MT
Ġabr atal-ġur isprudenza
ECLI:EU:F:2010 :99 1SENTENZA TAT-TRIBUNAL GĦAS-SERVIZZ PU BBLIKU
(L-Ew wel Awla)
14 ta’ Settembru 2010
Kawża F-79/09
AE
vs
Il-Kumm issjoni Ewropea
“Servizz pubbliku — Uffiċjali — Sigurtà soċjali — Assigurazzjoni għall-inċidenti u g ħall-mard i kkaġunat 
mix-xogħol — Artikolu 73 tar-Regolamenti tal-Persunal — Rifjut ta’ rikono xximent li l-mard h uwa 
kkaġunat mix-xogħol — Sensittività eċċessiva għall-kampi elettromanjetiċi”
Suġġett: Rikors, ippreżentat skont l-Artikoli 236 KE u 152 KEEA, li permezz tiegħu AE jitlob 
l-annullament tad-deċiżjoni tal-Kummissjoni, tal-15 ta’ Diċembru 2008 , li tirrifjuta milli 
tirrikono xxi bħala marda kka ġunata mix-xogħol dik il-kundizzjoni li qed isofri m innha, u 
tad-deċiżjoni tal-Kummissjoni li tiċħad l-ilment tiegħu kon tra l-imsemm ija deċiżjoni, kif 
ukoll li l-Kummissjoni tiġi kku ndannata tħallas is-somma ta’ EUR 12 000 b ħala ku mpe ns 
għad-danni morali li huwa jsostni li sofra.
Deċiżjoni:Il-Kummissjoni hija kku ndannata tħallas is-somma ta’ EUR 2 000. Il-kumplament 
tat-talbiet tar-rikors huma m iċħuda. Il-Kummissjoni għandha tbati, minbarra l -ispejjeż 
tagħha, kw art mill-ispejjeż tar-rikorrent. Ir-rikorrent għandu jbati tliet kw arti mill-ispejjeż 
tiegħu.
Somm arju
1. Uffiċjali — Sigurtà soċjali — Assigurazzjoni għall-inċidenti u g ħall-mard ikkaġunat mix-xogħol — 
Kummissjoni medika — Nomina tat-tobba
(Regolamenti tal-Persunal, Artikolu 73; Regoli dwar l-assigurazzjoni għall-inċidenti u g ħall-mard 
ikkaġunat mix-xogħol, Artikolu 22)
2. Uffiċjali — Sigurtà soċjali — Assigurazzjoni għall-inċidenti u g ħall-mard ikkaġunat mix-xogħol — 
Perizja medika — Rifjut ta’ wieħed m ill-membri tal-kumitat mediku milli jiffirma r-rapport
(Regolamenti tal-Persunal, Artikolu 73)
3. Uffiċjali — Sigurtà soċjali — Assigurazzjoni għall-inċidenti u g ħall-mard ikkaġunat mix-xogħol — 
Perizja medika — Setgħa diskrezzjonali tal-kumitat mediku
(Regolamenti tal-Persunal, Artikolu 73; Regoli dwar l-assigurazzjoni għall-inċidenti u g ħall-mard 
ikkaġunat mix-xogħol, Artikolu 23)
2 ECLI:EU:F:2010 :99SOMM ARJU—KAWŻAF-79/09
AEvs IL-KUMM ISSJONI
4. Uffiċjali — Sigurtà soċjali — Assigurazzjoni għall-inċidenti u g ħall-mard ikkaġunat mix-xogħol — 
Determinazzjoni li l-mard huwa kk aġunat mix-xogħol
(Regolamenti tal-Persunal, Artikolu 73; Regoli dwar l-assigurazzjoni għall-inċidenti u g ħall-mard 
ikkaġunat mix-xogħol, Artikolu 3)
5. Uffiċjali — Sigurtà soċjali — Assigurazzjoni għall-inċidenti u g ħall-mard ikkaġunat mix-xogħol — 
Marda kk aġunata mix-xogħol — Kunċett
(Regolamenti tal-Persunal, Artikolu 73; Regoli dwar l-assigurazzjoni għall-inċidenti u g ħall-mard 
ikkaġunat mix-xogħol, Artikolu 3(2))
6. Dritt t al-Unjoni — Prinċipji — Osservanza ta’ terminu raġonevoli — Ksur fi proċedura 
amministrattiva — Effetti
(Karta tad-drittijiet fundamentali tal-Unjoni Ewropea, Artikolu 41(1))
7. Dritt tal-Unjoni — Prinċipji — Osservanza ta’ terminu raġonevoli — Proċedura amministrattiva — 
Kriterji ta’ evalwazzjoni
1. Ir-regoli ko muni dwar l -assigurazzjoni għall-inċidenti u g ħall-mard i kkaġunat m ix-xogħol 
tal-uffiċjali tal-Unjoni ma jistabbilixxu l-ebda r ekwiżit partikolari t a’ speċjalizzazzjoni tal-mem bri 
tal-kumitat me diku u j ħallu libertà totali fl-għażla tat-tabib tiegħu, kemm l il uffiċjal ikkon ċernat kif 
ukoll lill-amministrazzjoni. Ċertament, l-Artikolu 22 t ar-regoli l-ġodda t a’ assigurazzjoni, li da ħlu 
fis-seħħ f l-1 ta’ Jannar 2006 , jipprovdu li t-tielet tabib għandu “speċjalizzazzjoni fil-qasam t a’ 
evalwazzjoni u t a’ kumpe ns tad-danni fiżiċi”. Madankollu, din id-dispożizzjoni tirregola biss in-nomina 
tat-tielet tabib u b ’hekk b l-ebda m od m a tippreġudika d -dritt tal-uffiċjal ikkon ċernat li jinnomina, 
b’mod l-iktar ħ ieles, tabib tal-fiduċja tiegħu, u l anqas għal-libertà tal-amministrazzjoni li tinnomina 
tabib li jirrappreżentaha fi ħdan il-kumitat me diku.
Min-naħa l-oħra, ir-regoli dwar l-assigurazzjoni ma jipprovdu ebda dri tt ta’ kon testazzjoni ta’ tobba 
nnominati sabiex ikunu parti mill-kumitat me diku, pe ress li d-drittijiet tal-uffiċjal huma protetti 
permezz tal-preżenza tat-tabib tal-fiduċja tiegħu u m inn tabib innominat bi qbil ta’ dan.
(ara l -punti 51 u 54 )
Referenza:
Il-Qorti tal-Ġustizzja: 14 ta’ Lulju 1981 , Suss vs Il-Kummissjoni, 186/80, Ġabra p. 2041 , punti 9 sa 11
2. Ir-rapport tal-kumitat me diku m a huwiex ivvizzjat minn di fett fil-forma minħabba l-fatt li wieħed 
mill-mem bri tiegħu rri fjuta li jiffirmah, dment li huwa stabbilit li l-mem bru li astjena milli jiffirma kellu 
l-opportunità li jippreżenta l-perspettiva tiegħu liż-żewġ mem bri l-oħra.
(ara l -punt 56)
Referenza:
Il-Qorti tal-Prim’Istanza: 21 ta’ Ġunju 1990 , Sabbatucci vs Il-Parlament, T-31/89, Ġabra p . II-265, pubblikazzjoni 
sommarja, punt 2; 27 ta’ Frar 2003 , Il-Kummissjoni vs Camacho-Fernandes, T-20/00 OP, ĠabraSP p. I-A-75 u 
II-405, punti 47 u 48
3. Il-kompitu tal-kumitat me diku p revist fl-Artikolu 23 t ar-regoli ko muni dwar l -assigurazzjoni 
għall-inċidenti u g ħall-mard i kkaġunat mix-xogħol tal-uffiċjali tal-Unjoni li jevalwa b’mod oġġettiv u 
indipendenti evalwazzjoni fuq kw istjonijiet ta’ natura me dika jeħtieġ, minn n aħa, li dan il-kumitat ikun 
jiddisponi mill-elementi ko llha li jista’ jkollu bżonn u , min-naħa l-oħra, li jkollu l-libertà totali ta’ 
evalwazzjoni. L-evalwazzjonijiet me diċi attwali fformulati m ill-kumitat me diku g ħandhom j iġu
ECLI:EU:F:2010 :99 3SOMM ARJU—KAWŻAF-79/09
AEvs IL-KUMM ISSJONI
 kkunsidrati definittivi me ta jinħarġu f’kundizzjonijiet no rmali. Il-qorti għandha s-s etgħa li tivverifika 
biss, min naħa, jekk l -imsemm i ku mitat ġiex stabbilit u j iffunzjonax b’mod regolari u , min-naħa 
l-oħra, jekk l-opinjoni tiegħu hijiex regolari, b’mod partikolari jekk fihiex motivazzjoni li tippermetti li 
jiġu ev alwati l-kunsiderazzjonijiet li fuqhom h ija bb ażata u j ekk tistabbilixxix rabta li tinftiehem b ejn 
il-konstatazzjonijiet me diċi li huwa jwettaq u l -konklużjonijiet li jasal għalihom. M eta l-kumitat 
mediku jitratta kw istjonijiet me diċi ku mplessi li jirrigwarda w djanjożi diffiċli jew ra bta ka wżali bejn 
il-kundizzjoni li tkun qed tbati minnha l-persuna kkon ċernata u l -eżerċizzju tal-attività professjonali 
tagħha fi ħdan istituzzjoni, huwa għandu jindika b ’mod partikolari fl-opinjoni tiegħu, l-elementi tal-fajl 
li fuqhom h uwa bb aża ruħu u j ippreċiża, f’każ ta’ diverġenza sinjifikattiva, ir-raġunijiet li għalihom 
huwa jvarja m inn ċ erti ra pporti me diċi, preċedenti u ri levanti, iktar f avorevoli għall-persuna 
kkon ċernata.
(ara l -punti 64 u 65 )
Referenza:
Il-Qorti tal-Prim’Istanza: 15 ta’ Diċembru 1999 , Latino v s Il-Kummissjoni, T-300/97, ĠabraSP p. I-A-259 u II- 1263 , 
punti 41 u 78; 15 ta’ Diċembru 1999 , Nardone vs Il-Kummissjoni, T-27/98, ĠabraSP p. I-A-267 u II- 1293 , punti 30, 
68 u 87 ; 26 ta’ Frar 2003 , Latino v s Il-Kummissjoni, T-145/01, ĠabraSP p. I-A-59 u II- 337, punt 47; It-Tribunal 
għas-Servizz P ubbliku: 28 ta’ Ġunju 2006 , Beau vs Il-Kummissjoni, F-39/05, ĠabraSP p. I-A-1-51 u II- A-1-175, 
punt 35
4. Skont l-Artikolu 3(2) ta r-regoli ko muni dwar l -assigurazzjoni għall-inċidenti u g ħall-mard 
ikkaġunat m ix-xogħol tal-uffiċjali tal-Unjoni, me ta l-kundizzjoni inkwistjoni m a tidhirx fil-lista 
Ewropea tal-mard i kkaġunati mix-xogħol annessa m ar-Rakkomandazzjoni tal-Kummissjoni 90/326, 
hija responsabbiltà tal-uffiċjal ikkon ċernat li jistabbilixxi b’mod suffiċjenti li l-problemi tiegħu ta’ saħħa 
huma kka ġunati mill-funzjonijiet tiegħu jew m inħabba l-eżerċizzju tal-funzjonijiet tiegħu fi ħdan 
l-istituzzjonijiet tal-Unjoni. Din hija r-raġuni li għaliha, f’każ ta’ dubju dwar tali kaġun, l-awtorità 
kompe tenti hija ġġ ustifikata li tirrifjuta milli taċċetta li l-marda h ija kka ġunata mix-xogħol, billi l-ebda 
regola jew prinċipju ma jipprovdu li d-dubju jivvantaġġa lill-uffiċjal.
(ara l -punt 82)
Referenza:
Il-Qorti tal-Ġustizzja: 11 ta’ Frar 2004 , Latino v s Il-Kummissjoni, C-180/03 P, Ġabra p. I-1587 , punti 36 sa 39
5. Fis-sitwazzjonijiet ku mplessi li fihom il-marda t a’ uffiċjal hija kka ġunata m inn n umru ta’ kawżi, 
relatati ma’ xogħol u m hux relatati ma’ xogħol, fiżiċi jew p sikoloġiċi, li ku ll w aħda m innhom 
ikkon tribwixxiet sabiex titfaċċa l-marda , huwa l-kumitat me diku l i għandu jistabbilixxi jekk 
l-eżerċizzju tal-funzjonijiet għas-servizz t al-istituzzjonijiet tal-Unjoni għandux relazzjoni dir etta 
mal-marda t al-uffiċjal, pereżemp ju, bħala element li wassal għal din il-marda . F’każ bħal da n, ma 
huwiex me ħtieġ, sabiex il-marda t kun rikono xxuta li hija kka ġunata m ix-xogħol, li l-kawża unika, 
essenzjali, preponderanti jew predominanti tagħha tkun tinsab fl-eżerċizzju tal-funzjonijiet.
(ara l -punt 83)
Referenza:
Il-Qorti tal-Prim’Istanza: 9 ta’ Lulju 1997 , S v s Il-Qorti tal-Ġustizzja, T-4/96, Ġabra p. II-1125 , punti 79 u 80
4 ECLI:EU:F:2010 :99SOMM ARJU—KAWŻAF-79/09
AEvs IL-KUMM ISSJONI
6. L-obbligu li jiġi osservat terminu ra ġonevoli fl-andament tal-proċeduri amministrattivi jammonta 
għal prinċipju ġenerali tad-dritt tal-Unjoni li l-osservanza tiegħu jiġi żgurat mill-qorti tal-Unjoni u l i 
huwa kku nsidrat bħala ko mponent tad-dritt għal amministrazzjoni tajba mill-Artikolu 41(1) tal-Karta 
tad-Drittijiet Fundamentali tal-Unjoni Ewropea.
Madankollu, il-ksur tal-prinċipju ta’ osservanza tat-terminu ra ġonevoli, bħala regola ġenerali ma 
jiġġustifikax l-annullament tad-deċiżjoni me ħuda w ara p roċedura amministrattiva. Fil-fatt, h uwa biss 
meta l-mogħdija eċċessiva taż-żmien tkun tista’ jkollha effett fuq il-kontenut stess tad-deċiżjoni 
adottata sussegwentement għal proċedura amministrattiva li n-nuqqas ta’ osservanza tal-prinċipju ta’ 
terminu ra ġonevoli jaffettwa l-validità tal-proċedura a mministrattiva. B’hekk, t erminu eve ntwali 
eċċessiv għat-trattament tat-talba għar-rikono xximent li l-marda h ija kka ġunata m ix-xogħol m a 
jkollhiex, bħala prinċipju, effett fuq il-kontenut stess tal-opinjoni ad ottata m ill-kumitat me diku u 
lanqas fuq di k tad-deċiżjoni finali adottata mill-istituzzjoni. Fil-fatt, terminu bħal dan, ħlief f’każ ta’ 
sitwazzjoni eċċezzjonali, ma jbiddilx l-evalwazzjoni, mill-kumitat me diku, ta’ jekk i l-marda h ijiex 
ikkaġunata jew le m ix-xogħol. Il-fatt, g ħat-Tribunal għas-Servizz P ubbliku, li d-deċiżjoni me ħuda 
fid-dawl tal-evalwazzjoni tal-kumitat me diku tiġi annullata jkollu bħala kon segwenza prattika p rinċipali 
l-effett pe rvers li jtaw wal iktar il-proċedura m inħabba l-fatt li din kienet diġà twila wisq.
Madankollu, il-qorti tal-Unjoni għandha l-possibbiltà li tikkundanna ex officio l-amministrazzjoni 
għall-ħlas ta’ kumpe ns fil-każ li jinqabeż it-terminu raġonevoli, billi tali kumpe ns jirrappreżenta l-aħjar 
forma ta’ riżarċiment għal uffiċjal, bil-kundizzjoni li l-partijiet ki enu f’qagħda l i jippreżentaw 
l-osservazzjonijiet tagħhom fuq din is-soluzzjoni.
(ara l -punti 99 sa 101 u 104 )
Referenza:
Il-Qorti tal-Ġustizzja: 13 ta’ Diċembru 2000 , SGA v s Il-Kummissjoni, C-39/00 P, Ġabra p . I-11201 , punt 44; 
17 ta’ Diċembru 2009 , M v s EMEA, C-197/09 RX-II, punt 41; Il-Qorti tal-Prim’Istanza: 13 ta’ Jannar 2004 , 
JCB Service vs Il-Kummissjoni, T-67/01, Ġabra p . II-49, punti 36 u 40, kif ukoll il-ġurisprudenza ċċ itata; 
11 ta’ April 2006 , Angeletti vs Il-Kummissjoni, T-394/03, ĠabraSP p. I-A-2-95 u II- A-2-441, punti 162 s a 167; 
Il-Qorti Ġenerali: 12 ta’ Mejju 2010 , Bui Van vs Il-Kummissjoni, T-491/08 P, punt 88; It-Tribunal għas-Servizz 
Pubbliku: 21 ta’ Ottubru 2009 , V v s Il-Kummissjoni, F-33/08, ĠabraSP p. I-A-1-403 u II- A-1-2159 , punt 211, li hija 
suġġetta għal appell pe ndenti quddiem i l-Qorti Ġenerali tal-Unjoni Ewropea, Kawża T-510/99 P
7. Il-kara ttru raġonevoli tat-terminu tal-proċedura amministrattiva huwa evalwat abbażi taċ-ċirkustanzi 
proprji għal ku ll ka wża u, b’mod partikolari, tal-kuntest tagħha, tal-istadji proċedurali differenti li 
l-istituzzjoni segwiet, tal-aġir tal-partijiet m atul il-proċedura, tal-kumplessità ki f ukoll tan-natura 
tal-kawża għall-partijiet varji kkon ċernati.
(ara l -punt 105)
Referenza:
Il-Qorti tal-Ġustizzja: 17 ta’ Diċembru 1998 , Baustahlgewebe vs Il-Kummissjoni, C-185/95 P, Ġabra p . I-8417 , 
punt 29; 16 ta’ Lulju 2009 , Der Grüne Punkt - Duales System D eutschland vs Il-Kummissjoni, C-385/07 P, Ġabra 
p. I-6155 , punti 182 s a 188; Il-Qorti tal-Prim’Istanza: 22 ta’ Ottubru 1997 , SCK u F NK vs Il-Kummissjoni, T-213/95 u 
T-18/96, Ġabra p. II-1739 , punt 55