Kawża T-19/07

Systran SA u

Systran Luxembourg SA

vs

Il-Kummissjoni Ewropea

“Responsabbiltà mhux kuntrattwali — Sejħa għal offerti fir-rigward tat-twettiq ta’ proġett li jikkonċerna l-manutenzjoni u t-tisħiħ lingwistiku tas-sistema ta’ traduzzjoni awtomatika tal-Kummissjoni — Kodiċi sors ta’ programm tal-kompjuter ikkummerċjalizzat — Kontravvenzjoni tad-dritt tal-awtur – Żvelar mhux awtorizzat ta’ ‘know-how’ — Rikors għad-danni — Kwistjoni mhux kuntrattwali — Ammissibbiltà — Dannu reali u ċert — Rabta kawżali — Evalwazzjoni tal-ammont tad-dannu bħala somma waħda”

Sommarju tas-sentenza

1. Rikors għad-danni — Suġġett — Talba għal kumpens imressqa kontra l-Unjoni fuq il-bażi tat-tieni paragrafu tal-Artikolu 288 KE — Ġurisdizzjoni esklużiva tal-qorti tal-Unjoni — Evalwazzjoni tan-natura kuntrattwali jew mhux kuntrattwali tar-responsabbiltà stabbilita — Kriterji

(Artikoli 235 KE, 238 KE u 240 KE, u t-tieni paragrafu tal-Artikolu 288 KE; Regoli tal-Proċedura tal-Qorti Ġenerali, Artikolu 113)

2. Rikors għad-danni — Suġġett — Kumpens għad-danni kkawżati minn allegat ksur min-naħa tal-Kummissjoni tal-obbligu tagħha ta’ protezzjoni tal-kunfidenzjalità tan-‘know-how’ — Bażi mhux kuntrattwali — Ġurisdizzjoni tal-qorti tal-Unjoni

(Artikoli 235 KE u 287 KE, u t-tieni paragrafu tal-Artikolu 288 KE; Karta tad-Drittijiet Fundamentali, Artikolu 41)

3. Proċedura — Rikors promotur — Rekwiżiti proċedurali

(Statut tal-Qorti tal-Ġustizzja, l-ewwel paragrafu tal-Artikolu 21 u l-ewwel paragrafu tal-Artikolu 53; Regoli tal-Proċedura tal-Qorti Ġenerali, Artikolu 44(1)(ċ))

4. Rikors għad-danni — Ġurisdizzjoni tal-qorti tal-Unjoni — Ġurisdizzjoni sabiex tiddeċiedi dwar allegazzjoni ta’ kontravvenzjoni, min-naħa tal-Kummissjoni, tad-dritt tal-awtur — Kundizzjonijiet

(Artikolu 235 KE u t-tieni paragrafu tal-Artikolu 288 KE)

5. Rikors għad-danni — Ġurisdizzjoni tal-qorti tal-Unjoni — Kundanna tal-Unjoni għall-kumpens ta’ dannu skont il-prinċipji ġenerali komuni għas-sistemi legali tal-Istati Membri fil-qasam tar-responsabbiltà mhux kuntrattwali

(Artikolu 235 KE u t-tieni paragrafu tal-Artikolu 288 KE)

6. Responsabbiltà mhux kuntrattwali — Kundizzjonijiet — Ksur suffiċjentement serju ta’ dispożizzjoni legali li tagħti drittijiet lill-individwi — Dannu reali u ċert — Rabta kawżali

(it-tieni paragrafu tal-Artikolu 288 KE)

7. Approssimazzjoni tal-liġijiet — Dritt tal-awtur u drittijiet relatati — Direttiva 91/250 — Protezzjoni legali tal-programmi tal-kompjuter — Atti suġġetti għal restrizzjonijiet — Eċċezzjonijiet — Portata

(Direttiva tal-Kunsilll 91/250, Artikoli 4 u 5)

8. Responsabbiltà mhux kuntrattwali — Kundizzjonijiet — Ksur suffiċjentement serju ta’ dispożizzjoni legali li tagħti drittijiet lill-individwi

(it-tieni paragrafu tal-Artikolu 288 KE)

1. Fil-qasam tar-responsabbiltà kuntrattwali, huwa biss meta jkun hemm klawżola ta’ arbitraġġ fis-sens tal-Artikolu 238 KE li l-qorti tal-Unjoni jkollha ġurisdizzjoni. Fin-nuqqas ta’ tali klawżola, il-Qorti Ġenerali fil-verità ma tistax tiddeċiedi, fuq il-bażi tal-Artikolu 235 KE, dwar azzjoni għad-danni ta’ oriġini kuntrattwali. Jekk ma jkunx hekk, il-Qorti Ġenerali tkun qiegħda testendi l-ġurisdizzjoni tagħha lil hinn mill-kawżi li fir-rigward tagħhom l-Artikolu 240 KE jirriżervalha ġurisdizzjoni, sa fejn din id-dispożizzjoni tagħti lill-qrati nazzjonali ġurisdizzjoni ta’ dritt komuni sabiex jisimgħu l-kawżi li fihom tkun parti l-Unjoni. Il-ġurisdizzjoni tal-qorti tal-Unjoni fil-qasam kuntrattwali hija derogatorja mid-dritt komuni u għandha, għaldaqstant, tiġi interpretata b’mod limitat, b’tali mod li l-Qorti Ġenerali tista’ tisma’ biss it-talbiet li joriġinaw mill-kuntratt u li jkollhom relazzjoni diretta mal-obbligi li jirriżultaw minn dan il-kuntratt.

Min-naħa l-oħra, fil-qasam tar-responsabbiltà mhux kuntrattwali, il-qorti tal-Unjoni għandha ġurisdizzjoni mingħajr ma jkun meħtieġ li l-partijiet fil-kawża juru manifestament il-kunsens tagħhom minn qabel. Sabiex tiddetermina jekk għandhiex ġurisdizzjoni taħt l-Artikolu 235 KE, il-Qorti Ġenerali għandha teżamina, fid-dawl tad-diversi elementi rilevanti tal-proċess, jekk it-talba għad-danni mressqa mir-rikorrent hijiex ibbażata b’mod oġġettiv u globali fuq obbligi ta’ oriġini kuntrattwali jew mhux kuntrattwali, b’tali mod li tkun tista’ tiġi identifikata l-bażi kuntrattwali jew mhux kuntrattwali tal-kawża. Dawn l-elementi jistgħu jiġu misluta, b’mod partikolari, mill-eżami tal-pretensjonijiet tal-partijiet, mill-fatt li kkawża d-dannu li qiegħed jintalab il-kumpens tiegħu u mill-kontenut tad-dispożizzjonijiet kuntrattwali jew mhux kuntrattwali invokati sabiex tinstab soluzzjoni għall-kawża. Għaldaqstant, meta tintervjeni fil-qasam tar-responsabbiltà mhux kuntrattwali, il-Qorti Ġenerali tista’ perfettament teżamina l-kontenut ta’ kuntratt, bħalma tagħmel fir-rigward ta’ kull dokument ieħor invokat minn parti insostenn tal-argumenti tagħha, sabiex teżamina jekk dan il-kuntratt huwiex ta’ natura li jdaħħal inkwistjoni l-ġurisdizzjoni ratione materiae mogħtija lilha b’mod espliċitu mill-Artikolu 235 KE. Dan l-eżami jagħmel parti mill-evalwazzjoni tal-fatti invokati sabiex tiġi stabbilita l-ġurisdizzjoni tal-Qorti Ġenerali, ġurisdizzjoni li n-nuqqas tagħha huwa eċċezzjoni ta’ inammissibbiltà ta’ ordni pubbliku fis-sens tal-Artikolu 113 tar-Regoli tal-Proċedura.

(ara l-punti 58-62)

2. Il-prinċipju li jipprovdi li l-impriżi għandhom dritt għall-protezzjoni tas-sigrieti tan-negozju tagħhom, prinċipju espress fl-Artikolu 287 KE, huwa prinċipju ġenerali tad-dritt tal-Unjoni. L-Artikolu 41 tal-Karta tad-Drittijiet Fundamentali jirreferi wkoll għall-ħtieġa li l-amministrazzjoni tirrispetta l-interessi leġittimi tal-kunfidenzjalità u tas-segretezza professjonali u tan-negozju.

Is-sigrieti tan-negozju jinkludu l-informazzjoni teknika dwar in-‘know-how’ li mhux biss l-iżvelar tagħha lill-pubbliku iżda anki s-sempliċi trażmissjoni lil individwu differenti minn dak li pprovda l-informazzjoni jistgħu jippreġudikaw serjament l-interessi ta’ dan tal-aħħar. Sabiex informazzjoni teknika taqa’, minħabba n-natura tagħha, fil-kamp ta’ applikazzjoni tal-Artikolu 287 KE, huwa meħtieġ, l-ewwel nett, li din l-informazzjoni tkun magħrufa biss minn numru limitat ta’ persuni. It-tieni nett, huwa meħtieġ li din tkun informazzjoni li l-iżvelar tagħha jista’ jikkawża preġudizzju serju lill-persuna li tkun ipprovdietha jew lil terzi. Fl-aħħar nett, huwa meħtieġ li l-interessi li jistgħu jiġu ppreġudikati mill-iżvelar tal-informazzjoni jkun oġġettivament jistħoqqilhom protezzjoni.

Meta, f’każ partikolari, ikun meħtieġ li tiġi evalwata n-natura allegatament illegali u dannuża tal-iżvelar mill-Kummissjoni lil terzi ta’ informazzjoni protetta b’dritt ta’ proprjetà jew bħala ‘know-how’ mingħajr l-awtorizzazzjoni espressa tad-detentur tagħhom fid-dawl tal-prinċipji ġenerali komuni għas-sistemi legali tal-Istati Membri applikabbli fil-qasam u mhux fid-dawl ta’ dispożizzjonijiet kuntrattwali previsti f’kuntratti konklużi fil-passat dwar kwistjonijiet li ma jikkonċernawx id-dritt tal-awtur jew in-‘know-how’ tar-rikorrent, it-tilwima tkun ta’ natura mhux kuntrattwali.

(ara l-punti 79, 80, 103)

3. Kull rikors għandu jindika s-suġġett tal-kawża u għandu jinkludi sunt tal-motivi invokati. Din l-indikazzjoni għandha tkun ċara u preċiża biżżejjed sabiex tippermetti lill-konvenut jipprepara d-difiża tiegħu u lill-qorti tal-Unjoni teżerċita l-istħarriġ ġudizzjarju tagħha. Sabiex jiġu ggarantiti ċ-ċertezza legali u amministrazzjoni tajba tal-ġustizzja, huwa meħtieġ li l-punti essenzjali ta’ fatt u ta’ liġi li fuqhom ir-rikors ikun ibbażat jirriżultaw, minn tal-inqas b’mod sommarju, iżda b’mod koerenti u li jinftiehem, mit-test tar-rikors stess. Sabiex jissodisfa dawn ir-rekwiżiti, rikors intiż għall-kumpens ta’ dannu kkawżat minn istituzzjoni għandu jinkludi b’mod partikolari l-elementi li permezz tagħhom ikun jista’ jiġi identifikat l-aġir li bih ikun qiegħed jakkużaha r-rikorrent.

(ara l-punti 107, 108)

4. Meta, fil-kuntest ta’ rikors għad-danni minħabba responsabbiltà kuntrattwali, il-kunċett ta’ kontravvenzjoni tad-dritt tal-awtur ikun invokat flimkien mal-kunċett ta’ protezzjoni tal-kunfidenzjalità tan-‘know-how’ bil-għan waħdieni li l-aġir tal-Kummissjoni jiġi kwalifikat bħala illegali, l-evalwazzjoni tan-natura illegali tal-aġir inkwistjoni għandha ssir fid-dawl tal-prinċipji ġenerali komuni għas-sistemi legali tal-Istati Membri u ma hijiex meħtieġa deċiżjoni minn qabel minn awtorità nazzjonali kompetenti.

Għaldaqstant, fid-dawl tal-ġurisdizzjoni mogħtija lill-qorti tal-Unjoni mill-Artikolu 235 KE u mit-tieni paragrafu tal-Artikolu 288 KE fil-qasam tar-responsabbiltà mhux kuntrattwali u fin-nuqqas ta’ rimedju nazzjonali li permezz tiegħu jkun jista’ jinkiseb il-kumpens mill-Kummissjoni tad-dannu allegatament imġarrab minn rikorrent minħabba l-kontravvenzjoni tad-dritt tal-awtur ta’ programm tal-kompjuter, ma hemm xejn li jipprekludi li l-kunċett ta’ kontravvenzjoni użat mir-rikorrent jkun jista’ jittieħed inkunsiderazzjoni sabiex l-aġir tal-Kummissjoni jiġi kwalifikat bħala illegali fil-kuntest ta’ talba għad-danni.

Il-kunċett ta’ kontravvenzjoni użat mir-rikorrent fil-kuntest ta’ tali rikors għandu jiġi interpretat fid-dawl biss tal-prinċipji ġenerali komuni għas-sistemi legali tal-Istati Membri, liema prinċipji huma, fir-rigward tal-programmi tal-kompjuter, riprodotti jew stabbiliti permezz ta’ diversi direttivi ta’ armonizzazzjoni. Il-Qorti Ġenerali għandha għaldaqstant ġurisdizzjoni sabiex tikkonstata kontravvenzjoni fis-sens li dan it-terminu jista’ jingħata minn awtorità nazzjonali kompetenti ta’ Stat Membru skont id-dritt ta’ dak l-Istat fil-kuntest ta’ tali rikors għad-danni.

(ara l-punti 115-117)

5. Mit-tieni paragrafu tal-Artikolu 288 KE u mill-Artikolu 235 KE jirriżulta li l-qorti tal-Unjoni għandha ġurisdizzjoni sabiex timponi fuq l-Unjoni kull forma ta’ kumpens li jkun konformi mal-prinċipji ġenerali komuni għas-sistemi legali tal-Istati Membri fil-qasam tar-responsabbiltà mhux kuntrattwali, inkluż, jekk dan jidher li huwa konformi ma’ dawn il-prinċipji, kumpens in natura, jekk ikun il-każ fil-forma ta’ ordni sabiex issir jew ma ssirx xi ħaga. Għaldaqstant, bħala prinċipju, l-Unjoni ma tistax tinħeles minn miżura proċedurali korrispondenti min-naħa tal-qorti tal-Unjoni, sakemm din il-qorti jkollha ġurisdizzjoni esklużiva sabiex tiddeċiedi dwar ir-rikors għall-kumpens ta’ danni imputabbli lill-Unjoni.

Sabiex id-dannu allegatament ikkawżat f’każ fejn ikun qiegħed jiġi allegat ksur mill-Kummissjoni ta’ dritt tal-awtur jiġi kkumpensat b’mod integrali, huwa meħtieġ li d-detentur ta’ dan id-dritt ikollu d-dritt tiegħu stabbilit mill-ġdid fi stat intatt, liema stabbiliment mill-ġdid jeħtieġ mill-inqas, irrispettivament minn eventwali danni f’somma ta’ flus, il-waqfien immedjat tal-preġudizzju kkawżat lid-dritt tiegħu. Il-kumpens integrali tad-dannu f’każijiet bħal dawn jista’ jieħu wkoll il-forma tal-konfiska jew tal-eliminazzjoni tar-riżultat ta’ kontravvenzjoni, jew il-forma tal-pubblikazzjoni bi spejjeż tal-Kummissjoni tad-deċiżjoni tal-Qorti Ġenerali.

(ara l-punti 120-123)

6. Sabiex tkun stabbilita r-responsabbiltà mhux kuntrattwali tal-Unjoni fis-sens tat-tieni paragrafu tal-Artikolu 288 KE, huwa meħtieġ li jkunu sodisfatti numru ta’ kundizzjonijiet, jiġifieri l-illegalità tal-aġir invokat fil-konfront tal-istituzzjoni, ir-realtà tad-dannu u l-eżistenza ta’ rabta kawżali bejn l-aġir allegat u d-dannu invokat.

L-aġir illegali invokat fil-konfront ta’ istituzzjoni għandu jikkonsisti fi ksur suffiċjentement serju ta’ dispożizzjoni legali li tkun intiża li tagħti drittijiet lill-individwi. Meta l-istituzzjoni inkwistjoni jkollha biss marġni ta’ diskrezzjoni kunsiderevolment limitat, jekk mhux ineżistenti, is-sempliċi ksur tad-dritt tal-Unjoni jista’ jkun biżżejjed sabiex tiġi stabbilita l-eżistenza ta’ ksur suffiċjentement serju.

Id-dannu li tiegħu jkun qiegħed jintalab kumpens għandu jkun reali u ċert u għandu jkun hemm rabta suffiċjentement diretta ta’ kawża u effett bejn l-aġir tal-istituzzjoni u d-dannu.

(ara l-punti 126, 127, 268)

7. L-eċċezzjoni legali prevista mill-Artikolu 5 tad-Direttiva 91/250, dwar il-protezzjoni legali ta’ programmi tal-kompjuter, għall-atti li jaqgħu taħt id-dritt esklużiv tal-awtur tal-programm iddefiniti fl-Artikolu 4 tal-istess direttiva hija intenzjonata li tapplika biss għax-xogħlijiet imwettqa mill-akkwirent leġittimu tal-programm tal-kompjuter u mhux għax-xogħlijiet fdati lil terzi minn dan l-akkwirent. Din l-eċċezzjoni tibqa’ limitata wkoll għall-atti meħtieġa sabiex l-akkwirent leġittimu jkun jista’ juża l-programm tal-kompjuter inkonformità mal-użu intenzjonat tiegħu, inkluż sabiex jiġu kkoreġuti żbalji.

(ara l-punt 225)

8. Jikkostitwixxi ksur suffiċjentement serju tad-drittijiet tal-awtur u tan-‘know-how’ miżmuma minn impriża fir-rigward ta’ programm tal-kompjuer, ksur li jkun ta’ natura li jimplika r-responsabbiltà mhux kuntrattwali tal-Unjoni, il-fatt li l-Kummissjoni tattribwixxi lilha nfisha d-dritt li twettaq xogħlijiet li jimplikaw modifika tal-elementi li jikkonċernaw il-programm imsemmi, bħal pereżempju, il-kodiċi sors, mingħajr ma tkun kisbet minn qabel il-kunses tal-impriża msemmija.

(ara l-punti 250, 261)

SENTENZA TAL-QORTI ĠENERALI (It-Tielet Awla)

16 ta’ Diċembru 2010 ( )

“Responsabbiltà mhux kuntrattwali – Sejħa għal offerti fir-rigward tat-twettiq ta’ proġett li jikkonċerna l-manutenzjoni u t-tisħiħ lingwistiku tas-sistema ta’ traduzzjoni awtomatika tal-Kummissjoni – Kodiċi sors ta’ programm tal-kompjuter ikkummerċjalizzat – Kontravvenzjoni tad-dritt tal-awtur – Żvelar mhux awtorizzat ta’ ‘know-how’ – Rikors għad-danni – Kwistjoni mhux kuntrattwali – Ammissibbiltà – Dannu reali u ċert – Rabta kawżali – Evalwazzjoni tal-ammont tad-dannu bħala somma waħda”

Fil-Kawża T‑19/07,

Systran SA, stabbilita f’Pariġi (Franza),

Systran Luxembourg SA, stabbilita fil-Lussemburgu (il-Lussemburgu),

irrappreżentati minn J.-P. Spitzer u E. De Boissieu, avukati,

rikorrenti,

vs

Il-Kummissjoni Ewropea, inizjalment irrappreżentata minn E. Montaguti u F. Benyon, sussegwentement minn E. Traversa u E. Montaguti, bħala aġenti, assistiti minn A. Berenboom u M. Isgour, avukati,

konvenuta,

li għandha bħala suġġett rikors għall-kumpens tad-dannu allegatament imġarrab mir-rikorrenti minħabba numru ta’ illegalitajiet imwettqa sussegwentement għal sejħa għal offerti tal-Kummissjoni fir-rigward tal-manutenzjoni u t-tisħiħ lingwistiku tas-sistema ta’ traduzzjoni awtomatika tagħha,

IL-QORTI ĠENERALI (It-Tielet Awla),

komposta minn J. Azizi, President, E. Cremona u S. Frimodt Nielsen (Relatur), Imħallfin,

Reġistratur: T. Weiler, Amministratur,

wara li rat il-proċedura bil-miktub u wara s-seduta tas-27 ta’ Ottubru 2009,

tagħti l-preżenti

Sentenza

Il-fatti li wasslu għall-kawża

I – Fuq id-diversi verżjonijiet tas-softwer Systran

1 Għandha ssir distinzjoni bejn erba’ verżjonijiet tas-softwer ta’ traduzzjoni awtomatika Systran (imsejjaħ ukoll “sistema Systran”):

– il-verżjoni inizjali (iktar ’il quddiem “Systran Mainframe”), maħluqa fl-1968 mis-Sur Toma u kkummerċjalizzata mill-kumpannija World Translation Center, Inc (WTC), stabbilita f’California, u minn kumpanniji oħra marbuta magħha (iktar ’il quddiem, meta kkunsidrati flimkien, il-“grupp WTC”);

– il-verżjoni użata inizjalment mill-Kummissjoni Ewropea (iktar ’il quddiem “EC-Systran Mainframe”), li kienet is-suġġett ta’ sensiela ta’ kuntratti konklużi bejn l-1975 u l-1987 bejn il-grupp WTC u l-Kummissjoni, ta’ sensiela ta’ kuntratti bejn il-Kummissjoni u fornituri ta’ servizzi, u ta’ sensiela ta’ kuntratti bejn il-grupp Systran (li akkwista l-grupp WTC) u l-Kummissjoni;

– il-verżjoni l-ġdida (iktar ’il quddiem “Systran Unix”), li nħolqot mill-ewwel rikorrenti, Systran SA (iktar ’il quddiem “Systran”), sussegwentement għall-akkwist tal-grupp WTC fl-1986, u li kienet intiża sabiex topera fuq sistemi Unix u Windows; il-grupp Systran beda jiżviluppa din is-sistema fl-1993;

– il-verżjoni l-ġdida użata mill-Kummissjoni (iktar ’il quddiem “EC-Systran Unix”), li kienet is-suġġett ta’ kuntratt konkluż fl-1997 bejn it-tieni rikorrenti, Systran Luxembourg SA (iktar ’il quddiem “Systran Luxembourg”), u l-Kummissjoni.

II – Rendikont dwar il-passat tar-relazzjonijiet bejn il-partijiet

2 Rendikont dwar il-passat tar-relazzjonijiet kuntrattwali bejn il-partijiet, il-grupp WTC u sussegwentement l-akkwirent tiegħu l-grupp Systran, minn naħa, u l-Kummissjoni, min-naħa l-oħra, huwa neċessarju sabiex tkun tista’ tiġi ddefinita l-portata tad-drittijiet ta’ proprjetà u ta’ użu marbuta mad-diversi verżjonijiet tas-softwer Systran użati mill-Kummissjoni, jiġifieri EC-Systran Mainframe u sussegwentement EC-Systran Unix. Il-Kummissjoni tinvoka dan il-passat sabiex tallega li r-rikors ineżami għandu bażi kuntrattwali, filwaqt li r-rikorrenti josservaw li ebda wieħed minn dawn il-kuntratti, li huma barra minn hekk ma humiex qegħdin jinvokaw, ma għandu impatt fuq id-drittijiet ta’ proprjetà intellettwali tagħhom u r-rikors.

A – L-ewwel perijodu: minn Systran Mainframe għal EC-Systran Mainframe

3 Huwa paċifiku bejn il-partijiet li s-softwer ta’ traduzzjoni awtomatika Systran inħoloq mis-Sur Toma u li kumpanniji tal-grupp WTC kienu l-proprjetarji esklużivi tal-verżjoni Systran Mainframe ta’ dan is-softwer.

1. Kuntratti inizjali bejn WTC (u kumpanniji oħra) u l-Kummissjoni

4 Fit-22 ta’ Diċembru 1975, WTC u l-Kummissjoni ffirmaw kuntratt dwar, minn naħa, l-installazzjoni u l-iżvilupp tas-sistema ta’ traduzzjoni awtomatika Systran Ingliż-Franċiż u, min-naħa l-oħra, l-iżvilupp inizjali tas-sistema ta’ traduzzjoni awtomatika Systran Franċiż-Ingliż (iktar ’il quddiem il-“kuntratt inizjali”).

5 L-ewwel paragrafu tal-Artikolu 1 tal-kuntratt inizjali, intitolat “Suġġett”, huwa fformulat kif ġej:

“Il-Kontraenti għandha twettaq, f’isem il-Kummissjoni, l-iżvilupp ulterjuri tas-sistema ta’ traduzzjoni awtomatika tagħha SYSTRAN Ingliż-Franċiż (iktar ’il quddiem is-‘Sistema Bażika’) u l-iżvilupp inizjali ta’ sistema ta’ traduzzjoni awtomatika SYSTRAN Franċiż-Ingliż.”

6 L-Artikolu 3 tal-kuntratt inizjali, intitolat “Remunerazzjoni”, jindika:

“Bħala korrispettiv għall-kompiti mwettqa taħt dan il-kuntratt, il-Kummissjoni għandha tħallas lill-Kontraenti s-somma ta’ USD 161 800 skont l-arranġamenti segwenti:

[…]

Din is-somma tinkludi kumpens għall-konċessjoni tad-dritt li tintuża s-Sistema Bażika matul il-perijodu kollu kopert mill-kuntratt. Huwa intiż li dan il-kumpens għandu jkopri l-ispejjeż kollha inkorsi mill-Kontraenti fl-eżekuzzjoni ta’ dan il-kuntratt, inklużi l-ispejjeż tal-persunal, il-ħin li fih jintuża l-kompjuter, l-ispejjeż tal-ivjaġġar u l-ispejjeż tal-provvista.”

7 L-Artikolu 4 tal-kuntratt inizjali, intitolat “Użu tas-sistema wara t-tmiem tal-kuntratt”, huwa fformulat kif ġej:

“a) Il-partijiet kontraenti qegħdin jiftiehmu li d-drittijiet għas-sistema kif teżisti fid-data tal-iskadenza tal-kuntratt (iktar ’il quddiem is-‘Sistema Modifikata’) u għad-dokumentazzjoni marbuta magħha għandhom jingħataw mill-Kontraenti lill-Kummissjoni fuq bażi limitata, jiġifieri esklużivament għall-ħtiġijiet proprji tal-Kummissjoni u għal ħtiġijiet simili tal-amministrazzjonijiet pubbliċi tal-Istati Membri tal-Komunità u dan biss għall-finijiet tat-traduzzjoni mill-Ingliż għall-Franċiż u mill-Franċiż għall-Ingliż, iżda mingħajr ebda limitazzjoni fiż-żmien. [...]

b) Jekk, wara l-iskadenza ta’ dan il-kuntratt, il-Kummissjoni tkun tixtieq tkompli tiżviluppa, internament jew permezz ta’ terzi, is-Sistema Modifikata billi tapplika kombinazzjonijiet oħra ta’ lingwi tal-Komunità, hija għandha tħallas lill-Kontraenti somma waħda li ma taqbiżx USD 100 000 għall-ewwel kombinazzjoni ta’ lingwi u USD 80 000 għal kull kombinazzjoni sussegwenti, jew USD 200 000 għal kull kombinazzjoni li tinkludi lingwa ġdida. Dawn is-somom ikopru d-dritt tal-Kummissjoni li tuża b’mod esklużiv u liberu s-Sistema Modifikata żviluppata, mingħajr limitazzjoni fiż-żmien.

Jekk, barra minn hekk, wara l-eżekuzzjoni ta’ dan il-kuntratt, il-Kummissjoni tkun tixtieq titlob lill-Kontraenti sabiex tiżviluppa ulterjorment is-Sistema Modifikata billi tapplika kombinazzjoni oħra ta’ lingwi, il-Kummissjoni għandha tħallasha somma waħda li ma taqbiżx USD 25 000 għall-ewwel kombinazzjoni u USD 20 000 għal kull kombinazzjoni ulterjuri, jew USD 50 000 għal kull kombinazzjoni li tinkludi lingwa ġdida.

c) Il-Kontraenti għandha d-dritt tuża, f’isimha u għall-finijiet proprji tagħha, is-Sistema Modifikata kif tkun ġiet żviluppata fil-kuntest ta’ dan il-kuntratt u ta’ kuntratti ta’ żvilupp ulterjuri bl-applikazzjoni ta’ kombinazzjonijiet oħra ta’ lingwi, kif speċifikat fit-tieni subparagrafu tal-paragrafu (b), bl-eċċezzjoni tal-vokabularji żviluppati speċjalment għall-Kummissjoni. L-aċċess għall-vokabularji għandu jingħata lill-Kontraenti każ b’każ, bi ħlas annwali ta’ kera li ma taqbiżx 20 % tan-nefqa; dawn il-vokabolarji għandhom jitqiegħdu għad-dispożizzjoni tal-Kontraenti bla ħlas biss għal finijiet ta’ dimostrazzjoni.”

8 Skont l-Artikolu 5(f) tal-kuntratt inizjali, il-liġi applikabbli għall-kuntratt kienet il-liġi Lussemburgiża u l-qrati li kellhom ġurisdizzjoni f’każ ta’ tilwima kienu dawk tal-Lussemburgu.

9 Sussegwentement għall-kuntratt inizjali, bejn l-1976 u l-1987, il-Kummissjoni kkonkludiet diversi kuntratti ma’ kumpanniji tal-grupp WTC sabiex, minn naħa, ittejjeb is-sistema Systran u, min-naħa l-oħra, tiżviluppa kombinazzjonijiet ġodda ta’ lingwi (b’kollox ġew żviluppati disa’ kombinazzjonijiet ta’ lingwi).

10 Barra minn hekk, il-Kummissjoni kkonkludiet ma’ diversi kumpanniji, li ma kellhomx konnessjoni mal-grupp WTC u mingħajr ma kienu parti fil-kuntratt, kuntratti li kienu jawtorizzawhom jużaw is-sistema Systran għall-benefiċċju tal-awtoritajiet tal-gvernijiet tal-Istati Membri u tal-istituzzjonijiet tal-Komunitajiet. F’wieħed minn dawn il-kuntratti, imsejjaħ “Protokoll ta’ ftehim ta’ kooperazzjoni teknika”, konkluż fit-18 ta’ Jannar 1985 ma’ kumpannija Franċiża, Gachot SA, il-Kummissjoni indikat li “is-sistema Systran, il-programmi u d-dizzjunarji, [kellhom] jibqgħu l-proprjetà tal-Kummissjoni” (Artikolu 4, intitolat “Drittijiet ta’ użu”). Taħt dan il-Protokoll ta’ ftehim, il-Kummissjoni awtorizzat lill-kumpannija Gachot tesplojta “is-sistema ta’ traduzzjoni awtomatika tagħha Systran għall-benefiċċju tal-entitajiet tas-settur pubbliku Ewropew” u, bħala korrispettiv, il-kumpannija Gachot kienet tipprovdi lill-Kummissjoni informazzjoni dwar il-kwalità tat-traduzzjonijiet prodotti, informazzjoni li permezz tagħha setgħet ittejjeb l-operazzjoni tas-sistema (Artikolu 1, intitolat “Suġġett”). Il-kooperazzjoni bejn il-Kummissjoni u l-kumpannija Gachot ma kienet tinvolvi ebda kumpens finanzarju (Artikolu 3, intitolat “Spejjeż”).

2. Kuntratt ta’ kollaborazzjoni bejn il-grupp Systran u l-Kummissjoni

11 Permezz ta’ sensiela ta’ kuntratti li saru minn Settembru 1985 ’il quddiem, il-kumpannija Gachot akkwistat il-kumpanniji tal-grupp WTC, li kienu l-proprjetarji tat-teknoloġija Systran u tal-verżjoni Systran Mainframe, u saret Systran sussegwentement għal dan l-akkwist.

12 Permezz ta’ ittra tat-2 ta’ Frar 1987, indirizzata mid-Direttur Ġenerali tad-Direttorat Ġenerali (DĠ) “Telekomunikazzjoni, industrija tal-informatika u innovazzjoni” lill-kumpannija Gachot, il-Kummissjoni talbet li jingħataw tweġibiet għal diversi mistoqsijiet, tweġibiet li ngħataw permezz ta’ ittra tal-5 ta’ Frar 1987:

“Mistoqsija 1: Is-Sur Gachot jista’ jipprova li huwa (personalment jew il-kumpannija Gachot [...]) verament il-proprjetarju jew azzjonist maġġoritarju tal-kumpanniji WTC u Systran Institut, u li huwa jaċċetta r-responsabbiltajiet kollha li dawn il-kumpanniji għandhom fir-rigward tal-Kummissjoni?”

“Tweġiba: Il-kumpannija tagħna verament akkwistat l-azzjonijiet kollha [tas-Sur] Toma f’WTC u Latsec, minn naħa, u 76 % tal-azzjonijiet ta’ Systran Institut, min-naħa l-oħra. Aħna għalhekk għandna d-dritt li nitkellmu f’isem il-Grupp kollu u li nirrappreżentawh fil-konfront tal-Kummissjoni.”

“Mistoqsija 2: X’jiġri minn dawn ir-responsabbiltajiet jekk is-Sur Gachot (jew [il-kumpannija] Gachot) ma jibqgħux il-proprjetarji (jew l-azzjonisti maġġoritarji) ta’ dawn il-kumpanniji? Is-Sur Gachot jimpenja ruħu li jara li dawn ir-responsabbiltajiet jiġi rrispettati mill-eventwali akkwirenti?”

“Tweġiba: Ma huwa ppjanat ebda trasferiment. Anzi, għall-kuntrarju, il-Grupp tagħna għandu politika ta’ żvilupp permanenti f’dan il-qasam. Barra minn hekk, il-Kummissjoni ma għandha għalfejn ikollha ebda preokkupazzjoni f’dan ir-rigward peress li l-kuntratti huma stabbiliti bejn WTC u l-Kummissjoni, jiġifieri persuni ġuridiċi, u kull bidla li jista’ jkun hemm fil-pussess tat-titoli ta’ dawn il-kumpanniji f’ebda każ ma jista’ jkollha effett fuq il-kuntratti stabbiliti.”

“Mistoqsija 3: Jista’ s-Sur Gachot jikkonferma li l-Kummissjoni, b’riżultat tal-konklużjoni ta’ diversi kuntratti ma’ WTC u Systran Institut, għandha drittijiet ta’ esplojtazzjoni mhux esklużivi għas-settur pubbliku Ewropew fir-rigward ta’ [disa’] verżjonijiet lingwistiċi ta’ Systran?”

“Tweġiba: Mill-kuntratti stabbiliti bejn WTC u l-Kummissjoni jidher ċar [...] li l-Kummissjoni għandha drittijiet ta’ użu mhux esklużivi għall-ħtiġijiet tagħha stess kif ukoll għall-ħtiġijiet tal-aġenziji tal-gvernijiet tal-Istati Membri tal-Komunità, u dan fir-rigward tal-verżjonijiet lingwistiċi ta’ Systran II fil-[kombinazzjonijiet] ta’ lingwi akkwistati minnha [...]”

“Mistoqsija 8: Is-sur Gachot għadu jaqbel li entitajiet intergovernattivi li t-territorju tagħhom jestendi lil hinn mill-Komunità jiġu awtorizzati jużaw [is-softwer] Systran, bil-ħlas ta’ royalties bħala korrispettiv?”

“Tweġiba: Il-kumpannija Gachot għandha naturalment l-intenzjoni li tqiegħed is-sistema Systran għad-dispożizzjoni ta’ entitajiet internazzjonali li t-territorju tagħhom jestendi lil hinn minn dak tal-Komunità u dan skont numru ta’ ftehim li se jiġu konklużi bejn il-kumpannija Gachot u tali entitajiet [...]”

“Mistoqsija 14: Il-kumpannija WTC hija lesta li tagħti lill-Kummissjoni d-drittijiet ta’ esplojtazzjoni, taħt l-istess kundizzjonijiet bħalma kienu stabbiliti preċedentement, fir-rigward ta’ sistema Systran Spanjol-Ingliż? Il-prezz li għandu jitħallas se jkun tal-istess ammont bħal dak offert għas-sistema Ġermaniż-Ingliż?”

“Tweġiba: Il-kumpannija WTC taqbel kompletament li tagħti lill-Kummissjoni liċenzja ta’ esplojtazzjoni mhux esklużiva għall-Ispanjol-Ingliż, u eventwalment anki għat-Taljan-Ingliż u l-Portugiż-Ingliż. Il-prezz u l-kundizzjonijiet se jiddependu essenzjalment mill-istat tal-iżvilupp ta’ dawn is-sistemi fil-mument meta takkwisthom il-Kummissjoni.”

“Mistoqsija 15: Il-kumpannija WTC se tkun lesta li tiżviluppa sistemi ġodda li jinkludu d-Daniż u l-Grieg bħala l-lingwi li fihom issir it-traduzzjoni u li tagħtihom lill-Kummissjoni bi drittijiet ta’ esplojtazzjoni (mhux esklużivi) għas-settur pubbliku u dak privat?”

“Tweġiba: WTC taqbel kompletament li tiżviluppa kull sistema li tinkludi kombinazzjonijiet ta’ lingwi Ewropej kif ukoll sistemi oħra li l-Kummissjoni jista’ jkollha bżonn.”

“Mistoqsija 16: Is-Sur Gachot huwa interessat f’konverżjoni tas-sistema Systran fil-lingwa C taħt Unix, konverżjoni li tkabbar il-portabbiltà tas-sistema fuq il-livell tal-informatika? Huwa lest li jiffinanzja l-investiment meħtieġ kollu jew parti minnu (li probabbilment ikun ta’ madwar miljun ECU)?”

“Tweġiba: Il-konverżjoni tas-sistema Systran fil-lingwa C taħt Unix hija proġett li aħna kkunsidrajna. Madankollu, inizjalment dehrilna li kien ħafna iktar importanti li nikkonċentraw l-isforzi tagħha fuq it-titjib tal-kwalità tat-traduzzjoni kif ukoll fuq l-unifikazzjoni tad-diversi verżjonijiet [tas-sistema] Systran. Il-konverżjoni [tas-sistema] Systran taħt Unix, għalkemm hija interessanti ħafna, tibqa’ marbuta mal-konkretizzazzjoni ta’ mezzi ta’ finanzjament [...]”

13 Permezz ta’ faks tal-5 ta’ Marzu 1987, indirizzata minn uffiċjal tad-DĠ “Telekomunikazzjoni, industrija tal-informatika u innovazzjoni” lill-kumpannija Gachot, il-Kummissjoni ddeskriviet b’dan il-mod il-kontenut tal-“ftehim Systran” li kien qiegħed jiġi nnegozjat:

“Drittijiet, għanijiet u obbligi

Fil-kuntest tal-Ftehim, id-drittijiet kweżiti miż-żewġ partijiet huma perfettament bilanċjati.

Il-grupp Systran huwa l-proprjetarju tal-programmi bażiċi u d-drittijiet ta’ użu tal-Kummissjoni dwar id-disa’ [kombinazzjonijiet] ta’ lingwi tagħha jkopru biss l-istituzzjonijiet Komunitarji u l-entitajiet uffiċjali tal-Istati Membri.

Bil-kontra, il-Kummissjoni hija l-proprjetarja tal-lessiċi li hija ilha taġġorna sa mill-1975.

Kull waħda mill-partijiet investiet madwar ECU 8 miljuni sabiex takkwista d-drittijiet tagħha u għalhekk tixtieq tikseb ritorn fuq l-investimenti tagħha.

Il-Kummissjoni għandha l-obbligu morali li tislet benefiċċju għall-ekonomija Komunitarja mill-investiment imħallas mill-persuni taxxabbli tagħha, filwaqt li l-grupp Systran jixtieq jibda malajr kemm jista’ jkun il-kummerċjalizzazzjoni tas-sistema fl-Ewropa.

Dawn iż-żewġ għanijiet huma perfettament konverġenti u konċiljabbli fil-kuntest tal-Ftehim propost.

Barra minn hekk, il-Kummissjoni u l-grupp Systran għandhom l-interess li jagħmlu [is-softwer] Systran strument effikaċi permezz ta’ armonizzazzjoni tal-programmi u tal-lessiċi [...]”

14 Fl-4 ta’ Awwissu 1987, il-grupp Systran u l-Kummissjoni ffirmaw kuntratt dwar l-organizzazzjoni konġunta tal-iżvilupp u tat-titjib tas-sistema ta’ traduzzjoni Systran għal-lingwi uffiċjali, attwali u futuri, tal-Komunità, kif ukoll dwar l-implementazzjoni tagħha (iktar ’il quddiem il-“kuntratt ta’ kollaborazzjoni”).

15 Il-kuntratt ta’ kollaborazzjoni kien jindika, fil-kuntest ta’ “[p]reżentazzjoni preliminari”, dan li ġej:

“1. Is-sistema Systran, iddisinjata mill-kumpannija WTC, hija sistema ta’ traduzzjoni awtomatika, li tinkludi programm bażiku, programmi lingwistiċi u periferiċi u diversi dizzjunarji bilingwi.

2. Fit-22 ta’ Settembru 1975, il-Kummissjoni kkonkludiet mal-kumpannija WTC kuntratt dwar l-użu tas-sistema Systran mill-Kummissjoni u dwar l-iżvilupp inizjali ta’ din is-sistema minn WTC.

Il-Kummissjoni u l-kumpannija WTC ikkonkludew sussegwentement kuntratti oħra dwar, minn naħa, it-titjib tas-sistema eżistenti u, min-naħa l-oħra, l-iżvilupp ta’ sistemi għal [kombinazzjonijiet ġodda] ta’ lingwi.

Dawn il-kuntratti, konklużi bejn l-1976 u l-1985, kellhom bħala suġġett l-iżvilupp, it-titjib tal-programmi ta’ traduzzjoni u tad-dizzjunarji bażiċi għal-lingwi kkonċernati.

3. Il-manutenzjoni u l-iżvilupp ulterjuri tas-sistemi kienu żgurati permezz ta’ sensiela oħra ta’ kuntratti bejn il-Kummissjoni u kumpanniji ta’ servizz. Dawn il-kuntratti kienu jikkonċernaw il-ħtiġijiet u l-għanijiet partikolari tal-Kummissjoni.

4. Mill-1985 ’il quddiem, il-Kummissjoni kkonkludiet ma’ diversi kumpanniji kuntratti li kienu jawtorizzawhom jużaw is-sistema Systran għall-benefiċċju tal-awtoritajiet tal-gvernijiet u tal-istituzzjonijiet tal-Komunitajiet Ewropej, bl-għoti ta’ informazzjoni li permezz tagħha l-Kummissjoni setgħet ittejjeb l-operazzjoni tas-sistema bħala korrispettiv.

5. Il-partijiet għalhekk jikkonstataw li l-Kummissjoni għandha liċenzja sabiex tuża s-sistema bażika u t-titjib [...] magħmul minn WTC, limitata għall-użu fit-territorju tal-Komunitajiet Ewropej fis-setturi speċifikati fil-[paragrafu] 4 iktar ’il fuq.

6. It-titjib u l-iżviluppi magħmula fis-sistema Systran mill-Kummissjoni u mill-kontraenti tagħha [imsemmi fil-paragrafu 3 iktar ’il fuq], b’mod partikolari d-dizzjunarji, huma l-proprjetà esklużiva tal-Kummissjoni.

7. Il-partijiet iqisu li l-interess tagħhom u dak tal-utenti ta’ Systran huwa li din is-sistema tittejjeb b’mod permanenti. Huma ddeċidew li jikkonkludu dan il-kuntratt ta’ kollaborazzjoni sabiex junifikaw l-isforzi tagħhom u sabiex b’hekk ikomplu jtejbuha.

F’dan l-ispirtu, il-partijiet jirrikonoxxu reċiprokament dritt ta’ użu tas-sistema Systran, sistema li tista’ tiżviluppa permezz tal-aġġornament tal-perfezzjonamenti li se jitwettqu bl-użu tas-sistema kemm fis-settur privat u kemm fis-settur pubbliku.”

16 L-Artikolu 4 tal-kuntratt ta’ kollaborazzjoni, dwar id-“[d]rittijiet ta’ proprjetà”, jipprovdi:

“Id-diversi verżjonijiet lingwistiċi ta’ Systran u l-komponenti tagħhom għandhom jibqgħu l-proprjetà tal-imsieħba li lilhom kienu jappartjenu fid-data tal-iffirmar.

Il-kumpanniji tal-grupp Systran jimpenjaw ruħhom li ma jittrasferux id-drittijiet ta’ proprjetà tagħhom jekk mhux wara li jkunu informaw minn qabel lil u wara li jkunu kisbu l-kunsens tas-servizzi tal-Kummissjoni. L-akkwirenti jkollu jaċċetta li jidħol fid-drittijiet u l-obbligi li jirriżultaw għal dawn il-kumpanniji minn dan il-kuntratt ta’ kollaborazzjoni.”

17 L-introduzzjoni tal-Anness I tal-kuntratt ta’ kollaborazzjoni tipprovdi:

“Filwaqt li l-Kummissjoni minn dejjem kienet il-proprjetarja tal-lessiċi u ta’ komponenti oħra li hija żviluppat għad-diversi verżjonijiet ta’ Systran, id-drittijiet ta’ proprjetà fuq is-softwer bażiku kienu diviżi bejn diversi kumpanniji u l-Kummissjoni kienet ikkonkludiet kuntratti u ftehim dwar l-użu tas-sistema u tad-diversi titjib u żviluppi tagħha, b’mod partikolari ma’ [WTC] u Systran Institut.

Peress li l-kumpannija Gachot [...] ilha sa mill-bidu tal-1986 l-azzjonista prinċipali ta’ dawn il-kumpanniji, dan il-kuntratt globali fir-rigward tal-iżvilupp u l-użu ta’ Systran ġie konkluż bejn il-partijiet ikkonċernati kollha [...]”

18 L-Artikolu 4a tal-kuntratt ta’ kollaborazzjoni, dwar it-“[t]itjib u ħlasijiet”, jipprovdi:

“Kull żvilupp u kull titjib tas-sistema, li jirriżultaw mill-esplojtazzjoni tagħha mill-grupp Systran, għandhom jiġu immedjatament ikkomunikati lil u mqiegħda għad-dispożizzjoni tal-Kummissjoni.

Kull żvilupp u kull titjib tas-sistema, li jirriżultaw mill-esplojtazzjoni tagħha mill-Kummissjoni, għandhom jiġu immedjatament ikkomunikati lil u mqiegħda għad-dispożizzjoni tal-grupp Systran.

Kull modifika tas-sistema li ma toriġinax mill-esplojtazzjoni tagħha fil-veru sens tal-kelma għandha tkun is-suġġett ta’ negozjati bejn il-partijiet.

Matul perijodu inizjali ta’ sentejn, kull parti għandha tkun tista’ tuża l-iżviluppi u t-titjib magħmula mill-parti l-oħra, mingħajr ma jkollha għalfejn tħallas xi tip ta’ ħlas minħabba dan l-użu.

Fi tmiem dan il-perijodu, u fid-dawl tal-esperjenza miksuba, il-Kummissjoni u l-grupp Systran għandhom jiddefinixxu l-modalitajiet kuntrattwali tal-kollaborazzjoni futura tagħhom.”

19 L-Aritkolu 5 tal-kuntratt ta’ kollaborazzjoni, dwar id-“[d]rittijiet ta’ użu”, jipprovdi:

“a) Il-Kummissjoni għandu jkollha d-dritt tuża fis-settur pubbliku fit-territorju tal-Komunità s-sistema konġunta fil-verżjoni l-iktar żviluppata tagħha u għandu jkollha dritt tagħti liċenzji ta’ użu ta’ din is-sistema lill-entitajiet pubbliċi nazzjonali u internazzjonali stabbiliti fit-territorju tal-Komunità kif iddefinit fil-[paragrafu] 4 tal-preżentazzjoni preliminari.

b) […]

c) Il-kumpanniji tal-grupp Systran jimpenjaw ruħhom li jippermettu lil kull entità privata kwalunkwe tuża s-sistema taħt kundizzjonijiet konformi mal-użanzi kummerċjali.”

20 Skont l-Artikoli 11 u 12 tal-kuntratt ta’ kollaborazzjoni, il-liġi applikabbli għall-kuntratt kienet il-liġi Belġjana u kull tilwima bejn il-partijiet dwar l-interpretazzjoni, l-eżekuzzjoni jew in-nuqqas ta’ eżekuzzjoni tal-kuntratt kienet suġġetta għal arbitraġġ.

21 Bejn l-1988 u l-1989, il-Kummissjoni kkonkludiet erba’ kuntratti mal-kumpannija Gachot sabiex tikseb liċenzja għall-użu tas-softwer Systran għall-kombinazzjonijiet ta’ lingwi Ġermaniż-Ingliż, Ġermaniż-Franċiż, Ingliż-Grieg, Spanjol-Ingliż u Spanjol-Franċiż.

22 Permezz ta’ ittra rreġistrata tal-11 ta’ Diċembru 1991, il-Kummissjoni tterminat il-kuntratt ta’ kollaborazzjoni inkonformità mal-Artikolu 8 tiegħu, filwaqt li tat avviż minn qabel ta’ sitt xhur. Skont din id-dispożizzjoni, kien previst li, mal-iskadenza ta’ perijodu ta’ tliet snin, kull waħda mill-partijiet kellha tibqa’ bis-sistema Systran fl-istat li din kienet ġiet żviluppata minn kull waħda mill-partijiet. Skont il-Kummissjoni, dan ix-xoljiment kien ġustifikat mill-fatt li Systran ma osservatx l-obbligi kuntrattwali tagħha u kellha l-intenzjoni titlob ħlas għall-iżviluppi fir-rigward ta’ żewġ kombinazzjonijiet ta’ lingwi (Franċiż-Taljan u Franċiż-Spanjol) li kienu twettqu mill-Kummissjoni u mqiegħda għad-dispożizzjoni ta’ Systran taħt il-kuntratt ta’ kollaborazzjoni. Fid-data meta ntemm il-kuntratt ta’ kollaborazzjoni, il-verżjoni EC-Systran Mainframe kienet tinkludi sittax-il verżjoni lingwistiċi.

23 Sussegwentement, il-grupp Systran ħoloq u kkummerċjalizza verżjoni ġdida tas-softwer Systran li kienet tista’ topera taħt is-sistemi operattivi Unix u Windows (Systran Unix), filwaqt li l-Kummissjoni żviluppat il-verżjoni EC-Systran Mainframe, verżjoni li kienet tkopri s-sittax il-kombinazzjoni ta’ lingwi msemmija iktar ’il fuq flimkien mal-kombinazzjoni ta’ lingwi Grieg-Franċiż żviluppata bl-għajnuna ta’ kontraenti estern, li kienet topera fuq is-sistema operattiva Mainframe u li hija inkompatibbli mas-sistemi operattivi Unix u Windows.

B – It-tieni perijodu: minn Systran Unix għal EC-Systran Unix

24 Sabiex il-verżjoni EC-Systran Mainframe tkun tista’ tiffunzjona fuq is-sistemi operattivi Unix u Windows, ġew konklużi erba’ kuntratti bejn Systran Luxembourg u l-Kummissjoni (iktar ’il quddiem il-“kuntratti ta’ migrazzjoni”).

25 Fid-19 ta’ Diċembru 1997, qabel ma ġie ffirmat l-ewwel kuntratt ta’ migrazzjoni, il-Kummissjoni talbet permezz ta’ ittra lil Systran sabiex tagħtiha l-kunsens tagħha dwar diversi punti, fosthom iż-żewġ punti li ġejjin:

“1. Użu tal-isem Systran

Matul preżentazzjonijiet kif ukoll fid-dokumentazzjoni jew fil-korrispondenza, nagħmlu ta’ spiss referenza għas-‘sistema ta’ traduzzjoni awtomatika tal-Kummissjoni’. Peress li din is-sistema hija bbażata fuq is-sistema Systran, ikun iktar loġiku li jintuża l-isem Systran jew [...] Verżjoni CE ta’ Systran f’dawn l-okkażjonijiet.

2. Prinċipju ta’ użu reċiproku tas-sistemi [tal-kumpannija] Systran [...] u tal-Kummissjoni

Il-Kummissjoni għandha tkun tista’ tuża l-prodotti tal-kumpannija Systran [...] fuq is-server tagħha. Din tal-aħħar għandha tkun tista’, min-naħa tagħha, tuża s-sistema tal-Kummissjoni.

Il-kumpannija Systran [...] u s-sussidjarji tagħha jintrabtu minn issa li ma jressqu ebda pretensjoni finanzjarja fuq il-bażi tal-kuntratti konklużi fil-passat bejn il-‘grupp Systran’ u l-Kummissjoni.”

26 Fit-22 ta’ Diċembru 1997, il-ġurnata li fiha ġie ffirmat l-ewwel kuntratt ta’ migrazzjoni, Systran wieġbet għal din it-talba tal-Kummissjoni billi indikat:

“1. Użu tal-isem Systran

Qegħdin nagħtukom il-kunsens tagħna sabiex il-Kummissjoni tkun tista’ tuża t-trade mark SYSTRAN. Dan l-użu għandu jkun sistematiku għal kull sistema ta’ traduzzjoni awtomatika li tirriżulta mis-sistema Systran oriġinali. Għaldaqstant, qegħdin nagħtukom dritt tużaw it-trade mark SYSTRAN għall-finijiet biss tad-distribuzzjoni jew tat-tqegħid għad-dispożizzjoni tas-sistema ta’ traduzzjoni awtomatika Systran.

2. Prinċipju ta’ użu reċiproku tas-sistemi [tal-kumpannija] Systran [...] u tal-Kummissjoni

Qegħdin nikkonfermaw il-kunsens tagħna sabiex il-Kummissjoni tkun tista’ tuża l-prodotti Systran fuq is-sistemi operattivi Unix u/jew Windows għall-bżonnijiet interni tagħha.

Il-kumpannija Systran timpenja ruħha li ma tressaq ebda pretensjoni finanzjarja fuq il-bażi tal-eżekuzzjoni tal-kuntratti konklużi fil-passat bejn il-grupp Systran u l-Kummissjoni.”

27 L-Artikolu 2 tal-ewwel kuntratt ta’ migrazzjoni, konkluż bejn Systran Luxembourg u l-Kummissjoni, jagħti d-definizzjoni segwenti tas-“[s]istema ta’ traduzzjoni awtomatika tal-Kummissjoni”:

“Is-sistema ta’ traduzzjoni awtomatika tal-Kummissjoni, imsejħa ‘Systran EC version’ [il-verżjoni EC ta’ Systran], tfisser verżjoni partikolari tas-sistema ta’ traduzzjoni awtomatika Systran inizjalment żviluppata mill-‘World Translation Center’, La Jolla, USA, u li l-Kummissjoni Ewropea sussegwentement żviluppat għall-finijiet interni tagħha mill-1976 ’il quddiem. Is-sistema ta’ traduzzjoni awtomatika tal-Kummissjoni hija differenti mis-‘Systran Original Version’ [il-verżjoni oriġinali tas-sistema Systran], jiġifieri s-sistema ta’ traduzzjoni awtomatika żviluppata u kkummerċjalizzata minn Systran SA France u s-sussidjarji tagħha.”

(The Commission’s machine translation system, or ‘Systran EC version’, designates a specific version of the Systran machine translation system originally developed by the World Translation Center, La Jolla, USA, which since 1976 has been further developed by the European Commission for internal purposes. The Commission’s machine translation system is distinct from the ‘Systran Original Version’, which refers to the machine translation system developed and commercialised by Systran S.A. of France and its subsidiaries.)

28 L-Artikolu 13 tal-ewwel kuntratt ta’ migrazzjoni, intitolat “Privattivi, ċertifikati ta’ utilità (mudelli ta’ utilità), trade marks, disinni u mudelli industrijali, drittijiet ta’ proprjetà industrijali u intellettwali”, jipprovdi:

“1. Il-Kummissjoni għandha tkun informata immedjatament dwar kull riżultat jew dwar kull privattiva miksuba mill-Kontraenti [jiġifieri Systran Luxembourg] fl-eżekuzzjoni ta’ dan il-kuntratt; dan ir-riżultat jew din il-privattiva jappartjenu lill-Komunitajiet Ewropej, li jistgħu jużawhom kif jidhrilhom, ħlief fil-każijiet fejn diġà jeżistu drittijiet ta’ proprjetà industrijali jew intellettwali.

2. Is-sistema ta’ traduzzjoni awtomatika tal-Kummisjsoni, inklużi l-komponenti tagħha, anki jekk modifikati matul l-eżekuzzjoni tal-kuntratt, tibqa’ l-proprjetà tal-Kummissjoni, ħlief fil-każijiet fejn diġà jeżistu drittijiet ta’ proprjetà industrijali jew intellettwali.

[…]

5. Fil-każ ta’ proċedura mibdija minn terzi, b’mod partikolari jekk tkun tinvolvi pretensjoni ta’ dritt, anki wara l-eżekuzzjoni tal-kuntratt, il-parti involuta għandha tinforma malli jkun possibbli lill-parti l-oħra dwar dan; iż-żewġ partijiet għandhom jaġixxu flimkien u għandhom jikkomunikaw lil xulxin l-informazzjoni u l-provi kollha li huma jkollhom fil-pussess tagħhom jew li huma jiksbu.”

(1. Any results or patent obtained by the Contractor [à savoir Systran Luxembourg] in performance of this contract shall be immediately reported to the Commission and shall be the property of the European Communities, which may use them as they see fit, except where industrial or intellectual property rights already exist.

2. The Commission’s machine translation system, together with all its components shall, whether modified or not in the course of the contract, remain the property of the Commission, except where industrial or intellectual property rights already exist.

[…]

5. At the first sign of proceedings by a third party, in particular of a claim, even after completion of the contract, the party involved shall notify the other party as soon as possible and the two parties shall then act in unison and provide each other with all the information and evidence that they possess or obtain.)

29 Skont l-Artikoli 15 u 16 tal-ewwel kuntratt ta’ migrazzjoni, il-liġi applikabbli għall-kuntratt kienet il-liġi Lussemburgiża u kull tilwima bejn il-Komunità u Systran Luxembourg dwar dan il-kuntratt kienet taqa’ fil-ġurisdizzjoni tal-qrati Lussemburgiżi.

30 Barra minn hekk, l-ewwel klawżola tar-raba’ kuntratt ta’ migrazzjoni kienet tistabbilixxi l-15 ta’ Marzu 2002 bħala d-data meta jintemm il-kuntratt u kienet tispeċifika li, f’dik id-data, “il-Kontraenti [kienet] timpenja ruħha li sal-15 ta’ Marzu 2002 tlesti l-kompiti kollha li huma s-suġġett tal-kuntratt, b’mod partikolari: il-prova aġġornata tad-drittijiet kollha (trade marks, privattivi, drittijiet ta’ proprjetà intellettwali u industrijali, dritt tal-awtur, eċċ) li fuqhom għandu pretensjoni l-grupp Systran u li huma marbuta mas-sistema ta’ traduzzjoni awtomatika Systran”. Skont il-Kummissjoni, Systran Luxembourg ma tathiex din l-informazzjoni.

C – It-tielet perijodu: li jibda bis-sejħa għal offerti tal-4 ta’ Ottubru 2003

31 Fl-4 ta’ Ottubru 2003, il-Kummissjoni nediet sejħa għal offerti għall-manutenzjoni u t-tisħiħ lingwistiku tas-sistema ta’ traduzzjoni awtomatika tal-Kummissjoni. Sussegwentement għal din is-sejħa għal offerti, żewġ lottijiet mill-għaxra li kien fih il-kuntratt ingħataw lill-kumpannija Gosselies. Dawn huma l-lottijiet li jużaw l-Ingliż jew il-Franċiż bħala l-lingwa sors.

32 Permezz ta’ ittra tal-31 ta’ Diċembru 2003, Systran indikat lill-Kummissjoni:

“Qegħdin nirreferu għas-sejħa għal offerti maħruġa fl-4 ta’ Ottubru 2003 [...] Minn qari ta’ dan id-dokument jidhrilna li x-xogħlijiet li intom għandkom l-intenzjoni twettqu jistgħu jippreġudikaw id-drittijiet ta’ proprjetà intellettwali tal-kumpannija tagħna. Peress li nixtiequ nżommu l-klima ta’ kooperazzjoni kostruttiva bejn il-kumpannija tagħna u l-Kummissjoni, xtaqna nirċievu l-ħsibijiet tagħkom dwar dan il-punt. Għar-raġunijiet esposti iktar ’il fuq, tifhmu li ma nistgħux nirrispondu għal din is-sejħa għal offerti.”

33 Fit-tweġiba tagħha, bid-data tas-17 ta’ Novembru 2003, il-Kummissjoni indikat:

“Qiegħed nirreferi għall-ittra tagħkom tal-31 ta’ Ottubru li għadda. Ma jidhrilniex li x-xogħlijiet li aħna għandna l-intenzjoni nwettqu huma ta’ natura li jippreġudikaw drittijiet ta’ proprjetà intellettwali. Jiena wkoll nixtieq inżomm relazzjonijiet professjonali tajba, dejjem b’osservanza tal-proċeduri tal-Kummissjoni.”

34 Sussegwentement għal dan l-iskambju ta’ ittri, intbagħtu iktar ittri bejn Systran u l-Kummissjoni u ġew organizzati laqgħat mill-Kummissjoni sabiex tipprovdi preċiżazzjonijiet dwar it-talbiet ta’ din il-kumpannija.

35 Fil-kuntest ta’ dawn il-kuntatti, ir-rikorrenti invokaw il-punti segwenti:

– il-grupp Systran għandu softwer ta’ traduzzjoni awtomatika msejjaħ “Systran” (jew is-“sistema Systran”) u jiżviluppa d-diversi verżjonijiet ta’ dan is-softwer;

– wara sensiela ta’ kuntratti konklużi bejn il-grupp Systran u l-Kummissjoni, Systran aġġustat is-softwer tagħha sabiex toħloq verżjoni msejħa “EC-Systran”;

– bejn l-1999 u l-2002, il-grupp Systran ħa ħsieb il-migrazzjoni tal-verżjoni EC-Systran sabiex din tkun tista’ topera taħt Unix; sabiex għamel dan, il-grupp Systran uża d-drittijiet preeżistenti ta’ Systran fuq is-softwer oriġinali u fuq il-kernel tas-sistema Systran taħt Unix, li ġie kompletament miktub mill-ġdid mill-grupp Systran fl-1993 għall-ħtiġijiet proprji tiegħu.

36 Bħala tweġiba, il-Kummissjoni indikat li dawn il-punti, kif ukoll id-dokumentazzjoni teknika ppreżentata mill-espert tal-informatika tar-rikorrenti fis-6 ta’ Jannar 2005, ma kinux jikkostitwixxu l-“prova tad-drittijiet ta’ proprjetà intellettwali” invokati mill-grupp Systran fuq is-softwer Systran. Fin-nuqqas ta’ “dokumenti probatorji” f’dan ir-rigward, il-Kummissjoni kkunsidrat li l-grupp Systran ma kellux dritt jopponi għax-xogħlijiet imwettqa mill-kumpannija li rebħet is-sejħa għal offerti kontenzjuża.

37 Fil-qosor, il-grupp Systran ma setax jinvoka d-drittijiet li huwa allegatament għandu fuq is-softwer Systran, softwer li huwa jikkummerċjalizza l-verżjoni Systran Unix tiegħu, sabiex jipprojbixxi dik li fil-fehma tiegħu hija l-kontravvenzjoni ta’ dan is-softwer mill-Kummissjoni.

Il-proċedura u t-talbiet tal-partijiet

38 Permezz ta’ att ippreżentat fir-Reġistru tal-Qorti Ġenerali fil-25 ta’ Frar 2007, ir-rikorrenti ppreżentaw dan ir-rikors.

39 Fil-kuntest tal-miżuri ta’ organizzazzjoni tal-proċedura, il-partijiet ġew mistiedna, fl-1 ta’ Diċembru 2008, sabiex iwieġbu għal sensiela ta’ mistoqsijiet dwar il-bażi kuntrattwali jew mhux kuntrattwali tar-rikors (iktar ’il quddiem l-“ewwel sensiela ta’ mistoqsijiet”).

40 Il-partijiet wieġbu għall-ewwel sensiela ta’ mistoqsijiet fit-30 ta’ Jannar u fit-2 ta’ Frar 2009.

41 Wara r-rapport tal-Imħallef Relatur, il-Qorti Ġenerali (It-Tielet Awla) iddeċidiet li tiftaħ il-proċedura orali u, fil-kuntest tal-miżuri ta’ organizzazzjoni tal-proċedura, stiednet lill-partijiet sabiex iwieġbu għal sensiela ġdida ta’ mistoqsijiet dwar il-verżjoni Systran Unix, dwar id-drittijiet tal-utent, dwar in-natura tal-intervenzjonijiet mitluba taħt il-kuntratt kontenzjuż u dwar l-attivitajiet tal-kumpannija Gosselies fir-rigward tad-disinn u tal-kummerċjalizzazzjoni ta’ programmi ta’ traduzzjoni (iktar ’il quddiem it-“tieni sensiela ta’ mistoqsijiet”).

42 Il-partijiet wieġbu għat-tieni sensiela ta’ mistoqsijiet fl-14 ta’ Ottubru 2009.

43 It-trattazzjoni tal-partijiet u t-tweġibiet tagħhom għall-mistoqsijiet tal-Qorti Ġenerali nstemgħu fis-seduta tal-27 ta’ Ottubru 2009.

44 Matul din is-seduta, il-partijiet ġew mistiedna mill-Qorti Ġenerali sabiex jassistu għal laqgħa informali ta’ konċiljazzjoni. Fi tmiem din il-laqgħa, il-partijiet indikaw li huma kellhom jikkomunikaw lill-Qorti Ġenerali l-kontenut ta’ ftehim dwar it-tilwima ta’ bejniethom jekk dan il-ftehim jintlaħaq qabel id-data tal-għoti ta’ din is-sentenza. Ma saret ebda komunikazzjoni f’dan is-sens lill-Qorti Ġenerali.

45 Fil-proċess verbal tas-seduta ġew imfakkra l-elementi prinċipali li jirriżulta mis-seduta fir-rigward tan-natura kuntrattwali jew mhux kuntrattwali tar-rikors, l-aġir illegali invokat fil-konfront tal-Kummissjoni u l-valutazzjoni tad-dannu invokat mir-rikorrenti. Dan il-proċess verbal kif ukoll il-proċess verbal tal-laqgħa informali ġew innotifikati lill-partijiet.

46 Permezz ta’ digriet tas-26 ta’ Marzu 2010, il-Qorti Ġenerali (It-Tielet Awla) ordnat il-ftuħ mill-ġdid tal-proċedura orali sabiex tistieden lill-partijiet iwieġbu, fil-kuntest tal-miżuri ta’ organizzazzjoni tal-proċedura, għal sensiela ta’ mistoqsijiet dwar l-elementi li kellha tieħu inkunsiderazzjoni fil-valutazzjoni tad-dannu (iktar ’il quddiem it-“tielet sensiela ta’ mistoqsijiet”).

47 Il-partijiet wieġbu għat-tielet sensiela ta’ mistoqsijiet fl-4 u l-5 ta’ Mejju 2010.

48 Fid-dawl ta’ dawn it-tweġibiet u fil-kuntest tal-miżuri ta’ organizzazzjoni tal-proċedura, ir-rikorrenti u l-Kummissjoni ntalbu jippreżentaw l-osservazzjonijiet tagħhom dwar it-tweġibiet tal-parti l-oħra għat-tielet sensiela ta’ mistoqsijiet. Il-Qorti Ġenerali xtaqet ukoll tikseb numru ta’ preċiżazzjonijiet dwar ċerti punti invokati mill-partijiet fit-tweġibiet tagħhom (iktar ’il quddiem ir-“raba’ sensiela ta’ mistoqsijiet”).

49 Il-partijiet ippreżentaw l-osservazzjonijiet tagħhom u wieġbu għar-raba’ sensiela ta’ mistoqsijiet fil-11 ta’ Ġunju 2010. Il-proċedura orali ġiet sussegwentement magħluqa.

50 Ir-rikorrenti jitolbu li l-Qorti Ġenerali jogħġobha:

– tordna l-waqfien immedjat tal-atti ta’ kontravvenzjoni u ta’ żvelar imwettqa mill-Kummissjoni;

– tordna l-konfiska tal-mezzi kollha fil-pussess tal-Kummissjoni u tal-kumpannija Gosselies li fuqhom huma riprodotti l-iżviluppi tal-informatika mwettqa minn din tal-aħħar fuq il-bażi tal-verżjonijiet EC-Systran Unix u Systran Unix bi ksur tad-drittijiet tagħhom, kif ukoll ir-ritorn tagħhom lil Systran jew, minn tal-inqas, l-eliminazzjoni tagħhom taħt superviżjoni;

– tikkundanna lill-Kummissjoni għall-ħlas tas-somma ta’ mill-inqas EUR 1 170 328 lil Systran Luxembourg u EUR 48 804 000, bla ħsara għal eventwali preċiżazzjoni, lil Systran;

– tordna l-pubblikazzjoni tad-deċiżjoni eventwalment mogħtija mill-Qorti Ġenerali, bi spejjeż tal-Kummissjoni, f’ġurnali speċjalizzati, f’riviżti speċjalizzati u fuq siti tal-internet speċjalizzati magħżula minn Systran;

– f’kull każ, tikkundanna lill-Kummissjoni għall-ispejjeż.

51 Il-Kummissjoni titlob li l-Qorti Ġenerali jogħġobha:

– tiddikjara r-rikors inammissibbli;

– sussidjarjament, tiċħad ir-rikors bħal infondat;

– tikkundanna lir-rikorrenti għall-ispejjeż.

Id-dritt

I – Fuq l-ammissibbiltà

A – Fuq it-talba intiża li l-Qorti Ġenerali tikkundanna lill-Kummissjoni għall-kumpens tad-dannu allegat

52 Il-Kummissjoni tqajjem tliet eċċezzjonijiet ta’ inammissibbiltà fir-rigward tat-tielet talba, li hija intiża sabiex tikseb il-kundanna tal-Kummissjoni għall-kumpens tad-dannu allegat mir-rikorrenti. L-ewwel nett, din it-talba għad-danni hija inammissibbli minħabba li għandha bażi kuntrattwali, u dan sa fejn il-Qorti Ġenerali ma tistax tevalwa l-allegazzjonijiet ta’ kontravvenzjoni u ta’ żvelar ta’ ‘know-how’ ħlief billi tibbaża ruħha fuq id-diversi kuntratti konklużi bejn il-grupp Systran u l-Kummissjoni, liema kuntratti ma jinkludux klawżola ta’ arbitraġġ li ssejjaħ lill-Qorti Ġenerali. It-tieni nett, it-talba għad-danni hija inammissibbli wkoll minħabba nuqqas ta’ ċarezza fir-rikors, u dan sa fejn ir-rikors ma jipprovdix preċiżazzjonijiet fir-rigward tad-dispożizzjonijiet legali li allegalment kisret il-Kummissjoni u jagħti ftit preċiżazzjonijiet dwar l-atti ta’ kontravvenzjoni u ta’ żvelar ta’ ‘know-how’ allegati mir-rikorrenti. It-tielet nett, il-Qorti Ġenerali ma għandhiex ġurisdizzjoni sabiex tiddeċiedi fil-qasam ta’ kontravvenzjoni fil-kuntest ta’ rikors għad-danni bħalma jirriżulta mid-digriet tal-5 ta’ Settembru 2007, Document Security Systems vs BĊE (T-295/05, Ġabra p. II-2835, iktar ’il quddiem id-“digriet Document Security Systems”).

1. Fuq il-bażi tar-rikors

a) L-argumenti tal-partijiet

53 Il-Kummissjoni ssostni li l-Qorti Ġenerali ma tistax tevalwa l-eżistenza tal-kontravvenzjoni u tan-natura illegali tal-iżvelar mingħajr ma tibbaża ruħha fuq id-diversi kuntratti li kienu jiddettaw ir-relazzjonijiet bejn il-grupp Systran u l-Kummissjoni bejn l-1975 u l-2002. L-eventwali responsabbiltà li l-Komunità jista’ jkollha minħabba l-esplojtazzjoni tal-verżjonijiet EC-Systran Unix u Systran Unix tas-softwer Systran hija ta’ natura kuntrattwali. Għalhekk, għandu jsir riferiment għall-ewwel paragrafu tal-Artikolu 288 KE, li jipprovdi li “[i]r-responsabbiltà kontrattwali tal-Komunità għandha tiġi rregolata bil-liġi li tapplika għall-kuntratt in kwistjoni”. Fin-nuqqas ta’ klawżola ta’ arbitraġġ fis-sens tal-Artikolu 238 KE, il-Qorti Ġenerali manifestament ma għandhiex ġurisdizzjoni.

54 Bi tweġiba għal mistoqsija tal-Qorti Ġenerali fejn il-Kummissjoni ntalbet tindika abbażi ta’ liema dispożizzjonijiet kuntrattwali hija tqis li kellha dritt timxi kif għamlet fil-kuntest tal-kuntratt kontenzjuż mingħajr ma tikseb l-awtorizzazzjoni tar-rikorrenti, il-Kummissjoni ssostni, minn naħa, li hija għandha dubji dwar il-fatt li r-rikorrenti huma d-detenturi ta’ drittijiet ta’ proprjetà intellettwali fuq il-verżjoni Systran Unix tas-softwer Systran u, min-naħa l-oħra, li hija “tikkontesta formalment li r-rikorrenti huma d-detenturi ta’ drittijiet fuq is-softwer EC-Systran Unix”. B’mod partikolari, il-Kummissjoni ssostni li hija għandha “drittijiet ta’ proprjetà esklużivi” fir-rigward tal-“kodiċi sors tal-partijiet lingwistiċi tas-softwer” bis-saħħa tad-diversi kuntratti konklużi bejn l-1975 u l-2002 u bis-saħħa tax-xogħol tas-servizzi tagħha fl-iżvilupp ta’ dawn il-partijiet. Bis-saħħa ta’ dawn il-kuntratti, il-Kummissjoni ssostni li għandha d-dritt, kemm qabel kif ukoll wara l-migrazzjoni, li tiżviluppa l-verżjoni EC-Systran Unix f’kooperazzjoni ma’ kontraenti terzi. Dwar dan il-punt il-Kummissjoni tirreferi għall-Artikolu 4 tal-Protokoll ta’ ftehim ta’ kooperazzjoni teknika, għall-paragrafu 6 tal-preżentazzjoni preliminari tal-kuntratt ta’ kollaborazzjoni u għall-Artikolu 13(1) u (2) tal-kuntratti ta’ migrazzjoni konklużi ma’ Systran Luxembourg, li jipprovdu li s-sistema ta’ traduzzjoni awtomatika tal-Kummissjoni kellha tibqa’ proprjetà tagħha.

55 Ir-rikorrenti essenzjalment isostnu li l-Qorti Ġenerali għandha ġurisdizzjoni taħt it-tieni paragrafu tal-Artikolu 288 KE. F’dan il-każ, ir-rikors ineżami huwa bbażat fuq il-fatt li l-Kummissjoni wettqet jew qiegħda twettaq modifiki mhux awtorizzati, u għalhekk mhux kuntrattwali, tas-softwer Systran Unix jew tal-verżjoni EC-Systran Unix tiegħu, u dan filwaqt li hija ma għandhiex drittijiet li jippermettulha tagħmel modifiki u tant inqas li tikkummissjoni modifiki mingħajr l-awtorizzazzjoni tar-rikorrenti.

56 Fit-tweġiba tagħhom għall-mistoqsijiet magħmula mill-Qorti Ġenerali, ir-rikorrenti jenfasizzaw li l-Kummissjoni qatt ma ġiet awtorizzata tipprovdi l-elementi kontenzjużi lil xi terzi. Fin-nuqqas ta’ stipulazzjoni kuntrattwali li tawtorizzaha tagħmel l-użu u l-iżvelar li twettqu, il-Kummissjoni, billi aġixxiet lil hinn mill-qafas stabbilit mill-kuntratti, daħħlet fis-seħħ ir-responsabbiltà mhux kuntrattwali tagħha, li taqa’ fil-ġurisdizzjoni esklużiva tal-Qorti Ġenerali.

b) Il-kunsiderazzjonijiet tal-Qorti Ġenerali

Osservazzjonijiet dwar il-ġurisdizzjoni fil-qasam kuntrattwali u mhux kuntrattwali

57 Il-ġurisdizzjoni tal-Qorti Ġenerali sabiex tisma’ azzjoni għad-danni tiddependi min-natura kuntrattwali jew mhux kuntrattwali tar-responsabbiltà invokata. Fil-qasam tar-responsabbiltà kuntrattwali, l-Artikolu 238 KE jindika li l-Qorti tal-Ġustizzja għandha ġurisdizzjoni sabiex tiddeċiedi bis-saħħa ta’ klawżola ta’ arbitraġġ inkluża f’kuntratt ta’ dritt pubbliku jew ta’ dritt privat konkluż mill-Komunità jew f’isimha. Fil-qasam tar-responsabbiltà mhux kuntrattwali, l-Artikolu 235 KE jippreċiża li l-Qorti tal-Ġustizzja għandha ġurisdizzjoni sabiex tisma’ l-kawżi dwar il-kumpens għad-danni msemmija fit-tieni paragrafu tal-Artikolu 288 KE, li jikkonċerna d-danni kkawżati mill-istituzzjonijiet jew mill-membri tal-persunal tagħhom fit-twettiq ta’ dmirijiethom.

58 B’hekk, fil-qasam tar-responsabbiltà kuntrattwali, huwa biss meta jkun hemm klawżola ta’ arbitraġġ fis-sens tal-Artikolu 238 KE li l-Qorti Ġenerali jkollha ġurisdizzjoni. Fin-nuqqas ta’ tali klawżola, il-Qorti Ġenerali fil-verità ma tistax tiddeċiedi, fuq il-bażi tal-Artikolu 235 KE, dwar azzjoni għad-danni ta’ oriġini kuntrattwali. Jekk ma jkunx hekk, il-Qorti Ġenerali tkun qiegħda testendi l-ġurisdizzjoni tagħha lil hinn mill-kawżi li fir-rigward tagħhom l-Artikolu 240 KE jirriżervalha ġurisdizzjoni, sa fejn din id-dispożizzjoni tagħti lill-qrati nazzjonali ġurisdizzjoni ta’ dritt komuni sabiex jisimgħu l-kawżi li fihom tkun parti l-Komunità (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tal-Qorti tal-Ġustizzja tal-20 ta’ Mejju 2009, Guigard vs Il-Kummissjoni, C-214/08 P, mhux ippubblikata fil-Ġabra, punti 35 sa 41; digriet tal-Qorti Ġenerali tat-18 ta’ Lulju 1997, Oleifici Italiani vs Il-Kummissjoni, T-44/96, Ġabra p. II-1331, punti 35 u 38, u sentenza tal-Qorti Ġenerali tal-25 ta’ Mejju 2004, Distilleria Palma vs Il-Kummissjoni, T-154/01, Ġabra p. II-1493, punt 50).

59 Min-naħa l-oħra, fil-qasam tar-responsabbiltà mhux kuntrattwali, il-Qorti tal-Ġustizzja għandha ġurisdizzjoni mingħajr ma jkun meħtieġ li l-partijiet fil-kawża juru manifestament il-kunsens tagħhom minn qabel. Fil-fatt, il-ġurisdizzjoni tal-Qorti tal-Ġustizzja tirriżulta direttament mill-Artikolu 235 KE u mit-tieni paragrafu tal-Artikolu 288 KE fir-rigward tal-azzjonijiet intiżi li jiksbu l-kundanna tal-Komunità għall-kumpens tad-danni ta’ natura mhux kuntrattwali kkawżati mill-Kummissjoni.

60 Sabiex tiddetermina jekk għandhiex ġurisdizzjoni taħt l-Artikolu 235 KE, il-Qorti Ġenerali għandha teżamina, fid-dawl tad-diversi elementi rilevanti tal-proċess, jekk it-talba għad-danni mressqa mir-rikorrenti hijiex ibbażata b’mod oġġettiv u globali fuq obbligi ta’ oriġini kuntrattwali jew mhux kuntrattwali, b’tali mod li tkun tista’ tiġi identifikata l-bażi kuntrattwali jew mhux kuntrattwali tal-kawża. Dawn l-elementi jistgħu jiġu misluta, b’mod partikolari, mill-eżami tal-pretensjonijiet tal-partijiet, mill-fatt li kkawża d-dannu li qiegħed jintalab il-kumpens tiegħu u mill-kontenut tad-dispożizzjonijiet kuntrattwali jew mhux kuntrattwali invokati sabiex tinstab soluzzjoni għall-kawża (ara, f’dan is-sens, is-sentenza Guigard vs Il-Kummissjoni, iċċitata fil-punt 58 iktar ’il fuq, punti 35 sa 38).

61 F’dan ir-rigward, għandu jiġi osservat li l-ġurisdizzjoni tal-Qorti Ġenerali fil-qasam kuntrattwali hija derogatorja mid-dritt komuni u għandha, għaldaqstant, tiġi interpretata b’mod limitat, b’tali mod li l-Qorti Ġenerali tista’ tisma’ biss it-talbiet li joriġinaw mill-kuntratt u li jkollhom relazzjoni diretta mal-obbligi li jirriżultaw minn dan il-kuntratt (ara s-sentenza tal-Qorti tal-Ġustizzja tal-20 ta’ Frar 1997, IDE vs Il-Kummissjoni, C-114/94, Ġabra p. I-803, punt 82, u l-ġurisprudenza ċċitata). Dan ikun b’mod partikolari l-każ jekk mill-kuntest fattwali jirriżulta li l-Kummissjoni kienet awtorizzata b’kuntratt sabiex tħalli f’idejn terzi x-xogħlijiet previsti mis-sejħa għal offerti u jekk is-suġġett tal-kawża jikkonsisti, fil-verità, sa fejn dawn ix-xogħlijiet kienu previsti f’dispożizzjoni jew f’dispożizzjonijiet kuntrattwali, f’talba għad-danni ta’ oriġini kuntrattwali (ara, f’dan is-sens, is-sentenza Guigard vs Il-Kummissjoni, iċċitata fil-punt 58 iktar ’il fuq, punti 35 u 36, fir-rigward tat-teħid inkunsiderazzjoni tal-kuntest fattwali, u punt 38, fir-rigward tas-suġġett reali tat-talba għad-danni).

62 Għandu jiġi enfasizzat ukoll li, għalkemm, sabiex tevalwa l-fondatezza ta’ dawn l-argumenti, il-Qorti Ġenerali jkollha teżamina l-kontenut tad-diversi kuntratti konklużi bejn il-grupp WTC/Systran u l-Kummissjoni bejn l-1975 u l-2002, invokati mill-Kummissjoni insostenn tal-argumenti tagħha, tali eżerċizzju jagħmel parti mill-eżami tal-ġurisdizzjoni u ma jistax ikollu l-konsegwenza – bħala tali – li jibdel in-natura tal-kawża billi jagħtiha bażi kuntrattwali. Li kieku ma kienx hekk, in-natura tal-kawża u, għaldaqstant, il-qorti li jkollha ġurisdizzjoni jkunu jiddependu mis-sempliċi fatt li l-konvenut jinvoka l-eżistenza ta’ kwalunkwe tip ta’ relazzjoni kuntrattwali mar-rikorrent, u dan minkejja li mill-eżami tal-kuntratti invokati jkun jista’ jiġi kkonstatat li dawn il-kuntratti ma humiex rilevanti f’dan ir-rigward. Għaldaqstant, meta tintervjeni fil-qasam tar-responsabbiltà mhux kuntrattwali, il-Qorti Ġenerali tista’ perfettament teżamina l-kontenut ta’ kuntratt, bħalma tagħmel fir-rigward ta’ kull dokument ieħor invokat minn parti insostenn tal-argumenti tagħha, sabiex teżamina jekk dan il-kuntratt huwiex ta’ natura li jdaħħal inkwistjoni l-ġurisdizzjoni ratione materiae mogħtija lilha b’mod espliċitu mill-Artikolu 235 KE. Dan l-eżami jagħmel parti mill-evalwazzjoni tal-fatti invokati sabiex tiġi stabbilita l-ġurisdizzjoni tal-Qorti Ġenerali, ġurisdizzjoni li n-nuqqas tagħha huwa eċċezzjoni ta’ inammissibbiltà ta’ ordni pubbliku fis-sens tal-Artikolu 113 tar-Regoli tal-Proċedura.

63 Għall-finijiet ta’ paragun, f’kawża dwar talba għal tiġdid ta’ kuntratt fejn ir-rikorrent invoka l-ksur ta’ obbligi ta’ oriġini kuntrattwali u mhux kuntrattwali, il-Qorti tal-Ġustizzja ddeċidiet li s-sempliċi invokazzjoni ta’ dispożizzjonijiet ġuridiċi li ma kinux jirriżultaw minn dan il-kuntratt, iżda li għalihom kienu suġġetti l-partijiet, ma jistax ikollha l-konsegwenza li tibdel in-natura kuntrattwali tal-kawża jew li din il-kawża ma tinstemax mill-qorti li jkollha ġurisdizzjoni (sentenza Guigard vs Il-Kummissjoni, iċċitata fil-punt 58 iktar ’il fuq, punt 43). B’hekk, f’kawża dwar il-konsegwenzi ta’ sejħa għal offerti fejn ir-rikorrenti jibbażaw ruħhom biss fuq il-ksur ta’ obbligi ta’ oriġini mhux kuntrattwali, is-sempliċi invokazzjoni mill-kokontraenti tagħhom ta’ obbligi ta’ oriġini kuntrattwali li ma jkoprux l-aġir kontentzjuż ma jistax ikollha l-konsegwenza li tibdel in-natura mhux kuntrattwali tal-kawża u li l-kawża ma tinstemax mill-qorti li għandha ġurisdizzjoni.

64 Barra minn hekk, b’mod ġenerali, hija l-parti li tallega l-ksur ta’ obbligu li għandha tistabbilixxi l-kontenut ta’ dan l-obbligu u l-applikazzjoni tiegħu għall-fatti tal-kawża. Għalhekk, l-argumenti dwar it-talba għad-danni ppreżentati mir-rikorrenti għandhom jiġu eżaminati qabel dawk imressqa mill-Kummissjoni fir-rigward tal-eżistenza ta’ awtorizzazzjoni kuntrattwali li tiżvela lil terzi informazzjoni li tista’ tkun protetta taħt id-dritt tal-awtur jew bħala ‘know-how’.

Eżami tat-talba għad-danni mressqa mir-rikorrenti

65 F’dan il-każ, it-talba għad-danni tar-rikorrenti tressqet fuq il-bażi biss tal-Artikolu 235 KE u tat-tieni paragrafu tal-Artikolu 288 KE. Ir-rikorrenti la jinvokaw u lanqas ma jibbażaw ruħhom fuq dispożizzjonijiet kuntrattwali konklużi mal-Kummissjoni. Dawn id-dispożizzjonijiet kuntrattwali huma invokati biss mill-Kummissjoni insostenn tat-teżi tagħha li hija tista’ twettaq dak li hija akkużata bih f’din il-kawża.

66 Insostenn tat-talba għad-danni tagħhom, ir-rikorrenti jinvokaw żewġ tipi ta’ aġir ta’ natura mhux kuntrattwali li huma illegali u li jikkawżaw preġudizzju. Fl-ewwel lok, il-Kummissjoni żvelat illegalment in-‘know-how’ ta’ Systran lil terzi sa fejn it-twettiq tal-prestazzjonijiet deskritti fis-sejħa għal offerti jimplika neċessarjament l-iżvelar mhux awtorizzat u l-modifika tal-kodiċi sors tas-softwer Systran, li huwa proprjetà esklużiva tar-rikorrenti. Fit-tieni lok, il-Kummissjoni wettqet att ta’ kontravvenzjoni fl-okkażjoni tat-twettiq, mill-kumpannija Gosselies, ta’ żviluppi mhux awtorizzati tal-verżjoni EC-Systran Unix, verżjoni tas-softwer Systran li hija kważi identika għall-verżjoni Systran Unix u għalhekk dipendenti, żviluppata u kkummerċjalizzata mill-grupp Systran, li huwa l-proprjetarju esklużiv tad-drittijiet ta’ proprjetà intellettwali korrispondenti.

67 F’dan il-każ, il-fatt li kkawża d-danni allegati li qed jintalab il-kumpens tagħhom, jiġifieri l-aġir allegatament illegali li jippreġudika lir-rikorrenti, huwa għalhekk ikkostitwit b’mod partikolari mill-iżvelar mhux awtorizzat mill-Kummissjoni lil terzi, il-kumpannija Gosselies, ta’ kodiċi sors li fir-rigward tiegħu l-grupp Systran qiegħed jinvoka l-proprjetà u l-protezzjoni taħt il-prinċipji ġenerali komuni għas-sistemi legali tal-Istati Membri dwar id-dritt tal-awtur u dwar in-‘know-how’.

68 B’mod iktar partikolari, ir-rikorrenti jsostnu li, bħala l-awturi tas-softwer Systran u tal-verżjoni Systran Unix, huma jistgħu jopponu kull att ta’ esplojtazzjoni, modifika, aġġustament jew titjib ta’ xogħol derivat bħalma huwa EC-Systran Unix li ma jkunx awtorizzat mid-detentur tad-drittijiet fuq is-softwer oriġinali. Għalhekk, ir-rikorrenti għandhom legalment “dritt ta’ oppożizzjoni”, intiż li jiggarantixxi l-protezzjoni ta’ ċerta data li huma l-proprjetarji tagħha kontra użu mill-Kummissjoni jew trażmissjoni lil terzi li ma jkunux ġew awtorizzati minnhom.

69 Insostenn ta’ dan id-dritt, ir-rikorrenti jinvokaw taħt il-prinċipji ġenerali komuni għas-sistemi legali tal-Istati Membri l-Konvenzjoni ta’ Bern dwar il-protezzjoni tax-xogħlijiet letterali u artistiċi tad-9 ta’ Settembru 1886, kif emendata (iktar ’il quddiem il-“Konvenzjoni ta’ Bern”), id-Direttiva tal-Kunsill 91/250/KEE, tal-14 ta’ Mejju 1991, dwar il-protezzjoni legali ta’ programmi tal-kompjuter (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 17, Vol. 1, p. 114), u d-Direttiva 2004/48/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill, tad-29 ta’ April 2004, fuq l-infurzar tad-drittijiet tal-proprjetà intellettwali (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 17, Vol. 2, p. 32). Dawn id-dispożizzjonijiet, li jistgħu jikkostitwixxu anki obbligi ta’ natura mhux kuntrattwali, kif ġie rikonoxxut mill-Kummissjoni fi tweġiba għal mistoqsija tal-Qorti Ġenerali dwar dan il-punt matul is-seduta, huma riprodotti fis-sistemi legali tal-Istati Membri. Essenzjalment, dawn id-dispożizzjonijiet jistabbilixxu l-prinċipji ġenerali segwenti: abbażi tas-sempliċi fatt li jkunU ħolqu, l-awtur ta’ programm tal-kompjuter igawdi minn dritt ta’ proprjetà intellettwali esklużiv fuq dan il-programm, dritt li jista’ jinvoka erga omnes; il-kwalità ta’ awtur tappartjeni, sakemm ma jiġix ipprovat mod ieħor, lill-persuna jew persuni li taħt isimha jew isimhom il-programm tal-kompjuter ikun ġie żvelat; l-awtur ta’ programm tal-kompjuter għandu, bla ħsara għal ċerti eċċezzjonijiet, id-dritt esklużiv li jużah u li jawtorizza r-riproduzzjoni, l-aġġustament jew id-distribuzzjoni tiegħu.

70 Għandu jiġi kkunsidrat li r-rikorrenti ressqu biżżejjed elementi sabiex ikun jista’ jiġi konkluż, f’dan l-istadju tal-analiżi, li l-grupp Systran jista’ jinvoka drittijiet tal-awtur fuq il-verżjoni Systran Unix tas-softwer Systran li huwa żviluppa u li jikkummerċjalizza taħt ismu.

71 Min-naħa l-oħra, fin-nuqqas ta’ prova tal-fatt li r-rikorenti ma humiex id-detenturi tad-drittijiet inkwistjoni, il-Kummissjoni manifestament ma rnexxilhiex iddaħħal inkwistjoni l-ġurisdizzjoni tal-Qorti Ġenerali billi tikkontesta d-drittijiet tal-awtur invokati mill-grupp Systran fir-rigward ta’ din il-verżjoni tas-softwer Systran.

72 Fl-ewwel lok, f’dan ir-rigward ma humiex biżżejjed is-sempliċi dubji espressi mill-Kummissjoni fir-rigward tal-kwalità tar-rikorrenti bħala detenturi ta’ drittijiet ta’ proprjetà intellettwali fuq il-verżjoni Systran Unix tas-softwer Systran (ara l-punt 54 iktar ’il fuq). Tali argumenti ma jissodisfawx il-livell ta’ prova meħtieġ sabiex tiddaħħal inkwistjoni l-possibbiltà tal-grupp Systran li jinvoka drittijiet tal-awtur fuq il-verżjoni Systran Unix tas-softwer Systran fid-dawl tal-prinċipji ġenerali komuni għas-sistemi legali tal-Istati Membri msemmija iktar ’il fuq, u dan sa fejn tali argumenti huma bbażati fuq allegazzjonijiet ġenerali li ma humiex suffiċjentement preċiżi fid-dawl tal-karatteristiċi tas-softwer ikkonċernat u fid-dawl tar-rapporti ta’ perizja legali u teknika prodotti mir-rikorrenti.

73 Fit-tieni lok, bla ħsara għall-eżitu tad-diskussjoni li tagħmel parti mill-mertu tal-kawża, għandu jiġi indikat li l-Qorti Ġenerali talbet lill-Kummissjoni tispjega l-kontenut tad-dubji tagħha dwar id-drittijiet ta’ proprjetà invokati mir-rikorrenti u lil dawn tal-aħħar sabiex jesprimu ruħhom f’dan ir-rigward. L-esperti mressqa mir-rikorrenti b’hekk esponew sensiela ta’ argumenti legali u tekniċi insostenn tal-eżistenza ta’ drittijiet tal-awtur tal-grupp Systran kemm fuq softwer miktub mill-ġdid kif ukoll fuq il-verżjonijiet ta’ dan is-softwer li jużaw il-kodiċi sors tiegħu (opinjoni ta’ P. Sirinelli, professur fl-Università Panthéon-Sorbonne Paris-I, dwar il-protezzjoni mid-dritt tal-awtur ta’ softwer miktub mill-ġdid, iktar ’il quddiem it-“tieni opinjoni Sirinelli”); nota teknika ta’ H. Bitan dwar in-natura ġdida u distinta, fuq il-livell tal-kitba, tal-kompożizzjoni u tal-istruttura, tas-softwer Systran Unix meta mqabbel mas-softwer Systran Mainframe u mas-softwer EC-Systran Mainframe, iktar ’il quddiem it-“tieni nota teknika Bitan”). B’mod partikolari, minn dan jirriżulta li l-verżjoni Systran Unix ma hijiex sempliċi riproduzzjoni tal-verżjoni diġà eżistenti Systran Mainframe, kif tipprova ssostni l-Kummissjoni, iżda hija fil-fatt verżjoni fejn il-programmi kollha inizjalment miktuba bil-lingwa tal-informatika bażika (‘assembly language’) ġew miktuba mill-ġdid bil-lingwa C, u li dawn il-verżjonijiet huma fundamentalment differenti. Lanqas ma huwa kkontestat li l-verżjoni Systran Unix ħadet post il-verżjoni Systran Mainframe, li maż-żmien saret antikwata.

74 Minkejja talba espressa min-naħa tal-Qorti Ġenerali f’dan is-sens, il-Kummissjoni ma rnexxilhiex tressaq provi tekniċi ta’ natura li jikkontestaw l-eżistenza ta’ drittijiet tal-awtur tal-grupp Systran fuq il-verżjoni Systran Unix tas-softwer Systran jew fuq l-elementi tal-informatika li jikkomponu l-kitba ta’ dan il-programm jew li jikkostitwixxu l-kodiċi sors operattiv tiegħu, b’mod partikolari fir-rigward tal-partijiet li jikkonċernaw il-kernel bażiku u l-partijiet lingwistiċi tal-programm, u dan fid-dawl tal-fatt li r-rikorrenti ma humiex jikkontestaw li l-Kummissjoni għandha drittijiet ta’ proprjetà fuq id-dizzjunarji msawra mis-servizzi tagħha sabiex jirriflettu l-lingwaġġ speċifiku użat minn din l-istituzzjoni.

75 Fit-tielet lok, matul l-iżvolġiment tal-proċedura kontenzjuża, il-Kummissjoni kellha tammetti li l-grupp Systran kellu effettivament drittijiet ta’ proprjetà intellettwali f’dan il-kuntest. B’hekk, il-Kummissjoni rrikonoxxiet, fl-istadju tal-kontroreplika, li hija ma kinitx qiegħda tikkontesta l-fatt li Systran kienet id-detentriċi ta’ drittijiet fuq is-softwer Systran Unix ikkummerċjalizzat minn din tal-aħħar, filwaqt li indikat li kien probabbli li l-grupp Systran uża l-iżviluppi mwettqa għall-Kummissjoni fil-kuntest tal-verżjonijiet EC-Systran Mainframe u EC-Systran Unix sabiex jintegrahom fil-verżjoni Systran Unix. B’mod iktar preċiż, il-Kummissjoni osservat, matul is-seduta, li hija ma kinitx effettivament qiegħda tikkontesta li Systran kienet id-detentriċi ta’ drittijiet fuq dawn il-programmi, la fir-rigward tal-verżjoni Mainframe u lanqas manifestament fir-rigward tal-verżjoni Unix, filwaqt iżda li għamlet riżerva żgħira fir-rigward tal-elementi li allegatament ġew integrati b’mod illegali fil-verżjoni inizjali ta’ Systran Unix sussegwentement għall-kuntratti li kienu ġew konklużi magħha qabel.

76 Madankollu, kif indikat mill-Qorti Ġenerali fil-kuntest tat-tieni sensiela ta’ domandi u għal darba oħra matul is-seduta, għandu jiġi kkonstatat li l-verżjoni Systran Unix tippreċedi b’diversi snin il-verżjoni EC-Systran Unix. Għalhekk, ftit li xejn huwa probabbli li l-grupp Systran seta’ jintegra, fil-verżjoni Systran Unix li huwa żviluppa u kkummerċjalizza, l-iżviluppi mwettqa sussegwentement, fil-kuntest tal-verżjoni EC-Systran Unix, sabiex jiġu sodisfatti l-ħtiġijiet partikolari tal-Kummissjoni fuq il-livell lingwistiku u terminoloġiku. Il-Kummissjoni ma rnexxilhiex tissostanzja l-affermazzjoni tagħha f’dan ir-rigward.

77 Bl-istess mod, ebda element materjali ma jippermetti li jiġi ssostanzjat l-argument tal-Kummissjoni li huwa probabbli li elementi tal-verżjoni EC-Systran Mainframe, żviluppata abbażi tal-verżjoni Systran Mainframe tar-rikorrenti, ġew integrati b’mod illegali fil-verżjoni inizjali ta’ Systran Unix. Barra minn hekk, fir-rigward tal-kodiċi sors tas-softwer, b’mod partikolari fir-rigward tal-kernel u tal-programmi lingwistiċi marbuta miegħu, dan l-argument huwa mwaqqa’ mill-ispjegazzjonijiet tal-espert tekniku tar-rikorrenti fis-sens li programm miktub bil-lingwa tal-informatika bażika huwa sostanzjalment differenti minn programm miktub bil-lingwa C (ara t-tieni nota teknika Bitan, b’mod partikolari l-eżempju dwar kif tiġi pproċessata s-sensiela ta’ ittri “Hello world!” fil-lingwa tal-informatika bażika u fil-lingwa C). Din l-ispjegazzjoni teknika ma ġietx ikkontestata mill-Kummissjoni.

78 Fir-rigward tal-protezzjoni invokata għan-‘know-how’, ir-rikorrenti jsostnu li dan huwa ddefinit, b’mod ġenerali, bħala “ġabra ta’ informazzjoni teknika li hija sigrieta, sostanzjali u identifikata b’kull metodu adegwat”. Dwar dan il-punt huma jikkunsidraw li l-iżvelar ta’ tali informazzjoni mill-Kummissjoni lil terzi, fin-nuqqas ta’ kwalunkwe awtorizzazzjoni min-naħa tagħhom, jikkostitwixxi aġir illegali li jista’ jimplika r-responsabbiltà mhux kuntrattwali tal-Komunità skont it-tieni paragrafu tal-Artikolu 288 KE.

79 Insostenn ta’ dan l-argument, ir-rikorrenti jirreferu ġustament għas-sentenza tal-Qorti tal-Ġustizzja tas-7 ta’ Diċembru 1985, Adams vs Il-Kummissjoni (145/83, Ġabra p. 3539, punt 34), li rrikonoxxiet li l-obbligu ta’ kunfidenzjalità li għandhom il-Kummissjoni u l-membri tal-persunal tagħha taħt l-Artikolu 287 KE kien jikkostitwixxi prinċipju ġenerali tad-dritt. Il-prinċipju ġenerali li jipprovdi li l-impriżi għandhom dritt għall-protezzjoni tas-sigrieti tan-negozju tagħhom, prinċipju espress fl-Artikolu 287 KE, reġa’ ġie affermat mill-ġdid fis-sentenza tal-Qorti tal-Ġustizzja tad-19 ta’ Mejju 1994, SEP vs Il-Kummissjoni (C-36/92 P, Ġabra p. I-1911, punt 36). L-Artikolu 41 tal-Karta tad-Drittijiet Fundamentali tal-Unjoni Ewropea, ipproklamata fis-7 ta’ Diċembru 2000 f’Nice (ĠU C 364, p. 1), jirreferi wkoll għall-ħtieġa li l-amministrazzjoni tirrispetta “l-interessi leġittimi tal-kunfidenzjalità u tas-segretezza professjonali u tan-negozju”.

80 Is-sigrieti tan-negozju jinkludu l-informazzjoni teknika dwar in-‘know-how’ li mhux biss l-iżvelar tagħha lill-pubbliku iżda anki s-sempliċi trażmissjoni lil individwu differenti minn dak li pprovda l-informazzjoni jistgħu jippreġudikaw serjament l-interessi ta’ dan tal-aħħar (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tal-Qorti Ġenerali tat-18 ta’ Settembru 1996, Postbank vs Il-Kummissjoni, T-353/94, Ġabra p. II-921, punt 87). Sabiex informazzjoni teknika taqa’, minħabba n-natura tagħha, fil-kamp ta’ applikazzjoni tal-Artikolu 287 KE, huwa meħtieġ, l-ewwel nett, li din l-informazzjoni tkun magħrufa biss minn numru limitat ta’ persuni. It-tieni nett, huwa meħtieġ li din tkun informazzjoni li l-iżvelar tagħha jista’ jikkawża preġudizzju serju lill-persuna li tkun ipprovdietha jew lil terzi. Fl-aħħar nett, huwa meħtieġ li l-interessi li jistgħu jiġu ppreġudikati mill-iżvelar tal-informazzjoni jkun oġġettivament jistħoqqilhom protezzjoni (sentenzi tal-Qorti Ġenerali tat-30 ta’ Mejju 2006, Bank Austria Creditanstalt vs Il-Kummissjoni, T-198/03, Ġabra p. II-1429, punt 71, u tat-12 ta’ Ottubru 2007, Pergan Hilfsstoffe für industrielle Prozesse vs Il-Kummissjoni, T-474/04, Ġabra p. II-4225, punt 65).

81 F’dan il-każ, hemm għalhekk lok li jiġi kkunsidrat li informazzjoni teknika, li tagħmel parti mis-sigrieti tan-negozju ta’ impriża u li ġiet ikkomunikata lill-Kummissjoni għal finijiet preċiżi, ma tistax tiġi żvelata lil terzi għal finijiet oħra mingħajr l-awtorizzazzjoni tal-impriża kkonċernata.

82 Għandu jiġi konkluż li r-rikorrenti jallegaw, b’mod suffiċjenti għall-finijiet tal-liġi sabiex tiġi stabbilita l-ġurisdizzjoni mogħtija lill-Qorti Ġenerali taħt l-Artikolu 235 KE, ksur mill-Kummissjoni ta’ obbligi ta’ oriġini mhux kuntrattwali dwar id-dritt tal-awtur u dwar in-‘know-how’ li jirrigwardaw il-verżjoni Systran Unix tas-softwer Systran.

83 Il-Kummissjoni ma rnexxilhiex tegħleb din il-konklużjoni u għandha tiġi eżaminata t-tieni parti tal-argumenti tagħha, fejn issostni li hija għandha awtorizzazzjoni ta’ natura kuntrattwali li tippermettilha tagħmel dak li hija akkużata bih f’din il-kawża.

Eżami tal-elementi invokati mill-Kummissjoni insostenn tal-eżistenza ta’ awtorizzazzjoni kuntrattwali sabiex tiżvela lil terzi informazzjoni li tista’ tkun protetta taħt id-dritt tal-awtur u bħala ‘know-how’

84 F’din il-kawża, l-aġir illegali u dannuż li allegatament twettaq mill-Kummissjoni jikkonsisti b’mod partikolari fl-allegat żvelar lil terzi, il-kumpannija Gosselies, mingħajr il-kunsens tar-rikorrenti, ta’ informazzjoni li tista’ tkun protetta taħt id-dritt tal-awtur jew bħala ‘know-how’ tal-grupp Systran.

85 Ma hemm ebda element fil-proċess li abbażi tiegħu jista’ jiġi kkonstatat li l-Kummissjoni kellha awtorizzazzjoni kuntrattwali sabiex tikkomunika lill-kumpannija Gosselies l-informazzjoni dwar u n-‘know-how’ marbut mal-verżjoni Systran Unix.

86 Fl-ewwel lok, ebda kuntratt iffirmat bejn il-partijiet ma jikkonċerna b’mod espress il-kwistjoni tal-eventwali attribuzzjoni ta’ ċerti xogħlijiet dwar il-verżjoni EC-Systran Unix lil terzi. Meta Systran għamlet kuntatt mal-Kummissjoni sabiex tiġi diskussa din il-kwistjoni, il-Kummissjoni effettivament sempliċement innegat id-drittijiet ta’ Systran fuq il-verżjoni Systran Unix tas-softwer Systran u kkunsidrat li l-grupp Systran ma kellux dritt jopponi għax-xogħlijiet fdati lill-kumpannija Gosselies (ara l-punti 31 sa 37 iktar ’il fuq).

87 Fit-tieni lok, bi tweġiba għal mistoqsija tal-Qorti Ġenerali dwar dan il-punt, il-Kummissjoni tinvoka tliet dispożizzjonijiet kuntrattwali sabiex issostnu li hija setgħet tqabbad lill-kumpannija Gosselies sabiex tiżviluppa l-verżjoni EC-Systran Unix tas-softwer Systran mingħajr ma l-grupp Systran jista’ jopponi għal dan billi jinvoka d-drittijiet tal-awtur u n-‘know-how’ marbuta mal-verżjoni Systran Unix ta’ dan is-softwer (ara l-punt 53 iktar ’il fuq).

88 L-ewwel nett, il-Kummissjoni tinvoka l-Artikolu 4, intitolat “Drittijiet ta’ użu”, tal-Protokoll ta’ ftehim ta’ kooperazzjoni teknika, konkluż fit-18 ta’ Jannar 1985 mill-Kummissjoni mal-kumpannija Gachot, qabel ma din il-kumpannija akkwistat il-grupp WTC u saret Systran, li jipprovdi b’mod partikolari li “is-sistema Systran, il-programmi u d-dizzjunarji jibqgħu l-proprjetà tal-Kummissjoni”.

89 Għandu jiġi kkonstatat li din id-dispożizzjoni ma hijiex ta’ natura li sservi ta’ bażi għan-natura kuntrattwali ta’ din il-kawża. L-ewwel nett, id-dispożizzjoni ċċitata iktar ’il fuq ma tistax tiġi invokata kontra r-rikorrenti, li d-drittijiet ta’ proprjetà tagħhom fuq is-softwer Systran, u b’mod partikolari fuq il-verżjoni Systran Mainframe, ma humiex ibbażati fuq il-protokoll iffirmat fit-18 ta’ Jannar 1986 mill-Kummissjoni mal-kumpannija Gachot (ara l-punt 10 iktar ’il fuq). Fil-fatt, id-drittijiet ta’ proprjetà tal-grupp Systran fuq is-softwer Systran u fuq il-verżjoni Systran Mainframe tiegħu rriżultaw mill-akkwist tal-grupp WTC mill-kumpannija Gachot f’data sussegwenti (ara l-punt 11 iktar ’il fuq u d-dokumenti ppreżentati fl-Annessi 5 sa 7 tar-replika). It-tieni nett, għalkemm ħadd ma qiegħed jikkontesta li, fit-18 ta’ Jannar 1985, il-kumpannija Gachot ma kellha ebda dritt ta’ proprjetà fuq is-sistema Systran, mid-dispożizzjoni ċċitata iktar ’il fuq lanqas ma jista’ jiġi dedott li l-Kummissjoni tista’, b’effett minn dik id-data u abbażi ta’ dan il-protokoll, tippretendi li hija l-proprjetarja tas-sistema Systran u tal-programmi tagħha, inkluż il-kernel bażiku u l-kodiċi sors tagħha. Tali konklużjoni tippreġudika d-drittijiet ta’ proprjetà li f’dak iż-żmien kienu miżmuma mill-grupp WTC fuq is-sistema Systran, u b’mod partikolari fuq il-verżjoni Systran Mainframe, drittijiet li ma humiex ikkontestati mill-Kummissjoni (ara l-punt 3 iktar ’il fuq) u li sussegwentement ġew ittrasferiti lill-kumpannija Gachot, li saret Systran. Fl-aħħar nett, għandu jiġi osservat, fi kwalunkwe każ, li din il-kawża ma tikkonċernax id-drittijiet miżmuma mill-grupp Systran fuq il-verżjoni Systran Mainframe, verżjoni li għadda ż-żmien tagħha, iżda d-drittijiet miżmuma mill-grupp Systran fuq il-verżjoni Systran Unix li ħadet post din il-verżjoni u li hija miktuba b’lingwa differenti sabiex topera f’ambjent tal-informatika ġdid.

90 It-tieni nett, il-Kummissjoni tinvoka l-paragrafu 6 tal-preżentazzjoni preliminari tal-kuntratt ta’ kollaborazzjoni ffirmat bejn il-Kummissjoni u l-grupp Systran (jiġifieri, f’dak iż-żmien, il-kumpannija WTC, il-kumpannija Latsec, il-kumpannija Systran Institut u l-kumpannija Gachot), liema paragrafu jindika li “[i]t-titjib u l-iżviluppi magħmula fis-sistema Systran mill-Kummissjoni u mill-kontraenti tagħha [imsemmi fil-paragrafu 3 iktar ’il fuq], b’mod partikolari d-dizzjunarji, huma l-proprjetà esklużiva tal-Kummissjoni”. Din id-dispożizzjoni għalhekk għandha tinqara fid-dawl tal-paragrafu 3 tal-preżentazzjoni msemmija, liema paragrafu jipprovdi:

“Il-manutenzjoni u l-iżvilupp ulterjuri tas-sistemi kienu żgurati permezz ta’ sensiela oħra ta’ kuntratti bejn il-Kummissjoni u kumpanniji ta’ servizz. Dawn il-kuntratti kienu jikkonċernaw il-ħtiġijiet u l-għanijiet partikolari tal-Kummissjoni.”

91 Lanqas dawn id-dispożizzjonijiet ma huma biżżejjed sabiex iservu bħala l-bażi għan-natura kuntrattwali ta’ din il-kawża. Fil-fatt, skont dawn iż-żewġ paragrafi tal-preżentazzjoni preliminari, it-titjib u l-iżviluppi magħmula fis-sistema Systran mill-Kummissjoni u mill-kontraenti esterni tagħha qabel l-iffirmar tal-kuntratt ta’ kollaborazzjoni fl-4 ta’ Awwissu 1987, b’mod partikolari fir-rigward tad-dizzjunarji, huma l-proprjetà esklużiva tal-Kummissjoni. Din il-proprjetà esklużiva ma hijiex ikkontestata mir-rikorrenti, li fl-atti tagħhom ma jinvokawx dritt ta’ proprjetà fuq id-dizzjunarji, fuq it-titjib u fuq l-iżviluppi mwettqa speċifikament minn jew f’isem il-Kummissjoni sabiex jiġu sodisfatti l-ħtiġijiet terminoloġiċi tagħha. Id-drittijiet invokati mir-rikorrenti huma bbażati, min-naħa tagħhom, fuq is-sistema bażika, jiġifieri il-parti essenzjali tal-kernel u tar-rutini lingwistiċi, li tagħhom il-grupp Systran huwa l-awtur u li fir-rigward tagħhom dan il-grupp għandu ‘know-how’.

92 Barra minn hekk, permezz ta’ paragrafi oħra tal-istess preżentazzjoni preliminari tista’ tiġi ppreċiżata r-relazzjoni bejn il-Kummissjoni u l-kumpanniji tal-grupp Systran u jistgħu jiġu evalwati d-drittijiet li jistgħu jiġu invokati minn dan il-grupp fuq is-sistema Systran, u dan f’punt fiż-żmien fejn kienu għadhom jeżistu biss verżjonijiet kompatibbli mas-sistema operattiva Mainframe. B’hekk, skont il-preżentazzjoni preliminari:

“1. Is-sistema Systran, iddisinjata mill-kumpannija WTC, hija sistema ta’ traduzzjoni awtomatika, li tinkludi programm bażiku, programmi lingwistiċi u periferiċi u diversi dizzjunarji bilingwi.

2. Fit-22 ta’ Settembru 1975, il-Kummissjoni kkonkludiet mal-kumpannija WTC kuntratt dwar l-użu tas-sistema Systran mill-Kummissjoni u dwar l-iżvilupp inizjali ta’ din is-sistema minn WTC.

Il-Kummissjoni u l-kumpannija WTC ikkonkludew sussegwentement kuntratti oħra dwar, minn naħa, it-titjib tas-sistema eżistenti u, min-naħa l-oħra, l-iżvilupp ta’ sistemi għal [kombinazzjonijiet ġodda] ta’ lingwi.

Dawn il-kuntratti, konklużi bejn l-1976 u l-1985, kellhom bħala suġġett l-iżvilupp, it-titjib tal-programmi ta’ traduzzjoni u tad-dizzjunarji bażiċi għal-lingwi kkonċernati.

[…]

5. Il-partijiet għalhekk jikkonstataw li l-Kummissjoni għandha liċenzja sabiex tuża s-sistema bażika u t-titjib [...] magħmul minn WTC, limitata għall-użu fit-territorju tal-Komunitajiet Ewropej fis-setturi speċifikati fil-[paragrafu] 4 iktar ’il fuq.

[…]

7. Il-partijiet iqisu li l-interess tagħhom u dak tal-utenti ta’ Systran huwa li din is-sistema tittejjeb b’mod permanenti. Huma ddeċidew li jikkonkludu dan il-kuntratt ta’ kollaborazzjoni sabiex junifikaw l-isforzi tagħhom u sabiex b’hekk ikomplu jtejbuha.

F’dan l-ispirtu, il-partijiet jirrikonoxxu reċiprokament dritt ta’ użu tas-sistema Systran, sistema li tista’ tiżviluppa permezz tal-aġġornament tal-perfezzjonamenti li se jitwettqu bl-użu tas-sistema kemm fis-settur privat u kemm fis-settur pubbliku.”

93 Minn dawn id-dispożizzjonijiet, li jikkonċernaw ir-relazzjoni kuntrattwali eżistenti f’dak iż-żmien bejn il-Kummissjoni u l-grupp Systran, jirriżulta, minn naħa, li r-rwol tal-grupp Systran fil-ħolqien tas-sistema Systran u fl-iżvilupp inizjali u sussegwenti tagħha għall-Kummissjoni huwa espressament rikonoxxut u, min-naħa l-oħra, li jissemmew biss drittijiet ta’ użu mogħtija mill-grupp Systran lill-Kummissjoni u ma jissemmewx drittijiet ta’ proprjetà, li a fortiori huma esklużivi, fuq din is-sistema kollha. Fi kwalunkwe każ, f’dawn id-dispożizzjoni ma jsir ebda riferiment għall-intervent ta’ terzi sabiex jitwettqu modifiki fuq din is-sistema mingħajr ma dawn ikunu awtorizzati minn qabel mill-grupp Systran.

94 Fl-aħħar nett, kif intqal dwar l-Artikolu 4 tal-Protokoll ta’ ftehim ta’ kooperazzjoni teknika, għandu jiġi osservat li din il-kawża ma tikkonċernax id-drittijiet miżmuma mill-grupp Systran fuq il-verżjoni Systran Mainframe, verżjoni li għadda żmienha, iżda tikkonċerna d-drittijiet miżmuma minn dan il-grupp fuq il-verżjoni Systran Unix li ħadet post din il-verżjoni u li hija miktuba b’lingwa differenti sabiex topera f’ambjent tal-informatika ġdid.

95 It-tielet nett, il-Kummissjoni tinvoka l-Artikolu 13(1) u (2) tal-kuntratti ta’ migrazzjoni, intitolat “Privattivi, ċertifikati ta’ utilità (mudelli ta’ utilità), trade marks, disinni u mudelli industrijali, drittijiet ta’ proprjetà industrijali u intellettwali”, li jipprovdi li s-sistema ta’ traduzzjoni awtomatika tal-Kummissjoni kellha tibqa’ proprjetà tagħha. F’dan il-każ, ta’ min josserva li dawn iż-żewġ paragrafi huma miktuba bil-mod segwenti fl-ewwel kuntratt ta’ migrazzjoni:

“1. Il-Kummissjoni għandha tkun informata immedjatament dwar kull riżultat jew dwar kull privattiva miksuba mill-Kontraenti [jiġifieri Systran Luxembourg] fl-eżekuzzjoni ta’ dan il-kuntratt; dan ir-riżultat jew din il-privattiva jappartjenu lill-Komunitajiet Ewropej, li jistgħu jużawhom kif jidhrilhom, ħlief fil-każijiet fejn diġà jeżistu drittijiet ta’ proprjetà industrijali jew intellettwali.

2. Is-sistema ta’ traduzzjoni awtomatika tal-Kummisjsoni, inklużi l-komponenti tagħha, anki jekk modifikati matul l-eżekuzzjoni tal-kuntratt, tibqa’ l-proprjetà tal-Kummissjoni, ħlief fil-każijiet fejn diġà jeżistu drittijiet ta’ proprjetà industrijali jew intellettwali.”

96 Għalhekk, l-Artikolu 13(1) u (2) tal-ewwel kuntratt ta’ migrazzjoni jirriżerva espressament il-kwistjoni tad-drittijiet preeżistenti ta’ proprjetà intellettwali jew industrijali. Dan ifisser li l-Kummissjoni ma tistax tinvoka din id-dispożizzjoni sabiex tallega li huwa evidenti li r-rikorrenti rrinunzjaw għall-possibbiltà li jinvokaw id-drittijiet tal-awtur tagħhom jew in-‘know-how’ tagħhom fir-rigward tas-sistema Systran. Dawn id-drittijiet, u b’mod partikolari dawk li jikkonċernaw il-verżjoni Systran Unix tas-softwer Systran, kienu jeżistu qabel id-data tal-iffirmar tal-kuntratti ta’ migrazzjoni, li saru fi żmien meta l-verżjoni EC-Systran Mainframe użata mill-Kummissjoni kienet qiegħda ssir antikwata.

97 Barra minn hekk, mill-Artikolu 13 tal-ewwel kuntratt ta’ migrazzjoni jirriżulta b’mod ċar – kif ġie indikat matul is-seduta mir-rikorrenti – li l-paragrafu 1 ikopri biss il-parti msejħa “EC” tal-aġġornament tal-verżjoni EC-Systran Unix tas-softwer Systran, jiġifieri r-riżultati u l-privattivi kollha li setgħu jinkisbu minn Systran Luxembourg, il-kontraenti inkwistjoni, fil-kuntest tal-implementazzjoni tal-kuntratti ta’ migrazzjoni. Il-proprjetà ta’ dak kollu li kien diġà jeżisti qabel dawn l-eventwali riżultati u privattivi, jiġifieri l-verżjoni Systran Unix li minnha tnisslet il-verżjoni EC-Systran Unix, hija eskluża mill-kamp ta’ applikazzjoni tal-kuntratt. Dan ifisser li dawn il-kuntratti ma jdaħħlux inkwistjoni d-drittijiet fuq il-parti tal-kernel bażiku tal-verżjoni Systran Unix mhux modifikata fil-verżjoni EC-Systran Unix. Min-naħa tiegħu, l-Artikolu 13(2) ta’ dan il-kuntratt jirreferi espressament għas-“sistema ta’ traduzzjoni awtomatika tal-Kummissjoni”, jiġifieri l-verżjoni EC-Systran Mainframe tas-softwer Systran (ara d-definizzjoni mogħtija fl-Artikolu 2 tal-ewwel kuntratt ta’ migrazzjoni, riprodott fil-punt 27 iktar ’il fuq), fejn jirriżerva għalhekk il-kwistjoni tad-drittijiet miżmuma fuq il-verżjoni Systran Mainframe, fejn dawn iż-żewġ verżjonijiet kienu saru antikwati minħabba l-verżjoni Systran Unix.

98 Bara minn hekk, għandu jiġi kkonstatat li Systran ma hijiex firmatarja tal-kuntratti ta’ migrazzjoni u li għalhekk ma jistax ikun li hija kkonċediet xi ħaga lill-Kummissjoni fir-rigward tad-drittijiet li jikkonċernaw il-verżjoni Systran Unix tas-softwer Systran, li hija żviluppat u li hija tikkummerċjalizza. Skont il-prinċipju tal-effett relattiv tal-kuntratti, li jista’ jitqies li huwa prinċipju ġenerali komuni għas-sistemi legali tal-Istati Membri fil-qasam kuntrattwali, il-kuntratti ta’ migrazzjoni, għalhekk, ma jistgħux jiġu invokati bħala tali fil-konfront ta’ Systran. F’dan ir-rigward, anki jekk jitqies li Systran Luxembourg ma kkomunikatx lill-Kummissjoni, sal-15 ta’ Marzu 2002, il-“prova aġġornata tad-drittijiet kollha [...] li fuqhom għandu pretensjoni l-grupp Systran u li huma marbuta mas-sistema ta’ traduzzjoni awtomatika Systran” (ara l-punt 30 iktar ’il fuq), dan ma jistax ikollu l-konsegwenza li jċaħħad lil Systran mill-possibbiltà li tinvoka fil-konfront tal-Kummissjoni d-drittijiet li hija għandha grazzi għall-akkwist tal-kumpanniji tal-grupp WTC jew, fuq kollox, grazzi għall-ħolqien u għall-kummerċjalizzazzjoni tal-verżjoni Systran Unix, li huma magħrufa mill-Kummissjoni. Għandu jiġi osservat ukoll li, kif setgħu jagħmlu r-rikorrenti matul is-seduta mingħajr ma ġew kontradetti fuq dan il-punt mill-Kummissjoni, fiż-żmien tal-iffirmar tal-kuntratti ta’ migrazzjoni, Systran Luxembourg ma kinitx kumpannija li kienet tagħmel parti integrali mill-grupp Systran iżda kienet impriża konġunta li kienet tiġbor fi ħdanha kemm l-interessi tal-impriżi li qabel kienu jaħdmu mal-Kummissjoni sabiex tiġi żgurata l-manutenzjoni tal-verżjoni EC-Systran Mainframe u kif ukoll l-interessi tal-grupp Systran fil-Lussemburgu.

99 Fl-aħħar lok, u fi kwalunkwe każ, il-prinċipju fil-qasam tal-proprjetà intellettwali huwa li klawżola ta’ trasferiment ta’ drittijiet ta’ proprjetà ma tistax tiġi preżunta. Bħala prinċipju, tali klawżola ma tistax tkun impliċita iżda għandha tkun espressa. F’dan il-każ, mid-dokumenti li l-partijiet għaddew lill-Qorti Ġenerali, ma tirriżulta ebda dispożizzjoni kuntrattwali dwar trasferiment tad-drittijiet ta’ proprjetà intellettwali ta’ Systran, jew inkella ta’ impriża tal-grupp Systran, li jistgħu jiġu invokati fir-rigward tal-verżjoni Systran Unix tas-softwer Systran.

100 Mill-kunsiderazzjoni preċedenti jirriżulta li ebda waħda mid-dispożizzjonijiet kuntrattwali ċċitati mill-Kummissjoni ma tippermetti li tiġi ssostanzjata t-teżi li din il-kawża hija neċessarjament ta’ natura kuntrattwali. Dawn id-dispożizzjonijiet kuntrattwali, li jmorru lura għal perijodu fil-passat, speċjalment fir-rigward tal-kuntratti dwar il-verżjoni Systran Mainframe, li saret antikwata fis-snin 90 minħabba l-iżvilupp fl-ambjent tal-informatika, ma jippermettux li jiġi stabbilit li l-Kummissjoni kienet jew hija awtorizzata mill-grupp Systran sabiex tiżvela lil terzi informazzjoni li tista’ tkun protetta taħt id-drittijiet tal-awtur jew bħala ‘know-how’ invokati fir-rigward tal-verżjoni Systran Unix tas-softwer Systran, żviluppat u kkummerċjalizzat minn dan il-grupp.

101 Fid-dawl ta’ dak kollu li għadu kemm intqal, għandu jiġi konkluż li mill-kontenut tat-talba għad-danni tar-rikorrenti u mill-prinċipji ġenerali komuni għas-sistemi legali tal-Istati Membri invokati sabiex jiġu stabbiliti d-drittijiet tagħhom fuq il-verżjoni Systran Unix tas-softwer Systran u l-ħtieġa li jinkiseb minn qabel il-kunsens tal-awtur qabel jiġi żvelat lil terzi l-kontenut inkluż fil-verżjoni derivata EC-Systran Unix jirriżulta li r-rikorrenti stabbilew b’mod suffiċjenti fil-liġi u fil-fatt l-elementi neċessarji sabiex il-Qorti Ġenerali tkun tista’ teżerċita l-ġurisdizzjoni mogħtija lilha mit-Trattat fil-qasam mhux kuntrattwali.

102 Barra minn hekk, l-eżami tad-diversi dispożizzjonijiet kuntrattwali invokati mill-Kummissjoni sabiex tistabbilixxi l-bażi kuntrattwali tat-talba għad-danni jippermetti li jiġi kkonstatat li ma kienx hemm trasferiment ta’ dritt tal-awtur u lanqas awtorizzazzjoni ta’ żvelar lil terzi ta’ informazzjoni dwar il-verżjoni Systran Unix mill-grupp Systran.

103 Minn din l-evalwazzjoni ġenerali jirriżulta li l-kawża inkwistjoni hija ta’ natura mhux kuntrattwali. Fil-fatt, huwa meħtieġ li tiġi evalwata n-natura allegatament illegali u dannuża tal-iżvelar mill-Kummissjoni lil terzi ta’ informazzjoni protetta b’dritt ta’ proprjetà jew bħala ‘know-how’ mingħajr l-awtorizzazzjoni espressa tad-detentur tagħhom fid-dawl tal-prinċipji ġenerali komuni għas-sistemi legali tal-Istati Membri applikabbli fil-qasam u mhux fid-dawl ta’ dispożizzjonijiet kuntrattwali previsti f’kuntratti konklużi fil-passat dwar kwistjonijiet li ma jikkonċernawx id-dritt tal-awtur jew in-‘know-how’ ta’ Systran fir-rigward tal-verżjoni Systran Unix.

104 L-allegazzjonijiet tal-Kummissjoni dwar l-inammissibbiltà tar-rikors minħabba l-allegata bażi kuntrattwali tiegħu għandhom għalhekk jiġu miċħuda.

2. Fuq in-nuqqas ta’ ċarezza tar-rikors

a) L-argumenti tal-partijiet

105 Il-Kummissjoni ssostni li r-rikors huwa inammissibbli sa fejn ma jissodisfax il-kundizzjoni stabbilita fl-Artikolu 44(1)(ċ) tar-Regoli tal-Proċedura, li jipprovdi li r-rikors għandu jinkludi “is-suġġett tal-kawża u sunt tar-raġunijiet imressqa”. Skont il-Kummissjoni, ir-rikors ma jipprovdix preċiżazzjonijiet fir-rigward tad-dispożizzjonijiet legali allegatament miksura minnha u jagħti ftit preċiżazzjonijiet dwar l-atti ta’ kontravvenzjoni u ta’ żvelar ta’ ‘know-how’ allegati mir-rikorrenti.

106 Ir-rikorrenti essenzjalment josservaw li r-rikors huwa suffiċjentement preċiż u jippermetti lill-Kummissjoni tipprepara d-difiża tagħha u lill-Qorti Ġenerali tiddeċiedi l-kawża.

b) Il-kunsiderazzjonijiet tal-Qorti Ġenerali

107 Skont l-ewwel paragrafu tal-Artikolu 21 tal-Istatut tal-Qorti tal-Ġustizzja, applikabbli għall-proċedura quddiem il-Qorti Ġenerali bis-saħħa tal-ewwel paragrafu tal-Artikolu 53 tal-istess statut, u skont l-Artikolu 44(1)(ċ) tar-Regoli tal-Proċedura tal-Qorti Ġenerali, kull rikors għandu jindika s-suġġett tal-kawża u għandu jinkludi sunt tal-motivi invokati. Din l-indikazzjoni għandha tkun ċara u preċiża biżżejjed sabiex tippermetti lill-konvenuta tipprepara d-difiża tagħha u lill-Qorti Ġenerali teżerċita l-istħarriġ ġudizzjarju tagħha. Sabiex jiġu ggarantiti ċ-ċertezza legali u amministrazzjoni tajba tal-ġustizzja, huwa meħtieġ li l-punti essenzjali ta’ fatt u ta’ liġi li fuqhom ir-rikors ikun ibbażat jirriżultaw, minn tal-inqas b’mod sommarju, iżda b’mod koerenti u li jinftiehem, mit-test tar-rikors stess (digrieti tal-Qorti Ġenerali tat-28 ta’ April 1993, De Hoe vs Il-Kummissjoni, T-85/92, Ġabra p. II-523, punt 20, u tal-11 ta’ Lulju 2005, Internationaler Hilfsfonds vs Il-Kummissjoni, T-294/04, Ġabra p. II-2719, punt 23).

108 Sabiex jissodisfa dawn ir-rekwiżiti, rikors intiż għall-kumpens ta’ dannu kkawżat minn istituzzjoni għandu jinkludi b’mod partikolari l-elementi li permezz tagħhom ikun jista’ jiġi identifikat l-aġir li bih ikun qiegħed jakkużaha r-rikorrent (digriet Internationaler Hilfsfonds vs Il-Kummissjoni, iċċitat fil-punt 107 iktar ’il fuq, punt 24).

109 F’dan il-każ, fir-rikors tagħhom ir-rikorrenti jindikaw li l-Kummissjoni allegatament żvelat b’mod illegali n-‘know-how’ ta’ Systran lil terzi, sussegwentement għal sejħa għal offerti, u li meta għamlet hekk il-Kummissjoni wettqet att ta’ kontravvenzjoni bi ksur tad-drittijiet tal-awtur ta’ Systran. Huwa allegat li l-Kummissjoni wettqet żewġ atti illegali u dannużi (ara l-punt 66 iktar ’il fuq). Fid-dawl ta’ dawn l-indikazzjonijiet, il-Kummissjoni kienet f’pożizzjoni fejn setgħet tipprepara d-difiża tagħha.

110 L-allegazzjonijiet tal-Kummissjoni dwar l-inammissibbiltà tar-rikors minħabba n-nuqqas ta’ ċarezza tar-rikors għandhom għalhekk jiġu miċħuda.

3. Fuq in-nuqqas ta’ ġurisdizzjoni tal-Qorti Ġenerali sabiex tikkonstata kontravvenzjoni fil-kuntest ta’ rikors għad-danni fuq bażi mhux kuntrattwali

a) L-argumenti tal-partijiet

111 Il-Kummissjoni ssostni li r-rikors huwa inammissibbli sa fejn il-Qorti Ġenerali ma għandhiex ġurisdizzjoni sabiex tiddeċiedi fil-qasam ta’ kontravvenzjoni fil-kuntest ta’ rikors għad-danni fuq bażi mhux kuntrattwali, kif skontha ġie rikonoxxut fid-digriet Document Security Systems, iċċitat fil-punt 52 iktar ’il fuq. F’dan ir-rigward, il-Kummissjoni tosserva li, b’differenza mill-armonizzazzjoni Komunitarja ġenerali li saret fil-qasam tad-dritt tat-trade marks, id-dritt tal-awtur kien biss suġġett għal armonizzazzjoni parzjali, armonizzazzjoni iżda li tikkonċerna l-protezzjoni tal-programmi (Direttiva 91/250). Madankollu, xorta jibqa’ l-fatt li, fir-rigward tad-dritt tal-awtur, l-istess bħal fir-rigward tad-dritt tal-privattivi, il-proċedimenti ta’ kontravvenzjoni ma humiex fost ir-rimedji li fir-rigward tagħhom il-qrati Komunitarji ngħataw ġurisdizzjoni. Dan japplika wkoll għan-‘know-how’, li ma kien suġġett għal ebda armonizzazzjoni Komunitarja. Il-Kummissjoni hawnhekk tiċħad kull analoġija mas-soluzzjoni proposta fis-sentenza Adams vs Il-Kummissjoni, iċċitata fil-punt 79 iktar ’il fuq, u dan minħabba li r-rikorrenti ma jinvokawx ksur tal-Artikolu 287 KE iżda jinvokaw biss żvelar illegali ta’ ‘know-how’ mingħajr ebda preċiżazzjoni jew prova oħra. Barra minn hekk, b’differenza mill-kawża li wasslet għas-sentenza Adams vs Il-Kummissjoni, iċċitata iktar ’il fuq, l-informazzjoni li nġabret f’din il-kawża nġabret fil-kuntest ta’ relazzjonijiet kuntrattwali u mhux fil-kuntest tat-trażmissjoni ta’ dokumenti ppreżentati b’mod kunfidenzjali.

112 Ir-rikorrenti jsostnu li, fid-dawl tal-armonizzazzjoni Komunitarja l