KONKLUŻJONIJIET TAL-AVUKAT ĠENERALI

BOT

ippreżentati fit-12 ta’ Ottubru 2016 ( 1 )

Kawża C‑582/15

Openbaar Ministerie

vs

Gerrit van Vemde

[talba għal deċiżjoni preliminari mressqa mir-rechtbank Amsterdam (Qorti ta’ Amsterdam, il-Pajjiżi l-Baxxi)]

“Rinviju għal deċiżjoni preliminari — Kooperazzjoni mill-pulizija u ġudizzjarja f’materji kriminali — Rikonoxximent reċiproku ta’ sentenzi — Deċiżjoni Qafas 2008/909/ĠAI — Artikolu 28 — Dispożizzjoni tranżitorja — Dikjarazzjoni ta’ Stat Membru — Kunċett ta’ ‘għoti ta’ sentenza finali’”

1. Dan ir-rinviju preliminari jirrigwarda l-interpretazzjoni tal‑Artikolu 28(2) tad-Deċiżjoni Qafas tal-Kunsill 2008/909/ĠAI, tas-27 ta’ Novembru 2008, dwar l-applikazzjoni tal-prinċipju ta’ rikonoxximent reċiproku ta’ sentenzi f’materji kriminali li jimponu pieni ta’ kustodja jew miżuri li jinvolvu ċ-ċaħda tal-libertà bil-għan li jiġu infurzati fl-Unjoni Ewropea ( 2 ).

2. Dan ir-rinviju sar fil-kuntest ta’ proċedura dwar talba intiża għall-awtorizzazzjoni tal-eżekuzzjoni, fil-Pajjiżi l-Baxxi, ta’ deċiżjoni ġudizzjarja tal-hof van beroep Antwerpen (qorti tal-appell ta’ Anvers, il-Belġju) li tinkludi, fost oħrajn, il-kundanna ta’ Gerrit van Vemde għal tliet snin priġunerija.

I – Il-kuntest ġuridiku

A – Id-dritt tal-Unjoni

3. Il-premessi 1 u 2 tad-Deċiżjoni Qafas huma fformulati kif ġej: “(1) Il-Kunsill Ewropew li ltaqa’ f’Tampere fil-15 u fis-16 ta’ Ottubru 1999 approva l-prinċipju ta’ rikonoxximent reċiproku, li għandu jsir il-pedament ta’ koperazzjoni ġudizzjarja kemm f’materji ċivili kif ukoll f’materji kriminali fl-Unjoni. (2) Fid-29 ta’ Novembru 2000 il-Kunsill, b’mod konformi mal‑konklużjonijiet ta’ Tampere, adotta programm ta’ miżuri għall-implimentazzjoni tal-prinċipju ta’ rikonoxximent reċiproku ta’ deċiżjonijiet f’materji kriminali [(ĠU 2001, C 12, p. 10)], li fih talab għal valutazzjoni tal-ħtieġa ta’ mekkaniżmi moderni għar-rikonoxximent reċiproku ta’ pieni definittivi li jinvolvu ċ-ċaħda tal-libertà (Miżura 14) u għall-estensjoni ta’ l-applikazzjoni tal-prinċipju tat-trasferiment ta’ persuni sentenzjati biex ikopri persuni residenti fi Stat Membru (Miżura 16).”

4. L-Artikolu 1 tad-Deċiżjoni Qafas, intitolat “Definizzjonijiet”, jipprovdi kif ġej: “Għall-finijiet ta’ din id-Deċiżjoni Qafas: (a) ‘sentenza’ għandha tfisser deċiżjoni finali jew ordni tal-qorti ta’ l-Istat emittenti li timponi piena fuq persuna fiżika; (b) ‘piena’ għandha tfisser kwalunkwe piena ta’ kustodja jew kwalunkwe miżura li tinvolvi ċaħda tal-libertà imposta għal perijodu ta’ żmien limitat jew mhux limitat minħabba reat kriminali abbażi ta’ proċedimenti kriminali; (ċ) ‘Stat emittenti’ għandha tfisser l-Istat Membru li fih tkun ingħatat sentenza; (d) ‘Stat ta’ esekuzzjoni’ għandha tfisser l-Istat Membru li tiġi trasmessa lilu sentenza għall-fini tar-rikonoxximent u l-infurzar tagħha.”

5. L-Artikolu 26(1) tad-Deċiżjoni Qafas, intitolat “Relazzjoni ma’ ftehim u arranġamenti oħrajn” jipprovdi dan li ġej: “Mingħajr preġudizzju għall-applikazzjoni tagħhom bejn L-Istati Membri u Stati terzi u l-applikazzjoni transitorja tagħhom skond l‑Artikolu 28, din id-Deċiżjoni Qafas għandha, mill-5 ta’ Diċembru 2011 tissostitwixxi d-dispożizzjonijiet li ġejjin korrispondenti tal-konvenzjonijiet applikabbli fir-relazzjonijiet bejn l-Istati Membri: — Il-Konvenzjoni Ewropea dwar, it-trasferiment ta’ persuni sentenzjati tal-21 ta’ Marzu 1983 u l-Protokoll Addizjonali tagħha tat-18 ta’ Diċembru 1997; — Il-Konvenzjoni Ewropea dwar il-Validità Internazzjonali ta’ Ġudizzji Kriminali tat-28 ta’ Mejju 1970; — It-Titolu III, Kapitolu 5 tal-Konvenzjoni tad-19 ta’ Ġunju 1990 li timplimenta l-Konvenzjoni ta’ Schengen ta’ l-14 ta’ Ġunju 1985 dwar l-abolizzjoni gradwali ta’ kontrolli fuq il-fruntieri komuni; — il-Konvenzjoni bejn l-Istati Membri tal-Komunitajiet Ewropej dwar l-Infurzar tas-Sentenzi Kriminali Barranin tat-13 ta’ Novembru 1991.”

6. Skont l-Artikolu 28 tad-Deċiżjoni Qafas, intitolat “Dispożizzjoni transitorja”: “1. Talbiet riċevuti qabel il-5 ta’ Diċembru 2011 għandhom jibqgħu jiġu rregolati skond l-istrumenti legali eżistenti dwar it-trasferiment ta’ persuni sentenzjati. Talbiet li jaslu wara dik id-data għandhom jiġu rregolati minn regoli adottati mill-Istati Membri skond din id-Deċiżjoni Qafas. 2. Madankollu, kwalunkwe Stat Membru jista’, fl-adozzjoni ta’ din id‑Deċiżjoni Qafas, jagħmel dikjarazzjoni fejn jindika li, f’każijiet fejn is-sentenza finali tkun ġiet mogħtija qabel id-data li tispeċifika, bħala Stat emittenti u ta’ esekuzzjoni, hu jkompli japplika l-istrumenti legali eżistenti dwar it-trasferiment ta’ persuni sentenzjati applikabbli qabel il‑5 ta’ Diċembru 2011. Jekk issir tali dikjarazzjoni, dawk l-istrumenti għandhom japplikaw f’tali każijiet fir-rigward ta’ l-Istati Membri l-oħra kollha irrispettivament minn jekk ikunux għamlu l-istess dikjarazzjoni jew le. Id-data in kwistjoni ma tistax tkun aktar tard mill-5 ta’ Diċembru 2011. Id-dikjarazzjoni msemmija għandha tiġi ppubblikata fil-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea. Tista’ tiġi rtirata fi kwalunkwe ħin.”

7. Abbażi tal-Artikolu 28 tad-Deċiżjoni Qafas, ir-Renju tal-Pajjiżi l‑Baxxi għamel id-dikjarazzjoni segwenti ( 3 ): “F’konformità mal-Artikolu 28(2), l-Olanda b’dan tiddikjara li, f’każijiet fejn is-sentenza finali nħarġet fi żmien tliet snin wara d-data meta d-Deċiżjoni Qafas tkun daħlet fis-seħħ, l-Olanda ser, bħala Stat emittenti u ta’ esekuzzjoni, tkompli tapplika l-istrumenti legali dwar it‑trasferiment ta’ persuni ssentenzjati applikabbli qabel din id‑Deċiżjoni Qafas”.

B – Id-dritt Olandiż

8. L-Artikolu 2:11 tal-Wet wederzijdse erkenning en tenuitvoerlegging vrijheidsbenemende en voorwaardelijke sancties (liġi dwar ir-rikonoxximent u l-eżekuzzjoni reċiproka ta’ kundanni għal sanzjonijiet ta’ priġunerija sospiżi jew mhux sospiżi, iktar ’il quddiem il-“WETS”), li jimplementa d-Deċiżjoni Qafas, jipprovdi: “1. [Il-]Ministru [tas-Sigurtà u l-Ġustizzja] għandu jibgħat id-deċiżjoni ġudizzjarja […] lill-Avukat Ġenerali tal-Uffiċċju tal-Prosekuzzjoni fi ħdan il‑Qorti tal-Appell. 2. L-Avukat Ġenerali għandu jippreżenta immedjatament id-deċiżjoni ġudizzjarja […] lill-awla speċjalizzata tal-Qorti tal-Appell ta’ Arnhem‑Leeuwarden […] […] 8. F’terminu ta’ sitt ġimgħat mid-data li fiha hija tirċievi d-deċiżjoni ġudizzjarja […], l-awla speċjalizzata tal-Qorti tal-Appell għandha tibgħat [lill‑]Ministru [tas-Sigurtà u tal-Ġustizzja] l-evalwazzjoni bil-miktub u mmotivata […]”

9. Skont l-Artikolu 2:12 tal-WETS, il-Ministru tas-Sigurtà u l‑Ġustizzja jiddeċiedi dwar ir-rikonoxximent tad-deċiżjoni ġudizzjarja billi jieħu inkunsiderazzjoni l-evalwazzjoni tal-awla speċjalizzata tal‑Qorti tal-Appell.

10. L-Artikolu 5:2 tal-WETS jipprovdi: “1. Din il-liġi tissostitwixxi l-Wet overdracht tenuitvoerlegging strafvonnissen (liġi dwar it-trasferiment tal-eżekuzzjoni ta’ sentenzi f’materji kriminali, iktar ’il quddiem il-“WOTS”) fir‑relazzjonijiet ma’ Stati Membri tal-Unjoni Ewropea. […] 3. Din il-liġi ma tapplikax għad-deċiżjonijiet ġudizzjarji […] li saru res judicata qabel il-5 ta’ Diċembru 2011. […]”

11. Skont l-Artikolu 2 tal-WOTS, “[l-]eżekuzzjoni fil-Pajjiżi l-Baxxi ta’ deċiżjonijiet ġudizzjarji barranin isseħħ biss abbażi ta’ konvenzjoni”. Barra minn hekk, skont l-Artikolu 31(1) tal-WOTS, “[m]eta tikkunsidra ammissibbli l-eżekuzzjoni tad-deċiżjoni ġudizzjarja barranija, il-Qorti [ta’ Amsterdam] għandha tagħti l-awtorizzazzjoni u fl-osservanza ta’ dak li tipprovdi l-konvenzjoni applikabbli f’dan ir-rigward, tiddiċiedi dwar il‑piena jew il-miżura li ġiet stabbilita għar-reat korrispondenti fid-dritt Olandiż”.

II – Il-fatti tal-kawża prinċipali u d-domanda preliminari

12. Gerrit van Vemde twaqqaf fil-Pajjiżi l-Baxxi fis-27 ta’ Ottubru 2009, abbażi ta’ mandat ta’ arrest Ewropew maħruġ mill‑awtorità ġudizzjarja Belġjana għall-finijiet ta’ proċeduri kriminali. Wara li ntbagħat, huwa tqiegħed taħt detenzjoni fil-Belġju. Gerrit van Vemde mbagħad ġie lliberat taħt garanzija matul il-proċedura kriminali Belġjana u mar lura lejn il-Pajjiżi l-Baxxi, bil-mezzi tiegħu stess, qabel ma ngħatat sentenza.

13. Fit-28 ta’ Frar 2011, il-hof van beroep Antwerpen (qorti tal‑appell ta’ Anvers, il-Belġju) ikkundannat lil Gerrit van Vemde għal tliet snin priġunerija. Fis-6 ta’ Diċembru 2011, il-Hof van Cassatie (qorti ta’ kassazzjoni, il-Belġju) ċaħdet l-appell ta’ kassazzjoni kontra din id-deċiżjoni u d-deċiżjoni tal-hof van beroep Antwerpen (qorti tal-Appell ta’ Anvers) saret res judicata f’din l-istess data. Digriet ta’ arrest maħruġ mill-Procureur Generaal in Antwerpen (prosekutur ġenerali ta’ Anvers, il-Belġju) ġie innotifikat lill-persuna kkundannata fit-13 ta’ Frar 2012.

14. Fit-23 ta’ Lulju 2013, l-awtoritajiet Belġjani talbu lill-Pajjiżi l‑Baxxi jipproċedu bl-eżekuzzjoni tal-piena ta’ priġunerija mogħtija bis-sentenza tal-hof van beroep Antwerpen (qorti tal-appell ta’ Anvers). B’rikors tal-10 ta’ Ottubru 2013, il-Prosekutur pubbliku (il-Belġju) talab imbagħad lir-rechtbank d’Amsterdam (qorti ta’ Amsterdam, il-Pajjiżi l-Baxxi), il-qorti tar-rinviju, tagħti l-awtorizzazzjoni għall-eżekuzzjoni tal‑piena ta’ priġunerija mogħtija mill-hof van beroep Antwerpen (qorti tal‑appell ta’ Anvers).

15. Adita b’din it-talba, il-qorti tar-rinviju tqajjem il-kwistjoni dwar jekk id-dispożizzjonijiet applikabbli humiex dawk tal-WOTS jew dawk tal-WETS, li ssostitwixxiet lill-ewwel liġi. Fil-fatt, minn naħa, il‑WETS, skont l-Artikolu 5:2(3) tagħha, ma tapplikax għad‑deċiżjonijiet ġudizzjarji li “saru res judicata” qabel il-5 ta’ Diċembru 2011. B’hekk, peress li s-sentenza tal-hof van beroep Antwerpen (qorti tal-appell ta’ Anvers) saret res judicata wara l-5 ta’ Diċembru 2011, hija l-WETS li hija, fil-prinċipju, applikabbli.

16. Min-naħa l-oħra, il-qorti tar-rinviju għandha dubji dwar il‑konformità ta’ din id-dispożizzjoni mal-Artikolu 28 tad-Deċiżjoni Qafas. Skont il-paragrafu 1 ta’ dan l-artikolu, it-talbiet għall‑eżekuzzjoni ta’ piena ta’ priġunerija riċevuti wara l-5 ta’ Diċembru 2011 huma rregolati mir-regoli adottati mill-Istati Membri b’eżekuzzjoni tad‑Deċiżjoni Qafas. Madankollu, skont il-paragrafu 2 ta’ dan l-artikolu, kwalunkwe Stat Membru jista’, fl-adozzjoni ta’ din id-deċiżjoni qafas, jagħmel dikjarazzjoni fejn jindika li, f’każijiet fejn is-sentenza finali tkun ġiet “mogħtija” qabel id-data speċifikata, huwa jkompli japplika, bħala Stat emittenti u ta’ eżekuzzjoni, l-istrumenti legali eżistenti dwar it‑trasferiment ta’ persuni sentenzjati applikabbli qabel il-5 ta’ Diċembru 2011. Issa, ir-Renju tal-Pajjiżi l-Baxxi għamel tali dikjarazzjoni dwar l-applikazzjoni tad-Deċiżjoni Qafas, dikjarazzjoni li tinkludi, essenzjalment, il-formulazzjoni tal-Artikolu 28(2) ta’ din id‑deċiżjoni qafas.

17. Il-qorti tar-rinviju tippreċiża li, skont il-ġurisprudenza tal-Hoge Raad der Nederlanden (qorti suprema tal-Pajjiżi l-Baxxi), l‑Artikolu 5:2(3) tal-WETS għandu jkun interpretat, b’konformità mal‑Artikolu 28(2) tad-Deċiżjoni Qafas, fis-sens li s-sentenza kkonċernata għandha tkun ingħatat qabel il-5 ta’ Diċembru 2011, indipendentement mill-mument li fih saret res judicata, anki jekk, f’dan il-każ, id-dispożizzjonijiet tal-WOTS jibqgħu applikabbli. Madankollu, jekk għall-kuntrarju hija tinterpreta l-Artikolu 28(2) tad-Deċiżjoni Qafas fis-sens li s-sentenza għandha tkun saret res judicata qabel il-5 ta’ Diċembru 2011, il-qorti tar-rinviju, abbażi tad-dispożizzjonijiet tal‑WETS, tikkunsidra li, b’mod partikolari, hija ma tkunx kompetenti sabiex tiddeċiedi dwar it-talba intiża għall-awtorizzazzjoni tal‑eżekuzzjoni tal-piena ta’ priġunerija mogħtija kontra l-persuna kkundannata.

18. F’dawn iċ-ċirkustanzi, ir-rechtbank Amsterdam (qorti ta’ Amsterdam) iddeċidiet li tissospendi l-proċeduri quddiemha u li tagħmel lill-Qorti tal-Ġustizzja d-domanda preliminari li ġejja: “L-ewwel sentenza tal-Artikolu 28(2) tad-[Deċiżjoni Qafas] għandha tiġi interpretata fis-sens li d-dikjarazzjoni li hemm imsemmija fiha tista’ tirrigwarda biss id-deċiżjonijiet mogħtija qabel il-5 ta’ Diċembru 2011, indipendentement mid-data li fiha dawn id‑deċiżjonijiet jkunu saru res judicata, jew għandha tiġi interpretata fis-sens li d-dikjarazzjoni tista’ tirrigwarda biss id-deċiżjonijiet li jkunu saru res judicata qabel il-5 ta’ Diċembru 2011?”

III – Analiżi tiegħi

19. Id-domanda magħmula mill-qorti tar-rinviju hija intiża, essenzjalment, sabiex tippreċiża jekk, fil-każ fejn Stat Membru jagħmel id-dikjarazzjoni prevista fl-Artikolu 28(2) tad-Deċiżjoni Qafas, id-data li tippermetti li tiġi ddeterminata s-sistema legali applikabbli għat‑trasferiment ta’ persuni kkundannati għall-pieni ta’ priġunerija hijiex dik li fiha tingħata s-sentenza jew dik li fiha hija saret res judicata.

20. Qabel nirrispondi għal din id-domanda, għandu jiġi eżaminat, kif mistieden mill-Gvern Awstrijak u mill-Kummissjoni Ewropea, jekk id-dikjarazzjoni magħmula mir-Renju tal-Pajjiżi l-Baxxi skont l‑Artikolu 28(2) tad-Deċiżjoni Qafas tistax tipproduċi effetti legali.

A – Fuq it-teħid inkunsiderazzjoni jew le tad-dikjarazzjoni magħmula mir-Renju tal-Pajjiżi l-Baxxi skont l‑Artikolu 28(2) tad-Deċiżjoni Qafas

21. Għandu jiġi enfasizzat li l-Artikolu 28(2) tad-Deċiżjoni Qafas ma huwiex ambigwu fir-rigward tal-mument li fih tista’ ssir dikjarazzjoni ta’ dan it-tip.

22. Fil-fatt, konformement mal-formulazzjoni ta’ din id-dispożizzjoni, huwa “fl-adozzjoni ta[d-]Deċiżjoni Qafas” li kull Stat Membru għandu l-possibbiltà li jagħmel dikjarazzjoni li għandha l-effett li tittardja l‑applikazzjoni ta’ din id-Deċiżjoni Qafas.

23. Issa, skont l-elementi ta’ informazzjoni sottomessi lill-Qorti tal‑Ġustizzja u skont kif irrikonoxxa l-Gvern Olandiż waqt is-seduta, id‑dikjarazzjoni tar-Renju tal-Pajjiżi l-Baxxi ntbagħtet lill-Kunsill fl‑24 ta’ Marzu 2009, u mbagħad tqassmet bħala dokument tal-Kunsill fit-30 ta’ April 2009, qabel ma ġiet ippubblikata fil-Ġurnal Uffiċjali tad-9 ta’ Ottubru 2009 ( 4 ). Fid-dawl ta’ dawn l-elementi, il-Gvern Olandiż ma jiċħadx li din id-dikjarazzjoni ġiet ippreżentata formalment wara l‑adozzjoni tad-Deċiżjoni Qafas.

24. Fl-ittra annessa mad-dikjarazzjoni tiegħu, u anki kif espona waqt is-seduta, ir-Renju tal-Pajjiżi l-Baxxi indika madankollu li, matul id‑diskussjonijiet dwar l-abbozz tad-Deċiżjoni Qafas, huwa kien talab b’mod konsistenti sabiex din tkun tista’ tapplika biss għall-każijiet futuri. Dan l-Istat Membru jispjega li l-għażla prevista fl-Artikolu 28(2) tad-Deċiżjoni Qafas saret b’mod partikolari fuq talba tiegħu u li għalih tikkostitwixxi element importanti tal-ftehim politiku dwar din id‑deċiżjoni qafas konkluża waqt is-sessjonijiet tal-Kunsill ĠAI tal-4 ta’ Diċembru 2006 u tal-15 ta’ Frar 2007. Ir-Renju tal-Pajjiżi l-Baxxi ppreċiża wkoll li d-Deċiżjoni Qafas kienet ġiet inkluża fil-lista tal-punti “A” tal-ordni tal-ġurnata ftit biss qabel is-sessjoni tal-Kunsill ĠAI tas‑27 ta’ Novembru 2008 u b’hekk ma kienx possibbli li tiġi segwita l‑proċedura interna ta’ preparazzjoni tal-Kunsill dwar dan il-punt. Irriżulta li, waqt l-adozzjoni ta’ din id-deċiżjoni qafas matul is-sessjoni tal-Kunsill ĠAI tas-27 ta’ Novembru 2008, ir-Renju tal-Pajjiżi l-Baxxi ma bagħatx dikjarazzjoni fis-sens tal-Artikolu 28(2) tal-imsemmija deċiżjoni qafas. Dan l-Istat Membru jippreċiża li madankollu, meta l‑Kunsill ĠAI tal-4 ta’ Diċembru 2006 wasal għal ftehim politiku, huwa kkomunika li ser jagħmel din id-dikjarazzjoni. Fil-fehma tiegħu, din il‑komunikazzjoni tista’ tkun ikkunsidrata bħala li pproduċiet l-effetti tagħha fil-mument tal-adozzjoni tad-Deċiżjoni Qafas, fis-27 ta’ Novembru 2008.

25. Bħall-Kummissjoni, jiena nikkunsidra madankollu li tali komunikazzjoni ma hijiex ekwivalenti għal dikjarazzjoni magħmula “fl‑adozzjoni ta[d-]Deċiżjoni Qafas”, fis-sens tal-Artikolu 28(2) ta’ din id-deċiżjoni qafas. Fil-fatt, l-espressjoni tal-intenzjoni li jagħmel dikjarazzjoni waħedha ma hijiex suffiċjenti. Id-dikjarazzjoni li għaliha jirreferi l‑Artikolu 28(2) għandha ssir bi kwalunkwe mod fil-mument tal-adozzjoni ta’ din tal-aħħar u għandha turi preċiżament l-għażla tal-Istat Membru kkonċernat dwar id-data tal-għoti ta’ sentenzi res judicata li qabilha d-Deċiżjoni Qafas ma tapplikax. L-Artikolu 28(2) ta’ din id‑deċiżjoni qafas fil-fatt iħalli lill-Istati Membri ċertu marġni ta’ diskrezzjoni sabiex jistabbilixxu din id-data, sakemm ma tkunx wara l-5 ta’ Dicembru 2011.

26. Fl-assenza ta’ kull formulazzjoni uffiċjali tad-dikjarazzjoni preċiża tar-Renju tal-Pajjiżi l-Baxxi li hija preċedenti għad-dokument mibgħut minn dan l-Istat Membru fl-24 ta’ Marzu 2009, jiena nikkunsidra, konsegwentement, li d-dikjarazzjoni tar-Renju tal-Pajjiżi l‑Baxxi ma kinitx valida, peress li din ġiet ippreżentata tard.

27. Barra minn hekk, nirrileva, bħall-Kummissjoni, li l-każijiet li fihom id-Deċiżjoni Qafas tawtorizza lill-Istati Membri jagħmlu dikjarazzjoni mhux biss fl-adozzjoni tagħha, iżda anki f’data sussegwenti huma stabbiliti b’mod ċar ħafna fid-Deċiżjoni Qafas. Jiena nirreferi b’mod partikolari għall-Artikoli 4(7) u 7(4) tagħha.

28. Mill-elementi preċedenti jirriżulta li d-dikjarazzjoni tar-Renju tal-Pajjiżi l-Baxxi ma hijiex adatta sabiex ikollha effetti legali.

29. Fin-nuqqas ta’ dikjarazzjoni li tosserva l-kundizzjonijiet previsti fl-Artikolu 28(2) tad-Deċiżjoni Qafas, huwa l-Artikolu 28(1) tagħha li jiddetermina l-kamp ta’ applikazzjoni ratione temporis tar-regoli li jinsabu fid-Deċiżjoni Qafas, jiġifieri għat-talbiet riċevuti wara l-5 ta’ Diċembru 2011.

30. Peress li t-talba magħmula mill-awtoritajiet Belġjani lill‑awtoritajiet Olandiżi hija datata l-10 ta’ Ottubru 2013, ma hemm ebda dubju li r-regoli li jinsabu fid-Deċiżjoni Qafas huma applikabbli kompletament f’dan il-każ.

31. Huwa biss sussidjarjament, fil-każ li l-Qorti tal-Ġustizzja ma taqbilx mal-analiżi tiegħi li twassalni sabiex nikkunsidra li d‑dikjarazzjoni tar-Renju tal-Pajjiżi l-Baxxi ma għandhiex tittieħed inkunsiderazzjoni, li ser neżamina l-kwistjoni tal-interpretazzjoni tal‑Artikolu 28(2) tad-Deċiżjoni Qafas mqajma mill-qorti tar-rinviju.

B – Fuq l-interpretazzjoni tal-Artikolu 28(2) tad-Deċiżjoni Qafas

32. Bħall-Kummissjoni, il-Gvern Olandiż, il-Gvern Awstrijak u l-Openbaar Ministeris, jiena nikkunsidra li d-data li għandha tittieħed inkunsiderazzjoni għall-implementazzjoni tal-Artikolu 28(2) tad‑Deċiżjoni Qafas hija dik li fiha s-sentenza saret res judicata.

33. Mill-Artikolu 26(1) ta’ din id-deċiżjoni qafas jirriżulta li, sa mill‑5 ta’ Diċembru 2011, il-mekkaniżmu uniformi previst mill‑imsemmija deċiżjoni qafas jissostitwixxi essenzjalment is-sistema konvenzjonali eżistenti qabel.

34. Skont l-Artikolu 28(1) tad-Deċiżjoni Qafas, “[t]albiet riċevuti qabel il-5 ta’ Diċembru 2011 għandhom ikomplu jiġu rregolati skont l‑istrumenti legali eżistenti fil-qasam tat-trasferiment tal-persuni kkundannati. Talbiet riċevuti wara dik id-data għandhom ikunu rregolati mir-regoli adottati minn Stati Membri skont din id-Deċiżjoni Qafas”.

35. L-Artikolu 28(2) tad-Deċiżjoni Qafas jippermetti madankollu lill-Istati Membri, jekk ikunu għamlu dikjarazzjoni f’dan is-sens fil‑mument tal-adozzjoni ta’ din id-deċiżjoni qafas, li jibbażaw, għall‑finijiet tal-applikazzjoni tal-imsemmija deċiżjoni qafas, mhux fuq id-data tat-talba, iżda fuq dik li fiha s-sentenza finali tkun ingħatat.

36. Għalhekk, b’deroga mill-Artikolu 28(1) tad-Deċiżjoni Qafas, li fih il-punt ta’ referenza hija d-data li fiha tkun riċevuta t-talba, l‑Artikolu 28(2) ta’ din id-deċiżjoni qafas jipprovdi bħala punt ta’ referenza d-data tas-sentenza finali.

37. Konformement ma’ din l-aħħar dispożizzjoni, id-dikjarazzjoni magħmula mir-Renju tal-Pajjiżi l-Baxxi tipprovdi li “f’każijiet fejn is‑sentenza finali tinħareġ fi żmien tliet snin wara d-data tad-dħul fis‑seħħ tad-Deċiżjoni Qafas, bħala Stat emittenti u ta’ eżekuzzjoni [huwa jkompli] japplika l-istrumenti legali dwar it-trasferiment ta’ persuni kkundannati applikabbli qabel id-dħul fis-seħħ tad-Deċiżjoni Qafas” ( 5 ).

38. Din id-dikjarazzjoni hija espressa fid-dritt nazzjonali fl‑Artikolu 5:2(3) tal-WETS, li jipprovdi li “[d]in il-liġi tapplika biss għad-deċiżjonijiet ġudizzjarji […] li saru res judicata qabel il-5 ta’ Diċembru 2011” ( 6 ).

39. Din it-talba għal deċiżjoni preliminari hija bbażata fil-parti l‑kbira fuq id-differenza ta’ formulazzjoni li teżisti bejn, minn naħa, l‑Artikolu 28(2) tad-Deċiżjoni Qafas u d-dikjarazzjoni magħmula mir‑Renju tal-Pajjiżi l-Baxxi, li jipprevedu d-data li fiha “ngħatat is‑sentenza finali”, u min-naħa l-oħra, l-Artikolu 5:2(3) tal-WETS li jipprevedi d-data li fiha d-deċiżjonijiet ġudizzjarji “saru res judicata”.

40. Għall-kuntrarju tal-qorti tar-rinviju, għall-konvenut fil-kawża prinċipali u għall-Gvern Pollakk, jiena nikkunsidra li, minkejja li huma fformulati b’mod differenti, dawn id-dispożizzjonijiet jipprevedu l‑istess fatt ġuridiku, jiġifieri l-mument li fih sentenza tkun saret ta’ natura finali. Billi adotta l-Artikolu 5:2(3) tal-WETS, il-leġiżlatur Olandiż implementa għalhekk b’mod perfett dak li jipprevedu l-Artikolu 28(2) tad-Deċiżjoni Qafas u d-dikjarazzjoni magħmula mir-Renju tal-Pajjiżi l‑Baxxi.

41. L-interpretazzjoni li l-Artikolu 28(2) ta’ din id-deċiżjoni qafas jipprevedi l-mument li fih sentenza tkun saret ta’ natura finali jirriżulta mill-formulazzjoni, mill-istruttura u mill-għan tal-imsemmija deċiżjoni qafas.

42. Fir-rigward tal-formulazzjoni tal-Artikolu 28(2) tad-Deċiżjoni Qafas, nirrileva li dan ma jipprevedix biss il-mument fejn is-sentenza tingħata, iżda dak li fih is-sentenza ssir “finali”. Din il-preċiżjoni dwar in-natura finali ta’ sentenza ma hijiex speċifikata fil-verżjoni Franċiża ta’ din id-deċiżjon qafas iżda tinsab f’verżjonijiet lingwistiċi oħra ( 7 ).

43. Din il-preċiżjoni hija koerenti mal-istruttura tad-Deċiżjoni Qafas, sa fejn talba bbażata fuq din id-deċiżjon qafas hija f’kull każ possibbli, skont id-definizzjoni ta’ “sentenza” mogħtija mil-leġiżlatur tal-Unjoni fl-Artikolu 1 tal-imsemmija deċiżjoni qafas, meta sentenza ssir finali.

44. Barra minn hekk, kif jirriżulta b’mod partikolari mill-premessi 1 u 2, id-Deċiżjoni Qafas hija intiża sabiex timplementa l-prinċipju ta’ rikonoxximent reċiproku f’materji kriminali għal dak li jirrigwarda l‑eżekuzzjoni ta’ sentenzi finali li jinvolvu pieni ta’ priġuneriji. Din l‑implementazzjoni timplika mekkaniżmu ta’ kooperazzjoni iktar modern u iktar estiż minn dak li huwa permess mid-dritt konvenzjonali fis-seħħ.

45. Fid-dawl tal-importanza fundamentali tal-prinċipju ta’ rikonoximent reċiproku fil-kuntest tal-ħolqien ta’ żona ta’ libertà, ta’ sigurtà u ta’ ġustizzja u sa fejn l-Artikolu 28(2) tad-Deċiżjoni Qafas jikkostitwixxi deroga li tawtorizza l-Istati Membri jkomplu japplikaw is-sistema konvenzjonali preċedenti għal iktar żmien minn dak previst mis-sistema ġenerali tal-Artikolu 28(1) ta’ din id-deċiżjoni qafas, l‑Artikolu 28(2) tal-imsemmija deċiżjoni qafas għandu jkun suġġett għall-interpretazzjoni stretta.

46. Tali interpretazzjoni stretta, filwaqt li tillimita l-każijiet li jkomplu jaqgħu fis-sistema konvenzjonali preċedenti u żżid konsegwentement il-każijiet li jistgħu jaqgħu taħt ir-regoli previsti fid‑Deċiżjoni Qafas, hija l-aħjar anki sabiex tiżgura l-għanijiet li jridu jintlaħqu minnha.

47. F’dan ir-rigward, nippreċiża li d-Deċiżjoni Qafas għandha bħala għan prinċipali li tiffavorixxi l-integrazzjoni mill-ġdid soċjali tal-persuni kkundannati għal piena ta’ priġunerija billi tippermetti lill-priġunier wara l-kundanna kriminali li jiskonta l-piena tiegħu jew il-bqija tagħha fl-ambjent soċjali tal-oriġini tiegħu. Dan jirriżulta b’mod ċar mill‑premessa 9 u mill-Artikolu 3(1) tad-Deċiżjoni Qafas.

48. Dan jimplika li l-miżuri kollha dwar l-eżekuzzjoni u l‑amministrazzjoni tal-pieni huma individwalizzati mill-awtoritajiet ġudizzjarji b’mod li jiffavorixxu, fl-osservanza tal-interessi tas-soċjetà u tad-drittijiet tal-vittmi, minbarra l-prevenzjoni ta’ reċidiviżmu, l‑integrazzjoni jew l-integrazzjoni mill-ġdid soċjali tal-persuna kkundannata ( 8 ).

49. Fid-dawl tal-kunsiderazzjonijiet preċedenti, sa fejn is-sentenza tal-kundanna ta’ Gerri van Vemde saret ta’ natura finali fis-6 ta’ Diċembru 2011, huwa għalhekk fl-ambitu tar-regoli li jinsabu fid-Deċiżjoni Qafas li t-tkomplija tal-eżekuzzjoni tal-piena imposta fuq dan tal‑aħħar għandha tinftiehem.

IV – Konklużjoni

50. Fid-dawl tal-kunsiderazzjoni preċedenti, ir-risposta lir-rechtbank Amsterdam (qorti ta’ Amsterdam, il-Pajjiżi l-Baxxi) għandha tkun kif ġej: Prinċipalment, sa fejn id-dikjarazzjoni tar-Renju tal-Pajjiżi l-Baxxi dwar l-Artikolu 28 tad-Deċiżjoni Qafas tal-Kunsill 2008/909/ĠAI, tas‑27 ta’ Novembru 2008, dwar l-applikazzjoni tal-prinċipju ta’ rikonoxximent reċiproku ta’ sentenzi f’materji kriminali li jimponu pieni ta’ kustodja jew miżuri li jinvolvu ċ-ċaħda tal-libertà bil-għan li jiġu inforzati fl-Unjoni Ewropea saret wara l-adozzjoni ta’ din id‑deċiżjoni qafas, b’mod kuntrarju għal dak meħtieġ mill-Artikolu 28(2) tal-imsemmija deċiżjoni qafas, hija ma hijiex adatta sabiex ikollha effetti legali. Sussidjarjament, fil-każ fejn din id-dikjarazzjoni tiġi rrikonoxxuta bħala li hija adatta sabiex ikollha effetti legali, l-Artikolu 28(2) tad-Deċiżjoni Qafas 2008/909 għandu jkun interpretat fis-sens li d-dikjarazzjoni hemm imsemmija tista’ tirrigwarda biss is-sentenzi li saru finali qabel il-5 ta’ Diċembru 2011.

( 1 ) Lingwa oriġinali: il-Franċiż.

( 2 ) ĠU 2008, L 327, p. 27, iktar ’il quddiem id-“Deċiżjoni Qafas”.

( 3 ) ĠU 2009, L 265, p. 41, iktar ’il quddiem id-“dikjarazzjoni dwar l-applikazzjoni tad-Deċiżjoni Qafas”.

( 4 ) ĠU 2009, L 265, p. 41.

( 5 ) Enfasi miżjuda minni.

( 6 ) Enfasi miżjuda minni.

( 7 ) Ara, pereżempju, fil-lingwa Spanjola “en los casos en los que la sentencia firme haya sido dictada antes de la fecha que especi¬ficará”; fil-lingwa Ġermaniża “wonach er in Fällen, in denen das rechtskräftige Urteil vor dem angegebenen Zeitpunkt ergangen ist”; fil-lingwa Ingliża “in cases where the final judgment has been issued before the date it specifies”; fil-lingwa Taljana: “nei casi in cui la sentenza definitiva è stata emessa anteriormente alla data da esso indicata”.

( 8 ) Ara l-konklużjonijiet tiegħi fil-Kawża Ognyanov (C‑554/14, EU:C:2016:319).