MT Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea C 63/16

Digriet tal-Qorti tal-Ġustizzja (Is-Sitt Awla), tat-23 ta’ Novembru 2009 (talbiet għal deċiżjoni preliminari mressqa mill-Monomeles Protodikeio Rethymnis — il-Greċja) — Geórgios K. Lagoudakis vs Kentro Anoiktis Prostasias Hlikiomenon Dimou Rethymnis (C-162/08) u Dimitrios G. Ladakis, Andréas M. Birtas, Konstantinos G. Kyriakopoulos, Emmanouil V. Klamponis, Sofoklis E. Mastorakis vs Dimos Geropotamou (C-163/08) u Michail Zacharioudakis vs Dimos Lampis (C-164/08)

(Kawżi magħquda C-162/08 sa C-164/08) (1)

(L-ewwel paragrafu tal-Artikolu 104(3) tar-Regoli tal-Proċedura - Politika soċjali - Direttiva 1999/70/KE - Klawżoli 5 u 8 tal-Ftehim Qafas dwar ix-xogħol għal żmien fiss - Kuntratti ta’ xogħol għal żmien fiss fis-settur pubbliku - L-ewwel jew l-uniku kuntratt - Kuntratti suċċessivi - Miżuri legali ekwivalenti - Tnaqqis tal-livell ġenerali ta’ protezzjoni mogħtija lill-ħaddiema - Miżuri intiżi sabiex jipprevjenu l-abbużi - Sanzjonijiet - Projbizzjoni assoluta tal-bidla tal-kuntratti ta’ xogħol għal żmien fiss f’kuntratti għal żmien indefinit fis-settur pubbliku - Konsegwenzi ta’ traspożizzjoni żbaljata ta’ direttiva - Interpretazzjoni konformi)

2010/C 63/25

Lingwa tal-kawża: il-Grieg

Qorti tar-rinviju

Monomeles Protodikeio Rethymnis

Partijiet fil-kawża prinċipali

Rikorrenti: Geórgios K. Lagoudakis (C-162/08), Dimitrios G. Ladakis, Andréas M. Birtas, Konstantinos G. Kyriakopoulos, Emmanouil V. Klamponis, Sofoklis E. Mastorakis (C-163/08), Michail Zacharioudakis (C-164/08)

Konvenuti: Kentro Anoiktis Prostasias Hlikiomenon Dimou Rethymnis (C-162/08), Dimos Geropotamou (C-163/08), Dimos Lampis (C-164/08)

Suġġett

Talbiet għal deċiżjoni preliminari — Monomeles Protodikeio Rethymnis — Interpretazzjoni tal-klawżoli 5 u 8(1) u (3) tal-Anness għad-Direttiva tal-Kunsill 1999/70/KE, tat-28 ta’ Ġunju 1999, dwar il-ftehim qafas dwar xogħol għal żmien fiss konkluż mill-ETUC, mill-UNICE u mis-CEEP (ĠU L 175, p. 43) — Projbizzjoni milli tiġi adottata leġiżlazzjoni nazzjonali bl-iskuża ta’ traspożizzjoni meta leġiżlazzjoni nazzjonali, ekwivalenti għall-klawżola 5(1) tad-direttiva, hija diġà fis-seħħ u meta l-leġiżlazzjoni l-ġdida tnaqqas il-livell ta’ protezzjoni tal-ħaddiema impjegati taħt kuntratt ta’ xogħol għal żmien fiss.

Dispożittiv

(1) Il-klawżola 5(1) tal-Ftehim Qafas dwar ix-xogħol għal żmien fiss, konkluż fit-18 ta’ Marzu 1999, li jidher bħala anness għad-Direttiva tal-Kunsill 1999/70/KE, tat-28 ta’ Ġunju 1999, dwar il-Ftehim Qafas dwar xogħol għal żmien fiss konkluż mill-ETUC, mill-UNICE u mis-CEEP, għandha tiġi interpretata fis-sens li hija ma tipprekludix l-adozzjoni, minn naħa ta’ Stat Membru, ta’ leġiżlazzjoni nazzjonali, bħad-Digriet Presidenzjali 164/2004, li jipprovdi dispożizzjonijiet dwar il-ħaddiema reklutati fuq il-bażi ta’ kuntratti ta’ xogħol għal żmien fiss fis-settur pubbliku, li, bil-għan li tittrasponi speċifikament id-Direttiva 1999/70 sabiex id-dispożizzjonijiet tagħha jiġu applikati għas-settur pubbliku, tipprevedi l-implementazzjoni tal-miżuri preventivi tal-użu abbużiv ta’ kuntratti jew ta’ relazzjonijiet ta’ xogħol għal żmien fiss suċċessivi elenkati fil-punt 1(a) sa (ċ) ta’ din il-klawżola, meta diġà jkunu jeżistu fid-dritt intern, liema ħaġa għandha tivverifika l-qorti tar-rinviju, “miżuri legali ekwivalenti” fis-sens tal-imsemmija klawżola, bħall-Artikolu 8(3) tal-Liġi 2112/1920 dwar it-tmiem obbligatorju tal-kuntratt tax-xogħol tal-impjegati tas-settur privat, sa fejn, madankollu, l-imsemmija leġiżlazzjoni, minn naħa, ma taffetwax in-natura effettiva tal-prevenzjoni tal-użu abbużiv ta’ kuntratti jew ta’ relazzjonijiet ta’ xogħol għal żmien fiss hekk kif jirriżulta mill-imsemmija miżuri legali ekwivalenti u, min-naħa l-oħra, sa fejn hija tirrispetta d-dritt Komunitarju, u, b’mod partikolari, il-klawżola 8(3) ta’ dan il-ftehim.

(2) Il-klawżola 5(1)(a) tal-Ftehim Qafas dwar ix-xogħol għal żmien fiss għandha tiġi interpretata fis-sens li hija tipprekludi li leġiżlazzjoni nazzjonali, bħal dik inkwistjoni fil-kawża prinċipali, tiġi applikata mill-awtoritajiet tal-Istat Membru kkonċernat b’tali mod li t-tiġdid ta’ kuntratti ta’ xogħol għal żmien fiss suċċessivi, fis-settur pubbliku, jitqies li huwa ġustifikat b’ “raġunijiet oġġettivi” fis-sens tal-imsemmija klawżola għar-raġuni biss li dawn il-kuntratti huma bbażati fuq dispożizzjonijiet legali li jippermettu t-tiġdid tagħom sabiex jissodisfaw ċerti bżonnijiet provviżorji, filwaqt li fir-realtà, l-imsemmija bżonnijiet ikunu permanenti u fit-tul. Min-naħa l-oħra, din l-istess klawżola ma tapplikax għall-konklużjoni tal-ewwel jew l-uniku kuntratt jew relazzjoni ta’ xogħol għal żmien fiss.

(3) Il-klawżola 8(3) tal-Ftehim Qafas dwar ix-xogħol għal żmien fiss għandha tiġi interpretata fis-sens li t-“tnaqqis” previst minn din il-klawżola għandu jiġi evalwat fid-dawl tal-livell ġenerali ta’ protezzjoni li kien applikabbli, fl-Istat Membru kkonċernat, kemm għall-ħaddiema li kkonkludew kuntratti ta’ xogħol għal żmien fiss suċċessivi, kif ukoll għall-ħaddiema li kkonkludew l-ewwel u l-uniku kuntratt għal żmien fiss.

(4) Il-klawżola 8(3) tal-Ftehim Qafas dwar ix-xogħol għal żmien fiss għandha tiġi interpretata fis-sens li hija ma tipprekludix leġiżlazzjoni nazzjonali, bħad-Digriet Presidenzjali 164/2004, li, diversament minn regola tad-dritt intern preċedenti, bħall-Artikolu 8(3) tal-Liġi 2112/1920, minn naħa, ma tipprevedix iktar, meta jkun sar użu abbużiv minn kuntratti ta’ xogħol għal żmien fiss fis-settur pubbliku, il-kwalifika mill-ġdid ta’ dawn f’kuntratti ta’ xogħol għal żmien indefinit jew tissuġġetta lil din il-kwalifika mill-ġdid għall-osservanza ta’ ċerti kundizzjonijiet kumulattivi u restrittivi u, min-naħa l-oħra, teskludi mill-benefiċċju tal-miżuri ta’ protezzjoni li tipprevedi, lill-ħaddiema li kkonkludew l-ewwel jew l-uniku kuntratt ta’ xogħol għal żmien fiss, meta tali emendi, li għandhom jiġu vverifikati mill-imsemmija qorti, jirrigwardaw kategorija limitata ta’ ħaddiema li kkonkludew kuntratt ta’ xogħol għal żmien fiss jew huma kkumpensati permezz tal-adozzjoni ta’ miżuri li jipprevjenu l-użu abbużiv ta’ kuntratti ta’ xogħol għal żmien fiss fis-sens tal-klawżola 5(1) tal-imsemmi Ftehim Qafas.

(5) Madankollu, l-implementazzjoni ta’ dan il-Ftehim Qafas permezz ta’ leġiżlazzjoni nazzjonali, bħad-Digriet Presidenzjali 164/2004, ma tistax twassal sabiex tonqos il-protezzjoni li kienet preċedentement applikabbli fis-sistema legali interna għall-ħaddiema għal żmien fiss, għal livell inferjuri minn dak stabbilit mid-dispożizzjonijiet minimi ta’ protezzjoni previsti mill-istess Ftehim Qafas. B’mod partikolari, l-osservanza tal-klawżola 5(1) tal-imsemmi Ftehim Qafas teħtieġ li tali leġiżlazzjoni tipprevedi, f’dak li jirrigwarda l-użu abbużiv ta’ kuntratti ta’ xogħol għal żmien fiss suċċessivi, miżuri effettivi u vinkolanti ta’ prevenzjoni ta’ tali użu abbużiv kif ukoll sanzjonijiet li għandhom natura effettiva u disswassiva biżżejjed sabiex tiġi ggarantita l-effettività sħiħa ta’ dawn il-miżuri preventivi. B’hekk, hija l-qorti tar-rinviju li għandha tivverifika li dawn il-kundizzjonijiet huma sodisfatti.

(6) F’ċirkustanzi bħal dawk inkwistjoni fil-kawżi prinċipali, il-Ftehim Qafas dwar ix-xogħol għal żmien fiss għandu jiġi interpretat fis-sens li, meta s-sistema legali interna tal-Istat Membru kkonċernat tkun tinkludi, fis-settur ikkunsidrat, miżuri effettivi oħra sabiex jiġi evitat u, jekk ikun il-każ, jiġi ssanzjonat l-użu abbużiv ta’ kuntratti ta’ xogħol għal żmien fiss suċċessivi fis-sens tal-klawżola 5(1) ta’ dan il-ftehim, dan il-fatt ma jostakolax l-applikazzjoni ta’ regola tad-dritt nazzjonali li tipprekludi b’mod assolut, fis-settur pubbliku biss, li jiġu ttrasformati f’kuntratt ta’ xogħol għal żmien indefinit sensiela ta’ kuntratti ta’ xogħol għal żmien fiss li, peress li kellhom l-għan li jkopru bżonnijiet permanenti u fit-tul ta’ min iħaddem, għandhom jitqiesu li huma abbużivi. Madankollu, hija l-qorti tar-rinviju li għandha tevalwa sa fejn il-kundizzjonijiet ta’ applikazzjoni kif ukoll l-implementazzjoni effettiva tad-dispożizzjonijiet rilevanti tad-dritt intern jagħmlu lil din il-leġiżlazzjoni miżura adegwata sabiex tipprevjeni u, jekk ikun il-każ, tissanzjona l-użu abbużiv mill-amministrazzjoni pubblika ta’ kuntratti jew ta’ relazzjonijiet ta’ xogħol għal żmien fiss suċċessivi.

(7) Min-naħa l-oħra, peress li l-klawżola 5(1) tal-imsemmi Ftehim Qafas ma tapplikax għall-ħaddiema li kkonkludew l-ewwel jew l-uniku kuntratt ta’ xogħol għal żmien fiss, din id-dispożizzjoni ma tobbligax lill-Istati Membri li jadottaw sanzjonijiet meta fir-realtà, tali kuntratt ikun ikopri bżonnijiet permanenti u fit-tul ta’ min iħaddem.

(8) Hija l-qorti tar-rinviju li għandha, kemm jista’ jkun, tagħti interpretazzjoni konformi mal-klawżoli 5(1) u 8(3) tal-Ftehim Qafas dwar ix-xogħol għal żmien fiss lid-dispożizzjonijiet rilevanti tad-dritt intern, kif ukoll tistabbilixxi, f’dan il-kuntest, jekk “miżuri legali ekwivalenti” fis-sens tal-ewwel waħda minn dawn il-klawżoli, bħal dik stabbilita fl-Artikolu 8(3) tal-Liġi 2112/1920, għandhomx jiġu applikati għall-kawżi prinċipali minflok ċerti dispożizzjonijiet oħra tad-dritt intern.

(1) ĠU C 171, 05.07.2008.