Partijiet

Motivi tas-sentenza

Parti operattiva



Partijiet

Fil-Kawża T-360/09,

E.ON Ruhrgas AG, stabbilita f’Essen (il-Ġermanja),

E.ON AG, stabbilita f’Düsseldorf (il-Ġermanja),

irrappreżentati minn G. Wiedemann u T. Klose, avukati,

rikorrenti,

vs

Il-Kummissjoni Ewropea, irrappreżentata minn V. Di Bucci, A. Bouquet u R. Sauer, bħala aġenti, assistiti minn M. Buntscheck, avukat,

konvenuta,

li għandha bħala suġġett, prinċipalment, talba għall-annullament tad-Deċiżjoni tal-Kummissjoni C (2009) 5355 finali, tat-8 ta’ Lulju 8 2009, dwar proċedura skont l-Artikolu 81 [KE] (Każ COMP/39.401 — E.ON/GDF), u, sussidjarjament, talba għal tnaqqis tal-ammont tal-multa imposta fuq ir-rikorrenti,

IL-QORTI ĠENERALI (Il-Ħames Awla),

komposta minn S. Papasavvas (Relatur), President, V. Vadapalas u K. O’Higgins, Imħallfin,

Reġistratur: T. Weiler, Amministratur,

wara li rat il-proċedura bil-miktub u wara s-seduta tat-23 ta’ Settembru 2011,

tagħti l-preżenti

Sentenza

Motivi tas-sentenza

Il-kuntest ġuridiku

1. Id-dritt tal-Unjoni Ewropea

1. Id-Direttiva 98/30/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill, tat-22 ta’ Ġunju 1998, li tirrigwarda regoli komuni għas-suq intern fil-gass naturali (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 12, Vol. 2, p. 28, iktar ’il quddiem l-“ewwel direttiva dwar il-gass”) kienet tistabbilixxi regoli komuni għat-trażmissjoni, it-tqassim, il-provvista u l-ħażna ta’ gass naturali. Hija tippreskrivi r-regoli marbuta mal-organizzazzjoni u t-tħaddim tas-settur tal-gass naturali, inkluż gass naturali likwifikat (LNG), aċċess fis-suq u tħaddim ta’ sistemi kif ukoll il-kriterji u l-proċeduri applikabbli fir-rigward tal-għoti ta’ awtorizzazzjonijiet ta’ trażmissjoni, ta’ tqassim, ta’ provvista u ta’ ħażna ta’ gass naturali.

2. L-ewwel direttiva dwar il-gass kienet tobbliga lill-Istati Membri sabiex jiftħu progressivament għall-kompetizzjoni s-suq tal-provvista ta’ gass naturali lill-konsumaturi l-kbar u sabiex jagħtu aċċess lil terzi għas-sistema ta’ trażmissjoni eżistenti.

3. Skont l-Artikolu 29(1) u l-Artikolu 30 tal-ewwel direttiva dwar il-gass, l-Istati Membri għandhom jadottaw il-liġijiet, ir-regolamenti u d-dispożizzjonijiet amministrattivi neċessarji sabiex jikkonformaw ruħhom magħha sa mhux iktar tard mill-10 ta’ Awwissu 2000.

4. Mill-1 ta’ Lulju 2004, l-ewwel direttiva dwar il-gass ġiet abrogata u ssostitwita bid-Direttiva 2003/55/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill, tas-26 ta’ Ġunju 2003, rigward regoli komuni għas-suq intern fil-gass naturali u li tħassar id-Direttiva 98/30/KE (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 12, Vol. 2, p. 230).

2. Drittijiet nazzjonali

Id-dritt Ġermaniż

5. L-Energiewirtschaftsgesetz (liġi dwar is-salvagwardja tal-provvista fl-enerġija, iktar ’il quddiem l-“EnWG tal-1935”), tat-13 ta’ Diċembru 1935 (RGBl. I S. 1451), kienet tipprovdi sistema ta’ awtorizzazzjoni u ta’ sorveljanza tal-attivitajiet tal-kumpanniji tal-gass Ġermaniżi mill-awtoritajiet pubbliċi.

6. Skont l-Artikolu 103 tal-Gesetz gegen Wettbewerbsbeschränkungen (liġi li tissopprimi r-restrizzjonijiet fuq il-kompetizzjoni, iktar ’il quddiem il-“GWB”), tas-27 ta’ Lulju 1957 (BGBl. I S. 1081), ċertu ftehim konkluż bejn kumpanniji ta’ distribuzzjoni ta’ enerġija kif ukoll bejn dawn il-kumpanniji u l-muniċipalitajiet lokali kienu eżenti mill-projbizzjoni li jiġi konkluż ftehim li jkun ta’ distorsjoni fuq il-kompetizzjoni. Din l-eżenzjoni kienet tkopri b’mod partikolari l-hekk imsejjaħ ftehim ta’ delimitazzjoni, li permezz tiegħu impriżi kienu jiftiehmu li ma jipprovdux elettriku jew gass fit-territorju ta’ waħda jew tal-oħra, kif ukoll l-hekk imsejjaħ ftehim ta’ permess esklużiv, li permezz tiegħu muniċipalità lokali kienet tagħti permess esklużiv lil kumpannija, li jippermettilha li tuża artijiet pubbliċi sabiex tibni u topera sistema ta’ distribuzzjoni ta’ elettriku u ta’ gass. Sabiex jiġi implementat, dan il-ftehim kellu jiġi nnotifikat lill-awtorità ta’ kompetizzjoni kompetenti, li kellha s-setgħa li tipprojbixxihom jekk hija kienet tqis li dan kien jikkostitwixxi abbuż ta’ eżenzjoni legali.

7. Il-Gesetz zur Neuregelung des Energiewirtschaftsrechts (liġi li tirregola d-dritt tal-enerġija l-ġdid), tal-24 ta’ April 1998 (BGBl. 1998 I, p. 730), neħħiet, b’effett immedjat, l-eżenzjoni applikabbli għall-ftehim ta’ delimitazzjoni u ta’ permess esklużiv previst fl-Artikolu 103 tal-GWB. Din il-liġi ssostitwixxiet ukoll l-EnWG tal-1935 bil-Gesetz über die Elektrizitäts- und Gasversorgung — Energiewirtschaftsgesetz (liġi dwar il-provvista tal-enerġija, iktar ’il quddiem l-“EnWG tal-1998”).

8. L-Erstes Gesetz zur Änderung des Gesetzes zur Neuregelung des Energiewirtschaftsrechts (liġi li temenda l-liġi li tipprovdi leġiżlazzjoni ġdida għad-dritt tal-enerġija), tal-20 ta’ Mejju 2003 (BGBl. 2003 I, p. 685), emendat l-EnWG tal-1998 bil-għan li timplementa l-ewwel direttiva dwar il-gass.

Id-dritt Franċiż

9. L-Artikolu 1 tal-loi n° 46-628, sur la nationalisation de l’électricité et du gaz (liġi dwar in-nazjonalizzazzjoni tal-elettriku u tal-gass), tat-8 ta’ April 1946, (JORF tad-9 ta’ April 1946, p. 2651, iktar ’il quddiem il-“liġi tal-1946”), kien jipprovdi, qabel it-tħassir tiegħu permezz tad-digriet nru 2011-504, tad-9 ta’ Mejju 2011, (JORF tal-10 ta’ Mejju 2011, p. 7954):

“Mid-data li fiha tiġi fis-seħħ din il-liġi, għandhom jitqiesu li ġew innazzjonalizzati:

[…]

2° Il-produzzjoni, it-trażmissjoni, it-tqassim, l-importazzjoni u l-esportazzjoni ta’ gass kombustibbli.

[…]”

10. Qabel ma ġiet emendata bil-loi 2004-803, relative au service public de l’électricité et du gaz et aux entreprises électriques et gazières (liġi dwar is-servizz pubbliku tal-elettriku u tal-gass u dwar l-impriżi tal-elettriku u tal-gass) tad-9 ta’ Awwissu 2004, (JORF tal-11 ta’ Awwissu 2004, p. 14256), l-ewwel paragrafu tal-Artikolu 3 tal-liġi tal-1946 kien jipprovdi:

“Il-ġestjoni tal-impriżi ta’ gass innazzjonalizzati hija fdata fi stabbiliment pubbliku ta’ natura industrijali u kummerċjali bl-isem ta’ Gaz de France (GDF), Service National”.

11. Sa ma daħlet fis-seħħ il-loi 2003-8, relative aux marchés du gaz et de l’électricité et au service public de l’énergie (liġi dwar is-swieq tal-gass u tal-elettriku u dwar is-servizz pubbliku tal-enerġija), tat-3 ta’ Jannar 2003, (JORF tal-4 ta’ Jannar 2003, p. 265, iktar ’il quddiem il-“liġi tal-2003”), il-liġi tal-1946 kienet tagħti lil Gaz de France monopolju fuq l-importazzjonijiet u l-esportazzjonijiet ta’ gass.

12. Il-liġi tal-2003, li kienet intiża sabiex tittrasponi l-ewwel direttiva dwar il-gass, ipproċediet sabiex fetħet is-suq Franċiż tal-gass għall-kompetizzjoni. Din il-liġi fetħet b’mod partikolari l-aċċess għan-netwerks u għall-provvista ta’ gass naturali lill-klijenti eliġibbli u neħħiet il-monopolju ta’ importazzjoni u ta’ esportazzjoni ta’ gass.

13. Gaz de France ġiet ikkonvertita f’kumpannija pubblika b’responsabbiltà limitata permezz tal-Liġi 2004-803.

Il-fatti li wasslu għall-kawża

1. L-impriża inkwistjoni

14. L-ewwel rikorrenti, E.ON Ruhrgas AG, li hija r-riżultat tal-konċentrazzjoni bejn E.ON AG u Ruhrgas AG u li hija miżmuma 100 % mit-tieni rikorrenti, E.ON sa mill-31 ta’ Jannar 2003, hija l-ikbar fornitur ta’ gass naturali fil-Ġermanja u waħda mill-atturi prinċipali fis-suq Ewropew. Permezz ta’ deċiżjoni tat-18 ta’ Settembru 2002 li tawtorizza din il-konċentrazzjoni, l-awtoritajiet Ġermaniżi obbligaw lil E.ON Ruhrgas sabiex timplementa programm ta’ trasferiment ta’ gass (iktar ’il quddiem il-“PTG”), li tikkonċerna kwantità totali ta’ 200 TWh.

15. E.ON hija impriża Ġermaniża li tipproduċi, tittrażmetti, tqassam u tipprovdi enerġija, essenzjalment gass naturali u elettriku.

16. GDF Suez SA hija r-riżultat tal-konċentrazzjoni bejn Gaz de France (iktar ’il quddiem “GDF”) u Suez li saret fit-22 ta’ Lulju 2008. Din hija impriża preżenti fuq il-katina kollha tal-enerġija, fl-elettriku u fil-gass naturali, responsabbli għall-proċess kollu. Hija l-operatur storiku u l-ewwel fornitur ta’ gass naturali fi Franza. Hija wkoll waħda mill-ewwel fornituri ta’ gass naturali fl-Ewropa.

2. Il-Ftehim MEGAL

17. Permezz ta’ ftehim tat-18 ta’ Lulju 1975 (iktar ’il quddiem il-“Ftehim MEGAL”), GDF u Ruhrgas iddeċidew li jibnu u joperaw flimkien il-pajp għat-trażmissjoni ta’ gass MEGAL. Din tal-aħħar, li hija kompletament operattiva sa mill-1 ta’ Jannar 1980, hija waħda mill-mini ta’ trażmissjoni ta’ gass prinċipali li jippermettu l-importazzjoni tal-gass fil-Ġermanja u fi Franza. Hija taqsam in-Nofsinhar tal-Ġermanja u tgħaqqad fuq distanza ta’ 461 km il-fruntiera bejn il-Ġermanja u r-Repubblika Ċeka mal-fruntiera bejn il-Ġermanja u Franza, bejn Waidhaus (il-Ġermanja) u Medelsheim (il-Ġermanja).

18. Fl-anness 2 tal-Ftehim MEGAL, ġew iddefiniti l-punti ta’ dħul u ta’ ħruġ ta’ gass mixtri rispettivament minn GDF u minn Ruhrgas. Ċertu numru ta’ punti ta’ ħruġ mill-pajp għat-trażmissjoni ta’ gass MEGAL ġew iffissati għal Ruhrgas, fejn punti ta’ ħruġ supplimentari, jekk ikun il-każ jistgħu jiġu miżjuda. Fir-rigward ta’ GDF, ġie indikat li l-punt ta’ ħruġ tal-imsemmi pajp għat-trażmissjoni ta’ gass tal-kwantitajiet kollha ta’ gass li għandhom jiġu trażmessi minn dan il-pajp għat-trażmissjoni tal-gass għal din il-kumpannija huwa punt li jinsab fil-fruntiera bejn il-Ġermanja u Franza, viċin Habkirchen (il-Ġermanja), sakemm il-partijiet fil-Ftehim MEGAL ma jiftiehmux mod ieħor.

19. Skont il-Ftehim MEGAL, GDF u Ruhrgas ħolqu l-impriża komuni MEGAL GmbH Mittel-Europäische Gasleitungsgesellschaft, li saret MEGAL Mittel-Europäische Gasleitungsgesellschaft mbH & Co. KG (iktar ’il quddiem “MEGAL”), li lilha ġie fdat il-bini u l-operat tal-pajp għat-trażmissjoni ta’ gass MEGAL, kif ukoll it-trażmissjoni ta’ gass minn din tal-aħħar. Il-proprjetà tal-imsemmi pajp għat-trażmissjoni ta’ gass ukoll ġiet fdata f’idejn MEGAL.

20. GDF u Ruhrgas ħolqu wkoll, b’applikazzjoni tal-Ftehim MEGAL, l-impriża komuni MEGAL Finance Co. Ltd (iktar ’il quddiem “MEGAL Finco”), inkarigata li tikseb u tiġġenera l-kapital neċessarju għall-bini tal-pajp għat-trażmissjoni ta’ gass MEGAL.

21. Fit-18 ta’ Lulju 1975, Ruhrgas u GDF iffirmaw ukoll tlettax-il ittra (iktar ’il quddiem l-“ittri ta’ akkumpanjament”) intiżi sabiex jispeċifikaw ċerti aspetti tekniċi, finanzjarji u operattivi tal-ġestjoni tal-pajp għat-trażmissjoni ta’ gass MEGAL. Fost dawn l-ittri, jinsabu l-ittra msejħa “Direktion I” u l-ittra msejħa “Direktion G”.

22. L-ittra Direktion G tipprovdi li ġej:

“[…]

Il-kapaċitajiet ta’ trasport li ġew jew li għandhom jiġu attribwiti lil [GDF], fil-kuntest ta’ kuntratt, għat-trażmissjoni ta’ gass, jikkonċernaw gass li nxtara jew għandu jinxtara minn [GDF] u li għandu jiġi kkunsinnat lil [MEGAL] u/jew lil [MEGAL Finco] għal finijiet ta’ tranżitu f’isem [GDF] lejn Franza u intiż għall-konsum fi Franza.

Il-kapaċitajiet ta’ trasport li ġew jew li għandhom jiġu attribwiti lil Ruhrgas, fil-kuntest ta’ kuntratt, għat-trażmissjoni ta’ gass, jikkonċernaw it-trażmissjoni għal kull fini oħra ta’ tranżitu kif ukoll it-trażmissjoni ta’ gass permezz tal-pajp għat-trażmissjoni ta’ gass u ta’ gass meħud mill-pajp għat-trażmissjoni ta’ gass fir-Repubblika Federali tal-Ġermanja, intiż għall-konsum fir-Repubblika Federali tal-Ġermanja, jew mixtri minn Ruhrgas għal finijiet ta’ tranżitu mir-Repubblika Federali tal-Ġermanja.

[…]”

23. Skont l-ittra Direktion I:

“[…]

[GDF] timpenja ruħha li ma tikkunsinnax jew li ma tfornix gass, ikun liema jkun, direttament jew indirettament, fil-kuntest tal-Ftehim [MEGAL], lil klijenti li jinsabu fir-Repubblika Federali tal-Ġermanja.

[…]”.

24. Fit-22 ta’ Ġunju 1976, Ruhrgas u GDF innotifikaw il-ħolqien ta’ MEGAL u ta’ MEGAL Finco lill-Bundeskartellamt (uffiċċju Federali Ġermaniż tal-akkordji).

25. Permezz ta’ ftehim tat-13 ta’ Awwissu 2004 (iktar ’il quddiem il-“ftehim tal-2004”), GDF u E.ON Ruhrgas ikkonfermaw li għal żmien twil kienu kkunsidraw l-ittri Direktion G u Direktion I bħala “nulli u mingħajr effett”, fejn dan il-ftehim kien iħassar l-imsemmija ittri b’effett retroattiv.

26. Fil-5 ta’ Settembru 2005, GDF u E.ON Ruhrgas iffirmaw ftehim ta’ konsorzju (iktar ’il quddiem il-“ftehim tal-2005”), li daħal fis-seħħ fit-13 ta’ Ottubru 2005, li permezz tiegħu huma fformolaw mill-ġdid ir-relazzjoni kuntrattwali tagħhom għal dak li jikkonċerna MEGAL. Il-ftehim ta’ konsorzju jipprovdi li kull wieħed mill-imsieħba ta’ MEGAL għandu “drittijiet ta’ użu bħala benefiċjarju” bi proporzjon mas-sehem tiegħu ta’ kapaċità fuq il-pajp għat-trażmissjoni ta’ gass MEGAL. Dan il-ftehim ġie kkompletat permezz ta’ ftehim interim fid-9 ta’ Settembru 2005.

27. Fit-23 ta’ Marzu 2006, GDF u E.ON ikkonkludew ftehim li jġib fi tmiemhom il-ftehim kollu l-ieħor li jikkonċernaw MEGAL konklużi bejniethom qabel il-ftehim tal-2005.

3. Il-proċedura amministrattiva

28. Fil-5 ta’ Mejju 2006, il-Kummissjoni adottat deċiżjonijiet li jordnaw lil GDF u lil E.ON, kif ukoll lis-sussidjarji kollha tagħhom, sabiex jissottomettu ruħhom għal ispezzjoni skont l-Artikolu 20 tar-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1/2003, tas-16 Diċembru 2002, fuq l-implimentazzjoni tar-regoli tal-kompetizzjoni mniżżlin fl-Artikoli 81 [KE] u 82 [KE] tat-Trattat (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 8, Vol. 2, p. 205). Saru ispezzjonijiet fis-16 u fis-17 ta’ Mejju 2006.

29. Fid-dawl tal-Artikolu 18 tar-Regolament Nru 1/2003, il-Kummissjoni bagħtet numru ta’ talbiet għal informazzjoni lil GDF, lil E.ON u lil E.ON Ruhrgas (iktar ’il quddiem, ikkunsidrati flimkien, l-“impriżi inkwistjoni”).

30. Fit-18 ta’ Lulju 2007, il-Kummissjoni fetħet proċeduri fis-sens tal-Artikolu 11(6) tar-Regolament Nru 1/2003.

31. Fid-9 ta’ Ġunju 2008, il-Kummissjoni bagħtet dikjarazzjoni tal-oġġezzjonijiet lill-impriżi inkwistjoni. Bħala risposta, dawn tal-aħħar ippreżentaw osservazzjonijiet bil-miktub u esprimew l-opinjoni tagħhom waqt seduta li nżammet fl-14 ta’ Ottubru 2008.

32. Fis-27 ta’ Marzu 2009, il-Kummissjoni informat lill-impriżi inkwistjoni dwar fatti addizzjonali meħuda inkunsiderazzjoni minn meta ntbagħtet id-dikjarazzjoni tal-oġġezzjonijiet u stednithom jirrisponduha bil-miktub. Il-Kummissjoni ppermettitilhom ukoll jaċċedu għall-verżjonijiet mhux kunfidenzjali tar-risposti rispettivi tagħhom għad-dikjarazzjoni tal-oġġezzjonijiet, kif ukoll għad-dokumenti miġbura mid-data tal-adozzjoni tagħha. L-impriżi inkwistjoni bagħtu l-osservazzjonijiet tagħhom fl-4 ta’ Mejju 2009 (fir-rigward ta’ GDF) u fis-6 ta’ Mejju 2009 (fir-rigward tar-rikorrenti).

Id-deċiżjoni kkontestata

33. Fit-8 ta’ Lulju 2009, il-Kummissjoni adottat id-Deċiżjoni C (2009) 5355 finali, dwar proċedura skont l-Artikolu 81 [KE] (Każ COMP/39.401 — E.ON/GDF) (iktar ’il quddiem id-“deċiżjoni kkontestata”) li sunt tagħha huwa ppubblikat fil- Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea tas-16 ta’ Ottubru 2009 (ĠU C 248, p. 5).

34. Fid-deċiżjoni kkontestata, il-Kummissjoni indikat li l-aġir ikkonċernat kien il-ftehim u/jew il-prattika miftiehma, fis-sens tal-Artikolu 81 KE, bejn l-impriżi inkwistjoni, li kien jikkonsisti f’li wieħed ma jidħolx — jew li jidħol biss b’mod limitat — fis-suq nazzjonali tal-ieħor u sabiex b’hekk jipproteġu s-swieq nazzjonali tagħhom billi joqogħdu lura milli jbigħu fis-suq nazzjonali tal-parti l-oħra l-gass trażmess mill-pajp għat-trażmissjoni ta’ gass MEGAL.

35. Il-Kummissjoni kkonstatat b’mod partikolari li l-Ftehim MEGAL, l-anness 2 tiegħu kif ukoll l-ittri Direktion G u Direktion I kienu jikkostitwixxu ftehim fis-sens tal-Artikolu 81(1) KE, inkwantu l-impriżi inkwistjoni kienu esprimew l-intenzjoni komuni tagħhom li jaġixxu b’mod speċifiku fis-suq. Fil-fehma tagħha, dawn il-ftehim kienu jillimitaw l-aġir kummerċjali tal-imsemmija impriżi billi jirrestrinġu l-użu tagħhom tal-gass trażmess permezz tal-pajp għat-trażmissjoni ta’ gass MEGAL.

36. Il-Kummissjoni osservat ukoll li l-impriżi inkwistjoni kienu ltaqgħu diversi drabi sabiex jiddiskutu l-istrateġiji ta’ bejgħ reċiproċi tagħhom fil-Ġermanja u fi Franza ta’ gass trażmess permezz tal-pajp għat-trażmissjoni ta’ gass MEGAL u sabiex jinformaw ruħhom dwar l-istrateġija rispettiva tagħhom. Fil-fehma tagħha, dawn il-kuntatti u l-iskambju ta’ informazzjoni sensittiva mill-perspettiva kummerċjali kienu intiżi sabiex jinfluwenzaw l-aġir kummerċjali tal-imsemmija impriżi, sabiex jimplementaw l-ittri Direktion G u Direktion I u sabiex jadattaw il-kontenut tagħhom għall-kundizzjonijiet ġodda tas-suq wara l-liberalizzazzjoni tas-swieq Ewropej tal-gass (iktar ’il quddiem il-“liberalizzazzjoni”), mingħajr madankollu ma neħħew il-limitazzjonijiet li kienu jinkludu dawn l-ittri.

37. Konsegwentement, il-Kummissjoni qieset li l-aġir tal-impriżi inkwistjoni, li kien jikkonsisti fi ftehim inizjali ta’ tqassim tas-swieq u fi prattiki miftiehma f’forma ta’ laqgħat perijodiċi intiżi sabiex jiftiehmu u jimplementaw dan il-ftehim matul iktar minn 25 sena, kien jikkostitwixxi ksur uniku u kontinwu u “restrizzjoni tal-kompetizzjoni minħabba l-għan”.

38. Fir-rigward tal-bidu tal-ksur, il-Kummissjoni qieset li, fil-Ġermanja, dan kien beda fid-data li fiha l-pajp għat-trażmissjoni ta’ gass MEGAL kien sar operattiv, jiġifieri l-1 ta’ Jannar 1980. Hija qieset li, fi Franza, il-ksur kien beda fid-data li fiha l-ewwel direttiva dwar il-gass kellha tiġi trasposta, jiġifieri l-10 ta’ Awwissu 2000. Minħabba l-monopolju legali, li rriżulta wara l-liġi tal-1946, eżistenti fil-qasam tal-importazzjoni u tal-provvista ta’ gass, il-Kummissjoni effettivament qieset li l-aġir inkwistjoni ma kienx seta’ jirrestrinġi l-kompetizzjoni qabel il-liberalizzazzjoni tas-suq tal-gass. F’dan ir-rigward, minkejja li l-ewwel direttiva dwar il-gass ġiet trasposta fi Franza fl-2003, il-Kummissjoni osservat li l-kompetizzjoni setgħet ġiet ristretta sa mill-10 ta’ Awwissu 2000, inkwantu, minn din id-data, kompetituri ta’ GDF setgħu pprovdew gass lil klijenti eliġibbli fi Franza.

39. Fir-rigward tat-tmiem tal-ksur, il-Kummissjoni osservat li, minkejja li l-impriżi inkwistjoni kienu uffiċjalment ħassru l-ittri Direktion G u Direktion I fit-13 ta’ Awwissu 2004, huma kienu waqfu milli japplikaw ir-restrizzjonijiet li jipprekludu lil GDF milli tuża l-punti ta’ ħruġ tal-pajp għat-trażmissjoni ta’ gass MEGAL fil-Ġermanja, ħlief fil-każ tal-volumi mixtrija fil-kuntest tal-PTG, biss fi tmiem Settembru 2005. Barra minn hekk il-Kummissjoni kkunsidrat li l-fatt li, sa mill-2004, GDF kienet xtrat volumi ta’ gass minn E.ON Ruhrgas li kienu ġejjin mill-pajp għat-trażmissjoni ta’ gass MEGAL sabiex tikkunsinnahom fil-Ġermanja ma kienx jimmarka tmiem il-ksur, ġaladarba, sa Ottubru 2005, il-bejgħ ta’ gass li ġej mill-pajp għat-trażmissjoni ta’ gass MEGAL magħmul fil-Ġermanja minn GDF kien jikkorrispondi għall-volumi mixtrija minnha fil-kuntest tal-PTG.

40. F’dawn iċ-ċirkustanzi, il-Kummissjoni qieset li l-ksur li għalih GDF u E.ON Ruhrgas kienu responsabbli għaldaqstant kien dam mill-inqas mill-1 ta’ Jannar 1980 sat-30 ta’ Settembru 2005 fir-rigward tal-ksur imwettaq fil-Ġermanja u mill-inqas mill-10 ta’ Awwissu 2000 sat-30 ta’ Settembru 2005 fir-rigward tal-ksur imwettaq fi Franza. Billi ħadet il-kontroll ta’ E.ON Ruhrgas fil-31 ta’ Jannar 2003, E.ON hija, skont il-Kummissjoni “responsabbli in solidum ” ma’ E.ON Ruhrgas għal ksur li dam mill-31 ta’ Jannar 2003 sat-30 ta’ Settembru 2005.

41. Il-Kummissjoni imponiet multi fuq l-impriżi inkwistjoni, skont l-Artikolu 23(2) tar-Regolament Nru 1/2003. Għal dan il-għan, hija applikat il-metodoloġija esposta fil-linji gwida tagħha għall-kalkolu tal-multi mogħtija skont l-Artikolu 23(2)(a) tar-Regolament Nru 1/2003 (ĠU 2006, C 210, p. 2, iktar ’il quddiem il-“linji gwida tal-2006”).

42. B’hekk, il-Kummissjoni kkunsidrat li l-bejgħ ikkonċernat bil-ksur kien bejgħ ta’ gass trażmess mill-impriżi inkwistjoni billi użaw il-pajp għat-trażmissjoni ta’ gass MEGAL lil klijenti fil-Ġermanja u lil klijenti eliġibbli fi Franza, bl-eċċezzjoni tal-bejgħ imwettaq fil-kuntest tal-PTG.

43. Fid-dawl tal-gravità tal-ksur, il-Kummissjoni applikat perċentwali inizjali ta’ 15 % tal-bejgħ ikkonċernat.

44. Fir-rigward tat-tul tal-ksur meħud inkunsiderazzjoni għall-finijiet tal-multa, il-Kummissjoni kkunsidrat, fir-rigward ta’ Franza, il-perijodu mill-10 ta’ Awwissu 2000 sat-30 ta’ Settembru 2005, jiġifieri 5 snin, xahar u 20 jum. Hija kkunsidrat li, fir-rigward tal-Ġermanja, kien hemm lok sabiex jiġi limitat il-perijodu li għalih kellha tiġi imposta l-multa għal dik mill-24 ta’ April 1998, data li fiha l-leġiżlatur Ġermaniż neħħa l-monopolju fattwali eżistenti f’dan il-pajjiż minħabba l-eżenzjoni li minnha kienu jibbenefikaw il-ftehim ta’ delimitazzjoni, sat-30 ta’ Settembru 2005, jiġifieri 7 snin u 5 xhur.

45. Fid-dawl tan-natura tal-ksur inkwistjoni, il-Kummissjoni barra minn hekk applikat għall-akkordju ammont addizzjonali ta’ 15 % mill-bejgħ ikkonċernat.

46. Il-Kummissjoni qieset li, fir-rigward taċ-ċirkustanzi partikolari tal-każ, għandu jiġi ddeterminat, b’mod eċċezzjonali, ammont bażiku identiku għaż-żewġ impriżi inkwistjoni. Sabiex ma tippreġudikax lil waħda minnhom, il-Kummissjoni adottat bħala ammont bażiku tal-multa l-ammont li jikkorrispondi għall-valur tal-bejgħ ’l iktar baxx. Għalhekk hija ffissat l-istess ammont bażiku tal-multa lill-impriżi kollha inkwistjoni, jiġifieri EUR 553 miljun.

47. Billi ma kkonstatatx aggravanti jew attenwanti, il-Kummissjoni ma aġġustatx dan l-ammont bażiku.

48. Għalhekk il-Kummissjoni imponiet multa ta’ EUR 553 miljun lil E.ON u lil E.ON Ruhrgas (“responsabbli in solidum ”) u multa bl-istess ammont lil GDF.

49. L-Artikoli 1 u 2 tad-dispożittiv tad-deċiżjoni kkontestata jipprovdu kif ġej:

“Artikolu 1

[L-impriżi inkwistjoni], kisru l-Artikolu 81(1) [KE] billi ħadu sehem fi ftehim u prattiċi miftiehma fis-settur tal-gass naturali.

It-tul tal-ksur kien għal E.ON Ruhrgas u għal [GDF], tal-anqas mill-1 ta’ Jannar 1980 sat-30 ta’ Settembru 2005, sa fejn il-ksur jikkonċerna lill-Ġermanja, u tal-anqas mill-10 ta’ Awissu 2000 sat-30 ta’ Settembru 2005 sa fejn il-ksur jikkonċerna lil Franza. Il-perijodu tal-ksur għal E.ON […] kien bejn il-31 ta’ Jannar 2003 u t-30 ta’ Settembru 2005.

Artikolu 2

Fir-rigward tal-ksur imsemmi fl-Artikolu 1, għandhom jiġu imposti l-multi li ġejjin:

a) E.ON Ruhrgas […] u E.ON […], responsabbli in solidum : EUR 553 000 000

b) GDF […]: EUR 553 000 000

[…]”

Il-proċedura u t-talbiet tal-partijiet

50. Permezz ta’ talba ppreżentata fir-Reġistru tal-Qorti Ġenerali fit-18 ta’ Settembru 2009, ir-rikorrenti ressqu dan ir-rikors.

51. Wara r-rapport tal-Imħallef Relatur, il-Qorti Ġenerali (Il-Ħames Awla), iddeċidiet li tiftaħ il-proċedura orali u, fil-kuntest ta’ miżuri ta’ organizzazzjoni tal-proċedura previsti fl-Artikolu 64 tar-Regoli tal-Proċedura tal-Qorti Ġenerali, stiednet lill-partijiet sabiex jirrispondu bil-miktub għal domanda u sabiex jippreżentaw ċerti dokumenti. Il-partijiet irrispondew għal din it-talba fit-terminu mogħti.

52. It-trattazzjoni tal-partijiet u r-risposti tagħhom għad-domandi magħmula mill-Qorti Ġenerali nstemgħu fis-seduta tat-23 ta’ Settembru 2011.

53. Permezz ta’ ittra tat-18 ta’ Novembru 2011, ir-rikorrenti talbu l-ftuħ mill-ġdid tal-proċedura orali peress li huma kienu saru jafu b’element ġdid. Permezz ta’ ittra tat-12 ta’ Diċembru 2011, il-Kummissjoni ppreżentat l-osservazzjonijiet tagħha fuq din it-talba u qieset li ma kienx ġustifikat li tiftaħ il-proċedura orali mill-ġdid.

54. Permezz ta’ deċiżjoni tal-20 ta’ Jannar 2012, il-Qorti Ġenerali ċaħdet it-talba għall-ftuħ mill-ġdid tal-proċedura orali.

55. Ir-rikorrenti jitolbu li l-Qorti Ġenerali jogħġobha:

– tannulla d-deċiżjoni kkontestata;

– sussidjarjament, tnaqqas b’mod xieraq l-ammont tal-multa imposta fuq ir-rikorrenti fid-deċiżjoni kkontestata;

– tikkundanna lill-Kummissjoni għall-ispejjeż.

56. Il-Kummissjoni titlob li l-Qorti Ġenerali jogħġobha:

– tiċħad ir-rikors;

– tikkundanna lir-rikorrenti għall-ispejjeż.

Id-dritt

57. It-talbiet tar-rikorrenti huma intiżi, prinċipalment, għall-annullament tad-deċiżjoni kkontestata u, sussidjarjament, għat-tnaqqis tal-multa imposta fuq ir-rikorrenti.

1. Fuq it-talbiet intiżi għall-annullament tad-deċiżjoni kkontestata

58. Insostenn tat-talbiet tagħhom għall-annullament tad-deċiżjoni kkontestata, ir-rikorrenti jqajmu ħames motivi fejn l-ewwel wieħed huwa bbażat fuq ksur tal-Artikolu 81(1) KE, it-tieni wieħed, fuq żball ta’ liġi mwettaq fl-evalwazzjoni tat-tul tal-ksur allegat, it-tielet wieħed, fuq ksur tal-prinċipju ta’ ugwaljanza fit-trattament, ir-raba’ wieħed, fuq il-preskrizzjoni tal-ksur allegat u, il-ħames wieħed, fuq ksur tal-prinċipji li jirregolaw l-attribuzzjoni tar-responsabbiltà tal-ksur għad-dritt tal-kompetizzjoni.

Fuq l-ewwel motiv, ibbażat fuq ksur tal-Artikolu 81(1) KE

59. Dan il-motiv jinkludi sitt partijiet fejn l-ewwel waħda hija bbażata fuq ksur tal-Artikolu 81(1) KE inkwantu r-restrizzjonijiet previsti bl-ittri Direktion G u Direktion I u bl-anness 2 tal-Ftehim MEGAL huma restrizzjonijiet anċillari leċiti, it-tieni waħda, fuq żball ta’ liġi li jirriżulta mill-klassifikazzjoni ta’ GDF u ta’ E.ON Ruhrgas bħala kompetituri potenzjali qabel il-liberalizzazzjoni li seħħet f’April 1998 (fil-Ġermanja) u fil-bidu tas-sena 2002 (fi Franza), it-tielet waħda, fuq żball fl-analiżi tal-ittra Direktion G, ir-raba’ waħda, fuq in-nuqqas ta’ għan antikompetittiv tal-ittri Direktion G u Direktion I u tal-anness 2 tal-Ftehim MEGAL, il-ħames waħda fuq ksur tal-Artikolu 81(1) KE inkwantu r-restrizzjonijiet anċillari ma kellhomx l-effett li jirrestrinġu l-kompetizzjoni u, is-sitt waħda, fuq żball ta’ liġi fil-klassifikazzjoni tal-“kuntatti” bħala ftehim jew prattiki miftiehma.

– Fuq l-ewwel parti

60. Fil-kuntest ta’ din il-parti, ir-rikorrenti jsostnu li l-Kummissjoni kisret l-Artikolu 81(1) KE minħabba l-fatt li l-ittri Direktion G u Direktion I kif ukoll l-anness 2 tal-Ftehim MEGAL jikkostitwixxu restrizzjonijiet anċillari leċiti neċessarji għall-ħidma t-tajba tad-dispożittiv konvenzjonali marbut mal-pajp għat-trażmissjoni ta’ gass MEGAL u proporzjonati għall-għanijiet segwiti. Waqt is-seduta, huma speċifikaw li huma kienu jqisu li l-ittra Direktion G ma kinitx tinkludi restrizzjonijiet ta’ kompetizzjoni, iżda li l-argument dwar ir-restrizzjonijiet anċillari kien japplika wkoll għall-imsemmija ittra sa fejn kien jirreferi għall-ittra Direktion I.

61. Il-Qorti Ġenerali għandha teżamina l-argumenti relatati mal-ittra Direktion G fil-kuntest tat-tielet parti ta’ dan il-motiv.

62. Għandu jitfakkar li l-kunċett ta’ restrizzjoni anċillari jkopri kull restrizzjoni li hija direttament marbuta u neċessarja għall-implementazzjoni ta’ operazzjoni prinċipali (sentenza tal-Qorti Ġenerali tat-18 ta’ Settembru 2001, M6 et vs Il-Kummissjoni, T-112/99, Ġabra p. II-2459, punt 104).

63. Bil-kliem restrizzjoni direttament marbuta mal-implementazzjoni ta’ operazzjoni prinċipali, għandha tinftiehem kull restrizzjoni li l-importanza tagħha hija sekondarja meta mqabbla mal-implementazzjoni ta’ din l-operazzjoni u li tikkomporta rabta diretta magħha (sentenza M6 et vs Il-Kummissjoni, punt 62 iktar ’il fuq, punt 105).

64. Fir-rigward tal-kundizzjoni dwar in-natura neċessarja ta’ restrizzjoni, din timplika eżami minn żewġ aspetti. Fil-fatt, huwa meħtieġ li jiġi stabbilit, minn naħa, jekk ir-restrizzjoni hijiex oġġettivament neċessarja għall-implementazzjoni tal-operazzjoni prinċipali u, min-naħa l-oħra, jekk hijiex proporzjonali għaliha (ara s-sentenza M6 et vs Il-Kummissjoni, punt 62 iktar ’il fuq, punt 106, u l-ġurisprudenza ċċitata).

65. Fir-rigward tan-natura oġġettivament neċessarja ta’ restrizzjoni, għandu jiġu enfasizzat li, sa fejn l-eżistenza ta’ regola ta’ raġuni fid-dritt Komunitarju tal-kompetizzjoni ma tistax tiġi aċċettata, ikun żbaljat li wieħed jinterpreta, fil-kuntest tal-klassifikazzjoni tar-restrizzjonijiet anċillari, ir-rekwiżit tan-neċessità oġġettiva bħala li jimplika l-bżonn li jintiżnu l-effetti favur u kontra l-kompetizzjoni fir-rigward ta’ ftehim (ara, f’dan is-sens, is-sentenza M6 et vs Il-Kummissjoni, punt 62 iktar ’il fuq, punt 107).

66. Din il-pożizzjoni hija ġġustifikata mhux biss sabiex tinżamm l-effettività tal-Artikolu 81(3) KE, iżda wkoll għal raġunijiet ta’ konsistenza. Fil-fatt, peress li l-Artikolu 81(1) KE ma jeħtieġx analiżi tal-effetti pożittivi u negattivi ta’ restrizzjoni prinċipali fuq il-kompetizzjoni, l-istess konstatazzjoni hija meħtieġa fir-rigward tal-analiżi tar-restrizzjonijiet li jakkumpanjawhom (ara, f’dan is-sens, is-sentenza M6 et vs Il-Kummissjoni, punt 62 iktar ’il fuq, punt 108).

67. Konsegwentement, l-eżami tan-natura oġġettivament neċessarja ta’ restrizzjoni fir-rigward tal-operazzjoni prinċipali ma tistax ma tkunx relattivament astratta. Din ma hijiex kwistjoni li jiġi analizzat jekk, fid-dawl tas-sitwazzjoni kompetittiva fis-suq inkwistjoni, ir-restrizzjoni hijiex indispensabbli għas-suċċess kummerċjali tal-operazzjoni prinċipali iżda sabiex jiġi stabbilit jekk, fil-kuntest partikolari tal-operazzjoni prinċipali, ir-restrizzjoni hijiex meħtieġa sabiex tiġi implementata din l-operazzjoni. Jekk, fin-nuqqas tar-restrizzjoni l-operazzjoni prinċipali tirriżulta diffiċli jew saħansitra impossibbli li tiġi implementata, ir-restrizzjoni tista’ titqies bħala oġġettivament neċessarja għall-implementazzjoni tagħha (sentenza M6 et vs Il-Kummissjoni, punt 62 iktar ’il fuq, punt 109).

68. Fejn restrizzjoni hija oġġettivament meħtieġa għall-implementazzjoni ta’ operazzjoni prinċipali, huwa xorta waħda meħtieġ li jiġi vverifikat jekk it-tul ta’ żmien tagħha u l-kamp ta’ applikazzjoni materjali u ġeografika tagħha jeċċedux dak li huwa meħtieġ sabiex tiġi implementata din l-operazzjoni. Jekk it-tul ta’ żmien jew il-kamp ta’ applikazzjoni tar-restrizzjoni jeċċedu dak li huwa meħtieġ għat-twettieq tal-operazzjoni, din għandha tiġi evalwata separatament fil-kuntest tal-Artikolu 81(3) KE tat-Trattat (ara s-sentenza M6 et vs Il-Kummissjoni, punt 62 iktar ’il fuq, punt 113, u l-ġurisprudenza ċċitata).

69. Għandu jiġi osservat li, sa fejn l-evalwazzjoni tan-natura anċillari ta’ ftehim partikolari fir-rigward ta’ operazzjoni prinċipali tinvolvi evalwazz jonijiet ekonomiċi kumplessi min-naħa tal-konvenuta, stħarriġ ġudizzjarju ta’ din l-evalwazzjoni jillimita ruħu għall-verifika tal-osservanza tar-regoli proċedurali, għan-natura adegwata tal-motivazzjoni u għall-eżattezza materjali tal-fatti, għan-nuqqas ta’ żball manifest ta’ evalwazzjoni u għall-abbuż ta’ poter (ara s-sentenza M6 et vs Il-Kummissjoni, punt 62 iktar ’il quddiem, punt 114, u l-ġurisprudenza ċċitata).

70. Jekk jiġi stabbilit li restrizzjoni hija direttament marbuta u meħtieġa sabiex tiġi implementata operazzjoni prinċipali, il-kompatibbiltà ta’ din ir-restrizzjoni mar-regoli tal-kompetizzjoni għandha tiġi eżaminata ma’ dik tal-operazzjoni prinċipali. Għaldaqstant, jekk l-operazzjoni prinċipali ma taqax fi ħdan il-kamp tal-projbizzjoni stabbilita fl-Artikolu 81(1) KE, l-istess ikun jgħodd għar-restrizzjonijiet direttament marbuta u meħtieġa għal din l-operazzjoni. Jekk, min-naħa l-oħra, l-operazzjoni prinċipali tikkostitwixxi restrizzjoni fis-sens ta’ din id-dispożizzjoni, iżda tibbenefika minn eżenzjoni taħt l-Artikolu 81(3) KE, din l-eżenzjoni tkopri wkoll l-imsemmija restrizzjonijiet anċillari (sentenza M6 et vs Il-Kummissjoni, punt 62 iktar ’il fuq, punti 115 u 116).

71. F’dan il-każ, għandu jiġi osservat li l-Kummissjoni kkunsidrat li l-ittri ta’ akkumpanjament ma setgħux ikunu restrizzjonijiet anċillari leċiti, inkwantu jipprovdu għal tqassim tas-suq. Hija qieset ukoll, fil-premessa 255 tad-deċiżjoni kkontestata, li l-ittri ta’ akkumpanjament ma dehru la neċessarji u lanqas proporzjonati sabiex jinkiseb l-għan li jikkonsisti f’li jiġi konkluż ftehim ta’ impriża komuni intiż għall-kostruzzjoni u għall-operat konġunt tal-pajp għat-trażmissjoni ta’ gass MEGAL. Fil-fehma tagħha, l-impriżi inkwistjoni ma kinux, fil-fatt, ipprovaw li kien ikun impossibbli li tiġi żgurata l-kostruzzjoni tal-pajp għat-trażmissjoni ta’ gass MEGAL fin-nuqqas tar-restrizzjonijiet imposti fuq Ruhrgas u fuq GDF. Dan jirriżulta b’mod partikolari mill-affermazzjonijiet ta’ Ruhrgas li jgħidu li, kieku GDF ma kinitx aċċettat li tillimita l-bejgħ tagħha ta’ gass fil-Ġermanja, Ruhrgas kienet tikkostruwixxi l-pajp għat-trażmissjoni ta’ gass waħedha u kienet toffri lil GDF kapaċitajiet ta’ trażmissjoni ta’ gass lejn Franza. Skont il-Kummissjoni, l-argumenti dwar il-ħarsien tal-investimenti ta’ Ruhrgas ma jurix li r-restrizzjonijiet inkwistjoni kienu neċessarji u proporzjonati. Fil-premessa 256 tad-deċiżjoni kkontestata hija żiedet li l-attitudni tal-impriżi inkwistjoni fil-mument tan-notifika tal-konċentrazzjoni tagħhom lill-Bundeskartellamt turi li huma ma kinux jaħsbu li l-ittri ta’ akkumpanjament kienu indissolubbilment marbuta mal-ftehim globali.

72. Fl-ewwel lok, għandhom jiġu eżaminati l-argumenti tar-rikorrenti intiżi sabiex juru li r-restrizzjonijiet previsti mill-ittri ta’ akkumpanjament kienu neċessarji għall-kostruzzjoni u għall-ħidma tal-pajp għat-trażmissjoni ta’ gass MEGAL. Ir-rikorrenti jsostnu li d-dispożittiv konvenzjonali dwar l-imsemmi pajp għat-trażmissjoni ta’ gass kien isegwi għan leġittimu li kien il-kostruzzjoni ta’ pajp għat-trażmissjoni ta’ gass li jippermetti li titjieb il-provvista u l-ftuħ tas-swieq tal-gass naturali fil-Ġermanja u fi Franza. Fil-fehma tagħhom, dan l-għan kien jeħtieġ il-ħolqien ta’ impriża komuni li tagħti drittijiet ta’ proprjetà fuq dan il-pajp għat-trażmissjoni ta’ gass lil GDF, fejn b’hekk tiġi ggarantita s-sigurtà tal-provvista. Huma jsostnu wkoll li GDF, fil-kapaċità tagħha bħala ko-proprjetarja, setgħet tikkompeti ma’ Ruhrgas fil-Ġermanja, fejn b’hekk jiġi kompromess l-investiment ta’ din tal-aħħar fil-pajp ġdid għat-trażmissjoni ta’ gass, liema fatt kien għaldaqstant irendi neċessarji r-restrizzjonijiet anċillari previsti mill-ittri ta’ akkumpanjament.

73. Għandu jiġi kkonstatat, hekk kif ammettew huma stess fir-risposta tagħhom għad-dikjarazzjoni tal-oġġezzjonijiet u fis-seduta, li, fin-nuqqas tar-restrizzjonijiet previsti mill-ittri ta’ akkumpanjament, Ruhrgas kienet tibni l-pajp għat-trażmissjoni ta’ gass waħedha u kienet toffri lil GDF kapaċitajiet għat-trażmissjoni ta’ gass lejn Franza.

74. B’hekk, mill-affermazzjonijiet tar-rikorrenti jirriżulta li d-dispożittiv konvenzjonali dwar il-pajp għat-trażmissjoni ta’ gass MEGAL inkwistjoni ma kienx neċessarju għat-twettiq tal-kostruzzjoni ta’ pajp għat-trażmissjoni ta’ gass li jippermetti li tittejjeb il-provvista u l-ftuħ tas-swieq.

75. Fir-rigward tal-argument tar-rikorrenti li l-kostruzzjoni ta’ pajp għat-trażmissjoni ta’ gass minn Ruhrgas u l-konklużjoni ta’ ftehim ta’ tranżitu ma’ GDF ma kienx jippermetti li tiġi żgurata s-sigurtà tal-provvista tat-territorju Franċiż, għandu jiġi osservat li huma ma jipprovawx li ftehim ta’ tranżitu ma kienx jippermetti lil GDF jistabbilixxi provvista kompatibbli mal-obbligi tagħha ta’ servizz pubbliku. F’dan ir-rigward, il-problemi bejn l-Ukrajna u l-Federazzjoni Russa mfakkra mir-rikorrenti ma jidhrux li jistgħu jiġu trasposti għas-sitwazzjoni inkwistjoni li tikkonċerna żewġ kumpanniji.

76. Barra minn hekk, l-affermazzjonijiet tar-rikorrenti li jgħidu li, kieku Ruhrgas kellha tikkostruwixxi l-pajp għat-trażmissjoni ta’ gass waħedha, mingħajr dubju dan kien ikun differenti mill-pajp għat-trażmissjoni ta’ gass MEGAL u GDF ma kinitx tibbenefika minn sigurtà ta’ provvista paragunabbli, ma huma ssostanzjati minn ebda prova. Barra minn hekk, li kieku kellu jitqies li dawn l-affermazzjonijiet huma fondati, ċirkustanza tali ma tippermettix waħedha li jiġi pprovat li l-ittri ta’ akkumpanjament kienu direttament marbuta u neċessarji għall-implementazzjoni tal-operazzjoni.

77. Għalhekk il-ħolqien ta’ impriża komuni bejn Ruhrgas u GDF ma kienx neċessarju għall-kisba tal-għan imsemmi fil-punt 72 iktar ’il fuq. Konsegwentement, ir-restrizzjonijiet previsti fl-ittri ta’ akkumpanjament ma kinux neċessarji, peress li Ruhrgas setgħet kienet l-unika proprjetarja tal-pajp għat-trażmissjoni ta’ gass.

78. Li kieku kellu jitqies ukoll li l-ħolqien ta’ impriża komuni għandha tiġi kkunsidrata bħala neċessarja għall-kostruzzjoni u għall-operat tal-pajp għat-trażmissjoni ta’ gass MEGAL, għandu jiġi osservat li r-rikorrenti ma pprovawx li, fin-nuqqas tar-restrizzjonijiet previsti mill-ittri ta’ akkumpanjament, l-operazzjoni prinċipali setgħet diffiċilment titwettaq. Fil-fatt, huma ma pprovdewx elementi li jippermettu li jiġi kkunsidrat li kompetizzjoni eventwali ta’ GDF fis-suq Ġermaniż kienet tkun iktar minn sempliċi riskju kummerċjali u kienet tippreżenta perikolu tali għall-investimenti ta’ Ruhrgas li l-operazzjoni kollha kemm hi kienet titqiegħed inkwistjoni, meta fl-istess waqt huma jirrikonoxxu li l-possibbiltà li jinkisbu klijenti fil-Ġermanja kien sekondarju għal GDF fi żmien meta sar l-imsemmi pajp għat-trażmissjoni ta’ gass.

79. Barra minn hekk, bil-kontra tal-affermazzjonijiet tar-rikorrenti, il-projbizzjonijiet ta’ provvista konklużi bejn GDF u Ruhrgas ma kinux jippermettu li tiġi protetta l-impriża komuni MEGAL, sa fejn jirriżulta mill-kliem tal-ittri ta’ akkumpanjament li l-projbizzjonijiet ta’ provvista kienu jikkonċernaw l-attività tal-kumpanniji parent u mhux l-attività tas-sussidjarja.

80. Mill-argumenti preċedenti jirriżulta li r-rikorrenti ma pprovawx li r-restrizzjonijiet previsti fl-ittri ta’ akkumpanjament kienu oġġettivament neċessarji għall-implementazzjoni tal-operazzjoni prinċipali, jiġifieri l-kostruzzjoni u l-operat tal-pajp għat-trażmissjoni ta’ gass MEGAL.

81. B’hekk, mingħajr lanqas ma jkun neċessarju li jiġu eżaminati l-argumenti tar-rikorrenti bbażati fuq l-interpretazzjoni żbaljata tas-sentenza tal-Qorti tal-Ġustizzja tat-28 ta’ Jannar 1986, Pronuptia de Paris (161/84, Ġabra p. 353), fuq it-tul u l-kamp ta’ applikazzjoni materjali u ġeografiku tar-restrizzjoni kif ukoll fuq in-nuqqas ta’ preżentazzjoni tad-dokumenti lill-Bundeskartellamt, għandu jiġi kkonstatat li l-Kummissjoni ġustament ikkunsidrat li l-imsemmija ittri ma setgħux jikkostitwixxu restrizzjonijiet anċillari leċiti.

82. Konsegwentement, l-ewwel parti tal-ewwel motiv għandu jiġi miċħud.

– Fuq it-tieni parti

83. Fil-kuntest ta’ din il-parti, imqajma sussidjarjament, ir-rikorrenti jsostnu li l-impriżi inkwistjoni ma kinux kompetituri potenzjali fil-Ġermanja qabel il-bidu tas-sena 2000 u fi Franza qabel il-bidu tas-sena 2002. Għalhekk, l-ittri ta’ akkumpanjament u l-anness 2 tal-Ftehim MEGAL ma jmorrux kontra l-Artikolu 81(1) KE.

84. F’dan ir-rigward, għandu jitfakkar li l-Artikolu 81(1) KE huwa applikabbli biss fis-setturi miftuħa għall-kompetizzjoni, fid-dawl tal-kundizzjonijiet imsemmija minn dan it-test relatati mal-effett tan-negozju bejn l-Istati Membri u mar-riperkussjonijiet fuq il-kompetizzjoni (ara, b’analoġija, fir-rigward taċ-ċirkustanzi simili tal-Artikolu 87(1) KE, is-sentenza tal-Qorti Ġenerali tal-15 ta’ Ġunju 2000, Alzetta et vs Il-Kummissjoni, T-298/97, T-312/97, T-313/97, T-315/97, T-600/97 sa T-607/97, T-1/98, T-3/98 sa T-6/98 u T-23/98, Ġabra p. II-2319, punt 143).

85. L-eżami tal-kundizzjonijiet ta’ kompetizzjoni huwa bbażat mhux biss fuq il-kompetizzjoni attwali li teżisti bejn l-impriżi li huma diġà preżenti fis-suq inkwistjoni, iżda wkoll fuq il-kompetizzjoni potenzjali, sabiex ikun magħruf jekk, fid-dawl tal-istruttura tas-suq u tal-kuntesti ekonomiċi u ġuridiċi li jirregolaw il-funzjonament tiegħu, jeżistux possibbiltajiet reali u konkreti li l-impriżi kkonċernati jikkompetu bejniethom, jew li kompetitur ġdid jista’ jidħol fis-suq inkwistjoni u jikkompeti mal-impriżi stabbiliti (sentenza tal-Qorti tal-Ġustizzja tat-28 ta’ Frar 1991, Delimitis, C-234/89, Ġabra p. I-935, punt 21; sentenzi tal-Qorti Ġenerali tal-15 ta’ Settembru 1998, European Night Services et vs Il-Kummissjoni, T-374/94, T-375/94, T-384/94 u T-388/94, Ġabra p. II-3141, punt 137, u tal-14 ta’ April 2011, Visa Europe u Visa International Service vs Il-Kummissjoni, T-461/07, Ġabra p. II-1729, punt 68).

86. Sabiex jiġi vverifikat jekk impriża tikkostitwixxix kompetitur potenzjali f’suq, il-Kummissjoni għandha l-obbligu li tivverifika jekk, fin-nuqqas ta’ applikazzjoni tal-ftehim inkwistjoni, kinux jeżistu possibbiltajiet reali u konkreti li din tidħol fl-imsemmi suq u tikkompeti mal-impriżi stabbiliti ġewwa fih. Tali prova ma għandhiex tistrieħ fuq sempliċi ipoteżi, iżda għandha tiġi ssostanzjata permezz ta’ punti ta’ fatt jew analiżi tal-istrutturi tas-suq rilevanti. B’hekk, impriża ma tistax tiġi kklassifikata bħala kompetitur potenzjali jekk id-dħul tagħha fis-suq ma jikkorrispondix għal strateġija ekonomika vijabbli (ara, f’dan is-sens, is-sentenza Visa Europe u Visa International Service vs Il-Kummissjoni, punt 85 iktar ’il fuq, punti 166 u 167).

87. Minn dan jirriżulta neċessarjament li, għalkemm l-intenzjoni ta’ impriża li tidħol f’suq hija eventwalment rilevanti għall-finijiet tal-verifika dwar jekk hija tistax tiġi kkunsidrata bħala kompetitur potenzjali fl-imsemmi suq, l-element essenzjali li fuqu għandha tistrieħ tali klassifikazzjoni huwa madankollu kkostitwit bil-kapaċità tagħha li tidħol fl-imsemmi suq (sentenza Visa Europe u Visa International Service vs Il-Kummissjoni, punt 85 iktar ’il fuq, punt 168).

88. F’dan il-każ, għandha ssir distinzjoni bejn is-sitwazzjoni tas-suq Franċiż tal-gass u dik tas-suq Ġermaniż tal-gass.

89. Minn naħa, fir-rigward tas-suq Franċiż, huwa paċifiku li l-monopolju fil-qasam tal-importazzjoni u l-provvista ta’ gass li minnu ilha tibbenefika GDF mill-1946 tneħħa biss mill-1 ta’ Jannar 2003, u dan meta t-terminu għat-traspożizzjoni, fid-dritt nazzjonali, tal-ewwel direttiva tal-gass kellu jiskadi fl-10 ta’ Awwissu 2000. Għalhekk, mill-inqas sa din l-aħħar data, ebda kompetizzjoni, anki potenzjali, ma kienet teżisti fis-suq Franċiż tal-gass u l-aġir inkwistjoni ma setax, fir-rigward ta’ dan is-suq, jaqa’ taħt l-Artikolu 81 KE.

90. Fir-rigward tal-perijodu ta’ wara l-10 ta’ Awwissu 2000, mill-premessa 290 tad-deċiżjoni kkontestata jirriżulta li minn din id-data, ċerti klijenti ġew iddikjarati eliġibbli u fornituri ta’ gass setgħu jidħlu fis-suq Franċiż. Dan wara kollox ma huwiex ikkontestat mir-rikorrenti, la fis-sottomissjonijiet bil-miktub tagħhom quddiem il-Qorti Ġenerali, u lanqas fir-risposta tagħhom quddiem id-dikjarazzjoni tal-oġġezzjonijiet.

91. Għandu jiġi enfasizzat li din il-possibbiltà li jinbidlu l-fornituri kienet sussegwenti għall-adozzjoni tal-ewwel direttiva fuq il-gass, sentejn wara. Għaldaqstant ir-rikorrenti kienu f’pożizzjoni li jippreparaw id-dħul tagħhom fis-suq Franċiż sa minn Ġunju 1998.

92. Għaldaqstant Ruhrgas setgħet tidħol fis-suq Franċiż sa minn Awwissu 2000. Il-fatt li dan id-dħul kien jikkonċerna biss grupp ristrett ta’ klijenti, hekk kif jirriżulta mill-premessa 12 tad-deċiżjoni kkontestata, ma huwiex suffiċjenti sabiex jiġi kkunsidrat li r-rikorrenti kienu neqsin minn possibbiltà reali u konkreta li jidħlu fis-suq.

93. Għalhekk, il-Kummissjoni ġustament ikkunsidrat li Ruhrgas u GDF kienu kompetituri potenzjali fis-suq Franċiż sa mill-10 ta’ Awwissu 2000.

94. Min-naħal l-oħra, fir-rigward tas-suq Ġermaniż, il-Kummissjoni kkonfutat, fil-premessa 30 tad-deċiżjoni kkontestata, l-affermazzjoni li tgħid li GDF qatt ma kienet kompetitur potenzjali għal Ruhrgas qabel il-liberalizzazzjoni. F’dan ir-rigward hija enfasizzat li d-dritt Ġermaniż qatt ma pprojbixxa d-dħul fis-suq ta’ fornituri ġodda, iżda kien jippermetti biss lill-fornituri storiċi sabiex iqiegħdu ostakoli importanti mad-dħul fis-suq billi jikkonkludu ftehim li jkun eżenti mill-applikazzjoni tal-leġiżlazzjoni dwar il-kompetizzjoni. Barra minn hekk, il-Kummissjoni indikat li l-eżenzjoni li minnha kien jibbenefika dan il-ftehim ma kienx assolut, iżda suġġett għal ċerti kundizzjonijiet. Il-ftehim li għalih l-eżenzjoni kienet invokata kellu jiġi nnotifikat lill-awtorità tal-kompetizzjoni kompetenti, li setgħet tipprojbixxi ftehim jekk hija kienet tqis li dan kien jikkostitwixxi abbuż tal-eżenzjoni legali. Fl-aħħar nett, billi straħet fuq il-każijiet ta’ Wingas u ta’ Mobil, il-Kummissjoni kkonstatat li l-possibbiltà li jkun hemm kompetizzjoni minkejja l-ostakoli importanti ħafna mad-dħul fis-suq ma kinitx biss teoretika. Minn dan hija kkonkludiet li kien possibbli, għal GDF, li tbigħ gass fit-territorju ta’ provvista tradizzjonali ta’ Ruhrgas, minkejja ostakoli kunsiderevoli għad-dħul fis-suq, b’mod li hija setgħet tiġi kkunsidrata bħala kompetitur potenzjali ta’ Ruhrgas matul il-perijodu kollu inkwistjoni.

95. Barra minn hekk il-Kummissjoni enfasizzat, fil-premessa 294 tad-deċiżjoni kkontestata, li la l-EnWG tal-1935 u lanqas l-Artikolu 103 tal-GWB ma kienu jipprovdu monopolju legali għal Ruhrgas jew għal kull operatur storiku ieħor fit-territorju Ġermaniż. Barra minn hekk, dan ma huwiex ikkontestat mir-rikorrenti.

96. Madankollu r-rikorrenti jqisu li ma kinitx teżisti possibbiltà effettiva, konkreta u realistika ta’ aċċess għas-suq u li, konsegwentement, GDF ma kinitx kompetitur potenzjali ta’ Ruhrgas. Huma jqisu li kull kompetizzjoni kienet eskluża qabel il-liberalizzazzjoni ta’ April 1998, u li, effettivament, GDF setgħet issir kompetitur ta’ Ruhrgas fil-Ġermanja biss fis-sena 2000.

97. Jeħtieġ li ssir distinzjoni tal-perijodu inkluż bejn l-1980 u l-1998, minn naħa, u dak inkluż bejn l-1998 u l-2000, min-naħa l-oħra.

98. Fl-ewwel lok, fir-rigward tal-perijodu inkluż bejn l-1980 u l-1998, għandu jiġi kkonstatat li huwa paċifiku bejn il-partijiet li, sal-24 ta’ April 1998, minn naħa, il-ftehim ta’ delimitazzjoni, jiġifieri dak li permezz tiegħu l-kumpanniji ta’ servizz pubbliku kienu ftiehmu bejniethom li ma jipprovdux gass f’territorju speċifiku u, min-naħa l-oħra, il-ftehim ta’ konċessjoni esklużiva, jiġifieri dak li permezz tiegħu awtorità lokali kienet tagħti konċessjoni esklużiva lil kumpannija ta’ servizz pubbliku li tippermettilha tuża artijiet pubbliċi sabiex tikkostruwixxi u topera netwerks ta’ distribuzzjoni ta’ gass, kienu eżenti permezz tal-Artikolu 103(1) tal-GWB mid-dispożizzjonijiet tal-imsemmija liġi li jippermettu l-ftehim antikompetittiv.

99. Ċertament, mill-premessa 23 tad-deċiżjoni kkontestata jirriżulta li, sabiex ikun jista’ jiġi implementat, dan il-ftehim għandu jiġi nnotifikat lill-Bundeskartellamt bis-setgħa li tipprojbixxih li kieku kellha tqis li l-ftehim inkwistjoni kien jikkostitwixxi abbuż ta’ dritt. Madankollu din il-possibbiltà kważi qatt ma ġiet implementata, hekk kif jirriżulta min-nota ta’ qiegħ il-paġna 27 tad-deċiżjoni kkontestata.

100. Barra minn hekk, mill-premessa 24 tad-deċiżjoni kkontestata jirriżulta li l-użu akkumulat tal-ftehim ta’ delimitazzjoni u tal-ftehim ta’ konċessjoni esklużiva kellu bħala effett li jistabbilixxi de facto sistema ta’ żoni ta’ provvista esklużivi li ġewwa fihom impriża waħda tal-gass setgħet tipprovdi l-gass lil klijenti, mingħajr madankollu ma kien hemm projbizzjoni legali magħmula lil kumpanniji oħra milli jipprovdu gass.

101. Wara kollox, il-Kummissjoni tirrikonoxxi, fil-premessa 371 tad-deċiżjoni kkontestata, li l-fornituri storiċi Ġermaniżi kellhom monopolju fattwali fiż-żona ta’ provvista rispettiva tagħhom.

102. F’dawn iċ-ċirkustanzi, għandu jiġi kkunsidrat li, mill-inqas sal-24 ta’ April 1998, is-suq Ġermaniż tal-gass kien ikkaratterizzat bl-eżistenza ta’ monopolji territorjali fattwali.

103. Għandu jiġi kkonstatat li din is-sitwazzjoni, li eżistiet fis-suq Ġermaniż tal-gass sal-24 ta’ April 1998, setgħet tagħti lok għall-assenza ta’ kull kompetizzjoni, mhux biss reali, iżda wkoll potenzjali, fuq dan is-suq. F’dan ir-rigward, għandu jiġi enfasizzat li ġie deċiż li monopolju ġeografiku li minnu kienu jibbenefikaw impriżi lokali ta’ distribuzzjoni ta’ gass kien jipprekludi kull kompetizzjoni attwali bejniethom (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tal-Qorti Ġenerali tal-21 ta’ Settembru 2005, EDP vs Il-Kummissjoni, T-87/05, Ġabra p. II-3745, punt 117).

104. Issa, la d-deċiżjoni kkontestata u lanqas il-proċess ma jinkludu elementi li jippermettu li jiġi pprovat suffiċjentement skont id-dritt li, fin-nuqqas ta’ applikazzjoni tal-ftehim inkwistjoni u minkejja l-karatteristiċi tas-suq Ġermaniż tal-gass deskritti fil-punti 95 sa 102 iktar ’il fuq, kienet teżisti, sal-24 ta’ April 1998, possibbiltà reali u konkreta għal GDF li tidħol fis-suq Ġermaniż tal-gass u li tikkompeti mar-rikorrenti, bħal ma tirrikjedi l-ġurisprudenza msemmija fil-punti 85 u 86 iktar ’il fuq.

105. B’hekk, iċ-ċirkustanza msemmija fil-premessa 294 tad-deċiżjoni kkontestata li tgħid li fil-Ġermanja ma kienx jeżisti monopolju legali, hija mingħajr rilevanza. Fil-fatt, sabiex jiġi ddeterminat jekk f’suq teżistix kompetizzjoni potenzjali, il-Kummissjoni għandha teżamina l-possibbiltajiet reali u konkreti li l-impriżi kkonċernati jikkompetu bejniethom jew li kompetitur ġdid ikun jista’ jidħol f’dan is-suq u jikkompeti mal-impriżi stabbiliti. Dan l-eżami tal-Kummissjoni għandu jsir fuq bażi oġġettiva ta’ dawn il-possibbiltajiet, b’tali mod li ċ-ċirkustanza li tgħid li dawn huma esklużi minħabba monopolju li jsib l-oriġini tiegħu direttament mil-leġiżlazzjoni nazzjonali jew, indirettament, fis-sitwazzjoni fattwali li tirriżulta mill-implementazzjoni tagħha, hija mingħajr effett.

106. Barra minn hekk, l-affermazzjoni, li tinsab fil-premessa 30 tad-deċiżjoni kkontestata, li tgħid li GDF ma kellhiex biss id-dritt, mill-perspettiva ġuridika, li tbigħ gass fit-territorju ta’ provvista tradizzjonali ta’ Ruhrgas, iżda li dan kien effettivament possibbli (minkejja ostakoli kunsiderevoli għad-dħul), ma hijiex f’pożizzjoni li tikkostitwixxi, fiha nnifisha, prova suffiċjenti tal-eżistenza ta’ kompetizzjoni potenzjali. Fil-fatt, il-possibbiltà purament teoretika ta’ dħul ta’ GDF fis-suq ma hijiex suffiċjenti sabiex tiġi pprovata l-eżistenza ta’ tali kompetizzjoni. Barra minn hekk, tali affermazzjoni tistrieħ fuq sempliċi ipoteżi u ma tikkostitwixxix prova ssostanzjata b’punti ta’ fatt jew anali żi tal-istrutturi tas-suq rilevanti, skont il-ġurisprudenza msemmija fil-punt 86 iktar ’il fuq, fejn barra minn hekk l-eżempji msemmija insostenn tagħha huma neqsin minn rilevanza hekk kif jirriżulta mill-punti 108 sa 112 iktar ’il quddiem.

107. L-istess jgħodd għaċ-ċirkustanzi msemmija fil-premessa 240 tad-deċiżjoni kkontestata skont liema l-impriżi inkwistjoni kienu atturi importanti tas-settur tal-gass Ewropew u kull waħda minnhom kellha titqies bħala kompetitur ġdid naturali fis-suq tal-oħra jew bħala kompetituri f’pożizzjoni tajba li bħala prinċipju kellhom l-opportunitajiet kollha li d-dħul tagħhom fis-suq ġar tagħhom jirnexxi, jew fl-aħħar nett li l-Ġermanja u Franza kienu jikkostitwixxu swieq ġirien u strettament marbutin, liema fatt iżid l-opportunitajiet għal suċċess. Fil-fatt, tali informazzjoni ġenerali u astratta ma tippermettix li jiġi pprovat li, minkejja s-sitwazzjoni kompetittiva eżistenti fis-suq Ġermaniż tal-gass, GDF kienet f’pożizzjoni, fin-nuqqas ta’ applikazzjoni tal-ftehim inkwistjoni, li tidħol f’dan is-suq.

108. L-istess japplika, għall-istess raġunijiet, fir-rigward tal-punti msemmija fil-premessa 240 tad-deċiżjoni kkontestata, skont liema l-impriżi inkwistjoni kellhom is-saħħa, l-assi u l-infrastruttura neċessarja sabiex jippermettu d-dħul fis-suq, u li s-sussidjarji EEG u PEG ta’ GDF u l-parteċipazzjoni minoritarja tagħha f’GASAG u VNG kienu jikkostitwixxu vantaġġ solidu sabiex tissaħħaħ il-pożizzjoni tagħha f’dan is-suq.

109. Barra minn hekk, l-eżempji ta’ Wingas u ta’ Mobil, imsemmija fil-premessi 30 u 243 tad-deċiżjoni kkontestata sabiex tiġi deskritta l-affermazzjoni li tgħid li l-possibbiltajiet ta’ dħul ma kinux purament teoretiċi, ma jidhrux rilevanti.

110. Fil-fatt, fir-rigward ta’ Wingas, għandu jiġi osservat li din hija impriża komuni proprjetà ta’ BASF u ta’ Gazprom li rnexxielha tidħol fis-suq Ġermaniż fis-snin 90 permezz tal-provvisti ta’ gass ta’ din tal-aħħar u l-kostruzzjoni ta’ netwerk vast ta’ pajpijiet għat-trażmissjoni ta’ gass ġodda mqiegħda b’mod parallel għal dawk ta’ Ruhrgas u ta’ fornituri storiċi oħra (premessa 30 tad-deċiżjoni kkontestata). Is-sitwazzjoni ta’ Wingas ma kinitx komuni skont il-Kummissjoni li sostniet, fil-premessa 100 tad-deċiżjoni tagħha tad-29 ta’ Settembru 1999, fil-Każ IV/M.1383 — Exxon/Mobil (iktar ’il quddiem id-“Deċiżjoni Exxon/Mobil”), li l-esperjenza ta’ Wingas ftit kellha opportunitajiet li terġa’ sseħħ, peress li din l-impriża kienet assoċjazzjoni li rnexxiet bejn konsumatur industrijali ta’ gass Ġermaniż kbir ħafna (jew saħansitra l-ikbar) u produttur Russu kbir ħafna.

111. Min-naħa l-oħra, fir-rigward ta’ Mobil, għandu jitfakkar li hija daħlet fis-suq Ġermaniż tal-gass ukoll fis-snin 90 billi nnegozjat l-aċċess għan-netwerks ta’ amministraturi storiċi ta’ netwerks ta’ trażmissjoni. Issa, għandu jiġi kkonstatat li l-Kummissjoni nnifisha osservat li Mobil kienet f’sitwazzjoni kemxejn atipika fil-Ġermanja (ara l-premessa 251 tad-Deċiżjoni Exxon/Mobil). Hija enfasizzat b’mod partikolari li din l-impriża kienet tipproduċi parti kunsiderevoli tal-gass Ġermaniż u kienet tagħmel parti mill-establishment tal-gass Ġermaniż, liema fatt kien mingħajr dubju, skont il-Kummissjoni, ir-raġuni li għalih hija setgħet timporta gass fil-Ġermanja mingħajr ma tuża n-netwerk tagħha nnifisha ta’ pajpijiet għat-trażmissjoni ta’ gass li jaħdmu bi pressjoni għolja, u dan permezz ta’ aċċess ta’ terzi għan-netwerk. Il-Kummissjoni indikat ukoll li Mobil kienet f’pożizzjoni unika (ara l-premessa 219 tad-Deċiżjoni Exxon/Mobil).

112. Barra minn hekk, l-argument tal-Kummissjoni skont liema Wingas u Mobil huma żewġ impriżi differenti ħafna minn xulxin, liema fatt juri li d-dħul fis-suq kien possibbli, ma huwiex konvinċenti sa fejn huwa paċifiku li s-sitwazzjonijiet rispettivi tagħhom huma atipiċi u li ħesrem jistgħu jseħħu mill-ġdid.

113. F’dawn iċ-ċirkustanzi, fid-dawl tal-ispeċifiċitajiet tagħhom, l-eżempji ta’ Wingas u ta’ Mobil ma humiex tali li juru l-possibbiltà reali u konkreta, għal kompetitur ġdid, li jidħol fis-suq Ġermaniż tal-gass u li jikkompeti mal-impriżi stabbiliti.

114. Fi kwalunkwe każ, id-deċiżjoni kkontestata ma tinkludi ebda punt, inkluż ta’ natura ġenerali, intiż sabiex jipprova li, matul il-perijodu inkluż bejn l-1 ta’ Jannar 1980 u l-24 ta’ April 1998, minkejja ċ-ċirkustanzi li jimplikaw l-eżistenza ta’ monopolji reġjonali fis-suq Ġermaniż tal-gass, il-kostruzzjoni ta’ linji ta’ trażmissjoni jew il-konklużjoni ta’ ftehim dwar l-aċċess għan-netwerk ma’ operatur storiku dwar il-passaġġ tal-pajp għat-trażmissjoni ta’ gass MEGAL ma kinitx tikkorrispondi għal strateġija ekonomika vijabbli, fis-sens tal-ġurisprudenza ċċitata fil-punt 86 iktar ’il fuq, u kienet tirrappreżenta possibbiltà reali u konkreta, għal operatur bħal GDF, ko-proprjetarju tal-pajp għat-trażmissjoni ta’ gass MEGAL, li jidħol f’dan is-suq u li jikkompeti mal-impriżi li kienu stabbiliti fih. B’mod partikolari, ebda punt ma jippermetti li jiġi kkunsidrat li d-dħul ta’ GDF fis-suq seta’ sar, permezz ta’ dawn il-possibbiltajiet, daqshekk malajr sabiex it-theddida ta’ dħul potenzjali jkollha piż fuq l-aġir tal-parteċipanti fis-suq jew permezz tal-ispejjeż li ekonomikament setgħu jiġu assorbiti. Għandu jiġi kkonstatat li d-deċiżjoni kkontestata ma tinkludi ebda indikazzjoni li tippermetti li jiġi kkunsidrat li l-Kummissjoni wettqet eżami tal-eżistenza ta’ kompetizzjoni potenzjali konformi mar-rekwiżiti tal-ġurisprudenza ċċitata fil-punt 86 iktar ’il fuq.

115. Fir-rigward tal-argument tal-Kummissjoni li teżisti neċessarjament kompetizzjoni potenzjali fis-suq Ġermaniż li mingħajrha ma kienx neċessarju li tiġi konkluża l-ittra Direktion I, għandu jiġi kkunsidrat li, fid-dawl tal-ostakoli għad-dħul deskritti preċedentement kif ukoll tal-aspetti speċifiċi tal-kompetituri l-ġodda, din iċ-ċirkustanza ma tistax titqies li hija biżżejjed sabiex jiġi pprovat li GDF kienet oġġettivament kompetitur potenzjali. Dan jippermetti, l-iktar, li jiġi stabbilit li Ruhrgas kienet tibża’ li tali kompetizzjoni setgħet isseħħ fil-futur. Barra minn hekk, għandu jiġi osservat li l-ittra Direktion G li tipprovdi projbizzjoni ta’ provvista fi Franza ġiet konkluża mill-1975 minkejja l-monopolju legali. L-eżistenza ta’ projbizzjoni ta’ provvista għaldaqstant ma timplikax neċessarjament l-eżistenza ta’ kompetizzjoni potenzjali fid-data tal-firma tal-ittra Direktion I, bil-kontra ta’ dak li tagħti x’tifhem il-Kummissjoni.

116. Fid-dawl tal-argumenti preċedenti, għandu jiġi kkunsidrat li l-Kummissjoni ma pprovatx l-eżistenza ta’ kompetizzjoni potenzjali fis-suq Ġermaniż tal-gass mill-1 ta’ Jannar 1980 sal-24 ta’ April 1998.

117. Barra minn hekk, billi enfasizzat, fil-premessa 372 tad-deċiżjoni kkontestata, li, billi ħassar l-eżenzjoni tad-dritt tal-kompetizzjoni applikabbli għall-ftehim ta’ delimitazzjoni fl-24 ta’ April 1998, il-leġiżlatur Ġermaniż stabbilixxa b’mod ċar li s-settur tal-gass kellu jinfetaħ għall-kompetizzjoni wara din id-data, il-Kummissjoni tidher li qed tammetti, mill-inqas impliċitament, li, qabel din id-data, il-leġiżlatur Ġermaniż innifsu kien iqis li s-settur tal-gass ma kienx miftuħ għall-kompetizzjoni u, konsegwentement, li ebda kompetizzjoni potenzjali ma kienet teżisti.

118. Fir-rigward tal-perijodu inkluż bejn l-24 ta’ April 1998 u l-10 ta’ Awwissu 2000, għandu jitfakkar li l-eżenzjoni applikabbli għall-ftehim ta’ delimitazzjoni u ta’ konċessjoni esklużiva ma kinitx teżisti iktar matul l-imsemmi perijodu, minħabba l-emendi leġiżlattivi li seħħew qabel dan il-perijodu.

119. Madankollu r-rikorrenti jqisu li ebda kompetizzjoni potenzjali ma kienet teżisti fis-suq Ġermaniż qabel il-bidu tas-sena 2000.

120. Ir-rikorrenti ma jressqu ebda element fir-rikors insostenn tal-allegazzjoni tagħhom u jirreferu għall-premessa 207 tad-deċiżjoni kkontestata kif ukoll għar-risposta għad-dikjarazzjoni tal-oġġezzjonijiet ta’ GDF li ma hijiex annessa mar-rikors, iżda mar-replika.

121. Issa, skont il-ġurisprudenza, għalkemm il- corpus tar-rikors jista’ jiġi ssostanzjat u kkompletat, fir-rigward ta’ punti speċifiċi, b’riferimenti għal siltiet speċifiċi ta’ dokumenti li huma annessi miegħu, riferiment globali għal kitbiet oħra, anki jekk annessi mar-rikors, ma jistgħux itaffu n-nuqqas ta’ elementi essenzjali tal-argumentazzjoni skont il-liġi, li għandhom jirriżultaw fir-rikors (sentenza tal-Qorti tal-Ġustizzja tal-31 ta’ Marzu 1992, Il-Kummissjoni vs Id-Danimarka, C-52/90, Ġabra p. I-2187, punt 17, u d-digriet tal-Qorti Ġenerali tal-21 ta’ Mejju 1999, Asia Motor France et vs Il-Kummissjoni, T-154/98, Ġabra p. II-1703, punt 49).

122. Għaldaqstant ir-riferiment għall-argumenti żviluppati fir-risposta ta’ GDF għad-dikjarazzjoni tal-oġġezzjonijiet li lanqas ma hija annessa mar-rikors ma jistax jiġi milqugħ.

123. Fir-rigward tal-istruttura tas-suq Ġermaniż, għalkemm din l-istruttura setgħet ukoll tikkostitwixxi ostakolu għad-dħul matul il-perijodu inkluż bejn l-24 ta’ April 1998 u l-10 ta’ Awwissu 2000, xorta jibqa’ l-fatt li ebda element ma jippermetti li jiġi kkunsidrat li, matul l-imsemmi perijodu, waħedha hija setgħet teskludi totalment l-eżistenza ta’ kompetizzjoni potenzjali fis-suq Ġermaniż.

124. F’dawn iċ-ċirkustanzi, għandu jiġi kkonstatat li ebda element ma huwa f’pożizzjoni li jipprova li l-Kummissjoni b’mod żbaljat ikkunsidrat li kienet teżisti kompetizzjoni potenzjali fis-suq Ġermaniż tal-gass bejn l-24 ta’ April 1998 u l-10 ta’ Awwissu 2000.

125. Fid-dawl tal-argumenti kollha preċedenti, it-tieni parti għandha tintlaqa’ sa fejn hija tirreferi għas-suq Ġermaniż matul il-perijodu inkluż bejn l-1 ta’ Jannar 1980 u l-24 ta’ April 1998. Hija għandha tiġi miċħuda fir-rigward tal-kumplament.

– Fuq it-tielet parti

126. Fil-kuntest ta’ din il-parti, ir-rikorrenti jallegaw li ebda ksur tal-Artikolu 81 KE ma seta’ jiġi identifikat fir-rigward tas-suq Franċiż abbażi tal-ittra Direktion G. F’dan ir-rigward, huma jsostnu li l-kliem tal-ittra ma kienx jipprovdi projbizzjoni ta’ provvista, li ma kien hemm ebda interess għal tali projbizzjoni u li d-dħul ta’ E.ON Ruhrgas fis-suq Franċiż sa mill-2003 ma jiffavorixxix l-argument dwar l-eżistenza ta’ tali projbizzjoni.

127. Fl-ewwel lok, fir-rigward tal-kliem tal-ittra Direktion G, għandu jiġi osservat li ċ-ċirkustanza li tgħid li din l-ittra ma hijiex redatta b’mod identiku jew simmetriku għall-ittra Direktion I hija, fiha nnifisha, mingħajr effett fuq il-possibbiltà għall-Kummissjoni li tikkunsidra li dawn l-ittri għandhom għan simili, jiġifieri li joperaw qsim tas-swieq nazzjonali tal-gass u li jillimitaw l-aċċess għas-suq nazzjonali rispettiv tal-impriżi inkwistjoni.

128. Għaldaqstant għandu jiġi vverifikat jekk, fir-rigward tal-kontenut tal-ittra Direktion G, il-Kummissjoni setgħetx ġustament tikkunsidra li l-imsemmija ittra kienet intiża li tipprojbixxi lil Ruhrgas milli tikkumerċjalizza gass li jittranżita mill-pajp għat-trażmissjoni ta’ gass MEGAL fi Franza. F’dan ir-rigward, għandu jitfakkar li l-ittra Direktion G hija redatta b’dan il-mod:

“[…]

Il-kapaċitajiet ta’ trasport li ġew jew li għandhom jiġu attribwiti lil [GDF], fil-kuntest ta’ kuntratt, għat-trażmissjoni ta’ gass, jikkonċernaw gass li nxtara jew għandu jinxtara minn [GDF] u li għandu jiġi kkunsinnat lil [MEGAL] u/jew lil [MEGAL Finco] għal finijiet ta’ tranżitu f’isem [GDF] lejn Franza u intiż għall-konsum fi Franza.

Il-kapaċitajiet ta’ trasport li ġew jew li għandhom jiġu attribwiti lil Ruhrgas, fil-kuntest ta’ kuntratt, għat-trażmissjoni ta’ gass, jikkonċernaw it-trażmissjoni għal kull fini oħra ta’ tranżitu kif ukoll it-trażmissjoni ta’ gass permezz tal-pajp għat-trażmissjoni ta’ gass u ta’ gass meħud mill-pajp għat-trażmissjoni ta’ gass fir-Repubblika Federali tal-Ġermanja, intiż għall-konsum fir-Repubblika Federali tal-Ġermanja, jew mixtri minn Ruhrgas għal finijiet ta’ tranżitu mir-Repubblika Federali tal-Ġermanja.

[…]”

129. Ċertament, għandu jiġi osservat li, fir-rigward tal-kliem tagħha, l-ittra Direktion G ma tipprojbixxix espliċitament lil Ruhrgas milli tikkunsinna jew li tipprovdi gass li jittranżita mill-pajp għat-trażmissjoni ta’ gass MEGAL fi Franza.

130. Madankollu, hekk kif osservat il-Kummissjoni fil-premessa 198 tad-deċiżjoni kkontestata, jista’ jiġi dedott mill-ittra Direktion G li, jekk il-gass li tittrasporta GDF permezz tal-pajp għat-trażmissjoni ta’ gass MEGAL għandu jiġi dirett lejn Franza, dak li tittrażmetti Ruhrgas permezz ta’ dan il-pajp għat-trażmissjoni ta’ gass għandu jew jittieħed fil-Ġermanja, jew jiġi trażmess għal kull finijiet oħra ta’ tranżitu, li jfisser li Ruhrgas ma għandhiex tkun awtorizzata twassal gass trażmess minn dan il-pajp għat-trażmissjoni ta’ gass lejn Franza. Fil-fatt, l-espressjoni “trażmissjoni għal kull finijiet oħra ta’ tranżitu” għandha tiġi interpretata fid-dawl tal-punt preċedenti, li jattribwixxi lil GDF kapaċitajiet ta’ trażmissjoni għal gass ikkunsinnat “għal finijiet ta’ tranżitu f’[isimha] […] lejn Franza”. Din l-espresssjoni għaldaqstant tfisser li Ruhrgas tibbenefika minn kapaċitajiet ta’ trażmissjoni sabiex tikkunsinna gass fi tranżitu b’destinazzjoni lejn pajjiżi oħra minbarra Franza. B’hekk, skont l-imsemmija ittra, il-gass li setgħet tittrażmetti Ruhrgas permezz tal-pajp għat-trażmissjoni ta’ gass MEGAL kellu jkun jew għall-konsum fil-Ġermanja, jew bi tranżitu lejn pajjiżi minbarra Franza.

131. Għalhekk, anki jekk l-ittra Direktion G ma tipprojbixxix espressament lil Ruhrgas milli tbigħ gass fi Franza, hija madankollu tillimita l-possibbiltajiet tagħha li tittrażmetti gass permezz tal-pajp għat-trażmissjoni ta’ gass MEGAL u, konsegwentement, sabiex tbigħ gass li jgħaddi minn dan il-pajp għat-trażmissjoni ta’ gass.

132. Din l-interpretazzjoni hija kkonfermata meta jiġu interpretati flimkien l-ittra Direktion G u l-Anness 2 tal-Ftehim MEGAL. Fil-fatt, l-imsemmi ftehim jipprovdi, fl-Artikolu 5(13)(a) tiegħu, b’mod partikolari, li l-punti ta’ dħul u ta’ ħruġ jissemmew fl-Anness 2 tiegħu u li Ruhrgas għandha d-dritt li tieħu gass mill-pajp għat-trażmissjoni ta’ gass MEGAL fi kwalunkwe punt ta’ ħruġ. Issa, il-punt 2.2 tal-Anness 2 ta’ dan il-ftehim, li jiddefinixxi l-punti ta’ ħruġ ta’ dan il-pajp għat-trażmissjoni ta’ gass għall-gass trażmess għal Ruhrgas, jagħti dan id-dritt biss fil-Ġermanja. Ebda punt ta’ ħruġ ma huwa previst għal Ruhrgas f’Medelsheim, fejn il-pajp għat-trażmissjoni ta’ gass inkwistjoni huwa konness man-netwerk Franċiż. Għaldaqstant il-gass trażmess għal Ruhrgas ma setax jibbenefika minn punt ta’ ħruġ fi Franza u, għalhekk, jinbiegħ f’dan il-pajjiż. Hekk kif għandu jiġi pprovat fil-punti 194 sa 195 iktar ’il quddiem, il-kontenut tal-ittra tal-21 ta’ Mejju 2002 iċċitat mir-rikorrenti ma huwiex tali li jqiegħed inkwistjoni din il-konklużjoni.

133. Għaldaqstant il-Kummissjoni ma wettqitx żball meta qieset, fil-premessa 222 tad-deċiżjoni kkontestata, li l-ittra Direktion G kellha bħala għan li tipprekludi lil Ruhrgas milli tipprovdi gass trażmess mill-pajp għat-trażmissjoni ta’ gass MEGAL lill-klijenti Franċiżi.

134. Barra minn hekk, ebda mill-argumenti tar-rikorrenti fis-sens li l-elementi mressqa mill-Kummissjoni fid-deċiżjoni kkontestata ma jippermettux li tissostanzja l-interpretazzjoni tagħha ma jidher fondat.

135. L-ewwel nett, fir-rigward tal-argument tar-rikorrenti bbażat fuq in-nuqqas ta’ interess ta’ projbizzjoni ta’ provvista li tikkonċerna Franza fid-dawl tal-monopolju fl-importazzjoni min-naħa ta’ GDF fi Franza, dan ma jistax jiġi milqugħ inkwantu, hekk kif osservat il-Kummissjoni, tali projbizzjoni kellha bħala għan li ttaffi bidliet legali u fattwali eventwali matul iż-żmien li fih ikun operattiv il-pajp għat-trażmissjoni ta’ gass. Barra minn hekk dan huwa perfettament koerenti mal-argumenti tar-rikorrenti dwar il-ħtieġa li tiġi konkluża l-ittra Direktion I minkejja n-nuqqas ta’ kompetizzjoni potenzjali fis-suq Ġermaniż qabel l-1998 (ara l-punt 147 iktar ’il quddiem).

136. It-tieni nett, l-argument tar-rikorrenti bbażat fuq il-fatt li huma daħlu fis-suq Franċiż mill-2003 ma huwiex tali li jqiegħed inkwistjoni l-konklużjoni tal-Kummissjoni fid-deċiżjoni kkontestata fir-rigward tan-natura restrittiva tal-ittra Direktion G kif jirriżulta mit-test tal-imsemmija ittra moqrija flimkien mal-Anness 2 tal-Ftehim MEGAL.

137. Mill-argumenti kollha preċedenti jirriżulta li t-tieni parti għandha tiġi miċħuda.

– Fuq ir-raba’ parti

138. Fil-kuntest ta’ din il-parti, ir-rikorrenti jallegaw li l-ittri Direktion G u Direktion I ma jistgħux ikollhom bħala għan li jirrestrinġu l-kompetizzjoni inkwantu huma jikkostitwixxu restrizzjonijiet anċillari legali. Sussidjarjament, huma jqisu li l-għan tal-ittri ta’ akkumpanjament kien newtrali fid-dawl tal-kuntest ekonomiku li kien jeżisti f’dak iż-żmien.

139. Fl-ewwel lok, jeħtieġ li jiġi miċħud l-argument tar-rikorrenti dwar l-eżistenza tar-restrizzjonijiet anċillari legali, inkwantu, hekk kif jirriżulta mill-punti 60 sa 82 iktar ’il fuq, l-ittri Direktion G u Direktion I ma jistgħux jiġu kklassifikati bħala tali.

140. Fit-tieni lok, għandu jitfakkar li, skont l-Artikolu 81(1) KE, l-akkordji kollha bejn impriżi, id-deċiżjonijiet kollha ta’ assoċjazzjonijiet bejn impriżi u l-prattiki kollha miftiehma li jistgħu jolqtu l-kummerċ bejn l-Istati Membri u li jkollhom bħala għan jew riżultat tagħhom il-prevenzjoni, ir-restrizzjoni jew id-distorsjoni tal-kompetizzjoni fi ħdan is-suq komuni huma inkompatibbli mas-suq komuni.

141. L-għan u l-effett antikompetittiv ta’ ftehim huma kundizzjonijiet mhux kumulattivi, iżda alternattivi sabiex jiġi evalwat jekk tali ftehim jaqax taħt il-projbizzjoni stabbilita fl-Artikolu 81(1) KE. Issa, skont ġurisprudenza stabbilita, in-natura alternattiva ta’ din il-kundizzjoni, indikata bil-konġunzjoni “jew”, twassal għall-ħtieġa li jiġi kkunsidrat fl-ewwel lok l-għan stess tal-ftehim, fid-dawl tal-kuntest ekonomiku li fih għandu jiġi applikat. Madankollu fil-każ fejn l-analiżi tal-kontenut tal-ftehim ma jurix livell suffiċjenti ta’ ħsara fil-konfront tal-kompetizzjoni, ikollu għalhekk isir eżami tal-effetti u, sabiex jiġi pprojbit, jeħtieġ li jiġu sodisfatti elementi li jistabbilixxu li kien hemm jew prevenzjoni, jew restrizzjoni jew distorsjoni tal-kompetizzjoni b’mod sinjifikattiv. Mill-ġurisprudenza jirriżulta wkoll li ma huwiex neċessarju li jiġu eżaminati l-effetti ta’ ftehim ġaladarba l-għan antikompetittiv ta’ dan tal-aħħar ikun stabbilit (ara s-sentenza tal-Qorti tal-Ġustizzja tas-6 ta’ Ottubru 2009, GlaxoSmithKline Services et vs Il-Kummissjoni et , C-501/06 P, C-513/06 P, C-515/06 P u C-519/06 P, Ġabra p. I-9291, punt 55, u l-ġurisprudenza ċċitata).

142. Sabiex tiġi evalwata n-natura antikompetittiva ta’ ftehim, għandhom jiġu eżaminati b’mod partikolari l-kontenut tad-dispożizzjonijiet tiegħu, l-għanijiet li jrid jipprova jikseb kif ukoll il-kuntest ekonomiku u ġuridiku li fih huwa jidħol. Barra minn hekk, minkejja li l-intenzjoni tal-partijiet ma tikkostitwixxix element neċessarju sabiex tiġi ddeterminata n-natura restrittiva ta’ ftehim, xejn ma jwaqqaf lill-Kummissjoni jew lill-qrati tal-Unjoni milli jeħduha inkunsiderazzjoni (ara s-sentenza GlaxoSmithKline Services et vs Il-Kummissjoni et , punt 141 iktar ’il fuq, punt 58, u l-ġurisprudenza ċċitata).

143. Barra minn hekk, ftehim jista’ jitqies li għandu għan restrittiv anki jekk ma jkollux bħala uniku għan li jirrestrinġi l-kompetizzjoni, iżda jsegwi għanijiet leġittimi oħra (ara s-sentenza tal-Qorti tal-Ġustizzja tas-6 ta’ April 2006, General Motors vs Il-Kummissjoni, C-551/03 P, Ġabra p. I-3173, punt 64, u l-ġurisprudenza ċċitata).

144. Fl-aħħar nett, għandu jiġi osservat li diversi drabi, il-Qorti tal-Ġustizzja kklassifikata ftehim intiż sabiex jiġu maqsuma s-swieq nazzjonali skont il-fruntieri nazzjonali jew sabiex jagħmlu iktar diffiċli l-interpenetrazzjoni tas-swieq nazzjonali, b’mod partikolari dawk li jfittxu li jipprevjenu jew jirrestrinġu l-esportazzjonijiet paralleli, ftehim li għandu bħala għan li jirrestrinġi l-kompetizzjoni fis-sens tal-Artikolu 81 (KE) (ara, f’dan is-sens, is-sentenza GlaxoSmithKline Services et vs Il-Kummissjoni et , punt 141 iktar ’il fuq, punt 61, u l-ġurisprudenza ċċitata).

145. F’dan il-każ, għandu jiġi osservat, bħalma tgħid il-Kummissjoni, li l-kostruzzjoni ta’ pajp għat-trażmissjoni ta’ gass bħall-pajp għat-trażmissjoni ta’ gass MEGAL tikkostitwixxi investiment għal użu fuq medda twila ħafna ta’ żmien, fejn Ruhrgas iddikjarat li t-tul għall-ħlas tal-investimenti favur dan il-pajp għat-trażmissjoni ta’ gass huwa ta’ 25 sena u fejn il-Kummissjoni sostniet, mingħajr ma ġiet ikkontestata mir-rikorrenti, li b’mod ġenerali pajp għat-trażmissjoni ta’ gass ikun operattiv għal bejn 45 u 65 sena.

146. Barra minn hekk għandu jiġi kkonstatat li, fid-dawl tal-Artikoli 2 KE u 3 KE, fil-verżjoni tagħhom fis-seħħ meta ġew iffirmati l-ittri Direktion G u Direktion I, il-Komunità diġà kellha, f’din id-data, l-għan li tistabbilixxi suq komuni, fejn dan tal-aħħar jimplika, b’mod partikolari, l-eliminazzjoni, bejn l-Istati Membri, tar-restrizzjonijiet kwantitattivi għad-dħul u għall-ħruġ tal-merkanzija, kif ukoll ta’ kull miżuri oħra li kellhom effett ekwivalenti. Barra minn hekk, f’din id-data wkoll, il-Qorti tal-Ġustizzja diġà kellha l-opportunità li tenfasizza li l-iżolament tas-swieq nazzjonali jmur kontra wieħed mill-għanijiet essenzjali tat-Trattat, li huwa intiż sabiex is-swieq nazzjonali jingħaqdu f’suq wieħed (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tal-Qorti tal-Ġustizzja tat-3 ta’ Lulju 1974, Van Zuylen, 192/73, Ġabra p. 731, punt 13).

147. F’dawn iċ-ċirkustanzi, għandu jiġi kkunsidrat li, meta ġew iffirmati l-ittri ta’ akkumpanjament, il-liberalizzazzjoni ma setgħetx tiġi eskluża fuq perijodu twil u kienet tagħmel parti mill-perspettivi raġonevolment possibbli. Essenzjalment, dan ġie barra minn hekk ikkonfermat minn E.ON, li fir-risposta tagħha għad-dikjarazzjoni tal-oġġezzjonijiet indikat, hekk kif jirriżulta mill-premessa 245 tad-deċiżjoni kkontestata, li l-ittra Direktion I ġiet adottata “bħala miżura ta’ prekawzjoni […] sabiex jiġi evitat li anki riskji purament teoretiċi, marbuta ma’ bidliet f’kundizzjonijiet ġuridiċi u ekonomiċi li kien impossibbli li jiġu totalment esklużi, ma jikkompromettux il-proġett”. Dan ġie wkoll rikonoxxut mir-rikorrenti fis-sottomissjonijiet bil-miktub tagħhom.

148. Għaldaqstant l-għan tal-ittri Direktion G u Direktion I ma jistax jiġi kklassifikat bħala newtrali, sa fejn huma intiżi jqassmu s-swieq bejn l-impriżi inkwistjoni fil-każ ta’ bidliet f’ċirkustanzi ġuridiċi jew fattwali, u b’mod partikolari fil-każ ta’ liberalizzazzjoni tas-swieq Franċiżi u Ġermaniżi. Għaldaqstant il-Kummissjoni ġustament qieset, fil-premessa 227 tad-deċiżjoni kkontestata, li l-imsemmija ittri kellhom għan antikompetittiv.

149. Għalhekk, ir-raba’ parti għandha tiġi miċħuda.

– Fuq il-ħames parti

150. Fil-kuntest ta’ din il-parti, ir-rikorrenti jsostnu li l-ittri Direktion G u Direktion I kif ukoll l-Anness 2 tal-Ftehim MEGAL ma kinux tali li jaffettwaw il-kummerċ bejn Stati Membri.

151. F’dan ir-rigward, għandu jitfakkar li l-Artikolu 81(1) KE japplika biss għal ftehim li jistgħu jaffettwaw il-kummerċ bejn Stati Membri. Skont ġurisprudenza stabbilita, sabiex jista’ jkun hemm effett fuq il-kummerċ bejn Stati Membri, deċiżjoni, ftehim jew prattika għandhom, abbażi ta’ numru ta’ punti oġġettivi ta’ liġi jew ta’ fatt, jippermettu li wieħed jipprevedi b’livell ta’ probabbiltà suffiċjenti li huma jeżerċitaw influwenza diretta jew indiretta, attwali jew potenzjali, fuq it-tendenzi tal-kummerċ bejn l-Istati Membri, u dan b’mod li jagħtu x’jifhmu li jistgħu jostakolaw it-twettiq ta’ suq wieħed bejn l-Istati Membri (ara s-sentenza tal-Qorti tal-Ġustizzja tat-23 ta’ Novembru 2006, Asnef-Equifax u Administración del Estado, C-238/05, Ġabra p. I-11125, punt 34 u l-ġurisprudenza ċċitata).

152. Għalhekk, effett fuq il-kummerċ intra-Komunitarju jirriżulta b’mod ġenerali mill-preżenza ta’ diversi elementi li, meħuda waħedhom, ma humiex neċessarjament determinanti. Sabiex jiġi vverifikat jekk akkordju jaffettwax b’mod kunsiderevoli l-kummerċ bejn Stati Membri, jeħtieġ li dan jiġi eżaminat fil-kuntest ekonomiku u ġuridiku tiegħu (ara s-sentenza Asnef-Equifax u Administración del Estado, punt 151 iktar ’il fuq, punt 35 u l-ġurisprudenza ċċitata). F’dan ir-rigward, il-fatt li l-influwenza ta’ akkordju fuq il-kummerċ huwa sfavorevoli, newtrali jew favorevoli ma tantx huwa rilevanti. Fil-fatt, restrizzjoni ta’ kompetizzjoni hija ta’ natura li taffettwa l-kummerċ bejn Stati Membri meta hija tista’ toħloq distorsjoni fuq it-tendenzi kummerċjali li b’xi mod jew ieħor setgħu segwew (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tal-Qorti tal-Ġustizzja tad-29 ta’ Ottubru 1980, Van Landewyck et vs Il-Kummissjoni, 209/78 sa 215/78 u 218/78, Ġabra p. 3125, punt 172).

153. Barra minn hekk, il-kapaċità ta’ akkordju li jaffettwa l-kummerċ bejn Stati Membri, jiġifieri l-effett potenzjali tiegħu, hija biżżejjed sabiex dan jaqa’ taħt il-kamp ta’ applikazzjoni tal-Artikolu 81 KE u ma huwiex neċessarju li jiġi pprovat effett ħażin effettiv fuq il-kummerċ (sentenza tal-Qorti tal-Ġustizzja tal-21 ta’ Jannar 1999, Bagnasco et , C-215/96 u C-216/96, Ġabra p. I-135, punt 48, u s-sentenza tal-Qorti Ġenerali tal-14 ta’ Diċembru 2006, Raiffeisen Zentralbank Österreich et vs Il-Kummissjoni, T-259/02 sa T-264/02 u T-271/02, Ġabra p. II-5169, punt 166). Madankollu, huwa neċessarju li l-effett potenzjali tal-akkordju fuq il-kummerċ bejn l-Istati jkun sinjifikattiv, jew, fi kliem ieħor, li ma jkunx insinjifikattiv (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tal-Qorti tal-Ġustizzja tat-28 ta’ April 1998, Javico, C-306/96, Ġabra p. I-1983, punti 12 u 17).

154. Barra minn hekk, akkordju li jkun mifrux mat-territorju kollu ta’ Stat Membru għandu, min-natura tiegħu stess, l-effett li jikkonsolida t-tqassim ta’ natura nazzjonali, u b’hekk jostakola l-interpenetrazzjoni ekonomika mixtieqa mit-Trattat KE (sentenza Asnef-Equifax u Administración del Estado, punt 151 iktar ’il fuq, punt 37).

155. F’dan il-każ, għandu jiġi kkonstatat li, ġaladarba hija ma pprovatx l-eżistenza ta’ kompetizzjoni potenzjali fis-suq Ġermaniż tal-gass mill-1 ta’ Jannar 1980 sal-24 ta’ April 1998 (ara l-punt 116 iktar ’il fuq) u ġaladarba ġie kkonstatat li s-suq Franċiż kien magħluq għall-kompetizzjoni mill-inqas sa Awwissu 2000, il-Kummissjoni kkunsidrat b’mod żbaljat li l-ftehim u l-prattiki inkwistjoni kienu tali li jkollhom effett sinjifikattiv fuq il-kummerċ bejn Stati Membri qabel l-24 ta’ April 1998.

156. Dan huwa speċjalment il-każ tant li l-Kummissjoni b’mod partikolari bbażat il-konklużjoni tagħha f’dan ir-rigward, hekk kif jirriżulta mill-premessa 263 tad-deċiżjoni kkontestata, fuq il-fatt li dan il-ftehim u dawn il-prattiki kienu jipprekludu l-kompetizzjoni transkonfinali fis-suq Ġermaniż u Franċiż tal-gass. Issa, fin-nuqqas ta’ kompetizzjoni fuq dawn iż-żewġt iswieq, l-imsemmija kompetizzjoni ma setgħetx tiġi prekluża, u konsegwentement, il-kummerċ bejn Stati Membri ma setax jiġi affettwat.

157. Fir-rigward tal-perijodu inkluż bejn l-24 ta’ April 1998 u l-10 ta’ Awwissu 2000, l-argumenti tar-rikorrenti dwar l-effett tal-kummerċ bejn Stat Membri għandhom, min-naħa l-oħra, jiġu miċħuda, ġaladarba l-eżistenza ta’ kompetizzjoni potenzjali fis-suq Ġermaniż tal-gass ma ġiex validament imqiegħed inkwistjoni (ara l-punt 124 iktar ’il fuq), u r-restrizzjoni tiegħu seta għalhekk ikollu effett sinjifikattiv fuq il-kummerċ bejn Stati Membri.

158. Għaldaqstant hemm lok li tiġi milqugħa parzjalment il-ħames parti tal-ewwel motiv.

– Fuq is-sitt parti

159. Ir-rikorrenti jqisu li, jekk il-Kummissjoni kellha l-intenzjoni li ssostni, fid-deċiżjoni kkontestata, permezz ta’ osservazzjonijiet kontradittorji, li l-kuntratti bejn l-impriżi inkwistjoni bejn l-1999 u l-2005 kienu jikkostitwixxu prattiki miftiehma jew ftehim indipendentement mill-ittri ta’ akkumpanjament, hija kisret l-Artikolu 81(1) KE.

160. F’dan il-każ, mid-deċiżjoni kkontestata jirriżulta li l-Kummissjoni ma kkunsidratx li l-kuntratti bejn l-1999 u l-2005 kienu jikkostitwixxu ksur indipendenti minn dak li rriżulta mill-ittri Direktion G u Direktion I (ara b’mod partikolari l-premessi 162 u 163 tad-deċiżjoni kkontestata). Wara kollox dan huwa kkonfermat mill-Kummissjoni fis-sottomissjonijiet bil-miktub tagħha.

161. Barra minn hekk, fir-rigward tal-argument tar-rikorrenti bbażat fuq kontradizzjonijiet fid-deċiżjoni kkontestata, għandu jiġi osservat li l-premessi 177, 199 u 223 tad-deċiżjoni kkontestata għandhom jinqraw flimkien mal-premessi li jsegwuhom jew li jippreċeduhom u li, f’dawn il-premessi, huwa speċifikat li l-ftehim u l-prattiki miftiehma identifikati jirriżultaw mill-Ftehim MEGAL u mill-ittri Direktion G u Direktion I (ara b’mod partikolari l-premessi 178, 181, 197 u 198 tad-deċiżjoni kkontestata).

162. Għaldaqstant, is-sitt parti mqajma mir-rikorrenti għandha tiġi miċħuda.

163. Fi kwalunkwe każ, l-argumenti tar-rikorrenti ma humiex fondati, inkwantu l-Kummissjoni pprovat, fid-deċiżjoni kkontestata, li l-impriżi inkwistjoni kienu skambjaw informazzjoni dwar l-istrateġiji li huma kellhom l-intenzjoni jadottaw fis-swieq rispettivi ta’ waħda jew tal-oħra (ara b’mod partikolari d-dokumenti ċċitati fil-premessi 84, 87, 120, 121 jew 180 tad-deċiżjoni kkontestata).

164. Bil-kontra tal-allegazzjonijiet tar-rikorrenti, l-impriżi inkwistjoni effettivament skambjaw informazzjoni rilevanti li tikkonċerna l-qasam tal-kompetizzjoni. Dawn l-iskambji jiffurmaw parti minn pjan sħiħ u kienu s-suġġetti ta’ laqgħat sistematiċi inkwantu, minn naħa, kienu jikkonċernaw il-kompetizzjoni li kienu jwettqu l-impriżi inkwistjoni fi Franza u fil-Ġermanja, u, min-naħa l-oħra, kienu s-suġġetti ta’ laqgħat regolari bħal ma tixhed l-eżistenza tal-laqgħat “Tour d’horizon” (stħarriġ ġenerali) imsemmija fil-premessi 63, 97, 114, 116, 121, 122, 131 u 132 tad-deċiżjoni kkontestata. L-argument tar-rikorrenti li dawn l-iskambji ma seħħewx bejn persuni responsabbli jew esperti, iżda bejn diversi kollaboraturi ma huwiex rilevanti inkwantu ma jippermettix li jqiegħed inkwistjoni l-kontenut antikompetittiv tal-imsemmija skambji. Barra minn hekk, anki kieku numru kbir ta’ dawn il-laqgħat kellhom l-intenzjoni li jittrattaw suġġetti ta’ diskussjoni leġittimi, xorta jibqa’ l-fatt li dan ma jistax jiġġustifika laqgħat li jagħtu wkoll lok għal prattika miftiehma pprojbita mill-Artikolu 81(1) KE.

165. Għaldaqstant, is-sitt parti għandha tiġi miċħuda bħala ineffettiva u, fi kwalunkwe każ, infondata.

166. Mill-argumenti kollha preċedenti jirriżulta li t-tieni u l-ħames partijiet ta’ dan il-motiv għandhom jiġu parzjalment milqugħa u li l-kumplament tal-motiv għandu jiġi miċħud.

167. Konsegwentement, hemm lok sabiex jiġi annullat l-Artikolu 1 tad-deċiżjoni kkontestata sa fejn jikkonstata l-eżistenza ta’ ksur imwettaq fil-Ġermanja bejn l-1 ta’ Jannar 1980 u l-24 ta’ April 1998.

Fuq it-tieni motiv, ibbażat fuq żball ta’ liġi mwettaq fl-evalwazzjoni tat-tul tal-ksur

168. Dan il-motiv, li permezz tiegħu r-rikorrenti jqiegħdu inkwistjoni, sussidjarjament, l-evalwazzjoni tal-Kummissjoni dwar it-tul tal-ksur inkwistjoni, huwa intiż sabiex jiġi sostnut, minn naħa, li l-impriżi inkwistjoni ħassru l-ftehim li ta lok għall-imsemmi ksur sa minn Diċembru 2001 jew Jannar 2002, jew saħansitra qabel u sa mhux iktar tard mit-13 ta’ Awwissu 2004 u, min-naħa l-oħra, li l-azzjonijiet ulterjuri tal-imsemmija impriżi ma kinux ifissru li kien hemm tkomplija ta’ dan il-ftehim.

– Fuq il-waqfien tal-ksur inkwistjoni

169. Għandu jitfakkar li l-Kummissjoni għandha tipproduċi l-prova tal-ksur li hija tkun ikkonstatat u għandha tistabbilixxi l-provi li huma kapaċi juru, suffiċjentement għall-finijiet tal-liġi, l-eżistenza tal-fatti li jikkostitwixxu ksur (ara s-sentenza tal-Qorti Ġenerali tat-8 ta’ Lulju 2004, JFE Engineering et vs Il-Kummissjoni, T-67/00, T-68/00, T-71/00 u T-78/00, Ġabra p. II-2501, punt 173, u l-ġurisprudenza ċċitata).

170. F’dan ir-rigward, minn ġurisprudenza stabbilita jirriżulta li hija r-responsabbiltà tal-Kummissjoni li tipprova mhux biss l-eżistenza tal-akkordju, iżda wkoll it-tul ta’ żmien tiegħu (ara s-sentenza tal-Qorti Ġenerali tat-29 ta’ Novembru 2005, Union Pigments vs Il-Kummissjoni, T-62/02, Ġabra p. II-5057, punt 36, u l-ġurisprudenza ċċitata).

171. Barra minn hekk, fil-kuntest ta’ rikors għal annullament ippreżentat skont l-Artikolu 230 KE, il-qorti tal-Unjoni Ewropea għandha sempliċement tistħarreġ il-legalità tal-att ikkontestat (sentenza JFE Engineering et vs Il-Kummissjoni, punt 169 iktar ’il fuq, punt 174).

172. Għalhekk, ir-rwol tal-qorti li quddiemha jiġi ppreżentat rikors għal annullament kontra deċiżjoni tal-Kummissjoni li tikkonstata l-eżistenza ta’ ksur tar-regoli tal-kompetizzjoni u li timponi multi fuq id-destinatarji jikkonsisti f’li jiġi evalwat jekk il-provi u elementi oħra invokati mill-Kummissjoni fid-deċiżjoni tagħha humiex suffiċjenti sabiex tiġi stabbilita l-eżistenza tal-ksur allegat (ara s-sentenza JFE Engineering et vs Il-Kummissjoni, punt 169 iktar ’il fuq, punt 175, u l-ġurisprudenza ċċitata).

173. Barra minn hekk, għandu jitfakkar li l-eżistenza ta’ dubju f’moħħ il-qorti għandha tibbenefika lill-impriża destinatarja tad-deċiżjoni li tikkonstata ksur. Għaldaqstant, il-qorti ma tistax tikkonkludi li l-Kummissjoni wriet l-eżistenza tal-ksur inkwistjoni suffiċjentement għall-finijiet tal-liġi jekk jibqa’ dubju f’moħħ il-qorti dwar din il-kwistjoni, b’mod partikolari fil-kuntest ta’ rikors għall-annullament ta’ deċiżjoni li timponi multa (ara s-sentenza JFE Engineering et vs Il-Kummissjoni, punt 169 iktar ’il fuq, punt 177, u l-ġurisprudenza ċċitata).

174. Għalhekk, huwa neċessarju li l-Kummissjoni tipproduċi provi preċiżi u konkordanti sabiex tistabbilixxi l-konvinzjoni soda tagħha li l-ksur twettaq (ara s-sentenza JFE Engineering et vs Il-Kummissjoni, punt 169 iktar ’il fuq, punt 179, u l-ġurisprudenza ċċitata).

175. Madankollu, għandu jiġi enfasizzat li kull prova prodotta mill-Kummissjoni ma għandhiex neċessarjament tissodisfa dawn il-kriterji fir-rigward ta’ kull element tal-ksur. Huwa suffiċjenti li n-numru ta’ indizji invokati mill-istituzzjoni, evalwati globalment, jissodisfaw dan ir-rekwiżit (ara s-sentenza JFE Engineering et vs Il-Kummissjoni, punt 169 iktar ’il fuq, punt 180, u l-ġurisprudenza ċċitata).

176. Barra minn hekk, skont ġurisprudenza stabbilita, sabiex tiġi pprovata suffiċjentement il-parteċipazzjoni ta’ impriża f’akkordju, jeħtieġ sempliċement li jintwera li l-impriża kkonċernata pparteċipat f’laqgħat li fihom ġew konklużi ftehim ta’ natura antikompetittiva, mingħajr ma opponiethom manifestament. Ladarba tiġi stabbilita l-parteċipazzjoni ta’ impriżi f’tali laqgħat, hija l-impriża kkonċernata li għandha tressaq provi ta’ natura li jistgħu jistabbilixxu li l-parteċipazzjoni tagħha fl-imsemmija laqgħat kienet nieqsa minn kull għan antikompetittiv, billi turi li hija kienet indikat lill-kompetituri tagħha li hija kienet qed tipparteċipa f’dawk il-laqgħat f’perspettiva differenti minn tagħhom (ara s-sentenza tal-Qorti tal-Ġustizzja tad-19 ta’ Marzu 2009, Archer Daniels Midland vs Il-Kummissjoni, C-510/06 P, Ġabra p. I-1843, punt 119, u l-ġurisprudenza ċċitata).

177. Konsegwentement, huwa effettivament il-mod kif il-parteċipanti l-oħra fl-akkordju jifhmu l-intenzjoni tal-impriża kkonċernata li huwa determinanti sabiex jiġi evalwat jekk din tal-aħħar kellhiex l-intenzjoni li tiddistakka ruħha mill-ftehim illegali. (sentenza Archer Daniels Midland vs Il-Kummissjoni, punt 176 iktar ’il fuq, punt 120).

178. Huwa fid-dawl ta’ dawn iċ-ċirkustanzi li jeħtieġ li jiġu eżaminati l-argumenti tar-rikorrenti li huma relatati mal-waqfien tal-ksur inkwistjoni.

179. L-ewwel nett, fir-rigward tal-allegat waqfien mill-ksur inkwistjoni qabel tmiem is-sena 2001, għandu jiġi enfasizzat li r-rikorrenti jaċċettaw li ma hemm ebda prova diretta li tistabbilixxi li waħda mill-impriżi inkwistjoni żammet id-distanzi tagħha mill-ftehim inkwistjoni, iżda jinvokaw nota dwar il-laqgħa tal-4 ta’ Frar 1999 li minnha jirriżulta li, waqt il-laqgħa ta’ grupp tax-xogħol dwar it-tariffi ta’ MEGAL, ċerti persuni fi ħdan GDF xtaqu li tittieħed inkunsiderazzjoni kummerċjalizzazzjoni separata tal-gass mill-pajp għat-trażmissjoni ta’ gass MEGAL fil-Ġermanja. B’hekk GDF indikat li l-għan kien li ttejjeb il-pożizzjoni tagħha fit-trażmissjoni tal-gass u bħala azzjonista u li, fil-każ ta’ tibdil fir-regoli dwar l-aċċess ta’ terzi, hija kellha tiddefendi l-interessi tagħha filwaqt li tieħu inkunsiderazzjoni r-rabtiet storiċi ma’ Ruhrgas.

180. Għandu jiġi kkonstatat li l-affermazzjonijiet li jinsabu fin-nota dwar il-laqgħa tal-4 ta’ Frar 1999 u dwar it-titjib fil-pożizzjoni ta’ GDF ma humiex suffiċjenti sabiex jipprovaw teħid ta’ distanzi mingħajr ekwivoku mill-ftehim inkwistjoni min-naħa ta’ Ruhrgas jew ta’ GDF.

181. Barra minn hekk, jeżistu provi oħra, hekk kif osservat il-Kummissjoni, li juru li, fl-2000, il-ftehim inkwistjoni ma kienx ikkunsidrat bħala obsolet jew ineffettiv. F’dan ir-rigward, żewġ ittri interni ta’ GDF mibgħuta bil-posta elettronika tad-9 u tas-17 ta’ Frar 2000, imsemmija fil-premessa 65 tad-deċiżjoni kkontestata, jirreferu espressament għall-ittri Direktion G u Direktion I, fejn jindikaw li l-ewwel waħda mill-imsemmija ittri tista’ tiġi mxebbha ma’ “tqassim vast tas-suq” [traduzzjoni mhux uffiċjali] bejn l-impriżi inkwistjoni, “liema fatt iqajjem il-kwistjoni tal-valur ġuridiku ta’ tali dokument (null!)” [traduzzjoni mhux uffiċjali] u li, permezz tat-tieni waħda minn dawn l-ittri, ikklassifikata bħala “superba” [traduzzjoni mhux uffiċjali], l-imsemmija impriżi jiftiehmu sabiex GDF ma tikkunsinnax gass (direttament jew indirettament) lil klijent li jinsab il-Ġermanja.

182. L-argument tar-rikorrenti li jgħid li l-posta elettronika interna ta’ GDF tad-9 u tas-17 ta’ Frar 2000 jikkonċernaw GDF u, konsegwentement, huma mingħajr rilevanza għal Ruhrgas għandu jiġi miċħud. Fil-fatt, ebda dispożizzjoni u ebda prinċipju ġenerali tad-dritt intern ma jipprojbixxi lill-Kummissjoni milli tinvoka, kontra impriża, dikjarazzjonijiet ta’ impriżi oħra inkriminati. Li kieku dan ma kienx il-każ, l-oneru tal-prova fuq il-Kummissjoni għal aġir li jmur kontra l-Artikoli 81 KE u 82 KE, ikun insostenibbli u inkompatibbli mal-missjoni ta’ sorveljanza tal-applikazzjoni tajba ta’ dawk id-dispożizzjonijiet li hija mogħtija lilha mit-Trattat KE (ara s-sentenzi tal-Qorti Ġenerali JFE Engineering et vs Il-Kummissjoni, punt 169 iktar ’il fuq, punt 192, u l-ġurisprudenza ċċitata, u tat-8 ta’ Lulju 2008, Lafarge vs Il-Kummissjoni, T-54/03, mhux ippubblikata fil-Ġabra, punt 57 u l-ġurisprudenza ċċitata). L-istess jgħodd fir-rigward ta’ dokumenti interni għal impriżi oħra inkriminata. Fil-fatt, minuti interni li nstabu waqt verifika li saret fl-uffiċċji ta’ impriża inkriminata jistgħu jintużaw bħala prova kontra impriża inkriminata oħra (ara, f’dan is-sens, is-sentenzi tal-Qorti Ġenerali tal-24 ta’ Ottubru 1991, Atochem vs Il-Kummissjoni, T-3/89, Ġabra p. II-1177, punti 31 sa 38, u tal-11 ta’ Diċembru 2003, Ventouris vs Il-Kummissjoni, T-59/99, Ġabra p. II-5257, punt 91). Barra minn hekk, fid-dawl tan-natura nnifisha tal-prattiki inkwistjoni u tad-diffikultajiet korollarji li jikkonċernaw il-produzzjoni tal-prova, il-Kummissjoni ma tistax tiġi obbligata tibbaża ruħha neċessarjament fuq dokumenti skambjati jew li huma komuni għall-impriżi inkwistjoni. Għaldaqstant hija tista’ tibbaża ruħha fuq dokumenti interni għall-impriżi inkwistjoni, ġaladarba dawn jippermettu li tiġi stabbilita l-eżistenza ta’ ksur.

183. Barra minn hekk, kif għandu jiġi pprovat fil-punti 184 sa 240 iktar ’il quddiem, numru ta’ provi dokumentali oħra sussegwenti, uħud minnhom redatti mill-ewwel rikorrenti, li jmorru kontra l-argument tar-rikorrenti li jgħid li l-impriżi inkwistjoni żammew id-distanzi tagħhom mill-ftehim inkwistjoni sa mill-2001.

184. Barra minn hekk, fir-rigward tal-preżentazzjoni ta’ offerta kompetittiva minn GDF sa mill-2000, dan ma huwiex biżżejjed, fir-rigward tal-elementi ċċitati iktar ’il fuq, sabiex jiġi pprovat li nżammew distanzi inekwivoċi u pubbliċi mill-ftehim inkwistjoni u dan tant li jiġri ta’ spiss, fl-akkordji, li ċerti parteċipanti fil-pront jiksru l-ftehim sabiex jużawh favurihom (ara, f’dan is-sens, is-sentenza Lafarge vs Il-Kummissjoni, punt 182 iktar ’il fuq, punt 773, u l-ġurisprudenza ċċitata). Barra minn hekk, l-eżistenza ta’ din l-offerta għandha tiġi kunsiderevolment irrelativizzata, peress li, hekk kif jirriżulta mill-premessi 73 u 74 tad-deċiżjoni kkontestata, GDF bdiet tbigħ gass fis-suq Ġermaniż fl-2001 biss. Il-bejgħ kien baxx ħafna bejn l-2001 u l-2005 u GDF qagħdet lura milli tbigħ kwantitajiet importanti fin-Nofsinhar tal-Ġermanja (jiġifieri ż-żona kkonċernata mill-pajp għat-trażmissjoni ta’ gass MEGAL) sa Ottubru 2005.

185. Minn dak li ġie diskuss preċedentement, jirriżulta li l-argumenti tar-rikorrenti li jsostnu li l-akkordju inkwistjoni ntemm qabel Diċembru 2001 għandhom jiġu miċħuda.

186. It-tieni nett, sabiex jiġi pprovat il-waqfien mill-ksur inkwistjoni sa minn tmiem is-sena 2001 jew sa mill-bidu tas-sena 2002, ir-rikorrenti jibbażaw ruħhom fuq faks mibgħuta minn Ruhrgas lil GDF fis-7 ta’ Jannar 2002 li jindika li l-ittri Direktion G u Direktion I għandhom jiġu kkunsidrati bħala “obsoleti”, fejn b’hekk intemm il-ksur.

187. F’dan ir-rigward, qabel kollox għandu jiġi osservat li l-faks mibgħut minn Ruhrgas lil GDF fis-7 ta’ Jannar 2002 jissuċċedi laqgħa bejn l-impriżi inkwistjoni, li seħħet fl-14 ta’ Diċembru 2001. Il-paġna ta’ quddiem tal-imsemmi faks tindika li magħha hemm anness abbozz ta’ lista tal-ftehim li jeżisti bejn l-impriżi inkwistjoni u t-trattament li għandu jiġi rriżervat għad-dispożizzjonijiet rispettivi tagħhom fil-kuntest tal-kunċett ta’ “użu benefiċjarju”. Lista tad-dispożizzjonijiet tal-Ftehim MEGAL, tal-annessi tiegħu u tal-ittri ta’ akkumpanjament, fosthom l-ittri Direktion G u Direktion I, tinsab annessa mal-faks ikkonċernat. Kull paġna ta’ dan l-anness hija intestata bir-riferiment “Struttura ġdida MEGAL — Bdil tal-ftehim bażiku u tal-kuntratti konnessi fi ftehim ġdid ta’ konsorzju”. F’dan il-faks l-ittra Direktion G hija deskritta bħala li għandha bħala suġġett l-“impenji ta’ kapaċità” tal-impriżi inkwistjoni, fejn tirriżulta l-kwistjoni dwar jekk jistax ikun hemm ftehim ta’ trażmissjoni minn MEGAL ma’ terzi jew le. Fl-istess faks, l-ittra Direktion I hija deskritta bħala li għandha bħala suġġett il-fatt li ma huwiex ser ikun hemm forniment jew provvista minn GDF fil-Ġermanja. Fir-rigward ta’ kif għandhom jiġu ttrattati dawn l-ittri, il-faks issemmi, fir-rigward tal-indikazzjoni tal-imsemmija ittri, il-kelma “obsolet”.

188. Moqri kollu kemm hu u fid-dawl tal-kuntest tiegħu, filwaqt li ma jindikax li l-impriżi inkwistjoni kienu jqisu li l-ittri Direktion G u Direktion I bħala li kienu diġà saru obsoleti, il-faks li Ruhrgas bagħtet lil GDF fis-7 ta’ Jannar 2002 jindika li dawn l-impriżi kienu jikkunsidraw in-natura obsoleta ta’ dawn l-ittri fil-kuntest ta’ ftehim ġdid li kien qed jiġi nnegozjat. Fil-fatt, ir-riferiment għal “obsolet” jindika li l-impriżi inkwistjoni kienu jqisu li ma kienx neċessarju li jdaħħlu tali klawżoli f’dan il-ftehim il-ġdid. Dan huwa kkonfermat biċ-ċirkustanza li, għad-dispożizzjonijiet li t-trattament imsemmi tagħhom ma huwiex “obsolet”, huwa espressament indikat li dawn għandhom jiġu integrati fil-ftehim il-ġdid jew fl-annessi tiegħu, jekk ikun il-każ billi jemendawhom. Barra minn hekk, il-paġna ta’ quddiem tal-imsemmi faks jindika li dan tal-aħħar jikkonċerna “ftehim fis-seħħ”. Għalhekk il-Kummissjoni ġustament qieset, fil-premessa 80 tad-deċiżjoni kkontestata, li dan il-faks kien jirreferi għar-rwol li dawn l-ittri ta’ akkumpanjament għandhom ikollhom fil-futur fil-kuntest tal-Ftehim MEGAL il-ġdid u tal-kunċett ta’ “użu benefiċjarju”. Għaldaqstant ma jistax jiġi dedott mill-faks inkwistjoni li l-impriżi kkonċernati jqisu l-ittri Direktion G u Direktion I bħala obsoleti fid-data li din intbagħtet.

189. Il-fatt li l-Kummissjoni indikat, fil-premessa 80 tad-deċiżjoni kkontestata, li l-interpretazzjoni tal-faks mibgħut minn Ruhrgas lil GDF fis-7 ta’ Jannar 2002 “ma [kienx] perfettament ċar” ma tistax tqiegħed inkwistjoni din il-konklużjoni u toħloq dubju li għandu jiffavorixxi lir-rikorrenti. Fil-fatt, din il-frażi għandha tinqara flimkien mal-bqija tal-imsemmija premessa fejn jirriżulta b’mod ċar li l-imsemmi faks ma kienx jippermetti li jiġi stabbilit li l-impriżi inkwistjoni kienu jqisu l-ittri ta’ akkumpanjament bħala obsoleti f’dak iż-żmien.

190. Barra minn hekk, għandu jiġi osservat li l-punt 2.1 tal-Anness 2 tal-Ftehim MEGAL, li jiddefinixxi l-punti ta’ ħruġ għall-gass trażmess minn GDF, jagħti lil din tal-aħħar punt ta’ ħruġ wieħed biss mill-pajp għat-trażmissjoni ta’ gass MEGAL mal-fruntiera bejn Franza u l-Ġermanja u beda punt ta’ ħruġ fil-Ġermanja. Din id-dispożizzjoni kuntrattwali għaldaqstant kienet tikkonferma l-impossibbiltà għal GDF li tieħu gass mill-pajp għat-trażmissjoni ta’ gass MEGAL li jirriżulta mill-ittra Direktion I. Issa, il-faks mibgħut minn Ruhrgas lil GDF fis-7 ta’ Jannar 2002 ma jindikax li hija għandha tiġi kkunsidrata bħala “obsoleta”, iżda li għandha tiġi “integrata fid-deskrizzjoni tal-pajp għat-trażmissjoni tal-gass”.

191. Sussegwentement, fir-rigward tal-argument tar-rikorrenti dwar il-valur probatorju insuffiċjenti tan-nota ta’ “briefing” intern ta’ Ruhrgas fid-dawl tal-laqgħa “Tour d’horizon” tal-20 ta’ Diċembru 2001 u tan-nota interna ta’ GDF tal-24 ta’ Settembru 2002, iċċitati mill-Kummissjoni fil-premessi 115 u 116 tad-deċiżjoni kkontestata, għandu jiġi osservat li, minkejja li dawn id-dokumenti ma jirreferux espliċitament għall-ittri Direktion G u Direktion I, huma juru li Ruhrgas u GDF ma kellhomx l-intenzjoni li jidħlu f’kompetizzjoni aggressiva fil-konfront ta’ xulxin. B’hekk, in-nota preparatorja għal-laqgħa tal-20 ta’ Diċembru 2001 issemmi li Ruhrgas xtaqet tindika lil GDF, waqt din il-laqgħa, li uffiċċju tal-bejgħ, li r-rwol tiegħu kien li juri l-preżenza tagħha fi Franza u mhux li jidħol b’mod aggressiv fis-suq Franċiż, kien infetaħ f’Pariġi. Bl-istess mod, in-nota tal-24 ta’ Settembru 2002 tindika li, skont GDF, l-operaturi l-Ġermaniżi l-kbar għandhom bżonn l-alibi fil-Ġermanja sabiex juru li s-suq huwa miftuħ u li l-impriżi inkwistjoni jistgħu jkollhom interess komuni sabiex jikkonkludu “deal ta’ kontenut strateġiku qawwi” li jippermettilhom ipartu pożizzjonijiet fl-Ewropa.

192. Għaldaqstant il-Kummissjoni ġustament qieset, fil-premessa 114 tad-deċiżjoni kkontestata, li l-proċess kien juri li l-impriżi inkwistjoni kienu jqisu l-kompetizzjoni bejniethom bħala suġġett ta’ tħassib komuni, anki meta din ma kinitx tikkonċerna l-gass trażmess permezz tal-pajp għat-trażmissjoni ta’ gass MEGAL.

193. Fl-aħħar nett, l-argument tar-rikorrenti dwar l-evalwazzjoni żbaljata tal-provi li ssuċċedew il-faks mibgħut minn E.ON Ruhrgas lil GDF fis-7 ta’ Jannar 2002 għandhom jiġu miċħuda.

194. Fil-fatt, fir-rigward tal-iskambju ta’ ittri bejn l-impriżi inkwistjoni fit-13 u l-21 ta’ Mejju 2002, il-Kummissjoni qieset, fil-premessa 81 tad-deċiżjoni kkontestata, li dan l-iskambju kien jikkonferma li Ruhrgas kienet tqis li l-ittra Direktion G kienet vinkolanti u li ebda waħda mill-impriżi inkwistjoni ma kienet tat x’tifhem li din l-ittra u l-ittra Direktion I kienu obsoleti. Ebda element ma jippermetti li din l-evalwazzjoni terġa’ titqiegħed inkwistjoni. Fil-fatt, l-ittra ta’ Ruhrgass mibgħuta lil GDF fil-21 ta’ Mejju 2002, b’risposta għall-ittra tagħha tat-13 ta’ Mejju 2002, tirreferi espressament għall-ittra Direktion G, billi tindika li t-trażmissjoni għal impriża oħra mill-pajp għat-trażmissjoni ta’ gass MEGAL hija f’konformità totali ma’ din l-ittra. Issa, għalkemm din l-ittra kienet meqjusa bħala obsoleta u bħala li ma tivvinkolax lill-impriżi inkwistjoni, Ruhrgas ma indikatx li t-trażmissjoni inkwistjoni kienet konformi magħha.

195. L-argument tar-rikorrenti li Ruhrgas kienet irreferiet għall-ittra Direktion G sussidjarjament biss u fil-punt 3 tal-imsemmija ittra, ma huwa ssostanzjat imkien mill-kontenut tal-ittra tal-21 ta’ Mejju 2002 li tiċċita espressament parti mill-punt 1 tal-ittra mingħajr ma tispeċifika li din l-imsemmija ittra sussidjarjament. Fi kwalunkwe każ, li kieku kellu jitqies li Ruhrgas għamlet riferiment għall-ittra Direktion G sussidjarjament biss u fil-punt 3 tal-imsemmija ittra, dan ma jippermettix li jiġi pprovat li l-ewwel rikorrenti kienet tqis din l-ittra bħala obsoleta u bil-kontra pjuttost tikkonferma li hija kienet tqis li l-ittra inkwistjoni kienet applikabbli fir-relazzjonijiet tagħha ma’ GDF.

196. Barra minn hekk, fir-rigward tal-minuti ta’ Ruhrgas dwar laqgħa tat-23 ta’ Mejju 2002, jirriżulta b’mod ċar li GDF żgurat li hija ma kellhiex intenzjoni, f’din id-data, li tbigħ gass li ġej mill-pajp għat-trażmissjoni ta’ gass MEGAL fin-Nofsinhar tal-Ġermanja. L-affermazzjonijiet tar-rikorrenti li din l-indikazzjoni ta’ GDF kienet biss tattika ta’ negozjar bl-ebda mod ma huma ssostanzjati fil-kontenut tal-imsemmija nota. Min-naħal l-oħra, mill-imsemmi kontenut jirriżulta li tali indikazzjoni saret fil-kuntest ta’ diskussjoni bejn l-impriżi inkwistjoni u għaldaqstant ma tistax tiġi kkunsidrata bħala purament unilaterali. Fl-aħħar nett, bil-kontra ta’ dak li jsostnu r-rikorrenti, il-fatt li l-ewwel rikorrenti ma kellhiex mistoqsijiet dwar dan u lanqas ma aċċettat l-indikazzjoni inkwistjoni ma huwiex tali li juri n-nuqqas ta’ ftehim jew konsultazzjoni, inkwantu dan ma jikkostitwixxix oppożizzjoni manifesta fis-sens tal-ġurisprudenza ċċitata fil-punt 176 iktar ’il fuq.

197. Fir-rigward tal-faks tal-24 ta’ Mejju 2002, hija tikkonferma ż-żamma tal-laqgħa tat-23 ta’ Mejju 2002. Barra minn hekk, hija ma tindikax biss ir-rifjut ta’ GDF li tbigħ il-kapaċitajiet fuq terminu twil fuq is-sistema “Waidhaus/Medelsheim”, iżda wkoll il-possibbiltà li tagħmel eċċezzjonijiet skont il-każ li kieku kellu jsir ir-ristrutturar tal-qafas kuntrattwali tal