SENTENZA TAL-QORTI TAL-PRIM’ISTANZA

29 ta’ April 2004 ( )

“Kompetizzjoni – Akkordju – Suq ta’ l-elettrodi tal-grafita – Iffissar tal-prezzijiet u tqassim tas-swieq – Kalkolu ta’ l-ammont tal-multi – Akkumulazzjoni ta’ sanzjonijiet – Linji gwida għall-kalkolu ta’ l-ammont tal-multi – Applikabbiltà – Gravità u tul tal-ksur – Ċirkustanzi aggravanti – Ċirkustanzi attenwanti – Kapaċità li wieħed iħallas – Kooperazzjoni matul il-proċedura amministrattiva – Metodi ta’ ħlas”

Fil-Kawżi magħquda T-236/01, T-239/01, T-244/01 sa T-246/01, T-251/01 u T‑252/01,

Tokai Carbon Co. Ltd, stabbilita f’Tokjo (il-Ġappun), irrappreżentata, inizjalment minn G. Van Gerven, T. Franchoo u M. De Grave, u sussegwentement minn G. Van Gerven u T. Franchoo, avukati, b’indirizz għan-notifika fil-Lussemburgu,

SGL Carbon AG, stabbilita f’Wiesbaden (il-Ġermanja), irrappreżentata minn M. Klusmann, F. Wiemer u C. Canenbley, avukati,

Nippon Carbon Co. Ltd, stabbilita f’Tokjo (il-Ġappun), irrappreżentata minn H. Gilliams, avukat,

Showa Denko KK, stabbilita f’Tokjo (il-Ġappun), irrappreżentata minn M. Dolmans, P. Werdmuller, avukati, u J. Temple-Lang, solicitor,

GrafTech International Ltd, li kienet UCAR International Inc., stabbilita f’Wilmington, Delaware (l-Istati Uniti), irrappreżentata minn K. Lasok, QC, u B. Hartnett, barrister, b’indirizz għan-notifika fil-Lussemburgu,

SEC Corp., stabbilita f’Amagasaki, Hyogo (il-Ġappun), irrappreżentata minn K. Platteau, avukat,

The Carbide/Graphite GroupInc., stabbilita f’Pittsburgh (l-Istati Uniti), irrappreżentata, inizjalment, minn M. Seimetz u J. Brücher, u sussegwentement minn P. Grund, avukati, b’indirizz għan-notifika fil-Lussemburgu,

rikorrenti,

vs

Il-Kummissjoni tal-Komunitajiet Ewropej, irrappreżentata minn W. Mölls u P. Hellström, u, fil-Kawża T-246/01, minn W. Wils, bħala aġenti, assistiti, fil-Kawża T-239/01, minn H.-J. Freund, avukat, u fil-Kawżi T-244/01, T-246/01, T‑251/01 u T-252/01, minn J. Flynn u C. Kilroy, barristers, b’indirizz għan-notifika fil-Lussemburgu,

konvenuta,

li għandha bħala suġġett talbiet għall-annullament totali jew parzjali tad-Deċiżjoni tal-Kummissjoni 2002/271/KE, tat-18 ta’ Lulju 2001, dwar proċedura skond l-Artikolu 81 tat-Trattat KE u l-Artikolu 53 tal-Ftehim ŻEE – Każ COMP/E-1/36.490 – Elettrodi tal-grafita (ĠU 2002, L 100, p. 1),

IL-QORTI TAL-PRIM’ISTANZA TAL-KOMUNITAJIET EWROPEJ,

komposta minn N. J. Forwood, President, J. Pirrung u A. W. H. Meij, Imħallfin,

Reġistratur: J. Plingers, Amministratur,

wara li rat il-proċedura bil-miktub u wara s-seduta tat-3 ta’ Lulju 2003,

tagħti l-preżenti

Sentenza

Il-fatti li wasslu għall-kawżi u l-proċedura

1 Permezz tad-Deċiżjoni 2002/271/KE, tat-18 ta’ Lulju 2001, dwar proċedura skond l-Artikolu 81 tat-Trattat KE u l-Artikolu 53 tal-Ftehim ŻEE – Każ COMP/E-1/36.490 – Elettrodi tal-grafita (ĠU 2002, L 100, p. 1, iktar ’il quddiem id-“Deċiżjoni”), il-Kummissjoni kkonstatat il-parteċipazzjoni ta’ diversi impriżi differenti f’sensiela ta’ ftehim u prattiċi miftiehma, skond l-Artikolu 81(1) KE u l-Artikolu 53(1) tal-Ftehim dwar iż-Żona Ekonomika Ewropea (iktar ’il quddiem il-“Ftehim ŻEE”), fis-settur ta’ l-elettrodi tal-grafita.

2 L-elettrodi tal-grafita jintużaw prinċipalment għall-produzzjoni ta’ l-azzar fi fran b’ark elettriku. Il-produzzjoni ta’ azzar permezz ta’ dawn il-fran tikkonsisti essenzjalment fi proċess ta’ riċiklaġġ li permezz tiegħu l-iskart ta’ l-azzar huwa kkonvertit f’azzar ġdid, kuntrarjament għall-proċedura klassika tal-produzzjoni minn minerali tal-ħadid fi fran sħan ħafna bl-ossiġenu. Disa’ elettrodi, miġbura f’kolonni ta’ tlieta, jintużaw fil-forn elettriku biex jiddewweb ir-ruttam. Minħabba l-intensità tal-proċess ta’ fużjoni, il-konsum ta’ elettrodi jammonta għal madwar unità waħda kull tmien sigħat. Iż-żmien mitlub għall-produzzjoni ta’ elettrodu huwa ta’ madwar xahrejn. L-ebda prodott ma huwa sostitwibbli għall-elettrodi ta’ grafita fil-kuntest ta’ dan il-proċess ta’ produzzjoni.

3 Id-domanda għal elettrodi tal-grafita hija direttament marbuta mal-produzzjoni ta’ l-azzar fi fran b’ark elettriku. Il-klijenti prinċipali huma l-produtturi ta’ l-azzar, li jirrappreżentaw madwar 85 % tad-domanda. Fl-1998, il-produzzjoni dinjija ta’ l-azzar mhux raffinat kienet ta’ 800 miljun tunnellata, li minnhom 280 miljun tunnellata ġew prodotti fi fran b’ark elettriku. Matul dawn l-aħħar 20 sena, il-produzzjoni fi fran b’ark elettriku saret iktar importanti (35 % tal-produzzjoni dinjija fl-1998, meta mqabbla ma’ 18 % 20 sena ilu).

4 Il-prezz ta’ l-elettrodi tal-grafita huwa ffissat fil-munita nazzjonali bit-tunnellata. Fl-1998, il-prezz kien ta’ 5 600 mark Ġermaniż (DEM) (madwar EUR 2 863) it-tunnellata. Għall-elettrodi ta’ dimensjoni kbira, il-prezz jiżdied bi 15 sa 30 %.

5 Fis-snin 80, titjib teknoloġiku ppermetta tnaqqis sostanzjali tal-konsum ta’ l-elettrodi għal kull tunnellata ta’ azzar prodott. L-industrija ta’ l-azzar ukoll għaddiet minn proċess importanti ta’ ristrutturazzjoni matul dan il-perijodu. It-tnaqqis fid-domanda għall-elettrodi ta lok għal proċess ta’ ristrutturazzjoni ta’ l-industrija dinjija ta’ l-elettrodi. Numru ta’ fabbriki ngħalqu.

6 Fl-2001, disa’ produtturi tal-Punent fornew is-suq Ewropew b’elettrodi tal-grafita: SGL Carbon AG (iktar ’il quddiem “SGL”), stabbilita fil-Ġermanja, u UCAR International Inc. (iktar ’il quddiem “UCAR”), stabbilita fl-Istati Uniti, li flimkien issodisfaw iktar minn [...] ( ) tad-domanda, l-iżgħar żewġ produtturi Ewropej, VAW Aluminium AG (iktar ’il quddiem “VAW”) u Conradty, stabbiliti fil-Ġermanja, li flimkien għandhom madwar [...] % tas-suq. The Carbide/Graphite Group Inc. (iktar ’il quddiem “C/G”), b’sehem ta’ madwar 7 %, forniet lis-suq Ewropew mill-Istati Uniti. Il-produtturi Ġappuniżi Showa Denko KK (iktar ’il quddiem “SDK”), Tokai Carbon Co. Ltd. (iktar ’il quddiem “Tokai”), Nippon Carbon Co. Ltd. (iktar ’il quddiem “Nippon”) u SEC Corp. (iktar ’il quddiem “SEC”) flimkien kellhom sehem ta’ bejn 3 u 4 % tas-suq Ewropew.

7 Fil-5 ta’ Ġunju 1997, uffiċjali tal-Kummissjoni għamlu verifiki simultanji għall‑għarrieda fl-uffiċċji ta’ SGL, Conradty u VAW fil-Ġermanja kif ukoll ta’ UCAR fi Franza, skond l-Artikolu 14(3) tar-Regolament Nru 17 tal-Kunsill, tas-6 ta’ Frar 1962, l-ewwel Regolament li jimplementa l-Artikoli [81] u [82] tat-Trattat (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 8, Vol. 1, p. 3).

8 Fl-istess ġurnata, aġenti tal-Federal Bureau of Investigation (FBI) ipproċedew, fl-Istati Uniti, għal perkwiżizzjonijiet fl-uffiċċji ta’ numru ta’ produtturi. Wara dawn il-perkwiżizzjonijiet, inbdew proċeduri kriminali kontra SGL, SDK, Tokai u UCAR għal akkordju illegali. L-akkużati kollha ddikjaraw ruħhom ħatja ta’ l-akkużi kontrihom u aċċettaw li jħallsu multi, ffisati għal 135 miljun dollaru Amerikan (USD) għal SGL, USD 110 miljuni għal UCAR, USD 32.5 miljun għal SDK u USD 6 miljuni għal Tokai, waqt li C/G ibbenefikat minn amnestija. Iktar tard, SEC u Nippon ukoll iddikjaraw ruħhom ħatja u aċċettaw li jħallsu l-multi ffissati, ta’ USD 4.8 miljuni u USD 2.5 miljuni rispettivament.

9 F’Jannar 2000, il-kumpannija Ġappuniża Mitsubishi Corp., li kellha 50 % tal-kapital ta’ UCAR bejn l-1991 u l-1995, ukoll instabet ħatja ta’ reat kriminali fl-Istati Uniti. Fi Frar 2001, Mitsubishi nstabet ħatja li ffaċilitat u appoġġat l-akkordju illegali bejn produtturi ta’ elettrodi tal-grafita. Hija weħlet multa ta’ USD 134 miljun.

10 Inbdew proċeduri għal danni tripli (triple damages) kontra SGL, UCAR, C/G u SDK fl-Istati Uniti, f’isem grupp ta’ xerrejja.

11 Fil-Kanada, UCAR ġiet ikkundannata, f’Marzu 1999, għal multa ta’ 11‑il miljun dollaru Kanadiż (CAD) għal ksur kriminali tal-liġi Kanadiża dwar il-kompetizzjoni. F’Lulju 2000, SGL iddikjarat ruħha ħatja ta’ l-akkużi miġjuba kontriha u aċċettat li tħallas multa ta’ CAD 12.5-il miljun għall-istess ksur. Infetħu proċeduri ċivili kontra SGL, UCAR, C/G u SDK minn produtturi ta’ l-azzar fil-Kanada f’Ġunju 1998 għal akkordju illegali.

12 Il-Kummissjoni bagħtet, fl-24 ta’ Jannar 2000, dikjarazzjoni ta’ l-oġġezzjonijiet lill-impriżi inkriminati. Il-proċedura amministrattiva wasslet għall-adozzjoni, fit-18 ta’ Lulju 2001, tad-Deċiżjoni, li takkuża lill-impriżi rikorrenti u lil VAW li pproċedew, fuq livell dinji, għall-iffissar ta’ prezzijiet kif ukoll għal tqassim tas-swieq nazzjonali u reġjonali tal-prodott in kwistjoni skond il-prinċipju ta’ “produttur domestiku” [traduzzjoni mhux uffiċjali]: UCAR u SGL inżammu responsabbli, l-ewwel waħda, għall-Istati Uniti u għal ċerti partijiet ta’ l-Ewropa, u t-tieni waħda, għall-kumplament ta’ l-Ewropa; SDK, Tokai, Nippon u SEC inżammu responsabbli għall-Ġappun u għal ċerti partijiet tal-Lvant Imbiegħed, waqt li C/G, li hija attiva fis-suq Amerikan u dak Ewropew, essenzjalment illimitat ruħha li ssegwi l-prezzijiet iffissati minn UCAR u SGL.

13 Dejjem skond id-Deċiżjoni, il-prinċipji bażiċi ta’ l-akkordji kienu dawn li ġejjin:– il-prezzijiet ta’ l-elettrodi tal-grafita kellhom ikunu iffissati fuq livell dinji;– id-deċiżjonijiet dwar il-prezzijiet ta’ kull kumpannija kellhom jittieħdu esklużivament mill-President jew mid-Diretturi Ġenerali;– il-“produttur domestiku” [traduzzjoni mhux uffiċjali] kellu jiffissa l-prezz tas-suq fit-“territorju” [traduzzjoni mhux uffiċjali] tiegħu u l-produtturi l-oħrajn kellhom “isegwuh” [traduzzjoni mhux uffiċjali];– f’dak li jirrigwarda s-swieq “mhux domestiċi” [traduzzjoni mhux uffiċjali], jiġifieri s-swieq li fihom l-ebda produttur “domestiku” [traduzzjoni mhux uffiċjali] ma kien preżenti, il-prezzijiet kellhom jiġu ffissati bi ftehim;– il-produtturi “mhux domestiċi” [traduzzjoni mhux uffiċjali] ma kellhom jeżerċitaw l-ebda kompetizzjoni aggressiva u kellhom jirtiraw mis-swieq “domestiċi” [traduzzjoni mhux uffiċjali] ta’ l-oħrajn;– il-kapaċità ma kellhiex tiżdied (il-produtturi Ġappuniżi suppost kellhom inaqqsu tagħhom);– l-ebda trasferiment ta’ teknoloġija ma kellu jseħħ barra miċ-ċirku tal-produtturi li kienu qegħdin jipparteċipaw fil-kartell.

14 Id-Deċiżjoni tkompli billi turi li dawn il-prinċipji bażiċi ġew implementati permezz ta’ laqgħat ta’ l-akkordju li saru fuq livelli differenti: laqgħat “tal-kapijiet” [traduzzjoni mhux uffiċjali], laqgħat “ta’ ħidma” [traduzzjoni mhux uffiċjali], laqgħat tal-grupp tal-produtturi Ewropej (mingħajr l-impriżi Ġappuniżi), laqgħat nazzjonali jew reġjonali ddedikati għal swieq speċifiċi u kuntatti bilaterali bejn l-impriżi.

15 Fir-rigward tat-tul ta’ l-akkordju, l-Artikolu 1 tad-dispożittiv tad-Deċiżjoni jiffissa l-bidu tal-ksur għax-xahar ta’ Mejju 1992 għall-impriżi kollha inkriminati, bl-eċċezzjoni ta’ C/G li għaliha ttieħed ix-xahar ta’ Jannar 1993. Fir-rigward tat-tmiem tal-ksur, ittieħdu dawn id-dati: Marzu 1998 għal SGL u UCAR, Frar 1998 għal Tokai, Nippon u SEC, April 1997 għal SDK, it-tmiem ta’ l-1996 għal VAW u Novembru 1996 għal C/G.

16 Fuq il-bażi tal-konstatazzjonijiet fattwali u l-evalwazzjonijiet legali li jinsabu fid-Deċiżjoni, il-Kummissjoni imponiet fuq l-impriżi inkriminati multi li l-ammont tagħhom kien ikkalkolat skond il-metodoloġija spjegata fil-Linji ta’ gwida dwar il-metodi tal-kalkoli tal-multi mposti skond l-Artikolu 15 (2) tar-Regolament Nru. 17 u l-Artikolu 65 (5) tat-Trattat KEFA (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 8, Vol. 1, p. 171, iktar ’il quddiem il-“Linji gwida”) kif ukoll tal-Avviż dwar in-nuqqas ta’ impożizzjoni jew it-tnaqqis ta’ multi f’każijiet ta’ kartell (ĠU 1996, C 207, p. 4, iktar ’il quddiem il-“Komunikazzjoni dwar il-kooperazzjoni”).

17 L-Artikolu 3 tad-dispożittiv tad-Deċiżjoni jimponi dawn il-multi: EUR 80.2 miljun;

UCAR: EUR 50.4 miljun; EUR 11.6-il miljun; EUR 17.4-il miljun;

Tokai: EUR 24.5 miljun;

Nippon: EUR 12.2-il miljun; EUR 12.2-il miljun; EUR 10.3 miljuni.

18 L-Artikolu 4 tad-dispożittiv jordna lill-impriżi kkonċernati jħallsu l-multi fi żmien tliet xhur mid-data tan-notifika tad-Deċiżjoni, u fin-nuqqas tiġi applikata rata ta’ interessi ta’ 8.04 %.

19 Id-Deċiżjoni ġiet innotifikata lid-diversi rikorrenti bejn l-24 u t-30 ta’ Lulju 2001.

20 Din intbagħtet lir-rikorrenti b’ittra ta’ kopertura, tat-23 ta’ Lulju 2001, li tindika l-ammont tal-multa imposta u l-kundizzjonijiet tal-ħlas (iktar ’il quddiem l-“ittra ta’ Lulju”). Din l-ittra kienet tippreċiża li wara l-iskadenza tal-perijodu ta’ ħlas indikat fid-Deċiżjoni, il-Kummissjoni kienet ser tipproċedi biex tirkupra l-ammonti in kwistjoni; madankollu, fl-ipoteżi li jitressaq rikors quddiem il-Qorti tal-Prim’Istanza, ebda miżura eżekuttiva ma kellha tittieħed, sakemm jitħallsu l-interessi bir-rata ta’ 6,04 % u tingħata garanzija bankarja.

21 L-ittra ta’ Lulju ġiet innotifikata lil SGL fl-24 ta’ Lulju u lil UCAR fis-26 ta’ Lulju 2001. Bi tweġiba għal osservazzjonijiet ifformulati minn UCAR dwar il-kundizzjonijiet tal-ħlas, il-Kummissjoni weġbitha b’ittra tad-9 ta’ Awwissu 2001 (iktar ’il quddiem l-“ittra ta’ Awwissu”), li tirrifjuta li taċċetta, minn naħa waħda, proposta ta’ ħlas li ma tirrigwardax il-multa kollha u li ma tqisx l-interessi dovuti u, min-naħa l-oħra, garanzija fuq l-assi ta’ UCAR bil-għan li jiġi ggarantit il-ħlas tal-multa. L-ittra ta’ Awwissu ġiet innotifikata lil UCAR fl-10 ta’ Awwissu 2001.

22 Kien f’dawn iċ-ċirkustanzi li, b’rikorsi separati ppreżentati fir-reġistru tal-Qorti tal-Prim’Istanza bejn l-1 u d-9 ta’ Ottubru 2001, l-impriżi destinatarji tad-Deċiżjoni, bl-eċċezzjoni ta’ VAW, ippreżentaw dawn ir-rikorsi.

23 Fuq rapport ta’ l-Imħallef Relatur, il-Qorti tal-Prim’Istanza (It-Tieni Awla) iddeċidiet li tiftaħ il-proċedura orali u li tagħmel ċerti domandi lill-partijiet. Il-partijiet irrispondew fiż-żmien stabbilit. Sussegwentement, wara li l-partijiet instegmħu jittrattaw dwar dan il-punt, il-President tat-Tieni Awla, b’digriet tal-5 ta’ Ġunju 2003, għaqqad is-seba’ kawżi għall-finijiet tal-proċedura orali u tas-sentenza, skond l-Artikolu 50 tar-Regoli tal-Proċedura tal-Qorti tal-Prim’Istanza. Barra minn hekk, huwa ta trattament kunfidenzjali fir-rigward ta’ ċerti dokumenti tal-proċess. Matul is-seduta tat-3 ta’ Lulju 2003, il-partijiet, bl-eċċezzjoni ta’ C/G li ma pparteċipatx fis-seduta, instemgħu fit-trattazzjonijiet tagħhom u fir-risposti tagħhom għad-domandi tal-Qorti tal-Prim’Istanza.

24 B’att ippreżentat fir-reġistru tal-Qorti tal-Prim’Istanza fis-26 ta’ Settembru 2003, GrafTech International Ltd (li kienet UCAR) ressqet talba għas-sospensjoni ta’ l-eżekuzzjoni tad-Deċiżjoni u għall-għoti ta’ miżuri proviżorji dwar il-metodi ta’ ħlas tal-multa tagħha previsti fl-ittri ta’ Lulju u ta’ Awwissu (Kawża T-246/01 R). Wara l-irtirar tat-talba għal miżuri proviżorji minn GrafTech, il-President tal-Qorti tal-Prim’Istanza, b’digriet ta’ l-24 ta’ Marzu 2004, iddeċieda li l-Kawża T-246/01 R għandha tiġi mħassra mir-reġistru tal-Qorti tal-Prim’Istanza u kkundanna lil GrafTech biex tbati l-ispejjeż relatati ma’ din il-kawża.

It-talbiet tal-partijiet

25 Tokai (T-236/01) titlob li l-Qorti tal-Prim’Istanza jogħġobha: tannulla l-Artikolu 3 (u, jekk meħtieġ, l-Artikolu 4) tad-Deċiżjoni, in kwantu dan jimponi fuqha multa ta’ EUR 24.5 miljun, jew, fuq bażi sussidjarja, tnaqqas sostanzjalment l-ammont tal-multa; tikkundanna lill-Kummissjoni għall-ispejjeż.

26 SGL (T-239/01) titlob li l-Qorti tal-Prim’Istanza jogħġobha: tannulla d-Deċiżjoni, in kwantu din tikkonċernaha; fuq bażi sussidjarja, tnaqqas, b’mod xieraq, l-ammont tal-multa imposta; tikkundanna lill-Kummissjoni għall-ispejjeż.

27 Nippon (T-244/01) titlob li l-Qorti tal-Prim’Istanza jogħġobha: tannulla l-Artikolu 1 tad-Deċiżjoni, in kwantu dan jikkonstata li hija pparteċipat fi ksur ta’ l-Artikolu 81 KE u l-Artikolu 53(1) tal-Ftehim ŻEE matul il-perijodu bejn Mejju 1992 u Marzu 1993; tannulla l-Artikolu 3 tad-Deċiżjoni, in kwantu dan jimponi fuqha multa ta’ EUR 12.2-il miljun; fuq bażi sussidjarja, tnaqqas sostanzjalment l-ammont tal-multa; tikkundanna lill-Kummissjoni għall-ispejjeż.

28 SDK (T-245/01) titlob li l-Qorti tal-Prim’Istanza jogħġobha: tannulla l-Artikolu 3(d) tad-Deċiżjoni; fuq bażi sussidjarja, tnaqqas l-ammont tal-multa għal EUR 2.5 miljuni jew għal kull ammont ieħor li l-Qorti tal-Prim’Istanza jidhrilha li huwa raġonevoli; tistieden lill-Kummissjoni, skond l-Artikolu 65(b) tar-Regoli tal-Proċedura, tipproduċi d-dokumenti kollha li juru l-kalkolu tal-multa imposta; tikkundanna lill-Kummissjoni għall-ispejjeż.

29 UCAR (T-246/01) titlob li l-Qorti tal-Prim’Istanza jogħġobha: tordna l-miżuri struttorji li jidhrilha li huma meħtieġa; tannulla l-Artikolu 3 tad-Deċiżjoni, in kwantu dan jimponi fuqha multa, jew, sussidjarjament, tnaqqas l-ammont tagħha; tannulla l-Artikolu 4 tad-Deċiżjoni, in kwantu dan jikkonċernaha, jew, sussidjarjament, timmodifika l-kundizzjonijiet tal-ħlas applikabbli għall-multa dovuta skond l-istipulazzjonijiet li jinsabu fl-Anness 50 tar-rikors; tannulla l-ittra ta’ Lulju jew, sussidjarjament, timmodifika l-kundizzjonijiet imsemmija fiha skond l-istipulazzjonijiet li jinsabu fl-Anness 50 tar-rikors; tannulla l-ittra ta’ Awwissu, jew sussidjarjament, timmodifika l-kundizzjonijiet imsemmija fiha skond l-istipulazzjonijiet li jinsabu fl-Anness 50 tar-rikors; tordna kull miżura oħra li tista’ tirriżulta li hija ġusta; tikkundanna lill-Kummissjoni għall-ispejjeż.

30 SEC (T-251/01) titlob li l-Qorti tal-Prim’Istanza jogħġobha: tannulla l-Artikolu 3 tad-Deċiżjoni, in kwantu dan jimponi fuqha multa ta’ EUR 12.2‑il miljun; fuq bażi sussidjarja, tnaqqas sostanzjalment l-ammont tal-multa; tikkundanna lill-Kummissjoni għall-ispejjeż.

31 C/G (T-252/01) titlob li l-Qorti tal-Prim’Istanza jogħġobha: tannulla d-Deċiżjoni, in kwantu din timponi multa fuqha; fuq bażi sussidjarja, tnaqqas l-ammont tal-multa tagħha; tikkundanna lill-Kummissjoni għall-ispejjeż.

32 Fil-Kawżi T-236/01, T-239/01, T-245/01, T-251/01 u T-252/01, il-Kummissjoni titlob li l-Qorti tal-Prim’Istanza jogħġobha: tiċħad ir-rikors bħala infondat; tikkundanna lir-rikorrenti għall-ispejjeż.

33 Fil-Kawżi T-244/01 u T-246/01, hija titlob li l-Qorti tal-Prim’Istanza jogħġobha: tiċħad ir-rikors bħala infondat; iżżid il-multa; tikkundanna lir-rikorrenti għall-ispejjeż.

Id-dritt

34 Fil-biċċa l-kbira tal-kawżi, ir-rikorrenti qed jitolbu biss, essenzjalment, kanċellazzjoni jew tnaqqis ta’ l-ammont tal-multi imposti billi jallegaw li l-Kummissjoni naqset milli tqis multi diġà imposti f’pajjiżi oħrajn u applikat ħażin il-Linji gwida u l-Komunikazzjoni tagħha dwar il-kooperazzjoni, mingħajr ma jikkontestaw il-materja tal-fatti kkonstatati fid-Deċiżjoni. Madankollu, ċerti rikorsi jitolbu, barra minn hekk, l-annullament tad-Deċiżjoni fit-totalità tagħha u huma bbażati fuq motivi bbażati fuq l-illegalità tad-Deċiżjoni fit-totalità tagħha u/jew fuq motivi bbażati fuq żbalji mwettqa mill-Kummissjoni fil-konstatazzjoni tal-fatti li jikkostitwixxu ksur. Finalment, fiż-żewġ kawżi, il-metodi ta’ ħlas tal-multi imposti huma kkontestati.

35 B’hekk għandhom jiġu eżaminati, fl-ewwel lok, it-talbiet għall-annullament tad-Deċiżjoni fit-totalità tagħha jew ta’ ċerti konstatazzjonijiet ta’ fatti li jinsabu fiha. Sussegwentement, ser jiġu eżaminati t-talbiet għall-annullament ta’ l-Artikolu 3 tad-Deċiżjoni jew għat-tnaqqis tal-multi ffissati skond il-Linji gwida u l-Komunikazzjoni dwar il-kooperazzjoni. Finalment, ser jiġu eżaminati l-ilmenti dwar il-metodi ta’ ħlas tal-multi.

A – Fuq it-talbiet għall-annullament tad-Deċiżjoni fit-totalità tagħha jew ta’ ċerti konstatazzjonijiet fattwali

1. Fuq it-talbiet għall-annullament tad-Deċiżjoni fit-totalità tagħha

a) Kawża T-239/01

36 SGL hija l-unika rikorrenti li titlob formalment, fuq bażi prinċipali, l-annullament tad-Deċiżjoni fit-totalità tagħha, sa fejn din tikkonċernaha. Il-motivi mressqa in sostenn tat-talbiet tagħha huma bbażati fuq diversi difetti proċedurali.

Fuq l-allegat rifjut ta’ aċċess sħiħ għall-fajl

37 SGL takkuża lill-Kummissjoni li rriffjutat li tagħtiha aċċess għad-dokumenti interni tagħha u li ma tatha ebda lista u ebda sintesi mhux kunfidenzjali ta’ l-imsemmija dokumenti u lanqas tad-dokumenti tagħha li fihom sigrieti kummerċjali jew elementi kunfidenzjali. Minħabba dan il-ksur tad-drittijiet tad-difiża tagħha, hija ma setgħetx tara l-kuntatti kollha li saru bejn il-Kummissjoni u l-impriżi kkonċernati l-oħrajn fil-kuntest tal-kooperazzjoni tagħhom. Konsegwentement, hija ssostni li d-Deċiżjoni għandha tiġi annullata.

38 F’dan ir-rigward, il-Qorti tal-Prim’Istanza tfakkar li, skond ġurisprudenza stabbilita, il-Kummissjoni hija obbligata, sabiex l-impriżi in kwistjoni jkunu jistgħu jiddefendu rwieħhom utilment kontra l-ilmenti fformulati kontrihom fid-dikjarazzjoni ta’ oġġezzjonijiet, tagħtihom aċċess għall-fajl kollu ta’ l-investigazzjoni, ħlief għad-dokumenti li fihom sigrieti kummerċjali ta’ impriżi oħra jew informazzjoni oħra kunfidenzjali u dokumenti interni tal-Kummissjoni (ara s-sentenza tal-Qorti tal-Prim’Istanza ta’ l-20 ta’ Marzu 2002, LR AF 1998 vs Il-Kummissjoni, T-23/99, Ġabra p. II‑1705, punt 170, u l-ġurisprudenza ċċitata).

39 In kwantu SGL issostni, quddiem il-Qorti tal-Prim’Istanza, li l-Kummissjoni kien imissha bagħtitilha ta’ mill-inqas lista jew sintesi mhux kunfidenzjali tad-dokumenti tagħha li fihom elementi sigrieti jew kunfidenzjali, għandu jiġi kkonstatat li, matul il-proċedura amministrattiva, ir-rikorrenti ma fformulatx talba f’dan is-sens. Fil-fatt, l-ittra tagħha tad-9 ta’ Marzu 2000 u t-tweġiba tagħha ta’ l-4 ta’ April 2000 għad-dikjarazzjoni ta’ l-oġġezzjonijiet jirrreferu biss għad-dokumenti interni tal-Kummissjoni; fl-ittra tagħha tad-9 ta’ Marzu, SGL saħansitra rrikonoxxiet li l-Kummissjoni kienet ipprovditilha lista tad-dokumenti li jistgħu jiġu kkonsultati. F’dawk iċ-ċirkustanzi, il-Kummissjoni ma kinitx obbligata trendi aċċessibbli, fuq l-inizjattiva tagħha stess, il-listi u s-sunti in kwistjoni (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tal-Qorti tal-Prim’Istanza tal-15 ta’ Marzu 2000, Cimenteries CBR et vs Il-Kummissjoni, T-25/95, T-26/95, T-30/95 sa T-32/95, T-34/95 sa T-39/95, T-42/95 sa T-46/95, T-48/95, T-50/95 sa T-65/95, T-68/95 sa T-71/95, T-87/95, T-88/95, T-103/95 u T-104/95, Ġabra p. II-491, iktar ’il quddiem is-“sentenza Siment”, punt 383).

40 Fir-rigward tat-talba għal aċċess għad-dokumenti interni, li l-Kummissjoni ma hijiex obbligata trendi aċċessibbli (sentenza LR AF 1998 vs Il‑Kummissjoni, punt 38 iktar ’il fuq, punt 170), għandu jiġi mfakkar li dik ir-restrizzjoni ta’ aċċess hija ġġustifikata mill-ħtieġa li jiġi żgurat il-funzjonament tajjeb tal-Kummissjoni fil-qasam tat-trażżin tal-ksur tar-regoli tat-Trattat dwar il-kompetizzjoni; id-dokumenti interni jistgħu jkunu aċċessibbli biss jekk iċ-ċirkustanzi eċċezzjonali tal-każ jirrikjedu hekk, fuq il-bażi ta’ provi serji li għandhom jiġu prodotti mill-parti kkonċernata (ara s-sentenza Siment, punt 39 iktar ’il fuq, punt 420, u l-ġurisprudenza ċċitata). Issa, meta sostniet, b’mod ġenerali, li mid-dokumenti interni tal-Kummissjoni jista’ jirriżulta li hija ġiet sfavorita meta mqabbla ma’ impriżi oħrajn fil-kuntest ta’ l-evalwazzjoni tal-kooperazzjoni tagħha, SGL ma pproduċietx provi serji li jindikaw ċirkustanzi li jeżiġu li hija jkollha aċċess għad-dokumenti in kwistjoni.

41 Barra minn hekk, il-Kummissjoni enfasizzat, mingħajr ma ġiet kontradetta minn SGL fuq dan il-punt, li d-dokumenti dwar il-kooperazzjoni ta’ l-impriżi ma kinux jagħmlu parti mill-fajl intern tagħha, iżda kienu inklużi fil-fajl ta’ l-investigazzjoni li l-impriżi kellhom aċċess għalih. Finalment, kif jirriżulta mid-diversi ilmenti kontra l-kalkolu tal-multa tagħha (ara l-punti 384 et sequitur iktar ’il quddiem), SGL effettivament għamlet paragun bejn il-kooperazzjoni tagħha u dik tal-membri l-oħrajn ta’ l-akkordju, li jikkonferma l-argument tal-Kummissjoni.

42 F’dawk iċ-ċirkustanzi, il-Kummissjoni ma tistax tiġi akkużata li ma żvelatx id-dokumenti interni tagħha lil SGL u li naqset milli tibgħatilha lista jew sintesi mhux kunfidenzjali ta’ l-imsemmija dokumenti.

43 Għaldaqstant, il-motiv għandu jiġi miċħud.

Dwar in-natura allegatament mhux definittiva tad-dikjarazzjoni ta’ l-oġġezzjonijiet

44 SGL issostni li d-dikjarazzjoni ta’ l-oġġezzjonijiet ta’ l-24 ta’ Jannar 2000 ma kinitx definittiva. Effettivament, għalkemm il-Kummissjoni kienet ikkonstatat, b’ittra ta’ l-4 ta’ Mejju 2000, li t-tweġibiet ta’ ċerti impriżi għal dik il-komunikazzjoni kienu jinkludu impreċiżjonijiet u kontradizzjonijiet, hija naqset milli tissostitwiha qabel l-adozzjoni tad-Deċiżjoni. SGL b’hekk ma kinitx f’pożizzjoni li teżerċita d-dritt tagħha li tiġi mismugħa dwar ir-riżultat definittiv ta’ l-investigazzjoni.

45 F’dan ir-rigward, il-Qorti tal-Prim’Istanza tfakkar li ebda dispożizzjoni ma tipprojbixxi lill-Kummissjoni milli tikkomunika lill-partijiet ikkonċernati, wara li tintbagħat id-dikjarazzjoni ta’ l-oġġezzjonijiet, dokumenti ġodda li fil-fehma tagħha jkunu jsostnu l-argument tagħha, kemm-il darba hija tagħti lill-impriżi ż-żmien meħtieġ biex jissottomettu l-osservazzjonijiet tagħhom dwar dan is-suġġett (ara s-sentenza LR AF 1998 vs Il-Kummissjoni, punt 38 iktar ’il fuq, punt 190, u l-ġurisprudenza ċċitata).

46 F’din il-kawża, il-Kummissjoni tammetti li ċerti tweġibiet għad-dikjarazzjoni ta’ l-oġġezzjonijiet fihom kontradizzjonijiet u inkriminazzjonijiet fir-rigward ta’ impriżi oħrajn. Għal din ir-raġuni, hija kienet tat aċċess għal verżjoni mhux kunfidenzjali ta’ dawk it-tweġibiet u ppermettiet lill-impriżi jippreżentaw l-osservazzjonijiet tagħhom f’dan ir-rigward matul is-seduta tal-25 ta’ Mejju 2000. Madankollu hija ma siltet ebda konklużjoni minnhom.

47 Skond ġurisprudenza stabbilita, id-dikjarazzjoni ta’ l-oġġezzjonijiet għandha tippermetti lill-persuni kkonċernati jagħrfu effettivament l-aġir li l-Kummissjoni qed takkużahom bih. Dak ir-rekwiżit huwa osservat meta d-deċiżjoni finali ma tpoġġix fuq il-persuni kkonċernati responsabbiltà għal ksur differenti minn dak ikkontemplat fid‑dikjarazzjoni ta’ l-oġġezzjonijiet u tqis biss il-fatti li fuqhom il-persuni kkonċernati kellhom l-okkażjoni jispjegaw ruħhom (sentenza tal-Qorti tal-Prim’Istanza tad-19 ta’ Marzu 2003, CMA CGM et vs Il-Kummissjoni, T-213/00, Ġabra p. II-913, iktar ’il quddiem is-“sentenza FETTCSA”, punt 109). Issa, f’din il-kawża, xejn ma jżomm lil SGL milli tqabbel id-dikjarazzjoni ta’ l-oġġezzjonijiet mat-test tad-Deċiżjoni biex tivverifika jekk il-Kummissjoni bbażatx ruħha fuq ilmenti ġodda, li ma kinux jinsabu fid-dikjarazzjoni ta’ l-oġġezzjonijiet u li fuqhom SGL ma setgħetx tikkummenta qabel l-adozzjoni tad-Deċiżjoni. Madankollu, SGL ma tinvokax tali diverġenza bejn id-dikjarazzjoni ta’ l-oġġezzjonijiet u d-Deċiżjoni.

48 Fi kwalunkwe każ, huwa biżżejjed li l-Kummissjoni tippermetti lill-impriżi jikkummentaw speċifikament fuq l-osservazzjonijiet li jsiru fir-rigward tad-dikjarazzjoni ta’ l-oġġezzjonijiet. F’din il-kawża, SGL ma takkużax lill-Kummissjoni li kisret id-dritt għal smigħ tagħha fuq dan il-punt preċiż. Hija tilmenta biss dwar in-natura purament orali ta’ l-osservazzjonijiet aċċettati mill-Kummissjoni, mingħajr ma turi madankollu li hija setgħet tiddefendi l-pożizzjoni tagħha b’mod effettiv biss permezz ta’ osservazzjonijiet bil-miktub.

49 Għaldaqstant, dan il-motiv għandu jiġi miċħud.

Dwar ir-rapport allegatament illegali ta’ l-uffiċjal tas-seduta

50 Il-Qorti tal-Prim’Istanza tikkonstata li, fit-28 ta’ Mejju 2001, l-uffiċjal tas-seduta ppreżenta, skond l-Artikolu 15 tad-Deċiżjoni 2001/462/KE, KEFA tal-Kummissjoni, tat-23 ta’ Mejju 2001, dwar it-termini ta’ riferenza ta’ uffiċjali tas-seduta f’ċerti proċeduri dwar il-kompetizzjoni (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 8, Vol. 2, p. 151), rapport finali li jgħid hekk:

“L-abbozz ta’ deċiżjoni ma jagħtix lok għal osservazzjonijiet partikolari dwar id-dritt għal smigħ. L-impriżi kkonċernati ma qajmu ebda problema proċedurali. Fl-abbozz ta’ deċiżjoni ma hemm ebda ilment li dwaru l-impriżi kkonċernati ma setgħux jieħdu pożizzjoni minn qabel.”

51 F’dan il-kuntest, SGL issostni li l-uffiċjal tas-seduta b’mod żbaljat ikkonstata li hija ma kienet qajmet ebda problema proċedurali. Id-Deċiżjoni stess kienet tirrikonoxxi li SGL ilmentat dwar aċċess inkomplet għall-fajl. Bi ksur ta’ l-Artikolu 8 tad-Deċiżjoni 2001/462, l-uffiċjal tas-seduta ma tax il-pożizzjoni tiegħu dwar it-talba għal aċċess għall-fajl li saret minn SGL fit-tweġiba tagħha għad-dikjarazzjoni ta’ l-oġġezzjonijiet. Fir-rapport finali tiegħu b’hekk kien hemm żbalji li setgħu jinfluwenzaw, għad-detriment ta’ SGL, id-deliberazzjonijiet tal-kulleġġ tal-membri tal-Kummissjoni. L-uffiċjal tas-seduta lanqas ma indirizza l-kwistjoni tat-tweġibiet ta’ ċerti impriżi għad-dikjarazzjoni ta’ l-oġġezzjonijiet, li kien fihom kontradizzjonijiet u inkriminazzjonijiet li fir-rigward tagħhom SGL ma setgħetx tesprimi ruħha oralment matul is-seduta. Għalkemm SGL kienet iddenunzjat dan il-mod ta’ proċedura, ir-rapport ta’ l-uffiċjal tas-seduta ma jsemmix dan id-difett proċedurali.

52 Il-Qorti tal-Prim’Istanza tfakkar li, skond il-premessi 2, 3 u 8 tad-Deċiżjoni 2001/462, il-Kummissjoni hija meħtieġa tiżgura li d-dritt, tal-persuni kkonċernati minn proċedura ta’ kompetizzjoni, għal smigħ matul dik il-proċedura kollha jkun iggarantit; hija għandha tafda t-tmexxija tal-proċeduri amministrattivi f’dan il-qasam lil persuna indipendenti, li jkollha l-integrità meħtieġa biex tikkontribwixxi għall-oġġettività, it-trasparenza u l-effettività ta’ dawk il-proċeduri. Skond l-Artikoli 15 u 16(1) ta’ l-imsemmija deċiżjoni, l-uffiċjal tas-seduta għandu jagħmel rapport finali dwar ir-rispett tad-dritt għal smigħ, li għandu jeżamina wkoll jekk l-abbozz tad-deċiżjoni jindirizzax biss l-ilmenti li dwarhom il-partijiet kellhom l-okkażjoni jesprimu l-pożizzjoni tagħhom u li għandu jinhemeż ma’ l-abbozz tad-deċiżjoni mogħti lill-Kummissjoni, sabiex ikun żgurat li, meta din tieħu deċiżjoni dwar xi każ individwali, hija tkun mgħarrfa “bl-informazzjoni rilevanti kollha” [traduzzjoni mhux uffiċjali] dwar il-kors tal-proċedura u r-rispett tad-dritt għal smigħ.

53 Kif jirriżulta mid-dispożizzjonijiet imsemmija hawn fuq, l-uffiċjal tas-seduta ma għandux il-kompitu li jiġbor l-ilmenti kollha ta’ natura proċedurali li jiġu mqajma mill-partijiet ikkonċernati matul il-proċedura amministrattiva. Huwa għandu jikkomunika lill-kulleġġ tal-membri tal-Kummissjoni biss l-ilmenti rilevanti għall-evalwazzjoni tal-legalità ta’ l-iżvolġiment tal-proċedura amministrattiva. B’hekk, kif ġie rrilevat iktar ’il fuq, iż-żewġ motivi mqajma minn SGL fir-rigward ta’ l-aċċess tagħha għad-dokumenti interni tal-Kummissjoni u tal-kwistjoni tat-tweġibiet għad-dikjarazzjoni ta’ l-oġġezzjonijiet ma humiex fondati. Għaldaqstant, fil-kwalità tiegħu bħala uffiċjal oġġettiv u indipendenti, l-uffiċjal tas-seduta ma kienx obbligat li jikkomunika lill-kulleġġ tal-membri tal-Kummissjoni dawk iż-żewġ ilmenti irrilevanti.

54 Għaldaqstant, dan il-motiv lanqas ma jista’ jiġi aċċettat.

55 Minn dan isegwi li ebda wieħed mill-motivi li permezz tagħhom SGL issostni li d-Deċiżjoni hija vvizzjata b’difetti tal-forom proċedurali ma jista’ jiġi aċċettat.

b) Kawża T-246/01

56 Mingħajr ma tippreżenta konklużjonijiet formali dwar l-annullament tad-Deċiżjoni fit-totalità tagħha, UCAR sostniet, fir-rikors tagħha, li d-Deċiżjoni kellha tiġi “annullata fit-totalità tagħha jew parzjalment”. Effettivament, hija ssostni li peress li l-Kummissjoni ma eżaminatx ir‑rwol li kellhom Mitsubishi u Union Carbide, il-kumpanniji parent tagħha bejn l-1992 u l-1995, fil-ħolqien ta’ l-akkordju u matul il-perijodu inizjali tal-funzjonament tagħha, il-Kummissjoni kisret l-obbligu tagħha li tagħmel investigazzjoni imparzjali u kisret id-drittijiet tad-difiża tagħha. Fir-replika tagħha, madankollu, UCAR ippreċiżat li hija ma kinitx qed titlob l-annullament tad-Deċiżjoni fit-totalità tagħha għal ksur tal-forom proċedurali sostanzjali, iżda l-kanċellazzjoni jew it-tnaqqis ta’ l-ammont tal-multa li kienet ġiet imposta fuqha permezz ta’ l-Artikolu 3 tad-Deċiżjoni. Skond UCAR, is-silta mir-rikors tagħha msemmija hawn fuq ġiet ippreżentata biss f’dan l-aħħar kuntest.

57 Il-Qorti tal-Prim’Istanza minn dan tikkonkludi li r-rikors ippreżentat minn UCAR ma huwiex intiż għall-annullament tad-Deċiżjoni fit-totalità tagħha. L-ilment li l-Kummissjoni naqset milli tqis ir‑rwol ta’ Mitsubishi u Union Carbide fil-parteċipazzjoni ta’ UCAR fl-akkordju b’hekk ser jiġi eżaminat fil-kuntest tal-motivi mqajma minn UCAR kontra l-kalkolu tal-multa tagħha.

2. Fuq it-talbiet għall-annullament parzjali ta’ l-Artikolu 1 tad-Deċiżjoni u ta’ ċerti konstatazzjonijiet fattwali li jinsabu fiha

a) Fuq il-motiv, fil-Kawża T-239/01, ibbażat fuq konstatazzjoni żbaljata fir-rigward ta’ l-implementazzjoni ta’ sistema ċentrali ta’ sorveljanza

58 Fil-kuntest tal-grupp tal-motivi bbażati fuq il-kalkolu żbaljat tal-multa tagħha, SGL takkuża lill-Kummissjoni li għamlet diskriminazzjoni kontriha meta mqabbla ma’ SDK billi naqqset il-multa imposta fuq dik l-impriża abbażi li hija kienet żvelat l-eżistenza u l-funzjonament ta’ sistema ċentrali ta’ sorveljanza (Central Monitoring System, iktar ’il quddiem is-“CMS”) implementata fil-kuntest ta’ l-akkordju. SGL issostni li dik is-sistema qatt ma ġiet applikata. Hija informat lill-Kummissjoni dwar dan fit-tweġiba tagħha għad-dikjarazzjoni ta’ l-oġġezzjonijiet.

59 F’dan ir-rigward, il-Qorti tal-Prim’Istanza tikkonstata li SGL issostni, fir-rikors tagħha, li hija espressament astjeniet, fit-tweġiba tagħha għad-dikjarazzjoni ta’ l-oġġezzjonijiet, milli tikkontesta l-fatti kif kienu ġew ippreżentati mill-Kummissjoni. F’dik it-tweġiba, SGL madankollu kkoreġiet ċerti konstatazzjonijiet fattwali; fir-rigward tas-CMS, hija kienet irrilevat li “s-sistema ċentrali ta’ sorveljanza qatt […] ma ġiet implementata”.

60 Il-Qorti tal-Prim’Istanza tfakkar li fid-Deċiżjoni, il-Kummissjoni, minkejja t-tweġiba ta’ SGL fuq dan il-punt, qieset li l-ksur ikkonstatat kien jikkonsisti b’mod partikolari fl-istabbiliment ta’ mekkaniżmu ta’ kontroll u fl-applikazzjoni ta’ ftehim ta’ kartell (premessa 2). Hija ddeskriviet id-dettalji tas-CMS (premessi 72, 73, 91 u 92), billi rrilevat li l-argument ta’ SGL kien kontradett mill-provi ddokumentati u mid-dikjarazzjonijiet ta’ produtturi oħrajn bħal Tokai u UCAR. It-tweġiba tal-Kummissjoni tirreferi għal dawk is-siltiet mid-Deċiżjoni, waqt li r-replika ta’ SGL sempliċement issostni li s-CMS ma kinitx ġiet implementata.

61 F’dawn iċ-ċirkustanzi ta’ din il-kawża, il-fatt li SGL sempliċement tenniet, f’termini ġeneriċi, affermazzjoni mhux issostanzjata dwar in-nuqqas ta’ implementazzjoni tas-CMS ma huwiex biżżejjed biex jiġu kkontestati b’mod validu l-konstatazzjonijiet fattwali fis-sens kuntrarju li jinsabu fid-Deċiżjoni.

62 Il-motiv kontra l-konstatazzjonijiet fattwali dwar l-applikazzjoni tas-CMS b’hekk għandu jiġi miċħud.

b) Fuq il-motiv li jallega, fil-Kawża T-236/01, konstatazzjoni żbaljata li l-akkordju kien fuq skala dinjija

63 Fil-kuntest tal-motiv ibbażat fuq il-fatt li l-Kummissjoni bbażat ruħha b’mod żbaljat fuq id-dħul mill-bejgħ ta’ Tokai fuq skala dinjija, din tal-aħħar ssostni li s-suq ġeografiku ta’ l-elettrodi tal-grafita ma huwiex ta’ skala dinjija. Fi kwalunkwe każ, il-Kummissjoni ma kinitx analizzat is-suq ġeografiku kkonċernat kif suppost. Effettivament, fid-deċiżjoni tagħha ta’ l-4 ta’ Jannar 1991 (Mitsubishi/UCAR, IVM024), adottata skond ir-regolament dwar il-kontroll ta’ operazzjonijiet ta’ konċentrazzjoni bejn impriżi, il-Kummissjoni kienet ikkonkludiet li s-suq ta’ l-elettrodi tal-grafita kien suq ta’ dimensjoni Komunitarja.

64 F’dan ir-rigward, il-Qorti tal-Prim’Istanza tfakkar id-dikjarazzjoni espressa li saret minn Tokai stess fir-rikors tagħha fejn qalet li r-rikors tagħha ma kienx intiż biex jikkontesta l-materja tal-fatti msemmija fid-Deċiżjoni. Issa, il-konstatazzjonijiet fattwali li abbażi tagħhom l-akkordju ħoloq kartell fis-suq dinji ta’ l-elettrodi tal-grafita jinsabu kemm fid-Deċiżjoni (ara, pereżempju, il-premessi 14 sa 18, 46, 47, 49, 51, 71, 72 u 73) kif ukoll fid-dikjarazzjoni ta’ l-oġġezzjonijiet (punti 33, 34, 35, 37, 39, 59, 60 u 61). Minn dan jirriżulta li l-essenza proprja ta’ l-akkordju kienet tikkonsisti, skond il-konstatazzjonijiet tal-Kummissjoni, fl-istrutturar tas-settur ta’ l-elettrodi tal-grafita fid-dinja abbażi ta’ sistema ta’ tliet “pilastri” [traduzzjoni mhux uffiċjali]: SGL tirrappreżenta lill-Ewropa, UCAR tirrappreżenta lill-Istati Uniti u SDK, Tokai, Nippon u SEC jirrappreżentaw lill-Ġappun (premessa 47 tad-Deċiżjoni). Barra minn hekk, fost il-prinċipji kardinali ta’ l-akkordju li ġew identifikati mill-Kummissjoni kien hemm dak ta’ “produttur domestiku” [traduzzjoni mhux uffiċjali] li kellu jiffissa l-prezzijiet fit-territorju tiegħu, waqt li l-produtturi l-oħrajn kellhom isegwuh (ara l-punti 12 u 13 iktar ’il fuq), waqt li kien ippreċiżat li l-produtturi “mhux domestiċi” [traduzzjoni mhux uffiċjali] kellhom jirtiraw mis-swieq “domestiċi” [traduzzjoni mhux uffiċjali] ta’ l-oħrajn (premessa 50 tad-Deċiżjoni). Finalment, il-Kummissjoni semmiet l-eżempju tal-kumpannija Amerikana C/G li, mingħajr ma kellha ebda sit ta’ produzzjoni barra mill-Istati Uniti, irnexxielha tikseb sehem mis-suq ta’ madwar 7 % fl-Ewropa u tbigħ kważi terz tal-produzzjoni tagħha fiż-ŻEE (premessi 16, 30 u 85 tad-Deċiżjoni), fatt li l-Kummissjoni qieset bħala indikazzjoni ċara ta’ l-eżistenza ta’ suq fuq skala dinjija u li juri li anki produttur “mhux domestiku” [traduzzjoni mhux uffiċjali] seta’ jfixkel il-funzjonament ta’ l-akkordju.

65 Issa, dan il-motiv huwa manifestament inkompatibbli mar-rikonoxximent, minn Tokai, tad-dettalji fattwali li għadhom kemm ġew ippreżentati u li Tokai ma kkontestatx validament, la matul il-proċedura amministrattiva u lanqas quddiem il-Qorti tal-Prim’Istanza. Meta jitpoġġa fil-kuntest tal-motivi l-oħrajn ibbażati fuq kalkolu żbaljat tal-multi, il-motiv huwa iktar indirizzat lejn l-evalwazzjoni, mill-Kummissjoni, ta’ l-impatt reali ta’ l-aġir ta’ Tokai fuq il-kompetizzjoni fiż-ŻEE. Effettivament, Tokai b’mod partikolari tenfasizza, fil-kuntest ta’ dawn il-motivi, dwar l-aġir passiv tagħha u dwar in-nuqqas ta’ interess ekonomiku min-naħa tagħha li tbiegħ il-prodott in kwistjoni fis-suq Ewropew. Il-portata reali tal-motiv b’hekk tikkonsisti f’allegazzjoni li l-Kummissjoni naqset milli tqis, fil-kuntest ta’ l-iffissar ta’ l-ammont tal-multa imposta fuq Tokai, ir‑rwol purament passiv ta’ din ta’ l-aħħar.

66 Din il-konklużjoni ma hijiex kontradetta mir-referiment ta’ Tokai għad-deċiżjoni ta’ l-4 ta’ Jannar 1991 (Mitsubishi/UCAR, IVM024) fejn il-Kummissjoni qieset, fir-rigward tal-konċentrazzjoni bejn impriżi, li s-suq ta’ l-elettrodi tal-grafita kellu dimensjoni Komunitarja. F’dan ir-rigward, biżżejjed jiġi rrilevat li dik id-deċiżjoni ġiet adottata f’kuntest differenti minn dak ta’ din il-kawża u li din tmur lura għal żmien qabel l-investigazzjoni tal-Kummissjoni f’din il-kawża u qabel il-perijodu tal-ksur stabbilit fid-Deċiżjoni. Issa, kienet speċifikament l-iskoperta, sa mill-1997, tal-kartell li fih ipparteċipat Tokai li ppermettiet lill-Kummissjoni tikkonstata li l-membri tal-kartell kienu qasmu s-suq ta’ l-elettrodi tal-grafita fuq skala dinjija. Ir-referiment għad-deċiżjoni ta’ l-1991 b’hekk hija irrilevanti.

67 Għaldaqstant, il-motiv għandu jiġi miċħud in kwantu dan jikkontesta l-konstatazzjonijiet fattwali dwar in-natura dinjija tas-suq ta’ l-elettrodi tal-grafita.

c) Fuq il-motiv, fil-Kawża T-239/01, ibbażat fuq evalwazzjoni żbaljata tat-tul tal-ksur

68 Fil-kuntest tal-grupp ta’ motivi li jallegaw kalkolu żbaljat tal-multa tagħha, SGL takkuża lill-Kummissjoni, fl-ewwel lok, li stabbilixxiet, mingħajr ebda prova, tul wisq twil għall-parteċipazzjoni tagħha fil-ksur: hija ssostni li l-Kummissjoni kkonstatat, b’mod żbaljat, li SGL kienet kompliet bil-ksur wara l-verifiki li saru f’Ġunju 1997, u dan sa Frar/Marzu 1998. Għaldaqstant, il-kalkolu tal-multa tagħha huwa żbaljat in kwantu dan jinkludi żieda għal dak il-perijodu. Barra minn hekk, hija ssostni li l-Kummissjoni kienet żbaljata meta qieset l-allegata kontinwazzjoni tal-ksur wara l-verifiki bħala ċirkustanza aggravanti għad-detriment ta’ SGL. F’dan il-kuntest, SGL tallega li l-laqgħat li saru fi ħdan l-akkordju matul il-perijodu in kwistjoni ma kinux jirrigwardaw is-suq Ewropew, iżda biss is-swieq Ażjatiċi, li dwarhom hija kienet diġà informat lill-Kummissjoni matul il-proċedura amministrattiva. Hija ssostni li l-provi invokati mill-Kummissjoni in sostenn ta’ l-argument tagħha ma humiex kredibbli.

69 SGL tikkontesta, fit-tieni lok, il-konstatazzjoni żbaljata fil-premessa 57 tad-Deċiżjoni, li abbażi tagħha l-grupp Ewropew ta’ l-akkordju reġa’ ltaqa’ sa mill-“1999” [traduzzjoni mhux uffiċjali]. Hija tal-fehma li ma jistax jiġi eskluż li dan l-iżball seta’ kellu riperkussjonijiet negattivi għall-iffissar ta’ l-ammont tal-multa tagħha. Barra minn hekk, fil-premessa 124 tad-Deċiżjoni, il-Kummissjoni affermat li jeżistu indikazzjonijiet li jippermettu li hija tikkonkludi li l-ksur kien għadu ma ntemmx sa l-2001. SGL titlob lill-Qorti tal-Prim’Istanza tivverifika, permezz ta’ miżura ta’ organizzazzjoni tal-proċedura, jekk iċ-ċifra żbaljata ta’ l-1999 intbagħtitx lill-kulleġġ tal-membri tal-Kummissjoni għall-finijiet ta’ l-adozzjoni tad-Deċiżjoni.

70 Fir-rigward ta’ l-ewwel parti tal-motiv imqajjem minn SGL, għandhom jiġu mfakkra l-kronoloġija u l-kontenut preċiż ta’ l-osservazzjonijiet ifformulati minn SGL bi tweġiba għall-konstatazzjonijiet tal-Kummissjoni.

71 Fl-ewwel lok, kien bi tweġiba għat-talba għal informazzjoni mill-Kummissjoni li SGL, b’memorandum tat-8 ta’ Ġunju 1999, iddikjarat li l-produtturi l-iktar importanti ta’ l-elettrodi tal-grafita, fosthom SGL u UCAR, ikkoordinaw l-aġir tagħhom fir-rigward tal-kompetizzjoni fis-snin 1992 “sa l-1998”. Sussegwentement, hija elenkat il-laqgħat li seħħew fi ħdan l-akkordju. Fir-rigward tal-laqgħat li saru wara x-xahar ta’ Ġunju 1997, hija semmiet, kull darba f’sentenza waħda, laqgħa li saret f’Lulju 1997 fil-Malażja, laqgħa f’Novembru 1997 f’Ħong Kong u laqgħa fi Frar 1998 f’Bangkok, waqt li rrilevat li dawk il-laqgħat kienu jirrigwardaws uġġetti speċifikament Ażjatiċi.

72 Fit-tieni lok, id-dikjarazzjoni ta’ l-oġġezzjonijiet ta’ l-24 ta’ Jannar 2000 stabbilixxiet li l-ksur li bih ġiet akkużata SGL kien dam sa Marzu 1998, waqt li ppreċiżat, minn naħa waħda, li l-laqgħat f’Ħong Kong u f’Bangkok kienu jirrigwardaw l-aġġornament tat-tabelli tas-CMS dwar il-volumi tal-bejgħ għar-reġjuni kollha u s-swieq kollha u, min-naħa l-oħra, li SGL u UCAR kienu informaw lill-membri Ġappuniżi bl-akkordju dwar il-prezzijiet ġodda fl-Ewropa (punti 78 u 79). Skond id-dikjarazzjoni ta’ l-oġġezzjonijiet, kien hemm ukoll kuntatti bilaterali bejn SGL u UCAR, ta’ mill-inqas sa Marzu 1998 (punt 80). Il-biċċa l-kbira ta’ dawk il-konstatazzjonijiet kienu bbażati fuq dikjarazzjoni ta’ l-eks direttur tal-bejgħ għall-Ewropea ta’ UCAR, [...]. Finalment, id-dikjarazzjoni ta’ l-oġġezzjonijiet tinkludi lista voluminuża ta’ dokumenti annessi, użati bħala provi, inkluża d-dikjarazzjoni ta’ [...].

73 Fit-tielet lok, it-tweġiba ta’ SGL ta’ l-4 ta’ April 2000 għad-dikjarazzjoni ta’ l-oġġezzjonijiet, wara li kkonfermat li l-fatti li taw lok għad-dikjarazzjoni ta’ l-oġġezzjonijiet ma kinux fil-prinċipju (“grundsätzlich”) qed jiġu kkontestati, kienet limitata għal referiment għall-memorandum tat-8 ta’ Ġunju 1999, waqt li baqgħet siekta dwar il-konstatazzjonijiet il-ġodda u l-provi ddokumentati dwar il-perijodu ta’ ksur in kwistjoni li jinsabu fid-dikjarazzjoni ta’ l-oġġezzjonijiet. B’mod partikolari, hija ma kkontestatx id-dikjarazzjoni ta’ [...], minkejja li SGL kellha aċċess għal dik id-dikjarazzjoni.

74 Quddiem il-Qorti tal-Prim’Istanza, SGL ma żiedet xejn sostanzjali ma’ l-argumenti tagħha ta’ qabel il-kawża. Hija sempliċement sostniet li l-valur tad-dikjarazzjoni ta’ [...] kellu jiġi nettament irrelativizzat fir-rigward taċ-ċirkustanzi prevalenti meta din saret. Din ir-rimarka tirrigwarda l-fatt, iddikjarat mill-Kummissjoni, li UCAR, wara li keċċiet lil [...], issuġġettat kwalunkwe soluzzjoni bonarja tal-kwistjoni ta’ tkeċċija minn din ta’ l-aħħar għall-kundizzjoni li huwa jaċċetta li jikkoopera mal-Kummissjoni fil-kuntest ta’ l-investigazzjoni tagħha.

75 Madankollu, it-test tad-dikjarazzjoni supplimentari (supplemental statement) ta’ [...], li fuqu b’mod partikolari l-Kummissjoni bbażat ruħha, ma jinkludi xejn li jista’ jiġġustifika s-suspetti ta’ SGL: il-fatti li jsemmi huma konkreti u ma fihomx kontradizzjonijiet; [...] isemmi l-ismijiet ta’ diversi rappreżentanti ta’ membri oħrajn ta’ l-akkordju, fosthom [...] ta’ SGL u [...] ta’ UCAR, b’mod li l-verità tad-dikjarazzjonijiet tiegħu setgħet tiġi vverifikata mix-xhieda ta’ dawk il-persuni. Madankollu, SGL ma talbitx li jitħarrku bħala xhieda; hija lanqas ma kkuntattjat lill-Kummissjoni, matul il-proċedura amministrattiva, biex tibgħatilha kontrodikjarazzjonijiet, pereżempju, min-naħa ta’ l-ex direttur tal-bejgħ tagħha, [...]. Finalment, jirriżulta mid-dikjarazzjoni ta’ [...], li ntbagħtet ukoll lill-Kummissjoni fuq talba ta’ UCAR, li d-dikjarazzjonijiet tiegħu ma kinux intiżi biex jiskulpaw lil UCAR għad-detriment ta’ membri oħrajn ta’ l-akkordju, bil-għan li tinkiseb soluzzjoni favorevoli tal-kwistjoni tiegħu ma’ UCAR. Effettivament, [...] jindika li l-azzjonijiet illeċiti tiegħu kienu magħrufa mis-superjuri tiegħu fl-impriżi u kienu ġew approvati minn dawn ta’ l-aħħar.

76 Minn dan isegwi li SGL ma rnexxilhiex tistabbilixxi, b’mod suffiċjenti għall-finijiet tal-liġi, li l-konstatazzjonijiet fattwali tal-Kummissjoni fir-rigward tal-parteċipazzjoni tagħha fil-ksur matul il-perijodu bejn Ġunju 1997 sa Marzu 1998 (premessi 91 sa 93 tad-Deċiżjoni) kienu żbaljati. Għaldaqstant, l-ewwel parti tal-motiv għandha tiġi miċħuda.

77 Fir-rigward tat-tieni parti, indirizzata kontra l-premessa 57 tad-Deċiżjoni, il-Kummissjoni ammettiet li l-frażi li tinsab fil-verżjoni Ġermaniża li ġiet innotifikata tad-Deċiżjoni, li abbażi tagħha laqgħat tal-grupp Ewropew fi ħdan l-akkordju saru “sa mill-1999” [traduzzjoni mhux uffiċjali], hija żball tipografiku. In-natura evidenti ta’ dak l-iżball tirriżulta, minn naħa, minn tqabbil bejn il-verżjoni Ingliża tad-Deċiżjoni, li hija test ieħor awtentiku (minbarra t-test Ġermaniż), li tirreferi korrettament għall-“1992” [traduzzjoni mhux uffiċjali]. Min-naħa l-oħra, il-verżjoni Ġermaniża tal-premessa 57 (bid-data żbaljata ta’ 1999) fiha nfisha ma tinftihemx: effettivament, skond UCAR, il-laqgħat in kwistjoni waqfu “wara madwar sena” [traduzzjoni mhux uffiċjali] (jiġifieri fl-2000, jekk wieħed isegwi l-loġika tat-test żbaljat), peress li l-produtturi Ewropej dehrilhom, dejjem skond UCAR, li ma kienx għad hemm bżonn li jiltaqgħu matul is-sena “1993” [traduzzjoni mhux uffiċjali]. Huwa ċar li din is-sentenza tagħmel sens biss jekk is-sena ta’ referenza tkun l-1992.

78 Finalment u b’mod speċjali, l-Artikolu 1 kif ukoll il-premessi 3, 114 u 155 tad-Deċiżjoni jsemmu b’mod ċar ix-xahar ta’ Marzu 1998 bħala t-tmiem tal-ksur imwettaq minn SGL. Din il-konstatazzjoni ma hijiex kontradetta mill-premessa 124 tad-Deċiżjoni, li abbażi tagħha l-ksur lanqas ma ntemm fl-2001. Effettivament, dik is-silta, mhux talli ma tbiddilx il-konstatazzjonijiet fattwali dwar it-tul tal-ksur, iżda tiġġustifika l-Artikolu 2 tad-dispożittiv tad-Deċiżjoni, li jordna – bħala prekawzjoni – lill-impriżi kkonċernati jtemmu minnufih il-ksur in kwistjoni, jekk kienu għadhom ma għamlux dan.

79 Minħabba n-natura manifesta tiegħu, l-iżball tipografiku ma setax jippreġudika l-interessi ta’ SGL fir-rigward ta’ l-iffissar tal-multa tagħha: il-Kapitolu “Tul tal-ksur” [traduzzjoni mhux uffiċjali], li jinsab fil-parti tad-Deċiżjoni ddedikata għall-iffissar tal-multi, jindika x-xhur ta’ “Frar/Marzu 1998” [traduzzjoni mhux uffiċjali] bħala t-tmiem tal-ksur imwettaq minn SGL, UCAR, Tokai, Nippon u SEC (premessa 155).

80 Għaldaqstant, tali ksur ma jistax jiġġustifika l-annullament tal-konstatazzjonijiet fattwali dwar it-tul tal-ksur imwettaq minn SGL. F’dawk iċ-ċirkustanzi, ma hemmx lok li tiġi adottata l-miżura ta’ organizzazzjoni tal-proċedura proposta minn SGL.

81 Iż-żewġ partijiet tal-motiv imqajjem minn SGL b’hekk għandhom jiġu miċħuda.

d) Fuq il-motivi bbażati, fil-Kawża T-244/01, fuq ksur tal-forom proċedurali sostanzjali, minħabba n-nuqqas ta’ provi suffiċjenti dwar il-parteċipazzjoni ta’ Nippon fil-ksur matul il-perijodu bejn Mejju 1992 sa Marzu 1993, u fuq nuqqas ta’ motivazzjoni fuq dan il-punt

L-argumenti tal-partijiet

82 In sostenn tat-talbiet tagħha għall-annullament parzjali ta’ l-Artikolu 1 tad-Deċiżjoni, Nippon issostni li l-oneru tal-prova jinsab fuq il-Kummissjoni meta hija tadotta deċiżjoni li takkuża lil impriża li kisret id-dispożizzjonijiet tad-dritt Komunitarju. Hija tgħid li f’din il-kawża, il-konstatazzjoni fid-Deċiżjoni li tgħid li Nippon ħadet sehem fil-ksur bejn Mejju 1992 u Marzu 1993, ma hijiex issostanzjata minn provi suffiċjenti u konklużivi. Effettivament, in kwantu l-Kummissjoni ssostni li Nippon ħadet sehem f’laqgħat li saru matul dak il-perijodu, l-affermazzjoni tagħha ma hijiex ippruvata. Hija ssostni li l-akkuża tal-Kummissjoni hija bbażata għal kollox fuq dikjarazzjonijiet li saru minn ċerti kompetituri ta’ Nippon (SDK, UCAR u SGL) bl-għan uniku li jibbenefikaw minn applikazzjoni tal-Komunikazzjoni dwar il-kooperazzjoni. F’dawk iċ-ċirkustanzi, il-Kummissjoni ma kellhiex id-dritt li tagħti valur probatorju lil dikjarazzjonijiet li l-affidabbiltà tagħhom hija limitata.

83 Fir-rigward ta’ l-ewwel laqgħa “tal-kapijiet” [traduzzjoni mhux uffiċjali] li saret f’Londra fil-21 ta’ Mejju 1992, Nippon issostni li l-konstatazzjoni fid-Deċiżjoni li tgħid li Tokai kienet tirrappreżenta l-interessi tar-rikorrenti, ma hija ssostanzjata b’ebda prova. Fis-sentenza Siment (punt 39 iktar ’il fuq, punti 2773 sa 2782), il-Qorti tal-Prim’Istanza kienet iddeċidiet li, billi ma wrietx li parti kienet tat struzzjonijiet biex tiġi rrappreżentata matul laqgħa, il-Kummissjoni ma setgħetx tiddeduċi li dik il-parti effettivament kienet preżenti, jew irrappreżentata, u li kienet aċċettat il-ftehim konkluż matul dik il-laqgħa. Skond ir-rikorrenti, tali raġunament għandu jiġi applikat ukoll f’din il-kawża. B’mod partikolari, il-Kummissjoni ma pproduċietx prova li turi li r-rikorrenti effettivament tat struzzjoni lil Tokai biex tirrappreżentaha matul dik il-laqgħa.

84 In kwantu l-Kummissjoni tinvoka dikjarazzjoni ta’ SDK fir-rigward ta’ laqgħa li apparentament saret fil-kuntest ta’ kuntatti preliminari qabel il-laqgħa tal-21 ta’ Mejju 1992, Nippon ma tistax tifhem kif ir-referiment għal laqgħa li saret qabel il-ħolqien ta’ l-akkordju setgħet eventwalment tipprova l-affermazzjoni tagħha. Fir-rigward tad-dikjarazzjoni li saret minn SFL, din hija fformulata f’termini ġenerali, mingħajr ma hija kkwalifikata b’ebda mod, u tikkostitwixxi ammissjoni ġeneralizzata minn SGL tal-parteċipazzjoni tagħha fl-allegat ksur mill-1992 sa l-1998. Dik id-dikjarazzjoni ma tistax tiġi interpretata fis-sens li tirreferi għall-parteċipazzjoni ta’ Nippon fid-diversi laqgħat li saru matul il-perijodu in kwistjoni. Lanqas ma ssemmi li l-interessi tar-rikorrenti kienu rrappreżentati minn Tokai.

85 Nippon tgħid ukoll li d-dikjarazzjonijiet impreċiżi li saru minn UCAR, li abbażi tagħhom kienu preżenti għall-imsemmija laqgħa “ċerti kompetituri Ġappuniżi” u “diversi kompetituri Ġappuniżi” ma jistgħux iservu bħala bażi għall-affermazzjoni tal-Kummissjoni, li kienet preċiżament Nippon li kienet irrappreżentata minn impriża speċifika li attendiet dik il-laqgħa.

86 Fir-rigward tal-laqgħa “ta’ ħidma” [traduzzjoni mhux uffiċjali] tal-25 ta’ Mejju u tad-19 ta’ Settembru 1992, Nippon tafferma li l-konstatazzjonijiet tal-Kummissjoni dwar il-preżenza tagħha matul dawk il-laqgħat huma bbażati għal kollox fuq dikjarazzjonijiet impreċiżi u inkoerenti, li saru mill-kompetituri tar-rikorrenti. Fid-Deċiżjoni, il-Kummissjoni ma tipproduċi ebda prova fattwali jew dokumentata f’dan ir-rigward.

87 B’mod iktar partikolari, hija ssostni li fir-rigward tal-laqgħa li saret f’Zurich fil-25 ta’ Mejju 1992, l-allegata preżenza ta’ Nippon kienet ibbażata biss fuq dikjarazzjoni ta’ SDK li ssostni li “rappreżentanti ta’ Nippon” kienu preżenti għal-laqgħa, mingħajr ma tindika min, fil-fatt, irrappreżentaha f’dik l-okkażjoni. Min-naħa l-oħra, fid-dikjarazzjonijiet tagħha dwar kumpanniji oħrajn, SDK ipprovdiet dik l-informazzjoni fid-dettall. Fir-rigward tad-dikjarazzjoni ta’ UCAR, din b’ebda mod ma ssemmi l-laqgħa ta’ Zurich. Dik ta’ SGL ma ssemmix il-preżenza ta’ Nippon matul dik il-laqgħa.

88 Fir-rigward tal-laqgħa li saret f’Lugano fid-19 ta’ Settembru 1992, l-allegata preżenza ta’ Nippon kienet, għal darb’oħra, ibbażata għal kollox fuq dikjarazzjoni waħda, ifformulata minn SGL. Dik id-dikjarazzjoni tikkontradixxi dawk ta’ SDK u UCAR, li ma jsemmux il-laqgħa f’Lugano.

89 In kwantu d-Deċiżjoni tallega li n-noti ta’ l-ispejjeż tal-vjaġġi, ipprovduti minn Nippon, jistabbilixxu l-preżenza tagħha fil-laqgħat in kwistjoni (premessa 48), din ta’ l-aħħar tfakkar li bagħtet dawk in-noti lill-Kummissjoni wara talba formali għall-informazzjoni abbażi ta’ l-Artikolu 11 tar-Regolament Nru 17. Madankollu il-Kummissjoni ma kellhiex setgħa li tiġbor informazzjoni barra mit-territorju tal-Komunità. B’hekk, dik l-informazzjoni nġabret illegalment u ma tistax tintuża bħala bażi sabiex tiġi stabbilita l-parteċipazzjoni ta’ Nippon fl-allegat ksur. Fi kwalunkwe każ, it-talba indirizzata lil Nippon f’din il-kawża ma kinitx tissodisfa r-rekwiżiti preskritti mir-Regolament Nru 17, peress li l-Kummissjoni ma semmietx is-sanzjonijiet previsti mill-Artikolu 15(1)(b), kif jeħtieġ l-Artikolu 11(3) tar-Regolament Nru 17. Finalment, in-noti ta’ l-ispejjeż tal-vjaġġi in kwistjoni ma jurux il-parteċipazzjoni ta’ Nippon fil-laqgħat li saru bejn Mejju 1992 u Marzu 1993.

90 Nippon tafferma li qatt ma ammettiet, fil-korrispondenza tagħha mal-Kummissjoni, il-preżenza tagħha f’xi waħda mil-laqgħat organizzati matul il-perijodu minn Mejju 1992 sa Marzu 1993. F’dan ir-rigward, hija tenfasizza li l-ittri tagħha tat-30 ta’ Marzu u tas-17 ta’ Mejju 2000, ifformulati bi tweġiba għad-dikjarazzjoni ta’ l-oġġezzjonijiet, kellhom jinqraw fil-kuntest ta’ l-ittra tagħha tat-18 ta’ Diċembru 1998.

91 Permezz ta’ din l-aħħar ittra, Nippon irrispondiet għal talba fformulata mill-Kummissjoni bil-għan li tkun taf jekk kinitx ipparteċipat fil-laqgħat organizzati mill-akkordju. It-tweġiba kienet ċara u ddettaljata fir-rigward ta’ kull wieħed mill-perijodi indikati mill-Kummissjoni. Nippon ma semmiet l-ebda laqgħa matul il-perijodu minn Mejju 1992 sa Marzu 1993, minkejja li l-Kummissjoni indagat espressament dwar dak il-perijodu.

92 Nippon tammetti li rrikonoxxiet, fl-ittra tagħha tat-30 ta’ Marzu 2000, li l-amministraturi jew l-uffiċjali tagħha pparteċipaw “diversi drabi” f’laqgħat internazzjonali bejn kompetituri u li ddikjarat li ma kinitx ser tiddiskuti l-parteċipazzjoni tagħha fil-laqgħat. Madankollu dik id-dikjarazzjoni ta’ natura ġenerali ma tistax tiġi interpretata bħala ammissjoni li timplika l-parteċipazzjoni ta’ Nippon fil-laqgħat kollha, b’mod partikolari dawk li saru matul il-perijodu bejn Mejju 1992 u Marzu 1993.

93 Fl-ittra sussegwenti tagħha tas-17 ta’ Mejju 2000, Nippon kienet ikkjarifikat li hija ma kinitx qed tikkontesta “essenzjalment” il-fatti li jinsabu fid-dikjarazzjoni ta’ l-oġġezzjonijiet. Dik l-ittra ma timplikax li Nippon kienet ipparteċipat fil-laqgħat kollha. Għall-kuntrarju, hija tirreferi espressament għall-ittra tagħha tat-18 ta’ Diċembru 1998 u b’hekk ittenni li Nippon kienet involuta biss f’numru ta’ laqgħat.

94 Nippon tgħid ukoll li d-Deċiżjoni ma hijiex immotivata b’mod xieraq fuq dan il-punt. Effettivament, anki jekk wieħed jassumi li l-parteċipazzjoni tagħha matul dak il-perijodu huwa stabbilit, il-Kummissjoni naqset milli tagħti r-raġuni għalfejn żieda ta’ l-ammont bażiku tal-multa hija ġġustifikata, meta jitqies il-fatt li l-multa imposta fuq ir-rikorrenti kienet ukoll suġġetta għal żieda minħabba li allegatament il-ksur kompla wara l-investigazzjoni tal-Kummissjoni. Id-Deċiżjoni tibqa’ ma tispjegax ir-raġuni għal dik iż-żieda doppja.

95 Fir-rigward tat-talbiet tal-Kummissjoni biex il-Qorti tal-Prim’Istanza żżid l-ammont tal-multa imposta fuq ir-rikorrenti, din ta’ l-aħħar hija tal-fehma li din hija talba mhux propizja u infondata.

96 Il-Kummissjoni tenfasizza li Nippon f’ebda mument qabel il-preżentata tar-rikors tagħha quddiem il-Qorti tal-Prim’Istanza ma kkontestat il-parteċipazzjoni tagħha fil-laqgħat organizzati bejn Mejju 1992 u Marzu 1993. Għall-kuntrarju, hija invokat in-nuqqas ta’ kontestazzjoni min-naħa tagħha tal-fatti li fuqhom il-Kummissjoni bbażat l-allegazzjonijiet tagħha, sabiex tikseb tnaqqis tal-multa abbażi tal-Komunikazzjoni dwar il-kooperazzjoni. Fi kwalunkwe każ, il-parteċipazzjoni ta’ Nippon fil-laqgħat in kwistjoni hija ppruvata mid-dikjarazzjonijiet ta’ SDK u SGL.

97 Il-Kummissjoni tammetti li hija ma kellhiex noti ta’ l-ispejjeż tal-vjaġġi ta’ Nippon li jkopru l-perijodu in kwistjoni. Madankollu, fir-rigward tal-provi msemmija hawn fuq, ma kienx neċessarju li tirrikorri għal dawk in-noti.

98 Finalment, il-Kummissjoni titlob lill-Qorti tal-Prim’Istanza żżid, permezz tal-ġurisdizzjoni sħiħa tagħha, il-multa imposta fuq Nippon. Effettivament, għall-kuntrarju tat-tweġiba tagħha għad-dikjarazzjoni ta’ l-oġġezzjonijiet, Nippon fil-preżent tikkontesta l-konstatazzjonijiet dwar it-tul tal-parteċipazzjoni tagħha. Skond il-Kummissjoni, iż-żieda fil-multa għandha tkun ta’ mill-inqas ugwali għat-tnaqqis ta’ 10 % mogħti lil Nippon abbażi tal-Komunikazzjoni dwar il-kooperazzjoni.

Il-kunsiderazzjonijiet tal-Qorti tal-Prim’Istanza

99 Għandu jiġi mfakkar, fuq bażi preliminari, li fid-Deċiżjoni (premessa 113), il-Kummissjoni llimitat l-evalwazzjoni tagħha fir-rigward tar-regoli tal-kompetizzjoni, kif ukoll tat-tul meqjus għall-kalkolu tal-multi, għall-perijodu li jibda f’Mejju 1992, id-data ta’ l-ewwel laqgħa “tal-kapijiet” [traduzzjoni mhux uffiċjali] f’Londra, li matulha ġew adottati l-prinċipji bażiċi li kellhom jirregolaw il-kartellizzazzjoni tas-suq. Skond il-Kummissjoni, il-fatt li Nippon ma pparteċipatx f’dik il-laqgħa ma huwiex importanti peress li hija kienet irrappreżentata minn Tokai u peress li hija stess kienet preżenti għall-ewwel laqgħa “ta’ ħidma” [traduzzjoni mhux uffiċjali] li saret biss erbat ijiem wara.

100 Sabiex tiġi evalwata l-portata ta’ dan il-motiv fir-rigward ta’ din il-konstatazzjoni, għandha tiġi mfakkra, mill-ġdid, il-kronoloġija tad-diversi stadji tal-proċedura amministrattiva u jiġi analizzat il-kontenut, minn naħa, tad-dokumenti ppreżentati mill-Kummissjoni u, min-naħa l-oħra, tad-dikjarazzjonijiet li saru minn Nippon.

101 F’dan ir-rigward, għandu jiġi rrilevat, fl-ewwel lok, li bi tweġiba għat-talba għal informazzjoni mill-Kummissjoni, Nippon, b’ittra tat-18 ta’ Diċembru 1998, ipprovdiet informazzjoni dwar il-vjaġġi tad-Direttur Ġenerali tagħha [...], u ta’ ċerti maniġers oħrajn tagħha. Huwa minnu li dik l-ittra ma ssemmi ebda moviment matul il-perijodu in kwistjoni.

102 Fit-tieni lok, id-dikjarazzjoni ta’ l-oġġezzjonijiet ta’ l-24 ta’ Jannar 2000 issemmi, fil-punti 36, 37, 39, 40 u 101, b’riferiment għad-dikjarazzjonijiet ta’ SGL, SDK u UCAR: li l-parteċipanti fl-ewwel laqgħa “tal-kapijiet” [traduzzjoni mhux uffiċjali] tal-21 ta’ Mejju 1992 f’Londra, kienu SGL, UCAR, Mitsubishi, SDK u Tokai, “b’dik ta’ l-aħħar tirrappreżenta wkoll l-interessi ta’ Nippon u SEC” [traduzzjoni mhux uffiċjali], u li r-regoli bażiċi ta’ l-akkordju ġew stabbiliti matul dik il-laqgħa; li dik il-laqgħa ġiet segwita kważi immedjatament minn laqgħa “ta’ ħidma” [traduzzjoni mhux uffiċjali], f’Zurich, fil-25 ta’ Mejju 1992, li fiha pparteċipaw rappreżentanti mill-impriżi kollha destinatarji tad-dikjarazzjoni ta’ l-oġġezzjonijiet, inkluża Nippon, u li matulha ġie eżaminat is-suq dinji ta’ l-elettrodi tal-grafita reġjun b’reġjun (il-Lvant Imbiegħed, il-Lvant Nofsani u l-Afrika, l-Ewropa tal-punent, l-Ewropa tal-Lvant, l-Amerika Latina u l-Amerika ta’ Fuq) u ġew attribwiti ishma mis-suq; li Nippon u SEC ma jistgħux jargumentaw li huma kienu assenti mil-laqgħa tal-21 ta’ Mejju 1992, peress li huma kienu t-tnejn rappreżentati minn Tokai u peress li huma stess ipparteċipaw fl-ewwel laqgħa “ta’ ħidma” [traduzzjoni mhux uffiċjali] li saret biss erbat ijiem wara; li saret it-tieni laqgħa “ta’ ħidma” [traduzzjoni mhux uffiċjali] f’Lugano, fid-19 ta’ Settembru 1992, “fil-preżenza ta’ produtturi Ġappuniżi” [traduzzjoni mhux uffiċjali], li matulha, minn naħa, ġew ikkomunikati l-prezzijiet minimi għas-suq Ewropew lil dawk il-produtturi u, min-naħa l-oħra, ġew iffissati volumi kif ukoll kwoti għal kull reġjun.

103 Fit-tielet lok, it-tweġiba ta’ Nippon għad-dikjarazzjoni ta’ l-oġġezzjonijiet ġiet ifformulata fit-30 ta’ Marzu 2000, mingħajr ma Nippon ma kienet ikkonsultat il-fajl ta’ l-investigazzjoni tal-Kummissjoni minkejja li din ta’ l-aħħar kienet tat aċċess għal dak il-fajl, bejn l-14 u t-23 ta’ Frar 2000 (premessa 38 tad-Deċiżjoni); Nippon lanqas ma pparteċipat fis-seduta organizzata fil-25 ta’ Mejju 2000 mill-Kummissjoni (premessa 40 tad-Deċiżjoni). F’dik it-tweġiba, Nippon tammetti li r-rappreżentanti tagħha pparteċipaw “diversi drabi” f’laqgħat internazzjonali bejn kompetituri u tiddikjara li, “fir-rigward tal-fażi inizjali [ta’ l-akkordju]”, hija ma pparteċipatx f’kull okkażjoni minkejja li kienet mistiedna. Sussegwentement, hija tenfasizza li “fir-rigward tad-dikjarazzjoni ta’ l-oġġezzjonijiet”, hija “ma tikkontestax mil-lat fattwali il-parteċipazzjoni tagħha fil-laqgħat”, u li hija toffri lill-Kummissjoni l-kooperazzjoni tagħha sa l-ogħla grad possibbli.

104 Fir-raba’ lok, l-ittra sussegwenti tas-17 ta’ Mejju 2000, li permezz tagħha Nippon titlob l-applikazzjoni tal-Komunikazzjoni dwar il-kooperazzjoni, tfakkar, billi tirreferi għall-punt 6 tat-tweġiba tat-30 ta’ Marzu 2000, li Nippon “essenzjalment ma tikkontestax il-veraċità tal-fatti kkonstatati fid-dikjarazzjoni ta’ l-oġġezzjonijiet”. Bħala eżempju tal-kooperazzjoni sħiħa tagħha mal-Kummissjoni, hija ssemmi, b’mod partikolari, l-ittra tagħha tat-18 ta’ Diċembru 1998 waqt li tirrileva li fiha jissemmew il-laqgħat kollha li fihom ħadu sehem ir-rappreżentanti tagħha. Finalment, hija indikat espressament li hija temmet il-ksur wara Frar 1998.

105 Il-provi dokumentati li għadhom kemm issemmew fil-qosor ma humiex ta’ tali natura li jissostanzjaw l-argument ta’ Nippon. Effettivament, għalkemm huwa minnu li Nippon ma affermatx, fuq l-inizjattiva tagħha stess (ittra tat-18 ta’ Diċembru 1998), li pparteċipat fil-laqgħat organizzati matul il-perijodu rilevanti, id-dikjarazzjoni ta’ l-oġġezzjonijiet sussegwenti kienet tinkludi indikazzjonijiet ferm konkreti li jikkonċernaw, rispettivament, il-parteċipazzjoni tagħha u r-rappreżentazzjoni tagħha, minn Tokai, matul dawk il-laqgħat waqt li tippreċiża, barra minn hekk, li l-kwistjonijiet kruċjali għall-funzjonament ta’ l-akkordju ġew diskussi f’dawk l-okkażjonijiet. Dawk l-indikazzjonijiet kienu bbażati fuq dikjarazzjonijiet ta’ impriżi oħrajn għajr Nippon. Din ta’ l-aħħar b’hekk kellha raġonevolment tikkonkludi, minn qari tad-dikjarazzjoni ta’ l-oġġezzjonijiet, li l-Kummissjoni tat iktar importanza u kredibbiltà lil dawk id-dikjarazzjonijiet milli lill-ittra ta’ Nippon tat-18 ta’ Diċembru 1998.

106 F’dawk iċ-ċirkustanzi, jekk Nippon ma aċċettatx la l-affermazzjonijiet dwar il-parteċipazzjoni jew ir-rappreżentanza tagħha fil-laqgħat organizzati matul il-perijodu rilevanti, kif imsemmi fid-dikjarazzjoni ta’ l-oġġezzjonijiet, u lanqas is-sinjifikat u l-valur probatorju tad-dikjarazzjonijiet ta’ SGL, SDK u UCAR li fuqhom il-Kummissjoni bbażat l-affermazzjonijiet tagħha, hija kien imissha kkontestathom fit-tweġiba tagħha għad-dikjarazzjoni ta’ l-oġġezzjonijiet. Biss kontestazzjoni konkreta, magħmula f’dak l-istadju tal-proċedura amministrattiva, kienet tagħti lill-Kummissjoni l-possibbiltà tapprofondixxi l-investigazzjoni tagħha u tipprova tipproduċi provi addizzjonali.

107 L-ittri ta’ Nippon tat-30 ta’ Marzu u tas-17 ta’ Mejju 2000 ma fihom ebda kontestazzjoni kontra l-affermazzjonijiet u d-dikjarazzjonijiet imsemmija hawn fuq. Għall-kuntrarju, fit-tama li tikseb tnaqqis tal-multa, Nippon tenfasizza r-rieda tagħha li tikkoopera u tiddikjara li hija ma kinitx qed tikkontesta l-materja tal-fatti kkonstatati fid-dikjarazzjoni ta’ l-oġġezzjonijiet. L-unika rimarka konkreta dwar it-tul taż-żmien tal-ksur tirrigwarda l-fażi finali, jiġifieri l-waqfien ta’ kull attività ta’ ksur wara Frar 1998. Meta jitpoġġa f’dan il-kuntest, in-nuqqas ta’ kontestazzjoni fir-rigward ta’ l-ewwel għaxar xhur tal-ksur – flimkien man-nuqqas ta’ konsultazzjoni minn Nippon tal-fajl ta’ l-investigazzjoni tal-Kummissjoni u l-assenza tagħha mis-seduta organizzata mill-Kummissjoni – jista’ raġonevolment jiġi interpretat minn din ta’ l-aħħar fis-sens li Nippon, fil-kuntest tal-kooperazzjoni li offriet lill-Kummissjoni, kien beħsiebha tiffaċilita x-xogħol ta’ din ta’ l-aħħar biex tistabbilixxi t-tul tal-ksur, billi taċċetta l-konstatazzjonijiet dwar il-bidu ta’ dak il-perijodu u billi tagħti dettalji biss dwar it-tmiem tiegħu.

108 Fir-rigward tal-punt jekk Nippon tistax tmur lura minn kelmtha dwar dik il-kooperazzjoni u targumenta, quddiem il-Qorti tal-Prim’Istanza, li hija ma kinitx ipparteċipat fil-ksur bejn Mejju 1992 u Marzu 1993, għandu jiġi mfakkar li, skond il-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja, fin-nuqqas ta’ ammissjoni espliċita min-naħa ta’ l-impriża implikata, il-Kummissjoni għandha tistabbilixxi l-fatti, u l-impriża tibqa’ libera li tiżviluppa, fi żmien xieraq u b’mod partikolari fil-kuntest tal-proċedura kontenzjuża, il-motivi kollha ta’ difiża li huma utli għaliha (sentenza tal-Qorti tal-Ġustizzja tas-16 ta’ Novembru 2000, SCA Holding vs Il-Kummissjoni, C-297/98 P, Ġabra p. I-10101, punt 37). Minn dan jirriżulta li, min-naħa l-oħra, dan ma huwiex il-każ meta jkun hemm ammissjoni tal-fatti mill-impriża in kwistjoni: meta hija tkun ammettiet espliċitament, fil-kuntest tal-proċedura amministrattiva, il-materja tal-fatti li bihom tkun ġiet akkużata mill-Kummissjoni fid-dikjarazzjoni ta’ l-oġġezzjonijiet, dawk il-fatti għandhom jitqiesu bħala stabbiliti, u fil-prinċipju l-impriża b’hekk ma tibqax f’pożizzjoni li tikkontestahom fil-kuntest tal-proċedura kontenzjuża quddiem il-Qorti tal-Prim’Istanza.

109 F’din il-kawża, madankollu, il-parteċipazzjoni ta’ Nippon fl-akkordju, bejn Mejju 1992 u Marzu 1993, ġiet dedotta mill-Kummissjoni mhux minn dikjarazzjoni ċara u preċiża ta’ Nippon, li tirrigwarda espressament dak il-perijodu, iżda minn firxa ta’ provi fosthom l-aġir oġġettiv tagħha fil-konfront tal-Kummissjoni matul il-proċedura amministrattiva u d-dikjarazzjonijiet tagħha ta’ nuqqas ta’ kontestazzjoni pjuttost ġenerali. F’dawk iċ-ċirkustanzi, Nippon ma tistax tiġi mwaqqfa milli targumenta, quddiem il-Qorti tal-Prim’Istanza, li dik il-firxa ta’ provi ġiet interpretata b’mod żbaljat bħala prova tal-parteċipazzjoni tagħha matul il-perijodu msemmi hawn fuq.

110 Madankollu, dik il-kontestazzjoni tardiva ma tistax tiġi aċċettata fil-merti. Effettivament, kif ġie kkonstatat iktar ’il fuq, il-Kummissjoni kienet fondata meta qieset li Nippon, meta ffaċċjata bl-elementi ta’ prova ppreżentati fid-dikjarazzjoni ta’ l-oġġezzjonijiet, ma kkontestatx il-parteċipazzjoni tagħha fl-akkordju matul il-perijodu rilevanti. Għaldaqstant, il-Kummissjoni setgħet sempliċement tfakkar, quddiem il-Qorti tal-Prim’Istanza, minn naħa l-aġir ta’ Nippon matul il-proċedura amministrattiva u, min-naħa l-oħra, l-imsemmija provi li jikkonsistu, b’mod partikolari, fid-dikjarazzjonijiet ta’ SGL, SDK u UCAR. Dawk id-dikjarazzjonijiet – li, b’risposta għal domanda bil-miktub tal-Qorti tal-Prim’Istanza, ġew ippreżentati mill-Kummissjoni f’verżjoni sintesizzata – jippermettu li tiġi stabbilita, b’mod suffiċjenti għall-finijiet tal-liġi, il-parteċipazzjoni ta’ Nippon fl-akkordju matul il-perijodu rilevanti.

111 Minn dan isegwi li l-Kummissjoni ma kinitx meħtieġa tipproduċi provi ġodda quddiem il-Qorti tal-Prim’Istanza u li twieġeb għall-argumenti mqajma għall-ewwel darba minn Nippon quddiem il-Qorti tal-Prim’Istanza bil-għan li tikkontesta l-kredibbiltà tal-provi msemmija hawn fuq. B’mod partikolari, l-argumenti ta’ Nippon dwar in-noti ta’ l-ispejjeż tal-vjaġġi tagħha setgħu jitqiesu bħala irrilevanti. Il-kompitu tal-Kummissjoni, li kien li tistabbilixxi l-fatti li jikkostitwixxu ksur, u li ġie ffaċilitat matul il-proċedura amministrattiva permezz ta’ l-aġir u d-dikjarazzjonijiet ta’ Nippon, oġġettivament ma sarx iktar diffiċli minħabba l-kontestazzjoni ulterjuri ta’ Nippon quddiem il-Qorti tal-Prim’Istanza.

112 Madankollu ma jistax jintesa l-fatt li l-Kummissjoni, kontra kull aspettattiva li hija setgħet raġonevolment tibbaża fuq il-kooperazzjoni oġġettiva ta’ Nippon matul il-proċedura amministrattiva, kienet obbligata telabora u tippreżenta difiża quddiem il-Qorti tal-Prim’Istanza kontra l-kontestazzjoni tal-fatti li jikkostitwixxu ksur li fir-rigward tagħhom hija ġustament kienet qieset li Nippon ma kinitx qed tikkontestahom. F’dawk iċ-ċirkustanzi, il-Qorti tal-Prim’Istanza hija tal-fehma li għandha tiġi eżerċitata l-ġurisdizzjoni sħiħa mogħtija lilha mill-Artikolu 17 tar-Regolament Nru 17 billi żżid il-multa imposta fuq Nippon b’2 punti perċentwali (ara l-punt 457 iktar ’il quddiem).

113 Din il-konklużjoni ma tmurx kontra s-sentenza tal-Qorti tal-Prim’Istanza tat-28 ta’ Frar 2002, Stora Kopparbergs Bergslags vs Il-Kummissjoni (T-354/94, Ġabra p. II-843, punt 85). F’dik is-sentenza, il-Qorti tal-Prim’Istanza ddeċidiet, fuq rinviju mill-Qorti tal-Ġustizzja wara appell, li r-riskju li impriża li tkun ibbenefikat minn tnaqqis ta’ l-ammont tal-multa, bħala kumpens għall-kooperazzjoni tagħha, sussegwentement tippreżenta rikors ta’ annullament kontra d-deċiżjoni li tissanzjonaha għall-ksur tar-regoli tal-kompetizzjoni u li tiġi kkonfermata mill-Qorti tal-Prim’Istanza jew mill-Qorti tal-Ġustizzja hija konsegwenza normali ta’ l-eżerċizzju tal-mezzi ta’ rikors previsti mit-Trattat; għaldaqstant, is-sempliċi fatt li dik l-impriża tkun rebħet ġudizzjarjament ma jistax jiġġustifika evalwazzjoni ġdida tad-daqs tat-tnaqqis mogħti lilha. Għandu jiġi enfasizzat f’dan ir-rigward li s-sentenza tal-Qorti tal-Prim’Istanza ta’ l-14 ta’ Mejju 1998, Stora Kopparbergs Bergslags vs Il-Kummissjoni (T-354/94, Ġabra p. II-2111), li kienet suġġetta għal appell, ma kinitx iddeċidiet dwar in-natura propizja jew le tat-tnaqqis tal-multa mogħti abbażi tal-kooperazzjoni mill-impriża u, barra minn hekk, li s-sentenza tal-Qorti tal-Ġustizzja tas-16 ta’ Novembru 2000, Stora Kopparbergs Bergslags vs Il-Kummissjoni (C-286/98 P, Ġabra p. I-9925), li annullat parzjalment dik is-sentenza lanqas ma kienet indirizzat il-problema ta’ dak it-tnaqqis tal-multa. Meta titqies dik is-sitwazzjoni proċedurali partikolari, il-fatt li l-Qorti tal-Prim’Istanza rrifjutat, fis-sentenza msemmija hawn fuq tat-28 ta’ Frar 2002, li tipproċedi għal “evalwazzjoni ġdida tad-daqs tat-tnaqqis […] mogħti” ma jistax jiġi interpretat fis-sens li l-Qorti tal-Prim’Istanza f’ebda ċirkustanza ma tista’, fl-eżerċizzju tal-ġurisdizzjoni sħiħa, iżżid l-ammont tal-multa imposta fuq impriża li, wara li tkun ibbenefikat minn tnaqqis tal-multa talli ma kkontestatx il-materja tal-fatti stabbiliti mill-Kummissjoni matul il-proċedura amministrattiva, tikkontesta l-materjalità ta’ dawk l-istess fatti għall-ewwel darba quddiem il-Qorti tal-Prim’Istanza.

114 In kwantu Nippon targumenta wkoll li l-premessa 48 tad-Deċiżjoni tallega b’mod żbaljat li n-noti ta’ l-ispejjeż tal-vjaġġi tagħha jistabbilixxu l-preżenza tagħha fil-laqgħat “tal-kapijiet” [traduzzjoni mhux uffiċjali] u “tax-xogħol” [traduzzjoni mhux uffiċjali], biżżejjed li jiġi mfakkar it-test ta’ l-imsemmija premessa, li abbażi tiegħu l-parteċipazzjoni fl-imsemmija laqgħat tar-rappreżentanti ta’ Tokai, Nippon u SEC hija “jew rikonoxxuta minn dawn ta’ l-aħħar jew attestata min-noti tal-vjaġġi tagħhom” [traduzzjoni mhux uffiċjali]. Peress li Nippon irrikonoxxiet oġġettivament li pparteċipat fl-akkordju għat-tul tiegħu kollu, dik is-silta ma tistax tiġi interpretata fis-sens li l-Kummissjoni riedet tibbaża l-parteċipazzjoni fil-ksur, preċiżament bejn Mejju 1992 u Marzu 1993, tal-kumpannija Nippon biss fuq in-noti ta’ l-ispejjeż ta’ l-ivjaġġar ta’ din ta’ l-aħħar.

115 Finalment, l-ilment dwar nuqqas ta’ motivazzjoni la huwa indirizzat kontra d-Deċiżjoni fit-totalità tagħha u lanqas kontra l-konstatazzjoni fattwali dwar il-perijodu ta’ parteċipazzjoni msemmi iktar ’il fuq. Dan jirrigwarda biss iż-żieda b’55 % ta’ l-ammont bażiku tal-multa imposta fuq Nippon. Għaldaqstant, anki jekk wieħed jassumi li dak l-ilment huwa fondat, dan ma jwassalx għall-annullament tad-Deċiżjoni fit-totalità tagħha jew tal-konstatazzjoni fattwali in kwistjoni, iżda biss għar-riforma tagħha in kwantu din tipprovdi għal żieda ta’ 55 %.

116 Jirriżulta minn dak li ntqal hawn fuq li l-motivi bbażati fuq ksur tal-forom proċedurali sostanzjali, minħabba n-nuqqas ta’ provi suffiċjenti dwar il-parteċipazzjoni ta’ Nippon fil-ksur matul il-perijodu bejn Mejju 1992 sa Marzu 1993, u fuq nuqqas ta’ motivazzjoni, għandhom jiġu miċħuda.

117 L-eżami ta’ l-ewwel grupp ta’ motivi żvela li ebda element imqajjem mir-rikorrenti ma jiġġustifika l-annullament tad-Deċiżjoni fit-totalità tagħha u lanqas l-annullament tal-konstatazzjonijiet fattwali li jinsabu f’din ta’ l-aħħar. Għaldaqstant, it-talbiet għall-annullament totali tad-Deċiżjoni jew għall-annullament parzjali ta’ l-Artikolu 1 tagħha għandhom jiġu miċħuda kollha.

118 L-eżami sussegwenti tat-talbiet u tal-motivi intiżi kontra l-iffissar tal-multi ser iqis il-konstatazzjonijiet fattwali kollha msemmija.

B – Fuq it-talbiet għall-annullament ta’ l-Artikolu 3 tad-Deċiżjoni jew għat-tnaqqis tal-multi imposti

1. Fuq il-motivi bbażati fuq ksur tal-prinċipju ta’ nuqqas ta’ akkumulazzjoni tas-sanzjonijiet u tal-obbligu tal-Kummissjoni li tqis is-sanzjonijiet imposti qabel kif ukoll fuq nuqqas ta’ motivazzjoni dwar dan il-punt

a) L-argumenti tal-partijiet

119 Ir-rikorrenti kollha, ħlief C/G, isostnu li, permezz tar-rifjut tagħha li tnaqqas mill-multi ffissati mid-Deċiżjoni l-ammont tal-multi diġà imposti fl-Istati Uniti u fil-Kanada kif ukoll dak tad-danni u l-interessi punittivi diġà mħallsa f’dawk il-pajjiżi, il-Kummissjoni kisret ir-regola li tipprojbixxi l-akkumulazzjoni ta’ sanzjonijiet għall-istess ksur. Dik ir-regola hija bbażata fuq il-prinċipji ta’ ekwità u proporzjonalità kkristallizzati fid-dritt kostituzzjonali tal-Komunità; din ġiet ikkonfermata mill-Artikolu 50 tal-Karta tad-drittijiet fundamentali ta’ l-Unjoni Ewropea, ipproklamata fis-7 ta’ Diċembru 2000 f’Nice (ĠU 2000, C 364, p. 1), u mill-Artikoli 54 sa 58 tal-Konvenzjoni li timplimenta l-Ftehim ta’ Schengen ta’ l-14 ta’ Ġunju 1985 bejn il-Gvernijiet ta’ l-Istati ta’ l-Unjoni Ekonomika tal-Benelux, ir-Repubblika Federali tal-Ġermanja u r-Repubblika Franċiża dwar it-tneħħija bil-mod ta’ kontrolli fil-fruntieri komuni tagħhom (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 19, Vol. 2, p. 9), iffirmata fid-19 ta’ Ġunju 1990 f’Schengen (il-Lussemburgu). Il-prinċipju ta’ ne bis in idem huwa stabbilit ukoll fl-Artikolu 4 tal-Protokoll Nru 7 tal-Konvenzjoni Ewropea għall-Protezzjoni tad-Drittijiet tal-Bniedem u tal-Libertajiet Fundamentali (KEDB), iffirmata f’Ruma fl-4 ta’ Novembru 1950, kif interpretata, b’mod partikolari, mis-sentenza tal-Qorti Ewropea tad-Drittijiet tal-Bniedem, tad-29 ta’ Mejju 2001, Fischer vs L-Awstrija.

120 Kif jirriżulta mis-sentenza tal-Qorti tal-Ġustizzja ta’ l-14 ta’ Diċembru 1972, Boehringer vs Il-Kummissjoni (7/72, Ġabra p. 1281), il-Kummissjoni għandha l-obbligu li tqis sanzjoni imposta mill-awtoritajiet ta’ pajjiż terz jekk il-fatti sostnuti kontra l-impriża rikorrenti mill-Kummissjoni, minn naħa, u minn dawn l-awtoritajiet, min-naħa l-oħra, huma identiċi. Dan huwa proprju l-każ f’din il-kawża, peress li, bil-kontra tal-kawża li tat lok għall-imsemmija sentenza ta’ l-14 ta’ Diċembru 1972, l-akkordju ssanzjonat mill-awtoritajiet Amerikani u Kanadiżi kien l-istess, fir-rigward tas-suġġett, tal-post u tat-tul tiegħu, għal dak issanzjonat mill-Kummissjoni.

121 Barra minn hekk, in-nuqqas li jitqies il-prinċipju ta’ imputazzjoni jmur kontra s-sentenza tal-Qorti tal-Ġustizzja tat-13 ta’ Frar 1969, Walt Wilhelm et (14/68, Ġabra p. 1, punt 11), kif ukoll is-sentenzi tal-Qorti tal-Prim’Istanza tas-6 ta’ April 1995, Sotralentz vs Il-Kummissjoni (T-149/89, Ġabra p. II-1127, punt 29), u ta’ l-20 ta’ April 1999, Limburgse Vinyl Maatschappij et vs Il-Kummissjoni (T-305/94 sa T-307/94, T-313/94 sa T-316/94, T-318/94, T-325/94, T-328/94, T-329/94 u T-335/94, Ġabra p. II-931, punt 96), li jistabbilixxu li r-rekwiżit ġenerali ta’ ekwità jimplika li, meta jiġi ffissat l-ammont ta’ multa, il-Kummissjoni hija obbligata tqis sanzjonijiet li diġà tkun ġarrbet l-istess impriża għall-istess fatt.

122 F’dan il-kuntest, SGL tikkuntesta l-evalwazzjoni li tinsab fid-Deċiżjoni, li abbażi tagħa l-multi imposti mill-Istati Uniti u mill-Kanada kienu qiesu biss l-effetti anti‑kompetittivi ta’ l-akkordju fil-kuntest ta’ dawn il-qrati (premessi 179 u 180 tad-Deċiżjoni). Biex tistabbilixxi li fatti identiċi ġew issanzjonati fl-Istati Uniti u fl-Ewropa, SGL tirreferi għall-konstatazzjonijiet stabbiliti fid-Deċiżjoni. B’hekk, il-premessi 14, 17, 18, 71 sa 73, 106 u 149 ta’ din ta’ l-aħħar juru li l-Kummissjoni b’mod ġenerali rrikonoxxiet li l-ksur kien ikkostitwit minn ftehim fuq livell dinji, ibbażat fuq proġett globali, li fih ipparteċipaw l-impriżi kkonċernati. Il-Kummissjoni ma affermatx li l-fatti li għalihom hija imponiet multa kienu jikkostitwixxu avvenimenti separabbli mill-fatti diġà ssanzjonati fl-Istati Uniti. Fir-rigward ta’ l-ilment sostantiv li għalih tirreferi s-sanzjoni imposta mill-Istati Uniti fuq ir-rikorrenti, wieħed jista’ jaqra fit-tranżazzjoni (plea agreement), li ġiet ikkonfermata ġudizzjarjament, li l-ftehim dwar il-prezzijiet u l-kwoti kkonċernati saru “fl-Istati Uniti u f’pajjiżi oħrajn”, u dan bejn l-1992 u Ġunju 1997.

123 SGL tgħid ukoll li s-sanzjoni ta’ USD 135 miljun li ġiet imposta fuqha fl-Istati Uniti diġà taqbeż il-limitu massimu tas-sanzjonijiet (10 % tad-dħul mill-bejgħ dinji) previst fl-Artikolu 15(2) tar-Regolament Nru 17. Għaldaqstant, il-Kummissjoni ma setgħetx timponi sanzjoni addizzjonali ta’ EUR 80.2 miljun.

124 SGL tenfasizza, barra minn hekk, li l-Kummissjoni, billi ma qisitx is-sanzjonijiet diġà imposti f’pajjiżi oħrajn, naqset milli tqis id-dikjarazzjoni ta’ l-ex Direttur Ġenerali tad-direttorat ġenerali tal-kompetizzjoni, Alexander Schaub, li matul intervista ta’ l-1 ta’ Diċembru 1998, kien wiegħed li, fil-kalkolu tal-multa, il-Kummissjoni kienet ser tqis is-sanzjonijiet imposti fl-Istati Uniti.

125 Ir-rikorrenti huma tal-fehma, barra minn hekk, li l-Kummissjoni kisret il-prinċipju ta’ projbizzjoni ta’ l-akkumulazzjoni tas-sanzjonijiet billi qieset id-dħul mill-bejgħ tagħhom fuq livell dinji, li jinkludi d-dħul mill-bejgħ miksub fl-Istati Uniti u fil-Kanada. Effettivament, dak id-dħul mill-bejgħ kien diġà tqies mill-awtoritajiet Amerikani u Kanadiżi biex jiffissaw il-multi tagħhom. Sabiex tiġi evitata sanzjoni doppja, il-Kummissjoni kien imissha, skond ir-rikorrenti, qieset biss il-parti tad-dħul mill-bejgħ provenjenti mill-bejgħ ta’ elettrodi tal-grafita fl-Ewropa.

126 Huma jgħidu wkoll li l-Kummissjoni naqset milli tqis l-effett dissważiv tal-multi diġà imposti. Effettivament, hija naqset milli tqis, fid-determinazzjoni ta’ l-ammont tal-multi, il-fatt li r-rikorrenti kienu diġà ġew ikkundannati, f’pajjiżi terzi, għal multi u għal danni ta’ ammont suffiċjenti biex jiġu dissważi milli jikkommettu ksur ġdid tal-liġi tal-kompetizzjoni. B’hekk, ir-rikorrenti kienu diġà ġew issanzjonati b’mod suffiċjenti.

127 Finalment, Tokai u Nippon jakkużaw lill-Kummissjoni li ma mmotivatx id-Deċiżjoni b’mod suffiċjenti fuq dan il-punt. Minn naħa hija naqset milli twieġeb għall-argument ta’ Tokai dwar il-prinċipju ta’ ne bis in idem ippreżentat fit-tweġiba tagħha għad-dikjarazzjoni ta’ l-oġġezzjonijiet, liema argument enfasizza l-ħtieġa ta’ “lokalizzazzjoni territorjali” adegwata għall-kalkolu tal-multa. Min-naħa l-oħra, skond Nippon, l-obbligu ta’ motivazzjoni kien ta’ importanza partikolari f’din il-kawża, peress li l-Kummissjoni imponiet multi kkalkolati skond id-dħul mill-bejgħ dinji, metodu li jikkostitwixxi stadju ġdid fil-prassi deċiżjonali tal-Kummissjoni.

128 Il-Kummissjoni tgħid, essenzjalment, li l-multi imposti mill-awtoritajiet ta’ Stati terzi jissanzjonaw biss il-ksur tad-dritt nazzjonali tal-kompetizzjoni tagħhom u li huma ma għandhomx kompetenza biex jissanzjonaw il-ksur tad-dritt Komunitarju tal-kompetizzjoni. Il-fatt li diversi awtoritajiet kellhom jeżaminaw l-istess fatti ma huwiex rilevanti, peress li l-istess fatt jista’ jikkostitwixxi ksur taħt diversi sistemi ġuridiċi.

129 Fir-rigward tan-natura dissważiva tal-multi, il-Kummissjoni tfakkar li l-kriterju prinċipali għall-finijiet tal-kalkolu ta’ multa huwa l-gravità tal-ksur. Ma hemm ebda raġuni biex wieħed jikkonkludi li l-multi kellhom jitnaqqsu għaliex ir-rikorrenti diġà kellhom diżinċentiv biżżejjed minħabba s-sanzjonijiet imposti f’ġurisdizzjonijiet oħrajn. Ir-rikorrenti ġew issanzjonati għaliex ma osservawx ir-regoli tal-kompetizzjoni Komunitarji billi kkommettew ksur fl-Ewropa. Dawk ir-regoli tal-kompetizzjoni kellhom jittieħdu b’serjetà daqs dawk ta’ ġurisdizzjonijiet oħrajn sabiex jinkiseb l-effett dissważiv mixtieq.

b) Il-kunsiderazzjonijiet tal-Qorti tal-Prim’Istanza

130 Mill-ġurisprudenza jirriżulta li l-prinċipju ta’ ne bis in idem, li huwa stabbilit ukoll fl-Artikolu 4 tal-KEDB, jikkostitwixxi prinċipju ġenerali tad-dritt Komunitarju li l-imħallef għandu jiżgura l-osservanza tiegħu (sentenzi tal-Qorti tal-Ġustizzja tal-5 ta’ Mejju 1966, Gutmann vs Il-Kummissjoni CEEA, 18/65 u 35/65, Ġabra p. 149, 172, u tal-15 ta’ Ottubru 2002, Limburgse Vinyl Maatschappij et vs Il-Kummissjoni, C-238/99 P, C-244/99 P, C-245/99 P, C-247/99 P, C-250/99 P sa C-252/99 P u C-254/99 P, Ġabra p. I-8375, iktar ’il quddiem is-“sentenza LVM”, punt 59, kif ukoll is-sentenza Boehringer vs Il-Kummissjoni, punt 120 iktar ’il fuq, punt 3).

131 Fil-qasam tad-dritt Komunitarju tal-kompetizzjoni, dan il-prinċipju jipprojbixxi li impriża tiġi ssanzjonata jew akkużata mill-ġdid mill-Kummissjoni minħabba aġir anti-kompettitiv li fir-rigward tiegħu hija diġà ġiet issanzjonata jew li fir-rigward tiegħu ġiet iddikjarata mhux responsabbli b’deċiżjoni preċedenti tal-Kummissjoni li ma tistax tiġi kkontestata iktar.

132 Il-ġurisprudenza ammettiet ukoll il-possibbiltà ta’ akkumulazzjoni ta’ sanzjonijiet, waħda Komunitarja, l-oħra nazzjonali, wara li jkun hemm proċeduri paralleli, li jsegwu finijiet distinti, li l-ammissibbiltà tagħhom tirriżulta mis-sistema partikolari ta’ tqassim tal-kompetenzi bejn il-Komunità u l-Istati Membri f’dak li jirrigwarda l-akkordji. Madankollu, rekwiżit ġenerali ta’ ekwità jimplika li, fl-iffissar tal-ammont tal-multa, il-Kummissjoni għandha tqis sanzjonijiet li diġà jkunu ġew imposti fuq l-istess impriża għall-istess fatt, meta dawn ikunu sanzjonijiet imposti għal ksur tad-dritt dwar l-akkordji ta’ Stat Membru u, konsegwentement, imwettqa fit-territorju tal-Komunità (sentenza Walt Wilhelm et, punt 121 iktar ’il fuq, punt 11, u s-sentenza Boehringer vs Il-Kummissjoni, punt 120 iktar ’il fuq, punt 3; sentenza tal-Qorti tal-Prim’Istanza tas-6 ta’ April 1995, Tréfileurope vs Il-Kummissjoni, T-141/89, Ġabra p. II-791, punt 191, u s-sentenza Sotralentz vs Il-Kummissjoni, punt 121 iktar ’il fuq, punt 29).

133 In kwantu r-rikorrenti jallegaw li, billi imponiet multa fuqhom għall-parteċipazzjoni f’akkordju diġà ssanzjonat mill-awtoritajiet Amerikani u Kanadiżi, il-Kummissjoni kisret il-prinċipju ta’ ne bis in idem, li abbażi tiegħu ma tistax tiġi imposta sanzjoni oħra fuq l-istess persuna għall-istess ksur, għandu jiġi mfakkar li l-qorti Komunitarja rrikonoxxiet li impriża tista’ validament tkun is-suġġett ta’ żewġ proċeduri paralleli għall-istess ksur, u għalhekk ta’ sanzjoni doppja, waħda mill-awtorità kompetenti ta’ l-Istat Membru kkonċernat, u l-oħra Komunitarja. Dik il-possibbiltà ta’ akkumulazzjoni ta’ sanzjonijiet hija ġġustifikata mill-fatt li l-imsemmija proċeduri għandhom għanijiet distinti (sentenzi Walt Wilhelm et, punt 121 iktar ’il fuq, punt 11; Tréfileurope vs Il-Kummissjoni, punt 132 iktar ’il fuq, punt 191, u Sotralentz vs Il-Kummissjoni, punt 121 iktar ’il fuq, punt 29).

134 F’dawn iċ-ċirkustanzi, il-prinċipju ta’ ne bis in idem,a fortiori ma japplikax għal każ bħal dan, li fih il-proċeduri mressqa u s-sanzjonijiet imposti mill-Kummissjoni, minn naħa, u mill-awtoritajiet Amerikani u Kanadiżi, min-naħa l-oħra, ma jsegwux, kif wieħed isib, l-istess għanijiet. Waqt li l-ewwel każ jirrigwarda ż-żamma ta’ kompetizzjoni mingħajr distorsjoni fit-territorju ta’ l-Unjoni Ewropea jew fiż-ŻEE, il-protezzjoni mfittxija fit-tieni każ tikkonċerna s-suq Amerikan jew Kanadiż (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tal-Qorti tal-Ġustizzja tal-15 ta’ Lulju 1970, Buchler vs Il-Kummissjoni, 44/69, Ġabra p. 733, punti 52 u 53). Effettivament, l-applikazzjoni tal-prinċipju ta’ ne bis in idem hija suġġetta mhux biss għall-identiċità tal-fatti li jikkostitwixxu ksur u tal-persuni ssanzjonati, iżda wkoll ta’ l-unità ta’ l-interess ġuridiku protett (konklużjonijiet ta’ l-Avukat Ġenerali Ruiz-Jarabo Colomer tal-11 ta’ Frar 2003, Italcementi vs Il-Kummissjoni, C-213/00 P, Ġabra p. I-123, punt 89).

135 Din il-konklużjoni hija appoġġata mill-portata tal-prinċipju ta’ projbizzjoni ta’ l-akkumulazzjoni tas-sanzjonijiet, kif stabbilit fl-Artikolu 4 tal-Protokoll Nru 7 tal-KEDB. Mill-formulazzjoni ta’ l-imsemmi artikolu jirriżulta li dak il-prinċipju għandu biss l-għan li jipprojbixxi lil qorti ta’ Stat li tisma’ kawża dwar ksur, jew li tissanzjona dak il-ksur, li fir-rigward tiegħu l-persuna akkużata tkun diġà ġiet illiberata jew misjuba ħatja f’dak l-istess Stat. Min-naħa l-oħra, il-prinċipju ta’ ne bis in idem ma jipprojbixxix li persuna tiġi pproċessata jew punita iktar minn darba għall-istess fatt f’żewġ Stati differenti, jew iktar. Għaldaqstant, is-sentenza Fischer vs L-Awstrija, invokata minn SGL ma hijiex rilevanti għal dan il-każ, peress li ngħatat skond l-Artikolu 4 tal-Protokoll Nru 7 tal-KEDB u tirrigwarda żewġ kundanni li ngħataw fi ħdan l-istess pajjiż.

136 Għandu jiġi enfasizzat ukoll li r-rikorrenti ma invokaw ebda konvenzjoni jew regola tad-dritt internazzjonali pubbliku li tipprojbixxi lil awtoritajiet jew lil qrati ta’ Stati differenti milli jipproċedu kontra u jikkundannaw lil persuna għall-istess fatti. Tali projbizzjoni llum il-ġurnata tista’ tirriżulta biss minn kooperazzjoni internazzjonali ferm stretta li twassal għall-adozzjoni ta’ regoli komuni bħal dawk li jinsabu fil-konvenzjoni li tapplika l-ftehim ta’ Schengen imsemmija iktar ’il fuq. F’dan ir-rigward, ir-rikorrenti ma eċċepewx li jeżisti xi test konvenzjonali li jorbot lill-Komunità u lil Stati terzi bħall-Istati Uniti jew il-Kanada u li jipprevedi tali projbizzjoni.

137 Huwa minnu li l-Artikolu 50 tal-Karta tad-drittijiet fundamentali msemmija hawn fuq jipprevedi li l-ebda persuna ma tista’ terġa’ tkun ipproċessata jew ikkundannata għal reat li fir-rigward tiegħu hija tkun diġà ġiet illiberata jew ikkundannata fl-Unjoni b’sentenza kriminali definittiva skond il-liġi. Madankollu, għandu jiġi kkonstatat li dan it-test huwa intiż li japplika biss fit-territorju ta’ l-Unjoni u jiddelimita espressament il-portata tad-dritt iddefinit fl-Artikolu 50 tiegħu għall-każijiet fejn id-deċiżjoni ta’ liberazzjoni jew kundanna in kwistjoni tkun ingħatat fi ħdan dak it-territorju.

138 Minn dan isegwi li, in kwantu r-rikorrenti jinvokaw ksur tal-prinċipju ta’ ne bis in idem abbażi li l-akkordju in kwistjoni kien ukoll is-suġġett ta’ kundanna li ngħatat ’il barra mit-territorju Komunitarju, jew li l-Kummissjoni fid-Deċiżjoni qieset id-dħul mill-bejgħ tagħhom fl-Istati Uniti u fil-Kanada li diġà kien tqies mill-awtoritajiet Amerikani u Kanadiżi sabiex jiffissaw il-multi, dan l-ilment għandu jiġi miċħud.

139 Safejn ir-rikorrenti jallegaw li l-Kummissjoni interpretat ħażin is-sentenza Boehringer vs Il-Kummissjoni, punt 120 iktar ’il fuq, li abbażi tagħha l-Kummissjoni hija obbligata tqis sanzjoni imposta mill-awtoritajiet ta’ pajjiż terz jekk il-fatti li l-Kummissjoni tallega kontra l-impriża rikorrenti, minn naħa, u minn dawn l-awtoritajiet, min-naħa l-oħra, huma identiċi, għandu jiġi mfakkar li, fil-punt 3 ta’ dik is-sentenza l-Qorti tal-Ġustizzja indikat dan li ġej:

“[...] fir-rigward tal-kwistjoni jekk il-Kummissjoni tistax ukoll tkun obbligata tqis sanzjoni imposta mill-awtoritajiet ta’ Stat terz, din il-kwistjoni jkollha tiġi deċiża biss jekk il-fatti allegati f’din il-kawża kontra r-rikorrenti mill-Kummissjoni, minn naħa, u mill-awtoritajiet Amerikani, min-naħa l-oħra, ikunu identiċi.”

140 Jirriżulta b’mod ċar minn din is-silta li l-Qorti tal-Ġustizzja mhux talli ma ddeċidietx fuq il-kwistjoni jekk il-Kummissjoni għandhiex l-obbligu tqis sanzjoni imposta mill-awtoritajiet ta’ Stat terz f’każ li l-fatti allegati kontra impriża minn din l-istituzzjoni u mill-imsemmija awtoritajiet ikunu identiċi, iżda talli l-Qorti tal-Ġustizzja għamlet l-identiċità tal-fatti allegati mill-Kummissjoni u mill-awtoritajiet ta’ Stat terz kundizzjoni meħtieġa minn qabel għall-istħarriġ imsemmi iktar ’il fuq.

141 Barra minn dan, huwa fid-dawl tas-sitwazzjoni partikolari li tirriżulta, minn naħa, mill-interdipendenza stretta tas-swieq nazzjonali ta’ l-Istati Membri u tas-suq komuni u, min-naħa l-oħra, mis-sistema partikolari tat-tqassim ta’ kompetenzi bejn il-Komunità u l-Istati Membri dwar akkordji fl-istess territorju, dak tas-suq komuni, li l-Qorti tal-Ġustizzja, peress li ammettiet il-possibbiltà ta’ prosekuzzjoni doppja, iddeċidiet, fir-riġward ta’ l-eventwali sanzjoni doppja li tirriżulta minn dan, li huwa meħtieġ li titqies l-ewwel deċiżjoni repressiva, skond il-ħtiġijiet ta’ ekwità (sentenza Wilhelm et, punt 279 iktar ’il fuq, punt 11, u konklużjonijiet ta’ l-Avukat Ġenerali M. Mayras fis-sentenza Boehringer vs Il-Kummissjoni, punt 271 iktar ’il fuq, Ġabra p. 1293, 1301 sa 1303).

142 Issa, sitwazzjoni bħal din ma teżistix f’dan il-każ. Għalhekk, fin-nuqqas ta’ allegazzjoni ta’ dispożizzjoni konvenzjonali espressa li tipprevedi l-obbligu li l-Kummissjoni, fl-iffissar tal-ammont tal-multa, tqis sanzjonijiet diġà imposti fuq l-istess impriża għall-istess fatt minn awtoritajiet jew qrati ta’ Stat terz, bħall-Istati Uniti jew il-Kanada, ir-rikorrenti ma jistgħux validament jilmentaw li l-Kummissjoni, f’dan il-każ, interpretat ħażin dan l-allegat obbligu.

143 Fi kwalunkwe każ, anki jekk nassumu li jista’ jiġi dedott, a contrario, mis-sentenza Boehringer vs Il-Kummissjoni, punt 120 iktar ’il fuq, li l-Kummissjoni hija obbligata tqis sanzjoni imposta mill-awtoritajiet ta’ Stat terz fl-ipoteżi fejn il-fatti stabbiliti kontra l-impriża in kwistjoni minn dik l-istituzzjoni jew mill-imsemmija awtoritajiet huma identiċi, għandu jiġi enfasizzat li, għalkemm is-sentenza mogħtija kontra SGL fl-Istati Uniti ssemmi l-fatt li l-akkordju dwar l-elettrodi tal-grafita kellu l-għan li jirrestrinġi l-produzzjoni u li jżid il-prezzijiet tal-prodott “fl-Istati Uniti u f’pajjiżi oħrajn”, ma huwiex stabbilit li l-kundanna mogħtija fl-Istati Uniti kienet tirrigwarda applikazzjonijiet jew effetti ta’ l-akkordju apparti dawk fl-Istati Uniti (ara, f’dan is-sens, is-sentenza Boehringer vs Il-Kummissjoni, iċċitata iktar ’il fuq, punt 6) u b’mod partikolari fiż-ŻEE, estensjoni li, barra minn hekk, tidħol fuq il-kompetenza territorjali tal-Kummissjoni. Din l-aħħar osservazzjoni tiswa wkoll għall-kundanna imposta fuq il-Kanada.

144 Fir-rigward ta’ l-effett dissważiv tal-multi diġà imposti, għandu jiġi enfasizzat li, skond il-ġurisprudenza, il-poter tal‑Kummissjoni li timponi multi fuq l-impriżi li, deliberatament jew b’negliġenza, iwettqu ksur tad‑dispożizzjonijiet ta’ l-Artikolu 81(1) KE jew ta’ l-Artikolu 82 KE, jikkostitwixxi wieħed mill-mezzi mogħtija lill-Kummissjoni sabiex tkun tista’ twettaq il‑missjoni tagħha ta’ sorveljanza li jagħtiha d-dritt Komunitarju. Din il-missjoni tinkludi d‑dmir li ssegwi politika ġenerali intiża li tapplika fi kwistjonijiet ta’ kompetizzjoni l-prinċipji stabbiliti mit-Trattat u li tiggwida l-aġir ta’ l-impriżi f’dan is-sens (sentenza tal-Qorti tal-Ġustizzja tas-7 ta’ Ġunju 1983, Musique diffusion française et vs Il‑Kummissjoni, 100/80 sa 103/80, Ġabra p. 1825, punt 105).

145 Minn dan isegwi li l-Kummissjoni għandha l-poter li tiddeċiedi l-livell ta’ l-ammont tal-multi sabiex issaħħaħ l-effett dissważiv tagħhom meta l‑ksur ta’ tip partikolari jkun għadu relattivament frekwenti, minkejja li l-illegalità tiegħu tkun ilha li ġiet stabbilita sa mill-bidu tal-politika Komunitarja fil-qasam tal-kompetizzjoni, minħabba l-profitt li xi wħud mill-impriżi kkonċernati jistgħu jagħmlu minn dan il‑ksur (sentenza Musique diffusion française et vs Il-Kummissjoni, punt 144 iktar ’il fuq, punt 108).

146 Ir-rikorrenti ma jistgħux jargumentaw validament li ebda dissważjoni ma kienet meħtieġa fil-konfront tagħhom minħabba li huma kienu diġà ġew ikkundannati għall-istess fatti minn qrati ta’ Stati terzi. Effettivament, dak l-argument tar-rikorrenti huwa ripetizzjoni ta’ dak dwar il-ksur tal-prinċipju ta’ ne bis in idem, li ġie miċħud iktar ’il fuq.

147 Barra minn hekk, kif jirriżulta mill-ġurisprudenza msemmija iktar ’il fuq, l-għan ta’ dissważjoni li l-Kummissjoni għandha d-dritt tapplika meta tistabbilixxi l-ammont ta’ multa huwa intiż sabiex jiżgura l-osservanza, min-naħa ta’ l-impriżi, tar-regoli tal-kompetizzjoni stabbiliti mit-Trattat għall-eżerċizzju ta’ l-attivitajiet tagħhom fi ħdan il-Komunità jew iż-ŻEE. Isegwi li n-natura dissważiva ta’ multa imposta minħabba ksur tar-regoli tal-kompetizzjoni Komunitarji la tista’ tiġi ddeterminata biss abbażi tas-sitwazzjoni partikolari ta’ l-impriża kkundannata, u lanqas abbażi tal-osservanza, min-naħa tagħha, tar-regoli tal-kompetizzjoni stabbiliti f’pajjiżi terzi barra miż-ŻEE.

148 Għaldaqstant huwa permissibbli li l-Kummissjoni timponi fuq SGL multa ta’ livell suffiċjentement dissważiv fil-limiti ffissati mill-Artikolu 15(2) tar-Regolament Nru 17, mingħajr ma għandha għalfejn tqis is-sanzjonijiet Amerikani u Kanadiżi għall-finijiet tad-determinazzjoni ta’ dawk il-limiti.

149 Fir-rigward tal-motiv ibbażat fuq nuqqas ta’ motivazzjoni, huwa biżżejjed li jiġi mfakkar li, skond ġurisprudenza stabbilita, il-motivazzjoni ta’ att għandha turi b’mod ċar u inekwivoku r-raġunament ta’ l-istituzzjoni awtriċi ta’ l-att, b’tali mod li tippermetti lil dawk ikkonċernati jsiru jafu bil-ġustifikazzjonijiet tal-miżura adottata sabiex ikunu jistgħu jiddefendu d-drittijiet tagħhom u b’tali mod li l-qorti Komunitarja tkun tista’ teżerċita l-istħarriġ tagħha (ara s-sentenzi tal-Qorti tal-Prim’Istanza ta’ l-20 ta’ Ottubru 1999, Swedish Match Philippines vs Il-Kunsill, T-171/97, Ġabra p. II-3241, punt 82, u l-ġurisprudenza ċċitata, u tat-12 ta’ Lulju 2001, UK Coal vs Il‑Kummissjoni, T-12/99 u T-63/99, Ġabra p. II-2153, punt 196).

150 F’dan il-każ, il-premessi 179 sa 183 tad-Deċiżjoni espressament ċaħdu l-argument żviluppat minn SGL matul il-proċedura amministrattiva bil-għan li tibbenefika mill-applikazzjoni tal-prinċipju ta’ ne bis in idem. Il-Kummissjoni b’hekk iddikjarat li, fil-fehma tagħha, dak il-prinċipju ma kienx applikabbli fir-rigward tas-sanzjonijiet imposti mill-awtoritajiet Amerikani u Kanadiżi. Anki jekk wieħed jassumi li dawk il-premessi ma adottawx pożizzjoni dwar argument speċifiku ppreżentat minn Tokai (ara l-punt 127 iktar ’il fuq) u li l-approċċ tal-Kummissjoni effettivament ikkostitwixxa stadju ġdid fil-prattika deċiżjonali tagħha, xejn ma jżomm lir-rikorrenti milli jiddefendu b’mod effettiv l-interessi tagħhom quddiem il-Qorti tal-Prim’Istanza billi jqajmu l-motivi u l-argumenti kollha li jidhrilhom li huma rilevanti sabiex jikkontestaw l-argument tal-Kummissjoni. Barra minn hekk, il-Qorti tal-Prim’Istanza kienet f’pożizzjoni li teżerċita l-istħarriġ ġudizzjarju tagħha billi tiddeċiedi fuq id-diversi aspetti tal-prinċipju ta’ ne bis in idem.

151 Jirriżulta minn dak li ntqal hawn fuq li l-motivi bbażati fuq ksur tal-prinċipju ta’ nuqqas ta’ akkumulazzjoni ta’ sanzjonijiet u ta’ l-obbligu għall-Kummissjoni li tqis is-sanzjonijiet imposti preċedentement kif ukoll fuq nuqqas ta’ motivazzjoni fuq dan il-punt għandhom jiġu miċħuda.

152 Fir-rigward ta’ l-ilment speċifiku li sar minn SGL, li abbażi tiegħu d-Direttur Ġenerali kompetenti tal-Kummissjoni kien wegħidha li s-sanzjonijiet Amerikani kienu ser jiġu meqjusa fil-kalkolu tal-multa imposta mill-Kummissjoni, ir-rikorrenti tinvoka l-prinċipju ta’ protezzjoni ta’ l-aspettattivi leġittimi tagħha. Dan il-prinċipju huwa estiż għal kull individwu li jinsab f’sitwazzjoni li minnha jirriżulta li l-amministrazzjoni Komunitarja nisslet fih aspettattivi fondati (sentenzi tal-Qorti tal-Ġustizzja tal-11 ta’ Marzu 1987, Van der Bergh en Jurgens u Van Dijk Food Products vs Il‑Kummissjoni, 265/85, Ġabra p. 1155, punt 44, u tas-26 ta’ Ġunju 1990, Sofrimport vs Il-Kummissjoni, C-152/88, Ġabra p. I-2477, punt 26), filwaqt li għandu jiġi indikat li ebda persuna ma tista’ tinvoka ksur ta’ dan il-prinċipju jekk ma jkunux ingħatawlha, min-naħa ta’ l-amministrazzjoni, garanziji preċiżi, mingħajr kundizzjonijiet u konkordanti, li joriġinaw minn sorsi awtorizzati u affidabbli (sentenzi tal-Qorti tal-Prim’Istanza tas-6 ta’ Lulju 1999, Forvass vs Il-Kummissjoni, T-203/97, RecFP p. I-A-129, II-705, punt 70, u l-ġurisprudenza ċċitata, u tat-18 ta’ Jannar 2000, Mehibas Dordtselaan vs Il‑Kummissjoni, T-290/97, Ġabra p. II-15, punt 59).

153 F’dan ir-rigward, huwa biżżejjed li jiġi mfakkar li d-Deċiżjoni ġiet adottata mill-kulleġġ tal-membri tal-Kummissjoni, b’mod konformi mal-prinċipju ta’ kolleġjalità stabbilit fl-Artikolu 1 tar-Regoli tal-Proċedura tal-Kummissjoni tad-29 ta’ Novembru 2000 (ĠU L 308, p. 26), u mhux minn Direttur Ġenerali (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tal-Qorti tal-Prim’Istanza ta’ l-20 ta’ Marzu 2002, ABB Asea Brown Boveri vs Il-Kummissjoni, T-31/99, Ġabra p. II-1881, punt 104). Barra minn hekk, SGL ma setgħetx raġonevolment tippretendi li d-deċiżjoni li timponi multa fuqha biex tissanzjona l-parteċipazzjoni tagħha fl-akkordju attiv, fuq skala dinjija, fis-suq ta’ l-elettrodi tal-grafita, tista’ tkun suġġetta għal delega, bħala “miżura ta’ ġestjoni jew amministrazzjoni” fis-sens ta’ l-Artikolu 14 tar-Regoli tal-Proċedura, lid-Direttur Ġenerali kompetenti fil-qasam tal-kompetizzjoni. Għaldaqstant, id-Direttur Ġenerali bl-ebda mod ma seta’ ta lil SGL “assigurazzjonijiet preċiżi li joriġinaw minn sors awtorizzat u affidabbli” fir-rigward ta’ l-imputazzjoni tas-sanzjonijiet li kienu ġew imposti fuqha fl-Istati Uniti u fil-Kanada, peress li l-kompetenza tiegħu hija limitata għas-sottomissjoni ta’ proposti lill-kulleġġ li kien liberu li jaċċetta jew jiċħad dawk il-proposti.

154 Barra minn hekk, jidher li SGL stess iddubitat in-natura preċiża ta’ l-assigurazzjonijiet allegatament mogħtija mis-Sur Schaub fl-1 ta’ Diċembru 1998. Effettivament, fit-tweġiba tagħha ta’ l-4 ta’ April 2000 għad-dikjarazzjoni ta’ l-oġġezzjonijiet, SGL ma tinvokax dawk l-assigurazzjonijiet, iżda għall-kuntrarju takkuża lill-Kummissjoni li ma rrilevatx jekk, u sa liema grad, hija kienet ser tqis, fid-dawl tal-prinċipju ta’ ne bis in idem, is-sanzjonijiet diġà imposti fl-Istati Uniti. Fi kwalunkwe każ, SGL ma allegatx li kienet imħajra mill-allegata wegħda tas-Sur Schaub biex tikkoopera mal-Kummissjoni u biex tammetti l-materja tal-fatti allegati.

155 Minn dan isegwi li l-ilment ibbażat fuq ksur tal-prinċipju ta’ pr