33

Wara li ġie nnotat fil-punt 69 tas-sentenza appellata li “it-talba għal kumpens tar-rikorrenti hija bbażata, minn naħa, fuq regoli ta’ responsabbiltà mhux kuntrattwali li ma jimplikawx aġir illegali min-naħa tal-istituzzjonijiet Komunitarji jew tal-aġenti tagħha fl-eżerċizzju tal-funzjoni tagħhom (l-arrikkiment indebitu u n-negotiorum gestio) u, min-naħa l-oħra, fuq sistema ta’ regoli ta’ responsabbiltà mhux kuntrattwali tal-Komunità minħabba aġir illegali tal-istituzzjonijiet tagħha u tal-aġenti tagħha fl-eżerċizzju tal-funzjonijiet tagħhom (il-ksur tal-prinċipju tal-protezzjoni tal-aspettattivi leġittimi u t-tort jew negliġenza tal-Kummissjoni)”, il-Qorti tal-Prim’Istanza, qabel kollox, ċaħdet l-argumenti bbażati fuq arrikkiment indebitu u negotiorum gestio, għar-raġunijiet li ġejjin: “91 […] s-sistema ta’ responsabbiltà mhux kuntrattwali, kif prevista fil-biċċa l-kbira tas-sistemi legali nazzjonali, ma jkunx fiha neċessarjament il-kundizzjoni dwar l-illegalità jew tat-tort fl-aġir tal-konvenut. L-azzjonijiet ibbażati fuq l-arrikkiment indebitu jew n-negotiorum gestio huma maħluqa sabiex, f’ċirkustanzi partikolari fid-dritt ċivili, jipprovdu sors ta’ obbligu mhux kuntrattwali għal dak li jinsab fil-pożizzjoni tal-persuna arrikkita jew tal-parti interessata, li bħala regola ġenerali jikkonsisti, rispettivament, fl-għoti lura ta’ dak li jkun irċevut mingħajr dritt, jew fil-ħlas ta’ kumpens lill-amministratur. 92 Għalhekk, ma jirriżultax illi dawn il-motivi bbażati fuq l-arrikkiment indebitu u n-negotiorum gestio, imressqa mir-rikorrenti, għandhom ikunu miċħuda biss għar-raġuni li l-kundizzjoni ta’ l-illegalità ta’ l-aġir ta’ l-istituzzjoni ma ġietx sodisfatta, kif ssostni prinċipaliment il-Kummissjoni. 93 […] it-tieni paragrafu ta’ l-Artikolu 288 KE jibbaża l-obbligu għall-Komunità li tagħmel tajjeb għad-danni kkawżati mill-istituzzjonijiet tagħha mingħajr ma jillimita s-sistema tar-responsabbilità mhux kuntrattwali tal-Komunità għar-responsabbilità minħabba tort biss. […] […] 95 Għalhekk għandu jiġi eżaminat jekk il-kundizzjonijiet ta’ l-azzjoni de in rem verso jew dawk ta’ l-azzjoni bbażata fuq in-negotiorum gestio humiex kollha preżenti f’din il-kawża, sabiex jiġi deċiż jekk dawn il-prinċipji jistgħux jiġu applikati. 96 F’dan ir-rigward, għandu […] jiġi kkonstatat, kif issostni l-Kummissjoni, illi, fil-kuntest fattwali u ġuridiku ta’ din il-kawża, l-azzjonijiet ibbażati fuq l-arrikkiment indebitu jew n-negotiorum gestio ma jistgħux jirnexxu. 97 Fil-fatt, skond il-prinċipji ġenerali komuni għad-drittijiet ta’ l-Istati Membri, dawn l-azzjonijiet ma jistgħux jiġu eżerċitati meta l-benefiċċju tal-persuna arrikkita jew tal-parti interessata jistgħu jkunu ġġustifikati f’kuntratt jew f’obbligu legali. Barra minn dan, skond dawn l-istess prinċipji, dawn l-azzjonijiet ma jistgħux ġeneralment ikunu użati jekk mhux sussidjarjament, jiġifieri fil-każ li l-persuna leża ma tistax tiddisponi, sabiex tikseb dak li hu dovut lilha, minn ebda azzjoni oħra. 98 F’din il-kawża huwa paċifiku li hemm relazzjonijiet kuntrattwali bejn il-Kummissjoni u Helmico, minn naħa, u bejn din ta’ l-aħħar u r-rikorrenti, min-naħa l-oħra. Id-dannu dirett allegat jikkorrispondi għar-rimunerazzjoni dovuta lir-rikorrenti minn Helmico skond kuntratti ta’ subappalt konklużi bejn dawn iż-żewġ partijiet, li f’dan ir-rigward għandhom klawsola ta’ arbitraġġ, li tindika li l-qrati Ingliżi u ta’ Wales ikunu kompetenti għal kwistjonijiet kuntrattwali li jistgħu jinqalgħu. Huwa għalhekk manifestament ċar li huwa obbligu ta’ Helmico li tħallas lir-rikorrenti għax-xogħlijiet magħmula minnha, u li tassumi r-responsabbilità eventwali, li tirriżulta minn nuqqas ta’ ħlas, kif jidher barra minn hekk mill-kawża li r-rikorrenti fetħet kontra Helmico għal dan il-għan, u li hija bħalissa pendenti, għalkemm sospiża, quddiem il-High Court of Justice. Il-falliment eventwali ta’ Helmico ma jiġġustifikax li l-Kummissjoni tieħu din ir-responsabbiltà, peress li r-rikorrenti ma jistax ikollha żewġ sorsi għall-istess dritt ta’ rimunerazzjoni. Fil-fatt, mid-dokumenti tal-proċess jirriżulta, u dan mhuwiex ikkontestat mill-partijiet, li din il-kawża quddiem il-High Court of Justice tirrigwarda l-ħlas tas-servizzi li jitratta dwarhom dan ir-rikors. 99 Minn dan jirriżulta li arrikkiment eventwali tal-Kummissjoni jew ftaqir tar-rikorrenti, peress li joriġina mill-kuntest kuntrattwali stabbilit, ma jistax jiġi kkwalifikat bħala indebitu. 100 […] Il-kundizzjonijiet ta’ eżerċizzju ta’ l-azzjoni ċivili bbażata fuq in-negotiorum gestio mhumiex manifestament sodisfatti għar-raġunijiet li ġejjin. 101 Għandu jiġi nnotat illi l-eżekuzzjoni, mir-rikorrenti, ta’ l-obbligi kuntrattwali fir-rigward ta’ Helmico ma tistax tikkwalifika validament bħala intervent tajjeb fl-affarijiet ta’ ħaddieħor li għandhom jkunu bil-fors amministrati, kif teżiġi l-azzjoni in kwistjoni. […] Fl-aħħar nett, l-argument tar-rikorrenti huwa wkoll kontradittorju għall-prinċipji ta’ negotiorum gestio f’dak li jikkonċerna l-għarfien tal-parti interessata ta’ l-azzjoni ta’ l-amministratur. Fil-fatt, l-azzjoni ta’ l-amministratur issir b’mod ġenerali mingħajr ma tkun taf il-parti interessata, jew għall-inqas mingħajr ma’ din ta’ l-aħħar tkun konxja tal-bżonn li taġixxi immedjatament. Madankollu, ir-rikorrenti ssostni hija stess illi l-għażla tagħha li tkompli x-xogħlijiet f’Ottubru 1998 tirriżulta mit-tħeġġiġ tal-Kummissjoni. 102 Mhuwiex mingħajr interess li jiġi osservat aktar minn hekk illi, skond il-ġurisprudenza, huma l-operaturi ekonomiċi stess li għandhom ibatu r-riskji ekonomiċi inerenti fl-attivitajiet tagħhom, fid-dawl taċ-ċirkustanzi ta’ kull kawża […]. 103 Madankollu, ma ġiex stabbilit li r-rikorrenti sofriet dannu mhux normali jew speċjali, li jaqbeż il-limiti tar-riskji ekonomiċi u kummerċjali inerenti għall-attività tagħha. F’kull relazzjoni kuntrattwali, jeżisti ċertu riskju li parti ma teżegwix il-kuntratt b’mod sodisfaċenti, jew hi stess tfalli. Huma l-partijiet kontraenti li jikkumpensaw dan ir-riskju b’mod adatt fl-istess kuntratt. Ir-rikorrenti ma injoratx illi Helmico ma wettqitx l-obbligi tagħha kuntrattwali, iżda għażlet b’għarfien sħiħ li tkompli twettaq l-obbligi tagħha, minflok ma teżerċita rikors formali. Meta għamlet hekk, hija ħadet riskju kummerċjali li wieħed ma jistax isejjaħlu normali. […]”