KONKLUŻJONIJIET TAL-AVUKAT ĠENERALI

SZPUNAR

ippreżentati fit-23 ta’ Jannar 2019 ( 1 )

Kawża C-509/17

Christa Plessers

vs

PREFACO NV,

Belgische Staat

(talba għal deċiżjoni preliminari mressqa mill-arbeidshof te Antwerpen (il-Qorti Industrijali ta’ Antwerpen, il-Belġju))

“Rinviju għal deċiżjoni preliminari – Direttiva 2001/23/KE – Artikoli 3 sa 5 – Trasferimenti ta’ impriżi – Żamma tad-drittijiet tal-ħaddiema – Eċċezzjonijiet – Proċedura ta’ insolvenza – Proċedura ta’ riorganizzazzjoni ġudizzjarja permezz ta’ trasferiment taħt l-awtorità tal-ġustizzja – Salvagwardja totali jew parzjali tal-impriża – Leġiżlazzjoni nazzjonali li tawtorizza liċ-ċessjonarju jżomm, wara t-trasferiment, il-ħaddiema tal-għażla tiegħu”

I. Introduzzjoni

1. F’din il-kawża, l-arbeidshof te Antwerpen (il-Qorti Industrijali ta’ Antwerpen, il-Belġju) għamlet lill-Qorti tal-Ġustizzja domanda preliminari dwar l-interpretazzjoni tal-Artikoli 3 sa 5 tad-Direttiva 2001/23/KE ( 2 ).

2. Din id-domanda ġiet ippreżentata fil-kuntest ta’ tilwima bejn Christa Plessers u Prefaco NV, kumpannija li għandha s-sede tagħha fil-Belġju, fir-rigward tal-legalità tat-tkeċċija ta’ C. Plessers.

3. L-eżami ta’ din id-domanda ser iwassal lill-Qorti tal-Ġustizzja sabiex tiddeċiedi, għat-tieni darba, dwar l-applikabbiltà tal-eċċezzjoni prevista fl-Artikolu 5(1) tad-Direttiva 2001/23 għal proċedura nazzjonali ta’ ristrutturazzjoni ta’ impriża. B’mod iktar preċiż, il-Qorti tal-Ġustizzja hija mitluba teżamina, fid-dawl ta’ din id-dispożizzjoni, it-trasferiment ta’ impriża li seħħ fil-kuntest ta’ proċedura ta’ riorganizzazzjoni ġudizzjarja permezz ta’ trasferiment taħt l-awtorità tal-ġustizzja. Jekk il-Qorti tal-Ġustizzja tikkunsidra li din il-proċedura ma taqax taħt l-eċċezzjoni prevista fl-Artikolu 5(1) tad-Direttiva 2001/23, hija għandha tiddeċiedi, mill-perspettiva tas-sistema ta’ protezzjoni li jipprevedu, favur il-ħaddiema, l-Artikoli 3 u 4 ta’ din id-direttiva, dwar il-possibbiltà li waqt it-trasferiment, kif previst mil-leġiżlazzjoni nazzjonali, iċ-ċessjonarju jagħżel il-ħaddiema li huwa jixtieq iżomm waqt it-trasferiment.

II. Il-kuntest ġuridiku

A. Id-dritt tal-Unjoni

4. L-Artikolu 3 tad-Direttiva 2001/23 jipprovdi: “1. Id-drittijiet u l-obbliġi ta’ min jagħmel it-trasferiment ikkawżati minn kuntratt ta’ mpjieg jew minn relazzjoni ta’ mpjieg eżistenti fid-data tat-trasferiment għandhom, minħabba dan it-trasferiment, jiġu trasferiti lil min lilu jsir it-trasferiment. […]”

5. L-Artikolu 4(1) ta’ din id-direttiva jipprovdi: “1. It-trasferiment ta’ l-impriża, n-negozju jew xi parti mill-impriza jew negozju m’għandux fih innifsu jikkostitwixixi bażi għal tkeċċija minn min jagħmel it-trasferiment jew minn min lilu jsir it-trasferiment. Din id-dispożizzjoni m’għandhiex tkun ta’ xkiel għal tkeċċijiet li jistgħu iseħħu għal raġunijiet ekonomiċi, tekniċi jew ta’ l-organizzazzjoni li jinvolvu bidliet fin-nies li jkunu jaħdmu. L-Istati Membri jistgħu jipprovdu li l-ewwel subparagrafu ma japplikax għal ċerti kategoriji speċifiċi ta’ mpjegati li mhumiex koperti mil-liġijiet jew mill-prattika ta’ l-Istati Membri għar-rigward ta’ protezzjoni kontra t-tkeċċija”.

6. L-Artikolu 5(1) tal-imsemmija direttiva huwa fformulat kif ġej: “1. Sakemm l-Istati Membri ma jipprovdux xort’ oħra, l-Artikoli 3 u 4 m’ għandhomx japplikaw għal kull trasferiment ta’ impriża, negozju jew parti minn impriża jew negozju meta min ikun qed jagħmel it-trasferiment huwa s-suġġett ta’ proċedimenti ta’ falliment jew ta’ xi proċedimenti analogi ta’ falliment li kienu istitwiti bl-iskop tal-likwidazzjoni ta’ l-assi ta’ min qed jagħmel it-trasferiment u huma taħt is-superviżjoni ta’ awtorità pubblika kompetenti (li tista’ tkun prattikant tal-falliment awtorizzat minn awtorità pubblika kompetenti)”.

B. Id-dritt Belġjan

7. L-Artikolu 22 tal-wet betreffende de continuïteit van de ondernemingen (il-Liġi dwar il-Kontinwità tal-Impriżi) ( 3 ) tal-31 ta’ Jannar 2009 (iktar ’il quddiem il-“LCE”), jipprovdi: “Sakemm il-qorti ma tkunx iddeċidiet dwar ir-rikors għal riorganizzazzjoni ġudizzjarja, irrispettivament minn jekk l-azzjoni tkunx ġiet ippreżentata jew jekk ikunux inbdew l-atti eżekutorji qabel jew wara l-preżentazzjoni tar-rikors: – id-debitur ma jistax jiġi ddikjarat fallut, u f’każ ta’ kumpannija, din lanqas ma tista’ tiġi llikwidata ġudizzjarjament; – ebda trasferiment ta’ beni mobbli jew immobbli tad-debitur ma jista’ jseħħ wara l-eżerċizzju tal-atti eżekutorji”.

8. L-Artikolu 60 tal-LCE jipprovdi: “Is-sentenza li tordna t-trasferiment taħtar mandatarju tal-ġustizzja responsabbli mill-organizzazzjoni u mit-twettiq tat-trasferiment f’isem u għan-nom tad-debitur. Hija tiddetermina l-għan tat-trasferiment jew tħallih għall-evalwazzjoni tal-mandatarju tal-ġustizzja. […]”.

9. Skont l-Artikolu 61(4) tal-LCE: “Iċ-ċessjonarju għandu l-għażla tal-ħaddiema li huwa jixtieq iżomm. Din l-għażla għandha tkun ibbażata fuq raġunijiet tekniċi, ekonomiċi u ta’ organizzazzjoni u titwettaq mingħajr differenzazzjoni pprojbita, b’mod partikolari, abbażi tal-attività eżerċitata bħala rappreżentant tal-persunal fl-impriża jew fil-parti tal-impriża ttrasferita. L-assenza ta’ differenzazzjoni pprojbita f’dan ir-rigward hija meqjusa stabbilita jekk il-proporzjon ta’ ħaddiema u tar-rappreżentanti tagħhom li kienu attivi fl-impriża jew fil-parti tal-impriża ttrasferita u li ntgħażlu miċ-ċessjonarju jiġi osservat fin-numru totali ta’ ħaddiema magħżula”.

III. Il-kuntest fattwali, id-domanda preliminari u l-proċedura quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja

10. C. Plessers ħadmet, sa mis-17 ta’ Awwissu 1992, mal-kumpannija Echo NV ġewwa Houthalen-Helchteren (il-Belġju) bħala direttriċi tal-ġestjoni tal-kontabbiltà.

11. Fit-23 ta’ April 2012, fuq talba ta’ Echo, ir-rechtbank van koophandel te Hasselt (il-Qorti Kummerċjali ta’ Hasselt, il-Belġju) fetħet proċedura ta’ riorganizzazzjoni ġudizzjarja fid-dawl ta’ proċedura ta’ ftehim skont il-LCE. Din il-kumpannija ngħatat sospensjoni sat-23 ta’ Ottubru 2012. Imbagħad din is-sospensjoni ġiet estiża sat-22 ta’ April 2013.

12. Fid-19 ta’ Frar 2013, qabel l-iskadenza ta’ dan it-terminu, ir-rechtbank van koophandel te Hasselt (il-Qorti Kummerċjali ta’ Hasselt) laqgħet it-talba ppreżentata minn Echo intiża sabiex tibdel it-trasferiment bi ftehim fi trasferiment taħt l-awtorità tal-ġustizzja.

13. Fit-22 ta’ April 2013, ir-rechtbank van koophandel te Hasselt (il-Qorti Kummerċjali ta’ Hasselt) awtorizzat lill-mandatarji tal-ġustizzja jipproċedu bit-trasferiment tal-beni mobbli u immobbli lil Prefaco, waħda miż-żewġ kumpanniji kandidati biex jieħdu l-attività ta’ Echo. Fil-proposta tagħha, Prefaco kienet offriet li żżomm 164 ħaddiem, jiġifieri madwar żewġ terzi tal-persunal kollu ta’ Echo. Il-ftehim tat-trasferiment kien iffirmat fit-22 ta’ April 2013. Fl-Anness 9 ta’ dan il-ftehim kienet annessa l-lista ta’ ħaddiema li ser jinżammu. Isem C. Plessers ma kienx f’din il-lista.

14. Barra minn hekk, l-imsemmi ftehim jipprovdi bħala data tat-trasferiment, “jumejn tax-xogħol wara d-data tas-sentenza ta’ awtorizzazzjoni” tar-rechtbank van koophandel te Hasselt (il-Qorti Kummerċjali ta’ Hasselt).

15. Fit-23 ta’ April 2013, Prefaco kkuntattjat bit-telefon lill-ħaddiema kkonċernati mit-trasferiment, u talbithom sabiex l-għada jippreżentaw ruħhom sabiex jeżerċitaw il-funzjonijiet tagħhom. Fl-24 ta’ April 2013, Prefaco kkonfermat dan it-trasferiment bil-miktub. Bl-istess mod, il-ħaddiema li ma nżammux kienu kkuntattjati bit-telefon u informati mill-mandatarji tal-ġustizzja, permezz ta’ ittra tal-24 ta’ April 2013, li Prefaco ma kinitx żammithom. Il-kontenut ta’ din l-ittra kien is-segwenti: “Din l-ittra hija notifika uffiċjali skont l-Artikolu 64(2) tal-LCE. L-attivitajiet [ta’ Echo] ġew itterminati sa mit-22 ta’ April 2013. Peress li inti ma ġejtx miżmuma miċ-ċessjonarji ċċitati iktar ’il fuq, inti għandek tikkunsidra din l-ittra bħala terminazzjoni tal-kuntratt mill-persuna li timpjegak, [Echo]. Bħala kreditur potenzjali [ta’ Echo], nissuġġerulek tippreżenta l-kreditu tiegħek lill-mandatarji tal-ġustizzja hawn taħt iffirmati […]”.

16. Il-mandatarji tal-ġustizzja bagħtu wkoll lil C. Plessers formola li ssemmi d-data tat-23 ta’ April 2013 bħala dik tat-terminazzjoni tal-kuntratt.

17. C. Plessers allegat li Prefaco kienet bdiet tuża l-istabbiliment li jinsab f’Houthalen-Helchteren sa mit-22 ta’ April 2013, data li fiha r-rechtbank van koophandel te Hasselt (il-Qorti Kummerċjali ta’ Hasselt) tat is-sentenza tagħha, u dan ġie kkontestat minn Prefaco.

18. F’ittra tas-7 ta’ Mejju 2013, C. Plessers intimat lil Prefaco sabiex timpjegaha.

19. Prefaco wieġbet b’ittra tas-16 ta’ Mejju 2013, u rreferiet għall-applikazzjoni tal-Artikolu 61(4) tal-LCE, li jagħti liċ-ċessjonarju d-dritt li jagħżel il-ħaddiema li huwa jixtieq iżomm, sa fejn, minn naħa, tali għażla tkun ibbażata fuq raġunijiet tekniċi, ekonomiċi jew ta’ organizzazzjoni, u min-naħa l-oħra, ma jkunx hemm differenzazzjoni pprojbita. Prefaco rreferiet ukoll, b’mod partikolari, għall-assenza ta’ kull obbligu min-naħa tagħha li terġa timpjega lil C. Plessers wara x-xoljiment tal-kuntratt ta’ xogħol konkluż ma’ Echo.

20. Fin-nuqqas ta’ ftehim, permezz ta’ rikors tal-11 ta’ April 2014, C. Plessers ippreżentat rikors quddiem l-arbeidsrechtbank te Antwerpen (it-Tribunal Industrijali ta’ Antwerpen, il-Belġju).

21. Barra minn hekk, fl-24 ta’ Lulju 2015, C. Plessers ħarrket lill-Istat Belġjan b’intervent forzat.

22. B’sentenza tat-23 ta’ Mejju 2016, l-arbeidsrechtbank te Antwerpen (it-Tribunal Industrijali ta’ Antwerpen) iddikjara t-talbiet kollha ta’ C. Plessers infondati u kkundannaha għall-ispejjeż kollha. C. Plessers appellat minn din is-sentenza quddiem l-arbeidshof te Antwerpen, afdeling Hasselt (il-Qorti Industrijali ta’ Antwerpen, Sezzjoni ta’ Hasselt, il-Belġju).

23. Huwa f’dawn iċ-ċirkustanzi li b’deċiżjoni tal-14 ta’ Awwissu 2017, li waslet fir-Reġistru tal-Qorti tal-Ġustizzja fil-21 ta’ Awwissu 2017, l-arbeidshof te Antwerpen, afdeling Hasselt (il-Qorti Industrijali ta’ Antwerpen, Sezzjoni ta’ Hasselt) iddeċidiet li tissospendi l-proċeduri u li tagħmel lill-Qorti tal-Ġustizzja d-domanda preliminari li ġejja: “Id-dritt tal-għażla mogħti liċ-ċessjonarju fl-Artikolu 61(4) tal-[LCE], huwa konformi mad-Direttiva [2001/23], u b’mod partikolari mal-Artikoli 3 u 5 ta’ din id-direttiva, sa fejn din ir-‘riorganizzazzjoni ġudizzjarja permezz ta’ trasferiment taħt l-awtorità tal-ġustizzja’ hija applikabbli bl-għan taż-żamma taċ-ċedent kollu jew parti minnu jew tal-attivitajiet tiegħu?”

24. Osservazzjonijiet bil-miktub ġew ippreżentati mill-partijiet fil-kawża prinċipali, mill-Gvern Belġjan kif ukoll mill-Kummissjoni Ewropea. Waqt is-seduta, li nżammet fit-3 ta’ Ottubru 2018, il-partijiet kollha, barra Prefaco, dehru sabiex jippreżentaw oralment l-allegazzjonijiet tagħhom.

IV. Analiżi

A. Fuq il-kontenut tad-domanda magħmula

25. Fl-osservazzjonijiet bil-miktub tagħha Prefaco ssostni li C. Plessers ma tistax tinvoka d-Direttiva 2001/23 sabiex teskludi l-applikazzjoni ta’ dispożizzjoni leġiżlattiva nazzjonali ċara, u li għaldaqstant d-domanda magħmula ma hijiex rilevanti għall-finijiet tas-soluzzjoni tal-kawża prinċipali.

26. F’dan ir-rigward, għandu jitfakkar li skont ġurisprudenza stabbilita, minkejja li huwa minnu li, fir-rigward ta’ tilwima bejn individwi, direttiva ma tistax, minnha stess, toħloq obbligi fil-konfront ta’ individwu u ma tistax għalhekk tiġi invokata bħala tali kontra tiegħu, xorta jibqa’ l-fatt li l-Qorti tal-Ġustizzja wkoll b’mod repetut iddeċidiet li l-obbligu tal-Istati Membri, li jirriżulta minn direttiva, li jilħqu r-riżultat previst minnha kif ukoll id-dmir tagħhom li jadottaw il-miżuri ġenerali jew partikolari kollha sabiex jiżguraw l-eżekuzzjoni ta’ dan l-obbligu jorbot lill-awtoritajiet kollha tal-Istati Membri, inklużi, fil-kuntest tal-kompetenzi tagħhom, l-awtoritajiet ġudizzjarji. Minn dan isegwi li, meta japplikaw id-dritt nazzjonali, il-qrati nazzjonali li qed jintalbu jinterpretawh għandhom jieħdu inkunsiderazzjoni r-regoli kollha ta’ dan id-dritt u li japplikaw il-metodi ta’ interpretazzjoni rrikonoxxuti minnu għall-interpretazzjoni tiegħu, sakemm ikun possibbli, fid-dawl tat-test u tal-għan tad-direttiva inkwistjoni sabiex jintlaħaq ir-riżultat stabbilit ( 4 ).

27. Minn dan isegwi, fl-opinjoni tiegħi, li, fid-dawl ta’ tali obbligu li għandhom il-qrati nazzjonali, id-domanda magħmula mill-qorti tar-rinviju hija rilevanti għas-soluzzjoni tal-kawża prinċipali.

28. Permezz tad-domanda preliminari tagħha, il-qorti tar-rinviju tistaqsi essenzjalment lill-Qorti tal-Ġustizzja, dwar jekk l-Artikolu 61(4) tal-LCE huwiex konformi mal-Artikoli 3 u 5 tad-Direttiva 2001/23. Permezz tad-domanda tagħha hekk kif ifformulata, il-qorti tar-rinviju tistieden lill-Qorti tal-Ġustizzja tiddeċiedi dwar il-kompatibbiltà ta’ dispożizzjoni tad-dritt nazzjonali mad-dritt tal-Unjoni.

29. Infakkar li skont ġurisprudenza stabbilita, is-sistema ta’ kooperazzjoni stabbilita fl-Artikolu 267 TFUE hija bbażata fuq separazzjoni netta tal-funzjonijiet bejn il-qrati nazzjonali u l-Qorti tal-Ġustizzja. Fil-kuntest ta’ kawża ppreżentata skont dan l-artikolu, l-interpretazzjoni tad-dispożizzjonijiet nazzjonali għandha ssir mill-qrati tal-Istati Membri u mhux mill-Qorti tal-Ġustizzja, u ma huwiex kompitu ta’ din tal-aħħar li tagħti deċiżjoni dwar il-kompatibbiltà ta’ regoli tad-dritt intern mad-dispożizzjonijiet tad-dritt tal-Unjoni. Min-naħa l-oħra, il-Qorti tal-Ġustizzja għandha ġurisdizzjoni sabiex tagħti lill-qorti nazzjonali l-gwidi kollha għall-interpretazzjoni tad-dritt tal-Unjoni li jippermettulha tevalwa l-kompatibbiltà tar-regoli tad-dritt nazzjonali mal-leġiżlazzjoni tal-Unjoni. Għalkemm huwa minnu, kif għadni kif enfasizzajt, li t-tifsira litterali tad-domanda preliminari magħmula mill-qorti tar-rinviju titlob lill-Qorti tal-Ġustizzja tiddeċiedi dwar il-kompatibbiltà ta’ dispożizzjoni tad-dritt nazzjonali mad-dritt tal-Unjoni, ma hemm xejn li jwaqqaf lill-Qorti tal-Ġustizzja milli tagħti risposta utli lill-qorti tar-rinviju billi tipprovdilha l-elementi ta’ interpretazzjoni li jaqgħu taħt id-dritt tal-Unjoni li jippermettulha tiddeċiedi hija stess dwar il-kompatibbiltà tad-dritt nazzjonali mad-dritt tal-Unjoni ( 5 ).

30. Infakkar ukoll li fil-kuntest ta’ din il-kooperazzjoni bejn il-qrati nazzjonali u l-Qorti tal-Ġustizzja, il-Qorti tal-Ġustizzja għandha l-funzjoni li tinterpreta d-dispożizzjonijiet kollha tad-dritt tal-Unjoni li l-qrati nazzjonali jeħtieġu sabiex jiddeċiedu l-kawżi li jkollhom quddiemhom, anki jekk dawn id-dispożizzjonijiet ma jkunux espressament imsemmija fid-domandi li jsirulha minn dawn il-qrati ( 6 ).

31. Għaldaqstant, anki jekk, formalment, il-qorti tar-rinviju llimitat id-domanda tagħha għall-interpretazzjoni tal-Artikoli 3 u 5 tad-Direttiva 2001/23 biss, tali ċirkustanza ma tipprekludix lill-Qorti tal-Ġustizzja milli tipprovdilha l-elementi kollha ta’ interpretazzjoni tad-dritt tal-Unjoni li jistgħu jkunu utli għad-deċiżjoni tal-kawża li għandha quddiemha, kemm jekk din il-qorti tkun irreferiet għalihom fid-domanda tagħha kif ukoll jekk ma tkunx għamlet dan ( 7 ).

32. Fid-dawl ta’ din il-ġurisprudenza u meħuda inkunsiderazzjoni l-elementi li jinsabu fid-deċiżjoni tar-rinviju, jidhirli li huwa neċessarju li l-Qorti tal-Ġustizzja tirriformula d-domanda magħmula lilha. Għalhekk, nipproponi li d-domanda tal-qorti tar-rinviju tinftiehem bħala li tistaqsi, essenzjalment, jekk id-Direttiva 2001/23, b’mod partikolari l-Artikoli 3 u 4 tagħha, għandhomx jiġu interpretati fis-sens li jipprekludu leġiżlazzjoni nazzjonali, bħal dik inkwistjoni fil-kawża prinċipali, li f’każ ta’ trasferiment ta’ impriża li jseħħ fil-kuntest ta’ proċedura ta’ riorganizzazzjoni ġudizzjarja permezz ta’ trasferiment taħt l-awtorità tal-ġustizzja applikabbli bl-għan taż-żamma taċ-ċedent kollu jew parti minnu jew tal-attivitajiet tiegħu, tagħti liċ-ċessjonarju, id-dritt li jagħżel il-ħaddiema li huwa jixtieq iżomm.

33. Sabiex tingħata risposta għal din id-domanda, jidhirli li huwa essenzjali li preliminarjament tiġi eżaminata l-kwistjoni tal-applikabbiltà tal-Artikolu 5(1) tad-Direttiva 2001/23 għat-trasferimenti ta’ impriża li seħħew fil-kuntest ta’ proċedura ta’ riorganizzazzjoni ġudizzjarja permezz ta’ trasferiment taħt l-awtorità tal-ġustizzja, u konsegwentement, jekk l-eċċezzjoni għal din id-dispożizzjoni tapplikax f’dan il-każ. Fil-fatt, huwa biss jekk din il-proċedura ma tissodisfax il-kundizzjonijiet meħtieġa f’din id-dispożizzjoni li ż-żamma tad-drittijiet tal-ħaddiema prevista, b’mod partikolari, fl-Artikoli 3 u 4 ta’ din id-direttiva tkun imposta fuq it-trasferiment tal-impriża.

34. Il-partijiet li ppreżentaw osservazzjonijiet quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja għandhom opinjonijiet opposti fuq ir-risposta li għandha tingħata lid-domanda preliminari.

35. C. Plessers u l-Kummissjoni jsostnu, essenzjalment, li t-trasferiment inkwistjoni ma jissodisfax il-kundizzjonijiet tal-Artikolu 5(1) tad-Direttiva 2001/23. Huma jqisu li mill-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja, b’mod partikolari mis-sentenza Federatie Nederlandse Vakvereniging et ( 8 ) jirriżulta li l-proċedura ta’ riorganizzazzjoni ġudizzjarja inkwistjoni fil-kawża prinċipali ma kinitx mibdija sabiex jiġu mħallsa l-kredituri permezz ta’ likwidazzjoni tal-assi iżda għat-tkomplija tal-attivitajiet tal-impriża kkonċernata. Għalhekk, huma jikkunsidraw li din il-proċedura ma taqax taħt l-applikazzjoni tal-Artikolu 5(1) tad-Direttiva 2001/23.

36. Min-naħa l-oħra, il-Gvern Belġjan u Prefaco jargumentaw li l-proċedura ta’ riorganizzazzjoni ġudizzjarja permezz ta’ trasferiment taħt l-awtorità tal-ġustizzja għandha tiġi kkunsidrata bħala proċedura ta’ likwidazzjoni u li, għalhekk, it-trasferiment inkwistjoni fil-kawża prinċipali jissodisfa l-kundizzjonijiet previsti fl-Artikolu 5(1) tad-Direttiva 2001/23.

37. F’dawn iċ-ċirkustanzi, jidhirli li qabel xejn huwa neċessarju li jiġu esposti ċertu numru ta’ kunsiderazzjonijiet ġenerali fir-rigward tal-iżvilupp tal-proċess ta’ ristrutturazzjoni tal-impriżi fl-Unjoni Ewropea. Dawn il-kunsiderazzjonijiet jidhirli li huma utli mhux biss sabiex jiġi stabbilit il-kuntest leġiżlattiv li fih taqa’ d-Direttiva 2001/23 iżda wkoll sabiex jinftiehem il-kuntest tal-proċedura inkwistjoni. Abbażi ta’ dawn il-kunsiderazzjonijiet, ser nindirizza imbagħad il-kwistjoni tal-applikabbiltà tal-Artikolu 5(1) tad-Direttiva 2001/23 kif ukoll ir-raġunijiet li jiġġustifikaw deroga mill-eċċezzjoni prevista f’dan l-artikolu. Finalment, ser nindirizza l-portata tas-sistema ta’ protezzjoni tad-drittijiet tal-ħaddiema mogħtija mill-Artikoli 3 u 4 ta’ din id-direttiva.

B. Fuq l-iżvilupp tal-proċess ta’ ristrutturazzjoni tal-impriżi fl-Unjoni

38. Fl-1974, f’kuntest ta’ kriżi ekonomika, il-Kunsill tal-Unjoni Ewropea adotta riżoluzzjoni li kienet tipprevedi numru ta’ miżuri li l-Kummissjoni kellha tissottometti lill-Kunsill matul is-sena msemmija ( 9 ). Fost dawn il-miżuri kien hemm żewġ proposti ta’ direttivi intiżi għall-approssimazzjoni tal-leġiżlazzjonijiet tal-Istati Membri, relatati, fir-rigward tal-ewwel waħda, mat-tkeċċijiet kollettivi ( 10 ) u, fir-rigward tat-tieni waħda, maż-żamma tad-drittijiet u l-vantaġġi f’każ ta’ bidla tal-proprjetarju tal-impriżi, b’mod partikolari f’każ ta’ inkorporazzjoni ( 11 ). Dawn id-direttivi kienu introdotti matul is-snin 70 bil-għan ta’ protezzjoni tad-drittijiet tal-ħaddiema fil-konfront tar-ristrutturazzjoni li seħħet wara l-kriżi ekonomika tal-bidu tas-snin 70 ( 12 ). Fis-snin 80, ġiet adottata t-tielet direttiva, id-Direttiva 80/987/KEE ( 13 ), dwar l-insolvenza tal-persuna li timpjega, li tikkompleta d-direttivi msejħa “direttivi ta’ ristrutturazzjoni”. Mill-premessi ta’ dawn id-direttivi jirriżulta li d-differenzi li jeżistu bejn l-Istati Membri, fir-rigward tal-modalitajiet u tal-proċeduri tat-tkeċċijiet kollettivi kif ukoll il-portata tal-protezzjoni tal-ħaddiema fil-każ ta’ ristrutturazzjoni jew ta’ insolvenza tal-persuna li timpjegahom, jista’ jkollhom effett dirett fuq il-funzjonament tas-suq komuni.

39. Matul is-snin 90 u fil-bidu tas-snin 2000, dawn id-direttivi ġew riveduti ( 14 ). L-emendi li saru jieħdu inkunsiderazzjoni d-dimensjoni transnazzjonali tar-ristrutturazzjonijiet billi jsaħħu l-mekkaniżmi ta’ antiċipazzjoni tagħhom ( 15 ). B’mod partikolari, id-Direttiva 77/187 kienet qabel xejn emendata bid-Direttiva 98/50/KE ( 16 ) u imbagħad kienet ikkodifikata bid-Direttiva 2001/23 ( 17 ).

40. Dawn it-tliet direttivi huma intiżi, minn naħa, sabiex jiffaċilitaw ir-ristrutturazzjoni tal-impriżi sabiex jirrenduhom iktar kompetittivi u effiċjenti, u min-naħa l-oħra sabiex jindirizzaw il-konsegwenzi negattivi ta’ deċiżjonijiet ta’ ristrutturazzjoni u jnaqqsu l-effetti tagħhom ( 18 ). Għalhekk dawn id-direttivi kkontribwixxew sabiex jassorbu x-xokk tar-reċessjoni u jnaqqsu l-konsegwenzi soċjali negattivi tal-operazzjonijiet ta’ ristrutturazzjoni mibdija matul il-kriżi ( 19 ). Għandu jiġi nnotat li l-Kummissjoni reċentement ippreżentat, skont l-istess approċċ ( 20 ), proposta ta’ direttiva dwar l-oqsfa ta’ ristrutturazzjoni preventivi intiżi għat-tisħiħ tal-kultura tas-salvagwardja tal-impriżi ( 21 ).

41. Dan ir-riassunt storiku tal-iżvilupp tal-proċess tar-ristrutturazzjoni tal-impriżi, kemm fuq livell nazzjonali kif ukoll fuq livell tal-Unjoni, għandu jippermetti li wieħed jifhem b’mod sħiħ il-kuntest li fih taqa’ d-Direttiva 2001/23 għall-finijiet tal-analiżi tad-domanda preliminari magħmula mill-qorti tar-rinviju.

C. Fuq l-applikabbiltà tal-eċċezzjoni prevista fl-Artikolu 5(1) tad-Direttiva 2001/23

1. L-elaborazzjoni ġurisprudenzjali tal-eċċezzjoni

42. Fil-bidu, id-Direttiva 77/187 ma kinitx tipprovdi eċċezzjoni għall-applikazzjoni tagħha f’każ ta’ trasferiment ta’ impriża fil-kuntest ta’ falliment jew proċedura analoga. Kien biss mad-Direttiva 98/50 li ġiet introdotta tali eċċezzjoni fit-test tad-Direttiva 77/187, permezz tal-Artikolu 4a tad-Direttiva 77/187, li issa tinstab fl-Artikolu 5(1) tad-Direttiva 2001/23. Skont it-tielet premessa tad-Direttiva 98/50, l-għan tagħha kien li temenda d-Direttiva 77/187, b’mod partikolari “fid-dawl tal-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja”, li għalhekk ser infakkar fil-qosor ( 22 ).

43. Il-Qorti tal-Ġustizzja elaborat din l-eċċezzjoni għall-garanziji previsti mid-Direttiva 77/187 fis-sentenzi tagħha Abels ( 23 ), d’Urso et ( 24 ), Spano et ( 25 ) u Dethier Équipement ( 26 ). Fil-bidu, wara li fakkret li l-għan ta’ din id-direttiva kien li tipprekludi li r-ristrutturazzjoni fi ħdan is-suq uniku sseħħ bi preġudizzju għall-ħaddiema ( 27 ) u ġġustifikat din l-eċċezzjoni bil-partikolarità tad-dritt tal-falliment, il-Qorti tal-Ġustizzja ddeċidiet li d-Direttiva 77/187 ma tapplikax “għal trasferimenti ta’ impriżi […] f’sitwazzjoni fejn iċ-ċedent [kien] iddikjarat fi stat ta’ falliment, li huma intiżi għall-likwidazzjoni tal-beni taċ-ċedent taħt il-kontroll tal-awtorità ġudizzjarja kompetenti” ( 28 ), madankollu bla ħsara għall-possibbiltà li l-Istati Membri japplikaw, b’mod awtonomu, il-prinċipji ta’ din id-direttiva għal tali trasferiment ( 29 ). Il-Qorti tal-Ġustizzja ppreċiżat li d-Direttiva 77/187 kienet madankollu applikabbli għal trasferiment ta’ impriża li jseħħ fil-kuntest ta’ proċedura ta’ sospensjoni tal-ħlas li ssir “fi stadju preċedenti għall-falliment, li jinvolvi stħarriġ mill-qorti li jkun ta’ portata iktar ristretta u intiż fl-ewwel lok għas-salvagwardja tal-assi, u jekk ikun il-każ, għat-tkomplija tal-operat tal-impriża fil-futur” ( 30 ).

44. Imbagħad il-Qorti tal-Ġustizzja ppreċiżat li fid-dawl tad-differenzi nazzjonali bejn is-sistemi ġuridiċi tal-Istati Membri, il-kriterju relatat mal-estensjoni tal-istħarriġ eżerċitat mill-qorti fuq il-proċedura ma kienx jippermetti, fih innifsu, li jiġi ddeterminat il-kamp ta’ applikazzjoni tad-Direttiva 77/187 ( 31 ). Hija ddikjarat li konsegwentement, il-kriterju determinanti li għandu jittieħed inkunsiderazzjoni sabiex tiġi stabbilita l-applikabbiltà tad-Direttiva 77/187 għal trasferiment ta’ impriża li seħħ fil-kuntest ta’ proċedura amministrattiva jew ġudizzjarja huwa dak tal-għan li trid tilħaq il-proċedura inkwistjoni ( 32 ). Fuq din il-bażi, hija kkunsidrat li t-trasferiment li seħħ fil-kuntest ta’ proċedura intiża għal-likwidazzjoni tal-beni tad-debitur sabiex jiġu kollettivament issodisfatti l-kredituri kien eskluż mill-kamp ta’ applikazzjoni tad-Direttiva 77/187, u li min-naħa l-oħra, it-trasferiment li seħħ fil-kuntest ta’ proċedura li “l-għan tagħha [kien], fl-ewwel lok”, li tiġi żgurata t-tkomplija tal-attività tal-impriża, kien jaqa’ taħt il-kamp ta’ applikazzjoni ta’ din id-direttiva ( 33 ).

45. Imbagħad, il-Qorti tal-Ġustizzja kkonfermat dan il-kriterju u ppreċiżat li sa fejn il-proċedura inkwistjoni kienet iktar tiffavorixxi ż-żamma tal-operat tal-impriża fid-dawl ta’ tkomplija ulterjuri, u għall-kuntrarju tal-proċeduri ta’ falliment, ma kienet tinvolvi la kontroll ġudizzjarju, la miżura ta’ amministrazzjoni tal-patrimonju tal-impriża, u lanqas sospensjoni tal-ħlas, u l-għan ekonomiku u soċjali mfittex ma setax jispjega u lanqas jiġġustifika li meta l-impriża inkwistjoni tkun is-suġġett ta’ trasferiment totali jew parzjali, “il-ħaddiema tagħha jiġu mċaħħda mid-drittijiet mogħtija lilhom [mid-Direttiva 77/187]” ( 34 ).

46. Finalment, mal-kriterju tal-għan li jrid jintlaħaq bil-proċedura inkwistjoni, il-Qorti tal-Ġustizzja żiedet il-kriterju sussidjarju tat-teħid inkunsiderazzjoni “tal-modalitajiet tal-proċedura”. Għalhekk, hija ddeċidiet li “madankollu [għandhom] jittieħdu inkunsiderazzjoni wkoll il-modalitajiet ta’ [din il-proċedura], b’mod partikolari sa fejn jimplikaw li l-operat tal-impriża jitkompla jew jitwaqqaf, kif ukoll l-għanijiet tad-Direttiva 77/187” ( 35 ).

47. Huwa fid-dawl ta’ dawn il-prinċipji ġurisprudenzjali, żviluppati mill-Qorti tal-Ġustizzja u kkodifikati fl-Artikolu 5(1) tad-Direttiva 2001/23, li għandha tiġi interpretata l-eċċezzjoni li tinsab f’din id-dispożizzjoni.

2. L-interpretazzjoni tal-Artikolu 5(1) tad-Direttiva 2001/23

48. Wara li l-prinċipji ġurisprudenzjali invokati fil-punti preċedenti ġew ikkodifikati fl-Artikolu 5(1) tad-Direttiva 2001/23, il-Qorti tal-Ġustizzja interpretat, għall-ewwel darba, din id-dispożizzjoni fis-sentenza tat-22 ta’ Ġunju 2017, Federatie Nederlandse Vakvereniging et ( 36 ). F’dik is-sentenza, il-Qorti tal-Ġustizzja ddeċidiet dwar l-applikabbiltà tad-Direttiva 2001/23 għal trasferiment ta’ impriża li seħħ wara dikjarazzjoni ta’ falliment fil-kuntest ta’ pre-pack previst mid-dritt Olandiż, ippreparat qabel din id-dikjarazzjoni ( 37 ).

49. F’dan il-kuntest, il-Qorti tal-Ġustizzja, fakkret fl-ewwel lok li mill-premessa 3 tad-Direttiva 2001/23 jirriżulta li din hija intiża sabiex tipproteġi lill-ħaddiema, b’mod partikolari billi tiżgura ż-żamma tad-drittijiet tagħhom f’każ ta’ bidla fit-tmexxija tal-impriża. Għal dan il-għan, minn naħa, l-ewwel subparagrafu tal-Artikolu 3(1) ta’ din id-direttiva jipprevedi li d-drittijiet u l-obbligi li jirriżultaw, għaċ-ċedent, minn kuntratt ta’ xogħol jew relazzjoni ta’ xogħol eżistenti fid-data ta’ trasferiment ta’ impriża għandhom, minħabba dan it-trasferiment, jiġu ttrasferiti liċ-ċessjonarju. Min-naħa l-oħra, l-Artikolu 4(1) tad-Direttiva 2001/23, jipproteġi lill-ħaddiema kontra kull tkeċċija mwettqa miċ-ċedent jew miċ-ċessjonarju abbażi biss tal-imsemmi trasferiment. Il-Qorti tal-Ġustizzja fakkret ukoll li, b’deroga, l-Artikolu 5(1) tad-Direttiva 2001/23 jistabbilixxi li s-sistema ta’ protezzjoni, imsemmija fl-Artikoli 3 u 4 tagħha, ma tapplikax għat-trasferimenti ta’ impriżi mwettqa fil-kundizzjonijiet speċifikati f’din id-dispożizzjoni, sakemm l-Istati Membri ma jistabbilixxux mod ieħor ( 38 ).

50. Fit-tieni lok, il-Qorti tal-Ġustizzja vverifikat jekk il-proċedura inkwistjoni f’dik il-kawża kinitx tissodisfa l-kundizzjonijiet previsti fl-Artikolu 5(1) tad-Direttiva 2001/23. Għalhekk, wara li kkonstatat li skont il-leġiżlazzjoni nazzjonali, l-operazzjoni ta’ pre-pack kienet ippreparata qabel id-dikjarazzjoni ta’ falliment iżda kienet tiġi implementata wara u li għalhekk, din l-operazzjoni setgħet taqa’ taħt il-kunċett ta’ “proċedura ta’ falliment” fis-sens tal-Artikolu 5(1) tad-Direttiva 2001/23, il-Qorti tal-Ġustizzja kkunsidrat madankollu li peress li l-għan prinċipali ta’ din l-operazzjoni kien is-salvagwardja tal-impriża falluta, din ma kinitx tissodisfa l-kundizzjoni li l-proċedura inkwistjoni għandha tiġi mibdija għall-finijiet tal-likwidazzjoni tal-beni taċ-ċedent. F’dan ir-rigward, il-Qorti tal-Ġustizzja ppreċiżat li ċ-ċirkustanza waħedha li l-imsemmija operazzjoni ta’ pre-pack tista’ tkun intiża wkoll sabiex l-interessi tal-kredituri jiġu ssodisfatti bl-aħjar mod possibbli ma setgħetx tibdilha fi proċedura mibdija għall-finijiet tal-likwidazzjoni tal-beni taċ-ċedent, fis-sens tal-Artikolu 5(1) tad-Direttiva 2001/23. Il-Qorti tal-Ġustizzja kkunsidrat ukoll li fil-kuntest ta’ din l-operazzjoni, il-fatt li ma kienet ġiet eżerċitata ebda superviżjoni minn awtorità pubblika fuq il-kuratur prospettiv u fuq il-qorti prospettiva ta’ superviżjoni ma jissodisfax il-kundizzjoni ta’ superviżjoni minn awtorità pubblika stabbilita fl-Artikolu 5(1) tad-Direttiva 2001/23 ( 39 ).

51. Fid-dawl ta’ dawn l-elementi, il-Qorti tal-Ġustizzja ddeċidiet li tali operazzjoni ta’ pre-pack ma tissodisfax il-kundizzjonijiet kollha previsti minn din id-dispożizzjoni u li għaldaqstant, ma jistax ikun hemm deroga mis-sistema ta’ protezzjoni prevista fl-Artikoli 3 u 4 tad-Direttiva 2001/23 ( 40 ).

52. B’dan il-mod il-Qorti tal-Ġustizzja kkonfermat il-kriterji ta’ interpretazzjoni stabbiliti fil-ġurisprudenza preċedenti tagħha ( 41 ), filwaqt li addattathom għall-aspetti partikolari tal-operazzjoni ta’ pre-pack irregolata mid-dritt Olandiż inkwistjoni, b’mod partikolari għal dak li jirrigwarda l-grad ta’ superviżjoni pubblika ( 42 ) u l-għan li jrid jintlaħaq mill-proċedura inkwistjoni, fejn din tal-aħħar tqieset bħala l-kriterju prinċipali mill-Qorti tal-Ġustizzja, mingħajr ma ħadet inkunsiderazzjoni, fil-kuntest ta’ din il-proċedura, il-kriterju sussidjarju dwar il-modalitajiet ta’ din l-operazzjoni ( 43 ).

3. L-applikabbiltà tas-sistema ta’ protezzjoni tal-ħaddiema prevista fl-Artikoli 3 u 4 tad-Direttiva 2001/23 f’każ ta’ trasferiment ta’ impriża fil-kuntest ta’ proċedura ta’ riorganizzazzjoni ġudizzjarja permezz ta’ trasferiment taħt l-awtorità tal-ġustizzja

53. Fid-dawl tal-kunsiderazzjonijiet preċedenti, ser neżamina issa jekk trasferiment ta’ impriża fil-kuntest ta’ proċedura ta’ riorganizzazzjoni ġudizzjarja permezz ta’ trasferiment taħt l-awtorità tal-ġustizzja, bħal dak inkwistjoni fil-kawża prinċipali, jaqax taħt l-eċċezzjoni tal-Artikolu 5(1) tad-Direttiva 2001/23, u konsegwentement, jekk is-sistema ta’ protezzjoni tal-ħaddiema, prevista fl-Artikoli 3 u 4 ta’ din id-direttiva tapplikax għal tali sitwazzjoni. Għalhekk, għandu jiġi vverifikat jekk il-proċedura inkwistjoni fil-kawża prinċipali tissodisfax il-kundizzjonijiet kumulattivi tal-Artikolu 5(1) tad-Direttiva 2001/23 ( 44 ).

54. F’dan ir-rigward, għandu jitfakkar li din id-dispożizzjoni, sa fejn bħala prinċipju, tagħmel inapplikabbli s-sistema ta’ protezzjoni tal-ħaddiema fil-każ ta’ ċerti trasferimenti ta’ impriża u teskludi għalhekk l-għan prinċipali li fuqu hija msejsa d-Direttiva 2001/23, għandha neċessarjament tkun suġġett ta’ interpretazzjoni stretta ( 45 ).

a) Kummenti preliminari

55. Ħadd mill-partijiet fil-kawża prinċipali ma sostna li l-proċedura ta’ riorganizzazzjoni ġudizzjarja permezz ta’ trasferiment taħt l-awtorità tal-ġustizzja setgħet tiġi kkunsidrata bħala proċedura ta’ falliment ( 46 ). Madankollu, Prefaco targumenta li l-proċedura prevista mil-LCE hija “stadju provviżorju tal-falliment” u li teżisti similarità kbira ħafna bejn din tal-aħħar u l-proċedura inkwistjoni fil-kawża prinċipali.

56. Il-Gvern Belġjan jargumenta li l-proċedura ta’ riorganizzazzjoni ġudizzjarja permezz ta’ trasferiment taħt l-awtorità tal-ġustizzja tinsab espliċitament fost il-proċeduri ta’ likwidazzjoni msemmija mill-Belġju fl-Anness B tar-Regolament (KE) Nru 1346/2000 ( 47 ) u peress li n-natura ta’ din il-proċedura ġiet stabbilita f’dan l-anness, l-imsemmija proċedura taqa’ taħt l-Artikolu 5(1) tad-Direttiva 2001/23.

57. Jiena ma naqbilx ma’ dan l-argument. Fl-opinjoni tiegħi ma huwiex determinanti, għall-finijiet tal-eventwali klassifikazzjoni tagħha bħala proċedura ta’ likwidazzjoni, li l-proċedura inkwistjoni fil-kawża prinċipali hija msemmija fl-Anness B tar-Regolament Nru 1346/2000.

58. F’dan ir-rigward, għandu jitfakkar, fl-ewwel lok, li r-regoli tal-ġurisdizzjoni u l-liġi applikabbli previsti mid-dispożizzjonijiet tad-dritt internazzjonali privat tal-Unjoni bl-ebda mod ma jippreġudikaw id-dispożizzjonijiet nazzjonali tad-dritt sostantiv. Ir-Regolament Nru 1346/2000 jagħmel parti mill-kuntest ġuridiku li l-Unjoni stabbiliet biex tiżviluppa kooperazzjoni ġudizzjarja f’materji ċivili u kummerċjali li għandha effett transkonfinali, filwaqt li d-Direttiva 2001/23 tarmonizza d-dispożizzjonijiet tad-dritt sostantiv u tapplika, bħala prinċipju, fir-rigward tat-trasferimenti ta’ impriżi kollha. Għalhekk, din id-direttiva tistabbilixxi “standard universali” ta’ protezzjoni għall-ħaddiema fil-kuntest ta’ trasferiment ta’ impriża ġewwa l-Unjoni ( 48 ). Fit-tieni lok, jekk proċedura ta’ insolvenza jew ta’ likwidazzjoni hija inkluża fl-Anness A jew B tar-Regolament Nru 1346/2000, din għandha tiġi kkunsidrata bħala li taqa’ taħt il-kamp ta’ applikazzjoni ta’ dan ir-regolament, u konsegwentement, bħala sitwazzjoni ta’ insolvenza jew ta’ likwidazzjoni “għall-finijiet tal-applikazzjoni ta’ dan ir-regolament” biss ( 49 ).

59. F’dan il-każ, kif jirriżulta mill-punt 7 ta’ dawn il-konklużjonijiet, sakemm il-qorti ma ddeċidietx dwar ir-rikors għal riorganizzazzjoni ġudizzjarja, id-debitur ma jistax’ jiġi ddikjarat fallut, u f’każ ta’ kumpannija, din ma tistax tiġi xolta ġudizzjarjament. Konsegwentement, fid-dawl tal-ġurisprudenza eżaminata fil-punti 42 sa 51 ta’ dawn il-konklużjonijiet, tali proċedura, li tista’ twassal għal falliment mingħajr madankollu ma din il-konsegwenza tkun sistematika, ma tissodisfax il-kundizzjoni li ċ-ċedent għandu jkun is-suġġett ta’ proċedura ta’ falliment jew ta’ proċedura analoga ( 50 ) u, għalhekk, ma tistax taqa’ taħt il-kunċett ta’ “proċedura ta’ falliment” fis-sens tal-Artikolu 5(1) tad-Direttiva 2001/23 ( 51 ).

60. Ser neżamina issa jekk il-proċedura inkwistjoni fil-kawża prinċipali tissodisfax il-kundizzjoni prevista fl-Artikolu 5(1) tad-Direttiva 2001/23.

b) Iċ-ċedent għandu jkun is-suġġett ta’ proċedura ta’ falliment jew ta’ insolvenza analoga mibdija għall-finijiet tal-likwidazzjoni tal-beni taċ-ċedent

61. L-Artikolu 5(1) tad-Direttiva 2001/23 jeħtieġ li ċ-ċedent ikun is-suġġett ta’ proċedura ta’ falliment jew ta’ insolvenza analoga mibdija għall-finijiet tal-likwidazzjoni tal-beni tiegħu. F’dan ir-rigward, kif jirriżulta mill-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja, proċedura intiża għat-tkomplija tal-attività tal-impriża kkonċernata ma tissodisfax din il-kundizzjoni ( 52 ).

62. Fir-rigward tad-differenzi bejn dawn iż-żewġ tipi ta’ proċedura, il-Qorti tal-Ġustizzja ddeċidiet li proċedura hija intiża għat-tkomplija tal-attività meta hija jkollha l-għan li tissalvagwardja n-natura operazzjonali tal-impriża jew tal-unitajiet vijabbli tagħha. Min-naħa l-oħra, proċedura intiża għal-likwidazzjoni tal-beni għandha l-għan li, bl-aħjar mod, jiġu kollettivament issodisfatti l-kredituri. Minkejja li ma huwiex eskluż li tista’ teżisti ċerta sovrappożizzjoni bejn dawn iż-żewġ għanijiet imfittxija minn proċedura speċifika, l-għan prinċipali ta’ proċedura intiża għat-tkomplija tal-attività tal-impriża jibqa’, fi kwalunkwe każ, is-salvagwardja tal-impriża kkonċernata ( 53 ).

63. Sabiex jiġi ddeterminat jekk f’dan il-każ iċ-ċedent kienx is-suġġett ta’ proċedura ta’ falliment jew insolvenza analoga mibdija għal-likwidazzjoni tal-beni taċ-ċedent, għandhom jittieħdu inkunsiderazzjoni l-elementi li ġejjin.

64. Fl-ewwel lok, mill-osservazzjonijiet bil-miktub tal-Gvern Belġjan jirriżulta li skont l-Artikolu 23 tal-LCE, il-proċedura ta’ riorganizzazzjoni ġudizzjarja tinfetaħ meta l-kontinwità tal-impriża tkun mhedda. Skont din id-dispożizzjoni, tali kontinwità hija fi kwalunkwe każ preżunta mhedda jekk it-telf inaqqas l-attiv nett għal inqas minn nofs il-kapital tal-kumpannija. Skont l-Artikolu 16 tal-LCE, din il-proċedura għandha l-għan li tippreżerva, taħt is-superviżjoni tal-qorti, “il-kontinwità parzjali jew totali tal-impriża f’diffikultà jew tal-attivitajiet tagħha”. Hija tippermetti l-għoti ta’ sospensjoni ta’ diversi xhur lill-persuna li timpjega li l-impriża tagħha hija meqjusa “f’diffikultà”, fis-sens ta’ din il-leġiżlazzjoni, jew sabiex jintlaħaq ftehim bonarju, jew sabiex jinkiseb il-kunsens tal-kreditur fuq pjan ta’ riorganizzazzjoni, jew sabiex ikun hemm it-trasferiment taħt l-awtorità tal-ġustizzja, kif inhu l-każ fil-kawża prinċipali. Barra minn hekk, kif jirriżulta mill-Artikolu 22 tal-LCE, din is-sospensjoni tippermetti lill-persuna li timpjega li torganizza ruħha mill-ġdid filwaqt li tkun protetta minn miżuri eżekuttivi meħuda mill-kredituri tagħha, u b’mod partikolari mill-falliment tal-kumpannija tagħha ( 54 ).

65. Fit-tieni lok, għandu jiġi enfasizzat li l-qorti tar-rinviju tindika li skont l-ewwel subparagrafu tal-Artikolu 59(1) tal-LCE, il-proċedura ta’ riorganizzazzjoni ġudizzjarja permezz ta’ trasferiment taħt l-awtorità tal-ġustizzja hija intiża għat-trasferiment “tal-impriża kollha jew parti minnha jew tal-attivitajiet tagħha” u li din tista’ tiġi ordnata minn qorti “sabiex tiżgura [iż-]żamma [tal-imsemmija attivitajiet] meta d-debitur jagħti l-kunsens tiegħu fir-rikors tiegħu għal riorganizzazzjoni ġudizzjarja jew sussegwentement matul il-proċedura” ( 55 ).

66. Fit-tielet u l-aħħar lok, kif tirrileva l-qorti tar-rinviju, għandu jiġi rrilevat li f’dan il-każ huwa evidenti li r-rechtbank van koophandel te Hasselt (il-Qorti Kummerċjali ta’ Hasselt) ordnat it-trasferiment taħt l-awtorità tal-ġustizzja għaż-żamma totali jew parzjali tal-impriża Echo jew tal-attivitajiet tagħha, skont it-test tal-ewwel subparagrafu tal-Artikolu 59(1) tal-LCE.

67. Għaldaqstant, nikkonkludi li għandu jiġi kkunsidrat li l-għan prinċipali ta’ tali proċedura huwa s-salvagwardja parzjali jew totali tal-impriża f’diffikultà, u għalhekk ma tistax taqa’ taħt l-Artikolu 5(1) tad-Direttiva 2001/23, skont il-ġurisprudenza ċċitata fil-punti 44 u 50 ta’ dawn il-konklużjonijiet.

c) Il-proċedura ta’ falliment jew insolvenza analoga għandha ssir taħt is-superviżjoni ta’ awtorità pubblika

68. Għal dak li jirrigwarda t-tielet kundizzjoni prevista fl-Artikolu 5(1) tad-Direttiva 2001/23, nirrileva li mill-proċess ippreżentat quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja jirriżulta li skont l-Artikolu 60 tal-LCE, is-sentenza li tordna t-trasferiment taħtar mandatarju tal-ġustizzja responsabbli mill-organizzazzjoni u mit-twettiq tat-trasferiment “f’isem u għan-nom tad-debitur” ( 56 ). F’dawn iċ-ċirkustanzi, jiena tal-opinjoni li tali superviżjoni b’portata iktar ristretta ma tistax tissodisfa l-kundizzjoni ta’ superviżjoni minn tali awtorità stabbilita fl-Artikolu 5(1) tad-Direttiva 2001/23 ( 57 ).

69. Mill-kunsiderazzjonijiet preċedenti jirriżulta li proċedura ta’ riorganizzazzjoni ġudizzjarja permezz ta’ trasferiment taħt l-awtorità tal-ġustizzja, bħal dik inkwistjoni fil-kawża prinċipali, ma tissodisfax il-kundizzjonijiet kollha previsti mill-Artikolu 5(1) tad-Direttiva 2001/23, fatt li għandu jiġi vverifikat mill-qorti tar-rinviju, u li għaldaqstant ma jistax ikun hemm deroga mis-sistema ta’ protezzjoni li tirriżulta mill-Artikoli 3 u 4 ta’ din id-direttiva.

D. Fuq il-possibbiltà li ċ-ċessjonarju jagħżel il-ħaddiema li jixtieq iżomm fid-dawl tal-Artikoli 3 u 4 tad-Direttiva 2001/23

70. Mid-deċiżjoni tar-rinviju jirriżulta li skont l-Artikolu 61(4) tal-LCE, iċ-ċessjonarju jista’ jagħżel il-ħaddiema li huwa jixtieq iżomm sakemm l-għażla tiegħu, minn naħa, tkun ibbażata fuq raġunijiet tekniċi, ekonomiċi u ta’ organizzazzjoni, u min-naħa l-oħra, issir mingħajr differenzazzjoni pprojbita. Fid-dawl ta’ din id-dispożizzjoni, tqum il-kwistjoni ta’ jekk l-Artikoli 3 u 4 tad-Direttiva 2001/23 jippermettux li ċ-ċessjonarju jagħżel, kif jirriżulta mill-Artikolu 61(4) tal-LCE, il-ħaddiema li jixtieq iżomm.

71. Sabiex tingħata risposta għal din id-domanda, għandu qabel xejn jitfakkar li l-Qorti tal-Ġustizzja ddeċidiet diversi drabi li l-għan tad-Direttiva 2001/23 huwa li tiġi żgurata ż-żamma tad-drittijiet tal-ħaddiema f’każ ta’ bidla fit-tmexxija tal-impriża billi tippermettilhom li jibqgħu fis-servizz tal-persuna li timpjega l-ġdida bl-istess kundizzjonijiet bħal dawk miftiehma maċ-ċedent ( 58 ). L-għan ta’ din id-direttiva huwa li tiġi żgurata, sa fejn ikun possibbli, it-tkomplija tal-kuntratti jew tar-relazzjonijiet ta’ xogħol, mingħajr tibdil, maċ-ċessjonarju, sabiex jiġi evitat li l-ħaddiema kkonċernati jitqiegħdu f’pożizzjoni inqas favorevoli minħabba s-sempliċi fatt tat-trasferiment ( 59 ). Barra minn hekk, kif diġà ddeċidiet il-Qorti tal-Ġustizzja, peress li din il-protezzjoni hija ta’ ordni pubbliku u għalhekk ma hijiex għad-dispożizzjoni tal-partijiet f’kuntratt ta’ xogħol, ir-regoli tad-Direttiva, u b’mod partikolari dawk relatati mal-protezzjoni tal-ħaddiema kontra t-tkeċċija minħabba trasferiment, għandhom jiġu kkunsidrati bħala imperattivi fis-sens li ma huwiex permess li ssir deroga minnhom b’mod sfavorevoli għall-ħaddiema ( 60 ).

72. Dan espost, għandu jitfakkar ukoll li kif jirriżulta mill-kliem stess tal-ewwel subparagrafu tal-Artikolu 3(1) tad-Direttiva 2001/23, il-protezzjoni li din id-direttiva għandha l-għan li tiżgura tirrigwarda biss il-ħaddiema li għandhom kuntratt ta’ xogħol jew relazzjoni ta’ xogħol eżistenti fid-data tat-trasferiment ( 61 ). Għaldaqstant, ħlief f’każ ta’ dispożizzjoni speċifika li tgħid mod ieħor, “il-benefiċċju tad-Direttiva 2001/23 jista’ jiġi invokat biss mill-ħaddiema li l-kuntratt jew ir-relazzjoni ta’ xogħol tagħhom tkun għadha fis-seħħ fid-data tat-trasferiment. L-eżistenza jew le ta’ kuntratt jew ta’ relazzjoni ta’ xogħol f’din id-data għandha tiġi evalwata skont id-dritt nazzjonali, bil-kundizzjoni, madankollu, li jiġu osservati r-regoli imperattivi ta’ din id-direttiva dwar il-protezzjoni tal-ħaddiema kontra t-tkeċċija minħabba t-trasferiment” ( 62 ).

73. F’dan il-każ, il-qorti tar-rinviju tirrileva, minn naħa, li d-data ta’ trasferiment kienet stabbilita għat-22 ta’ April 2013 ( 63 ), u min-naħa l-oħra, li l-kuntratt ta’ xogħol ta’ C. Plessers kien itterminat fl-24 ta’ April 2013. Din il-qorti tenfasizza li “ma jista’ jkun hemm l-iċken dubju li fid-data tat-trasferiment (fit-22 ta’ April 2013), C. Plessers kienet marbuta [maċ-ċedent (Echo)] b’kuntratt ta’ xogħol”. Hija tippreċiża wkoll li l-mandatarji tal-ġustizzja xoljew il-kuntratt ta’ xogħol ma’ C. Plessers fl-24 ta’ April 2013. Għaldaqstant, C. Plessers għandha tiġi kkunsidrata bħala li kienet impjegata taċ-ċedent fid-data tat-trasferiment bil-konsegwenza, b’mod partikolari, li skont l-Artikolu 3 tad-Direttiva 2001/23, l-obbligi tal-persuna li timpjega ċedenti (Echo) fir-rigward tagħha ġew ittrasferiti ipso jure liċ-ċessjonarju (Prefaco) ( 64 ).

74. Fir-rigward tal-protezzjoni prevista fl-Artikolu 4(1) tad-Direttiva 2001/23, minn din id-dispożizzjoni jirriżulta minn naħa, li t-trasferiment ta’ impriża ma għandux fih innifsu jikkostitwixxi bażi għal tkeċċija miċ-ċedent jew miċ-ċessjonarju, u min-naħa l-oħra, li l-imsemmija dispożizzjoni ma tostakolax tkeċċijiet li jistgħu jseħħu għal raġunijiet ekonomiċi, tekniċi jew ta’ organizzazzjoni li jinvolvu bidliet fin-nies li jkunu jaħdmu ( 65 ).

75. F’dan ir-rigward, kif diġà ddeċidiet il-Qorti tal-Ġustizzja, għandu jitfakkar li sabiex jiġi ddeterminat jekk it-tkeċċija kinitx motivata minħabba s-sempliċi fatt tat-trasferiment, bi ksur tal-Artikolu 4(1) tad-Direttiva 2001/23, għandhom jittieħdu inkunsiderazzjoni ċ-ċirkustanzi oġġettivi li fihom tkun seħħet it-tkeċċija ( 66 ). Għalhekk, f’każ bħal dak ta’ din il-kawża, mill-punti 15 u 73 ta’ dawn il-konklużjonijiet jirriżulta li t-tkeċċija inkwistjoni ħadet effett jumejn wara d-data tat-trasferiment.

76. Mill-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja jirriżulta wkoll li ma huwiex suffiċjenti li jintwera li t-terminazzjoni tal-kuntratt ta’ xogħol hija dovuta għal raġunijiet ekonomiċi, tekniċi jew ta’ organizzazzjoni. Għandu jiġi pprovat ukoll li dawn ir-raġunijiet ma jirriżultawx direttament mit-trasferiment tal-impriża, bi ksur tal-Artikolu 4(1) tad-Direttiva 2001/23. Fi kliem ieħor, għandu jiġi pprovat li t-tkeċċija inkwistjoni kienet immotivata minn ċirkustanzi addizzjonali li jiżdiedu mal-imsemmi trasferiment. Għalhekk huma dawn iċ-“ċirkustanzi addizzjonali” li jistgħu jiġu kklassifikati bħala “raġunijiet ekonomiċi, tekniċi jew ta’ organizzazzjoni” fis-sens tal-imsemmi Artikolu 4(1) ( 67 ).

77. Min-naħa l-oħra, skont l-Artikolu 61(4) tal-LCE, huwa biss iċ-ċessjonarju li għandu jagħżel il-ħaddiema li huwa jixtieq iżomm, anki jekk din l-għażla għandha ssir abbażi ta’ raġunijiet ekonomiċi, tekniċi u ta’ organizzazzjoni. Ma jidhirx li l-leġiżlazzjoni nazzjonali timponi limitazzjoni a priori tal-portata ta’ din l-għażla. Issa, kif ġustament innotat il-Kummissjoni, hija l-qorti nazzjonali li għandha tiżgura l-effett utli tad-Direttiva 2001/23. Għalhekk, il-qorti nazzjonali għandha tkun f’pożizzjoni li tevalwa n-neċessità ta’ tkeċċijiet għal raġunijiet ekonomiċi, tekniċi jew ta’ organizzazzjoni, li ma jidhirx li huwa l-każ f’din il-kawża. Hija tkun tista’ tagħmel dan biss jekk tkun informata b’mod eżawrjenti, mill-partijiet kollha ikkonċernati mit-trasferiment tal-impriża bir-raġunijiet ġustifikattivi. Għalhekk, is-sempliċi volontà li jitnaqqsu l-ispejjeż ta’ trasferiment ta’ impriża jew li jiġu evitati jew limitati l-problemi finanzjarji, ma tistax tiġi aċċettata bħala raġuni ġustifikattiva ( 68 ). Is-sustanza tal-Artikoli 3 u 4 tad-Direttiva 2001/23 tixxejjen jekk iċ-ċessjonarju jitħalla jagħżel il-ħaddiema li huwa jixtieq iżomm. Fil-fatt, il-proċeduri li ma jaqgħux taħt is-sistema ta’ protezzjoni ta’ din id-direttiva huma l-proċeduri ta’ falliment jew ta’ insolvenza li huma intiżi għal-likwidazzjoni tal-beni taċ-ċedent, li bħala prinċipju, jaqgħu taħt id-Direttiva 2008/94. Min-naħa l-oħra, peress li l-għan tal-proċedura inkwistjoni huwa l-kontinwità tal-impriża, din il-proċedura ma taqax taħt l-eċċezzjoni tal-Artikolu 5(1) tad-Direttiva 2001/23, u għaldaqstant, il-possibbiltà li ċ-ċessjonarju jagħżel il-ħaddiema tmur kontra l-Artikoli 3 u 4 ta’ din id-direttiva u għalhekk kontra l-effett utli tagħha.

78. Għalhekk, jiena tal-opinjoni li d-Direttiva 2001/23, u b’mod partikolari l-Artikoli 3 u 4 tagħha, għandhom jiġu interpretati fis-sens li jipprekludu leġiżlazzjoni nazzjonali, bħal dik inkwistjoni fil-kawża prinċipali, li f’każ ta’ trasferiment ta’ impriża li jseħħ fil-kuntest ta’ proċedura ta’ riorganizzazzjoni ġudizzjarja permezz ta’ trasferiment taħt l-awtorità tal-ġustizzja applikata għaż-żamma totali jew parzjali taċ-ċedent jew tal-attivitajiet tiegħu, tipprovdi li ċ-ċessjonarju għandu d-dritt jagħżel il-ħaddiema li jixtieq iżomm.

V. Konklużjonijiet

79. Fid-dawl tal-kunsiderazzjonijiet preċedenti kollha, nipproponi li l-Qorti tal-Ġustizzja tirrispondi lill-arbeidshof te Antwerpen (il-Qorti Industrijali ta’ Antwerpen, il-Belġju) kif ġej: 1) L-Artikolu 5(1) tad-Direttiva tal-Kunsill 2001/23/KE tat-12 ta’ Marzu 2001 dwar l-approssimazzjoni tal-liġijiet ta’ l-Istati Membri relatati mas-salvagwardja tad-drittijiet ta’ l-impjegati fil-każ ta’ trasferiment ta’ impriżi, negozji jew partijiet ta’ impriżi jew negozji, għandu jiġi interpretat fis-sens li proċedura ta’ riorganizzazzjoni ġudizzjarja permezz ta’ trasferiment taħt l-awtorità tal-ġustizzja, bħal dik inkwistjoni fil-kawża prinċipali, ma tissodisfax il-kundizzjonijiet kollha previsti f’din id-dispożizzjoni, b’tali mod li ma jistax ikun hemm deroga mis-sistema ta’ protezzjoni prevista fl-Artikoli 3 u 4 ta’ din id-direttiva. 2) Id-Direttiva 2001/23, u b’mod partikolari l-Artikoli 3 u 4 tagħha, għandha tiġi interpretata fis-sens li tipprekludi leġiżlazzjoni nazzjonali, bħal dik inkwistjoni fil-kawża prinċipali, li f’każ ta’ trasferiment ta’ impriża li jseħħ fil-kuntest ta’ proċedura ta’ riorganizzazzjoni ġudizzjarja permezz ta’ trasferiment taħt l-awtorità tal-ġustizzja applikata għaż-żamma totali jew parzjali taċ-ċedent jew tal-attivitajiet tiegħu, tipprovdi li ċ-ċessjonarju għandu d-dritt jagħżel il-ħaddiema li jixtieq iżomm.

( 1 ) Lingwa oriġinali: il-Franċiż.

( 2 ) Direttiva tal-Kunsill tat-12 ta’ Marzu 2001 dwar l-approssimazzjoni tal-liġijiet ta’ l-Istati Membri relatati mas-salvagwardja tad-drittijiet ta’ l-impjegati fil-każ ta’ trasferiment ta’ impriżi, negozji jew partijiet ta’ impriżi jew negozji (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 5, Vol. 4, p. 98).

( 3 ) Belgisch Staatsblad, 9 ta’ Frar 2009, p. 8436.

( 4 ) Ara s-sentenza tad-19 ta’ April 2016, DI (C-441/14, EU:C:2016:278, punti 30 u 31 u l-ġurisprudenza ċċitata).

( 5 ) Ara, b’mod partikolari, is-sentenza tal-15 ta’ Ottubru 2015, Iglesias Gutiérrez u Rion Bea (C‑352/14 u C‑353/14, EU:C:2015:691, punti 21 u 22 u l-ġurisprudenza ċċitata).

( 6 ) Ara s-sentenzi tal-21 ta’ Ġunju 2016, New Valmar (C-15/15, EU:C:2016:464, punt 28), u tat-28 ta’ Ġunju 2018, Crespo Rey (C-2/17, EU:C:2018:511, punt 40).

( 7 ) Ara b’mod partikolari, is-sentenzi tas-16 ta’ Lulju 2015, Abcur (C-544/13 u C-545/13, EU:C:2015:481, punt 33), u tal-10 ta’ Mejju 2017, Chavez-Vilchez et (C-133/15, EU:C:2017:354, punt 48).

( 8 ) Sentenza tat-22 ta’ Ġunju 2017 (C-126/16, EU:C:2017:489).

( 9 ) Riżoluzzjoni tal-Kunsill tal-21 ta’ Jannar 1974 dwar programm ta’ azzjoni soċjali (ĠU 1974, C 13, p. 1).

( 10 ) Direttiva tal-Kunsill 75/129/KEE tas-17 ta’ Frar 1975 dwar l-approssimazzjoni tal-leġiżlazzjonijiet tal-Istati Membri dwar it-tkeċċijiet kollettivi (ĠU 1975, L 48, p. 29).

( 11 ) Direttiva tal-Kunsill 77/187/KEE tal-14 ta’ Frar 1977, dwar l-approssimazzjoni tal-liġijiet ta’ l-Istati Membri relatati mas-salvagwardja tad-drittijiet ta’ l-impjegati fil-każ ta’ trasferiment ta’ impriżi, negozji jew partijiet ta’ impriżi jew negozji (ĠU 1977, L 61, p. 26). Din id-direttiva kienet issostitwita bid-Direttiva 2001/23.

( 12 ) Ara b’mod partikolari, Blanpain, R., European Labour Law, Wolters Kluwer, 2010, p. 680.

( 13 ) Direttiva tal-Kunsill tal-20 ta’ Ottubru 1980 dwar it-taqrib tal-liġijiet ta’ l-Istati Membri dwar il-protezzjoni tal-impjegati f’każ ta’ l-insolvenza ta’ min iħaddimhom (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 5, Vol. 1, p. 217).

( 14 ) Id-Direttiva 75/129 ġiet emendata bid-Direttiva tal-Kunsill 92/56/KEE tal-24 ta’ Ġunju 1992 (ĠU 1992, L 245, p. 3) u kkodifikata bid-Direttiva tal-Kunsill 98/59/KE tal-20 ta’ Lulju 1998 dwar l-approssimazzjoni tal-liġijiet ta’ l-Istati Membri dwar redundancies kollettivi (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 5, Vol. 3, p. 327). Id-Direttiva 80/987 ġiet emendata diversi drabi u b’mod sostanzjali matul is-snin 80 u fl-2000 (ara l-Anness I, Parti A u B ta’ din id-direttiva). Fl-interess ta’ ċarezza u razzjonalità, il-kodifikazzjoni tagħha seħħet bid-Direttiva 2008/94/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat-22 ta’ Ottubru 2008 dwar il-protezzjoni ta’ l-impjegati fil-każ ta’ l-insolvenza ta’ min iħaddimhom (ĠU 2008, L 283, p. 36).

( 15 ) Ara l-proposta tad-Direttiva tal-Kunsill tat-8 ta’ Settembru 1994 dwar l-approssimazzjoni tal-liġijiet ta’ l-Istati Membri relatati mas-salvagwardja tad-drittijiet ta’ l-impjegati fil-każ ta’ trasferiment ta’ impriżi, negozji jew partijiet ta’ impriżi jew negozji, [COM(94) 300 finali, p. 3]. Ara wkoll, Rodière, P., Droit social de l’Union européenne, LDGD, 2014, p. 422, u Barnard, C., EU Employment Law, ir-raba’ edizzjoni, Oxford University Press, 2012, p. 577.

( 16 ) Direttiva tal-Kunsill 98/50/KE tad-29 ta’ Ġunju 1998 li temenda d-Direttiva 77/187 (ĠU 1998, L 201, p. 88).

( 17 ) Ftit snin wara ġiet ippubblikata l-Green Paper tal-Kummissjoni tas-17 ta’ Jannar 2012“Ristrutturazzjoni u antiċipazzjoni tal-bidla: xi tagħlimiet mill-esperjenza reċenti?”, [COM(2012) 7 finali] (iktar ’il quddiem il-“Green Paper”). Minn dan id-dokument jirriżulta li l-għan tiegħu huwa b’mod partikolari li “jikkontribwixxi sabiex isaħħaħ sinerġiji bejn l-awturi kkonċernati sabiex jirrispondi għall-kwistjonijiet ta’ ristrutturazzjoni u l-addattament għall-bidla” (p. 2).

( 18 ) Ara Barnard, C., op. cit., p. 577: “In this respect the Directives were intended both to encourage a greater degree of industrial democracy and to provide an element of social protection”.

( 19 ) Ara l-komunikazzjoni tal-Kummissjoni lill-Parlament Ewropew, lill-Kunsill, lill-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew u lill-Kumitat tar-Reġjuni “Qafas ta’ kwalità tal-Unjoni Ewropea għall-antiċipazzjoni tal-bidliet u tar-ristrutturazzjoni”, [COM(2013) 882 finali, p. 5]. Ara wkoll, Barnard, C., op. cit., p. 578.

( 20 ) Wara l-Green Paper u l-istedina tal-Parlament Ewropew abbażi tal-Artikolu 225 TFUE fir-Riżoluzzjoni tagħha tal-15 ta’ Jannar 2013 dwar l-informazzjoni u l-konsultazzjoni tal-ħaddiema, l-antiċipazzjoni u l-ġestjoni tar-ristrutturazzjoni (imsejħa wkoll ir-“Rapport Cercas”), il-Kummissjoni ppreżentat qafas għall-antiċipazzjoni tal-bidliet u tar-ristrutturazzjoni intiż sabiex jiffaċilita l-investiment fil-kapital uman u sabiex jippermetti l-assenjazzjoni mill-ġdid tar-riżorsi umani lejn l-attivitajiet ikkaratterizzati minn potenzjal qawwi ta’ tkabbir u impjiegi ta’ kwalità, skont l-istrateġija Ewropa 2020, [COM(2013) 882 finali, p. 3].

( 21 ) Proposta tad-Direttiva tal-Parlament u tal-Kunsill dwar oqsfa ta’ ristrutturazzjoni preventivi, u tat-tieni opportunità, kif ukoll miżuri li għandhom jittieħdu sabiex tiżdied l-effiċjenza tal-proċeduri tar-ristrutturazzjoni, tal-insolvenza u tal-ħelsien mid-dejn u li temenda d-Direttiva 2012/30/UE, [COM(2016) 723 finali]. Mill-premessi 1, 2 u 12 ta’ din il-proposta jirriżulta li għandha l-għan b’mod partikolari li tneħħi l-ostakoli għall-eżerċizzju tal-moviment liberu tal-kapital u tal-libertà ta’ stabbiliment li jirriżultaw mid-differenzi eżistenti bejn il-leġiżlazzjonijiet u l-proċeduri nazzjonali fil-qasam tar-ristrutturazzjoni preventiv, tal-insolvenza u tat-tieni opportunità. Minn din il-perspettiva, din il-proposta tenfasizza li d-direttiva futura għandha tiżgura li l-impriżi vijabbli f’diffikultà finanzjarja jkollhom aċċess għall-oqsfa ta’ ristrutturazzjoni preventivi effiċjenti fuq livell nazzjonali, li jippermettulhom ikomplu bl-attivitajiet tagħhom.

( 22 ) Ara l-konklużjonijiet tal-Avukat Ġenerali Mengozzi fil-kawża Federatie Nederlandse Vakvereniging et (C-126/16, EU:C:2017:241, punti 41 sa 48).

( 23 ) Sentenza tas-7 ta’ Frar 1985 (135/83, EU:C:1985:55). Din il-kawża kienet tirrigwarda trasferiment ta’ impriża li seħħ fil-kuntest ta’ proċedura ta’ falliment irregolata mid-dritt Olandiż. Ara wkoll, is-sentenzi tas-7 ta’ Frar 1985, Wendelboe et (19/83, EU:C:1985:54, punt 10); tas-7 ta’ Frar 1985, Botzen et (186/83, EU:C:1985:58, punt 9), kif ukoll tas-7 ta’ Frar 1985, Industriebond FNV u Federatie Nederlandse Vakbeweging (179/83, EU:C:1985:57, punt 7).

( 24 ) Sentenza tal-25 ta’ Lulju 1991 (C-362/89, EU:C:1991:326). F’din is-sentenza, il-Qorti tal-Ġustizzja ddeċidiet dwar l-applikabbiltà tad-Direttiva 77/187 fil-każ ta’ amministrazzjoni straordinarja ta’ impriża prevista mil-leġiżlazzjoni Taljana.

( 25 ) Sentenza tas-7 ta’ Diċembru 1995 (C-472/93, EU:C:1995:421). F’din il-kawża, il-Qorti tal-Ġustizzja kellha tiddetermina l-applikabbiltà tad-Direttiva 77/187 għal trasferiment ta’ impriża li l-istat ta’ kriżi tagħha kien ikkonstatat skont il-leġiżlazzjoni Taljana. Fir-rigward tal-istess leġiżlazzjoni, ara s-sentenza tal-11 ta’ Ġunju 2009, Il-Kummissjoni vs l-Italja (C-561/07, EU:C:2009:363).

( 26 ) Sentenza tat-12 ta’ Marzu 1998 (C-319/94, EU:C:1998:99). Din il-kawża tirrigwarda l-applikabbiltà tad-Direttiva 77/187 għal trasferiment ta’ impriża li seħħ fil-kuntest tal-proċedura Belġjana ta’ likwidazzjoni ġudizzjarja tal-kumpanniji.

( 27 ) Sentenza tas-7 ta’ Frar 1985, Abels (135/83, EU:C:1985:55, punti 14 u 18). Ara wkoll, is-sentenza tal-25 ta’ Lulju 1991, d’Urso et (C-362/89, EU:C:1991:326, punt 23).

( 28 ) Sentenza tas-7 ta’ Frar 1985, Abels (135/83, EU:C:1985:55, punti 16, 23 u 30). Ara, ukoll, is-sentenza tal-25 ta’ Lulju 1991, d’Urso et (C-362/89, EU:C:1991:326, punt 23).

( 29 ) Sentenza tas-7 ta’ Frar 1985, Abels (135/83, EU:C:1985:55, punt 30).

( 30 ) Sentenza tas-7 ta’ Frar 1985, Abels (135/83, EU:C:1985:55, punti 28 sa 30), u ara wkoll il-konklużjonijiet tal-Avukat Ġenerali Mengozzi għall-kawża Federatie Nederlandse Vakvereniging et (C‑126/16, EU:C:2017:241, punt 44)

( 31 ) Ara s-sentenza tal-25 ta’ Lulju 1991, d’Urso et (C-362/89, EU:C:1991:326, punt 25).

( 32 ) Ara s-sentenza tal-25 ta’ Lulju 1991, d’Urso et (C-362/89, EU:C:1991:326, punt 26). Ara wkoll, is-sentenza tas-7 ta’ Diċembru 1995, Spano et (C-472/93, EU:C:1995:421, punt 24). Għandu jiġi nnotat li fis-sentenza d’Urso, iċċitata iktar ’il fuq, l-għan tal-proċedura kien li tagħti lill-impriża bilanċ li jippermetti li jiġi żgurat l-operat tagħha fil-futur (punt 32). Fis-sentenza Spano, iċċitata iktar ’il fuq, l-għan li ried jintlaħaq kien jikkonsisti fit-tkomplija tal-operat tal-impriża mingħajr interruzzjoni sinjifikattiva tal-attività ta’ produzzjoni, u jiffavorixxi għalhekk it-tkomplija ulterjuri tagħha (punti 27 u 28).

( 33 ) Sentenza tal-25 ta’ Lulju 1991, d’Urso et (C-362/89, EU:C:1991:326, punti 31 u 32). Ara wkoll, il-konklużjonijiet tal-Avukat Ġenerali Van Gerven fil-kawża d’Urso et (C-362/89, EU:C:1991:228, punt 25).

( 34 ) Sentenza tas-7 ta’ Diċembru 1995, Spano et (C-472/93, EU:C:1995:421, punti 24 sa 30). Ara wkoll, is-sentenza tal-25 ta’ Lulju 1991, d’Urso et (C-362/89, EU:C:1991:326, punti 31 u 32).

( 35 ) Sentenza tat-12 ta’ Marzu 1998, Dethier Équipement (C-319/94, EU:C:1998:99, punti 25 sa 31). F’dan il-każ, il-Qorti tal-Ġustizzja kkonstatat li minkejja li l-proċedura inkwistjoni kienet intiża għal-likwidazzjoni tal-beni, is-sitwazzjoni ta’ impriża f’likwidazzjoni ġudizzjarja tippreżenta diversi differenzi kunsiderevoli meta mqabbla ma’ dik ta’ impriża f’falliment, b’mod partikolari għal dak li jirrigwarda n-nomina u l-funzjonijiet tal-likwidatur. Dwar dawn id-differenzi, ara il-punt 9 ta’ din is-sentenza. Ara wkoll, is-sentenza tat-12 ta’ Novembru 1998, Europièces (C‑399/96, EU:C:1998:532, punti 26, 31 u 32), li fihom il-Qorti tal-Ġustizzja applikat għall-proċedura ta’ likwidazzjoni volontarja taħt id-dritt Belġjan il-kriterji żviluppati fis-sentenza tat‑12 ta’ Marzu 1998, Dethier Équipement (C-319/94, EU:C:1998:99).

( 36 ) C-126/16, EU:C:2017:489.

( 37 ) Din l-operazzjoni ta’ pre-pack, kienet intiża sabiex tħejji ċ-ċessjoni tal-impriża fl-iċken dettalji sabiex tippermetti l-bidu mill-ġdid rapidu tal-unitajiet vijabbli tal-impriża wara d-dikjarazzjoni ta’ falliment sabiex b’hekk tiġi evitata d-diżordni li tista’ tirriżulta miċ-ċessjoni brutali tal-attivitajiet ta’ din l-impriża fid-data tad-dikjarazzjoni tal-falliment, b’mod li jiġi ppreżervat il-valur tal-imsemmija impriża u l-impjieg. Sentenza tat-22 ta’ Ġunju 2017, Federatie Nederlandse Vakvereniging et (C-126/16, EU:C:2017:489, punt 49).

( 38 ) Ara s-sentenza tat-22 ta’ Ġunju 2017, Federatie Nederlandse Vakvereniging et (C-126/16, EU:C:2017:489, punti 38 sa 40). Għal dak li jirrigwarda din il-kawża, għandu jiġi nnotat li mid-deċiżjoni tar-rinviju ma jirriżultax li l-Istat Membru inkwistjoni uża l-possibbiltà, fiċ-ċirkustanzi li jiġġustifikaw l-applikazzjoni tal-Artikolu 5(1) tad-Direttiva 2001/23, li jimplimenta s-sistema ta’ protezzjoni tal-ħaddiema stabbilita fl-Artikoli 3 u 4 ta’ din id-direttiva, fatt li għandu jiġi vverifikat mill-qorti tar-rinviju. Għaldaqstant, din id-dispożizzjoni hija applikabbli għall-kawża bħal dik inkwistjoni fil-kawża prinċipali, madankollu bil-kundizzjoni li l-proċedura prevista tissodisfa l-kundizzjonijiet stabbiliti f’din id-dispożizzjoni (ara punti 42 u 43), li ser nanalizza iktar ’il quddiem. Ara l-Artikolu 5(2) u (3) tal-imsemmija direttiva. F’dak li jirrigwarda dawn id-dispożizzjonijiet, ara d-digriet tat-28 ta’ Jannar 2015, Gimnasio Deportivo San Andrés (C‑688/13, EU:C:2015:46, punt 55).

( 39 ) Ara s-sentenza tat-22 ta’ Ġunju 2017, Federatie Nederlandse Vakvereniging et (C-126/16, EU:C:2017:489, punti 46 sa 57).

( 40 ) Ara s-sentenza tat-22 ta’ Ġunju 2017, Federatie Nederlandse Vakvereniging et (C-126/16, EU:C:2017:489, punt 58).

( 41 ) Ara l-punti 42 sa 47 ta’ dawn il-konklużjonijiet.

( 42 ) Il-Qorti tal-Ġustizzja indikat li mill-proċess quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja jirriżulta li l-operazzjoni ta’ pre-pack kienet ġestita mhux taħt s-superviżjoni tal-qorti, iżda mill-amministrazzjoni tal-impriża li tmexxi n-negozjati u tadotta d-deċiżjonijiet bi preparazzjoni tal-bejgħ tal-impriża falluta (punt 54).

( 43 ) Fuq dan il-kriterju sussidjarju, ara s-sentenza tat-12 ta’ Marzu 1998, Dethier Équipement (C‑319/94, EU:C:1998:99, punti 25 sa 31). Ara wkoll, il-punt 46 ta’ dawn il-konklużjonijiet.

( 44 ) Ara s-sentenza tat-22 ta’ Ġunju 2017, Federatie Nederlandse Vakvereniging et (C-126/16, EU:C:2017:489, punt 44).

( 45 ) Ara s-sentenza tat-22 ta’ Ġunju 2017, Federatie Nederlandse Vakvereniging et (C-126/16, EU:C:2017:489, punt 41 u l-ġurisprudenza ċċitata).

( 46 ) Donnha l-Kummissjoni biss, bħala prinċipju, tiddefendi tali pożizzjoni fl-osservazzjonijiet bil-miktub tagħha, li minnhom jirriżulta li “t-trasferiment taħt l-awtorità tal-ġustizzja […] għandu jiġi kkunsidrat bħala proċedura ta’ falliment […]”. Madankollu, waqt is-seduta għal sottomissjonijiet orali hija indikat li kien hemm żball ta’ ortografija fl-osservazzjonijiet tagħha, li jista’ jagħti lok għall-impressjoni li hija tiddefendi din il-pożizzjoni, u tindika li l-punt 28 tal-osservazzjonijiet tagħha għandu jinqara kif ġej: “[I]t-trasferiment taħt l-awtorità tal-ġustizzja ma għandux ikun ikkunsidrat bħala proċedura ta’ falliment […]”. (Korsiv miżjud minni).

( 47 ) Regolament tal-Kunsill tad-29 ta’ Mejju 2000 dwar proċediment ta’ falliment (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 19, Vol. 1, p. 191), kif emendat bir-Regolament ta’ Implimentazzjoni tal-Kunsill (UE) Nru 583/2011 tad-9 ta’ Ġunju 2011 (ĠU 2011, L 160, p. 52) (iktar ’il quddiem ir-“Regolament Nru 1346/2000”). Prefaco ssemmi wkoll l-Annessi A u C tar-Regolament Nru 1346/2000, bl-Anness C jispeċifika li l-mandatarju tal-ġustizzja maħtur fil-kuntest tal-proċedura inkwistjoni fil-kawża prinċipali ma għandux jiġi kkunsidrat bħala likwidatur ta’ falliment.

( 48 ) Dwar il-koerenza tal-kunċetti tad-dritt tal-Unjoni, ara l-konklużjonijiet tiegħi tat-22 ta’ Jannar 2019fil-kawża Pillar Securitisation (C-694/17, EU:C:2019:44, punti 49 u 50).

( 49 ) Ara s-sentenza tat-22 ta’ Novembru 2012, Bank Handlowy u Adamiak (C-116/11, EU:C:2012:739, punti 34 u 35). F’din is-sentenza, il-Qorti tal-Ġustizzja ddeċidiet li l-proċedura Franċiża ta’ salvagwardja taqa’ fil-kamp ta’ applikazzjoni tar-Regolament Nru 1346/2000 għaliex hija tinsab fost il-proċeduri inklużi fl-Anness A ta’ dan ir-regolament. Madankollu, ċerti awturi esprimew dubji dwar jekk din il-proċedura tissodisfax il-kundizzjonijiet stabbiliti fl-Artikolu 1(1) tal-imsemmi regolament. Ara b’mod partikolari, Jault-Seseke, F., “Le règlement 2015/848: le vin nouveau et les vieilles outr”, Revue critique de droit international privé, 2016, p. 21, punt 18; Burkhard, H., Oberhammer, P., Bariatti, S., Koller, Ch., Björn, L., Requejo Isidro, M., Villata, F.C. (dirs.), The Implementation of the New Insolvency Regulation: Improving Cooperation and Mutual Trust, Nomos, 2017, p. 65.

( 50 ) Mid-duttrina kunsiderevoli Belġjana ċċitata fl-osservazzjonijiet bil-miktub ta’ C. Plessers jirriżulta li t-trasferiment taħt l-awtorità tal-ġustizzja “jiġi qabel il-falliment u l-għan tiegħu huwa proprju li tiġi evitata din id-deċiżjoni estrema”. Ara f’dan ir-rigward, Vandersnickt, C., Overgang van onderneming krachtens overeenkomst. Het materieel toepassingsgebied van de richtlijn 2001/23/EG, serje “Sociale praktijkstudies”, Malines, Wolters-Kluwer, 2015, p. 116.

( 51 ) Mill-osservazzjonijiet bil-miktub ta’ C. Plessers jirriżulta li fix-xogħol preparatorju, kif ukoll fid-duttrina Belġjana dejjem ġie aċċettat li l-proċedura inkwistjoni fil-kawża prinċipali ma tikkostitwixxix proċedura ta’ likwidazzjoni iżda hija “intiża bħala alternattiva għal falliment”. Ara, Doc Parl., Chambre, 2007, DEC 52 0160/001, p. 7. Dan id-dokument, iċċitat fil-proċess quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja, kif ukoll is-sit internet uffiċjali dwar il-proċeduri ta’ ristrutturazzjoni invokati mill-Kummissjoni waqt is-seduta, huwa disponibbli fl-indirizz segwenti: http://socialsante.wallonie.be/surendettement/professionnel/?q=procedures-restructuration-reorganisation. Ara wkoll, Doc. Parl., Chambre, 2008-09, DOC 52-0160/055, p. 32.

( 52 ) Ara, b’mod partikolari, is-sentenzi tal-25 ta’ Lulju 1991, d’Urso et (C-362/89, EU:C:1991:326, punti 31 u 32); tas-7 ta’ Diċembru 1995, Spano et (C-472/93, EU:C:1995:421, punt 25), kif ukoll tat-22 ta’ Ġunju 2017, Federatie Nederlandse Vakvereniging et (C-126/16, EU:C:2017:489, punt 47).

( 53 ) Ara s-sentenza tat-22 ta’ Ġunju 2017, Federatie Nederlandse Vakvereniging et (C-126/16, EU:C:2017:489, punt 48). Ara wkoll, il-konklużjonijiet tal-Avukat Ġenerali Mengozzi fil-kawża Federatie Nederlandse Vakvereniging et (C-126/16, EU:C:2017:241, punti 57).

( 54 ) Ara l-punt 11 ta’ dawn il-konklużjonijiet.

( 55 ) Ara l-punti 11 u 12 ta’ dawn il-konklużjonijiet. (Korsiv miżjud minni).

( 56 ) Ara l-punt 8 ta’ dawn il-konklużjonijiet. Fil-fatt, għalkemm innominat mill-qorti, dan il-mandatarju jfittex u jitlob offerti “sabiex jiżgura bi prijorità ż-żamma tal-attività tal-impriża kollha jew parti minnha filwaqt li jikkunsidra d-drittijiet tal-kredituri” (l-ewwel paragrafu tal-Artikolu 62 tal-LCE). F’każ ta’ pluralità ta’ offerti komparabbli, il-mandatarju għandu jagħti prijorità lil dik li tiżgura l-permanenza tal-impjieg permezz ta’ ftehim soċjali nnegozjat (it-tieni paragrafu tal-Artikolu 62 tal-LCE).

( 57 ) Ara s-sentenza tas-7 ta’ Frar 1985, Abels (135/83, EU:C:1985:55, punt 28). Ara wkoll il-punt 43 ta’ dawn il-konklużjonijiet.

( 58 ) Ara s-sentenza tas-27 ta’ Novembru 2008, Juuri (C-396/07, EU:C:2008:656, punt 28 u l-ġurisprudenza ċċitata).

( 59 ) Ara s-sentenzi tas-17 ta’ Diċembru 1987, Ny Mølle Kro (287/86, EU:C:1987:573, punt 25); tas‑26 ta’ Mejju 2005, Celtec (C-478/03, EU:C:2005:321, punt 26), u tas-7 ta’ Awwissu 2018, Colino Sigüenza (C-472/16, EU:C:2018:646, punt 48).

( 60 ) Ara s-sentenza tal-10 ta’ Frar 1988, Foreningen af Arbejdsledere i Danmark (324/86, EU:C:1988:72, punt 14): “Għaldaqstant il-ħaddiema kkonċernati ma għandhomx il-possibbiltà li jirrinunzjaw għad-drittijiet mogħtija lilhom mid-Direttiva u li tnaqqis ta’ dawn id-drittijiet ma huwiex aċċettat, anki jekk isir bil-kunsens tagħhom” (punt 15). Ara wkoll, is-sentenzi tal-14 ta’ Novembru 1996, Rotsart de Hertaing (C-305/94, EU:C:1996:435, punt 17), u tat-12 ta’ Marzu 1998, Dethier Équipement (C-319/94, EU:C:1998:99, punt 40).

( 61 ) Ara s-sentenza tas-7 ta’ Awwissu 2018, Colino Sigüenza (C-472/16, EU:C:2018:646, punt 49).

( 62 ) Ara b’mod partikolari, is-sentenza tal-15 ta’ Ġunju 1988, Bork International et (101/87, EU:C:1988:308, punt 17), kif ukoll tas-7 ta’ Awwissu 2018, Colino Sigüenza (C-472/16, EU:C:2018:646, punt 50).

( 63 ) Skont il-qorti tar-rinviju, il-fatt li, bħala data ta’ trasferiment, il-ftehim ta’ trasferiment isemmi “jumejn tax-xogħol wara d-data tas-sentenza ta’ awtorizzazzjoni” japplika biss bejn il-partijiet kontraenti u ma jistax jintuża kontra terzi, li ma kinux parti mill-ftehim, kif inhu l-każ ta’ C. Plessers. Din il-qorti żżid li fl-ittra tagħhom tal-24 ta’ April 2013 lil C. Plessers, il-mandatarji tal-ġustizzja kkonfermaw ukoll li l-attivitajiet ta’ Echo kienu ġew itterminati fit-22 ta’ April 2013. Ara f’dan ir-rigward, il-punt 15 ta’ dawn il-konklużjonijiet.

( 64 ) Għandu jitfakkar li l-evalwazzjonijiet fattwali neċessarji sabiex tiġi stabbilita l-applikabbiltà tad-Direttiva 2001/23 jaqgħu fil-ġurisdizzjoni tal-qorti tar-rinviju, fid-dawl tal-elementi ta’ interpretazzjoni stabbiliti mill-Qorti tal-Ġustizzja. Ara s-sentenza tal-15 ta’ Ġunju 1988, Bork International et (101/87, EU:C:1988:308, punt 19).

( 65 ) Ara b’mod partikolari, s-sentenza tas-16 ta’ Ottubru 2008, Kirtruna u Vigano (C-313/07, EU:C:2008:574, punt 45). Mill-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja jirriżulta li l-fatt li impriża hija ddikjarata f’qagħda ta’ kriżi ma jistax jimplika neċessarjament u sistematikament bidliet fin-nies li jkunu jaħdmu fis-sens tal-Artikolu 4(1) tad-Direttiva 2001/23. Għaldaqstant, il-proċedura għall-konstatazzjoni tal-istat ta’ kriżi ta’ impriża ma tistax neċessarjament u sistematikament tikkostitwixxi raġuni ekonomika, teknika jew ta’ organizzazzjoni li jinvolvu bidliet fin-nies li jkunu jaħdmu fis-sens ta’ din id-dispożizzjoni. Ara s-sentenza tal-11 ta’ Ġunju 2009, Il-Kummissjoni vs L-Italja (C-561/07, EU:C:2009:363, punt 36).

( 66 ) Ara s-sentenzi tal-15 ta’ Ġunju 1988, Bork International et (101/87, EU:C:1988:308, punt 18), kif ukoll tas-7 ta’ Awwissu 2018, Colino Sigüenza (C-472/16, EU:C:2018:646, punt 53).

( 67 ) Sentenza tas-16 ta’ Ottubru 2008, Kirtruna u Vigano (C-313/07, EU:C:2008:574, punti 45 u 46). F’din is-sentenza, il-Qorti tal-Ġustizzja ddeċidiet li l-Artikolu 3(1) tad-Direttiva 2001/23 ma jeħtieġx, f’każ ta’ trasferiment ta’ impriża, iż-żamma tal-kuntratt tal-kera ta’ fond kummerċjali konkluż miċ-ċedent tal-impriża ma’ terz, minkejja li x-xoljiment tal-imsemmi kuntratt jista’ iwassal għat-terminazzjoni tal-kuntratti ta’ impjieg ittrasferiti liċ-ċessjonarju. Barra minn hekk, il-Qorti tal-Ġustizzja kkunsidrat li, fil-każ ta’ tkeċċija kkawżata minn ċirkustanzi addizzjonali, bħan-nuqqas ta’ ftehim bejn iċ-ċessjonarju u sidien il-kera fuq kuntratt tal-kera ġdid, l-impossibbiltà li jinstab fond kummerċjali ieħor jew l-impossibbiltà li l-persunal jiġi ttrasferit fi ħwienet oħrajn, dawn jistgħu jiġu kklassifikati bħala “raġunijiet ekonomiċi, tekniċi jew tal-organizzazzjoni” fis-sens tal-imsemmi Artikolu 4(1) tad-Direttiva 2001/23.

( 68 ) Skont l-Avukat Ġenerali Van Gerven, ma hemm l-ebda raġuni sabiex naħsbu li “d-Direttiva [tippermetti] kwalunkwe tkeċċija għal raġunijiet ekonomiċi, tekniċi jew ta’ organizzazzjoni. Fil-fatt, id-Direttiva tipprojbixxi espressament tali tkeċċijiet meta jirriżultaw mit-trasferiment tal-impriża. Huwa biss jekk it-tkeċċijiet kienu xorta ser iseħħu, pereżempju jekk kienu diġà ġew deċiżi qabel il-kwistjoni tat-trasferiment tal-impriża, li dawn jaqgħu taħt l-imsemmija deroga. Għalhekk, l-Artikolu 4 tad-Direttiva ma jistax jiġi invokat bħala argument sabiex jitkeċċew parti mill-ħaddiema minħabba t-trasferiment tal-impriża” (Konklużjonijiet tal-Avukat Ġenerali Van Gerven fil-kawża d’Urso (C-362/89, EU:C:1991:228, punt 35). Ara n-nota ta’ qiegħ il-paġna 65.