Ġabr a tal-ġur isprudenza  
SENTENZA TAL-QORTI TAL-ĠUSTIZZJA (Ir-Raba’Awla) 
26 ta’April 2017 * 
“Rinviju għal deċiżjoni preliminari —Trasport —Trasport bit-triq —Liċenzja tas-sewqan —Direttiva 
2006 /126/KE —Artikolu 13(2) —Kunċett ta’ ‘dritt ta’sewqan mogħti qabel id-19 ta’Jannar 2013 ’— 
Leġiżlazzjoni nazzjonali li tittrasponi din id-direttiva —Obbligu li tinkiseb liċenzja tas-sewqan impost 
fuq il-persuni li kellhom l-awtorizzazzjoni sabiex isuqu mopeds mingħajr liċenzja qabel id-dħul fis-seħħ 
ta’din il-leġiżlazzjoni” 
Fil-KawżaC-632/15, 
li għandha bħala suġġett talba għal deċiżjoni preliminari skont l-Artikolu 267 TFUE, imressqa 
mill-Înalta Curte de Casație şi 
permezz ta’ deċiżjoni tat-12 
30 ta’Novembru 2015 , fil-proċedura Justiție 
ta’ N(qorti 
ovembru għolja tal-kassazzjoni 
2015 , li waslet u 
fital-ġustizzja, ir-Rumanija), 
l-Qorti tal-Ġustizzja fit-
Costin Popescu 
vs 
Guvernul României,  
Ministerul Afacerilor Interne,  
Direcția Regim Permise de Conducere si Înmatriculare a Vehiculelor,  
Direcția Rutieră,  
Ser viciul Public Comunitar Regim Permise de Conducere si Înmatriculare a Vehiculelor,  
IL-QORTI TAL-ĠUSTIZZJA (Ir-Raba’Awla), 
komposta minn T. von Danwitz, President tal-Awla, E. Juhász (Relatur), C. Vajda, K. Jürimäe u C. 
Lycourgos, Imħallfin, 
Avukat Ġenerali: H. Saugmandsgaard Øe, 
Reġistratur: A. Calot Escobar, 
wara li rat il-proċedura bil-miktub, 
wara li kkunsidrat l-osservazzjonijiet ippreżentati: 
— għal C. Popescu, minnu stess, 
* Lingwa tal-kawża: ir-Rumen 
MT 
ECLI:EU:C:2017 :303 1 
SENTENZA TAS-26.4.2017 – KAWŻA C 632/15  
POPESCU  
— għall-Gvern Rumen, minn R. H. Radu kif ukoll minn O.-C. Ichim u E. Gane, bħala aġenti, 
— għall-Gvern Slovakk, minn B. Ricziová, bħala aġent, 
— għall-Kummissjoni Ewropea, minn L. Nicolae u J. Hottiaux, bħala aġenti, 
wara li semgħet il-konklużjonijiet tal-Avukat Ġenerali, ippreżentati fis-seduta tal-
24 ta’ Novembru 2016 , 
tagħti l-preżenti 
Sentenza 
1 It-talba għal deċiżjoni preliminari tirrigwarda l-interpretazzjoni tad-dispożizzjonijiet 
tad-Direttiva 2006 /126/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill, tal-20 ta’ Diċembru 2006 , dwar 
il-Liċenzji tas-Sewqan (ĠU 2006 L 403, p. 18), b’mod partikolari tal-Artikolu 13(2), moqri flimkien 
mal-premessa 5 ta’ din id-direttiva. 
2 Din it-talba tressqet fil-kuntest ta’ tilwima bejn Costin Popescu u l-Guvernul României (Gvern Rumen), 
irrappreżentat mis-Secretariatul General al Guvernului (segretarju ġenerali tal-gvern), il-Ministerul 
Afacerilor Interne (ministeru tal-affarijiet interni), id-Direcția Regim Permise de Conducere și 
înmatriculare a Vehiculelor (direzzjoni tal-liċenzji tas-sewqan u tar-reġistrazzjoni tal-vetturi), 
id-Direcția Rutieră (direttorat tat-toroq) u s-Serviciul Public Comunitar Regim Permise de Conducere 
şi înmatriculare a Vehiculelor (servizz pubbliku tal-liċenzji tas-sewqan u tar-reġistrazzjoni tal-vetturi), 
dwar l-obbligu li tinkiseb liċenzja tas-sewqan impost fuq il-persuni li kellhom l-awtorizzazzjoni sabiex 
isuqu mopeds mingħajr liċenzja qabel id-dħul fis-seħħ tal-leġiżlazzjoni Rumena li ttrasponiet 
id-Direttiva 2006 /126 fid-dritt nazzjonali, li jiksbu tali liċenzja sabiex ikunu jistgħu jkomplu jsuqu dawn 
il-vetturi. 
Il-kuntest ġuridiku 
Id-dritt tal-Unjoni 
3 Il-premessa 2 tad-Direttiva 2006 /126 tiddikjara: 
“Ir-regoli dwar il-liċenzji tas-sewqan huma essenzjali fl-implementazzjoni tal-politika tat-trasport 
komuni, jikkon tribwixxu għat-titjib tas-sigurtà fit-toroq, u jiffaċilitaw il-moviment liberu ta’ persuni li 
jkunu sejrin jagħmlu r-residenza tagħhom fi Stat Membru differenti minn dak fejn tkun inħarġet 
il-liċenzja […].” 
4 Skont il-premessa 5 ta’ din id-direttiva, din ma għandhiex tippreġudika d-drittijiet eżistenti ta’ sewqan 
mogħtija jew miksuba qabel id-data ta’ applikazzjoni tagħha. 
5 Il-premessa 8 ta’ din id-direttiva hija fformulata kif ġej: 
“Għall-finijiet tas-sigurtà fit-toroq, għandhom jiġu stabbiliti r-rekwiżiti minimi għall-ħruġ ta’ liċenzja 
tas-sewqan. Hemm il-ħtieġalijiġu armonizzati l-istandard s għat-testijiet tas-sewqan u għall-ħruġ 
tal-liċenzji. Għal dan il-għan, għandhom jiġu definiti l-kompe tenza, il-ħiliet u l-komportament konn essi 
mas-sewqan tal-vetturi, it-test tas-sewqan għandu jkun ibbażat fuq dawn il-kunċetti u għandhom jiġu 
definiti mill-ġdid l-istandard s minimi tal-kapaċità fiżika u mentali sabiex jinsaqu tali vetturi.” 
ECLI:EU:C:2017 :303 2 
SENTENZA TAS-26.4.2017 – KAWŻA C 632/15  
POPESCU  
6 Skont il-premessa 13 tal-istess direttiva, l-introduzzjoni ta’ kategorija ta’ liċenzji tas-sewqan 
għaċ-ċiklomuturi (mopeds) għandha, b’mod partikolari, iżżid is-sigurtà fit-toroq fir-rigward tal-iżgħar 
sew wieqa li, skont l-istatistiċi, jintlaqtu l-agħar fl-inċidenti tat-toroq. 
7 Il-premessa 16 tad-Direttiva 2006 /126 hija fformulata kif ġej: 
“Il-mudell ta’ liċenzja tas-sewqan kif stabbilit fid-Direttiva 91/439/KEE [tal-Kunsill tad-
29 ta’ Lulju 1991 , dwar il-liċenzji tas-sewqan (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 7, Vol. 1, 
p. 317)] għandu jiġi sostitwit b’mudell singolu fil-forma ta’ karta tal-plastik. Fl-istess waqt, dan 
il-mudell ta’ liċenzja tas-sewqan jeħtieġ li jiġi adattat minħabba l-introduzzjoni ta’ kategorija ġdida ta’ 
liċenzji tas-sewqan għaċ-ċiklomuturi u ta’ kategorija ġdida ta’ liċenzji tas-sewqan għall-muturi.” 
8 L-Artikolu 4 ta’ din id-direttiva, intitolat “Kategoriji, definizzjonijiet u età minima”, jipprevedi: 
“1. Il-liċenzja tas-sewqan prevista fl-Artikolu 1 għandha tawtorizza s-sewqan ta’ vetturi b’mutur 
fil-kategoriji definiti aktar ’l isfel. Hija tista’ tinħareġ mill-età minima indikata għal kull kategorija. 
‘Vettura b’mutur’ tfisser kwalunkwe vettura, barra vettura li timxi fuq linji ta’ ferrovija, bi propulsjoni 
awtonoma li timxi fuq it-triq permezz tal-qaw wa tagħha stess. 
2. Ċiklomuturi (mopeds): 
Kategorija AM 
— Vetturi b’żewġ jew tliet roti b’veloċità proġettata massima li ma taqbiżx il-45 km/siegħa, kif definiti 
fl-Artikolu 1(2)(a) tad-Direttiva 2002 /24/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat-
18 ta’ Marzu 2002 dwar l-approvazzjoni tat-tip ta’ vetturi bil-mutur b’żewġ roti jew bi tlieta [u li 
tħassar id-Direttiva tal-Kunsill 92/61/KEE (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 13, Vol. 29, 
p. 399)] (esklużi dawk b’veloċità proġettata massima li tkun taħt jew ugwali għal 25 km/siegħa), u 
kwadriċikli ħfief kif definiti fl-Artikolu 1(3)(a) tad-Direttiva 2002 /24/KE; 
— l-età minima għall-Kategorija AM hija ta’ 16-il sena. 
[…]” 
9 L-Artikolu 7 tad-Direttiva 2006 /126, intitolat “Ħruġ, validità u tiġdid”, jipprovdi: 
“1. Il-liċenzji tas-sewqan għandhom jinħarġu biss lil dawk l-applikanti: 
a) li jkunu għaddew minn test ta’ ħila u ta’ komportament u minn test teoriku u li jissodisfaw 
l-istandard s mediċi, skond il-dispożizzjonijiet ta’ l-Annessi II u III; 
b) li jkunu għaddew minn test teoriku fir-rigward tal-Kategorija AM biss; l-Istati Membri jistgħu 
jeżiġu li l-applikanti jgħaddu minn test ta’ ħila u ta’ komportament kif ukoll minn eżami mediku 
għal din il-kategorija. 
Għal triċikli u kwadriċikli f’din il-kategorja l-Istati Membri jistgħu jimponu test distintiv ta’ ħila u ta’ 
komportament. Għad-differenzjazzjoni ta’ vetturi fil-Kategorija AM, jista’ jiġi inserit kodiċi nazzjonali 
fil-liċenzja; 
[…]” 
ECLI:EU:C:2017 :303 3 
SENTENZA TAS-26.4.2017 –KAWŻA C 632/15  
POPESCU  
10 L-Artikolu 13 ta’din id-direttiva, intitolat “Ekwivalenzi bejn mudelli ta’liċenzja mhux Komunitarji” 
huwa fformulat kif ġej: 
“1. Bil-kunsens tal-Kummissjoni, l-Istati Membri għandhom jistabbilixxu l-ekwivalenzi bejn id-drittijiet 
miksuba qabel l-implementazzjoni ta’din id-Direttiva u l-kategoriji definiti fl-Artikolu 4. 
Wara li jikkon sultaw il-Kummissjoni, l-Istati Membri jistgħu jagħmlu kull aġġustament fil-leġislazzjoni 
nazzjonali tagħhom li jkun meħtieġ bil-għan li jimplementaw id-dispożizzjoniiet ta’l-Artikolu 11(4), (5) 
u (6). 
2. Kull dritt ta’sewqan mogħti qabel 19 ta’Januar 2013 ma għandux jitneħħa jew bi kwalunkwe mod 
kwalifikat bid-dispożizzjonijiet ta’din id-Direttiva.” 
11 L-Artikolu 16(1) u (2) tad-Direttiva 2006 /126, intitolat “Traspożizzjoni”, jobbliga lilll-Istati Membri, 
minn naħa, li jadottaw u jippubblikaw il-liġijiet, ir-regolamenti u d-dispożizzjonijiet amministrattivi 
neċessarji sabiex jikkon formaw ruħhom mad-dispożizzjonijiet tal-imsemm ija direttiva li dan jelenka, 
fosthom l-Artikolu 4(1) u (2), l-Artikolu 7(1)(b), u l-Artikolu 13 tagħha, mhux iktar tard mid-
19 ta’ Jannar 2011 , u, min-naħa l-oħra, li japplikaw id-dispożizzjonijiet trasposti mid-
19 ta’Jannar 2013 . 
Id-dritt Rumen 
12 Il-legea nr. 203/2012 pentru modificarea şi completarea Ordonanței de urgență a Guvernului 
nr. 195/2002 privind circulația pe drumurile publice (Liġi Nru°203 /2012 li temenda u tikkompleta 
d-digriet b’urġenza tal-Gvern Nru 195/2002 dwar it-traffiku fit-toroq pubbliċi, Monitorul Oficial al 
României, Nru°760 , tat-12 ta’ Novembru 2012 ), li ttrasponiet ċerti dispożizzjonijiet 
tad-Direttiva 2006 /126 fid-dritt Rumen, ilha applikabbli mid-19 ta’Jannar 2013 . Din il-liġi emendat 
l-Ordonanța de urgență a Guvernului nr. 195/2002 privind circulația pe drumurile publice (digriet 
b’urġenza tal-Gvern Nru 195/2002 dwar it-traffiku fit-toroq pubbliċi, Monitorul Oficial al României, 
parti I, Nru°670 , tat-3 ta’ Aw wissu 2006 , iktar ’il quddiem l-“OUG Nru°195 /2002 ”), kif ukoll 
ir-regolament ta’ applikazzjoni ta’ dan id-digriet b’urġenza, kif approvat mill-Hotărârea Guvernului 
Nru 1391 /2006 (deċiżjoni tal-Gvern Nru 1391 /2006 , Monitorul Oficial al României, parti I, Nru°876 , 
tas-26 ta’Ottubru 2006 ). 
13 Sabiex tiġi żgurata t-traspożizzjoni tal-imsemm ija direttiva, id-dispożizzjonijiet tal-Artikoli 160 u 161 
tar-regolament ta’applikazzjoni tal-OUG Nru 195/2002 li kienu jirrigwarda w il-mopeds, tħassru. 
14 Qabel id-dħul fis-seħħ tal-Liġi Nru 203/2012 , ir-regolament ta’applikazzjoni tal-OUG Nru 195/2002 
kien jipprevedi, fl-Artikolu 160(2) tiegħu, li, “[i]l-persuni li ma għandhomx liċenzja tas-sewqan jistgħu 
jsuqu mopeds fit-toroq pubbliċi biss jekk dawn jistgħu juru li kkompletaw kors dwar il-kodiċi tat-triq 
fi ħdan stabbiliment awtorizzat ta’taħriġ għas-sew wieqa ta’vetturi bil-mutur”. 
15 L-Artikolu 161(2) ta’dan ir-regolament ta’applikazzjoni kien jippreċiża, qabel id-dħul fis-seħħ tal-Liġi 
Nru 203/2012 , li “[m]eta jsuqu fit-toroq pubbliċi, iċ-ċiklisti huma marbuta li jżommu fuqhom il-karta 
ta’ identità tagħhom u s-sew wieqa tal-mopeds għandhom barra minn hekk iżommu fuqhom 
l-attestazzjoni ta’taħriġ tagħhom fil-leġiżlazzjoni tat-triq u ċ-ċertifikat ta’reġistrazzjoni tal-vettura”. 
16 Il-punti 6 u 21 tal-Artikolu 6 tal-OUG Nru 195/2002 jiddefinixxu l-kunċetti ta’“vettura bil-mutur”u 
ta’“moped”. Dawn jiddikjaraw, minn naħa, li “il-mopeds […] huma kkunsidrati bħala vetturi 
bil-mutur”u, min-naħa l-oħra, li l-kwadriċikli ħfief “[h]uma ekwivalenti għal mopeds”. 
ECLI:EU:C:2017 :303 4 
SENTENZA TAS-26.4.2017 – KAWŻA C 632/15  
POPESCU  
17 L-Artikolu 20(1) sa (3) tal-OUG Nru 195/2002 huwa fformulat kif ġej: 
“(1) Sabiex isuqu vetturi bil-mutur fit-toroq pubbliċi, trammijiet, tractors użati esklużivament fl-ażjendi 
agrikoli jew fil-foresterija jew makkinarju li jaħdem waħdu, is-sew wieqa tagħhom għandhom ikollhom 
liċenzja tas-sewqan adattata. 
(2) Il-liċenzji tas-sewqan jinħarġugħall-kategoriji ta’ vetturi li ġejjin: AM […].” 
(3) Il-kategoriji ta’ vetturi previsti fil-paragrafu 2 li għalihom tinħareġ liċenzja tas-sewqan huma 
deskritti fl-Anness 1”. 
18 L-Anness 1 tal-OUG Nru 195/2002 jelenka l-kategoriji ta’ vetturi li għalihom tinħareġ liċenzja 
tas-sewqan, konformeme nt mal-Artikolu 20(2) ta’ dan tal-aħħar. Il-punt (a) tal-imsemm i anness 
jiddefinixxi l-“kategorija AM” bħala li tipprevedi l-“mopeds”. 
19 Skont l-Artikolu 23(1) u (9) tal-OUG Nru 195/2002 : 
“(1) Id-dritt tas-sewqan ta’ vettura bil-mutur […] fit-toroq pubbliċi jingħata esklużivament lid-detentur 
ta’ liċenzja tas-sewqan valida, li tikkorrispondi mal-kategorija li tinkludi l-vettura, jew lil kull persuna li 
tista’ tipprova, bħala sostituzzjoni, dokument li jawtorrizzaha sabiex issuq fit-toroq pubbliċi. 
[…] 
(9) L-eżami ta’ kisba tal-liċenzja tas-sewqan jikkon sisti f’test tat-teorija li jivverifika l-kono xxenzi u 
f’test prattiku ta’ verifika tal-kapaċitajiet u tal-aġir, li jikkorrispondu mal-kategorija ta’ liċenzja mitluba. 
It-test ta’ prattika għall-kategorija AM jikkon sisti biss fil-verifika tal-kapaċitajiet ta’ sewqan f’angoli 
irranġati b’mod speċjali. Il-kundizzjonijiet għall-kisba tal-liċenzja tas-sewqan huma stabbiliti permezz 
ta’ regolament”. 
Il-fatti fil-kawża prinċipali u d-domanda preliminari 
20 C. Popescu huwa detentur taċ-ċertifikat ta’ reġistrazzjoni għal kwadriċiklu ħafif tat-trade mark Aixam, 
ikklassifikat bħala vettura fil-kategorija L6e, ekwivalenti għal moped, kif ukoll ta’ attestazzjoni li 
tiċċertifika li huwa kkompleta kors fil-kodiċi tat-triq għas-sewqan tal-mopeds fit-toroq pubbliċi. 
L-imsemm ija dokumenti, li nħarġulu matul is-sena 2010 , kienu jippermettulu sabiex isuq vettura bħal 
tiegħu, konformeme nt mal-Artikoli 160 u 161 tar-regolament ta’ applikazzjoni tal-OUG Nru 195/2002 
fil-verżjoni tiegħu fis-seħħ qabel id-19 ta’ Jannar 2013 . 
21 Mid-19 ta’ Jannar 2013 , is-sewqan tal-mopeds fit-toroq pubbliċi, jew ta’ vetturi ekwivalenti, ġie suġġett 
fir-Rumanija għall-kisba ta’ liċenzja tas-sewqan, abbażi tal-Liġi Nru 203/2012 , li emendat l-OUG 
Nru 195/2002 sabiex tittrasponi fid-dritt nazzjonali ċerti dispożizzjonijiet tad-Direttiva 2006 /126. 
22 C. Popescu ppreżenta rikors kontra diversi awtoritajiet nazzjonali, quddiem il-Curtea de Apel București 
(qorti tal-appell ta’ Bucharest, ir-Rumanija), sabiex id-dritt tiegħugħas-sewqan tal-mopeds fit-toroq 
pubbliċi, li kien kiseb qabel id-19 ta’ Jannar 2013 , jiġi rrikono xxut wara din id-data, mingħajr ma 
jkollu jwettaq formalitajiet supplimentari, u sabiex dokument li jiċċertifika dan id-dritt jinħariġlu 
mill-awtorità kompe tenti. Insostenn tar-rikors tiegħu, huwa allega li l-leġiżlazzjoni ġdida , li tirriżulta 
mil-Liġi Nru 203/2012 , tmur kontra d-dispożizzjonijiet tal-imsemm ija direttiva. 
23 Billi C. Popescu qajjem ukoll eċċezzjoni ta’ inkostituzzjonalità fir-rigward ta’ ċerti dispożizzjonijiet 
tal-OUG Nru 195/2002 kif emendat bil-Liġi Nru 203/2012 , il-Curtea de Apel București (qorti 
tal-appell ta’ Bucharest) adixxiet lill-Curtea Constituțională (qorti kostituzzjonali, ir-Rumanija). 
ECLI:EU:C:2017 :303 5 
SENTENZA TAS-26.4.2017 – KAWŻA C 632/15  
POPESCU  
24 Permezz ta’ deċiżjoni tal-5 ta’ Diċembru 2013 , din il-qorti, filwaqt li ppreċiżat li l-interpretazzjoni 
tar-regoli tad-dritt tal-Unjoni kienet tmur lil hinn mill-ġurisdizzjoni tagħha u li din il-prerogattiva 
tappartjeni esklużivament lill-Qorti tal-Ġustizzja tal-Unjoni Ewropea, ċaħdet l-eċċezzjoni ta’ 
inkostituzzjonalità bħala infondata, minħabba li d-dispożizzjonijiet tad-dritt nazzjonali msemm ija minn 
C. Popescu kienu konformi mal-Kostituzzjoni Rumena. 
25 Fuq il-bażi tal-imsemm ija deċiżjoni, il-Curtea de Apel București (qorti tal-appell ta’ Bucharest) 
iddikjarat ir-rikors ta’ C. Popescu bħala inammissibbli. 
26 C. Popescu ppreżenta appell quddiem l-Înalta Curte de Casație și Justiție (qorti għolja tal-kassazzjoni u 
tal-ġustizzja, ir-Rumanija), filwaqt li sostna li d-dispożizzjonijiet tal-Liġi Nru 203/2012 ma humiex 
konformi mal-premessa 5 u mal-Artikolu 13(2) tad-Direttiva 2006 /126, skont liema ebda dritt ta’ 
sewqan maħruġ qabel id-19 ta’ Jannar 2013 ma għandu jitneħħa jew bi kwalunkwe mod jinkludi 
restrizzjonijiet skont id-dispożizzjonijiet ta’ din id-direttiva. 
27 Bħala difiża, l-Inspectoratul General al Poliției Române (l-ispettorat ġenerali tal-pulizija Rumen) sostna 
li l-emendi mwettqa fl-OUG Nru 195/2002 bil-Liġi Nru 203/2012 , li jikkon sistu li s-sewqan ta’ moped 
ikun suġġett għall-kisba ta’ liċenzja, kienu mmotivati mill-għan li titjieb is-sigurtà fit-toroq, billi 
jitnaqqas in-numru u l-konsegwenzi tal-inċidenti fit-triq li jinvolvu l-mopeds permezz tar-rekwiżit li 
s-sew wieqa jiksbu l-kono xxenzi teoretiċi u l-kapaċitajiet prattiċineċessarji matul taħriġ adattat. 
28 F’dawn iċ-ċirkustanzi, l-Înalta Curte de Casație și Justiție (qorti għolja tal-kassazzjoni u tal-ġustizzja) 
iddeċidiet li tissospendi l-proċeduri quddiemha u li tagħmel lill-Qorti tal-Ġustizzja d-domanda 
preliminari segwenti: 
“Id-dispożizzjonijiet tad-Direttiva 2006 /126 […] jippermettu lir-Rumanija li tobbliga lix-xufiera ta’ 
mopeds, detenturi ta’ dokument uffiċjali li jagħtihom id-dritt li jsuquhom fit-toroq pubbliċi qabel 
id-19 ta’ Jannar 2013 , li jiksbu liċenzja tas-sewqan billi jgħaddu minn testijiet jew eżamijiet simili għal 
dawk li jsiru għall-vetturi bil-mutur l-oħra sabiex ikunu jistgħu jkomplu jsuqu l-mopeds wara d-
19 ta’ Jannar 2013 ?” 
Fuq id-domanda preliminari 
29 Permezz tad-domanda tagħha, il-qorti tar-rinviju tistaqsi, essenzjalment, jekk id-dispożizzjonijiet 
tad-Direttiva 2006 /126, b’mod partikolari l-Artikolu 13(2) tagħha, għandhomx jiġu interpretati fis-sens 
li jipprekludu leġiżlazzjoni nazzjonali, adottata fid-dawl tat-traspożizzjoni ta’ din id-direttiva fid-dritt 
intern, li ttemm l-awtorizzazzjoni ta’ sewqien ta’ mopeds mingħajr li s-sew wieqa jkunu detenturi ta’ 
liċenzja tas-sewqan, fejn il-ħruġ tagħha huwa suġġett li d-detenturi jgħaddu minn testijiet jew 
eżamijiet simili għal dawk meħtieġagħas-sewqan ta’ vetturi bil-mutur oħrajn. 
30 L-Artikolu 13(2) tal-imsemm ija direttiva jipprovdi li l-ebda dritt tas-sewqan maħruġ qabel id-
19 ta’ Jannar 2013 ma għandu jitneħħa jew jinkludi kwalunkwe restrizzjoni abbażi tad-dispożizzjonijiet 
tal-istess direttiva u l-premessa 5 ta’ din tal-aħħar tiddikjara li din ma għandhiex tippreġudika 
d-drittijiet tas-sewqan eżistenti jew miksuba qabel id-data ta’ applikazzjoni tagħha. 
31 F’dan ir-rigward, C. Popescu jsostni li, fl-adozzjoni tal-Liġi Nru 203/2012 li tittrasponi fid-dritt Rumen 
id-Direttiva 2006 /126, ma setgħux jiġu ppreġudikati d-drittijiet tas-sewqan eżistenti, miksuba qabel 
id-dħul fis-seħħ ta’ din il-liġi. Fil-fehma tiegħu, l-Artikolu 13(2) ta’ din id-direttiva għandu jiġi 
interpretat bħala li jirreferi għal kull awtorizzazzjoni għas-sewqan li ġiet irrikono xxuta, anki mingħajr 
is-sostenn ta’ att formali, minn Stat Membru u mhux biss l-awtorizzazzjonijiet li seħħew permezz 
tal-ħruġ ta’ liċenzja tas-sewqan jew att ta’ natura ekwivalenti. 
ECLI:EU:C:2017 :303 6 
SENTENZA TAS-26.4.2017 – KAWŻA C 632/15  
POPESCU  
32 C. Popescu jibbaża dawn il-kunsiderazzjonijiet, b’mod partikolari, fuq il-formulazzjoni tal-verżjoni 
fil-lingwa Rumena ta’ din id-dispożizzjoni, li fiha tidher il-frażi “drept ta conducere acordat” li tinkludi 
t-terminu “drept” li normalment jirreferi għad-dritt fih innifsu u mhux għad-dokument li jiċċertifika 
dritt mogħti, kif ukoll il-kelma “acordat” li tfisser litteralment “mogħti” u tista’ tirreferi kemm għal 
dritt kif ukoll għal dokument li jiċċertifika dan id-dritt. 
33 Min-naħa l-oħra, kif ikkon stata l-Avukat Ġenerali fil-punt 42 tal-konklużjonijiet tiegħu, 
interpretazzjoni letterali tal-espressjoni “droit de conduire délivré”, li tidher fil-verżjoni Franċiża, 
b’mod partikolari fir-rigward tat-tifsira komuni tat-terminu “mogħti”, tista’ tippermetti li jiġi 
kkunsidrat li l-formulazzjoni tal-Artikolu 13(2) tad-Direttiva 2006 /126 timplika li huma biss 
l-awtorizzazzjonijiet speċifiċigħas-sewqan li jirriżultaw minn att li jkun inħareġ b’mod formali, 
ġeneralment fil-forma ta’ att amministrattiv individwali, qabel id-19 ta’ Jannar 2013 , li ma humiex 
affettwati, skont din id-dispożizzjoni, mir-rekwiżiti li jinsabu f’din id-direttiva. 
34 Għalhekk, jidher li jeżistu diverġenzi bejn il-verżjonijiet lingwistiċi differenti tal-Artikolu 13(2) 
tad-Direttiva 2006 /126. 
35 Għandu jitfakkar f’dan ir-rigward li, skont ġurisprudenza stabbilita tal-Qorti tal-Ġustizzja, 
il-formulazzjoni użata f’waħda mill-verżjonijiet lingwistiċita’ dispożizzjoni tad-dritt tal-Unjoni ma 
tistax isservi bħala bażi unika għall-interpretazzjoni ta’ din id-dispożizzjoni u lanqas ma tista’ tingħata 
prijorità fuq il-verżjonijiet lingwistiċi l-oħra. Fil-fatt, id-dispożizzjonijiet tad-dritt tal-Unjoni għandhom 
jiġu interpretati u applikati b’mod uniformi, fid-dawl tal-verżjonijiet redatti bil-lingwi kollha tal-Unjoni 
Ewropea. Fil-każ ta’ diverġenza bejn il-verżjonijiet lingwistiċi differenti ta’ test tad-dritt tal-Unjoni, 
id-dispożizzjoni inkwistjoni għandha tiġi interpretata skont l-istruttura ġenerali u tal-iskop 
tal-leġiżlazzjoni li minnha tagħmel parti (sentenzi tat-28 ta’ Lulju 2016 , Edilizia Mastrodonato, 
C-147/15, EU:C:2016 :606, punt 29, u tat-22 ta’ Settembru 2016 , Breitsamer und Ulrich, C-113/15, 
EU:C:2016 :718, punt 58). 
36 Fl-ew wel lok, fir-rigward tal-istruttura ġenerali tad-Direttiva 2006 /126, għandu jiġi rrilevat li din 
tal-aħħar tistabbilixxi mudell uniku Komunitarju ta’ liċenzji tas-sewqan intiż sabiex jissostitwixxi 
d-diversi liċenzji tas-sewqan eżistenti fl-Istati Membri u introduċiet kategorija ġdida ta’ liċenzja 
tas-sewqan għall-mopeds. Hija għalhekk tistabbilixxi u tiddefinixxi, fl-Artikolu 4 tagħha, il-kategoriji 
differenti ta’ liċenzji tas-sewqan li fir-rigward tagħhom l-Istati Membri, li kull wieħed minnhom 
iddefinixxa l-kategoriji proprji tiegħuta’ liċenzji tas-sewqan, għandhom jistabbilixxu ekwivalenti (ara, 
f’dan is-sens, is-sentenza tas-26 ta’ April 2012 , Hofmann, C-419/10, EU:C:2012 :240, punt 40). 
37 Issa, f’dan il-kuntest, il-Qorti tal-Ġustizzja diġà ddeċidiet li l-Artikolu 13 tal-imsemm ija direttiva, 
intitolat “Ekwivalenzi bejn mudelli ta’ liċenzja mhux Komunitarji” u li fih tinsab l-espressjoni “dritt ta’ 
sewqan mogħti” inkwistjoni, huwa intiż biss sabiex jirregola l-kwistjoni tal-ekwivalenzi bejn id-drittijiet 
miksuba qabel l-implementazzjoni ta’ din id-direttiva u l-kategoriji differenti ta’ liċenzji tas-sewqan 
iddefiniti minnha (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tas-26 ta’ April 2012 , Hofmann, C-419/10, 
EU:C:2012 :240, punt 41), jiġifieri bejn il-kategoriji differenti ta’ liċenzji tas-sewqan stabbiliti mill-Istati 
Membri u dawk li jirriżultaw mid-Direttiva 2006 /126. 
38 Minn din il-ġurisprudenza jirriżulta li d-dispożizzjoni inkwistjoni tikkon ċerna biss l-ekwivalenzi bejn 
il-liċenzji tas-sewqan il-qodma u l-mudell uniku Komunitarju ġdid. 
39 Din il-konstatazzjoni hija kkon fermata mill-eżami tax-xogħlijiet preparatorji tad-Direttiva 2006 /126, li 
minnhom jirriżulta li l-Artikolu 13(2) ta’ din id-direttiva ġie miżjud fuq l-inizjattiva tal-Parlament 
Ewropew, li ġġustifika din iż-żieda billi ppreċiżali “l-bidla tal-liċenzji tas-sewqan il-qodma” ma kellha 
fl-ebda każ tirriżulta f’telf jew f’restrizzjoni tad-drittijiet miksuba f’dak li jikkon ċerna l-awtorizzazzjoni 
għas-sewqan ta’ diversi kategoriji ta’ vetturi (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tas-26 ta’ April 2012 , 
Hofmann,C-419/10, EU:C:2012 :240, punt 42). 
ECLI:EU:C:2017 :303 7 
SENTENZA TAS-26.4.2017 – KAWŻA C 632/15  
POPESCU  
40 Fit-tieni lok, fir-rigward tal-iskop tad-Direttiva 2006 /126, għandu jitfakkar li din tal-aħħar għandha 
b’mod partikolari bħala għan it-titjib tas-sigurtà fit-toroq, kif jikkon fermaw il-premessi 2, 8 u 13 
tagħha. 
41 Fil-fatt, skont il-premessa 2 ta’ din id-direttiva, ir-regoli dwar il-liċenzji tas-sewqan jikkon tribwixxu 
għat-titjib tas-sigurtà fit-toroq. Il-premessa 8 ta’ din id-direttiva tiddikjara li, “[g]ħall-finijiet tas-sigurtà 
fit-toroq, għandhom jiġu stabbiliti r-rekwiżiti minimi għall-ħruġ ta’ liċenzja tas-sewqan”. Skont 
il-premessa 13 tal-istess direttiva, “[l]-introduzzjoni ta’ kategorija ta’ liċenzji tas-sewqan 
għaċ-ċiklomuturi (mopeds) għandha, b’mod partikolari, iżżid is-sigurtà fit-toroq fir-rigward ta’ l-iżgħar 
sew wieqa, li skond l-istatistiċi, jintlaqtu l-agħar bl-inċidenti fit-toroq”. 
42 F’din il-perspettiva, filwaqt li l-mopeds ma jaqgħux taħt il-kamp ta’ applikazzjoni tad-Direttiva 91/439, 
id-Direttiva 2006 /126, li ssostitwixxietha, estendiet dan il-kamp ta’ applikazzjoni u introduċiet 
ir-rekwiżit ta’ liċenzja tas-sewqan għal din it-tip ta’ vettura. 
43 Mid-19 ta’ Jannar 2013 , l-Istati Membri kienu obbligati li jistabbilixxu kategorija ġdida ta’ liċenzja 
tas-sewqan għall-mopeds, skont l-Artikolu 16(1) u (2) ta’ din id-direttiva, li jipprevedi li huma 
japplikaw il-leġiżlazzjoni adottata sabiex jiġu trasposti dawn id-dispożizzjonijiet tal-imsemm ija 
direttiva. Tali liċenzji jinħarġu konformeme nt mal-Artikolu 7(1)(b) tad-Direttiva 2006 /126, 
lill-applikanti li jkunu għaddew minn test teoretiku, u jekk il-leġiżlatur nazzjonali jkun iddeċieda hekk, 
ikunu għaddew minn eżami prattiku u/jew eżami mediku. 
44 Ma jistax jiġimiċħud li dan ir-rekwiżit li sew wieqa ta’ mopeds jiksbu kono xxenzi teoretiċiu, 
eventwalment, kompe tenzi prattiċi jippermetti li jiġi żgurat livell ogħla ta’ sigurtà fit-toroq. Barra minn 
hekk, kif irrileva l-Avukat Ġenerali fil-punt 54 tal-konklużjonijiet tiegħu, in-neċessità tal-kisba minn 
qabel ta’ liċenzja tas-sewqan jagħmel possibbli l-applikazzjoni għal dawn tal-aħħar, fil-każ ta’ ksur 
tal-kodiċi tat-triq, dispożizzjonijiet nazzjonali fil-qasam tal-irtirar, tas-sospensjoni, ta’ tiġdid u 
tal-kanċellament ta’ liċenzja tas-sewqan. 
45 Konsegwentement, kif irrilevaw ġustament il-Gvern Rumen u l-Gvern Slovakk fl-osservazzjonijiet 
tagħhom, interpretazzjoni tal-Artikolu 13(2) tad-Direttiva 2006 /126, li tipprojbixxi lill-Istati Membri 
milli jwebbsu l-kundizzjonijiet ta’ awtorizzazzjoni għas-sewqan ta’ mopeds fit-toroq pubbliċi li kienet 
teżisti qabel id-19 ta’ Jannar 2013 , tipprekludi li jintlaħaq l-għan tat-titjib tas-sigurtà fit-toroq mixtieq 
mil-leġiżlatur tal-Unjoni. 
46 Għaldaqstant, għandu jiġi kkon statat li kemm mill-interpretazzjoni sistematika kif ukoll 
mill-interpretazzjoni teleoloġika tad-Direttiva 2006 /126 jirriżulta li l-Artikolu 13(2) ta’ din id-direttiva 
jirreferi biss għad-detenzjoni ta’ liċenzja tas-sewqan u ta’ dokumenti uffiċjali ekwivalenti għalihom li 
jawtorizzaw espressament lid-detentur għas-sewqan tagħhom. 
47 Fir-rigward b’mod partikolari tal-fatti fil-kawża prinċipali, jirriżulta mill-proċess għad-dispożizzjoni 
tal-Qorti tal-Ġustizzja li C. Popescu kien ġie awtorizzat li jiċċirkula fir-Rumanija, qabel id-
19 ta’ Jannar 2013 , b’vettura li taqa’ taħt il-kategorija ta’ mopeds, fil-kwalità tiegħubħala detentur ta’ 
ċertifikat ta’ reġistrazzjoni ta’ kwadriċiklu, ekwivalenti għal moped, u ta’ attestazzjoni li tiċċertifika li 
ġie kkompletat kors tal-kodiċi tat-triq għas-sewqan ta’ mopeds fit-toroq pubbliċi. Peress li ma huwiex 
detentur ta’ liċenzja tas-sewqan jew ta’ dokument ekwivalenti, ma jistax għalhekk jinvoka l-protezzjoni 
prevista fl-Artikolu 13(2) tal-imsemm ija direttiva sabiex jiġi rrikono xxut mill-awtorità Rumena 
kompe tenti, id-dritt li jkompli juża mopeds fit-toroq pubbliċi mingħajr ma jwettaq formalitajiet 
supplimentari u jippreżenta dokument uffiċjali li jiċċertifika dan id-dritt. 
48 Mill-kunsiderazzjonijiet preċedenti kollha, għandha tingħata risposta għad-domanda li 
d-dispożizzjonijiet tad-Direttiva 2006 /126, b’mod partikolari l-Artikolu 13(2) tagħha, għandhom jiġu 
interpretati fis-sens li ma jipprekludux leġiżlazzjoni nazzjonali, adottata fid-dawl tat-traspożizzjoni ta’ 
ECLI:EU:C:2017 :303 8 
SENTENZA TAS-26.4.2017 – KAWŻA C 632/15  
POPESCU  
din id-direttiva fid-dritt intern, li ttemm l-awtorizzazzjoni ta’ sewqan ta’ mopeds mingħajr li s-sew wieqa 
jkunu detenturi ta’ liċenzja tas-sewqan, li l-ħruġ tagħha huwa suġġett li d-detenturi jgħaddu minn 
testijiet jew eżamijiet simili għal dawk meħtieġagħas-sewqan ta’ vetturi bil-mutur oħrajn. 
Fuq l-ispejjeż 
49 Peress li l-proċedura għandha, fir-rigward tal-partijiet fil-kawża prinċipali, in-natura ta’ kwistjoni 
mqajma quddiem il-qorti tar-rinviju, hija din il-qorti li tiddeċiedi fuq l-ispejjeż. L-ispejjeż sostnuti 
għas-sottomissjoni tal-osservazzjonijiet lill-Qorti tal-Ġustizzja, barra dawk tal-imsemm ija partijiet, ma 
jistgħux jitħallsu lura. 
Għal dawn il-motivi, Il-Qorti tal-Ġustizzja (Ir-Raba’ Awla) taqta’ u tiddeċiedi: 
Id-dispożiz zjonijiet tad-Direttiva 2 0 0 6 / 1 2 6 / KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill, tal-
2 0 ta’ Diċembru 2 0 0 6 , dwar il-Liċenzji tas-Sewqan, b’mod partikolari l-Artikolu 1 3(2) tagħha, 
għandhom jiġu interpretati fis-sens li ma jipprekludux leġiżlaz zjoni naz zjonali, adottata fid-dawl 
tat-traspożiz zjoni ta’ din id-direttiva fid-dritt intern, li ttemm l-awtoriz zaz zjoni ta’ sewqan ta’ 
mopeds mingħajr li s-sewwieqa jkunu dete nturi ta’ liċenzja tas-sewqan, li l-ħruġ tagħha huwa 
suġġett li d-dete nturi jgħaddu minn testijiet jew eżamijiet simili għal dawk meħtieġa 
għas-sewqan ta’ vetturi bil-mutur oħrajn. 
Firem 
ECLI:EU:C:2017 :303 9