SENTENZA TAL-QORTI TAL-PRIM’ISTANZA (Il-Ħames Awla)

26 ta’ April 2007( )

“Kompetizzjoni – Akkordji − Suq tal-karta saħħara – Linji gwida għall-kalkolu ta’ l-ammont tal-multi – Tul ta’ żmien tal-ksur – Gravità tal-ksur – Żieda għal finijiet dissważivi – Ċirkustanzi aggravanti – Ċirkustanzi attenwanti – Komunikazzjoni fuq il-kooperazzjoni”

Fil-kawżi magħquda T-109/02, T-118/02, T-122/02, T-125/02, T-126/02, T-128/02, T-129/02, T-132/02 u T-136/02,

Bolloré SA, stabbilita f’Puteaux (Franza), irrappreżentata minn R. Saint‑Esteben u H. Calvet, avocats,

rikorrenti fil-kawża T-109/02,

Arjo Wiggins Appleton Ltd, stabbilita f’Basingstoke (ir-Renju Unit), irrappreżentata minn F. Brunet, avocat, J. Temple Lang, solicitor, u J. Grierson, barrister,

rikorrenti fil-kawża T-118/02,

sostnuta minn

Ir-Renju tal-Belġju, irrappreżentat minn A. Snoecx u M. Wimmer, bħala aġenti,

intervenjenti fil-kawża T-118/02,

Mitsubishi HiTec Paper Bielefeld GmbH, li preċedentement kienet tissejjaħ Stora Carbonless Paper GmbH, stabbilita f’Bielefeld (il-Ġermanja), irrappreżentata minn I. van Bael, avocat, u A. Kmiecik, solicitor,

rikorrenti fil-kawża T-122/02,

Papierfabrik August Koehler AG, stabbilita f’Oberkirch (il-Ġermanja), irrappreżentata minn I. Brinker u S. Hirsbrunner, avocats,

rikorrenti fil-kawża T-125/02,

M‑real Zanders GmbH, li preċedentement kienet tissejjaħ Zanders Feinpapiere AG, stabbilita f’Bergisch Gladbach (il-Ġermanja), irrappreżentata minn J. Burrichter u M. Wirtz, avocats,

rikorrenti fil-kawża T-126/02,

Papeteries Mougeot SA, stabbilita f’Laval‑sur‑Vologne (Franza), inizjalment irrappreżentata minn G. Barsi, J. Baumgartner u J.‑P. Hordies, imbagħad minn Barsi u Baumgartner, avocats,

rikorrenti fil-kawża T-128/02,

Torraspapel, SA, stabbilita f’Barċellona (Spanja), irrappreżentata minn O. Brouwer, F. Cantos u C. Schillemans, avocats,

rikorrenti fil-kawża T-129/02,

Distribuidora Vizcaína de Papeles, SL, stabbilita f’Derio (Spanja), irrappreżentata minn E. Pérez Medrano u I. Delgado González, avocats,

rikorrenti fil-kawża T-132/02,

Papelera Guipuzcoana de Zicuñaga, SA, stabbilita f’Hernani (Spanja), irrappreżentata minn I. Quintana Aguirre, avocat,

rikorrenti fil-kawża T-136/02,

vs

Il-Kummissjoni tal-Komunitajiet Ewropej, irrappreżentata fil-kawżi T-109/02 u T-128/02, minn W. Mölls u F. Castillo de la Torre, bħala aġenti, assistiti minn N. Coutrelis, avocat, fil-kawżi T-118/02 u T-129/02, minn Mölls u A. Whelan, bħala aġenti, assistiti minn M. van der Woude, avocat, fil-kawża T-122/02, inizjalment minn R. Wainwright u Mölls, imbagħad minn Wainwright u Whelan, bħala aġenti, fil-kawżi T-125/02 u T-126/02, minn Mölls u Castillo de la Torre, assistiti minn H.‑J. Freund, avocat, fil-kawżi T-132/02 u T-136/02, minn Mölls u Castillo de la Torre, assistiti minn J. Rivas Andrés u J. Gutiérrez Gisbert, avocats,

konvenuta,

li għandha bħala suġġett l-annullament tad-Deċiżjoni tal-Kummissjoni 2004/337/KEE, ta’ l-20 ta’ Diċembru 2001, dwar proċedura ta’ applikazzjoni ta’ l-Artikolu 81 tat-Trattat KE u ta’ l-Artikolu 53 tal-Ftehim taż-ŻEE (każ COMP/E-1/36.212 − Karta saħħara) (ĠU 2004, L 115, p. 1), jew, sussidjarjament, it-tnaqqis tal-multa imposta fuq r-rikorrenti minn din id-Deċiżjoni,

IL-QORTI TAL-PRIM’ISTANZA TAL-KOMUNITAJIET EWROPEJ (Il-Ħames Awla),

komposta minn M. Vilaras, President, F. Dehousse u D. Sváby, Imħallfin,

Reġistratur: J. Palacio González, Amministratur Prinċipali,

wara li rat il-proċedura bil-miktub u wara s-seduti tat-2 (T-132/02 u T-136/02), is-7 (T-109/02 u T-128/02), l-14 (T-122/02), is-16 (T-118/02 u T-129/02) u l-21 ta’ Ġunju 2005 (T-125/02 u T-126/02),

tagħti l-preżenti

Sentenza

Il-fatti li wasslu għall-kawża

1 Fil-ħarifa ta’ l-1996, il-grupp produttur tal-karti Sappi, li l-kumpannija parent tiegħu hija Sappi Ltd, pprovdiet lill-Kummissjoni informazzjoni u dokumenti li tawha raġuni għalfejn tissuspetta li kien jeżisti jew eżista akkordju moħbi fuq l-iffissar tal-prezzijiet fis-settur tal-karta saħħara, li fih Sappi kienet topera bħala produttriċi.

2 Minħabba l-informazzjoni kkomunikata minn Sappi, il-Kummissjoni wettqet xi verifiki ma’ ċertu numru ta’ produtturi tal-karta saħħara, skond l-Artikolu 14(2) u (3) tar-Regolament tal-Kunsill, Nru 17, tas-6 ta’ Frar 1962, l-ewwel Regolament li japplika l-Artikoli [81] u [82] tat-Trattat (ĠU 1962, 13, p. 204). B’hekk, verifiki previsti mill-Artikolu 14(3) tar-Regolament saru fit-18 u d-19 ta’ Frar 1997 fl-uffiċċji ta’ Arjo Wiggins Belgium SA, ta’ Papeteries Mougeot SA (iktar ’il quddiem “Mougeot”), ta’ Torraspapel, SA, ta’ Sarriopapel y Celulosa, SA (iktar ’il quddiem “Sarrió”) u tal-Grupo Torras, SA. Saru wkoll verifiki skond l-Artikolu 14(2) tar-Regolament Nru 17 bejn Lulju u Diċembru 1997 għand Sappi, Arjo Wiggins Appleton plc (iktar ’il quddiem “AWA”), Arjo Wiggins Europe Holdings Ltd, Arjo Wiggins SA u l-kumpannija sussidjarja tagħha Guérimand SA, Mougeot, Torraspapel, Sarrió, Unipapel, Sociedade Comercial de Celulose e Papel Lda, Stora Carbonless Paper GmbH (iktar ’il quddiem “Stora” ; li preċedentement kienet tissejjaħ Stora‑Feldmühle AG) u Papierfabrik August Koehler AG (iktar ’il quddiem “Koehler”).

3 Fl-1999, il-Kummissjoni bagħtet ukoll talbiet għal informazzjoni, skond l-Artikolu 11 tar-Regolament Nru 17, lil AWA, lil Mougeot, lil Torraspapel, lil Cartiere Sottrici Binda SpA (iktar ’il quddiem “Binda”), lil Carrs Paper Ltd (iktar ’il quddiem “Carrs”), lil Distribuidora Vizcaína de Papeles, SL (iktar ’il quddiem “Divipa”), lil Ekman Iberica, SA (iktar ’il quddiem “Ekman”) lil Papelera Guipuzcoana de Zicuñaga, SA (iktar ’il quddiem “Zicuñaga”), lil Koehler, lil Stora, lil Zanders Feinpapier AG (iktar ’il quddiem “Zanders”) u lil Copigraph SA. F’dawn it-talbiet, l-impriżi kkonċernati ġew mistiedna sabiex jipprovdu indikazzjonijiet fuq id-dikjarazzjonijiet tagħhom ta’ żieda fil-prezzijiet, il-volumi tal-bejgħ tagħhom, il-klijenti tagħhom, il-fatturat tagħhom u l-laqgħat tagħhom ma’ kompetituri.

4 Fir-risposta tagħhom għat-talba għal informazzjoni, AWA, Stora u Copigraph ammettew il-parteċipazzjoni tagħhom f’laqgħat multilaterali ta’ akkordju li saru bejn il-produtturi ta’ karta saħħara. Huma pprovdew diversi dokumenti u informazzjoni lill-Kummissjoni.

5 Mougeot, min-naħa tagħha, ikkuntattjat lill-Kummissjoni fl-14 ta’ April 1999 fejn iddikjarat li kienet lesta li tikkoopera fl-investigazzjoni skond il-komunikazzjoni tal-Kummissjoni li tikkonċerna n-non impożizzjoni ta’ multi jew it-tnaqqis ta’ l-ammont tagħhom fil-kawżi li jitrattaw l-akkordji (ĠU 1996, C 207, p. 4 ; iktar ’il quddiem il-“ komunikazzjoni fuq il-kooperazzjoni”). Hija rrikonoxxiet l-eżistenza ta’ akkordju li kellu bħala għan l-iffissar tal-prezzijiet tal-karta saħħara u pprovdiet informazzjoni lill-Kummissjoni dwar l-istruttura ta’ l-akkrodju, u b’mod partikolari dwar il-laqgħat differenti li għalihom ir-rappreżentanti tagħha kienu preżenti.

6 Fis-26 Lulju 2000, il-Kummissjoni bdiet il-proċedimenti f’din il-kawża u adottat dikjarazzjoni ta’ l-oġġezzjonijiet (iktar ’il quddiem id-“ DO ”) li hija bagħtet lil 17 impriża, li huma AWA, Bolloré SA, u l-kumpannija sussidjarja tagħha Copigraph, Carrs, Zicuñaga, Divipa, Mitsubishi HiTech Paper Bielefeld GmbH (iktar ’il quddiem “MHTP”), li preċedentement kienet tissejjaħ Stora, Mougeot, Koehler, Sappi, Torraspapel u Zanders. Dawn kellhom aċċess għall-fajl relativ għall-investigazzjoni tal-Kummissjoni fil-forma ta’ kopja fuq CD-ROM, li ntbagħat lilhom fl-1 ta’ Awwissu 2000.

7 L-impriżi kollha destinatarji tad-DO, ħlief Binda, International Paper u Mitsubishi Paper Mills Ltd, ippreżentaw l-osservazzjonijiet bil-miktub tagħhom fi tweġiba għall-oġġezzjonijiet imqajma mill-Kummissjoni.

8 Saret seduta fit-8 u d-9 ta’ Marzu 2001.

9 Wara li kkonsultat il-Kumitat Konsultattiv fuq Prattiċi Restrittivi u Pożizzjonijiet Dominanti, u fid-dawl tar-rapport finali ta’ l-uffiċjal tas-smigħ, il-Kummissjoni adottat, fl-20 ta’ Diċembru 2001, id-Deċiżjoni 2004/337/KE dwar proċedura ta’ applikazzjoni ta’ l-Artikolu 81 tat-Trattat KE u ta’ l-Artikolu 53 tal-Ftehim dwar iż-Żona Ekonomika Ewropea (ŻEE) (każ COMP/E-1/36.212 – Karta saħħara) (ĠU 2004, L 115, p. 1, iktar ’il quddiem id-“deċiżjoni”).

10 Fl-ewwel paragrafu ta’ l-Artikolu 1 tad-deċiżjoni, il-Kummissjoni tikkonstata li ħdax-il impriża kisru l-Artikolu 81(1) KE u l-Artikolu 53(1) tal-Ftehim ŻEE billi pparteċipaw f’numru ta’ akkordji u ta’ prattiċi miftiehma fis-settur tal-karta saħħara.

11 Fit-tieni paragrafu ta’ l-Artikolu 1 tad-deċiżjoni, il-Kummissjoni tikkonstata li AWA, Bolloré, MHTP, Koehler, Sappi, Torraspapel u Zanders ipparteċipaw fil-ksur minn Jannar 1992 sa Settembru 1995, Carrs minn Jannar 1993 sa Settembru 1995, Divipa minn Marzu 1992 sa Jannar 1995, Zicuñaga minn Ottubru 1993 sa Jannar 1995 u Mougeot minn Mejju 1992 sa Settembru 1995.

12 Fl-Artikolu 2 tad-deċiżjoni, jiġi rrakkomandat lill-impriżi msemmija fl-Artikolu 1 sabiex itemmu l-ksur imsemmi f’dan l-Artikolu, jekk huma għadhom ma ġabuhx fi tmiem, u sabiex jibqgħu lura, fil-kuntest ta’ l-attivitajiet tagħhom marbuta mal-karta saħħara, milli jikkonkludu kull ftehim jew prattika miftiehma li jista’ jkollu għan jew effett identiku jew simili għal dak tal-ksur.

13 Skond l-ewwel paragrafu ta’ l-Artikolu 3 tad-deċiżjoni, ġew imposti l-multi li ġejjin fuq l-impriżi kkonċernati:

– AWA : EUR 184 270 000 ;

– Bolloré : EUR 22 680 000 ;

– Carrs : EUR 1 570 000 ;

– Divipa : EUR 1 750 000 ;

– MHTP : EUR 21 240 000 ;

– Zicuñaga : EUR 1 540 000 ;

– Mougeot : EUR 3 640 000 ;

– Koehler : EUR 33 070 000 ;

– Sappi Ltd : EUR 0 ;

– Torraspapel : EUR 14 170 000 ;

– Zanders : EUR 29 760 000.

14 Skond it-tieni paragrafu ta’ l-Artikolu 3 tad-deċiżjoni, il-multi għandhom jitħallsu fi żmien tliet xhur minn meta tiġi nnotifikata d-deċiżjoni. It-tielet paragrafu ta’ l-Artikolu 3 tad-deċiżjoni jipprovdi li, malli jiskadi dan iż-żmien, jkunu awtomatikament dovuti l-interessi bir-rata ta’ interessi applikata mill-Bank Ċentrali Ewropew għall-operazzjonijiet prinċipali ta’ finanzjament mill-ġdid tiegħu fl-1 ta’ Diċembru 2001, miżjuda bi 3.5 % punti perċentwali, jiġifieri 6.77 %.

15 Il-ħdax-il impriża msemmija fl-Artikoli 1 u 2 tad-deċiżjoni huma d-destinatarji tagħha.

16 Mid-deċiżjoni (premessa 77) jirriżulta li l-partijiet fl-akkordju ftiehmu fuq pjan anti-kompetittiv globali intiż essenzjalment sabiex itejjeb il-profitti tal-parteċipanti permezz ta’ żidiet kollettivi fil-prezzijiet. Skond id-deċiżjoni, fil-kuntest ta’ dan il-pjan globali, l-għan prinċipali ta’ l-akkordju kien li l-partijiet jiftiehmu fuq żidiet fil-prezzijiet u fuq id-dati ta’ l-implementazzjoni tagħhom.

17 Għal dan il-għan, ġew organizzati laqgħat fuq livelli differenti, ġenerali, nazzjonali jew reġjonali. Skond il-premessa 89 tad-deċiżjoni, il-laqgħat ġenerali ta’ l-akkordju kienu segwiti minn sensiela ta’ laqgħat nazzjonali jew reġjonali bil-għan li tiġi żgurata l-applikazzjoni, suq b’suq, taż-żidiet fil-prezzijiet miftiehma fil-laqgħat ġenerali. F’dawn il-laqgħat, il-parteċipanti skambjaw informazzjoni dettaljata u individwali fuq il-prezzijiet tagħhom u fuq il-volumi tal-bejgħ tagħhom (premessa 97). F’ċerti laqgħat nazzjonali ta’ l-akkordju, sabiex tiġi żgurata l-applikazzjoni taż-żieda fil-prezzijiet miftiehma, kwoti ta’ bejgħ ġew attribwiti lil kull parteċipant u ġew iffissati ishma mis-suq għal kull wieħed minnhom (premessa 81).

18 Il-Kummissjoni kkunsidrat li l-operaturi prinċipali kollha taż-ŻEE kienu pparteċipaw fil-mekkaniżmi li kkostitwixxew l-akkordju u li dawn ta’ l-aħħar kienu nħolqu, tmmexxew u ġew inkoraġġuti fl-ogħla livelli tal-ġerarkija ta’ kull impriża parteċipanti. Fiha nnifisha, l-implementazzjoni ta’ dan it-tip ta’ akkordju twassal awtomatikament għal distorsjoni serja tal-kompetizzjoni (premessa 377). Fid-dawl tan-natura ta’ l-aġir eżaminat, l-impatt konkret tiegħu fis-suq tal-karta saħħara u l-fatt li dan kien ikopri s-suq komuni kollu u, wara li nħoloq, iż-ŻEE kollha, il-Kummissjoni qieset li l-impriżi destinatarji tad-deċiżjoni kkomettew ksur serju ħafna ta’ l-Artikolu 81(1) KE u ta’ l-Artikolu 53(1) tal-Ftehim taż-ŻEE (premessa 404).

19 Sabiex jiġi determinat l-ammont inizjali tal-multa skond il-gravità tal-ksur, il-Kummissjoni kklassifikat l-impriżi kkonċernati f’ħames kategoriji skond l-importanza relativa tagħhom fis-suq in kwistjoni (premessi 406 sa 409). Biex jiġi żgurat li l-multa jkollha effett suffiċjentement dissważiv, hija sussegwentement żiedet b’100 % l-ammont inizjali ddeterminat b’dan il-mod għal AWA, Bolloré u Sappi (premessi 410 sa 412). Sussegwentement, sabiex tiffissa l-ammont bażiku tal-multi imposti, il-Kummissjoni ħadet in kunsiderazzjoni t-tul ta’ żmien tal-ksur kommess minn kull impriża (premessi 413 sa 417).

20 Minħabba ċirkustanzi aggravanti, il-Kummissjoni żiedet b’50 % l-ammont bażiku tal-multa imposta fuq AWA minħabba r-rwol tagħha bħala mexxejja prinċipali (premessi 418 sa 424). Il-Kummissjoni ma stabbiliet l-ebda ċirkustanza attenwanti f’dan il-każ.

21 Il-Kummissjoni adattat l-ammonti finali biex tieħu in kunsiderazzjoni d-dispożizzjonijiet ta’ l-Artikolu 15(2) tar-Regolament Nru 17 (premessa 434), imbagħad hija applikat il-komunikazzjoni fuq il-kooperazzjoni, li ġġustifikat tnaqqis ta’ l-ammont tal-multi b’50 % għal Mougeot, 35 % għal AWA, 20 % għal “Bolloré (Copigraph)” u 10 % għal Carrs, MHTP u Zanders (premessi 435 sa 458).

Il-proċedura u t-talbiet tal-partijiet

22 B’atti separati ppreżentati fir-reġistru tal-Qorti tal-Prim’Istanza bejn il-11 u t-18 ta’ April 2002, Bolloré (T-109/02), AWA (T-118/02), MHTP (T-122/02), Koehler (T-125/02), Zanders (T-126/02), Mougeot (T-128/02), Torraspapel (T-129/02), Divipa (T-132/02) u Zicuñaga (T-136/02) ressqu dawn ir-rikorsi.

23 Bolloré titlob li l-Qorti tal-Prim’Istanza jogħġobha:

– prinċipalment, tannulla l-Artikoli 1, 2 u 3 tad-deċiżjoni, safejn dawn jikkonċernawha;

– sussidjarjament, tnaqqas b’mod sostanzjali ħafna l-ammont tal-multa imposta fuqha mill-Artikolu 3 tad-deċiżjoni;

– tordna lill-Kummissjoni tbati l-ispejjeż.

24 AWA titlob li l-Qorti tal-Prim’Istanza jogħġobha:

– tannulla jew, sussidjarjament, tnaqqas sostanzjalment l-ammont tal-multa li ġiet imposta fuqha mid-deċiżjoni;

– tordna lill-Kummissjoni tbati l-ispejjeż;

– tieħu dawk il-miżuri li l-Qorti tal-Prim’Istanza tqis li jkunu meħtieġa.

25 Ir-Renju tal-Belġju, li intervjena in sostenn tat-talbiet ta’ AWA, jitlob li l-Qorti tal-Prim’Istanza jogħġobha tnaqqas sostanzjalment l-ammont tal-multa imposta fuq din ta’ l-aħħar.

26 MHTP titlob li l-Qorti tal-Prim’Istanza jogħġobha:

– tannulla l-Artikolu 1 tad-deċiżjoni, safejn jirriżulta minnu li hija pparteċipat fi ksur qabel l-1 ta’ Jannar 1993;

– tnaqqas il-livell tal-multa li ġiet imposta fuqha;

– tordna lill-Kummissjoni tbati l-ispejjeż.

27 Koehler titlob li l-Qorti tal-Prim’Istanza jogħġobha:

– tannulla d-deċiżjoni;

– sussidjarjament, tnaqqas l-ammont tal-multa li ġiet imposta fuqha mill-Artikolu 3 tad-deċiżjoni;

– tordna lill-Kummissjoni tbati l-ispejjeż.

28 Zanders titlob li l-Qorti tal-Prim’Istanza jogħġobha:

– tannulla l-Artikolu 3 tad-deċiżjoni, safejn dan jimponi fuqha multa ta’ EUR 29 760 000;

– sussidjarjament, tnaqqas il-mutla li ġiet imposta fuqha mill-Artikolu 3 tad-deċiżjoni;

– tordna lill-Kummissjoni tbati l-ispejjeż.

29 Mougeot titlob li l-Qorti tal-Prim’Istanza jogħġobha:

– prinċipalment, tannulla d-deċiżjoni;

– sussidjarjament, tnaqqas sostanzjalment l-ammont tal-multa imposta mill-Kummissjoni;

– tordna lill-Kummissjoni tbati l-ispejjeż.

30 Torraspapel titlob li l-Qorti tal-Prim’Istanza jogħġobha:

– tannulla l-Artikolu 1 tad-deċiżjoni safejn dan jikkonstata li r-rikorrenti kisret l-Artikolu 81(1) KE bejn l-1 ta’ Jannar 1992 u x-xahar ta’ Settembru 1993, u konsegwentement tnaqqas il-multa;

– tnaqqas b’mod sostanzjali l-multa imposta fuq ir-rikorrenti mill-Artikolu 3 tad-deċiżjoni;

– tordna lill-Kummissjoni tbati l-ispejjeż, inklużi l-ispejjeż u l-interessi marbuta mad-depożitu ta’ garanzija bankarja jew mal-ħlas tal-multa kollha kemm hi jew in parti.

31 Divipa titlob li l-Qorti tal-Prim’Istanza jogħġobha:

– tannulla d-deċiżjoni safejn din tistabbilixxi, minbarra l-parteċipazzjoni tagħha f’akkordju li jirrigwarda s-suq Spanjol, il-parteċipazzjoni tagħha f’akkordju li jkopri s-suq taż-ŻEE kollu u, sussidjarjament, tnaqqas il-multa imposta fuqha minn din id-deċiżjoni;

– tordna lill-Kummissjoni tbati l-ispejjeż.

32 Zicuñaga titlob li l-Qorti tal-Prim’Istanza jogħġobha:

– prinċipalment, tannulla l-Artikoli 1, 3 u 4 tad-deċiżjoni, safejn dawn l-Artikoli jikkonċernawha;

– sussidjarjament, tnaqqas il-multa imposta mill-Kummisjoni kif ġej:

– tannulla ż-żieda tal-multa b’10 %, minħabba li l-parteċipazzjoni tagħha fil-ksur m’eċċedietx sena;

– tnaqqas b’mod sostanzjali, mill-inqas għal madwar 60 %, l-ammont bażiku tal-multa, minħabba l-eżistenza ta’ ċirkustanzi attenwanti;

– tordna lill-Kummissjoni tbati l-ispejjeż.

33 F’kull waħda minn dawn il-kawżi, il-Kummissjoni talbet sabiex ir-rikors jiġi miċħud u sabiex ir-rikorrenti tiġi ordnata sabiex tbati l-ispejjeż.

34 Fil-kawżi, T-109/02, T-118/02, T-122/02, T-125/02, T-128/02, T-132/02 u T-136/02, il-Qorti tal-Prim’Istanza għamlet domandi bil-miktub li għalihom il-partijiet ikkonċernati wieġbu fit-termini previsti.

35 B’ittra ta’ l-14 ta’ Ġunju 2005, li kienet tinkludi osservazzjonijiet fuq ir-rapport għas-seduta, ir-rikorrenti fil-kawża T-126/02 informat lill-Qorti tal-Prim’Istanza dwar it-tibdil ta’ l-isem tal-kumpannija tagħha u ta’ l-istatut, fejn Zanders Feinpapiere AG saret M-real Zanders GmbH (iktar ’il quddiem “ Zanders ” xorta waħda).

36 It-trattazzjoni u r-risposti tal-partijiet għad-domandi tal-Qorti tal-Prim’Istanza instemgħu separatament fis-seduti li saru fit-2, is-7, l-14, is-16 u l-21 ta’ Ġunju 2005.

37 Peress li l-partijiet ġew mistiedna mill-Qorti tal-Prim’Istanza, fis-seduta ta’ kull kawża, sabiex jippreżentaw l-osservazzjonijiet tagħhom fuq l-għaqda eventwali tal-kawżi kollha għall-finijiet tas-sentenza u peress li dawn ma qajmux oġġezzjonijiet, il-Qorti tal-Prim’Istanza tqis li hemm lok biex dawn il-kawżi jingħaqdu għall-finijiet tas-sentenza, skond l-Artikolu 50 tar-Regoli tal-Proċedura tagħha.

Id-dritt

38 It-talbiet tar-rikorrenti huma intiżi għall-annullament tad-deċiżjoni u/jew it-tħassir jew it-tnaqqis tal-multa.

I – Fuq il-motivi relativi għall-annullament tad-deċiżjoni

39 Ir-rikorrenti qed jippruvaw jiksbu, skond il-każ, l-annullament totali tad-deċiżjoni jew ta’ wħud mid-dispożizzjonijiet tagħha li jikkonċernawhom. Dawn it-talbiet għal annullament jistrieħu fuq motivi proċedurali, relativi għall-iżvolġimenttal-proċedura amministrattivau fuq motivi sostantivi, li jirrigwardaw il-konstatazzjonijiet u l-evalwazzjonijiet tal-Kummissjoni fir-rigward tal-parteċipazzjoni ta’ ċerti impriżi fil-ksur.

A – Fuq il-motivi relativi għall-iżvolġiment tal-proċedura amministrattiva

1. Fuq l-ewwel motiv, ibbażat fuq ksur tad-dritt tal-partijiet li jinstemgħu li jirriżulta min-nuqqas ta’ żvelar, waqt il-proċedimenti aministrattivi, ta’ dokumenti kklassifikati bħala kunfidenzjali mill-Kummissjoni.

a) L-argumenti tal-partijiet

40 Zicuñaga ssostni li jirriżulta kemm mid-duttrina legali kif ukoll mill-Artikolu 19 tar-Regolament Nru 17 li l-aċċess komplet għall-fajl ta’ l-investigazzjoni jikkostitwixxi garanzija proċedurali intiża sabiex tiżgura l-eżerċizzju efettiv tad-drittijiet tad-difiża, b’mod partikolari d-dritt tal-partijiet li jinstemgħu. Hija tenfasizza li din il-garanzija hija intiża sabiex tippermetti lill-parti kkonċernata mhux biss li tikkontesta d-dokumenti invokati kontriha mill-Kummissjoni, iżda wkoll li taċċedi għad-dokumenti li jistgħu jiskaġunawha u jintużaw għad-difiża tagħha.

41 Fir-rigward tad-dokumenti kunfidenzjali, fil-fehema tagħha, hija l-Kummissjoni li trid tirrikonċilja l-interess leġittimu ta’ l-impriża kkonċernata għar-rispett tal-kunfidenzjalità, minn naħa, mad-drittijiet tad-difiża, min-naħa l-oħra. Madankollu, il-Kummissjoni ma tistax tibbaża ruħha, fid-deċiżjoni finali, fuq dokumenti li fuqhom il-parti akkużata ma kinitx f’pożizzjoni li tagħmel l-osservazzjonijiet tagħha. Ir-rifjut tal-Kummissjoni li tikkomunika dokument waqt il-proċedimenti amministrattivi barra minn hekk jikkostitwixxi ksur tad-drittijiet tad-difiża ladarba teżisti possibbiltà li l-proċedimenti amministrattivi setgħu jwasslu għal riżultat differenti li kieku dan id-dokument ġie kkomunikat lill-parti interessata. Għaldaqstant, skond Zicuñaga, in-nuqqas ta’ żvelar ta’ dokumenti kklassifikati bħala kunfidenzjali mill-Kummissjoni kiser id-drittijiet tad-difiża tar-rikorrenti.

42 Il-Kummissjoni tenfasizza li l-investigazzjoni li hija għamlet tirrispetta l-garanziji kollha meħtieġa u ma kisret l-ebda prinċipju tad-dritt. Hija tqis, għalhekk, li, sakemm Zicuñaga ma tispeċifikax liema dokumenti ntużaw kontriha mill-Kummissjoni, l-argument tagħha huwa inammissibbli.

b) Il-kunsiderazzjonijiet tal-Qorti tal-Prim Istanza

43 L-ewwel nett, għandha tiġi enfasizzata n-natura ambigwa ta’ l-argumentazzjoni ta’ Zicuñaga. It-titolu tal-motiv in kwistjoni (“Ksur tad-dritt tal-partijiet li jinstemgħu. Nuqqas ta’ produzzjoni tad-dokumenti inkriminanti”) jagħti x’jifhem li r-rikorrenti tikkontesta biss in-nuqqas ta’ komunikazzjoni mill-Kummissjoni, matul il-proċedimenti amministrattivi, ta’ dokumenti inkriminanti użati fid-deċiżjoni. Partijiet oħra tar-rikors tagħha jissuġġerixxu li hija tilmenta wkoll fuq in-nuqqas ta’ żvelar, matul l-imsemmija proċedimenti, ta’ dokumenti li allegatament setgħu jinkludu provi li setgħu jiskaġunawha.

44 Safejn Zicuñaga tixtieq tikkontesta l-fatt li l-Kummissjoni ma kkomunikatx, fil-proċedimenti amministrattivi, dokumenti allegatament użati kontriha fid-deċiżjoni, għandu jiġi rilevat, kif tagħmel il-Kummissjoni fis-sottomissjonijiet bil-miktub tagħha, li Zicuñaga ma tidentifika l-ebda dokument ta’ dan it-tip. Peress li l-allegazzjoni tagħha ma ġiet sostnuta bl-ebda mod, hija għandha tiġi respinta.

45 Safejn Zicuñaga tikkritika l-fatt li l-Kummissjoni rrifjutatilha l-aċċess, matul il-proċedimenti amministrattivi, għal dokumenti li allegatament kienu utili għad-difiża tagħha, peress li seta’ kellhom elementi li setgħu jiskaġunawha, għandu jiġi mfakkar li, skond il-ġurisprudenza, il-Kummissjoni hija marbuta, sabiex l-impriżi in kwistjoni jkunu jistgħu jiddefendu rwieħhom utilment mill-oġġezzjonijiet fformulati kontrihom fid-DO, tagħtihom aċċess għall-fajl kollu ta’ l-investigazzjoni, ħlief għad-dokumenti li fihom sigrieti kummerċjali ta’ impriżi oħra jew informazzjoni oħra kunfidenzjali u dokumenti interni tal-Kummissjoni (is-sentenza tal-Qorti tal-Prim’Istanza ta’ l-20 ta’ Marzu 2002, LR AF 1998 vs Il-Kummissjoni, T-23/99, Ġabra p. II‑1705, punt 170, u l-ġurisprudenza ċċitata).

46 Barra minn hekk, id-dritt ta’ l-impriżi u l-assoċjazzjonijiet għall-protezzjoni tas-sigrieti kummerċjali tagħhom għandu jiġi bbilanċjat mal-garanzija tad-dritt ta’ aċċess għall-fajl kollu. B’hekk, jekk il-Kummissjoni tikkunsidra li ċerti dokumenti mill-fajl ta’ l-investigazzjoni tagħha fihom sigirieti kummerċjali jew informazzjoni oħra kunfidenzjali, hija għandha tipprepara, jew titlob li jiġi ppreparat mill-impriżi jew assoċjazzjonijiet ta’ impriżi li jkunu pprovdew id-dokumenti in kwistjoni, verżjonijiet mhux kunfidenzjali tagħhom. Jekk il-preparazzjoni tal-verżjonijiet mhux kunfidenzjali tad-dokumenti kollha tirriżulta li tkun diffiċli, hija għandha tikkomunika lill-partijiet ikkonċernati lista suffiċjentement preċiża tad-dokumenti problematiċi sabiex ikunu jistgħu jevalwaw jekk hemmx għalfejn jitolbu aċċess għal dokumenti speċifiċi (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tal-Qorti tal-Prim’Istanza tad-29 ta’ Ġunju 1995, Solvay vs Il-Kummissjoni, T-30/91, Ġabra p. II‑1775, punti 88 sa 94).

47 F’dan il-każ, jirriżulta mis-sottomissjonijiet bil-mitkub ta’ Zicuñaga li hija tikkontesta b’mod partikolari l-fatt li l-Kummissjoni ċaħditilha l-aċċess għall-informazzjoni dettaljata, imsemmija fil-premessa 288 tad-deċiżjoni, dwar il-bejgħ magħmul għal kull pajjiż fit-territorju taż-ŻEE matul il-perijodu ta’ riferenza ta’ l-akkordju minn numru ta’ impriżi inkriminati, fosthom Zicuñaga. Skond din ta’ l-aħħar, din l-informazzjoni x’aktarx fiha elementi li kienu jippermettulha turi li hija m’applikatx prassi ta’ prezzijiet miftiehma mal-produtturi Ewropej tal-karta saħħara.

48 F’dan ir-rigward, il-lista ta’ dokumenti li jikkostitwixxu l-fajl fil-kawża T-136/02, ippreżentata mill-Kummissjoni f’risposta għal domanda magħmula mill-Qorti tal-Prim’Istanza, turi li l-Kummissjoni poġġiet għad-dispożizzjoni tal-partijiet, fil-proċedimenti amministrattivi, verżjoni mhux kunfidenzjali tad-dokumenti li jikkorrispondu għall-informazzjoni msemmija fil-punt 288 ladarba dawn id-dokumenti kienu ġew ikklassifikati bħala inaċċessibbli. Zicuñaga għaldaqstant setgħet tevalwa jekk kinex hemm għalfejn titlob aċċess għal dokumenti speċifiċi.

49 Għandu jiġi mfakkar f’dan ir-rigward li, fi proċedimenti għall-konstatazzjoni ta’ ksur ta’ l-Artikolu 81 KE, il-Kummissjoni mhijiex obbligata tagħti aċċess, fuq inizjattiva tagħha stess, għal dokumenti li mhumiex fil-fajl tagħha ta’ investigazzjoni u li hija m’għandhiex l-intenzjoni li tuża biex tinkrimina lill-partijiet ikkonċernati fid-deċiżjoni finali. Parti li ssir taf matul il-proċedimenti amministrattivi li l-Kummissjoni għandha dokumenti li jistgħu jintużaw għad-difiża tagħha għandha tagħmel talba espressa lill-istituzzjoni sabiex ikollha aċċess għal dawn id-dokumenti. Jekk il-parti ma tagħmilx hekk matul il-proċedimenti amministrattivi hija tkun prekluża milli tinvoka dan id-dritt fi kwalunkwe azzjoni għal annullament li eventwalment tiġi ppreżentata kontra d-deċiżjoni finali (is-sentenza tal-Qorti tal-Prim’Istanza tal-15 ta’ Marzu 2000, Cimenteries CBR et vs Il-Kummissjoni, T-25/95, T-26/95, T-30/95 sa T-32/95, T-34/95 sa T-39/95, T-42/95 sa T-46/95, T-48/95, T-50/95 sa T-65/95, T-68/95 sa T-71/95, T-87/95, T-88/95, T-103/95 u T-104/95, Ġabra. p. II‑491, iktar ’il quddiem is-“sentenza Ciment”, punt 383).

50 Zicuñaga, matul il-proċedimenti amministrattivi, m’għamlet l-ebda talba formali għal aċċess għall-verżjoni kunfidenzjali ta’ l-informazzjoni msemmija iktar ’il fuq. Fil-fatt, għalkemm hija tirreferi, fit-tweġiba tagħha għal domanda magħmula mill-Qorti tal-Prim’Istanza, għal talba bil-miktub għal aċċess għal din l-informazzjoni u tippreżenta l-ittra tal-Kummissjoni li tiċħad din it-talba, għandu jiġi kkonstatat li din it-talba hija tat-3 ta’ April 2002 u għaldaqstant saret wara li ntemmu l-proċedimenti amministrattivi u wara l-adozzjoni tad-deċiżjoni. In-nuqqas ta’ Zicuñaga li tagħmel tali talba matul il-proċedimenti amministrattivi għandu għaldaqstant l-effett li hija prekluża milli tagħmel din it-talba fi kwalunkwe azzjoni għal annullament.

51 Hemm għaldaqstant lok biex dan il-motiv imressaq minn Zicuñaga jiġi miċħud.

2. Fuq it-tieni motiv, ibbażat fuq ksur tad-dritt ta’ aċċess għall-fajl minħabba n-nuqqas ta’ komunikazzjoni ta’ dokumenti mhux inklużi fil-fajl ta’ l-investigazzjoni kkomunikat fuq CD-ROM

a) L-argumenti tal-partijiet

52 Koehler takkuża lill-Kummissjoni li ma tathiex aċċess għal ċerti dokumenti li ma kinux jagħmlu parti mill-fajl ta’ l-investigazzjoni kkomunikat fuq CD-ROM lid-destinatarji tad-DO fl-1 ta’ Awwissu 2000. Hija tirreferi partikolarment għar-risposti għad-DO tad-destinatarji l-oħra tagħha, kif ukoll għall-anness ma’ dawn ir-risposti, b’mod partikolari r-rapport ta’ l-espert, imsemmi fin-nota ta’ qiegħ il-paġna nru 365 tad-deċiżjoni, li ġie kkomunikat minn AWA lill-Kummissjoni. Hija ssostni li d-diversi riferenzi għar-risposti għad-DO li jinsabu fid-deċiżjoni jixhdu li l-Kummissjoni bbażat ruħha fuq dawn ir-risposti fl-analiżi tagħha tal-fatti u fil-kalkolu tal-multi. Koehler iżżid li r-risposta ta’ Mougeot għad-DO turi li l-fajl jinkludi viżibbilment ukoll informazzjoni li kienet tkun utili għad-difiża tagħha.

53 Il-Kummissjoni twieġeb li anki jekk hija setgħet tibbaża ruħha biss fuq fatti li fuqhom l-impriżi kkonċernati kellhom l-okkażjoni li jispjegaw irwieħhom, ir-risposti għad-DO ma jagħmlux parti mill-fajl ta’ l-investigazzjoni fir-rigward ta’ liema għandu jingħata aċċess. Il-proċedimenti amministrattivi għandhom jiġu kkunsidrati bħala magħluqa malli jiġu rċevuti r-risposti u ma jistgħux jibqgħu miftuħin ad infinitum, billi kull impriża tkun tixtieq tieħu pożizzjoni fuq l-osservazzjonijiet ta’ l-oħrajn. Koehler ma identifikatx provi inkriminanti li l-Kummissjoni bbażat oġġezzjoni kontriha fuqhom u li fir-rigward tagħhom hija ma setgħetx tagħmel osservazzjonijiet.

b) Il-kunsiderazzjonijiet tal-Qorti tal-Prim Istanza

54 L-argumenti ta’ Koehler jistgħu jinftiehmu bħala li fihom żewġ aspetti. Minn naħa, ċerti dokumenti li mhumiex inklużi fil-fajl ta’ l-investigazzjoni li għalih hija kellha aċċess intużaw mill-Kummissjoni bħala provi inkriminanti fid-deċiżjoni, mingħajr ma Koehler ma kellha aċċess għalihom fil-proċedimenti amministrattivi u setgħet tagħmel l-osservazzjonijiet tagħha f’dan ir-rigward. Min-naħa l-oħra, il-Kummissjoni ma kkomunikatx lil Koehler dokumenti li ma kinux jinsabu fil-fajl ta’ l-investigazzjoni li għalih hija kellha aċċess, li setgħu jinkludu provi li setgħu jiskaġunawha. Dawn iż-żewġ punti għandhom jiġu analizzati separatament.

55 Fir-rigward, fl-ewwel lok, tan-nuqqas ta’ komunikazzjoni ta’ l-allegati provi inkriminanti li mhumiex inklużi fil-fajl li għalih Koehler kellha aċċess, għandu jiġi mfakkar, preliminarjament, li dokument jista’ jiġi kkunsidrat bħala dokument inkriminanti fir-rigward ta’ rikorrenti biss meta jintuża mill-Kummissjoni in sostenn ta’ konstatazzjoni ta’ ksur li din ir-rikorrenti tkun ipparteċipat fih (is-sentenza Ciment, punt 284).

56 Peress li dokumenti li ma jkunux ġew ikkomunikati lill-partijiet ikkonċernati fil-proċedimenti amministrattivi ma jikkostitwixxux provi ammissibbli (ara, f’dan is-sens, is-setenza tal-Qorti tal-Ġustizzja tat-3 ta’ Lulju 1991, AKZO vs Il-Kummissjoni, C-62/86, Ġabra p. I‑3359, punt 21; is-sentenzi tal-Qorti tal-Prim’Istanza ta’ l-10 ta’ Marzu 1992, Shell vs Il-Kummissjoni, T-11/89, Ġabra p. II‑757, punti 55 u 56, u ICI vs Il-Kummissjoni, T-13/89, Ġabra p. II‑1021, punti 34 u 35), hemm lok, jekk jirriżulta li l-Kummissjoni bbażat ruħha, fid-deċiżjoni kkontestata, fuq dokumenti li mhumiex inklużi fil-fajl ta’ l-investigazzjoni u li ma ġewx ikkomunikati lir-rikorrenti, li dawn id-dokumenti ma jiġux ikkunsidrati bħala provi (is-sentenza Ciment, punt 382; ara wkoll, f’dan ir-rigward, is-sentenza tal-Qorti tal-Ġustizzja tal-25 ta’ Ottubru 1983, AEG vs Il-Kummissjoni, 107/82, Ġabra p. 3151, punti 24 sa 30; is-sentenzi Solvay vs Il-Kummissjoni, punt 46 iktar ’il fuq, punt 57, u ICI vs Il-Kummissjoni, iċċitata iktar ’il fuq, punt 36).

57 Għaldaqstant, jekk il-Kummissjoni għandha l-intenzjoni tibbaża ruħha fuq parti minn risposta għal dikjarazzjoni ta’ l-oġġezzjonijiet jew fuq dokument anness ma’ tali risposta sabiex tistabbilixxi l-eżistenza ta’ ksur fi proċedura ta’ applikazzjoni ta’ l-Artikolu 81(1) KE, il-partijiet l-oħra involuti f’din il-proċedura għandhom ikunu f’pożizzjoni li jippreżentaw l-argumenti tagħhom fuq dan l-element ta’ prova (ara, f’dan ir-rigward, is-sentenzi AKZO vs Il-Kummissjoni, punt 56 iktar ’il fuq, punt 2, Shell vs Il-Kummissjoni, punt 56 iktar ’il fuq, punt 55, u ICI vs Il-Kummissjoni, punt 56 iktar ’il fuq, punt 34).

58 F’dan il-każ, ir-rikorrenti tafferma, b’mod ġenerali, fir-rikors tagħha li, “[m]inħabba n-numru ta’ riferenzi fin-noti ta’ qiegħ il-paġna, m’hemmx dubju li l-Kummissjoni użat l-osservazzjonijiet tal-partijiet l-oħra fil-proċedura sabiex issostni kemm l-espożizzjoni tagħha tal-fatti kif ukoll il-kalkolu ta’ l-ammont tal-multa”. Affermazzjoni daqshekk ġenerali ma tippermettix madankollu li jiġi ddeterminat liema dokumenti partikolari allegatament intużaw kontra Koehler fid-deċiżjoni. Fis-seduta, Koehler ammettiet, barra minn hekk, li ma kien hemm ebda dokument inkriminati li għalih hija ma kellhiex aċċess.

59 Fir-rigward, fit-tieni lok, tan-nuqqas ta’ komunikazzjoni ta’ l-allegati provi li setgħu jiskaġunawha li ma kinux inklużi fil-fajl ta’ l-investigazzjoni li għalih hija kellha aċċess, Koehler tirreferi għar-risposti għad-DO ta’ destinatarji oħra tagħha kif ukoll għall-annessi għal dawn ir-risposti. Madankolu, hija ma tipprovax li talbet espressament lill-Kummissjoni sabiex tibagħtilha dawn il-provi; hija saħansitra ammettiet fis-seduta li ma ppreżentatx talba sabiex ikolha aċċess għal dawn id-dokumenti. Koehler għaldaqstant ma tistax tikkontesta quddiem il-Qorti tal-Prim’Istanza l-fatt li ma kellhiex aċċess għalihom (ara, f’dan ir-rigward, is-sentenza Ciment, punt 383; ara wkoll il-punt 49 iktar ’il fuq).

60 Għall-kompletezza, Koehler ma pprovatx li, li kieku hija kellha aċċess għar-risposti għad-DO ta’ destinatarji oħra tagħha u għall-annessi għal dawn ir-risposti, hija setgħet tinvoka argumenti li setgħu jaffetwaw ir-riżultat li waslet għaliha d-deċiżjoni (ara, f’dan ir-rigward, is-sentenza tal-Qorti tal-Ġustizzja ta’ l-10 ta’ Lulju 1980, Distillers vs Il-Kummissjoni, 30/78, Ġabra p. 2229, punt 26, u s-sentenza tal-Qorti tal-Prim’Istanza tas-27 ta’ Novembru 1990, Kobor vs Il-Kummissjoni, T-7/90, Ġabra p. II‑721, punt 30).

61 Fil-fatt, fir-rigward l-ewwel nett tar-rapport ta’ l-espert anness minn AWA mar-risposta tagħha għad-DO, safejn ir-riferenza magħmula minn Koehler għall-imsemmi rapport hija intenzjonata sabiex tidentifika dokument, li mhuwiex inkluż fil-fajl ta’ l-investigazzjoni li għalih hija kellha aċċess, li seta’ jkun utili għad-difiża tagħha, jirriżulta mid-deċiżjoni (premessi 390, 392 u 396) li l-Kummissjoni ċaħdet espliċitament l-argumenti li jirrigwardaw l-allegat nuqqas ta’ impatt konkret tal-ksur fuq is-suq, żviluppat matul il-proċedimenti amministrattivi minn AWA abbażi ta’ dan ir-rapport. L-argument ta’ Koehler ibbażat fuq il-fatt li n-nuqqas ta’ aċċess għal dan ir-rapport matul il-proċedimenti amministrattivi kien ta’ ħsara għad-difiża tagħha għandu għaldaqstant jiġi miċħud.

62 Fir-rigward, it-tieni nett, tar-risposta ta’ Mougeot għad-DO, Koehler issostni, fir-replika tagħha, li l-imsemmija risposta turi li l-fajl jinkludi b’mod ċar informazzjoni li hi utili għad-difiża tagħha. Hija tirreferi, f’dan ir-rigward, għal silta minn din ir-risposta ċċitata fil-premessa 293 tad-deċiżjoni, li fiha Mougeot, li kienet qed tirtira dikjarazzjoni magħmula preċedentement lill-Kummissjoni, tallega li “ id-[DO] ma turix li l-laqgħat ta’ l-AEMCP [Association of European Manufacturers of Carbonless Paper] servew bħala qafas għal mekkaniżmi kollużivi qabel ir-ristrutturar ta’ l-assoċjazzjoni f’Settembru 1993”. Madankollu, fil-premessa 295 tad-deċiżjoni, il-Kummissjoni ċaħdet espliċitament dan l-argument billi sostniet li d-dikjarazzjonijiet ta’ Sappi, Mougeot u AWA moqrija flimkiem kienu jistabbilixxu li l-laqgħat ġenerali ta’ l-akkordju bdew l-iżjed tard fl-1992. B’riferenza għall-premessi 112 u 113 tad-deċiżjoni, hija żżid li l-provi pprovduti minn Sappi jikkonfermaw li kienet teżisti kollużjoni fi ħdan il-laqgħat ta’ l-Assoċjazzjoni ta’ Produtturi Ewropej tal-Karta Saħħara (AEMCP) jew il-laqgħat li saru fl-okkażjoni ta’ dawn ta’ l-aħħar qabel Settembru ta’ l-1993. Il-parti tar-risposta ta’ Mougeot għad-DO iċċitata minn Koehler għaldaqstant ma tipprovax, għall-kuntrarju ta’ dak li ssostni din ta’ l-aħħar, li r-risposti għad-DO u d-dokumenti annessi magħha kienu jippermettu lil din l-impriża tiżviluppa argumenti li setgħu jwasslu sbaiex il-proċedimenti amministrattivi jkollhom riżultat differenti.

63 Fid-dawl tal-kunsiderazzjonijiet preċedenti, dan il-motiv għandu jiġi miċħud.

3. Fuq it-tielet motiv, ibbażat fuq ksur tad-drittijiet tad-difiża u tal-prinċipju tal-kontraddittorju li jirriżulta minn nuqqas ta’ konsistenza bejn id-DO u d-deċiżjoni

a) L-argumenti tal-partijiet

64 Bolloré issostni li, fl-istadju tad-DO, il-Kummissjoni stabbiliet il-parteċipazzjoni tagħha fil-ksur biss minħabba r-responsabbiltà tagħha bħala kumpannija parent għall-aġir personali tal-kumpannija sussidjarja tagħha Copigraph. Madankollu, id-deċiżjoni tinkludi oġġezzjoni ġdida fir-rigward tagħha, ibbażata fuq l-involviment personali u awtonomu tagħha fl-akkordju. Hija tallega li, billi ma offritilhiex il-possibbiltà li tieħu pożizzjoni fuq din l-oġġezzjoni matul il-proċedimenti amministrattivi, il-Kummissjoni kisret id-drittijiet tad-difiża fil-konfront tagħha.

65 Il-Kummissjoni tikkontesta li, fid-deċiżjoni, Bolloré hija kkunsidrata bħala involuta personalment fil-ksur. L-aġir tal-kumpannija sussidjarja tagħha ġie attribwit lilha għaliex flimkien, huma jifformaw impriża waħda u unika. Dan il-motiv jista’ għaldaqstant jintlaqa’ biss jekk jiġi pprovat li l-attribuzzjoni tal-ksur lir-rikorrenti għal din ir-raġuni, ma jidhirx fid-DO jew jekk jiġi stabbilit li l-Kummissjoni kienet, fid-deċiżjoni, ibbażat l-evalwazzjoni tagħha fuq fatti li dwarhom Bolloré ma setgħetx tagħmel l-osservazzjonijiet tagħha matul il-proċedura prekontenzjuża. Madankollu dan mhuwiex il-każ.

b) Il-kunsiderazzjonijiet tal-Qorti tal-Prim Istanza

66 Fuq dan il-punt, għandu jiġi mfakkar li l-osservanza tad-drittijiet tad-difiża, li jikkostitwixxi prinċipju fundamentali tad-dritt Komunitarju u għandu jiġi osservat fiċ-ċirkustanzi kollha, b’mod partikolari f’kull proċedimenti li jistgħu jwasslu għal penalitajiet, anki f’każ ta’ proċedimenti amministrattivi, teżiġi li l-impriża kkonċernata tkun f’pożizzjoni li tesprimi l-opinjoni tagħha effettivament fuq il-verità u r-rilevanza tal-fatti, oġġezzjonijiet u ċirkustanzi allegati mill-Kummissjoni (is-sentenza tal-Qorti tal-Prim’Istanza tas-16 ta’ Diċembru 2003, Nederlandse Federatieve Vereniging voor de Groothandel op Elektrotechnisch Gebied u Technische Unie vs Il-Kummissjoni, T-5/00 u T-6/00, Ġabra p. II‑5761, punt 32, u l-ġurisprudenza ċċitata).

67 Skond il-ġurisprudenza, id-DO għandha tinkludi espożizzjoni ta’ l-oġġezzjonijiet li għalkemm qasira, tkun miktuba fi kliem suffiċjentement ċar sabiex tkun tista’ tippermetti lill-persuni kkonċernati jsiru jafu effettivament bl-aġir li bih qed jiġu akkużati mill-Kummissjoni. Huwa biss, fil-fatt, taħt din il-kundizzjoni li d-DO tista’ tissoddisfa l-funzjoni li hija attribwita lilha mir-regolamenti Komunitarji u li tikkonsisti fl-għoti ta’ l-informazzjoni kollha neċessarja għall-impriżi u għall-assoċjazzjonijiet ta’ l-impriżi sabiex dawn ikunu jistgħu jiddefendu ruħhom b’mod effettiv qabel ma l-Kummissjoni taddotta deċiżjoni finali (is-sentenza tal-Qorti tal-Ġustizzja tal-31 ta’ Marzu 1993, Ahlström Osakeyhtiö et vs Il-Kummissjoni, C-89/85, C-104/85, C-114/85, C-116/85, C-117/85 u C-125/85 sa C-129/85, Ġabra p. I‑1307, punt 42, u s-sentenza tal-Qorti tal-Prim’Istanza ta’ l-14 ta’ Mejju 1998, Mo och Domsjö vs Il-Kummissjoni, T-352/94, Ġabra p. II‑1989, punt 63).

68 Barra minn hekk, ksur tad-drittijiet tad-difiża matul il-proċedimenti amministrattivi għandu jiġi evalwat fid-dawl ta’ l-oġġezzjonijiet stabbiliti mill-Kummissjoni fid-DO u fid-deċiżjoni (is-sentenzi tal-Qorti tal-Prim’Istanza tad-29 ta’ Ġunju 1995 ICI vs Il-Kummissjoni, T-36/91, Ġabra p. II‑1847, punt 70, u Solvay vs Il-Kummissjoni, punt 46 iktar ’il fuq, punt 60). F’dawn iċ-ċirkustanzi, il-konstatazzjoni ta’ ksur tad-drittijiet tad-difiża tippresupponi li l-oġġezzjoni li l-impriża ssostni li ma ġietx akkużata biha fid-DO ġiet inkluża mill-Kummissjoni fid-deċiżjoni kkontestata.

69 Fid-dawl tal-ġurisprudenza ċċitata fit-tliet punti preċedenti, jeħtieġ, f’dan il-każ, li jiġi vverifikat qabel kollox fuq liema bażi l-Kummissjoni, fid-deċiżjoni, stabbiliet ir-responsabbiltà ta’ Bolloré fil-ksur. L-indikazzjonijiet rilevanti jinsabu fil-premessi 353 sa 356 tad-deċiżjoni [taqsima II (Evalwazzjoni ġuridika), punt 2.3 (Responsabbiltà għall-ksur 2) (Copigraph u Bolloré)].

70 Dawn il-premessi jgħidu kif ġej:

“ (353) Matul iż-żmien tal-ksur, Copigraph SA kienet kumpannija sussidjarja ta’ [Bolloré] (li qabel kienet Bolloré Technologies SA) li kellha l-kontroll ta’ 100% tagħha. Copigraph inxtrat minn AWA fix-xahar ta’ Novembru 1998. Copigraph temmet l-attivitajiet tagħha fit-2 ta’ Frar 2000, b’effett mit-30 ta’ Diċembru 2000. Bolloré ssostni li hija ma tistax tiġi meqjusa responsabbli għall-aġir ta’ Copigraph, peress li din ta’ l-aħħar kienet kompletament awtonoma fuq il-livell ekonomiku. Skond Bolloré, din l-awtonomija titnissel mill-fatturi segwenti: l-istrutturi ta’ maniġment ta’ Copigraph u ta’ Bolloré kienu totalment distinti, Copigraph kellha l-infrastruttura tagħha stess, u l-politika kummerċjali tagħha kienet indipendenti, billi hija kienet takkwista prattikament 35 % tal-bżonnijiet tagħha f’materja prima minn fornituri li kienu esterni għall-grupp Bolloré, fosthom kompetitriċi ta’ dan ta’ l-aħħar.

(354) Copigraph kienet tagħmel parti mid-diviżjoni ‘[K]arta speċjali’ ta’ Bolloré, u l-kap ta’ din id-diviżjoni f’dak iż-żmien, [Is-Sur V.], kien fl-istess ħin direttur ġenerali ta’ Copigraph. Barra minn hekk, id-direttur kummerċjali ta’ Copigraph f’dak iż-żmien, [Is-Sur J. B.] kien ilu mill-1994 jokkupa wkoll kariga fid-dipartiment tal-bejgħ tal-fabbrika tal-karti ta’ Thonon. Għaldaqstant, [Bolloré] bilfors kienet taf bil-parteċipazzjoni tal-kumpannija sussidjarja tagħha fl-akkordju.

(355) Jeżistu wkoll provi li jimplikaw direttament lill-kumpannija parent, [Bolloré], fl-attivitajiet ta’ l-akkordju. Bolloré kienet membru ta’ l-AEMCP, li l-laqgħat uffiċjali tagħha servew ukoll bħala laqgħat ta’ l-akkordju minn Jannar 1992 sa Settembru 1993. Ir-rappreżentant ta’ Bolloré, [Is-Sur V.], kap tad-diviżjoni tagħha ‘[K]arti speċjali’, ipparteċipa f’dawn il-laqgħat ta’ l-akkordju mad-direttur kummerċjali ta’ Copigraph. Huwa pparteċipa wkoll fil-laqgħa ta’ l-akkordju dedikata għas-suq Franċiż fl-1 ta’ Ottubru 1993. Id-direttur kummerċjali ta’ Copigraph kien preżenti fil-laqgħat kollha sussegwenti ta’ l-akkordju fejn rappreżentanti individwali ta’ Copigraph ġew identifikati. Dawn il-laqgħat kollha saru fl-1994 u, kif diġà ġie indikat, id-direttur kummerċjali ta’ Copigraph kien jokkupa fl-istess ħin kariga fid-dipartiment tal-bejgħ fi ħdan Bolloré.

(356) Abbażi ta’ dan, il-Kummissjoni tqis li Bolloré għandha, f’dak li jikkonċerna l-akkordju, tiġi meqjusa bħala responsabbli mhux biss ta’ l-aġir tagħha nnifisha, iżda wkoll ta’ dik ta’ Copigraph matul il-perijodu kollu speċifikat.”

71 Jirriżulta mis-silta tad-deċiżjoni riprodotta hawn fuq li Bolloré ġiet attribwita bir-responsabbiltà għall-ksur minħabba, minn naħa, li hija kellha tiġi kkunsidrata bħala responsabbli għall-parteċipazzjoni tal-kumpannija sussidjarja tagħha Copigraph fl-akkordju u, min-naħa l-oħra, li kienu jeżistu provi fuq l-involviment dirett tagħha fl-attivitajiet ta’ l-akkordju.

72 Bolloré ma tikkontestax il-fatt li d-DO ppermettitilha tifhem u tieħu pożizzjoni fuq il-fatt li, fl-imsemmija DO, il-Kummissjoni attribbwitilha l-ksur minħabba r-responsabbiltà tagħha, peress li kienet il-kumpannija parent b’kontroll ta’ 100 % ta’ Copigraph fi żmien il-ksur, għall-parteċipazzjoni ta’ Copigraph fl-akkordju. L-oġġezzjoni tagħha tirrigwarda n-nuqqas ta’ indikazzjoni, fid-DO, ta’ l-intenzjoni tal-Kummissjoni li tattribbwilha l-ksur ukoll minħabba l-involviment dirett tagħha fl-attivitajiet ta’ l-akkordju.

73 Il-partijiet rilevanti tad-DO jinsabu fil-punti 240 sa 245 u 248 [taqsima II (Evalwazzjoni ġuridika), punt B (Applikazzjoni tar-regoli tal-kompetizzjoni) 8 (Responsabbiltà għall-ksur)].

74 Għandu fl-ewwel lok jiġi rilevat li, f’dawn il-punti tad-DO, il-Kummissjoni ma stabbiliet ebda involviment dirett ta’ Bolloré fl-akkordju, bid-differenza ta’ l-indikazzjonijiet relativi għal kumpanniji parent oħra msemmija fid-DO, bħal AWA u Torraspapel, li fir-rigward tagħhom il-Kummissjoni ssemmi, dwar AWA, li “[hija] pparteċipat b’mod dirett u awtonomu fl-akkordju illegali, permezz tad-diviżjoni tagħha Arjo Wiggins Carbonless Paper Operation ” u, dwar Torraspapel, li “[j]eżistu wkoll provi li jimplikaw lill-kumpannija parent direttament fl-attivitajiet kollużivi”.

75 Fit-tieni lok, kif tenfasizza ġustament Bolloré, jirriżulta mill-punt 243 tad-DO li l-Kummissjoni għamlet distinzjoni bejn żewġ tipi ta’ sitwazzjonijiet:

“F’dak li jikkonċerna r-relazzjonijiet bejn il-kumpanniji parent u sussidjarji, il-Kummissjoni tibgħat din id-dikjarazzjoni ta’ l-oġġezzjonijiet lill-kumpannija prinċipali jekk

– tnejn jew iktar mill-kumpanniji sussidjarji tagħha pparteċipaw fil-ksur,

– il-kumpannija parent kienet involuta fil-ksur.

Fil-każijiet l-oħra ta’ parteċipazzjoni ta’ kumpannija sussidjarja, id-dikjarazzjoni tintbagħat lilha u lill-kumpannija parent.”

76 Fir-rigward tal-grupp magħmul minn Bolloré u minn Copigraph, id-DO ġiet indirizzata mhux biss lil Bolloré, iżda wkoll lil Copigraph, ħaġa li, fid-dawl tal-kriterji msemmija fil-punt 243 tad-DO, kienet tali li sserraħ moħħ Bolloré li l-Kummissjoni ma kinitx tikkunsidra, fl-istadju tad-DO, li Bolloré, kumpannija parent tal-grupp, kienet direttament involuta fil-ksur.

77 Għandu jiġi għaldaqstant ikkonstatat li, skond id-DO, il-Kummissjoni kellha l-intenzjoni tattribwixxi r-responsabbiltà għall-ksur lil Bolloré biss minħabba l-fatt li hi, bħala kumpannijaparent tal-grupp ikkostitwit, fi żmien il-ksur, minn Bolloré u minn Copigraph, il-kumpannija sussidjarja tagħha u li fiha kellha l-kontroll ta’ 100 % tal-kapital, kellha titqies bħala responsabbli għall-aġir illegali ta’ Copigraph. Meta qrat id-DO, Bolloré ma setgħetx tipprevedi li, sabiex iżżommha responsabbli għall-ksur, il-Kummissjoni kellha l-intenzjoni li tibbaża ruħha wkoll fuq involviment dirett min-naħa tagħha fl-attivitajiet ta’ l-akkordju, kif għamlet fid-deċiżjoni.

78 Għandu jingħad ukoll li l-fatti msemmija mill-Kummissjoni, fil-premessa 355 tad-deċiżjoni, in sostenn ta’ l-argument tagħha dwar l-involviment dirett ta’ Bolloré fil-ksur, jiġifieri l-affiljazzjoni ta’ Bolloré ma’ l-AEMCP u r-rappreżentanza tagħha mis-Sinjuri V. u J. B. f’numru ta’ laqgħat ta’ l-akkordju ma ssemmewx fid-DO. Fil-fatt, anki li kieku kellu jiġi aċċetat, skond l-argument tal-Kummissjoni, li l-affiljazzjoni ta’ Bolloré ma’ l-AEMCP tirriżulta minn dokumenti annessi mad-DO, għandu jiġi kkonstatat li, fiha, il-Kummissjoni tiċċita biss lil Copigraph minn fost il-membri tal-AEMCP u, qatt ma ssemmi lil Bolloré. Fir-rigward tas-Sinjuri V. u J. B., dawn dejjem ġew identifikati, fid-DO, bħala rappreżentanti ta’ Copigraph, u mhux ta’ Bolloré, fil-laqgħat ta’ l-akkordju. Barra minn hekk, il-Kummissjoni ma ssemmi lil Bolloré fost l-impriżi rrappreżentati f’dawn il-laqgħat f’ebda parti tad-DO.

79 B’hekk, id-DO ma ppermettietx lil Bolloré issir taf bl-oġġezzjoni bbażata fuq l-involviment dirett tagħha fil-ksur, u lanqas bil-fatti kkunsidrati mill-Kummissjoni fid-deċiżjoni in sostenn ta’ din l-oġġezzjoni, b’mod li Bolloré, kif jirriżulta minn qari tar-risposta tagħha għad-DO, ma setgħetx validament tiddefendi ruħha, fil-proċedimenti amministrattivi, fir-rigward ta’ din l-oġġezzjoni u dawn il-fatti.

80 Madankollu, għandu jiġi enfasizzat li, anki jekk id-deċiżjoni tinkludi allegazzjonijiet ġodda ta’ fatt jew ta’ dritt li fir-rigward tagħhom l-impriżi kkonċernati ma nstemgħux, il-vizzju kkonstatat jagħti lok għall-annullament tad-deċiżjoni f’dan ir-rigward biss jekk l-allegazzjonijiet ikkonċernati ma jistgħux jiġu stabbiliti suffiċjentement skond il-liġi abbażi ta’ provi oħrajn ikkunsidrati fid-deċiżjoni u li fir-rigward tagħhom l-impriżi kkonċernati kellhom l-okkażjoni li jagħmlu l-osservazzjonijiet tagħhom (is-sentenza tal-Qorti tal-Prim’Istanza tat-30 ta’ Settembru 2003, Atlantic Container Line et vs Il-Kummissjoni, T-191/98, T-212/98 sa T-214/98, Ġabra p. II‑3275, punt 196; ara wkoll, f’dan ir-rigward, is-sentenza tal-Qorti tal-Prim’Istanza tat-28 ta’ Frar 2002, Compagnie générale maritime et vs Il-Kummissjoni, T-86/95, Ġabra p. II‑1011, punt 447). Barra minn hekk, il-ksur tad-drittijiet tad-difiża ta’ Bolloré jista’ jaffetwa l-validità tad-deċiżjoni safejn tikkonċerna lil Bolloré biss jekk id-deċiżjoni kienet ibbażata unikament fuq l-involviment dirett ta’ Bolloré fil-ksur (ara, f’dan is-sens, is-sentenza Mo och Domsjö vs Il-Kummissjoni, punt 67 iktar ’il fuq, punt 74). F’dan il-każ, fil-fatt, jekk l-oġġezzjoni l-ġdida, ibbażata, fid-deċiżjoni, fuq involviment dirett ta’ Bolloré fl-attivitajiet ta’ l-akkordju, ma tistax tintlaqa’, ir-responsabbiltà għall-ksur ma tistax tiġi attribwita lil din ta’ l-aħħar.

81 Madankollu, jekk jirriżulta, fl-eżami tal-mertu, (ara iktar ’il quddiem il-punti 123 sa 150), li l-Kummissjoni, ġustament, ikkunsidrat lil Bolloré bħala responsabbli għall-parteċipazzjoni tal-kumpannija sussidjarja tagħha Copigraph fl-akkordju, l-illegalità mwettqa mill-Kummissjoni ma tistax tkun suffiċjenti biex tiġġustifika l-annullament tad-deċiżjoni peress li hija ma setax kellha influwenza determinanti fir-rigward tad-dispożittiv adottat mill-istituzzjoni (ara, f’dan ir-rigward, is-sentenzi tal-Qorti tal-Prim’Istanza ta’ l-14 ta’ Mejju 2002, Graphischer Maschinenbau vs Il-Kummissjoni, T-126/99, Ġabra p. II‑2427, punt 49, u ta’ l-14 ta’ Diċembru 2005, Honeywell vs Il-Kummissjoni, T-209/01, li għadha ma ġietx ippubblikata fil-Ġabra, punt 49). Fil-fatt, skond ġurisprudenza stabbilita sew, safejn ċerti motivi ta’ deċiżjoni huma waħedhom, tali li jiġġustifikaw id-deċiżjoni suffiċjentement skond il-liġi, il-vizzji relativi għal motivi oħra ta’ l-att, fi kwalunkwe każ, ma jaffettwawx id-dispożittiv tiegħu (is-sentenza tal-Qorti tal-Prim’Istanza tal-21 ta’ Settembru 2005, EDP vs Il-Kummissjoni, T-87/05, Ġabra p. II‑3745, punt 144; ara wkoll, f’dan is-sens, is-sentenza tal-Qorti tal-Ġustizzja tat-12 ta’ Lulju 2001, Il-Kummissjoni u Franza vs TF1, C-302/99 P u C-308/99 P, Ġabra p. I‑5603, punti 26 sa 29).

4. Fuq ir-raba’ motiv, ibbażat fuq ksur tad-drittijiet tad-difiża, tad-dritt għal smigħ xieraq u tal-prinċipju tal-preżunzjoni ta’ l-innoċenza

a) L-argumenti tal-partijiet

82 Zicuñaga ssostni, fl-ewwel lok, li l-Kummissjoni kisret il-prinċipju tal-preżunzjoni ta’ l-innoċenza billi stabbiliet li kienet ipparteċipat fl-akkordju abbażi ta’ sempliċi preżunzjonijiet u dikjarazzjonijiet indiretti. Hija tesponi li n-nuqqas ta’ penalità suffiċjentement ċara fil-każ ta’ għoti ta’ informazzjoni ineżatta jew inkompleta tista’ tħeġġeġ lill-impriżi sabiex jibagħtu lill-Kummissjoni informazzjoni riformulata jew ħażina bil-għan li jenfasizzaw il-kooperazzjoni tagħhom. Zicuñaga żżid li, filwaqt li għall-bidu, impriża setgħet biss tittama li tibbenifika mill-klemenza tal-Kummissjoni fil-każ ta’ għoti ta’ provi deċiżivi, sussegwentement il-Kummissjoni ratbet il-pożizzjoni tagħha. Hija tallega li, f’dawn iċ-ċirkustanza, id-dikjarazzjonijiet ta’ Sappi għandhom jittieħdu in kunsiderazzjoni bi prudenza u jistgħu jitqiesu affidabbli biss jekk jiġu sostnuti minn provi oħra.

83 Fit-tieni lok, Zicuñaga ssostni li l-Kummissjoni ma tistax tibbaża l-evalwazzjonijiet tagħha fuq ix-xhieda ta’ persuna li l-identità tagħha mhijiex magħrufa, mingħajr ma tikkaġuna ħsara lid-drittijiet tad-difiża billi ma tippermettix il-konfutazzjoni ta’ l-allegazzjonijiet ta’ dan ix-xhud matul is-smigħ tiegħu. B’riferenza għall-ġurisprudenza tal-Qorti Ewropea tad-Drittijiet tal-Bniedem, hija ssostni li huwa indispensabbli li persun tkun tista’ tikkonfronta x-xhud dwar l-affermazzjonijiet tiegħu sabiex jiġi kkonstatat il-livell ta’ kredibbiltà tax-xhieda u tal-persuna kkonċernata, u li l-akkużat jingħata l-possibbiltà jikkontesta x-xhieda li tinkriminaħ u jinterroga lill-awtur ta’ dik ix-xhieda, waqt id-depożizzjoni tiegħu jew iktar ’il quddiem.

84 Il-Kummissjoni tikkontesta l-kwalifika bħala sempliċi suppożizzjonijiet jew dikjarazzjonijiet indiretti ta’ l-elementi li fuqhom hija tibbaża ruħha biex tistabbilixxi l-parteċipazzjoni ta’ Zicuñaga fil-ksur. Hija tenfasizza li l-qrati Komunitarji qatt ma ddubitaw il-leġittimità tal-Komunikazzjoni fuq il-Kooperazzjoni u lanqas il-valur probatorju tad-dikjarazzjonijiet magħmula f’dan ir-rigward mill-impriżi. Barra minn hekk, ir-Regolament Nru 17 ma jipprovdix għall-possibbiltà li jiġu interrogati xhieda fil-kuntest tal-proċedimenti amministrattivi u r-rikorrenti ma għamlet ebda talba f’dan is-sens lill-Qorti tal-Prim’Istanza.

b) Il-kunsiderazzjonijiet tal-Qorti tal-Prim Istanza

85 Safejn permezz ta’ din l-argumentazzjoni Zicuñaga għandha l-intenzjoni tiċħad il-valur probatorju tad-dikjarazzjonijiet ta’ persuni mhux identifikati, invokati mill-Kummissjoni in sostenn ta’ l-oġġezzjonijiet magħmula kontra Zicuñaga fid-deċiżjoni, l-imsemmija argumentazzjoni taqa’ taħt l-eżami tal-mertu, li se jiġi trattat iktar ‘il quddiem, li jikkonsisti fil-verifka ta’ jekk dawn l-oġġezzjonijiet ġewx stabbiliti suffiċjentement.

86 Safejn l-argumentazzjoni eżaminata hija intiża wkoll sabiex tallega ksur tad-drittijiet tad-difiża u tad-dritt għal smigħ xieraq inkwantu n-nuqqas ta’ riferenza, fid-DO, ta’ l-identità ta’ l-awtur(i) tad-dikjarazzjonijiet li jsostnu l-evalwazzjonijet tal-Kummissjoni li jirrigwardaw lil Zicuñaga żammha milli tikkontesta dawn l-evalwazzjonijiet permezz ta’ talba għas-smigħ ta’ l-imsemmi jew imsemmija awtur(i) matul il-proċedimenti amministrattivi, għandu jiġi mfakkar li, għalkemm, ċertament, l-Artikolu 6(3)(d) tal-Konvenzjoni Ewropea għall-Protezzjoni tad-Drittijiet tal-Bniedem u tal-Libertajiet Fondamentali (KEDB) jipprovdi li “[k]ull min ikun akkużat b’reat kriminali għandu d-drittijiet minimi li ġejjin […] li jeżamina jew li jara li jiġu eżaminati xhieda kontrih u li jottjeni l-attendenza u l-eżami ta’ xhieda favur tiegħu taħt l-istess kundizzjonijiet bħax-xhieda kontra tiegħu”, jirriżulta madankollu minn ġurisprudenza stabbilita li l-Kummissjoni mhijiex tribunal fis-sens ta’l-Artikolu 6 tal-KEDB (is-sentenzi tal-Qorti tal-Ġustizzja tad-29 ta’ Ottubru 1980, Van Landewyck et vs Il-Kummissjoni, 209/78 sa 215/78 u 218/78, Ġabra p. 3125, punt 81, u tas-7 ta’ Ġunju 1983, Musique diffusion française et vs Il-Kummissjoni, 100/80 sa 103/80, Ġabra p. 1825, punt 7). Barra minn hekk, l-Artikolu 15(4) tar-Regolament Nru 17 jipprovdi espliċitament li d-deċiżjonijiet tal-Kummissjoni li jimponu multi għal ksur tal-liġi dwar il-kompetizzjoni mhumiex ta’ natura penali (is-sentenza tal-Qorti tal-Prim’Istanza tas-6 ta’ Ottubru 1994, Tetra Pak vs Il-Kummissjoni, T-83/91, Ġabra p. II‑755, punt 235).

87 Ċertament, il-Kummissjoni għandha xorta waħda tirrispetta l-prinċipji ġenerali tad-dritt Komunitarju matul il-proċedimenti amministrattivi (is-sentenza Musique diffusion française et vs Il-Kummissjoni, punt 86 iktar ’il fuq, punt 8). Madankollu, għandu jiġi enfasizzat, minn naħa, li minkejja li l-Kummissjoni tista’ tisma’ persuni fiżiċi jew ġuridiċi meta tqis li dan huwa neċessarju, hija m’għandhiex id-dritt li ssejjaħ xhieda biex jagħtu xhieda kontra l-persuna kkonċernata mingħajr ma tkun kisbet il-kunsens tagħhom u, min-naħa l-oħra, li l-fatt li d-dispożizzjonijiet tad-dritt Komunitarju dwar il-kompetizzjoni ma jipprovdux għall-obbligu li l-Kummissjoni ssejjaħ xhieda favur id-difiża meta din ix-xhieda tintalab ma jmurx kontra l-prinċipji msemmija iktar ’il fuq (is-sentenza tal-Qorti tal-Prim’Istanza ta’ l-20 ta’ Marzu 2002, HFB et vs Il-Kummissjoni, T-9/99, Ġabra p. II‑1487, punt 392).

88 F’dan il-każ, jirriżulta wkoll li Zicuñaga ma tipprovdi l-ebda indikazzjoni li turi li, matul il-proċedimenti amministrattivi, hija talbet kjarifiki lill-Kummissjoni fir-rigward ta’ l-identità tal-persuni li għamlu d-dikjarazzjonijiet invokati mill-Kummissjoni in sostenn ta’ l-oġġezzjonijiet magħmula fil-konfront tagħha fid-DO, bil-għan li dawn il-persuni jinstemgħu fil-preżenza tagħha. Lanqas ma tistabbilixxi li matul il-proċedimenti amministrattivi hija talbet il-konvokazzjoni u l-interrogazzjoni tax-xhieda favuriha.

89 Fid-dawl ta’ dak kollu li ntqal, dan il-motiv, safejn jikkonċerna ksur tad-drittijiet tad-difiża u tad-dritt għal smigħ xieraq, għandu jiġi miċħud. Safejn huwa intiż biex jikkontesta l-valur probatorju ta’ l-elementi ta’ prova invokati mill-Kummissjoni in sostenn ta’ l-oġġezzjonijiet magħmula kontra Zicuñaga fid-deċiżjoni, l-analiżi tiegħu għandha ssir flimkiem ma’ l-eżami tal-mertu.

5. Fuq il-ħames motiv, ibbażat fuq ksur tal-prinċipju ta’ amministrazzjoni tajba fl-investigazzjoni tal-każ u fuq nuqqas ta’ motivazzjoni tad-deċiżjoni

a) L-argumenti tal-partijiet

90 Zanders takkuża lill-Kummissjoni li investigat il-każ unikament kontriha. Hija ssostni li l-Kummissjoni jmissha ħadet in kunsiderazzjoni l-indikazzjonijiet li hija kienet ipprovditilha, f’Diċembru 2000 u f’Marzu 2001, rigward ir-rwol determinanti tagħha fil-waqfien ta’ l-akkordju jew li hija jmissha għamlet investigazzjonijiet supplimentari f’każ ta’ dubju fuq il-valur ta’ dawn l-indikazzjonijiet. Hija tikkontesta wkoll il-fatt li l-Kummissjoni ma ħaditx in kunsiderazzjoni rapport ta’ l-espert li hija kienet ippreżentat, f’Marzu 2001, biex tipprova l-impatt minimu, jew ineżistenti, tat-tentattivi biex isir akkordji fuq il-prezzijiet. Minbarra dan, id-deċiżjoni ma tinkludi ebda motivazzjoni għan-nuqqas li jittieħdu in kunsiderazzjoni dawn iż-żewġ elementi. Barra minn hekk, hija ma tinkludi ebda silta li fiha jiġi eżaminat ir-rwol individwali ta’ Zanders.

91 Il-Kummissjoni tafferma li Zanders ma tissostanzjax l-affermazzjoni tagħha li hija kellha rwol partikolari fil-waqfien tal-ksur. F’dak li jikkonċerna l-effett tal-ftehim fuq il-prezzijiet fuq is-suq, il-Kummissjoni ddedikat taqsima sħiħa tad-deċiżjoni għalih (premessi 382 sa 402) fil-kuntest ta’ l-eżami ta’ l-effetti konkreti tal-ksur. Id-deċiżjoni tirrispetta kompletament l-obbligu ta’ motivazzjoni billi teżamina l-aġir tar-rikorrenti flimkien ma’ dak ta’ ħames impriżi oħra fil-premessi 263 sa 271. Barra minn hekk, Zanders ma sostnietx, fir-risposta tagħha għad-DO, li hija kellha rwol esklużivament passiv.

b) Il-kunsiderazzjonijiet tal-Qorti tal-Prim Istanza

92 Għandu jiġi mfakkar li, fil-każijiet bħal dan in kwistjoni, li fih l-istituzzjonijiet għandhom diskrezzjoni sabiex ikunu f’pożizzjoni li jaqdu l-funzjonijiet tagħhom, l-osservanza tal-garanziji mogħtija mill-ordinament ġuridiku Komunitarju fil-proċedimenti amministrattivi tassumi importanza saħansitra iktar fundamentali; fost dawn il-garanziji jinsab b’mod partikolari l-obbligu ta’ l-istituzzjoni kompetenti li teżamina, b’reqqa u imparzjalità, l-elementi kollha rilevanti tal-każ in kwistjoni (is-sentenza tal-Qorti tal-Ġustizzja tal-21 ta’ Novembru 1991, Technische Universität München, C-269/90, Ġabra p. I‑5469, punt 14; is-sentenzi tal-Qorti tal-Prim’Istanza ta’ l-24 ta’ Jannar 1992, La Cinq vs Il-Kummissjoni, T-44/90, Ġabra p. II‑1, punt 86, u tal-11 ta’ Lulju 1996, Métropole télévision et vs Il-Kummissjoni, T-528/93, T-542/93, T-543/93 u T-546/93, Ġabra p. II‑649, punt 93).

93 Barra minn hekk, skond ġurisprudenza stabbilita il-motivazzjoni mitluba mill-Artikolu 253 KE għandha turi, b’mod ċar u inekwivoku, ir-raġunijiet ta’ l-awtorità Komunitarja, awtriċi ta’ l-att inkriminat, b’mod li l-partijiet ikkonċernati jkunu jistgħu jsiru jafu bil-ġustifikazzjonijiet għall-miżuri li ttieħdu u li l-qorti kompetenti tkun tista’ teżerċita s-setgħa ta’ stħarriġ tagħha. Ir-rekwiżit tal-motivazzjoni għandu jiġi evalwat fid-dawl taċ-ċirkustanzi tal-każ, b’mod partikolari l-kontenut ta’ l-att, in-natura tal-motivi invokati u l-interess li d-destinatarji jew persuni oħra kkonċernati direttament u individwalment mill-att jista’ jkollhom sabiex jirċievu spjegazzjonijiet (is-sentenzi tal-Qorti tal-Ġustizzja tat-2 ta’ April 1998, Il-Kummissjoni vs Sytraval u Brink’s France, C-367/95 P, Ġabra p. I‑1719, punt 63, u tal-Qorti tal-Prim’Istanza ta’ l-20 ta’ Marzu 2002, Lögstör Rör vs Il-Kummissjoni, T-16/99, Ġabra p. II‑1633, punt 368).

94 F’dan ir-rigward, għandu jiġi kkonstatat li d-deċiżjoni turi, b’mod ċar u inekwivoku, ir-raġunament tal-Kummissjoni u tippermetti lil Zanders sabiex issir taf x’inhuma l-ġustifikazzjonijiet tal-miżura li ttieħdet u lill-Qorti tal-Prim’Istanza biex teżerċita s-setgħa ta’ stħarriġ tagħha. Fil-fatt, fil-premessi 263 sa 271 tad-deċiżjoni, il-Kummissjoni teżamina l-parteċipazzjoni ta’ Zanders fl-akkordju, flimkien ma’ dik ta’ AWA, ta’ Koehler, ta’ Sappi, ta’ Stora u ta’ Torraspapel.

95 Zanders tesponi b’mod iktar speċifiku n-nuqqas ta’ teħid in kunsiderazzjoni tar-rwol tagħha fil-waqfien tal-ksur u tar-rapport ta’ l-espert li hija pprovdiet.

96 F’dak li jikkonċerna r-rwol ta’ Zanders fil-waqfien tal-ksur, għandu jiġi rilevat li, fir-risposta tagħha tat-12 ta’ Diċembru 2000 għad-DO, Zanders invokat l-ittra ta’l-1 ta’ April 1996 tas-CEO ta’ International Paper lill-impjegati kollha tal-grupp, li tiġbed l-attenzjoni tagħhom fuq il-fatt li l-grupp kien jattribwixxi l-ogħla importanza għall-osservanza tal-liġi u ta’ l-etika fil-kuntest tal-kuntatti mal-klijenti, is-sħab tan-negozju, l-amministrazzjonijiet u l-entitajiet l-oħra. Hija semmiet ukoll il-laqgħa li saret fl-uffiċċji tagħha u li kienet intiża sabiex tiggarantixxi l-osservanza tal-liġi dwar il-kompetizzjoni mill-persunal li jokkupa kariga għolja u sabiex twaqqaf programm li jistabbilixxi l-konformità ma’ din il-liġi. Hija fakkret ukoll li l-president tal-bord tal-maniġment tagħha li sar president ta’ l-AEMCP fl-1 ta’ Jannar 1996, kien iddikjara pubblikament u kjarament, wara li sar il-president ta’ l-assoċjazzjoni, li l-impriża kienet irrinunzjat għall-attivitajiet kollużivi.

97 Għandu jiġi kkonstatat li l-provi msemmija fil-punt preċedenti ġew ippreżentati minn Zanders, fir-risposta tagħha għad-DO, in sostenn ta’ l-osservazzjonijiet tagħha intiżi sabiex jikkonfutaw din l-oġġezzjoni, magħmula mill-Kummissjoni fid-DO, relativa għall-allegazzjoni li l-kuntatti kollużivi baqgħu għaddejjin wara l-ħarifa ta’ l-1995. B’mod iktar preċiż, il-preżentazzjoni ta’ l-imsemmija provi kienet tifforma parti mill-argumentazzjoni żviluppata minn Zanders sabiex tistabbilixxi li, mill-ħarifa ta’ l-1995, hija ma pparteċipatx iktar f’laqgħat sigirieti ta’ l-akkordju u l-anqas f’prattiċi miftiehma fuq il-prezzijiet ma’ kompetituri, il-politika tagħha tal-prezzijiet kienet stabbilita b’mod awtonomu u, b’mod partikolari, iż-żieda fil-prezzijiet li hija applikat f’Settembru 1996 ma rriżultatx minn laqgħa kollużiva.

98 Ma jistax jiġi miċħud li l-argumentazzjoni ta’ Zanders esposta fil-punt preċedenti ttieħdet in kunsiderazzjoni mill-Kummissjoni fil-proċedimenti amministrattivi. Fid-deċiżjoni, it-tmiem tal-perijodu ta’ ksur stabbilit fil-konfront ta’ Zanders huwa fil-fatt ix-xahar ta’ Settembru 1995, u mhux kif ġie indikat fid-DO, ix-xahar ta’ Marzu 1997.

99 Min-naħa l-oħra, la r-risposta ta’ Zanders għad-DO tat-12 ta’ Diċembru 2000, u l-anqas l-osservazzjonijiet supplimentari mibgħuta minn Zanders lill-Kummissjoni fit-2 ta’ Marzu 2001 ma juru li l-provi msemmija fil-punt 96 iktar ’il fuq, jew provi oħra, ġew imressqa minn Zanders fil-proċedimenti amministrattivi bil-għan li jipprovaw, kif Zanders qed tipprova tagħmel bħalissa, li hija kella rwol determinanti fil-waqfien ta’ l-akkordju illegali, b’mod li jiġi ġġustifikat ir-rikonoxximent ta’ ċirkustanza attenwanti meta tiġi ffissata l-multa. F’dawn iċ-ċirkustanzi, Zanders ma tistax takkuża lill-Kummissjoni li kisret il-prinċipju ta’ l-amministrazzjoni tajba minħabba li din ta’ l-aħħar naqset milli tieħu in kunsiderazzjoni l-provi msemmija iktar ’il fuq bħala provi allegatament intiżi sabiex jistabbilixxu li hija kkontribwixxiet b’mod deċiżiv għall-waqfien tal-kollużjoni qabel l-ewwel investigazzjonijiet tal-Kummissjoni.

100 Bl-istess mod, għandu jiġi rilevat li, fir-risposta tagħha għad-DO, Zanders m’allegatx li kellha rwol esklużivament passiv fl-akkordju. Hija ma tistax għaldaqstant tinvoka nuqqas ta’ motivazzjoni tad-deċiżjoni f’dan ir-rigward. Barra minn hekk, fir-rigward tal-perijodu ta’ bejn l-1992 u l-ħarifa ta’ l-1995, hija kkontestat, fir-risposta tagħha għad-DO, li hija kellha r-rwol prinċipali jew fondamentali li jattribwixxu l-punti 187 u 199 tad-DO fil-konfront tagħha. Hija kienet għaldaqstant qed issostni li ma kienx hemm ċirkustanza aggravanti. Madankollu, il-Kummissjoni ma stabbiliet ebda ċirkustanza aggravanti fir-rigward ta’ Zanders.

101 Barra minn hekk, fir-rigward tar-rapport ta’ l-espert li ġie ordnat minn Koehler, MHTP u Zanders u l-kumpannija PricewaterhouseCoopers, dan ir-rapport, tat-2 ta’ Marzu 2001 huwa intitolat “Is-sitwazzjoni kompetittiva fis-suq Ewropew tal-karta saħħara mis-sajf jew mill-ħarifa ta’ l-1995 sa Frar jew Marzu ta’ l-1997 ” (iktar ’il quddiem ir-“rapport PricewaterhouseCoopers”).

102 Jirriżulta mill-ittra li ntbagħtet flimkien mar-rapport PricewaterhouseCoopers li din ta’ l-aħħar kellha bħala għan prinċipali li tikkonfuta l-allegazzjonijiet tal-Kummissjoni fid-DO f’dak li jikkonċerna l-operat ta’ l-akkordju fis-suq tal-karta saħħara matul il-perijodu ta’ bejn is-sajf jew il-ħarifa ta’ l-1995 u Frar jew Marzu ta’ l-1997. Mill-bqija, il-konklużjoni ta’ dan ir-rapport issemmi espressament il-fatt li l-analiżi ekonomika tindika li l-aġir tat-tliet produtturi in kwistjoni bejn is-sajf jew il-ħarifa ta’ l-1995 u Frar jew Marzu ta’ l-1997 ma kienx miftiehem.

103 Għandu jiġi kkonstatat li r-rapport PricewaterhouseCoopers jirreferi għal perijodu li jinsab barra minn dak meqjus bħala l-perijodu tal-ksur fid-deċiżjoni. F’dan ir-rigward, ir-rapport ma jistax jiġi meqjus bħala rilevanti.

104 Madankollu, qari tar-rikors juri li l-kritika ta’ Zanders hija bbażata fuq il-fatt li l-Kummissjoni naqset milli tieħu in kunsiderazzjoni l-indikazzjonijiet, li jinsabu wkoll fir-rapport PricewaterhouseCoopers, intiżi sabiex jipprovaw l-impatt minimu, jew ineżistenti, tat-tentattivi ta’ akkordji fuq il-prezzijiet fil-perijodu ta’ bejn Jannar ta’ l-1992 u l-ħarifa ta’ l-1995.

105 F’dan ir-rigward, anki jekk jiġi kkunsidrat li għandhom jittieħdu in kunsiderazzjoni indikazzjonijiet addizzjonali pprovduti in sostenn ta’ prova irrilevanti, il-Kummissjoni ma tistax tiġi akkużata li ma ħaditx in kunsiderazzjoni l-argumenti ta’ Zanders fuq l-impatt allegatament limitat ta’ l-akkordju.

106 Fil-fatt, il-premessa 388 tad-deċiżjoni tgħid li ġej:

“AWA, Carrs, MHTP (Stora), Koehler, Sappi u Zanders isostnu li l-impatt reali ta’ l-akkordju fuq is-suq tal-karta saħħara fiż-ŻEE kien limitat ħafna jew li l-akkordju ma kellu l-ebda effett negattiv. Dawn l-impriżi jinvokaw essenzjalment, f’dan ir-rigward, il-fatt li l-impatt fuq il-prezzijiet kien limitat jew ineżistenti, peress li l-prezzijiet effettivament miksuba fis-suq kienu inferjuri għaż-żidiet fil-prezzijiet deċiżi jew imħabbra. Skond dawn il-membri ta’ l-akkordju, dan juri li ż-żidiet fil-prezzijiet miftiehma ma ġewx implementati fil-prattika. Huma ressqu numru ta’ argumenti in sostenn ta’ din l-affermazzjoni, fosthom is-segwenti: il-prezzijiet u l-marġni tal-produtturi niżlu konsiderevolment; il-prezzijiet tal-karta saħħara jirriflettu essenzjalment il-varjazzjonijiet fl-ispejjeż u fid-domanda għall-polpa tal-karta, u, fl-aħħar fażijiet ta’ l-akkordju, il-limitazzjonijiet ta’ kapaċità; il-kompetizzjoni bejn produtturi baqgħet teżisti; il-produtturi kellhom jinnegozjaw żidiet fil-prezzijiet mal-klijenti fuq bażi individwali.”

107 Minkejja li ma tirreferix espliċitament għar-rapport PricewaterhouseCoopers mibgħut minn Zanders lill-Kummissjoni fil-proċedimenti amministrattivi, din is-silta mid-deċiżjoni tikkonferma mingħajr dubju l-fatt li l-Kummissjoni ħadet in kunsiderazzjoni, matul l-imsemmija proċedimenti, l-indikazzjonijiet ipprovduti b’mod partikolari minn Zanders, sabiex tipprova l-impatt minimu, jew ineżistenti tat-tentattivi ta’ akkordji fuq il-prezzijiet matul il-perijodu tal-ksur. Iċ-ċaħda mill-Kummissjoni ta’ l-argumenti ta’ l-impriżi sostnuti minn dawn l-indikazzjonijiet tfisser li l-Kummissjoni kkunsidrat li dawn l-argumenti ma kinux tali li jbiddlu l-fehma tagħha, esposta fil-premessi 382 sa 387 tad-deċiżjoni, f’dak li jikkonċerna l-impatt konkret tal-ksur fuq is-suq. Min-naħa l-oħra, din is-silta ma tistax tiġi interpretata bħala li tistabbilixxi li l-Kummissjoni naqset, fl-evalwazzjoni tagħha tal-każ, milli tieħu debitament in kunsiderazzjoni l-elementi ta’ prova mressqa minn Zanders għad-difiża tagħha (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tal-Qorti tal-Prim’Istanza tal-11 ta’ Marzu 1999, Thyssen Stahl vs Il-Kummissjoni, T-141/94, Ġabra p. II‑347, punt 118).

108 Mill-analiżi preċedenti jsegwi li l-ħames motiv għandu jiġi miċħud.

6. Fuq is-sitt motiv, ibbażat fuq ksur tal-prinċipju ta’ amministrazzjoni tajba, tad-dritt ta’ aċċess għall-fajl u tad-drittijiet tad-difiża, li jirriżulta mill-fatt li kien diffiċli li jinsabu ċerti dokumenti fil-fajl ta’ l-investigazzjoni u li l-lista ta’ dokumenti li jikkostitwixxu l-imsemmi fajl ma setgħetx tintuża

a) L-argumenti tal-partijiet

109 AWA issostni li l-lista ta’ dokumenti inkluża mill-Kummissjoni fis-CD-ROM li ngħata lilha matul il-proċedimenti amministrattivi ma tistax tintuża. Fil-fatt, fil-fehma tagħha, din il-lista ma tinkludi la indiċi u lanqas deskrizzjoni tad-dokumenti kkonċernati, iżda hija limitata għal indikazzjoni tar-raġunijiet għalfejn uħud minn dawn id-dokumenti kienu allegatament kunfidenzjali u għalfejn ġiet inkluża verżjoni mhux kunfidenzjali korrispondenti fis-CD-ROM.

110 Koehler issostni li, qabel mas-CD-ROM intbagħat lid-destinatarji tad-DO, il-Kummissjoni neħħiet mill-fajl ċerti dokumenti kunfidenzjali u sostitwiethom b’verżjonijiet mhux kunfidenzjali li ġew inklużi f’partijiet oħra tal-fajl. Kemm fir-rigward tad-DO kif ukoll tad-deċiżjoni, il-Kummissjoni madankollu ma ħaditx ħsieb li tbiddel ir-riferenzi korrispondenti għad-dokumenti mibdula. Barra minn hekk, hija ma semmietx l-eżistenza ta’ dawn il-verżjonijiet mhux kunfidenzjali u lanqas ma indikat kif dawn jistgħu jinsabu fil-fajl. Fir-rigward tal-lista tad-dokumenti mfassla mill-Kummissjoni, din tippermetti identifikazzjoni biss approssimattiva tad-dokumenti kkonċernati. Xi drabi, huwa saħansitra impossibbli li d-dokument in kwistjoni jinstab.

111 Il-Kummissjoni tqis li ma tista’ tiġi akkużata bl-ebda ksur tad-drittijiet tad-difiża. Minn naħa, hija pprovdiet lill-impriżi, flimkien mas-CD-ROM, lista ta’ diversi dokumenti tal-fajl permezz tal-klassifikazzjoni normali relativa għall-grad ta’ aċċessibbiltà tad-dokumenti. Min-naħa l-oħra, id-dokumenti msemmija fid-DO diġà kienu ġew annessi magħha, flimkien ma’ lista li tindika l-konnessjoni bejn il-verżjonijiet kunfidenzjali u l-verżjonijiet mhux kunfidenzjali.

b) Il-kunsiderazzjonijiet tal-Qorti tal-Prim’Istanza

112 Jirriżulta mill-indikazzjonijiet ipprovduti mill-Kummissjoni fiż-żewġ kawżi kkonċernati (T-118/02 u T-125/02) li fis-26 ta’ Lulju 2000, hija bagħtet lid-destinatarji tad-DO, fl-istess żmien meta ntbagħtu d-DO u d-dokumenti msemmija fiha, lista tad-dokumenti annessi mad-DO. Din il-lista ġiet ippreżentata mill-Kummissjoni bħala anness mar-risposta tagħha fil-kawża T-125/02. Fuq talba tal-Qorti tal-Prim’Istanza, il-Kummissjoni ppreżentat ukoll l-imsemmija lista fil-kawża T-118/02.

113 Il-lista in kwistjoni tinkludi għal kull dokument imsemmi fid-DO, fl-ordni li fih huma ċċitati fid-DO, deskrizzjoni fil-qosor tad-dokument, l-identità ta’ l-impriża li fiha nsab id-dokument jew li kkomunikat id-dokument, in-numru tal-verżjoni mhux kunfidenzjali tiegħu.

114 Fl-1 ta’ Awwissu 2000, id-destinatarji tad-DO rċevew mingħand il-Kummissjoni, flimkien mas-CD-ROM li kien jinkludi l-fajl kollu ta’ l-investigazzjoni tal-Kummissjoni, lista, intitolata, “Lista ta’ dokumenti”, li kienet tispeċifika għal kull dokument, skond l-ordni numerika tal-fajl, il-kodiċi ta’ aċċessibbiltà tad-dokument (A għal aċċessibbli; PA għal parzjalment aċċessibbli; NA għal mhux aċċessibbli). F’dak li jikkonċerna d-dokumenti kklassifikati bħala mhux aċċessibbli kif ukoll il-partijiet mhux aċċessibbli tad-dokumenti kklassifikati bħala parzjalment aċċessibbli, hija kienet tinkludi indikazzjoni ta’ fejn setgħet tinstab fil-fajl il-verżjoni mhux kunfidenzjali tad-dokument jew tal-parti tad-dokument ikkonċernat u/jew deskrizzjoni fil-qosor tal-kontenut tad-dokument jew tal-parti tad-dokument ikkonċernat. B’dan, il-Kummissjoni rrispettat b’mod sħiħ id-dispożizzjonijiet tal-punt II A 1.4 tal-komunikazzjoni tagħha dwar ir-regoli tal-proċedura interni għall-eżami tat-talbiet għal aċċess għall-fajl fil-kuntest ta’ l-applikazzjoni ta’ l-Artikoli [81] u [82] tat-Trattat KE, ta’ l-Artikoli 65 u 66 tat-Trattat KEFA u tar-Regolament tal-Kunsill (KEE) Nru 4064/89 (ĠU 1997, C 23, p. 3).

115 Peress li kellhom, minn naħa, il-lista tad-dokumenti annessi mad-DO, u, min-naħa l-oħra, il-“Lista ta’ dokumenti” msemmija fil-punt preċedenti, AWA u Koehler kienu perfettament f’pożizzjoni, bħad-destinatarji l-oħra tad-DO, li jsibu fil-fajl ta’ l-investigazzjoni id-dokumenti li kienu qed ifittxu, fil-verżjoni oriġinali tagħhom jew fil-verżjoni mhux kunfidenzjali tagħhom skond il-kodiċi ta’ aċċessibbiltà indikat fuq dawn il-listi.

116 Ċertament, kif tafferma l-Kummissjoni stess fl-atti tagħha relativi għall-kawża T-125/02, fir-rigward tad-dokumenti – b’mod partikolari dawk, speċifikament imsemmija minn Koehler, iċċitati fid-DO – li ġew ikklassifikati bħala mhux aċċessibbli jew bħala parzjalment aċċessibbli, id-destinatarji tad-DO ma sabux immedjatament, fil-parti li kienet tikkorrispondi għan-numru tagħhom fil-fajl, il-verżjoni kunfidenzjali tagħhom jew id-deskrizzjoni fil-qosor tal-kontenut tagħhom, u huma kellhom jirreferu għal lista sabiex isibu din il-verżjoni mhux kunfidenzjali jew din id-deskrizzjoni fil-qosor fil-fajl. Madankollu, is-sikkatura żgħira u l-ftit telf ta’ żmien li tali sitwazzjoni setgħet ikkawżat lid-destinatarji tad-DO kjarament ma jistgħux jiġu kkunsidrati bħala li jistgħu jaffettwaw il-legalità tad-deċiżjoni.

117 Għaldaqstant, is-sitt motiv għandu jiġi miċħud.

7. Fuq is-seba’ motiv, ibbażat fuq ksur tal-prinċipju ta’ amministrazzjoni tajba u tad-drittijiet tad-difiża minħabba d-dewmien fin-notifika tad-deċiżjoni

a) L-argumenti tal-partijiet

118 AWA ssostni li, filwaqt li d-deċiżjoni apparentement ġiet adotatta fl-20 ta’ Diċembru 2001, din ġiet innotifikata lilha biss fit-8 ta’ Frar 2002. Hija żżid li, huma x’inhuma r-raġunijiet għal dan id-dewmien, matul ix-xahar u nofs li segwew l-adozzjoni tad-deċiżjoni, hija ma kinitx f’pożizzjoni li tispjega, b’mod partikolari lill-klijenti tagħha, ir-raġunijiet għaliex hija rċeviet l-ikbar multa individwali li qatt ġiet imposta.

119 Il-Kummissjoni twieġeb li fil-5 ta’ Frar 2002, hija adottat korrezzjoni qasira tad-deċiżjoni tagħha ta’ l-20 ta’ Diċembru 2001 minħabba l-bidla fl-isem tal-kumpannija tar-rikorrenti. Għaldaqstant, in-notifika tat-8 ta’ Frar 2002 tad-deċiżjoni flimkien ma’ korrezzjoni li tispjega li l-bdil li sar ma tistax tiġi meqjusa bħala tardiva.

b) Il-kunsiderazzjonijiet tal-Qorti tal-Prim’Istanza

120 Jirriżulta mill-ittra tas-7 ta’ Frar 2002, li permezz tagħha l-membru tal-Kummissjoni inkarigat mill-kwistjonijiet ta’ kompetizzjoni nnotifika d-deċiżjoni lid-destinatarji tagħha, fosthom AWA, li l-imsemmija deċiżjoni ġiet adottata fl-20 ta’ Diċembru 2001 u ġiet koretta fil-5 ta’ Frar 2002 permezz tal-proċedura bil-miktub E/177/2002. L-eżistenza ta’ din il-korrezzjoni tispjega għalfejn in-notifika tad-deċiżjoni lid-destinatarji tagħha saret xahar u nofs wara li ġiet adottata. Fir-rigward tat-tul ta’ żmien bejn l-adozzjoni tad-deċiżjoni u l-korrezzjoni tagħha, dan ma jistax jiġi kkunsidrat bħala eċċessiv.

121 Safejn l-argument ta’ AWA għandu jinftiehem bħala li jikkritika l-fatt li l-Kummissjoni ppubblikat id-deċiżjoni qabel ma infurmat lid-destinatarji tagħha biha, ħaġa li impediet lil AWA milli tispjega ruħha fil-konfront ta’ terzi fuq ir-raġunijiet għal din id-deċiżjoni, għandu jiġi rilevat li AWA ma tipprovdi l-ebda prova li tista’ tistabbilixxi li l-Kummissjoni żvelat il-kontenut tad-deċiżjoni qabel ma nnotifikatha lid-destinatarji tagħha. F’kull każ, anki jekk jitqies li dan kien il-każ, għandu jiġi enfasizzat li, indipendentement minn kemm kien deplorevoli dan l-aġir, id-deċiżjoni diġà kienet ġiet adottata u l-atti li ġew adottati wara l-adozzjoni tagħha ma jistgħux jaffetwaw il-validità tagħha (is-sentenza tal-Qorti tal-Ġustizzja tat-8 ta’ Novembru 1983, IAZ et vs Il-Kummissjoni, 96/82 sa 102/82, 104/82, 105/82, 108/82 u 110/82, Ġabra p. 3369, punt 16).

B – Fuq il-motivi bbażati fuq ksur ta’ l-Artikolu 81 KE u l-Artikolu 53 tal-Ftehim ŻEE kif ukoll fuq żbalji ta’ l-evalwazzjoni tal-Kummissjoni relativi għall-parteċipazzjoni ta’ ċerti impriżi fil-ksur

122 Tliet impriżi, jiġifieri Bolloré, Divipa u Zicuñaga, jikkontestaw il-mertu ta’ l-evalwazzjonijiet tal-Kummissjoni relativi għall-parteċipazzjoni tagħhom fil-ksur.

1. Is-sitwazzjoni ta’ Bolloré

123 Preliminarjament, għandu jiġi mfakkar li, fid-deċiżjoni (premessi 353 sa 356), il-Kummissjoni żżomm lil Bolloré responsabbli għall-ksur, minn naħa, abbażi ta’ l-involviment personali dirett tagħha fl-attivitajiet ta’ l-akkordju u, min-naħa l-oħra, minħabba r-responsabbiltà tagħha għall-parteċipazzjoni tal-kumpannija sussidjarja tagħha Copigraph fl-akkordju. Madankollu ġie deċiż (ara l-punti 66 sa 81 iktar ’il fuq) li d-DO ma ppermettiet lil Bolloré la ssir taf bl-oġġezzjoni bbażata fuq l-involviment personali tagħha fl-akkordju u lanqas dwar il-fatti allegati mill-Kummissjoni, fid-deċiżjoni, in sostenn ta’ din l-oġġezzjoni. Din il-konklużjoni tirrendi inutli l-eżami ta’ l-argument fuq il-mertu żviluppat minn Bolloré sabiex tikkontesta l-mertu ta’ l-involviment personali u diretta tagħha fl-akkordju.

124 Għandhom għaldaqstant jiġu eżaminati l-argumenti ta’ Bolloré bbażati fuq il-fatt li l-Kummissjoni żbaljatament żammitha responsabbli għall-aġir infrazzjonali tal-kumpannija sussidjarja tagħha Copigraph fl-akkordju.

a) L-argumenti tal-partijiet

125 Bolloré tenfasizza li, fid-deċiżjoni, il-Kummissjoni tistrieħ fuq żewġ elementi ta’ prova sabiex issiba responsabbli għall-aġir ta’ Copigraph., jiġifieri, minn naħa, il-fatt li Copigraph kienet is-sussidjarja tagħha u kellha l-kontroll ta’ 100 % tal-kapital tagħha fi żmien il-ksur u, min-naħa l-oħra, il-fatt li hija bilfors kienet taf bil-parteċipazzjoni ta’ Copigraph fl-akkordju.

126 Hija ssostni li l-ewwel element mhuwiex biżżejjed biex hija tinżamm responsabbli għall-aġir infrazzjonali ta’ Copigraph. Fil-fatt huwa meħtieġ element addizzjonali biex il-Kummissjoni tkun tista’ tippreżumi l-eżistenza ta’ influwenza determinanti tal-kumpannija prinċipali fuq l-aġir tal-kumpannija sussidjarja tagħha. Madankollu, f’dan il-każ, ma jeżistix tali element addizzjonali. Bolloré fil-fatt esponiet fir-risposta tagħha għad-DO li Copigraph kellha ħafna awtonomija fil-mod kif kienet tiżvolġi l-politika kumerċjali tagħha, ħaġa li l-Kummissjoni, fuq kollox, ma tikkontestax. Barra minn hekk, Copigraph kienet tirrappreżenta biss terz tal-fatturat tal-fabbrika tal-karti Bolloré ta’ Thonon‑les-Bains u r-relazzjonijiet kummerċjali bejn Bolloré u Copigraph ma kinux jillimitaw l-awtonomija kummerċjali ta’ Copigraph.

127 Fir-rigward tat-tieni element, Bolloré ssostni li l-Kummissjoni tiddeduċih minn tliet fatti, jiġifieri il-fatt li Copigraph kienet parti mid-diviżjoni tagħha “Karti speċjali”, il-fatt li s-Sur V., direttur ta’ din id-diviżjoni, kien ukoll direttur ġenerali ta’ Copigraph u d-direttur ġenerali tal-fabbrika tal-karti Bolloré f’Thonon‑les-Bains u l-fatt li s-Sur J. B., direttur kummerċjali ta’ Copigraph f’dak iż-żmien, kien ilu mill-1994 jokkupa wkoll kariga fid-dipartiment tal-bejgħ fil-fabbrika ta’ Thonon‑les-Bains. Issa, dawn it-tliet fatti ma jippermettux li jiġi kkunsidrat li Bolloré bilfors kienet taf bil-parteċipazzjoni ta’ Copigraph fl-akkordju.

128 Skond il-Kummissjoni, mhuwiex ikkontestat li, bejn l-1990 u l-1998, Copigraph kienet kumpannija sussidjarja ta’ Bolloré li fiha kellha l-kontroll ta’ 100 % tal-kapital, ħaġa li, skond il-ġurisprudenza, hija biżżejjed biex tagħti lok għall-preżunzjoni li din ta’ l-aħħar kient teżerċita influwenza determinanti fuq l-aġir tal-kumpannija sussidjarja tagħha. Din il-preżunzjoni hija, mill-bqija, ikkorroborata mill-elementi ta’ prova esposti fil-premessi 353 sa 355 tad-deċiżjoni.

b) Il-kunsiderazzjonijiet tal-Qorti tal-Prim Istanza

129 Preliminarjament, għandu jiġi enfasizzat li, filwaqt li tikkontesta t-tul taż-żmien tal-ksur, Bolloré ma tiċħadx madankollu l-fatt li Copigraph kienet involuta fl-attivitajiet ta’ l-akkordju.

130 L-argument tagħha jikkonsisti, essenzjalment, fl-affermazzjoni li l-elementi ta’ prova invokati mill-Kummissjoni fid-deċiżjoni ma jippermettux li hija tiġi meqjusa bħala responsabbli għall-parteċipazzjoni tal-kumpannija sussidjarja tagħha Copigraph fl-akkordju.

131 Għandu jiġi mfakkar li, skond ġurisprudenza stabbilta, il-fatt li l-kumpannija sussidjarja għandha personalità ġuridika distinta mhuwiex biżżejjed biex tiġi eżskluża l-possibbiltà li l-aġir tagħha jiġi attribwit lill-kumpannija parent, b’mod partikolari ladarba s-sussidjarja ma tiddeterminax b’mod awtonomu l-aġir tagħha fis-suq, iżda tapplika essenzjalment l-istruzzjonijiet mogħtija lilha mill-kumpannija parent (is-sentenzi tal-Qorti tal-Ġustizzja ta’ l-14 ta’ Lulju 1972, ICI vs Il-Kummissjoni, 48/69, Ġabra p. 619, punti 132 u 133; Geigy vs Il-Kummissjoni, 52/69, Ġabra p. 787, punt 44, u tas-16 ta’ Novembru 2000, Stora Kopparbergs Bergslags vs Il-Kummissjoni, C-286/98 P, Ġabra p. I‑9925, punt 26).

132 F’dan ir-rigward, l-element ta’ prova relativ għad-detenzjoni tal-kapital kollu tal-kumpannija sussidjarja, għalkemm jikkostitwixxi indikazzjoni konvinċenti ta’ l-eżistenza, fil-konfront tal-kumpannija parent, ta’ setgħa influwenti determinanti fuq l-aġir tal-kumpannija sussidjarja fis-suq, mhuwiex, fih innifsu, biżżejjed biex jippermetti li r-responsabbiltà għall-aġir tas-sussidjarja tiġi attribwita lill-kumpannija prinċipali (ara, f’dan ir-rigward, is-sentenza Stora Kopparbergs Bergslags vs Il-Kummissjoni, punt 131 iktar ’il fuq, punti 27 sa 29, u l-konklużjonijiet ta’ l-Avukat Ġenerali Mischo f’din is-sentenza, Ġabra p. I‑9928, punti 17 sa 62). Tibqa’ l-ħtieġa li jingħata element ta’ prova supplementari fir-rigward ta’ l-ammont ta’ parteċipazzjoni, iżda dan jista’ jiġi jsir permezz ta’ indizji. Dan l-element supplementari mhux bilfors għandu jinsab fl-għoti ta’ prova ta’ istruzzjonijiet effettivament mogħtija mill-kumpannija parent lill-kumpannija sussidjarja tagħha sabiex din tipparteċipa fl-akkordju (ara, f’dan is-sens, il-konklużjonijiet imsemmija iktar ’il fuq, punti 40, 48 u 51).

133 F’dan il-każ, jirriżulta mill-premessi 353 u 354 tad-deċiżjoni li, biex iżżomm lil Bolloré responsabbli għall-parteċipazzjoni ta’ Copigraph fl-akkordju, il-Kummissjoni ma bbażatx ruħha esklużivament fuq id-detenzjoni mhux ikkontestata tal-kapital kollu ta’ Copigraph minn Bolloré fi żmien il-ksur, iżda wkoll fuq elementi fattwali oħra, imsemmija fil-punt 127 iktar ’il fuq, intiżi sabiex jistabbilixxu li Copigraph essenzjalment kienet tapplika l-istruzzjonijiet mogħtija lilha minn Bolloré.

134 Billi tirreferi għall-argumenti li hija esponiet fir-risposta tagħha tat-28 ta’ Novembru 2000 għad-DO (premessa 353 tad-deċiżjoni), Bolloré tressaq diversi elementi ta’ prova intiżi sabiex juru li Copigraph kellha, fi żmien il-ksur, awtonomija kummerċjali sħiħa. F’dawn il-kundizzjonijiet, għandu jiġi eżaminat jekk dawn l-allegazzjonijiet differenti humiex fondati jew jekk jeżistux għall-kuntrarju indikazzjonijiet ta’ influwenza determinanti eżerċitata minn Bolloré fuq il-kumpannija sussidjarja tagħha.

135 Fl-ewwel lok, Bolloré sostniet, matul il-proċedimenti amministrattivi, li l-organu ta’ maniġment tagħha u dak ta’ Copigraph kienu totalment distinti.

136 Madankollu, in-nota ta’ qiegħ il-paġna nru 1 tar-risposta ta’ Bolloré għad-DO tinkludi l-indikazzjoni li ġejja:

“Sa l-1993, Bolloré u Copigraph kellhom amministrattur komuni, is-Sinjura [G.], li kienet tirrappreżenta lil Bolloré Participation fil-Bord ta’ Bolloré Technologie, u kienet rappreżentant permanenti ta’ Copigraph Holding fi ħdan Copigraph. Hija temmet dawn il-karigi ta’ l-aħħar fil-25 ta’ Ottubru 1993.”

137 Għaldaqstant, b’riżerva għal eżami ulterjuri tal-mertu ta’ l-argumenti ta’ Bolloré intiżi sabiex tiġi kkontestata l-parteċipazzjoni ta’ Copigraph fil-ksur qabel Settembru jew Ottubru 1993, l-organu ta’ maniġment ta’ Copigraph kien jinkludi, matul parti mill-perijodu tal-ksur stabbilit mill-Kummissjoni, membru tal-bord tad-diretturi ta’ Bolloré.

138 Barra minn hekk, jirriżulta mill-indikazzjonijiet ipprovduti minn Bolloré fir-risposta tagħha għad-DO, li, minkejja li ma kinux membri tal-bord tad-diretturi ta’ Bolloré, l-erba’ persuni li kienu jiffurmaw il-bord tad-diretturi ta’ Copigraph minn Settembru 1993 sa Marzu 1997 kollha kienu jokkupaw karigi (finanzjarji, fil-kontabbiltà jew fl-immaniġġjar), il-biċċa l-kbira maniġerjali fi ħdan Bolloré. Barra minn hekk, kif tikkonstata l-Kummissjoni, ġustament, fil-premessa 354 tad-deċiżjoni, is-Sur V., li kien is-CEO ta’ Copigraph matul il-perijodu tal-ksur, kien, skond ir-risposta ta’ Bolloré għad-DO, impjegat ta’ din ta’ l-aħħar, inkarigat mit-tmexxija tal-fabbrika tal-karti tagħha ta’ Thonon‑les-Bains. Skond l-indikazzjonijiet li jinsabu f’din l-istess premessa tad-deċiżjoni – indikazzjonijiet li Bolloré tikkonferma fl-atti tagħha –, is-Sur V. kien ukoll id-direttur tad-dipartmient “Karta speċjali” ta’ Bolloré. Din il-preżenza kbira ta’ membri tal-maniġment ta’ Bolloré fl-organi ta’ maniġment ta’ Copigraph tixhed l-importanza ta’ l-involviment ta’ Bolloré fl-immaniġġjar tal-kumpannija sussidjarja tagħha. Hija neċessarjament qiegħdet lil Bolloré f’pożizzjoni li tinfluwenza b’mod determinanti l-politika kummerċjali ta’ Copigraph fis-suq.

139 Din l-analiżi hija ulterjorment sostnuta, f’dak li jikkonċerna l-perijodu tal-ksur bejn Frar u Settembru 1995, mill-indikazzjonijiet li jinsabu fl-attestazzjoni mogħtija fit-2 ta’ April 2002 mis-Sur J. B., annessa mar-rikors, li tgħid li din il-persuna, li kienet id-direttur kummerċjali ta’ Copigraph mill-aħħar ta’ Settembru 1992 sa Marzu 1997, okkupat fl-istess ħin kariga kummerċjali fi ħdan Bolloré, minn Frar 1995.

140 Għandu jingħad ukoll, f’dan ir-rigward, li l-fatt li l-Qorti tal-Prim’Istanza ddeċidiet, fis-sentenza ta’ l-14 ta’ Mejju 1998, KNP BT vs Il-Kummissjoni (T-309/94, Ġabra p. II‑1007, punti 47 u 48), li l-parteċipazzjoni ta’ membru tal-bord tal-maniġment tal-kumpannija parent fil-laqgħat kollużivi kienet element ta’ prova li kapaċi juri li l-kumpannija parent bilfors kienet taf u tapprova l-parteċipazzjoni tal-kumpannija sussidjarja tagħha fil-ksur ma jistax jiġi interpretat bħala li jfisser li l-membru jew membri tal-kumpannija parent li kellhom kariga maniġerjali fi ħdan il-kumpannija sussidjarja għandhom bilfors ikollhom il-kwalità ta’ mandatarju tal-kumpannija parent sabiex ikun jista’ jiġi konkluż li l-kumpannija sussidjarja mhijiex awtonoma, fuq il-livell kummerċjali, mill-kumpannija parent (ara, f’dan is-sens, il-konklużjonijiet ta’ l-Avukat Ġenerali Mischo, fis-sentenza Stora Kopparbergs Bergslags vs Il-Kummissjoni, punt 132 iktar ’il fuq, punt 58). Fil-fatt, il-fatt li persuna li tkun membru tal-kumpannija parent ma tkunx mandatarja tagħha ma jwaqqafhiex milli tiżgura, fil-kuntest ta’ l-eżerċizzju tal-karigi maniġerjali tagħha fi ħdan il-kumpannija sussidjarja, li l-azzjonijiet tal-kumpannija sussidjarja fis-suq ikunu konformi mal-politika stabbilita mill-awtoritajiet maniġerjali tal-kumpannija parent.

141 Fit-tieni lok, Bolloré enfasizzat, matul il-proċedimenti amministrattivi, li Copigraph kellha infrastruttura tagħha stess.

142 Ċertament, kif sostniet Bolloré fir-risposta tagħha għad-DO, il-fatt li l-kumpannija sussidjarja tagħha ma hija la l-proprjetarja ta’ l-installazzjonijiet tal-produzzjoni u lanqas dik li tħaddem il-persunal tagħha, u li l-fatturat tagħha jiġi kkontabilizzat fil-kontabbiltà annwali tal-kumpannija parent jista’ jikkontribwixxi biex jipprova n-nuqqas ta’ indipendenza tal-kumpannija sussidjarja mill-kumpannija parent (ara, f’dan ir-rigward, is-sentenza Mo och Domsjö vs Il-Kummissjoni, punt 67 iktar ’il fuq, punti 89 sa 94). Madankollu, il-fatt li, f’dan il-każ, Copigraph, kif indikat Bolloré fir-risposta tagħha għad-DO mingħajr ma dan ġie kkontestat mill-Kummissjoni, kellha l-installazzjonijiet ta’ produzzjoni tagħha stess u l-persunal tagħha stess u li hija kienet ikkontabilizzat il-fatturat tagħha fil-kontijiet annwali tagħha ma jipprovax, fih innifsu, li Copigraph kienet iddefiniet l-aġir tagħha fis-suq b’mod kompletament awtonomu mill-kumpannija parent, Bolloré.

143 Fl-aħħar lok, Bolloré semmiet, matul il-proċedimenti amministrattivi, sensiela ta’ fatturi li juru, fil-fehma tagħha, l-indipendenza tal-politka kummerċjali ta’ Copigraph. Minn naħa, l-attivitajiet marbuta mal-karta huma sekondarji u l-fatturat ta’ Copigraph jirrappreżenta parti żgħira ħafna mill-fatturat tal-grupp. Min-naħa l-oħra, anki wara li nxtrat minn Bolloré, Copigraph kompliet takkwista madwar 35 %.tal-bżonnijiet tagħha f’materja prima minn fornituri li kienu esterni għall-grupp Bolloré, fosthom kompetitriċi diretta ta’ Bolloré.

144 Madankollu, anki jekk jitqiesu eżatti, l-affermazzjonijiet ta’ Bolloré relativi għall-importanza żgħira ta’ l-attivitajiet tagħha fis-settur tal-karta, minn naħa, u tal-fatturat ta’ Copigraph fi ħdan il-grupp Bolloré, min-naħa l-oħra, bl-ebda mod ma jipprovaw li Bolloré ħalliet lil Copigraph awtonomija totali biex tiddefinixxi l-aġir tagħha fis-suq. Lanqas ma tista’ tiġi dedotta konklużjkoni f’dan is-sens mill-fatt li parti mill-materja prima ta’ Copigraph, matul il-perijodu tal-ksur, ġiet ipprovduta minn fornituri li mhumiex parti mill-grupp Bolloré. Fil-fatt, din il-konstatazzjoni bl-ebda mod ma teskludi li, billi pparteċipat fl-akkordju, Copigraph essenzjalment applikat l-istruzzjonijiet mogħtija mill-kumpannija parent tagħha.

145 F’dan ir-rigward, għandu jiġi enfasizzat ukoll li, kif tindika l-premessa 354 tad-deċiżjoni mingħajr ma dan ġie kkontestat minn Bolloré, Copigraph kienet tagħmel parti mid-dipartiment “Karta speċjali” ta’ Bolloré.

146 Barra minn hekk, ir-risposta ta’ Bolloré għad-DO tinkludi l-indikazzjonijiet segwenti f’dak li jikkonċerna ċ-ċirkostanzi ta’ l-akkwist ta’ Copigraph minn Bolloré:

“Fl-1990, il-fabbrika tal-karta ta’ Bolloré li tinsab f’Thonon‑les-Bains (Haute-Savoie) sabiet ruħha kkonfrontata b’kompetizzjoni iebsa ħafna f’suq tal-karta ikkaratterizzat minn erba’ snin konsekuttivi ta’ żieda fil-prezz tal-polpa tal-karta.

[Copigraph] kienet involuta f’attivitajiet ta’ trasformazzjoni u ta’ distribuzzjoni ta’ karta saħħara, u f’dan ir-rigward, hija kienet fost il-klijenti prinċipali tal-fabbrika ta’ Thonon. Copigraph kienet tirrappreżenta iktar [minn terz] tal-fatturat ta’ dan l-istabbiliment u iżjed minn nofs il-volum ta’ dan l-istess stabbiliment.

Huwa essenzjalment sabiex jiġi żgurat li jkun hemm suq għall-prodotti tal-fabbrika ta’ Thonon u sabiex tiġi ggarantita l-kontinwità ta’ din l-impriża industrijali (li f’dak iż-żmien kienet timpjega 340 persuna) li l-kumpannija Bolloré għaldaqstant xtrat l-ishma kollha ta’ [Copigraph].

Din l-integrazzjoni vertikali dehret iktar u iktar għaqlija f’dak iż-żmien billi l-fabbrika ta’ Thonon kellha tiffaċċja sitwazzjoni delikata fid-dawl ta’ l-istat ta’ kapaċità żejda li kienet qed taffetwa s-suq. ”

147 Kif ġustament tenfasizza l-Kummissjoni fl-atti tagħha, jirriżulta mis-silta kkwotata hawn fuq li l-integrazzjoni ta’ Copigraph mad-dipartiment “Karta speċjali” kienet tagħmel parti minn skema ta’ integrazzjoni vertikali li fiha l-fabbrika ta’ Bolloré li tinsab f’Thonon‑les-Bains kienet inkarigata mill-produzzjoni tal-karta saħħara u Copigraph mit-trasformazzjoni u d-distribuzzjoni tal-prodott. Din l-istess silta barra minn hekk turi li l-akkwist ta’ Copigraph minn Bolloré kien essenzjalment intiż sabiex jiġi żgurat li jkun hemm suq għall-prodotti tal-fabbrika ta’ Bolloré f’Thonon‑les-Bains u l-kontinwità tagħha f’kuntest ta’ diffikultajiet ekonomiċi marbuta ma’ l-eżistenza ta’ kompetizzjoni qawwija fis-suq. Il-Kummissjoni kienet iġġusstifikata li rat f’dawn l-indikazzjonijiet element ta’ prova li kkontribbwixxa biex jiġi stabbilit li l-parteċipazzjoni ta’ Copigraph fl-akkordju fuq il-prezzijiet kien joriġina mill-applikazzjoni ta’ politika ġenerali ddefinita minn Bolloré, b’mod partikolari, bil-għan li tiġi ppreżervata l-pożizzjoni tal-fabbrika tagħha ta’ Thonon‑les-Bains fis-suq.

148 Jirriżulta minn dak li ntqal li l-elementi ta’ prova mressqa minn Bolloré ma jippermettux li jiġu sostnuti l-affermazzjonijiet tagħha dwar l-awtonimija ta’ Copigraph. Għall-kuntrarju, l-elementi ta’ prova rilevati fil-punti 136 sa 140 u 145 sa 147 hawn fuq, ikkunsidrati flimkien ma’ dak relativ għaż-żamma minn Bolloré ta’ l-ishma kollha ta’ Copigraph matul il-perijodu tal-ksur, iwasslu għall-konklużjoni li l-parteċipazzjoni ta’ Copigraph fl-akkordju fuq il-prezzijiet irriżultat mill-eżerċizzju minn Bolloré ta’ influwenza determinanti fuq l-aġir tagħha. Għaldaqstant, il-Kummissjoni ġustament żammet lil Bolloré responsabbli għall-parteċipazzjoni ta’ Copigraph fl-akkordju.

149 Barra minn hekk, il-fatt li Copigraph inxtrat minn AWA f’Novembru ta’ l-1998 m’għandux jeħles lil Bolloré, li għadha teżisti, mir-responsabbiltà tagħha għall-aġir infrazzjonali ta’ Copigraph qabel ma nxtrat (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tal-Qorti tal-Ġustizzja tat-8 ta’ Lulju 1999, Il-Kummissjoni vs Anic Partecipazioni, C-49/92 P, Ġabra p. I‑4125, punt 145, u tas-16 ta’ Novembru 2000, SCA Holding vs Il-Kummissjoni, C-297/98 P, Ġabra p. I‑10101, punt 25).

150 Għaldaqstant, għandu jiġi miċħud il-motiv ta’ Bolloré ibbażat fuq ksur ta’ l-Artikolu 81 KE u ta’ l-Artikolu 53 tal-Ftehim ŻEE inkwantu l-Kummissjoni żżommha responsabbli għall-aġir infrazzjonali tal-kumpannija sussidjarja tagħha Copigraph. Għaldaqstant, ir-responsabbiltà ta’ Bolloré fil-ksur ġiet stabbilita, indipendentement mill-involviment dirett tagħha fih, ħaġa li ġiet eskluża (ara l-punti 66 sa 81 iktar ’il fuq).

2. Is-sitwazzjoni ta’ Divipa u ta’ Zicuñaga

a) L-argumenti tal-partijiet

151 Divipa u Zicuñaga jsostnu li l-Kummissjoni żbaljatament ikkonstatat il-parteċipazzjoni rispettiva tagħhom f’laqgħat ta’ l-akkordju fis-suq Spanjol. Huma jikkontestaw il-valur probatorju ta’ numru ta’ dokumenti li fuqhom il-Kummissjoni bbażat ruħha. Huma jsostnu wkoll li ma jistax jiġi kkunsidrat li huma kienu jafu jew kien imisshom jafu li l-akkordju kellu portata Ewropea.

152 It-tnejn isostnu barra minn hekk li l-Kummissjoni ma ħaditx in kunsiderazzjoni l-karatteristiċi partikolari tagħhom. Il-tnejn li huma jenfasizzaw li mhumiex membri ta’ l-AEMCP. Divipa żżid li hija impriża żgħira tal-familja li topera esklużivament fis-suq Spanjol u li mhijiex produttriċi, iżda trasformatriċi u distributriċi ta’ karta saħħara. Il-prezzijiet tagħha jiddependu mill-fornitur prinċipali tagħha, Koehler, u minn dawk tal-kompetituri tagħha. Zicuñaga tinsisti, min-naħa tagħha, fuq il-fatt li hija qatt ma biegħet karta saħħara.

153 Zicuñaga tallega wkoll li l-Kummissjoni żbaljatament ikkonstatat il-parteċipazzjoni tagħha fi pjan globali li kien jinvolvi prattiċi miftiehma ta’ żidiet fil-prezzijiet u akkordji ta’ ffissar ta’ kwoti ta’ bejgħ u ta’ ishma mis-suq.

154 Il-Kummissjoni tikkontesta l-kritika tar-rikorrernti f’dak li jikkonċerna l-valur probatorju tad-dokumenti li hija tinvoka in sostenn ta’ l-argumenti tagħha. Hija tesponi li l-provi għandhom jiġu evalwati flimkien billi jittieħdu in kunsiderazzjoni ċ-ċirkustanzi kollha fattwali rilevanti. Dawn il-provi jistabbilixxu l-parteċipazzjoni ta’ Divipa u ta’ Zicuñaga fl-akkordju fis-suq Spanjol. Sabiex huma jkunu jistgħu jinżammu responsabbli għall-parteċipazzjoni tagħhom fl-akkordju Ewropew, huwa biżżejjed li l-Kummissjoni turi mhux li huma kienu jafu bid-dettalji u l-elementi kollha ta’ dan l-akkordju, iżda l-eżistenza ta’ sensiela ta’ ċirkustanzi oġġettivi li jippermettu li jiġi kkunsidrat li huma kienu jafu jew setgħu raġonevolment jipprevedu d-dimensjoni Ewropea ta’ l-akkordju. Il-Kummissjoni żżid li, fid-deċiżjoni, l-istat ta’ membru ta’ l-AEMCP bħala tali ma ġiex meqjus bħala element li jagħti prova tal-ksur. Barra minn hekk, id-daqs jew l-istat tal-grossista, tad-distributur jew tat-trasformatur ma jeżonerax lill-impriża kkonċernata mir-responsabbiltà tagħha fil-każ ta’ ksur tar-regoli tal-kompetizzjoni. Il-fatt li l-akkordju mhux dejjem irnexxa jew li l-impriża kkonċernata mhux dejjem irrispettat it-termini ta’ l-akkordju ma jfissirx li m’għandhiex titqies bħala li pparteċipat fih. Mhuwiex neċessarju li tiġi pprovata l-parteċipazzjoni ta’ l-impriża f’kull aspett ta’ l-akkordju.

b) Il-kunsiderazzjonijiet tal-Qorti tal-Prim’Istanza

155 Għandu jiġi mfakkar, fl-ewwel lok, li l-provi tal-pateċipazzjoni f’akkordju għandhom jiġu evalwati flimkien filwaqt li jittieħdu in kunsiderazzjoni ċ-ċirkustanzi fattwali kollha rilevanti (ara, f’dan is-sens, il-konklużjonijiet ta’ l-Imħallef Vesterdorf meta aġixxa bħala avukat ġenerali fis-sentenza tal-Qorti tal-Prim’Istanza ta’ l-24 ta’ Ottubru 1991, Rhône-Poulenc vs Il-Kummissjoni, T-1/89, Ġabra p. II‑867, II‑956 – Konklużjonijiet komuni għas-sentenzi magħrufa bħala tal-“polipropelin”). Jeħtieġ li l-Kummissjoni tipproduċi provi preċiżi u konsistenti biex ikollha l-konvinzjoni ċerta li l-ksur seħħ. Madankollu, għandu jiġi enfasizzat li kull waħda mill-provi mressqa mill-Kummissjoni m’għandhiex neċessarjament tissodisfa dawn il-kriterji fir-rigward ta’ kull element tal-ksur, iżda huwa suffiċjenti li l-indizji invokati mill-istituzzjoni, evalwati globalment, jissoddisfaw dan ir-rekwiżit (ara s-sentenza tal-Qorti tal-Prim’Istanza tat-8 ta’ Lulju 2004, JFE Engineering vs Il-Kummissjoni, T-67/00, T-68/00, T-71/00 u T-78/00, Ġabra p. II‑2501, punti 179 u 180, u l-ġurisprudenza ċċitata).

156 Skond l-ewwel u t-tieni inċiżi ta’ l-Artikolu 1 tad-deċiżjoni, il-Kummissjoni takkuża lil Divipa u lil Zicuñaga li pparteċipaw, bi ksur ta’ l-Artikolu 81(1) u ta’ l-Artikolu 53(1) tal-Ftehim ŻEE, f’“numru ta’akkordji u ta’ prattiċi miftiehma fis-settur tal-karta saħħara”. Il-ksur beda f’Marzu ta’ l-1992 fir-rigward ta’ Divipa u f’Ottubru ta’ l-1993 fir-rigward ta’ Zicuñaga u ġie fi tmiem f’Jannar ta’ l-1995 fir-rigward tat-tnejn li huma.

157 Jekk il-premessi 77 sa 81, 252, 253, 327, 328, 333 u 334 tad-deċiżjoni jinqraw flimkien, jirriżulta li l-Kummissjoni kkonstatat li dawn l-akkordji u prattiċi miftiehma kollha kkostitwew pjan antikompetittiv globali li kien jikkonsisti essenzjalment, fi ftehim fuq żidiet fil-prezzijiet u fuq il-kalendarju ta’ l-implementazzjoni tagħhom, u, f’ċerti każijiet, fl-iffissar bejniethom ta’ kwoti ta’ bejgħ u ta’ ishma mis-suq u fl-iskambjar ta’ informazzjoni bil-għan li litigi ffaċilitata l-konklużjoni ta’ akkordji ta’ żidiet fil-prezzijiet jew sabiex litigi żgurata l-applikazzjoni taż-żidiet fil-prezzijiet miftiehma.

158 Fil-premessi 153 sa 176 tad-deċiżjoni, il-Kummissjoni tindika sensiela ta’ elementi ta’ prova li juru, fil-fehma tagħha, li saru laqgħat kollużivi fis-suq Spanjol bejn Frar ta’ l-1992 u Ottubru ta’ l-1994, kif ukoll il-parteċipazzjoni ta’ Divipa u ta’ Zicuñaga f’numru minn dawn il-laqgħat.

159 Fit-tieni lok, il-Kummissjoni ssostni, fil-premessa 286 tad-deċiżjoni, li, minkejja li ġie kkonstatat li Divipa u Zicuñaga kienu assistew biss għal laqgħat ta’ l-akkordju li jikkonċernaw is-suq Spanjol, huma ma setgħux ma kinux jafu li l-akkordju kien jirrigwarda t-territorju kollu li fl-1994 sar iż-ŻEE. In sostenn ta’ din l-affermazzjoni, hija tinvoka fil-premessa 287, billi tirreferi għall-premessi 89 sa 94 u għall-premessi 197, 211, 277 u 280 tad-deċiżjoni, partikolarment il-fatt li ż-żewġ livelli tal-laqgħat kienu strettament konnessi u li l-ebda parteċipant tal-laqgħat nazzjonali ma seta’ jinjora li dawn il-laqgħat kienu jikkompletaw il-laqgħat ġenerali ta’ l-akkordju.

160 Għandu għaldaqstant jiġi vverifikat l-ewwel nett il-mertu ta’ l-allegazzjonijiet tal-Kummissjoni relativi għall-eżistenza ta’ akkordju fis-su