MT
Ġabr atal-ġur isprudenza
ECLI:EU:F:2010 :17 1SENTENZA TAT-TRIBUNAL GĦAS-SERVIZZ PU BBLIKU
(L-Ew wel Awla)
9 ta’ Marzu 2010
Kawża F-26/09
N
vs
Il-Parlament Ewropew
“Servizz pubbliku — Uffiċjali — Rikors għad-danni — Ammissibbiltà — Fastidju psikoloġiku — Dmir 
ta’ premura — Dannu morali”
Suġġett: Rikors, ippreżentat skont l-Artikoli 236 KE u 152 KEEA, li permezz tiegħu N q iegħed 
jitlob li l-Parlament jiġi kku ndannat iħallsu s-s omma ta’ EUR 12 000 b ħala ku mpe ns 
għad-danni kka wżati, minn n aħa, mill-fastidju psikoloġiku u p rofessjonali li sofra m innu 
matul il-perijodu bejn is-16 ta’ Aw wissu 2006 u l -1 ta’ Mejju 2007 , u, min-naħa l-oħra, 
min-nuqqas li tinfetaħ investigazzjoni amministrattiva interna minn ko rp indipendenti.
Deċiżjoni:Il-Parlament huwa kku ndannat iħallas lil N ku mpe ns ta’ EUR 2 000. Il-kumplament 
tar-rikors huwa miċħud. Il-Parlament għandu jbati l-ispejjeż tiegħu kif ukoll tliet kw arti 
mill-ispejjeż tar-rikorrent. Ir-rikorrent għandu jbati kw art mill-ispejjeż tiegħu.
Somm arju
1. Uffiċjali — Rikors — Att li jikkawża preġudizzju — Kunċett — Astensjoni milli tittieħed m iżura 
imposta m ir-Regolamenti tal-Persunal — Astensjoni tal-istituzzjoni milli tagħti assistenza lill-uffiċjali 
tagħha — Esklużjoni — Eċċezzjoni
(Regolamenti tal-Persunal, Artikoli 24, 90 u 91 )
2. Uffiċjali — Fastidju psikoloġiku — Kunċett — Aġir intiż li jiskredita lill-persuna kko nċernata jew li 
jwassal għad-degradazzjoni tal-kundizzjonijiet tax-xogħol tagħha — Rekwiżit li l-aġir ikun ta’ natura 
repetuta
(Regolamenti tal-Persunal, Artikolu 12a(3))
3. Uffiċjali — Fastidju psikoloġiku — Kunċett — Rapport ta’ evalwazzjoni li fih kummenti negattiva 
iżda mhux offensivi fil-konfront tal-uffiċjali — Esklużjoni
(Regolamenti tal-Persunal, Artikolu 12a(3))
4. Uffiċjali — Rikors — Termini — Talba għal kumpens indirizzata lil istituzzjoni — Osservanza ta’ 
terminu raġonevoli
(Regolamenti tal-Persunal, Artikolu 90)
5. Uffiċjali — Evalwazzjoni — Rapport ta’ evalwazzjoni — Nuqqas milli jiġu stabbiliti obbjettivi
2 ECLI:EU:F:2010 :17SOMM ARJU—KAWŻAF-26/09
Nvs IL-PARLAMENT
6. Uffiċjali — Rikors — Rikors għad-danni — Annullament tal-att ikkontestat li m a jiżgurax 
il-kumpens adegwat tad-dannu mo rali
(Regolamenti tal-Persunal, Artikolu 91)
1. Bħala prinċipju, huwa l-uffiċjal li jqis li jista’ jinvoka l-Artikolu 24 tar-Regolamenti tal-Persunal li 
għandu jressaq talba għal assistenza quddiem l -istituzzjoni li jaqa’ taħtha. Huma biss ċerti ċirkustanzi 
eċċezzjonali li jistgħu jobbligaw lill-istituzzjoni tiegħu, mingħajr talba m inn q abel m ill-persuna 
kkon ċernata iżda f uq inizjattiva tagħha stess, azzjoni ta’ assistenza partikolari. Fin-nuqqas ta’ tali 
ċirkustanzi, l-astensjoni tal-istituzzjoni milli tagħti, fuq inizjattiva tagħha stess, assistenza lill-uffiċjali u 
lill-mem bri tal-persunal tagħha ma tikkostitwixxix att li jikkawża preġudizzju. F’dan ir-rigward, fil-każ 
li uffiċjal jitlob il-kumpe ns għad-dannu li jirriżulta m in-nuqqas ta’ osservanza m inn i stituzzjoni 
tal-obbligu ta’ assistenza tagħha, l-ammissibbiltà tat-talbiet għal kumpe ns tiddependi m inn jekk ikunx 
hemm d eċiżjoni li tirrifjuta talba għal assistenza fil-mument me ta jkunu tressqu da wn it-talbiet.
Ittra li permezz tagħha l-uffiċjal ressaq quddiem l -Awtorità tal-Ħatra talba għal kumpe ns ibbażata fuq 
il-fastidju psikoloġiku u n -nuqqas ta’ osservanza tad-dmir ta’ premura m a tistax tiġi interpretata bħala 
talba għal assistenza fuq il-bażi tal-Artikolu 24 tar-Regolamenti tal-Persunal. Lanqas ma jista’ jitqies 
bħala talba għal assistenza lment intiż għall-kumpe ns tad-dannu li jirriżulta min-nuqqas ta’ osservanza 
tal-obbligu ta’ assistenza.
(ara l -punti 47 sa 49)
Referenza:
Il-Qorti tal-Ġustizzja: 12 ta’ Ġunju 1986 , Somme rlatte vs Il-Kummissjoni, 229/84, Ġabra p . 1805 , punt 20; Il-Qorti 
tal-Prim’Istanza: 18 ta’ Diċembru 2008 , Il-Belġju u I l-Kummissjoni vs Genette, T-90/07 P u T-99/07 P, Ġabra 
p. II-3859 , punti 101 s a 103; It-Tribunal għas-Servizz P ubbliku: 31 ta’ Mejju 2006 , Frankin et vs Il-Kummissjoni, 
F-91/05, ĠabraSP p. I-A-1-25 u II- A-1-83, punt 24
2. L-Artikolu 12a(3) tar-Regolamenti tal-Persunal jiddefinixxi l-fastidju psikoloġiku b ħala “imġiba 
mhux xierqa” li teħtieġ, sabiex tkun stabbilita, li jkunu sodisfatti żewġ ku ndizzjonijiet ku mulattivi. 
L-ew wel kundizzjoni tikkon ċerna l-eżistenza ta’ aġir, lingwa mlissna jew m iktuba, azzjonijiet jew atti 
oħra li jkunu ta’ natura “li ssir tul perjodu, hija ripetittiva jew sistematika”, kundizzjoni din li timplika li 
l-fastidju psikoloġiku g ħandu jinftiehem b ħala proċess li neċessarjament jevolvi fiż-żmien u l i jeħtieġ 
l-eżistenza ta’ atti repetuti jew kon tinwi, u l i jkunu “intenzjonali”. It-tieni ku ndizzjoni, separata 
mill-ew wel waħda b il-kelma “u”, teżiġi li dan l-aġir, lingwa mlissna jew m iktuba, azzjonijiet jew atti 
oħra jkollhom l-effett li jippreġudikaw il-personalità, id-dinjità jew l-integrità fiżika jew psikoloġika ta’ 
persuna. Peress li l-aġġettiv “intenzjonali” jikkon ċerna l-ew wel ku ndizzjoni, u m hux it-tieni waħda, 
tista’ tinstilet kon klużjoni doppja. Minn n aħa, l-aġir, lingwa mlissna jew m iktuba, azzjonijiet jew atti 
oħra, imsemm ija fl-Artikolu 12a(3) tar-Regolamenti tal-Persunal, għandhom i kunu ta’ natura 
volontarja, u da n jeskludi m ill-kamp t a’ applikazzjoni ta’ din id -dispożizzjoni l-atti li jseħħu b’mod 
aċċidentali. Min-naħa l-oħra, ma huwiex me ħtieġ, għall-kuntrarju, li dan l-aġir, lingwa m lissna jew 
miktuba, azzjonijiet jew a tti oħra jkunu twettqu bl-intenzjoni li tiġi pp reġudikata l-personalità, 
id-dinjità jew l-integrità fiżika jew psikoloġika ta’ persuna. Fi kliem i eħor, jista’ jkun hemm f astidju 
psikoloġiku fis-sens tal-Artikolu 12a(3) tar-Regolamenti tal-Persunal mingħajr ma l-persuna li tikkawża 
l-fastidju ke llha l-intenzjoni, permezz tal-atti tagħha, tiskredita lill-vittma jew tnaqqas deliberatament 
il-kwalità tal-kundizzjonijiet tax-xogħol tagħha. Huwa biżżejjed li dawn l-atti, sakemm i kunu twettqu 
volontarjament, ke llhom oġġettivament tali kon segwenzi.
(ara l -punt 72)
Referenza:
It-Tribunal għas-Servizz P ubbliku: 9 ta’ Diċembru 2008 , Q v s Il-Kummissjoni, F-52/05, ĠabraSP p. I-A-1-409 u 
II-A-1-2235 , punt 135, li hija suġġetta għal appell quddiem i l-Qorti Ġenerali tal-Unjoni Ewropea, Kawża T-80/09 P
ECLI:EU:F:2010 :17 3SOMM ARJU—KAWŻAF-26/09
Nvs IL-PARLAMENT
3. Fil-każ li t-Tribunal għas-Servizz P ubbliku j kun annulla r-rapport ta’ evalwazzjoni ta’ uffiċjal 
minħabba, b’mod partikolari, li l-amministrazzjoni kienet evalwat lill-uffiċjal kkon ċernat mingħajr ma 
kienet stabbilietlu obbjettivi minn q abel, din l-illegalità, minkejja li hija ta’ dispjaċir, ma tistax titqies, 
fiha nfisha, bħala indikazzjoni ta’ aġir ta’ fastidju psikoloġiku. Bl-istess m od, il-fatt li r-rapport ta’ 
evalwazzjoni fih ku mme nti negattivi fil-konfront tal-uffiċjal ma jistax jitqies bħala fastidju psikoloġiku 
meta da wn il-kumme nti ma jaqbżux il-limiti tas-setgħa di skrezzjonali wiesgħa li jgawdi m innha 
l-evalwatur, u b ’mod partikolari m a jammontawx għal kri tika o ffensiva jew da nnuża fil-konfront 
tal-persuna stess tal-uffiċjal ikkon ċernat.
(ara l -punt 86)
4. Sa fejn u ffiċjal ikun ikkon testa l-legalità tar-rapport ta’ ev alwazzjoni tiegħu fit-terminu 
għall-preżentata ta’ rikors kon tenzjuż u s akemm i t-talba għal kumpe ns tiegħu kienet ġiet ippreżentata 
f’terminu ra ġonevoli wara l -mument li fih sar j af b’dan ir -rapport, h uwa ammissibbli li jiġu 
ppreżentati, pe rmezz ta’ att separat, talbiet intiżi għall-kumpe ns tad-dannu allegatament ikkawżat 
minn da n l-att.
(ara l -punt 96)
Referenza:
Il-Qorti tal-Prim’Istanza: 28 ta’ Mejju 1998 , W v s Il-Kummissjoni, T-78/96 u T -170/96, ĠabraSP p. I-A-239 u II- 745, 
punt 159; 17 ta’ Diċembru 2003 , Mc Auley vs Il-Kunsill, T-324/02, ĠabraSP p. I-A-337 u II- 1657 , punti 92 u 96; 
19 ta’ Ottubru 2006 , Pessoa u C osta vs Il-Kummissjoni, T-503/04, ĠabraSP p. I-A-2-237 u II- A-2-139, punti 58 
u 59; It-Tribunal għas-Servizz P ubbliku: 1 ta’ Frar 2007 , Tsarnavas vs Il-Kummissjoni, F-125/05, ĠabraSP p. I-A-1-43 
u II- A-1-231, punti 69 sa 71
5. Evalwatur li, sabiex jevalwa uffiċjal, ma jiħux inkunsiderazzjoni l-fatt li ebda o bbjettiv ma jkun ġie 
stabbilit minn q abel għal dan l-uffiċjal u g ħall-perijodu ta’ evalwazzjoni, iwettaq żball m anifest ta’ 
evalwazzjoni u jonqos milli josserva d-dmir ta’ premura.
(ara l -punt 95)
Referenza:
It-Tribunal għas-Servizz P ubbliku: 10 ta’ Novembru 2009 , N v s Il-Parlament, F-71/08, ĠabraSP p. I-A-1-429 u 
II-A-1-2319
6. Ir-regola li l-annullament ta’ att tal-amministrazzjoni kkon testat minn u ffiċjal jikkostitwixxi, fih 
innifsu, kumpe ns adegwat u, bħala prinċipju, suffiċjenti għal kull da nnu morali mġarrab għandha ċerti 
eċċezzjonijiet. B ’hekk, l -annullament ta’ att illegali tal-amministrazzjoni m a jistax jikkostitwixxi 
kumpe ns ko mplet għad-dannu m orali mġarrab jekk da n l-att jinvolvi ev alwazzjoni espliċitament 
negattiva tal-kapaċitajiet tar-rikorrent li tista’ tikkawżalu ħ sara, jekk l -illegalità m wettqa tkun 
partikolarment gravi jew jekk l-annullament tal-att m a jkollu ebda effettività.
(ara l -punti 101 s a 103 , 105 u 107 )
Referenza:
Il-Qorti tal-Ġustizzja: 7 ta’ Frar 1990 , Culin vs Il-Kummissjoni, C-343/87, Ġabra p. I-225, punti 25 sa 29 ; Il-Qorti tal-
Prim’Istanza: 26 ta’ Jannar 1995 , Pierrot vs Il-Qorti tal-Ġustizzja, T-60/94, ĠabraSP p. I-A-23 u II- 77, punt 62; 
23 ta’ Marzu 2000 , Rudolf vs Il-Kummissjoni, T-197/98, ĠabraSP p. I-A-55 u II- 241, punti 98; 21 ta’ Jannar 2004 , 
Robinson v s Il-Parlament, T-328/01, ĠabraSP p. I-A-5 u II- 23, punt 79; 30 ta’ Settembru 2004 , Ferrer de Moncada v s 
Il-Kummissjoni, T-16/03, ĠabraSP p. I-A-261 u II- 1163 , punt 68; 13 ta’ Diċembru 2005 , Cwik vs Il-Kummissjoni, 
T-155/03, T-157/03 u T -331/03, ĠabraSP p . I-A-411 u II- 1865 , punti 205 u 206; It-Tribunal għas-Servizz 
Pubbliku: 13 ta’ Diċembru 2007 , Su ndholm v s Il-Kummissjoni, F-42/06, ĠabraSP p. I-A-1-437 u II- A-1-2499 , 
punt 44; 22 ta’ Ottubru 2008 , Tzigani vs Il-Kummissjoni, F-46/07, ĠabraSP p. I-A-1-323 u II- A-1-1773 , punt 223;
4 ECLI:EU:F:2010 :17SOMM ARJU—KAWŻAF-26/09
Nvs IL-PARLAMENT
 5 ta’ Mejju 2009 , Simões Dos Santos vs UASI, F-27/08, ĠabraSP p. I-A-1-113 u II- A-1-613, punti 142 u 143, li hija 
suġġetta għal appell quddiem i l-Qorti Ġenerali tal-Unjoni Ewropea, Kawża T-260/09 P; 7 ta’ Lulju 2009 , Bernard v s 
Europol, F-99/07 u F -45/08, ĠabraSP p. I-A-1-233 u II- A-1-1267 , punt 106