Keywords

Summary



Keywords

1. Rikors għal annullament — Interess ġuridiku — Rikors tal-impriża benefiċjarja ta’ għajnuna mill-Istat kontra d-deċiżjoni tal-Kummissjoni li tiddikjara din l-għajnuna kompatibbli mas-suq komuni — Deċiżjoni li ma tippreġudikax l-impriża benefiċjarja tal-għajnuna

(Artikoli 87(1) KE, 88(3) KE, 230 KE u 234 KE)

2. Għajnuna mogħtija mill-Istati — Proġetti ta’ għajnuna — Għoti ta’ għajnuna bi ksur tal-projbizzjoni stabbilita mill-Artikolu 88(3) KE — Deċiżjoni ulterjuri tal-Kummissjoni li tiddikjara l-għajnuna kompatibbli mas-suq komuni — Obbligi tal-qrati nazzjonali li quddiemhom titressaq talba għal ħlas lura

(Artikolu 88(3) KE)

3. Kompetizzjoni — Regoli Komunitarji — Destinatarji — Impriżi — Kunċett — Eżerċizzju ta’ attività ekonomika — Amministrazzjoni tal-infrastrutturi tal-ajruporti — Bini u tkabbir tar-runways — Inklużjoni

4. Għajnuna mogħtija mill-Istati — Kunċett — Natura ġuridika — Interpretazzjoni bbażata fuq elementi oġġettivi — Possibbiltà għall-Kummissjoni li tadotta linji gwida — Evoluzzjoni ekonomika u kompetittiva tas-settur tal-ajruport kopert mil-linji gwida — Effetti

(Artikolu 8(1) KE)

5. Għajnuna mogħtija mill-Istati — Dispożizzjonijiet tat-Trattat — Kamp ta’ applikazzjoni — Impriżi privati jew pubbliċi — Applikabbiltà għall-mezzi pubbliċi ta’ investiment

(Artikoli 86(2) KE u 87 KE)

6. Għajnuna mogħtija mill-Istati — Kunċett — Għajnuna mir-riżorsi tal-Istat — Possibbiltà li entità pubblika tiġi kklassifikata kemm bħala dik li tagħti l-għajnuna kif ukoll bħala benefiċjarja tal-għajnuna mill-Istat

(Artikolu 87(1) KE)

7. Għajnuna mogħtija mill-Istati — Għajnuna eżistenti u għajnuna ġdida — Evoluzzjoni tas-suq komuni — Kunċett — Bidla fil-kuntest ekonomiku u ġuridiku fis-settur ikkonċernat mill-miżura inkwistjoni

(Artikolu 88 KE; Regolament tal-Kunsill Nru 659/1999, Artikolu 1(b)(v))

8. Għajnuna mogħtija mill-Istati — Rwol mogħti lill-Kummissjoni mit-Trattat — Stħarriġ ġudizzjarju

(it-tieni subparagrafu tal-Artikolu 7(1) KE, Artikoli 87 KE u 88 KE)

9. Atti tal-istituzzjonijiet — Motivazzjoni — Kontradizzjoni — Effetti — Deċiżjoni tal-Kummissjoni li tiddikjara għajnuna mill-Istat kompatibbli mas-suq komuni — Kontradizzjoni bejn l-ammont tal-għajnuna indikat fid-dispożittiv tad-deċiżjoni u l-motivazzjoni tagħha

(Artikolu 253 KE)

Summary

1. Rikors għal annullament ippreżentat minn persuna fiżika jew ġuridika huwa ammissibbli biss sakemm ir-rikorrent għandu interess li jara l-att ikkontestat annullat. Dan l-interess għandu jkun effettiv u attwali u għandu jiġi evalwat fil-ġurnata li fiha jiġi ppreżentat ir-rikors.

Fil-qasam tal-għajnuna mill-Istat, is-sempliċi fatt li deċiżjoni tal-Kummissjoni tiddikjara għajnuna kompatibbli mas-suq komuni u għaldaqstant, bħala prinċipju, ma hijiex ta’ preġudizzju għall-impriżi benefiċjarji tal-għajnuna, ma teżonerax lill-qorti tal-Unjoni milli teżamina jekk l-evalwazzjoni tal-Kummissjoni tipproduċix effetti legali vinkolanti tali li jaffettaw l-interessi tal-imsemmija impriżi.

F’dan ir-rigward, il-fatt li d-deċiżjoni tal-Kummissjoni ma tikkorrispondix mal-pożizzjoni espressa minn xi rikorrenti matul il-proċedura amministrattiva, fih innifsu, ma jipproduċi l-ebda effett legali vinkolanti tali li jaffettwa l-interessi tagħhom u għaldaqstant l-interess ġuridiku tagħhom ma jistax ikun ibbażat fuqu biss. Fil-fatt, il-proċedura ta’ stħarriġ tal-għajnuna mill-Istat hija, fid-dawl tal-istruttura ġenerali tagħha, proċedura disponibbli biss fil-konfront tal-Istat Membru responsabbli għall-għoti tal-għajnuna. L-impriżi benefiċjarji tal-għajnuna u l-entitajiet territorjali infrastatali li jagħtu l-għajnuna, l-istess bħall-kompetituri tal-benefiċjarji tal-għajnuna, jitqiesu biss bħala persuni “interessati” f’din il-proċedura. Barra minn hekk, tali rikorrenti ma huma, bl-ebda mod, imċaħħda minn kull protezzjoni ġuridizzjarja effettiva kontra d-deċiżjoni tal-Kummissjoni li tikklassifika kontribuzzjoni ta’ kapital bħala għajnuna mill-Istat. Fil-fatt, anki jekk ir-rikors għal annullament jiġi ddikjarat inammissibbli, xejn ma jipprekludihom milli jissuġġerixxu lill-qorti nazzjonali, fil-kuntest ta’ kawża quddiem din tal-aħħar, fejn huma ser ikunu eventwalment imsejħa sabiex jassumu l-konsegwenzi tal-allegata invalidità tal-kontribuzzjoni ta’ kapital li huma jevokaw, tagħmel rinviju għal deċiżjoni preliminari skont l-Artikolu 234 KE bl-għan li jimminaw il-validità tad-deċiżjoni tal-Kummissjoni sa fejn hija tikkonstata li l-miżura inkwistjoni hija għajnuna.

Barra minn hekk, rikorrent ma jistax jinvoka sitwazzjonijiet futuri u inċerti sabiex jiġġustifika l-interess tiegħu li jitlob l-annullament tal-att ikkontestat. Il-fatt li rikorrent jirreferi għal konsegwenzi “possibbli” tal-allegata invalidita ta’ kontribuzzjoni ta’ kapital fil-qasam tad-dritt tal-kumpanniji u tal-insolvenza, u mhux għal konsegwenzi ċerti ma huwiex, għaldaqstant, biżżejjed sabiex jiġi rrikonoxxut tali interess.

(ara l-punti 46, 49, 50, 55, 58, 63)

2. Meta għajnuna tkun ingħatat bi ksur tal-aħħar sentenza tal-Artikolu 88(3) KE, il-qorti nazzjonali, fuq talba ta’ operatur ieħor, tista’ tiddeċiedi, anki wara li l-Kummissjoni tkun adottat deċiżjoni pożittiva, dwar il-validità tal-atti ta’ implementazzjoni u dwar l-irkupru tas-sostenn finanzjarju mogħti. F’dan il-każ, id-dritt tal-Unjoni jobbliga lill-qorti nazzjonali tordna l-miżuri adegwati sabiex jingħata rimedju effettiv għall-effetti tal-illegalità, iżda, anki fin-nuqqas ta’ ċirkustanzi eċċezzjonali, dan ma jobbligahiex tirkupra l-għajnuna illegali kollha. Fl-istess każ, skont id-dritt tal-Unjoni, il-qorti nazzjonali għandha tordna lill-benefiċjarju tal-għajnuna jħallas l-interessi għall-perijodu tal-illegalità. Fil-kuntest tad-dritt nazzjonali tagħha, hija tista’, jekk ikun il-każ, tordna barra minn hekk l-irkupru tal-għajnuna illegali, bla ħsara għad-dritt tal-Istat Membru li jerġa’ jimplementaha sussegwentement. Hija tista’ wkoll tasal sabiex tilqa’ talbiet għal kumpens minħabba n-natura illegali tal‑għajnuna. Jidher għaldaqstant li, fil-każ ta’ implementazzjoni illegali ta’ għajnuna segwita minn deċiżjoni pożittiva min-naħa tal-Kummissjoni, id-dritt tal-Unjoni ma jipprekludix li l-benefiċjarju, minn naħa, ikun jista’ jitlob il-ħlas tal-għajnuna dovuta fil-futur, u, min-naħa l-oħra, ikun jista’ jżomm il-parti tal-għajnuna mogħtija preċedentement għad-deċiżjoni pożittiva, bla ħsara għall-konsegwenzi li joħorġu mill-illegalità tal-għajnuna mħallsa b’mod prematur.

(ara l-punt 60)

3. Fil-kuntest tad-dritt tal-kompetizzjoni, il-kunċett ta’ impriża jinkludi kull entità li teżerċita attività ekonomika, indipendentement mill-istatus ġuridiku tagħha u mill-mod ta’ kif hija ffinanzjata. Kull attività li tikkonsisti fl-offerta ta’ oġġetti jew servizzi f’suq partikolari tikkostitwixxi attività ekonomika.

L-amministrazzjoni tal-infrastrutturi tal-ajruporti tikkostitwixxi attività ekonomika, b’mod partikolari, meta l-impriża toffri servizzi tal-ajruport għal remunerazzjoni li jirriżulta mit-taxxi tal-ajruport, fejn dawn tal-aħħar għandhom jiġu analizzati bħala l-kontroparti ta’ servizzi pprovduti mill-konċessjonarju tal-ajruport.

Il-fatt li impriża tamministra ajruport reġjonali u mhux ajruport internazzjonali ma jistax jimmina n-natura ekonomika tal-attività tagħha, peress li din tikkonsisti f’li jiġu offruti servizzi għal remunerazzjoni fis-suq tas-servizzi tal-ajruporti reġjonali.

It-tħaddim ta’ runway jidħol fl-attività ekonomika tal-impriża amministratriċi, b’mod partikolari, meta din titħaddem għal finijiet kummerċjali.

Għall-finijiet tal-eżami tan-natura ekonomika tal-attività tal-impriża fil-kuntest tal-finanzjament pubbliku tal-estensjoni ta’ runway, ma hemmx lok li l-attività li tikkonsisti fil-bini jew fit-tkabbir ta’ infrastruttura tiġi sseparata mill-użu sussegwenti li jsir minnha u n-natura ekonomika jew le tal-użu sussegwenti tal-infrastruttura mibnija tiddetermina neċessarjament in-natura tal-attività ta’ estensjoni. Fil-fatt, ir-runways huma elementi essenzjali għall-attivitajiet ekonomiċi mmexxija minn operatur ta’ ajruport. Il-bini ta’ runways jippermetti, għaldaqstant, lil ajurport li jwettaq l-attività ekonomika prinċipali tiegħu jew fil-każ tal-bini ta’ runway addizzjonali jew tal-estensjoni ta’ runway eżistenti, li jiżviluppaha.

(ara l-punti 88, 89, 93-96)

4. Il-kwistjoni dwar jekk għajnuna hijiex għajnuna mill-Istat fis-sens tat-Trattat għandha tiġi deċiża abbażi ta’ elementi oġġettivi li jiġu evalwati fid-data li fiha l-Kummissjoni tieħu d-deċiżjoni tagħha. Għalkemm il-Kummissjoni hija marbuta mil-linji gwida u mill-komunikazzjonijiet li hija tadotta fil-qasam tal-għajnuna mill-Istat, dan jgħodd biss sa fejn dawn it-testi ma jmorrux lil hinn minn minn applikazzjoni korretta tar-regoli tat-Trattat, peress li l-imsemmija testi ma jistgħux jiġu interpretati f’sens li jnaqqas il-portata tal-Artikoli 87 KE u 88 KE jew li jikser l-għanijiet previsti minnhom.

Għal dak li jirrigwarda s-settur tal-ajruporti, fil-Komunikazzjoni dwar l-applikazzjoni tal-Artikoli 87 KE u 88 KE kif ukoll tal-Artikolu 61 tal-Ftehim dwar iż-Żona Ekonomika Ewropea għall-għajnuna mill-Istat għat-trasport bl-ajru, il-Kummissjoni qieset, fil-passat, li t-twettiq ta’ proġetti ta’ infrastrutturi kienu jikkostitwixxu miżura ta’ politika ġenerali li hija ma setgħetx tistħarreġ skont ir-regoli tat-Trattat dwar l-għajnuna mill-Istat.

Issa, is-settur tal-ajruporti għadda minn żviluppi, b’mod partikolari, dwar l-organizzazzjoni tiegħu u s-sitwazzjoni ekonomika u kompetittiva tiegħu. Barra minn hekk, il-ġurisprudenza li tirriżulta mis-sentenza tat-12 ta’ Diċembru 2000, Aéroports de Paris vs Il-Kummissjoni T‑128/98, ikkonfermata bis-sentenza tal-24 ta’ Ottubru 2002, Aéroports de Paris vs Il-Kummissjoni, C‑82/01 P, irrikonoxxiet, mis-sena 2000, li l-amministratturi ta’ ajruporti jwettqu, bħala prinċipju, attività ekonomika fis-sens tal-Artikolu 87(1) KE, li taqa’ fi ħdan id-dispożizzjonijiet dwar l-għajnuna mill-Istat, u dan ġie kkonfermat mis-sentenza, tas-17 ta’ Diċembru 2008, Ryanair vs Il-Kummissjoni, T‑196/04. Konsegwentement, mis-sena 2000, ma hemmx iktar lok, a priori , li tiġi eskluża l-applikazzjoni, fir-rigward tal-ajruporti, tad-dispożizzjonijiet dwar l-għajnuna mill-Istat. Matul l-adozzjoni ta’ deċiżjoni dwar is-settur tal-ajruporti, il-Kummissjoni għandha l-obbligu li tieħu inkunsiderazzjoni dan l-iżvilupp u din l-interpretazzjoni, kif ukoll l-implikazzjonijiet tagħhom fir-rigward tal-applikazzjoni tal-Artikolu 87(1) KE għall-finanzjament tal-infrastrutturi marbuta mat-twettiq tal-attivitajiet ta’ amministrazzjoni tal-ajruport.

(ara l-punti 103-106)

5. L-Artikolu 87 KE jkopri l-impriżi kollha, privati jew pubbliċi u l-produzzjonijiet kollha tal-imsemmija impriżi, bl-unika eċċezzjoni tal-Artikolu 86(2) KE. L-eżistenza jew le ta’ personalità ġuridika distinta minn dik tal-Istat, mogħtija mid-dritt nazzjonali, lil korp li jwettaq attivitajiet ekonomiċi, ma għandhiex influwenza fuq l-eżistenza ta’ relazzjonijiet finanzjarji bejn l-Istat u dan il-korp u għaldaqstant fuq il-possibbiltà li l-imsemmi korp jibbenefika minn għajnuna mill-Istat fis-sens tal-Artikolu 87(1) KE.

Bħalma wkoll ma jistax jiġi aċċettat li s-sempliċi fatt li jinħolqu istituzzjonijiet awtonomi responsabbli mid-distribuzzjoni ta’ għajnuna jippermetti li jiġu evitati r-regoli dwar l-għajnuna mill-Istat, lanqas ma jista’ jiġi ttollerat li s-sempliċi fatt li jinħoloq mezz pubbliku ta’ investiment (“single purpose vehicle”), li l-uniku għan tiegħu huwa l-amministrazzjoni u t-tħaddim tal-infrastrutturi pubbliċi ta’ ajruport, jista’ jippermettilu jevita l-imsemmija regoli. Fil-fatt, għandu jiġi eżaminat jekk din l-entità twettaqx attività ekonomika u għaldaqstant tistax tiġi kklassifikata bħala impriża u jekk ibbenefikatx minn trasferiment ta’ riżorsi tal-Istat.

(ara l-punti 128-130)

6. Il-klassifikazzjonijiet bħala min jibbenefika u min jagħti l-għajnuna ma humiex, a priori , inkompatibbli. Fil-fatt, impriża pubblika tista’ tkun benefiċjarja ta’ għajnuna mill-Istat, meta din tkun impriża attiva f’suq. Madankollu, xejn ma jeskludi li, fil-kuntest ta’ miżura distinta, l-imsemmija impriża tista’ wkoll tagħti għajnuna. Għaldaqstant, għajnuna mill-Istat tista’ tingħata mhux biss direttament mill-Istat, iżda wkoll minn korpi pubbliċi jew privati li l-Istat jistabbilixxi jew jaħtar sabiex l-għajnuna tiġi amministrata. Fil-fatt, l-Istat huwa perfettament f’pożizzjoni, billi jeżerċita l-influwenza dominanti tiegħu fuq impriżi pubbliċi, li jorjenta l-użu tar-riżorsi tagħhom sabiex jiġu ffinanzjati, skont il-każ, vantaġġi speċifiċi favur impriżi oħra.

(ara l-punt 143)

7. It-Trattat jintroduċi proċeduri distinti skont jekk l-għajnuna tkunx eżistenti jew ġdida. Filwaqt li l-għajnuna ġdida għandha, skont l-Artikolu 88(3) KE, tiġi nnotifikata bil-quddiem lill-Kummissjoni, u ma tistax tiġi implementata qabel ma l-proċedura tkun wasslet għal deċiżjoni finali, l-għajnuna eżistenti tista’, skont l-Artikolu 88(1) KE, tiġi eżegwita b’mod regolari kemm-il darba l-Kummissjoni ma tkunx ikkonstatat l-inkompatibbiltà tagħha. Għaldaqstant, l-għajnuna eżistenti tista’ biss tkun is-suġġett, jekk ikun il-każ, ta’ deċiżjoni ta’ inkompatibbiltà li toħloq effetti fil-ġejjieni.

Skont l-Artikolu 1(b)(v) tar-Regolament Nru 659/1999, dwar l-applikazzjoni tal-Artikolu 88 KE, għajnuna eżistenti hija kull għajnuna “li jista’ jitwaqqaf li meta daħlet fis-seħħ ma kkostitwietx għajnuna, u sussegwentement saret għajnuna minħabba l-evoluzzjoni tas-suq komuni u mingħajr ma nbidlet mill-Istat Memrbu”. Dan il-kunċett ta’ “evoluzzjoni tas-suq komuni” jista’ jinftiehem bħala bidla fil-kuntest ekonomiku u ġuridiku tas-settur ikkonċernat mill-miżura inkwistjoni. Tali bidla tista’ b’mod partikolari, tirriżulta mil-liberalizzazzjoni ta’ suq inizjalment magħluq għall-kompetizzjoni.

(ara l-punti 187, 188)

8. It-tieni subparagrafu tal-Artikolu 7(1) KE jeżiġi li kull istituzzjoni taġixxi fil-limiti tas-setgħat mogħtija lilha bit-Trattat. Fil-qasam tal-għajnuna mill-Istat, billi, permezz tal-Artikolu 88 KE, it-Trattat jipprovdi għall-eżami kostanti u l-istħarriġ tal-għajnuna mill-Kummissjoni, l-intenzjoni tiegħu hija li r-rikonoxximent tal-inkompatibbiltà ta’ għajnuna mas-suq komuni ssir permezz ta’ proċedura xierqa li l-implementazzjoni tagħha taqa’ taħt ir-responsabbiltà tal-Kummissjoni u li tkun suġġetta għal stħarriġ ġudizzjarju mill-Qorti Ġenerali jew mill-Qorti tal-Ġustizzja. B’hekk, l-Artikoli 87 KE u 88 KE jirriżervaw rwol ċentrali lill-Kummissjoni fir-rikonoxximent tal-inkompatibbiltà eventwali ta’ għajnuna.

(ara l-punti 201, 202)

9. Kontradizzjoni fil-motivazzjoni ta’ deċiżjoni tikkostitwixxi ksur tal-obbligu li jirriżulta mill-Artikolu 253 KE tali li jaffettwa l-validità tal-att inkwistjoni jekk ikun stabbilit li, minħabba din il-kontradizzjoni, id-destinatarju tal-att ma huwiex f’pożizzjoni li jifhem, kompletament jew parzjalment, il-motivi veri tad-deċiżjoni u li, minħabba dan, id-dispożittiv tal-att huwa, kompletament jew parzjalment, nieqes minn kull sostenn ġuridiku. Barra minn hekk, id-dispożittiv ta’ att biss jista’ jipproduċi effetti legali vinkolanti.

Deċiżjoni tal-Kummissjoni li tiddikjara għajnuna mill-Istat kompatibbli mas-suq komuni hija kontradittorja meta tammetti, minn naħa, li ċerti spejjeż involuti fil-kontribuzzjoni ta’ kapital li hija eżaminat kienu jaqgħu taħt l-eżerċizzju ta’ missjonijiet pubbliċi u għaldaqstant ma setgħux jiġu kklassifikati bħala għajnuna mill-Istat fis-sens tal-Artikolu 87(1) KE u meta, min-naħa l-oħra, il-Kummissjoni tqis li l-kontribuzzjoni ta’ kapital kienet kollha kemm hi tikkostitwixxi għajnuna mill-Istat.

Ebda dispożizzjoni tad-dritt tal-Unjoni ma teżiġi li, meta tordna l-ħlas lura ta’ għajnuna li ġiet iddikjarata inkompatibbli mas-suq komuni, il-Kummissjoni għandha tiffissa l-ammont eżatt tal-għajnuna li għandha titħallas lura. Huwa biżżejjed li d-deċiżjoni tagħha tkun tinkludi informazzjoni li tippermetti lid-destinatarju tagħha jiddetermina dan l-ammont hu stess, mingħajr diffikultà eċċessiva. Madankollu, għandu jitqies li, fil-każ fejn hija tiddeċiedi li tindika l-ammont ta’ għajnuna mill-Istat, fis-sens tal-Artikolu 87(1) KE, fid-dispożittiv ta’ deċiżjoni, il-Kummissjoni għandha tindika l-ammont eżatt tagħha.

Fil-fatt, il-preċiżjoni tal-ammont ta’ għajnuna illegali indikat mill-Kummissjoni fid-dispożittiv ta’ deċiżjoni finali li tikkonstata l-kompatibbiltà tal-imsemmija għajnuna mas-suq komuni, fis-sens tal-Artikolu 87 KE hija ħafna iktar importanti meta jista’ jkollha konsegwenza fuq l-ammont tal-interessi li l-benefiċjarju jista’ jkun mitlub li jħallas minħabba li rċieva l-għajnuna qabel mal-Kummissjoni tkun iddeċidiet dwarha. Skont id-dritt tal-Unjoni, il-qorti nazzjonali eventwalment adita, hija obbligata li tordna lill-benefiċjarju tal-għajnuna jħallas interessi għall-perijodu tal-illegalità. Issa, l-ammont ta’ dawn l-interessi jiddependi, b’mod partikolari, mill-ammont tal-għajnuna mill-Istat bħala tali. Fil-fatt, huwa abbażi tal-ammont totali tal-għajnuna mill-Istat, fis-sens tal-Artikolu 87(1) KE u mhux abbażi tal-unika parti tal-ammont tal-għajnuna illegali kkunsidrata bħala kompatibbli mas-suq komuni, li għandhom jiġu kkalkolati l-interessi inkwistjoni.

(ara l-punti 222, 223, 226-229)