Edizzjoni Provviżorja

KONKLUŻJONIJIET TAL-AVUKAT ĠENERALI

BOT

ippreżentati fis-16 ta’ Mejju 2019 ( )

Kawża C‑479/17 P

Guardian Europe Sàrl

vs

L-Unjoni Ewropea, irrappreżentata mill-Qorti tal-Ġustizzja tal-Unjoni Ewropea, u

L-Unjoni Ewropea, irrappreżentata mill-Kummissjoni Ewropea

“Appell – Rikors għad-danni – Nuqqas ta’ deċiżjoni f’terminu raġonevoli – Nuqqas ta’ osservanza tal-prinċipju ta’ ugwaljanza fit-trattament – Kundizzjonijiet għall-ammissibbiltà – Dritt għal azzjoni legali – Kunċett ta’ ‘impriża unika’ – Kumpens għad-dannu allegatament imġarrab mill-appellanti – Responsabbiltà mhux kuntrattwali tal-Unjoni minħabba deċiżjoni mogħtija mill-Qorti Ġenerali tal-Unjoni Ewropea”





I. Introduzzjoni

1. Permezz tal-appelli rispettivi tagħhom, l-Unjoni Ewropea ( ) u Guardian Europe Sàrl ( ) jitolbu l-annullament parzjali tas-sentenza tal-Qorti Ġenerali tal-Unjoni Ewropea tas-7 ta’ Ġunju 2017, Guardian Europe vs L-Unjoni Ewropea ( ), li permezz tagħha din il-qorti, minn naħa, ikkundannat lill-Unjoni tħallas kumpens ta’ EUR 654 523.43 lil Guardian Europe bħala dannu materjali mġarrab minn din il-kumpannija minħabba l-ksur tat-terminu raġonevoli għall-għoti ta’ sentenza fil-kawża li tat lok għas-sentenza tas-27 ta’ Settembru 2012, Guardian Industries u Guardian Europe vs Il‑Kummissjoni ( ), u, min-naħa l-oħra, ċaħdet il-kumplament tar-rikors.

2. Wara r-rinunzja parzjali tagħha tas-7 ta’ Jannar 2019, fil-kawża L-Unjoni Ewropea vs Guardian Europe (C‑447/17 P), l-Unjoni, irrappreżentata mill-Qorti tal-Ġustizzja tal-Unjoni Ewropea, ma għadhiex targumenta li t-tieni aggravju tal-appell tagħha jikkontesta s-sentenza appellata talli, fil-punt 160, interpretat b’mod żbaljat il-kunċett ta’ “rabta kawżali”, meta sostniet, fil-punt 161 ta’ din is-sentenza, li teżisti rabta kawżali suffiċjentement diretta bejn il-ksur tat-terminu raġonevoli għall-għoti tas-sentenza fil-kawża li tat lok għas-sentenza tal-Qorti Ġenerali tas-27 ta’ Settembru 2012 u d-dannu mġarrab minn Guardian Europe minħabba l-ħlas tal-ispejjeż addizzjonali għall-garanzija bankarja matul il-perijodu li jikkorrispondi mal-qbiż ta’ dan it-terminu raġonevoli.

3. Dan it-tieni aggravju, analogu għal dak ippreżentat mill-Unjoni fil-kawżi L-Unjoni Ewropea vs Gascogne Sack Deutschland u Gascogne ( ), L-Unjoni Ewropea vs Kendrion ( ), kif ukoll L-Unjoni Ewropea vs ASPLA u Armando Álvarez ( ), ġie milqugħ mill-Qorti tal-Ġustizzja bis-sentenzi tat-13 ta’ Diċembru 2018.

4. F’dawn iċ-ċirkustanzi, l-eżami tiegħi fir-rigward tal-appelli, inkwantu jqajmu kwistjonijiet ta’ liġi ġodda, ser ikun limitat għal dak imressaq minn Guardian Europe fil-kawża Guardian Europe vs L‑Unjoni Ewropea (C‑479/17 P) u ffukat fuq l-ewwel u r-raba’ aggravju ppreżentati minnha, li jirrigwardaw il-kunċett ta’ “impriża unika” ( ), kif ukoll fuq is-sitt aggravju li jirrigwarda r-responsabbiltà tal-Unjoni minħabba deċiżjoni mogħtija mill-Qorti Ġenerali. Madankollu, ser nispjega, fil-qosor, għaliex, fil-fehma tiegħi, il-motivi ta’ difiża mressqa bi tweġiba għar-raba’ aggravju għandhom jiġu miċħuda, peress li jikkundizzjonaw ukoll l-eżami tas-sitt aggravju.

5. Għaldaqstant, ser nesponi għal liema raġunijiet nikkunsidra li huma biss l-ewwel u r-raba’ aggravju li huma fondati, barra fejn jikkritikaw il-motivazzjoni tas-sentenza appellata dwar ir-rappreżentanza ta’ Guardian Industries Corp. minn Guardian Europe, li jwasslu, konsegwentement, għall-annullament parzjali tas-sentenza appellata.

II. Il-fatti li wasslu għall-kawża

6. Permezz ta’ att ippreżentat fir-Reġistru tal-Qorti Ġenerali fit-12 ta’ Frar 2008, Guardian Industries u Guardian Europe ppreżentaw rikors kontra d-Deċiżjoni tal-Kummissjoni C(2007) 5791 finali, tat-28 ta’ Novembru 2007, dwar proċedura għall-applikazzjoni tal-Artikolu [101 TFUE] u tal-Artikolu 53 tal-Ftehim ŻEE (Każ COMP/39165 – Ħġieġ ċatt) ( ). Fir-rikors tagħhom, huma talbu, essenzjalment, l-annullament parzjali ta’ din id-deċiżjoni sa fejn din kienet tikkonċernahom u t-tnaqqis tal-ammont tal-multa li kienet ġiet imposta fuqhom permezz tal-imsemmija deċiżjoni.

7. Peress li l-Qorti Ġenerali ċaħdet dan ir-rikors, permezz tas-sentenza tal-Qorti Ġenerali tas-27 ta’ Settembru 2012, Guardian Industries u Guardian Europe ppreżentaw appell kontra dik id-deċiżjoni, permezz ta’ att ippreżentat fir-Reġistru tal-Qorti tal-Ġustizzja fl-10 ta’ Diċembru 2012.

8. Permezz ta’ sentenza tat-12 ta’ Novembru 2014, Guardian Industries u Guardian Europe vs Il-Kummissjoni ( ), il-Qorti tal-Ġustizzja, essenzjalment annullat, fl-ewwel lok, is-sentenza tal-Qorti Ġenerali tas-27 ta’ Settembru 2012, sa fejn din is-sentenza kienet ċaħdet il-motiv ibbażat fuq il-ksur tal-prinċipju ta’ nondiskriminazzjoni f’dak li jikkonċerna l-kalkolu tal-ammont tal-multa imposta fuq Guardian Industries u fuq Guardian Europe in solidum, u kienet ikkundannat lil dawn tal-aħħar għall-ispejjeż. Fit-tieni lok, il-Qorti tal-Ġustizzja annullat l-Artikolu 2 tad-Deċiżjoni C(2007) 5791 sa fejn kien stabbilixxa l-ammont tal-multa imposta fuq Guardian Industries u fuq Guardian Europe in solidum fis-somma ta’ EUR 148 000 000. Fit-tielet lok, il-Qorti tal-Ġustizzja stabbilixxiet l-ammont tal-multa imposta fuq Guardian Industries u fuq Guardian Europe in solidum minħabba l-ksur ikkonstatat fl-Artikolu 1 tad-Deċiżjoni C(2007) 5791 għas-somma ta’ EUR 103 600 000. Fir-raba’ lok, il-Qorti tal-Ġustizzja ċaħdet il-kumplament tal-appell.

III. Il-proċedura quddiem il-Qorti Ġenerali u s-sentenza appellata

9. Permezz ta’ att ippreżentat fir-Reġistru tal-Qorti Ġenerali fid-19 ta’ Novembru 2015, Guardian Europe ppreżentat rikors abbażi tal-Artikolu 268 u tat-tieni paragrafu tal-Artikolu 340 TFUE kontra l-Unjoni, irrappreżentata mill-Kummissjoni u mill-Qorti tal-Ġustizzja tal-Unjoni Ewropea, sabiex jinkiseb kumpens għad-dannu li din il-kumpannija allegatament ġarrbet minħabba, minn naħa, it-tul eċċessiv tal-proċedura quddiem il-Qorti Ġenerali, fil-kuntest tal-kawża li wasslet għas-sentenza tal-Qorti Ġenerali tas-27 ta’ Settembru 2012, u, min-naħa l-oħra, il-ksur tal-prinċipju tal-ugwaljanza fit-trattament imwettaq mill-Kummissjoni fid-Deċiżjoni C(2007) 5791 u mill-Qorti Ġenerali f’din is-sentenza.

10. Permezz tas-sentenza appellata, il-Qorti Ġenerali qatgħet u ddeċidiet:

“1) L-[Unjoni], irrappreżentata mill-Qorti tal-Ġustizzja tal-Unjoni Ewropea, hija kkundannata tħallas kumpens ta’ EUR 654 523.43 lil Guardian Europe Sàrl bħala danni materjali subiti minn din il-kumpannija minħabba l-ksur tat-terminu raġonevoli għall-għoti ta’ sentenza fil-kawża li tat lok għas-sentenza [tal-Qorti Ġenerali tas-27 ta’ Settembru 2012]. Dan il-kumpens għandu jiġi evalwat mill-ġdid b’interessi kumpensatorji, dekorribbli mis-27 ta’ Lulju 2010 sal-għoti ta’ din is-sentenza, bir-rata ta’ inflazzjoni annwali stabbilita, għall-perijodu kkonċernat, mill-Eurostat (uffiċċju tal-istatistika tal-Unjoni Ewropea) fl-Istati Membru li fih hija stabbilita din il-kumpannija.

2) Il-kumpens imsemmi fil-punt 1) għandu jiżdied bl-interessi moratorji, mill-għoti tas-sentenza odjerna sal-ħlas sħiħ, bir-rata stabbilita mill-Bank Ċentrali Ewropew (BĊE) għall-operazzjonijiet prinċipali tiegħu ta’ rifinanzjament, miżjuda b’żewġ punti perċentwali.

3) Il-kumplament tar-rikors huwa miċħud.

4) Guardian Europe għandha tbati l-ispejjeż tal-Unjoni, irrappreżentata mill-[Kummissjoni].

5) Guardian Europe, minn naħa, u l-Unjoni, irrappreżentata mill-Qorti tal-Ġustizzja tal-Unjoni Ewropea, min-naħa l-oħra, għandhom ibatu l-ispejjeż tagħhom.”

IV. It-talbiet tal-partijiet

11. Permezz tal-appell tagħha fil-kawża Guardian Europe vs L‑Unjoni Ewropea (C‑479/17 P), Guardian Europe titlob li l-Qorti tal-Ġustizzja:

– tannulla s-sentenza appellata sa fejn il-punt 3 tad-dispożittiv tagħha ċaħad parzjalment it-talba għad-danni tagħha abbażi tal-Artikolu 268 u tat-tieni paragrafu tal-Artikolu 340 TFUE;

– tikkundanna lill-Unjoni tikkumpensa d-danni li hija sofriet minħabba l-ksur, min-naħa tal-Qorti Ġenerali, tar-rekwiżiti marbuta mal-osservanza tat-terminu raġonevoli għall-għoti ta’ sentenza, billi tħallasha s-somom li ġejjin, miżjuda, minn naħa, b’interessi kumpensatorji, mis-27 ta’ Lulju 2010 sad-data tas-sentenza li tiddeċiedi dan l-appell, bir-rata annwali ta’ inflazzjoni ddeterminata, għall-perijodu inkwistjoni, minn Eurostat fl-Istat Membru fejn hija stabbilita Guardian Europe, u, min-naħa l-oħra, b’interessi moratorji, mid-data tas-sentenza li tiddeċiedi dan l-appell, bir-rata stabbilita mill-BĊE għall-operazzjonijiet prinċipali tiegħu ta’ finanzjament mill-ġdid, miżjuda b’żewġ punti perċentwali:

– spejjeż ta’ opportunità/lucrum cessans ta’ EUR 1 388 000;

– spejjeż ta’ garanzija bankarja ta’ EUR 143 675.78, u

– ammont stabbilit bħala telf mhux pekunjarju espress f’perċentwali xierqa tal-multa imposta fuq Guardian fid-deċiżjoni C(2007) 5791;

– tordna lill-Unjoni tikkumpensaha għad-danni li hija sofriet minħabba l-ksur, min-naħa tal-Kummissjoni u tal-Qorti Ġenerali, tal-prinċipju tal-ugwaljanza fit-trattament, billi tħallasha l-ammonti li ġejjin, miżjuda, minn naħa, b’interessi kumpensatorji, mid-19 ta’ Novembru 2010 sad-data tas-sentenza li tiddeċiedi dan l-appell, bir-rata annwali ta’ inflazzjoni ddeterminata, għall-perijodu inkwistjoni, minn Eurostat fl-Istat Membru fejn hija stabbilita Guardian Europe, u, min-naħa l-oħra, b’interessi moratorji, mid-data tas-sentenza li tiddeċiedi dan l-appell, bir-rata stabbilita mill-BĊE għall-operazzjonijiet prinċipali tiegħu ta’ finanzjament mill-ġdid, miżjuda b’żewġ punti

– spejjeż ta’ opportunità jew lucrum cessans ta’ EUR 7 712 000; u

– ammont stabbilit bħala telf mhux pekunjarju espress f’perċentwali xierqa tal-multa imposta fuq Guardian Europe fid-deċiżjoni C(2007) 5791;

– b’mod sussidjarju, tibgħat lura l-kawża quddiem il-Qorti Ġenerali sabiex din tiddeċiedi dwar it-talbiet preċedenti, u

– tikkundanna lill-Kummissjoni u lill-Qorti tal-Ġustizzja tal-Unjoni Ewropea għall-ispejjeż.

12. L-Unjoni, irrappreżentata mill-Qorti tal-Ġustizzja tal-Unjoni Ewropea, titlob li l-Qorti tal-Ġustizzja jogħġobha:

– tiċħad l-appell, u

– tikkundanna lil Guardian Europe għall-ispejjeż.

13. L-Unjoni, irrappreżentata mill-Kummissjoni, titlob li l-Qorti tal-Ġustizzja jogħġobha:

– tiċħad l-appell inkwantu huwa ppreżentat kontra l-Kummissjoni, u

– tikkundanna lil Guardian Europe għall-ispejjeż tagħha stess kif ukoll dawk tal-Kummissjoni.

14. L-Unjoni, irrappreżentata mill-Qorti tal-Ġustizzja tal-Unjoni Ewropea, ippreżentat appell inċidentali u talbet li l-Qorti tal-Ġustizzja jogħġobha:

– tannulla d-deċiżjoni li ċaħdet l-eċċezzjoni ta’ inammissibbiltà tat-talba għal kumpens minħabba l-lucrum cessans;

– tiddikjara inammissibbli t-talba għal kumpens minħabba l-lucrum cessans ifformulata minn Guardian Europe;

– tikkundanna lil Guardian Europe għall-ispejjeż.

15. Guardian Europe titlob li l-Qorti tal-Ġustizzja jogħġobha:

– tiċħad l-appell inċidentali, u

– tikkundanna lill-Unjoni għall-ispejjeż.

V. Fuq l-ewwel, ir-raba’ u s-sitt aggravju tal-appell prinċipali kif ukoll fuq l-aggravju waħdieni tal-appell inċidentali

A. Osservazzjonijiet preliminari

16. Għandu jiġi enfasizzat, minn naħa, li, minħabba s-suġġett tagħhom, jiġifieri l-kunċett ta’ “impriża unika”, l-ewwel u r-raba’ aggravji għandhom, mill-ewwel, jiġu eżaminati flimkien, peress li jirrigwardaw id-dritt għal azzjoni legali ta’ Guardian Europe kemm f’isem Guardian Industries kif ukoll minħabba d-dannu li Guardian Europe tinvoka ( ).

17. Għandu jiġi ppreċiżat, min-naħa l-oħra, li l-analiżi tal-kwistjoni mqajma fis-sitt aggravju tal-appell prinċipali, dwar ir-rekwiżiti għall-istabbiliment tar-responsabbiltà tal-Unjoni ( ) minħabba l-kontenut ta’ deċiżjoni mogħtija mill-Qorti Ġenerali, tiddependi fuq iċ-ċaħda tal-kritika tal-motivi tas-sentenza appellata li jirrigwardaw eċċezzjonijiet ta’ inammissibbiltà oħrajn.

18. Fil-fatt, il-Kummissjoni opponiet argument ibbażat fuq l-obbligu tal-Qorti tal-Ġustizzja li tqajjem ex officio motiv ibbażat fuq il-preskrizzjoni tat-talba għad-danni ta’ Guardian Europe bbażata fuq il-ksur tal-prinċipju ta’ ugwaljanza fit-trattament fid-Deċiżjoni C(2007) 5791 ( ). Il-Qorti tal-Ġustizzja tal-Unjoni Ewropea, permezz ta’ appell inċidentali ammissibbli ( ), argumentat li l-Qorti Ġenerali kienet wettqet żball fil-klassifikazzjoni ġuridika tal-fatti mressqa għall-evalwazzjoni tagħha, fil-punt 64 tas-sentenza appellata, u, għaldaqstant, kienet żbaljat meta ċaħdet, fil-punt 65 ta’ dik is-sentenza, l-eċċezzjoni ta’ inammissibbiltà bbażata fuq il-fatt li l-allegat kumpens għal-lucrum cessans ineħħi l-effetti legali ta’ deċiżjoni finali ( ).

19. Peress li s-suġġett ta’ dawn l-aggravji ma jiġġustifikax li jsiru osservazzjonijiet iddettaljati fil-konklużjonijiet tiegħi, jien sejjer nippreċiża, fil-qosor, għal liema raġunijiet is-sentenza appellata, sa fejn ċaħdet dawn l-eċċeżżjonijiet ta’ inammissibbiltà, ma għandhiex tiġi annullata mill-Qorti tal-Ġustizzja.

20. Fir-rigward tal-argument tal-Kummissjoni bbażat fuq il-preskrizzjoni tat-talba ta’ Guardian Europe, għandu jiġi rrilevat li l-Kummissjoni ma ppreżentatx appell inċidentali kontra s-sentenza appellata li ċaħdet din l-eċċezzjoni ta’ inammissibbiltà li hija kienet qajmet. Dan il-fatt huwa biżżejjed, fil-fehma tiegħi, biex ma tingħatax tweġiba u dan skont id-dispożizzjonijiet tal-Artikoli 174, 176 u 178 tar-Regoli tal-Proċedura tal-Qorti tal-Ġustizzja. Barra minn hekk, għandu jitfakkar li, skont ġurisprudenza stabbilita, il-Qorti tal-Ġustizzja ma tqajjimx ex officio motiv ibbażat fuq il-preskrizzjoni peress li ma huwiex ta’ ordni pubbliku ( ).

21. Fir-rigward tal-motiv ibbażat fuq il-fatt li l-allegat kumpens għal-lucrum cessans ineħħi l-effetti legali ta’ deċiżjoni definittiva, il-Qorti tal-Ġustizzja tal-Unjoni Ewropea targumenta li t-talba ta’ Guardian Europe għandha l-istess effett u l-istess suġġett bħal rikors għal annullament li din kellha teżerċita sabiex tikkontesta l-ammont tar-rimbors tal-parti mill-multa li hija kienet ħallset indebitament, miżjuda bl-interessi, b’eżekuzzjoni tas-sentenza tat-12 ta’ Novembru 2014, Guardian Industries u Guardian Europe vs Il-Kummissjoni ( ). Hija tikkunsidra, fil-fatt, li din it-talba hija intiża, fir-realtà, sabiex jinkiseb kumpens għat-telf tat-tgawdija tal-imsemmija somma b’rata ogħla minn dik użata mill-Kummissjoni.

22. Huwa paċifiku li t-talba ta’ Guardian Europe hija intiża biex tikseb kumpens għal-lucrum cessans marbut mad-differenza bejn, minn naħa, l-interessi rrimborsati mill-Kummissjoni fuq il-parti mill-ammont tal-multa li kienet ġiet irrimborsata lilha u, min-naħa l-oħra, id-dħul li hija setgħat iddaħħal kieku, flok tħallas lill-Kummissjoni s-somma li finalment ġiet meqjusa indebita mill-Qorti tal-Ġustizzja, l-appellanti kienet investietha fl-attivitajiet tagħha ( ).

23. Fil-fehma tiegħi, minħabba l-għan tagħha, din it-talba hija distinta, kif ġustament irrilevat il-Qorti Ġenerali, minn dik intiża li jinkiseb kumpens għad-dannu kkawżat minħabba l-perijodu ta’ żmien li matulu s-somma rrimborsabbli ma kinitx disponibbli ( ), li kienet diġà ssodisfatta bil-ħlas ta’ interessi moratorji.

24. Fil-fatt, tali distinzjoni għandha ssir peress li, minn naħa, il-Qorti tal-Ġustizzja diġà ddeċidiet li l-ħlas ta’ interessi moratorji jikkostitwixxi miżura ta’ eżekuzzjoni tas-sentenza ta’ annullament, fis-sens tal-ewwel paragrafu tal-Artikolu 266 TFUE, sa fejn dan huwa intiż sabiex jikkumpensa b’rata fissa ċ-ċaħda mit-tgawdija tad-dejn u jinkoraġġixxi lid-debitur sabiex jeżeġwixxi, malajr kemm jista’ jkun, is-sentenza ta’ annullament ( ).

25. Min-naħa l-oħra, it-tieni paragrafu tal-Artikolu 266 TFUE jipprovdi li l-obbligu tal-istituzzjoni, li minnha joħroġ l-att annullat, li tieħu l-miżuri li jwasslu għall-eżekuzzjoni tas-sentenza stess, fosthom il-ħlas tal-interessi moratorji, ma jippreġudikax dak li jista’ jirriżulta mill-applikazzjoni tal-Artikolu 340 TFUE.

26. It-tieni paragrafu tal-Artikolu 266 TFUE jirrifletti, għaldaqstant, il-prinċipju li l-interessi moratorji ma humiex intiżi li jikkumpensaw id-danni kollha li setgħu ġew subiti minħabba ċ-ċaħda tat-tgawdija ta’ somma mħallsa indebitament.

27. F’dawn iċ-ċirkustanzi, ser nikkunsidra li r-rikors għad-danni bbażat fuq l-Artikolu 340 TFUE, ippreżentat minn Guardian Europe, huwa ammissibbli u li, konsegwentement, l-appell inċidentali għandu jiġi miċħud.

B. Fuq l-ewwel u r-raba’ aggravju tal-appell prinċipali ppreżentat minn Guardian Europe

1. L-argumenti tal-partijiet

a) Fir-rigward tal-ewwel aggravju

28. Permezz tal-ewwel aggravju, Guardian Europe targumenta li l-Qorti Ġenerali wettqet żball ta’ liġi fl-interpretazzjoni tal-kunċett ta’ “impriża unika” fid-dritt tal-Unjoni meta kkonkludiet, fil-punti 153 u 154 tas-sentenza appellata, li l-appellanti ma kinitx sofriet lucrum cessans minħabba l-ksur tat-terminu raġonevoli sabiex il-Qorti Ġenerali tagħti s-sentenza.

29. B’mod preċiż, Guardian Europe tikkritika l-konklużjoni tal-Qorti Ġenerali, li tinsab fil-punti 103 u 153 tas-sentenza appellata, fejn jingħad li, bil-fatt li Guardian Europe ma ġarrbitx personalment il-piż marbut mal-ħlas tal-multa, hija ma sofrietx danni reali u ċerti, bejn it-12 ta’ Frar 2010 u s-27 ta’ Settembru 2012, li jikkonsistu fid-differenza bejn, minn naħa, l-interessi rrimborsati mill-Kummissjoni fuq il-parti tal-ammont tal-multa li finalment ġiet iddikjarata indebita mill-Qorti tal-Ġustizzja fis-sentenza tat-12 ta’ Novembru 2014, Guardian Industries u Guardian Europe vs Il-Kummissjoni ( ), u min-naħa l-oħra, id-dħul li hija setgħet tiġġenera li kieku, minflok ma ħallset is-somma inkwistjoni lill-Kummissjoni, hija kienet investietha fl-attivitajiet tagħha.

30. Guardian Europe targumenta, l-ewwel nett, li, fil-kuntest tal-proċedura amministrattiva li wasslet għad-Deċiżjoni C(2007) 5791, il-grupp Guardian ġie ttrattat bħala “impriża unika” fis-sens tad-dritt tal-Unjoni. Għaldaqstant, il-multa imposta fuq Guardian ġiet ikkalkolata abbażi tal-valur tal-bejgħ ta’ Guardian bħala “impriża” kollha kemm hi u mhux fuq dak ta’ Guardian Industries jew ta’ Guardian Europe, peress li l-bejgħ ta’ din tal-aħħar ma huwiex rilevanti għall-perijodu kkunsidrat.

31. Guardian Europe tiddeduċi, minn dan, li l-Qorti Ġenerali, li hija adita għall-iskopijiet li tevalwa l-konsegwenzi tal-ksur tal-Artikolu 47 tal-Karta tad-Drittijiet Fundamentali tal-Unjoni Ewropea fil-kuntest tar-rikors għal annullament preċedenti, kellha tikkunsidra wkoll lil Guardian bħala “impriża unika” fis-sens tad-dritt tal-Unjoni fil-kuntest tar-rikors għad-danni mhux kuntrattwali.

32. Guardian Europe tippreċiża sussegwentement, fl-ewwel lok, li dan il-kunċett ta’ “impriża unika” huwa aċċettat b’mod wiesgħa fid-dritt tal-Unjoni, applikabbli, b’mod partikolari, fil-qasam tal-protezzjoni tad-data, tal-kuntratti pubbliċi u tat-tassazzjoni.

33. Fit-tieni lok, wara li enfasizzat li hija żammet l-ishma kollha tas-sussidjarji operattivi inkwistjoni, Guardian Europe tippreċiża li d-dannu mġarrab minn kumpannija ta’ grupp ekonomiku jkollu neċessarjament effett fuq il-qligħ ta’ dak il-grupp kollu u fuq id-deċiżjonijiet ta’ investimenti li jistgħu jittieħdu fi ħdan l-imsemmi grupp. Fil-każ tal-grupp Guardian, Guardian Europe kienet id-destinatarja prinċipali tad-Deċiżjoni C(2007) 5791 li kontriha hija ppreżentat rikors konġunt mal-kumpannija omm, Guardian Industries. Peress li Guardian Europe ġarrbet l-effetti tat-tnaqqis tar-riżorsi intiżi għall-investiment fl-Ewropa minħabba l-multa imposta mill-Kummissjoni, hija ressqet talba għad-danni f’isimha u f’isem il-grupp.

34. Guardian Europe titlob, fl-aħħar nett, li, f’każ ta’ annullament tas-sentenza appellata, il-Qorti tal-Ġustizzja tiddeċiedi hija stess fuq l-ammont tal-kumpens mitlub.

35. Fir-risposta tagħha, il-Qorti tal-Ġustizzja tal-Unjoni Ewropea targumenta li l-Qorti Ġenerali ddeċidiet, b’mod korrett, fil-punti 153 u 154 tas-sentenza appellata, li Guardian Europe ma kinitx ġarrbet dannu reali u ċert li jirriżulta minn lucrum cessans.

36. Il-Qorti tal-Ġustizzja tal-Unjoni Ewropea targumenta, l-ewwel nett, li l-kunċett ta’ “impriża unika” applikat fid-dritt tal-kompetizzjoni, sabiex jiġi stabbilit l-ammont ta’ multa, ma japplikax f’każ ta’ talba għal kumpens ibbażata fuq it-tieni paragrafu tal-Artikolu 340 TFUE.

37. Il-Qorti tal-Ġustizzja tal-Unjoni Ewropea tippreċiża, imbagħad, li persuna fiżika jew ġuridika għandha d-dritt li tippreżenta rikors għad-danni kontra l-Unjoni biss jekk hija tkun tista’ turi interess ġuridiku tagħha stess, jew dritt għal kumpens ittrasferit minn persuni oħra. Fin-nuqqas li l-appellanti tistabbilixxi li hija kellha kwalunkwe interess ġuridiku, ir-rikors għad-danni għandu jiġi miċħud ( ).

38. Fl-aħħar nett, il-Qorti tal-Ġustizzja tal-Unjoni Ewropea tfakkar li Guardian Europe hija persuna ġuridika distinta minn kull waħda mis-sussidjarji tagħha kif ukoll mill-kumpannija omm tagħha, Guardian Industries. Minn dan hija tiddeduċi li Guardian Europe setgħet tippreżenta biss rikors għad-danni sal-ammont tad-danni li hija kienet effettivament ġarrbet, fin-nuqqas ta’ trasferiment tad-drittijiet għal kumpens tal-kumpannija omm jew tas-seba’ sussidjarji tagħha.

39. Fir-replika tagħha, Guardian Europe ssostni li l-ġurisprudenza ċċitata mill-Qorti tal-Ġustizzja tal-Unjoni Ewropea insostenn tal-argument tagħha ma tippermettix li jiġi affermat li l-fatt li hija tappartjeni lill-istess grupp ekonomiku ma huwiex suffiċjenti biex jiġi ġġustifikat interess ġuridiku fil-kuntest ta’ rikors għad-danni skont it-tieni paragrafu tal-Artikolu 340 TFUE.

40. L-appellanti tenfasizza, f’dan ir-rigward, li ma jirriżultax mis-sentenza tal-4 ta’ Ottubru 1979, Ireks‑Arkady vs KEE ( ), li kienet tikkonċerna t-trasferiment ta’ talba għad-danni insegwitu għal organizzazzjoni mill-ġdid ta’ grupp, li kienet meħtieġa l-prova ta’ tali trasferiment, liema prova setgħat tkun informali jew impliċita. Barra minn hekk, f’dik is-sentenza, il-Qorti tal-Ġustizzja ma indikatx li tali trasferiment kien neċessarju fil-kuntest ta’ grupp ekonomiku.

41. Guardian Europe tikkontesta wkoll l-argument tal-Qorti tal-Ġustizzja tal-Unjoni Ewropea fejn jingħad li l-unika persuna li ġarrbet dannu hija l-persuna ġuridika li ħallset il-multa imposta fid-Deċiżjoni C(2007) 5791. F’dan ir-rigward, l-appellanti ssostni li hija ġarrbet dannu, minn naħa, peress li hija kienet id-destinatarja prinċipali ta’ din id-deċiżjoni u, min-naħa l-oħra, minħabba l-fatt li l-grupp Guardian kellu jwarrab parti sinjifikattiva mir-riżorsi Ewropej tiegħu sabiex iħallas il-multa, u jbiddel il-kapaċità ta’ investiment tiegħu sabiex isostni u jiżviluppa l-attivitajiet Ewropej tiegħu ( ).

42. Fil-kontroreplika tagħha, il-Qorti tal-Ġustizzja tal-Unjoni Ewropea terġa’ ssostni li l-ġurisprudenza li hija ċċitat tikkonferma li hija biss dik il-persuna waħda, fiżika jew ġuridika, li għandha interess ġuridiku personali, li għandha l-kwalità sabiex tippreżenta rikors għad-danni. Għalkemm huwa possibbli li l-kawża tal-azzjoni tagħha tiġi ttrasferita, fejn iċ-ċessjonarju jista’ għaldaqstant jippreżenta r-rikors f’ismu, madankollu ma jeżistux ċirkustanzi oħra li fihom il-Qorti tal-Ġustizzja aċċettat li individwu jkollu d-dritt li jippreżenta rikors li jikkonċerna dannu mġarrab minn individwu ieħor. Peress li Guardian Industries, Guardian Europe u s-sussidjarji tagħha huma kollha kumpanniji distinti, ebda waħda minn dawn il-kumpanniji ma għandha d-dritt li tippreżenta rikors għad-danni f’isem waħda mill-kumpanniji l-oħra minħabba d-dannu mġarrab minn din tal-aħħar, fl-assenza ta’ trasferiment ta’ tali dritt.

43. Il-Qorti tal-Ġustizzja tal-Unjoni Ewropea żżid tgħid li, skont din il-ġurisprudenza, il-fatt li kumpannija tappartjeni lil grupp ekonomiku ma jagħtix awtomatikament lil persuna ġuridika interess ġuridiku personali fil-kuntest ta’ rikors fejn persuna ġuridika oħra li tappartjeni lill-istess grupp ekonomiku għandha interess personali fih.

44. Fir-rigward tal-argument ta’ Guardian Europe fejn din tgħid li l-Qorti tal-Ġustizzja tal-Unjoni Ewropea tikkunsidra, fil-punt 10 tar-risposta tagħha, li l-persuna li ġarrbet dannu hija l-persuna ġuridika li ħallset il-multa imposta fid-Deċiżjoni C(2007) 5791, din il-konvenuta tfakkar li l-Qorti Ġenerali ddeċidiet, fil-punti 103 u 153 tas-sentenza appellata, li, bil-fatt li hija ma ġarrbitx personalment il-piż marbut mal-ħlas tal-multa, Guardian Europe ma setgħetx tallega li ġarrbet dannu reali u ċerti fil-forma ta’ lucrum cessans. Il-Qorti tal-Ġustizzja tal-Unjoni Ewropea tikkunsidra li Guardian Europe ma wrietx fejn din il-konstatazzjoni tal-Qorti Ġenerali hija legalment mhux eżatta.

b) Fir-rigward tar-raba’ aggravju

45. Permezz tar-raba’ aggravju tagħha, Guardian Europe tikkritika s-sentenza appellata li kisret, fil-punti 99 sa 107, il-kunċett ta’ “impriża unika” fid-dritt tal-Unjoni, meta ddeċidiet li l-ksur tal-prinċipju tal-ugwaljanza fit-trattament fid-Deċiżjoni C(2007) 5791 u fis-sentenza tal-Qorti Ġenerali tas-27 ta’ Settembru 2012 ma jwassalx għal lucrum cessans għal Guardian Europe.

46. Guardian Europe ppreċiżat li l-argumenti ppreżentati insostenn ta’ dan l-aggravju huma identiċi għal dawk tal-ewwel aggravju.

47. L-appellanti fakkret li r-rikors għad-danni tagħha ġie ppreżentat wara s-sentenza tal-Qorti tal-Ġustizzja li kkonstatat l-iżball tal-Kummissjoni fil-kalkolu tal-multi fid-Deċiżjoni tagħha C(2007) 5791 kif ukoll il-persistenza tagħha bl-effett tas-sentenza tal-Qorti Ġenerali tas-27 ta’ Settembru 2012.

48. Guardian Europe targumenta li, fil-punt 103 tas-sentenza appellata, il-Qorti Ġenerali ddeċidiet b’mod żbaljat li hija “ma ġarrbitx personalment il-piż marbut mal-ħlas tal-multa imposta bid-Deċiżjoni C(2007) 5791” u “[g]ħalhekk […] ma tistax […] tallega li hija sofriet danni reali u ċerti”. Peress li l-ksur tal-prinċipju tal-ugwaljanza fit-trattament permezz tad-Deċiżjoni C(2007) 5791 u permezz tas-sentenza tal-Qorti Ġenerali tas-27 ta’ Settembru 2012 wassal għall-ħlas ta’ multa ogħla minn dik li kellha tħallas, ħaġa li pprekludietha milli taċċedi għall-ammonti indebiti iktar kmieni, Guardian Europe tistma d-dannu tagħha fl-ammont ta’ EUR 7 712 000 u titlob lill-Qorti tal-Ġustizzja sabiex tiddeċiedi hija stess fuq l-ammont tal-kumpens li huwa dovut lilha billi tieħu inkunsiderazzjoni l-ammont ta’ kumpens mitlub abbażi tal-ewwel aggravju.

49. Fir-risposta tagħha, il-Qorti tal-Ġustizzja tal-Unjoni Ewropea ssostni li dan l-aggravju għandu jiġi miċħud għall-istess raġunijiet bħal dawk li jiġġustifikaw iċ-ċaħda tal-ewwel aggravju.

50. Fir-risposta tagħha, il-Kummissjoni targumenta, prinċipalment, li t-talba ta’ Guardian Europe hija inammissibbli għal żewġ raġunijiet, waħda prinċipali u l-oħra sussidjarja ( ).

51. B’mod sussidjarju, il-Kummissjoni titlob, l-ewwel nett, f’każ li t-talbiet ta’ Guardian Europe jitqiesu ammissibbli, li tiġi kkonfermata d-deċiżjoni ta’ ċaħda tal-Qorti tal-Ġustizzja bbażata fuq l-assenza ta’ dannu għall-appellanti marbuta mal-ħlas provviżorju tal-multa. Il-Kummissjoni targumenta li l-appellanti, Guardian Europe, ma kinitx ġiet ittrattata bħala impriża unika fis-sens tad-dritt tal-Unjoni fid-Deċiżjoni C(2007) 5791 għall-iskopijiet tal-iffissar tal-multa, peress li huma biss l-entitajiet mogħnija b’personalità ġuridika li jistgħu jinżammu responsabbli personalment għal ksur ( ).

52. Imbagħad, kieku kellu jiġi aċċettat li Guardian Europe tista’ tinvoka dannu, il-Kummissjoni tistaqsi lill-Qorti tal-Ġustizzja biex tikkonferma d-deċiżjoni tal-Qorti Ġenerali fil-punt 107 tas-sentenza appellata, li skontha l-lucrum cessans invokat minn Guardian Europe minħabba allegat ksur suffiċjentement serju tal-prinċipju tal-ugwaljanza fit-trattament imwettaq fid-Deċiżjoni C(2007) 5791 ma ġiex ipprovat. Hija ssostni li, sa fejn Guardian Europe ma kinitx ipproċediet b’bejgħ ristrett, l-applikazzjoni ta’ metodu ta’ kalkolu tal-multi li jinkludi dan il-bejgħ ma kien ibiddel xejn mill-ammont tal-multa tagħha. Dan il-metodu ta’ kalkolu, fir-realtà, kien ikun iwassal biss għal żieda fil-multi imposti fuq id-destinatarji l-oħra. Għaldaqstant, l-iżball tal-Kummissjoni ppermetta lill-appellanti li tikseb tnaqqis fil-multa tagħha li altrimenti ma kinitx tkun tista’ tibbenefika minnu.

53. Fl-aħħar nett, jekk l-aggravju ta’ Guardian Europe kellu jintlaqa’, il-Kummissjoni targumenta li ma humiex issodisfatti l-kundizzjonijiet li jippermettu lill-Qorti tal-Ġustizzja tevalwa l-ammont ta’ kumpens li jkun dovut lill-appellanti.

54. Fir-replika, Guardian Europe tenfasizza, filwaqt li twieġeb għall-argument tal-Kummissjoni, li jgħid li Guardian Europe ma kinitx ġiet ittrattata bħala impriża unika fis-sens tad-dritt tal-Unjoni fid-Deċiżjoni C(2007) 5791 għall-iskopijiet tad-determinazzjoni tal-multa, li l-identifikazzjoni tal-persuna ġuridika responsabbli għall-ksur issir qabel l-iffissar tal-multa. Għaldaqstant, meta l-Kummissjoni tiffissa l-multa, hija tieħu inkunsiderazzjoni d-dħul mill-bejgħ tal-grupp ekonomiku kollu. F’dan il-każ, hija ħadet inkunsiderazzjoni l-valur tal-bejgħ imwettaq mill-grupp Guardian.

55. Bħala tweġiba għall-argument tal-Kummissjoni li jirrigwarda r-realtà tad-dannu tagħha, Guardian Europe targumenta li l-Kummissjoni tiddeskrivi b’mod mhux eżatt ir-riżultat tas-sentenza tat-12 ta’ Novembru 2014, Guardian Industries u Guardian Europe vs Il‑Kummissjoni ( ), kif ukoll il-motivazzjoni tagħha. Issa, hija ma tistax issostni mill-ġdid argumenti eżaminati fil-kuntest tar-rikors għal annullament. Hija tirrileva, b’mod iktar partikolari, li l-argument ibbażat fuq il-metodu ta’ kalkolu ġie miċħud mill-Qorti tal-Ġustizzja fil-punti 70 u 71 ta’ din is-sentenza.

56. Bħala tweġiba għall-argument tal-Kummissjoni li jirrigwarda l-ħtieġa ta’ evalwazzjoni tal-provi li hija pproduċiet, Guardian Europe tirrileva li l-Kummissjoni ma tistax teċċepixxi għall-ewwel darba quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja l-insuffiċjenza probatorja li hija tinvoka.

2. L-evalwazzjoni tiegħi

a) Fuq l-inammissibbiltà parzjali tar-raba’ aggravju mqajma ex officio

57. Guardian Europe tikkritika lill-Qorti Ġenerali li kisret, fil-punti 99 sa 107 tas-sentenza appellata, il-kunċett ta’ “impriża unika” fid-dritt tal-Unjoni, meta ddeċidiet li l-ksur tal-prinċipju ta’ ugwaljanza fit-trattament fid-Deċiżjoni C(2007) 5791 kif ukoll fis-sentenza tal-Qorti Ġenerali tas-27 ta’ Settembru 2012 ma wassalx sabiex Guardian Europe ġġarrab lucrum cessans.

58. Madankollu, it-talba għal kumpens tal-allegati danni mġarrba minn Guardian Europe, inkluż il-lucrum cessans, mill-fatt tal-ksur tal-imsemmi prinċipju f’din is-sentenza ġiet miċħuda fil-punti 122 sa 125 tas-sentenza appellata, għal raġunijiet differenti, ikkritikati fis-sitt aggravju.

59. Konsegwentement, dan l-aggravju huwa ammissibbli biss inkwantu jirrigwarda d-Deċiżjoni C(2007) 5791.

b) Fuq il-mertu

60. Permezz tal-ewwel aggravju u tar-raba’ aggravju parzjalment ammissibbli, Guardian Europe tistaqsi, essenzjalment, lill-Qorti tal-Ġustizzja sabiex tiddeċiedi fuq il-kwalità tagħha u fuq l-interess ġuridiku tagħha, li huma marbutin fil-kuntest tar-rikors għad-danni bbażat fuq l-Artikolu 340 TFUE, ippreżentat minnha ( ).

61. Huwa paċifiku li, wara l-multa imposta in solidum fuq Guardian Industries u fuq Guardian Europe, tħallsu diversi somom direttament lill-Kummissjoni. Fix-xahar ta’ Marzu 2008, Guardian Industries u Guardian Europe ħallsu s-somom ta’ EUR 20 000 000 u ta’ EUR 91 000 000 rispettivament. Fix-xahar ta’ Lulju 2013, kull waħda mis-seba’ sussidjarji operattivi ta’ Guardian Europe ħallsu parti mis-somma ta’ EUR 48 263 003, li tikkorrispondi mal-bilanċ dovut lill-Kummissjoni, li kien is-suġġett ta’ garanzija bankarja magħmula minn Guardian Europe, miżjud bl-interessi moratorji.

62. Għaldaqstant, għandha ssir distinzjoni bejn il-kwistjoni tal-ammissibbiltà sa fejn tikkonċerna t-talba mressqa minn Guardian Europe kemm fuq il-parti tal-kumpens imħallas direttament lill-Kummissjoni minnha stess kif ukoll mis-sussidjarji tagħha, kemm fuq dak imħallas minn Guardian Industries. Għalkemm dawn il-kwistjonijiet jirriżultaw mill-eżami fil-mertu li l-Qorti Ġenerali għamlet fir-rigward tat-talba u li jiddependu mill-qrib fuqu fir-rigward ta’ rikors għad-danni mhux kuntrattwali, jidhirli xieraq, sa fejn jirrigwardaw id-dritt ta’ Guardian Europe għal azzjoni legali, li jiġu ttrattati, minn qabel, sabiex jiġu stabbiliti l-limiti tat-tilwima.

63. Guardian Europe tinvoka l-fatt li r-rikors għad-danni li hija ppreżentat huwa estensjoni ta’ proċedura għal ksur tad-dritt tal-kompetizzjoni bbażata fuq il-kunċett ta’ “impriża unika”.

64. Id-diffikultà hija marbuta mal-fatt li dan il-kunċett iservi biex jindika l-awtur tal-ksur ( ), indipendentement mill-istatus ġuridiku ta’ din l-entità u tal-mod ta’ finanzjament tagħha ( ).

65. Għaldaqstant, iqum il-punt dwar liema persuna ġuridika għandha l-kwalità u interess ġuridiku, f’isem l-entità ġuridika li ġiet issanzjonata u ħallset il-multa, sabiex titlob kumpens għad-dannu kkawżat mill-ksur tat-terminu raġonevoli għall-għoti ta’ sentenza.

66. Fl-ewwel lok, għandu jitfakkar li l-Qorti tal-Ġustizzja enfasizzat il-partikolarità ta’ dan il-kunċett ta’ “impriża unika” fil-kuntest tad-dritt tal-kompetizzjoni ( ) billi ddistingwietu espressament mill-kunċett ta’ “kumpannija” jew ta’ “persuna ġuridika” irregolat mid-dritt ċivili.

67. Għaldaqstant, il-Qorti tal-Ġustizzja ddikjarat li “l-kunċett ta’ impriża ġie ppreċiżat mill-qorti tal-Unjoni u jindika unità ekonomika, anki jekk, mill-perspettiva ġuridika, din l-unità ekonomika tkun magħmula minn diversi persuni fiżiċi jew ġuridiċi” ( ).

68. Fit-tieni lok, fil-kuntest tar-rikorsi għad-danni bbażati fuq it-tieni paragrafu tal-Artikolu 340 TFUE, sal-lum għadha ma saritx eċċezzjoni għall-prinċipju li skontu r-rikorrent għandu jistabbilixxi interess ġuridiku, jiġifieri li huwa leż ( ).

69. Ċertament, il-Qorti tal-Ġustizzja u l-Qorti Ġenerali ddeċidew f’ċirkustanzi differenti minn dawk tar-rikors inkwistjoni. Fir-rigward tas-sentenzi ċċitati mill-Qorti tal-Ġustizzja tal-Unjoni Ewropea li jeċċepixxu n-nuqqas ta’ interess ġuridiku ta’ Guardian Europe, jeħtieġ li jiġi enfasizzat li dawn ingħataw f’każijiet li fihom ir-rikorrent kien qiegħed ifittex kumpens għad-dannu li huwa ma kienx ġarrab direttament ( ) jew fl-assenza ta’ mandat ta’ locus standi in judicio ( ) jew f’isem assoċjazzjoni professjonali ( ), jew ukoll wara trasferiment ta’ drittijiet ( ).

70. Minn dan jirriżulta, madankollu, li, skont ġurisprudenza stabbilita tal-Qorti tal-Ġustizzja, fl-ewwel lok, persuna għandha d-dritt li tressaq azzjoni ġudizzjarja skont l-Artikolu 340 TFUE biss jekk hija tkun f’pożizzjoni li tinvoka fid-dritt kemm interess partikolari li huwa tagħha stess, kif ukoll dritt għal kumpens li jkun ingħatalha minn terzi.

71. Fit-tieni lok, għandu għaldaqstant jiġi vverifikat li d-dannu li għalih ir-rikorrent jitlob kumpens ġie kkawżat personalment lilu ( ).

72. Fit-tielet lok, għalkemm ir-rikorrent għandu jkun jista’ jinvoka dritt għal kumpens ittrasferit minn oħrajn, dan ir-rekwiżit jimplika li jiġi prodott att ġuridiku speċifiku ta’ trasferiment bejn il-persuna li ġarrbet id-dannu allegat u r-rikorrent (li jfisser li l-ewwel waħda ttrasferixxiet id-dritt tagħha lit-tieni) jew mandat legali speċifiku biex tinfetaħ kawża li jkun ingħata speċifikament mill-persuna li ġarrbet id-dannu ( ).

73. Dawn il-prinċipji jirriżultaw direttament mill-kundizzjonijiet li fihom jista’ jiġi ppreżentat ir-rikors għad-danni li huwa azzjoni rregolata mid-dritt komuni ( ), irregolata mir-regoli ta’ proċedura ġenerali, suġġetti, f’dan il-każ, għall-prinċipji bbażati fuq id-dritt tal-kumpanniji, indipendenti mil-loġika tar-responsabbiltà fir-rigward tad-dritt tal-akkordji.

74. F’dan il-każ, ir-rikors għad-danni ppreżentat minn Guardian Europe huwa bbażat parzjalment fuq il-multa imposta fuq Guardian Industries. Peress li l-Qorti Ġenerali ( ) kkonstatat l-assenza ta’ ċessjoni tad-drittijiet ta’ din jew ta’ mandat espliċitu għal-locus standi in judicio, prodott minn Guardian Europe, it-talba tagħha hija parzjalment inammissibbli.

75. Fir-rigward tat-talba ta’ Guardian Europe fir-rigward tas-somom imħallsa lill-Kummissjoni minnha stess u mis-sussidjarji tagħha, jeħtieġ li jitfakkar li dawn tħallsu fl-eżekuzzjoni ta’ multa imposta fuq Guardian Industries u fuq Guardian Europe, li dawn biss setgħu jikkontestaw. Għaldaqstant, dawn biss setgħu jitolbu kumpens għad-dannu mġarrab minħabba l-qbiż tat-terminu raġonevoli għall-għoti tas-sentenza jew tal-ksur tal-prinċipju tal-ugwaljanza fit-trattament.

76. F’dawn iċ-ċirkustanzi, ma hemmx dubju li l-ħlas tas-somom dovuti lill-Kummissjoni minn Guardian Europe jikkostitwixxi interess partikolari għall-kumpens mitlub, fis-sens tal-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja li għadni kif fakkart.

77. Din l-analiżi ma jidhirlix li tista’ tiġi kkontestata mill-konstatazzjoni dwar il-kontribuzzjoni tas-sussidjarji ta’ Guardian Europe għall-ħlas tal-multa minnha, indirettament jew direttament lill-Kummissjoni.

78. Fil-fatt, il-Qorti Ġenerali kkonstatat, fil-punt 101 tas-sentenza appellata, abbażi ta’ dokumenti ta’ sostenn li hija talbet ( ), li din il-kontribuzzjoni tas-sussidjarji fix-xahar ta’ Marzu 2008 kienet tirriżulta minn ftehimiet ta’ finanzjament konklużi ma’ Guardian Europe, il-kumpannija omm tagħhom. Fil-punt 102 ta’ dik is-sentenza, ġie rrilevat li kienu tħallsu somom direttament mis-seba’ sussidjarji ta’ Guardian Europe lill-Kummissjoni.

79. Madankollu, minn naħa, jeħtieġ li ma ssirx konfużjoni bejn il-kontribuzzjoni għad-dejn u l-ħlas ta’ dan. Min-naħa l-oħra, għalkemm il-Qorti Ġenerali rrilevat li Guardian Europe targumenta li “s-somom kollha kienu ġew imħallsa minn entitajiet li jappartjenu għall-impriża Guardian” ( ) fis-sens tad-Deċiżjoni C(2007) 5791, hija ma nisslitx il-konsegwenzi legali mill-konstatazzjonijiet tagħha fuq il-ftehimiet li seħħew bejn Guardian Europe u s-sussidjarji tagħha. Barra minn hekk, għalkemm din kienet invokat il-kunċett ta’ “impriża unika”, hija kienet sostniet ukoll li hija kienet tikkontrolla lil dawn is-sussidjarji bil-100 %. Issa, dan il-fatt isaħħaħ in-natura inoperattiva ta’ kull riċerka fuq il-kontribuzzjoni għad-dejn, peress li t-tfaqqir tas-sussidjarji jikkostitwixxi riskju finanzjarju li tbatih il-kumpannija li jiddependu minnha totalment ( ).

80. Fi kliem ieħor, ir-rikonoxximent ta’ interess ġuridiku partikolari tas-sussidjarji li ħallsu direttament parti mill-multa lill-Kummissjoni jippreżupponi li din is-sanzjoni kienet ġiet imposta fuqhom in solidum u, a fortiori, li huma ma pproċedewx għall-ħlas ta’ din il-multa fuq it-talba tal-kumpannija omm.

81. Għaldaqstant, fil-kuntest tal-proċedura pendenti, il-fatt tal-kontribuzzjoni tas-sussidjarji għall-ħlas ta’ parti mill-multa ma huwiex irrilevanti. Jiena tal-fehma li dan irid jittieħed inkunsiderazzjoni fl-istadju tal-eżami fil-mertu tat-talba għal kumpens għad-dannu invokat minn Guardian Europe, peress li din għandha tistabbilixxi r-realtà tad-dannu u tal-portata tal-konsegwenzi tal-lucrum cessans allegat fir-rigward tal-attività tas-sussidjarji tagħha. F’dan ir-rigward, nikkunsidra li l-kalkolu tal-ispiża medja mwieżna tal-kapital li kien imressaq minn Guardian Europe għall-evalwazzjoni tal-Qorti Ġenerali ( ) ma huwiex sodisfaċenti fid-dawl ta’ dawn ir-rekwiżiti probatorji. Fil-fatt, minħabba n-natura tad-dannu allegat minn Guardian Europe, għalkemm dan il-kalkolu tal-ispiża medja mwieżna tal-kapital jikkostitwixxi valur ta’ riferiment għall-investituri, ma huwiex intiż, fil-fehma tiegħi, li jiġġustifika l-lucrum cessans marbut mal-prospettivi ekonomiċi u finanzjarji tal-impriża.

82. Fid-dawl tal-kunsiderazzjonijiet preċedenti kollha, nikkonkludi, minn naħa, li, bil-fatt li rrilevat li l-appellanti ma ġarrbitx personalment il-piż marbut mal-ħlas tal-multa, il-Qorti Ġenerali wettqet żball ta’ liġi li għandu jwassal għall-annullament tas-sentenza appellata fuq dan il-punt.

83. Min-naħa l-oħra, peress li ma għandhiex provi suffiċjenti, il-Qorti tal-Ġustizzja ser ikollha tibgħat lura din il-parti tal-kawża lill-Qorti Ġenerali sabiex tevalwa kemm il-materjalità tad-dannu kif ukoll ir-rabta kawżali ta’ dan id-dannu mal-ksur allegat ( ).

C. Fuq is-sitt aggravju

1. L-argumenti tal-partijiet

84. Permezz tas-sitt aggravju tagħha, Guardian Europe targumenta li l-Qorti Ġenerali wettqet żball ta’ liġi, fil-punti 122 sa 125 tas-sentenza appellata, fir-rigward tat-talba tagħha għal kumpens għad-danni mġarrba minħabba l-allegat ksur suffiċjentement serju tal-prinċipju ta’ ugwaljanza fit-trattament imwettaq fis-sentenza tal-Qorti Ġenerali tas-27 ta’ Settembru 2012, fid-dawl ta’ ġurisprudenza stabbilita li tirrigwarda l-obbligu li jittieħed inkunsiderazzjoni l-bejgħ intern. Ġie deċiż b’mod żbaljat li hija biss sentenza mogħtija minn qorti tal-aħħar istanza li tista’ twassal għar-responsabbiltà mhux kuntrattwali tal-Unjoni minħabba ksur tad-dritt tagħha.

85. Guardian Europe targumenta, fl-ewwel lok, li l-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja ma teskludix espressament il-possibbiltà li deċiżjoni ta’ qorti inferjuri tkun tista’ tagħti lok għal rikors għad-danni minħabba ksur tad-dritt tal-Unjoni. Hija tistrieħ, f’dan ir-rigward, fuq is-sentenza tat-30 ta’ Settembru 2003, Köbler ( ), u ssostni li s-sentenza tas-6 ta’ Ottubru 2015, Târşia ( ), iċċitata mill-Qorti tal-Ġustizzja tal-Unjoni Ewropea ( ), ma tistax tiġġustifika l-opinjoni opposta espressa minn din tal-aħħar.

86. Fit-tieni lok, b’mod sussidjarju, Guardian Europe ssostni li, fil-każ fejn tkun deċiżjoni mogħtija fl-aħħar istanza biss li tista’ twassal għar-responsabbiltà tal-Unjoni minħabba ksur tad-dritt tal-Unjoni, l-ispeċjalizzazzjoni tal-Qorti Ġenerali fil-qasam għandha tiġġustifika sistema ta’ responsabbiltà partikolari.

87. Fit-tielet lok, Guardian Europe tirrileva li, peress li l-Qorti tal-Ġustizzja ma tistax, min-natura tagħha, twettaq ksur tad-dritt tal-Unjoni f’sentenza, il-punt 122 tas-sentenza appellata jkollu bħala konsegwenza li l-qrati tal-Unjoni ma jinżammu qatt responsabbli għal ksur tad-dritt tal-Unjoni.

88. Barra minn hekk, Guardian Europe tikkritika lill-Qorti Ġenerali li kkunsidrat, fil-punt 124 tas-sentenza appellata li hija ma kinitx allegat nuqqasijiet ta’ funzjonament ġudizzjarju gravi, b’mod partikolari ta’ natura proċedurali jew amministrattiva.

89. L-appellanti tikkontesta din il-konstatazzjoni minħabba li hija tirrileva fin-noti tagħha quddiem il-Qorti Ġenerali mhux biss l-iżbalji mwettqa minn din, iżda wkoll, bħala nuqqas ta’ funzjonament, il-fatt li l-Qorti Ġenerali ma kinitx analizzat il-ġurisprudenza stabbilita eżistenti li teżiġi li l-bejgħ kaptiv jiġi inkluż biex jiġu kkalkolati l-multi tal-parteċipanti l-oħra fl-akkordju, taħt piena li jingħata vantaġġ indebitu lill-produtturi integrati vertikalment.

90. Guardian Europe tistaqsi lill-Qorti tal-Ġustizzja, f’każ ta’ annullament tas-sentenza appellata fuq dawn il-punti, biex tiddeċiedi li r-responsabbiltà tal-Unjoni toħroġ mis-sentenza tal-Qorti Ġenerali tas-27 ta’ Settembru 2012.

91. Fir-risposta tagħha, il-Qorti tal-Ġustizzja tal-Unjoni Ewropea targumenta li kienet korretta l-Qorti Ġenerali tikkunsidra, fil-punt 122 tas-sentenza appellata, li r-responsabbiltà tal-Unjoni ma tistax tirriżulta minħabba l-kontenut ta’ deċiżjoni ġudizzjarja li ma ngħatatx minn qorti tal-Unjoni li tiddeċiedi fl-aħħar istanza u li setgħat għaldaqstant tkun is-suġġett ta’ appell.

92. Il-Qorti tal-Ġustizzja tal-Unjoni Ewropea tenfasizza li jirriżulta mis-sentenzi tat-30 ta’ Settembru 2003, Köbler ( ), u tas-6 ta’ Ottubru 2015, Târşia ( ), kif ukoll mis-sentenza tal-15 ta’ Marzu 2017, Aquino ( ), li r-responsabbiltà mhux kuntrattwali ta’ Stat Membru tista’ tirriżulta minn deċiżjoni mogħtija minn qorti li tiddeċiedi fl-aħħar istanza. Għaldaqstant, ma tistax ssir talba għal dikjarazzjoni ta’ responsabbiltà mhux kuntrattwali kontra l-istituzzjoni li hija l-Qorti tal-Ġustizzja tal-Unjoni Ewropea għal sentenza li ma ngħatatx fl-aħħar istanza, peress li din setgħat tkun is-suġġett ta’ rimedju permezz tal-eżerċizzju tar-rimedju tal-appell.

93. Il-Qorti tal-Ġustizzja tal-Unjoni Ewropea tikkontesta wkoll l-affermazzjoni tal-appellanti fejn din tgħid li t-talba tagħha kienet turi l-eżistenza ta’ nuqqasijiet ta’ funzjonament ġudizzjarju gravi. Fil-fatt, il-ksur li bih kienet akkużata l-appellanti kien jikkonċerna l-kontenut tas-sentenza li ġiet ikkorreġuta fl-istadju tal-appell quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja.

2. L-evalwazzjoni tiegħi

94. Qabelxejn, għandu jiġi ppreċiżat, minn naħa, li t-talba għal kumpens ta’ Guardian Europe hija bbażata fuq il-motivi tas-sentenza tal-Qorti Ġenerali tas-27 ta’ Settembru 2012, li jinsabu fil-punti 104 sa 106 li jirrigwardaw l-assenza ta’ ksur, min-naħa tal-Kummissjoni, tal-prinċipju ta’ nondiskriminazzjoni. Fil-fatt, din il-motivazzjoni ġiet ikkritikata minn Guardian Industries u minn Guardian Europe fl-appell tagħhom tal-10 ta’ Diċembru 2012 permezz ta’ aggravju li ġie milqugħ mill-Qorti tal-Ġustizzja fis-sentenza tat-12 ta’ Novembru 2014, Guardian Industries u Guardian Europe vs Il-Kummissjoni ( ).

95. Min-naħa l-oħra, jirriżulta mill-motivazzjoni ta’ dik is-sentenza li l-Qorti tal-Ġustizzja annullat id-deċiżjoni tal-Qorti Ġenerali fuq dan il-punt minħabba li din kienet kisret il-prinċipji ġurisprudenzjali stabbiliti ( ). Konsegwentement, hija deherilha li ma kienx meħtieġ li tagħti deċiżjoni dwar l-ilment ibbażat fuq in-nuqqas ta’ motivazzjoni ta’ din id-deċiżjoni, li kien invokat minn Guardian Europe ( ).

96. Huwa f’dan il-kuntest, li, permezz tas-sitt aggravju tal-appell tagħha, Guardian Europe tikkritika s-sentenza appellata li ddeċidiet, fil-punti 122 u 123 li r-responsabbiltà tal-Unjoni ma tistax tkun stabbilita minħabba l-iżball imwettaq mill-Qorti Ġenerali, peress li dan kien ġie rrettifikat mill-Qorti tal-Ġustizzja permezz tal-eżerċizzju tar-rimedju tal-appell.

97. Għaldaqstant, il-Qorti tal-Ġustizzja hija mitluba, essenzjalment, tagħti deċiżjoni dwar il-kundizzjonijiet għall-implimentazzjoni tal-prinċipju ta’ kumpens mill-Unjoni għad-danni kkaġunati minn waħda mill-istituzzjonijiet tagħha, previst fl-Artikolu 340 TFUE, waqt l-eżerċizzju tal-funzjonijiet ġudizzjarji. It-talba ta’ Guardian Europe għandha element ġdid inkwantu tirrigwarda mhux il-kundizzjonijiet li fihom dawn il-funzjonijiet ġew imwettqa minn waħda mill-qrati tal-Unjoni, iżda r-riżultat tagħhom, jiġifieri l-kontentut ta’ deċiżjoni mogħtija minn din ( ).

98. Fil-fatt, fir-rigward tal-kundizzjonijiet li fihom il-kariga ġudizzjarja tiġi eżerċitata, b’mod partikolari f’każ tal-qbiż tat-terminu raġonevoli għall-għoti ta’ sentenza, il-Qorti tal-Ġustizzja ddeċidiet li r-rikors għad-danni huwa “rimedju effettiv u ta’ applikazzjoni ġenerali sabiex jiġi invokat u ssanzjonat tali ksur” ( ). Is-sistema ta’ responsabbiltà adottata hija bbażata fuq responsabbiltà oġġettiva li tirriżulta mill-konstatazzjoni ta’ terminu eċċessiv għall-għoti ta’ sentenza fir-rigward tal-karatteristiċi ta’ kawża ( ).

99. Fir-rigward tal-kariga tal-qorti, għalkemm il-każ tar-responsabbiltà li tirriżulta minħabba ksur tad-dritt tal-Unjoni mwettaq minn qorti ġie eżaminat mill-Qorti tal-Ġustizzja, dan jikkonċerna biss lill-qrati nazzjonali ( ). Għaldaqstant, dan l-appell iwassal lill-Qorti tal-Ġustizzja biex ikollha llum tiddefinixxi l-kundizzjonijiet li fihom tkun tista’ tiġi stabbilita r-responsabbiltà tal-Unjoni meta tali ksur jirriżulta minn sentenza tal-Qorti Ġenerali.

100. Fil-punt 123 tas-sentenza appellata, il-Qorti Ġenerali rrilevat li l-eżerċizzju tar-rimedju ġudizzjarju offrut lill-appellanti, jiġifieri l-appell, kien ippermetta li jiġi rrettifikat l-iżball imwettaq fis-sentenza tal-Qorti Ġenerali tas-27 ta’ Settembru 2012. Kif jirriżulta mill-punti 122 sa 124 tas-sentenza appellata, il-Qorti Ġenerali enfasizzat il-prinċipju tar-responsabbiltà bbażat mhux fuq l-evalwazzjoni tal-oriġini tan-nuqqas tal-att ġudizzjarju, iżda fuq dik tal-funzjonament tajjeb tas-sistema ġudizzjarja, li l-organizzazzjoni tagħha hija preċiżament intiża li tikkorreġi l-iżbalji li jirriżultaw mill-ewwel sentenzi.

101. Tali interpretazzjoni tal-istabbiliment tar-responsabbiltà tal-Unjoni minħabba l-kariga ġudizzjarja, li twassal biex jiġi vverifikat jekk ġewx eżerċitati r-rimedji ġudizzjarji u jekk dawn ippermettewx li tiġi żgurata protezzjoni ġudizzjarja effettiva tad-drittijiet li l-individwi jgawdu taħt id-dritt tal-Unjoni, jidhirli li jistgħu jinstiltu b’mod ċar mis-sentenza tat-28 ta’ Lulju 2016, Tomášová ( ).

102. Fil-fatt, b’mod preċiż, f’din is-sentenza, il-Qorti tal-Ġustizzja twieġeb għall-punt dwar taħt liema kundizzjonijiet ir-responsabbiltà tal-Istat Membru kkonċernat tista’ tiġi vverifikata minħabba ksur tad-dritt tal-Unjoni li jirriżulta minn deċiżjoni ġudizzjarja mogħtija minn qorti, li ma hijiex qorti suprema ( ).

103. Il-Qorti tal-Ġustizzja, l-ewwel, fakkret li l-prinċipju ta’ responsabbiltà tal-Istat għal danni kkawżati lil individwi minħabba ksur tad-dritt tal-Unjoni li huwa imputabbli lilu, li japplika għall-każijiet kollha ta’ ksur, irrispettivament mill-awtorità pubblika li kienet l-awtur ta’ dan il-ksur, huwa wkoll applikabbli, taħt ċerti kundizzjonijiet, meta l-ksur inkwistjoni jirriżulta minn deċiżjoni ta’ qorti nazzjonali li tiddeċiedi fl-aħħar istanza ( ).

104. Sussegwentement, il-Qorti tal-Ġustizzja stiednet lill-qorti tar-rinviju sabiex tivverifika jekk id-deċiżjonijiet kontenzjużi mogħtija mill-Okresný súd Prešov (il-Qorti Distrettwali ta’ Prešov, is-Slovakkja) kinux ingħataw fl-aħħar istanza ( ).

105. Fl-aħħar nett, il-Qorti tal-Ġustizzja ddikjarat li “[i]r-responsabbiltà ta’ Stat Membru għal danni kkawżati lil individwi b’riżultat ta’ ksur ta’ dritt tal-Unjoni permezz ta’ deċiżjoni ta’ qorti nazzjonali tista’ biss tiġi stabbilita jekk din id-deċiżjoni tingħata minn qorti ta’ dan l-Istat Membru li tiddeċiedi fl-aħħar istanza [...]” ( ).

106. Għaldaqstant, fil-fehma tiegħi, is-sentenza tat-28 ta’ Lulju 2016, Tomášová ( ), tneħħi l-inċertezzi fuq il-portata tas-sentenzi ċċitati mill-partijiet li kienu jikkonċernaw biss deċiżjonijiet mogħtija minn qrati supremi, speċjalment is-sentenza tat-30 ta’ Settembru 2003, Köbler ( ), li ddikjarat li “l-prinċipju li jgħid li l-Istati Membri huma obbligati li jikkumpensaw d-danni kkawżati lill-individwi minħabba ksur tad-dritt Komunitarju imputabbli lilhom japplika wkoll meta l-ksur inkwistjoni jirriżulta minn deċiżjoni ta’ qorti ta’ l-aħħar istanza, meta d-dispożizzjoni tad-dritt Komunitarju miksura jkollha l-għan li tagħti drittijiet lill-individwi, meta l-ksur ikun suffiċjentement serju u meta teżisti rabta kawżali diretta bejn il-ksur ta’ l-obbligu ta’ l-Istat u d-dannu subit mill-persuni affettwati. Sabiex jiġi ddeterminat jekk il-ksur huwiex suffiċjentement serju f’każ fejn il-ksur in kwistjoni jkun jirriżulta minn tali deċiżjoni, il-qorti nazzjonali kompetenti għandha, filwaqt li tieħu inkunsiderazzjoni n-natura speċifika tal-funzjoni ġudizzjarja, tivverifika jekk dan il-ksur huwiex ta’ natura manifesta” ( ).

107. Għalkemm il-portata tas-sentenza tat-30 ta’ Settembru 2003, Köbler ( ), ġiet ippreċiżata fis-sentenza tat-13 ta’ Ġunju 2006, Traghetti del Mediterraneo ( ), il-formulazzjoni tal-punt 36 ta’ din tal-aħħar setgħet reġgħet qajmet dubju ( ), speċjalment minħabba r-riformulazzjoni mill-Qorti tal-Ġustizzja tad-domanda preliminari li kienet tirrigwarda r-responsabbiltà ta’ qrati minħabba l-kariga ġudizzjarja tagħhom, kemm jekk jiddeċiedu fl-aħħar istanza u kemm jekk le ( ).

108. Il-prinċipju tal-eżawriment minn qabel tar-rimedji ġudizzjarji li s-sentenza tat-28 ta’ Lulju 2016, Tomášová ( ), tippreċiża biex tirriżerva l-istabbiliment tar-responsabbiltà ta’ Stat Membru għall-każijiet li fihom kienet il-qorti li tiddeċiedi fl-aħħar istanza li kellha tieħu ħsieb l-applikazzjoni tad-dritt tal-Unjoni, u jekk ikun il-każ, li tadixxi lill-Qorti tal-Ġustizzja tal-Unjoni Ewropea f’każ ta’ dubju, skont l-Artikolu 267 TFUE, huwa bbażat fuq il-konstatazzjoni tar-“rwol essenzjali li għandhom il-qrati fil-protezzjoni tad-drittijiet li minnhom l-individwi jibbenefikaw permezz tar-regoli tad-dritt tal-Unjoni u [ta]l-fatt li qorti tal-aħħar istanza tikkostitwixxi, b’definizzjoni, l-aħħar istanza li quddiemha dawn jistgħu jiddefendu d-drittijiet mogħtija lilhom taħt dawn ir-regoli” ( ).

109. Dan il-prinċipju, li huwa bbażat fuq l-eżistenza ta’ rimedji ġudizzjarji, huwa aġġustat ukoll għall-partikolarità tal-kariga ġudizzjarja u għar-rekwiżiti leġittimi ta’ ċertezza legali li jwasslu biex jistabbilixxu l-limiti għall-istabbiliment ta’ responsabbiltà minħabba l-kontenut ta’ deċiżjoni ġudizzjarja ( ).

110. Konsegwentement, peress li l-organizzazzjoni tar-rimedji ġudizzjarji hija intiża li tipproteġi d-drittijiet li l-individwi jgawdu taħt ir-regoli tad-dritt, b’mod partikolari tal-Unjoni, l-eżerċizzju ta’ rimedju ġudizzjarju jikkostitwixxi l-mod xieraq ta’ kumpens għall-iżball imwettaq minn qorti tal-ewwel istanza ( ). Fi kliem ieħor, għandha ssir distinzjoni bejn it-tħassir tal-iżball, li kull parti li tibda proċess tista’ titlob, mill-kumpens għal ksur tad-drittijiet ibbażati fuq id-dritt tal-Unjoni li ma jistax jiġi iktar ikkorreġut jew ikun is-suġġett ta’ “rrimedja[r]” ( ), minħabba n-nuqqas ta’ eżerċizzju tar-rimedji ġudizzjarji, fejn dan biss jista’ jwassal li jiġi ppreżentat rikors għad-danni ( ).

111. Dan il-prinċipju għandu jkun irriżervat esklużivament għall-istabbiliment tar-responsabbiltà tal-Istati Membri f’każ ta’ ksur tad-dritt tal-Unjoni? Fi kliem ieħor, l-ispeċjalizzazzjoni tal-Qorti Ġenerali u l-istruttura tal-ordinament ġuridiku tal-Unjoni, iddefinit fl-Artikolu 19(1) TUE, li skontu l-Qorti Ġenerali tiżgura, flimkien mal-Qorti tal-Ġustizzja, ir-rispett tad-dritt fl-interpretazzjoni u fl-applikazzjoni tat-trattati, jiġġustifikaw li jkun hemm eċċezzjoni għal dan?

112. Jiena ma naħsibx li dan huwa l-każ. Fil-fatt, jekk, fis-sistema ġudizzjarja stabbilita mit-trattati, intiża li jiġu żgurati l-koerenza u l-unità fl-interpretazzjoni tad-dritt tal-Unjoni ( ), il-Qorti Ġenerali tikkontribwixxi għall-applikazzjoni sħiħa tad-dritt tal-Unjoni kif ukoll għall-protezzjoni ġudizzjarja li l-partijiet fil-kawża jgawdu taħt dan id-dritt ( ), l-eżistenza stess tal-fakultà li wieħed jappella quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja biex jannulla d-deċiżjonijiet tagħha minħabba ksur tad-dritt tal-Unjoni huwa biżżejjed biex din il-qorti tiġi assimilata ma’ kull qorti oħra ta’ Stat Membru li ma tiddeċidix fl-aħħar istanza ( ).

113. Fil-fatt, l-istess bħall-qrati nazzjonali, il-Qorti Ġenerali tiddeċiedi “fl-ewwel linja” ( ), peress li hija għandha tiddeċiedi kwistjonijiet ġodda fid-dritt tal-Unjoni, li hija tkun adita l-ewwel bihom, jew li tadatta s-soluzzjonijiet stabbiliti mill-Qorti tal-Ġustizzja għal sitwazzjonijiet differenti.

114. Madankollu, id-differenza l-kbira li tirriżulta mill-paragun mas-sistemi nazzjonali hija li l-Qorti Ġenerali ma għandhiex mekkaniżmu ekwivalenti għar-rinviju għal deċiżjoni preliminari f’każ ta’ problemi ġodda jew ta’ dubju dwar il-portata tal-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja. Issa, dan l-element kien determinanti fit-tfassil tas-sistema ta’ responsabbiltà tal-qrati li jiddeċiedu fl-aħħar istanza, li fuqhom jaqa’ l-obbligu tar-rinviju preliminari ( ). Il-Qorti tal-Ġustizzja kklassifikat ukoll din il-proċedura ta’ rinviju bħala “l-element ċentrali ta’ din is-sistema ġudizzjarja” tal-Unjoni ( ). Għaldaqstant, din il-proċedura partikolari tiġġustifika, parzjalment, li s-sistema tar-responsabbiltà tal-Istati Membri u dik tal-Unjoni ma jiġux ridotti f’paralleliżmu assolut ( ).

115. Dan il-fatt iwassal ukoll biex tiġi enfasizzata d-diffikultà tal-evalwazzjoni ta’ ksur tad-dritt tal-Unjoni mill-Qorti Ġenerali li jkun seħħ minkejja l-eżistenza ta’ ġurisprudenza stabbilita sew fil-qasam. Fil-fatt, in-nuqqas ta’ applikazzjoni ta’ ġurisprudenza stabbilita jista’ jirriżulta mill-konstatazzjoni taċ-ċirkustanzi fattwali differenti jew minn diverġenzi fl-evalwazzjoni jew ukoll mill-ħtieġa li jkun propost żvilupp f’din il-ġurisprudenza stabbilita, minkejja li dan ma jirriżultax espliċitament mid-deċiżjoni mibdula.

116. Din il-libertà ta’ evalwazzjoni, li tikkostitwixxi l-kariga stess tal-qorti ( ) u d-dinamika tal-ġurisprudenza, hija limitata mill-obbligu tal-motivazzjoni, li jkun imsaħħaħ jekk tkun ikkontemplata reverżjoni tad-deċiżjoni, indipendentement mill-grad li fih tkun qiegħda tiddeċiedi l-qorti. Din tiġġustifika fundamentalment li ma jitbiddlux il-kundizzjonijiet għall-istabbiliment tar-responsabbiltà minħabba l-eżerċizzju tal-funzjonijiet ġudizzjarji minn xi qorti li ma tiddeċidix fl-aħħar istanza, anki jekk, a posteriori, il-qorti superjuri tkun annullat id-deċiżjoni minħabba żball ta’ liġi ( ).

117. Jekk dan l-approċċ jiġi kkontestat, dan iwassal biex jiġi stabbilit dritt miksub għall-ġurisprudenza stabbilita, ħaġa li tmur kontra l-prinċipju stabbilit, b’mod partikolari, mill-Qorti Ewropea tad-Drittijiet tal-Bniedem ( ).

118. Konsegwentement, l-istess bħad-diversi sistemi nazzjonali dwar ir-responsabbiltà minħabba l-kariga ġudizzjarja ( ), ma huwiex meħtieġ li tiġi injorata l-loġika bbażata fuq l-eżistenza ta’ rimedji ġudizzjarji, li hija marbuta mill-qrib mar-rispett tat-termini raġonevoli għall-għoti ta’ sentenza. F’dan ir-rigward, jidhirli li huwa preċiżament it-terminu li fih ingħatat id-deċiżjoni mibdula u, jekk ikun il-każ, il-ksur tad-dritt tal-Unjoni kkorreġut, li jikkostitwixxi l-fatt li jiġġenera r-responsabbiltà u mhux l-iżball ta’ liġi mwettaq.

119. F’dawn iċ-ċirkustanzi u minħabba s-suġġett tal-appell, jidhirli li huwa ineffettiv l-argument imressaq minn Guardian Europe li jwassal biex is-sistema tar-responsabbiltà tal-Unjoni minħabba d-deċiżjonijiet mogħtija mill-Qorti Ġenerali tiġi reża dipendenti fuq id-determinazzjoni tal-kundizzjonijiet li fihom dik is-sistema tkun jew ma tkunx applikabbli għall-Qorti tal-Ġustizzja, li hija responsabbli mill-istħarriġ ġudizzjarju, meta l-eżitu tar-rimedji ġudizzjarji ma kienx favorevoli għall-parti li tkun eżerċitathom ( ).

120. Fir-rigward tal-aħħar kritika fformulata minn Guardian Europe li tirrigwarda l-punt 124 tas-sentenza appellata, jidhirli li l-Qorti Ġenerali ddeċidiet, ġustament, li jeħtieġ li jiġu rriżervati l-każijiet li fihom jiġi stabbilit li l-protezzjoni tad-drittijiet li l-individwi jgawdu mir-regoli tad-dritt tal-Unjoni seħħet finalment taħt il-kundizzjonijiet li kkawżawlha dannu. Dan jista’ jkun hekk, kif diġà rrilevajt, f’każ ta’ tul eċċessiv tal-proċedura ( ) jew f’każ ta’ kull nuqqas ta’ funzjonament tal-organizzazzjoni ġudizzjarja li jkun ostakola, pereżempju, l-eżerċizzju tar-rimedji ġudizzjarji. Dan irid ikun neċessarjament nuqqas ta’ funzjonament oġġettiv, peress li, f’każ ta’ deċiżjoni li tista’ tiġi appellata, in-nuqqasijiet gravi fil-kariga tal-qorti, li joħolqu riskju li l-individwu ma jistax raġonevolment jistenna, jikkostitwixxu motivi għall-annullament tad-deċiżjoni vvizzjata b’irregolarità ( ).

121. F’dan il-każ, Guardian Europe invokat, insostenn tat-talba tagħha għal kumpens, l-uniku ksur manifest tal-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja, li, għall-motivi esposti iktar ’il fuq, ma huwiex suffiċjenti sabiex jikkaratterizza nuqqas ta’ funzjonament. Konsegwentement, il-kritika ta’ Guardian Europe tad-deċiżjoni tal-Qorti Ġenerali fil-punt 124 tas-sentenza appellata ma tistax tintlaqa’.

122. Mill-kunsiderazzjonijiet preċedenti jirriżulta li s-sitt aggravju għandu jiġi miċħud.

VI. Fuq l-ispejjeż

123. Peress li l-kawża għandha tintbagħat lura quddiem il-Qorti Ġenerali, l-ispejjeż relatati ma’ din il-proċedura tal-appell għandhom jiġu rriżervati.

VII. Konklużjoni

124. Fid-dawl tal-kunsiderazzjonijiet preċedenti, nipproponi lill-Qorti tal-Ġustizzja tiddeċiedi kif ġej:

1) Is-sentenza tal-Qorti Ġenerali tal-Unjoni Ewropea tas-7 ta’ Ġunju 2017, Guardian Europe vs L‑Unjoni Ewropea (T‑673/15, EU:T:2017:377), hija annullata parzjalment sa fejn il-Qorti Ġenerali ċaħdet ir-rikors ta’ Guardian Europe Sàrl minħabba li din ma kienet ġarrbet ebda lucrum cessans minħabba l-ksur tat-terminu raġonevoli għall-għoti ta’ sentenza mill-Qorti Ġenerali u minħabba l-ksur tal-prinċipju tal-ugwaljanza fit-trattament fid-Deċiżjoni tal-Kummissjoni C(2007) 5791 finali tat-28 ta’ Novembru 2007 dwar proċedura għall-applikazzjoni tal-Artikolu (101 TFUE) u tal-Artikolu 53 tal-Ftehim ŻEE (Każ COMP/39165 – Ħġieġ ċatt).

2) Il-kumplament tal-appell huwa miċħud.

3) L-appell inċidentali huwa miċħud.

4) Il-kawża tintbagħat lura quddiem il-Qorti Ġenerali tal-Unjoni Ewropea.

5) L-ispejjeż huma rriżervati.