SENTENZA TAL-QORTI TAL-PRIM'ISTANZA (il-Ħames Awla)

29 ta' Novembru 2005 ( )

"Kompetizzjoni – Artikolu 81 KE – Akkordju – Suq tal-fosfat taż-żingu – Ammenda – Linji gwida għall-kalkolu ta' l-ammont ta' l-ammendi – Rikors għal annullament – Eċċezzjoni ta' illegalità – Artikolu 15(2) tar-Regolament Nru 17 – Gravità tal-ksur – Prinċipji ta' proporzjonalità u ta' trattament ugwali – Raġuni"

Fil-kawża T-64/02

Dr Hans Heubach GmbH & Co. KG, stabbilita f'Langelsheim (il-Ġermanja), irrappreżentata minn F. Montag u G. Bauer, avukati,

rikorrenti

vs

il-Kummissjoni tal-Komunitajiet Ewropej, irrappreżentata minn F. Castillo de la Torre, bħala aġent, assistit minn H. J. Freund, Avukat, b'indirizz għan-notifika fil-Lussemburgu,

konvenut

li għandha bħala suġġett talba għall-annullament parzjali tad-Deċiżjoni tal-Kummissjoni 2003/437/KE tal-11 ta' Diċembru 2001, fuq proċedura mibdija skond l-Artikolu 81 tat-Trattat KE u l-Artikolu 53 tal-Ftehim ŻEE ( Kawża COMP/E-1/37.027 – Fosfat taż-żingu) (ĠU 2003, L 153, p. 1), jew, alternattivament, talba għat-tnaqqis ta' l-ammenda imposta fuq ir-rikorrenti,

IL-QORTI TAL-PRIM'ISTANZA TAL-KOMUNITAJIET EWROPEJ (il-Ħames Awla),

komposta minn P. Lindh, President, R. García-Valdecasas u J. D. Cooke, Imħallfin,

Reġistratur: J. Plingers, Amministratur,

wara li rat il-proċedura bil-miktub u wara s-seduta ta' l-1 ta' Lulju 2004

tagħti l-preżenti

Sentenza

Il-fatti

1 Dr Hans Heubach GmbH & Co. KG (iktar 'il quddiem ir-"rikorrenti" jew "Heubach" hija kumpannija Ġermaniża li timmanifattura u tiddistribwixxi pigment organiku u minerali speċjalizzati, essenzjalment użati fil-manifattura tal-linka ta' l-istampa, tal-plastik u taż-żebgħa. Heubach kienet tipproduċi u tbiegħ il-fosfat taż-żingu, b'mod partikolari ta' kwalità immodifikata. Il-fatturat dinji tagħha kien ta' 71.02 miljun EUR fl-2000.

2 Għalkemm il-formuli kimiċi tagħhom jistgħu ivarjaw xi ftit, l-ortofosfati taż-żingu jikkostitwixxu prodott kimiku omoġenju, imsejjaħ b'mod ġeneriku "fosfat taż-żingu". Il-fosfat taż-żingu, li jinkiseb mill-ossidu taż-żingu u l-aċidu fosforiku, huwa ta' spiss użat bħala pigment minerali kontra l-korrużjoni fl-industrija taż-żebgħa. Huwa kkummerċjalizzat fis-suq kemm bħala fosfat taż-żingu standard, kif ukoll bħala fosfat taż-żingu mmodifikat jew "attivat".

3 Fl-2001, il-ħames produtturi Ewropej li ġejjin kellhom f'idejhom l-ikbar parti tas-suq dinji tal-fosfat taż-żingu: ir-rikorrenti, James M. Brown Ltd (iktar 'il quddiem "James Brown"), Société nouvelle des couleurs zinciques SA (iktar 'il quddiem "SNCZ"), Trident Alloys Ltd (iktar 'il quddiem "Trident") (li qabel kienet Britannia Alloys and Chemicals Ltd) (iktar 'il quddiem "Britannia") u Union Pigments AS (iktar 'il quddiem "Union Pigments") (li qabel kienet Waardals AS). Bejn l-1994 u l-1998, il-valur tas-suq tal-fosfat taż-żingu standard għola għal madwar 22 miljun EUR fis-sena fuq livell dinji u għal madwar 15 sa 16 il-miljun EUR fis-sena fuq il-livell taż-Żona Ekonomika Ewropea (ŻEE). Fiż-ŻEE, ir-rikorrenti, SNCZ, Trident (li qabel kienet Britannia) u Union Pigments kellhom ishma mis-suq tal-fosfat taż-żingu standard simili ħafja li kienu jammontaw għal madwar 20%. James Brown kellu f'idejh sehem mis-suq li kien konsiderevolment inferjuri. Ix-xerrejja tal-fosfat taż-żingu huma l-manifatturi kbar taż-żebgħa. Is-suq taż-żebgħa huwa ddominat minn xi gruppi kimiċi multinazzjonali.

4 Fit-13 u 14 ta' Mejju 1998, il-Kummissjoni pproċediet, simultanjament u mingħajr notifikazzjoni, għal verifiki fl-uffiċji tar-rikorrenti, ta' SNCZ u Trident, skond l-Artikolu 14(2) tar-Regolament tal-Kunsill Nru 17 tas-6 ta' Frar 1962, l-ewwel Regolament li jimplimenta l-Artikoli 85 u 86 tat-Trattat (ĠU 1962, 13, p. 204). Mit-13 sal-15 ta' Mejju 1998, fuq talba sussegwenti tal-Kummissjoni skond l-Artikolu 8(3) tal-Protokoll 23 tal-Ftehim Ekonomiku Ewropew (ŻEE), l-Awtorità tas-Sorveljanza ta' l-Assoċjazzjoni Ewropea tal-Kummerċ Ħieles (EFTA) ipproċediet, simultanjament u mingħajr notifikazzjoni, għal verifiki fl-uffiċċji ta' Union Pigments, skond l-Artikolu 14(2) tal-Kapitlu II tal-Protokoll 4 tal-Ftehim bejn l-Istati ta' l-EFTA dwar l-istabbiliment ta' Awtorità tas-Sorveljanza u ta' Qorti tal-Ġustizzja.

5 Matul il-proċedura amministrattiva, Union Pigments u Trident infurmaw lill-Kummissjoni bl-intenzjoni tagħhom li jikkooperaw kompletament magħha, skond il-komunikazzjoni tat-18 ta' Lulju 1996 dwar in-non impożizzjoni ta' ammendi jew it-tnaqqis ta' l-ammont tagħhom fil-kawżi li jirrigwardaw l-akkordji (ĠU 1996, C 207, p. 4, iktar 'il quddiem il-"komunikazzjoni fuq il-kooperazzjoni") u kull waħda għamlet dikjarazzjonijiet dwar is-suġġett ta' l-akkordju (iktar 'il quddiem id-"dikjarazzjoni ta' Union Pigments" u d-"dikjarazzjoni ta' Trident").

6 Fit-2 ta' Awwissu 2000, il-Kummisjsoni adottat dikjarazzjoni ta' l-oġġezzjonijiet fir-rigward ta' l-impriżi destinatarji tad-deċiżjoni li hija s-suġġett ta' dan ir-rikors (ara punt 7 iktar 'il quddiem), inklużi r-rikorrenti.

7 Fil-11 ta' Diċembru 2001, il-Kummissjoni adottat id-Deċiżjoni Nru 2003/437/KE rigward proċediment mibdi skond l-Artikolu 81 tat-Trattat KE u l-Artikolu 53 tal-Ftehim ŻEE (Kawża COMP/E-1/37.027 – Fosfat taż-żingu) (ĠU 2003, L 153, p. 1). Id-deċiżjoni li ġiet ikkunsidrata għall-finijiet ta' din is-sentenza hija dik li ġiet innotifikata lill-impriżi kkonċernati u li hija mehmuża mar-rikors (iktar 'il quddiem id-"deċiżjoni kkontestata"). Din id-deċiżjoni hija, taħt ċerti aspetti, differenti minn dik li ġiet ippubblikata fil-Ġurnal Uffiċjali ta' l-Unjoni Ewropea.

8 Fid-deċiżjoni kkontestata, il-Kummissjoni tindika li akkordju li għaqqad lil Britannia (Trident sa mill-15 ta' Marzu 1997), Heubach, James Brown, SNCZ u Union Pigments eżista bejn l-24 ta' Marzu 1994 u t-13 ta' Mejju 1998. L-akkordju kien illimitat għall-fostat taż-żingu standard. Primarjament, il-membri ta' l-akkordju kienu stabbilixxew ftehim ta' tqassim tas-suq bi kwoti ta' bejgħ għall-produtturi. Fit-tieni lok, huma kienu ffissaw prezzijiet "minimi" jew "rakkomandati" f'kull laqgħa li kienu ġeneralment segwiti. Fit-tielet lok kien hemm ukoll fih, sa ċertu punt, it-tqassim tal-klijenti.

9 Id-dispożittiv tad-deċiżjoni kkontestata jgħid kif ġej:

"L-Artikolu 1

Britannia […], […] Heubach […], James […] Brown […], [SNCZ], Trident […] u [Unioni Pigments] kisru d-dispożizzjonijiet ta' l-Artikolu 81(1) tat-Trattat u ta' l-Artikolu 53(1) tal-Ftehim ŻEE, billi pparteċipaw fi ftehim kontinwu u/jew f'prattika miftehma fis-settur tal-fosfat taż-żingu.

It-tul ta' żmien tal-ksur kien is-segwenti:

a) għal dak li jikkonċerna […] Heubach […], James […] Brown […], [is-SNCZ] u [Union Pigments] : mill-24 ta' Marzu 1994 sat-3 ta' Mejju 1998.

b) […] [traduzzjoni mhux uffiċjali]

Article 3

L-ammendi li ġejjin huma imposti għall-ksur previst fl-Artikolu 1:

a) Britannia […]: 3.37 miljun EUR;

b) […] Heubach […] : 3.78 miljun EUR ;

c) James […] Brown […]: 940 000 EUR;

d) [is-SNCZ]:1.53 miljun EUR;

e) Trident […]: 1.98 miljun EUR ;

f) [Union Pigments] : 350 000 EUR.

[…] " [traduzzjoni mhux uffiċjali]

10 Għall-kalkolu ta' l-ammendi, il-Kummissjoni użat il-metodu msemmi fil-linji gwida għall-kalkolu ta' l-ammendi imposti b' appikazzjoni ta' l-Artikolu 15(2) tar-Regolament Nru 17 u ta' l-Artikolu 65(5) tat-Trattat KEFA (ĠU 1998, C 9, p. 3, iktar 'il quddiem il-"linji gwida") u l-komunikazzjoni fuq il-kooperazzjoni.

11 Għalhekk, qabel kollox, il-Kummissjoni iffissat "ammont bażi" u dan skond il-gravità u tul ta' żmien tal-ksur (ara premessi 261 sa 313 tad-deċiżjoni kkontestata).

12 Fir-rigward ta' l-ewwel fattur, hija kkunsidrat li l-ksur kellu jiġi kkwalifikat bħala "serju ħafna" u dan b'rigward għan-natura ta' l-aġir in kwistjoni, għall-effetti reali tiegħu fuq is-suq tal-fosfat taż-żingu u għall-fatt li kien kopra s-suq komuni kollu u, wara l-istabbiliment, iż-ŻEE kollu (premessa 300 tad-deċiżjoni kkontestata). Indipendentement min-natura serja ħafna tal-ksur, il-Kummissjoni spjegat li hija kkunsidrat id-daqs limitat tas-suq in kwistjoni (premessa 303 tad-deċiżjoni kkontestata).

13 Il-Kummissjoni applikat "trattament differenzjali" għall-impriżi kkonċernati sabiex, min-naħa, tikkunsidra l-kapaċità ekonomika effettiva tagħhom li jikkawżaw dannu serju lill-kompetizzjoni u, min-naħa l-oħra, tistabbilixxi l-ammenda fuq livell li jiggarantixxi effett dissważiv biżżejjed (premessa 304 tad-deċiżjoni kkontesta). Għal dan il-għan, hija qasmet l-impriżi kkonċernati f'żewġ kategoriji, skond l-obbligi ta' "l-importanza relattiva tagħhom fis-suq in kwistjoni" tagħhom. Hija għaldaqstant ibbażat ruħha fuq il-fatturat magħmul fiż-ŻEE matul l-aħħar sena tal-ksur mill-prodott ikkonċernat minn kull waħda minn dawn l-impriżi u kkunsidrat il-fatt li r-rikorrenti, Birtannia (Trident sa mill-15 ta' Marzu 1997), SNCZ u Union Pigments kienu "l-produtturi prinċipjali tal-fosfat taż-żingu fiż-ŻEE, u kellhom ishma mis-suq simili ħafna ta' aktar minn jew madwar 20%" (premessi 307 u 308 tad-deċiżjoni kkontestata). Ir-rikorrenti ġiet ikklassifikata, flimkien ma' Britannia, SNCZ, Trident u Union Pigments, fl-ewwel kategorija ("punt ta' tluq" ta' 3 miljuni EUR). James Brown, li s-sehem mis-suq tagħha kien "bla dubju ta' xejn inferjuri" ġiet ikklassifikata fit-tieni kategorija ("punt tat-tluq" ta' 750 000 EUR) (premessi 308 u 309 tad-deċiżjoni kkontestata).

14 Fir-rigward tal-fattur relatat mat-tul ta' żmien, il-Kummissjoni kkunsidrat li l-ksur imputat lir-rikorrenti kien ta' tul ta' żmien "medju", li kien mill-24 ta' Marzu 1994 sat-13 ta' Mejju 1998 (premessa 310 tad-deċiżjoni kkontestata). Konsegwentement, hija żiedet b'40% il-punt ta' tluq tar-rikorrenti, u għaldaqstant waslet għal "ammont bażi" ta' 4.2 miljun EUR (premessi 310 u 313 tad-deċiżjoni kkontestata).

15 Sussegwentement, il-Kummissjoni sostniet f'dan il-każ li ma kienx hemm ċirkostnzi li setgħu jitqiesu bħala aggravanti jew attenwanti (premessi 314 sa 336 tad-deċiżjoni kkontestata). Minbarra dan, hija ċaħdet l-argumenti bbażati fuq il-"kuntest ekonomiku ħażin" li fih kien sar l-akkordju u l-karatteristiċi speċifiċi ta' l-impriżi kkonċernati (premessi 337 sa 343 tad-deċiżjoni kkontestata). Il-Kummissjoni, għaldaqstant, stabbili l-ammont ta' l-ammenda għal 4.2 miljun EUR "qabel l-applikazzjoni tal-komunikazzjoni fuq [il-kooperazzjoni]" fir-rigward tar-rikorrenti (premessa 344 tad-deċiżjoni kkontestata).

16 Barra minn hekk, il-Kummissjoni fakkret il-limitu li, skond l-Artikolu 15(2) tar-Regolament Nru 17, l-ammenda li għandha tiġi imposta fuq kull waħda mill-impriżi kkonċernati ma tissupera. L-ammont ta' l-ammenda tar-rikorrenti qabel l-applikazzjoni tal-komunikazzjoni fuq il-kooperazzjoni ma ġiex effettwat minn dan il-limitu (premessa 345 tad-deċiżjoni kkontestata).

17 Fl-aħħar nett, il-Kummissjoni tagħat lir-rikorrent tnaqqis ta' 10% skond il-komunikazzjoni fuq il-kooperazzjoni, b'rigward għall-fatt li hija kienet iddikjarat, fir-risposta tagħha għad-dikjarazzjoni ta' l-oġġezzjonijiet li hija ma kinitx qed tikkonteseta fis-sustanza l-fatti li kienu ġew esposti fiha (premessi 360, 363 u 366 tad-deċiżjoni kkontestata). L-ammont finali ta' l-ammenda imposta fuq ir-rikorrenti kien għaldaqstant 3.78 miljun EUR (premessa 370 tad-deċiżjoni kkontestata).

Il-proċedura u t-talbiet tal-partijiet

18 Permezz ta' talba ppreżentata fir-Reġistru tal-Qorti tal-Prim'Istanza fit-28 ta' Frar 2002, ir-rikorrenti ressqet dan ir-rikors.

19 Fuq rapport ta' l-Imħallef Relatur, il-Qorti tal-Prim'Istanza (il-Ħames Awla) iddeċidiet li tiftaħ il-proċedura orali u, skond il-miżuri ta' organizzazzjoni tal-proċedura, stiednet lill-partijiet jipproduċu ċerti dokumenti u jirrispondu għal ċerti domandi bil-miktub. Huma laqgħu dawn it-talbiet.

20 Is-sottomissjonijiet orali u r-risposti tal-partijiet għad-domandi tal-Qorti tal-Prim'Istanza nstemgħu matul is-seduta li nżammet fl-1 ta' Lulju 2002.

21 Ir-rikorrenti titlob lill-Qorti tal-Prim'Istanza:

– primarjament tannulla l-Artikolu 3(b) tad-deċiżjoni kkontestata ;

– alternattivament, tnaqqas l-ammont ta' l-ammenda li ġiet imposta fuqha;

– tikkundanna lill-Kummissjoni tbati l-ispejjeż.

22 Il-Kummissjoni titlob lill-Qorti tal-Prim'Istanza:

– tiċħad ir-rikors;

– tikkundanna lir-rikorrenti tbati l-ispejjeż.

Id-dritt

A - Fuq l-eċċezzjoni ta' illegalità

1. L-argumenti tal-partijiet

23 Ir-rikorrenti ssostni li l-Artikolu 3(b) tad-deċiżjoni kkontestata huwa null, minħabba li l-ammenda prevista f'dan l-Artikolu ġiet fuq il-bażi ta' linji gwida, li jiksru l-Artikolu 15(2) tar-Regolament Nru 17.

24 Hija tafferma li din l-eċċezzjoni ta' illegalità hija ammissibili u li l-argument tal-Kummissjoni, li l-illegalità tal-linji gwida ma twassalx għall-annullament tad-deċiżjoni kkontestata għar-raġuni li l-Artikolu 15(2) tar-Regolament Nru 17 biss jikkostitwixxi il-bażi ġuridika, għandu jiġi miċħud.

25 Fuq il-mertu, ir-rikorrenti ssostni, fl-ewwel lok, li l-Artikolu 15(2) tar-Regolament Nru 17 għandu jiġi kkunsidrat bħala li jistabbilixxi obbligu ġenerali li l-ammendi jiġu kkalkulati proporzjonalment mal-fatturat ta' l-impriżi kkonċernati. Fil-fatt, dan huwa l-uniku mezz li bih tista' tiġi kkunsidrata l-kapaċità ekonomika ta' l-impriża in kwistjoni. Il-linji gwida huma bbażati fuq kategoriji globali ta' ammendi iffissati indipendentment mill-fatturat u, konsegwentement ta' dan, mis-saħħa ekonomika ta' l-impriża kkonċernata. B'mod partikolari, dawn jipprovdu ammont fiss ta' mill-inqas 20 miljun EUR għall-ksur ikkwalifikat bħala gravi ħafna, irrispettivament mid-daqs ta' l-impriża kkonċernata.

26 Dan il-ksur jibqa jippersisti minkejja l-fatt li l-linji gwida jippermettu differenzjament skond ċerti elementi, fosthom in-natura tal-ksur mwettaq, il-kapaċità ekonomika effettiva ta' min iwettaq il li joħloq dannu konsiderevoli lill-operaturi l-oħra jew l-importanza mnaqqsa tas-suq in kwistjoni. Tali differenzjament huwa fil-fatt possibbli biss ġewwa kategoriji previsti mill-linji gwida.

27 Għal dak li jikkonċerna l-argument tal-Kummissjoni li l-kapaċità ekonomika ta' impriża, li tirriżulta b'mod ċar mill-fatturat globali tagħha, hija biss waħda mill-kriterji li hija għandha tikkunsidra, ir-rikorrenti tirrispondi li hija ma tikkontestax li bosta kriterji għandhom jiġu kkunsdrati, imma takkuża lill-Kummissjoni li m'għamlitx dan favur tagħha. Jirriżulta mill-ġurisprudenza li l-linji gwida ma jipprekludux li l-fatturat globali, u lanqas il-fatturat fis-suq tal-prodott in kwistjoni ta' l-impriżi kkonċernati "jiġu kkunsidrati fid-determinazzjoni ta' l-ammont ta' l-ammenda sabiex jiġu rrispettati l-prinċipji ġenerali tad-dritt Komunitarju u meta ċ-ċirkostanzi jirrikjedu dan" (sentenza tal-Qorti tal-Prim'Istanza ta' l-20 ta' Marzu 2002, LR AF 1998 vs il-Kummissjoni, T-23/99, Ġabra p. II-1705, punt 283).

28 Fit-tieni lok, ir-rikorrenti tressaq li, billi jikkalkolaw l-ammont ta' l-ammendi fuq il-bażi ta' ammonti determinati kollha kemm huma, il-linji gwida jimponu metodu ta' kalkolu li ma jqisx id-daqs ta' impriżi żgħar u ta' daqs medju (SMEs) bħar-rikorrenti. Hija tosserva li hija kellha fatturat globali ta' 71 miljun EUR fl-2000 u li, fuq livell Ewropew fis-suq tal-fosfat ta' żingu standard, hija kellha biss 3.48 miljun EUR ta' fatturat fl-2000, jiġifieri madwar 4.9% tal-fatturat globali tagħha. Hija tgħid ukoll li grupp żgħir li ma kellux aktar minn sitt kollaboraturi, megħjuna minn xi impjegati, kien responsabbli għall-fatturat magħmul f'dan is-suq. Hija ma kienet prattikament għamlet ebda profitt bil-prodotti in kwistjoni u kienet fil-fatt ta' spiss għamlet telf.

29 L-ammonti bażi, inkluż l-ammont mill-inqas 20 miljun EUR għall-ksur ikkwalifikat bħala "gravi ħafna", huma applikati anke jekk l-impriżi kkonċernati huma SMEs. Il-konsegwenza ta' dan "l-ammont fiss", f'dan il-każ, hija li l-ammenda imposta fuq ir-rikorrenti hija sinifikament ikbar meta mqabbla mal-fatturat totali, minn dawk imposti f'kawżi oħra komparabbli fir-rigward tal-gravità tal-ksur. B'sostenn għal dan l-argument, ir-rikorrenti tirreferi għal bosta deċiżjonijiet tal-Kummissjoni, li fihom hija imponiet ammendi relattivament iktar baxxi (Deċiżjoni 98/273/KE tal-Kummisjsoni tat-28 ta' Jannar 1998, rigward proċedura ta' applikazzjoni ta' l-Artikolu 85 tat-Trattat KE (IV/35.733 – VW) (ĠU L124, p. 60, iktar 'il quddiem id-"deċiżjoni Volkswagen"); Deċiżjoni tal-Kummissjoni 1999/210/KE ta' l-14 ta' Ottubru 1998 (iktar 'il quddiem id-deċiżjoni British Sugar), dwar proċedura ta' applikazzjoni ta' l-Artikolu 85 tat-Trattat KE (Kawża IV/F-3/33.708 – British Sugar plc, Kawża IV/F-3/33.709 – Tate & Lyle plc, Kawża IV/F-3/33.710 – Napier Brown & Company Ltd, Kawża IV/F-3/33.711 – James Budgett Sugars Ltd) (ĠU 1999, L76, p. 1); Deċiżjoni tal-Kummissjoni 1999/60/KE tal-21 ta' Ottubru 1998, dwar proċedura ta' applikazzjoni ta' l-Artikolu 85 tat-Trattat KE (IV/35.691/E-4 – Pajpijiet diġa iżolati) (ĠU 1999 L 24, p. 1, iktar 'il quddiem id-"deċiżjoni Pajpijiet diġa iżolati")]. Għaldaqstant, l-ammenda imposta fuq ir-rikorrenti hija sa 280 darba iktar għolja meta mqabbla mal-fatturat tagħha, minn dik stabbilita fid-deċiżjoni British Sugar. Fi kliem ieħor, il-linji gwida huma illegali f'dak illi dawn wasslu, f'kawżi li jistgħu jiġu mqabbla fir-rigward tal-gravità tal-ksur, għal ammendi sproporzjonati meta mqabbla mal-fatturat.

30 B'risposta għall-argument tal-Kummissjoni li hija kienet ikkunsidrat id-daqs billi stabbililiet il-punt ta' tluq għal 3 miljun EUR (ara punt 13 iktar 'il fuq) u mhux għal 20 miljun EUR, ir-rikorrenti ssostni li l-"ammont fiss" xorta għandu effett fuq l-ammendi imposti u jwassal għal ammendi sproporzjonati.

31 Fit-tielet lok, ir-rikorrenti tafferma li ż-żieda ta' l-ammont bażi minħabba t-tul ta' żmien tal-ksur, prevista fil-linji gwida hija wkoll illegali. Ċertu ksur, b'mod partikolari ta' akkordji fuq il-kwoti, jinfirex min-natura tiegħu stess, fuq bosta snin. Dan it-tul ta' żmien twil huwa ppenalizzat meta l-ksur huwa kkwalifikat bħala gravi ħafna. Billi jipprovdu żidiet għall-ksur skond it-tul ta' żmien tiegħu, il-linji gwida għaldaqstant iwasslu sabiex lill-impriża kkonċernata jippenalizzawha darbtejn.

32 Primarjament, il-Kummissjoni tesprimi dubji rigward l-ammissibbiltà ta' l-eċċezzjoni ta' illegalità ta' l-argument minħabba li l-linji gwida ma jikkostitwixxux il-bażi ġuridika tad-deċiżjoni kkontestata. Għalkemm hija użat il-metodu stipulat fil-linji gwida għall-kalkolu ta' l-ammendi f'dan il-każ, il-fatt jibqa' li l-Artikolu 15(2) tar-Regolament Nru 17 huwa l-uniku bażi ġurdika tad-deċiżjoni. Għaldaqstant anki jekk il-linji gwida kellhom jiġu ddikjarati illegali, dan ma jrendix id-deċiżjoni kkontestata illegali.

33 F'dak li jikkonċerna l-mertu, il-Kummissjoni tosserva li jirriżulta mis-sentenzi tal-Qorti tal-Prim'Istanza ta' l-20 ta' Marzu 2002 dwar l-akkordju fuq il-pajpijet diġa iżolati li l-linji gwida ma jiksrux l-Artikolu 15(2) tar-Regolament Nru 17 (sentenzi tal-Qorti tal-Prim'Istanza ta' l-20 ta' Marzu 2002, HFB et vs il-Kummissjoni, T-9/99, Ġabra p. II-1487; Brugg Rohrsysteme vs il-Kummissjoni, T-15/99, Ġabra p. II-1613; Lögstör Rör vs il-Kummissjoni, T-16/99, Ġabra p. II-1633; KE KELIT vs il-Kummissjoni, T-17/99, Ġabra p. II-1647; Dansk Rørindustri vs il-Kummissjoni, T-21/99, Ġabra p. II-1681; Sigma Tecnologie vs il-Kummissjoni, T-28/99, Ġabra p. II-1845; ABB Asea Brown Boveri vs il-Kummissjoni, T-31/99, Ġabra p. II-1881, u b'mod partikolari, LR AF 1998 vs il-Kummissjoni, punt 27 iktar 'il fuq, punti 223 sa 232 u 278 sa 291). Għaldaqstant, din l-eċċezzjoni ta' illegalità għandha tiġi miċħuda bħala infondata.

34 Il-Kummissjoni tikkontesta, b'mod partikolari, il-fondatezza ta' l-argument tar-rikorrenti li hija kien imissha kkunsidrat il-fatt li fatturat tagħha kien bax u li hija ma qisitx ir-rabta bejn il-fatturat globali u l-ammenda stabbilita f'deċiżjonijiet oħra. F' dak li jikkonċerna il-paragrun mad-deċiżjoni British Sugar, hija ssostni li r-rikorrenti tidher li tikkunsidra li jew il-Kummissjoni kien imissha iffissat il-punt tat-tluq skond il-gravità tal-ksur għal 18 miljun EUR (il-punt ta' tluq f'British Sugar) multiplikat b'280 jiġifieri 5.04 biljun EUR, jew li kien imissha qasmet b'280 il-punt ta' tluq ta' 3 miljun EUR stabbilit fil-każ tar-rikorrenti u tasal għall-punti ta' tluq ta' 10 000 EUR. Ir-rikorrenti qed tinsa li, skond il-ġurisprudenza, il-Kummissjoni għandha f'kull każ tiffissa ammont li għandu effett dissważiv biżżejjed.

2. Il-kunsiderazzjonijiet tal-Qorti tal-Prim'Istanza

35 Għandu jiġi kkonstatat, primarjament, li għalkemm il-linji gwida ma jikkostitwixxux il-bażi ġuridika tad-deċiżjoni kkontestata, peress li din ta' l-aħħar hija bbażata fuq ir-Regolament Nru 17, dawn jiddeterminaw, b'mod ġenerali u astratt, il-metodu li l-Kummissjoni imponiet sabiex tistabbilixxi l-ammont ta' l-ammendi (sentenza LR AF 1998 vs il-Kummissjoni, punt 27 iktar 'il fuq, punt 274). B'rigward ta' l-effetti ġuridiċi li jistgħu jirriżultaw mir-regoli ta' kondotta bħall-linji gwida u peress illi dawn fihom dispożizzjonijiet f'portata ġenerali li huwa aċċettat li ġew applikati mill-Kummissjoni fid-deċiżjoni kkontestata, għandu jiġi kkonstatat li teżisti konnessjoni diretta bejn din id-deċiżjoni u l-linji gwida. Minn dan isegwi li l-eċċezzjoni ta' illegalità hija ammissibbli.

36 Ir-rikorrenti teċċepixxi l-illegalità tal-linji gwida f'dak illi, kuntrarjament għall-kliem ta' l-Artikolu 15(2) tar-Regolament Nru 17 li jipprovdi, skond ir-rikorrenti, li l-ammendi għandhom jiġu kkalkulati proporzjonaliment mal-fatturat ta' l-impriżi kkonċernati, huma kellhom bħala punt ta' tluq kategoriji globali ta' ammendi stabbiliti indipendentement mill-fatturat. Għaldaqstant il-fatt li r-rikorrenti hija SME mhuwiex ikkunsidrat. Barra minn hekk, it-tul ta' żmien tal-ksur huwa kkunsidrat darbtejn mill-linji gwida.

37 Kuntrarjament għal dak li ssostni r-rikorrenti, il-linji gwida ma jmorrux lil hinn mill-kuntest ġurdiku tas-sanzjonijiet kif definit mill-Artikolu 15(2) tar-Regolament Nru 17. Fil-fatt, il-metodu ġenerali għall-kalkolu ta' l-ammont ta' l-ammendi stipulat fil-linji gwida huwa bbażat fuq iż-żewġ kriterji msemmija fl-Artikolu 15(2) tar-Regolament Nru 17, jiġifieri l-gravità tal-ksur u t-tul ta' żmien tiegħu, u jirrispetta l-limitu massimu fir-rigward tal-fatturat ta' kull impriża, stabbilit mill-istess dispożizzjoni (sentenza LR AF 1998 vs il-Kummissjoni, punt 27 iktar 'il fuq, punti 231 u 232, u s-sentenza tal-Qorti tal-Prim'Istanza tad-29 ta' April 2004, Tokai Carbon et vs il-Kummissjoni, T-236/01, T-239/01, T-244/01 sa T-246/01, T-251/01 u T-252/01, li għadha ma ġietx ippubblikata fil-Ġabra, punti 189 u 190).

38 Il-linji gwida jikkostitwixxu deskrizzjoni, mill-Kummissjoni, tal-mod kif hija tevalwa l-fatturi relatati mal-gravità u t-tul ta' żmien kif ukoll il-metodu tagħha sabiex tevalwa l-ksur fir-rigward tan-natura tagħhom u taċ-ċirkostanzi in kwistjoni. L-Artikolu 15(2) tar-Regolament Nru 17 ma jeħtieġx li l-ammont ta' l-ammenda jkun porporzjonat mal-fatturat ta' l-impriża kkonċernata. Jirriżulta sempliċement li jekk l-ammenda taqbeż il-miljun Euro, din ma tistax taqbeż il-limitu ta' 10% tal-fatturat ta' l-impriża kkonċernata (sentenza LR AF 1998 vs il-Kummissjoni, punt 27 iktar 'il fuq, punt 278).

39 Minbarra dan, il-linji gwida jippermettu lill-Kummissjoni tikkunsidra, meta ċ-ċirkustanzi jirrikjedu dan, is-sitwazzjoni partikolari li fija jinsabu l-SMEs meta mqabbla ma' impriżi li għandhom, fis-suq in kwistjoni jew globalment, fatturat superjuri. Il-Qorti tal-Prim'Istanza diġa ddeċidiet f'dan ir-rigard li, fl-applikazzjoni tal-linji gwida, il-fatturat ta' l-impriżi kkonċernati jista jiġi kkunsidrat meta tkun qiegħda tiġi kkunsidrata l-kapaċità ekonomika ta' min iwettaq il-ksur li jagħmel ħsara kunsiderevoli lil operaturi oħra u n-neċiessità li jkun żgurat li jkollha effett dissważiv biżżejjed jew meta jkun qed jitqies il-fatt li l-impriżi kbar ikollhom normalment tagħrif legali u ekonomiku li jippermettilhom jevalwaw li l-aġir tagħhom jikkostitwixxi ksur u l-konsegwenzi li jirriżultaw minn dan il-ksur taħt id-dritt tal-kompetizzjoni. Il-fatturat ta' l-impriżi kkonċernati jista' wkoll jiġi kkunsidrat meta jkun qed jiġi ddeterminat il-valur speċifiku, u b'hekk ta' l-impatt reali, ta' l-aġir ta' kull impiża li ma jikkostitwixxix ksur fuq il-kompetizzjoni, b'mod partikolari meta jkun hemm differenza bejn id-daqs ta' l-impriżi li jkunu wettqu ksur ta' l-istess natura. Bl-istess mod, il-fatturat ta' l-impriżi jista' jagħti indikazzjoni tal-benefiċċju ekonomiku jew finanzjarju possibbli li min ikun wettaq il-ksur ikun kiseb jew ta' karatteristiċi oħra speċifiċi li għandhom, skond iċ-ċirkostanzi, jiġu kkunsidrati (sentenzi Lögstör Rör vs il-Kummissjoni, punt 33 iktar 'il fuq, punti 295 u 296, u Dansk Rørindustri vs il-Kummissjoni, punt 33 iktar 'il fuq, punt 203).

40 Fir-rigward ta' l-affermazzjoni tar-rikorrenti li l-linji gwida jiksru l-Artikolu 15(2) tar-Regolament Nru 17 f'dak illi dawn jipprevedu ammont fiss mill-inqas 20 miljun EUR għall-ksur gravi ħafna ħafna anki jekk l-impriża kkonċernata hija SME, għandu jiġi kkonstat li l-ammonti bażi previsti fil-linji gwida biss huma "applikabbli" (punt I A). Il-Kummissjoni għaldaqstant għandha l-libertà kollha li tiffissa ammont bażi li huwa aktar minn 20 miljun EUR. Għaldaqstant, għalkemm ir-rikorrenti wettqet ksur gravi ħafna f'dan il-każ, il-Kummissjoni iffissat il-punt ta' tluq ta' l-ammenda tagħha għal 3 miljun EUR, ammont konsiderevolment inferjuru għall-ammont ta' 20 miljun EUR previst fil-linji gwida għall-ksur gravi ħafna (premessa 309 tad-deċiżjoni kkontestata).

41 Fir-rigward ta' l-argument tar-rikorrenti li l-linji gwida jwasslu għall-impożizzjoni ta' ammendi ikbar, fil-proporzjon mal-fatturat, għal dawk imposti fuq impriżi oħra f'kawżi preċedenti komparabbli, għandu jiġi enfasizzat li l-prassi deċiżjonali preċedenti tal-Kummissjoni ma sservix minnha nfisha bħala kuntest ġuridiku għall-ammendi fil-qasam tal-kompetizzjoni (sentenza LR AF 1998 vs il-Kummissjoni, punt 27 iktar 'il fuq, punt 234). Fil-fatt, il-Kummissjoni kienet fil-passat imponiet ammendi ta' ċertu livell għal ċerti tipi ta' ksur ma tistax iċċaħħadha mill-possibbiltà li tgħolli dan il-livell fil-limiti indikati fir-Regolament Nru 17, jekk dan huwa meħtieġ sabiex tiġi assigurata l-implimentazzjoni tal-politka Komunitarja tal-kompetizzjoni (sentenza tal-Qorti tal-Ġustizzja tas-7 ta' Ġunju 1983, Musique diffusion française et vs il-Kummissjoni, 100/80 sa 103/80, Ġabra p. 1825, punt 109, u s-sentenza tal-Qorti tal-Prim'Istanza ta' l-14 ta' Mejju 1998, Europa Carton vs il-Kummissjoni, T-304/94, Ġabra p. II-869, punt 89).

42 Fejn il-Kummissjoni timponi, għall-impriżi involuti fl-istess ksur, ammendi ġġustifikati, għal kull waħda minnhom, fir-rigward tal-gravità u t-tul ta' żmien tal-ksur, ma tistax tiġi akkużata li, għal uħud minn dawn l-impriżi, l-ammont ta' l-ammenda huwa ikbar, fir-rigward tal-fatturat, minn dak ta' impriżi oħra f'kawżi preċedenti (ara, b'analoġija, LR AF 1998 vs il-Kummissjoni, punt 27 iktar 'il fuq, punt 278).

43 Għandu jingħad ukoll li l-gravità tal-ksur għandha tiġi stabbilita abbażi ta' bosta elementi bħal, b'mod partikolari, iċ-ċirkostanzi partikolari tal-kawża, il-kuntest tagħha u l-effett dissważiv ta' l-ammendi, u dan, mingħajr ma ġiet stabbilita lista restrittiva jew eżawrjenti tal-kriterji li għandhom bilfors jiġu kkunsidrati (sentenza tal-Qorti tas-17 ta' Lulju 1997, Ferriere Nord vs il-Kummissjoni, C-219/95 P, Ġabra p. I-4411, punt 33, u s-sentenza LR AF 1998 vs il-Kummissjoni, punt 27 iktar 'il fuq, punt 236). L-informazzjoni relevanti bħas-suq, il-prodotti, il-pajjiżi, l-impriżi u l-perijodi kkonċernati jvarjaw skond kull kawża. Minn dan isegwi li l-Kummissjoni ma tistax tiġi obbligata timponi ammendi li jirrappreżentaw l-istess proporzjon ta' fatturat fil-kawżi kollha li jixxiebħu fuq il-livell ta' gravità (ara, b'mod partikolari, is-sentenza tal-Qorti tal-Prim'Istanza tat-13 ta' Jannar 2004, JCB Service vs il-Kummissjoni, T-67/01, li għadha ma ġietx ippubblikata fil-Ġabra, punti 187 sa 189).

44 Għandu jiġi mfakkar, fi kwalunkwe każ, li l-ammonti "fissi" previsti mill-linji gwida huma biss indikattivi u ma jistgħux għaldaqstant jirriżultaw fi ksur, per se, tal-prinċipju ta' proporzjonalità.

45 Fir-rigward ta' l-argument tar-rikorrenti li l-linji gwida jwasslu sabiex jikkunsdiraw darbtejn il-fattur relatat mat-tul ta' żmien tal-ksur, għandu jiġi mfakkar li l-Artikolu 15(2) tar-Regolament Nru 17 jipprevedi espressament li għandu jiġi kkunsidrat, sabiex jiġi ddeterminat l-ammont ta' l-ammenda, "minnbarra l-gravità tal-ksur, it-tul ta' żmien tagħha". Fid-dawl ta' dan it-test u anki fuq l-assunzjoni li, intrinsikament, ċerti ksur huma kkonċepiti sabiex idumu fiż-żmien, il- Kummissjoni ma tistax tiġi mwaqqfa milli tikkunsidra t-tul ta' żmien effettiv tagħhom f'kull każ partikolari. Għaldaqstant, l-effett dannuż ta' akkordji li, minkejja l-fatt li huma suppost idumu għal żmien twil, huma skoperti mill-Kummissjoni jew irraportati minn parteċipant wara żmien qasir ta' funzjoni effettiva huwa neċessarjament inqas milli f'sitwazzzjoni fejn huma kellhom żmien twil ta' funzjoni effettiva. Għaldaqstant, b'konsekwenza ta' dan, f'kull każ, għandha ssir distinzjoni bejn it-tul ta' żmien ta' ksur u l-gravità tiegħu kif tirriżulta min-natura tiegħu stess (ara, b'mod partikolari, is-sentenza Tokai Carbon et vs il-Kummissjoni, punt 37 iktar 'il fuq, punt 259).

46 Minn dan isegwi li l-eċċezzjoni ta' illegalità għandha tiġi miċħuda.

B – Fuq ir-raġunijiet għall-annullament

47 Ir-rikorrenti tinvoka ħames raġunijiet. L-ewwel raġuni hija bbażata fuq ksur ta' l-Artikolu 15(2) tar-Regolament Nru 17 u tal-linji gwida. It-tieni raġuni hija bbażata fuq ksur tal-prinċipju ta' proporzjonalità. It-tielet raġuni hija bbażata fuq ksur tal-prinċipju ta' trattament ugwali. Ir-raba' raġuni hija bbażata fuq ksur ta' l-Artikou 7 tal-Konvenzjoni Ewropea għall-Protezzjoni tad-Drittijiet tal-Bniedem u l-Libertajiet Fundamentali (iktar 'il quddiem il-"KEDB"). Il-ħames raġuni hija bbażata fuq ksur ta' l-Artikolu 253 KE.

1. Fuq l-ewwel parti, rigward il-ksur ta' l-Artikolu 15(2) tar-Regolament Nru 17 u tal-linji gwida

48 Ir-rikorrenti ssostni li, jekk il-linji gwida jiġu kkunsidrati bħala legali, ikun hemm lok li jiġi konkluż li l-Kummissjoni applikathom b'mod żbaljat. Skond hija, l-Artikolu 3(b) tad-deċiżjoni kkontestata jikser kemm l-Artikolu 15(2) tar-Regolament Nru 17 kif ukoll il-linji gwida. Din ir-raġuni hija komposta minn tliet partijiet, li fihom ir-rikorrenti ssostni li:

– il-Kummissjoni ma evalwatx b'mod korrett il-gravità tal-ksur;

– il-Kummissjoni naqqset milli tikkunsidra l-fatt li parti żgħira biss tal-fatturat tagħha kkonċernat kien jikkostitwixxi ksur ta' l-Artikolu 15(2) tar-Regolament Nru 17 u tal-linji gwida;

– il-Kummissjoni ma kkunsidratx il-kapaċita ekonomika tagħha.

1. Fuq l-ewwel parti, ibbażata fuq l-evalwazzjoni żbaljata tal-gravità tal-ksur

49 Skond ir-rikorrenti, hija l-gravità tal-ksur li hija determinanti għall-kalkolu ta' l-ammenda skond l-Artikolu 15(2) tar-Regolament Nru 17. F'dan il-każ, il-kwalifika, mill-Kummissjoni, tal-ksur bħala "gravi ħafna" minħabba n-natura tiegħu u r-riperkussjonijiet tiegħu fuq is-suq (premessa 300 tad-deċiżjoni kkontestata) hija żbaljata. Ir-rikorrenti tgħid li l-Kummissjoni, min-naħa, naqqset milli tikkunsidra l-fatti kollha relevanti, b'mod partikolari in-natura moderata tal-ksur, u, min-naħa l-oħra, ma analizzatx b'mod korrett l-elementi li hija kkunsidrat. Kieku hija kienet evalwat korrettament il-ksur, kien imissha imponiet ammenda iktar baxxa.

50 Din l-ewwel parti ta' l-ewwel raġuni tinkludi erba' lmenti, bbażati fuq il-fatt li l-Kummissjoni ma evalwatx b'mod korrett:

– in-natura tal-ksur;

– l-effetti tal-ksur fuq is-suq;

– il-kriżi fis-settur tal-fosfat taż-żingu bħala ċirkostanza attenwanti;

– il-fatti li l-ksur jiddistingwi ruħu minn akkordji oħra kkwalifikati bħala serji ħafna.

Fuq in-natura tal-ksur

– L-argumenti tal-partijiet

51 Ir-rikorrenti ssostni li l-ksur kellu jiġi kkwalifikat bħala moderat mill-Kummissjoni u li ammenda iktar baxxa kellha għaldaqstant tiġi imposta fuqha. Filwaqt li tammetti li l-akkordju kien ksur serju tal-liġi tal-kompetizzjoni, hija ssostni li r-riskju għall-kompetizzjoni kien relattivament limitat minħabba l-iskop limitat ta' l-akkordju. Hija tindika li, skond ġurisprudenza kostanti, "fid-determinazzjoni ta' l-ammont ta' l-ammendi għandhom jiġu kkunsidrati l-elementi kollha ta' natura li jistgħu jaffettwaw l-evalwazzjoni tal-gravità tal-ksur" (sentenza tal-Qorti tal-Prim'Istanza tal-15 ta' Marzu 2000, Cimenteries CBR et vs il-Kummissjoni, T-25/95, T-26/95, T-30/95 sa T-32/95, T-34/95 sa T-39/95, T-42/95 sa T-46/95, T-48/95, T-50/95 sa T-65/95, T-68/95 sa T-71/95, T-87/95, T-88/95, T-103/95 u T-104/95, Ġabra p. II-491, punt 4949 u s-sentenza Musique diffusion française et vs il-Kummissjoni, punt 41 iktar 'il fuq, punti 120 u 129). Fil-passat, il-Kummissjoni segwiet din il-ġurisprudenza. Min-naħa l-oħra, f'dan il-każ, għalkemm, fid-dikjarazzjonijiet ta' l-oġġezzjonijiet, hija rrikonoxxiet l-eżistenza ta' elementi li jipprovaw in-natura moderata tal-ksur, wara bidla ċara fil-politika tagħha fil-qasam ta' l-ammendi, hija kienet ulterjorment warrbet dawn l-istess elementi fid-deċiżjoni kkontestata. Barra minn hekk, fir-risposta tad-difiża tagħha, il-Kummissjoni biddlet l-opinjoni tagħha għal dak li jikkonċerna l-importanza ta' l-iskop limitat. Fil-fatt, hija fiha ammettiet li dawn l-aspetti kienu relevanti għall-analiżi tagħha tal-gravità tal-ksur, imma li dawn bl-ebda mod ma biddlu l-fatt li l-ksur kellu jiġi kkwlaifikat bħala "gravi ħafna".

52 Sussegwentement, ir-rikorrenti tesponi r-raġunijiet li għalihom, skond hija, il-ksur ma kellux jiġi kkwalifikat bħala "gravi ħafna".

53 Fl-ewwel lok, hija ssostni li l-ksur kien jikkonsisti fi ftehim informali li ma kienx akkumpanjat minn ebda mekkaniżmu speċjali ta' implimentazzjoni mill-impriżi kkonċernati. Għalkemm hija kienet irrikonoxxiet dan il-fatt fid-dikjarazzjoni ta' l-oġġezzjonijiet, il-Kummissjoni, mdankollu, ma naqqsitx l-ammenda fid-deċiżjoni kkontestata. Min-naħa l-oħra, fid-deċiżjoni tagħha Polypropylène, il-Kummissjoni kienet imponiet ammenda mhux għolja ħafna minħabba l-fatt li l-impriżi kkonċernati ma kinux ipprovdew mekkaniżmu ta' implimentazzjoni [Deċiżjoni tal-Kummissjoni Nru 86/398/KEE tat-23 ta' April 1986 dwar proċedura ta' applikazzjoni ta' l-Artikolu 85 tat-Trattat KEE (IV/31.149 – Polypropylène) (ĠU L 230, p. 1, iktar 'il quddiem id-"deċiżjoni Polypropylène"), punt 108]. Min-natura tiegħu, ksur ikollu effetti inqas dannużi fuq is-suq ma jkollux mekkaniżmu ta' implimentazzjoni. Ir-rikorrenti ma taċċettax il-fondatezza ta' l-argument tal-Kummissjoni li din il-kawża tiddistingwi ruħha minn dik li wasslet għad-deċiżjoni Polypropylène f'dak illi l-partijiet għal dawn il-ftehim kienu soġġetti għal pressjonijiet li għandhom l-istess funzjoni u l-istess effetti bħal mekkaniżmu ta' implimentazzjoni formali. Hija tikkunsidra li l-fatt li ebda miżura restrittiva li tista' tassigura r-rispett tal-kwoti ma kienet ipprovudta, kemm fil-kawża Polypropylène kif ukoll f'dan il-każ, huwa element determinanti.

54 B'risposta għall-argument li l-Kummissjoni mhijiex obbligata li tikkunsidra l-prassi preċedenti tagħha, ir-rikorrenti tafferma li l-ġurisprudenza tobbliga lill-Kummissjoni li tikkunsidra l-elementi kollha li jistgħu jaffettwaw l-evalwazzjoni tal-gravità tal-ksur (sentenza Cimenteries CBR et vs il-Kummissjoni, punt 51 iktar 'il fuq, punt 4949). Għaldaqstant, il-Kummissjoni ma tistax tonqos milli tikkunsidra "b'mod arbitrarju u mingħar motiv konklużiv" il-kriterji li hija kkunsidrat relevanti fid-deċiżjonijiet preċedenti sabiex tevalwa l-gravità tal-ksur. Minbarra dan, il-Kummissjoni ma nterpretatx b'mod korrett is-sentenza tal-Qorti tal-Prim'Istanza ta' l-14 ta' Mejju 1998, Mayr-Melnhof vs il-Kummissjoni (T-347/94, Ġabra p. II-1751). Ir-rikorrenti tirrikonoxxi li, f'din is-sentenza, il-Qorti tal-Prim'Istanza ddikkjarat li "il-fatt biss li l-Kummissjoni kkunsidrat, fil-prassi deċiżjonali preċedenti tagħħi, li ċerti elementi jikkostitwixxu ċirkostanzi attenwanti għall-finijiet tad-determinazzjoni ta' l-ammont ta' l-ammenda ma jimplikax li hija obbligata li tagħmel l-istess evalwazzjoni f'deċiżjoni ulterjuri" (punt 368). Hija tikkunsidra, madankollu, li din id-dikjarazzjoni ma taffettwax l-obbligu tal-Kummissjoni li tikkunsidra l-elementi kollha relevanti. Ir-rikorrenti ssostni li n-nuqqas ta' ostakoli ta' implimentazzjoni, in-nuqqas ta' ostakoli għall-kompetizzjoni bejn l-Istati (ara punt 56 iktar 'il quddiem) u r-rwol sekondarju tal-prezzijiet (ara punt 57 iktar 'il quddiem) huma elementi essenzjali għall-evalwazzjoni korretta tal-gravità tal-ksur. Hija żżid tgħid li l-Kummissjoni naqset milli tqis l-elementi kollha favorevoli għall-impriżi kkonċernati anki jekk dawn kienu essenzjali għall-evalwazzjoni tal-gravità tal-ksur. Hija tippreċiża li fil-kawża li tagħat lok għas-sentenza Mayr-Melnhof vs il-Kummissjoni, iċċitata iktar 'il fuq, kien hemm kriżi settorjali, li kellha fuq kollox tiġi kkunsidrata bħala ċirkostanza attenwanti jew bħala fattur oġġettiv skond il-punt 5 tal-linji gwida, u li huwa inqas importanti għall-evalazzjoni tal-gravità tal-ksur mill-elementi mressqa mir-rikorrenti f'dan il-każ. Barra minn hekk, ir-rikorrenti tikkontesta li s-sentenza LR AF 1998 vs il-Kummissjoni, punt 27 iktar 'il fuq, tippermetti lill-Kummissjoni ma ssegwix il-prassi deċiżjoniali preċedenti tagħha. Fil-fatt, il-konstatazzjonijiet magħmula mill-Qorti tal-Prim'Istanza f'din is-sentenza jikkostitwixxu risposta għall-affermazzjoni ta' LR AF li l-bdil tal-livell preċedenti ta' l-ammendi li l-linji gwidi jistabbilixxu kien jikkostitwixxi bidla għall-kuntest ġuridiku li jiddetermina l-ammendi li jistgħu jiġu imposti. Din is-sentenza ma tippermettix lill-Kummissjoni ma tqisx l-elementi relevanti għall-evalwazzjoni tal-gravità tal-ksur.

55 Fir-rigward ta' l-argument tal-Kummissjoni li l-Qorti tal-Prim'Istanza kkonstatat, fis-sentenza tagħha ta' l-14 ta' Mejju 1998, Enso Española vs il-Kummissjoni (T-348/94, Ġabra p. II-1875), li n-nuqqas ta' miżuri ta' kontroll ta' l-implimentazzjoni, ma setax, minnu nnifsu, jikkostitwixxi ċirkostanza attenwanti, ir-rikorrenti tosserva li din il-ġurisprudenza mhijiex relevanti għall-evalwazzjoni tal-gravità tal-ksur. Hija żżid tgħid li, fis-sentenza tagħha tas-17 ta' Diċembru 1991, Enichem Anic vs il-Kummissjoni (T-6/89, Ġabra p. II-1623, punti 269 sa 271), il-Qorti tal-Prim'Istanza ddeċidiet li n-nuqqas ta' mekkaniżmu ta' implimentazzjoni kien jikkostitwixxi ċirkostanza attenwanti.

56 Fit-tieni lok, ir-rikorrenti ssostni li l-kwoti ffissati mill-akkordju kienu stabbiliti biss fuq livell Ewropew. L-impriżi kkonċernati ma kienux ippruvaw jiffissaw kwoti skond il-pajjiż u għaldaqstant ma kienx hemm qsim tas-swieq nazzjonali. B'konsekwenza ta' dan, ir-riksju għall-kompetizzjoni kien ġiet limitat ab initio. Ir-rikorrenti tallega li l-Kummissjoni, kuntrarjament għad-Deċiżjoni 94/815/KE tagħha tat-30 ta' Novembru 1994, dwar proċedura ta' applikazzjoni ta' l-Artikolu 85 tat-Trattat KE (Kawża IV/33.126 u 33.322 – Climent) (ĠU L 343, p. 1, iktar 'il quddiem id-"deċiżjoni Ciment"), fejn hija kienet tagħat importanza partikolari għall-fatt li l-impriżi kkonċernati kienu ffissaw kwoti skond il-pajjiżi u kienu għaldaqstant qasmu s-swieq nazzjonali ma kkunsidratx, madankollu din iċ-ċirkustanza f'dan il-każ meta ddeterminat l-ammont ta' l-ammenda.

57 Fit-tielet lok u kuntrarjament għall-ksur oħra kkwalifikati bħala "gravi ħafna", il-ftehim fuq il-prezzijiet kellu rwol sekondarju. Ir-rikorrenti tammetti li, matul bosta laqghat, kienet saret referenza għall-prezzijiet imma tippreċiża li d-diskussjoni dwar dan is-suġġett kien limitat, speċjalment fil-bidu tal-ksur, għal ilmenti li jikkonċernaw il-livell mhux għoli ħafna tal-prezzijiet kif ukoll id-differenzi fil-prezz bejn l-Istati Membri. In-noti miktubin bl-idejn meħuda matul il-laqgħat fl-1994 u fl-1995 ma fihom ebda indikazzjoni dwar il-prezzijiet minħabba li l-prezzijiet ma kinux ġew iffissati fil-bidu ta' l-akkordju. Hija ssostni li, kif il-Kummissjoni ssemmi fil-punt 99 tad-dikjarazzjoni ta' l-oġġezzjonijiet, l-akkordju kien ibbażat fuq il-prinċipju "tal-kwantitajiet biss, u mhux tal-prezz". Xi prezzijiet minimi kienu, madankollu, ġew iffissati. Ir-rikorrenti żżid tgħid li l-impriżi kkonċernati kienu iffissaw biss prezzijiet ta' referenza u li dawn il-prezzijiet għandhom, min-natura tagħhom, bħal ma rrikonoxxit il-Kummissjoni, riperkussjonijiet aktar limitati milli prezzijiet fissi. Ir-rikorrenti tippreċiża li hija ma tikkontestax il-fatti stabbilti imma l-evalwazzjoni tagħhom.

58 Ir-rikorrenti tikkritika l-konstatazzjoni tal-Kummissjoni li mhemmx differenza vera ta' livell bejn l-akkordju in kwistjoni u l-akkordji l-oħra, li fihom ftehim preċiżi ta' ffissar tal-prezzijiet u ta' kwoti, b'implimentazzjoni effikaċi, kienu previsti. Hija tinsisti fuq il-fatt li r-riskji ta' restrizzjonijiet tal-kompetizzjoni u ta' ostakli għall-integrazzjoni huma konsiderevolment inqas għoljin f'dan il-każ.

59 Fir-raba' lok, ir-rikorrenti tallega li, bl-eċċezzjoni ta' klijent wieħed, Tekno Winter, u ta' okkażjoni waħda fejn James Brown kienet assenjata xi impriżi żgħar mir-Renju Unit, ma kienx hemm assenjazzjoni ta' klijenti.

60 Min-naħa tagħha, il-Kummissjoni ssostni li r-rikorrenti ma tisħaqx li hija eċċediet id-diskrezzjoni tagħha jew għamlet żbalji oħra ta' evalwazzjoni. Hija tillimita ruħha li tafferma b'mod ġenerali li l-Kummissjoni "arbitrarjament u mingħar raġuni konklużiva" ma segwitx il-prassi deċiżjonali preċedenti tagħha.

61 Il-Kummissjoni tafferma li, skond il-prinċipji stipulata mill-ġurisprudenza, hija kkunsidrat li l-elementi kollha relevanti sabiex tevalwa n-natura tal-ksur u kkonkludiet li dan kellu, min-natura tiegħu, jiġi kkwalifikat bħala "gravi ħafna".

62 Il-Kummissjoni tqis li r-rikorrenti ma fehmitx sewwa il-ġurisprudenza f'dan il-qasam. Hija tammetti li hija obbligata li tikkunsidra l-elementi relevanti kollha, imma tafferma li l-ġurisprudenza ma tirrikjedix madankollu li ċerti elementi ta' fatt, b'mod partikolari dawk invokati mir-rikorrenti f'dan il-każ, għandhom sistematikament iwasslu għal tnaqqis tal-punt ta' tluq ta' l-ammenda. Fil-fatt, jirriżulta mill-ġurisprudenza li ma teżistix lista vinkolanti jew eżawrjenti ta' kriterji li għandhom bilfors jiġu kkunsidrati. Barra minn hekk, l-importanza ta' kull wieħed mill-kriterji fl-analiżi tal-gravità tal-ksur kien jiddependi miċ-ċirkostanzi tal-każ.

63 Sussegwentement, il-Kummissjoni teżamina l-kwistjoni ta' l-allegati skopijiet limitati invokati mir-rikorrenti u tikkunsidra li dawn ma jnaqqsux il-gravità tal-ksur. Hija ssostni, f'dan ir-rigward, li bl-ebda mod mhija obbligata ssegwi l-prassi deċiżjonali preċedenti tagħha.

– Il-kunsiderazzjonijiet tal-Qorti tal-Prim'Istanza

64 Għandu jiġi mfakkar, primarjament, li r-rikorrenti trid tikseb biss it-tneħħija ta' l-ammenda jew tnaqqis ta' l-ammont tagħha. Hija ma tikkontestax l-Artikolu 1 tad-deċiżjoni kkontestata u għaldaqstant tirrikonoxxi l-fondatezza tal-konklużjonijiet tal-Kummissjoni rigward il-parteċipazzjoni tagħha fl-akkordju u l-ksur ta' l-Artikolu 81KE. Hija ddikjarat, fir-risposta tagħha għall-dikjarazzjoni ta' l-oġġezzjonijiet, li hija sostanzjalment ma kkontestax il-fatti li kienu ġew esposti fiha u għaldaqstant ibbenefikat minn tnaqqis ta' 10% mill-ammont ta' l-ammenda tagħha skond il-komunikazzjoni fuq il-kooperazzjoni (premessi 360 u 363 tad-deċiżjoni kkontestata).

65 Sussegwentement, għandu jiġi miċħud l-argument tar-rikorrenti li l-Kummissjoni ħbiet, fid-deċiżjoni kkontestata, iċ-ċirkostanzi kollha li jistabbilixxu in-natura moderata tal-ksur u li kienu msemmija fid-dikjarazzjoni ta' l-oġġezzjonijiet. Il-Kummissjoni fil-fatt, ħadet in kunsiderazzjoni ċ-ċirkostanzi kollha in kwistjoni fid-deċiżjoni kkontestata. Kuntrarjament għal dak li ssostni r-rikorrenti, l-affermazzjoni tal-Kummissjoni li "l-ftehim fuq il-bejgħ u l-kwoti kellu pjuttost il-forma ta' ftehim informali li fir-rigward tiegħu il-membri ma kienu applikaw ebda mekkaniżmu ta' implimentazzjoni speċjali" (punt 67 tad-dikjarazzjoni ta' l-oġġezzjonijet) hija, fil-fatt, fis-sustanza riprodotta fil-premessa 72 tad-deċiżjoni kkontestata. L-affermazzjoni, li r-rikorrenti tattribwixxi lill-Kummissjoni meta din fil-fatt saret minn Union Pigments, li l-akkordju kien ibbażat fuq il-prinċipju "ta' kwantitajiet biss, mhux ta' prezz" (punt 99 tad-dikjarazzjoni ta' l-oġġezzjonijiet) hija reputat fil-premessa 104 tad-deċiżjoni kkontestata. Barra minn hekk, il-Kummissjoni kkunsidrat il-fatt li l-kwoti kienu ġew applikati esklużivament fuq livell Ewropew u li l-impriżi kkonċernati ma kinux qasmu s-swieq nazzjonali rispettivi tagħhom (premessi 267 u 273 tad-deċiżjoni kkontestata). Hija wkoll ikkunsidrat l-argument li klijent wieħed biss kien ġie assenjat minn fost il-membri ta' l-akkordju (premessi 270 u 277). Minbarra dan, kuntrarjament għal dak li tallega r-rikorrenti, il-Kummissjoni ddeċidiet fuq l-argumenti tagħha fid-deċiżjoni kkontestata (premessi 104, 274, u 290 sa 298).

66 Barra minn hekk, għandu jiġi mfakkar li, skond ġurisprudenza kostanti, l-evalwazzjoni tal-gravità tal-ksur għandha ssir b'kunsiderazzjoni, b'mod partikolari, tan-natura tar-restrizzjonijiet għall-kompetizzjoni (ara s-sentenza tal-Qorti tal-Prim'Istanza tad-9 ta' Lulju 2003, Archer Daniels Midland u Archer Daniels Midland Ingredients vs il-Kummissjoni, T-224/00, Ġabra p. II-2597, punt 11, u l-ġurisprudenza ċċitata iktar 'il fuq).

67 Ir-rikorrenti ma tiċħadx li l-akkordju iffissa prezzijiet u stabbilixxa kwoti fuq livell Ewropew, u li mill-inqas klijent wieħed ġie assenjat. Għandu jiġi mfakkar, f'dan ir-rigward, li l-ewwel eżempji ta' akkordji msemmija fl-Artikolu 81(1)(a)(b)(c)KE li huma espressament iddikjarati li huma inkompatibbli mas-suq komuni, huma preċiżament dawk li jinvolvu:

b) "a) l-iffissar dirett jew indirett tal-prezzijiet ta' l-akkwist jew tal-bejgħ, jew ta' kundizzjonijiet oħra tan-negozju;





c) il-limitazzjoni jew kontroll tal-produzzjoni tas-swieq, ta' l-iżvilupp tekniku jew ta' l-investiment;





d) it-tqassim tas-swieq jew it-tqassim ta' fonti ta' provvista;

[…] "

68 Dan għaliex il-ksur ta' dan it-tip, b'mod partikolari fil-każ ta' akkordji orizzontali, huma kkwalifikati mill-ġurisprudenza bħala "partikolarment gravi" (sentenza tal-Qorti tal-Prim'Istanza tal-11 ta' Marzu 1999, Thyssen Stahl vs il-Kummissjoni, T-141/94, Ġabra p. II-347, punt 675), jew ta' "ksur ċar tar-regoli Komunitarji tal-kompetizzjoni" (sentenzi tal-Qorti tal-Prim'Istanza tas-6 ta' April 1995, Tréfilunion vs il-Kummissjoni, T-148/89, Ġabra p. II-1063, punt 109, u ta' l-14 ta' Mejju 1998, BPB de Eendracht vs il-Kummissjoni, T-311/94, Ġabra p. II-1129, punti 303 u 338).

69 Għandu wkoll jiġi mfakkar li l-ksur "gravi ħafna" skond il-linji gwida, huwa magħmul "l-aktar minn restrizzjonijiet orizzontali ta' tip 'kartell ta' prezz' u minn kwoti ta' tqassim tas-swieq, jew prattiċi oħra li jippreġudikaw il-funzjonament tajjeb tas-suq intern, bħal dawk intiżi li jaqsmu s-swieq nazzjonali jew ta' abbuż ċar minn pożizzjoni dominanti ta' impriżi f'sitwazzjoni ta' kważi monopolju" (punt 1A, it-tieni paragrafu, it-tielet inċiż).

70 Jirriżulta minn dan kollu li ntqal li l-Kummissjoni kienet korretta meta kkunsidrat il-ksur in kwistjoni bħala gravi ħafna b'rigward tan-natura tiegħu. Madankollu għandhom xorta waħda jiġu eżaminati l-allegati skopijiet limitati invokati mir-rikorrenti.

71 Fl-ewwel lok, fir-rigward ta' l-argument tar-rikorrenti li l-ksur kien jikkonsisti fi ftehim informali li fir-rigward tiegħu l-impriżi kkonċernati ma kinux applikaw ebda mekkaniżmu ta' implimentazzjoni speċjali, għandu jiġi osservat li sabiex akkordju bejn impriżi jkun projbit mhuwiex neċessarju li dan ikun fin-natura tiegħu vinkolanti. Huwa biżżejjed li l-impriżi kkonċernati ikun urew ir-rieda tagħhom li jġibu ruħhom b'ċertu mod fis-suq (sentenza tal-Qorti tal-Prim'Istanza tal-11 ta' Diċembru 2003, Ventouris vs il-Kummissjoni, T-59/99, li għadha ma ġietx ippubblikata fil-Ġabra, punt 52). In-nuqqas ta' miżuri formali ta' kontroll ta' l-implimentazzjoni mhux neċessarjament jaffettwa l-gravità tal-ksur. Il-fatt li akkordju illegali huwa implimentat b'mod informali ma jeskludix l-effikaċità tiegħu.

72 Għalkemm il-Kummissjoni kienet immoderat l-ammenda fid-deċiżjoni Polpropylène, kif indikat fil-punt 41 iktar 'il fuq, il-prassi deċiżjonali preċedenti ma sservix fiha nnifisha bħala kuntest ġuridiku għall-ammendi fil-qasam tal-kompetizzjoni.

73 F'dan il-każ, għal dak li jirrigwarda l-ftehim fuq il-bejgħ u l-kwoti, għandu jiġi mfakkar li l-Kummissjoni ammettiet, fid-deċiżjoni kkontestata, li dan il-ftehim kellu, "aktar in-natura ta' "gentlemen's agreement" f'dak illi li l-membri ta' l-akkordju ma implimentaw ebda mekkaniżmu partikolari ta' eżekuzzjoni tad-deċiżjonijiet" (premessa 72). Madankollu, il-Kummissjoni kkonstatat li "r-rispett tal-kwoti ta' bejgħ kien inkiseb permezz tal-pressjoni eżerċitata fuq il-membri matul il-laqgħat ta' l-akkordju" (premessi 72 u 276 tad-deċiżjoni kkontestata). Ir-rikorrenti ma tikkontestatx il-fatt li saru sittax il-laqgħa bejn il-membri ta' l-akkordju matul il-perijodu bejn Marzu 1994 sa Mejju 1998 (premessa 70 tad-deċiżjoni kkontestata) u li, matul dawn il-laqgħat, l-impriżi kkonċernati għamlu skambju ta' informazjzoni li tikkonċerna l-bejgħ u ddiskutew l-ishma mis-suq rispettivi tagħhom. Fil-fatt, dawn l-impriżi għamlu skambju ta' l-informazzjoni tagħhom dwar il-bejgħ tal-fosfat taż-żingu billi użaw assoċjazzjonijiet ta' produtturi taż-żingu bħala intermedjarji, u b'dan il-mod, huma setgħu jivverifikaw li kull wieħed jirrispetta s-sehem tiegħu mis-suq (premessi 69 u 284). Minbarra dan, Union Pigments indikat li l-membri ta' l-akkordju kienu jillitikaw bejniethom ta' spiss matul il-laqgħat u kienu jakkużaw lil xulxin li qabżu l-kwoti miftehma u li, għaldaqstant, ir-rispett ta' dawn il-kwoti kien ġie assigurat minn pressjonijiet li saru matul dawn il-laqgħat (punt 67 tad-dikjarazzjoni ta' Union Pigments). Għalkemm Trident tenfasizza li ma kien hemm ebda sistema ta' kumpens, hija tikkonferma li l-parteċipanti akkużaw lil xulxin matul il-laqgħat ta' l-akkordju u ilmentaw jekk is-sehem tagħhom mis-suq kien niżel (punt 2.4.19 tad-dikjarazzjoni ta' Trident).

74 Barra minn hekk, jirriżulta mid-deċiżjoni kkontestata li "[l]-qsim tal-klijenti kien utilizzat bħala forma ta' kumpens jekk impiża ma tkunx laħket eżawriet il-kwota tagħha" (premessa 72). Din l-affermazzjoni hija korroborata mid-dikjarazzjoni ta' Union Pigments li, fl-1995, il-klijenta Tekno Winter (iktar 'il quddiem "Teknos") kienet ġiet allokata lil SNCZ sabiex jiġi żgurat li din ta' l-aħħar ikollha l-kwota tagħha ta' 24% (punt 67). Union Pigments tikkonstata wkoll li hija ma ppruvatx ikollha klijenti ġodda f'ċertu mument minħabba li dan kien jimplika ritaljazzjoni mill-impriżi l-oħra kkonċernati (punt 77 tad-dikjarazzjoni ta' Union Pigments).

75 Minbarra dan, ir-rikorrenti ma tikkontestax, li fuq bażi annwali, l-ishma mis-suq reali ta' l-impriżi kkonċernati kienu qrib ħafna ta' l-ishma mis-suq li kien ġie assenjat lilhom (premessa 72 tad-deċiżjoni kkontestata). Dan il-fatt juri li s-sistema ta' implimentazzjoni tal-ftehim fuq il-bejgħ kien effikaċi anke jekk dan ma kellux miegħu sistema ta' sanzjonijiet formali.

76 Fir-rigward tal-ftehim fuq il-prezzijiet u l-assenjazzjoni tal-klijienti, huwa veru Kummissjoni fid-deċiżjoni kkontestata (ara, per eżempju, premessi 285 u 286) la fil-komunikazzjonijiet tagħha ma identifikat ebda mekkaniżmu partikolari ta' implimentazzjoni. Għandu madankollu jiġi mfakkar li jirriżulta mill-ġurisprudenza li l-Kummissjoni għandha marġni ta' evalwazzjoni fl-iffissar ta' l-ammont ta' l-ammendi sabiex tkun tista' torjenta l-aġir ta' l-impriżi lejn l-osservanza tar-regoli tal-kompetizzjoni (sentenzi tal-Qorti tal-Prim'Istanza tas-6 ta' April 1995, Martinelli vs il-Kummissjoni, T-150/89, Ġabra p. II-1165, punt 59, u Archer Daniels Midland u Archer Daniels Midland Ingredients vs il-Kummissjoni, punt 66 iktar 'il fuq, punt 56). Fid-dawl tan-natura tal-ksur ikkonċernat u tal-ġurisprudenza ċċitata fil-punti 68 u 74 iktar 'il fuq, kif ukoll tal-konsegwenzi u r-riperkussjonijiet tiegħu (ara iktar 'il quddiem punti 111 sa 118 u 129), il-Qorti tal-Prim'Istanza tikkunsidra li l-Kummissjoni ma qabżitx dan il-marġni ta' evalwazzjoni f'dan il-każ.

77 Fit-tieni lok, fir-rigward ta' l-argument tar-rikorrenti li r-riskju għall-kompetizzjoni kien limitat f'dak illi l-kwoti ffissati mill-akkordju kienu stabbiliti biss fuq livell Ewropew, għandu jiġi mfakkar li l-linji gwida jsemmu biss b'mod indikattiv li l-ksur huwa intiż sabiex jaqsam is-swieq nazzjonali, bħal per eżempju ksur li jista' jiġi kkwalifikat bħala serju ħafna (punt 1 A., it-tieni paragrafu, it-tielet inċiż). Minbarra dan, il-Qorti tal-Prim'Istanza diġa ddeċidiet, fis-sentenza Archer Daniels Midland u Archer Daniels Midland Ingredients vs il-Kummissjoni, punt 66 iktar 'il fuq, li akkordju li fih, b'mod partikolari, l-iffissar ta' objettivi ta' prezz ma jistax ma jiġix ikkwalifikat bħala ksur gravi ħafna għar-raġuni biss li kien jittratta ma' akkordju dinji li ma kienx iwassal għal qsim tas-swieq nazzjonali fi ħdan is-suq komuni (punti 123 sa 125). L-istess raġunament japplika f'dan il-każ.

78 Għal dak li jikkonċerna d-deċiżjoni Ciment invokata mir-rikorrenti, il-fatt li l-Kummissjoni kklassifikat bħala gravi ħafna il-qsim tas-swieq nazzjonali f'din id-deċiżjoni mhuwiex relevanti f'dan il-każ. Jekk l-akkordju kkonċernat f'din il-kawża kellu bħala konsegwenza l-qsim tas-swieq nazzjonali, il-Kummissjoni setgħet imponiet ammenda aktar għolja. Għandu jiġi mfakkar, f'dan ir-rigward, li l-linji gwida jipprovdu b'mod partikolari li "[ġ]ewwa kull waħda minn dawn il-kategoriji, u b'mod partikolari għall-kategoriji kkunsidrati bħala gravi u gravi ħafna, il-livell tas-sanzjonijiet propost jippermetti li jiġi applikat trattament differenzat lill-impriżi skond in-natura tal-ksur imwettaq " (punt 1 A, it-tielet paragrafu).

79 Fuq kollox, għandu jiġi nnutat li, skond Union Pigments, matul l-ewwel laqgħa ta' l-akkordju ta' l-24 ta' Marzu 1994, kien ġie deċiż li "l-prezzijiet m'għandhomx ivarjaw wisq minn pajjiż għall-ieħor, b'tali mod li l-prodotti ma jgħaddux mill-fruntieri" (punti 51 u 74 tad-dikjarazzjoni ta' Union Pigments). Jidher, għaldaqstant, li l-impriżi kkonċernati wasslu, sa ċertu punt, li jaqsmu s-swieq nazzjonali f'dan il-każ..

80 Fit-tielet lok, fir-rigward ta' l-argument li l-ksur ma kellux jiġi kkwalifikat bħala gravi ħafna minħabba li l-ftehim fuq il-prezzijiet kellu biss rwol sekondarju u kien jikkonċerna biss il-prezzijiet ta' referenza li għandhom, fin-natura tagħhom, riperkussjonijiet aktar limitati mill-prezzijiet iffissati, għandu jiġi mfakkar li l-Kummissjoni kkonkludiet, fid-deċiżjoni kkontestata, li l-membri ta' l-akkordju kienu ftehmu fuq prezz "minimu" u/jew "rakkomandat" għall-fosfat taż-żingu (premessa 65).

81 L-iffissar ta' prezz, anke jekk sempliċement indikattiv, jaffettwa l-kompetizzjoni minħabba l-fatt li jippermetti lill-parteċipanti kollha ta' l-akkodju li jipprevedu kważi b'ċertezza liema ser tkun il-politka ta' prezz tal-kompetituri tagħhom (sentenza tal-Qorti tal-Ġustizzja tas-17 ta' Ottubru 1972, Vereeniging van Cementhandelaren vs il-Kummissjoni, 8/72, Ġabra p. 977, punt 21). B'mod aktar ġenerali, tali akkordji jammontaw għal intervent dirett fil-parametri essenzjali tal-kompetizzjoni fis-suq ikkonċernat (sentenza Thyssen Stahl vs il-Kummissjoni, punt 68 iktar 'il fuq, punt 675). Fil-fatt, billi esprimew rieda komuni li japplikaw ċertu livell ta' prezz għall-prodotti tagħhom, il-produtturi kkonċernati ma jiddeterminawx iktar b'mod indipendenti il-politka tagħhom fis-suq, u għaldaqstant jippreġudikaw il-kunċett inerenti għad-dispożizzjonijiet tat-Trattat dwar il-kompetizzjoni (sentenza BPB de Eendracht vs il-Kummissjoni, punt 68 iktar 'il fuq, punt 192).

82 Fid-dawl ta' dawn il-kunsiderazzjonijiet l-akkordju in kwistjoni ma jistax ma jiġix ikkwalifikat bħala ksur gravi ħafna għar-raġuni biss li huwa ffissa prezzijiet ta' referenza (ara, b'mod partikolari, is-sentenza Archer Daniels Midland u Archer Daniels Midland Ingredients vs il-Kummissjoni, punt 66 iktar 'il fuq, punti 118 sa 120).

83 Fir-rigward ta' l-argument tar-rikorrenti li l-ftehim fuq il-prezzijiet kellu biss rwol "sekondarju", il-Qorti tal-Prim'Istanza tikkunsidra li l-fatt li l-Kummissjoni kienet iddikkjarat li l-iffissar ta' kwoti ta' bejgħ kien "il-bażi" tal-ftehim (premessa 66 tad-deċiżjoni kkontestata) ma jwassalx għall-konsegwenza li l-ftehim fuq il-prezzijiet għandu jiġi kkunsidrat bħala sekondarju. Fil-fatt, il-ftehim fuq il-kwoti, il-ftehim fuq il-klijenti u l-ftehim fuq l-iffissar tal-prezzijiet jikkostitwixxi tlett aspetti minn akkordju wieħed. Il-gravità ta' l-akkordju għandha tiġi evalwata f'perspettiva totali. Fir-rigward tan-natura tal-ksur f'dan il-każ, il-Kummissjoni kienet korretta meta kkwalifikat dan bħala gravi ħafna.

84 F'kwalunkwe każ, il-Qorti tal-Prim'Istanza tikkunsdra li l-ftehim fuq il-prezzijiet kien aspett importanti ta' l-akkordju. Il-Kummissjoni, minbarra dan, ġabret provi bil-miktub li juru li l-prezzijiet rakkomandati kienu ġew diskussi matul bosta laqgħat ta' l-akkordju (premessi 134, 139, 140, 162, 178, u 186 tad-deċiżjoni kkontestata). Minbarra dan, kuntrarjament għal dak li tallega r-rikorrenti, il-ftehim fuq il-prezzijiet jikkostitwixxi wieħed mill-elementi ta' l-akkordju mill-1994. Fil-fatt, fost l-imprisi kkonċernati, ir-rkorrenti biss sostniet matul il-proċedura amministrattiva li dan il-ftehim kien beda jseħħ biss mill-1996 (premessa 268 tad-deċiżjoni kkontestata). Kif indikat iktar 'il fuq, skond Union Pigments, l-impriżi kkonċernati kienu ddeċidew, matul l-ewwel laqgħa ta' l-24 ta' Marzu 1994, li l-prezzijiet ma kellhomx ivarjaw wisq minn pajjiż għall-ieħor (punt 51 tad-dikjarazzjoni ta' Union Pigments). Jirrizulta wkoll mid-dikjarazzjoni ta' Trident (punt 2.4.24) li l-akkordju ffissa l-prezzijiet f'kull laqgħa. Il-provi dokumentarji ta' l-ewwel laqgħat mhumiex daqshekk voluminużi ħlief għal-laqgħat sussegwenti. Madankollu, il-minuti tal-laqgħa tas-27 ta' Marzu 1995 juru l-intenzjoni li tiġi diskussa l-evoluzzjoni tal-prezzijiet fil-Ġermanja, fi Franza, fil-Benlux, fir-Renju Unit, fil-pajjiżi tat-Tramuntana, fl-Istati Uniti u fil-bqija tad-dinja (premessa 121 tad-deċiżjoni kkontestata).

85 Fir-raba' lok, ma jistax jiġi konkluż miċ-ċirkustanza li, bl-eċċezzjoni ta' klijent wieħed, Teknos, u minn okkażjoni waħda fejn James Brown kienet ġiet assenjata xi impriżi żgħar fir-Renju Unit, ma kienx hemm assenjazzjoni ta' klijenti, li l-Kummissjoni ma kellhiex id-dritt tikkwalifika dan il-ksur bħala gravi ħafna.

86 Ir-rikorrenti ma tikkontestax li kien hemm assenjazzjoni ta' Teknos, li kienet tidħol fost it-tmien produtturi prinċipali taż-żebgħa fl-Ewropa tal-Punent (premessa 52 tad-deċiżjoni kkontestata).

87 L-impriżi kkonċernati kellhom diskussjonijiet regolari dwar l-assenjazzjoni ta' dan il-klijent, u b'rotazzjoni assiguraw li ssirlu l-kunsinna (premessi 68, 96 sa 97 tad-deċiżjoni kkontestata, punti 63 u 67 u d-dikjarazzjoni ta' Union Pigments). Huma kellhom sistema flessibbli ta' assenjament sabiex jassiguraw li Teknos "ma jkollha ebda dubju rigward il-ftehim" (premessi 99 u 100 tad-deċiżjoni kkontestata). Il-Qorti tal-Prim'Istanza tikkonstata li l-prezz li kellu jiġi fatturat lil Teknos kien l-għan ta' dan il-ftehim u kien ġie miftiehem li ebda produttur minnbara dak li kien "imissu" ma seta' jagħti prezz inferjuri għal dak li kien ġie miftiehem (premessa 96 tad-deċiżjoni kkontestata u punt 2.4..22 tad-dikjarazzjoni ta' Trident).

88 Barra minn hekk, ir-rikorrenti ma tikkontestax lanqas li James Brown kienet ġiet assenjata xi impriżi żgħar (premessi 180 u 277 tad-deċiżjoni kkontestata). James Brown stess ma tiċħadx dawn l-assenjazzjonijiet.

89 Għandu jiġi mfakkar minbarra dan li l-Kummissjoni tafferma, fuq il-bażi tan-nota ta' Union Pigments tat-30 ta' Marzu 1995, li l-assenjazzjoni ta' Jotun kien ġie diskuss (premessa 277 tad-deċiżjoni kkontestata). Għalkemm din in-nota ma tirreferix direttament għall-assenjazzjoni ta' Jotun, ir-rikorrenti ma tikkontestax direttament din l-affermazzjoni. Jotun tinsab ukoll fost it-tmien produtturi prinċipali taż-żebgħa fl-Ewropa tal-Punent (premessa 52 tad-deċiżjoni kkontestata).

90 Minn dan isegwi li l-Kummissjoni kienet korretta meta kkonstatat li ċerti klijenti kienu ġew assenjati. Il-fatt li dan l-assenjazzjoni kien jikkonċerna biss ċerti klijenti, u mhux il-klijenti kollha preżenti fis-suq, mhuwiez tali natura li jqajjem dubju fuq il-konklużjoni li l-akkordju in kwistjoni kien ta' natura gravi ħafna.

91 Fid-dawl ta' dawn il-kunsiderazzjonijiet, l-ilment tar-rikorrenti li l-ksur ikkonċernat mhuwiex, min-natura tiegħu, ksur gravi ħafna għandu jiġi miċħud.

Fuq l-effetti tal-ksur

– L-argumenti tal-partijiet

92 Primarjament, ir-rikorrenti tosserva li l-Kummissjoni prinċipalment ibbażat il-konklużjoni tagħha dwar in-natura gravi ħafna tal-ksur fuq l-effetti tiegħu fuq is-suq. Hija ssostni li l-Kummissjoni għamlet żbalji ta' evalwazzjoni f'dan ir-rigward. Skond il-ġurisprudenza, il-Kummissjoni kellha, matul l-evalwzzjoni tal-gravità tal-ksur, tikkunsidra ċ-ċirkostanzi kollha li jistgħu jkunu relevanti għall-effetti fuq is-suq (sentenza Cimenteries CBR et vs il-Kummissjoni, punt 51 iktar 'il fuq, punt 4949). Il-Kummissjoni, skond din il-ġurisprudenza, kellha, fil-prassi deċiżjonali preċedenti tagħha, tikkonferma li r-riperkussjonijiet limitati fuq is-suq kif ukoll in-nuqqas ta' applikazzjoni integrali tal-ftehim kienu elementi ta' natura li għandhom jitqiesu fl-evalwazzjoni tal-gravità tal-ksur (deċiżjoni Polypropylène, punt 108, u Deċiżjoni tal-Kummissjoni 1999/271/KE tad-9 ta' Diċembru 1998, dwar proċedura ta' applikazzjoni ta' l-Artikolu 85 tat-Trattat KE (IV/34.466 – Laneċ Griegi) (ĠU L 109, p. 24, iktar 'il quddiem id-"deċiżjoni Laneċ Griegi"), punt 162]. Fid-deċiżjoni Laneċ Griegi, il-Kummissjoni kienet ikkunsidrat li l-fatt li l-partijiet ma kinux applikaw integralment il-ftehim speċifiċi fuq il-prezz u li huma kienu kkompetew fuq il-prezzijiet billi raħsu l-prezzijiet b'mod differenzjat kienet raġuni sabiex il-ksur jiġi kkwalifikat bħala gravi u mhux bħala gravi ħafna. Min-naħa l-oħra, f'dan il-każ, il-Kummissjoni ma kinitx ikkunsidrat la l-fatt li l-akkordji in kwistjoni ma kinux ġew implimentati b'mod skrupluż lanqas tal-fatt li kellhom biss riperkussjonijiet limitati fuq is-suq.

93 Fl-ewwel lok, għal dak li jikkonċerna l-implimentazzjoni tal-ksur, ir-rikorrenti ssostni li l-Kummissjoni bi żball ikkonstatat li l-ftehim li jikkonċerna l-prezzijiet kien ġie b'mod metikoluż implimentat mill-impriżi kkonċernati. Fl-ewwel lok, il-Kummissjoni kienet ibbażat il-konklużjoni tagħha dwar l-implimentazzjoni tal-ftehim fuq il-prezz fuq id-dikjarazzjoni ta' Trident li l-lista tal-prezzijiet interna tagħha kienet tirrifletti l-prezzijiet miftiehma (premessa 285 tad-deċiżjoni kkontestata). Meta għamlet dan, hija kienet għawġet din id-dikjarazzjoni. Fil-fatt, Trident kienet ukoll ikkonstatat li, skond l-esperjenza tagħha, "il-prezzijiet diskussi matul il-laqgħat ma kinux ġew rispettati u kien ġeneralment ammess li kien qed isir bejgħ b'prezzjijiet inferjuri mill-prezzijiet ta' referenza li kienu ġew miftiehma" (punt 2.4.25 tad-dikjarazzjoni ta' Trident). Din l-affermazzjoni hija kkonfermata mid-dikjarazzjoni ta' Union Pigments li, min-naħa, kien pratikament impossibbli li jiġu ffissati l-prezzijiet u, min-naħa l-oħra, il-prezzijiet ta' referenza ma kinux rispettati fil-pajjiżi Skandinavi (punt 60). Il-fatt biss li Trident kienet irriproduċiet il-prezzijiet indikattivi fil-katalogu intern tagħha tal-prezzijiet ma jippermettix li jiġi konkluż, b'kunsiderazzjoni għaċ-ċirkustanzi, li l-ftehim in kwistjoni kienu ġew metikolożament applikati.

94 Fit-tieni lok, l-impriżi kkonċernati kienu biegħu il-fosfat taż-żingu standard b'prezz iktar baxx mill-prezzijiet miftehma u tnaqqis fil-prezz kien ġie regolarment mogħti. B'mod partikolari, il-prezzijiet imposti mir-rikorrenti kienu b'nettament inferjuri mill-prezzijiet ta' referenza ffissati mill-akkordju. Fil-fatt, il-prezzijiet ta' l-ossidu taż-żingu, b'hekk taż-żingu, kienu jiddeterminaw b'mod predominanti l-prezzijiet tal-fosfat taż-żingu, minħabba li dawn kienu jikkostitwixu il-komponent essenzjali ta' l-ispejjeż ta' produzzjoni. Il-prezz taż-żingu kien subixxa oxxillazzjoniijiet konsiderevoli matul il-perijodu bejn l-1990 u l-2000. Ir-rikorrenti ssostni li ż-żieda fil-prezzijiet tagħha fl-1997 huwa marbut maż-żieda konsiderevoli fil-prezz taż-żingu u mhux ma' l-osservanza tal-prezzijiet ta' referenza. Barra minn hekk, Trident kienet għaddiet lill-Kummissjoni dokumenti li kienu jippruvaw li l-impriżi kkonċernati kienu jbiegħu regolarment b'prezzijiet ikbar baxxi mill-prezzijiet miftehma. Fit-tielet lok, l-impriżi kkonċernati kienu ġew obbligati li jżommu l-prezzijiet fuq livell baxx minħabba, b'mod partikolari, tar-riskju ta' importazzjonijiet minn pajjiżi Terzi. Fil-qosor, kuntrarjament għall-konklużjonijiet tal-Kummissjoni, l-impriżi kkonċernati ma kinux irrispettaw il-ftehim fuq il-prezzijiet. Ir-rikorrenti tosserva li l-Kummissjoni ma ddeċidietx fuq l-argumenti msemmija iktar 'il fuq fir-risposta tad-difiża tagħha.

95 Fid-deċiżjoni Laneċ Griegi, il-Kumissjoni kienet iddeċidiet li tnaqqas l-ammenda u li tikkwalifika l-ksur bħala gravi u mhux bħala gravi ħafna għar-raġuni li l-ftehim ma kinux ġew kompletamnet implimentatati. Il-Kummissjoni kellha ssegwi din il-prassi f'dan il-każ. B'risposta għall-argument li l-Kummissjoni ma kinitx marbuta bil-prassi deċiżjonali preċedenti tagħha, ir-rikorrenti tafferma mill-ġdid li din ta' l-aħħar għandha tieħu in konsiderazzjoni l-elementi kollha ta' natura li jistgħu jeffettwaw l-evalwazzjoni tal-gravità tal-ksur, inklużi l-fatturi li hija kkunsidrat relevanti fid-deċiżjonijiet preċedenti tagħha. Il-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Prim'Istanza tikkonferma li l-impatt konkret ta' l-effetti ta' ksur fuq is-suq għandu jiġi kkunsdirat fil-kalkolu ta' l-ammenda (sentenza tal-Qorti tal-Prim'Istanza ta' l-14 ta' Mejju 1998, Cascades vs il-Kummissjoni, T-308/94, Ġabra p. II-925, punti 172 u segwenti). Fir-rigward ta' l-argument tal-Kummissjoni li ammenda għandha titnaqqas biss jekk ebda parti mill-ftehim ma jkunx ġie applikat, ir-rikorrenti ssostni li anki jekk parti biss minn ftehim ma jkunx ġie implimentat, dan il-fatt għandu jiġi kkunsidrat. F'dan il-każ, il-fatt li l-ftehim fuq il-prezzijiet ma kienx ġie applikat kellu jiġi kkunsidrat sabiex jitnaqqas l-ammont ta' l-ammenda.

96 Fit-tieni lok, għal dak li jikkonċerna r-riperkussjonijiet ta' l-akkordju fuq is-suq, il-Kummissjoni kienet ukoll għamlet żbalji ta' evalwazzjoni. Fl-ewwel lok, ir-rikorrenti tikkontesta l-konstatazzjoni tal-Kummissjoni li l-ksur kellu riperkussjonijiet effettivi minħabba li l-impriżi kkonċernati kienu joperaw fuq 90% tas-suq taż-ŻEE. Għalkemm l-impriżi implikati jkopru parti kbira mis-suq, il-ksur qatt ma kien ikkonċerna l-fosfat taż-żingu mmodifikat imma biss il-fosfat taż-żingu standard, li jirrappreżenta biss 55% tas-suq Ewropew tal-fosfat taż-żingu. Il-ksur b'hekk kellu effetti biss fuq parti mis-suq Ewropew tal-fosfat taż-żingu. Fir-rigward ta' l-argument tal-Kummissjoni li l-bidla min-naħa tax-xerrejja lejn il-fosfat taż-żingu mmodifikat għandu jiġi kkunsidrat bħala riperkussjoni effettiva fuq is-suq, ir-rikorrenti tirrispondi, min-naħa, li dan l-argument ma ġiex invokat fid-deċiżjoni kkontestata u, min-naħa l-oħra, li din il-konstatazzjoni ma tbiddel xejn mill-fatt li l-ksur kien jikkonċerna biss parti mis-suq u li, għaldaqstant, ir-riperkussjonijiet kienu a fortiori limitati.Fit-tieni lok, l-impriżi kkonċernati ma kinux laħqu l-għanijiet essenzjali tagħhom. Ir-rikorrenti tindika, f'dan ir-rigward, li min-naħa, peress li s-suq qatt ma tqassam skond il-pajjiżi, kien hemm, fl-Istati Membri differenti, "kompetizzjoni qawwija fir-rigward tal-klijenti u, minnħabba dan il-fatt, ta' l-ishma mis-suq". Hija tippreżenta grafiċi sabiex turi l-eżistenza ta' varjazzjonijiet sinjifikanti fil-bejgħ tagħha fl-Istati Membri differenti u, b'hekk, il-kompetizzjoni qawwija li kienet teżisti fis-suq in kwistjoni. Min-naħa l-oħra, it-tqassim tal-klijenti kellu jkun eċċezzjonali fl-akkordju. Fl-aħħar nett, il-prezzijiet ta' referenza qatt ma kienu ġew milħuqa, li jagħti prova ta' l-eżistenza ta' kompetizzjoni qawwija.

97 Ir-rikorrenti tallega li r-riperkussjonijiet ta' l-akkordju kienu limitati għal bosta raġunijiet. Primarjament, ix-xerrejja tal-fosfat taż-żingu huma impriżi kbar li għandhom poter kbir li jinnegozjaw il-prezzijiet u li jfittxu sistematikament l-aħjar offerti. B'risposta għall-argument tal-Kummissjoni li dan il-poter ta' xiri ma jnaqqasx ir-riperkussjonijiet ta' l-akkordju, ir-rikorrenti ssostni li l-ksur għandu riperkussjonijiet ħafna iktar limitati meta l-parti opposta fis-suq hija b'saħħitha milli meta x-xerrejja huma iktar dgħajfa. Fit-tieni lok, il-preżenza fis-suq ta' kompetituri terzi, u l-eżistenza ta' prodotti ta' sostituzzjoni, inkluż il-fosfat tal-kalċju, importat mill-pajjiżi terzi, kienu għamlu pressjoni konsiderevoli fuq il-prezz tal-fosfat taż-żingu standard. Fit-tielet lok, ir-rikkorrenti tirrepeti li, matul it-tul ta' żmien tal-ksur, il-prezz tal-fosfat taż-żingu kien jiddependi ħafna minn dak taż-żingu u li l-oxxillazzjonijiet konsiderevoli tal-prezz taż-żingu influenzaw dak tal-fosfat taż-żingu. Għaldaqstant, ftheim fuq il-prezz tal-fosfat taż-żingu ma jistax verament ikollu ebda effett. Fir-raba' lok, il-fosfat taż-żingu kien jirrappreżenta biss parti żgħira ta' l-ispejjeż tal-prodott finali, jiġifieri 0.08%. Għaldaqstant il-bidliet żgħar li l-ftehim għamlu ma kellhom pratikament ebda riperkussjonijiet negattivi fuq il-prezz taż-żebgħa, jew fuq il-konsumaturi. F'dan ir-rigward, ir-rikorrenti tosserva li, kuntrarjament għall-prassi preċedenti tagħha, il-Kummissjoni ma kinitx eżaminat, f'dan il-każ, jekk il-konsumaturi kienu ssubixxew dannu.

98 B'risposta 111 B'risposta għall-affermazzjoni tal-Kummissjoni li r-riperkussjonijiet limitati jikkostitwixxu element importanti fl-analiżi tal-gravità tal-ksur, ir-rikorrenti ssostni li dan ma jbiddel xejn mill-fatt li l-Kummissjoni għandha tikkunsidra l-impatt konkret tal-ksur fuq is-suq fid-determinazzjoni tal-gravità tiegħu. Iktar ma l-impatt fuq is-suq huwa limitat, anqas il-ksur għandu jiġi kkwalifikat bħala gravi (sentenza Cascades vs il-Kummissjoni, punt 95 iktar 'il fuq, punti 172 u segwenti).

99 Fl-aħħar nett, ir-rikorrenti ssostni li għandu "fuq kollox" jiġi kkunsidrat in-nuqqas ta' applikazzjoni effettiva tal-ftehim bħala ċirkustanza attenwanti li tiġġustifika tnaqqis ta' l-ammenda skond il-punt 3 tal-linji gwida. Min-naħa l-oħra, fir-replika tagħha, hija ssostni li l-argumenti li hija tiżviluppa b'sosten ta' din il-parti ta' l-ewwel raġuni il-kwistjoni tittratta "dwar jekk in-nuqqas ta' applikazzjoni integrali tal-ftehim u l-karattru limitat ta' l-effetti ta' ksur għandhomx jiġu kkunsidrati fl-evalwazzjoni tal-gravità tal-ksur" u mhux il-kwistjoni ta' nuqqas ta' applikazzjoni effettiva tal-ftehim bħala ċirkustanza attenwanti.

100 Il-Kummissjoni tafferma li hija m'għandhiex obbligu li tnaqqas l-ammont bażi ta' l-ammenda meta l-partijiet kollha tal-ftehim ma jkunux ġew implimentati u li r-riżultati li jkunu jridu jintlaħqu ma jkunux ġew kompletament milħuqa fis-suq. Hija żżid li ma teżistix lista eżawrjenti ta' kriterji ta' evalwazzjoni tal-gravità ta' ksur.

101 Sussegwentement, il-Kummissjoni tiċħad li l-konklużjonijet tagħha huma vvizzjati b'żbalji. Fl-ewwel lok, hija tfakkar li l-konklużjoni tagħha dwar l-implimentazzjoni tal-ksur ma kinitx illimitata għall-iffissar ta' prezz iżda kienet tinkludi wkoll it-tqassim ta' l-ishma mis-suq u l-assenjazzjoni ta' mill-inqas klijent wieħed (premssi 72, 284, 286 u 287 tad-deċiżjoni kkontestata), elementi li r-rikorrenti ma tikkontestax. L-implimentazzjoni effettiva tal-prezzijiet indikattivi hija murija mhux biss permezz tad-dikjarazzjoni ta' Trident li l-lista tal-prezzijiet interni tagħha kienet tirrifletti l-prezzijiet miftiehma (premessa 285 tad-deċiżjoni kkontestata), imma wkoll mill-fatt li l-prezzijiet medji tar-rikorrenti kienu jaqblu mal-prezzijiet rakkomandati għall-Ġermanja b'diskrepanza biż-żmien. F'kwalunkwe każ, anke jekk il-prezzijiet indikattivi ma kinux kompletament ġew milħuqa, dan ma kienx ifisser li r-rikorrenti ma kkontribwitx għall-implimentazzjoni tal-ftehim. Billi ftehmu fuq kwoti tas-suq u prezz li għandu jintlaħaq, l-impriżi kkonċernati kellhom marġni ta' manuvra sabiex jisfruttaw il-klijenti tagħhom. Jirriżulta mill-ġurisprudenza li impriża li ma taġixxix skond dak miftiehm fl-akkordju tista' sempliċement tippruva tuża dan għall-profitt tagħha (sentenza Cascades vs il-Kummissjoni, punt 95 iktar 'il fuq, punt 230). B'hekk f'din il-kawża ma jistax ikun hemm kwistjoni ta' "non-applikazzjoni effettiva ta' l-akkordji illegali" skond il-linji gwida.

102 Fit-tieni lok, il-Kummissjoni tiċħad li għamlet żbalji ta' evalwazzjoni fir-rigward tar-riperkussjonijiet ta' l-akkordju fuq is-suq. Primarjament, għalkemm il-ksur kien jirrigwarda biss il-fosfat taż-żingu standard u mhux il-varietà mibdula tiegħu, jibqa' l-fatt li l-akkordju kien jikkontrolla fil-prattika il-produzzjoni dinjija tal-fosfat taż-żingu. Anke jekk il-ksur kien inkoraġixxa lill-klijenti jużaw il-fosfat taż-żingu mmodifikat, din ir-rejazzjoni għandha xorta waħda tiġi kkunsidrata bħala effett reali tal-ksur. Fit-tieni lok, il-Kummissjoni tfakkar li hija ammettiet, fid-deċiżjoni kkuntestata, li r-riżultati li l-impriżi kkonċernati ma kinux ġew kompletament milħuqa (premessa 297). Madankollu, ir-riperkussjoniijet tal-ksur fuq is-suq kienu sinifikanti. Dawn ir-riperkussjonijiet kienu ntwerew, min-naħa, mill-fatt li l-ishma mis-suq li effettivament miksuba mill-impriżi kkonċernati kienu prattikament identiċi għall-ishma li kienu ġew assenjati lilhom fil-kuntest tal-ftehim tagħhom fuq il-kwantitajiet (premessa 72 tad-deċiżjoni kkontestata) u, min-naħa l-oħra, mill-fatt li l-prezzijiet medji tar-rikorrenti kienu jaqblu eżattament mal-prezzijiet rakkomandati, b'diskrepanza biż-żmien. Din l-evoluzzjoni tal-prezzijiet medji kienet turi wkoll li, anke jekk l-oxxillazzjonijiet tal-prezz taż-żingu kienu influenzaw il-prezz tal-fosfat taż-żingu, dan ma kien biddel xejn mill-effetti tal-miżuri addizzjonali adottati mill-membri ta' l-akkordju. F'kwalunkwe każ, jekk il-prezz tal-fosfat taż-żingu kien iddeterminat biss mill-prezz taż-żingu, ir-rikorrenti ma tispjegax għalfejn l-akkordju ffissa prezzijiet rakkomandati matul perijodu ta' erba' snin (premessi 92 sa 94, 104, 274 u 285 tad-deċiżjoni kkontestata).

103 Għal dak li jikkonċerna r-raġunijiet tar-riperkussjonijiet limitati tal-ksur invokati mir-rikorrenti, il-Kummissjoni ssostni li xi effetti anki jekk limitati, bħal dawk li r-rikorrenti tammetti li jeżistu, huma sinifikanti meta tkun trid tiġi ddeterminata l-gravità tal-ksur. Hija tikkontesta madankollu l-argumenti mressqa mir-rikorrenti f'dan ir-rigward.

– Il-kunsiderazzjonijiet tal-Qorti tal-Prim'Istanza

104 Fil-punt 1A tal-linji gwida, il-Kummissjoni espliċitament ikkommettiet ruħha tikkunsidra, għall-evalwazzjoni tal-gravita tal-ksur, minbarra n-natura propja tal-ksur u d-daqs tas-suq ġeografiku kkonċernat, l-impatt konkret tiegħu fuq is-suq meta dan jista' jitkejjel. Fil-każ preżenti, dawn il-kriterji kollha huma msemmija fil-premessa 300 tad-deċiżjoni kkontestata.

105 Kuntrarjament għal dak li ssostni r-rikorrenti, il-Kummissjoni ma bbażatx "prinċipalment" il-konklużjoni tagħha dwar il-gravità tal-ksur fuq l-effetti tiegħu. Hija ma tagħtx aktar importanza lill-effetti tal-ksur milli lill-elementi l-oħra. Fil-fatt, hija għarfet l-importanza ta' l-impatt konkret, min-naħa, billi osservat li kien "estremament diffiċli" li jsiru konklużjonijiet fuq l-effetti ta' dan it-tip ta' akkordju (premessa 279) u, min-naħa l-oħra, billi kkunsidrat il-fatt li l-impriżi kkonċernati ma kienux kisbu l-għanijiet kollha tagħhom (premessa 297).

106 Għandu jiġi mfakkar li, skond il-ġurisprudenza, sabiex jiġi evalwat l-impatt konkret ta' ksur fuq is-suq, il-Kummissjoni għandha tirreferi għall-kompetizzjoni li normalment teżisti fin-nuqqas ta' ksur (ara sentenza Archer Daniels Midland u Archer Daniels Midland Ingredients vs il-Kummissjoni, punt 66 iktar 'il fuq, punt 150, u l-ġurispurdenza ċċitata fiha).

107 Fir-rigward tal-ftehim fuq il-kwoti ta' bejgħ, il-Qorti tal-Prim'Istanza tikkunsidra li l-Kummissjoni kienet korretta meta kkonkludiet li dan kien ġie implimentat "b'mod skrupluż" (ara punti 73 u 74 iktar 'il fuq u premessi 72, 284 u 287 tad-deċiżjoni kkontestata). Fil-fatt, kif indikat fil-punt 75 iktar 'il fuq, huwa kostanti li, fuq bażi annwali, "l-ishma mis-suq reali tal-ħames produtturi kienu qrib ħafna ta' l-ishma li kienu ġew assenjati lilhom" (premessa 72 tad-deċiżjoni kkontestata). Minn dan isegwi li l-Kummissjoni kienet korretta meta kkonkludiet li l-ftehim fuq il-kwoti ta' bejgħ kellu riperkussjonijiet fuq is-suq. Għandu jingħad ukoll li, matul is-seduta, ir-rikorrenti ammettiet li dan il-ftehim kellu effett fuq il-kompetizzjoni f'dak illi wassal għal stabbiltà aħjar fil-livell tal-prezzijiet (ara, wkoll, premessa 114 tad-deċiżjoni kkontestata). Għaldaqstant l-istabbiltà ta l-ishma mis-suq kellha bħala effett li ma kienx neċessarju li tiġi applikata politka ħarxa ta' tnaqqis ta' prezz li kien hemm matul il-gwerra tal-prezzijiet fis-snin li jippreċedu l-akkordju (ara l-premessi 74 u 75, 114 u 115 tad-deċiżjoni kkontestata).

108 Ir-rikorrenti tallega li l-varjazzjonijiet fil-prezzijiet tal-bejgħ fis-swieq nazzjonali juru li l-ftehim ma kellux effett. F'dan ir-rigward, għandu jiġi mfakkar li l-kwoti kienu stabbiliti għal-livell Ewropew. Għaldaqstant, anki jekk il-prezzijiet tal-bejgħ nazzjonali varjaw, dan ma jbiddel xejn mill-fatt li l-kwoti Ewropej kienu ġew rispettati.

109 F'dawn il-kundizzjonijiet, l-impatt konkret tal-ftehim fuq il-kwoti, l-"bażi" ta' l-akkordju (premessa 66 tad-deċiżjoni kkontestata) għandu jiġi kkunsidrat bħala stabbilit biżżejjed mill-aspett legali.

110 Għal dak li jikkonċerna il-ftehim fuq il-prezzijiet, il-Kummissjoni tafferma, fid-deċiżjoni kkontestata, li dan kien ukoll ġie implimentat b'mod skrupluż (premessi 283 u 285). Ir-rikorrenti tikkontesta din l-affermazzjoni.

111 Għandu jiġi mfakkar li l-Kummissjoni ġustament osservat, li l-ftehim in kwistjoni kien jirrigwarda l-għanijiet ta' prezz (ara punt 80 iktar 'il fuq). L-implimentazzjoni ta' ftehim dwar għanijiet ta' prezz, u mhux dwar prezzijiet iffissati, ma jimplikax li għandu jiġi applikat prezz li jikkorrispondi għall-għan tal-prezz mifiehem, imma pjuttost li l-partjiet jippruvaw jersqu lejn l-objettivi tagħhom ta' prezz (sentenza Archer Daniels Midland u Archer Daniels Midland Ingredients vs il-Kummissjoni, punt 66 iktar 'il fuq, punt 271).

112 Il-Qorti tikkunsidra li, f'dan il-każ, il-partjijet kienu għamlu ħilithom sabiex jippruvaw jersqu lejn l-għanijiet tagħhom ta' prezz. Il-livell ta' prezz kien ġie diskuss matul kull laqgħa u prezzijiet rakkomandati ġew iffissati (ara punt 84 iktar 'il fuq). Iffissar bħal dan bilfors biddel il-kompetizzjoni fuq fis-suq. Ix-xerreja għaldaqstant raw il-marġni tagħhom ta' negozjati tal-prezzijiet jiġi llimitat (ara, b'mod partikolari, is-sentenza tal-Qorti tal-Prim'Istanza ta' l-20 ta' April 1999, Limburgse Vinyl Maastschappij et vs il-Kummissjoni, T-305/94 sa T-307/94, T-313/94 sa T-316/94, T-318/94, T-325/94, T-328/94, T-329/94 u T-335/94, Ġabra p. II-931, punt 745). Minbarra dan, kif indikat fil-punt 81 iktar 'il fuq, l-iffissar ta' prezz, anki jekk b'mod sempliċement indikattiv, l-mekkaniżmu tal-kompetizzjoni minħabba l-fatt li jippermetti lil parteċipanti kollha ta' l-akkordju li jipprevedu b'livell raġonevoli ta' ċertezza dak liema ser tkun il-politka ta' prezz tal-kompetituri tagħhom (sentenza Vereeniging van Cementhandelaren vs il-Kummissjoni, punt 81 iktar 'il fuq, punt 21).

113 Barra minn hekk, il-Kummissjoni setgħet tinvoka l-istruzzjonijiet mogħtija minn Britannia u Trident rigward it-tariffi interni tagħhom sabiex issostni l-konklużjoni tagħha li l-ftehim fuq il-prezzijiet kien ġie implimentat. Dawn l-istruzzjonijiet isegwu, fil-fatt, kważi b'mod preċiż, il-pezzijiet minimi stabbiliti matul il-laqgħat (ara wkoll punt 2.4.25 tad-dikjarazzjoni ta' Trident u premessi 92 u 285 tad-deċiżjoni kkontestata). Trident ammettiet li dawn l-istruzzjonijiet kienu jservu ta' bażi jiġu negozjati il-prezzijiet mal-klijenti (punt 2.4.26 tad-dikjarazzjoni ta' Trident). Fil-fatt, jirriżulta minn dawn it-tariffi li l-prezzijiet li jinsabu fl-istruzzjonijiet jikkorrispondu għal "livelli ta' prezz minimi" u li m'għandhomx jitnaqqsu mingħajr diskussjoni preliminari ma' [isem ta' impjegat]", jiġifieri l-persuna li attendiet għall-laqgħat ta' l-akkordju għan-nom ta' Trident (li qabel kienet Britannia). Għalkemm il-Kummissjoni ma wrietx li l-impriżi kkonċernati kollha kienu taw istruzzjonijiet bħal dawn, il-Qorti tal-Prim'Istanzza tikkunsidra li l-istruzzjonijiet ta' Trident u ta' Britannia jikkostitwixxu element ta' prova importanti (ara, b'mod partikolari, is-sentenzi tal-Qorti tal-Prim'Istanza tas-17 ta' Diċembru 1991, Hercules Chemicals vs il-Kummissjoni, T-7/89, Ġabra p. II-1711, punti 340 sa 342, u Cascades vs il-Kummissjoni, punt 95 iktar 'il fuq, punt 194).

114 Għandu jingħad ukoll li Trident tafferma li l-impriżi kkonċernati kienu ta' spiss jilmentaw matul il-laqgħat dwar il-livelli tal-prezzijiet ta' bejgħ. Huma użaw il-prezzijiet rakkomandati bħala punt ta' referenza f'dan ir-rigward (punti 2.4.27 u 3.1.2 tad-dikjarazzjoni ta' Trident).

115 Minn dan isegwi li anke jekk il-Kummissjoni ma b'mod ċirkostanzjali li l-ftehim fuq il-prezz kien ġie implimentat b'mod "skrupluż", u anki jekk hija ma identifikatx il-mekkaniżmu ta' implimentazzjoni partikolari (ara punt 76 iktar 'il fuq), hija setgħet tikkonkludi li dan l-ftehim kien ġie implimentat.

116 Fir-rigward tar-riperkussjonijiet tal-ftehim fuq il-prezzijiet, il-Qorti tal-Prim'Isanza tenfasizza li Union Pigments u Trident, li huma l-impriżi kkonċernati ikkooperaw mal-Kummissjoni (premessa 366 tad-deċiżjoni kkontestata), ikkonstataw diversi drabi li dan il-ftehim kien kemm tejjeb il-"koerenza" tal-prezzijiet, kif ukoll wassal għal żieda tal-prezzjiet li jingħataw fis-suq. Dawn l-impriżi ammettew li wieħed mill-vantaġġi tal-partċipazzjoni għall-akkodju kien it-tmiem tal-gwerra tal-prezzijiet [punt 49 tad-dikjarazzjoni ta' Union Pigments u punt 3.1.1(c) tad-dikjarazzjoni ta' Trident; ara wkoll premessi il-84 u 103 tad-deċiżjoni kkontestata]. Minn dan isegwi li l-akkordju kellu bħala effett li żied il-prezzijiet fis-suq. Għandu jiġi mfakkar ukoll li jirriżulta min-nota ta' Union Pigments tat-30 ta' Marzu 1995, datata għaldaqstant għaż-żmien tal-fatti, li l-inizjattivi fil-qasam tal-prezz kienu wasslu għaż-żieda tal-prezzijiet mogħtija fis-suq. Fl-istess nota, Union Pigments ssemmi fost il-vantaġġi ta' l-akkordju, il-fatt li hija setgħtet tikseb "prezzijiet iktar għolja fl-ewwel trimestru ta' l-1995". Barra minn hekk, Union Pigments affermat, fid-dikjarazzjoni tagħha, li, sena wara sena, ir-riżultat ta' l-akkordju kien "koerenza" aħjar tal-prezzijiet, minbarra fil-pajjiżi tat-Tramuntana (punt 73 tad-dikjarazzjoni ta' Union Pigments). Ir-rikorrenti tafferma li kien "prattikament impossibbli", skond Union Pigments, li jiġu ffissati l-prezzijiet u li l-prezzijiet ta' referenza ma kinux ġew rispettati fil-pajjiżi Skandinavi. F'dan ir-rigward, għandu jiġi mfakkar li, fid-dikjarazzjoni tagħha, Union Pigments indikat li kien "diffiċli" u mhux "pratikament impossibbli" li liġi assigurat li l-prezzijiet ma jvarjawx minn pajjiż għall-ieħor għar-raġuni ta' oxxillazzjonijiet tal-munita (punt 60 tad-dikjarazzjoni ta' Union Pigments).

117 Kif ir-rikorrenti indikat, Trident ikkonstatat li l-prezzijiet diskussi matul il-laqgħat ma kinux perfettament rispettati u li kien ġeneralment ammess li kien qed isir il-bejgħ għal inqas mill-prezzijiet ta' referenza li kienu ġew miftehma (punt 2.4.25 tad-dikjarazzjoni ta' Trident). Il-Kummissjoni kkunsidrat, fid-deċiżjoni kkontestata, l-argument li l-prezzijiet ta' bejgħ ma rrispettawx perfettament il-prezzijiet rakkomandati (premessi 275, 291 u 297). Il-Qorti tal-Prim'Istanza tenfasizza, f'dan ir-rigward, li l-akkordju stabbilixxa biss għanijiet ta' prezz, u mhux prezzijiet iffissati. Ma jistax jiġi konkluż mill-fatt li l-impriżi kienu biegħu għal inqas mill-prezzijiet ta' referenza li l-akkordju ma kellux effetti. Il-benefiċċju li minnu bbenefikaw il-membri tal-kartell kien jirriżulta mill-konoxxenza ta' l-approċċ li kull wieħed minnhom kellu fil-qasam tal-prezz li kienet tirregola n-negozjati rispettivi tagħhom mal-klijenti tagħhom. Minbarra dan, għandu jiġi osservat li Trident tammetti li t-tabelli mehmuża mad-dikjarazzjoni juri li, mill-bidu ta' l-1995, il-prezzijiet medji tagħha kienu aktar għola minn qabel. Skond Trident, jista' jiġi konkluż l-stabbiltà tal-prezzijiet fuq livell għola tirriżulta mill-laqgħat ta' l-akkordju (punt 3.2.7 tad-dikjarazzjoni ta' Trident). Trident tafferma wkoll li l-varjazzjonijiet fil-prezzijiet tal-bejgħ tagħha segwew il-prezzijiet rakkomandati mill-akkordju (punti 2.4.26 u 3.2.5 tad-dikjarazzjoni ta' Trident).

118 Jirriżulta għaldaqstant mill-konstatazzjonijiet oġġettivi fformulati mill-impriżi prinċipali li kienu kkooperaw mal-Kummissjoni, li l-inizjattivi fil-qasam tal-prezz ipproduċew effett fuq il-livell tal-prezzijiet tas-suq (ara, b'mod partikolari, is-sentenza Limburgse Vinyl Maatshappij et vs il-Kummissjoni, punt 112 iktar 'il fuq, punti 746 u 747).

119 Ir-rikorrrenti ssostni, barra minn hekk, li r-riperkussjonijiet ta' l-akkordju kienu limitati għal diversi raġunijiet oħra..

120 Primarjament, fir-rigward ta' l-argument tar-rikorrenti li x-xerrejja tal-fosfat taż-żingu huma impriżi kbar li għandhom poter kbir ta' negozjar fuq il-prezzijiet u li jftittxu sistematikament l-aħjar offerti, hemm lok li jiġi kkonstatat li l-Kummissjoni ma allegatx il-kuntrarju fid-deċiżjoni kkontestata (premessi 51, 52 u 339). Minkejja l-poter tax-xerrejja, il-Kummissjoni kellha d-dritt li tikkonkludi li l-kundizzjonijiet tal-kompetizzjoni kienu ġew distorti mill-akkordju in kwistjoni.

121 Fit-tieni lok, ir-rikorrenti tafferma li l-preżenza fis-suq ta' kompetituri terzi u l-eżistenza ta' prodotti ta' sostituzzjoni, inkluż il-fosfat tal-kalċju, importat minn pajjiżi terzi, għamlu pressjoni konsiderevoli fuq il-prezz tal-fosfat taż-żingu standard. Fil-fatt, ir-rikorrenti ssostni li l-fosfat taż-żingu standard jirrappreżenta biss 55% tas-suq Ewropew tal-fosfat taż-żingu u li għaldaqstant il-ksur seta' ikollu effetti biss fuq parti mis-suq. Fir-risposta tagħha għal mistoqsija magħmula mill-Qorti tal-Prim'Istanza, il-Kummissjoni tammetti li hija m'għamlitx analiżi profonda tas-suq in kwistjoni u tikkonferma li d-deċiżjoni tirrigwarda biss il-fosfat taż-żingu standard. Għalkemm il-Kummissjoni tagħmel referenza għal sostituti parzjali fid-deċiżjoni kkontestata, inkluż il-fosfat tal-kalċju u l-fosfati taż-żingu mmodifikati (premessi 45 u 46 tad-deċiżjoni kkontestata), hija ma teżaminax l-importanza ta' dawn is-sostituti u, b'mod partikolari, ma tistabbilixxix jekk il-fosfat taż-żingu standard jifformax parti mill-istess suq bħal dawn is-sostituti.

122 Għandu mal-ewwel jiġi mfakkar li l-obbligu li tiddefenixxi is-suq f'deċiżjoni adottata b'applikazzjoni ta' l-Artikolu 81 KE hija imposta lil Kummissjoni meta, mingħajr tali definizzjoni, mhuwiex possibbli li jiġi determinat jekk il-ftehim, id-deċiżjoni ta' assoċjazzjoni bejn impriżi jew il-prattika miftiehma in kwistjoni tistax taffetwa l-kummerċ bejn l-Istati Membri u għandhiex bħala għan jew riżultat tagħhom il-prevenzjoni, ir-restrizzjoni jew id-distorsjoni tal-kompetizzjoni fi ħdan is-suq komuni (sentenzi tal-Qorti tal-Prim'Istanza tal-15 ta' Settembru 1998, European Night Services et vs il-Kummissjoni, T-374/94, T-375/94, T-384/94 u T-388/94, Ġabra p. II-3141, punti 93 sa 95 u 105, u tas-6 ta' Lulju 2000, Volkswagen vs il-Kummissjoni, T-62/98, Ġabra p. II-2707, punt 230). Għandu jingħad ukoll li l-fatturat magħmul fuq il-prodotti kienu is-suġġett ta' prattika restrittiva jikkostitwixxi element oġġettiv li jagħti miżura ġusta tal-ħsara li din il-prattika tagħmel lill-kompetizzjoni (sentenzi tal-Qorti tal-Prim'Istanza tal-11 ta' Marzu 1999, British Steel vs il-Kummissjoni, T-151/94, Ġabra p. II-629, punt 643, u tad-9 ta' Lulju 2003, Cheil Jedang vs il-Kummissjoni, T-220/00, Ġabra p. II-2473, punt 91).

123 F'dan il-każ, ir-rikorrenti tikkontesta biss l-estent preċiż ta' l-effetti tal-ksur (ara punt 94 iktar 'il fuq). Fil-fatt, hija ammettiet, kemm fis-sottomissjonijiet tagħha bil-miktub kif ukoll matul is-seduta (ara punt 107 iktar 'il fuq), li l-ksur kellu xi effetti.

124 Minbarra dan, huwa paċifiku li l-impriżi kkonċernati kienu jikkontrollaw 90% tal-produzzjoni tal-fosfat taż-żingu standard. Anki kieku wieħed kellu jissupponi li s-suq tal-prodotti in kwistjoni jinkludi wkoll prodotti oħra, parti kbira minn dan is-suq kien taħt il-kontroll ta' l-impriżi kkonċernati. Peress li l-Kummissjoni kienet ġabet provi konkreti ta' l-effetti tal-ksur (ara punti 107 sa 118 iktar 'il fuq), b'mod partikolari kostatazzjonijet oġġettivi tal-produtturi stess fiż-żmien tal-fatti, il-Qorti tal-Prim'Istanza tikkunsidra li hija wriet biżżejjed l-effetti tal-ksur. Hemm lok li jiġi mfakkar, f'dan ir-rigward, li l-Kummissjoni attenwat l-importanza ta' l-effetti tal-ksur fid-deċiżjoni kkontestata (ara punt 105 iktar 'il fuq).

125 Barra minn hekk, fid-deċiżjoni kkontestata, b'risposta għall-argument ta' SNCZ li s-sostwibbiltà potenzjali ta' prodotti oħra għall-fosfat taż-żingu jagħti prova li l-ksur ma kellux effett reali, il-Kummissjoni tikkonstata, min-naħa, li din is-sostitwibbiltà ma ntwerietx u, min-naħa l-oħra, li SNCZ ammettiet li l-kalċju tal-fosfat huwa dejjem użat biss f'kwantitajiet relattivament żgħar (premessa 297 tad-deċiżjoni kkontestata). F'dan ir-rikors, ir-rikorrenti ma ġabitx il-prova li l-allegati prodotti ta' sostituzzjoni kienu għamlu "pressjoni konsiderevoli fuq il-prezz tal-fosfat taż-żingu standard". Min-naħa l-oħra, Union Pigments ċarament ikkonstatat li r-rikorrenti riedet iġġib prezzijiet għola għall-fosfat taż-żingu standard sabiex tagħmel aktar kompetittiv il-fosfat taż-żingu mmodifikat (punt 59 tad-dikjarazzjoni ta' Union Pigments u nota ta' Union Pigments tal-25 ta' Marzu 1995). Għaldaqstant, l-argument tar-rikorrenti li r-riskju ta' sostituzzjoni llimata r-riperkussjonijiet ta' l-akkordju ma jistax jiġi aċċettat. Minbarra dan, għandu jiġi osservat li jirriżulta mid-dikjarazzjoni ta' Union Pigments li l-importazzjonijiet ta' provenjenza minn pajjiżi terzi jibqgħu limitati (punti 33 u 34 tad-dikjarazzjoni ta' Union Pigments).

126 Fit-tielet lok, fir-rigward ta' l-affermazzjoni tar-rikorrenti li ż-żieda fil-prezzijiet tagħha fl-1997 hija marbuta maż-żieda qawwija fil-prezz taż-żingu u mhux ma' l-osservanza tal-prezzijiet ta' referenza, għandu jingħad li l-Kummissjoni tafferma espressament, fid-deċiżjoni kkontestata, li bosta fatturi jistgħu jaffettwaw l-evoluzzjoni tal-prezz tal-prodott in kwistjoni (premessa 279 tad-deċiżjoni kkontestata). Hija tammetti b'mod partikolari li l-fosfat taż-żingu jiddependi ħafna mill-prezz tal-metall taż-żingu (premessa 339). Il-Kummissjoni kellha d-dritt li tikkonkludi li dan il-fattur m'għandux jingħata wisq importanza. Fil-fatt kien hemm żieda waħda sostanzjali biss fil-prezz tal-metall taż-żingu fl-1997, filwaqt li l-akkordju kien japplika mill-1994 (premessa 340 tad-deċiżjoni kkontestata). Minbarra dan, għalkemm kien hemm żieda sostanzjali fil-prezz taż-żingu fl-1997, jirriżulta mill-Anness 6 tar-rikors li kien hemm ukoll tnaqqis sostanzjali f'dan il-prezz fit-tmiem ta' 1997 mingħajr madankollu li l-prezz miżmum mir-rikorrenti għall-fosfat taż-żingu mingħajr, madankollu, tnaqqis korrispondenti (ara wkoll premessa il-340 tad-deċiżjoni kkontestata).

127 Fi kwalunkwe każ, l-effetti li għandhom jiġu kkunsidrati sabiex jiġi ddeterminat il-livell ġenerali ta' l-ammendi mhumiex dawk li jirriżultaw mill-aġir effettiv li tallega li adottat impriża, imma dawk li jirriżultaw mill-ksur kollu li fih hija pparteċipat (sentenza tal-Qorti tal-Ġustizzja tat-8 ta' Lulju 1999, Kummissjoni vs Anic Partecipazioni, C-49/92 P, Ġabra p. I-4125, punt 152, u s-sentenza Archer Daniels Midland u Archer Daniels Midland Ingredients vs il-Kummissjoni, punt 66 iktar 'il fuq, punti 160 u 167).

128 Fir-raba' lok, ir-rikorrenti tisħaq li l-fosfat taż-żingu jirrappreżenta biss parti żgħira ta' l-ispejjeż tal-prodott finali, jiġifieri 0.08%, u li għaldaqstant il-modifiki minuri li l-ftehim għamlu prattikament ma kellhomx riperkussjonijiet negattivi fuq il-prezz taż-żebgħa, jew saħansitra fuq il-konsumaturi. Għalkemm il-Kummissjoni ma kkontestatx li l-fosfat taż-żingu jirrappreżenta biss parti żgħira ta' l-ispiża tal-prodott finali (premessi 48 u 53 tad-deċiżjoni kkontestata), ma jirriżultax mid-deċiżjoni kkontestata li hija kkunsidrat dan il-fattur sabiex tiddetermina l-ammont ta' l-ammendi. Skond il-ġurisprudenza, il-valur tal-prodott jista', skond il-każ, jkun wieħed mill-elementi ta' evalwazzjoni tal-gravità tal-ksur (sentenza Musique diffusion fraçaise et vs il-Kummissjoni, punt 41 iktar 'il fuq, punti 120 u 121). F'dan il-każ, il-Qorti tal-Prim'Istanza ma tikkunsidrax li l-Kummissjoni kellha tikkunsidra dan il-fattur sabiex tiddetermina l-gravità tal-ksur u, b'mod partikolari, sabiex tistima l-effetti tal-ksur. Il-fatt li l-fosfat taż-żingu jirrappreżenta biss parti żgħira ta' l-ispiża tal-prodott finali m'għandhiex effett fuq il-gravità tal-ksur u, bħalma tosserva l-Kummissjoni, ma jbiddel xejn mill-fatt li l-kundizzjonijiet tas-suq kienu distorti għall-klijenti. Kieku l-fosfat taż-żingu kien fattur ta' spiża ikbar, il-ksur kien ikollu effetti anki iktar serji. Minbarra dan, il-Kummissjoni m'hijiex obbligata turi li akkordju huwa ta' dannu għall-konsumaturi sabiex ikollha d-dritt tikkwalifika l-ksur bħala gravi ħafna.

129 Fir-rigward tal-ftehim fuq il-klijenti, għalkemm il-Kummissjoni ma identifikatx mekkaniżmu partikolari ta' implimentazzjoni (ara l-punt 76 iktar 'il fuq), il-Qorti tal-Prim'Istanza tikkunsidra li dan il-ftehim ġie implimentat, ta' l-anqas sa ċertu punt. B'mod partikolari, il-prezz li kellu jingħata lil Teknos kien is-suġġett ta' dan il-ftehim u kien ġie miftiehem li ebda prodottur minbarra dak li kien "imissu" ma seta' jagħti prezz inferjuri għal dak li kien ġie miftiehem (ara punt 87 iktar 'il fuq). Il-fatt li huwa projbit il-bejgħ lil klijent b'prezz inqas minn dak miftiehem minħabba li dan il-klijent kien ġie assenjat lil impriża oħra għandu bla dubju ta' xejn effetti fuq il-kompetizzjoni li normalment ikun hemm.

130 Għal dak li jikkonċerna l-ftehim kollha, u kif il-Kummissjoni enfasizzat fid-deċiżjoni kkontestata (premessa 298), il-prattiċi li fir-rigward tagħhom qed issir l-akkuża ġew applikati matul iktar minn erba' snin. Għaldaqstant ma tantx huwa probabbli li l-produtturi kienu, f'dak iż-żmien, ikkunsidraw li dawn kienu totalment ineffettivi jew inutli (ara, f'dan ir-rigward, is-sentenza Limburgse Vinyl Maatschappij et vs il-Kummissjoni, punt 112 iktar 'il fuq, punt 748). Għandu jingħad ukoll, f'dan ir-rigward, li huwa paċifiku li l-akkordju oriġina minn gwerra tal-prezzjijiet u kellu bħala għan, fost oħrajn, it-tmiem tagħha. Kif indikat fil-punt 116 iktar 'il fuq, wieħed mill-vantaġġi tal-parteċipazzjoni fl-akkordju għall-impriżi kkonċernati kien it-tmiem ta' din il-gwerra tal-prezzijiet [punt 49 tad-dikjarazzjoni ta' Union Pigments u punt 3.1.1(c) tad-dikjarazzjoni ta' Trident; ara wkoll premessi il-84 u 103 tad-deċiżjoni kkontestata]. Il-Qorti tal-Prim'Istanza tikkunsidra li l-parteċipazzjoni fl-akkordju għal aktar minn erba' snin juri wkoll li l-impriżi kkonċernati rnexxielhom, prinċipalment, jtemmu din il-gwerra tal-prezzijiet. Minn dan isegwi li l-impriżi kkonċernati kienu bidlu l-prezzijiet tagħhom sabiex jilħqu livell ta' prezz ta' transazzjoni akbar minn dak li kien ikun hemm fin-nuqqas ta' akkordju.

131 Fl-aħħar nett, ir-rikorrenti invokat in non-applikazzjoni effettiva tal-ksur fir-rikors tagħha bħala ċirkostanza attenwanti.

132 Kif jirriżulta mill-ġurisprudenza, meta ksur ikun sar minn bosta impriżi, għandha tiġi eżaminata l-gravità relattiva tal-parteċipazzjoni ta' kull waħda minnhom (sentenzi tal-Qorti tal-Ġustizzja tas-16 ta' Diċembru 1975, Suiker Unie et vs il-Kummissjoni, 40/73 sa 48/73, 50/73, 54/73 sa 56/73, 111/73, 113/73 u 114/73, Ġabra p. 1663, punt 623, u Kummissjoni vs Anic Partecipazioni, punt 127 iktar 'il fuq, punt 150), sabiex jiġi ddeterminat jekk jeżistux, fir-rigward tagħhom, ċirkostanzi aggravanti jew attenwanti.

133 Taħt il-punt 3 ("ċirkostanzi attenwanti") tal-linji gwida tinsab lista mhux eżawrjenti ta' ċirkostanzi li jistgħu jwasslu għal tnaqqis ta' l-ammont bażi ta' l-ammenda, inkluża n-non-applikazzjoni effettiva tal-ftehim (punt 3, it-tieni subinċiż). Għandu jiġi vverifikat, f'dan ir-rigward, jekk iċ-ċirkostanzi mressqa mir-rikorrenti humiex tali li jstabbilixxu li, matul il-perijodu li fih hija segwiet il-ftehim li jiksru l-liġi, hija effettivament evitat l-applikazzjoni tagħhom billi adottat imġieba kompetittiva fis-suq (ara, b'mod partikolari, is-sentenzi Cimenteries CBR et vs il-Kummissjoni, punt 51 iktar 'il fuq, punti 4872 sa 4874, u Archer Daniels Midland u Archer Daniels Midland Ingredients vs il-Kummissjoni, punt 66 iktar 'il fuq, punt 268).

134 Ir-rikorrenti ma wrietx li hija kienet effettivament evitat l-applikazzjoni ta' l-akkordju billi adottat imġieba kompetittiva fis-suq. Hija ma tikkontestax la l-parteċipazzjoni tagħha għall-laqgħat ta' l-akkordju u lanqas li għamlet skambju ta' informazzjoni li tikkonċerna bejgħ ma' l-impriżi l-oħra kkonċernati. Hija pparteċipat fil-ftehim fuq il-bejgħ u fil-ftheim fuq l-assenjament tal-klijenti. Il-Qorti tal-Prim'Istanza diġa ċaħdet l-affermazzjoni tar-rkorrenti li hija ma kinitx applikat il-ftehim fuq il-prezzijiet. Minn dan isegwi li dan l-argument ma jistax jiġi aċċettat.

135 Jirriżulta mill-kunsiderazzjonijiet kollha li jippreċedu li l-Kummissjoni kienet korretta meta kkunsidrat li l-akkordju kellu effetti konkreti.

Fuq in-nuqqas ta' kunsiderazzjonijiet tal-kriżi tas-settur bħala ċirkostanza attenwanti

– L-argumenti tal-partijiet

136 Ir-rikorrenti takkuża lill-Kummissjoni li ma kkunsidratx, bħala ċirkostanza attenwanti, il-kriżi fis-settur Ewropew tal-fosfat taż-żingu. Fil-passat, il-Kummissjoni kienet ikkunsidrat li l-eżistenza ta' kriżi strutturali tikkostitwixxxi ċirkostanza attenwanti fid-determinazzjoni ta' l-ammont ta' l-ammenda [Deċiżjoni tal-Kummissjoni 2003/382/KE tat-8 ta' Diċembru 1999, dwar proċedura ta' applikazzjoni ta' l-Artikolu 81 tat-Trattat KE (IV/E-1/35.860-B – Tubi ta' l-azzar mingħajr saldatura) (ĠU 2003, L140, p. 1, iktar 'il quddiem id-deċiżjoni "Tubi ta' l-azzar mingħajr saldatura"), u d-Deċiżjoni tal-Kummissjoni 98/247/KEFA tal-21 ta' Jannar 1998 dwar proċedura ta' applikazzjoni ta' l-Artikolu 65 tat-Trattat KEFA (Kawża IV-35.814 – Alloy surcharge) (ĠU 1998 L 100, p. 55, iktar 'il quddiem id-"deċiżjoni Alloy surcharge"), punt 83]. Is-sitwazzjoni ekonomika ta' l-industrija tal-fosfat taż-żingu hija direttament komparabbli mas-sitwazzjoni ta' kriżi deskritta fid-deċiżjoni Alloy surcharge fejn il-kunsiderazzjoni tas-sitwazzjoni ekonomika diffiċli tas-settur li kienet wasslet għal tnaqqis ta' l-ammenda minn 10% sa 30%. Il-kriżi fis-suq tal