KONKLUŻJONIJIET TAL-AVUKAT ĠENERALI

TANCHEV

ippreżentati fit-8 ta’ Ġunju 2017 ( 1 )

Kawża C-289/16

Kamin und Grill Shop GmbH

vs

Zentrale zur Bekämpfung unlauteren Wettbewerbs Frankfurt am Main eV

[talba għal deċiżjoni preliminari mressqa mill-Bundesgerichtshof (qorti federali tal-ġustizzja, il-Ġermanja)]

“Talba għal deċiżjoni preliminari — Agrikoltura — Prodotti organiċi — Sistema ta’ kontroll stabbilita mir-Regolament (KE) Nru 834/2007 — Artikolu 28(2) tar-Regolament Nru 834/2007 — Kunċett ta’ bejgħ dirett lill-konsumatur finali — Eżenzjoni mis-sistema ta’ kontroll”

1. Fl-Unjoni Ewropea, il-valur totali tas-suq tal-produzzjoni organika ilu li qabeż l-EUR 20 biljun, ċifra li tirrappreżenta bejn wieħed u ieħor 2 % tad-dħul mill-bejgħ tal-industrija tal-ikel u tax-xorb tal-Unjoni u perċentwali li rdoppja mill-2004 ( 2 ). Dawn iċ-ċifri bdew jiżdiedu gradwalment u l-iżvilupp dinamiku ta’ dan is-suq ma waqafx ( 3 ). Sabiex tippromwovi dak l-iżvilupp f’ġieh il-protezzjoni tal-ambjent, is-saħħa tal-annimali u s-saħħa tal-bniedem ( 4 ), l-Unjoni, b’effett mill-1991, bdiet tilleġiżla fil-qasam tal-produzzjoni organika, u bdiet teżiġi mill-operaturi li jippreżentaw sistema ta’ kontroll sofistikata.

2. Permezz tat-talba tagħha għal deċiżjoni preliminari, il-Bundesgerichtshof (qorti tal-ġustizzja federali) talbet li tingħata interpretazzjoni tar-Regolament tal-Kunsill Nru 834/2007, li, fl-Artikolu 27 tiegħu, jobbliga lill-Istati Membri jistabbilixxu sistema ta’ kontrolli u, fl-Artikolu 28(2) tiegħu, jippermettilhom jeżentaw ċerti tipi ta’ bejjiegħa minn dik is-sistema ta’ kontroll. Id-domanda li qiegħda tistaqsi l-qorti tar-rinviju hija, essenzjalment, dwar jekk il-bejjiegħa online jistgħux jibbenefikaw ukoll minn tali eżenzjoni.

3. L-Artikolu 28(2) tar-Regolament Nru 834/2007 huwa kkunsidrat minn ħafna li tant mhux ċar li, matul id-diskussjoni pendenti dwar ir-reviżjoni tar-Regolament Nru 834/3007, ġie propost li titneħħa kompletament dik il-possibbiltà ta’ eżenzjoni, u dan peress li l-kritiċi jirreferu għal interpretazzjonijiet u prattiċi differenti fl-Istati Membri u għal diffikultajiet ta’ mmaniġġjar, superviżjoni u kontroll ( 5 ).

4. Din il-kawża tipprovdi lill-Qorti tal-Ġustizzja, li sa issa għadha qatt ma rċeviet talba biex tinterpreta r-Regolament Nru 834/2007 ( 6 ), l-ewwel opportunità sabiex tiċċara t-tifsira tal-Artikolu 28(2) u tagħti l-gwida meħtieġa sabiex tiġi applikata l-klawżola ta’ eżenzjoni b’mod li jiżgura ċ-ċertezza legali u l-uniformità. Kif ser nuri f’dawn il-konklużjonijiet, titwila iktar mill-qrib lejn l-istorja leġiżlattiva titfa’ dawl kunsiderevoli fuq it-tifsira tal-eżenzjoni.

I. Il-qafas ġuridiku

A. Id-dritt tal-Unjoni

5. L-Artikolu 28 tar-Regolament Nru 834/2007 iġorr it-titolu “Aderenza mas-sistema ta’ kontroll” u jipprovdi fl-ewwel żewġ paragrafi tiegħu: “1. Kwalunkwe operatur li jipproduċi, iħejji, jaħżen jew jimporta prodotti minn pajjiż terz skont it-tifsira tal-Artikolu 1(2) jew li jqiegħed fis-suq tali prodotti, għandu qabel iqiegħed fis-suq kwalunkwe prodott bħala organiku jew f’konverżjoni għal organiku: (a) jinnotifika l-attività tiegħu lill-awtoritajiet kompetenti ta’ l-Istat Membru fejn titwettaq l-attività; (b) jissottometti l-impriża tiegħu għas-sistema ta’ kontroll imsemmija fl-Artikolu 27. […] 2. L-Istati Membri jistgħu jeżentaw mill-applikazzjoni ta’ dan l-Artikolu operaturi li jbiegħu prodotti direttament lill-konsumatur jew utent finali dment li huma ma jipproduċux, ma jippreparawx, ma jaħżnux ħlief in konnessjoni mal-punt ta’ bejgħ jew ma jimportawx, tali prodotti minn pajjiż terz jew ma jkunux ikkontrattaw tali attivitajiet lill parti terza”.

B. Id-dritt nazzjonali

6. Skont il-paragrafu 3(2) tal-Gesetz zur Durchführung der Rechtsakte der Europäischen Union auf dem Gebiet des ökologischen Landbaus, (liġi Ġermaniża li timplementa l-istrumenti legali tal-Unjoni Ewropea fil-qasam tal-produzzjoni organika: “ÖLG”), l-operaturi li jfornu prodotti fis-sens tal-Artikolu 1(2) tar-Regolament Nru 834/2007 bħala organiċi jew f’konverżjoni għall-organiku direttament lill-konsumatur jew utent finali huma eżenti milli jikkonformaw mal-obbligi tal-Artikolu 28(1) tar-Regolament Nru 834/2007 sakemm ma humiex huma stess li jipproduċuhom jew jirranġaw biex jiġu prodotti, jippreparawhom jew jirranġaw biex ikunu ppreparati, jaħżnuhom jew jirranġaw biex ikunu maħżuna ħlief inkonnessjoni mal-punt ta’ bejgħ, jew jimportawhom jew jirranġaw biex jiġu importati minn pajjiż terz.

II. Il-fatti fil-kawża prinċipali u d-domanda preliminari

7. Zentrale zur Bekämpfung unlauteren Wettbewerbs Frankfurt am Main e.V. (l-appellata fl-appell quddiem il-qorti tar-rinviju, iktar ’il quddiem “Zentrale”) hija assoċjazzjoni intiża sabiex tiġġieled il-kompetizzjoni żleali. Kamin und Grill Shop GmbH (l-appellanti quddiem il-qorti tar-rinviju, iktar ’il quddiem “Grill Shop”) topera negozju fuq l-internet għall-bejgħ mill-bogħod ta’ provvisti tal-fireplace u tal-barbecue.

8. Il-firxa ta’ prodotti ta’ Grill Shop tinkludi diversi taħlitiet ta’ ħwawar li kienu offruti għall-bejgħ f’Diċembru 2012 bid-deskrizzjoni “Bio-Gewürze” (“ħwawar organiċi”). Dak iż-żmien, Grill Shop ma kinitx suġġetta għas-sistema ta’ kontroll stabbilita fl-Artikolu 27 tar-Regolament Nru 834/2007.

9. F’ittra deskritta bħala “twiddiba”, datata t-28 ta’ Diċembru 2012, Zentrale oġġezzjonat għall-bejgħ tal-prodott ikkonċernat billi sostniet li dan kien jikser l-Artikolu 28(1) tar-Regolament Nru 834/2007, li bih l-operaturi li jbigħu l-prodotti organiċi kienu meħtieġa jissuġġettaw l-impriża tagħhom għal sistema ta’ kontroll, u Grill Shop ma kinitx għamlet dan. Zentrale talbet lil Grill Shop timpenja ruħha sabiex tieqaf, taħt piena ta’ penali. Grill Shop aċċettat din it-talba mingħajr, madankollu, ma ammettiet ksur.

10. Permezz ta’ din l-azzjoni, Zentrale qiegħda titlob rifużjoni ta’ parti mill-ispejjeż li hija kienet sofriet bħala riżultat ta’ dik it-twiddiba, jiġifieri tal-ammont ta’ EUR 219.35, flimkien mal-interessi.

11. Il-Landgericht Fulda (qorti reġjonali) ċaħdet it-talba, u ddeċidiet li Grill Shop ma kellhiex tissuġġetta l-impriża tagħha għas-sistema ta’ kontroll peress li hija biegħet il-prodott direttament lill-konsumatur u għaldaqstant kienet eżentata mis-sistema ta’ kontroll skont l-Artikolu 28(2) tar-Regolament Nru 834/2007 flimkien mal-paragrafu 3(2) ÖLG.

12. L-Oberlandesgericht Frankfurt am Main (qorti reġjonali superjuri, Frankfurt am Main, il-Ġermanja) (qorti tal-appell) qalbet id-deċiżjoni u tat lil Zentrale r-rimedju li hija talbet, minħabba li l-bejgħ min-naħa ta’ Grill Shop ta’ “ħwawar organiċi” kien jikser l-Artikolu 28(1)(b) tar-Regolament Nru 834/2007, peress li l-impriża tagħha ma ġietx issuġġettata, kif meħtieġ, għas-sistema ta’ kontroll stabbilita f’dak ir-regolament. Il-qorti tal-appell irraġunat li għall-bejgħ “dirett” taħt l-Artikolu 28(2) tar-Regolament Nru 834/2007, il-paragrafu 3(2) ÖLG jeżiġi li l-bejgħ iseħħ fil-post fejn il-prodotti jkunu maħżuna u kemm l-operatur jew il-persunal tal-bejgħ tiegħu u l-konsumatur ikunu preżenti fl-istess ħin. Skont din l-interpretazzjoni, la n-negozju għall-bejgħ online operat minn Grill Shop u lanqas kull tip ta’ negozju għall-bejgħ mill-bogħod ta’ prodotti organiċi ma jaqgħu taħt l-eżenzjoni tal-Artikolu 28(2) tar-Regolament Nru 834/2007.

13. B’appell fuq punt ta’ liġi quddiem il-Bundesgerichtshof (qorti tal-ġustizzja federali, il-Ġermanja), li għalih ingħata permess mill-qorti tal-appell, Grill Shop titlob li l-azzjoni tiġi miċħuda. Zentrale titlob li l-appell fuq punt ta’ liġi jiġi miċħud, billi ssostni li, minħabba r-rekwiżit tal-preżenza fiżika fil-post tal-bejgħ, il-kummerċ online ma seta’ qatt jaqa’ taħt l-eżenzjoni mis-sistema ta’ kontroll ipprovduta fl-Artikolu 28(2) tar-Regolament Nru 834/2007.

14. Huwa f’dan il-kuntest li l-Bundesgerichtshof (qorti tal-ġustizzja federali) għamlet id-domanda preliminari segwenti: “Jeżisti bejgħ ‘dirett’ lill-konsumatur finali fis-sens tal-Artikolu 28(2) tar-Regolament Nru 834/2007, meta l-operatur jew il-persunal ta’ bejgħ tiegħu jbiegħ il-prodotti lill-konsumatur finali mingħajr l-intervent ta’ terz, jew il-bejgħ ‘dirett’ jippreżupponi minbarra dan li l-bejgħ isir fil-post ta’ ħażna ta’ prodotti, fil-preżenza kemm tal-operatur jew tal-persunal ta’ bejgħ tiegħu u tal-konsumatur finali?”

15. Ġew ippreżentati osservazzjonijiet bil-miktub mill-partijiet fil-kawża prinċipali kif ukoll mill-Kummissjoni Ewropea. Ma ntalbet li ssir ebda seduta u ma saret ebda waħda.

III. Evalwazzjoni

A. Introduzzjoni

16. Id-dispożizzjoni li l-Bundesgerichtshof (qorti tal-ġustizzja federali) tistaqsi lill-Qorti tal-Ġustizzja biex tinterpretaha hawnhekk hija klawżola ta’ eżenzjoni li tikkonċerna s-sistema ta’ kontroll li tinsab fir-Regolament Nru 834/2007.

17. Huwa interessanti li jiġi nnotat, mill-ewwel, li l-verżjoni oriġinali ta’ dak ir-regolament kienet preċedentement tħeġġeġ lill-Istati Membri sabiex jistabbilixxu sistema ta’ kontroll iżda, inizjalment, ma ppermettiet ebda eżenzjoni minnha.

18. Għaldaqstant, biex tinstab bażi għall-interpretazzjoni, f’dan il-każ, jidher li huwa xieraq li wieħed jibda billi jirrintraċċja l-ġenesi u l-istorja leġiżlattiva tad-dispożizzjoni inkwistjoni hawnhekk u tal-kuntest leġiżlattiv tagħha sabiex jillumina l-intenzjoni tal-leġiżlatur meta huwa introduċa dik l-eżenzjoni, u b’hekk jiġi ċċarat l-iskop tagħha ( 7 ). Skont il-ġurisprudenza stabbilita tal-Qorti tal-Ġustizzja, għall-interpretazzjoni ta’ dispożizzjoni tad-dritt tal-Unjoni, b’żieda mal-kuntest tagħha u mal-għanijiet fil-mira tar-regoli li minnhom hija tagħmel parti, huwa meħtieġ li jitqies il-kliem tagħha. ( 8 ) Dawn l-aspetti tal-aħħar ser jiġu analizzati wara ħarsa mill-qrib lejn l-oriġini u l-kuntest tal-għan tas-sistema ta’ kontroll tar-Regolament u l-eżenzjoni minnha.

B. L-oriġini u l-kuntest

1. Is-sistema ta’ kontroll u l-portata tagħha

19. L-ewwel qafas Komunitarju għall-biedja u produzzjoni tal-ikel organiċi kien twaqqaf fl-1991 bir-Regolament Nru 2092/91. Il-ħolqien ta’ sistema Komunitarja għal prodotti organiċi kellu żewġ għanijiet: min-naħa, kellha tipproteġi l-biedja organika inkwantu kienet tiżgura kompetizzjoni ġusta bejn il-produtturi ta’ prodotti li jkollhom indikazzjonijiet li jirreferu għall-produzzjoni organika, u min-naħa l-oħra, kellha tagħti profil aktar distintiv lis-suq ta’ prodotti organiċi billi tiżgura trasparenza fl-istadji kollha tal-produzzjoni u l-ipproċessar, u b’hekk titjieb il-kredibbiltà ta’ dawn il-prodotti f’għajnejn il-konsumaturi ( 9 ).

20. Ir-Regolament kien isegwi dawn l-għanijiet mhux biss billi jipprovdi regoli biex jiġu osservati meta jiġi prodott (Artikoli 6 u 7 tar-Regolament Nru 2092/91) jew ittikkettat (Artikolu 5 tar-Regolament Nru 2092/91) prodott organiku, imma wkoll billi, fl-istess ħin, iħeġġeġ lill-Istati Membri jistabbilixxi “sistema ta’ spezzjoni” regolari (Artikoli 8 u 9 tar-Regolament Nru 2092/91).

21. Skont l-Artikolu 8(1), ir-Regolament Nru 2092/91 jispeċifika x’kellu jiġi suġġett għal dik is-sistema ta’ spezzjoni: “Kull operatur li jipproduċi, li jipprepara jew li jimporta minn xi pajjiż terz prodotti kif speċifikati fl-Artikolu 1 bl-għan li jqiegħdhom fis-suq għandu (a) javża b’din l-attività lill-awtorità kompetenti tal-Istat Membru […] jibgħat l-impenn tiegħu għas-sistema tal-ispezzjonar referut fl-Artikolu 9”.

22. L-idea wara dan kienet, kif spjega l-Kunsill fil-preambolu tar-Regolament Nru 2092/91, li “l-istadji kollha tal-produzzjoni u tal-marketing għandhom normalment ikunu suggetti għal spezzjoni” sabiex tiġi żgurata l-konformità mar-regoli tal-produzzjoni ( 10 ).

23. Wara li daħal fis-seħħ ir-regolament fl-1992, għexieren ta’ eluf ta’ rziezet kienu kkonvertew għal biedja organika u kien hemm interess dejjem jikber fuq il-prodotti organiċi min-naħa tal-konsumaturi u n-negozjanti ( 11 ). F’dawn is-snin, kien hemm każijiet fejn il-prodotti li kellhom indikazzjoni li tirreferi għall-metodu ta’ produzzjoni organika tpoġġew fis-suq mingħajr ma kienu konformi mad-dispożizzjonijiet stabbiliti f’dak ir-regolament ( 12 ). Minbarra dan, seħħet kontaminazzjoni b’erbiċidi matul il-ħażna ta’ prodotti minn biedja organika ( 13 ).

24. Għaldaqstant, inħasset il-ħtieġa li tiġi msaħħa s-sistema ta’ spezzjoni u li l-operaturi kollha matul il-produzzjoni u l-proċess ta’ preparazzjoni jkunu suġġetti għaliha ( 14 ), li minn hemm ’il quddiem kien jinvolvi lill-“katina kollha tal-produzzjoni u distribuzzjoni” ( 15 ). Instab li l-firxa ta’ attivitajiet suġġetti għas-sistema sa dak iż-żmien ma kinitx eżawrjenti biżżejjed u kellha titwessa’.

25. Konsegwentement, fl-2004, ġie emendat l-Artikolu 8(1) tar-Regolament Nru 2092/91 billi bħala attivitajiet oħra ġew miżjuda l-ħażna u l-marketing b’mod li d-deskrizzjoni l-ġdida ta’ operaturi li jaqgħu taħt is-sistema ta’ spezzjoni ġiet kif ġej: “[k]ull operatur li jipproduċi, jipprepara, jaħżen jew jimporta minn pajjiż terz prodotti kif speċifikat f’Artikolu 1 bil-ħsieb tal-marketing sussegwenti tagħhom, jew li jqiegħed fis-suq dawk il-prodotti” ( 16 ).

26. Fl-2007, meta l-Artikolu 8(1) preċedenti tar-Regolament Nru 2092/91 ġie ssostitwit bl-Artikolu 28(1) tar-Regolament Nru 834/2007, saru ftit emendi oħra li kienu iktar ta’ natura editorjali ( 17 ). B’hekk irriżultat lista iktar ċara ta’ ħames attivitajiet li kellhom ikunu ssuġġettati għas-sistema ta’ kontroll. Dawn kienu: il-produzzjoni, il-preparazzjoni, il-ħażna, l-importazzjoni minn pajjiż terz u t-tqegħid fis-suq.

27. L-aħħar kategorija timplementa ovvjament l-għan imsemmi iktar ’il fuq li tiġi koperta l-katina ta’ distribuzzjoni kollha, u għaldaqstant tneħħiet l-enfasi leġiżlattiva inizjali tar-regolament dwar il-prodotti organiċi tal-Unjoni li kien jikkonċentra fuq l-ewwel stadji tal-produzzjoni organika ( 18 ). Is-sistema ta’ kontroll bdiet tinkludi n-negozjanti kollha kif ukoll il-bejjiegħa fil-livelli differenti kollha tal-katina ta’ distribuzzjoni.

28. Huwa ċar li l-estensjoni fil-portata tal-ispezzjoni li ġiet estiża għall-ħażna u l-bejgħ bħala attivitajiet separati ( 19 ) kienet timmira lejn il-grupp tal-bejjiegħa bl-ingrossa ( 20 ). Skont l-esperjenza li nkisbet sa mill-introduzzjoni ta’ standard Komunitarju għall-produzzjoni organika, intwera li l-attivitajiet ta’ marketing tagħhom jikkostitwixxu riskju li jiġġustifika l-ispezzjoni regolari.

29. Fir-rigward ta’ bejjiegħa iżgħar, madankollu, ġew espressi dubji serji matul id-diskussjonijiet leġiżlattivi li kienu jikkonċernaw l-implikazzjonijiet prattiċi u l-vijabbiltà teknika tal-ispezzjoni tagħhom; diversi delegazzjonijiet kienu argumentaw favur approċċ gradwali, li jibda mill-bejjiegħa bl-ingrossa u jħalli iktar żmien biex jiġu studjati modi u mezzi biex l-ispezzjoni tiġi estiża għal setturi oħra ( 21 ).

2. L-eżenzjoni u l-ġenesi tagħha

30. Dan hu l-isfond li fih inkitbet il-klawżola ta’ eżenzjoni li l- Bundesgerichtshof (qorti tal-ġustizzja federali) illum qiegħda tistaqsi lill-Qorti tal-Ġustizzja sabiex tinterpreta.

31. Il-klawżola ta’ eżenzjoni kienet intiża sabiex tipprekludi l-impożizzjoni tas-sistema ta’ spezzjoni oneruża fuq is-settur tal-bejgħ bl-imnut ( 22 ). Dan huwa minħabba l-approċċ ibbażat fuq ir-riskju li jieħu r-regolament u minħabba l-fatt li f’xi każijiet jista’ jidher sproporzjonat li jiġu applikati rekwiżiti ta’ notifika u ta’ spezzjoni għal ċerti tipi ta’ operazzjonijiet ta’ bejgħ bl-imnut ( 23 ). Il-Parlament, fir-rapport tiegħu, kien enfasizza li s-sistema ta’ spezzjoni ma għandhiex tkun sproporzjonatament oneruża għall-bejjiegħa żgħar ( 24 ).

32. L-abbozz tal-proposta li l-Kummissjoni kienet ippreżentat f’Jannar 2003 issuġġerixxa li t-tieni subparagrafu tal-Artikolu 8(1) ikun redatt kif ġej: “Madankollu, bejjiegħa bl-imnut li ma jkunux involuti fil-preparazzjoni u li jbiegħu tali prodotti direttament lill-konsumatur finali f’pakketti ssiġillati ma humiex suġġetti għas-sistema ta’ spezzjoni msemmija fl-Artikolu 9”.

33. Wara diskussjonijiet eżawrjenti waqt il-laqgħat tal-Grupp ta’ Xogħol fuq il-kwalità tal-prodotti tal-ikel, il-Kunsill ippreżenta test bħala kompromess li miegħu qabel, diversi xhur wara, il-Parlament wara li żied sentenza fuq l-importazzjoni minn pajjiżi terzi ( 25 ), u li kienet tipprovdi: “Madankollu, bejjiegħa bl-imnut li ma jkunux involuti fil-preparazzjoni u li jbiegħu tali prodotti direttament lill-konsumatur jew utent finali, bħala prodotti ppakkjati minn qabel, ma humiex suġġetti għall-obbligi stabbiliti fl-ewwel subparagrafu.” ( 26 )

34. Iktar tard, ( 27 ) ġiet proposta emenda oħra li finalment ġiet adottata bħala t-test il-ġdid tat-tieni subparagrafu tal-Artikolu 8(1) permezz tar-Regolament Nru 392/2004. Dan jipprovdi li: “[l]-Istati Membri jistgħu jeżentaw mill-applikazzjoni ta’ dan il-paragrafu l-operaturi li jbiegħu dawk il-prodotti direttament lill-konsumatur finali jew utent kemm-il darba ma jipproduċux, jippreparaw, jaħżnu (ħlief b’konnessjoni mal-punt tal-bejgħ), jew jimportaw dawk il-prodotti minn pajjiż terz” ( 28 ). Din il-formulazzjoni ta’ kompromess tat-tieni subparagrafu tal-Artikolu 8(1) tar-Regolament Nru 2092/91 kif rivedut bir-Regolament 392/2004 għadha fis-seħħ illum peress li hija identika għall-Artikolu 28(2) tar-Regolament Nru 834/2007 ( 29 ), id-dispożizzjoni li l-Qorti tal-Ġustizzja hija mitluba tinterpreta fil-każ preżenti.

35. Jekk wieħed iqabbel id-diversi verżjonijiet ta’ abbozzi u t-test finali, wieħed jinnota li l-klawżola evolviet gradwalment minn regola stretta b’limiti konkreti (“prodotti f’pakketti ssiġillati”, u mbagħad “prodotti ppakkjati minn qabel”) għal waħda iktar astratta. Fl-istess ħin, madankollu, l-istruttura bażika tar-regola bħala tali baqgħet, u din tikkonsisti f’żewġ elementi, li jikkonċernaw (1) il-pożizzjoni tal-persuna eżentata fil-katina ta’ marketing u (2) il-kuntatt ta’ dik il-persuna mal-prodott.

36. Fir-rigward tal-ewwel element, huwa interessanti li r-rekwiżit ta’ bejgħ dirett lill-konsumatur finali ma sofriex tibdil matul id-diversi verżjonijiet tal-klawżola ta’ eżenzjoni li ġew proposti. L-emendi li dehru meħtieġa fir-rigward ta’ dan l-ewwel element, kienu jikkonċernaw iktar id-deskrizzjoni tal-bejjiegħ u tax-xerrej, bit-tnejn li huma ġew issostitwiti b’kunċett iktar wiesa’: fuq in-naħa tal-bejjiegħ il-kelma “bejjiegħ” ġiet issostitwita bil-kelma “operatur” ( 30 ) u fuq in-naħa tax-xerrej, il-“konsumatur finali” ġie ssostitwit b’“konsumatur jew utent finali”.

37. Jidher li l-azzjoni “li jbiegħu dawk il-prodotti direttament” ma kinitx is-suġġett ta’ diskussjoni fil-proċess leġiżlattiv. Din serviet sempliċiment biex teskludi lill-bejjiegħa bl-ingrossa mill-eżenzjoni u biex tiżgura li huwa biss l-aħħar bejjiegħ fil-katina ta’ marketing li jibbenefika mill-eżenzjoni.

38. It-tieni element, madankollu, ra diversi tibdil. L-abbozz oriġinali kien jirreferi esklużivament għal “prodotti f’pakketti ssiġillati”, imbagħad, b’mod ftit iktar laxk għal “prodotti ppakkjati minn qabel”, it-tnejn li huma bil-kundizzjoni li l-bejjiegħ ma jkunx involut fil-preparazzjoni. Il-fatt li l-prodott ġie hekk iddefinit serva bħala garanzija fiżika li l-bejjiegħ ipprivileġġat ma jinterferixxix mal-prodott. L-idea kienet li jkunu koperti bejjiegħa bl-imnut li ma jwettqu ebda operat fuq il-prodott ( 31 ). Is-sitwazzjoni li l-leġiżlatur kellu f’moħħu meta ħoloq l-eżenzjoni kienet waħda fejn l-operatur ta’ bejgħ bl-imnut ma jmissx mal-prodott b’mod li pjuttost ma kien hemm ebda riskju li tiġi affettwata n-natura tal-prodott jew li jiġi ttikkettat b’mod li jista’ jinterferixxi mar-regoli applikabbli għall-produzzjoni organika.

39. Meta r-restrizzjoni għal “prodotti f’pakketti ssiġillati” jew “prodotti ppakkjati minn qabel” dehret stretta wisq u tneħħa l-ilqugħ fiżiku tas-“siġill” jew tal-“pakkett”, qam il-bżonn li tinstab deskrizzjoni iktar astratta ta’ sitwazzjoni li ma kinitx toħloq riskji li ma kinux jeżistu fil-verżjonijiet preċedenti. Il-kritiċi ħeġġew lil-leġiżlatur jiċċara fir-rigward tas-settur tal-bejgħ bl-imnut “liema attivitajiet eżattament kellhom ikunu koperti” ( 32 ).

40. Il-leġiżlatur finalment għażel li jissostitwixxi r-rekwiżit pożittiv tal-“prodotti ppakkjati minn qabel” b’formulazzjoni negattiva, billi elenka kull kategorija individwali ta’ attività li l-bejjiegħ bl-imnut ma huwiex awtorizzat jagħmel, jekk ikun irid jibbenefika mill-eżenzjoni: l-operatur li jaqa’ taħt l-Artikolu 28(2) tar-Regolament Nru 834/2007 ma huwiex awtorizzat jipproduċi, jipprepara jew jimporta minn pajjiż terz. Dak li jibqagħlu li jista’ jagħmel huwa l-marketing u l-ħażna, peress li dawn iż-żewġ attivitajiet huma marbutin b’mod inerenti man-negozju ta’ bejjiegħ bl-imnut u inevitabbilment meta jbigħ direttament lill-konsumatur finali. Sabiex dawn l-attivitajiet ikunu limitati wkoll għal dak li huwa indispensabbli biex jinbiegħ il-prodott, ġiet imposta restrizzjoni fuq il-permess biex jaħżen: l-operatur ma jistax jaħżen prodotti koperti mill-Artikolu 1(2) tar-Regolament “ħlief in konnessjoni mal-punt ta’ bejgħ”.

41. Din ir-restrizzjoni tiggarantixxi li l-bejjiegħ bl-imnut ikun bejjiegħ bl-imnut pur li ma jabbużax mill-pożizzjoni tiegħu bħala bejjiegħ bl-imnut biex jevita l-kontroll fuq attivitajiet oħra li, altrimenti, ikunu suġġetti għal kontroll regolari. Jekk il-ħażna sseħħ fil-qafas tat-tranżazzjonijiet tal-bejjiegħ bl-imnut li jbigħ direttament lill-konsumatur finali, dik l-attività ma għandhiex tmur lil hinn minn dak li huwa neċessarju biex isir il-bejgħ.

42. Biex ir-riżultat tal-analiżi preċedenti tal-istorja leġiżlattiva jingħad fi ftit kliem: l-eżenzjoni għall-aħħar bejjiegħ bl-imnut fil-katina tad-distribuzzjoni tista’ tingħata mill-Istati Membri sakemm dak l-operatur ikun sempliċement bejjiegħ bl-imnut peress li l-attività tiegħu, bħala tali, hija tipikament mhux daqstant suġġetta għal riskji ( 33 ) li teħtieġ li tkun suġġetta għas-sistema ta’ kontroll regolari ta’ prodotti organiċi, fid-dawl tal-prinċipju ta’ proporzjonalità.

C. Motivazzjoni

43. Wara li rrintraċċajt l-istorja leġiżlattiva tal-klawżola ta’ eżenzjoni li għandha tiġi interpretata hawnhekk, irriżulta li l-għan ta’ dik il-klawżola kien li l-aħħar bejjiegħ bl-imnut fil-katina ta’ distribuzzjoni jkun ipprivileġġat minħabba li r-riskju tiegħu li jikser ir-regoli fuq il-prodotti organiċi kien meqjus tipikament baxx. Dan huwa partikolarment minnu fir-rigward tat-traċċabbiltà ta’ prodott fl-istadji kollha tal-produzzjoni, preparazzjoni u distribuzzjoni, li għandha tiġi żgurata mis-sistema ta’ kontroll. ( 34 ) Fir-rigward tal-aħħar bejjiegħ bl-imnut fil-katina ta’ distribuzzjoni, li jidħol f’kuntratt ma’ konsumatur, it-tħassib dwar it-traċċabbiltà huwa evidentement irrilevanti.

44. Fil-kuntest tad-domanda magħmula mill-Bundesgerichtshof (qorti tal-ġustizzja federali), dan ikun ifisser li l-fatt li l-prodott jinbiegħ lill-konsumatur finali mingħajr l-intervent ta’ terza persuna jikkostitwixxi raġuni suffiċjenti sabiex il-bejgħ jiġi identifikat bħala bejgħ “dirett”.

1. Spezzjoni mill-konsumatur stess

45. Zentrale, madankollu, hija tal-fehma li l-eżenzjoni tapplika biss jekk iseħħ il-bejgħ fil-post fejn ikun maħżun il-prodott u kemm l-operatur, jew il-persunal tal-bejgħ tiegħu, kif ukoll il-konsumatur ikunu preżenti fl-istess ħin. Hija tibbaża l-fehma tagħha fuq ir-raġunament li l-motivazzjoni wara l-eżenzjoni tal-operatur li jbigħ prodott organiku direttament lill-konsumatur finali kienet biex il-konsumatur jitqiegħed f’pożizzjoni li jwettaq l-ispezzjoni tal-prodott waħdu huwa stess ( 35 ).

46. Fil-fehma tiegħi, dan l-argument ma huwiex konvinċenti. Dan ma jikkorrispondix mal-punt tiegħi iktar ’il fuq ( 36 ) li l-eżenzjoni kienet intiża li teżenta lill-bejjiegħ mill-piż tal-kontroll professjonali regolari minħabba l-isproporzjonalità li tirriżulta mir-riskju baxx marbut mal-attività tipika ta’ sempliċi bejjiegħ bl-imnut. Peress li r-Regolament Nru 834/2007 jadotta approċċ ibbażat fuq ir-riskju u ma jimmirax għal kontroll totali, iżda jħalli ċerta flessibbiltà, ma hemmx bżonn li l-kontroll jiġi maqlub fuq xi ħadd ieħor. Ma huwiex xogħol il-konsumatur li jibbilanċja r-riskju rimanenti li jippersisti minħabba l-eżenzjoni mill-kontroll professjonali regolari u li l-leġiżlatura konxjament ittollerat.

47. Iktar minn hekk, fuq livell prattiku, ma huwiex ċar kif il-konsumatur, li normalment ma jkollux għarfien tal-ispeċifikazzjonijiet partikolari kollha li prodott organiku jeħtieġ li jikkonforma ruħu magħhom skont ir-Regolament Nru 834/2007 u skont ir-Regolament tal-Kummissjoni (KE) Nru 889/2008, għandu jkun jista’ jwettaq dan il-kontroll b’suċċess ( 37 ). Bħala regola ġenerali, il-konsumatur ma huwiex espert f’dan.

48. Barra minn hekk, il-konsumatur ma għandux għad-dispożizzjoni tiegħu l-mezzi u l-istrumenti biex jinvestiga l-fatti u ċ-ċirkustanzi li jkunu meħtieġa biex issir evalwazzjoni tal-prodott li tkun tagħmel sens. Is-sempliċi preżenza fiżika tal-prodott u tal-bejjiegħ ma tipprovdix lix-xerrej bl-informazzjoni meħtieġa, u dan peress li la r-Regolament Nru 834/2007 u lanqas ir-Regolament Nru 889/2008 ma jimponu l-obbligu fuq il-bejjiegħ biex jipprovdi l-informazzjoni lix-xerrej. Il-kundizzjonijiet potenzjalment ta’ ħsara bħalma hu l-kuntatt ma’ prodotti u kimiċi oħrajn jew l-adegwatezza tat-temperatura tal-ħażna u d-dawl, jew attivitajiet ta’ ttikkettar mill-ġdid li setgħu jkunu saru qabel, ma humiex neċessarjament viżibbli jew li jista’ jaċċertahom il-konsumatur, li jara l-prodott biss fil-mument tal-bejgħ u għaldaqstant ma jkollu ebda informazzjoni fuq is-sitwazzjoni tal-ħażna immedjatament preċedenti.

49. Fil-fatt, ir-Regolament Nru 834/2007 ikun pjuttost inkonsistenti li, minn naħa, jeżiġi mill-awtorità ta’ kontroll tal-Istat Membru, meta tkun trid tiddelega x-xogħol ta’ kontroll lil xi korp ta’ kontroll partikolari, li turi li l-korp ta’ kontroll għandu l-kompetenza, it-tagħmir u l-infrastruttura għal dan u għandu numru suffiċjenti ta’ persunal adegwatament ikkwalifikat u esperjenzat ( 38 ) u, min-naħa l-oħra, f’ċerti każijiet, jippermetti lill-Istati Membri li jafdaw dan ix-xogħol ta’ sfida lill-konsumatur ordinarju.

50. Skont ir-Regolament Nru 834/2007, il-konsumatur ma huwiex meqjus li huwa responsabbli mill-attivitajiet ta’ kontroll. Il-kunċett pjuttost huwa li l-konsumatur jista’ jistrieħ fuq it-tikketta u l-preżentazzjoni tal-prodott. L-ewwel sentenza tal-premessa 22 tar-Regolament Nru 834/2007 tipprovdi: “Iż-żamma tal-kunfidenza tal-konsumatur fi prodotti organiċi hija importanti” ( 39 ). Jekk il-konsumatur suppost li jkollu fiduċja fil-prodott, allura ma għandux għalfejn isir attiv u janalizza b’mod kritiku l-prodott fir-rigward tan-natura organika tiegħu.

2. Il-promozzjoni tal-prodotti organiċi

51. Finalment, għandu jiġi nnotat li wieħed mill-għanijiet ġenerali tar-Regolament huwa li jinħolqu kundizzjonijiet li fihom is-settur organiku jista’ jista’ jimxi ’l quddiem skont l-iżviluppi tal-produzzjoni u tas-suq ( 40 ). Dan l-għan jipprekludi restrizzjonijiet mhux meħtieġa fuq il-mezzi u l-kanali ta’ distribuzzjoni ta’ dawn il-prodotti.

52. Fid-dawl ta’ dan, din l-eżenzjoni mis-sistema ta’ kontroll tidher li hija ġġustifikata u ma teħtieġx iktar restrizzjoni ( 41 ). Fid-dawl tal-fatt li s-supermarkits u bejjiegħa bl-imnut ġenerali oħrajn b’firxa wiesgħa ta’ prodotti, kif ukoll bejjiegħa bħall-appellanti bejjiegħa tal-barbecues fil-każ ineżami, ikunu jixtiequ jinkludu biss ftit prodotti organiċi fl-għażla tal-prodotti tagħhom, li għalihom ma jidhirx li jagħmel sens finanzjarju li jinkorru l-ispejjeż u x-xogħol amministrattiv sabiex l-impriża tiġi nnotifikata u ssuġġettata għas-sistema ta’ kontroll organiku, jidher li jkun xieraq li ma jiġix impost piż fuqhom li jista’ jwassalhom sabiex jabbandunaw il-bejgħ ta’ prodotti organiċi u għaldaqstant irendu lil dawn il-prodotti inqas aċċessibbli għall-konsumatur. Dan iwassal għal sitwazzjoni fejn il-prodotti organiċi jkunu jistgħu jinxtraw biss minn ħwienet speċjalizzati u fejn is-suq organiku ma jibbenefikax mill-firxa sħiħa ta’ kanali ta’ marketing.

53. Kif intwera iktar ’il fuq, abbażi tax-xogħol preparatorju, il-kwistjoni dwar jekk u sa fejn ir-riskju rimanenti kellu jiġi aċċettat kien is-suġġett ta’ kompromess ( 42 ) u, fid-dawl ta’ eżitazzjonijiet u inċertezzi fir-rigward tal-ispezzjoni ta’ setturi oħra ( 43 ), tħalliet finalment f’idejn l-Istati Membri. Huma qegħdin fl-aħjar pożizzjoni li jiddeterminaw, fid-dawl tal-kuntest rispettiv nazzjonali, jiġifieri r-regoli u r-regolamenti imposti fuq il-bejjiegħa bl-imnut f’dak l-Istat u kundizzjonijiet prevalenti oħra fih, jekk u sa fejn l-eżenzjoni tkunx xierqa fid-dawl tal-proporzjonalità. ( 44 ) Id-diskrezzjoni tal-Istat Membru u l-evalwazzjoni tar-riskju individwali ma għandhomx ikunu mfixkla b’interpretazzjoni li timponi restrizzjonijiet addizzjonali.

D. Formulazzjoni

54. Il-formulazzjoni tal-Artikolu 28(2) tar-Regolament Nru 834/2007 ukoll ma tipprovdi ebda indikazzjoni dwar in-neċessità tal-preżenza tal-bejjiegħ u x-xerrej jew tal-prodott fuq il-post tal-bejgħ.

55. Fit-test, b’kuntrast ma’ dak li jsostnu l-appellata u l-Kummissjoni, ma hemm ebda indikazzjoni li l-kliem “jbiegħu […] direttament” jeħtieġu rabta bejn il-bejgħ u xi post partikolari. It-tieni parti tas-sentenza tal-Artikolu 28(2) tar-Regolament Nru 834/2007 teskludi mill-eżenzjoni bejjiegħa li jaħżnu prodotti “ħlief in konnessjoni mal-punt ta’ bejgħ”. It-test ma jgħidx, madankollu, “x’imkien ieħor differenti mill-post tal-bejgħ” ( 45 ). Il-“punt tal-bejgħ” huwa normalment użat f’sens iktar wiesa’ li jindika li l-bejgħ seħħ; ma jirreferix neċessarjament għal xi post iżda jirreferi, min-naħa l-oħra, b’mod iktar ġenerali u astratt, għal-laqgħa bejn il-bejjiegħ u x-xerrej. Biex juri r-rabta, it-test juża l-kelma “in konnessjoni” u mhux prepożizzjoni lokali bħala “fil-”. ( 46 ) L-Artikolu 28(2) jittratta r-rabta organizzazzjonali, mhux waħda lokali ( 47 ). Meta u sa fejn l-operatur jaħżen il-prodott, dik il-ħażna trid tkun inkonnessjoni mal-bejgħ.

E. Rimarki finali

56. Fir-rigward tal-kwistjoni ċentrali ta’ dan il-każ, jiġifieri jekk il-bejgħ bl-imnut online jistax jibbenefika mill-eżenzjoni jew jekk, kif issostni l-Kummissjoni, huwiex ġeneralment eskluż minnha, għandu jitfakkar li l-klawżola ta’ eżenzjoni twieldet fl-2003 meta n-negozju online kien magħruf ħafna u d-direttiva e-commerce ( 48 ) kienet diġà daħlet fis-seħħ, b’mod li kien mistenni li l-leġiżlatur jipprovdi għal eċċezzjoni espressa kieku huwa kellu l-intenzjoni li jeskludi l-bejgħ online.

57. L-argument tal-Kummissjoni li iktar ma ddum il-ħażna ikbar ikun ir-riskju ta’ frodi, l-ewwel nett, ma japplikax bilfors u, it-tieni nett, ma huwiex raġuni biex il-bejjiegħa bl-imnut online jiġu esklużi, minħabba li dawk il-bejjiegħa ma jaħżnux neċessarjament prodotti għal żmien itwal minn negozjanti stazzjonarji; jista’ jkun li lanqas biss ikollhom faċilitajiet għall-ħażna imma jaraw kif il-prodotti jiġu kkunsinnati direttament għand il-konsumatur mill-bejjiegħ bl-ingrossa.

58. Finalment, il-protezzjoni ambjentali, li hija waħda mill-għanijiet tar-Regolament 834/2007, bħala regola ġenerali, hija moqdija pjuttost tajjeb permezz tan-negozju online. Dan kollu jimmilita kontra li l-bejjiegħa bl-imnut online jiġu esklużi mill-portata tal-Artikolu 28(2) tar-Regolament Nru 834/2007.

IV. Konklużjoni

59. Essenzjalment, il-Bundesgerichtshof (qorti federali tal-ġustizzja) tixtieq tkun taf jekk, barra mill-konnessjoni diretta bejn l-operatur u l-konsumatur, humiex meħtieġa elementi addizzjonali ta’ preżenza fiżika biex tranżazzjoni tkun taqa’ taħt l-eżenzjoni pprovduta fl-Artikolu 28(2) tar-Regolament Nru 834/2007. Madankollu, il-Bundesgerichtshof (qorti federali tal-ġustizzja) illimitat id-domanda tagħha għall-interpretazzjoni tal-kunċett ta’ bejgħ “dirett” ( 49 ).

60. Sabiex tagħti interpretazzjoni utli, il-Qorti tal-Ġustizzja għandha, kif ipproponiet il-Kummissjoni, tirriformula d-domanda ( 50 ) u testendi l-portata tagħha għar-restrizzjonijiet kollha tal-Artikolu 28(2) tar-Regolament Nru 834/2007.

61. Fid-dawl ta’ dak li ntqal iktar ’il fuq, nissuġġerixxi li l-Qorti tal-Ġustizzja tirrispondi għad-domanda preliminari tal-Bundesgerichtshof (qorti tal-ġustizzja federali) kif ġej: Il-fatt li prodott jinbiegħ lill-konsumatur finali mingħajr l-intervent ta’ terz hija raġuni suffiċjenti sabiex il-bejgħ jiġi identifikat bħala bejgħ “dirett” fis-sens tal-Artikolu 28(2) tar-Regolament (KE) Nru 834/2007. Jekk, madankollu, jintwera li l-operatur li jbigħ il-prodotti direttament lill-konsumatur finali jipproduċi, jipprepara, jaħżen ħlief inkonnessjoni mal-punt tal-bejgħ jew jimporta tali prodott minn pajjiż terz, huwa ma jistax jikkwalifika għall-possibbiltà ta’ eżenzjoni taħt l-Artikolu 28(2) tar-Regolament (KE) Nru 834/2007. Il-frażi “ħlief in konnessjoni mal-punt ta’ bejgħ” ma tirrestrinġix il-ħażna għall-post fiżiku fejn iseħħ il-bejgħ iżda teżiġi li l-ħażna tkun anċillari għall-bejgħ u ma tmurx lil hinn minn dak li huwa raġonevolment meħtieġ sabiex isir il-bejgħ. Biex tapplika l-eżenzjoni, huwa irrilevanti jekk u fejn jiġu maħżuna l-prodotti mill-bejjiegħ, u lanqas min ikun preżenti fil-post tal-ħażna jew tal-bejgħ.

( 1 ) Lingwa oriġinali: l-Ingliż.

( 2 ) Il-valur totali kien stmat bħala madwar EUR 20 biljun fl-2011, ara Dokument ta’ ħidma tal-Persunal tal-Kummissjoni Evalwazzjoni tal-Impatt li jakkumpanja d-dokument ta’ Proposta għal Regolament tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill dwar il-produzzjoni organika u l-ittikkettar ta’ prodotti organiċi, li jemenda r-Regolament (UE) Nru XXX/XXX tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill [Regolament dwar il-kontrolli uffiċjali] u li jħassar ir-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 834/2007, COM(2014) 180 finali, p. 11 bir-referenzi ulterjuri. Sa mill-2011, is-settur organiku kompla jikber b’pass konsistenti. Manifestament l-ikbar suq organiku fl-Unjoni kien dak tal-Ġermanja b’EUR 6.6 biljun fl-2011, segwit b’dak ta’ Franza b’EUR 3.8 biljun, ara idem.

( 3 ) Dokument ta’ ħidma tal-Persunal tal-Kummissjoni Evalwazzjoni tal-Impatt, iċċitat fin-nota ta’ qiegħ il-paġna 2, p. 11. Fl-2015, il-valur kien jammonta għal EUR 27.1 biljun fl-Unjoni, ara Zahlen, Daten, Fakten. Die Bio-Branche 2017, Bund Ökologische Lebensmittelwirtschaft BÖLW, Berlin, p. 20 et seq.

( 4 ) Ara f’iktar dettall il-premessa 1 tar-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 834/2007, tat-28 ta’ Ġunju 2007, dwar il-produzzjoni organika u t-tikkettar ta’ prodotti organiċi u li jemenda r-Regolament (KEE) Nru 2029/91 (ĠU 2007 L 189, p. 1) li jispeċifika fl-ewwel sentenza: “Il-produzzjoni organika hija sistema ġenerali tal-ġestjoni ta’ impriżi agrikoli u l-produzzjoni ta’ l-ikel li tgħaqqad flimkien l-aħjar prattiċi ambjentali, livell għoli ta’ bijodiversità, il-preservazzjoni ta’ riżorsi naturali, l-applikazzjoni ta’ standards għoljin dwar il-benesseri ta’ l-annimali u l-produzzjoni f’konformità mal-preferenza ta’ ċerti konsumaturi għall-prodotti li ġejjin mill-użu ta’ sustanzi u proċessi naturali.”

( 5 ) Ara l-Proposta għal Regolament tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill dwar il-produzzjoni organika u t-tikkettar ta’ prodotti organiċi, li jemenda r-Regolament (UE) Nru XXX/XXX tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill [Regolament dwar il-Kontrolli Uffiċjali] u li jħassar ir-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 834/2007, COM(2014) 180 finali, Memorandum spjegattiv, p. 6.

( 6 ) Fis-sentenza tal-5 ta’ Novembru 2014, Herbaria Kräuterparadies, C-137/13, EU:C:2008:703, il-Qorti tal-Ġustizzja ddeċidiet dwar l-ammissibbiltà ta’ addittivi għal xorb organiku li nneċessitat interpretazzjoni tal-Artikolu 27(1)(f) tar-Regolament tal-Kummissjoni (KE) Nru 889/2008, tal-5 ta’ Settembru 2008, li jistabbilixxi regoli dettaljati għall-implimentazzjoni tar-Regolament Nru 834/2007 (ĠU 2008 L 250, p. 1); matul ir-raġunament tagħha, il-Qorti tal-Ġustizzja użat il-premessi 3, 5, 22 u 25 kif ukoll l-Artikoli 6, 19, 21 u 23 tar-Regolament Nru 834/2007. Bl-istess mod, fir-raġunament tagħha fis-sentenza tal-4 ta’ Ġunju 2015, Andechser Molkerei Schietz vs Il-Kummissjoni, C-682/13 P EU:C:2015:356, hija u tiddeċiedi fuq appell ippreżentat kontra digriet tal-Qorti Ġenerali dwar il-validità tar-Regolament tal-Kummissjoni Nru 1131/2011, il-Qorti tal-Ġustizzja ċċitat il-premessa 1 tar-Regolament Nru 834/2007. Hemm ħames sentenzi li jinterpretaw ir-regolamenti predeċessuri, ir-Regolament tal-Kunsill Nru 2092/91, tal-24 ta’ Ġunju 1991, dwar il-produzzjoni oganika ta’ prodotti agrikoli u l-indikazzjonijiet li jirreferu għalihom fil-prodotti agrikoli u fl-oġġetti tal-ikel (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 15, Vol. 2, p. 39) u r-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 392/2004, tal-24 ta’ Frar 2004, li jemenda r-Regolament Nru 2092/91 (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 15, Vol. 8, p. 189). (sentenzi tad-29 ta’ Novembru 2007, Il-Kummissjoni vs Il-Ġermanja, C-404/05, EU:C:2007:723; tad-29 ta’ Novembru 2007, Il-Kummissjoni vs L-Awstrija, C-393/05, EU:C:2007:722; tal-14 ta’ Lulju 2005, Il-Kummissjoni vs Spanja, C-135/03, C-135/03, EU:C:2005:457; tat-13 ta’ Lulju 1995, Il-Parlament vs Il-Kummissjoni, C-156/93, EU:C:1995:238; u tal-14 ta’ Lulju 2005, Comité Andaluz de Agricultura Ecológica, C-107/04, EU:C:2005:470), fejn l-ewwel tnejn jirrigwardaw kwistjoni dwar is-sistema ta’ kontroll, jiġifieri l-istabbiliment permanenti ta’ korpi ta’ spezzjoni privati.

( 7 ) Wieħed mill-metodi użati mill-Qorti tal-Ġustizzja huwa li tanalizza l-intenzjoni tal-leġiżlatur tal-Unjoni Ewropea sabiex taċċerta t-tifsira tad-dritt sekondarju tal-Unjoni, ara pereżempju s-sentenzi tas-7 ta’ Diċembru 2010, Pammer u Hotel Alpenhof, C-585/08 u C-144/09, EU:C:2010:740, punt 71 et seq, tal-15 ta’ Lulju 2010, Purrucker, C-256/09, EU:C:2010:437, punt 84 et seq, u tas-27 ta’ Ottubru 2016, Il-Kummissjoni vs Il-Ġermanja, C-220/15, EU:C:2016:815.

( 8 ) Ara, pereżempju, is-sentenzi tas-16 ta’ Lulju 2015, Lanigan, C-237/15 PPU, EU:C:2015:474, punt 35, u tat-13 ta’ Ottubru 2016, Mikołajczyk, C-294/15, EU:C:2016:772, punt 26.

( 9 ) Ara l-premessa 5 b’rabta mal-premessa 3 tar-Regolament Nru 2092/91.

( 10 ) Ara l-premessa 12 tar-Regolament Nru 2092/91. Il-premessa 13 tar-Regolament Nru 2092/91 tispeċifika li “l-operaturi kollha li jipproduċu, iħejju, jimpurtaw jew iqiegħdu fis-suq prodotti b’indikazzjonijiet li jirreferu għal metodi ta’ produzzjoni organika għandhom ikunu suġġetti għal sistemi ta’ spezzjonar regolari li jkunu jħarsu l-ħtigiet minimi tal-Komunità u li jsiru minn awtoritajiet nominati ta’ spezzjonar”.

( 11 ) Ara, pereżempju, Alberto Alemanno, The European Reform on Organic Farming – Balancing Consumer Preferences and Free Movement Imperatives, f’EFFL 2009, 406-419, 409.

( 12 ) COM(2003) 14 finali, paragrafu 3 tal-memorandum spjegattiv tal-“Proposta għal Regolament tal-Kunsill li jemenda r-Regolament (KEE) Nru 2092/91 dwar il-produzzjoni organika ta’ prodotti agrikoli u l-indikazzjonijiet li jirreferu għalihom fil-prodotti agrikoli u fl-oġġetti ta’ l-ikel” ippreżentat mill-Kummissjoni. Din l-ispjegazzjoni ġiet inkorporata fil-premessa 3 ta’ dik il-proposta u wkoll fil-premessa 3 tar-Regolament Nru 392/2004.

( 13 ) Ara n-nota ta’ qiegħ il-paġna 12.

( 14 ) Ara n-nota ta’ qiegħ il-paġna 12.

( 15 ) Ara d-dokument tal-Kunsill 8482/03, tal-15 ta’ April 2003, fuq l-Eżitu tal-Proċeduri tal-laqgħa tal-Grupp ta’ Ħidma fuq il-Kwalità tal-Oġġetti tal-Ikel fl-14 ta’ April, p. 2 sub II ii.

( 16 ) Ara l-Artikolu 1 tar-Regolament Nru 392/2004, li bih ġie fformulat l-ewwel subparagrafu tal-Artikolu 8(1). Id-deskrizzjoni l-ġdida tal-kamp ta’ applikazzjoni tas-sistema ta’ spezzjoni daħlet fis-seħħ f’Lulju 2005, ara l-Artikolu 2 tar-Regolament Nru 392/2004.

( 17 ) Bit-tneħħija tal-kliem “bil-għan ta’ marketing sussegwenti tagħhom” u b’emendi żgħar fil-kliem, ħarġu ħames kategoriji iktar ċari ta’ attivitajiet oħra li kienu suġġetti għas-“sistema ta’ kontroll”, kif kienet issa msejħa s-“sistema ta’ spezzjoni” preċedenti.

( 18 ) Dan l-għarfien dejjem jikber joħroġ ċar meta wieħed iħares lejn il-preamboli tal-verżjonijiet differenti: filwaqt li l-premessa 3 tar-Regolament Nru 392/2004 baqgħat marbuta mal-kliem “l-operaturi kollha matul il-proċess kollu ta’ produzzjoni u preparazzjoni”, il-premessa 31 tar-Regolament Nru 834/2007 finalment indirizzat it-tliet stadji kompluti: “operaturi fl-istadji kollha ta’ produzzjoni, tħejjija u distribuzzjoni”. (enfasi tiegħi)

( 19 ) Il-punt li l-estenzjoni kienet tikkonċerna l-ħażna u l-bejgħ biss inkwantu dawn l-attivitajiet iseħħu bħala attivitajiet separati minn dawk li kienu diġà kkontemplati fil-verżjoni preċedenti tal-Artikolu 8, ġie enfasizzat mir-rappreżentant tal-Kummissjponi fid-diskussjoni waqt il-laqgħa tal-Grupp ta’ Ħidma fuq il-Kwalità tal-Oġġetti tal-Ikel fl-14 ta’ April 2003, ara d-dokument tal-Kunsill 8482/03, iċċitat fin-nota ta’ qiegħ il-paġna 15, p. 2 sub II ii.

( 20 ) Ara d-Dokument tal-Kunsill Nru 8482/03, iċċitat fin-nota ta’ qiegħ il-paġna 15, p. 2 sub II ii.

( 21 ) Ara d-Dokument tal-Kunsill Nru 6999/03, tat-2 ta’ April 2003, fuq l-Eżitu tal-Proċeduri tal-laqgħa tal-Grupp ta’ Ħidma fuq il-Kwalità tal-Oġġetti tal-Ikel fit-28 ta’ Frar 2003, p. 2 sub III ii.

( 22 ) Ara d-Dokument tal-Kunsill Nru 6999/03, iċċitat fin-nota ta’ qiegħ il-paġna 21.

( 23 ) Premessa 3a tat-“Test ta’ kompromess rivedut tal-Presidenza” tar-Regolament tal-Kunsill (KEE) Nru 2092/91 dwar il-produzzjoni organika ta’ prodotti agrikoli u l-indikazzjonijiet li jirreferu għalihom fil-prodotti agrikoli u fl-oġġetti tal-Ikel, id-Dokument tal-Kunsill Nru 16235/03, Anness, tat-18 ta’ Diċembru 2003, l-Eżitu tal-Proċeduri tal-laqgħa tal-Grupp ta’ Ħidma fuq il-Kwalità tal-Oġġetti tal-Ikel (Biedja organika) tal-10 ta’ Diċembru 2003.

( 24 ) Ara Il-Parlament Ewropew, document FINALI A5-0392/2003, Rapport tas-6 ta’ Novembru 2003, dwar il-Proposta għal Regolament tal-Kunsill li jemenda r-Regolament (KEE) Nru 2092/91 dwar il-produzzjoni organika ta’ prodotti agrikoli u l-indikazzjonijiet li jirreferu għalihom fil-prodotti agrikoli u fl-oġġetti tal-Ikel (COM(2003) 14 – C5-0021/2003 – 2003/0002(CNS)), Kumitat tal-Agrikoltura u Żvilupp Rurali, Relatur Danielle Auroi, p. 9, ġustifikazzjoni għall-Emenda proposta Nru 10.

( 25 ) L-abbozz propost mill-Parlament Ewropew żied sentenza oħra mas-sentenza proposta mill-Kunsill li tipprovdi: “bejjiegħa bl-imnut li jimportaw prodotti ppakkjati minn qabel direttament minn pajjiżi terzi huma suġġetti għad-dispożizzjonijiet tal-Artikolu 11”. Ara, Il-Parlament Ewropew, dokument FINALI A5-0392/2003, iċċitat fin-nota ta’ qiegħ il-paġna 24 iktar ’il fuq, p. 9, Emenda 10.

( 26 ) Test ta’ kompromess għat-tieni subparagrafu tal-Artikolu 8(1), ippreparat mill-Presidenza fid-dawl tad-diskussjonijiet fil-Grupp ta’ Ħidma fl-14 ta’ April 2003, Dokument tal-Kunsill Nru 8571/03 tat-23 ta’ April 2003.

( 27 ) Dokument tal-Kunsill Nru 16235/03, Anness, iċċitat fin-nota ta’ qiegħ il-paġna 23 iktar ’il fuq.

( 28 ) Ara l-Artikolu 1 tar-Regolament tal-Kunsill 392/2004 li bih ġie fformulat it-tieni subparagrafu tal-Artikolu 8(1). Id-deskrizzjoni l-ġdida tal-kamp ta’ applikazzjoni tas-sistema ta’ spezzjoni kienet applikabbli b’effett minn Lulju 2005, ara l-Artikolu 2 tar-Regolament Nru 392/2004.

( 29 ) Barra minn aġġustament lingwistiku (“paragrafu” ssostitwit b’“Artikolu” u “tali prodotti” bi “prodotti”) u tibdil editorjali kif ukoll arranġament numeriku ġdid, din il-klawżola baqgħet intatta fl-2007, ara t-test tal-Artikolu 28(2) tar-Regolament Nru 834/2007 f’punt 5.

( 30 ) L-għażla tad-denominazzjoni iktar ġenerali ta’ “operatur” tista’ tkun minħabba l-fatt li din l-aħħar kelma ġiet iddefinita fl-Artikolu 2(d) tar-Regolament Nru 834/2007 li jipprovdi li “‘operatur’ tfisser persuni fiżiċi jew ġuridiċi responsabbli għall-iżgurar li l-ħtiġiet ta’ dan ir-Regolament jintlaħqu fil-kummerċ organiku taħt il-kontroll tagħhom”. Is-sostituzzjoni ta’ “bejjiegħa” b’“operaturi” ma tikkostitwixxi xejn ħlief allinjament mat-terminoloġija ġenerali tar-regolament u wkoll mat-terminoloġija użata fl-ewwel subparagrafu ta’ dak l-istess artikolu. Il-premessa 32 tar-Regolament Nru 834/2007 għadha tuża l-kelma “operaturi bl-imnut”.

( 31 ) Ara l-formulazzjoni tal-abbozzi inizjali tal-emendat Artikolu 8 tar-Regolament Nru 2092/91, murija fil-punti 32 u 33 iktar ’il fuq.

( 32 ) Ara d-Dokument tal-Kunsill Nru 6999/03, iċċitat fin-nota ta’ qiegħ il-paġna 21 iktar ’il fuq.

( 33 ) Ara wkoll, bħala eżempju, Schmidt, H., u Haccius, M., EG-Verordnung “Ökologischer Landbau”. Eine juristische und agrarfachliche Kommentierung der Verordnung (EG) Nr. 834/2007, Freiburg im Breisgau, 2008, p. 445/446 fejn hija deskritta l-inċidenza iktar baxxa ta’ frodi f’dan is-settur, speċjalment fir-rigward ta’ prodotti ppakkjati minn qabel li donnhom ikopru kwantità kbira ta’ prodotti mibjugħa bl-imnut.

( 34 ) Skont l-Artikolu 27(13) tar-Regolament Nru 834/2007, l-Istati Membri għandhom jiżguraw li s-sistema ta’ kontroll tippermetti tali traċċabbiltà tal-prodott.

( 35 ) Ara wkoll OLG Frankfurt GRUR-RR 2015, 308; LG München WRP 2015, 780.

( 36 ) Ara l-punti 31 u 42 iktar ’il fuq.

( 37 ) Regoli li jistgħu jkunu meħtieġa li jiġu osservati wkoll mill-bejjiegħ bl-imnut finali huma pereżempju, dawk li jinsabu fil-Kapitolu 4 (Artikoli 30 et seq) tar-Regolament Nru 889/2008 dwar il-ġbir, l-ippakkjar, it-trasport u l-ħażna ta’ prodotti u dawk li jinsabu fit-titolu III (Artikoli 57 et seq) tar-Regolament Nru 889/2008 fuq it-tikkettar. Kif tajjeb qalet il-Kummissjoni fin-“Nota interpretattiva Nru 2012-03”, il-ħażna teħtieġ infrastruttura fiżika li hija wkoll suġġetta għal ċerti rekwiżiti operazzjonali bħalma hu t-tindif u d-diżinfettant.

( 38 ) Ara l-Artikolu 27(5) tar-Regolament Nru 834/2007.

( 39 ) Premessi 3 u 5 tar-Regolament Nru 834/2007 jsemmu wkoll il-fiduċja tal-konsumatur li turi l-istat ċentrali tagħha f’dan ir-regolament.

( 40 ) Ara pereżempju t-tieni sentenza tal-premessa 3 tar-Regolament Nru 834/2007.

( 41 ) It-tieni sentenza tal-premessa 22 tar-Regolament Nru 834/2007 tipprovdi: “Għalhekk l-eċċezzjonijiet mill-ħtiġiet applikabbli għall-produzzjoni organika għandhom ikunu limitati strettament għal każijiet fejn l-applikazzjoni ta’ regoli eċċezzjonali hija meqjusa ġustifikata”. L-appellata tinvoka l-premessa 22 bħala argument għall-interpretazzjoni stretta tal-eżenzjoni.

( 42 ) Ara l-punti 33 u 34 ta’ dawn il-konklużjonijiet.

( 43 ) Ara l-punt 29 iktar ’il fuq.

( 44 ) L-Istati Membri għamlu fil-fatt użu mill-possibbiltà li jagħtu eżenzjoni skont l-Artikolu 28(2) b’modi pjuttost differenti minn xulxin: xi wħud illimitawha għal prodotti ppakkjati minn qabel, pereżempju l-Italja (l-Artikolu 2.4 tad-Disposizioni per l’attuazione dei regolamenti (CE) n. 834/2007, n. 889/2008, n. 1235/2008 e successive modifiche riguardanti la produzione biologica e l’ettichettatutra dei prodotti biologici Registro ufficiale 0018354 – 27/11/2009, jipprovdi: “Ai sensi dell’articolo 28 paragrafo 2 del Reg. (CE) n. 834/2007 sono esentati dall’applicazione del medesimo articolo gli operatori che vendono prodotti da agricoltura biologica al consumatore all’utilizzatore finale in imballaggio preconfezionato, a condizione che non li producano …”) u l-Estonja (§ 5(2) tal-Liġi dwar il-Biedja Organika tipprovdi bl-Ingliż: “A holding of a person specified in Article 28(2) of Council Regulation (EC) No 834/2007 need not be approved if the holding engages only in the sale of pre-packaged products. [RT I 2009, 12, 72 – entry into force 01.03.2009]”). Fi Spanja, il-Comunidad Valenciana jiffoka l-valutazzjoni tar-riskji mhux biss fuq l-istatus ta’ ppakkjar minn qabel tal-prodott iżda wkoll fuq fatturi bħall-valutazzjoni annwali tal-bejgħ, jew il-possibbiltà tal-konsumatur li jissorvelja il-proċess ta’ taqsim tal-prodott (Resolutión de 20 de junio de 2016, de la Dirección General de Desarrollo Rural y Política Agraria Común, por la que se regulan determinadas excepciones relativas al régimen de control de los comerciantes minoristas en la Comunitat Valenciana, que vendan directamente al consumidor final productos ecológicos, conforme al Reglamento (CE) 834/2007 de 28 junio de 2007 y el Reglamento 889/2008 que lo desarrolla [2016/5529, Diari Oficial de la Comunitat Valenciana, Num. 7842/02.08.2016, p. 22249]). Stati Membri oħra jadottaw b’mod ċar il-formulazzjoni usa’ tad-Direttiva (ara pereżempju l-paragrafu 3(2) tal-ÖLG tal-Ġermanja, ara l-punt 6 iktar ’il fuq, jew l-Artikolu 4 ta’ The British Organic Products Regulations 2009 jew l-Artikolu 2 tar-Regeling van de Minister van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit van 4 december2008, nr. TRCJZ/2008/3442, houdende wijziging van de Landbouwkwaliteitsregeling 2007 tal-Pajjiżi l-Baxxi).

( 45 ) Enfasi tiegħi. Filwaqt li – minn kampjun każwali – ħafna mill-verżjonijiet lingwistiċi tar-Regolament jużaw l-ekwivalenti tal-formulazzjoni iktar astratta Ingliża (eżempju “pas ailleurs qu’au point de vente”, “solo in connessione con il punto di vendita”, “salvo en el punto de venta”, “senão no ponto de venda”, “w celach innych niż odnoszących się do punktu sprzedaży”, “undtagen I forbindelse med salgsstedet”, “ħlief in konnessjoni mal-punt ta’ bejgħ”, “išskyrus pardavimo punktus”), il-verżjoni Ġermaniża tagħtiha ċerta konnotazzjoni lokali billi tuża l-kliem “an einem anderen Ort als in Verbindung mit der Verkaufsstelle” l-istess bħall-verżjoni Olandiża li tipprovdi: “op een plaats die geen verband houdt met het verkoopunt” u l-verżjonijiet Rumena u Bulgara, li jipprovdu: “în alte părți decât în legătură cu locul de vânzare” u “другаде, освен в мястото на продажба” (enfasi tiegħi). Apparti l-verżjoni Bulgara, dawn il-verżjonijiet tal-aħħar madankollu jużaw ilkoll bħala konġunzjoni t-traduzzjoni ta’ “in connection” u ma jużawx kelma lokali bħal “at”. Fid-dawl tad-disparità bejn id-diversi verżjonijiet lingwistiċi, argument ibbażat fuq il-formulazzjoni ma jistax ikollu impatt qawwi fuq l-interpretazzjoni tiegħi tal-Artikolu 28(2), u għalhekk il-metodi l-oħra ta’ interpretazzjoni (ara l-punti 19 sa 52 u 55 et seq) għandhom iktar piż f’dan il-kuntest.

( 46 ) Erbgħa mit-tlettax-il verżjoni lingwistika analizzati hawnhekk ma jużawx “in connection with”, ara n-nota ta’ qiegħ il-paġna 44 iktar ’il fuq. Tlieta minn dawn l-erbgħa, madankollu, jirreferu għal punt u mhux għal post jew lok.

( 47 ) Ara Schmidt, H., u Haccius, iċċitat fin-nota ta’ qiegħ il-paġna 33, iktar ’il fuq.

( 48 ) Direttiva 2000/31/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill, tat-8 ta’ Ġunju 2000, dwar ċerti aspetti legali tas-servizzi minn soċjetà ta’ l-informazzjoni, partikolarment il-kummerċ elettroniku, fis-Suq Intern (Direttiva dwar il-kummerċ elettroniku).

( 49 ) Għall-formulazzjoni tad-domanda ara l-punt 14 iktar ’il fuq.

( 50 ) Il-fatt li din tista’ tinvolvi li jiġu kkunsidrati punti jew kwistjonijiet oħra ma jipprekludix lill-Qorti tal-Ġustizzja milli tagħmel dan. Ara, pereżempju, is-sentenzi tat-23 ta’ Frar 2006, van Hilten-van der Heijden, C-513/03, EU:C:2006:131, punti 25 sa 27; tal-11 ta’ Marzu 2008, Jager, C-420/06 EU:C:2008:152, punti 45 sa 58; tat-18 ta’ Novembru 2010, Lahousse u Lavichy, C-142/09, EU:C:2010:694, punti 35 sa 48; tal-10 ta’ Frar 2011, Vicoplus et, C-307/09 sa C-309/09, EU:C:2011:64, punti 22 sa 25.