European Court reports 2005 Page 00000



Partijiet

Motivi tas-sentenza

Parti operattiva



Partijiet

Fil-kawża C-372/03

li għandha bħala suġġett rikors għal nuqqas ta' twettiq ta' obbligu taħt l-Artikolu 226 KE, imressqa fit-2 ta' Settembru 2003, fl-ismijiet

il-Kummissjoni tal-Komunitajiet Ewropej , rappreżentata minn G. Braun u W. Wils, bħala aġenti, b'indirizz għan-notifika fil-Lussemburgu,

rikorrenti

vs

ir-Repubblika Federali tal-Ġermanja , rappreżentata minn M. Lumma, bħala aġent,

konvenuta

IL-QORTI TAL-ĠUSTIZZJA (it-Tieni Awla),

komposta minn C. W. A. Timmermans, President ta' l-Awla, C. Gulmann, R. Schintgen (Relatur), G. Arestis u J. Kluka, Imħallfin,

Avukat Ġenerali: P. Léger,

Reġistratur: R. Grass,

wara li rat l-proċedura bil-miktub,

wara li semgħet il-Konklużjonijiet ta' l-Avukat Ġenerali, ippreżentati fis-seduta tat-12 ta' Mejju 2005,

tagħti l-preżenti

Sentenza

Motivi tas-sentenza

1. Permezz tar-rikors tagħha, il-Kummissjoni tal-Komunitajiet Ewropej titlob lill-Qorti tal-Ġustizzja li tikkonstata, li billi adottat u żammet fis-seħħ il-punt 6 ta' l-Artikolu 6(3), l-Artikolu 4, l-ewwel sentenza ta' l-Artikolu 10(2), l-Artikolu 29(1) u (3), kif ukoll l-Artikolu 47(2), tar-regolament dwar l-aċċess tal-persuni għas-sewqan fit-toroq (Verordnung über die Zulassung von Personen zum Strassenverkehr), tat-18 ta' Awwissu 1998, li hu r-regolament dwar l-awtroizzazzjoni għas-sewqan (Fahrerlaubnis-Verordnung, BGBl. 1998 I, p. 2214, iktar 'il quddiem il-"FeV"), ir-Repubblika tal-Ġermanja naqset milli twettaq l-obbligi tagħha li hija għandha taħt l-Artikoli 1(2), 3, 5 (2)(b), taħt l-ewwel u t-tielet subinċiżi ta' l-Artikolu 6(1)(b), u taħt l-Artikolu 8(2), tad-Direttiva tal-Kunsill tad-29 ta' Lulju 1991 dwar il-liċenzji tas-sewqan (91/439/KEE) (ĠU L 237, p. 1), kif emendata bid-Direttiva tal-Kunsill tat-23 ta' Lulju 1996, 96/47/KE (ĠU L 235, p. 1, iktar 'il quddiem id-"Direttiva 91/439").

Il-Kuntest Ġuridiku

Il-leġiżlazzjoni komunitarja

2. It-tielet sal-ħames premessa tad-Direttiva 91/439 jistipulaw kif ġej:

"Billi l-liċenzja nazzjonali fuq mudell Komunitarju stabbilita bid-Direttiva 80/1263/KEE trid tkun addattata sabiex tqis, inter alia, l-armonizzazzjoni tal-kategoriji u tas-subkategoriji tal-vetturi u sabiex il-liċenzji jsiru aktar mifhuma fil-pront kemm ġewwa l-Komunità kif ukoll barra minnha;

Billi, għar-raġunijiet tas-sigurtà fuq it-triq, għandhom jiġu stabbiliti l-ħtiġiet minimi għall-ħruġ ta' liċenzja tas-sewqan;

Billi l-Artikolu 3 tad-Direttiva 80/1263/KEE jistabbilixxi illi d-dispożizzjonijiet finali li jiġġeneralizzaw fil-Komunità l-kategoriji tal-vetturi msemmija f'dan l-Artikolu għandhom jiġu adottati mingħajr il-possibbiltà ta' deroga, kif għandhom ikunu l-kondizzjonijiet tal-validità tal-liċenzji tas-sewqan".

3. L-Artikolu 1 tad-Direttiva 91/439 jistabbilixxi:

"1. L-Istati Membri għandhom idaħħlu liċenzja nazzjonali tas-sewqan imsejsa fuq il-mudell Komunitarju deskritt fl-Anness I jew I a, skond id-dispożizzjonijiet ta' din id-Direttiva.

2. Il-liċenzji tas-sewqan maħruġa mill-Istati Membri għandhom ikunu rrikonoxxuti reċiprokament.

3. Meta l-possessur ta' liċenzja nazzjonali valida tas-sewqan imur joqgħod normalment fi Stat Membru ieħor għajr dak li jkun ħariġlu l-liċenzja, l-Istat Membru ospitanti jista' japplika fuq il-possessur tal-liċenzji r-regoli nazzjonali tiegħu fil-perjodu taż-żmien tal-validità tal-liċenzji, il-kontrolli mediċi u l-arranġamenti dwar it-taxxi u jista' jdaħħal fil-liċenzja kull tagħrif indispensabbli għall-amministrazzjoni."

4. L-Artikolu 3 (1) ta' l-istess Direttiva jelenka l-kategoriji differenti ta' vetturi li għalihom permess għas-sewqan jista' jinħareġ. Dawn il-kategoriji jinqasmu kif ġej:

- Il-Kategorija A: il-muturi (motorcycles) bil-karozzella tal-ġenb jew mingħajrha;

- Il-Kategorija B: il-vetturi tal-mutur b'massa massima awtorizzata li ma taqbiżx it-3 500 kilogramma u li ma jkollhomx iktar minn tmien postijiet bil-qiegħda b'żieda mal-post tas-sewwieq; il-vetturi bil-mutur f'din il-kategorija jistgħu jingħaqdu ma' trailer li jkollu massa massima awtorizzata li ma taqbiżx is-750 kilogramma;it-tagħqid ta' tractor fil-kategorija B ma' trailer, fejn il-massa massima awtorizzata ta' l-għaqda ma taqbiżx it-3 500 kilogramma u l-massa massima awtorizzata tat-trailer ma taqbiżx il-massa mhux imgħobbija tat-tractor;

- Il-Kategorija B+E: it-tagħqid ta' vetturi li jikkonsistu minn tractor fil-kategorija B u trailer, fejn l-għaqda ma tidħolx fil-kategorija B;

- Il-Kategorija C: vetturi oħra tal-mutur għajr dawk fil-kategorija D u dawk li l-massa massima awtorizzata tagħhom hija iktar minn 3 500 kilogramma; il-vetturi tal-mutur f'din il-kategorija jistgħu jingħaqdu ma' trailer li jkollu massa massima awtorizzata li ma taqbiżx is-750 kilogramma;

- Il-Kategorija C+E: it-tagħqid ta' vetturi bil-mutur fejn it-tractor tkun fil-kategorija C u t-trailer tagħha għandu massa massima awtorizzata ta' iktar minn 750 kilogramma;

- Il-Kategorija D: il-vetturi bil-mutur għall-ġarr tal-persuni u li jkollhom aktar minn tmien postijiet bil-qiegħda b'żieda mal-post tas-sewwieq; il-vetturi tal-mutur f'din il-kategorija jistgħu jingħaqdu ma' trailer li jkollu massa massima awtorizzata li ma taqbiżx is-750 kilogramma;

- Il-Kategorija D+E: it-tagħqid ta' vetturi fejn it-tractor tkun fil-kategorija D u t-trailer tagħha għandu massa massima awtorizzata ta' iktar minn 750 kilogramma.

5. Skond l-Artikolu 3 (2), tad-Direttiva 91/439, fil-kategoriji A, B, B+E, C, C+E, D and D+E, tista' tinħareġ liċenzja speċifika tas-sewqan għas-sewqan tal-vetturi fis-subkategoriji li ġejjin:

- A 1: il-muturi ħfief li jkollhom kapaċità kubika ta' mhux aktar minn 125 ċm3 u qawwa ta' mhux aktar minn 11 kW;

- C 1: il-vetturi tal-mutur għajr dawk fil-kategorija D u li l-massa massima awtorizzata tagħhom taqbeż it-3 500 kilogramma iżda mhux is-7 500 kilogramma; il-vetturi tal-mutur f'din is-subkategorija jistgħu jingħaqdu ma' trailer li jkollu massa massima awtorizzata li ma taqbiżx is-750 kilogramma;

- C 1 + E: it-tagħqid tal-vetturi fejn it-tractor tkun fis-subkategorija C1 u t-trailer tagħha għandu massa massima awtorizzata ta' aktar minn 750 kilogramma, sakemm din il-massa massima awtorizzata ta' l-għaqda hekk iffurmata ma taqbiżx it-12 000 kilogramma, u li l-massa massima awtorizzata tat-trailer ma tkunx aktar mill-massa mingħajr tagħbija tat-tractor;

- D 1: il-vetturi tal-mutur użati għall-ġarr tal-persuni u li jkollhom aktar minn tmien postijiet bil-qigħda b'żieda mal-post tas-sewwieq iżda mhux aktar minn 16-il post bil-qiegħda b'żieda mal-post tas-sewwieq;

- D1 + E: it-tagħqid ta' vetturi fejn it-tractor ikun fis-subkategorija D1 u t-trailer tagħha jkollu massa massima awtorizzata ta' iktar minn 750 kilogramma, sakemm:l-ewwel nett, il-massa massima awtorizzata tat-tagħqid hekk iffurmata ma taqbiżx it-12 000 kilogramma u l-massa massima awtorizzata tat-trailer ma taqbiżx il-massa mhux imgħobbija tat-tractor; it-tieni nett, it-trailer ma jintużax għat-trasport tal-persuni.

6. Skond l-Artikolu 5(1) tad-Direttiva 91/439:

"Il-ħruġ tal-liċenzji tas-sewqan għandu jkun bla ħsara għall-kondizzjonijiet li ġejjin:

a) il-liċenzji għall-Kategoriji C u D għandhom jinħarġu biss lis-sewwieqa li diġà huma intitolati li jsuqu vetturi fil-Kategorija B;

b) il-liċenzji għall-kategoriji B+E, C+E, D+E għandhom jinħarġu biss lis-sewwieqa li diġà huma intitolati li jsuqu vetturi fil-Kategoriji B, C u D rispettivament."

7. L-Artikolu 6 ta' l-imsemmija Direttiva jistipola kif ġej:

"1. Il-kondizzjonijiet ta' l-età minima għall-ħruġ tal-liċenzji tas-sewqan għandhom ikunu kif ġej:

a) ta' 16-il sena:

- għas-subkategorija A1;

- għas-subkategorija B1;

b) ta' 18-il sena:

- għall-kategorija A; madankollu, l-aċċess għas-sewqan tal-muturi b'qawwa ta' aktar minn 25 kW jew bil-proporzjon ta' qawwa/piż ta' aktar minn 0,16 kW/kg (jew muturi bil-karozzella tal-ġenb fil-proporzjon ta'qawwa/piż ta' aktar minn 0,16 kW/kg) għandhom ikunu bla ħsara għal minimu ta' sentejn esperjenza fuq il-mutur bi speċifikazzjonijiet iktar baxxi skond il-liċenzja A; din il-ħtieġa rigward l-esperjenza ta' qabel tista' titwarrab jekk il-kandidat ikollu mill-inqas 21 sena, bla ħsara li l-kandidat jgħaddi minn test speċjali ta' l-abbiltajiet u l-imġieba;

- għall-kategoriji B, B+E;

- għall-kategoriji Ċ, Ċ+E u s-subkategoriji Ċ1, Ċ1+E, mingħajr preġudizzju għad-dispożizzjonijiet tas-sewqan ta' dawn il-vetturi fir-Regolament tal-Kunsill (KEE) Nru 3820/85 ta' l-20 ta' Diċembru 1985 dwar l-armonizzazzjoni ta' ċerta leġislazzjoni soċjali li għandha x'taqsam mat-trasport bit-triq [(ĠU L 370, p. 1)];

c) ta' 21 sena:

- għall-kategoriji D u D+E u s-subkategoriji D1, D1+E, mingħajr preġudizzju għad-dispożizzjonijiet tas-sewqan ta' dawn il-vetturi fir-Regolament (KEE) Nru 3820/85.

2. L-Istati Membri jistgħu jidderogaw mill-ħtiġiet minimi ta' l-età stabiliti għall-Kategoriji A, B u B+E u joħorġu dawn il-liċenzji tas-sewqan mill-età ta' 17-il sena, għajr fil-każ tad-dispożizzjonijiet għall-Kategorija A stabbiliti fl-aħħar sentenza ta' l-ewwel inċiż tal-paragrafu 1(b).

- 3. L-Istati Membri jistgħu jirrifjutaw li jirrikonoxxu l-validità fit-territorju tagħhom tal-liċenzji tas-sewqan maħruġa lis-sewwieqa taħt it-18-il sena."

8. L-Artikolu 8 (1) u (2), ta' l-istess Direttiva jipprovdi:

"1. Meta l-possessur ta' liċenzja valida tas-sewqan maħruġa minn Stat Membru jkollu r-residenza normali fi Stat Membru ieħor, jista' jitlob illi l-liċenzja tas-sewqan tiegħu tiġi mibdula ma' liċenzja ekwivalenti; għandu jiddependi mill-Istat Membru li jeffettwa dan il-bdil sabiex jikkontrolla, jekk meħtieġ, jekk il-liċenzja mogħtija tkunx fil-fatt għadha valida.

2. Bla ħsara għat-tħaris tal-prinċipju tat-territorjalità tal-liġijiet kriminali u tal-pulizija, l-Istati Membri tar-residenza normali jistgħu japplikaw id-dispożizzjonijiet nazzjonali tagħhom dwar ir-restrizzjoni, is-sospensjoni, l-irtirar jew it-tħassir tad-dritt tas-sewqan fuq il-possessur ta' liċenzja tas-sewqan maħruġa minn Stat Membru ieħor u, jekk meħtieġ, jibdlu l-liċenzja b'dan il-għan."

9. L-Artikolu 5 tar-Regolament Nru 3820/85 jistabbilixxi:

"1. L-etajiet minimi tas-sewwieqa involuti fil-ġarr ta' merkanzija għandhom ikunu kif ġej:

a) għal vetturi, inklużi, fejn xieraq, karrijiet u semi-karrijiet, li jkollhom toqol massimu permissibbli ta' mhux aktar minn 7,5 tunnellata, 18 -il sena;

b) għal vetturi oħrajn:

- 21 sena,

- jew

- 18-il sena sakemm il-persuna konċernata jkollha ċertifikat ta' kompetenza professjonali rikonoxxut minn wieħed mill-Istati Membri li jikkonferma li hija għamlet kors ta' taħriġ għas-sewwieqa ta' vetturi intenzjonati għall-ġarr ta' merkanzija fuq it-triq, skond ir-Regoli tal-Komunità dwar il-livell minimu ta' taħriġ għal sewwieqa ta' trasport bit-triq.

[...]

5. Fil-każ ta' operazzjonijiet interni ta' trasport li jitwettqu fil-limiti ta' radjus ta' 50 kilometru mill-post fejn il-vettura tinżamm, inklużi żoni amministrattivi lokali li ċ-ċentri tagħhom jinsabu fil-limiti ta ' dak ir-radjus, l-Istati Membri jistgħu jnaqqsu l-età minima għal sħab is-sewwieqa għal 16-il sena, bil-kondizzjoni li dan ikun għal skopijiet ta' taħriġ vokazzjonali u suġġett għall-limiti imposti mill-liġi nazzjonali tagħhom dwar kwistjonijiet ta' impieg."

Il-leġiżlazzjoni nazzjonali

10 L-Artikolu 6(2), tal-FeV jipprevedi età minima ta' 25 sena għall-aċċess dirett għas-sewqan tal-muturi tqal tal-kategorija A.

11 Skond il-punt 6 ta' l-Artikolu 6(3), tal-FeV, il-possessuri ta' liċenzja C 1 + E u D huma awtorizzati li jsuqu vetturi tal-kategorija D + E. Skond il-paragrafu (4) ta' l-istess Artikolu, il-possessuri tal-liċenzja għall-vetturi tal-kategoriji C 1, C 1 + E, C u C + E huma awtorizzati li jsuqu vetturi tal-kategorija D sabiex iwettqu, fit-territorju Ġermaniż, traġitti mingħajr passiġġieri, intiżi sabiex jiġi verifikat l-istat tekniku ta' dawn l-imsemmija vetturi, kif ukoll li jiġi assigurat it-trasferiment ta' dawn minn post għall-ieħor.

12 L-Artikolu 9 tal-FeV jiddisponi li liċenzja għas-sewqan ta' vetturi tal-kategorija C 1 ma tistax tinħareġ sakemm il-kandidat li jkun applika għall-imsemmija liċenzja ma jkunx diġa possessur ta' liċenzja li tkopri kategorija B jew jissodisfa l-kundizzjonijiet għall-ħruġ ta' tali liċenzja. F'din l-aħħar ipoteżi, il-liċenzja għas-sewqan ta' vetturi tal-kategorija C 1 tista' tinħareġ biss wara l-ħruġ tal-liċenzja valida għall-vetturi tal-kategorija B.

13 L-Artikolu 10(2), tal-FeV jiprevedi li, fil-kuntest ta' taħriġ ta' sewwieq professjonali, l-età minima sabiex tinkiseb liċenzja għas-sewqan ta' vetturi tal-kategorija B jew dawk tal-kategoriji C 1 jew C 1 + E hija ta' 17-il sena, filwaqt, li għal liċenzja li tkopri l-kategoriji C u C + E, l-età hija ta' 18-il sena. Fl-ipoteżi stabbilità fejn tali liċenzja trid tinħareġ għal kandidat li jkun għadu ma għalaqx it-18-il sena, l-abiltajiet fiżiċi u mentali ta' dan ta' l-aħħar għandhom jiġu attestati permezz ta' rapport mediku u psikoloġiku. Għal perijodu li fih il-possessur ma jkunx għadu għalaq it-18-il sena, il-liċenzja tas-sewqan li ġiet maħruġa lilu tkun valida biss għal traġitti mwettqa fil-kuntest tat-taħriġ professjonali tiegħu.

14 Skond l-Artikolu 29(1) u (2), tal-FeV, il-possessuri ta' liċenzja tas-sewqan maħruġa minn Stat Membru għajr dak tar-Repubblika tal-Ġermanja huma obbligati, taħt piena ta' ammenda, li jirreġistraw il-liċenzja tagħhom ma' l-awtoritajiet amministrattivi Ġermaniżi jekk huma jkunu stabbilixxew ir-residenza normali tagħhom fil-Ġermanja u huma possesuri tal-liċenzja għal anqas minn sentejn.

15 L-Artikoli 29(3), u 47(2), tal-FeV jobbligaw lill-possessuri ta' liċenzja tas-sewqan maħruġa minn Stat Membru għajr dak tar-Repubblika Federali tal-Ġermanja, li stabbilixxew ir-residenza normali tagħhom fit-territorju ta' din ir-Repubblika, li jbiddlu din il-liċenzja ma' liċenzja Ġermaniża sabiex titniżżel fiha ċertu informazzjoni relatata, b'mod partikolari, mal-perijodu ta' validità ta' l-imsemmija liċenzja f'dan l-aħħar Stat meta dan il-perijodu huwa iqsar minn dak li tibbenifika minnu l-istess liċenzja fl-Istat Membru li ħariġha.

Il-fatti u l-proċedura prekontenzjuża

16 Peress illi l-Kummissjoni kienet ta' l-opinjoni li t-traspożizzjoni fil-leġiżlazzjoni Ġermaniża ta' ċerti dispożizzjonijiet tad-Direttiva 91/439 ma kienux konformi ma' din id-Direttiva, permezz ta' ittra ta' l-10 ta' Ġunju 1997, talbet lir-Repubblika Federali tal-Ġermanja tippreżenta l-osservazzjonijiet tagħha fi żmien xahrejn.

17 Peress illi l-Kummissjoni ikkunsidrat li l-emendi għall-imsemmija leġiżlazzjoni li ġew mgħoddija lilha matul ix-xahar ta' Awwissu 1998 ma kienux temmew in-nuqqas ta' twettiq ta' obbligu li bih ir-Repubblika Federali tal-Ġermanja kienet qed tiġi akkużata, il-Kummissjoni, permezz ta' ittra tat-18 ta' Lulju 2001, bagħtet intimazzjoni kumplimentari lil dan l-Istat Membru fejn stednitu jippreżenta l-osservazzjonijiet tiegħu fi żmien xahrejn.

18 Peress illi l-Kummissjoni ma kinitx konvinta bl-osservazzjonijiet ippreżentati mill-awtoritajiet Ġermaniżi b'tweġiba għal din l-aħħar ittra, fil-21 ta' Marzu 2002, hija, ħarġet opinjoni motivata u stiednet lir-Repubblika Federali tal-Ġermanja tieħu l-miżuri neċessarji sabiex tikkonforma ruħha ma' l-obbligi tagħha li jirriżultaw mid-Direttiva 91/439 fi żmien xahrejn min-notifika ta' din l-opinjoni.

19 Permezz ta' ittra ta' l-10 ta' Ġunju 2002, l-awtoritajiet Ġermaniżi wieġbu lill-Kummissjoni li huma kienu jikkunsidraw ċerti lmenti mqajma permezz ta' din ta' l-aħħar bħala mhux fondati u li lmenti oħra kienu ser jiġu kkunsidrati billi jipproċedu, fl-inqas żmien possibbli, għal emenda tal-FeV.

20 Peress illi l-Kummissjoni ma kinitx sodisfatta b'din ir-risposta hija resqet ir-rikors preżenti.

Fuq ir-rikors

21 Sabiex issostni ir-rikors tagħha, il-Kummissjoni tinvoka sitt ilmenti li jirrigwardaw, l-età minima meħtieġa sabiex wieħed jeċċedi għas-sewqan min-naħa, ta' muturi tqal tal-kategorija A u, min-naħa l-oħra, ta' vetturi li jaqgħu taħt il-kategorija C 1 kif ukoll C 1 + E, il-possibbiltà li jinstaqu vetturi oħra għajr dawk li għalihom inħarġet liċenzja għas-sewqan kif ukoll il-proċeduri ta' reġistrazzjoni u ta' bdil ta' liċenzji tas-sewqan maħruġa minn Stat Membru ieħor għajr dak tar-Repubblika Federali tal-Ġermanja.

Fuq l-ilment relatat ma' l-età minima meħtieġa sabiex wieħed jeċċedi direttament għas-sewqan ta' muturi tqal tal-kategorija A

L-argumenti tal-partijiet

22 Permezz ta' dawn l-ilmenti, il-Kummissjoni takkuża lir-Repubblika Federali tal-Ġermanja li kisret l-Artikolu 6(1)(b), l-ewwel subinċiż, tad-Direttiva 91/439, skond liema l-età minima għal ħruġ ta' liċenzja tas-sewqan għall-vetturi tal-kategorija A hija stabbilità għal 21 sena. Issa, skond it-tieni sentenza ta' l-Artikolu 6(2), tal-FeV, l-età minima meħtieġa għall-aċċess dirett għas-sewqan ta' tali vettura hija dik ta' 25 sena. Il-Kummissjoni tosserva li l-Artikolu 6 tad-Direttiva 91/439 jiprevedi età minima uniformi li l-Istati Membri ma għandhomx dritt li jnaqqsu jew iżidu, peress illi din id-dispożizzjoni hija intiża sabiex tarmonizza ċerti kundizzjonijiet ta' aċċess għas-sewqan ta' kategoriji differenti ta' vetturi. Il-fatt li l-Istati Membri ma jistgħux jawtorizzaw l-aċċess dirett għall-liċenzja tas-sewqan ta' vetturi tal-kategorija A ma huwiex tali li jbiddel il-konklużjoni li l-età minima għal dan l-aċċess ma tistax tkun ta' aktar minn 21 sena.

23 F'dan ir-rigward, il-Gvern Ġermaniż jirrileva, qabel kollox, li d-Direttiva 91/439 tippermetti lill-Istati Membri jawtorizzaw jew le aċċess dirett għas-sewqan ta' muturi tqal. Issa, peress illi l-Istati Membri jistgħu jirrifjutaw li jagħtu tali aċċess dirett, xejn ma jimpedixxihom milli jistabbilixxu età minima għola minn dik prevista minn din id-Direttiva.

24 Barra minn dan, il-Gvern allega li t-terminu "minima", li jissemma fl-ewwel subinċiż ta' l-Artikolu 6(1)(b), tad-Direttiva 91/439, ma jħalli post għall-ebda dubju għall-fatt li l-Istati Membri jistgħu jeżiġu età għola għall-aċċess dirett għas-sewqan ta' vetturi tal-kategorija A. Dan it-terminu jkun superfluwu jekk il-leġiżlatur kien ried li l-età ta' 21 sena biss tkun tista' tiġi applikata bħala età minima.

25 Fl-aħħar, il-Gvern Ġermaniż isostni li ż-żieda ta' l-età minima għall-aċċess dirett għas-sewqan ta' vetturi tal-kategorija A ġiet imposta fuqu mill-kunsiderazzjonijiet tas-sigurtà fit-toroq. Barra minn hekk, fil-kuntest tax-xogħol preparatorju tad-Direttiva l-ġdida "liċenzja tas-sewqan" [KUM (2003) 621 finali, tal-21 ta' Ottubru 2003], il-Kummissjoni stess qed tipproponi li l-età minima in kwistjoni tiżdied għal 24 sena sabiex tkopri aħjar l-eżiġenzi tas-sigurtà fit-toroq.

Kunsiderazzjonijiet tal-Qorti tal-Ġustizzja

26 Jekk huwa veru, kif issostni l-Kummissjoni, li mill-qari ta' l-ewwel subinċiż ta' l-Artikolu 6(1)(b), u (2), tad-Direttiva 91/439 jirriżulta li din timpedixxi li l-Istati Membri jawtorizzaw kandidati li jkunu għadhom ma għalqux l-età ta' 21 sena sabiex jaċċedu direttament għas-sewqan ta' muturi tqal tal-kategorija A, huwa veru wkoll li dawn id-dispożizzjonijiet ma jistgħux jiġu interpretati bħala li jimpedixxu lil Stat Membru milli jistipola età minima aktar għolja għall-ħruġ tal-liċenzja valida għas-sewqan ta' din il-kategorija ta' vetturi.

27 Fil-fatt, billi jiprevedi li l-Istati Membri għandhom il-fakultà li jawtorizzaw l-aċċess dirett għal tali liċenzja għall-kandidati li għandhom inqas minn 21 sena, l- l-ewwel subinċiż ta' l-Artikolu 6(1)(b), tad-Direttiva 91/439, iktar milli jillimita espliċitament il-fakultà ta' l-Istati Membri li jistabbilixxu età minima għola, jimplika b'mod invers li dawn ta' l-aħħar jistgħu jistabbilixxu limitu ta' età għola minn 21 sena.

28 Peress illi f'dan il-każ ma huwiex qiegħed jiġi kkontestat li l-fatt li tiġi stabbilità età minima għola minn dik prevista fl-aħħar sentenza ta' l-ewwel subinċiż ta' l-Artikolu 6(1)(b), tad-Direttiva 91/439 għall-aċċess dirett għas-sewqan ta' tali muturi huwa tali li huwa ta' natura li jikkontribwixxi sabiex tissaħħaħ is-sigurtà fit-toroq, li hu, kif jidher mill-preambolu ta' l-imsemmija Direttiva, l-għan prinċipali li din trid tilħaq, tali stabbiliment ma jiksirx dawn id-dispożizzjonijiet, sakemm il-prinċipju ta' proporzjonalità huwa rrispettat.

29 Il-fatt li d-derogi li jissemmew fl-Artikolu 6(2) tad-Direttiva 91/439 jipprovdu biss il-possibiltà li tiġi stabbiltà, jekk ikun neċessarju età minima inqas għolja minn dik prevista, fil-prinċipju, għas-sewqan ta' kategoriji differenti ta' vetturi ma huwiex tali li jinvalida din il-konstatazzjoni peress illi mill-istess loġika ta' l-istabbiliment ta' limitu minimu jirriżulta li deroga minn dan il-limitu teżisti biss għall-każijiet fejn l-età iffissata mill-imsemmi limitu hi imnaqqsa u mhux għall-każijiet fejn Stat Membru jistabbilixxi età għola.

30 B'rigward għal dawn il-kunsiderazzjonijiet, għandu jiġi konkluż li, b'mod kuntrarju għal dak li ssostni l-Kummissjoni, l-aħħar sentenza ta' l-ewwel subinċiż ta' l-Artikolu 6(1)(b), tad-Direttiva 91/439 fil-prinċipju, ma timpedexxix, li Stat Membru jistabbilixxi età minima għola minn dik prevista minn din id-dispożizzjoni għall-aċċess dirett għas-sewqan ta' muturi tqal li jaqgħu taħt il-kategorija A.

31 F'dawn il-kundizzjonijiet, huwa lok li jiġi kkonstatat li l-ewwel ilment imqajjem mill-Kummissjoni b'sostenn għar-rikors tagħha mhuwiex fondat u għalhekk, dan għandu jiġi miċħud.

Fuq l-ilment relatat ma' l-età minima meħtieġa sabiex wieġed jeċċedi għas-sewqan ta' vettura tal-kategoriji C 1 u C 1 + E

L-argumenti tal-partijiet

32 Permezz ta' l-ilment tagħha, il-Kummissjoni takkuża lir-Repubblika Federali tal-Ġermanja li kisret it-tielet subinċiż ta' l-Artikolu 6(1)(b), tad-Direttiva 91/439 u it-tieni subinċiż ta' l-Artikolu 5(1)(b), tar-Regolament Nru 3280/85. Fil-fatt, mill-qari flimkien taż-żewġ Artikoli jirriżulta li Stat Membru ma jistax b'mod validu joħroġ liċenzja għas-sewqan ta' vetturi tal-kategoriji C 1 jew C 1 + E lil kandidat li għandu inqas minn 18 -il sena. Issa, b'applikazzjoni ta' l-ewwel sentenza ta' l-Artikolu 10(2), tal-FeV, tali liċenzji fil-Ġermanja jinħarġu għas-sewwieqa ta' 17 -il sena. F'dan ir-rigward, il-Kummissjoni tippreċiża li l-imsemmija dispożizzjonijiet komunitarji ma jimpedixxux li persuna taħt it-18 -il sena, tkun tista' tibda taħriġ ta' sewqan professjonali jew takkwista esperjenza fis-sewqan permezz ta' taħriġ prattiku bl-għajnuna ta' għalliem.

33 F'dak li jikkonċerna dan l-ilment, il-Gvern Ġermaniż isostni, qabel kollox, li, bil-kontra għal dak li ssostni l-Kummissjoni, fil-Ġermanja, l-ewwel għandha tinkiseb liċenzja tas-sewqan għall-vetturi tal-kategorija B qabel ma tkun tista' tinkiseb liċenzja għas-sewqan tal-vetturi tal-kategorija C 1.

34 Barra minn hekk, l-imsemmi Gvern jirrileva li l-Artikolu 6(1)(b), tad-Direttiva 91/439 u l-Artikolu 5(1)(b), tar-Regolament Nru 3820/85 jippermettu lil sewwieq li jkollu 18 -il sena u li jwettaq trasport fit-triq isuq vetturi ta' massa massima awtorizzata ta' 7,5 tunnellati bil-kundizzjoni li dan is-sewweiq hu possessur ta' ċertifikat ta' abiltà professjonali. Issa, dan id-dritt jista' jiġi implimentat biss jekk il-liċenzja kienet inħarġet lill-imsemmi sewwieq fl-età ta'18 -il sena. Fil-każ fejn ikun xorta waħda neċessarju li wieħed ikollu ċertu esperjenza ta' sewqan, bilfors irid ikun possibbli li tinkiseb l-imsemmija liċenzja qabel ma wieħed ikun għalaq din l-età.

35 Fl-aħħar, l-istess Gvern isostni li liċenzja maħruġa b'applikazzjoni ta' l-Artikolu 10(2), tal-FeV għal sewwieq ta' inqas minn 18 -il sena mhijiex liċenzja kompletament valida għas-sewqan ta' vetturi tal-kategorija C 1, peress li l-validità tagħha tkun limitata għal traġitti mwettqa fil-kuntest tat-taħriġ professjonali u l-ħruġ tagħha hu soġġett għall-kundizzjoni doppja li l-possessur isegwi dan it-taħriġ u li jkun għadda b'suċċess l-eżamijiet mediċi u psikoloġiċi.

Il-kunsiderazzjonijiet tal-Qorti tal-Ġustizzja

36 Għandu jiġi mfakkar li it-tielet subinċiż ta' l-Artikolu 6(1)(b), tad-Direttiva 91/439 jipprevedi li l-età minima meħtieġa għal ħruġ ta' liċenzja għas-sewqan ta' vetturi tal-kategoriji C 1 u C 1 + E hija ta' 18 - il sena.

37 Dan l-istess limitu fl-età hu impost permezz tat-tieni subinċiż ta' l-Artikolu 5(1)(b), tar-Regolament Nru 3280/85 għas-sewwieqa li jittrasportaw il-merkanzija.

38 Issa, kif l-Avukat Ġenerali rrileva tajjeb fil-punt 41 tal-Konklużjonijiet tiegħu, la d-Direttiva 91/439 u lanqas ir-Regolament Nru 3280/85 ma jipprevedu l-possibiltà li ssir deroga minn din l-età minima.

39 Min-naħa l-Artikolu 6(2), tad-Direttiva 91/439, li jistabbilixxi b'mod eżawrjenti il-kategoriji tal-vetturi għas-sewqan, li għalihom il-liċenzji tas-sewqan jistgħu, b'deroga għar-regola ġenerali, jinħarġu għal kandidati li jkollhom 17-il sena, ma jsemmiex vetturi tal-kategoriji C 1 u C 1 + E.

40 Min-naħa l-oħra il-fatt li t-tieni subinċiż ta' l-Artikolu 5(1)(b), tar-Regolament Nru 3280/85 ma jimpedixxix persuna li ma tkunx għadha għalqet it-18-il sena milli tkun tista', fil-kuntest ta' taħriġ għal sewwieq tat-trasport tal-merkanzija fit-triq, takkwista esperjenza tas-sewqan ma jistax jiġi interpretat bħala li din id-dispożizzjoni tawtorizza lill-Istati Membri joħorġu lil tali persuna liċenzja tas-sewqan għall-vetturi ta' l-imsemmija kategorija.

41 Fil-fatt, l-esperjenza tas-sewqan neċessarja sabiex tinkseb tali liċenzja tista' tiġi akkwistata taħt is-sorveljanza u fil-preżenza ta' għalliem u bl-ebda mod ma timplika l-ħruġ, għal kandidat ikkonċernat, ta' liċenzja li tippermetti lil sewwieq isuq vettura tal-kategoriji C 1 jew C 1 + E mingħajr ma jkun akkumpanjat minn persuna responsabbli għat-taħriġ tiegħu.

42 Issa, f'dan il-każ, jirriżulta mill-ispjegazzjonijiet mogħtija mill-Gvern Ġermaniż b'risposta għad-domandi bil-miktub li sarulu mill-Qorti tal-Ġustizzja li, b'applikazzjoni ta' l-ewwel sentenza ta' l-Artikolu 10(2), tal-FeV, persuni li jkollhom 17-il sena jistgħu jakkwistaw liċenzja li tawtorizzahom isuqu, fit-territorju Ġermaniż u fil-kuntest tat-taħriġ tagħhom għal sewwieqa professjonali, vetturi tal-kategoriji C 1 u C 1 + E mingħajr ma jkunu akkumpanjati minn persuna inkarigat bit-taħriġ tagħhom.

43 Jidher ukoll minn dawn l-ispjegazzjonijiet kif ukoll mill-informazzjoni mogħtija mill-Kummissjoni li l-liċenzja in kwistjoni, li fiha ċerti indikazzjonijiet li jikkonċernaw ir-restrizzjonijiet għall-użu tagħha, m'għandhiex bżonn tidbiddel ma' liċenzja oħra fil-jum li fih din ma tibqax applikabbli, jiġifieri fil-jum meta l-possessur ta' l-imsemmija liċenzja jagħlaq it-18-il sena.

44 Minn dan jirriżulta li l-ewwel sentenza ta' l-Artikolu 10(2), tal-FeV hija inkompatibbli mat-tielet subinċiż ta' l-Artikoli 6(1)(b), tad-Direttiva 91/439 u mat-tieni subinċiż ta' l-Artikolu 5(1)(b), tar-Regolament Nru 3280/85.

45 F'dawn il-kundizzjonijiet, hemm lok li jiġi kkonstatat li t-tieni lment imqajjem mill-Kummissjoni b'sostenn għar-rikors tagħha huwa fondat.

Fuq it-tilet sas-sitt lment

L-argumenti tal-partijiet

46 It-tielet ilment imqajjem mill-Kummissjoni huwa bbażat fuq il-ksur ta' l-Artikolu 5(2)(b), tad-Direttiva 91/439 mill-Artikolu 6(3)(6) tal-FeV, peress li din l-aħħar dispożizzjoni tistabbilixxi li l-possessuri ta' liċenzja għal vetturi tal-kategoriji C 1 + E u D huma awtorizzati li jsuqu vetturi tal-kategorija D + E.

47 Permezz tar-raba' lment tagħha, il-Kummissjoni takkuża lir-Repubblika Federali tal-Ġermanja li kisret l-Artikolu 3 tad-Direttiva 91/439 billi awtorizzat, b'applikazzjoni ta' l-Artikolu 6(4), tal-FeV, lill-possessuri ta' liċenzja għal vetturi tal-kategoriji C 1, C 1 + E, C u C + E isuqu, fit-territorju Ġermaniż, vetturi tal-kategorija D mingħajr passiġġieri, meta t-traġitti huma intiżi biss sabiex jiġi vverifikat l-istat tekniku tal-vettura jew sabiex jiġi assigurat it-trasport tagħha minn post għall-ieħor.

48 Il-ħames ilment invokat mill-Kummissjoni huwa bbażat fuq il-ksur tal-prinċipju tar-rikonoxximent reċiproku tal-liċenzji tas-sewqan, imsemmija fl-Artikolu 1(2), tad-Direttiva 91/439, safejn l-Artikolu 29(1), tal-FeV jobbliga, taħt piena ta' ammenda, lill-possessuri ta' liċenzja tas-sewqan maħruġa għal inqas minn sentejn minn Stat Membru ieħor għajr dak tar-Repubblika Federali tal-Ġermanja li stabbilixxew ir-residenza normali tagħhom fit-territorju tagħha li jirreġistraw din il-liċenzja ma' l-awtoritajiet amministrattivi kompetenti fi żmien 185 ġurnata li jibdew jgħoddu mid-data meta dan l-istabbiliment seħħ.

49 Permezz tas-sitt ilment tagħha, il-Kummissjoni takkuża lir-Repubblika Federali tal-Ġermanja li kisret l-Artikoli 1(2), u 8(2) tad-Direttiva 91/439 billi obbligat, b'applikazzjoni ta' l-Artikolu 29(3), u 47(2), tal-FeV, lill-possessuri ta' liċenzja tas-sewqan maħruġa minn Stat Membru għajr dak tar-Repubblika Federali tal-Ġermanja li stabbilixxew ruħhom fit-territorju tagħha jbiddlu din il-liċenzja ma' liċenzja tas-sewqan Ġermaniża. Tali tibdil ikun intiż li jippermetti lill-awtoritajiet Ġermaniżi li jiktbu fuq l-imsemmija liċenzja, b'mod partikulari, iż-żmien tal-validità ta' din fil-Ġermanja, meta dan it-tul taż-żmien huwa iqsar minn dak li minnu tibbenefika din il-liċenzja fl-Istat Membru li ħariġha jew li jsemmu xi ħaġa fuq id-dispożizzjonijiet relatati mad-dritt tas-sewqan waqt il-prova.

50 F'dak li jikkonċerna r-raba' lment tagħha, ir-Repubblika Federali tal-Ġermanja tirrikonoxxi li d-dispożizzjonijiet tal-FeV imsemmija mill-Kummissjoni ma jassigurawx it-transpożizzjoni korretta tad-Direttiva 91/439 fil-liġi nazzjonali. Madankollu hija ssostni li r-Regolament li jemendhom (dritte Verordnung zur Änderung der FeV und anderer straßenverkehrsrechtlicher Vorschriften) li għandu jtemm dan in-nuqqas ta' twettiq ta' obbligu ġie adottat fid-9 ta' Awwissu 2004 (BGBl. 2004 I, p. 2092) u daħal fis-seħħ fl-1 ta' Frar 2005.

Il-Kunsiderazzjonijiet tal-Qorti tal-Ġustizzja

51 Għandu jiġi mfakkar li, skond ġurisprudenza kostanti, l-eżistenza ta' nuqqas ta' twettiq ta' obbligu għandha tiġi evalwata skond is-sitwazzjoni ta' l-Istat Membru kif kienet fit-tmiem tat-terminu taż-żmien stabbilit fl-opinjoni motivata u li t-tibdil li jsir wara ma jistax jiġi kkunsidrat mill-Qorti tal-Ġustizzja (ara, b'mod partikolari, is-sentenzi tat-30 ta' Jannar 2002, Kummissjoni vs Greċja, C-103/00, Ġabra p. I-1147, punt 23 u tat-30 ta' Mejju 2002, il-Kummissjoni vs l-Italja, C-323/01, Ġabra p I-4711, punt 8).

52 Issa, f'dan il-każ, huwa konstanti li, meta skada t-terminu taż-żmien fl-opinjoni motivata li seħħ fil-21 ta' Marzu, 2002, il-miżuri neċessarji sabiex jassiguraw it-traspożizzjoni korretta ta' l-Artikoli 1(2), 3, 5(2)(b), u 8(2), tad-Direttiva 91/439 ma kienux ġew adottati.

53 F'dawn il-kundizzjonijiet, hemm lok li t-tielet sas-sitt ilment imqajmin mill-Kummissjoni b'sostenn għar-rikors tagħha jiġi kkunsidrat bħala fondat.

54 Konsegwentement, min-naħa, għandu jiġi kkonstatat li, billi adottat u żammet fis-seħħ punt 6 ta' l-Artikolu 6(3), l-Artikolu 4, l-ewwel sentenza ta' l-Artikolu 10(2), l-Artikolu 29 (1) u (3), kif ukoll l-Artikolu 47(2), tal-FeV, ir-Repubblika Federali tal-Ġermanja naqset milli twettaq l-obbligi li hija għandha taħt l-Artikolu 1(2), l-Artikolu 3, l-Artikolu 5(2)(b), it-tielet subinċiż ta' l-Artikolu 6(1)(b), u l-Artikolu 8(2), tad-Direttiva 91/439 u min-naħa l-oħra l-bqija tar-rikors għandu jiġi miċħud.

Fuq l-ispejjeż

55 Skond l-Artikolu 69(2), tar-Regoli tal-Proċedura, il-parti li titlef il-kawża għandha tbati l-ispejjeż, jekk dawn ikunu ġew mitluba. Peress li r-Repubblika Federali tal-Ġermanja tilfet, hemm lok li hija tiġi ordnata tbati l-ispejjeż kif mitlub mill-Kummissjoni.

Parti operattiva

Għal dawn il-motivi, il-Qorti tal-Ġustizzja (it-Tieni Awla) taqta' u tiddeċiedi

1) Billi adottat u żammet fis-seħħ punt 6 ta' l-Artikolu 6(3), l-Artikolu 4, l-ewwel sentenza ta' l-Artikolu 10(2), l-Artikolu 29 (1) u (3), kif ukoll l-Artikolu 47(2), tar-Regolament relattiv għall-aċċess tal-persuni għaċ-ċirkolazzjoni fit-triq (Verordnung über die Zulassung von Personen zum Strassenverkehr), tat-18 ta' Awwissu 1998, ir-Repubblika Federali tal-Ġermanja naqset milli twettaq l-obbligi li hija għandha taħt l-Artikolu 1(2), l-Artikolu 3, l-Artikolu 5(2)(b), it-tielet subinċiż ta' l-Artikolu 6(1)(b), u l-Artikolu 8(2), tad-Direttiva tal-Kunsill tad-29 ta' Lulju 1991 dwar il-liċenzji tas-sewqan (91/439/KEE), hekk kif emendata bid-Direttiva tal-Kunsill 96/47/KE, tat-23 ta' Lulju 1996.

2) Il-bqija tar-rikors huwa miċħud.

3) Ir-Repubblika Federali tal-Ġermanja għandha tbati l-ispejjeż.