KONKLUŻJONIJIET TAL-AVUKAT ĠENERALI

MENGOZZI

ippreżentati fit‑3 ta’ Ottubru 2018 ( 1 )

Kawża C‑168/17

SH

vs

TG,

intervenjent:

UF

(talba għal deċiżjoni preliminari mressqa mill-Kúria (il-Qorti Suprema, l-Ungerija))

“Politika estera u ta’ sigurtà komuni – Miżuri restrittivi fid-dawl tas-sitwazzjoni fil-Libja – Regolament Nru 204/2011 – Artikolu 5(2) – Projbizzjoni li fondi jsiru disponibbli għall-persuni elenkati fl-Anness III tar-Regolament – Artikolu 12 – Klawżola ta’ esklużjoni tal-pretensjonijiet – Artikolu 9 – Ħlasijiet b’deroga mill-projbizzjoni msemmija fl-Artikolu 5(2) – Sensiela ta’ kuntratti intiżi li jikkostitwixxu garanzija favur entità inkluża fil-lista msemmija fl-Anness III tar-Regolament”

1. Permezz tar-rinviju preliminari li huwa s-suġġett ta’ dawn il-konklużjonijiet, il-Kúria (il-Qorti Suprema, l-Ungerija) tagħmel lill-Qorti tal-Ġustizzja sensiela ta’ domandi li jirrigwardaw l-interpretazzjoni tal-Artikolu 5(2), tal-Artikolu 9 u tal-Artikolu 12 tar-Regolament tal-Kunsill (UE) Nru 204/2011 tat‑2 ta’ Marzu 2011 dwar miżuri restrittivi fid-dawl tas-sitwazzjoni fil-Libja ( 2 ), kif ukoll tal-Artikolu 17 tar-Regolament 2016/44 ( 3 ). Dawn id-domandi qamu fil-kuntest ta’ tilwima bejn żewġ banek, SH u TG, it-tnejn li huma stabbiliti fl-Unjoni li għandha bħala suġġett il-ħlas, min-naħa tal-ewwel wieħed, ta’ kummissjonijiet u spejjeż oħra ta’ garanzija fil-konfront tat-tieni wieħed, fil-kuntest ta’ żewġ kuntratti intiżi li jservu ta’ kontrogaranzija għall-obbligi ta’ garanzija li ħa fuqu bank Libjan fil-konfront ta’ entità Libjana fir-rigward ta’ kuntratt ta’ appalt konkluż bejn dik l-entità u impriża Ungeriża.

I. Il-kuntest ġuridiku

2. Fit‑28 ta’ Frar 2011, il-Kunsill adotta d-Deċiżjoni 2011/137/PESK ( 4 ). Skont ir-Riżoluzzjoni tal-Kunsill tas-Sigurtà tan-Nazzjonijiet Uniti 1970 (2011) (iktar ’il quddiem il-“UNSCR 1970 (2011)”) ( 5 ) u r-riżoluzzjonijiet sussegwenti, din id-deċiżjoni imponiet embargo fuq l-armi, projbizzjoni fuq l-esportazzjonijiet ta’ tagħmir ta’ repressjoni interna, kif ukoll restrizzjonijiet fuq l-ammissjoni u l-iffriżar ta’ fondi u riżorsi ekonomiċi ta’ ċerti persuni u entitajiet involuti f’abbużi serji tad-drittijiet tal-bniedem kontra persuni fil-Libja, inkluż l-involviment f’attakki li jiksru d-dritt internazzjonali, fuq popolazzjonijiet u faċilitajiet ċivili ( 6 ).

3. Fit‑2 ta’ Marzu 2011, il-Kunsill adotta r-Regolament Nru 204/2011, bil-għan li jipprovdi għall-miżuri neċessarji biex jeżegwixxi l-embargo.

4. Skont l-Artikolu 5(1) ta’ dan ir-regolament “[i]l-fondi u r-riżorsi ekonomiċi kollha li jappartjenu lil, li huma l-proprjetà ta’, li huma miżmuma jew ikkontrollati mill-persuni fiżiċi jew ġuridiċi, l-entitajiet u l-korpi elenkati fl-Annessi II u III għandhom jiġu ffriżati” ( 7 ). Il-paragrafu 2 ta’ dan l-artikolu jiddisponi li “[l]-ebda fond jew riżorsa ekonomika ma għandhom isiru disponibbli għal persuni fiżiċi jew ġuridiċi, entitajiet jew korpi elenkati fl-Annessi II u III” ( 8 ). Skont il-paragrafu 3 tal-istess artikolu, “[i]l-parteċipazzjoni, b’mod konxju u intenzjonat, f’attivitajiet li l-objettiv jew l-effett tagħhom tkun, b’mod dirett jew indirett, l-evażjoni mill-miżuri msemmija fil-paragrafi 1 u 2 hija pprojbita”.

5. L-Artikolu 9(1)(a) u (b) tar-Regolament Nru 204/2011 jiddisponi: “[l]-Artikolu 5(2) ma għandux japplika għaż-żieda mal-kontijiet iffriżati ta’: (a) imgħax jew qligħ ieħor fuq dawk il-kontijiet; jew (b) pagamenti dovuti taħt kuntratti, ftehimiet jew obbligi li ġew konklużi jew li okkorrew qabel id-data li fiha l-persuna fiżika jew ġuridika, l-entità jew il-korp imsemmi(ja) fl-Artikolu 5 jkun/tkun ġie/ġiet innominat(a) mill-Kumitat tas-Sanzjonijiet, mill-Kunsill tas-Sigurtà jew mill-Kunsill, bil-kundizzjoni li kwalunkwe tali imgħax, qligħ u pagamenti oħra jkunu ffriżati b’konformità mal-Artikolu 5(1)” ( 9 ).

6. L-Artikolu 12 tar-Regolament Nru 204/2011, fil-verżjoni oriġinali tiegħu, kien jipprevedi kif ġej: “[l]-ebda pretensjoni, inklużi dawk għal kumpens, jew kwalunkwe pretensjoni oħra ta’ dan it-tip, bħal pretensjoni ta’ tpaċija jew pretensjoni koperta minn garanzija, f’rabta ma’ kwalunkwe kuntratt jew transazzjoni li t-twettiq tagħhom kienet affettwata, direttament jew indirettament, kompletament jew parzjalment, minħabba miżuri deċiżi b’konformità mal-UNSCR 1970 (2011), inklużi miżuri tal-Unjoni jew ta’ kwalunkwe Stat Membru f’konformità, kif rekwiżit mill-implimentazzjoni jew b’konnessjoni mal-implimentazzjoni tad-deċiżjonijiet rilevanti tal-Kunsill tas-Sigurtà jew miżuri koperti b’dan ir-Regolament, ma għandhom jiġu sodisfatti favur il-Gvern tal-Libja, jew favur kwalunkwe persuna jew entità li tressaqhom permezz tiegħu jew għall-benefiċċju tiegħu”. Dan l-artikolu kien is-suġġett ta’ żewġ emendi sussegwenti ( 10 ), it-tieni waħda saret permezz tar-Regolament Nru 45/2014 ( 11 ). Il-paragrafi 1 u 2 tal-Artikolu 12 tar-Regolament Nru 204/2011, kif emendati permezz tar-Regolament Nru 45/2014, jipprovdu: “1. L-ebda pretensjoni b’konnessjoni ma’ kwalunkwe kuntratt jew tranżazzjoni fejn l-eżekuzzjoni tagħhom ġiet milquta, direttament jew indirettament, b’mod sħiħ jew parzjalment, mill-miżuri imposti skont dan ir-Regolament, inklużi pretensjonijiet għal indennizz jew kwalunkwe pretensjoni oħra ta’ dak it-tip, bħal pretensjoni għal kumpens jew pretensjoni taħt garanzija, b’mod partikolari pretensjoni għal estensjoni jew ħlas ta’ bond, garanzija jew indennizz, b’mod partikolari garanzija finanzjarja jew indennizz finanzjarju, ta’ kwalunkwe għamla, ma għandha tiġi ssodisfata, jekk din issir minn: a) persuni, entitajiet jew korpi deżinjati elenkati fl-Anness II jew III; b) kwalunkwe persuna, entità jew korp ieħor Libjan, inkluż il-gvern Libjan; c) kwalunkwe persuna, entità jew korp li jaġixxi permezz ta’ jew f’isem waħda mill-persuni, entitajiet jew korpi msemmija fil-punti (a) jew (b). 2. Fi kwalunkwe proċedura għall-infurzar ta’ pretensjoni, l-obbligu biex ikun ippruvat li l-issodisfar tat-talba mhux ipprojbit bil-paragrafu 1, għandu jkun fuq il-persuna li tkun qed tfittex l-infurzar ta’ dik il-pretensjoni”.

7. Ir-Regolament Nru 204/2011 ġie ssostitwit, b’effett mill‑20 ta’ Jannar 2016, permezz tar-Regolament 2016/44. It-test tal-Artikolu 12 tar-Regolament Nru 204/2011 iddaħħal, mingħajr tibdil, fl-Artikolu 17 tar-Regolament 2016/44.

II. Il-kawża prinċipali, id-domandi preliminari u l-proċedura quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja

8. Il-fatti tal-kawża prinċipali, kif jirriżultaw mid-deċiżjoni tar-rinviju u mill-proċess, jistgħu jinġabru fil-qosor kif ġej.

9. Fis‑7 ta’ Lulju 2009, il-Libyan Housing and Infrastructure Board (il-Bord tad-Djar u tal-Infrastruttura Libjan, iktar ’il quddiem, “HIB”), entità Libjana, bħala sid il-kostruzzjoni, u UF (intervenjenti insostenn tar-rikorrenti fil-kawża prinċipali), kumpannija rregolata mid-dritt Ungeriż, bħala kontraent, ikkonkludew kuntratt li kellu bħala suġġett it-twettiq tal-infrastruttura pubblika fir-reġjun ta’ Zawya fil-Libja.

10. Fir-rigward ta’ dak il-kuntratt, HIB talbet li UF tipprovdi żewġ garanziji bankarji, garanzija għar-rimbors tal-ħlas bil-quddiem li UF irċeviet minn HIB (iktar ’il quddiem il-“garanzija APG”) u garanzija għat-twettiq (iktar ’il quddiem il-“PG”). HIB talbet li dawn il-garanziji jinħarġu favur tagħha mill-bank Libjan Sahara Bank. Dan tal-aħħar talab kontrogaranzija u l-ħruġ ta’ ittra ta’ kreditu min-naħa ta’ TG (konvenuta fil-kawża prinċipali) li, min-naħa tagħha, talbet li jkollha kontrogaranzija favuriha minn SH (rikorrenti fil-kawża prinċipali).

11. Fis‑16 ta’ Ottubru 2009, SH u UF ikkonkludew kunkratt li bih SH intrabtet li tipprovdi kontrogaranzija favur TG (iktar ’il quddiem il-“kontrogaranzija APG ta’ SH”), bil-għan li tiggarantixxi l-kontrogaranzija li TG kienet obbligata tipprovdi favur Sahara Bank (iktar ’il quddiem il-“kontrogaranzija APG ta’ TG”) minħabba l-garanzija APG mogħtija mill-bank Libjan lil HIB. Bi twettiq ta’ dak il-kuntratt, fl‑20 ta’ Novembru 2009, inħarġet favur TG il-kontrogaranzija APG ta’ SH għall-ammont ta’ LYD 69499610, bi skadenza fl‑14 ta’ Settembru 2013. B’konsegwenza għal dan, fl‑24 ta’ Novembru 2009 inħarġet favur Sahara Bank, il-kontrogaranzija APG ta’ TG bi skadenza fit‑30 ta’ Awwissu 2013.

12. Dejjem fid-data tas‑16 ta’ Ottubru 2009, SH u UF ikkonkludew kuntratt li bih SH intrabtet li toħroġ kontrogaranzija favur TG (iktar ’il quddiem il-“kontrogaranzija PG ta’ SH”) sabiex tiggarantixxi l-ittra ta’ kreditu stand-by irrevokabbli li TG kienet obbligata toħroġ favur Sahara Bank (iktar ’il quddiem il-“kontrogaranzija PG ta’ TG”) minħabba l-garanzija PG mogħtija mill-bank Libjan lil HIB. Bi twettiq ta’ dak il-kuntratt, fis‑16 ta’ Diċembru 2009, inħarġet favur TG il-kontrogaranzija PG ta’ SH għall-ammont ta’ EUR 6567000, bi skadenza fil‑15 ta’ Lulju 2014. B’konsegwenza ta’ dan, fis‑17 ta’ Diċembru 2009, inħarġet favur Sahara Bank, il-kontrogaranzija PG ta’ TG bi skadenza fit‑30 ta’ Ġunju 2014.

13. Abbażi tal-ftehim konkluż bejn SH u TG fir-rigward tal-ħruġ tal-kontrogaranzija APG ta’ TG u tal-kontrogaranzija PG ta’ TG, SH intrabtet li tirrimborsa lil TG l-ammonti li din tal-aħħar tħallas lil Sahara Bank u biex tħallasha, kull tliet xhur, kummissjoni annwali ta’ 1.30 %.

14. SH onorat l-obbligi ta’ ħlas tagħha fil-konfront ta’ TG sax-xahar ta’ Marzu tas-sena 2011.

15. Fit‑2 ta’ Marzu 2011, ġie adottat ir-Regolament Nru 204/2011. HIB u Sahara Bank kienu jinsabu fl-elenku li jinsab fl-Anness III ta’ dan ir-regolament u baqgħu jidhru hemm sad‑29 ta’ Jannar 2014 ( 12 ) u sat‑2 ta’ Settembru 2011 ( 13 ) rispettivament.

16. Fl‑20 ta’ Diċembru 2012 SH u TG iffirmaw memorandum ta’ ftehim intiż li jirregola r-relazzjonijiet tagħhom fid-dawl tal-adozzjoni tar-Regolament Nru 204/2011. Fl-istess data, huma kkonkludew kuntratt ta’ depożitu trilaterali ma’ bank depożitarju (iktar ’il quddiem il-“kuntratt ta’ depożitu”). Skont l-Artikolu V ta’ dak il-kuntratt, l-ammonti ddepożitati ( 14 ) kellhom jitħallsu lil TG f’każ li HIB tiġi mneħħija mil-lista qabel id-data ta’ skadenza tal-kontrogaranziji APG u PG ta’ SH u tal-ittra ta’ kreditu (fl‑14 ta’ Settembru 2013 u fil‑15 ta’ Lulju 2014 rispettivament). Jekk ma jsirx dan, l-ammonti inkwistjoni kienu jiġu mħallsa lura lil SH. Għaldaqstant SH kompliet tħallas regolarment fil-kont ta’ depożitu l-ammonti dovuti fir-rigward tal-kontrogaranziji APG u PG ta’ TG.

17. Wara talba ppreżentata minn HIB, Sahara Bank talbet diversi drabi li tiġi infurzata l-kontrogaranzija APG ta’ TG. TG opponiet minħabba l-illegalità tat-talba. B’digriet finali tat‑22 ta’ April 2013, il-Fővárosi Ítélőtábla (il-Qorti tal-Appell Reġjonali tal-Belt ta’ Budapest, l-Ungerija) ipprekludiet lil TG milli tagħmel il-ħlas lil Sahara Bank sakemm HIB tibqa’ mniżżla fl-elenku li hemm fl-Anness III tar-Regolament Nru 204/2011.

18. Fl‑10 ta’ Jannar 2013, TG talbet li tiġi infurzata l-kontrogaranzija APG ta’ SH. SH ċaħdet it-talba, peress li l-miżuri restrittivi kienu għadhom fis-seħħ.

19. Fl‑14 ta’ Settembru 2013, skadiet il-kontrogaranzija APG ta’ SH. Fis‑17 ta’ Lulju 2014 skadiet ukoll il-kontrogaranzija PG ta’ SH, mingħajr ma tressqet ebda talba għall-eżekuzzjoni. Konsegwentement, SH talbet lil TG tagħti l-kunsens tagħha biex tirrilaxxa l-ammonti ddepożitati, billi tagħmel id-dikjarazzjoni ta’ volontà meħtieġa quddiem il-bank depożitarju. Madankollu TG irrifjutat li tagħmel din id-dikjarazzjoni.

20. Għaldaqstant, SH irrikorriet għall-qorti biex tikseb l-eżekuzzjoni tal-obbligi ta’ TG abbażi tal-kuntratt ta’ depożitu. B’kontrotalba ( 15 ), TG talbet il-kundanna ta’ SH għall-ħlas tal-ispejjeż li jirrigwardaw il-ħruġ tal-kontrogaranziji inkwistjoni, inkluż ir-rimbors tal-ammonti mħallsa diġà lil Sahara Bank ( 16 ).

21. Il-qorti tal-ewwel istanza laqgħet it-talba ta’ SH u ppermettiet li jiġu rrilaxxati l-ammonti ddepożitati favur din tal-aħħar. Fuq dan il-punt, is-sentenza mogħtija saret finali. Għal dak li jirrigwarda l-kontrotalba, dik il-qorti ċaħditha fejn kienet tirrigwarda l-ammonti mħallsa minn TG lil Sahara Bank u laqgħatha fil-parti li tirrigwarda l-kummissjonijiet dovuti minn SH lil TG fuq il-garanzija. Skont dik il-qorti, dawk il-kummissjonijiet kienu jikkostitwixxu l-korrispettiv għal provvista ta’ servizzi minn persuna ġuridika rregolata mid-dritt Ungeriż u ma kinitx taqa’ fl-ambitu tal-applikazzjoni tar-Regolament Nru 204/2011. SH ġiet kkundannata tħallas is-somma ta’ EUR 1 352 713.04 lil TG, inklużi l-interessi moratorji. SH, UF u TG kollha kemm huma appellaw mis-sentenza mogħtija mill-qorti tal-ewwel istanza.

22. Fl-appell, is-sentenza tal-ewwel istanza ġiet irriformata parzjalment u l-kontrotalba ġiet miċħuda kollha kemm hi. Minn naħa, il-qorti tal-appell qieset tali talba infondata fid-dawl tal-kuntratt ta’ depożitu li biddel il-ftehimiet li kienu seħħew inizjalment bejn SH u TG, min-naħa l-oħra, qieset li, minħabba l-miżuri restrittivi fil-konfront ta’ HIB, TG ma setgħat tagħti ebda garanzija u għaldaqstant ma kellha ebda dritt li tirkupra l-ispejjeż relattivi. TG ippreżentat rikors kontra s-sentenza mogħtija mill-qorti tal-appell quddiem il-Kúria (il-Qorti Suprema), li hija l-qorti tar-rinviju.

23. Dik il-qorti jidhrilha li, biex jiġi stabbilit jekk – fil-katina ta’ kuntratti konklużi sabiex jingħataw il-garanziji bankarji favur HIB – TG għandhiex dritt għall-ħlas tal-ispejjeż tal-kontrogaranziji maħruġin fuq talba ta’ SH, jeħtieġ li jiġi interpretat id-dritt tal-Unjoni u, b’mod partikolari, l-Artikoli 5 u 12 tar-Regolament Nru 204/2011, kif ukoll, eventwalment, l-Artikolu 9 tiegħu, u l-Artikoli 5, 9 u 17 tar-Regolament 2016/44.

24. Id-digriet tar-rinviju jsemmi li l-partijiet fil-kawża prinċipali rrikorrew għall-Kummissjoni Ewropea (servizz tal-istrumenti tal-politika barranija, iktar ’il quddiem “FPI”) biex jiksbu opinjoni legali tas-sitwazzjoni. Fit‑18 ta’ Novembru 2013, l-FPI ta parir legali, li skontu l-proċedura korretta kienet li ma jingħatawx fondi, la direttament u lanqas indirettament, lil HIB u lanqas jintużaw għall-benefiċċju tagħha, mill-mument li tali entità kienet inkluż fl-elenku msemmi fl-Anness III tar-Regolament Nru 204/2011. Fl‑10 ta’ Marzu 2014, l-FPI ta parir ieħor, wara talba mir-rappreżentant permanenti ta’ Franza quddiem l-Unjoni Ewropea, li fih għamel distinzjoni bejn “talba għall-infurzar tal-garanzija” u “ħlas għall-eżekuzzjoni tal-istess garanzija”. Skont l-FPI, fejn l-Artikolu 12 tar-Regolament Nru 204/2011 ma jkunx japplika, it-“talba għall-infurzar tal-garanzija” favur organu mniżżel fil-lista tista’ tintlaqa’, iżda l-“ħlas għall-eżekuzzjoni tal-istess garanzija” ma jkunx jista’ jsir jekk tali organu jkun milqut bl-applikazzjoni tal-miżuri msemmija fl-Artikolu 5 tar-Regolament Nru 204/2011, sakemm tali ħlas ma jkunx jista’ jsir skont l-Artikolu 9 ta’ dak ir-regolament.

25. Fid-dawl ta’ dan il-kuntest, b’digriet tat‑23 ta’ Marzu 2017, il-Kúria (il-Qorti Suprema) issospendiet il-proċedura prinċipali u għamlet id-domandi preliminari li ġejjin: “1. Il-kamp ta’ applikazzjoni tar-Regolament Nru 204/2011/UE 1 u tar-Regolament (UE) Nru 2016/44 jestendi għall-obbligi sussegwenti ta’ ħlas tal-ispejjeż tal-garanzija abbażi ta’ kuntratti ta’ kontrogaranzija f’sensiela ta’ kuntratti konklużi bil-għan li tinħareġ garanzija bankarja favur il-[HIB]: 1.1. meta, bis-saħħa ta’ kuntratt ta’ kontrogaranzija, bank stabbilit fl-Unjoni Ewropea huwa obbligat iħallas l-ispejjeż lil bank Libjan li jinsab fuq il-lista s-sewda tal-Anness III tar-Regolament Nru 204/2011/UE; 1.2. meta, bis-saħħa ta’ kuntratt ta’ kontrogaranzija, bank stabbilit fl-Unjoni Ewropea huwa obbligat iħallas l-ispejjeż lil bank Libjan li ma jinsabx fuq il-lista s-sewda tal-Anness III tar-Regolament Nru 204/2011/UE, iżda l-garanzija bankarja tkun inħarġet favur l-HIB, li jinsab fuq il-lista s-sewda; 1.3. meta, fil-perijodu sussegwenti għall-emenda tar-Regolament Nru 204/2011/UE permezz tar-Regolament Nru 45/2014/UE, ir-Regolament Nru 204/2011/UE jipprojbixxi l-ħlasijiet diretti jew indiretti lil kull entità Libjana; 1.4. meta l-obbligu ta’ ħlas tal-ispejjeż tal-garanzija jirriżulta minn kuntratt ta’ kontrogaranzija konkluż fil-kuntest ta’ sensiela ta’ kuntratti konklużi bil-għan tal-ħruġ ta’ garanzija bankarja favur l-HIB u fil-kuntest tar-relazzjoni bejn żewġ banek stabbiliti fl-Unjoni Ewropea; 1.5. meta l-kalkolu relatat mal-ispejjeż tal-garanzija jsir wara l-iskadenza tal-perijodu ta’ garanzija, fil-kuntest ta’ proċedura kontenzjuża, wara d-dħul fis-seħħ tar-Regolament (UE) Nru 2016/44? 2. Jekk l-obbligu ta’ ħlas tal-ispejjeż tal-garanzija indikat fil-punti 1.1 u 1.2 hawn fuq jaqa’ taħt il-kamp ta’ applikazzjoni tar-regolament, l-ispjjeż tal-garanzija mħallsa lil bank Libjan – li f’ċertu żmien kien ukoll inkluż fuq il-lista s-sewda tal-Anness III – bil-għan tal-ħruġ ta’ garanzija ta’ rimbors tal-ħlas antiċipat u ta’ garanzija ta’ eżekuzzjoni korretta favur l-HIB, għandhom ukoll jitqiesu bħala fondi użati direttament jew indirettament favur persuni fiżiċi jew ġuridiċi, entitajiet jew korpi li jinsabu fl-Anness III tar-Regolament Nru 204/2011? 3. Fil-perijodu sussegwenti għall-emenda tar-Regolament Nru 204/2011/UE permezz tar-Regolament Nru 45/2014/UE (punt 1.3), l-Artikolu 12(1)(b) tar-Regolament Nru 204/2011 għandu jiġi interpretat fis-sens li jista’ jitqies li l-ispejjeż u l-infiq mitluba minn bank Libjan u mħallsa minn bank stabbilit fl-Unjoni Ewropea abbażi ta’ kuntratt ta’ kontrogaranzija jikkostitwixxu direttament jew indirettament talba abbażi ta’ garanzija? 4. Bank stabbilit fl-Unjoni Ewropea li għandu l-obbligu jħallas l-ispejjeż tal-garanzija lil entità Libjana abbażi ta’ kuntratt ta’ kontrogranzija konkluż fil-kuntest ta’ sensiela ta’ kuntratti konklużi bil-għan tal-ħruġ ta’ garanzija bankarja favur l-HIB (punt 1.4) għandu jitqies bħala persuna jew entità msemmija fl-Artikolu 12(1)(c) tar-Regolament Nru 204/2011 emendat permezz tar-Regolament Nru 45/2014 – persuna jew entità li taġixxi permezz ta’ jew f’isem jew favur waħda mill-persuni, entitajiet jew korpi msemmija fil-punti (a) jew (b) tal-Artikolu 12(1) iċċitat iktar ’il fuq? Jista’ jitqies li jikkostitwixxu direttament jew indirettament talba abbażi ta’ garanzija l-ispejeż tal-garanzija mitluba minn dan il-bank lil bank ieħor stabbilit fl-Unjoni Ewropea? 5. Kull tip ta’ ħlas huwa marbut mar-regola ta’ esklużjoni stabbilita fl-Artikolu 9 tar-Regolament Nru 204/2011? 6. Sa fejn il-kalkolu relatat mal-ispejjeż tal-garanzija jsir wara d-dħul fis-seħħ tar-Regolament tal-Kunsill (UE) Nru 2016/44, li ħassar ir-Regolament Nru 204/2011/UE, iżda li jinkludi regoli essenzjalment identiċi għar-regolament preċedenti (punt 1.5), dan ir-Regolament (UE) Nru 2016/44 huwa applikabbli fir-rigward ta’ teħid ta’ deċiżjoni dwar it-tilwima bejn il-partijiet u l-Artikolu 17(1)(b) ta’ dan ir-regolament għandu jiġi interpretat fis-sens li l-ispejjeż u l-infiq mitluba minn bank Libjan u mħallsa minn bank stabbilit fl-Unjoni Ewropea abbażi ta’ kuntratt ta’ kontrogaranzija jistgħu jitqiesu bħala li jikkostitwixxu direttament jew indirettament talba abbażi ta’ garanzija? Bank stabbilit fl-Unjoni Ewropea li għandu l-obbligu jħallas l-ispejjeż tal-garanzija lil entità Libjana abbażi ta’ kuntratt ta’ kontrogaranzija konkluż fil-kuntest ta’ sensiela ta’ kuntratti konklużi bil-għan tal-ħruġ ta’ garanzija bankarja favur l-HIB għandu jitqies bħala persuna jew entità msemmija fl-Artikolu 17(1)(c) ta’ dan ir-regolament – persuna jew entità li taġixxi permezz ta’ jew f’isem jew favur waħda mill-persuni, entitajiet jew korpi msemmija fil-punti (a) jew (b) tal-Artikolu 17(1) tal-istess regolament? Jista’ jitqies li jikkostitwixxu direttament jew indirettament talba abbażi ta’ garanzija l-ispejeż tal-garanzija mitluba minn dan il-bank lil bank ieħor stabbilit fl-Unjoni Ewropea?”

26. UF, SH, TG, il-Gvern Taljan, Ġermaniż u Ungeriż u l-Kummissjoni ppreżentaw osservazzjonijiet bil-miktub quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja skont l-Arikolu 23 tal-Istatut tal-Qorti tal-Ġustizzja u t-trattazzjoni orali tagħhom, ħlief għall-gvern Taljan, saret fis-seduta li nżammet fit‑23 ta’ April 2018.

III. Analiżi

A. Osservazzjonijiet preliminari

27. Mit-talba għal deċiżjoni preliminari jirriżulta li l-Kúria (il-Qorti Suprema) ma għandha ebda dubju raġonevoli fuq il-fatt li r-rilaxx tal-kontrogaranziji – rilaxx li qatt ma seħħ u li ma għadux possibbli minħabba li l-garanziji llum huma skaduti – kien ipprojbit abbażi tar-Regolament Nru 204/2011, talinqas fil-perijodu li fih HIB kienet imniżżla fil-lista. Għaldaqstant, il-Qorti tal-Ġustizzja ma għandhiex tiddeċiedi din il-kwistjoni.

28. Il-Kúria (il-Qorti Suprema) tistaqsi min-naħa l-oħra lill-Qorti tal-Ġustizzja kif iridu jiġu kkunsidrati, għall-iskopijiet tal-applikazzjoni tal-miżuri ta’ embargo adottati mill-Unjoni fil-konfront tal-Libja: – il-ħlasijiet dovuti minn bank stabbilit fl-Unjoni lil bank Libjan inkluż fl-elenku imsemmi fl-Anness III tar-Regolament Nru 204/2011, biex ikopru, eventwalment, l-ispejjeż għall-ħolqien tal-garanzija favur entità li tinsab anki hija f’dak l-elenku; – il-ħlasijiet dovuti minn bank stabbilit fl-Unjoni lil bank Libjan mhux inkluż fl-elenki msemmija fl-Anness II u III tar-Regolament Nru 204/2011, biex ikopru, eventwalment l-ispejjeż tal-ħolqien ta’ garanzija favur entità imniżżla f’dawk l-elenki; – il-ħlasijiet dovuti minn bank stabbilit fl-Unjoni lil bank ieħor stabbilit fl-Unjoni biex ikopru, eventwalment, l-ispejjeż għall-ħolqien ta’ kontrogaranzija favur bank Libjan mhux inkluż fl-elenki imsemmija fl-Annessi II u III tar-Regolament Nru 204/2011 għall-ħruġ ta’ garanzija favur entità li titniżżel, wara tali ħruġ ta’ garanzija, fl-imsemmija elenki.

29. Għal kull waħda minn dawn il-kategoriji ta’ ħlasijiet hija l-Qorti tal-Ġustizzja li għandha tiddetermina jekk jaqgħux taħt il-kamp ta’ applikazzjoni tal-projbizzjonijiet ipprovduti mir-Regolament Nru 204/2011 jew mir-Regolament 2016/44.

30. Min-naħa l-oħra, hija l-qorti nazzjonali (il-Kúria (il-Qorti Suprema) jew il-qorti kompetenti fuq il-mertu) li jkollha tistabbilixxi jekk, abbażi tal-kuntratti ta’ kontrogaranzija konklużi bejn SH u TG, tal-kuntratt ta’ depożitu u tad-dritt applikabbli għal tali kuntratti, TG għandhiex dritt tikseb mingħand SH il-ħlas tal-ispejjeż tal-kontrogaranziji maħruġin fuq talba ta’ din tal-aħħar (jew xi tip ta’ kumpens għad-dannu jew indennizz għal arrikkiment indebitu) li jirrigwardaw il-perijodu li fih HIB kienet imniżżla fil-lista msemmija fl-Anness III tar-Regolament Nru 204/2011, minkejja li isem din tal-aħħar ma jkunx tneħħa minn dik il-lista, għal dak li jikkonċerna il-kontrogaranzija APG ta’ TG, ħlief wara l-iskadenza tagħha u minkejja li l-adozzjoni tal-miżuri restrittivi tkun biddlet l-espożizzjoni ta’ TG għar-riskju ta’ infurzar tal-garanzija.

B. Il-punt 1.1 tal-ewwel domanda preliminari, u t-tieni domanda preliminari: ħlasijiet dovuti minn bank stabbilit fl-Unjoni lil bank Libjan inkluż fil-lista msemmija fl-Anness III tar-Regolament Nru 204/2011, biex ikopru eventwalment, l-ispejjeż għall-ħolqien ta’ garanzija favur entità li anki hija tinsab inkluża fil-lista

31. Permezz tal-punt 1.1 tal-ewwel domanda preliminari, li għandha tiġi eżaminata flimkien mat-tieni domanda preliminari fil-parti fejn tirreferi għall-imsemmi punt 1.1, il-qorti tar-rinviju tistaqsi essenzjalment jekk, fiċ-ċirkustanzi bħalma huma dawk tal-kawża prinċipali, l-ispejjeż ( 17 ) li TG kienet obbligata tħallas lil Sahara Bank għall-ħolqien tal-garanziji APG u PG favur HIB, fil-perijodu li fih Sahara Bank kienet imniżżla fil-lista, jaqgħux taħt il-kamp ta’ applikazzjoni tar-Regolament Nru 204/2011 jew tar-Regolament 2016/44 u humiex ipprojbiti skont id-dispożizzjonijiet rilevanti tal-imsemmija regolamenti.

32. Jeħtieġ qabelxejn li jiġi ppreċiżat li, peress li dawn huma ħlasijiet li kellhom isiru meta kien fis-seħħ ir-Regolament Nru 204/2011 u, peress li l-qorti tar-rinviju tistaqsi essenzjalment jekk tali ħlasijiet jaqgħux taħt il-kamp ta’ applikazzjoni tal-miżuri ta’ embargo tal-Unjoni kontra l-Libja fil-mument li fih kienu dovuti, huwa biss ir-Regolament Nru 204/2011 li huwa rilevanti għall-iskopijiet tar-risposta għad-domanda magħmula minn dik il-qorti.

33. Dan premess, il-ħlasijiet inkwistjoni huma suxxettibbli li jaqgħu taħt il-kamp ta’ applikazzjoni ta’ dan ir-regolament jekk jikkostitwixxu waħda miż-żewġ ipoteżijiet previsti mill-Artikolu 5(2), jiġifieri meta jkunu jikkostitwixxu fondi jew riżorsi ekonomiċi li “[j]siru disponibbli” b’mod dirett jew indirett lil persuni fiżiċi jew ġuridiċi, entitajiet jew korpi elenkati fl-Annessi II u III tal-imsemmi regolament jew “użu” ta’ fondi jew riżorsi ekonomiċi għall-benefiċċju tal-istess.

34. Issa, ma hemmx dubju li l-ħlasijiet ta’ somom ta’ flus li bank stabbilit fl-Unjoni huwa obbligat li jagħmel lil entità mniżżla f’tali annessi, biex ikopru spejjeż għall-ħolqien ta’ garanzija, jirrappreżentaw, meta jsiru, “fond[i] […] isiru disponibbli” fis-sens tal-Artikolu 5(2) tar-Regolament Nru 204/2011 u jaqgħu għaldaqstant taħt il-kamp ta’ applikazzjoni tal-istess. Il-fatt li tali ħlasijiet isiru f’kuntest ta’ tranżazzjoni li tinvolvi bilanċ ekonomiku bejn il-fornitura u l-korrispettiv u jikkostitwixxu atti eżekuttivi ta’ kuntratt konkluż qabel id-dħul fis-seħħ tar-Regolament Nru 204/2011, ma jippermettix minnu nnifsu, kif diġà ċċarat il-Qorti tal-Ġustizzja, li jiġu esklużi mill-kamp ta’ applikazzjoni ta’ dan ir-regolament u tal-projbizzjonijiet li huwa jipprovdi ( 18 ).

35. Jekk xejn, tqum il-kwistjoni dwar jekk tali ħlasijiet setgħux isiru permezz ta’ trasferiment fuq kont iffriżat ta’ Sahara Bank, fis-sens tal-Artikolu 9(1)(b) tar-Regolament Nru 204/2011, li abbażi tiegħu l-Artikolu 5(2) ta’ dan ir-regolament ma japplikax għall-ħlasijiet dovuti fil-kuntest ta’ kuntratti konklużi qabel id-data ta’ inklużjoni tal-benefiċjarju fil-listi msemmija fl-Annessi II u III tal-imsemmi regolament, dejjem jekk huma wkoll ikunu ffriżati. Fir-rigward tar-rilevanza ta’ din il-kwistjoni għall-iskopijiet li tiġi solvuta t-tilwima prinċipali, nirreferi għar-risposta mogħtija għall-ħames domanda preliminari, li tirrigwarda l-interpretazzjoni tal-Artikolu 9 tar-Regolament Nru 204/2011.

C. Il-punt 1.2 tal-ewwel domanda preliminari u t-tieni domanda preliminari: ħlasijiet dovuti minn bank stabbilit fl-Unjoni lil bank Libjan mhux inkluż fil-lista msemmija fl-Annessi II u III tar-Regolament Nru 204/2011, biex ikopru eventwalment, l-ispejjeż għall-ħolqien ta’ garanzija favur entità inkuża f’dawk il-listi

36. Permezz tal-punt 1.2 tal-ewwel domanda preliminari, li għandha tiġi eżaminata flimkien mat-tieni domanda preliminari fil-parti fejn tirreferi għall-imsemmi punt 1.2, il-qorti tar-rinviju tistaqsi essenzjalment jekk, f’ċirkustanzi bħalma huma dawk tal-kawża prinċipali, l-ispejjeż li TG kienet obbligata tħallas lil Sahara Bank għall-ħolqien tal-garanziji APG u PG favur HIB, fil-perijodu ta’ wara li Sahara Bank tneħħa mil-lista msemmija fl-Anness III tar-Regolament Nru 204/2011, jaqgħux taħt il-kamp ta’ applikazzjoni tal-imsemmi regolament jew tar-Regolament 2016/44 u huma pprojbiti. Għall-istess raġunijiet indikati fil-punt 32 ta’ dawn il-konklużjonijiet, huwa biss ir-Regolament Nru 204/2011 li huwa rilevanti għall-iskopijiet li tingħata risposta għal din id-domanda.

37. Il-ħlasijiet ta’ somom ta’ flus li bank stabbilit fl-Unjoni huwa obbligat li jħallas lil persuna ġuridika rregolata mid-dritt Libjan li ma tinsabx fil-listi msemmija fl-Annessi II u III tar-Regolament Nru 204/2011, b’kuntrast mal-ipoteżi kkontemplata fil-punt 1.1 tal-ewwel domanda preliminari, ma jikkostitwixxux, meta jseħħu, “fond[i] […] isiru disponibbli [direttament]” fis-sens tal-Artikolu 5(2) tar-Regolament Nru 204/2011.

38. Fir-rigward ta’ fondi “[j]siru disponibbli [indirettament]” ( 19 ) fis-sens tal-istess dispożizzjoni, din tista’ sseħħ meta s-somom ta’ flus mertu ta’ tali ħlasijiet jitħallsu lil persuna fiżika, entità jew organu inkluż fl-imsemmi listi jew fil-każ li tkun teżisti, bejn wieħed mit-tali persuni, entitajiet jew organi u l-persuna ġuridika rregolata mid-dritt Libjan li tirċievi l-ħlas, rabta ġuridika jew finanzjarja (pereżempju rabta bħala sid jew ta’ kontroll) ( 20 ) tali li tippermetti lill-imsemmija persuna tikseb is-setgħa li jiddisponi mill-flus inkwistjoni.

39. Madankollu neskludi li teżisti tali ipoteżi fiċ-ċirkustanzi tal-kawża prinċipali. Fil-fatt, minn naħa, l-ammonti suġġett tal-ħlasijiet inkwistjoni f’dik il-kawża, peress li huma intiżi li jkopru l-ispejjeż li bata l-bank biex ħareġ garanzija, u peress li jirrappreżentaw il-korrispettiv għas-servizzi pprovduti minn dak il-bank, huma bħala prinċipju, intiżi li jibqgħu fil-bwiet ta’ dan tal-aħħar. Barra minn hekk, għalkemm huwa l-obbligu tal-qorti nazzjonali li teskludi b’mod definittiv tali ċirkustanza, ma jirriżultax mit-talba għad-deċiżjoni preliminari li l-ammonti nħallsa minn TG lil Sahara Bank biex tkopri l-ispejjeż għall-ħruġ tal-garanziji APG u PG favur HIB kienu b’xi mod fid-disponibbiltà ta’ din tal-aħħar.

40. Min-naħa l-oħra, mir-rinviju preliminari ma jirriżultax li teżisti bejn Sahara Bank u HIB rabta bħal dik li hemm deskritta fil-punt 38 ta’ dawn il-konklużjonijiet. Madankollu, anki f’dan il-każ, huwa l-obbligu tal-qorti nazzjonali li tivverifika jekk dan huwiex fil-fatt il-każ.

41. Eskluża l-ipoteżi tal-fondi mpoġġija għad-dispożizzjoni diretta jew indiretta, għandu jiġi eżaminat jekk il-ħlasijiet inkwistjoni jikkwalifikawx bħala “użu” ta’ fondi għall-benefiċċju ta’ persuna li tinsab fil-listi msemmija fl-Anness II u III tar-Regolament Nru 204/2011 fis-sens tal-Artikolu 5(2) ta’ dan ir-regolament, inkwantu huma ntiżi li jkopru, eventwalment, l-ispejjeż għall-ħolqien ta’ garanzija favur entità li, fil-mori tal-kuntratt tal-garanzija, tniżżlet f’dawk il-listi.

42. Dan iseħħ, fil-fehma tiegħi, fil-każ fejn jirriżulta – abbażi tal-ftehimiet li jkunu saru, qabel id-dħul fis-seħħ tal-embargo, bejn il-bank stabbilit fl-Unjoni fil-kapaċità tiegħu li ordnaha u l-bank Libjan li ħareġ il-garanzija, kif ukoll abbażi tal-eventwali emendi f’tali ftehimiet li jkunu saru wara d-dħul fis-seħħ tal-embargo – li tali ħlasijiet jinċidu, direttament jew indirettament, fuq il-possibbiltà tal-benefiċjarju li jikseb mill-bank Libjan l-eżekuzzjoni tal-garanzija ( 21 ), ossija jikkostitwixxu t-teħid ta’ responsabbiltà, min-naħa tal-bank stabbilit fl-Unjoni, tal-ispejjeż li, kuntrattwalment, huma l-obbligu tal-benefiċjarju ( 22 ).

43. Għaldaqstant, pereżempju, fil-każ fejn id-dritt li tiġi infurzata l-garanzija jkun jiddependi, kollu jew parzjalment, mill-ħlas tal-ammonti miftiehma bħala korrispettiv għall-ħruġ tagħha jew fil-każ fejn iż-żewġ banek jkunu ftiehmu, fil-mori tal-embargo, fuq proroga tal-garanzija, il-ħlasijiet li l-bank stabbilit fl-Unjoni huwa obbligat jagħmel lill-bank Libjan biex ikopri l-ispejjeż marbutin mal-ħruġ tal-garanzija jew għall-proroga tagħha jaqgħu taħt il-projbizzjoni msemmija fl-Artikolu 5(2) tar-Regolament Nru 204/2011. L-ammonti suġġett ta’ dawk il-ħlasijiet ikunu fil-fatt intiżi li jiżguraw lil persuna mniżżla fil-listi msemmija fl-Annessi II u III ta’ dak ir-regolament id-dritt għall-infurzar tal-garanzija jiġifieri li jżomm, favur dik il-persuna, il-validità ta’ garanzija lil’hinn mit-terminu miftiehem inizjalment u jiġu, għaldaqstant, użati għall-benefiċċju tagħha ( 23 ).

44. Abbażi tal-kunsiderazzjonijiet preċedenti, fejn ma jissussistux l-ipoteżijiet previsti fil-punti 38 u 42 ta’ dawn il-konklużjonijiet, il-ħlasijiet li bank stabbilit fl-Unjoni huwa obbligat jagħmel lil bank Libjan li ma jkunx inkluż fil-listi msemmija fl-Annessi II u III tar-Regolament Nru 204/2011 biex ikopri, eventwalment, spejjeż għall-ħruġ ta’ garanzija favur persuna li, fil-mori tal-kuntratt ta’ garanzija, ġiet inkluża f’tali listi, ma jidħlu taħt ebda waħda mill-ipoteżijiet ikkontemplati fl-Arikolu 5(2) tar-Regolament Nru 204/2011 u, sakemm ma jkunux jidħlu f’qafas ta’ attività intiż li jevadi l-projbizzjonijiet stabbiliti f’dik id-dispożizzjoni, fis-sens tal-Artikolu 5(3) ( 24 ), ma humiex ipprojbiti meta jiġi applikat l-istess artikolu.

45. B’mod partikolari, ma nikkunsidrax li s-sempliċi fatt li l-katina ta’ kuntratti kkollegati konklużi bejn id-diversi persuni involuti qabel id-dħul fis-seħħ tal-embargo, kif ukoll l-operazzjoni inġenerali, għandha bħala għan aħħari li jippermetti lil persuna inkluża fil-lista msemmija fl-Anness III tar-Regolament Nru 204/2011 li taċċedi għal garanzija bankarja, huwa minnu nnifsu biżżejjed biex jitqies ipprojbit fis-sens tal-Artikolu 5(2) ta’ tali regolament kull ħlas magħmul fil-kuntest ta’ tali operazzjoni.

46. F’kull każ, huwa l-obbligu tal-qorti nazzjonali li, abbażi tal-ftehimiet li seħħew bejn TG u Sahara Bank u fid-dawl tat-tip ta’ garanzija mogħtija minn din tal-aħħar lil HIB, tagħmel il-verifiki neċessarji biex tiġi eskluża b’mod definittiv l-applikazzjoni tal-Artikolu 5 tar-Regolament Nru 204/2011 għall-ħlasijiet inkwistjoni.

D. Il-punt 1.4 tal-ewwel domanda preliminari: ħlasijiet dovuti minn bank stabbilit fl-Unjoni u bank ieħor stabbilit fl-Unjoni biex ikopru, eventwalment, spejjeż għall-ħruġ ta’ kontrogaranzija favur bank Libjan li ma huwiex inkluż fil-listi msemmija fl-Annessi II u III tar-Regolament Nru 204/2011 għall-ħruġ ta’ garanzija favur entità inkluża, wara tali ħruġ ta’ garanzija, fil-listi msemmijin

47. Permezz tal-punt 1.4 tal-ewwel domanda preliminari, il-Kúria (il-Qorti Suprema) tistaqsi essenzjalment jekk, fiċ-ċirkustanzi bħalma huma dawk tal-kawża prinċipali, il-ħlasijiet għall-ispejjeż ( 25 ) li SH intrabtet li tħallas lil TG għall-ħruġ tal-kontrogaranziji favur Sahara Bank – intiżi li jippermettu l-ħruġ, min-naħa ta’ din tal-aħħar, tal-garanziji APG u PG favur HIB – jaqgħux fil-kamp ta’ applikazzjoni tar-Regolament Nru 204/2011 jew tar-Regolament 2016/44 u humiex ipprojbiti abbażi tad-dispożizzjonijiet rilevanti ta’ dawn ir-regolamenti. Anki f’dan il-każ, huwa biss ir-Regolament Nru 204/2011, li kien fis-seħħ fil-mument li dawn il-ħlasijiet kienu kuntrattwalment dovuti, li huwa rilevanti għall-iskopijiet tar-risposta li għandha tingħata.

48. Meħud kont tar-rabta funzjonali li, minkejja n-natura awtonoma tagħhom, teżisti bejn il-kontrogaranziji mogħtija minn TG lil Sahara Bank, fuq talba ta’ SH, u l-garanziji mogħtija minn Sahara Bank lil HIB, il-kunsiderazzjonijiet magħmula fil-punti 38 sa 46 ta’ dawn il-konklużjonijiet japplikaw, mutatis mutandis, anki għall-ħlasijiet inkwistjoni f’din il-parti tar-rinviju preliminari, indipendentement mill-fatt li tali ħlasijiet iseħħu bejn banek stabbiliti t-tnejn li huma fl-Unjoni. F’dan ir-rigward, ser nillimita ruħi li nirreferi għal dawk il-kunsiderazzjonijiet.

E. Il-punt 1.3 tal-ewwel domanda preliminari, it-tielet, ir-raba’ u s-sitt domanda preliminari: l-effett tal-Artikolu 12 tar-Regolament Nru 204/2011 u tal-Artikolu 17 tar-Regolament 2016/44

49. Ir-Regolament Nru 204/2011 mill-bidu kien fih ( 26 ), fl-Artikolu 12 tiegħu, l-hekk imsejħa “no claims clause”, jew klawżola ta’ esklużjoni ta’ pretensjonijiet, li l-kamp ta’ applikazzjoni tagħha ġie emendat bir-Regolament Nru 45/2014 għall-iskop li jiġi aġġustat għall-Linji Gwida tal-Kunsill fil-qasam tal-miżuri restrittivi ( 27 ), u li tinsab attwalment fl-Artikolu 17 tar-Regolament 2016/44.

50. Din il-klawżola, li ddaħħlet fil-parti l-kbira tal-istrumenti legali tal-Unjoni li jipprovdu għal miżuri restrittivi ( 28 ), għandha l-iskop li tevita li l-persuni milquta mill-miżuri restrittivi, il-Gvern Libjan u l-entitajiet tiegħu u, b’mod ġenerali, persuni, entitajiet u korpi Libjani, jkunu jistgħu jiksbu kumpens għall-effetti negattivi tal-embargo, kif ukoll li tipproteġi lill-operaturi ekonomiċi mill-pretensjonijiet li jistgħu jitressqu fil-konfront tagħhom minn kontropartijiet Libjani abbażi ta’ kuntratti li l-eżekuzzjoni tagħhom jkunu ntlaqtu mill-imsemmija miżuri jew li jirrigwardawhom ( 29 ).

51. Fid-dawl tal-għan differenti tagħha, il-klawżola tal-esklużjoni tal-pretensjonijiet li tinsab fl-Artikolu 12 tar-Regolament Nru 204/2011 ma tidħolx fuq il-projbizzjonijiet stabbiliti fl-Artikolu 5(2) tal-imsemmi regolament, imma għandha kamp ta’ applikazzjoni distint għaliha. Għaldaqstant, bl-eċċezzjoni tal-ipoteżi ta’ pretensjonijiet imressqa minn persuni inklużi fil-listi msemmija fl-Anness II u II tar-Regolament Nru 204/2011, li tinsab fl-Artikolu 12(1)(a) ta’ dan ir-regolament, l-eżekuzzjoni tal-pretensjonijiet li jaqgħu taħt il-kamp ta’ applikazzjoni ta’ dan l-artikolu ma toħloqx, bħala prinċipju, każ ta’ tqegħid ta’ fondi jew riżorsi ekonomiċi li jsiru disponibbli u li huma pprojbiti mill-imsemmi Artikolu 5(2). Kieku tingħata interpretazzjoni differenti, dan ikun ifisser li tali artikolu jiġi mċaħħad mill-effett utli tiegħu.

52. B’mod koerenti mal-funzjoni tagħha, tali klawżola tista’ wkoll ikollha effetti mhux biss sakemm idumu l-miżuri restrittivi imma anki wara li dawn ikunu tneħħew. Jekk titħalla fis-seħħ, l-operattività ta’ tali klawżola tibqa’ anki wara li jieqfu l-miżuri tal-embargo ( 30 ), u tagħmel inammissibbli talbiet li jkunu mmirati li jiksbu rimedju għal nuqqas ta’ eżekuzzjoni ta’ kuntratt, temporanju jew definittiv, ikkaġunat mid-dħul fis-seħħ ta’ tali miżuri.

53. Il-klawżola ta’ esklużjoni tal-pretensjonijiet hija intiża għaldaqstant li tippreċiża l-effetti tal-miżuri ta’ embargo fuq il-kuntratti konklużi qabel l-adozzjoni ta’ tali miżuri, u, fil-limiti tal-kamp ta’ applikazzjoni tagħha, tikkontempla favur id-debitur li l-prestazzjoni tiegħu tkun saret kollha jew parti minnha, temporanjament jew definittivament, impossibbli, l-effett liberatorju li jirreferi, fid-dritt ċivili, għall-każijiet ta’ forza maġġuri li tiddependi mill-intervent ta’ “factum prinċipis”. Jekk in-natura temporanja ta’ embargo toħloq biss, bħala prinċipju, “paraliżi” u mhux l-estinzjoni tal-kuntratti konklużi qabel id-dħul fis-seħħ tiegħu – bil-konsegwenza li l-prestazzjonijiet li fil-frattemp ma jkunux skadew u li l-eżekuzzjoni tagħhom ma tkunx saret definittivament impossibbli għandhom ikunu jistgħu jiġu eżegwiti wara t-tneħħija tal-miżuri restrittivi – l-eżistenza ta’ klawżola ta’ esklużjoni tal-pretensjonijiet tagħmel inammissibbli, anki wara t-tmiem tal-effett sospensiv tal-embargo, it-talbiet intiżi għal kumpens għal nuqqas ta’ twettiq ta’ kuntratti jew tranżazzjonijiet effettwati minn dawn il-miżuri, u f’ċerti każijiet tista’ twassal, fil-fatt, għall-kanċellament tar-relazzjonijiet li jkunu għadhom pendenti ( 31 ).

54. Il-garanziji u l-kontrogaranziji pprovduti fir-rigward ta’ kuntratt, pereżempju ta’ appalt u ta’ fornitura, li ġew affettwati bil-miżuri restrittivi adottati mir-Regolament Nru 204/2011 jissemmew espressament fl-Artikolu 12 tal-imsemmi regolament, u llum fl-Artikolu 17 tar-Regolament 2016/44, bħala s-sors ta’ “drittijiet” li ma huwiex permess li jiġu onorati fis-sens tal-imsemmija dispożizzjoni. Għaldaqstant, indipendentement min-natura awtonoma fir-rigward tal-kuntratt fundamentali li huma marbutin miegħu, l-infurzar tal-imsemmija garanziji (jew kontrogaranziji) min-naħa tal-persuni elenkati fl-Artikolu 12(a) sa (c) tar-Regolament Nru 204/2011, u llum fl-Artikolu 17 tar-Regolament 2016/44, huwa pprojbit ( 32 ), skont dawn l-artikoli, jekk jirriżulta li l-miżuri adottati mill-imsemmi regolament laqtu l-eżekuzzjoni tal-kuntratt fundamentali.

55. Indipendentement mir-rabta tagħhom mal-kuntratt fundamentali, il-garanziji u l-kontrogaranziji huma wkoll, minnhom innifishom, kuntratti li jistgħu jiġu affettwati, fis-sens tal-Artikolu 12 tar-Regolament Nru 204/2011, mill-miżuri restrittivi adottati b’tali regolament.

56. Id-dħul fis-seħħ tal-embargo jwaqqaf, fil-fatt, għaż-żmien tad-dewmien tiegħu, il-possibbiltà, min-naħa tal-benefiċjarji milqutin b’tali miżuri (jew tas-suġġetti inkella elenkati fil-kategoriji msemmija fl-Artikolu 12 tar-Regolament Nru 204/2011), li tiġi infurzata l-garanzija jew il-kontrogaranzija u għaldaqstant jipprekludi lill-garanti (jew lill-kontrogaranti) milli jeżegwixxi l-prestazzjoni tiegħu. Il-proroga tal-garanziji u tal-kontrogaranziji hija wkoll espressament ipprojbita mill-imsemmi Artikolu 12 u, fejn tingħata, tkun tikkostitwixxi, kif intwera, ksur tal-projbizzjoni msemmija fl-Artikolu 5(2) tar-Regolament Nru 204/2011. Peress li jsib ruħu fl-impossibbiltà li jeżegwixxi l-prestazzjoni tiegħu minħabba forza maġġuri, il-garanti (jew il-kontrogaranti) huwa għaldaqstant eżentat mir-responsabbiltà għan-nuqqas ta’ eżekuzzjoni tiegħu u dan għall-perijodu kollu li fih jibqgħu fis-seħħ il-miżuri restrittivi u l-klawżola dwar li ma jiġux onorati l-pretensjonijiet ( 33 ). Jekk il-garanzija jew il-kontrogaranzija tiskadi qabel it-tmiem tal-embargo, huwa jkun illiberat definittivament mill-obbligazzjonijiet tiegħu. Min-naħa l-oħra, anki jekk wieħed jammetti li l-adozzjoni ta’ miżuri ta’ embargo tipproduċi effett sempliċiment sospensiv tal-kuntratti li jkunu fil-proċess li jiġu eżegwiti, iż-żamma tal-validità tal-garanziji awtonomi maħruġin għal perijodu definittiv lil’hinn mill-iskadenza tal-perijodu inizjalment miftiehem trid xorta waħda tkun eskluża ( 34 ).

57. Għalkemm ma humiex espressament ikkontemplati fl-Arikolu 12 tar-Regolament Nru 204/2011, il-kummissjonijiet u l-ispejjeż l-oħra marbutin mal-ħruġ ta’ garanzija jew kontrogaranzija bankarja, jistgħu jaqgħu taħt il-kamp ta’ applikazzjoni tal-imsemmi artikolu fil-każ fejn l-eżekuzzjoni tal-kuntratt ta’ garanzija jew tal-kontrogaranzija, li magħhom huma relatati, tkun ostakolata mill-miżuri introdotti mill-imsemmi regolament u t-talba għall-ħlas ta’ tali kummissjonijiet u spejjeż, min-naħa tal-persuni li jappartjenu lill-kategoriji elenkati f’dik id-dispożizzjoni, tista’ għaldaqstant tiġi kklassifikata bħala pretensjoni mressqa “f’rabta ma’ kwalunkwe kuntratt jew transazzjoni li t-twettiq tagħhom kienet affettwata” minħabba tali miżuri ( 35 ).

58. Huwa l-obbligu tal-qorti nazzjonali li tevalwa in concreto jekk u taħt liema kundizzjonijiet il-klawżola ta’ esklużjoni tal-pretensjonijiet prevista fir-Regolamenti Nru 204/2011 u 2016/44 tapplika għat-talbiet imressqa minn TG fil-konfront ta’ SH. Tali evalwazzjoni għandha, fil-fehma tiegħi, isseħħ abbażi tal-kriterji li ġejjin.

59. Fl-ewwel lok, għandha ssir distinzjoni, sabiex tiġi ddeterminata liema verżjoni tal-klawżola hija applikabbli ratione temporis għall-ħlasijiet inkwistjoni fil-kawża prinċipali, bejn l-ammonti mħallsa minn TG lil Sahara Bank, li tagħhom TG qed titlob ir-rimbors mingħand SH, u l-ammonti dovuti minn din tal-aħħar lil TG b’titolu, essenzjalment, ta’ kummissjonijiet għall-ħruġ tal-kontrogaranziji APG u PG. Fil-kuntest tal-ewwel kategorija jeħtieġ li ssir distinzjoni ulterjuri bejn ħlasijiet magħmulin fil-perijodu b’effett mid-dħul fis-seħħ tar-Regolament Nru 204/2011 sad-dħul fis-seħħ tar-Regolament Nru 45/2014 (22 ta’ Jannar 2014) u dawk magħmulin b’effett minn tali data sad-data ta’ skadenza tal-garanziji mogħtija minn Sahara Bank. Għal dawk tal-ewwel, tapplika l-verżjoni oriġinali tal-Artikolu 12 tar-Regolament Nru 204/2011, filwaqt li għal dawk tat-tieni tapplika l-verżjoni emendata bir-Regolament Nru 45/2014. Ma jidhirlix min-naħa l-oħra, li r-Regolament 2016/44 japplika għal xi kategorija minnhom. Fil-fatt, huwa d-dritt applikabbli għall-mument li fih saru l-ħlasijiet li huwa rilevanti għall-iskopijiet li jiġi stabbilit jekk tali ħlasijiet kinux ipprojbiti skont il-klawżola ta’ esklużjoni tal-pretensjonijiet u mhux il-mument li fih jintalab ġudizzjarjament ir-rimbors tal-ammonti relattivi. Għal dak li jikkonċerna min-naħa l-oħra, il-kummissjonijiet dovuti minn SH lil TG u li ma tħallsux, il-mument rilevanti huwa dak li fih tintalab il-likwidazzjoni, u għalhekk huwa r-Regolament 2016/44 li japplika, li l-Artikolu 17 tiegħu għandu barra minn hekk l-istess kontenut tal-Artikolu 12 tar-Regolament Nru 204/2011.

60. Fit-tieni lok, ma hemmx dubju li Sahara Bank taqa’ taħt il-kategorija ta’ persuni inklużi fis-subparagrafu (b) tal-Artikolu 12 tar-Regolament Nru 204/2011, fil-verżjoni emendata permezz tar-Regolament Nru 45/2004, u li għaldaqstant il-ħlasijiet magħmulin lilha minn TG b’effett mid-dħul fis-seħħ ta’ tali emenda jistgħu jaqgħu taħt il-kamp ta’ applikazzjoni tal-projbizzjoni stabbilita f’dak l-artikolu meta l-kundizzjonijiet l-oħra imposti mill-artikolu jkunu ssodisfatti. Mhux l-istess jingħad, min-naħa l-oħra, kif ġustament enfasizzat il-Kummissjoni fl-osservazzjonijiet bil-miktub tagħha, fir-rigward tal-verżjoni tal-imsemmi artikolu ta’ qabel l-emenda. F’dan ir-rigward, hija l-qorti nazzjonali li għandha tagħmel il-verifiki neċessarji sabiex taċċerta jekk, fiċ-ċirkustanzi tal-kwistjoni prinċipali, Sahara Bank, fil-kwalità tagħha ta’ kreditur tal-obbligazzjoni tal-ħlas tal-ispejjeż marbutin mar-rilaxx tal-garanzija favur HIB abbażi tal-kuntratt konkluż ma’ TG, tistax titqies bħala “persuna jew entità li tressaq[ pretensjonijiet] permezz tiegħu jew għall-benefiċċju [tal-Gvern Libjan]”. Fil-każ invers, il-ħlasijiet magħmulin minn TG lil Sahara Bank fil-perijodu preċedenti d-dħul fis-seħħ tar-Regolament Nru 45/2004 xorta waħda ma jistgħux jitqiesu li seħħew bi ksur tal-projbizzjoni msemmija fl-Artikolu 12 tar-Regolament Nru 204/2011. Il-possibbiltà li, fiċ-ċirkustanzi tal-kawża prinċipali, TG titqies li taqa’ taħt il-kategorija ta’ persuni kkontemplata fil-paragrafu 1(c) tal-imsemmi artikolu, kif emendat mir-Regolament Nru 45/2014, jew mill-Artikolu 17 tar-Regolament 2016/44 jidhirli min-naħa l-oħra li għandha tiġi eskluża mill-ewwel. Fil-fatt, minn naħa, kif tajjeb osserva l-gvern Ġermaniż, is-sempliċi fatt li bank stabbilit fl-Unjoni jkun marbut ma’ bank Libjan b’kuntratt ta’ garanzija ma jippermettix minnu nnifsu li jitqies li huwa jaġixxi f’isem tali bank meta huwa jitlob mingħand it-tielet bank stabbilit fl-Unjoni, li miegħu huwa marbut b’kuntratt ta’ kontrogaranzija, ir-rimbors tal-ispejjeż tal-garanzija mħallsa lill-bank Libjan. Min-naħa l-oħra, ġaladarba, kif għamilt fil-punt 44 ta’ dawn il-konklużjonijiet, ġie miċħud l-argument li bih kull pretensjoni mressqa fil-kuntest tas-sensiela ta’ kuntratti ta’ garanzija u kontrogaranzija inkwistjoni fil-kawża prinċipali għandha titqies “ivvizzjata” bil-fatt li tikkontribwixxi għall-għan finali li tingħata garanzija għall-benefiċċju ta’ persuna inkluża fil-listi msemmija fl-Annessi II u III tar-Regolament Nru 204/2011, it-talba mressqa minn TG, għall-ħlas tal-kummissjonijiet marbutin mal-kuntratt ta’ kontrogaranzija konkluż ma’ SH, tista’ titqies biss bħala t-talba ta’ operatur tal-Unjoni, imressqa fl-interess esklużiv proprju tiegħu, intiża li tikseb il-korrispettiv għas-servizzi pprovduti lil operatur ieħor fl-Unjoni.

61. Fl-aħħar, il-qorti nazzjonali għandha taċċerta kif il-miżuri restrittivi stabbiliti mir-Regolament Nru 204/2011 affettwaw il-kuntratti ta’ garanzija u ta’ kontrogaranzija inkwistjoni fil-kawża prinċipali, bil-għan li tevalwa jekk il-pretensjonijiet imressqa minn TG fil-kawża prinċipali li jirriżultaw li jaqgħu fil-kamp ta’ applikazzjoni ta’ tali klawżola abbażi ta’ dak li ġie ppreċiżat fil-punt preċedenti jaqgħux taħt il-projbizzjoni prevista minnu. F’dan ir-rigward, nillimita ruħi biex nirrileva li, huwa ċertament possibbli li, fil-kuntest ta’ tali aċċertament, il-qorti nazzjonali tasal għall-konklużjoni li l-miżuri introdotti mir-Regolament Nru 204/2011 ma setgħux jaffettwaw l-eżekuzzjoni tal-garanzija ta’ Sahara Bank favur HIB, fejn il-ħruġ tal-imsemmija garanzija jikkostitwixxi l-premessa għall-pagamenti magħmula minn TG lill-bank Libjan – u, minħabba l-kollegament eżistenti mal-kuntratti ta’ kontrogaranzija konklużi bejn TG u SH, għar-rimborsi dovuti minn din tal-aħħar lil TG. Madankollu, dan ma jippermettix, lill-imsemmija qorti nazzjonali, li teskludi awtomatikament it-talbiet imressqa minn TG mill-kamp ta’ applikazzjoni tal-klawżola ta’ esklużjoni tal-pretensjonijiet, peress li l-miżuri restrittivi stabbiliti mir-Regolament Nru 204/2011 ma hemmx dubju li kellhom effett fuq is-sensiela ta’ kuntratti interdipendenti li minnhom kien jifforma parti l-kuntratt konkluż bejn TG u Sahara Bank u għaldaqstant fuq l-“operazzjoni” ta’ garanzija inġenerali. F’dan ir-rigward nirrileva li l-imsemmi Artikolu 12 jirreferi espressament mhux biss għall-“kuntratti” li ġew affettwati mill-miżuri adottati mir-Regolament Nru 204/2011, imma wkoll għal kull “operazzjoni” li setgħat ġiet affettwata minn tali miżuri.

F. Il-ħames domanda preliminari: l-applikazzjoni possibbli tal-Artikolu 9 tar-Regolament Nru 204/2011

62. Permezz tal-ħames domanda preliminari, il-qorti tar-rinviju tistaqsi essenzjalment lill-Qorti tal-Ġustizzja jekk il-ħlasijiet inkwistjoni fil-kawża prinċipali jew xi wħud minnhom jaqgħux taħt il-kamp ta’ applikazzjoni tad-deroga mill-Artikolu 5(2) tar-Regolament Nru 204/2011, prevista fl-Artikolu 9 tal-imsemmi regolament.

63. F’dan ir-rigward nirrileva fuq kollox li, skont il-paragrafu 1 tiegħu, din id-deroga – li, kif tajjeb enfasizzat il-Kummissjoni fl-osservazzjonijiet tagħha, ma tippermettix madankollu li jiġu awtorizzati ħlasijiet li għandhom jitqiesu li jiksru l-klawżola tal-esklużjoni tal-pretensjonijiet – tirrigwarda ħlasijiet intiżi li jsiru fil-kontijiet li huma s-suġġett tal-miżuri ta’ ffriżar previsti fl-Artikolu 5(1) tar-Regolament Nru 204/2011, jiġifieri f’kontijiet li jappartjenu lil persuni, entitajiet jew korpi inklużi fil-listi msemmija fl-Annessi II u III ta’ dan ir-regolament. Għaldaqstant, fir-rigward tal-proċeduri nazzjonali, huma biss il-ħlasijiet favur HIB jew Sahara Bank, magħmula jew li kellhom isiru fil-perijodu li fih ġew inklużi fil-lista msemmija fl-Anness III tar-Regolament Nru 204/2011, li jistgħu jaqgħu fil-kamp ta’ applikazzjoni tal-Artikolu 9(1) tal-imsemmi regolament. Issa, minn naħa, il-kawża prinċipali ma tirrigwardax ħlasijiet favur HIB, u min-naħa l-oħra, jidher li huwa paċifiku bejn il-partijiet li TG ma pproċediet b’ebda ħlas fil-konfront ta’ Sahara Bank fil-perijodu li fih dan tal-aħħar ġie inkluż fl-isemmija lista ( 36 ). Isegwi li l-pretensjonijiet imressqa minn TG fil-kawża prinċipali ma jirrigwardawx ammonti li huma s-suġġett ta’ ħlasijiet li eventwalment setgħu jaqgħu taħt il-kamp ta’ applikazzjoni tal-Artikolu 9 tar-Regolament Nru 204/2011.

IV. Konklużjoni

64. Fid-dawl tal-kunsiderazzjonijiet kollha magħmula hawn fuq, nipproponi lill-Qorti tal-Ġustizzja sabiex tirrispondi d-domandi preliminari magħmula mill-Kúria (il-Qorti Suprema, l-Ungerija) kif ġej: “1) L-Artikolu 5(2) tar-Regolament tal-Kunsill (UE) Nru 204/2011/UE tat‑2 ta’ Marzu 2011 dwar miżuri restrittivi fid-dawl tas-sitwazzjoni fil-Libja għandu jiġi interpretat fis-sens li: – il-ħlas, min-naħa ta’ bank stabbilit fl-Unjoni lil bank Libjan inkluż fil-lista msemmija fl-Anness III ta’ dan ir-regolament, tal-ispejjeż għall-ħolqien ta’ garanzija favur entità li hija wkoll inkluża f’tali lista, jikkostitwixxi li jsiru disponibbli fondi b’mod ipprojbit; – il-ħlas, min-naħa ta’ bank stabbilit fl-Unjoni lil bank Libjan li ma huwiex inkluż fil-listi msemmija fl-Anness II u III tar-Regolament Nru 204/2011, tal-ispejjeż għall-ħruġ ta’ garanzija favur entità inkluża f’waħda mill-imsemmija listi, ma jikkostitwixxix li jsiru disponibbli jew li jiġu użati fondi b’mod ipprojbit, sakemm: – l-ammonti tal-flus li huma s-suġġett ta’ tali ħlasijiet ma jitħallsux lil persuna fiżika, entità jew korp inkluż fl-imsemmija listi; – ma jkunx hemm, bejn wieħed minn dawk imniżżla fil-listi u l-persuna ġuridika rregolata mid-dritt Libjan li tirċievi l-ħlas, rabta ġuridika jew finanzjarja li biha jitqies li l-istess wieħed minn dawk imniżżla fil-listi jikseb is-setgħa li jiddisponi mill-ammonti inkwistjoni; – l-imsemmija ħlasijiet ma jaffettwawx, direttament jew indirettament, il-possibbiltà min-naħa tal-entità Libjana benefiċjarja li tikseb mingħand il-bank Libjan l-eżekuzzjoni tal-garanzija, u ma jikkostitwixxux it-teħid ta’ responsabbiltà, min-naħa tal-bank stabbilit fl-Unjoni, għall-ispejjeż li, kuntrattwalment, taqa’ fuq l-imsemmija entità; – taħt l-istess kundizzjonijiet, il-ħlas, min-naħa ta’ bank stabbilit fl-Unjoni lil bank ieħor stabbilit fl-Unjoni, tal-ispejjeż għall-ħruġ ta’ kontrogaranzija favur bank Libjan li ma huwiex inkluż fil-listi msemmija fl-Annessi II u III tar-Regolament Nru 204/2011 għall-ħruġ ta’ garanzija favur entità li tiġi inkluża, wara dak il-ħruġ tal-kontrogaranzija, fl-imsemmija listi, ma jikkostitwixxix li jsiru disponibbli jew użati fondi b’mod ipprojbit. 2) L-Artikolu 12 tar-Regolament Nru 204/2011, fil-verżjoni tiegħu ta’ qabel l-emenda li saret lir-Regolament Nru 45/2014 u f’dik li tirriżulta minn dik l-emenda, għandu jiġi interpretat fis-sens li t-talba għall-ħlas tal-ispejjeż marbutin mal-ħruġ ta’ garanzija jew ta’ kontrogaranzija ma hijiex eskluża mill-projbizzjoni li jiġu onorati l-pretensjonijiet prevista f’dan l-artikolu, jekk din titressaq minn wieħed mill-persuni msemmija fl-imsemmi artikolu u jekk il-miżuri meħudin skont ir-Regolament Nru 204/2011 ikunu affettwaw, direttament jew indirettament, kompletament jew parzjalment, l-eżekuzzjoni tal-kuntratt ta’ garanzija jew ta’ kontrogaranzija jew l-operazzjoni li fil-kuntest tagħha jkun sar tali kuntratt. 3) L-Artikolu 12(1) tar-Regolament Nru 204/2011, fil-verżjoni tiegħu li tirriżulta mill-emenda li saret permezz tar-Regolament Nru 45/2014, għandu jiġi interpretat fis-sens li bank stabbilit fl-Unjoni li huwa obbligat, abbażi ta’ kuntratt ta’ kontrogaranzija li jkun sar f’kuntest ta’ sensiela ta’ kuntratti kollegati intiżi li jikkostitwixxu garanzija favur entità Libjana, li jħallas lil bank Libjan l-ispejjeż għall-ħruġ tal-garanzija ma jaqax fil-kategorija tal-persuni msemmija fis-subparagrafu (c) tal-imsemmija dispożizzjoni fin-nuqqas ta’ provi li jwasslu biex jiġi konkluż li din taġixxi f’isem jew fl-interess tal-bank Libjan. 4) L-Artikolu 9 tar-Regolament Nru 204/2011 għandu jiġi interpretat fis-sens li ma japplikax għal ħlasijiet bħalma huma dawk tal-kawża prinċipali, li jsiru jew li għandhom isiru favur persuni li ma humiex milqutin bil-miżuri restrittivi adottati minn tali regolament”.

( 1 ) Lingwa oriġinali: it-Taljan.

( 2 ) ĠU 2011, L 58, p. 1 u rettifika fil-ĠU 2011, L 87, p. 31.

( 3 ) Regolament tal-Kunsill (UE) 2016/44 tat‑18 ta’ Jannar 2016 dwar miżuri restrittivi fid-dawl tas-sitwazzjoni fil-Libja u li jħassar ir-Regolament (UE) Nru 204/2011 (ĠU 2016, L 12, p. 1).

( 4 ) Deċiżjoni tal-Kunsill 2011/137/PESK tat‑28 ta’ Frar 2011 dwar miżuri restrittivi fid-dawl tas-sitwazzjoni fil-Libja (ĠU 2011, L 58, p. 53 u rettifika fil-ĠU 2011, L 87, p. 31). Din id-deċiżjoni ġiet imħassra bid-Deċiżjoni kkonsolidata (PESK) 2015/1333 adottata mill-Kunsill fil‑31 ta’ Lulju 2015 (ĠU 2015, L 206, p. 34).

( 5 ) Adottata fis‑26 ta’ Frar 2011.

( 6 ) Ara l-premessa 1 tar-Regolament Nru 204/2011.

( 7 ) L-Artikolu 6(1) u (2) tar-Regolament Nru 204/2011 jippreċiża li “L-Anness II għandu jinkludi l-persuni fiżiċi jew ġuridiċi, l-entitajiet u l-korpi nnominati mill-Kunsill tas-Sigurtà tan-Nazzjonijiet Uniti jew mill-Kumitat tas-Sanzjonijiet b’konformità mal-paragrafu 22 tal-RKSNU 1970 (2011). 2. Anness III għandu jikkonsisti minn persuni fiżiċi jew ġuridiċi, entitajiet u korpi mhux koperti mill-Anness II li, f’konformità mal-Artikolu 6(1) tad-Deċiżjoni 2011/137/PESK ġew identifikati mill-Kunsill bħala persuni u entitajiet involuti jew kompliċi fil-kmand, il-kontroll, jew inkella d-direzzjoni, il-kummissjoni ta’ abbużi serji tad-drittijiet tal-bniedem kontra persuni fil-Libja, inkluż billi huma involuti fi jew kompliċi fl-ippjanar, il-kmand, l-ordni jew it-tmexxija ta’ attakki, bi ksur tad-dritt internazzjonali, inkluż il-bombardamenti mill-ajru, fuq popolazzjonijiet u faċilitajiet ċivili, jew individwi jew entitajiet li jaġixxu f’isimhom jew taħt id-direzzjoni tagħhom, jew minn entitajiet li huma l-proprjetà tagħhom jew ikkontrollati minnhom”.

( 8 ) Skont l-Artikolu 1(a)(iv), (v) u (vi) tar-Regolament Nru 204/2011, “fondi” tfisser, skont ir-Regolament, “(iv) imgħax, dividends jew introjtu ieħor fuq jew valur dovut minn jew iġġenerat minn assi; (v) kreditu, dritt għal kalkolazzjoni tal-valur nett, garanziji, garanziji fuq xogħol b’kuntratt jew impenji finanzjarji oħra; (vi) ittri ta’ kreditu, poloz ta’ kargu, poloz ta’ bejgħ”.

( 9 ) Regolament tal-Kunsill (UE) Nru 488/2013 tas-27 ta’ Mejju 2013 li jemenda r-Regolament (UE) Nru 204/2011 dwar miżuri restrittivi fid-dawl tas-sitwazzjoni fil-Libja (ĠU 2013, L 141, p. 1), introduċa żewġ subparagrafi oħra fl-Artikolu 9(1) tar-Regolament Nru 204/2011 fil-verżjoni oriġinali tiegħu, li jirrigwardaw tipi ta’ ħlasijiet li ma humiex rilevanti għall-fatti tal-kawża prinċipali.

( 10 ) L-ewwel emenda saret permezz tar-Regolament tal-Kunsill (UE) Nru 296/2011 tal‑25 ta’ Marzu 2011 li jemenda r-Regolament (UE) Nru 204/2011 dwar miżuri restrittivi fid-dawl tas-sitwazzjoni fil-Libja (ĠU 2011, L 80, p. 2). It-test il-ġdid kien fih żewġ partijiet ġodda. L-ewwel waħda kienet tirriproduċi t-test oriġinali tal-Artikolu 12 biż-żieda biss tar-riferiment għall-UNSCR 1973(2011). It-tieni waħda, min-naħa l-oħra, kien jaqra kif ġej: “M’għandha tinħoloq l-ebda responsabbiltà min-naħa ta’ persuni fiżiċi jew ġuridiċi, entitajiet jew korpi fir-rigward ta’ azzjonijiet imwettqa minnhom f’bona fede fl-implimentazzjoni tal-obbligi stipulati f’dan ir-Regolament”.

( 11 ) Regolament tal-Kunsill (UE) Nru 45/2014 tal‑20 ta’ Jannar 2014 li jemenda r-Regolament (UE) Nru 204/2011 dwar miżuri restrittivi fid-dawl tas-sitwazzjoni fil-Libja (ĠU 2014, L 16, p. 1).

( 12 ) Ara l-Artikoli 1 u 2 tar-Regolament ta’ Implimentazzjoni tal-Kunsill (UE) Nru 74/2014 tat‑28 ta’ Jannar 2014 li jimplimenta l-Artikolu 16(2) tar-Regolament (UE) Nru 204/2011 dwar miżuri restrittivi fid-dawl tas-sitwazzjoni fil-Libja.

( 13 ) Ara l-Artikoli 1 u 2 tar-Regolament ta’ Implimentazzjoni tal-Kunsill (UE) Nru 872/2011 tal‑1 ta’ Settembru 2011 li jimplimenta l-Artikolu 16(2) tar-Regolament (UE) Nru 204/2011 dwar miżuri restrittivi fid-dawl tas-sitwazzjoni fil-Libja.

( 14 ) L-ammont kien ta’ EUR 1 668 927.72 li magħhom żdiedu l-ammonti ddepożitati minn SH kull 6 xhur għall-perijodu tal-kuntratt ta’ depożitu u l-interessi relattivi.

( 15 ) Il-kontrotalba kienet ibbażata, b’mod prinċipali, fuq l-eżekuzzjoni tal-kuntratt, b’mod sussidjarju, fuq kumpens għad-danni sofferti, u, iktar sussidjarjament, fuq l-arrikkiment indebitu.

( 16 ) Għall-konvenjenza, bil-kelma “spejjeż” tal-kontrogaranzija ser inkun qed nindika l-kummissjonijiet u l-ispejjeż kollha li SH kienet intrabtet li tħallas lil TG fir-rigward tal-ħruġ tal-kontrogaranziji APG u PG, kif indikat fil-punt 14 ta’ dawn il-konklużjonijiet.

( 17 ) Anki f’dan il-każ, nirreferi għall-ispejjeż kollha (kummissjonijiet u spejjeż oħra) li TG kienet obbligata tħallas lil Sahara Bank fil-kwalità tagħha ta’ bank ordinanti.

( 18 ) Ara, għal dak li jirrigwarda r-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 881/2002 tas‑27 ta’ Mejju 2002 li jimponi ċerti miżuri speċifiċi restrittivi diretti kontra ċerti persuni u entitajiet assoċjati ma’ Usama bin Laden, in-network ta’ Al-Qaida u t-Taliban, u li jħassar ir-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 467/2001 li jipprojbixxi l-esportazzjoni ta’ ċerti merkanzija u servizzi lejn l-Afganistan, waqt li jsaħħaħ il-projbizzjoni ta’ titjiriet u jestendi l-friża fuq fondi u riżorsi finanzjarji oħra rigward it-Taliban ta’ l-Afganistan (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 18, Vol. 1, p. 294), is-sentenza tal‑11 ta’ Ottubru 2007, Möllendorf et (C‑117/06, EU:C:2007:596, punti 49 u 62).

( 19 ) Infakkar li, fis-sentenza tad‑29 ta’ Ġunju 2010, E u F (C‑550/09, EU:C:2010:382, punti 67 u 68), il-Qorti tal-Ġustizzja ppreċiżat li l-espressjoni “jiġu magħmula disponibbli” li tinsab fl-Artikolu 2(1)(b) tar-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 2580/2001 tas‑27 ta’ Diċembru 2001 dwar miżuri restrittivi speċifiċi diretti kontra ċerti persuni u entitajiet bil-għan li jiġi miġġieled it-terroriżmu (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 18, Vol. 1, p. 207) – miktub b’mod bejn wieħed u ieħor identiku għal dak tal-Artikolu 5(2) tar-Regolament Nru 402/2011 – “għandha tifsira wiesgħa, li tinkludi kull att li t-twettiq tiegħu huwa neċessarju sabiex persuna, grupp jew entità li tidher fil-lista prevista fl-Artikolu 2(3) tar-Regolament Nru 2580/2001, effettivament tikseb il-poter li tiddisponi kompletament mill-fondi, assi finanzjarji jew riżorsi ekonomiċi oħra kkonċernati” u li tali tifsira “hija indipendenti mill-eżistenza jew le ta’ relazzjoni bejn l-awtur u d-destinatarju tal-att ta’ tqegħid għad-dispożizzjoni inkwistjoni”, ara wkoll is-sentenza tal‑11 ta’ Ottubru 2007, Möllendorf u Möllendorf-Niehuus (C‑117/06, EU:C:2007:596, punt 51).

( 20 ) Ara d-Dokument tal-Kunsill Nru 15598/17 tat‑8 ta’ Diċembru 2017, Linji gwida dwar is-sanzjonijiet – aġġornament, punti 55a sa 55e.

( 21 ) Nirrileva, madankollu, li l-prassi internazzjonali fil-qasam tal-garanziji mal-ewwel talba hija fis-sens li l-garanzija hija awtonoma mill-ħlas regolari tal-ispejjeż, ara Règles uniformes de la Chambre de commerce internationale (ICC) relatives aux garanties sur demande, reviżjoni 2010, Artikolu 32(c).

( 22 ) Pereżempju fil-każ tad-dispożizzjoni tal-Artikolu 32(b) tar-Regoli Uniformi tal-KKI ċċitati fin-nota ta’ qiegħ il-paġna preċedenti.

( 23 ) Il-fatt li din il-persuna ma jiġux f’idejha l-ammonti ggarantiti jekk ma titlobx u tiksibx l-eżekuzzjoni tal-garanzija ma huwiex rilevanti, mill-mument li hija xorta waħda tieħu benefiċċju f’termini ekonomiċi mis-sempliċi eżistenza tal-garanzija (li, wara kollox, peress li nħarġet minn bank Libjan, tista’ bħala prinċipju, tiġi infurzata mingħajr ostakoli li jkunu ġejjin mill-miżuri pprovduti mir-Regolament Nru 204/2011); ara, f’sens simili – għalkemm f’kuntest differenti ta’ riżorsa ekonomika li ssir disponibbli, fis-sens tar-Regolament tal-Kunsill (KE) 423/2007 tad‑19 ta’ April 2007 dwar miżuri restrittivi kontra l-Iran (ĠU 2008, L 335M, p. 969 u rettifika fil-ĠU 2009, L 64M, p. 423) – sentenza tal‑21 ta’ Diċembru 2011, Afrasiabi et (C‑72/11, EU:C:2011:874, punti 45 sa 47), fejn il-Qorti tal-Ġustizzja affermat, essenzjalment, li anki s-sempliċi possibbiltà li r-riżorsa inkwistjoni, għalkemm ma tkunx operattiva immedjatament, tintuża sabiex jinkisbu fondi, beni jew servizzi li jistgħu jikkontribbwixxu għall-attività li l-miżuri restrittivi adottati mill-Unjoni huma intiżi li jipprekludu tista’ taqa taħt il-projbizzjonijiet stabbiliti minn tali miżuri. B’kuntrast mal-Gvern Ġermaniż, lanqas ma jidhirli li huwa rilevanti l-fatt li l-vantaġġ konsistenti fid-dritt li tiġi infurzata l-garanzija ma jaffettwax il-patrimonju tal-bank ordinanti li jħallas l-ispejjeż tal-garanzija, iżda pjuttost dak tal-bank garanti. Fil-fatt, fiċ-ċirkustanzi indikati fil-punt 42 ta’ dawn il-konklużjonijiet, teżisti rabta diretta bejn tali vantaġġ u l-ħlas tal-imsemmija spejjeż, ara, min-naħa l-oħra s-sentenza tad‑29 ta’ April 2010, M et (C‑340/08, EU:C:2010:232, punti 41 et seq).

( 24 ) Dawn l-attivitajiet huma differenti mill-atti li jiksru formalment il-projbizzjonijiet stabbiliti fl-Artikolu 5(2) tar-Regolament Nru 204/2011 u jinkludu attivitajiet li, abbażi ta’ elementi oġġettivi, taħt l-apparenza formali li tippermettilhom ma jaqgħux taħt l-elementi li jikkostitwixxu ksur tal-Artikolu 5(2) ta’ dan ir-regolament jidhru xorta waħda li għandhom, bħala tali jew minħabba r-rabta eventwali tagħhom ma’ attivitajiet oħra, l-għan jew ir-riżultat, dirett jew indirett, li jimminaw il-projbizzjoni stabbilita f’dan l-artikolu; ara, b’analoġija, is-sentenza tal‑21 ta’ Diċembru 2011, Afrasiabi et (C‑72/11, EU:C:2011:874, punti 45 sa 47, u l-punt 60), dwar l-Artikolu 7(4) tar-Regolament Nru 423/2007.

( 25 ) Infakkar li dawn l-ispejjeż huma, minn naħa, dawk dovuti lil TG għall-ħruġ tal-kontrogaranziji u, min-naħa l-oħra, l-ammonti mħallsa minn TG lil Sahara Bank għall-ħruġ tal-garanziji APG u PG favur HIB, ammonti li, kif intwera, SH hija kuntrattwalment marbuta li tirrimborsa lil TG.

( 26 ) Għalkemm mhux inkluża fil-proposta konġunta għal regolament tal-Kunsill dwar il-miżuri restrittivi fid-dawl tas-sitwazzjoni fil-Libja (COM 2011/0108 finali), tali klawżola ġiet introdotta mill-Kunsill matul il-proċess għall-adozzjoni tar-regolament.

( 27 ) Linji gwida dwar l-implimentazzjoni u l-valutazzjoni ta’ miżuri restrittivi (sanzjonijiet) fil-qafas tal-Politika Estera u ta’ Sigurtà Komuni tal-UE, Dokument Nru 11205/12 tal‑15 ta’ Ġunju 2012, ara l-premessa 2 tar-Regolament Nru 45/2014.

( 28 ) Klawżola għall-esklużjoni tal-pretensjonijiet ġiet prevista għall-ewwel darba mill-Artikolu 2 tar-Regolament Nru 3541/92, fil-kuntest tal-embargo impost kontra l-Iraq wara l-invażjoni tal-Kuwajt, ara l-Artikolu 2 tar-Regolament tal-Kunsill (KEE) Nru 3541/92, tas-7 ta' Diċembru 1992 li jipprojbixxi li jiġu sodisfatti l-pretensjonijiet Irakini dwar kuntratti u transazzjonijiet li t-twettieq tagħhom ġie effettwat bir-Riżoluzzjoni 661 (1990) tal-Kunsill tas-Sigurtà tan-Nazzjonijiet Uniti u r-riżoluzzjonijiet relatati (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 11, Vol. 18, p. 222). Ara, iktar reċentement, dokument 15598/17.

( 29 ) L-għan ta’ dan it-tip ta’ klawżoli jirriżulta ċar mill-preambolu tar-Regolament Nru 3541/92 (premessa 4 u 5), li fih, wara li rrilevat li b’konsegwenza tal-embargo kontra l-Iraq, l-operaturi ekonomiċi fil-Komunità u l-pajjiżi terzi huma esposti għar-riskju ta’ pretensjonijiet min-naħa Iraqina (kien hemm liġi Iraqina tal‑1990 li ddikjarat li l-kontraenti Iraqini ma kinux responsabbli għad-danni li jirriżultaw min-nuqqas ta’ eżekuzzjoni tal-obbligazzjonijiet kuntrattwali tagħhom minħabba l-embargo u, bil-mod invers, ir-responsabbiltà tal-kontraenti barranin għad-danni kkaġunati minħabba f’hekk lill-kontropartijiet Iraqini), il-Kunsill deherlu li “huwa neċessarju li jiġu protetti b’mod permanenti l-operaturi kontra pretensjonijiet bħal dawn u sabiex iżżomm lill-Iraq milli jikseb kumpens għall-effetti negattivi ta’ l-embargo”.

( 30 ) Hekk, pereżempju, it-tneħħija tal-embargo kummerċjali ġenerali kontra l-Iraq permezz tar-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1210/2003 tas-7 ta’ Lulju 2003 dwar ċerti ristrizzjonijiet speċifiċi fuq relazzjonijiet ekonomiċi u finanzjarji ma’ l-Iraq u li jirrevoka r-Regolament (KE) Nru 2465/96 (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 10, Vol. 3, p. 260) u s-sostituzzjoni tiegħu b’miżuri restrittivi speċifiċi ma affettwax ir-Regolament Nru 3541/92 li jipprojbixxi li jiġu sodisfatti l-pretensjonijiet Iraqini, li għadu fis-seħħ (ara l-premessa 16 tar-Regolament Nru 1210/2003). Għal darba oħra, il-klawżola ta’ esklużjoni tal-pretensjonijiet inżammet minkejja s-sospensjoni tal-embargo kontra l-Libja deċiża mill-Kunsill tas-Sigurtà fil‑5 ta’ April 1999 permezz tar-Riżoluzzjoni Nru 1192 u wara t-tmiem tal-embargo, ara d-Deċiżjoni PESK 2004/698 tal‑14 ta’ Ottubru 2004.

( 31 ) F’dan is-sens esprimew ruħhom essenzjalment, fir-rigward tan-“no claims clause” introdotta mir-Regolament Nru 3541/92, il-qrati ta’ ċerti Stati Membri; ara, għal dak li jikkonċerna l-garanziji awtonomi, Tribunale di Padova (il-Qorti ta’ Padova, l-Italja), tal-1 ta’ Ottubru 1993, mogħtija f’kawża b’fattispeċi simili ħafna għal dik li hija s-suġġett tal-kawża prinċipali, Cour d’appel de Paris (il-Qorti tal-Appell ta’ Pariġi, Franza), tat‑23 ta’ Ġunju 1995 u House of Lords (il-Kamra l-Għolja tan-Nobbli), tal‑5 ta’ Ġunju 2001, Shanning International Ltd. vs Lloyds TSB Bank plc., Lloyds TSB Banc plc. Rasheed Bank (2001) UKHL 31. Fuq l-argument, ara Marchand, A., L’embargo en droit du commerce international, Brussell, 2012, p. 406 et seq.

( 32 ) It-terminoloġija użata mill-Artikolu 12 tar-Regolamento Nru 204/2011 (fil-verżjoni ta’ qabel ir-riforma li saret permezz tar-Regolament Nru 45/2014 u f’dik li tirriżulta wara tali riforma), u mill-Artikolu 17 tar-Regolament 2016/44, twassal biex jingħad li din hija projbizzjoni vera u proprja (ara, barra mill-verżjoni Taljana, b’mod partikolari, il-verżjoni Franċiża “il n’est fait (aucun) droit à aucune demande”, Ingliża, “no claims (…) shall be granted”, jew “satisfied” fit-test emendat bir-Regolament Nru 45/2014 u fl-Artikolu 17 tar-Regolament 2016/44, u Ġermaniża “werden keine Forderungen(…) zugelassen”, fit-test oriġinali tal-Artikolu 12 tar-Regolament Nru 204/2011, “[a]nsprüche (…) werden nicht erfüllt”, fit-test emendat bir-Regolament Nru 45/2014, u “[f]orderungen (…) werden nicht erfullt” fit-test tal-Artikolu 17 tar-Regolament 2016/44.

( 33 ) Ara, għal dak li jikkonċerna s-sistema ta’ responsabbiltà fil-każ ta’ garanziji jew kontrogaranziji onorati mal-ewwel talba, l-Artikolu 26 tar-regoli uniformi tal-KKI, iċċitati fin-nota ta’ qiegħ il-paġna 21 ta’ dawn il-konklużjonijiet.

( 34 ) Dan mhux biss għax tipproduċi effetti analogi għal dawk ta’ proroga kuntrattwali tal-garanzija, imma anki minħabba li s-sospensjoni ta’ garanzija awtonoma li għandha skadenza preċiża għal perijodu ta’ żmien indeterminat jew indeterminabbli ma tantx hija kompatibbli mal-irrevokabbiltà tal-obbligu meħud fuqu mill-garanti matul il-validità tal-garanzija.

( 35 ) B’kuntrast ma’ dak li jsostni l-Gvern Ġermaniż, il-fatt li ma hijiex “prestazzjoni ta’ sostituzzjoni” ma jidhirlix li jikkontesta tali konklużjoni, peress li ma hemm xejn fl-Artikolu 12 tar-Regolament Nru 204/2011, u lanqas fl-Artikolu 17 tar-Regolament 2016/44 li jippermetti li tiġi eskluża mill-kamp ta’ applikazzjoni tagħhom t-talba għall-eżekuzzjoni tal-prestazzjonijiet tal-kuntratt li huma milquta bil-miżuri restrittivi. It-test ta’ tali artikoli jinkludi d-drittijiet għall-kumpens, tpaċija jew garanzija fil-kamp ta’ applikazzjoni tad-dispożizzjoni, iżda ma jimponix fuq tali drittijiet il-projbizzjonijiet biex ma jiġux onorati l-pretensjonijiet. Nirrileva wkoll li l-kontrotalba ta’ TG hija magħmula, b’mod sussidjarju, għar-riżarċiment tad-danni jew kumpens għall-arrikkiment indebitu.

( 36 ) L-istess bħall-Gvern Ġermaniż, ma neskludix li tali ħlasijiet setgħu jkunu awtorizzati b’applikazzjoni tal-Artikolu 9(1)(b) tar-Regolament Nru 204/2011, madankollu biss bil-kundizzjoni li ma jkunux jikkostitwixxu, min-naħa tagħhom, li fondi jkunu qegħdin isiru disponibbli, direttament jew indirettament għal HIB jew jintużaw għall-benefiċċju ta’ HIB (ara, f’dan ir-rigward, il-punti 38 sa 40 kif ukoll 42 sa 43 ta’ dawn il-konklużjonijiet).