KONKLUŻJONIJIET TAL-AVUKAT ĠENERALI

WAHL

ippreżentati fit-28 ta’ Ġunju 2018 ( 1 )

Kawża C-296/17

Wiemer & Trachte GmbH, taħt likwidazzjoni

vs

Zhan Oved Tadzher

(talba għal deċiżjoni preliminari mressqa mill-Varhoven kasatsionen sad (il-Qorti Suprema ta’ Kassazzjoni, il-Bulgarija))

“Rinviju għal deċiżjoni preliminari – Kooperazzjoni ġudizzjarja f’materji ċivili – Proċeduri ta’ insolvenza – Regolament (KE) Nru 1346/2000 – Artikolu 3(1) – Ġurisdizzjoni internazzjonali – Artikolu 21 – Miżuri ta’ pubblikazzjoni – Artikolu 24 – Nuqqas ta’ ftuħ tal-proċedura ta’ insolvenza – Eżekuzzjoni favur id-debitur – Preżunzjoni tan-nuqqas ta’ għarfien – Azzjoni revokatorja”

Introduzzjoni

1. Din it-talba għal deċiżjoni preliminari, ippreżentata mill-Varhoven kasatsionen sad (il-Qorti Suprema ta’ Kassazzjoni, il-Bulgarija) tirrigwarda l-interpretazzjoni tal-Artikolu 3(1), tal-Artikolu 18(2), kif ukoll tal-Artikoli 21 u 24 tar-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1346/2000, tad-29 ta’ Mejju 2000, dwar proċedimenti ta’ falliment ( 2 ).

2. Din titlob lill-Qorti tal-Ġustizzja biex tagħmel xi preċiżazzjonijiet fuq l-interpretazzjoni, min-naħa, tar-regoli tal-attribuzzjoni tal-ġurisdizzjoni internazzjonali għall-azzjonijiet revokatorji li jirriżultaw direttament minn proċedura ta’ insolvenza u, min-naħa l-oħra, fuq il-kundizzjonijiet għall-protezzjoni tal-persuni li eżegwixxew obbligu favur debitur fallut f’każ fejn dak l-obbligu kellu jiġi eżegwit favur likwidatur tal-proċedura pendenti fi Stat Membru ieħor. B’mod partikolari, il-Qorti tal-Ġustizzja hija mitluba tiddeċiedi fuq il-kwistjoni importanti u dibattuta tan-natura esklużiva jew le tal-ġurisdizzjoni internazzjonali tal-qrati tal-Istat Membru fejn inbdiet il-proċedura ta’ insolvenza prinċipali biex jieħdu konjizzjoni ta’ azzjonijiet li jirriżultaw minn dik il-proċedura.

Il-kuntest ġuridiku

3. Il-premessi 2, 6, 7, 8, 29 u 30 tar-Regolament Nru 1346/2000 jipprovdu: “(2) Il-funzjonament xieraq tas-suq intern jeħtieġ illi l-proċedimenti ta’ falliment trans-fruntieri [transkonfinali] joperaw b’effiċjenza u b’effettività u dan ir-Regolament għandu jiġi adottat sabiex jintlaħaq dan il-għan li jaqa’ taħt il-kooperazzjoni ġudizzjarja f’materji ċivili fil-qofol tat-tifsira tal-Artikolu 65 tat-Trattat [KE]. (6) Skond il-prinċipju ta’ proporzjonalità dan ir-Regolament għandu jkun limitat għal dispożizzjonijiet li jirregolaw ġurisdizzjoni għal ftuħ ta’ proċedimenti ta’ falliment [proċeduri ta’ insolvenza] u ġudizzji li jingħataw direttament fuq bażi ta’ proċedimenti ta’ falliment u li huma marbuta mill-qrib ma’ proċedimenti bħal dawn. Barra minn hekk, dan ir-Regolament għandu jkun fih dispożizzjonijiet rigward l-għarfien ta’ dawk il-ġudizzji u rigward il-liġi applikabbli li tissodisfa wkoll dak il-prinċipju. (7) Proċedimenti ta’ falliment li huma marbuta ma’ l-egħluq ta’ kumpannija jew ta’ persuni ġuridiċi oħrajn falluti, arranġamenti ġudizzjarji, komposizzjonijiet u proċedimenti analogi huma esklużi mill-iskop tal-Konvenzjoni ta’ Brussel 1968 dwar il-Ġurisdizzjoni u l-Infurzar ta’ Ġudizzji f’Materji Ċivili u Kummerċjali, kif emendata bil-Konvenzjoni dwar l-Adeżjoni ma’ din il-Konvenzjoni. (8) Sabiex jintlaħaq il-għan illi jinġiebu ’l quddiem l-effiċjenza u l-effettività ta’ proċedimenti ta’ falliment li għandhom effett trans-fruntier, huwa meħtieġ, u xieraq, li dispożizzjonijiet dwar ġurisdizzjoni, għarfien, u l-applikabilità tal-liġi f’dan il-qasam għandhom ikunu miġbura f’miżura ta’ liġi tal-Komunità li tkun torbot u tapplika direttament fi Stati Membri. (29) Għal raġunijiet ta’ negozju, il-kontenut prinċipali tad-deċiżjoni li tiftaħ il-proċedimenti għandu jiġi ppublikat fl-Istati Membri l-oħra fuq talba tal-likwidatur. Jekk ikun hemm stabbiliment fl-Istat Membru kkonċernat, tista’ tinqala’ l-ħtieġa ta’ pubblikazzjoni ta’ bilfors. B’ dana kollu, fl-ebda każ, ma’ għandha l-pubblikazzjoni tkun kondizzjoni bil-quddiem ta’ għarfien ta’ proċedimenti barranin. (30) Jista’ jkun il-każ li uħud mill-persuni kkonċernati ma jkunux fil-fatt konxji mill-ftuħ tal-proċedimenti u jaġixxu in bona fede b’tali mod li jkun hemm kunflitt mas-sitwazzjoni l-ġdida. Sabiex jitħarsu persuni bħal dawn li jagħmlu pagament lid-debitur għaliex ma jkunux konxji li jkunu nfetħu l-proċedimenti barranin meta fil-fatt huma kien messhom għamlu l-pagament lil-likwidatur barrani, għandu jkun hemm dispożizzjoni li pagament bħal dan għandu jkollu l-effet li jneħħi l-piż tad-dejn”.

4. L-Artikolu 3, intitolat “Ġurisdizzjoni internazzjonali”, ta’ dan ir-regolament jipprovdi: “1. Il-qrati ta’ l-Istat Membru li fit-territorju tiegħu jkun jinstab iċ-ċentru ta’ l-interessi prinċipali tad-debitur għandu jkollu l-ġurisdizzjoni biex jiftaħ il-proċedimenti ta’ falliment [proċeduri ta’ insolvenza]. Fil-każ ta’ kumpannija jew persuna ġuridika, il-post ta’ l-uffiċju rreġistrat għandu jkun meqjus li huwa ċ-ċentru ta’ l-interessi prinċipali fin-nuqqas ta’ prova għal kuntrarju. 2. Meta ċ-ċentru ta’ l-interessi prinċipali ta’ debitur ikun jinstab fit-territorju ta’ Stat Membru, il-qrati ta’ Stati Membri oħra għandhom ikollhom il-ġurisdizzjoni li jiftħu proċedimenti ta’ falliment [proċeduri ta’ insolvenza] kontra dak id-debitur fil-każ biss li dak ikollu stabbiliment fit-territorju ta’ dak l-Istat Membru l-ieħor. L-effetti ta’ dawk il-proċedimenti għandu jkun ristrett għall-assi tad-debitur li jkunu jinstabu fit-territorju ta’ l-Istat Membru l-ieħor. […]”

5. L-Artikolu 16(1) tal-imsemmi Regolament jipprovdi li “[kull ġ]udizzju li jiftaħ il-proċedimenti ta’ falliment [proċedura ta’ insolvenza] mogħti minn qorti ta’ Stat Membru li jkoll[ha] l-ġurisdizzjoni bis-saħħa ta’ l-Artikolu 3 għandu jkun magħruf fl-Istati Membri kollha mill-waqt li jsir effettiv fl-Istat li jiftaħ il-proċedimenti.”

6. Skont l-Artikolu 18 tal-istess regolament, intitolat, “Poteri tal-likwidatur”: “1. Il-likwidatur maħtur minn qorti li jkollha ġurisdizzjoni bis-saħħa ta’ l-Artikolu 3(1) jista’ jeżerċita l-poteri kollha mgħotija lilu bil-liġi ta’ l-Istat li jiftaħ l-proċedimenti fi Stat Membru ieħor, sa kemm l-ebda proċedimenti ta’ falliment [proċeduri ta’ insolvenza] oħra ma jkunu infetħu hemm u l-anqas xi miżuri ta’ preservazzjoni fil-pajjiż ma jkunu ittieħdu hemm, wara talba għal ftuħ ta’ proċedimenti ta’ falliment [proċeduri ta’ insolvenza] f’dak l-Istat. B’mod partikolari, jista’ jneħħi l-assi tad-debitur mit-terrirorju ta’ l-Istat Membru li fih ikunu jinstabu, bla ħsara għall-Artikoli 5 u 7. 2. Il-likwidatur maħtur minn qorti li jkoll[ha] ġurisdizzjoni bis-saħħa ta’ l-Artikolu 3(2) jista’ fi Stat Membru ieħor jitlob permezz tal-qrati jew barra mill-qorti li propjetà immobbli tkun tneħħiet mit-territorju ta’ l-Istat tal-bidu ta’ proċedimenti lejn it-territorju ta’ dak l-Istat Membru ieħor wara l-bidu tal-proċedimenti ta’ falliment [proċeduri ta’ insolvenza]. Jista’ wkoll jiftaħ azzjoni li twarrab li tkun fl-interess tal-kredituri. […]”

7. L-Artikolu 21 tar-Regolament Nru 1346/2000 intitolat “Pubblikazzjoni” jipprovdi: “1. Il-likwidatur jista’ jitlob li avviż tal-ġudizzju li jiftaħ il-proċedimenti ta’ falliment [proċeduri ta’ insolvenza] u, fejn xieraq, id-deċiżjoni li taħtar lilu, ikunu ippublikati f’xi Stat Membru ieħor bi qbil mal-proċeduri ta’ pubblikazzjoni li hemm dispożizzjoni dwarhom f’dak l-Istat. Pubblikazzjoni bħal din għandha wkoll tispeċifika il-likwidatur maħtur u jekk ir-regola tal-ġurisdizzjoni applikata tkunx bis-saħħa ta’ l-Artikolu 3(1) jew l-Artikolu 3(2). 2. B’dana kollu, xi Stat Membru li fit-territorju tiegħu id-debitur ikollu stabbiliment jista’ jenħtieg pubblikazzjoni mandatorja. F’każijiet bħal dawn, il-likwidatur jew l-awtorità awtori[zz]ata għal dak l-effett fl-Istat Membru fejn il-proċedimenti msemmija fl-Artikolu 3(1) ikunu mibdija għandu jieħu l-miżuri kollha meħtieġa biex jassigura pubblikazzjoni bħal dik”.

8. L-Artikolu 24 ta’ dan ir-regolament, intitolat “Rispetta ta’ obbligu lejn [Eżekuzzjoni favur id-]debitur”, jipprovdi: “1. Meta jkun ġie onorat obbligu fi Stat Membru għal benefiċċju ta’ debitur li jkun suġġett għal proċedimenti ta’ falliment [proċeduri ta’ insolvenza] miftuħa fi Stat Membru ieħor, meta suppost li jkun ġie onorat għal benefiċċju tal-likwidatur f’dawk il-proċedimenti, il-persuna li tonora l-obbligu għandha tkun meqjusa li ssoddisfat dan l-obbligu jekk ma kienetx taf bil-ftuħ tal-proċedimenti. 2. Meta obbligu bħal dan jiġi onorat qabel ma l-pubblikazzjoni msemmija fl-Artikolu 21 tkun saret, il-persuna li tonora l-obbligu għandha tiġi meqjusa, fin-nuqqas ta’ prova għal kuntrarju, li ma kienetx taf bil-ftuħ tal-proċedimenti ta’ falliment [proċeduri ta’ insolvenza]; meta l-obbligu jiġi onorat wara li tkun saret dik il-pubblikazzjoni, il-persuna li tonora l-obbligu għandha tiġi meqjusa, fin-nuqqas ta’ prova għal kuntrarju, li kienet taf bil-ftuħ tal-proċedimenti”.

9. Skont l-Artikolu 25(1) tar-regolament imsemmi: “Sentenzi mgħotija minn qorti li l-ġudizzju tiegħu dwar il-ftuħ ta’ proċedimenti huwa rikonoxxut skond l-Artikolu 16 u li jikkonċernaw il-kors u l-egħluq ta’ proċedimenti ta’ falliment [proċeduri ta’ insolvenza], u komposizzjonijiet approvati minn dik il-qorti għandhom ukoll ikunu rikonoxxuti mingħajr formalitajiet oħra. […] L-ewwel sub-paragrafu għandu wkoll japplika għal sentenzi li jirriżultaw direttament mill-proċedimenti ta’ falliment [proċeduri ta’ insolvenza] u li jkunu marbuta mill-qrib magħhom, anki jekk dawk kienu mgħotija minn qorti ieħor. L-ewwel sub-paragrafu għandu wkoll ikun japplika għal sentenzi dwar miżuri ta’ preservazzjoni meħuda fuq talba għal ftuħ tal-proċedimenti ta’ falliment [proċeduri ta’ insolvenza]”.

Il-kawża prinċipali, id-domandi preliminari u l-proċedura quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja

10. Wiemer & Trachte GmbH hija kumpannija b’responsabbiltà limitata li s-sede tagħha tinsab f’Dortmund, fil-Ġermanja. Permezz ta’ deċiżjoni tal-10 ta’ Mejju 2004, is-Sofiyski gradski sad (il-Qorti tal-Belt ta’ Sofia, il-Bulgarija) ordnat ir-reġistrazzjoni fir-reġistru tal-kummerċ Bulgaru ta’ fergħa ta’ Wiemer & Trachte fil-Bulgarija.

11. Permezz ta’ digriet tat-3 ta’ April 2007, l-Amtsgericht Dortmund (il-Qorti Distrettwali ta’ Dortmund, il-Ġermanja) ħatret likwidatur provviżorju għal Wiemer & Trachte u ddeċidiet li l-atti li bihom din il-kumpannija tiddisponi mill-assi jkollhom effett biss jekk ikun hemm qbil minn dan il-likwidatur. Dan l-ewwel digriet ġie rreġistrat fir-reġistru Ġermaniż fl-4 ta’ April 2007. Permezz tat-tieni digriet, li ngħata fil-21 ta’ Mejju 2007 u ġie rreġistrat fir-reġistru fl-24 ta’ Mejju 2007, dik il-qorti imponiet fuq Wiemer & Trachte projbizzjoni ġenerali milli tiddisponi mill-assi tagħha. Permezz tat-tielet digriet, li ngħata fl-1 ta’ Ġunju 2007 mill-imsemmija qorti, il-patrimonju tal-kumpannija kien suġġett għal proċedura ta’ insolvenza. Dan it-tielet digriet ġie rreġistrat fir-reġistru fil-5 ta’ Ġunju 2007.

12. Fit-18 u 20 ta’ April 2007, ammonti rispettivi ta’ EUR 2 149.30 u EUR 40000 ġew ittrasferiti mill-kont ta’ Wiemer & Trachte mal-bank Obedinena Balgarska banka AD, permezz tal-intermedjarju tal-mexxej tal-fergħa Bulgara, lejn kont ta’ Zhan Oved Tadzher, rispettivament abbażi ta’ “dikjarazzjoni ta’ spejjeż tal-vjaġġ” u ta’ “akkont għal spejjeż professjonali”.

13. Wiemer & Trachte adixxiet lis-Sofiyski gradski sad (il-Qorti tal-Belt ta’ Sofia) b’azzjoni kontra Zhan Oved Tadzher, u sostniet li dawn it-tranżazzjonijiet bankarji ma kellhomx effett inkwantu saru wara l-ftuħ tal-proċedura ta’ insolvenza. Hija talbet il-ħlas lura tal-ammonti msemmija iktar ’il fuq, flimkien mal-interessi legali, fil-massa ta’ insolvenza.

14. Zhan Oved Tadzher sostna li l-qorti Bulgara ma kellhiex ġurisdizzjoni biex teżamina l-kawża, li l-ammont li jikkorrispondi għall-akkont għall-ispejjeż professjonali ma kienx intuża u li s-somma ta’ EUR 40000 kienet tħallset lura lil Wiemer & Trachte fil-25 ta’ April 2007.

15. L-eċċezzjoni ta’ nuqqas ta’ ġurisdizzjoni tal-qorti Bulgara ma ntlaqgħetx fl-ewwel istanza mis-Sofiyski gradski sad (il-Qorti tal-Belt ta’ Sofia) u lanqas fl-appell mis-Sofiyski apelativen sad (il-Qorti tal-Appell ta’ Sofia, il-Bulgarija). Permezz ta’ digriet tat-28 ta’ Jannar 2013, awla mill-Varhoven kasatsionen sad (il-Qorti Suprema ta’ Kassazzjoni) ikkunsidrat li l-appell fil-kassazzjoni kontra d-digriet mogħti fl-appell ma kienx ammissibbli u li dan id-digriet, li kien jirrikonoxxi l-ġurisdizzjoni tal-qorti Bulgara biex taqta’ l-kawża fil-mertu, kien sar res judicata.

16. Fil-mertu, peress li s-Sofiyski gradski sad (il-Qorti tal-Belt ta’ Sofia) laqgħet ir-rikors ippreżentat minn Wiemer & Trachte, Zhan Oved Tadzher appella kontra dik id-deċiżjoni. Fis-26 ta’ Lulju 2016, is-Sofiyski apelativen sad (il-Qorti tal-Appell ta’ Sofia) annullat id-deċiżjoni mogħtija fl-ewwel istanza u ċaħdet it-talba għall-ħlas bħala infondata u mhux ikkorroborata bi provi.

17. Għaldaqstant, Wiemer & Trachte appellat fil-kassazzjoni quddiem il-Varhoven kasatsionen sad (il-Qorti Suprema ta’ Kassazzjoni) kontra s-sentenza tas-Sofiyski apelativen sad (il-Qorti tal-Appell ta’ Sofia), billi sostniet li l-Artikolu 24 tar-Regolament Nru 1346/2000 ma kienx japplika għall-kwistjoni.

18. Huwa f’dawn iċ-ċirkustanzi li l-Varhoven kasatsionen sad (il-Qorti Suprema ta’ Kassazzjoni) iddeċidiet li tissospendi l-proċeduri quddiemha u li tagħmel id-domandi preliminari li ġejjin lill-Qorti tal-Ġustizzja: “1) L-Artikolu 3(1) tar-[Regolament Nru 1346/2000] għandu jiġi interpretat fis-sens li l-ġurisdizzjoni tal-qrati tal-Istat Membru li fit-territorju tiegħu tkun infetħet il-proċedura ta’ insolvenza sabiex jiddeċiedu dwar azzjoni revokatorja bbażata fuq l-insolvenza u mressqa kontra konvenut li jkollu l-uffiċċju rreġistrat jew id-domiċilju tiegħu fi Stat Membru ieħor, hija ġurisdizzjoni esklużiva jew likwidatur jista’ jressaq azzjoni revokatorja quddiem qorti fl-Istat Membru li fit-territorju tiegħu jinsabu l-uffiċċju rreġistrat jew id-domiċilju tal-konvenut fis-sitwazzjoni prevista fl-Artikolu 18(2) tar-Regolament, meta l-azzjoni revokatorja tal-likwidatur tkun ibbażata fuq it-trasferiment ta’ proprjetà mobbli mwettaq fit-territorju ta’ dan l-Istat Membru l-ieħor? 2) L-Artikolu 24(2), moqri flimkien mal-Artikolu 24(1) tar-[Regolament Nru 1346/2000] japplika fir-rigward ta’ rilaxx mir-responsabbiltà fil-każ ta’ eżekuzzjoni favur id-debitur fi Stat Membru permezz ta’ direttur ta’ fergħa tal-kumpannija debitriċi rreġistrata f’dan l-Istat meta, fil-mument tal-eżekuzzjoni, kienet tressqet talba fi Stat Membru ieħor fir-rigward tad-debitur għall-ftuħ ta’ proċedura ta’ insolvenza u kien inħatar likwidatur temporanju, iżda ma kinitx ittieħdet deċiżjoni li tinfetaħ il-proċedura ta’ insolvenza? 3) L-Artikolu 24(1) tar-[Regolament Nru 1346/2000] japplika fir-rigward tal-eżekuzzjoni tal-obbligu li titħallas somma fi flus kontanti favur id-debitur meta t-trasferiment inizjali ta’ din is-somma mid-debitur lill-persuna li tonera l-obbligu jitqies li huwa null skont id-dritt nazzjonali tal-qorti li quddiemha tressqet il-proċedura ta’ insolvenza u meta din in-nullità tkun ibbażata fuq il-fatt li tkun infetħet proċedura ta’ insolvenza? 4) Il-preżunzjoni ta’ nuqqas ta’ għarfien fis-sens tal-Artikolu 24(2) tar-[Regolament Nru 1346/2000] tapplika f’sitwazzjoni fejn il-persuni msemmija fit-tieni sentenza tal-Artikolu 21(2) tar-Regolament ma jkunux ħadu l-miżuri neċessarji sabiex tiġi żgurata l-pubblikazzjoni, fir-reġistru tal-Istat Membru li fit-territorju tiegħu jinsab l-istabbiliment tad-debitur, tal-atti tal-qorti li quddiemha tressqet il-proċedura ta’ insolvenza li permezz tagħhom ikun inħatar likwidatur temporanju u li permezz tagħhom ikun stabbilit li l-istruzzjonijiet tal-kumpannija huma validi biss bl-approvazzjoni tal-likwidatur temporanju, meta l-Istat Membru fejn ikun jinsab l-istabbiliment jipprevedi l-pubblikazzjoni obbligatorja ta’ tali atti, minkejja li jirrikonoxxihom bis-saħħa tal-Artikolu 25 ikkunsidrat flimkien mal-Artikolu 16 tar-Regolament?”

19. Wiemer & Trachte u l-Kummissjoni Ewropea ppreżentaw osservazzjonijiet bil-miktub. Inżammet seduta fit-3 ta’ Mejju 2018 li fiha pparteċipaw dawn il-persuni kkonċernati.

Analiżi

20. Peress li l-kuntest li wassal lill-qorti tar-rinviju biex tressaq din it-talba għal deċiżjoni preliminari ma huwiex, fil-fehma tiegħi, nieqes mill-ambigwità, jeħtieġ li jsiru ċerti osservazzjonijiet preliminari fir-rigward tiegħu u, flimkien magħhom, fir-rigward tar-rilevanza tad-domandi magħmula.

Osservazzjonijiet preliminari fuq il-kuntest fattwali u fuq ir-rilevanza tad-domandi magħmula mill-qorti tar-rinviju

21. F’dan il-każ, jeżistu raġunijiet leġittimi biex tiġi ddubitata r-rilevanza tad-domandi magħmula mill-qorti tar-rinviju. Qabel kollox, il-problema tal-ġurisdizzjoni tal-qrati Bulgari (li tinsab fil-qalba tal-ewwel domanda preliminari) biex jieħdu konjizzjoni tal-azzjoni tar-rikorrenti tidher, diġà, li ġiet deċiża mill-qorti nazzjonali. Sussegwentement, ir-realtà stess tat-tranżazzjoni kontenzjuża fil-kawża prinċipali għadha toħloq diskussjoni, skont l-indikazzjonijiet li joħorġu mill-proċess quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja u hekk kif ġie kkonfermat fis-seduta.

22. Fl-ewwel lok, mill-indikazzjonijiet ipprovduti mill-qorti tar-rinviju jirriżulta li waħda mill-awli tagħha tidher li qatgħet definittivament ( 3 ) il-kawża fis-sens tal-ġurisdizzjoni tal-qrati Bulgari biex jieħdu konjizzjoni tal-azzjoni ta’ Wiemer & Trachte, ħaġa li tista’ trendi superfluwa l-kwistjoni tal-ġurisdizzjoni internazzjonali biex tittieħed konjizzjoni tal-kawża prinċipali. Jeżisti, għaldaqstant, dubju raġonevoli dwar ir-rilevanza tal-ewwel domanda għall-iskopijiet tal-qtugħ tal-kwistjoni fil-kawża prinċipali.

23. Madankollu u fid-dawl, f’kull każ, tal-preżunzjoni tar-rilevanza li hija marbuta mad-domandi preliminari, ma jistax jiġi eskluż li jibqa’ li jiġi ddeterminat taħt liema kap il-qrati Bulgari għandhom ġurisdizzjoni biex jieħdu konjizzjoni tal-azzjoni ppreżentata mir-rikorrenti. Minn dan l-aspett, jidher li huwa neċessarju, kif tissuġġerixxi l-ewwel domanda, li jiġi stabbilit jekk il-kawża prinċipali hijiex eżempju tal-possibbiltajiet ta’ azzjonijiet previsti mir-Regolament Nru 1346/2000.

24. Ir-risposta għal din id-domanda jkollha potenzjalment konsegwenzi kbar fuq l-eżami tal-fondatezza tat-talba għall-ħlas lura tas-somom kontenzjużi. B’mod partikolari, din ser tiddetermina jekk il-konvenut fil-kawża prinċipali jistax eventwalment jinvoka l-effett liberatorju previst fl-Artikolu 24(1) tar-Regolament Nru 1346/2000.

25. Fit-tieni lok u hekk kif jirriżulta mill-preċiżazzjonijiet ipprovduti mir-rikorrenti waqt is-seduta, jidher li r-realtà stess tal-ħlas kontenzjuż għadu s-suġġett ta’ kontestazzjoni quddiem il-qorti tar-rinviju.

26. Għandu jiġi rilevat li, għalkemm, b’digriet tat-3 ta’ April 2007 tal-qorti tad-distrett ta’ Dortmund, kien inħatar likwidatur provviżorju għall-approvazzjoni tal-atti li bihom il-kumpannija tiddisponi mill-assi mobbli ta’ Wiemer & Trachte, l-ammont totali ta’ EUR 42 149.30 ġie ttrasferit ftit żmien wara (fit-18 u 20 ta’ April 2007) mill-kont tal-fergħa Bulgara ta’ din tal-aħħar lejn kont miftuħ f’isem il-konvenut. Din is-somma, skont l-affermazzjonijiet tal-konvenut, ġiet fil-parti l-kbira tagħha mħallsa lura fil-25 ta’ April 2007, permezz tal-ħlas li dan għamel lill-fergħa tar-rikorrenti fil-Bulgarija tas-somma ta’ EUR 40000.

27. Huwa f’dawn iċ-ċirkustanzi li Wiemer & Trachte ddeċidiet li tippreżenta rikors biex tiddikjara l-ewwel trasferiment invalidu u titlob il-ħlas lura ta’ dan l-ammont. Filwaqt li l-qorti adita fl-ewwel istanza [is-Sofyiski gradski sad (il-Qorti tal-Belt ta’ Sofija)] kienet laqgħet dan ir-rikors, il-qorti tal-appell [is-Sofiyski apelativen sad (il-Qorti tal-Appell ta’ Sofija)] deherilha li dan ir-rikors kien infondat.

28. Issa, għandu jiġi rilevat li r-rikorrenti fil-kawża prinċipali, Wiemer & Trachte, tikkontesta l-affermazzjonijiet tal-qorti tar-rinviju li jgħidu li “huwa paċifiku bejn il-partijiet li l-ħlas allegat mill-konvenut tal-ammont ta’ EUR 40000 sar fil-25 ta’ April 2007” u li “[l]-kwistjoni tikkonċerna l-punt dwar jekk dak il-ħlas jikkostitwixxix eżekuzzjoni favur id-debitur u jekk huwa jipproduċix effett”.

29. Skont ir-rikorrenti u hekk kif din ippreċiżat waqt is-seduta għat-trattazzjoni, il-ħlas lura tas-somma ta’ EUR 40000 qatt ma sar. Jekk dan huwa l-każ, ħaġa li hija biss il-qorti tar-rinviju li għandha tikkonferma jew tinvalida ( 4 ), it-tieni sar-raba’ domandi preliminari isiru fil-parti l-kbira tagħhom mingħajr skop.

30. Madankollu u fid-dawl, hawn ukoll, tal-preżunzjoni tar-rilevanza li minnha jibbenefikaw id-domandi dwar l-interpretazzjoni tad-dritt tal-Unjoni magħmula mill-qorti nazzjonali, din it-talba għal deċiżjoni preliminari tista’ tiġi ddikjarata ammissibbli.

Fuq l-ewwel domanda: in-natura esklużiva jew fakultattiva tal-ġurisdizzjoni tal-qrati li fit-territorju tiegħu tkun inbdiet il-proċedura ta’ insolvenza prinċipali biex tieħu konjizzjoni tal-azzjonijiet revokatorji bbażati fuq l-insolvenza tad-debitur

31. Permezz tal-ewwel domanda tagħha, il-qorti tar-rinviju trid, essenzjalment, tkun taf jekk il-qrati tal-Istat Membru li fit-territorju tiegħu tinfetaħ il-proċedura ta’ insolvenza prinċipali għandhomx ġurisdizzjoni esklużiva li tikkonċerna l-azzjonijiet revokatorji bbażati fuq l-insolvenza jew jekk, min-naħa l-oħra, dik il-ġurisdizzjoni hijiex fakultattiva, inkwantu l-likwidatur jibqa’ dejjem f’pożizzjoni li jippreżenta tali azzjonijiet quddiem il-qrati ta’ Stati Membri oħra.

32. F’dan il-każ, hemm żewġ linji interpretattivi.

33. Skont l-ewwel waħda, li hija bbażata b’mod partikolari fuq ir-regola “vis attractiva concursus” ( 5 ) u li ssib ċerta bażi storika ( 6 ), għandhom biss ġurisdizzjoni dawk il-qrati tal-Istat Membru fejn tinfetaħ il-proċedura ta’ insolvenza biex jieħdu konjizzjoni tal-azzjonijiet marbutin mal-insolvenza jekk dawn l-azzjonijiet jirriżultaw direttament mill-insolvenza u jidħlu mill-qrib fil-kuntest tagħha. Issa, peress li, kif diġà ddeċidiet il-Qorti tal-Ġustizzja ( 7 ), l-azzjonijiet revokatorji għandhom jitqiesu li huma marbutin mal-proċedura ta’ insolvenza, il-ġurisdizzjoni tal-qrati li kienu aditi sa mill-bidu tal-proċedura ta’ insolvenza tkun esklużiva minn kull qorti oħra.

34. Skont it-tieni approċċ, li, skont il-Kummissjoni, jipproċedi fuq qari sistematiku u teleoloġiku tar-Regolament Nru 1346/2000, l-imsemmija ġurisdizzjoni tista’ biss tinftiehem bħala fakultattiva. Mhux biss l-azzjonijiet revokatorji jistgħu jaqgħu f’oqsma u f’obbligi li ma humiex neċessarjament marbutin mal-proċedura ta’ insolvenza prinċipali, iżda wkoll jeħtieġ li ma jkunux limitati l-possibbiltajiet tal-likwidatur li jippreżenta tali azzjonijiet sabiex isaħħaħ l-effettività tal-proċeduri ta’ insolvenza.

35. Qabel ma nirrispondi direttament għal din id-domanda, jeħtieġ, qabel kollox, li nfakkar xi punti ta’ natura ġenerali dwar il-portata tar-Regolament Nru 1346/2000 u dwar il-prinċipji li dan jistabbilixxi fil-qasam tal-ġurisdizzjoni tal-qrati.

Preċiżazzjonijiet ġenerali fuq il-portata tar-regoli speċifiċi li jirriżultaw mir-Regolament Nru 1346/2000

36. Mingħajr il-bżonn li nittratta fid-dettall hawnhekk l-oriġini storika u l-kontenut preċiż tar-Regolament Nru 1346/2000 ( 8 ), għandu jiġi enfasizzat li wieħed mill-għanijiet prijoritarji ta’ dan ir-regolament jikkonsisti fix-xewqa li tiġi ggarantita l-effettività tal-proċeduri ta’ insolvenza filwaqt li jiġu evitati s-sitwazzjonijiet ta’ “forum shopping” ( 9 ). Għaldaqstant, l-imsemmi regolament huwa intiż biex jarmonizza r-regoli tad-dritt internazzjonali privat (u mhux ir-regoli sostantivi) applikabbli fil-qasam tal-“proċedimenti kollettivi ta’ falliment [proċeduri kollettivi ta’ insolvenza] li jinvolvu t-tneħħija tal-assi parzjali jew totali ta’ debitur u l-ħatra ta’ likwidatur ( 10 )”.

37. Dan ir-regolament huwa intiż b’mod partikolari biex jimla l-lakuni fil-liġi dovuti għall-fatt li l-proċeduri ta’ insolvenza kienu espliċitament esklużi mill-kamp ta’ applikazzjoni tal-Konvenzjoni ta’ Brussell ( 11 ) [u mir-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 44/2001 ( 12 ) li ġie warajha]. Dan huwa b’mod iktar speċifiku intiż biex junifika r-regoli li jirrigwardaw id-determinazzjoni tal-liġi applikabbli, tal-ġurisdizzjoni internazzjonali u tal-effett (rikonoxximent u eżekuzzjoni) tas-sentenzi barranin. B’dan il-mod, ir-Regolament Nru 1346/2000 jasal biex jissostitwixxi, fil-kamp ta’ applikazzjoni tat-test, is-soluzzjonijiet li kienu sa dak iż-żmien stabbiliti fid-dritt internazzjonali privat komuni tal-Istati Membri.

38. Kif jindika r-rapport ta’ spjega Virgós/Schmit ( 13 ), li huwa tali li jipprovdi indikazzjonijiet utli fil-kuntest tal-interpretazzjoni ta’ dan ir-regolament ( 14 ), proċedura ta’ insolvenza, li hija azzjoni ta’ natura kollettiva, teżiġi li s-sitwazzjonijiet legali jkunu ddeterminati b’mod ċar.

39. Barra minn hekk, l-effettività ta’ tali proċeduri timplika li l-Istati kkonċernati jirrikonoxxu l-ġurisdizzjoni tal-qrati tal-Istat tal-ftuħ tal-proċedura, il-poteri tal-likwidaturi tagħhom kif ukoll l-effetti legali tad-deċiżjonijiet tagħhom ( 15 ).

40. Fir-rigward tal-ġurisdizzjoni internazzjonali, is-sistema li tirriżulta mir-Regolament Nru 1346/2000 hija bbażata fuq id-distinzjoni, prevista fl-Artikolu 3 tiegħu, bejn il-proċeduri prinċipali (universali) u l-proċeduri sekondarji (territorjali) ( 16 ). Filwaqt li d-dritt komuni tal-Istati Membri kien jammetti, b’mod ġenerali, li l-qrati nazzjonali jkunu jistgħu jirrikonoxxu li għandhom ġurisdizzjoni biex jiftħu proċedura kollettiva fuq diversi bażijiet (bħal pereżempju n-nazzjonalità ta’ waħda mill-partijiet ikkonċernati jew ukoll il-preżenza fil-pajjiż ikkonċernat tal-interessi tad-debitur), ir-Regolament Nru 1346/2000 jawtorizza lill-qrati tal-Istati Membri biex jiddikjaraw li għandhom ġurisdizzjoni biss fuq il-bażi ta’ żewġ kriterji: iċ-ċentru tal-interessi prinċipali tad-debitur u l-preżenza ta’ stabbiliment fit-territorju tal-Istat ikkonċernat.

41. Għal dak li jikkonċerna l-azzjonijiet magħrufa bħala “revokatorji” minħabba l-insolvenza, ir-rapport Virgós/Schmit jindika, fil-punt 77 tiegħu, filwaqt li jirreferi għall-linja gwida li kienet ġiet żviluppata fis-sentenza Gourdain ( 17 ), “li jeżisti element ta’ attrazzjoni meta l-azzjonijiet jirriżultaw direttament mill-insolvenza u huma marbutin mill-qrib mal-proċedura ta’ insolvenza”.

42. Il-Qorti tal-Ġustizzja adottat din il-linja gwida billi indikat, fis-sentenza tagħha Seagon ( 18 ), li l-Artikolu 3(1) tar-Regolament Nru 1346/2000 għandu jiġi interpretat fis-sens li l-qrati tal-Istat Membru li fit-territorju tiegħu infetħu l-proċeduri ta’ insolvenza għandhom il-ġurisdizzjoni sabiex jiddeċiedu dwar azzjoni revokatorja bbażata fuq l-insolvenza u intiża kontra terza persuna li għandha l-uffiċċju rreġistrat tagħha fi Stat Membru ieħor.

43. Għandu jiġi rilevat li din is-soluzzjoni kienet ġiet adottata fl-okkażjoni tar-reviżjoni magħmula mir-Regolament (UE) 2015/848 ( 19 ). L-Artikolu 6 ta’ dan ir-regolament jipprovdi fil-fatt li “[]l-qrati tal-Istat Membru li fit-territorju tiegħu jkunu nfetħu proċedimenti ta’ insolvenza f’konformità mal-Artikolu 3 ikollhom ġurisdizzjoni għal kull azzjoni li tirriżulta direttament mill-proċedimenti ta’ insolvenza u li tkun marbuta magħhom, bħal azzjonijiet ta’ nullità” ( 20 ).

44. Konsegwentement, azzjoni revokatorja li biha l-likwidatur tad-debitur jitlob ir-rimbors ta’ somma imħallsa indebitament lil terz wara l-ftuħ tal-proċedura ta’ insolvenza, bħalma hija dik ta’ Wiemer & Trachte inkwistjoni fil-kawża prinċipali, hija tali li taqa’ taħt l-azzjonijiet imsemmija fir-Regolament Nru 1346/2000.

45. Iżda din il-ġurisdizzjoni hija madankollu esklużiva fis-sens li r-regola “vis attractiva concursus” tal-Istat Membru li fit-territorju tiegħu kienet infetħet il-proċedura ta’ insolvenza prinċipali teskludi l-preżentata ta’ azzjonijiet (b’mod partikolari revokatorji) quddiem qrati ta’ Stati Membri oħrajn?

46. Kif ser nesponi fil-punti li ġejjin, jidhirli li għal din id-domanda nistgħu nirrispondu biss fl-affermattiv.

In-natura esklużiva jew fakultattiva ta’ azzjoni ta’ rkupru?

47. Skont l-Artikolu 3(1) tar-Regolament Nru 1346/2000, iċ-ċentru tal-interessi prinċipali huwa, fir-rigward tal-ġurisdizzjoni internazzjonali, il-qofol tas-sistema implimentata mir-Regolament Nru 1346/2000.

48. B’applikazzjoni tar-regola “vis attractiva concursus”, li l-iskop tagħha huwa li tevita “taħlit” tal-kontenzjuż minħabba l-prossimità u l-prevedibbiltà, jeħtieġ li mhux biss il-ġurisdizzjoni tal-qrati, iżda wkoll id-dritt applikabbli u l-eżekuzzjoni tad-deċiżjonijiet ġudizzjarji adottati f’dan il-kuntest ikunu jinsabu, fil-prinċipju, kkonċentrati fl-Istat tal-ftuħ tal-proċedura ta’ insolvenza.

49. Madankollu, jekk wieħed joqgħod biss mal-formulazzjoni tal-Artikolu 3(1) tar-Regolament Nru 1346/2000, ir-regola “vis attractiva concursus” ma hijiex espressa b’mod ċar hemmhekk, fis-sens li din id-dispożizzjoni ma tindikax espressament li l-qrati ddikjarati li għandhom ġurisdizzjoni fl-istadju tal-ftuħ tal-proċedura ta’ insolvenza huma wkoll l-uniċi qrati li huma awtorizzati jieħdu konjizzjoni tal-azzjonijiet li joħorġu minn din il-proċedura jew li huma marbutin mill-qrib magħha. Fil-fatt, din id-dispożizzjoni tipprovdi sempliċiment, fir-rigward ta’ proċedura ta’ insolvenza prinċipali, li l-qrati tal-Istat Membru li fit-territorju tiegħu jkun jinsab iċ-ċentru tal-interessi prinċipali tad-debitur għandhom ġurisdizzjoni biex jiftħu l-proċedura ta’ insolvenza.

50. Is-silenzju ta’ din id-dispożizzjoni fir-rigward tat-teħid ta’ konjizzjoni tal-azzjonijiet li jirrigwardaw proċeduri ta’ insolvenza u marbutin mill-qrib magħhom, li jsib spjegazzjoni ċertament fil-fatt li d-drittijiet tal-Istati Membri jinterpretaw b’mod differenti r-regola “vis attractiva concursus”, wassal għal interpretazzjonijiet differenti ħafna fir-rigward tal-possibbiltà tal-qrati, li ma humiex dawk tal-Istat Membru tal-ftuħ ta’ dawn il-proċeduri, li jieħdu konjizzjoni tal-azzjonijiet marbutin mal-imsemmija proċeduri.

51. Fir-rigward, b’mod partikolari, tal-azzjonijiet imsejħa “revokatorji” li jfissru l-azzjonijiet kollha li, abbażi tal-insolvenza tad-debitur, huma intiżi li jrendu invalidi t-tranżazzjonijiet u operazzjonijiet imwettqa minn u favur dan tal-aħħar, huwa għal kollox immaġinabbli li, barra mit-tranżazzjonijiet u operazzjonijiet li huma marbutin mal-kuntratti eventwalment konklużi bejn l-entitajiet inkwistjoni, dawn jistgħu jsibu l-bażi tagħhom f’obbligi oħra ta’ natura ċivili jew kummerċjali. Jekk wieħed iżomm għaldaqstant ma’ interpretazzjoni litterali tal-Artikolu 3(1) tar-Regolament Nru 1346/2000, ma jistax jiġi eskluż a priori li l-qrati tal-Istati Membri l-oħra jkunu jistgħu, bis-saħħa tar-regoli ta’ ġurisdizzjoni territorjali li huma msejħa jiddefinixxu, jiġu ddikjarati li għandhom ġurisdizzjoni biex jieħdu konjizzjoni ta’ azzjonijiet revokatorji mmexxija mil-likwidatur.

52. Is-sostenituri tal-approċċ “fakultattiv” iressqu żewġ sensiliet ta’ argumenti.

53. Fl-ewwel lok, huma jsostnu li, għalkemm ir-Regolament Nru 1346/2000 itendi li jillimita s-sitwazzjonijiet ta’ “forum shopping”, dan ma huwiex intiż, min-naħa l-oħra, li jillimita s-setgħat tal-likwidatur maħtur skont l-Artikolu 3(1) ta’ dan ir-regolament. Kif indika l-Avukat Ġenerali Ruiz-Jarabo Colomer fil-konklużjonijiet tiegħu fil-Kawża Seagon (C‑339/07, EU:C:2008:575, punti 64 et seq), peress li l-eżerċizzju, min-naħa tal-likwidatur, ta’ azzjoni revokatorja minħabba l-insolvenza tikkostitwixxi privileġġ li jinsab f’idejh, jista’ jitqies li l-ġurisdizzjoni tal-qrati biex tiġi deċiża tali azzjoni ma tkunx dejjem esklużiva.

54. Fit-tieni lok, il-possibbiltà għal-likwidatur li jressaq azzjonijiet quddiem qrati differenti minn dawk indikati skont l-Artikolu 3(1) tar-Regolament Nru 1346/2000, barra milli din tista’ tkun tali li ssaħħaħ l-effettività tal-azzjonijiet imressqa mil-likwidatur biex jiddefendi l-massa patrimonjali, tista’ tirriżulta li hija iktar rispettuża għad-dritt għal smigħ xieraq. Fil-fatt, il-kriterji għall-ħatra tal-qorti li għandha ġurisdizzjoni biex tieħu konjizzjoni ta’ azzjoni skont din id-dispożizzjoni, li huma differenti mill-kriterji għall-ħatra li l-Istati Membri kienu sa dakinhar mitluba jistabbilixxu, jistgħu jwasslu biex jinbdew azzjonijiet kontra persuni li ma għandhomx id-domiċilju tagħhom fil-forum concursus u, għaldaqstant, jippreġudikaw id-drittijiet proċedurali tagħhom.

55. Jidhirli li l-argumenti kollha, mill-aspett teleoloġiku, huma pjuttost konvinċenti. Fil-fatt, l-għanijiet ta’ effettività u ta’ rapidità tal-proċeduri ta’ insolvenza transkonfinali jimmilitaw favur il-possibbiltà għal-likwidatur maħtur li jagħżel il-qrati li quddiemhom huwa jkun jixtieq jibda l-azzjonijiet tiegħu. Din il-possibbiltà għandha, barra minn hekk, il-vantaġġ li tiffaċilita t-tmexxija ta’ azzjonijiet revokatorji direttament fil-forum tal-entità konvenuta kkonċernata, ħaġa li tirriżulta ġeneralment li tirrispetta iktar id-drittijiet tad-difiża.

56. Madankollu, u għalkemm nammetti li nifhem dawn l-argumenti, jidhirli li l-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja orjentat ruħha biex tikkonferma r-regola “vis attractiva concursus”. Fuq dan il-punt, l-insenjamenti taż-żewġ linji ta’ ġurisprudenza jimmeritaw li jissemmew.

57. L-ewwel linja ta’ ġurisprudenza ttrattat id-delimitazzjoni tal-kampijiet ta’ applikazzjoni rispettivi tad-diversi strumenti li jirregolaw il-ġurisdizzjoni tal-qrati, kif mibdija mis-sentenza Gourdain ( 21 ).

58. Permezz ta’ din is-sentenza, il-Qorti tal-Ġustizzja, filwaqt li ppronunzjat ruħha fuq il-kamp ta’ applikazzjoni tal-Konvenzjoni ta’ Brussell, iddeċidiet li azzjoni revokatorja, li kellha bħala għan it-tkabbir tal-attiv tal-impriża li kienet is-suġġett ta’ proċedura ta’ insolvenza, kienet relatata mal-proċedura ta’ insolvenza, peress li kienet tirriżulta direttament mill-insolvenza u kienet marbuta mill-qrib mal-proċedura ta’ likwidazzjoni tal-assi jew ta’ regolament ġudizzjarju. Għaldaqstant tali azzjoni ma kinitx taqa’ taħt il-kamp ta’ applikazzjoni tal-konvenzjoni ta’ Brussell u ma kinitx suġġetta għar-regoli ta’ ġurisdizzjoni stabbiliti fiha.

59. Il-ġurisprudenza sussegwenti ( 22 ) li tirrigwarda l-konnessjoni tar-regoli msemmija, minn naħa, fir-Regolament Brussell I u, min-naħa l-oħra, fir-Regolament Nru 1346/2000 tindika b’mod ċar biżżejjed li huwa importanti li kull azzjoni ċivili jew kummerċjali tkun koperta minn regoli Ewropej uniformi fil-qasam tal-ġurisdizzjoni internazzjonali li għandhom ikunu ddefiniti minn xi wieħed minn dawn l-istrumenti. Fil-fatt, jeħtieġ li tiġi evitata l-adozzjoni ta’ regoli nazzjonali ta’ kunflitt ta’ qrati għad-detriment taċ-ċertezza legali ( 23 ).

60. Issa, u hekk kif irrilevat il-Qorti tal-Ġustizzja fis-sentenza tagħha Seagon ( 24 ), huwa preċiżament dan il-kriterju li tuża l-premessa 6 tar-Regolament Nru 1346/2000 sabiex tiddelimita l-għan ta’ dan tal-aħħar. Fil-fatt, skont din il-premessa, dan ir-regolament jirregola il-“ġurisdizzjoni għal ftuħ ta’ proċedimenti ta’ falliment u ġudizzji li jingħataw direttament fuq bażi ta’ proċedimenti ta’ falliment u li huma marbuta mill-qrib ma’ proċedimenti bħal dawn”.

61. It-tieni linja ta’ ġurisprudenza li hija determinanti hija dik li tirriżulta preċiżament mis-sentenza Seagon ( 25 ). Skont dik is-sentenza, l-Artikolu 3(1) tar-Regolament Nru 1346/2000 għandu jiġi interpretat fis-sens li jagħti wkoll ġurisdizzjoni internazzjonali lill-Istat Membru li fit-territorju tiegħu infetħet il-proċedura ta’ insolvenza biex tieħu konjizzjoni ta’ azzjonijiet li jirriżultaw direttament minn dik il-proċedura u li huma marbutin mill-qrib magħha. Billi jiġi ppreċiżat, f’dik l-istess sentenza, li l-“[k]onċentrazzjoni bħal din tal-azzjonijiet kollha direttament marbutin mal-falliment ta’ impriża quddiem il-qrati tal-Istat Membru li għandu l-ġurisdizzjoni sabiex jiftaħ il-proċedimenti ta’ falliment [insolvenza] tidher li hija wkoll konformi mal-għan […] li tittejjeb l-effiċjenza u l-ħeffa tal-proċedimenti ta’ falliment li jkollhom effetti transkonfinali”, il-Qorti tal-Ġustizzja ppronunzjat ruħha, jekk wieħed jipproċedi għal qari tas-sentenza fl-intier tagħha, favur ġurisdizzjoni esklużiva tal-qrati ddikjarati li għandhom ġurisdizzjoni fl-istadju tal-ftuħ tal-proċedura ta’ insolvenza prinċipali ( 26 ).

62. Ma jidhirlix li din il-konklużjoni tista’ tiġi invalidata bl-argumenti bbażati fuq il-formulazzjoni ta’ ċerti dispożizzjonijiet tar-Regolament Nru 1346/2000.

63. Fir-rigward, fl-ewwel lok, tal-argument ibbażat fuq il-fatt li l-Artikolu 18(2) ta’ dan ir-regolament, li ttratta l-“poteri tal-likwidatur” jipprovdi għall-possibbiltà għal-likwidatur maħtur skont l-Artikolu 3(2) tal-imsemmi regolament li jeżerċita l-azzjonijiet revokatorji fi Stati Membri oħra, dan jikkontempla s-sitwazzjoni partikolari fejn dan kien involut fi proċedura sekondarja li taqa’ taħt l-Artikolu 3(2) ta’ dan l-istess regolament.

64. Peress li, fil-kuntest ta’ tali proċedura, il-prerogattivi tal-likwidatur huma territorjalment limitati, dan għandu jkollu b’mod partikolari l-possibbiltà li jeżerċita f’kull Stat Membru, b’mezz ġudizzjarju jew extra-ġudizzjarju, kull azzjoni revokatorja utli għall-interessi tal-kredituri. Min-naħa l-oħra, għandu jiġi rilevat li l-Artikolu 18(1) tar-Regolament Nru 1346/2000, li jikkonċerna l-każ fejn, bħal fil-kawża prinċipali, il-likwidatur inħatar fil-kuntest ta’ proċedura prinċipali abbażi tal-Artikolu 3(1) ta’ dan ir-regolament, isemmi biss il-possibbiltà tal-likwidatur li “jeżerċita l-poteri ( 27 ) kollha mgħotija lilu bil-liġi ta’ l-Istat li jiftaħ l-proċedimenti fi Stat Membru ieħor”. Din id-differenza fil-formulazzjoni ma hijiex kumbinazzjoni. Hija ssib spjegazzjoni preċiżament fil-fatt li l-likwidatur maħtur fil-kuntest ta’ proċedura prinċipali huwa mistenni jibda l-azzjonijiet revokatorji li jirrigwardaw lil din quddiem il-qrati tal-Istat Membru tal-ftuħ ta’ din il-proċedura. Għaldaqstant ma huwiex meħtieġ li huwa jkun jista’ jipprevalixxi ruħu mill-possibbiltà li jadixxi lill-qrati ta’ Stati Membri oħra.

65. Fit-tieni lok, lanqas ma jista’ jinsilet argument mit-tieni subparagrafu tal-Artikolu 25(1) tal-imsemmi regolament. Din l-aħħar dispożizzjoni tikkontempla biss ir-rikonoxximent u n-natura eżekuttiva tas-“sentenzi li jirriżultaw direttament mill-proċedimenti ta’ falliment u li jkunu marbuta mill-qrib magħhom, anki jekk dawk kienu mgħotija minn qorti ieħor”. Din ma tagħmel xejn ħlief tammetti l-possibbiltà li l-qrati ta’ Stat Membru li fit-territorju tiegħu nfetħu proċedimenti ta’ insolvenza, skont l-Artikolu 3(1) tal-imsemmi regolament, ikunu jistgħu jieħdu konjizzjoni wkoll ta’ azzjonijiet bħal dik inkwistjoni fil-kawża prinċipali ( 28 ).

66. Finalment, nixtieq nenfasizza li r-regolament ġdid Nru 2015/848 jidher li stabbilixxa iktar direttament, fl-Artikolu 6(1) tiegħu, ir-regola “vis attractiva concursus” għall-azzjonijiet li jirriżultaw direttament mill-proċedura ta’ insolvenza u li huma marbutin mill-qrib magħha.

67. Il-premessa 35 ta’ dan l-aħħar regolament titkellem b’mod ċar fis-sens tal-esklużività tal-ġurisdizzjoni tal-qrati tal-Istat Membru li fit-territorju tiegħu jkunu nfetħu l-proċeduri ta’ insolvenza biex jieħdu konjizzjoni tal-azzjonijiet li jirriżultaw direttament mill-proċeduri ta’ insolvenza u li huma marbutin mill-qrib magħhom. Din l-esklużività ma tapplikax biss fil-każ fejn azzjoni hija marbuta ma’ azzjoni oħra bbażata fuq id-dispożizzjonijiet ġenerali tad-dritt ċivili u kummerċjali [Artikolu 6(2) tar-Regolament Nru 2015/848] jew ukoll minħabba l-bidu ta’ azzjonijiet intiżi biex jissanzjonaw lid-diriġenti tad-debitur għall-ksur tal-obbligi tagħhom, sa fejn l-imsemmija qrati jkollhom ġurisdizzjoni biex jieħdu konjizzjoni ta’ dawn il-kawżi skont id-dritt nazzjonali tagħhom (ara wkoll il-premessa 47 tar-Regolament Nru 2015/848).

68. Minn dawn il-kunsiderazzjonijiet kollha jirriżulta li l-Artikolu 3(1) tar-Regolament Nru 1346/2000 għandu jiġi interpretat fis-sens li l-ġurisdizzjoni tal-qrati tal-Istat Membru li fit-territorju tiegħu infetħet il-proċedura ta’ insolvenza prinċipali biex jieħdu konjizzjoni tal-azzjonijiet revokatorji bbażati fuq l-insolvenza tad-debitur hija esklużiva.

69. Fid-dawl tar-risposta li nipproponi li tingħata lill-ewwel domanda preliminari, ma jidhirx li għadu strettament neċessarju li tingħata risposta lid-domandi l-oħra, li huma bbażati fuq il-premessa li tgħid li l-qrati Bulgari jkunu jistgħu jiġu ddikjarati li għandhom ġurisdizzjoni biex jieħdu konjizzjoni tal-azzjoni revokatorja inkwistjoni fil-kawża prinċipali ( 29 ). Fil-fatt, biex wieħed ikun jista’ jipprevalixxi ruħu mid-dispożizzjonijiet li jinsabu fil-Kapitolu II tar-Regolament Nru 1346/2000, intitolat “Għarfien ta’ proċedimenti ta’ falliment”, irid ikun każ fejn il-ġurisdizzjoni internazzjonali tal-qrati aditi, f’dan il-każ il-qrati Bulgari, tkun avverat ruħha fis-sens tal-Artikolu 3 ta’ dan ir-regolament.

70. Madankollu u f’każ li l-Qorti tal-Ġustizzja ma taqbilx mal-konklużjoni tiegħi, ser neżamina fil-qosor it-tieni, it-tielet u r-raba’ domanda.

Fuq it-tieni, it-tielet u r-raba’ domanda: il-portata tal-Artikolu 24 tar-Regolament Nru 1346/2000

71. Kif jispjega r-rapport Virgós/Schmit fir-rigward tal-Artikolu 24 tar-Regolament Nru 1346/2000, ir-rikonoxximent awtomatiku tal-proċeduri ta’ insolvenza miftuħa fi Stat kontraent ieħor, previst fl-Artikolu 16 ta’ dan ir-regolament, jimplika li, f’ċerti każijiet, parti mill-persuni kkonċernati jistgħu ma jkunux jafu bil-ftuħ tal-proċedura ta’ insolvenza u jaġixxu b’bona fide“b’tali mod li jkun hemm kunflitt mas-sitwazzjoni l-ġdida”.

72. Din id-dispożizzjoni ttendi għaldaqstant li tirregola s-sitwazzjoni fejn obbligu ġie eżegwit b’bona fide favur id-debitur, filwaqt li dan kellu jkun favur il-likwidatur maħtur fil-kuntest ta’ proċedura ta’ insolvenza mibdija fi Stat Membru ieħor. Din tirrikonoxxi n-natura liberatorja ta’ din l-eżekuzzjoni jew ta’ dak il-ħlas jekk il-persuna kkonċernata ma kinitx taf bil-ftuħ tal-proċedura u aġixxiet b’bona fide.

73. Dejjem skont ir-rapport Virgós/Schmit, ikun hemm il-preżunzjoni tan-nuqqas ta’ għarfien tal-ftuħ ta’ proċedura ta’ insolvenza jekk il-pubblikazzjoni prevista fl-Artikolu 21 tar-Regolament Nru 1346/2000 ma seħħitx skont il-modalitajiet previsti fl-Istat ikkonċernat.

74. Hekk kif osservat il-Kummissjoni, ir-rapport Virgós/Schmit jispjega r-rabta eżistenti bejn l-Artikoli 16, 21 u 24 tar-Regolament Nru 1346/2000. Filwaqt li l-Artikolu 16 ta’ dan ir-regolament jipprovdi għar-rikonoxximent awtomatiku ta’ kull deċiżjoni meħuda minn qorti ta’ Stat Membru li għandu ġurisdizzjoni skont l-Artikolu 3 tal-imsemmi regolament, l-Artikolu 24 ta’ dan l-istess regolament itaffi din ir-regola favur partijiet li eżegwixxew b’bona fide obbligu, fejn il-bona fide tiġi evalwata fid-dawl tal-fatt li l-persuna kkonċernata ma kinitx taf bil-ftuħ tal-proċedura. Dan in-nuqqas ta’ għarfien ikun preżunt jekk l-obbligu ġie eżegwit qabel il-pubblikazzjoni fl-Istat Membru kkonċernat.

75. Dawn id-dispożizzjonijiet għandhom jinftiehmu fit-totalità tagħhom, fid-dawl tas-sistema ta’ rikonoxximent awtomatiku li jimplika r-Regolament Nru 1346/2000 u, b’mod parallel, bil-għan li jkunu protetti t-terzi li jeżegwixxu xi obbligi b’bona fide.

76. Kif fakkret solennement il-Qorti tal-Ġustizzja fis-sentenza tagħha Eurofood ( 30 ), hekk kif jirriżulta mill-premessa 22 tar-Regolament Nru 1346/2000, ir-regola ta’ prijorità ddefinita fl-Artikolu 16(1) tiegħu, li tipprevedi li l-proċedura ta’ insolvenza mibdija fi Stat Membru hija rikonoxxuta fl-Istati Membri kollha malli jkollha l-effetti tagħha fl-Istat tal-ftuħ tal-proċedura, hija bbażata fuq il-prinċipju tal-fiduċja reċiproka, prinċipju li jeżiġi b’mod partikolari li l-qorti ta’ Stat Membru adita b’talba għall-ftuħ ta’ proċedura ta’ insolvenza prinċipali għandha tivverifika li għandha ġurisdizzjoni fid-dawl tal-Artikolu 3(1) tal-imsemmi regolament, jiġifieri għandha teżamina jekk iċ-ċentru tal-interessi prinċipali tad-debitur jinsabx f’dak l-Istat Membru. Min-naħa l-oħra, kif tippreċiża l-premessa 22 ta’ dan ir-regolament, il-prinċipju tal-fiduċja reċiproka jeżiġi li l-qrati tal-Istati Membri l-oħra jirrikonoxxu d-deċiżjoni li tiftaħ proċedura prinċipali ta’ insolvenza, mingħajr ma jkollhom is-setgħa jistħarrġu l-evalwazzjoni magħmula mill-ewwel qorti fuq il-ġurisdizzjoni tagħha ( 31 ).

77. Dan huwa parametru ta’ interpretazzjoni importanti, li wieħed għandu jżomm f’moħħu waqt l-eżami tat-tieni, it-tielet u r-raba’ domanda preliminari, eżami li ser nagħmel fil-punti li ġejjin.

Fuq it-tieni domanda: stadju tar-rilaxx mir-responsabbiltà fis-sens tal-Artikolu 24 tar-Regolament Nru 1346/2000

78. Permezz tat-tieni domanda tagħha, il-qorti tar-rinviju trid tistabbilixxi l-istadju li fih persuna tista’, jekk ikun il-każ, tipprevalixxi ruħha mill-effett liberatorju previst fl-Artikolu 24(1) tar-Regolament Nru 1346/2000.

79. Fi kliem ieħor, għandu jiġi stabbilit f’liema mument jista’ jitqies li nfetħet proċedura ta’ insolvenza fil-konfront ta’ debitur fis-sens ta’ din id-dispożizzjoni.

80. Fuq dan il-punt, is-sentenza EuroFood ( 32 ) tagħti, bla ebda dubju, indikazzjonijiet utli ħafna.

81. Infakkar li, f’dik il-kawża, il-Qorti tal-Ġustizzja saritilha domanda b’mod partikolari fuq il-punt dwar jekk deċiżjoni ta’ qorti ta’ Stat Membru adita b’domanda intiża li tingħata deċiżjoni dwar il-likwidazzjoni ta’ kumpannija – u li permezz tagħha nħatar likwidatur mogħni b’poteri li għandhom bħala effett li jċaħħdu lill-amministraturi ta’ dik il-kumpannija mid-dritt li jeżerċitaw l-istess poteri – kellhiex tiġi kklassifikata bħala “deċiżjoni għal ftuħ ta’ proċedura ta’ insolvenza” fis-sens tar-Regolament Nru 1346/2000.

82. Filwaqt li rrilevat li l-kundizzjonijiet u formalitajiet meħtieġa għall-ftuħ ta’ proċedura ta’ insolvenza jaqgħu taħt id-dritt nazzjonali u jvarjaw kunsiderevolment minn Stat Membru għall-ieħor ( 33 ), il-Qorti tal-Ġustizzja ddeċidiet li, għall-iskopijiet li tiżgura l-effettività tas-sistema stabbilita mir-regolament, il-prinċipju ta’ rikonoxximent reċiproku previst fl-ewwel subparagrafu tal-Artikolu 16(1) tar-Regolament Nru 1346/2000 ikun jista’ japplika “l-iktar kmieni possibbli” matul il-proċedura ( 34 ). F’dawn iċ-ċirkustanzi, għandu jitqies bħala “ġudizzju li jiftaħ il-proċedimenti ta’ falliment [proċedura ta’ insolvenza]” fis-sens ta’ dan ir-regolament mhux biss deċiżjoni li tkun formalment ikkwalifikata bħala deċiżjoni tal-ftuħ mil-leġiżlazzjoni tal-Istat Membru li fih tkun tinsab il-qorti li tkun tatha, iżda wkoll id-deċiżjoni mogħtija wara talba, ibbażata fuq l-insolvenza tad-debitur, intiża għall-ftuħ ta’ proċedura msemmija fl-Anness A tal-imsemmi regolament, meta dik id-deċiżjoni twassal għall-astensjoni tad-debitur u għall-ħatra ta’ likwidatur imsemmi fl-Anness C tal-imsemmi Regolament ( 35 ).

83. Jidhirli li din il-konklużjoni għandha ssir, mutatis mutandis, fid-dawl tal-interpretazzjoni tal-Artikolu 24 tar-Regolament Nru 1346/2000.

84. Hekk kif ġie espost fir-rapport Virgós/Schmit (punt 187), jidher li din id-dispożizzjoni – l-istess bħall-Artikolu 16 ta’ dan ir-regolament – ġiet ippreżentata bil-għan li tagħmel tajjeb għall-effetti indeżiderabbli li jista’ jkollu fuq it-tranżazzjonijiet magħmula b’bona fide minn terzi r-rikonoxximent awtomatiku tad-deċiżjonijiet għall-ftuħ ta’ proċeduri ta’ insolvenza, meħudin fis-sens wiesgħa ħafna tagħhom.

85. L-Artikolu 24 tar-Regolament Nru 1346/2000 huwa intiż b’mod konkret biex jipproteġi lil terzi li, b’bona fide u wara l-ftuħ tal-proċedura ta’ insolvenza, eżegwixxew obbligu favur id-debitur fallut, meta dan kellu jiġi eżegwit favur il-likwidatur. Il-bona fide hija preżunta sakemm titressaq prova kuntrarja jekk l-obbligu jkun ġie eżegwit qabel l-adozzjoni tal-miżuri ta’ pubblikazzjoni previsti fl-Artikolu 21 tal-imsemmi regolament ( 36 ). Madankollu, dejjem huwa possibbli għall-kontroparti li turi li l-eżekuzzjoni ta’ obbligu saret in mala fide u, għaldaqstant, ma jistax ikun hemm l-effett liberatorju.

86. Din is-soluzzjoni hija wara kollox dik adottata b’mod espliċitu mir-Regolament il-ġdid 2015/848. L-Artikolu 2(7)(ii) jikklassifika bħala “sentenza li tiftaħ il-proċedimenti ta’ insolvenza”, għall-iskopijiet tal-imsemmi regolament, id-deċiżjoni ta’ qorti li taħtar prattikant fl-insolvenza, inkluż, skont l-Anness B, likwidatur provviżorju.

87. Fid-dawl ta’ dawn il-kunsiderazzjonijiet kollha, nipproponi li tingħata risposta għat-tieni domanda preliminari fis-sens li l-Artikolu 24 tar-Regolament Nru 1346/2000 japplika għall-eżekuzzjoni ta’ obbligu favur debitur fi Stat Membru li tkun saret fl-istadju meta t-talba għall-ftuħ ta’ proċedura ta’ insolvenza li taffettwa l-attiv tad-debitur tkun ġiet ippreżentata u fejn ikun ġie maħtur likwidatur provviżorju fi Stat Membru ieħor, iżda fejn ebda deċiżjoni ġudizzjarja għall-ftuħ ta’ proċedura ta’ insolvenza ma tkun għada ngħatat fl-Istat Membru li fit-territorju tiegħu jkun jinsab iċ-ċentru tal-interessi prinċipali tal-konvenut.

Fuq it-tielet domanda: ir-rilevanza tan-natura tal-obbligu legali u tal-bażi legali tiegħu għall-iskopijiet tal-applikazzjoni tal-Artikolu 24 tar-Regolament Nru 1346/2000

88. Permezz tat-tielet domanda tagħha, il-qorti tar-rinviju tistaqsi jekk l-Artikolu 24 tar-Regolament Nru 1346/2000 japplikax meta l-att inizjali li bih id-debitur fallut jiddisponi mill-oġġetti jitqies bħala li huwa mingħajr effett skont id-dritt nazzjonali tal-qorti li għandha ġurisdizzjoni fil-qasam tal-insolvenza u li dak in-nuqqas ta’ effett jirriżulta preċiżament mill-proċedura ta’ insolvenza.

89. Għandu jitfakkar li l-Artikolu 24 tar-Regolament Nru 1346/2000, moqri fid-dawl tal-premessa 30 tiegħu, jintroduċi regola ġenerali għall-protezzjoni tal-atti ta’ dispożizzjoni mwettqa b’bona fide minn terzi f’każ fejn dawn jeżegwixxu l-obbligu tagħhom favur id-debitur f’mument fejn proċedura barranija ta’ insolvenza tkun diġà nfetħet, iżda fejn it-terz ma setax ikun jaf b’din is-sitwazzjoni.

90. Kif ippreċiżat il-Qorti tal-Ġustizzja, dan l-artikolu ma huwiex inkluż fost ir-regoli dwar kunflitt ta’ liġijiet, iżda jirrappreżenta dispożizzjoni ta’ dritt sostantiv li japplika f’kull Stat Membru indipendentement mil-lex concursus ( 37 ).

91. La kliem l-Artikolu 24 tal-imsemmi Regolament Nru 1346/2000, u lanqas l-għan tal-protezzjoni tat-terzi debituri in bona fide mfittex minn din id-dispożizzjoni ma jippermettu li l-applikazzjoni tiegħu tkun limitata għall-obbligi biss mwielda barra minn kull rapport mal-proċedura ta’ insolvenza. Konsegwentement, la n-natura tal-obbligu tat-terz lejn id-debitur u lanqas il-bażi legali tiegħu ma għandhom ikunu rilevanti għall-applikazzjoni tal-Artikolu 24 tar-Regolament Nru 1346/2000.

92. Madankollu, għandu jiġi ppreċiżat li din id-dispożizzjoni tapplika biss f’każ fejn wieħed dejjem jista’ jippreżumi, fid-dawl taċ-ċirkustanzi kollha ta’ dan il-każ, li t-terz ikkonċernat ma kienx effettivament jaf bil-ftuħ ta’ proċedura ta’ insolvenza, ftuħ li normalment ikun jobbligah iwettaq il-ħlas inkwistjoni favur il-likwidatur maħtur fil-kuntest tal-imsemmija proċedura.

93. Ukoll, u hekk kif indikajt qabel, huwa dejjem possibbli, fi kwalunkwe każ, li l-kontroparti turi li, minkejja n-nuqqas ta’ pubblikazzjoni tad-deċiżjoni dwar il-ftuħ ta’ proċedura ta’ insolvenza fi Stat Membru, it-terz ikkonċernat kellu effettivament għarfien tagħha, li l-eżekuzzjoni ta’ obbligu saret in mala fide u, għaldaqstant, li ma jistax ikun hemm l-effett liberatorju msemmi fl-Artikolu 24(1) tar-Regolament Nru 1346/2000.

94. Konsegwentement, il-bażi legali tal-obbligu tat-terz lejn id-debitur fallut hija irrilevanti għall-iskopijiet tal-applikazzjoni tal-Artikolu 24 tar-Regolament Nru 1346/2000. Huwa dejjem possibbli għall-kontroparti li turi li, minkejja n-nuqqas ta’ pubblikazzjoni tad-deċiżjoni dwar il-ftuħ ta’ proċedura ta’ insolvenza fi Stat Membru, it-terz ikkonċernat kellu effettivament għarfien tagħha, li l-eżekuzzjoni ta’ obbligu saret in mala fide u, għaldaqstant, li ma jistax ikun hemm l-effett liberatorju.

Fuq ir-raba’ domanda: applikabbiltà tal-preżunzjoni tan-nuqqas ta’ għarfien prevista fl-Artikolu 24(2) tar-Regolament Nru 1346/2000

95. Permezz tar-raba’ domanda tagħha, il-qorti tar-rinviju tixtieq tkun taf jekk il-preżunzjoni tan-nuqqas ta’ għarfien prevista fit-tieni sentenza tal-Artikolu 24(2) tar-Regolament Nru 1346/2000 tapplikax meta l-atti tal-ħatra ta’ likwidatur provviżorju u dawk li jirrigwardaw l-atti ta’ dispożizzjoni tad-debitur fallut ma kinux ippubblikati fl-Istat Membru tad-domiċilju tad-debitur, filwaqt li dak l-Istat jeżiġi l-pubblikazzjoni obbligatorja ta’ dawk l-atti, skont l-Artikolu 21(2) ta’ dan ir-regolament.

96. Id-dubji mressqa mill-qorti tar-rinviju jirrigwardaw l-applikabbiltà ta’ din il-preżunzjoni għaċ-ċirkustanzi ta’ dan il-każ meta l-Artikolu 16(1) u t-tielet sentenza tal-Artikolu 25(1) tar-Regolament Nru 1346/2000 jipprevedu rikonoxximent awtomatiku tad-deċiżjonijiet tal-qorti li għandha ġurisdizzjoni fil-qasam tal-insolvenza li jirrigwardaw miżuri kawtelatorji mill-qrati ta’ kull Stat Membru ieħor.

97. Skont l-indikazzjonijiet ipprovduti mill-qorti tar-rinviju, id-dritt Bulgaru jeżiġi l-pubblikazzjoni obbligatorja tad-deċiżjonijiet barranin ta’ ftuħ ta’ proċedura ta’ insolvenza.

98. Għandu jitfakkar li l-Artikolu 21(1) tar-Regolament Nru 1346/2000 jistabbilixxi r-regola ġenerali tal-libertà tal-pubblikazzjoni tad-deċiżjoni li tiftaħ il-proċedura ta’ insolvenza u, jekk ikun il-każ, tad-deċiżjoni li taħtar lill-likwidatur, f’kull Stat Membru differenti minn dak tal-ftuħ tal-proċedura. L-Artikolu 21(2) ta’ dan ir-regolament jippermetti, b’mod eċċezzjonali, li l-pubblikazzjoni ta’ dawn id-deċiżjonijiet issir obbligatorja mill-Istat Membru li fit-territorju tiegħu d-debitur għandu stabbiliment. F’dan il-każ, il-likwidatur jew kull awtorità awtorizzata għal dan il-għan fl-Istat Membru fejn infetħet il-proċedura għandha tieħu l-miżuri neċessarji biex tiżgura din il-pubblikazzjoni.

99. Fil-fehma tiegħi, il-prinċipju tar-rikonoxximent reċiproku implementat mir-Regolament Nru 1346/2000 jeżiġi neċessarjament li l-preżunzjoni tan-nuqqas ta’ għarfien prevista fl-Artikolu 24(2) ta’ dan ir-regolament tapplika wkoll f’każ fejn l-awtoritajiet imsemmija fl-Artikolu 21(2) ta’ dan l-istess regolament ma ħadux il-miżuri kollha neċessarji bil-għan li jiżguraw il-pubblikazzjoni ta’ deċiżjoni barranija dwar ftuħ ta’ proċedura ta’ insolvenza fir-reġistru tal-Istat Membru li fit-territorju tiegħu tinsab is-sede tal-fergħa tal-konvenut.

100. Din il-konklużjoni tirriżulta, qabel kollox, mit-test stess tal-ewwel sentenza tal-Artikolu 24(2) tar-Regolament Nru 1346/2000. Il-preżunzjoni tan-nuqqas ta’ għarfien tal-ftuh ta’ proċedura ta’ insolvenza li dan it-test jipprevedi tapplika meta d-debitur terz jeżegwixxi obbligu favur id-debitur fallut qabel il-miżuri ta’ pubblikazzjoni previsti fl-Artikolu 21 ta’ dan ir-regolament. Ebda kundizzjoni oħra ma hija prevista f’dan ir-rigward u t-test tad-dispożizzjoni ma jinjorax il-miżuri ta’ pubblikazzjoni obbligatorja msemmija fl-Artikolu 21(2) tar-Regolament Nru 1346/2000.

Konklużjoni

101. Fid-dawl tal-kunsiderazzjonijiet preċedenti, nipproponi li l-Qorti tal-Ġustizzja tirrispondi kif ġej għad-domandi magħmula mill-Varhoven kasatsionen sad (il-Qorti Suprema tal-Kassazzjoni, il-Bulgarija) skont kif ġej: 1) L-Artikolu 3(1) tar-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1346/2000, tad-29 ta’ Mejju 2000, dwar proċedimenti ta’ falliment, għandu jiġi interpretat fis-sens li l-ġurisdizzjoni tal-qrati tal-Istat Membru li fit-territorju tiegħu tkun infetħet il-proċedura prinċipali ta’ insolvenza biex tieħu konjizzjoni tal-azzjonijiet revokatorji bbażati fuq l-insolvenza tad-debitur hija esklużiva. 2) L-Artikolu 24 tar-Regolament Nru 1346/2000 japplika għall-eżekuzzjoni ta’ obbligu favur id-debitur fi Stat Membru li tkun saret fl-istadju meta tkun ġiet ippreżentata talba għall-ftuħ ta’ proċedura ta’ insolvenza li taffettwa l-attiv tad-debitur u fejn ikun ġie maħtur likwidatur provviżorju fi Stat Membru ieħor, iżda fejn ebda deċiżjoni ġudizzjarja għall-ftuħ ta’ proċedura ta’ insolvenza ma tkun għada ngħatat fl-Istat Membru li fit-territorju tiegħu jkun jinsab iċ-ċentru tal-interessi prinċipali tal-konvenut. 3) Il-bażi legali tal-obbligu tat-terz lejn id-debitur fallut hija irrilevanti għall-iskopijiet tal-applikazzjoni tal-Artikolu 24 tar-Regolament Nru 1346/2000. 4) Il-preżunzjoni tan-nuqqas ta’ għarfien prevista fl-Artikolu 24(2) tar-Regolament Nru 1346/2000 tapplika anki jekk l-awtoritajiet imsemmija fit-tieni sentenza tal-Artikolu 21(2) ta’ dan ir-regolament ma ħadux il-miżuri neċessarji kollha biex jiżguraw il-pubblikazzjoni ta’ deċiżjoni barranija dwar ftuħ tal-proċedura ta’ insolvenza fir-reġistru tal-Istat Membru li fit-territorju tiegħu tinsab is-sede tal-fergħa tad-debitur, filwaqt li d-dritt ta’ dak l-Istat Membru jeżiġi l-pubblikazzjoni obbligatorja ta’ din id-deċiżjoni.

( 1 ) Lingwa oriġinali: il-Franċiż.

( 2 ) ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 19, Vol 1, p. 191.

( 3 ) Għandu jiġi rilevat li, b’digriet tat-28 ta’ Jannar 2013, formazzjoni tal-Varhoven kasatsionen sad (il-Qorti Suprema ta’ Kassazzjoni) iddeċidiet favur il-ġurisdizzjoni tal-qrati Bulgari billi bbażat ruħha fuq is-sentenza tat-12 ta’ Frar 2009, Seagon (C‑339/07, EU:C:2009:83).

( 4 ) Ir-rikorrenti fil-kawża prinċipali indikat li l-kwistjoni tal-prova ta’ dan il-ħlas tikkostitwixxi kap importanti mill-appell tagħha quddiem il-qorti tar-rinviju.

( 5 ) Skont din ir-regola, il-qorti li fetħet il-proċedura ta’ insolvenza tiġbor taħt il-ġurisdizzjoni tagħha mhux biss il-proċedura ta’ insolvenza fis-sens strett tal-kelma, iżda wkoll l-azzjonijiet kollha li joħorġu mill-insolvenza. Għalkemm, kif il-Kummissjoni indikat fl-osservazzjonijiet tagħha, huwa possibbli li tinstab espressjoni ta’ din ir-regola fis-sentenza tat-22 ta’ Frar 1979, Gourdain (133/78, EU:C:1979:49), għandu jiġi rilevat li l-konferma tagħha hija ferm diskussa.

( 6 ) Ara, b’mod partikolari, il-konklużjonijiet tal-Avukat Ġenerali Ruiz-Jarabo Colomer fil-Kawża Seagon (C‑339/07, EU:C:2008:575, nota ta’ qiegħ-il paġna Nru 33).

( 7 ) Ara s-sentenza tat-12 ta’ Frar 2009, Seagon (C‑339/07, EU:C:2009:83).

( 8 ) Ara b’mod partikolari, f’dan ir-rigward, il-konklużjonijiet tal-Avukat Ġenerali Ruiz-Jarabo Colomer fil-Kawża Staubitz-Schreiber (C‑1/04, EU:C:2005:500, punti 6 sa 26).

( 9 ) Ara b’mod partikolari l-premessi 2, 4 u 8 tar-Regolament Nru 1346/2000.

( 10 ) Ara l-Artikolu 1(1) tar-Regolament Nru 1346/2000.

( 11 ) Konvenzjoni tas-27 ta’ Settembru 1968 dwar il-ġurisdizzjoni u l-eżekuzzjoni ta’ sentenzi f’materji ċivili u kummerċjali (ĠU 1972, L 299, p. 32, iktar ’il quddiem il-“Konvenzjoni ta’ Brussell”).

( 12 ) Regolament tal-Kunsill, tat-22 ta’ Diċembru 2000, dwar ġurisdizzjoni u rikonoxximent u eżekuzzjoni ta’ sentenzi f’materji ċivili u kummerċjali (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 19, Vol 4, p. 42).

( 13 ) Rapport ta’ spjegazzjoni ta’ M. Virgós u E. Schmit fuq il-konvenzjoni dwar il-proċeduri ta’ insolvenza tat-3 ta’ Mejju 1996, dokument tal-Kunsill tal-Unjoni Ewropea, 6500/96, DRS 8 (CFC), paragrafu 3 (iktar ’il quddiem ir-“rapport Virgós/Schmit”).

( 14 ) Ara l-konklużjonijiet tal-Avukat Ġenerali Jacobs fil-Kawża Eurofood IFSC (C‑341/04, EU:C:2005:579, punt 2).

( 15 ) Ara r-rapport Virgós/Schmit, punti 7 sa 9.

( 16 ) Il-proċedura ta’ insolvenza li tinfetaħ, skont il-paragrafu 1 ta’ dan l-artikolu, mill-qorti li għandha ġurisdizzjoni tal-Istat Membru li fuq it-territorju tiegħu jinsab iċ-ċentru tal-interessi prinċipali tad-debitur, deskritti bħala “proċeduri prinċipali” (jew “universali”), joħolqu effetti universali, peress li japplikaw għall-assi tad-debitur li jinsabu fl-Istati Membri kollha li fihom japplika r-Regolament. Għalkemm, barra minn hekk, tista’ tinfetaħ proċedura, skont il-paragrafu 2 tal-imsemmi artikolu, mill-qorti li għandha ġurisdizzjoni tal-Istat Membru fejn id-debitur għandu stabbiliment, din il-proċedura, deskritta bħala “proċedura sekondarja” (jew “territorjali”), toħloq effetti li huma limitati għall-assi tad-debitur li jinsabu fuq it-territorju ta’ dan l-aħħar Stat (ara s-sentenza tat-2 ta’ Mejju 2006, Eurofood IFSC, C‑341/04, EU:C:2006:281, punt 28).

( 17 ) Sentenza tat-22 ta’ Frar 1979, Gourdain (133/78, EU:C:1979:49).

( 18 ) Sentenza tat-12 ta’ Frar 2009, Seagon (C‑339/07, EU:C:2009:83, punt 28).

( 19 ) Regolament tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill, tal-20 ta’ Mejju 2015, dwar proċedimenti ta’ insolvenza (ĠU L 141, p. 19).

( 20 ) Ara wkoll il-premessa 35 tar-Regolament Nru 2015/848.

( 21 ) Sentenza tat-22 ta’ Frar 1979, Gourdain (133/78, EU:C:1979:49, punt 4).

( 22 ) Ara, b’mod partikolari, is-sentenza tad-19 ta’ April 2012, F-Tex (C‑213/10, EU:C:2012:215), li kienet tirrigwarda l-punt dwar jekk l-azzjoni mressqa kontra terzi mill-kreditur ta’ debitur li huwa suġġett għal proċedura ta’ insolvenza u li jaġixxi fuq il-bażi ta’ ċessjoni ta’ kreditu approvata mil-likwidatur maħtur fil-kuntest ta’ din il-proċedura, taqax fil-kamp ta’ applikazzjoni tar-Regolament Nru 1346/2000, inkwantu tali azzjoni toriġina direttament mill-imsemmija proċedura u hija marbuta mill-qrib magħha, jew inkella taqax fil-kamp ta’ applikazzjoni tar-Regolament Nru 44/2001, inkwantu l-imsemmija azzjoni taqa’ taħt il-kunċett ta’ materja ċivili jew kummerċjali.

( 23 ) Ara wkoll, f’dan ir-rigward, ir-Regolament ġdid 2015/848 li jindika li “[l]-interpretazzjoni ta’ dan ir-Regolament għandha kemm jista’ jkun tevita lakuni regolatorji bejn iż-żewġ strumenti”.

( 24 ) Sentenza tat-12 ta’ Frar 2009, Seagon (C‑339/07, EU:C:2009:83, punt 20).

( 25 ) Sentenza tat-12 ta’ Frar 2009, Seagon (C‑339/07, EU:C:2009:83, punti 22, 24 u 28).

( 26 ) Ara wkoll il-punt 4.2.6 tar-rapport “External Evaluation of Regulation No. 1346/2000/EC on Insolvency Proceedings” disponibbli b’mod partikolari fis-sit internet https://publications.europa.eu/en/publication-detail/-/publication/4d756fa7-b860-4e36-b1f8-c6640dced486/language-en

( 27 ) Korsiv miżjud minni.

( 28 ) Sentenza tat-12 ta’ Frar 2009, Seagon (C‑339/07, EU:C:2009:83, punt 26).

( 29 ) Ara wkoll il-punti 22 sa 24 iktar ’il fuq.

( 30 ) Sentenza tat-2 ta’ Mejju 2006, Eurofood IFSC (C‑341/04, EU:C:2006:281, punti 39 u 41).

( 31 ) Sentenza tat-2 ta’ Mejju 2006, Eurofood IFSC (C‑341/04, EU:C:2006:281, punt 42).

( 32 ) Sentenza tat-2 ta’ Mejju 2006, Eurofood IFSC (C‑341/04, EU:C:2006:281).

( 33 ) Sentenza tat-2 ta’ Mejju 2006, Eurofood IFSC (C‑341/04, EU:C:2006:281, punt 51).

( 34 ) Sentenza tat-2 ta’ Mejju 2006, Eurofood IFSC (C‑341/04, EU:C:2006:281, punt 52).

( 35 ) Sentenza tat-2 ta’ Mejju 2006, Eurofood IFSC (C‑341/04, EU:C:2006:281, punt 54).

( 36 ) Ara r-rapport Virgós/Schmit, punt 187. Ara wkoll, f’dan is-sens, il-konklużjonijiet tal-Avukat Ġenerali Kokott fil-kawża van Buggenhout u van de Mierop (C‑251/12, EU:C:2013:295, punti 17 u 18).

( 37 ) Sentenza tad-19 ta’ Settembru 2013, van Buggenhout u van de Mierop (C‑251/12, EU:C:2013:566, punt 23).