwazzjoni; u (ċ) jippermetti l-kjarifika tal-aspetti kollha tal-proċedura tal-ħatra, inklużi r-rekwiżiti taħt id-dritt tal-Unjoni, jekk xieraq, billi jsiru domandi lill-Qorti tal-Ġustizzja b’mod partikolari dwar ir-rekwiżiti li jirriżultaw mill-prinċipju ta’ protezzjoni ġudizzjarja effettiva ( 20 ).

61. Kif stabbilixxiet il-qorti tar-rinviju fid-digriet tar-rinviju, kien hemm ksur doppju tal-Artikolu 179 tal-Kostituzzjoni. L-ewwel nett, il-President tar-Repubblika ħatar lil A.S. f’ċirkustanzi li fihom l-istatus legali tar-Riżoluzzjoni tal-KNM Nru 331/2018, li kienet tinkludi l-mozzjoni għall-ħatra tiegħu, ma kienx permanenti (il-punt 24 et seq. tad-digriet tar-rinviju). Barra minn hekk, fil-fehma tal-qorti tar-rinviju, kien hemm ukoll ksur tal-prinċipju tas-separazzjoni u l-ibbilanċjar tal-poteri u tal-prinċipju tal-legalità. Minħabba l-istatus kostituzzjonali tal-Qorti Amministrattiva Suprema bħala organu ġudizzjarju, il-fatt li ngħata l-kompetenza statutorja biex jirrevedi – f’dan il-każ – il-konformità tar-riżoluzzjonijiet tal-KNM mal-liġi, u minħabba l-ħtieġa li jiġi osservat ir-riżultat futur tal-proċeduri quddiem din il-qorti, il-President tar-Repubblika ma setax jeżerċita l-prerogattiva tiegħu li jaħtar persuna bħala mħallef tal-Qorti Suprema qabel il-konklużjoni tal-proċeduri quddiem din il-qorti.

62. Kif isegwi mid-digriet tar-rinviju – u dan ġie kkonfermat ukoll mit-tliet kmamar magħquda tal-Qorti Suprema fir-riżoluzzjoni tat‑23 ta’ Jannar 2020 ( 21 ) (punt 35, paġna 45) – ir-riżoluzzjonijiet tal-KNM ma kinux definittivi fis-sens li kien hemm proċeduri ta’ appell mibdija li setgħu jwasslu għall-annullament tagħhom. Tali riżoluzzjonijiet ma pprovdew l-ebda bażi għal mozzjoni li l-President tar-Repubblika jaħtar il-persuni kkonċernati għal pożizzjonijiet ġudizzjarji vakanti. Peress li r-riżoluzzjonijiet kienu suġġetti għal appell, il-pożizzjonijiet ġudizzjarji vakanti ma mtlewx skont il-liġi.

63. Konsegwentement, l-att tal-ħatra bħala mħallef tal-Qorti Suprema adottat mill-President tar-Repubblika qabel ma l-Qorti Amministrattiva Suprema ddeċidiet definittivament dwar ir-rikors ippreżentat kontra r-Riżoluzzjoni Nru 331/2018 tal-KNM jikkostitwixxi ksur flagranti tar-regoli nazzjonali li jirregolaw proċedura għall-ħatra ta’ mħallfin fil-Qorti Suprema, meta dawn ir-regoli interpretati f’konformità mad-dritt tal-Unjoni applikabbli (b’mod partikolari, it-tieni subparagrafu tal-Artikolu 19(1) TUE).

2) It-tieni parti tad-domanda preliminari: Adozzjoni tal-att tal-ħatra fil-kariga ta’ mħallef tal-Qorti Suprema minkejja d-digriet tal-Qorti Amministrattiva Suprema li jissospendi l-eżekuzzjoni tar-riżoluzzjoni tal-KNM li tipproponi l-ħatra ta’ kandidati

64. Hija l-qorti tar-rinviju li għandha tivvaluta wkoll dan il-punt dwar il-bażi tal-elementi rilevanti kollha, imma fil-fehma tiegħi l-irregolarità mwettqa waqt il-ħatra tal-imħallef uniku tal-ASSAP ( 22 ) (Imħallef A.S.) tinbet a fortiori mill-fatt li nħatar fi ħdan il-Qorti Suprema u fi ħdan din l-awla minkejja d-deċiżjoni tal-Qorti Amministrattiva Suprema li tordna li l-eżekuzzjoni tar-riżoluzzjoni KNM inkwistjoni tiġi sospiża.

65. Għalhekk, naqbel mal-qorti tar-rinviju kif ukoll ma’ W.Ż., l-Ombudsman u l-Kummissjoni li l-ksur volontarju u intenzjonat mill-fergħa eżekuttiva ta’ deċiżjoni ġudizzjarja, b’mod partikolari deċiżjoni tal-Qorti Amministrattiva Suprema li tordna miżuri provviżorji (jiġifieri, d-digriet tas‑27 ta’ Settembru 2018) ‑ manifestament bil-għan li jiġi żgurat li l-gvern ikollu influwenza fuq il-ħatriet ġudizzjarji – juri nuqqas ta’ osservanza tal-prinċipju tal-Istat tad-dritt u jikkostitwixxi minnu nnifsu ksur mill-fergħa eżekuttiva ta’ “regoli fundamentali li jagħmlu parti integrali tal-istabbiliment u tal-funzjonament ta’ din is-sistema ġudizzjarja” fis-sens tal-punt 75 tas-sentenza tas‑26 ta’ Marzu 2020, Eżami mill-ġdid tas-sentenzi tal-Qorti Ġenerali tal-Unjoni Ewropea Simpson u HG vs Il‑Kunsill u Il‑Kummissjoni (C‑542/18 RX-II u C‑543/18 RX-II, EU:C:2020:232) (iktar ’il quddiem is-“sentenza Simpson u HG”).

66. Il-miżuri provviżorji inkwistjoni jfittxu li jippreservaw l-effett sħiħ tad-digriet tal-Qorti Amministrattiva Suprema f’sitwazzjoni fejn din il-qorti tilqa’ r-rikors li jikkontesta r-riżoluzzjoni tal-KNM inkwistjoni u tannulla din tal-aħħar kif mitlub mir-rikorrent.

67. Huwa ċar li l-ordni ta’ miżuri provviżorji kienet deċiżjoni definittiva legalment vinkolanti.

68. Minn dan isegwi li hija l-qorti tar-rinviju li għandha tevalwa, b’riferiment għall-punt 75 tas-sentenza Simpson u HG, jekk il-ħatra tal-imħallef uniku tal-ASSAP (Imħallef A.S.) tikkostitwixxix irregolarità li toħloq riskju reali li l-fergħat oħra tal-Istat, b’mod partikolari l-eżekuttiv, ikunu jistgħu jeżerċitaw diskrezzjoni indebita li ddgħajjef l-integrità tar-riżultat tal-proċess tal-ħatra u b’hekk jinħoloq dubju raġonevoli fl-imħuħ tal-individwi dwar l-indipendenza u l-imparzjalità tal-imħallef ikkonċernat.

69. Ir-rekwiżit li tribunal għandu jiġi stabbilit bil-liġi jfittex li jiżgura li l-organizzazzjoni tas-sistema ġudizzjarja tkun ibbażata fuq regoli li joħorġu mill-fergħa leġiżlattiva u għalhekk la tkun dipendenti fuq id-diskrezzjoni tal-fergħa eżekuttiva u lanqas fuq dik tal-awtoritajiet ġudizzjarji nfushom.

70. Id-dritt għal protezzjoni ġudizzjarja effettiva taħt it-tieni subparagrafu tal-Artikolu 19(1) TUE u l-Artikolu 47 tal-Karta jinkludi d-dritt għal tribunal stabbilit bil-liġi u l-ambitu ta’ dawn id-dispożizzjonijiet u ta’ dan il-kunċett għandu jiġi stabbilit billi tittieħed inkunsiderazzjoni l-ġurisprudenza tal-QEDB dwar l-Artikoli 6(1) u 13 KEDB.

71. Mill-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja jirriżulta li “il-garanziji ta’ indipendenza u ta’ imparzjalità jirrikjedu l-eżistenza ta’ regoli, b’mod partikolari fir-rigward tal-kompożizzjoni tal-istanza, tal-ħatra, tat-tul tal-kariga kif ukoll tal-kawżi ta’ astensjoni, ta’ rikuża u ta’ revoka tal-membri tagħha, li jippermettu li jiġi eskluż kull dubju leġittimu, f’moħħ l-individwi, fir-rigward tal-impermeabbiltà tal-imsemmija istanza fir-rigward ta’ elementi esterni u fir-rigward tan-newtralità tagħha fil-konfront tal-interessi inkwistjoni” ( 23 ).

72. Il-Qorti tal-Ġustizzja għamlitha ċara wkoll li “mill-ispjegazzjonijiet relattivi għall-Artikolu 47 tal-Karta li, skont it-tielet subparagrafu tal-Artikolu 6(1) TUE u l-Artikolu 52(7) tal-Karta, għandhom jittieħdu inkunsiderazzjoni għall-interpretazzjoni ta’ din tal-aħħar, jirriżulta li l-ewwel u t-tieni paragrafu tal-Artikolu 47 jikkorrispondu għall-Artikolu 6(1) u għall-Artikolu 13 tal-[KEDB]” ( 24 ).

73. L-Artikolu 52(3) tal-Karta jiddikjara li, sa fejn fih drittijiet li jikkorrispondu għal drittijiet iggarantiti mill-KEDB, it-tifsira u l-portata ta’ dawn id-drittijiet għandhom ikunu l-istess bħal dawk stabbiliti minn din il-konvenzjoni.

74. Skont l-Artikolu 6(1) tal-KEDB, “qorti jew tribunal għandhom dejjem ikunu ‘stabbiliti bil-liġi’” ( 25 ).

75. Kif indikat mill-QEDB, “‘liġi’, fis-sens tal-Artikolu 6(1) tal-Konvenzjoni, tinkludi mhux biss leġislazzjoni li tipprovdi għall-istabbiliment u l-kompetenza ta’ organi ġudizzjarji, iżda wkoll kwalunkwe dispożizzjoni oħra tal-liġi domestika li, jekk tinkiser, tirrendi l-parteċipazzjoni ta’ imħallef wieħed jew iktar fl-eżami ta’ każ bħala irregolari […] Dan jinkludi, b’mod partikolari, dispożizzjonijiet dwar l-indipendenza tal-membri ta’ qorti, it-tul tal-mandat tagħhom u l-imparzjalità tagħhom [..]. Fi kliem ieħor, il-frażi ‘stabbiliti bil-liġi’ tkopri mhux biss il-bażi legali għall-eżistenza stess ta’ ‘tribunal’ iżda wkoll il-konformità minn dan it-tribunal mar-regoli partikolari li jirregolawh” ( 26 ).

76. Għalhekk, il-kunċett ta’ “stabbiliment” jinkludi min-natura tiegħu stess il-proċedura għall-ħatra ta’ mħallfin fis-sistema ġudizzjarja inkwistjoni, li għandha skont il-prinċipju tas-supremazija d-dritt titmexxa f’osservanza stretta tar-regoli applikabbli tad-dritt nazzjonali.

77. F’Ástráðsson vs L‑Islanda, l-Awla Manja tal-QEDB – ampjament tikkonferma d-deċiżjoni tal-kamra tat‑12 ta’ Marzu 2019 – iddeċidiet li, minħabba l-implikazzjonijiet potenzjali jekk jinstab ksur u l-interessi importanti involuti, id-dritt għal “tribunal stabbilit bil-liġi” ma għandux jiġi interpretat b’mod wiesa’ b’mod li kwalunkwe irregolarità fi proċedura ta’ ħatra ġudizzjarja tirriskja li dan id-dritt jiġi kompromess. B’hekk, il-QEDB ifformulat test fi tliet stadji biex jiġi ddeterminat jekk irregolaritajiet fi proċedura ta’ ħatra ġudizzjarja kinux ta’ gravità li jinvolvu ksur tad-dritt għal tribunal stabbilit bil-liġi: pass 1: jekk kienx hemm ksur manifest tad-dritt intern (punti 244 u 245 ta’ dik is-sentenza); pass 2: jekk il-ksur tad-dritt intern kienx jappartjeni għal xi regola fundamentali tal-proċedura ta’ ħatra ġudizzjarja (punti 246 u 247); u pass 3: jekk l-allegati ksur tad-dritt għal “tribunal stabbilit mil-liġi” ġiex effettivament mistħarreġ u rrimedjat mill-qrati interni (il-punti 248 sa 252).

78. Il-prinċipji msemmija iktar ’il fuq japplikaw mhux biss fil-każ ta’ ksur ta’ dispożizzjonijiet li jirregolaw speċifikament il-proċedura ta’ ħatra stricto sensu, iżda, kif juri l-każ preżenti, għandhom japplikaw ukoll fil-każ ta’ nuqqas ta’ osservanza tal-istħarriġ ġudizzjarju introdott fir-rigward ta’ atti preċedenti ta’ ħatra li għandhom natura kostituttiva fir-rigward ta’ din il-ħatra (bħar-riżoluzzjoni KNM inkwistjoni hawnhekk).

79. Kif indikat il-Kummissjoni, fir-rigward tar-regoli tal-ħatra tal-imħallfin, ma huwiex sorprendenti li kemm il-QEDB (fis-sentenza tal‑1 ta’ Diċembru 2020, Ástráðsson vs L‑Islanda, punt 247 ( 27 )) kif ukoll tal-Qorti tal-Ġustizzja (fis-sentenza Simpson u HG, punt 75 ( 28 )) jagħmlu rabta diretta bejn ir-rekwiżit li tribunal għandu jkun stabbilit bil-liġi u l-prinċipju ta’ indipendenza ġudizzjarja fis-sens li huwa neċessarju li jiġi eżaminat jekk irregolarità mwettqa waqt il-ħatra ta’ mħallfin “toħloq[x] riskju reali li partijiet oħra tal-poter, b’mod partikolari l-eżekuttiv, jistgħu jeżerċitaw setgħa diskrezzjonali indebita li tipperikola l-integrità tar-riżultat li jwassal għaliha l-proċess ta’ ħatra u b’hekk toħloq dubju leġittimu, f’moħħ il-partijiet fil-kawża, fir-rigward tal-indipendenza u tal-imparzjalità tal-Imħallef jew tal-Imħallfin ikkonċernati” (Simpson u HG, punt 75).

80. Huwa ċar mill-ġurisprudenza msemmija iktar ’il fuq, li r-rekwiżit ta’ stabbiliment ta’ qorti bil-liġi u r-rekwiżiti ta’ indipendenza u imparzjalità tal-qrati u l-imħallfin huma marbuta ma’ xulxin mill-qrib.

81. Filwaqt li l-limitu meħtieġ mill-Qorti tal-Ġustizzja fis-sentenza Simpson u HG (punti 75 u 79) jixbah lil dak impost fis-sentenza A. K. et ( 29 ), id-differenza bejn dik il-ġurisprudenza tikkonsisti fil-fatt li s-sentenza Simpson u HG tipprovdi kriterji użati għall-evalwazzjoni ta’ ksur tar-regoli dwar l-organizzazzjoni tal-ġustizzja u, b’mod partikolari, il-ħatra ta’ mħallfin: għaldaqstant dik is-sentenza tirrigwarda ksur tar-regoli, filwaqt li A. K. et tipprovdi kriterji biex jiġi evalwat jekk il-qafas legali dwar l-organizzazzjoni tal-ġustizzja fih innifsu jipprovdix il-garanziji meħtieġa sabiex tiġi żgurata l-indipendenza u l-imparzjalità tal-imħallfin.

82. Minħabba l-fatt li fil-każ preżenti dak li huwa inkwistjoni huwa evalwazzjoni ta’ irregolarità potenzjali fil-proċedura tal-ħatra ta’ mħallef (Imħallef A.S. tal-ASSAP), hija l-ġurisprudenza Simpson u HG li hija direttament rilevanti.

83. Sabiex jiġi ddeterminat jekk tali irregolarità tikkostitwixxix ksur tar-rekwiżit li qorti jew tribunal għandhom jiġu stabbiliti bil-liġi fis-sens tal-Artikolu 19 TUE, skont il-punt 75 tas-sentenza Simpson u HG, huwa meħtieġ li jiġi evalwat jekk dik l-irregolarità “[hijiex] ta’ natura u ta’ gravità tali li toħloq riskju reali li partijiet oħra tal-poter, b’mod partikolari l-eżekuttiv, jistgħu jeżerċitaw setgħa diskrezzjonali indebita li tipperikola l-integrità tar-riżultat li jwassal għaliha l-proċess ta’ ħatra u b’hekk toħloq dubju leġittimu, f’moħħ il-partijiet fil-kawża, fir-rigward tal-indipendenza u tal-imparzjalità tal-Imħallef jew tal-Imħallfin ikkonċernati, li jkun il-każ meta r-regoli fundamentali li jagħmlu parti integrali tal-istabbiliment u tal-funzjonament ta’ din is-sistema ġudizzjarja jkunu inkwistjoni” (enfasi miżjuda).

84. F’dak li għandu x’jaqsam mar-rekwiżit “stabbilit bil-liġi”, kif indikat mill-Ombudsman, l-osservanza stretta tar-regoli tal-ħatra hija meħtieġa, peress li tagħti lill-imħallef maħtur is-sentiment li hu jew hi kisbu l-pożizzjoni purament fuq il-bażi tal-kwalifiki oġġettivi tagħhom u wara proċedura affidabbli, u b’hekk jiġi evitat li tinħoloq kwalunkwe relazzjoni ta’ dipendenza bejn l-imħallef u l-awtoritajiet li jintervjenu f’din il-ħatra. F’dan il-każ, il-qorti tar-rinviju stabbilixxiet, b’mod konvinċenti, minn naħa, li l-istħarriġ legali effettiv tal-proċess ta’ ħatra ġudizzjarja jikkostitwixxi rekwiżit li jirriżulta mill-prinċipji kostituzzjonali relatati mal-indipendenza tal-ġudikatura u mad-drittijiet suġġettivi ta’ aċċess għal funzjoni pubblika u għal qorti jew tribunal u, min-naħa l-oħra, li l-ħatra tal-imħallef ikkonċernat saret bi ksur ta’ dak l-istħarriġ legali effettiv u tad-deċiżjoni ġudizzjarja li ssospendiet l-eżekuzzjoni tar-riżoluzzjoni KNM inkwistjoni.

85. Mid-digriet tar-rinviju, jirriżulta li l-membri tal-ASSAP tal-Qorti Suprema, responsabbli għall-Kawża I NO 47/18, inħatru għal dik il-funzjoni minkejja li l-President tar-Repubblika kien jaf bid-digriet tal-Qorti Amministrattiva Suprema tas‑27 ta’ Settembru 2018. Għalhekk, fil-fehma tiegħi l-qorti tar-rinviju ser tkun tista’ tikkonkludi li l-att tal-ħatra ġie adottat bi ksur intenzjonat ta’ dan id-digriet.

86. Barra minn hekk, inqis li l-att li bih il-President tar-Repubblika ħatar kandidati indikati fir-Riżoluzzjoni tal-KNM Nru 331/2018 għall-karigi ta’ mħallef tal-Qorti Suprema, bla dubju, jikkostitwixxi eżekuzzjoni ta’ din ir-riżoluzzjoni tal-KNM – minkejja l-fatt li kienet għadha ma hijiex eżegwibbli – li jammonta għal ksur manifest tad-digriet tal-Qorti Amministrattiva Suprema li jissospendi l-eżekuzzjoni ta’ din ir-riżoluzzjoni sakemm jiġi riżolt ir-rikors pendenti quddiem din il-qorti.

87. In-natura manifesta u intenzjonata tal-ksur tal-ordni tal-Qorti Amministrattiva Suprema li tissospendi l-eżekuzzjoni tar-Riżoluzzjoni tal-KNM Nru 331/2018, imwettqa minn awtorità tal-Istat daqstant importanti bħalma huwa l-President tar-Repubblika, li għandu s-setgħa li jwassal għall-att tal-ħatra fil-kariga ta’ mħallef tal-Qorti Suprema, hija indikattiva ta’ ksur flagranti tar-regoli tad-dritt nazzjonali li jirregolaw il-proċedura tal-ħatra għall-imħallfin.

88. Fir-rigward tal-kriterju tal-gravità, fil-fehma tiegħi, minħabba l-kuntest ġenerali tar-riformi ġudizzjarji kontenzjużi fil-Polonja, il-gravità tal-ksur f’dan il-każ hija iktar serja mill-irregolaritajiet inkwistjoni f’Ástráðsson vs L‑Islanda.

89. Fi kwalunkwe każ, il-fatt innifsu li l-President tar-Repubblika ma tax kas tad-deċiżjoni finali tal-Qorti Amministrattiva Suprema– jiġifieri, il-qorti amministrattiva tal-aħħar istanza – li tordna miżuri provviżorji u tissospendi l-eżekuzzjoni tar-Riżoluzzjoni tal-KNM Nru 331/2018 sakemm din il-qorti tiddeċiedi dwar l-azzjoni prinċipali pendenti quddiemha, jindika l-gravità tal-ksur li twettaq.

90. Il-Qorti tal-Ġustizzja diġà għamlitha ċara li l-osservanza mill-awtoritajiet nazzjonali kompetenti ta’ Stat Membru ta’ miżuri provviżorji ordnati mill-qrati nazzjonali tikkostitwixxi “[element essenzjali tal-Istat] tad-dritt stabbilit fl-Artikolu 2 TUE u li fuqu hija bbażata l-Unjoni” ( 30 ).

c) Effetti fuq l-att tal-ħatra ta’ A.S. għall-kariga ta’ mħallef tal-Qorti Suprema u/jew fuq id-digriet tat‑8 ta’ Marzu 2019 fid-dawl tal-prinċipji ta’ ċertezza legali u ta’ impediment ta’ tneħħija tal-imħallfin

91. Sabiex tiġi pprovduta lill-qorti tar-rinviju interpretazzjoni tad-dritt tal-Unjoni li tista’ tkun utli għaliha fl-evalwazzjoni tal-effetti ta’ waħda jew oħra mid-dispożizzjonijiet tagħha ( 31 ), huwa meħtieġ li jiġu eżaminati wkoll l-effetti tal-konstatazzjoni li A.S. ma jistax jikkostitwixxi tribunal stabbilit bil-liġi.

92. It-tieni subparagrafu tal-Artikolu 19(1) TUE jirrikjedi li l-Istati Membri jipprovdu rimedji li huma suffiċjenti biex tiġi żgurata protezzjoni legali effettiva, fis-sens, b’mod partikolari, tal-Artikolu 47 tal-Karta, fl-oqsma koperti mid-dritt tal-Unjoni (sentenza A. K. et, punt 168 u l-ġurisprudenza ċċitata), li jfisser li din id-dispożizzjoni tal-aħħar għandha debitament tittieħed inkunsiderazzjoni għall-finijiet tal-interpretazzjoni tat-tieni subparagrafu tal-Artikolu 19(1) TUE ( 32 ).

93. Kif indikajt fil-konklużjonijiet tiegħi f’A.B. et, punti 94 u 95, il-Qorti tal-Ġustizzja diġà kienet impliċitament irrikonoxxiet li t-tieni subparagrafu tal-Artikolu 19(1) TUE għandu effett dirett. Dan issa ġie kkonfermat ukoll b’mod espliċitu fis-sentenza f’dik il-kawża (punt 146): “[i]t-tieni subparagrafu tal-Artikolu 19(1) TUE jimponi fuq l-Istati Membri obbligu ta’ riżultat ċar u preċiż u li ma jkollu miegħu ebda kundizzjoni għal dak li jikkonċerna l-indipendenza li għandha tikkaratterizza l-qrati msejħa biex jinterpretaw u japplikaw id-dritt tal-Unjoni”.

94. Għalhekk, it-tieni subparagrafu tal-Artikolu 19(1) TUE jista’ jiġi invokat minn individwu jew minn imħallef nazzjonali sabiex jiġi vverifikat jekk deċiżjoni ġudizzjarja ngħatatx minn qorti jew tribunal, li tissodisfa r-rekwiżiti ta’ qorti jew tribunal indipendenti u imparzjali stabbilita minn qabel bil-liġi.

95. Kif enfasizzat il-Qorti tal-Ġustizzja fis-sentenza Simpson u HG, punt 57, “il-garanziji ta’ aċċess għal qorti indipendenti, imparzjali u stabbilita minn qabel bil-liġi, u b’mod partikolari dawk li jiddeterminaw il-kunċett tagħha kif ukoll il-kompożizzjoni tagħha, jirrappreżentaw il-bażi tad-dritt għal smigħ xieraq. Dan jimplika li kull qorti għandha l-obbligu li tivverifika jekk, fil-kompożizzjoni tagħha, hija tikkostitwixxix tali qorti meta jitnissel dubju serju fuq dan il-punt. Din il-verifika hija neċessarja għall-fiduċja li l-qrati ta’ soċjetà demokratika għandhom jispiraw fil-parti f’kawża. F’dan is-sens, tali stħarriġ jikkostitwixxi formalità essenzjali li l-osservanza tagħha taqa’ taħt l-ordni pubbliku u għandha tiġi vverifikata ex officio”.

96. Jekk dawk ir-rekwiżiti ma jiġux issodisfatti, inkompatibbiltà bħal din tista’ fil-prinċipju titqajjem bħala raġuni ta’ annullament tad-deċiżjoni ġudizzjarja fuq il-bażi li l-formazzjoni tal-qorti jew tribunal inkwistjoni kienet irregolari.

97. Tali konstatazzjoni għandha ssir fit-termini preskritti u għandha tieħu inkunsiderazzjoni l-prinċipju ta’ ċertezza legali.

98. Kif indikat il-Kummissjoni, fil-kuntest tal-każ preżenti, dan ifisser li meta l-imħallef uniku A.S. ta d-digriet ta’ inammissibbiltà inkwistjoni, li ma jistax jiġi appellat, allura – jekk wieħed jassumi li dan l-imħallef ma jissodisfax ir-rekwiżiti ta’ tribunal stabbilit qabel bil-liġi – l-effettività legali ta’ dan id-digriet għandha tkun limitata.

99. Bħala riżultat, il-qorti tar-rinviju tkun tista’ tannulla dan id-digriet u tiddeċiedi dwar it-talba għall-esklużjoni tal-imħallfin tal-ASSAP, imressqa minn W.Ż., sabiex ir-rikors tiegħu jkun jista’ jiġi eżaminat minn qorti jew tribunal li tissodisfa r-rekwiżiti tat-tieni subparagrafu tal-Artikolu 19(1) TUE (jiġifieri, il-qorti tar-rinviju).

100. Inqis li l-ksur imwettaq f’dan il-każ matul il-proċess tal-ħatra ġudizzjarja u r-riskju li W.Ż. ikun mingħajr protezzjoni ġudizzjarja effettiva, jikkostitwixxu ċirkustanzi li jiġġustifikaw il-limitazzjoni tan-natura vinkolanti tad-digriet tat‑8 ta’ Marzu 2019, kuntrarju għall-prinċipju ta’ ċertezza legali.

101. Sussegwentement, huwa neċessarju li jiġi indirizzat il-prinċipju ta’ impediment ta’ tneħħija tal-imħallfin u l-kwistjoni dwar jekk ksur tar-rekwiżiti ta’ indipendenza u imparzjalità ta’ qorti jew tribunal stabbiliti minn qabel bil-liġi, skont it-tieni subparagrafu tal-Artikolu 19(1) TUE, għandux fil-każ preżenti jkollu wkoll effett fuq l-att tal-ħatra nnifsu (ta’ A.S. għall-pożizzjoni ta’ mħallef tal-Qorti Suprema).

102. Ir-rekwiżiti li jirriżultaw minn din id-dispożizzjoni, moqrija fid-dawl tal-Artikolu 47 tal-Karta, ifittxu li jipproteġu d-dritt fundamentali ta’ persuna għal protezzjoni ġudizzjarja effettiva fl-applikazzjoni tad-dritt tal-Unjoni għall-każ tiegħu jew tagħha.

103. Tali rekwiżiti għalhekk ifittxu li jiżguraw protezzjoni ġudizzjarja effettiva tar-rikorrent fix-xogħol tiegħu bħala mħallef u, jekk meħtieġ, tali protezzjoni tista’ tiġi żgurata permezz tal-annullament ta’ deċiżjoni mogħtija minn imħallef li ma jissodisfax ir-rekwiżiti tat-tieni subparagrafu tal-Artikolu 19(1) TUE.

104. Jiena nikkunsidra (bħalma jagħmlu l-Kummissjoni u l-Ombudsman) li sakemm il-protezzjoni permezz ta’ tali annullament tad-digriet ikkontestat, li jirriżulta mis-supremazija tad-dritt tal-Unjoni, hija żgurata, ma huwiex meħtieġ li d-dritt tal-Unjoni jintervjeni fl-isfera tal-ħatriet ġudizzjarji, u lanqas fir-relazzjoni legali bejn imħallef u l-Istat Membru li ħatar tali imħallef.

105. Fi kliem ieħor, f’dan il-każ, ksur potenzjali fil-każ inkwistjoni fil-kawża prinċipali tar-rekwiżit li tribunal ikun stabbilit minn qabel bil-liġi ma jimplikax li l-att tal-ħatra tal-imħallef A.S. – l-imħallef li ta d-digriet ta’ inammissibbiltà – huwa minnu nnifsu invalidu.

III. Konklużjoni

106. Għar-raġunijiet imsemmija iktar ’il fuq, nipproponi li r-risposta tal-Qorti tal-Ġustizzja għad-domanda preliminari magħmula mis-Sąd Najwyższy (il-Qorti Suprema, il-Polonja) għandha tkun kif ġej: Id-dritt għal tribunal stabbilit bil-liġi, stabbilit mit-tieni subparagrafu tal-Artikolu 19(1) TUE moqri fid-dawl tal-Artikolu 47 tal-Karta tad-Drittijiet Fundamentali tal-Unjoni Ewropea, għandu jiġi interpretat fis-sens li qorti bħall-qorti magħmula minn persuna waħda tal-Awla ta’ Stħarriġ Straordinarju u Affarijiet Pubbliċi tal-Qorti Suprema (il-Polonja) ma tissodisfax ir-rekwiżiti biex tikkostitwixxi tali tribunal stabbilit bil-liġi f’sitwazzjoni fejn l-imħallef ikkonċernat ġie maħtur f’din il-pożizzjoni bi ksur flagranti tal-liġijiet tal-Istat Membru applikabbli għal ħatriet ġudizzjarji fil-Qorti Suprema, li hija kwistjoni li għandha tiġi stabbilita mill-qorti tar-rinviju. Il-qorti tar-rinviju għandha, f’dan ir-rigward, tevalwa n-natura manifesta u intenzjonata ta’ dan il-ksur kif ukoll il-gravità tal-ksur u għandha tieħu inkunsiderazzjoni l-fatt li l-ħatra msemmija hawn fuq saret: i) minkejja appell minn qabel lill-qorti nazzjonali kompetenti kontra r-riżoluzzjoni tal-Kunsill Nazzjonali tal-Ġudikatura, li kienet tinkludi mozzjoni għall-ħatra ta’ din il-persuna għall-pożizzjoni ta’ mħallef u li kienet għadha pendenti fil-mument rilevanti; u/jew ii) minkejja l-fatt li l-implimentazzjoni ta’ din ir-riżoluzzjoni kienet ġiet sospiża skont il-liġi nazzjonali u dawk il-proċeduri quddiem il-qorti nazzjonali kompetenti ma kinux ġew konklużi qabel ma ngħatat l-ittra ta’ ħatra.

( 1 ) Lingwa oriġinali: l-Ingliż.

( 2 ) Id-dispożizzjonijiet nazzjonali huma ċċitati fid-deċiżjoni tar-rinviju u jieħdu mhux inqas minn għaxar paġni tal-verżjoni bil-lingwa oriġinali tad-deċiżjoni.

( 3 ) Ara s-sentenza tat‑2 ta’ Marzu 2021, A.B. et (Ħatra ta’ mħallfin fil-Qorti Suprema - Rikorsi) (C‑824/18, EU:C:2021:153) u l-konklużjonijiet tiegħi f’dik il-kawża (C‑824/18, EU:C:2020:1053).

( 4 ) Sentenza tas‑26 ta’ Marzu 2020, Miasto Łowicz u Prokurator Generalny (C‑558/18 u C‑563/18, EU:C:2020:234, punt 36 u l-ġurisprudenza ċċitata).

( 5 ) Ara, f’dan is-sens, is-sentenza tad‑19 ta’ Novembru 2019, A. K. et (Indipendenza tal-Awla Dixxiplinari tal-Qorti Suprema) (C‑585/18, C‑624/18 u C‑625/18, EU:C:2019:982, punti 134 sa 139 u 145) (iktar ’il quddiem is-sentenza A. K. et).

( 6 ) Is-sentenza A. K. et, punt 74.

( 7 ) Ara, dwar dan is-suġġett, Biltgen, F., L’indépendance du juge national vue depuis Luxembourg; Revue trimestrielle des droits de l’homme, Numru 123, 1 ta’ Lulju 2020, p. 551.

( 8 ) Sentenza tas‑26 ta’ Marzu 2020, Miasto Łowicz u Prokurator Generalny (C‑558/18 u C‑563/18, EU:C:2020:234).

( 9 ) Ara s-sentenza tal‑20 ta’ Marzu 1997, Hayes (C‑323/95, EU:C:1997:169).

( 10 ) Ara s-sentenza tas‑27 ta’ Ġunju 2013, Agrokonsulting-04 (C‑93/12, EU:C:2013:432).

( 11 ) Ara, b’mod partikolari, is-sentenza tal‑24 ta’ Ġunju 2019, Il‑Kummissjoni vs Il‑Polonja (Indipendenza tal-Qorti Suprema) (C‑619/18, EU:C:2019:531, punt 56 u l-ġurisprudenza ċċitata). Ara Bogdanowicz, P., and Taborowski, M., How to Save a Supreme Court in a Rule of Law Crisis: the Polish Experience, European Constitutional Law Review, Vol. 16, Ħarġa 2, Ġunju 2020, p. 306.

( 12 ) Ara, b’mod partikolari, is-sentenzi tad‑9 ta’ Marzu 1978, Simmenthal (106/77, EU:C:1978:49); tad‑19 ta’ Ġunju 1990, Factortame et (C‑213/89, EU:C:1990:257); u tad‑29 ta’ Lulju 2019, Torubarov (C‑556/17, EU:C:2019:626, punt 57).

( 13 ) Il-konklużjonijiet tiegħi f’A.B. et (Ħatra ta’ mħallfin fil-Qorti Suprema - Rikorsi) (C‑824/18, EU:C:2020:1053), sentenza tat‑2 ta’ Marzu 2021, A.B. et (Ħatra ta’ mħallfin fil-Qorti Suprema - Rikorsi) (C‑824/18, EU:C:2021:153). Ara wkoll il-kawża pendenti C‑132/20, Getin Noble Bank.

( 14 ) Ara s-sentenza tat-2 ta’ Marzu 2021, A.B. et (Ħatra ta’ mħallfin fil-Qorti Suprema - Rikorsi) (C‑824/18, EU:C:2021:153), u l-konklużjonijiet tiegħi f’din il-kawża (C‑824/18, EU:C:2020:1053).

( 15 ) Ara s-sentenza tat‑2 ta’ Marzu 2021, A.B. et (Ħatra ta’ mħallfin fil-Qorti Suprema - Rikorsi) (C‑824/18, EU:C:2021:153), u l-konklużjonijiet tiegħi f’din il-kawża (C‑824/18, EU:C:2020:1053).

( 16 ) Sentenza tas‑6 ta’ Ottubru 2020, État luxembourgeois (Protezzjoni ġudizzjarja kontra talbiet għal informazzjoni fid-dritt fiskali) (C‑245/19 u C‑246/19, EU:C:2020:795, punt 55).

( 17 ) Sentenza f’A. K. et, punti 167 sa 169. Ara b’mod partikolari Filipek, P., ‘Only a Court Established by Law Can Be an Independent Court: The ECJ’s Independence Test as a Incomplete Tool to Assessment the Legalness of Domestic Courts’, Verfassungsblog.de, 23 ta’ Jannar 2020.

( 18 ) Sentenza tas‑16 ta’ Frar 2017, Margarit Panicello (C‑503/15, EU:C:2017:126, punt 27).

( 19 ) Dan jirrigwarda l-ewwel domanda preliminari f’dak il-każ, il-punti 156 sa 167 ta’ dik is-sentenza.

( 20 ) Is-sentenza A. K. et, punt 134.

( 21 ) Ara Garlicki, L., ‘Polish Judicial Crisis and the European Court of Human Rights (a few observations on the Astradsson case), to be published’ fi: Bodnar, A. u Urbanik, J., ‘Waiting for the Barbarians – Law in the days of Constitutional Crisis’, Studji offruti lil Mirosław Wyrzykowski, Varsavja, 2021.

( 22 ) Fir-rigward tal-Kamra tad-Dixxiplina tal-Qorti Suprema li ma tikkostitwixxix qorti stabbilita bil-liġi, ara Pech, L., Protecting Polish judges from Poland’s Disciplinary ‘Star Chamber’, https://ssrn.com/abstract=3683683, p. 16. Awa wkoll Pech, L., The Right to an Independent and Impartial Tribunal Previously Established by Law under Article 47 of the EU Charter, f’Peers, S. et al., The EU Charter of Fundamental Rights: A Commentary, Hart, https://papers.ssrn.com/sol3/papers.cfm?abstract_id=3608669.

( 23 ) Enfasi miżjuda. Sentenza A. K et, punt 123 u l-ġurisprudenza ċċitata.

( 24 ) Sentenza tat‑30 ta’ Ġunju 2016, Toma and Biroul Executorului Judecătoresc Horațiu-Vasile Cruduleci (C‑205/15, EU:C:2016:499, punt 40).

( 25 ) QEDB, 1 ta’ Diċembru 2020, Guðmundur Andri Ástráðsson vs L‑Islanda, (CE:ECHR:2020:1201JUD002637418, punt 211).

( 26 ) QEDB, 1 ta’ Diċembru 2020, Guðmundur Andri Ástráðsson vs L‑Islanda, sentenza tal-Awla Manja, (CE:ECHR:2020:1201JUD002637418, punti 212 u 213 u l-ġurisprudenza ċċitata).

( 27 ) Li jikkorrispondi għall-punt 103 tas-sentenza tal-kamra (QEDB, 12 ta’ Marzu 2019, Ástráðsson vs L‑Islanda, CE:ECHR:2019:0312JUD002637418). Għal analiżi ta’ din il-ġurisprudenza fil-kuntest tal-Polonja, ara, b’mod partikolari, Szwed, M., ‘Orzekanie przez wadliwie powołanych sędziów jako naruszenie prawa do sądu w świetle wyroku Astradsson’, Europejski Przegląd Sądowy, Lulju 2019, p. 42 u Graver, H. P., ‘A New Nail in the Coffin for the 2017 Polish Judicial Reform: Dwar is-sentenza tal-QEDB fis-sentenza Guðmundur Andri Ástráðsson vs L‑Islanda (Rikors Nru 26374/18)’, Verfassungsblog.de, 2 ta’ Diċembru 2020. Ara wkoll l-osservazzjonijiet ta’ Helsinki Foundation for Human Rights f’Astradsson, 1926/2019/PSP/MSZ, 30 ta’ Diċembru 2019.

( 28 ) Ara Simon, D., ‘Composition du Tribunal de la fonction publique – Note sur l’arrêt Simpson c/Conseil’, Europe, Nru 5, Mejju2020. Fir-rigward tal-Polonja, ara Pech, L., ‘Dealing with ‘fake judges’ under EU Law: Poland as a Case Study in light of the ruling in Simpson and HG’, Reconnect Working Paper Nru 8, Mejju 2020.

( 29 ) Ara Leloup, M., ‘The appointment of judges and the right to a tribunal established by law: The ECJ tightens its grip on issues of domestic judicial organization: Review Simpson’, Common Market Law Review, Vol. 57, Nru 4, 2020, p. 1152.

( 30 ) Ara, b’analoġija, id-digriet tal‑20 ta’ Novembru 2017, Il‑Kummissjoni vs Il‑Polonja (C‑441/17 R, EU:C:2017:877, punt 102).

( 31 ) Sentenza tas‑16 ta’ Lulju 2015, CHEZ Razpredelenie Bulgaria (C‑83/14, EU:C:2015:480, punt 71 u l-ġurisprudenza ċċitata), u s-sentenza A. K. et, punt 132.

( 32 ) Digriet tas‑6 ta’ Ottubru 2020, Prokuratura Rejonowa w Słubicach (C‑623/18, mhux ippubblikat, EU:C:2020:800, punt 28).