Kawża T-11/06

Romana Tabacchi Srl

vs

Il-Kummissjoni Ewropea

“Kompetizzjoni — Akkordji — Suq Taljan tax-xiri u tal-ewwel ipproċessar ta’ tabakk mhux maħdum — Deċiżjoni li tikkonstata ksur tal-Artikolu 81 KE — Iffissar tal-prezzijiet u tqassim tas-suq — Parteċipazzjoni fil-ksur — Tul tal-ksur — Multi — Ċirkustanzi attenwanti — Limitu massimu ta’ 10 % tad-dħul mill-bejgħ — Ugwaljanza fit-trattament — Ġurisdizzjoni sħiħa”

Sommarju tas-sentenza

1. Kompetizzjoni — Multi — Ammont — Determinazzjoni — Kriterji — Gravità tal-ksur — Evalwazzjoni — Obbligu li jittieħed inkunsiderazzjoni l-impatt konkret fuq is-suq — Assenza — Rwol primarju tal-kriterju bbażat fuq in-natura tal-ksur

(Artikolu 81(1)(a) u (b) KE; Regolament tal-Kunsill Nru 1/2003, Artikolu 23(2); Komunikazzjoni tal-Kummissjoni 98/C 9/03, punt 1 A)

2. Kompetizzjoni — Multi — Linji gwida għall-kalkolu tal-multi — Natura ġuridika

(Regolament tal-Kunsill Nru 1/2003, Artikolu 23(2); Komunikazzjoni tal-Kummissjoni 98/C 9/03)

3. Kompetizzjoni — Multi — Ammont — Determinazzjoni — Kriterji — Gravità tal-ksur — Ksur serju ħafna

(Regolament tal-Kunsill Nru 1/2003, Artikolu 23(2); Komunikazzjoni tal-Kummissjoni 98/C 9/03, punt 1 A)

4. Kompetizzjoni — Multi — Ammont — Determinazzjoni — Kriterji — Effett ta’ prattika antikompetittiva — Kriterju mhux determinanti

(Regolament tal-Kunsill Nru 1/2003, Artikolu 23(2); Komunikazzjoni tal-Kummissjoni 98/C 9/03, punt 1 A)

5. Kompetizzjoni — Multi — Ammont — Determinazzjoni — Kriterji — Ishma fis-suq miżmuma mill-impriża kkonċernata

(Artikolu 81(1) KE; Regolament tal-Kunsill Nru 1/2003, Artikolu 23(2); Komunikazzjoni tal-Kummissjoni 98/C 9/03, punt 1 A)

6. Kompetizzjoni — Multi — Ammont — Determinazzjoni — Kriterji — Impatt konkret fuq is-suq — Kriterji ta’ evalwazzjoni

(Regolament tal-Kunsill Nru 1/2003, Artikolu 23(2); Komunikazzjoni tal-Kummissjoni 98/C 9/03, punt 1 A)

7. Kompetizzjoni — Multi — Ammont — Determinazzjoni — Kriterji — Gravità tal-ksur — Iffissar tal-multa proporzjonalment għall-elementi ta’ evalwazzjoni tal-gravità tal-ksur

(Regolament tal-Kunsill Nru 1/2003, Artikolu 23(2); Komunikazzjoni tal-Kummissjoni 98/C 9/03, punt 1 A)

8. Kompetizzjoni — Multi — Deċiżjoni li timponi multi — Obbligu ta’ motivazzjoni — Portata

(Artikolu 253 KE; Regolament tal-Kunsill Nru 1/2003, Artikolu 23(2) u (3))

9. Proċedura — Tressiq ta’ motivi ġodda fil-mori tal-kawża — Kundizzjonijiet — Motiv ġdid — Kunċett

(Regoli tal-Proċedura tal-Qorti Ġenerali, Artikolu 48(2))

10. Kompetizzjoni — Akkordji — Ftehim bejn impriżi — Prova tal-ksur u tat-tul tiegħu li għandha tiġi prodotta mill-Kummissjoni — Applikabbiltà tal-prinċipju ta’ preżunzjoni ta’ innoċenza

(Artikolu 81(1) KE; Karta tad-Drittijiet Fundamentali tal-Unjoni Ewropea, Artikolu 48(1))

11. Kompetizzjoni — Akkordji — Prova — Grad ta’ preċiżjoni mitlub mill-provi meqjusa mill-Kummissjoni

(Artikolu 81(1) KE)

12. Kompetizzjoni — Multi — Ammont — Determinazzjoni — Kriterji — Gravità tal-ksur — Evalwazzjoni — Teħid inkunsiderazzjoni mill-Kummissjoni tar-realtà ekonomika fiż-żmien tal-ksur

(Regolament tal-Kunsill Nru 1/2003, Artikolu 23(3); Komunikazzjoni tal-Kummissjoni 98/C 9/03, punt 1 A)

13. Kompetizzjoni — Multi — Ammont — Determinazzjoni — Tqassim tal-impriżi kkonċernati f’kategoriji — Kundizzjonijiet — Osservanza tal-prinċipju ta’ ugwaljanza fit-trattament

(Regolament tal-Kunsill Nru 1/2003, Artikolu 23(2); Komunikazzjoni tal-Kummissjoni 98/C 9/03, punt 1 A)

14. Kompetizzjoni — Multi — Ammont — Determinazzjoni — Kriterji — Gravità tal-ksur — Ċirkustanzi attenwanti — Theddid u pressjoni subiti minn impriża — Esklużjoni

(Regolament tal-Kunsill Nru 1/2003, Artikolu 23(2); Komunikazzjoni tal-Kummissjoni 98/C 9/03, punt 3)

15. Kompetizzjoni — Multi — Ammont — Determinazzjoni — Kriterji — Gravità tal-ksur — Ċirkustanzi attenwanti — Rwol passiv jew emulattiv tal-impriża — Kriterji ta’ evalwazzjoni

(Regolament tal-Kunsill Nru 1/2003, Artikolu 23(2); Komunikazzjoni tal-Kummissjoni 98/C 9/03, l-ewwel inċiż tal-punt 3)

16. Kompetizzjoni — Multi — Ammont — Determinazzjoni — Kriterji — Impriżi kkonċernati li huma parti mill-impriżi ta’ daqs żgħir jew medju — Assenza ta’ effett

(Regolament tal-Kunsill Nru 1/2003, Artikolu 23(2); Komunikazzjoni tal-Kummissjoni 98/C 9/03, il-ħames paragrafu tal-punt 1 A)

17. Kompetizzjoni — Multi — Ammont — Determinazzjoni — Kriterji — Ċirkustanzi attenwanti — Aġir diverġenti minn dak miftiehem fl-akkordju

(Regolament tal-Kunsill Nru 1/2003, Artikolu 23(2); Komunikazzjoni tal-Kummissjoni 98/C 9/03, it-tieni inċiż tal-punt 3)

18. Kompetizzjoni — Multi — Ammont — Determinazzjoni — Kriterji — Ċirkustanzi attenwanti — Evalwazzjoni

(Regolament tal-Kunsill Nru 1/2003, Artikolu 23(2); Komunikazzjoni tal-Kummissjoni 98/C 9/03, punt 3)

19. Kompetizzjoni — Multi — Ammont — Determinazzjoni — Ammont massimu — Kalkolu — Distinzjoni bejn ammont finali u ammont intermedju tal-multa — Konsegwenzi

(Regolament tal-Kunsill Nru 1/2003, Artikolu 23(2); Komunikazzjoni tal-Kummissjoni 98/C 9/03)

20. Kompetizzjoni — Multi — Ammont — Determinazzjoni — Kriterji — Sitwazzjoni finanzjarja tal-impriża kkonċernata — Teħid inkunsiderazzjoni — Obbligu — Assenza

(Regolament tal-Kunsill Nru 1/2003, Artikolu 23(2))

21. Kompetizzjoni — Multi — Ammont — Setgħa diskrezzjonali tal-Kummissjoni — Stħarriġ ġudizzjarju — Ġurisdizzjoni sħiħa

(Artikolu 229 KE; Regolament tal-Kunsill Nru 1/2003, Artikolu 31; Komunikazzjoni tal-Kummissjoni 98/C 9/03)

22. Kompetizzjoni — Multi — Ammont — Determinazzjoni — Kriterji — Natura dissważiva — Osservanza tal-prinċipju ta’ proporzjonalità

(Artikolu 81 KE; Regolament tal-Kunsill Nru 1/2003, Artikolu 23(2))

1. L-Artikolu 81(1)(a) u (b) KE jiddikjara espressament li huma inkompatibbli mas-suq komuni l-akkordji u l-prattiki miftiehma li jikkonsistu fl-iffissar b’mod dirett jew indirett tal-prezzijiet tax-xiri jew tal-bejgħ jew ta’ kundizzjonijiet oħrajn ta’ tranżazzjoni jew fil-limitazzjoni jew il-kontroll tal-produzzjoni jew tas-swieq. Il-ksur ta’ dan it-tip, b’mod partikolari meta jkunu jikkonsistu f’akkordji orizzontali, huma kkwalifikati bħala partikolarment serji meta jkollhom effett dirett fuq il-parametri essenzjali tal-kompetizzjoni fis-suq ikkonċernat, jew fil-ksur nett tar-regoli tal-kompetizzjoni.

Il-gravità tal-ksur tad-dritt tal-Unjoni dwar il-kompetizzjoni għandha tiġi stabbilita abbażi ta’ numru kbir ta’ elementi, bħaċ-ċirkustanzi partikolari tal-kawża, il-kuntest tagħha u l-portata dissważiva tal-multi, u dan mingħajr ma ġiet stabbilita lista restrittiva jew eżawrjenti tal-kriterji li għandhom bilfors jittieħdu inkunsiderazzjoni.

Skont il-metodu stabbilit mil-Linji gwida għall-kalkolu tal-multi imposti skont l-Artikolu 15(2) tar-Regolament Nru 17 u tal-Artikolu 65(5) tat-Trattat KEFA, l-evalwazzjoni tal-gravità tal-ksur għandha tieħu inkunsiderazzjoni n-natura tal-ksur, l-impatt konkret tiegħu fuq is-suq jekk dan jista’ jiġi kkalkolat, u d-daqs tas-suq ġeografiku inkwistjoni. Madankollu, dawn it-tliet aspetti tal-evalwazzjoni tal-gravità tal-ksur ma għandhomx l-istess piż fil-kuntest tal-eżami globali. In-natura tal-ksur għandha rwol primordjali, b’mod partikolari, biex tikkaratterizza l-ksur “serju ħafna”. Min-naħa l-oħra, la l-impatt konkret fuq is-suq u lanqas id-daqs tas-suq ġeografiku ma jikkostitwixxu elementi neċessarji għall-kwalifikazzjoni tal-ksur bħala serju ħafna fil-każ ta’ akkordji orizzontali li jirrigwardaw, b’mod partikolari, l-iffissar tal-prezzijiet. B’hekk, l-akkordji orizzontali ta’ dan it-tip jistgħu jiġu kkwalifikati bħala “serji ħafna” sempliċement fuq il-bażi tan-natura proprja tagħhom, mingħajr ma l-Kummissjoni hija obbligata turi impatt konkret tal-ksur fuq is-suq.

(ara l-punti 67, 69, 74, 76-78)

2. Il-Linji gwida għall-kalkolu tal-multi imposti skont l-Artikolu 15(2) tar-Regolament Nru 17 u l-Artikolu 65(5) tat-Trattat KEFA huma strument intiż li jippreċiża, fl-osservanza tad-dritt ta’ kompetenzi superjuri, il-kriterji li l-Kummissjoni tixtieq tapplika fil-kuntest tas-setgħa diskrezzjonali fl-iffissar tal-multi mogħtija lilha mill-Artikolu 23(2) tar-Regolament Nru 1/2003. L-imsemmija Linji gwida ma jikkostitwixxux il-bażi ġuridika ta’ deċiżjoni li timponi multi, peress li din tal-aħħar hija bbażata fuq ir-Regolament Nru 1/2003, iżda huma jiddeterminaw, b’mod ġenerali u astratt, il-metodoloġija li l-Kummissjoni imponiet fuqha nnifisha għall-finijiet tal-iffissar tal-ammont tal-multi imposti minn din id-deċiżjoni u jiżguraw, konsegwentement, iċ-ċertezza legali tal-impriżi.

B’hekk, għalkemm il-Linji gwida ma jistgħux jiġu kkwalifikati bħala regola tad-dritt li l-amministrazzjoni hija obbligata tosserva f’kull każ, huma madankollu jistabbilixxu regola ta’ kondotta indikattiva tal-prassi li għandha tiġi segwita li minnha l-amministrazzjoni ma tistax tiddevja, f’każ partikolari, mingħajr ma tippreżenta ġustifikazzjonijiet.

L-awtolimitazzjoni tas-setgħa diskrezzjonali tal-Kummissjoni li tirriżulta mill-adozzjoni tal-Linji gwida madankollu ma hijiex inkompatibbli maż-żamma ta’ marġni ta’ diskrezzjoni sostanzjali għall-Kummissjoni. Fil-fatt, iċ-ċirkustanza li l-Kummissjoni ppreċiżat, permezz tal-Linji gwida, l-approċċ tagħha fir-rigward tal-evalwazzjoni tal-gravità ta’ ksur ma jipprekludix li hija tevalwa dan il-kriterju globalment skont iċ-ċirkustanzi pertinenti kollha, inklużi elementi li ma jissemmewx espressament fil-Linji gwida.

(ara l-punti 71-73)

3. L-ammont bażiku minimu ta’ EUR 20 miljun stabbilit mil-Linji gwida għall-kalkolu tal-multi imposti skont l-Artikolu 15(2) tar-Regolament Nru 17 u tal-Artikolu 65(5) tat-Trattat KEFA, għal dak li jirrigwarda l-ksur serju ħafna, jirreferi għal impriża waħda u mhux għal għadd ta’ impriżi li jkunu kkommettew ksur.

(ara l-punt 86)

4. F’dak li jirrigwarda l-impatt konkret fuq is-suq ta’ prattika restrittiva li tmur kontra r-regoli tal-kompetizzjoni tal-Unjoni, għandhom jittieħdu inkunsiderazzjoni, meta jiġi ddeterminat l-ammont tal-multa imposta għal tali ksur, it-tul taż-żmien tal-elementi kollha li huma rilevanti għall-finijiet tal-evalwazzjoni tal-gravità tal-ksur, fosthom l-aġir ta’ kull waħda mill-impriżi, is-sehem ta’ kull waħda minnhom fl-istabbiliment tal-prattiki miftiehma, il-vantaġġ li huma setgħu kisbu minn dawn il-prattiki, id-daqs tagħhom u l-valur tal-prodotti kkonċernati kif ukoll ir-riskju li ksur ta’ dak it-tip jirrappreżenta għall-għanijiet tal-Unjoni. Minn dan jirriżulta li l-effett ta’ prattika antikompetittiva ma huwiex, fih innifsu, kriterju determinanti fid-determinazzjoni tal-ammont xieraq tal-multa. B’mod partikolari, elementi li jirrigwardaw l-aspett intenzjonali jista’ jkollhom iktar importanza minn dawk li jirrigwardaw l-effetti msemmija, b’mod partikolari meta dan ikun ksur intrinsikament serju, bħat-tqassim tas-swieq.

(ara l-punt 90)

5. Is-sehem tas-suq ta’ kull waħda mill-impriżi kkonċernati fis-suq li kien suġġett għal prattika restrittiva fis-sens tad-dritt tal-kompetizzjoni tal-Unjoni jikkostitwixxi, anki fl-assenza ta’ prova ta’ effett konkret tal-ksur fis-suq, element oġġettiv li jagħti indikazzjoni ġusta tar-responsabbiltà ta’ kull waħda minnhom fir-rigward tal-potenzjal ta’ din il-prattika li tagħmel ħsara lill-iżvolġiment normali tal-kompetizzjoni. B’hekk, għall-finijiet tal-iffissar tal-ammont tal-multa l-ishma tas-suq li jkollha impriża huma rilevanti sabiex tiġi ddeterminata l-influwenza li hija setgħet teżerċita fuq is-suq.

(ara l-punt 97)

6. Sabiex tiġi evalwata l-gravità tal-ksur, huwa deċiżiv li jiġi stabbilit li l-membri tal-akkordju għamlu dak kollu li setgħu jagħmlu sabiex jagħtu effett konkret lill-intenzjonijiet tagħhom. Għaldaqstant, il-membri tal-akkordju ma jistgħux jinvokaw favur tagħhom fatturi esterni bħal żieda fil-prezzijiet fis-suq ikkonċernat li kkontrabattew l-isforzi tagħhom, billi jsostnu li dawn huma elementi li jiġġustifikaw tnaqqis tal-multa.

(ara l-punti 99, 100)

7. Il-prinċipju ta’ proporzjonalità jeżiġi li l-atti tal-istituzzjonijiet tal-Unjoni ma jmorrux lil hinn mil-limiti ta’ dak li huwa xieraq u neċessarju sabiex jintlaħaq l-għan imfittex. Fil-kuntest tal-proċeduri miftuħa mill-Kummissjoni biex tippenalizza l-ksur tar-regoli tal-kompetizzjoni, l-applikazzjoni ta’ dan il-prinċipju timplika li l-multi ma għandhomx ikunu sproporzjonati mal-għanijiet imfittxija, jiġifieri fir-rigward tal-osservanza ta’ dawn ir-regoli, u li l-ammont tal-multa imposta fuq l-impriża abbażi ta’ ksur fil-qasam tal-kompetizzjoni għandu jkun proporzjonat mal-ksur, evalwat fit-totalità tiegħu, billi jieħu inkunsiderazzjoni, b’mod partikolari, il-gravità tiegħu. B’mod partikolari, il-prinċipju ta’ proporzjonalità jimplika li l-Kummissjoni għandha tiffissa l-multa proporzjonalment mal-elementi meħuda inkunsiderazzjoni biex tevalwa l-gravità tal-ksur u li f’dan ir-rigward għandha tapplika dawk l-elementi b’mod koerenti u ġġustifikat oġġettivament.

F’dawn iċ-ċirkustanzi, il-Kummissjoni ma tiksirx il-prinċipju ta’ proporzjonalità meta tiffissa l-ammont bażiku tal-multa għall-ksur tar-regoli tal-kompetizzjoni għal EUR 10 miljuni, peress li dan il-ksur jikkostitwixxi ksur serju ħafna u volontarju tar-regoli tal-kompetizzjoni u l-imsemmi ammont jiġi ffissat f’livell nettament inqas mil-limitu minimu previst mil-Linji gwida għal dan it-tip ta’ akkordju.

(ara l-punti 104, 105, 107)

8. Fil-kuntest tal-iffissar tal-multi abbażi tal-ksur tad-dritt tal-kompetizzjoni tal-Unjoni, l-obbligu ta’ motivazzjoni huwa sodisfatt meta l-Kummissjoni tindika, fid-deċiżjoni tagħha, l-elementi ta’ evalwazzjoni li ppermettewlha tikkwantifika l-gravità u t-tul ta’ żmien tal-ksur.

F’dan ir-rigward, għalkemm il-Kummissjoni hija obbligata, skont l-Artikolu 253 KE, tagħti motivazzjoni għad-deċiżjonijiet tagħha billi ssemmi l-punti ta’ fatt li minnhom tiddependi l-ġustifikazzjoni tad-deċiżjoni u l-kunsiderazzjonijiet li wassluha biex tieħu din id-deċiżjoni, din id-dispożizzjoni ma teżiġix li l-Kummissjoni tiddiskuti l-punti kollha ta’ fatt u ta’ liġi li jkunu ġew indirizzati matul il-proċedura amministrattiva.

F’dak li jirrigwarda deċiżjoni li timponi multi fuq diversi impriżi, il-portata tal-obbligu ta’ motivazzjoni għandha tiġi evalwata b’mod partikolari fid-dawl tal-fatt li l-gravità tal-ksur għandha tiġi stabbilita permezz ta’ numru kbir ta’ elementi, bħalma huma, b’mod partikolari, iċ-ċirkustanzi speċifiċi tal-kawża, il-kuntest tagħha u l-effett dissważiv tal-multi, u dan mingħajr ma tkun ġiet stabbilita lista restrittiva jew eżawrjenti tal-kriterji li għandhom jiġu kkunsidrati b’mod obbligatorju.

(ara l-punti 109, 233)

9. Skont l-ewwel subparagrafu tal-Artikolu 48(2) tar-Regoli tal-Proċedura tal-Qorti Ġenerali, it-tressiq ta’ motivi ġodda matul il-kawża hija pprojbita, sakemm dawn il-motivi ma jkunux ibbażati fuq punti ta’ fatt jew ta’ liġi li joħorġu matul il-proċedura. F’dan ir-rigward, motiv li jikkostitwixxi elaborazzjoni ta’ argument diġà mressaq, b’mod dirett jew impliċitu, u li għandu rabta mill-qrib miegħu, għandu jiġi ddikjarat ammissibbli.

(ara l-punt 124)

10. Huwa oneru tal-Kummissjoni li tipprova mhux biss l-eżistenza tal-akkordju li jmur kontra r-regoli tal-kompetizzjoni tal-Unjoni, iżda wkoll it-tul ta’ żmien tiegħu. B’mod iktar partikolari, f’dak li jirrigwarda l-amministrazzjoni tal-prova ta’ ksur tal-Artikolu 81(1) KE, il-Kummissjoni għandha tipproduċi prova tal-ksur li hija tikkonstata u tistabbilixxi l-provi neċessarji sabiex tintwera, b’mod korrett, l-eżistenza ta’ fatti li jikkostitwixxu ksur. L-eżistenza ta’ dubju fil-moħħ tal-qorti għandha tibbenefika lill-impriża destinatarja tad-deċiżjoni li tikkonstata l-ksur. Għaldaqstant, il-qorti ma għandhiex tikkonkludi li l-Kummissjoni stabbilixxiet l-eżistenza tal-ksur inkwistjoni b’mod korrett jekk ikun għadu jippersisti dubju f’moħħha fuq din il-kwistjoni, b’mod partikolari fil-kuntest ta’ rikors li jwassal għall-annullament ta’ deċiżjoni li timponi multa. Fil-fatt, f’din l-aħħar sitwazzjoni, huwa neċessarju li jiġi kkunsidrat il-prinċipju ta’ preżunzjoni tal-innoċenza, li jagħmel parti mid-drittijiet fundamentali li huma protetti fis-sistema ġuridika tal-Unjoni u li ġie kkristallizzat fl-Artikolu 48(1) tal-Karta tad-Drittijiet Fundamentali tal-Unjoni Ewropea. Fir-rigward tan-natura tal-ksur inkwistjoni kif ukoll in-natura u l-grad ta’ severità tas-sanzjonijiet konnessi miegħu, il-prinċipju ta’ preżunzjoni ta’ innoċenza japplika b’mod partikolari għall-proċeduri relatati mal-ksur tar-regoli tal-kompetizzjoni applikabbli għall-impriżi li jistgħu jwasslu għall-impożizzjoni ta’ multi. B’hekk huwa neċessarju li l-Kummissjoni tipproduċi provi preċiżi u konkordanti sabiex tibbaża l-konvinzjoni soda li l-ksur twettaq.

Kull prova prodotta mill-Kummissjoni ma għandhiex neċessarjament tissodisfa dawn il-kriterji meta mqabbla ma’ kull element tal-ksur. Huwa biżżejjed li l-medda ta’ indizji invokati mill-istituzzjoni, evalwata globalment, tissodisfa dan ir-rekwiżit.

(ara l-punti 129, 130, 143)

11. Huwa normali li l-attivitajiet involuti fl-akkordji antikompetittivi jsiru bil-moħbi, li l-laqgħat jinżammu b’mod sigriet, u li d-dokumentazzjoni relatata magħhom titnaqqas għall-minimu. Isegwi li, anki jekk il-Kummissjoni tiskopri dokumenti li juru b’mod espliċitu li kien hemm kuntatt illegali bejn operaturi, bħal minuti tal-laqgħat, normalment dawn ikunu biss frammentarji u skarsi, b’tali mod li ta’ spiss ikun neċessarju li ċerti dettalji jinġabru permezz ta’ deduzzjonijiet. Għaldaqstant, fil-biċċa l-kbira tal-każijiet, l-eżistenza ta’ prattika jew ta’ ftehim antikompetittiv għandha tiġi dedotta minn ċertu numru ta’ koinċidenzi u ta’ indizji, li, ikkunsidrati flimkien, jistgħu jikkostitwixxu, fin-nuqqas ta’ spjegazzjoni oħra koerenti, il-prova ta’ ksur tar-regoli tal-kompetizzjoni.

Barra minn hekk, fl-assenza ta’ provi li jistgħu jistabbilixxu direttament it-tul ta’ ksur, il-Kummissjoni għandha tibbaża ruħha, minn tal-inqas, fuq provi relatati ma’ fatti li ġraw fi żmien qrib biżżejjed, b’mod li jkun jista’ jiġi raġonevolment ammess li dan il-ksur kien seħħ kontinwament bejn żewġ dati preċiżi.

F’dan ir-rigward, huwa biżżejjed li l-Kummissjoni turi li l-impriża inkwistjoni tkun ħadet sehem f’laqgħat li matulhom ġew konklużi ftehim ta’ natura antikompetittiva, mingħajr ma tkun opponiet b’mod manifest, biex tiġi pprovata b’mod sodisfaċenti l-parteċipazzjoni tal-imsemmija impriża fl-akkordju. Ladarba tiġi stabbilita l-parteċipazzjoni f’tali laqgħat, hija l-impriża kkonċernata li għandha tressaq provi ta’ natura li jistgħu jistabbilixxu li l-parteċipazzjoni tagħha fl-imsemmija laqgħat kienet nieqsa minn kull għan antikompettittiv, billi turi li hija kienet indikat lill-kompetituri tagħha li hija kienet qed tipparteċipa f’dawn il-laqgħat fi spirtu differenti minn tagħhom. Ir-raġuni wara dan il-prinċipju tad-dritt hija li, peress li pparteċipat fl-imsemmija laqgħa mingħajr ma tbiegħdet pubblikament mill-kontenut tagħha, l-impriża tat x’tifhem lill-parteċipanti l-oħra li hija kienet qed taqbel ma’ dak li ġie deċiż fiha u li kienet se timxi miegħu. Min-naħa l-oħra, il-Kummissjoni twettaq żball ta’ evalwazzjoni jekk tistabbilixxi l‑parteċipazzjoni ta’ impriża f’akkordju li jmur kontra r-regoli tal-kompetizzjoni tal-Unjoni fl-assenza ta’ indizji suffiċjenti f’dan is-sens.

(ara l-punti 131, 132, 158, 165, 166)

12. Fir-rigward tal-għażla tas-sena ta’ riferiment sabiex jiġi stabbilit il-piż relattiv tal-impriżi, fil-qasam ta’ akkordju li jmur kontra r-regoli tal-kompetizzjoni tal-Unjoni, għalkemm il-Linji gwida għall-kalkolu tal-multi imposti skont l-Artikolu 15(2) tar-Regolament Nru 17 u tal-Artikolu 65(5) tat-Trattat KEFA jipprevedu, fir-raba’ u l-ħames paragrafi tal-punt 1 A, trattament differenzjat tal-impriżi skont l-importanza ekonomika tagħhom, huma ma jindikawx fir-rigward ta’ liema sena għandu jiġi stabbilit il-piż relattiv tal-impriżi.

F’dan ir-rigward, il-Kummissjoni hija obbligata tagħżel metodu ta’ kalkolu li jippermetti t-teħid inkunsiderazzjoni tad-daqs u tas-setgħa ekonomika ta’ kull impriża kkonċernata kif ukoll tad-daqs tal-ksur imwettaq minn kull waħda fosthom, skont ir-realtà ekonomika li kienet teżisti fiż-żmien meta twettaq l-imsemmi ksur. Barra minn hekk, għandu jiġi ddelimitat il-perijodu li għandu jittieħed inkunsiderazzjoni b’mod li d-dħul mill-bejgħ, jew l-ishma tas-suq, miksuba jkunu wkoll kemm jista’ jkun komparabbli. Minn dan isegwi li s-sena ta’ riferiment mhux bilfors trid tkun l-aħħar sena sħiħa li matulha jkun baqa’ għaddej il-ksur.

(ara l-punti 176, 177)

13. Il-metodu li jikkonsisti f’li l-membri li jkunu pparteċipaw f’akkordju jitqassmu f’kategoriji sabiex, fl-istadju tal-iffissar tal-ammont bażiku tal-multi, jiġi applikat trattament differenzjat, metodu li l-prinċipju warajh ġie, barra minn hekk, ikkonvalidat mill-ġurisprudenza tal-Qorti Ġenerali, anki minkejja li jinjora d-differenzi ta’ daqs bejn l-impriżi tal-istess kategorija, iġib miegħu l-adozzjoni ta’ rata fissa tal-ammont bażiku għall-impriżi li jaqgħu taħt l-istess kategorija.

Madankollu, tali tqassim f’kategoriji għandu josserva l-prinċipju ta’ ugwaljanza fit-trattament li jipprojbixxi li sitwazzjonijiet komparabbli jiġu ttrattati b’mod differenti u li sitwazzjonijiet differenti jiġu ttrattati b’mod identiku, sakemm dan it-trattament ma jkunx oġġettivament iġġustifikat. Barra minn hekk, l-ammont tal-multi għandu, minn tal-inqas, ikun proporzjonali meta mqabbel mal-elementi kkunsidrati sabiex tiġi evalwata l-gravità tal-ksur. Sabiex jiġi vverifikat jekk it-tqassim tal-membri ta’ akkordju f’kategoriji huwiex konformi mal-prinċipji ta’ ugwaljanza fit-trattament u ta’ proporzjonalità, għandu jiġi vverifikat jekk dan it-tqassim huwiex koerenti u oġġettivament iġġustifikat.

F’dan ir-rigward, għalkemm il-Kummissjoni tista’ tieħu inkunsiderazzjoni l-ishma tas-suq li jkollha impriża membru ta’ akkordju fl-aħħar sena sħiħa tal-ksur ikkonstatat sabiex jiġu evalwati d-daqs u s-setgħa ekonomika tagħha f’suq partikolari kif ukoll il-portata tal-ksur imwettaq minnha, hija għandha madankollu tiżgura li l-ishma tas-suq ta’ kull waħda mill-impriżi involuti jirriflettu b’mod korrett ir-realtà ekonomika kif tkun tidher fiż-żmien meta jitwettaq il-ksur. Issa, bħala regola ġenerali, fil-każ ta’ ksur għal żmien twil, huwa biss meta l-aħħar sena sħiħa tal-ksur, kif meħuda inkunsiderazzjoni mill-Kummissjoni, tkun tikkoinċidi mat-tul ta’ żmien tal-parteċipazzjoni ta’ kull waħda minn dawn l-impriżi li l-ishma tas-suq relatati ma’ dik is-sena jkunu ta’ natura li jservu bħala indikaturi rilevanti f’dan ir-rigward u li jippermettu li jinkisbu riżultati kemm jista’ jkun komparabbli, b’mod speċjali sabiex l-impriżi involuti jitqassmu f’kategoriji.

(ara l-punti 180-182, 184, 186)

14. L-eżistenza ta’ theddid u pressjoni li jwasslu lil impriża biex tipparteċipa fi ksur tad-dritt tal-kompetizzjoni tal-Unjoni ma tagħmilx parti miċ-ċirkustanzi attenwanti elenkati fil-Linji gwida għall-kalkolu tal-multi imposti skont l-Artikolu 15(2) tar-Regolament Nru 17 u tal-Artikolu 65(5) tat-Trattat KEFA. Il-pressjoni eżerċitata mill-impriżi bil-għan li jiġu mġiegħla impriżi oħrajn sabiex jipparteċipaw fi ksur tad-dritt tal-kompetizzjoni tal-Unjoni ma teżentax, irrispettivament minn kemm tkun kbira, lill-impriża kkonċernata mir-responsabbiltà tagħha għall-ksur imwettaq, ma tibdel bl-ebda mod il-gravità tal-akkordju u ma tistax tikkostitwixxi ċirkustanza attenwanti għall-finijiet tal-kalkolu tal-ammonti tal-multi, peress li l-impriża kkonċernata setgħet tiddenunzja l-pressjoni kontriha u tippreżenta lment dwarhom. Għaldaqstant, il-Kummissjoni ma hijiex obbligata tieħu inkunsiderazzjoni tali theddid bħala ċirkustanza attenwanti.

(ara l-punti 211-213)

15. Fost l-elementi li jiżvelaw ir-rwol passiv ta’ impriża fi ħdan akkordju, li jistgħu jiġġustifikaw tnaqqis ta’ multa skont l-ewwel inċiż tal-punt 3 tal-Linji gwida għall-kalkolu tal-multi imposti skont l-Artikolu 15(2) tar-Regolament Nru 17 u tal-Artikolu 65(5) tat-Trattat KEFA, tista’ tittieħed inkunsiderazzjoni n-natura iktar sporadika tal-parteċipazzjoni tagħha fil-laqgħat meta mqabbla ma’ dik tal-membri l-oħra tal-akkordju, kif ukoll id-dħul tardiv tagħha fis-suq li fih seħħ il-ksur, indipendentement mit-tul ta’ żmien tal-parteċipazzjoni tagħha fih, jew inkella l-eżistenza ta’ dikjarazzjonijiet espressi f’dan is-sens minn rappreżentanti ta’ impriżi terzi li jkunu pparteċipaw fil-ksur. Barra minn hekk, ir-“rwol esklużivament passiv” ta’ membru ta’ akkordju jimplika l-adozzjoni minnu ta’ “profil baxx”, jiġifieri nuqqas ta’ parteċipazzjoni attiva fl-elaborazzjoni tal-akkordji antikompetttivi.

F’dan ir-rigward, ma huwiex suffiċjenti li, matul ċerti perijodi tal-akkordju, jew fir-rigward ta’ ċerti akkordji tagħha, l-impriża kkonċernata tkun adottat profil baxx. Għalhekk, il-fatt li wieħed isejjaħ il-laqgħat, jipproponi aġenda, u jqassam id-dokumenti preparatorji għal-laqgħat huwa inkompatibbli ma’ rwol passiv ta’ segwaċi li jadotta profil baxx. Dawn l-inizjattivi juru attitudni favorevoli u attiva tar-rikorrenti f’dak li jikkonċerna l-elaborazzjoni, il-kontinwazzjoni u l-kontroll tal-akkordju.

Barra minn hekk, meta impriża tkun ipparteċipat, anki mingħajr ma tiżvolġi rwol attiv, f’laqgħat bi skop antikompetittiv, hija għandha titqies li pparteċipat fl-akkordju sakemm ma tressaqx prova li ddistakkat ruħha apertament mill-ftehim illeċitu. Fil-fatt, permezz tal-preżenza tagħha għal-laqgħat, l-impriża taderixxi jew ta’ mill-inqas iġġiegħel lill-parteċipanti l-oħrajn jemmnu li hija qiegħda taderixxi fil-prinċipju mal-kontenut tal-akkordji antikompetittivi konklużi matul dawn il-laqgħat.

(ara l-punti 217, 218, 220, 223, 225)

16. Il-ħames paragrafu tal-punt 1 A tal-Linji gwida għall-kalkolu tal-multi imposti skont l-Artikolu 15(2) tar-Regolament Nru 17 u tal-Artikolu 65(5) tat-Trattat KEFA jippermetti lill-Kummissjoni żżid il-multi għall-impriżi l-kbar, iżda ma jeħtieġx li jitnaqqsu dawk iffissati għall-impriżi ta’ daqs żgħir. Id-daqs tal-impriża hu, fil-fatt, meħud inkunsiderazzjoni fil-limitu massimu ffissat mill-Artikolu 23(2) tar-Regolament Nru 1 u fid-dispożizzjonijiet tal-Linji gwida. Minbarra dawn il-kunsiderazzjonijiet rigward id-daqs, ma hemm l-ebda raġuni sabiex wieħed jittratta impriżi ta’ daqs żgħir jew medju b’mod differenti minn impriżi oħra. Il-fatt li l-impriżi jkunu impriżi ta’ daqs żgħir jew medju ma jeżentahomx mid-dmir tagħhom li josservaw ir-regoli tal-kompetizzjoni.

Barra minn hekk, l-Artikolu 23(2) tar-Regolament Nru 1/2003 ma jitlobx li, meta jiġu imposti multi fuq diversi impriżi involuti fl-istess ksur, l-ammont tal-multa imposta fuq impriża ta’ daqs żgħir jew medju ma tkunx iktar, bħala perċentwali tad-dħul mill-bejgħ, minn dak tal-multi imposti fuq impriżi ikbar. Fil-fatt, minn din id-dispożizzjoni jirriżulta li, kemm għall-impriżi ta’ daqs żgħir jew medju kif ukoll għall-impriżi ta’ daqs ikbar, għandhom jittieħdu inkunsiderazzjoni, biex jiġi ddeterminat l-ammont tal-multa, il-gravità u t-tul tal-ksur.

(ara l-punti 226, 228, 260)

17. Il-Kummissjoni ma hijiex obbligata li tirrikonoxxi l-eżistenza ta’ ċirkustanza attenwanti minħabba n-nuqqas ta’ implementazzjoni ta’ akkordju skont it-tieni inċiż tal-punt 3 tal-Linji gwida għall-kalkolu tal-multi imposti skont l-Artikolu 15(2) tar-Regolament Nru 17 u tal-Artikolu 65(5) tat-Trattat KEFA ħlief jekk l-impriża li tinvoka n-nuqqas ta’ implementazzjoni tal-akkordju tkun tista’ turi li hija opponiet b’mod ċar u b’mod rilevanti l-implementazzjoni ta’ dak l-akkordju, sal-punt li tkun fixklet il-funzjonament tiegħu, u li hija ma dehritx li qiegħda taderixxi għall-akkordju u b’hekk ħeġġet lil impriżi oħrajn jimplementaw l-akkordju inkwistjoni. Ikun wisq faċli għall-impriżi li jimminimizzaw ir-riskju li jkollhom iħallsu multi ħorox jekk huma jkunu jistgħu jibbenefikaw minn akkordju illegali u jibbenefikaw sussegwentement minn tnaqqis tal-multa minħabba li huma kellhom biss rwol limitat fl-implementazzjoni tal-ksur, meta l-aġir tagħhom ikun inċita lill-impriżi l-oħra sabiex jaġixxu b’mod iktar dannuż għall-kompetizzjoni.

(ara l-punti 240, 241)

18. Fil-Linji gwida għall-kalkolu tal-multi imposti skont l-Artikolu 15(2) tar-Regolament Nru 17 u tal-Artikolu 65(5) tat-Trattat KEFA ma hemmx indikat li l-Kummissjoni għandha dejjem tikkunsidra separatament kull waħda miċ-ċirkustanzi attenwanti elenkati fil-punt 3 tal-imsemmija Linji gwida. Minn dan isegwi, li hija ma hijiex obbligata tagħti tnaqqis supplimentari fuq din il-bażi b’mod awtomatiku, u li l-adegwatezza ta’ tnaqqis tal-multa fuq il-bażi ta’ ċirkustanzi attenwanti għandha tiġi evalwata minn perspettiva globali waqt li jittieħdu inkunsiderazzjoni ċ-ċirkustanzi rilevanti kollha.

(ara l-punt 242)

19. Il-limitu massimu ta’ 10 % tad-dħul mill-bejgħ globali, previst mill-Artikolu 23(2) tar-Regolament Nru 1/2003, għandu għan distint u awtonomu meta mqabbel ma’ dak tal-kriterji ta’ gravità u ta’ tul ta’ żmien tal-ksur, jiġifieri li jiġi evitat li ma jiġux imposti multi meta jkun prevedibbli li l-impriżi, fid-dawl tad-daqs tagħhom, kif iddeterminat mid-dħul mill-bejgħ globali tagħhom, anki jekk b’mod approssimattiv u imperfett, mhux ser ikunu f’pożizzjoni li jħallsuhom. B’hekk, dan il-limitu huwa applikabbli b’mod uniformi għall-impriżi kollha u artikolat skont id-daqs ta’ kull waħda minnhom u huwa intiż biex jiġu evitati multi ta’ livell eċċessiv u sproporzjonat. L-unika konsegwenza possibbli ta’ dan il-limitu hija li l-ammont tal-multa kkalkolata fuq il-bażi tal-kriterji ta’ gravità u ta’ tul ta’ żmien tal-ksur jitnaqqas għal-livell massimu awtorizzat meta jaqbeż dan tal-aħħar. L-applikazzjoni tiegħu timplika li l-impriża kkonċernata ma tħallasx it-totalità tal-multa li, fil-prinċipju, tkun dovuta abbażi ta’ evalwazzjoni bbażata fuq dawn il-kriterji.

Barra minn hekk, l-Artikolu 23(2) tar-Regolament Nru 1/2003 ma jipprekludix lill-Kummissjoni milli tirreferi, matul il-kalkolu tagħha, għal ammont intermedju li jkun ogħla minn dan il-limitu, anki jekk il-multa fl-aħħar nett imposta ma taqbżux. Minn dan isegwi li l-Kummissjoni ma tistax tiġi obbligata, f’xi stadju tal-applikazzjoni tal-Linji gwida għall-kalkolu tal-multi imposti skont l-Artikolu 15(2) tar-Regolament Nru 17 u tal-Artikolu 65(5) tat-Trattat KEFA, tiżgura li l-ammonti intermedji tal-multi applikati jirriflettu kull differenza li tkun teżisti bejn id-dħul mill-bejgħ globali tal-impriżi kkonċernati. Barra minn hekk, il-Kummissjoni lanqas ma hija obbligata tiżgura li l-ammonti finali tal-multi li għalihom iwassal il-kalkolu tagħha għall-impriżi jirriflettu kull differenza bejnhom fir-rigward tad-dħul mill-bejgħ tagħha.

(ara l-punti 257, 259)

20. Il-Kummissjoni ma hijiex obbligata, meta tiddetermina l-ammont tal-multa, li tieħu inkunsiderazzjoni l-qagħda finanzjarja prekarja tal-impriża kkonċernata, peress li r-rikonoxximent ta’ tali obbligu jwassal biex jingħata vantaġġ kompetittiv mhux ġustifikat lill-impriżi li jkunu l-inqas adatti għall-kundizzjonijiet tas-suq.

(ara l-punt 258)

21. Il-ġurisdizzjoni sħiħa mogħtija, b’applikazzjoni tal-Artikolu 229 KE, lill-Qorti Ġenerali mill-Artikolu 31 tar-Regolament Nru 1/2003 tawtorizza lil din tal-aħħar, lil hinn mis-sempliċi stħarriġ tal-legalità tas-sanzjoni li tippermetti biss li jiġi miċħud ir-rikors ta’ annullament jew li jiġi annullat l-att ikkontestat, li tissostitwixxi l-evalwazzjoni tal-Kummissjoni b’tagħha, u konsegwentement, li tirriforma l-att ikkontestat, anki fl-assenza ta’ annullament, meta jitqiesu ċ-ċirkustanzi kollha fattwali, billi tiġi mmodifikata b’mod partikolari l-multa imposta meta l-kwistjoni tal-ammont tagħha tkun suġġetta għall-evalwazzjoni tagħha.

Min-natura tiegħu stess, l-iffissar ta’ multa mill-Qorti Ġenerali ma huwiex eżerċizzju aritmetiku preċiż. Barra minn hekk, il-Qorti Ġenerali ma hijiex marbuta bil-kalkoli tal-Kummissjoni u lanqas mil-Linji gwida tagħha fil-kalkolu tal-multi imposti skont l-Artikolu 15(2) tar-Regolament Nru 17 u tal-Artikolu 65(5) tat-Trattat KEFA meta hija tiddeċiedi permezz tal-ġurisdizzjoni sħiħa tagħha, iżda għandha tagħmel l-evalwazzjoni tagħha stess, waqt li tieħu inkunsiderazzjoni ċ-ċirkustanzi kollha tal-każ.

(ara l-punti 265, 266)

22. Il-multi imposti minħabba ksur tal-Artikolu 81 KE, kif previst fl-Artikolu 23(2) tar-Regolament Nru 1/2003, għandhom l-għan li jrażżnu l-atti illeċiti tal-impriżi kkonċernati kif ukoll li jiddisswadu kemm lill-impriżi inkwistjoni kif ukoll lil operaturi ekonomiċi oħrajn milli jiksru, fil-futur, ir-regoli tad-dritt tal-kompetizzjoni tal-Unjoni. B’hekk, it-teħid inkunsiderazzjoni tad-daqs u tar-riżorsi globali tal-impriża inkwistjoni sabiex jiġi żgurat li l-multa jkollha effett dissważiv biżżejjed jinsab fl-impatt imfittex fuq l-imsemmija impriża, u s-sanzjoni ma għandhiex tkun żgħira fid-dawl, b’mod partikolari, tal-kapaċità finanzjarja tal-imsemmija impriża.

Barra minn hekk, il-prinċipju ta’ proporzjonalità jirrikjedi li l-atti tal-istituzzjonijiet tal-Unjoni ma jaqbżux il-limiti ta’ dak li huwa xieraq u neċessarju għat-twettiq tal-għanijiet leġittimament imfittxa mil-leġiżlazzjoni inkwistjoni, filwaqt li huwa mifhum li, meta teżisti għażla bejn diversi miżuri xierqa, għandha tingħażel dik li hija l-inqas oneruża u l-iżvantaġġi kkawżati ma għandhomx ikunu sproporzjonati meta pparagunati mal-għanijiet imfittxija. Għalhekk il-multi ma għandhomx ikunu sproporzjonati meta mqabbla mal-għanijiet imfittxija, jiġifieri meta mqabbla mal-osservanza tar-regoli tal‑kompetizzjoni, u l-ammont tal-multa imposta fuq impriża minħabba ksur fil-qasam tal-kompetizzjoni għandu jkun proporzjonat mal-ksur, evalwat b’mod globali, billi tittieħed inkunsiderazzjoni, b’mod partikolari, il-gravità tiegħu.

(ara l-punti 279, 280)

SENTENZA TAL-QORTI ĠENERALI (It-Tielet Awla)

5 ta’ Ottubru 2011 ( )

“Kompetizzjoni – Akkordji – Suq Taljan tax-xiri u tal-ewwel ipproċessar ta’ tabakk mhux maħdum – Deċiżjoni li tikkonstata ksur tal-Artikolu 81 KE – Iffissar tal-prezzijiet u tqassim tas-suq – Parteċipazzjoni fil-ksur – Tul tal-ksur – Multi – Ċirkustanzi attenwanti – Limitu massimu ta’ 10 % tad-dħul mill-bejgħ – Ugwaljanza fit-trattament – Ġurisdizzjoni sħiħa”

Fil-Kawża T‑11/06,

Romana Tabacchi Srl, li qabel kienet Romana Tabacchi SpA, stabbilita f’Ruma (l-Italja), irrappreżentata minn M. Siragusa u G. C. Rizza, avukati,

rikorrenti,

vs

Il-Kummissjoni Ewropea, inizjalment irrappreżentata minn É. Gippini Fournier u F. Amato, sussegwentement minn É. Gippini Fournier u V. Di Bucci, u fl-aħħar nett minn É. Gippini Fournier u L. Malferrari, bħala aġenti,

konvenuta,

li għandha bħala suġġett, minn naħa, talba għall-annullament parzjali tad-Deċiżjoni tal-Kummissjoni C (2005) 4012 finali, tal-20 ta’ Ottubru 2005, dwar proċedura skont l-Artikolu 81(1) [KE] (Każ COMP/C.38.281/B.2 – Tabakk mhux maħdum – l-Italja), u, min-naħa l-oħra, talba għat-tnaqqis tal-ammont tal-multa imposta fuq ir-rikorrenti,

IL-QORTI ĠENERALI (It-Tielet Awla),

komposta minn J. Azizi, President, E. Cremona (Relatur) u S. Frimodt Nielsen, Imħallfin,

Reġistratur: J. Palacio González, Amministratur Prinċipali,

wara li rat il-proċedura bil-miktub u wara s-seduta tal-1 ta’ Diċembru 2010,

tagħti l-preżenti

Sentenza

Il-fatti li wasslu għall-kawża

1 Ir-rikorrenti, Romana Tabacchi Srl, hija kumpannija Taljana li attwalment qiegħda tiġi stralċata, li l-attività prinċipali tagħha hija l-ewwel ipproċessar tat-tabakk mhux maħdum. Fil-mument meta seħħew il-fatti li huma s-suġġett ta’ din il-kawża, l-uniċi azzjonarji tar-rikorrenti kienu l-konjugi B., li kellhom – u għad għandhom sal-lum – l-ishma kollha konġuntament.

1. Il-proċedura amministrattiva

2 Fil-15 ta’ Jannar 2002, il-Kummissjoni tal-Komunitajiet Ewropej indirizzat talbiet għal informazzjoni, abbażi tal-Artikolu 11 tar-Regolament tal-Kunsill Nru 17, tas-6 ta’ Frar 1962, l-ewwel Regolament ta’ applikazzjoni tal-Artikoli [81 KE] u [82 KE] (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 8, Vol. 1, p. 3), rigward is-suq Taljan tat-tabakk mhux maħdum, lill-assoċjazzjonijiet professjonali tal-proċessuri u tal-produtturi tat-tabakk Taljani, jiġifieri, rispettivament, lill-Associazione professionale trasformatori tabacchi italiani (APTI, Assoċjazzjoni professjonali tal-proċessuri ta’ tabakk mhux maħdum Taljani) u lill-Unione italiana tabacco (Unitab, Unjoni Taljana tat-tabakk).

3 Fid-19 ta’ Frar 2002, il-Kummissjoni rċeviet talba għal immunità mill-multi min-naħa ta’ Deltafina SpA, proċessur membru tal-APTI, skont l-Avviż tal-Kummissjoni dwar l-immunità minn multi u tnaqqis f’multi f’każijiet ta’ kartell (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 8, Vol. 2, p. 155, iktar ’il quddiem l-“Avviż dwar il-Kooperazzjoni”). Fis-6 ta’ Marzu 2002, il-Kummissjoni tatha immunità kundizzjonali b’applikazzjoni tal-punt 15 tal-avviż imsemmi.

4 Fl-4 ta’ April 2002, il-Kummissjoni rċeviet talba għal immunità minn kull multa, abbażi tal-punt 8 tal-Avviż dwar il-Kooperazzjoni, u, sussidjarjament, talba għat-tnaqqis ta’ kull multa, abbażi tal-punti 20 sa 27 tal-avviż imsemmi, min-naħa ta’ Dimon Italia, kif ukoll talba għal tnaqqis ta’ kull multa, bis-saħħa tal-istess dispożizzjoni, min-naħa ta’ Transcatab SpA (sussidjarja ta’ Standard Commercial Corp., iktar ’il quddiem “SCC”).

5 Fit-18 u fid-19 ta’ April 2002, il-Kummissjoni wettqet investigazzjonijiet, abbażi tal-Artikolu 14 tar-Regolament Nru 17, fil-bini ta’ Dimon Italia u ta’ Transcatab, kif ukoll fil-bini ta’ Trestina Azienda Tabacchi SpA u tar-rikorrenti.

6 Fit-8 ta’ Ottubru 2002, il-Kummissjoni informat lil Dimon Italia u lil Transcatab li, peress li dawn kienu rispettivament l-ewwel u t-tieni impriża li pprovdew provi tal-ksur għall-finijiet tal-Avviż dwar il-Kooperazzjoni, hija kellha l-ħsieb li, fit-tmiem tal-proċedura amministrattiva, tnaqqas l-ammont tal-multa li kellha tiġi imposta fuqhom fir-rigward tal-ksur eventwalment ikkonstatat.

7 Fil-25 ta’ Frar 2004, il-Kummissjoni adottat dikjarazzjoni tal-oġġezzjonijiet li hija indirizzat lil għaxar impriżi jew assoċjazzjonijiet ta’ impriżi, fosthom Deltafina, Dimon Italia, Transcatab u r-rikorrenti (iktar ’il quddiem il-“proċessuri”) kif ukoll il-kumpanniji parent ta’ wħud fosthom, b’mod partikolari Universal Corp., Dimon u SCC. Id-destinatarji tad-dikjarazzjoni tal-oġġezzjonijiet kellhom aċċess għall-fajl amministrattiv, permezz ta’ kopja fuq CD-ROM li ntbagħtet lilhom mill-Kummissjoni, u bagħtu l-kummenti tagħhom bil-miktub b’risposta għall-oġġezzjonijiet invokati minnha. Sussegwentement, saret seduta fit-22 ta’ Ġunju 2004.

8 Wara l-adozzjoni, fil-21 ta’ Diċembru 2004, ta’ addendum għad-dikjarazzjoni tal-oġġezzjonijiet tal-25 ta’ Frar 2004, saret seduta oħra fl-1 ta’ Marzu 2005.

9 Wara li kkonsultat mal-Kumitat konsultattiv dwar l-akkordji u l-pożizzjonijiet dominanti, u fid-dawl tar-rapport finali tal-Uffiċjal tas-Smigħ, il-Kummissjoni adottat, fl-20 ta’ Ottubru 2005, id-Deċiżjoni C (2005) 4012 finali, dwar proċedura taħt l-Artikolu 81(1) [KE] (Każ COMP/C.38.281/B.2 – Tabakk mhux maħdum – l-Italja) (iktar ’il quddiem id-“deċiżjoni kkontestata”), li sommarju tagħha ġie ppubblikat f’Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea tat-13 ta’ Frar 2006 (ĠU L 353, p. 45).

2. Id-deċiżjoni kkontestata

10 Id-deċiżjoni kkontestata tirrigwarda, fl-ewwel lok, akkordju orizzontali implementat mill-proċessuri fis-suq Taljan tat-tabakk mhux maħdum (premessa 1 tad-deċiżjoni kkontestata).

11 Il-Kummissjoni kkonstatat, fid-deċiżjoni kkontestata, li, fil-kuntest ta’ dan l-akkordju, matul il-perijodu bejn l-1995 u l-bidu tal-2002, il-proċessuri kienu ffissaw il-kundizzjonijiet ta’ tranżazzjoni għax-xiri tat-tabakk mhux maħdum fl-Italja, kemm fir-rigward tax-xiri dirett mill-produtturi kif ukoll tax-xiri mingħand terzi persuni li jippakkjaw, b’mod partikolari permezz tal-iffissar tal-prezzijiet u t-tqassim tas-suq (premessa 1 tad-deċiżjoni kkontestata).

12 Id-deċiżjoni kkontestata tirrigwarda, fit-tieni lok, żewġ każijiet ta’ ksur oħra, distinti mill-akkordju implementat mill-proċessuri, li seħħew bejn il-bidu tal-1999 u l-aħħar tal-2001 u li kienu jikkonsistu, fil-każ tal-APTI, fl-iffissar tal-prezzijiet tal-kuntratti li kienet sejra tinnegozja, f’isem il-membri tagħha, għall-konklużjoni tal-ftehim interprofessjonali mal-Unitab, u, fil-każ ta’ din tal-aħħar, fl-iffissar tal-prezzijiet li kienet sejra tinnegozja mal-APTI, f’isem il-membri tagħha, għall-konklużjoni tal-istess ftehim.

13 Fid-deċiżjoni kkontestata, il-Kummissjoni kkunsidrat li kull prattika tal-proċessuri kienet tikkostitwixxi ksur uniku u kontinwu tal-Artikolu 81(1) KE (ara, b’mod partikolari, il-premessi 264 sa 276 tad-deċiżjoni kkontestata).

14 Fl-Artikolu 1(1) tad-deċiżjoni kkontestata, hija attribwixxiet ir-responsabbiltà għall-akkordju lill-proċessuri kif ukoll lil Universal Corp., kumpannija parent ta’ Deltafina, u lil Alliance One International, Inc. (iktar ’il quddiem “Alliance One”), bħala l-kumpannija li ħarġet mill-fużjoni bejn Dimon u SCC. Hija kkonstatat ukoll, fl-Artikolu 1(2) tad-deċiżjoni kkontestata, li l-APTI u l-Unitab kienu kisru l-Artikolu 81(1) KE billi adottaw deċiżjonijiet dwar l-iffissar tal-prezzijiet li kienu sejrin jinnegozjaw, f’isem il-membri tagħhom, għall-konklużjoni ta’ ftehim interprofessjonali.

15 Fl-Artikolu 2 tad-deċiżjoni kkontestata, il-Kummissjoni imponiet multi fuq l-impriżi msemmija fil-punt 14 iktar ’il fuq kif ukoll fuq l-APTI u l-Unitab (ara l-punt 42 iktar ’il quddiem).

16 Fil-premessi 356 sa 404 tad-deċiżjoni kkontestata, il-Kummissjoni ddeterminat il-multi li kellhom jiġu imposti fuq id-destinatarji tagħha.

17 L-ammonti tal-multi ġew iddeterminati mill-Kummissjoni skont il-gravità u t-tul ta’ żmien tal-ksur inkwistjoni, jiġifieri ż-żewġ kriterji msemmija espliċitament fl-Artikolu 23(3) tar-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1/2003 tas-16 Diċembru 2002 fuq l-implimentazzjoni tar-regoli tal-kompetizzjoni mniżżlin fl-Artikoli 81 [KE] u 82 [KE] (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 8, Vol. 2, p. 205), u fl-Artikolu 15(2) tar-Regolament Nru 17 (premessi 356 u 357 tad-deċiżjoni kkontestata).

Iffissar tal-ammont bażiku tal-multi

Gravità

18 Fir-rigward tal-gravità tal-ksur inkwistjoni, il-Kummissjoni fakkret li biex tevalwa dan il-fattur kellha tieħu inkunsiderazzjoni n-natura tal-ksur, l-impatt konkret tiegħu fuq is-suq jekk dan jista’ jiġi kkalkolat, u d-daqs tas-suq ġeografiku inkwistjoni (premessa 365 tad-deċiżjoni kkontestata).

19 Il-Kummissjoni tindika, sussegwentement, li l-produzzjoni tat-tabakk mhux maħdum fl-Italja tikkorrispondi għal 38 % tal-produzzjoni taħt il-kwota fl-Unjoni Ewropea, li kienet tirrappreżenta EUR 67 338 miljun fl-2001, jiġifieri fl-aħħar sena sħiħa tal-ksur (premessa 366 tad-deċiżjoni kkontestata).

20 Fir-rigward tan-natura tal-ksur, il-Kummissjoni kkonstatat li dan kien serju ħafna, peress li jikkonċerna l-iffissar tal-prezzijiet tax-xiri ta’ varjetajiet ta’ tabakk mhux maħdum fl-Italja kif ukoll it-tqassim tal-kwantitajiet mixtrija. Il-Kummissjoni ddikjarat ukoll, waqt li rreferiet għall-parti tad-deċiżjoni kkontestata li tirrigwarda l-analiżi tar-restrizzjoni tal-kompetizzjoni (premessi 272 et seq), li akkordju dwar ix-xiri jista’ joħloq distorsjoni fir-rieda tal-produtturi li jiġġeneraw ċertu redditu waqt li fl-istess ħin jillimita l-kompetizzjoni bejn il-proċessuri fis-swieq downstream. Hija affermat ukoll li dan kien partikolarment il-każ meta, bħal fil-każ preżenti, il-prodott li jkun is-suġġett tal-akkordju, f’dan il-każ it-tabakk mhux maħdum, ikun jikkostitwixxi “input” importanti għall-attivitajiet eżerċitati mill-parteċipanti downstream, f’dan il-każ l-ewwel ipproċessar tat-tabakk u l-bejgħ ta’ tabakk ipproċessat (premessi 367 u 368 tad-deċiżjoni kkontestata).

21 Fil-premessa 369 tad-deċiżjoni kkontestata, il-Kummissjoni kkonkludiet mill-premessi preċedenti li l-ksur imwettaq mill-proċessuri kellu jiġi kkwalifikat bħala serju ħafna.

Trattament differenzjat

22 It-tieni nett, fil-premessi 370 sa 376 tad-deċiżjoni kkontestata, il-Kummissjoni eżaminat il-kwistjoni tal-“kobor speċifiku” u tad-“dissważjoni”. F’dan ir-rigward, hija indikat li, meta jiġi ffissat l-ammont tal-multa, irid jiġi kkunsidrat il-“piż speċifiku ta’ kull impriża u r-riperkussjonijiet probabbli tal-aġir illeċitu tagħha” (premessa 370 tad-deċiżjoni kkontestata).

23 B’hekk, il-Kummissjoni qieset li l-multi kellhom jiġu ffissati skont il-pożizzjoni fis-suq ta’ kull parti inkwistjoni (premessa 371 tad-deċiżjoni kkontestata).

24 F’dan ir-rigward, il-Kummissjoni kkunsidrat li, fil-każ ta’ Deltafina, l-ammont bażiku tal-multa kellu jkun l-ogħla, minħabba li din irriżultat li kienet l-ikbar xerrej, bis-sehem tas-suq tagħha ta’ madwar 25 % fl-2001 (premessa 372 tad-deċiżjoni kkontestata).

25 Peress li Transcatab, Dimon Italia u Romana Tabacchi kellhom inqas ishma tas-suq inkwistjoni, madwar 9 sa 11 % fl-2001, il-Kummissjoni kkunsidrat li dawn “kellhom jinġabru flimkien” u li l-ammont bażiku tal-multa kellu jkun iktar baxx fil-każ tagħhom (premessa 373 tad-deċiżjoni kkontestata).

26 Madankollu, il-Kummissjoni qieset li ammont bażiku li jirrifletti biss il-pożizzjoni fis-suq ma jkollux effett dissważiv biżżejjed fuq Deltafina, Dimon Italia(Mindo) u Transcatab, peress li, minkejja d-dħul mill-bejgħ relattivament limitat tagħhom, kull waħda kienet tappartjeni – jew, fil-każ ta’ Mindo, qabel kienet tappartjeni – lil gruppi multinazzjonali b’saħħa ekonomika u finanzjarja kunsiderevoli, li kienu l-ikbar negozjanti fit-tabakk fid-dinja u li kienu joperaw f’diversi livelli ta’ attività fi ħdan l-industrija tat-tabakk u fuq swieq ġeografiċi differenti (premessa 374 tad-deċiżjoni kkontestata).

27 Konsegwentement, sabiex tiżgura li l-multa jkollha effett dissważiv, il-Kummissjoni kkunsidrat li kien meħtieġ li tapplika koeffiċjent moltiplikatur ta’ 1.5 – jiġifieri żieda ta’ 50 % – fuq l-ammont bażiku stabbilit għal Deltafina, u koeffiċjent moltiplikatur ta’ 1.25 – jiġifieri żieda ta’ 25 % – fuq l-ammont bażiku stabbilit għal Dimon Italia (Mindo) u Transcatab (premessa 375 tad-deċiżjoni kkontestata).

28 Għalhekk, fil-premessa 376 tad-deċiżjoni kkontestata, il-Kummissjoni ffissat l-ammont bażiku tal-multi kif ġej:

– Deltafina: EUR 37.5 miljun;

– Transcatab: EUR12.5 miljun;

– Dimon Italia (Mindo): EUR 12.5 miljun;

– Romana Tabacchi: EUR 10 miljun.

Iffissar tal-ammont bażiku tal-multi

29 Fil-premessi 377 sa 378 tad-deċiżjoni kkontestata, il-Kummissjoni eżaminat il-kwistjoni tat-tul ta’ żmien tal-ksur.

30 Hija kkunsidrat li l-akkordju implementat mill-proċessuri kien beda fid-29 ta’ Settembru 1995 u kien waqaf jeżisti, skont id-dikjarazzjonijiet tagħhom, fid-19 ta’ Frar 2002. Fir-rigward tar-rikorrenti, b’mod partikolari, il-Kummissjoni semmiet li hija kienet ingħaqdet mal-akkordju f’Ottubru 1997 u li hija kienet issospendiet il-parteċipazzjoni tagħha bejn il-5 ta’ Novembru 1999 u d-29 ta’ Mejju 2001, u mbagħad reġgħet ingħaqdet fid-29 ta’ Mejju 2001 sad-19 ta’ Frar 2002. Peress li l-parteċipazzjoni tagħha fil-ksur damet sentejn u tmien xhur, il-Kummissjoni dehrilha li kellha tapplika żieda ta’ 25 % għall-ammont bażiku tal-multa tagħha, waqt li żidiet ta’ 60 % ġew applikati għall-ammont bażiku tal-multi imposti kontra l-proċessuri l-oħrajn.

31 Għaldaqstant, l-ammonti bażiċi tal-multi imposti fuq id-destinatarji tad-deċiżjoni kkontestata ġew stabbiliti kif ġej:

– Deltafina: EUR 60 miljun;

– Transcatab: EUR 20 miljun;

– Dimon Italia (Mindo): EUR 20 miljun;

– Romana Tabacchi: EUR 12.5 miljun.

Ċirkustanzi attenwanti

32 Fil-premessi 380 sa 398 tad-deċiżjoni kkontestata, il-Kummissjoni eżaminat jekk kienx hemm lok li jittieħdu inkunsiderazzjoni ċirkustanzi attenwanti.

33 Għal dak li jirrigwarda r-rikorrenti, il-Kummissjoni ppreċiżat, fil-premessa 380 tad-deċiżjoni kkontestata, li hija “ma ħaditx sehem f’ċerti aspetti tal-akkordju (jiġifieri, prinċipalment, dawk li jirrigwardaw ix-xiri dirett mill-produtturi, fejn hija bdiet tixtri kwantitajiet limitati biss fl-2000)”. Barra minn hekk, hija kkunsidrat li, fl-1997, meta r-rikorrenti ngħaqdet mal-akkordju, is-sehem tagħha mis-suq kien żgħir. Fl-aħħar nett, hija ppreċiżat li l-“aġir tar-rikorrenti spiss kien fixkel l-għan tal-akkordju sal-punt li l-parteċipanti l-oħrajn kellhom jiddiskutu bejniethom ir-reazzjoni li kellha tittieħed kontra dan l-aġir”.

34 Fid-dawl ta’ dawn l-elementi, il-Kummissjoni ddeċidiet li tnaqqas bi 30 % l-ammont bażiku tal-multa imposta fuq ir-rikorrenti.

35 Għal dak li jirrigwarda s-sitwazzjoni ta’ Dimon Italia u ta’ Transcatab, il-Kummissjoni ċaħdet l-argumenti kollha li huma ppreżentaw biex jibbenefikaw minn ċirkustanzi attenwanti (premessi 381 sa 384 tad-deċiżjoni kkontestata).

36 Fl-aħħar nett, il-Kummissjoni ħadet inkunsiderazzjoni s-sitwazzjoni partikolari ta’ Deltafina u kkonkludiet li l-multa tagħha kellha titnaqqas b’50 %, minħabba l-kooperazzjoni tagħha (premessi 385 sa 398 tad-deċiżjoni kkontestata).

37 Il-Kummissjoni ffissat l-ammont tal-multi wara l-applikazzjoni ta’ ċirkustanzi attenwanti skont kif ġej (premessa 399 tad-deċiżjoni kkontestata):

– Deltafina: EUR 30 miljun;

– Dimon Italia (Mindo): EUR 20 miljun;

– Transcatab: EUR 20 miljun;

– Romana Tabacchi: EUR 8.75 miljun.

Limitu massimu tal-multa prevista fl-Artikolu 23(2) tar-Regolament Nru 1/2003

38 Fil-premessi 400 sa 404 tad-deċiżjoni kkontestata, il-Kummissjoni eżaminat jekk kienx hemm lok li tadatta l-ammonti bażiċi kkalkolati għad-diversi destinatarji sabiex dawk l-ammonti ma jaqbżux il-limitu ta’ 10 % tad-dħul mill-bejgħ stabbilit mill-Artikolu 23(2) tar-Regolament Nru 1/2003.

39 B’hekk, il-Kummissjoni ddikjarat li l-multa imposta fuq Romana Tabacchi ma kellhiex teċċedi EUR 2.05 miljun u li ma kienx meħtieġ li l-multi l-oħra jitnaqqsu abbażi ta’ din id-dispożizzjoni (premessi 402 u 403 tad-deċiżjoni kkontestata).

Applikazzjoni tal-Avviż dwar il-Kooperazzjoni

40 Fil-premessi 405 sa 500 tad-deċiżjoni kkontestata, il-Kummissjoni ddikjarat il-pożizzjoni tagħha dwar l-applikazzjoni tal-Avviż dwar il-Kooperazzjoni.

41 Wara li kkonstatat li Dimon Italia u Transcatab kienu ssodisfaw il-kundizzjonijiet imposti fuqhom abbażi tat-talba tagħhom għal tnaqqis tal-multa, il-Kummissjoni ddeduċiet, mill-evalwazzjoni tal-provi mressqa u mill-kooperazzjoni tagħhom matul il-proċedura, li huma kellhom jibbenefikaw mill-ogħla rata ta’ tnaqqis stabbilita fl-iskali li kienu ġew indikati lilhom wara t-talba għal tnaqqis tagħhom, jiġifieri rispettivament 50 % u 30 % (premessi 492 sa 499 tad-deċiżjoni kkontestata). Min-naħa l-oħra, ma ngħatat l-ebda immunità jew tnaqqis fil-multa lil Deltafina.

Ammont finali tal-multi

42 B’mod konformi mal-Artikolu 23(2) tar-Regolament Nru 1/2003, il-Kummissjoni ffissat, fl-Artikolu 2 tad-deċiżjoni kkontestata, l-ammont tal-multi li għandhom jiġu imposti fuq l-impriżi u fuq l-assoċjazzjonijiet tal-impriżi destinatarji tad-deċiżjoni kkontestata kif ġej:

– Deltafina u Universal, in solidum: EUR 30 miljun;

– Dimon Italia (Mindo) u Alliance One: EUR 10 miljuni; peress li Alliance One hija responsabbli għall-multa kollha u Mindo hija responsabbli in solidum għal EUR 3.99 miljun;

– Transcatab u Alliance One, in solidum: EUR 14-il miljun;

– Romana Tabacchi: EUR 2.05 miljuni;

– APTI: EUR 1 000;

– Unitab: EUR 1 000.

Il-proċedura u t-talbiet tal-partijiet

43 Permezz ta’ rikors ippreżentat fir-Reġistru tal-Qorti Ġenerali fil-19 ta’ Jannar 2006, ir-rikorrenti ressqet din il-kawża.

44 Permezz ta’ att separat, irreġistrat fir-Reġistru tal-Qorti Ġenerali fl-istess jum (Kawża T‑11/06 R), ir-rikorrenti ppreżentat, fuq il-bażi tal-Artikolu 242 KE u tal-Artikolu 104 tar-Regoli tal-Proċedura tal-Qorti Ġenerali, talba għal miżuri provviżorji sabiex, minn naħa, tiġi sospiża l-eżekuzzjoni tad-deċiżjoni kkontestata u min-naħa l-oħra, tiġi eżentata mill-obbligu li tagħti garanzija bankarja għall-ħlas tal-multa, bħala kundizzjoni talli ma tistax tkopriha immedjatament.

45 B’Digriet tal-president tal-Qorti Ġenerali tat-13 ta’ Lulju 2006, Romana Tabacchi vs Il-Kummissjoni (T‑11/06 R, Ġabra p. II‑2491), l-obbligu tar-rikorrenti li tagħti garanzija bankarja lill-Kummissjoni biex jiġi evitat l-irkupru immedjat tal-multa imposta fuqha mill-Artikolu 2 tad-deċiżjoni kkontestata ġie sospiż, taħt ċerti kundizzjonijiet, u l-ispejjeż ġew irriżervati.

46 Fuq rapport tal-Imħallef Relatur, il-Qorti Ġenerali (It-Tielet Awla) iddeċidiet li tiftaħ il-proċedura orali u, fil-kuntest tal-miżuri ta’ organizzazzjoni tal-proċedura stabbiliti fl-Artikolu 64 tar-Regoli tal-Proċedura tagħha, stiednet lill-partijiet jipproduċu ċerti dokumenti. Il-partijiet issodisfaw din it-talba fit-terminu mogħti.

47 It-trattazzjoni tal-partijiet u t-tweġibiet tagħhom għall-mistoqsijiet magħmula mill-Qorti Ġenerali nstemgħu fis-seduta tal-1 ta’ Diċembru 2010.

48 B’ittri tas-7 u tal-10 ta’ Diċembru 2010, ir-rikorrenti u l-Kummissjoni rrispondew, rispettivament, għall-miżura ta’ organizzazzjoni tal-proċedura tal-Qorti Ġenerali adottata matul is-seduta u ppreżentaw dokumenti.

49 Fid-19 ta’ Jannar 2011, il-Kummissjoni ppreżentat dokumenti oħrajn, fuq talba tal-Qorti Ġenerali.

50 Fit-8 ta’ Frar 2011, ir-rikorrenti ppreżentat l-osservazzjonijiet tagħha fuq l-imsemmija dokumenti.

51 Ir‑rikorrenti titlob li l‑Qorti Ġenerali jogħġobha:

– tannulla parzjalment id-deċiżjoni kkontestata, fil-parti dwar il-kalkolu tal-multa imposta fuqha;

– sussidjarjament, tannulla l-ammont tal-multa li ġiet imposta fuqha;

– tordna kull miżura oħra, inklużi miżuri struttorji, li l-Qorti Ġenerali jidhrilha li huma xierqa;

– tikkundanna lill-Kummissjoni għall-ispejjeż.

52 Il-Kummissjoni titlob li l-Qorti Ġenerali jogħġobha:

– tiċħad ir-rikors;

– tikkundanna lir-rikorrenti għall-ispejjeż.

Id-dritt

53 Insostenn tar-rikors tagħha, ir-rikorrenti tinvoka ħames motivi. L-ewwel motiv jallega nuqqas ta’ investigazzjoni, nuqqas ta’ motivazzjoni jew in-natura illoġika tagħha kif ukoll ksur tal-prinċipji ta’ ugwaljanza fit-trattament u ta’ proporzjonalità, għal dak li jirrigwarda l-ommissjoni, min-naħa tal-Kummissjoni, li tieħu inkunsiderazzjoni, għall-finijiet tal-kalkolu tal-ammont bażiku tal-multa, tal-assenza ta’ impatt konkret tal-akkordju fuq is-suq. It-tieni motiv huwa bbażat fuq in-natura illoġika tal-motivazzjoni u l-ksur tal-prinċipju ta’ ugwaljanza fit-trattament fil-gradazzjoni tal-ammont bażiku tal-multa sabiex dan jiġi proporzjonat għall-piż speċifiku tar-rikorrenti. It-tielet motiv jallega nuqqas ta’ motivazzjoni u ta’ investigazzjoni kif ukoll ksur tal-oneru tal-prova, rigward il-konstatazzjoni tat-tul ta’ żmien tal-parteċipazzjoni tar-rikorrenti fil-ksur. Ir-raba’ motiv jallega tnaqqis insuffiċjenti tal-ammont tal-multa abbażi tar-rwol “ta’ tfixkil” li żvolġiet ir-rikorrenti kif ukoll in-nuqqas ta’ teħid inkunsiderazzjoni ta’ ċirkustanzi attenwanti oħrajn. Il-ħames motiv huwa bbażat fuq in-natura inġusta u sproporzjonata tal-multa, fir-rigward tal-istruttura patrimonjali u l-kapaċità kontributtiva reali tar-rikorrenti f’kuntest soċjali partikolari.

54 Il-Qorti Ġenerali ser teżamina fl-ewwel lok l-ewwel motiv, sussegwentement it-tielet motiv, u fl-aħħar nett, it-tieni, ir-raba’ u l-ħames motivi.

1. Fuq it-talba ta’ prova bix-xhud

55 Fir-rigward tal-evalwazzjoni tad-dikjarazzjonijiet li r-rikorrenti hemżet mar-rikors, bħala mezzi ta’ prova, għandu jiġi osservat, fl-ewwel lok, li r-Regoli tal-Proċedura ma jipprekludux li l-partijiet jippreżentaw tali dikjarazzjonijiet. Madankollu, l-evalwazzjoni tagħhom tibqa’ rriżervata għall-Qorti Ġenerali, li tista’, jekk il-fatti deskritti fihom ikunu kruċjali għall-finijiet tas-soluzzjoni tal-kwistjoni, tordna, fil-forma ta’ miżura istruttorja, is-smigħ bħala xhud tal-awtur ta’ tali dokument (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tal-Qorti Ġenerali tat-12 ta’ Diċembru 2007, BASF u UCB vs Il-Kummissjoni, T‑101/05 u T‑111/05, Ġabra p. II‑4949, punt 97). Issa, f’din il-kawża, fid-dawl tan-noti ppreżentati mill-partijiet, tad-dokumenti mdaħħla fil-proċess u tal-eżiti tas-seduta, il-Qorti Ġenerali jidhrilha li hija informata biżżejjed sabiex tkun tista’ tiddeċiedi din il-kawża (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tal-Qorti Ġenerali tas-16 ta’ Novembru 2006, Peróxidos Orgánicos vs Il-Kummissjoni, T‑120/04, Ġabra p. II‑4441, punt 80).

56 Għaldaqstant, it-talba għal miżuri provviżorji ppreżentata mir-rikorrenti hija miċħuda.

2. Fuq l-ewwel motiv, li jallega nuqqas ta’ investigazzjoni, nuqqas ta’ motivazzjoni jew in-natura illoġika tagħha kif ukoll ksur tal-prinċipji ta’ ugwaljanza fit-trattament u ta’ proporzjonalità, għal dak li jirrigwarda l-ommissjoni, min-naħa tal-Kummissjoni, li tieħu inkunsiderazzjoni l-assenza ta’ impatt konkret tal-akkordju fuq is-suq

L-argumenti tal-partijiet

57 Permezz tal-ewwel motiv, ir-rikorrenti ssostni, fl-ewwel lok, li għall-finijiet tal-kalkolu tal-ammont bażiku tal-multa imposta fuqha, il-Kummissjoni kellha tieħu inkunsiderazzjoni “l-assenza ta’ impatt konkret fuq is-suq” tal-akkordju. B’mod partikolari, il-Kummissjoni ħarġitx konsegwenzi, minn naħa, mill-konstatazzjonijiet li saru fid-deċiżjoni kkontestata (premessi 97 u 98 tad-deċiżjoni kkontestata), li jgħidu li l-prezzijiet imħallsa lill-produtturi għat-tabakk mhux maħdum ġew miżjuda fl-Italja sa grad ferm ogħla mill-medja Komunitarja, u min-naħa l-oħra, mill-fatt li l-parteċipanti fl-akkordju, li ma jirrappreżentawx iktar minn 55 % tas-suq, baqgħu inevitabbilment esposti għall-pressjoni kompetittiva intensa tal-proċessuri li ma aderixxewx mal-akkordju.

58 Skont ir-rikorrenti, fil-kalkolu tal-multa, il-Kummissjoni kienet obbligata, skont il-prassi deċiżjonali tagħha approvata mill-ġurisprudenza, li tiddistingwi l-akkordji li jkollhom impatt konkret kunsiderevoli minn dawk li ma jkollhomx effetti jew li l-effetti tagħhom ikunu limitati. Il-Kummissjoni b’hekk għandha “obbligu pożittiv” li tikkwantifika l-impatt effettiv tal-akkordju fuq is-suq meta hija tistabbilixxi l-gravità tiegħu sabiex tiffissa l-ammont bażiku tal-multi. L-obbligu li tieħu inkunsiderazzjoni l-“impatt konkret [tal-ksur] fuq is-suq meta dan ikun kwantifikabbli” jirriżulta espliċitament mit-test tal-linji gwida għall-kalkolu tal-multi imposti, mill-Artikolu 15(2) tar-Regolament Nru 17, u mill-Artikolu 65(5) [CA] (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 8, Vol. 1, p. 171, iktar ’il quddiem il-“linji gwida”), li minnhom il-Kummissjoni ma setgħetx titwarrab.

59 B’mod iktar partikolari, sabiex jiġi evalwat l-impatt konkret ta’ ksur fuq is-suq, hija l-Kummissjoni li għandha tirreferi għall-kompetizzjoni li kieku kienet normalment teżisti fin-nuqqas ta’ ksur. B’hekk, minn naħa jirriżulta li, fil-każ ta’ akkordji bbażati b'mod partikolari fuq il-prezzijiet, għandu jiġi kkonstatat li l-akkordji effettivament ippermettew lill-partijiet ikkonċernati jilħqu livell ta’ prezzijiet ogħla minn dak li kien jintlaħaq fin-nuqqas ta’ akkordju. Min-naħa l-oħra, il-Kummissjoni kellha tieħu inkunsiderazzjoni, fil-kuntest tal-evalwazzjoni tagħha, il-kundizzjonijiet oġġettivi kollha tas-suq inkwistjoni, fir-rigward tal-kuntest ekonomiku. Barra minn hekk, l-evalwazzjoni tal-impatt ta’ akkordju fuq il-prezzijiet ma kinitx impossibbli u l-Kummissjoni kienet f’pożizzjoni li tagħmel tali analiżi, kif jirriżulta mill-prassi deċiżjonali tagħha dwar il-kontroll tal-konċentrazzjonijiet.

60 Skont r-rikorrenti, kunċett skematiku u mekkaniku tal-kalkolu tal-multi li ma jiħux inkunsiderazzjoni l-effetti konkreti tal-ksur fuq is-suq ukoll imur kontra l-prinċipji ta’ ugwaljanza fit-trattament u ta’ proporzjonalità. Ir-rispett tal-ewwel prinċipju jeħtieġ li l-Kummissjoni tiddistingwi l-multi skont l-impatt konkret tal-akkordji fuq is-suq, u li dawn jiġu ppenalizzati każ b’każ. Ir-rispett tat-tieni prinċipju jeħtieġ li meta tiġi kkalkolata l-multa, din tkun proporzjonata b’mod raġonevoli mal-impatt reali tal-aġir illeċitu u, b’mod partikolari, mal-preġudizzju kkawżat lill-klijenti u lill-konsumaturi finali, li f’din il-kawża kien ineżistenti. Effettivament, il-livell ta’ tali preġudizzju jikkostitwixxi l-ewwel kriterju distintiv bejn l-akkordji. Il-multa imposta għal akkordju li l-impatt reali tiegħu fuq is-suq ma jkunx sinjifikattiv u li ma joħloqx preġudizzju lill-klijenti tal-impriżi parteċipanti u lill-konsumaturi għandha tikkorrispondi mal-grad minimu tal-iskala tal-multi, inkluż għal ksur “serju ħafna”.

61 Ir-rikorrenti tikkontesta, barra minn hekk, l-argument tal-Kummissjoni fejn tgħid li l-ammont ta’ EUR 20 miljun, imsemmi fil-punt 1 A tal-linji gwida, jirrappreżenta l-ammont minimu tal-penali bażika applikabbli fil-prinċipju għall-impriża li jkollha l-iktar pożizzjoni importanti fis-suq ikkonċernat mill-ksur u mhux għall-impriżi kollha li jipparteċipaw fl-akkordju. Barra minn hekk, fil-kawża li wasslet għad-deċiżjoni C (2004) 4030 finali, tal-20 ta’ Ottubru 2004, dwar proċedura skont l-Artikolu 81 [KE] (Każ COMP/C.38.238/B.2 – Tabakk mhux maħdum – Spanja), li hija simili għal din il-kawża, il-Kummissjoni dderogat mill-ammont minimu ta’ EUR 20 miljun.

62 Barra minn hekk, il-kwalifikazjoni formali bbażata fuq id-distinzjoni “serju/serju ħafna” ma għandhiex ir-rilevanza li tagħtiha l-Kummissjoni, peress li s-suġġett tal-ilmenti mqajma mir-rikorrenti huwa r-riżultat finali tal-kalkolu tal-Kummissjoni fid-dawl tal-linji gwida tagħha. Barra minn hekk, jirriżulta mill-ġurisprudenza li, meta l-effetti fuq is-suq ikunu minimi, akkordju dwar il-prezzijiet jista’ wkoll jiġi kkwalifikat bħala ksur “serju”, minflok “serju ħafna”. Fl-aħħar nett, biex jiġi kkunsidrat b’mod adegwat l-impatt limitat tal-ksur fuq is-suq, il-Kummissjoni tista’ wkoll tnaqqas l-ammont iffissat abbażi tal-gravità b’relazzjoni mal-ammont minimu li normalment jiġi applikat fil-każ ta’ ksur “serju ħafna”.

63 B’mod definittiv, fin-nuqqas ta’ provi tal-impatt konkret tal-akkordju fuq is-suq, l-ammont bażiku tal-multa imposta fuq ir-rikorrenti kellha tiġi ffissata f’livell li jikkorrispondi għall-iktar grad baxx tal-iskala tal-multi xierqa għall-akkordji.

64 Il-Kummissjoni titlob li dan il-motiv ikun miċħud.

Il-kunsiderazzjonijiet tal-Qorti Ġenerali

65 Fil-kuntest tal-ewwel motiv, ir-rikorrenti tqajjem diversi lmenti, waqt li tikkontesta l-fatt li l-Kummissjoni ma kkunsidratx, meta ddeterminat l-ammont bażiku tal-multa, iċ-ċirkustanza li l-akkordju ma kellux impatt konkret fuq is-suq.

66 F’dan ir-rigward, qabel ma tindirizza l-ilmenti mqajma mir-rikorrenti, il-Qorti Ġenerali tqis li huwa neċessarju li jitfakkru l-prinċipji ġenerali li jirregolaw l-iffissar tal-ammont tal-multi fil-qasam tal-akkordji li jmorru kontra l-Artikolu 81 KE u, b’mod iktar partikolari, l-evalwazzjoni tal-gravità tal-ksur.

Il-kunsiderazzjonijiet ġenerali

67 L-Artikolu 81(1)(a) u (b) KE jiddikjara espressament li huma inkompatibbli mas-suq komuni l-akkordji u l-prattiki miftiehma li jikkonsistu fl-iffissar b’mod dirett jew indirett tal-prezzijiet tax-xiri jew tal-bejgħ jew ta’ kundizzjonijiet oħrajn ta’ tranżazzjoni jew fil-limitazzjoni jew il-kontroll tal-produzzjoni jew tas-swieq. Il-ksur ta’ dan it-tip, b’mod partikolari meta jkunu jikkonsistu f’akkordji orizzontali, huma kkwalifikati mill-ġurisprudenza bħala partikolarment serji meta jkollhom effett dirett fuq il-parametri essenzjali tal-kompetizzjoni fis-suq ikkonċernat (sentenza tal-Qorti Ġenerali tal-11 ta’ Marzu 1999, Thyssen Stahl vs Il‑Kummissjoni, T-141/94, Ġabra p. II-347, punt 675), jew fil-ksur nett tar-regoli tal-kompetizzjoni (sentenzi tal-Qorti Ġenerali tas-6 ta’ April 1995, Tréfilunion vs Il-Kummissjoni, T-148/89, Ġabra p. II-1063, punt 109, u tal-14 ta’ Mejju 1998, BPB de Eendracht vs Il-Kummissjoni, T-311/94, Ġabra p. II-1129, punt 303).

68 Skont l-Artikolu 23(3) tar-Regolament Nru 1/2003, biex jiġi ddeterminat l-ammont tal-multa li għandu jiġi impost għall-ksur tal-Artikolu 81(1) KE, għandu jittieħed inkunsiderazzjoni, minbarra l-gravità tal-ksur, it-tul ta’ żmien tiegħu.

69 Skont ġurisprudenza stabbilita, il-gravità tal-ksur tad-dritt Komunitarju dwar il-kompetizzjoni għandha tiġi stabbilita abbażi ta’ numru kbir ta’ elementi, bħal, b’mod partikolari, iċ-ċirkustanzi partikolari tal-kawża, il-kuntest tagħha u l-portata dissważiva tal-multi, u dan mingħajr ma ġiet stabbilita lista restrittiva jew eżawrjenti tal-kriterji li għandhom bilfors jittieħdu inkunsiderazzjoni (sentenzi tal-Qorti tal-Ġustizzja Dansk Rørindustri et vs Il-Kummissjoni, C‑189/02 P, C‑202/02 P, C‑205/02 P sa C‑208/02 P u C‑213/02 P, Ġabra p. I‑5425, punt 241; tat-3 ta’ Settembru 2009, Prym u Prym Consumer vs Il-Kummissjoni, C‑534/07 P, Ġabra p. I‑7415, punt 54, u tal-24 ta’ Settembru 2009, Erste Group Bank et vs Il‑Kummissjoni, C‑125/07 P, C‑133/07 P, C‑135/07 P u C‑137/07 P, Ġabra p. I‑8681, punt 91).

70 Sabiex tiġi żgurata t-trasparenza u n-natura oġġettiva tad-deċiżjonijiet tagħha li jiffissaw multi għal ksur tar-regoli tal-kompetizzjoni, il-Kummissjoni adottat il-linji gwida (l-ewwel pararafu tal-linji gwida).

71 Il-linji gwida huma strument intiż li jippreċiża, fl-osservanza tad-dritt ta’ kompetenzi superjuri, il-kriterji li l-Kummissjoni tixtieq tapplika fil-kuntest tas-setgħa diskrezzjonali fl-iffissar tal-multi mogħtija lilha mill-Artikolu 23(2) tar-Regolament Nru 1/2003. Il-linji gwida ma jikkostitwixxux il-bażi ġuridika ta’ deċiżjoni li timponi multi, peress li din tal-aħħar hija bbażata fuq ir-Regolament Nru 1/2003, iżda huma jiddeterminaw, b’mod ġenerali u astratt, il-metodoloġija li l-Kummissjoni imponiet fuqha nfisha għall-finijiet tal-iffissar tal-ammont tal-multi imposti minn din id-deċiżjoni u jiżguraw, konsegwentement, iċ-ċertezza legali tal-impriżi (sentenza Dansk Rørindustri et vs Il-Kummissjoni, punt 69 iktar ’il fuq, punti 209 sa 213, u s-sentenza tal-Qorti Ġenerali tal-14 ta’ Diċembru 2006, Raiffeisen Zentralbank Österreich et vs Il-Kummissjoni, T‑259/02 sa T‑264/02 u T‑271/02, Ġabra p. II‑5169, punti 219 u 223).

72 B’hekk, għalkemm il-linji gwida ma jistgħux jiġu kkwalifikati bħala regola tad-dritt li l-amministrazzjoni hija obbligata tosserva f’kull każ, huma madankollu jistabbilixxu regola ta’ kondotta indikattiva tal-prassi li għandha tiġi segwita li minnha l-amministrazzjoni ma tistax tiddevja, f’każ partikolari, mingħajr ma tippreżenta ġustifikazzjonijiet (ara, f’dan s-sens, is-sentenzi tal-Qorti tal-Ġustizzja Dansk Rørindustri et vs Il-Kummissjoni, punt 69 iktar ’il fuq, punti 209 u 210, u tat-18 ta’ Mejju 2006, Archer Daniels Midland u Archer Daniels Midland Ingredients vs Il-Kummissjoni, C‑397/03 P, Ġabra p. I‑4429, punt 91).

73 L-awtolimitazzjoni tas-setgħa diskrezzjonali tal-Kummissjoni li tirriżulta mill-adozzjoni tal-linji gwida madankollu ma hijiex inkompatibbli maż-żamma ta’ marġni ta’ diskrezzjoni sostanzjali għall-Kummissjoni (sentenza tal-Qorti Ġenerali tat-8 ta’ Lulju 2004, Mannesmannröhren-Werke vs Il-Kummissjoni, T‑44/00, Ġabra p. II-2223, punti 246, 274 u 275). Fil-fatt, iċ-ċirkustanza li l-Kummissjoni ppreċiżat, permezz tal-linji gwida, l-approċċ tagħha fir-rigward tal-evalwazzjoni tal-gravità ta’ ksur ma jipprekludix li hija tevalwa dan il-kriterju globalment skont iċ-ċirkustanzi pertinenti kollha, inklużi elementi li ma jissemmewx espressament fil-linji gwida (sentenza Raiffeisen Zentralbank Österreich et vs Il-Kummissjoni, punt 71 iktar ’il fuq, punt 237).

74 Skont il-metodu stabbilit mil-linji gwida, fil-kalkolu tal-ammont tal-multi li għandhom jiġu imposti fuq l-impriżi kkonċernati, il-Kummissjoni għandha tieħu bħala punt tat-tluq ammont determinat abbażi tal-gravità “intrinsika” tal-ksur. L-evalwazzjoni tal-imsemmija gravità tal-ksur għandha tieħu inkunsiderazzjoni n-natura tal-ksur, l-impatt konkret tiegħu fuq is-suq jekk dan jista’ jiġi kkalkolat, u d-daqs tas-suq ġeografiku inkwistjoni (l-ewwel paragrafu tal-punt 1 A).

75 F’dan il-kuntest, il-ksur huwa kklassifikat fi tliet kategoriji, jiġifieri l-“ksur ftit serju”, li għalih l-ammont previst tal-multi jinsab bejn EUR 1 000 u EUR 1 miljun, il-“ksur serju”, li għalih l-ammont previst tal-multi jinsab bejn EUR 1 miljun u EUR 20 miljun, u l-“ksur serju ħafna”, li għalih l-ammont previst tal-multi jinsab lil hinn minn EUR 20 miljun (l-ewwel u t-tielet inċiż tat-tieni paragrafu tal-punt 1 A). F’dak li jirrigwarda l-ksur serju ħafna, il-Kummissjoni tippreċiża li essenzjalment dawn ikunu restrizzjonijiet orizzontali bħal “kartelli ta’ prezzijiet” u kwota tas-sehem tas-suq, jew prattiki oħra li jpoġġu fil-periklu l-funzjonament tajjeb tas-suq intern, bħal qsim tas-swieq nazzjonali jew abbuż ċar ta’ pożizzjoni dominanti minn impriżi li jkollhom monopolju virtwali (it-tielet inċiż tat-tieni paragrafu tal-punt 1 A).

76 Barra minn hekk, għandu jiġi rrilevat li t-tliet aspetti tal-evalwazzjoni tal-gravità tal-ksur imsemmija fil-punt 74 iktar ’il fuq ma għandhomx l-istess piż fil-kuntest tal-eżami globali. In-natura tal-ksur għandha rwol primordjali, b’mod partikolari, biex tikkaratterizza l-ksur “serji ħafna” (sentenza Erste Group Bank et vs Il‑Kummissjoni, punt 109 iktar ’il fuq, punt 101, u s-sentenza tal-Qorti Ġenerali tat-28 ta’ April 2010, Gütermann u Zwicky vs Il-Kummissjoni, T-456/05 u T‑457/05, Ġabra p. II‑1443, punt 137).

77 Min-naħa l-oħra, la l-impatt konkret fuq is-suq u lanqas id-daqs tas-suq ġeografiku ma jikkostitwixxu elementi neċessarji għall-kwalifikazzjoni tal-ksur bħala serju ħafna fil-każ ta’ akkordji orizzontali li jirrigwardaw, b’mod partikolari, bħal f’dan il-każ, l-iffissar tal-prezzijiet. Fil-fatt, għalkemm dawn iż-żewġ kriterji huma elementi li għandhom jittieħdu inkunsiderazzjoni sabiex tiġi evalwata l-gravità tal-ksur, dawn huma kriterji fost oħrajn għall-finijiet tal-evalwazzjoni globali tal-gravità (ara, f’dan is-sens, is-sentenza Prym u Prym Consumer vs Il-Kummissjoni, punt 69 iktar ’il fuq, punti 74 u 81, u s-sentenzi tal-Qorti Ġenerali Raiffeisen Zentralbank Österreich et vs Il-Kummissjoni, punt 71 iktar ’il fuq, punti 240 u 311, u tat-8 ta’ Ottubru 2008, Carbone‑Lorraine vs Il-Kummissjoni, T‑73/04, Ġabra p. II‑2661, punt 91).

78 B’hekk, skont ġurisprudenza li issa wkoll saret stabbilita sew, jirriżulta mil-linji gwida li l-akkordji orizzontali li b’mod partikolari, bħal f’din il-kawża, jiffissaw il-prezzijiet jistgħu jiġu kkwalifikati bħala “serji ħafna” sempliċement fuq il-bażi tan-natura proprja tagħhom, mingħajr ma l-Kummissjoni hija obbligata turi impatt konkret tal-ksur fuq is-suq (sentenza Prym u Prym Consumer vs Il-Kummissjoni, punt 69 iktar ’il fuq, punt 75; ara wkoll, f’dan is-sens, is-sentenzi tal-Qorti Ġenerali tas-27 ta’ Lulju 2005, Brasserie nationale et vs Il-Kummissjoni, T‑49/02 sa T‑51/02, Ġabra p. II‑3033, punt 178, u tal-25 ta’ Ottubru 2005, Groupe Danone vs Il-Kummissjoni, T‑38/02, Ġabra p. II‑4407, punt 150).

79 Din il-konklużjoni hija kkorroborata mill-fatt li, għalkemm id-deskrizzjoni tal-ksur serju ssemmi espressament l-impatt fuq is-suq, dik tal-ksur serju ħafna, min-naħa l-oħra, ma ssemmi ebda rekwiżit ta’ impatt konkret fuq is-suq (sentenza Gütermann u Zwicky vs Il-Kummissjoni, punt 76 iktar ’il fuq, punt 137; ara wkoll, f’dan is-sens, is-sentenza Brasserie nationale et vs Il-Kummissjoni, punt 78 iktar ’il fuq, punt 178).

80 Għaldaqstant huwa fid-dawl ta’ dawn il-prinċipji li joħorġu mill-ġurisprudenza li għandhom jiġu analizzati d-diversi lmenti mqajma mir-rikorrenti.

Fuq in-nuqqas ta’ teħid inkunsiderazzjoni tal-impatt konkret tal-akkordju fuq is-suq fid-determinazzjoni tal-multa

81 Ir-rikorrenti fl-ewwel lok tikkritika lill-Kummissjoni talli ma ħaditx inkunsiderazzjoni n-nuqqas ta’ impatt konkret tal-akkordju fuq is-suq fil-kalkolu tal-ammont bażiku tal-multa.

82 Fl-ewwel lok, għandu jiġi rrilevat li mid-deċiżjoni kkontestata jirriżulta li l-Kummissjoni ddeterminat l-ammont tal-multa imposta fuq id-diversi destinatarji abbażi tal-metodu ġenerali li hija imponiet fuqha stess fil-linji gwida, u dan anki jekk hija ma ssemmihomx espressament fid-deċiżjoni msemmija.

83 Għal dak li jirrigwarda speċifikament in-natura tal-ksur inkwistjoni, għandu jiġi kkonstatat li l-akkordju inkwistjoni kellu l-għan, b’mod partikolari, li jiġu ffissati b’mod komuni l-prezzijiet imħallsa mill-proċessuri għat-tabakk mhux maħdum kif ukoll it-tqassim tal-fornituri u tal-kwantitajiet ta’ tabakk mhux maħdum. Dawn il-prattiki jikkostitwixxu restrizzjonijiet orizzontali tat-tip “kartell ta’ prezzijiet” fis-sens tal-linji gwida u għaldaqstant huma “serji ħafna” min-natura tagħhom stess. Kif tfakkar fil-punt 67 iktar ’il fuq, l-akkordji ta’ dan it-tip huma kkwalifikati mill-ġurisprudenza bħala ksur nett tar-regoli tal-kompetizzjoni jew ksur partikolarment serju meta dawn ikollhom effett dirett fuq il-parametri essenzjali tal-kompetizzjoni fuq is-suq inkwistjoni.

84 Minn dan isegwi li, f’dan il-każ, il-Kummissjoni setgħet, mingħajr ma twettaq żball, tikkwalifika l-akkordju bħala ksur serju ħafna fuq il-bażi tan-natura proprja tiegħu, u dan indipendentement mill-impatt konkret fuq is-suq (ara l-ġurisprudenza msemmija fil-punti 76 u 77 iktar ’il fuq u, b’mod partikolari, is-sentenza Erste Groupe Bank et vs Il-Kummissjoni, punt 69 iktar ’il fuq, punt 103).

85 Matul is-seduta, ir-rikorrenti madankollu affermat, bil-kontra ta’ dak li argumentat fin-noti ta’ osservazzjonijiet tagħha, li hija ma kinitx qed tikkontesta l-kwalifikazzjoni tal-ksur bħala serju ħafna bħala tali. B’hekk, hija ppreċiżat il-portata tal-ilment tagħha kif ġej. Sostanzjalment, hija sostniet li l-limitu minimu ta’ EUR 20 miljun stabbilit mil-linji gwida għall-ksur serju ħafna japplika għall-valur tal-penali totali għall-impriżi kollha li ħadu sehem fl-akkordju. Peress li l-Kummissjoni ffissat, f’dan il-każ, ammont bażiku totali ta’ EUR 55 miljun għall-impriżi kollha li pparteċipaw fl-akkordju, hija qabżet dan il-limitu. Minħabba dan il-fatt, hija kienet obbligata tieħu inkunsiderazzjoni n-nuqqas ta’ impatt tal-ksur fuq is-suq u timmotiva r-raġuni għalfejn hija qabżet dan il-limitu.

86 F’dan ir-rigward, fl-ewwel lok għandu jiġi rrilevat li l-argument tar-rikorrenti huwa bbażat fuq premessa żbaljata. Fil-fatt, jirriżulta mill-ġurisprudenza li l-ammont bażiku minimu ta’ EUR 20 miljun stabbilit mil-linji gwida għal dak li jirrigwarda l-ksur serju ħafna jirreferi għal impriża waħda u mhux għal għadd ta’ impriżi li jkunu kkommettew ksur (ara, f’dan is-sens, is-sentenzi Dansk Rørindustri et vs Il-Kummissjoni, punt 69 iktar ’il fuq, punti 306 u 311; Prym u Prym Consumer vs Il-Kummissjoni, punt 69 iktar ’il fuq, punt 81, u s-sentenzi tal-Qorti Ġenerali tat-8 ta’ Ottubru 2008, Schunk u Schunk Kohlenstoff-Technik vs Il-Kummissjoni, T‑69/04, Ġabra p. II‑2567, punt 187, u tat-30 ta’ April 2009, Nintendo u Nintendo of Europe vs Il-Kummissjoni, T‑13/03, Ġabra p. II‑947, punt 44).

87 Barra minn hekk, il-konklużjoni li l-“ammonti prevedibbli” msemmija fil-linji gwida jirreferu għall-multa applikabbli għal impriża waħda u mhux għas-somma tal-multi applikabbli għall-impriżi kollha li jipparteċipaw fl-akkordju hija kkorroborata minn interpretazzjoni sistematika tat-test tal-linji gwida. Fil-fatt, il-frażi “ammont bażiku” tintuża sistematikament sabiex tapplika għall-multa li għandha tiġi imposta fuq impriża waħda u mhux fuq il-membri kollha tal-akkordju. Dan jirriżulta, b’mod partikolari, mit-tieni paragrafu tal-linji gwida, li jistabbilixxi li l-metodoloġija ġdida hija bbażata fuq l-iffissar ta’ ammont bażiku li għalih japplikaw iż-żidiet u t-tnaqqis abbażi ta’ ċirkustanzi aggravanti jew attenwanti. Issa, tali ċirkustanzi huma applikabbli għal kull impriża u mhux għall-membri kollha tal-akkordju, b’hekk illi l-frażi “ammont bażiku” tista’ jirreferi biss għall-multa applikabbli għal impriża waħda. Bl-istess mod, is-sitt paragrafu tal-punt 1 A tal-linji gwida, sa fejn jindika li “[f]il-każ ta’ ksur li jinvolvi diversi impriżi […], jista’ jkun konvenjenti li jiġu kkunsidrati, f’ċerti każijiet, l-ammonti ddeterminati fi ħdan kull waħda mit-tliet kategoriji stabbiliti [fil-linji gwida]”, jikkonferma li dawn l-ammonti jirreferu għall-ammonti tal-multi applikabbli għal kull impriża li tipparteċipa fil-ksur u mhux għas-somma totali ta’ dawn l-ammonti. Fl-aħħar nett, il-Kummissjoni ġustament tissottometti li, għalkemm fil-punt 1 A tal-linji gwida hija effettivament riedet tirreferi, kif issostni r-rikorrenti, għall-ammont totali minimu tal-multi applikabbli għall-impriżi kollha, hija kkjarifikat dak l-approċċ billi użat espressjoni espliċita bħal l-“ammont minimu tal-multi applikabbli għall-impriżi kollha”.

88 B’hekk, għandu jiġi kkonstatat li, f’dan il-każ, il-Kummissjoni ffissat l-ammont bażiku tal-multa li għandha tiġi imposta fuq ir-rikorrenti għal EUR 10 miljuni, li jikkorrispondi għal ammont nettament inqas mil-limitu minimu ta’ EUR 20 miljun previst mil-linji gwida.

89 F’dan ir-rigward, huwa irrilevanti l-argument tar-rikorrenti li r-raġunament tal-Kummissjoni ma jispjegax ir-raġuni għalfejn, fil-każ li wassal għad-deċiżjoni C (2004) 4030 finali, l-ammonti inizjali kienu sostanzjalment inqas mill-ammont ta’ EUR 20 miljun imsemmi iktar ’il fuq. Fil-fatt, kif ġie ppreċiżat mill-ġurisprudenza, l-ammont ta’ EUR 20 miljun stabbilit fit-tielet inċiż tat-tieni paragrafu tal-punt 1 A tal-linji gwida għall-ksur serji ħafna ma jikkostitwixxix limitu minimu li taħtu wieħed ma jistax jinżel (ara, f’dan is-sens, is-sentenza Prym u Prym Consumer vs Il-Kummissjoni, punt 69 iktar ’il fuq, punt 97; ara wkoll is-sentenza tal-Qorti Ġenerali tad-29 ta’ Novembru 2005, SNCZ vs Il-Kummissjoni, T‑52/02, Ġabra p. II‑5005, punt 42).

90 Fit-tieni lok, għal dak li jirrigwarda speċifikament it-teħid inkunsiderazzjoni tal-impatt konkret fuq is-suq meta jiġi ddeterminat l-ammont tal-multa, għandu jitfakkar li, għall-finijiet ta’ din id-determinazzjoni, għandu jiġi kkunsidrat it-tul taż-żmien tal-ksur u tal-elementi kollha li huma rilevanti għall-finijiet tal-evalwazzjoni tal-gravità tagħhom, fosthom l-aġir ta’ kull waħda mill-impriżi, is-sehem ta’ kull waħda minnhom fl-istabbiliment tal-prattiki miftiehma, il-vantaġġ li huma setgħu kisbu minn dawn il-prattiki, id-daqs tagħhom u l-valur tal-prodotti kkonċernati kif ukoll ir-riskju li ksur ta’ dak it-tip jirrappreżenta għall-għanijiet tal-Unjoni (ara, f’dan is-sens, is-sentenzi tal-Qorti tal-Ġustizzja tas-7 ta’ Ġunju 1983, Musique Diffusion française et vs Il-Kummissjoni, 100/80 sa 103/80, Ġabra p. 1825, punt 129, u Dansk Rørindustri et vs Il-Kummissjoni, punt 69 iktar ’il fuq, punt 242). Minn dan jirriżulta li l-effett ta’ prattika antikompetittiva ma huwiex, fih innifsu, kriterju determinanti fid-determinazzjoni tal-ammont xieraq tal-multa. B’mod partikolari, elementi li jirrigwardaw l-aspett intenzjonali jista’ jkollhom iktar importanza minn dawk li jirrigwardaw l-effetti msemmija, b’mod partikolari meta dan ikun ksur intrinsikament serju bħat-tqassim tas-swieq, element preżenti f’dan il-każ (ara, f’dan is-sens, is-sentenzi tal-Qorti tal-Ġustizzja tat-2 ta’ Ottubru 2003, Thyssen Stahl vs Il-Kummissjoni, C‑194/99 P, Ġabra p. I‑10821, punt 118; Prym u Prym Consumer vs Il-Kummissjoni, punt 69 iktar ’il fuq, punt 96, u tat-12 ta’ Novembru 2009, Carbone-Lorraine vs Il-Kummissjoni, C‑554/08 P, mhux ippubblikata fil-Ġabra, punt 44).

91 F’dan il-każ, jirriżulta mill-analiżi tal-parti tad-deċiżjoni kkontestata li tirrigwarda l-fatti allegati li l-proċessuri implementaw xjentement l-aġir antikompetittiv li għalih ġew ippenalizzati (ara, b’mod partikolari, il-premessi 124, 132, 133 u 141 tad-deċiżjoni kkontestata). B’hekk kif jirriżulta mill-premessi 363 u 473 tad-deċiżjoni kkontestata, din il-kunsiderazzjoni hija kkonfermata wkoll mill-fatt li l-akkordju kien ta’ natura sigrieta.

92 Barra minn hekk, jirriżulta wkoll mid-deċiżjoni kkontestata li l-proċessuri ftehmu f’diversi okkażjonijiet dwar miżuri intiżi biex jiżguraw l-implementazzjoni effettiva tal-akkordju, bħal li jibagħtu reċiprokament fatturi tal-fornituri rispettivi tagħhom (premessi 122 u 129 tad-deċiżjoni kkontestata), obbligu ta’ konsultazzjoni fil-każ ta’ xiri barra mill-akkordji (premessa 139 tad-deċiżjoni kkontestata), obbligi ta’ kontroll tal-impjegati sabiex jiġi evitat li jieħdu inizjattivi mingħajr il-koordinazzjoni meħtieġa (premessa 140 tad-deċiżjoni kkontestata). F’dan ir-rigward, jirriżulta mill-premessa 383 tad-deċiżjoni kkontestata li l-Kummissjoni stabbilixxiet ukoll li l-akkordju ġie implementat.

93 B’hekk, il-każ li qiegħed jiġi eżaminat huwa kkaratterizzat mill-preżenza mhux biss ta’ ksur serju ħafna tar-regoli tal-kompetizzjoni, iżda wkoll minn elementi li juru l-aspett volontarju bħal dawk imsemmija fil-punti 91 u 92 iktar ’il fuq.

94 Barra minn hekk, jirriżulta mill-premessa 376 tad-deċiżjoni kkontestata li l-ammont bażiku tal-multa imposta fuq ir-rikorrenti kkorrisponda għal ammont ferm inqas minn dak li, skont il-linji gwida, il-Kummissjoni setgħet tikkunsidra għal ksur serju ħafna.

95 F’dawn iċ-ċirkustanzi, ir-rikorrenti ma jistgħux jallegaw żball min-naħa tal-Kummissjoni fid-determinazzjoni tal-multa applikata għaliha abbażi tal-fatt li l-Kummissjoni ma kkunsidratx l-allegat nuqqas ta’ impatt tal-ksur fuq is-suq, anki jekk wieħed jassumi li dan kien kwantifikabbli.

96 Fit-tielet lok, għandu jiġi kkonstatat li, meta ffissat l-ammont bażiku tal-multa, il-Kummissjoni ħadet inkunsiderazzjoni l-effetti probabbli tal-aġir li jikkostitwixxi ksur ta’ kull impriża inkwistjoni. Fil-fatt, jirriżulta mill-premessi 370 u 371 tad-deċiżjoni kkontestata li l-Kummissjoni qieset li huwa xieraq li l-multi jiġu ffissati skont il-pożizzjoni ta’ kull parti inkwistjoni fis-suq sabiex tqis, minbarra l-piż speċifiku tagħha, ir-riperkussjonijiet probabbli tal-aġir illeċitu ta’ kull impriża.

97 Jirriżulta mill-ġurisprudenza li s-sehem tas-suq ta’ kull waħda mill-impriżi kkonċernati fis-suq li kien suġġett għal prattika restrittiva jikkostitwixxi, anki fin-nuqqas ta’ prova ta’ effett konkret tal-ksur fis-suq, element oġġettiv li jagħti indikazzjoni ġusta tar-responsabbiltà ta’ kull waħda minnhom fir-rigward tal-potenzjal ta’ din il-prattika li tagħmel ħsara lill-iżvolġiment normali tal-kompetizzjoni (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tal-Qorti Ġenerali tad-29 ta’ April 2004, Tokai Carbon et vs Il-Kummissjoni, T-236/01, T-239/01, T-244/01 sa T-246/01, T-251/01 u T-252/01, Ġabra p. II-1181, punti 196 sa 198). B’hekk, skont il-ġurisprudenza, għall-finijiet tal-iffissar tal-ammont tal-multa l-ishma tas-suq li jkollha impriża huma rilevanti sabiex tiġi ddeterminata l-influwenza li hija setgħet teżerċita fuq is-suq (sentenzi tal-Qorti tal-Ġustizzja tas-17 ta’ Diċembru 1998, Baustahlgewebe vs Il-Kummissjoni, C-185/95 P, Ġabra p. I-8417, punt 139, u Prym u Prym Consumer vs Il-Kummissjoni, punt 69 iktar ’il fuq, punt 62).

98 Konformement ma’ dawn il-prinċipji, f’dan il-każ, billi ffissat l-ammont bażiku tal-multa skont l-ishma tas-suq miżmuma minn kull parti fl-akkordju, il-Kummissjoni użat kriterju pertinenti sabiex tiddetermina l-influwenza li l-aġir tar-rikorrenti seta’ kellu fuq is-suq.

99 Fir-raba’ lok, għal dak li jirrigwarda l-informazzjoni msemmija fid-deċiżjoni kkontestata li, skont ir-rikorrenti, turi n-nuqqas ta’ effetti tal-akkordju fuq is-suq, jirriżulta mill-ġurisprudenza li, sabiex tiġi evalwata l-gravità tal-ksur, huwa deċiżiv li jiġi stabbilit li l-membri tal-akkordju kienu għamlu dak kollu li setgħu jagħmlu sabiex jagħtu effett konkret lill-intenzjonijiet tagħhom. Għaldaqstant, il-membri tal-akkordju ma jistgħux jinvokaw favur tagħhom fatturi esterni li kkontrabattew l-isforzi tagħhom, billi jsostnu li dawn huma elementi li jiġġustifikaw tnaqqis tal-multa (ara s-sentenzi Raiffeisen Zentralbank Österreich et vs Il-Kummissjoni, punt 71 iktar ’il fuq, punt 287, u Gütermann u Zwicky vs Il‑Kummissjoni, punt 76 iktar ’il fuq, punt 130, u l-ġurisprudenza ċċitata).

100 B’hekk f’kuntest bħal dak ta’ din il-kawża, fejn il-membri tal-akkordju adottaw miżuri biex jagħtu effett konkret lill-għanijiet antikompetittivi tagħhom (ara l-punti 91 u 92 iktar ’il fuq), bidla fil-prezzijiet tas-suq bħaż-żieda fil-prezzijiet tat-tabakk imsemmija mir-rikorrenti ma tistax tiġġustifika weħidha tnaqqis tal-multa. Fil-fatt, ma jistax jiġi eskluż li, fin-nuqqas tal-akkordju, iż-żieda fil-prezzijiet kellha tkun ogħla miż-żieda msemmija hawn fuq.

101 Fl-aħħar nett, għal dak li jirrigwarda l-argument li l-attività u l-istabbiltà tal-akkordju spiss kienu mfixkla mir-rikorrenti, li jsaħħaħ, fil-fehma tagħha, l-ipoteżi tan-nuqqas ta’ effetti tal-ksur fuq is-suq, huwa biżżejjed li jiġi osservat li l-aġir “ta’ tfixkil” tar-rikorrenti fir-rigward tal-akkordju ġie evalwat mill-Kummissjoni bħala ċirkustanza attenwanti (premessa 380 tad-deċiżjoni kkontestata).

Fuq il-ksur tal-prinċipji ta’ ugwaljanza fit-trattament u ta’ proporzjonalità

102 Għal dak li jirrigwarda, fl-ewwel lok, l-allegat ksur tal-prinċipju ta’ ugwaljanza fit-trattament, għandu jitfakkar li, skont ġurisprudenza stabbilita, il-prinċipju ta’ ugwaljanza fit-trattament jinkiser biss meta sitwazzjonijiet komparabbli jiġu ttrattati b’mod differenti jew meta sitwazzjonijiet differenti jiġu ttrattati b’mod identiku, ħlief jekk tali trattament ikun iġġustifikat oġġettivament (sentenza tal-Qorti tal-Ġustizzja tat-13 ta’ Diċembru 1984, Sermide, 106/83, Ġabra p. 4209, punt 28, sentenza tal-Qorti Ġenerali tat-30 ta’ Settembru 2009, Hoechst vs Il-Kummissjoni, T-161/05, Ġabra p. II-3555, punt 79).

103 Għandu jiġi kkonstatat li, f’din il-kawża, ir-rikorrenti sempliċement argumentat li l-osservanza tal-prinċipju ta’ ugwaljanza fit-trattament jeżiġi li l-Kummissjoni tiddistingwi l-multi skont l-impatt konkret tal-akkordji fuq is-suq, ippenalizzati każ b’każ. Hija madankollu ma tispjegax kif il-Kummissjoni kisret dan il-prinċipju fil-konfront tagħha f’dan il-każ. Barra minn hekk, għandu jitfakkar li, skont ġurisprudenza stabbilita, deċiżjonijiet li jirrigwardaw kawżi oħrajn, li r-rikorrenti lanqas biss issemmi, ma humiex ta’ natura indikattiva rigward il-possibbiltà li teżisti diskriminazzjoni, peress li huwa ftit probabbli li ċ-ċirkustanzi partikolari ta’ dawn il-kawżi, bħas-swieq, il-prodotti, l-impriżi u l-perijodi kkonċernati, ikunu identiċi (ara, f’dan is-sens, is-sentenzi tal-Qorti tal-Ġustizzja tal-21 ta’ Settembru 2006, JCB Service vs Il-Kummissjoni, C‑167/04 P, Ġabra p. I‑8935, punti 201 u 205; tas-7 ta’ Ġunju 2007, Britannia Alloys & Chemicals vs Il-Kummissjoni, C‑76/06 P, Ġabra p. I‑4405, punt 60, u s-sentenza tal-Qorti Ġenerali tat-30 ta’ April 2009, Itochu vs Il-Kummissjoni, T‑12/03, Ġabra p. II‑883, punt 124).

104 Għal dak li jirrigwarda, sussegwentement, l-allegat ksur tal-prinċipju ta’ proporzjonalità, għandu jitfakkar li dan il-prinċipju jeżiġi li l-atti tal-istituzzjonijiet ma jaqbżux il-limiti ta’ dak li huwa xieraq u meħtieġ għat-twettiq tal-għanijiet leġittimi tal-leġiżlazzjoni inkwistjoni, peress li, meta teżisti għażla bejn diversi miżuri xierqa, għandha tintuża dik l-inqas restrittiva u l-inkonvenjenzi kkawżati ma għandhomx ikunu sproporzjonati meta mqabbla mal-għanijiet imfittxija (sentenzi tal-Qorti tal-Ġustizzja tat-13 ta’ Novembru 1990, Fedesa et, C‑331/88, Ġabra p. I‑4023, punt 13, u tal-5 ta’ Mejju 1998, Ir-Renju Unit vs Il‑Kummissjoni, C‑180/96, Ġabra p. I‑2265, punt 96; sentenza tal-Qorti Ġenerali tat-12 ta’ Settembru 2007, Prym u Prym Consumer vs Il-Kummissjoni, T‑30/05, mhux ippubblikata fil-Ġabra, punt 223).

105 Fil-kuntest tal-proċeduri miftuħa mill-Kummissjoni biex tippenalizza l-ksur tar-regoli tal-kompetizzjoni, l-applikazzjoni ta’ dan il-prinċipju timplika li l-multi ma għandhomx ikunu sproporzjonati mal-għanijiet imfittxija, jiġifieri fir-rigward tal-osservanza ta’ dawn ir-regoli, u li l-ammont tal-multa imposta fuq l-impriża abbażi ta’ ksur fil-qasam tal-kompetizzjoni għandu jkun proporzjonat mal-ksur, evalwat fit-totalità tiegħu, billi jieħu inkunsiderazzjoni, b’mod partikolari, il-gravità tiegħu (ara, f’dan is-sens, is-sentenzi tal-Qorti Ġenerali tat-8 ta’ Lulju 2004, JFE Engineering et vs Il-Kummissjoni, T‑67/00, T‑68/00, T‑71/00 u T‑78/00, Ġabra p. II‑2501, punt 532, u tat-12 ta’ Settembru 2007, Prym u Prym Consumer vs Il-Kummissjoni, punt 104 iktar ’il fuq, punti 223 u 224, u l-ġurisprudenza ċċitata). B’mod partikolari, il-prinċipju ta’ proporzjonalità jimplika li l-Kummissjoni għandha tiffissa l-multa proporzjonalment mal-elementi meħuda inkunsiderazzjoni biex tevalwa l-gravità tal-ksur u li f’dan ir-rigward għandha tapplika dawk l-elementi b’mod koerenti u ġġustifikat oġġettivament (sentenzi tal-Qorti Ġenerali tas-27 ta’ Settembru 2006, Jungbunzlauer vs Il-Kummissjoni, T‑43/02, Ġabra p. II-3435, punti 226 sa 228, u tat-28 ta’ April 2010, Amann & Söhne u Cousin Filterie vs Il-Kummissjoni, T-446/05, Ġabra p. II‑1255, punt 171.

106 F’dan ir-rigward, għandu jiġi kkonstatat li r-rikorrenti ma wrietx in-nuqqas ta’ dannu għall-klijenti u għall-konsumaturi finali, li fuqu hija tibbaża l-allegazzjoni tagħha ta’ ksur tal-prinċipju ta’ proporzjonalità. Fil-fatt, l-informazzjoni li hija invokat fil-kuntest ta’ dan il-motiv ma tikkostitwixxix prova ta’ tali nuqqas ta’ effetti, sa fejn setgħet ġiet influwenzata minn fatturi oħrajn (ara l-punti 99 u 100 iktar ’il fuq).

107 Barra minn hekk, ir-rikorrenti ma tistax targumenta li l-Kummissjoni kisret il-prinċipju ta’ proporzjonalità meta ffissat l-ammont bażiku tal-multa għal EUR 10 miljun peress li dan il-ksur jikkostitwixxi ksur serju ħafna u volontarju tar-regoli tal-kompetizzjoni. Il-proporzjonalità tal-ammont bażiku meħtieġ f’din il-kawża hija kkonfermata mill-fatt li din ġiet iffissata f’livell nettament inqas mil-limitu minimu previst mil-linji gwida għal dan it-tip ta’ akkordju.

Fuq in-nuqqas ta’ motivazzjoni u n-natura illoġika tagħha

108 Fir-rigward ta’ dan l-ilment, għandu jiġi osservat li r-rikorrenti invokat in-nuqqas ta’ motivazzjoni jew in-natura illoġika tagħha fit-titolu tal-motiv, iżda mingħajr ma żviluppat xi argument insostenn ta’ dan l-ilment fil-korp tal-motiv. Bi tweġiba għal mistoqsija tal-Qorti Ġenerali, matul is-seduta, ir-rikorrenti ppreċiżat li kienet qiegħda ssostni l-eżistenza ta’ motivazzjoni illoġika fis-sens li l-Kummissjoni kienet imponiet penali ogħla minn dik prevista mil-linji gwida mingħajr ma analizzat l-impatt tal-akkordju fuq is-suq.

109 F’dan ir-rigward, għandu jitfakkar li jirriżulta mill-ġurisprudenza li, fil-kuntest tal-iffissar tal-multi abbażi tal-ksur tad-dritt tal-kompetizzjoni, dan l-obbligu huwa sodisfatt meta l-Kummissjoni tindika, fid-deċiżjoni tagħha, l-elementi ta’ evalwazzjoni li ppermettewlha tikkwantifika l-gravità u t-tul ta’ żmien tal-ksur. F’dak li jirrigwarda deċiżjoni li timponi multi fuq diversi impriżi, il-portata tal-obbligu ta’ motivazzjoni għandha tiġi evalwata b’mod partikolari fid-dawl tal-fatt li l-gravità tal-ksur għandha tiġi stabbilita permezz ta’ numru kbir ta’ elementi, bħalma huma, b’mod partikolari, iċ-ċirkustanzi speċifiċi tal-kawża, il-kuntest tagħha u l-effett dissważiv tal-multi, u dan mingħajr ma tkun ġiet stabbilita lista restrittiva jew eżawrjenti tal-kriterji li għandhom jiġu kkunsidrati b’mod obbligatorju (sentenza tal-Qorti tal-Ġustizzja tal-15 ta’ Ottubru 2002, Limburgse Vinyl Maatschappij et vs Il-Kummissjoni, magħrufa bħala “PVC II”, C‑238/99 P, C‑244/99 P, C‑245/99 P, C‑247/99 P, C‑250/99 P sa C‑252/99 P u C‑254/99 P, Ġabra p. I‑8375, punti 463 u 465).

110 F’dan il-każ, il-Kummissjoni indikat, fil-premessi 365 sa 376 tad-deċiżjoni kkontestata, l-elementi li hija ħadet inkunsiderazzjoni meta ffissat l-ammonti inizjali tal-multi imposti fuq id-diversi impriżi inkwistjoni. Il-Kummissjoni b’mod partikolari indikat il-kriterji li abbażi tagħhom, minn naħa, hija evalwat, b’mod konformi mal-linji gwida, il-gravità tal-ksur u, min-naħa l-oħra, hija sussegwentement iffissat l-ammont bażiku billi kklassifikat l-impriżi skont l-importanza tagħhom fis-suq iddeterminat mis-sehem tagħhom mis-suq billi ħadet inkunsiderazzjoni l-piż speċifiku ta’ kull impriża u r-riperkussjonijiet probabbli tal-aġir illeċitu tagħhom. Il-kundizzjonijiet imposti mill-ġurisprudenza fir-rigward tal-obbligu ta’ motivazzjoni b’hekk ġew sodisfatti.

111 Fl-aħħar nett, sa fejn ġie kkonstatat (ara l-punt 88 iktar ’il fuq) li l-Kummissjoni ffissat l-ammont bażiku tal-multa li għandha tiġi imposta fuq ir-rikorrenti f’ammont nettament inqas mil-livell minimu previst mil-linji gwida għall-ksur serji ħafna, l-argument li jallega motivazzjoni illoġika ma jistax jiġi aċċettat.

112 Fid-dawl tal-kunsiderazzjonijiet preċedenti, il-ħames motiv għandu jiġi miċħud.

3. Fuq it-tielet motiv, li jallega nuqqas ta’ motivazzjoni u ta’ investigazzjoni kif ukoll ksur tal-oneru tal-prova, fir-rigward tat-tul ta’ żmien tal-parteċipazzjoni tar-rikorrenti fil-ksur allegat

L-argumenti tal-partijiet

113 Ir-rikorrenti hija tal-fehma li l-Kummissjoni wettqet żball manifest fl-evalwazzjoni tal-fatti meta ffissat it-tul ta’ żmien tal-parteċipazzjoni tagħha fl-akkordju għal sentejn u tmien xhur – jiġifieri minn Ottubru 1997 sad-19 ta’ Frar 2002, b’interruzzjoni mill-5 ta’ Novembru 1999 sad-29 ta’ Mejju 2001. F’dan ir-rigward, hija tfakkar li kienet sostniet, matul il-proċedura amministrattiva, li l-parteċipazzjoni tagħha fl-akkordju ġiet interrotta fi Frar 1999 u li qatt ma ssoktat sussegwentement. B’hekk, it-tul ta’ żmien tal-parteċipazzjoni tagħha fl-akkordju kien ftit iktar minn sena. Hija tikkritika wkoll lill-Kummissjoni talli bbażat il-konklużjonijiet tagħha fuq provi sproporzjonati u li ma pprovditx motivazzjoni suffiċjenti f’dan ir-rigward.

114 Fir-rigward, fl-ewwel lok, tal-fażi finali tal-ewwel perijodu tal-parteċipazzjoni tagħha fl-akkordju, r-rikorrenti hija tal-fehma li għandu jitqies dan li ġej:

– bil-kontra ta’ ġurisprudenza stabbilita sew, il-premessi 157 sa 201 tad-deċiżjoni kkontestata ma jsemmu ebda prova dwar il-parteċipazzjoni tagħha f’laqgħat jew f’attivitajiet oħrajn matul l-1999;

– jirriżulta mill-provi pprovduti mill-Kummissjoni li l-aħħar laqgħa li fiha pparteċipat ir-rikorrenti kienet dik tal-14 ta’ Diċembru 1998 (premessa 155 tad-deċiżjoni kkontestata); barra minn hekk, memorandum intern ta’ Dimon Italia, tal-20 ta’ Ottubru 1998 (premessa 145 tad-deċiżjoni kkontestata) u li ġie injorat mill-Kummissjoni, jindika li, sa mis-16 ta’ Ottubru 1998, il-kumpanniji multinazzjonali lmentaw dwar il-fatt li r-rikorrenti kienet qed tinjora r-regoli ta’ kondotta imposti mill-akkordju;

– minkejja l-fatt li fl-1999 l-akkordju kien ferm attiv, ma jirriżultax mid-deċiżjoni kkontestata li r-rikorrenti ħadet sehem fih; fil-fatt, skont id-deċiżjoni kkontestata: (i) il-proċessuri l-oħra, jiġifieri Deltafina, Transcatab, Dimon Italia u Trestina Azienda Tabacchi, għamlu pressjoni kontinwa fuq l-APTI sabiex jinfluwenzaw in-negozjati għall-konklużjoni ta’ akkordji interprofessjonali (premessa 165 tad-deċiżjoni kkontestata); (ii) fl-1999 saru diversi laqgħat tal-akkordju bejn Deltafina, Transcatab u Dimon Italia, fosthom, b’mod partikolari, uħud li kienu partikolarment importanti matul ix-xahar ta’ Ottubru, mingħajr il-parteċipazzjoni tar-rikorrenti u mingħajr ma ġiet mistiedna (premessa 184 tad-deċiżjoni kkontestata); (iii) memorandum dwar il-varjetajiet tat-tabakk mhux maħdum Bright u Burley ġie approvat unikament minn ċerti proċessuri (premessa 186 tad-deċiżjoni kkontestata).

115 Fir-rigward, fit-tieni lok, tal-perijodu mid-29 ta’ Mejju 2001 sad-19 ta’ Frar 2002, ir-rikorrenti tosserva dan li ġej:

– il-prova determinanti li hija reġgħet bdiet tipparteċipa fl-akkordju kienet ir-riċeviment ta’ faks, li ntbagħtitilha fid-29 ta’ Mejju 2001 minn Deltafina, li tindika l-prezz li bih din tal-aħħar kienet ser tiffirma l-kuntratti għall-varjetà Bright mal-assoċjazzjonijiet tal-produtturi; din il-komunikazzjoni madankollu ma kinitx ta’ natura antikompetittiva; fil-fatt, dan kien kuntatt iżolat, intiż biex jgħinha tegħleb id-diffikultà ta’ komprensjoni tal-valuri tas-suq prevalenti fil-kuntratti bejn il-kultivaturi u l-proċessuri, li l-proċedura ta’ firma tagħha kienet irregolata mir-regoli tal-politika agrikola komuni, li kienet is-suġġett ta’ modifiki importanti;

– l-inizjattivi kummerċjali meħuda mir-rikorrenti ġew segwiti b’attenzjoni matul il-laqgħat tal-akkordju, li fihom hija ma pparteċipatx (premessa 209 tad-deċiżjoni kkontestata); barra minn hekk, ir-relazzjonijiet tal-akkordju mar-rikorrenti kienu wkoll punt fuq l-aġenda, li ntbagħtet minn Dimon Italia lil Deltafina u Transcatab, u li ġiet proposta għal laqgħa li kellha ssir fit-18 ta’ Settembru 2001, jiġifieri wara d-data meta ġiet irċevuta l-imsemmija faks (premessa 212 tad-deċiżjoni kkontestata);

– l-allegata parteċipazzjoni tar-rikorrenti fl-akkordju kienet limitata, kif jirriżulta mid-dikjarazzjonijiet ta’ Transcatab matul il-verifika li saret fit-18 ta’ April 2002, għal żewġ laqgħat tas-16 ta’ Novembru 2001 u tat-8 ta’ Jannar 2002; ir-rikorrenti pparteċipat f’dawn il-laqgħat għaliex ġiet mistiedna minn Deltafina, Dimon Italia u Transcatab biex taġixxi bħala “medjatriċi” sabiex tiġġieled l-oppożizzjoni tal-“konsorzju ta’ protezzjoni u ta’ valorizzazzjoni tat-tabakk Burley Campano” (iktar ’il quddiem il-“konsorzju Burley”) għall-introduzzjoni ta’ sistema ta’ rkantijiet għall-bejgħ tat-tabakk, li tagħha l-Unitab u l-APTI kienu saru l-promoturi, li kellha titmexxa mill-kumitat ta’ ġestjoni nazzjonali tat-tabakk Burley (iktar ’il quddiem il-“Cogentab”); min-naħa tagħha, ir-rikorrenti stiednet lill-partijiet interessati għal-laqgħa tat-8 ta’ Jannar 2002 (premessa 222 tad-deċiżjoni kkontestata), li l-ġurnata ta’ qabel kienet ippreċeduta b’laqgħa oħra, li matulha Deltafina, Dimon Italia u Transcatab probabbilment iddiskutew bejniethom, fl-assenza tar-rikorrenti u tal-fornituri membri tal-konsorzju Burley, l-atteġġament komuni li kellu jiġi adottat matul in-negozjati, fil-jum ta’ wara.

116 Il-Kummissjoni tgħid, fl-ewwel lok, li hija qieset li r-rikorrenti interrompiet il-parteċipazzjoni tagħha fl-akkordju fil-5 ta’ Novembru 1999, peress li nota miktuba bl-idejn tal-persuna ta’ Deltafina responsabbli għax-xiri, dwar laqgħa tal-akkordju li saret dakinhar stess, kienet turi li r-rikorrenti kienet tniżżlet fl-aġenda bħala entità li issa ma kinitx għadha tifforma parti mill-akkordju.

117 F’dan ir-rigward, hija tiċħad l-argument tar-rikorrenti li d-data li kellha tittieħed inkunsiderazzjoni għall-interruzzjoni tal-parteċipazzjoni fl-akkordju kienet l-14 ta’ Diċembru 1998 (data tal-aħħar laqgħa tal-akkordju li fiha hija pparteċipat) jew li din kellha tiġi ddeterminata fuq il-bażi tal-memorandum intern ta’ Dimon Italia tal-20 ta’ Ottubru 1998, imsemmi fil-premessa 145 tad-deċiżjoni kkontestata. Fil-fatt, minn naħa, ir-rikorrenti stess irrikonoxxiet, fir-risposta tagħha għad-dikjarazzjoni tal-oġġezzjonijiet, li pparteċipat fl-akkordju ta’ mill-inqas sa Frar 1999 u, min-naħa l-oħra, li l-imsemmi memorandum ta’ Dimon Italia ma jistax jikkostitwixxi prova tal-interruzzjoni tal-parteċipazzjoni tar-rikorrenti fl-akkordju fl-1998, peress li, skont ġurisprudenza stabbilita, sal-mument meta impriża ma tiddistakkax ruħha pubblikament mill-kontenut tal-laqgħat, hija tibqa’ għal kollox responsabbli għall-parteċipazzjoni tagħha fl-akkordju. Fin-nuqqas ta’ provi f’dan is-sens, id-deċiżjoni kkontestata b’hekk stabbilixxiet korrettament li l-parteċipazzjoni tar-rikorrenti fl-akkordju baqgħet għaddejja ta’ mill-inqas sal-5 ta’ Novembru 1999.

118 Fit-tieni lok, il-Kummissjoni tgħid li qieset li r-rikorrenti ssoktat bil-parteċipazzjoni tagħha fl-akkordju fid-29 ta’ Mejju 2001, għaliex kien dakinhar li din tal-aħħar irċeviet faks li permezz tagħha Deltafina kkomunikatilha li kienet ser tiffirma l-kuntratti mal-assoċjazzjonijiet tal-produtturi.

119 Din il-komunikazzjoni bejn il-kompetituri kienet tikkostitwixxi prova li hija reġgħet issoktat bil-parteċipazzjoni tagħha fl-akkordju, meta jitqies il-fatt li hija diġà kienet tagħmel parti mill-akkordju sal-1999 u li, ftit żmien wara, jiġifieri fis-16 ta’ Novembru 2001, hija kienet ser terġa’ tissokta bil-parteċipazzjoni tagħha fil-laqgħat tal-akkordju.

120 Barra minn hekk, il-Kummissjoni tiċħad, fir-replika tagħha, l-argument tar-rikorrenti li r-rikors juri b’mod ċar l-intenzjoni tagħha li tikkontesta mhux biss it-tul taż-żmi