SENTENZA TAL-QORTI TAL-ĠUSTIZZJA (It-Tieni Awla)

11 ta' Novembru 2004( )

"Appell – Għajnuna mill-Istat – Miżuri fiskali – Abbuż ta' poter – Motivazzjoni – Motivi ġodda"

Fil-kawżi magħquda C-186/02 P u C-188/02 P,

li għandhom bħala suġġett żewġ appelli taħt l-Artikolu 49 ta' l-Istatut KE tal-Qorti tal-Ġustizzja, imressqa fil-15 u s-16 ta' Mejju 2002, rispettivament,

Ramondín SA, stabbilita f'Logroño (Spanja),

u

Ramondín Cápsulas SA, stabbilita f'Laguardia (Spanja),

irrappreżentati minn J. Lazcano-Iturburu Ayestaran, abogado,

rikorrenti fil-kawża C-186/02 P,

Territorio Histórico de Álava – Diputación Foral de Álava, irrappreżentat minn A. Creus Carreras, B. Uriarte Valiente u M. Bravo-Ferrer Delgado, abogados,

rikorrent fil-kawża C-188/02 P,

bil-partijiet l-oħra fil-kawża li huma:

Il-Kummissjoni tal-Komunitajiet Ewropew, irrappreżentata minn F. Santaolalla Gadea u J. L. Buendía Sierra, bħala aġenti, b'indirizz għan-notifika fil-Lussemburgu,

konvenuta fl-ewwel istanza,

sostnuta minn

Comunidad Autónoma de La Rioja, irrappreżentata minn J. M. Criado Gámez, abogado,

intervenjenti fl-appelli,

IL-QORTI TAL-ĠUSTIZZJA (It-Tieni Awla),

komposta minn C. W. A. Timmermans, President ta' l-Awla, C. Gulmann (Relatur) u N. Colneric, Imħallfin,

Avukat Ġenerali: J. Kokott,

Reġistratur: M. Múgica Arzamendi, Amministratur Prinċipali,

wara li rat il-proċedura bil-miktub u, fil-kawża C-188/02 P, wara s-seduta tal-11 ta' Marzu 2004,

wara li semgħet il-konklużjonijiet ta' l-Avukat Ġenerali, ippreżentati fis-seduta tas-6 ta' Mejju 2004,

tagħti l-preżenti

Sentenza

1 Permezz ta' l-appelli tagħhom, Ramondín SA u Ramondín Cápsulas SA kif ukoll Territorio Histórico de Álava – Diputación Foral de Álava (aktar 'il quddiem it-"Territorio Histórico de Álava") jitolbu l-annullament tas-sentenza tal-Qorti tal-Prim'Istanza tal-Komunitajiet Ewropej tas-6 ta' Marzu 2002, Diputación Foral de Álava et vs Il-Kummissjoni (T-92/00 u T-103/00, Ġabra p. II-1385, aktar 'il quddiem is-"sentenza appellata"), li permezz tagħha l-Qorti tal-Prim'Istanza ċaħdet ir-rikors tagħhom għall-annullament tad-Deċiżjoni tal-Kummissjoni 2000/795/KE, tat-22 ta' Diċembru 1999, dwar l-għajnuna mill-Istat implementata minn Spanja favur Ramondín SA u Ramondín Cápsulas SA (ĠU 2000, L 318, p. 36, aktar 'il quddiem id-"deċiżjoni kkontestata").

Il-kuntest ġuridiku

2 Skond il-mappa Spanjola tar-reġjunijiet li jikkwalifikaw għal għajnuna, kif proposta mill-Kummissjoni, il-limitu applikabbli għall-Pajjiż Bask Spanjol (aktar 'il quddiem il-"Pajjiż Bask") huwa ta' 25% f'konċessjoni ekwivalenti netta (KEN).

3 Is-sistema tat-taxxa fis-seħħ fil-Pajjiż Bask hija rregolata mill-ftehim ekonomiku stabbilit mill-Liġi Spanjola Nru 12/1981, tat-13 ta' Mejju 1981, li sussegwentement ġiet emendata permezz tal-Liġi Nru 38/1997, ta' l-4 ta' Awwissu 1997.

4 Bis-saħħa ta' din il-leġiżlazzjoni, id-Diputación Foral de Álava jista', taħt ċerti kundizzjonijiet, jorganizza s-sistema tat-taxxa applikabbli fit-territorju tiegħu.

5 Fuq din il-bażi, huwa ħa diversi miżuri ta' għajnuna fiskali, taħt il-forma, b'mod partikolari, ta' kreditu tat-taxxa ta' 45% ta' l-ammont ta' l-investiment (aktar 'il quddiem il-"kreditu tat-taxxa ta' 45%") u ta' tnaqqis tal-bażi ta' stima tat-taxxa fuq il-kumpanniji.

Il-kreditu tat-taxxa ta' 45 %

6 Is-sitt dispożizzjoni addizzjonali tan-Norma Foral Nru 22/1994, ta' l-20 ta' Diċembru 1994, li timplementa l-baġit tat-Territorio Histórico de Álava għas-sena 1995 (Boletín Oficial del Territorio Histórico de Álava Nru 5, du 13 janvier 1995), tipprovdi li:

"L-investimenti f'assi materjali ġodda, li jsiru bejn l-1 ta' Jannar u l-31 ta' Diċembru 1995, li jaqbżu ESP 2 500 miljun skond il-ftehim tad-Diputación Foral de Álava, jibbenefikaw minn kreditu tat-taxxa ta' 45% ta' l-ammont ta' l-investiment iddeterminat mid-Diputación Foral de Álava, li għandu jiġi applikat għall-ammont finali tat-taxxa li għandha titħallas.

Kreditu tat-taxxa, li ma jiġix użat minħabba li jaqbeż l-ammont tat-taxxa li għandha titħallas, jista' jiġi użat fid-disa' snin li jsegwu s-sena li matulha ġie konkluż il-ftehim tad-Diputación Foral de Álava.

Dan il-ftehim tad-Diputación Foral de Álava għandu jistabbilixxi t-termini u r-restrizzjonijiet applikabbli f'kull każ.

Il-vantaġġi mogħtija bis-saħħa ta' din id-dispożizzjoni huma inkompatibbli ma' kull vantaġġ fiskali ieħor li jirrigwarda dawn l-istess investimenti.

Id-Diputación Foral de Álava għandu wkoll jiddetermina t-tul tal-proċess ta' investiment, li jista' jinkludi investimenti magħmula matul il-fażi ta' preparazzjoni tal-proġett li huwa l-bażi ta' l-investimenti."

7 Il-validità ta' din id-dispożizzjoni ġiet estiża għas-snin 1996 u 1997, imbagħad il-kreditu tat-taxxa ta' 45% inżamm, taħt forma emendata, għas-snin 1998 u 1999, permezz ta' Normas Forales sussegwenti.

It-tnaqqis ta' stima tat-taxxa fuq il-kumpanniji

8 L-Artikolu 26 tan-Norma Foral Nru 24/1996, tal-5 ta' Lulju 1996 (Boletín Oficial del Territorio Histórico de Álava Nru 90, tad-9 ta' Awwissu 1996), jipprovdi li:

"1. L-impriżi li jkunu ser jibdew in-negozju tagħhom jibbenefikaw minn tnaqqis ta' 99%, 75%, 50% u 25%, rispettivament, tal-bażi ta' stima pożittiva li tirriżulta mill-attività ekonomika tagħhom, qabel it-tpaċċija ma' bażijiet ta' stima negattivi tas-snin preċedenti tat-taxxa, l-erba' perijodi tat-taxxa konsekuttivi, mill-ewwel sena tat-taxxa li matulha, fl-erba' snin li jsegwu l-bidu ta' l-attività tagħhom, huma jkun kellhom bażijiet ta' stima pożittivi.

[...]

2. Sabiex jibbenefikaw minn dan it-tnaqqis, in-negozji għandhom jissodisfaw il-kundizzjonijiet segwenti:

(a) jibdew l-attività tagħhom b'kapital imħallas ta' mill-inqas ESP 20 miljun;

[...]

(d) m'għandhomx ikunu eżerċitaw l-attività l-ġdida preċedentement, b'mod dirett jew indirett, taħt isem ieħor;

(e) għandhom jeżerċitaw attività ġdida f'post jew stabbiliment fejn ma tiġi eżerċitata ebda attività oħra minn persuni fiżiċi jew ġuridiċi oħra;

(f) għandhom jinvestu f'assi materjali matul l-ewwel sentejn ta' attività għal ammont ta' mill-inqas ESP 80 miljun, u l-investimenti kollha għandhom jirrigwardaw assi intiżi għall-attività, bl-esklużjoni ta' dawk li jkunu mikrija jew assenjati lil terza persuna għall-użu tagħha. Għal dan il-għan, l-assi akkwistati permezz ta' kera finanzjarja għandhom ukoll jiġu kkunsidrati bħala investimenti f'assi materjali, sakemm dak li jakkwistahom jimpenja ruħu li jeżerċita l-għażla ta' xiri;

(g) għandhom joħolqu ta' l-inqas għaxar impjiegi fis-sitt xhur li jsegwu l-bidu ta' l-attività tagħhom u għandhom iżommu din iċ-ċifra bħala l-medja annwali tal-persunal minn dan il-mument u sas-sena li fiha d-dritt tagħhom li japplikaw it-tnaqqis tal-bażi ta' stima jiskadi;

[...]

(i) għandu jkollhom pjan tan-negozju tagħhom għal perijodu ta' mill-inqas ħames snin.

[...]

4. L-ammont minimu ta' investimenti indikat fil-paragrafu 2(f) aktar 'il fuq u n-numru ta' impjiegi msemmi fil-paragrafu 2(g), huma inkompatibbli ma' kull vantaġġ fiskali ieħor stabbilit għal dawn l-investimenti jew għal dan il-ħolqien ta' impjiegi.

5. It-tnaqqis stabbilit f'din id-dispożizzjoni għandu jintalab mill-awtorità tat-taxxa, li, wara verifika li jkunu tħarsu l-kundizzjonijiet meħtieġa inizjalment, għandha tikkomunika, jekk ikun il-każ, l-awtorizzazzjoni provviżorja tagħha lill-kumpannija li tagħmel l-applikazzjoni, liema awtorizzazzjoni għandha tiġi adottata formalment mid-Diputación Foral de Álava.

[...]"

Il-fatti li wasslu għall-kawża

9 Ramondín SA hija kumpannija rregolata mid-dritt Spanjol speċjalizzata fil-manifattura ta' kapsuli għas-siġillar tal-fliexken ta' l-inbid, tax-xampanja u ta' xarbiet oħra ta' kwalità. Hija ilha stabbilita f'Logroño, fit-territorju tal-Comunidad Autónoma de La Rioja (Komunità Awtonoma ta' La Rioja) mill-1971.

10 Fl-1997, Ramondín SA ddeċidiet li tittrasferixxi l-impjanti industrijali tagħha ta' Logroño lejn Laguardia, belt li tinsab Territorio Histórico de Álava, fil-Pajjiż Bask. Għal dan il-għan, fil-15 ta' Diċembru 1997, Ramondín SA waqqfet il-kumpannija l-ġdida Ramondín Cápsulas SA, li minnha hija għandha 99.8% tal-kapital. Kien previst li Ramondín Cápsulas SA tieħu l-kontroll fuq l-attivitajiet kollha ta' Ramondín SA.

11 Bis-saħħa tad-Deċiżjoni Nru 738/1997, tal-21 ta' Ottubru 1997, tad-Diputación Foral de Álava, Ramondín SA kisbet il-kreditu tat-taxxa ta' 45% previst fis-sitt dispożizzjoni addizzjonali tan-Norma Foral Nru 22/1994. Ramondín Cápsulas SA, bħala kumpannija li kienet għadha kemm titwaqqaf, ibbenefikat minn tnaqqis tal-bażi ta' stima tat-taxxa fuq il-kumpanniji previst fl-Artikolu 26 tan-Norma Foral Nru 24/1996.

12 Permezz ta' ittra tat-2 ta' Ottubru, il-President tal-Comunidad Autónoma de La Rioja ressaq ilment quddiem il-Kummissjoni tal-Komunitajiet Ewropej fir-rigward ta' l-għajnuna mill-Istat mogħtija lil Ramondín SA meta ttrasferiet l-attivitajiet tagħha lejn il-Pajjiż Bask.

13 Permezz ta' ittra tat-30 ta' April 1999 (ĠU C 194, p. 18), il-Kummissjoni informat lill-awtoritajiet Spanjoli bid-deċiżjoni tagħha li tibda l-proċedura prevista fl-Artikolu 93(2) tat-Trattat KE (li sar l-Artikolu 88(2) KE) għal dak li jikkonċerna l-għajnuna fiskali mogħtija mill-awtoritajiet Baski lil Ramondín SA u lil Ramondín Cápsulas SA.

14 Fl-aħħar tal-proċedura, il-Kummissjoni adottat id-deċiżjoni kkontestata.

15 Fl-Artikolu 2(a) ta' din id-deċiżjoni, it-tnaqqis ta' stima tat-taxxa fuq il-kumpanniji mogħti lil Ramondín Cápsulas SA huwa kkwalifikat bħala għajnuna mill-Istat inkompatibbli mas-suq komuni. Fl-Artikolu 2(b) ta' l-istess deċiżjoni, il-kreditu tat-taxxa ta' 45% mogħti lil Ramondín SA huwa wkoll ikkwalifikat bħala għajnuna mill-Istat inkompatibbli mas-suq komuni fir-rigward tal-parti li, b'applikazzjoni tar-regoli ta' akkumulazzjoni ta' l-għajnuniet, taqbeż il-limiti ta' 25% KEN għall-għajnuna reġjonali fil-Pajjiż Bask.

16 Fl-Artikolu 3 tad-deċiżjoni kkontestata, il-Kummissjoni tordna lir-Renju ta' Spanja sabiex jieħu l-miżuri kollha neċessarji sabiex jirtira l-benefiċċji li jirriżultaw mill-għajnuna in kwistjoni u, jekk ikun il-każ, sabiex jirkupra din l-għajnuna mingħand il-benefiċjarji tagħha.

Ir-rikors quddiem il-Qorti tal-Prim'Istanza u s-sentenza appellata

17 Permezz ta' rikorsi ppreżentati fir-reġistru tal-Qorti tal-Prim'Istanza fid-19 u fis-26 ta' April 2000, rispettivament, it-Territorio Histórico de Álava (kawża T-92/00) kif ukoll Ramondín SA u Ramondín Capsulas SA (aktar 'il quddiem, flimkien "Ramondín") (kawża T-103/00) fetħu kawżi kontra l-Kummissjoni.

18 Dawn ir-rikorrenti talbu l-annullament tad-deċiżjoni kkontestata safejn hija tiddikjara l-miżuri fiskali kkontestati previsti fin-Normas Forales Nri 22/1994 u 24/1996 bħala inkompatibbli mas-suq komuni u safejn hija tordna lir-Renju ta' Spanja jirkupra l-ammont ta' l-għajnuniet li jikkorrispondi għall-imsemmija miżuri.

19 Permezz ta' digriet tal-5 ta' Ġunju 2001, iż-żewġ kawżi ġew magħquda għall-finijiet tal-proċedura orali u tas-sentenza.

20 Permezz tas-sentenza appellata, il-Qorti tal-Prim'Istanza:

– ċaħdet ir-rikorsi;

– ordnat lir-rikorrenti jbatu l-ispejjeż.

L-appelli

21 Permezz ta' digrieti tas-6 ta' Marzu mogħtija f'kull waħda miż-żewġ kawżi C-186/02 P u C-188/02 P, il-President tal-Qorti tal-Ġustizzja:

– ippermetta lill-Comunidad Autónoma de La Rioja sabiex tintervjeni in sostenn tat-talbiet tal-Kummissjoni;

– ċaħad it-talbiet tal-Gobierno Foral de Navarra (Gvern ta' Navarra) sabiex jintervjeni in sostenn tat-talbiet tar-rikorrenti.

22 Ramondín titlob lill-Qorti tal-Ġustizzja sabiex:

– tannulla s-sentenza appellata;

– tannulla d-deċiżjoni kkontestata safejn hija tiddikjara l-għajnuniet fiskali previsti fin-Normas Forales Nri 22/1994 u 24/1996 bħala inkompatibbli mas-suq komuni u safejn hija tordna lir-Renju ta' Spanja sabiex jirkuprahom;

– tordna lill-Kummissjoni tbati l-ispejjeż.

23 It-Territorio Histórico de Álava jitlob lill-Qorti tal-Ġustizzja sabiex:

– tannulla s-sentenza appellata;

– tiddeċiedi l-kawża hija stess u tannulla d-deċiżjoni kkontestata safejn din tikkonċerna l-kreditu tat-taxxa ta' 45% u t-tnaqqis tal-bażi ta' stima tat-taxxa fuq il-kumpanniji;

– sussidjarjament, tirrinvija l-kawża quddiem il-Qorti tal-Prim'Istanza;

– tordna lill-Kummissjoni tbati l-ispejjeż tal-proċedura ta' l-ewwel istanza u dawk tal-proċedura ta' l-appell.

24 Peress li, matul il-proċedura orali, irtirat eċċezzjoni ta' inammissibblità ta' l-appell imressaq mit-Territorio Histórico de Álava, il-Kummissjoni titlob lill-Qorti tal-Ġustizzja, b'mod definittiv, sabiex, fiż-żewġ kawżi C-186/02 P u C-188/02 P:

– tiċħad l-appelli;

– tordna lir-rikorrenti jbatu l-ispejjeż.

25 Il-Comunidad Autónoma de La Rioja, fiż-żewġ kawżi C-186/02 P u C-188/02 P titlob lill-Qorti tal-Ġustizzja, in sostenn tal-Kummissjoni, sabiex:

– tiċħad l-appelli;

– tordna lir-rikorrenti jbatu l-ispejjeż.

Il-motivi ta' annullament tas-sentenza appellata

26 Fir-rikors tagħha, Ramondín qajmet erba' motivi ta' annullament tas-sentenza appellata, ibbażati fuq:

– nuqqas ta' locus standi min-naħa tal-Comunidad Autónoma de La Rioja sabiex tressaq ilment quddiem il-Kummissjoni;

– klassifikazzjoni żbaljata tal-miżuri fiskali kkontestati bħala għajnuna mill-Istat inkompatibbli mas-suq komuni;

– żball tal-liġi magħmul mill-Qorti tal-Prim'Istanza peress li ma rrikonoxxietx l-eżistenza ta' abbuż ta' poter min-naħa tal-Kummissjoni;

– żball tal-liġi magħmul mill-Qorti tal-Prim'Istanza peress li ma rrikonoxxietx l-eżistenza ta' ksur tal-prinċipju ta' trattament ugwali.

27 Permezz ta' nota ppreżentata fit-18 ta' Frar 2004, hija informat lill-Qorti tal-Ġustizzja li kienet ser iżżomm il-motiv ibbażat fuq l-eżistenza ta' abbuż ta' poter kif ukoll dak ibbażat fuq nuqqas ta' motivazzjoni tas-sentenza appellata dwar dan il-punt filwaqt li kienet ser tirtira l-motivi l-oħra tagħha.

28 Fir-rikors tiegħu, it-Territorio Histórico de Álava ressaq sitt motivi għall-annullament tas-sentenza appellata bbażati fuq:

– klassifikazzjoni żbaljata tal-miżuri fiskali kkontestati bħala għajnuna mill-Istat inkompatibbli mas-suq komuni;

– nuqqas ta' motivazzjoni tas-sentenza appellata dwar dan il-punt;

– żball tal-liġi magħmul mill-Qorti tal-Prim'Istanza peress li ddeċidiet li l-miżuri kkontestati ma kinux għajnuna eżistenti;

– nuqqas ta' motivazzjoni tas-sentenza appellata dwar dan il-punt;

– żball tal-liġi magħmul mill-Qorti tal-Prim'Istanza peress li ma rrikonoxxietx l-eżistenza ta' abbuż ta' poter tal-Kummissjoni;

– nuqqas ta' motivazzjoni tas-sentenza appellata dwar dan il-punt.

29 Permezz ta' nota ppreżentata fl-20 ta' Frar 2004, huwa informa lill-Qorti tal-Ġustizzja li:

– kien ser iżomm parti mill-ewwel u mit-tieni motivi bbażati, rispettivament, fuq klassifikazzjoni żbaljata tal-miżuri fiskali kkontestati bħala għajnuna mill-Istat inkompatibbli mas-suq komuni u fuq nuqqas ta' motivazzjoni tas-sentenza appellata dwar dan il-punt;

– kien ser iżomm il-ħames u s-sitt motivi tiegħu bbażati, rispettivament, fuq l-eżistenza ta' abbuż ta' poter u fuq nuqqas ta' motivazzjoni tas-sentenza appellata dwar dan il-punt;

– kien ser jirtira l-motivi l-oħra tiegħu.

Fuq l-appelli

30 Peress li l-partijiet u l-Avukat Ġenerali nstemgħu fuq dan il-punt, il-Qorti tal-Ġustizzja tikkunsidra li, minħabba l-konnessjoni tagħhom flimkien, dawn il-kawżi għandhom jiġu magħquda għall-finijiet tas-sentenza skond l-Artikolu 43 tar-Regoli tal-Proċedura tal-Qorti tal-Ġustizzja.

Fuq il-motivi bbażati, minn naħa, fuq żball tal-liġi magħmul mill-Qorti tal-Prim'Istanza peress li ma rrikonoxxietx l-eżistenza ta' abbuż ta' poter, u, min-naħa l-oħra, ta' nuqqas ta' motivazzjoni tas-sentenza appellata dwar dan il-punt

L-argumenti tal-partijiet

31 Ramondín tilmenta li l-Qorti tal-Prim'Istanza, fil-punti 82 sa 88 tas-sentenza appellata, ċaħdet il-motiv tagħha bbażat fuq abbuż ta' poter imwettaq mill-Kummissjoni. Il-Kummissjoni użat is-setgħat tagħha fil-kuntest tal-proċeduri li jikkonċernaw l-għajnuna mill-Istat, qasam li fih hija għandha kompetenza esklużiva u setgħat wiesgħa, sabiex twettaq armonizzazzjoni fiskali. Madankollu, tali armonizzazzjoni, fil-verità, taqa' taħt il-proċedura prevista fl-Artikoli 101 tat-Trattat KE (li, wara emenda, sar l-Artikolu 96 KE) u 102 tat-Trattat KE (li sar l-Artikolu 97 KE), li tagħti kompetenza lill-Kunsill ta' l-Unjoni Ewropea.

32 Il-Kummissjoni bdiet mill-komunitajiet iż-żgħar jew mill-Istati Membri ż-żgħar, li l-kapaċità tagħhom li jieħdu deċiżjoni u azzjoni hija limitata. Hija aġixxiet b'dan il-mod minħabba d-diffikultajiet li wieħed jiltaqa' magħhom fir-rigward ta' armonizzazzjoni fiskali peress li l-Istati Membri b'saħħithom irrifjutaw li jitilfu l-kompetenzi tagħhom.

33 Skond Ramondín peress li l-uniku element oġġettiv tanġibbli f'din il-kawża huwa n-nuqqas ta' lment minn kompetitur, kellu jiġi preżunt li l-għanijiet li riedu jintlaħqu kienu differenti minn dawk allegati. Għaldaqstant, il-proċedura miftuħa kienet ivvizzjata mill-bidu.

34 It-Territorio Histórico de Álava jikkunsidra li l-Qorti tal-Prim'Istanza kellha ssib li kien hemm abbuż ta' poter. Huwa għandu dubji dwar il-motivi li wasslu lill-Kummissjoni sabiex tibda numru ta' proċeduri kontra n-Normas Forales tal-Pajjiż Bask. Huwa għandu dubji wkoll dwar ir-raġuni li għaliha tneħħew serje ta' miżuri fiskali mil-lista stabbilita minn grupp magħruf bħala "Primarolo", inkarigat fi ħdan il-Kunsill li jiskopri l-miżuri fiskali li għandhom jiġu eliminati għall-finijiet ta' armonizzazzjoni fiskali, sabiex sussegwentement jiġu kkontestati permezz ta' proċeduri ta' għajnuna mill-Istat.

35 Fil-fehma tiegħu, ir-riluttanza ta' diversi Stati Membri tirrendi impossibbli kull ftehim fi ħdan il-Kunsill fir-rigward ta' armonizzazzjoni fiskali. Huwa għalhekk li l-Kummissjoni għażlet it-triq l-aktar rapida u sempliċi tal-proċedura ta' l-għajnuna mill-Istat.

36 It-Territorio Histórico de Álava jikkritika wkoll lill-Qorti tal-Prim'Istanza minħabba nuqqas ta' motivazzjoni għal dak li jikkonċerna l-motiv ibbażat fuq abbuż ta' poter. Il-Qorti tal-Prim'Istanza tat risposta pjuttost superfiċjali, billi naqset milli tiddiskuti l-motivi li għalihom il-Kummissjoni bdiet diversi proċeduri kontra n-Normas Forales tal-Pajjiż Bask u billi naqset milli tfittex ir-raġuni għaliex is-serje ta' miżuri msemmija aktar 'il fuq kienu mneħħija mil-lista miġbura mill-grupp Primarolo sabiex jiġu kkontestati permezz tal-proċeduri ta' għajnuna mill-Istat.

37 Il-Kummissjoni, b'risposta għall-argumenti ta' Ramondín, tikkunsidra li l-Qorti tal-Prim'Istanza rrilevat ġustament, fil-punti 82 sa 87 tas-sentenza appellata, li l-kundizzjonijiet meħtieġa mill-ġurisprudenza Komunitarja sabiex tiġi evalwata l-eżistenza ta' abbuż ta' poter ma kinux sodisfatti. F'dan il-każ, l-akkuża ta' abbuż ta' poter hija bbażata fuq evalwazzjoni suġġettiva, minn Ramondín, ta' l-imġiba tal-Kummissjoni. Din l-evalwazzjoni ma hija sostnuta minn ebda element oġġettiv. Għalhekk, hija mhijiex ibbażata fuq indikazzjonijiet rilevanti, kif meħtieġ mill-ġurisprudenza, iżda fuq affermazzjonijiet purament suġġettivi li jirrigwardaw l-allegati intenzjonijiet tal-Kummissjoni.

38 Fil-verità, fil-kuntest tal-motiv tiegħu, Ramondín qiegħda tillimita lilha nfisha sabiex tirrepeti l-interpretazzjoni estremament restrittiva tagħha tal-kunċett ta' għajnuna u ta' l-element ta' selettività. L-allegat abbuż ta' poter jikkonsisti biss f'interpretazzjoni tal-kunċett ta' għajnuna li hija differenti minn dik mogħtija minn Ramondín.

39 B'risposta għall-argumenti tat-Territorio Histórico de Álava, il-Kummissjoni ssostni li l-motiv ibbażat fuq abbuż ta' poter ma ġiex invokat minn din ir-rikorrenti quddiem il-Qorti tal-Prim'Istanza. Dan il-motiv huwa għalhekk manifestament inammissibbli. F'kull każ, mhuwiex fondat u dan għall-istess motivi invokati kontra Ramondín. Fl-aħħar nett, il-Qorti tal-Prim'Istanza tat motivazzjoni suffiċjenti tas-sentenza appellata sabiex il-motiv invokat jiġi miċħud.

40 Il-Comunidad Autónoma de La Rioja ssostni li l-motiv ibbażat fuq abbuż ta' poter imressaq mit-Territorio Histórico de Álava huwa inammissibbli peress li dan ma ġiex invokat quddiem il-Qorti tal-Prim'Istanza.

41 F'kull każ, hija tikkunsidra li Ramondín u t-Territorio Histórico de Álava ma qiegħdin iressqu ebda indikazzjoni oġġettiva, rilevanti u konsistenti li tippermetti li jiġi dedott li l-għan li ried jintlaħaq mill-Kummissjoni permezz ta' l-adozzjoni tad-deċiżjoni kkontestata kien jikkonsisti fit-twettiq ta' armonizzazzjoni fiskali.

Kunsiderazzjonijiet tal-Qorti tal-Ġustizzja

42 Kuntrarjament għall-affermazzjonijiet tal-Kummissjoni u tal-Comunidad Autónoma de La Rioja, it-Territorio Histórico de Álava kien fil-fatt ressaq quddiem il-Qorti tal-Prim'Istanza, fir-rikors li bih ressaq il-kawża, fil-punti 71 et seq tiegħu, motiv ibbażat fuq abbuż ta' poter imwettaq mill-Kummissjoni.

43 Dan il-motiv ġie eżaminat fir-rigward ta' Ramondín u tat-Territorio Histórico de Álava fil-punti 82 sa 88 tas-sentenza appellata.

44 Il-Qorti tal-Prim'Istanza ġustament fakkret li miżura hija biss ivvizzjata minn abbuż ta' poter jekk jidher, fuq il-bażi ta' indikazzjonijiet oġġettivi, rilevanti u konsistenti, li tkun ittieħdet bl-għan esklużiv, jew ta' l-inqas determinanti, li jintlaħqu għanijiet oħra apparti dawk iddikjarati (ara, b'mod partikolari, is-sentenza tat-22 ta' Novembru 2001, L-Olanda vs Il-Kunsill, C-110/97, Ġabra p. I-8763, punt 137 u l-ġurisprudenza ċċitata).

45 Fil-punti 85 sa 87, hija analizzat u evalwat l-allegazzjonijiet u l-argumenti tar-rikorrenti. Hija ddeċidiet li dawn ma kienu qed iressqu ebda indikazzjoni oġġettiva li tippermetti li jiġi konkluż li l-għan veru li ried jintlaħaq mill-Kummissjoni meta adottat id-deċiżjoni kkontestata kien li tikseb armonizzazzjoni fiskali.

46 Billi għamlet dan, il-Qorti tal-Prim'Istanza għamlet evalwazzjoni tal-fatti li ma tikkostitwixxix, ħlief f'każ ta' distorsjoni tal-provi ppreżentati quddiemha, kwistjoni ta' dritt suġġetta, bħala tali, għall-istħarriġ ġudizzjarju tal-Qorti tal-Ġustizzja (ara, b'mod partikolari, is-sentenzi tal-21 Ġunju 2001, Moccia Irme et vs Il-Kummissjoni, C-280/99 P sa C-282/99 P, Ġabra p. I-4717, punt 78, u tal-15 ta' Ottubru 2002, Limburgse Vinyl Maatschappij et vs Il-Kummissjoni, C-238/99 P, C-244/99 P, C-245/99 P, C-247/99 P, C-250/99 P sa C-252/99 P u C-254/99 P, Ġabra p. I-8375, punt 285).

47 Ir-rikorrenti jillimitaw lilhom infushom, permezz ta' affermazzjonijiet, sabiex jikkontestaw din l-evalwazzjoni ta' fatti. Huma ma jippreżentaw ebda indikazzjoni li tista' tistabbilixxi li l-Qorti tal-Prim'Istanza wasslet għad-distorsjoni ta' l-elementi ta' prova mressqa quddiemha. F'kull każ, ma jistax jiġi sostnut li, min-nuqqas ta' lment ta' impriża kompetitriċi, il-Qorti tal-Prim'Istanza kellha tasal għall-konklużjoni li l-għanijiet li l-Kummissjoni riedet tilħaq kienu differenti minn dawk allegati. Sempliċi nuqqas ta' lment ma jistax jippermetti tali suppożizzjoni.

48 Minn dan isegwi li l-motiv ibbażat fuq abbuż ta' poter għandu jiġi miċħud.

49 Fir-rigward tal-motiv ibbażat fuq nuqqas ta' motivazzjoni tas-sentenza appellata dwar dan il-punt, għandu jiġi kkonstatat li Ramondín ma qajmitux fl-appell tagħha.

50 Billi fin-nota tagħha, ippreżentata fit-18 ta Frar 2004, hija tindika li kienet ser iżżomm il-motiv tagħha bbażat fuq nuqqas ta' motivazzjoni tas-sentenza appellata dwar il-motiv ibbażat fuq abbuż ta' poter, Ramondín fil-fatt qiegħda tressaq motiv ġdid. Dan il-motiv huwa inammissibbli skond l-Artikoli 42(2) u 118 tar-Regoli tal-Proċedura tal-Qorti tal-Ġustizzja.

51 Għal dak li jikkonċerna t-Territorio Histórico de Álava, li ressaq motiv ibbażat fuq nuqqas ta' motivazzjoni tas-sentenza appellata u li żamm dan il-motiv fin-nota tiegħu ppreżentata fl-20 ta' Frar 2004, għandu jiġi kkonstatat li din is-sentenza tipprovdi:

– fil-punt 85, li l-argumenti kollha tar-rikorrenti huma bbażati fuq spekulazzjonijiet dwar raġunijiet possibbli li fuqhom hija bbażata d-deċiżjoni kkontestata u li dawn il-partijiet lanqas ma juru li fil-fatt kienet twettqet xi armonizzazzjoni fuq il-livell Komunitarju permezz tad-deċiżjoni kkontestata;

– fil-punt 86, li t-Territorio Histórico de Álava jinvoka kawżi li wasslu għal digriet tal-President tal-Qorti tal-Ġustizzja tas-16 ta' Frar 2000, Juntas Generales de Guipúzcoa et (C-400/97 sa C-402/97, Ġabra p. I-1073), kawżi li fil-kuntest tagħhom il-Kummissjoni, skond ir-rikorrenti, ikkontestat il-kapaċità leġiżlattiva ta' l-awtoritajiet Baski fil-qasam tat-taxxa billi kkunsidraw li n-Normas Forales jikkostitwixxu għajnuna mill-Istat meta jkunu applikabbli esklużivament f'żona partikolari ta' Stat Membru;

– fil-punt 87, li dan l-aħħar argument għandu jiġi miċħud, peress li fid-deċiżjoni kkontestata, il-Kummissjoni ma bbażatx ruħha fuq il-kriterju tas-selettività reġjonali sabiex turi li l-vantaġġi fiskali li bbenefikat minnhom Ramondín huma għajnuna mill-Istat li jaqgħu taħt il-kamp ta' applikazzjoni ta' l-Artikolu 92 tat-Trattat KE (li wara emenda sar l-Artikolu 87 KE).

52 Din il-motivazzjoni tidher li hija suffiċjenti fir-rigward ta' l-argumenti ppreżentati quddiem il-Qorti tal-Prim'Istanza fir-rikors u fir-replika, argumenti li ma kienu jinkludu ebda referenza għal irtirar ta' serje ta' miżuri fiskali minn lista mħejjija minn grupp imwaqqaf fi ħdan il-Kunsill.

53 Minn dan isegwi li l-motiv tat-Territorio Histórico de Álava li jirrigwarda nuqqas ta' motivazzjoni tas-sentenza appellata għal dak li jikkonċerna allegat abbuż ta' poter mill-Kummissjoni, għandu jiġi miċħud.

Fuq il-motivi tat-Territorio Histórico de Álava bbażati, minn naħa, fuq klassifikazzjoni żbaljata tal-miżuri fiskali kkontestati bħala għajnuna mill-Istat inkompatibbli mas-suq komuni u, min-naħa l-oħra, fuq nuqqas ta' motivazzjoni tas-sentenza appellata dwar dan il-punt

L-argumenti tal-partijiet

54 Quddiem il-Qorti tal-Prim'Istanza, it-Territorio Histórico de Álava sostna li l-Kummissjoni kienet kisret l-Artikolu 92 tat-Trattat billi kkunsidrat il-kreditu tat-taxxa ta' 45% u t-tnaqqis tal-bażi ta' stima tat-taxxa fuq il-kumpanniji bħala għajnuna mill-Istat inkompatibbli mas-suq komuni, peress li n-Normas Forales Nri 22/1994 u 24/1996 kienu jikkostitwixxu miżuri speċifiċi li jiffavorixxu "ċerti impriżi". Huwa sostna li, f'kull każ, il-karattru selettiv li jista' jkollhom dawn il-miżuri kien iġġustifikat min-natura u l-iskema tas-sistema tat-taxxa.

55 It-Territorio Histórico de Álava jilmenta li, fil-punti 23 sa 65 tas-sentenza appellata, il-Qorti tal-Prim'Istanza ċaħdet dawn l-argumenti u b'hekk wettqet żball tal-liġi fl-applikazzjoni ta' l-Artikolu 92 tat-Trattat.

56 Fin-nota tiegħu ppreżentata fl-20 ta' Frar 2004, huwa jindika li ser iżomm il-motiv tiegħu ta' annullament, iżda, fi stadju qabel dak tal-klassifikazzjoni tal-miżuri fiskali kkontestati bħala għajnuna mill-Istat. Huwa jsostni li, matul il-proċedura ta' l-ewwel istanza, huwa sostna li dawn il-miżuri kienu esklużi mill-kamp ta' applikazzjoni ta' l-Artikolu 92 tat-Trattat, safejn, bħala miżuri fiskali, huma kienu ġġustifikati sabiex jintlaħaq għan ta' politika ekonomika. Il-Qorti tal-Prim'Istanza kkunsidrat li dan ma kienx jeskludi l-klassifikazzjoni tagħhom bħala għajnuna mill-Istat inkompatibbli mat-Trattat. Din il-konklużjoni hija żbaljata peress li ġiet ifformulata f'mument ħażin tal-proċess ta' interpretazzjoni. Fil-fatt, il-Qorti tal-Prim'Istanza kellha, qabel tikkunsidra l-eventwali kwistjoni ta' klassifikazzjoni bħala għajnuna mill-Istat, tqis li l-miżuri fiskali adottati qabel il-konklużjonijiet tal-Kunsill Ecofin ta' l-1 ta' Diċembru 1997 fir-rigward tal-politika fiskali (ĠU 1998, C 2, p. 1) u l-komunikazzjoni tal-Kummissjoni ta' l-10 ta' Diċembru 1998 dwar l-applikazzjoni tar-regoli dwar l-għajnuna mill-Istat għall-miżuri li jaqgħu taħt it-tassazzjoni diretta ta' l-impriżi (ĠU C 384, p. 3) kienu esklużi mill-kontroll ta' l-għajnuna mill-Istat. Fil-fatt, sakemm miżuri bħal dawn kienu jaqgħu fil-kuntest tal-politika industrijali implementata mill-Istat Membru kkonċernat, huma kellhom jiġu esklużi ab initio mill-kamp ta' applikazzjoni ta' l-Artikolu 92 tat-Trattat.

57 Fl-istess nota, it-Territorio Histórico de Álava jżid jgħid li kien ser iżomm wkoll il-motiv bbażat fuq nuqqas ta' motivazzjoni tas-sentenza appellata għal dak li jikkonċerna l-punt tad-dritt imqajjem.

58 Il-Kummissjoni tikkunsidra li, fl-istat attwali tiegħu, il-motiv ibbażat fuq klassifikazzjoni żbaljata tal-miżuri fiskali kkontestati bħala għajnuna mill-Istat inkompatibbli mas-suq komuni dejjem jeħtieġ, minkejja l-modifikazzjoni fil-preżentazzjoni tiegħu, l-eżami mill-Qorti tal-Ġustizzja tal-kwistjoni tal-karattru ta' għajnuna ta' dawn il-miżuri. Fil-fatt, l-analiżi magħmula skond l-Artikolu 92 tat-Trattat ma tinvolvi ebda stadju qabel dak tad-diskussjoni dwar il-klassifikazzjoni ta' għajnuna mill-Istat, peress li n-natura fiskali ta' miżura mhijiex rilevanti sabiex jiġi stabbilit jekk hijiex għajnuna jew le. Barra minn hekk, il-konklużjonijiet tal-Kunsill Ecofin ta' l-1 ta' Diċembru 1997 fir-rigward tal-politika fiskali u tal-kodiċi ta' kondotta anness magħhom ma setgħux ibiddlu t-tqassim tal-kompetenzi stabbilit fit-Trattat. F'dawn iċ-ċirkustanzi, billi jikkontesta l-kompetenza tal-Kummissjoni, it-Territorio Histórico de Álava jkompli jikkontesta l-klassifikazzjoni ta' għajnuna mill-Istat għal dak li jikkonċerna l-miżuri fiskali kkontestati.

59 Il-Comunidad Autónoma de La Rioja tikkunsidra li t-Territorio Histórico de Álava fil-verità, issostni li l-miżuri fiskali kkontestati mhumiex għajnuna mill-Istat għalkemm hawnhekk qed tinvoka raġunijiet ġodda in sostenn tat-teżi tagħha. Għalhekk il-Qorti tal-Ġustizzja m'għandhiex teskludi l-eżami u l-kwalifikazzjoni ta' dawn il-miżuri fid-dawl ta' l-Artikolu 92 tat-Trattat.

Kunsiderazzjonijiet tal-Qorti tal-Ġustizzja

60 Għandu jiġi mfakkar li jekk parti titħalla tqajjem, għall-ewwel darba quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja, motiv li hija ma kinitx qajmet quddiem il-Qorti tal-Prim'Istanza, dan ikun ifisser li din tkun qed titħalla tressaq, quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja, li għandha kompetenza limitata fil-qasam ta' l-appell, kawża b'portata akbar minn ta' dik li tkun instemgħet quddiem il-Qorti tal-Prim'Istanza. Fil-kuntest ta' appell, il-kompetenza tal-Qorti tal-Ġustizzja hija għalhekk limitata għall-evalwazzjoni tas-soluzzjoni legali li ngħatat fir-rigward tal-motivi ttrattati quddiem il-Qorti tal-Prim'Istanza (ara, b'mod partikolari, is-sentenzi ta' l-1 ta' Ġunju 1994, Il-Kummissjoni vs Brazzelli Lualdi et, C-136/92 P, Ġabra p. I-1981, punt 59; tat-28 ta' Mejju 1998, Deere vs Il-Kummissjoni, C-7/95 P, Ġabra p. I-3111, punt 62, u ta' l-10 ta' April 2003, Hendrickx vs Cedefop, C-217/01 P, Ġabra p. I-3701, punt 37).

61 F'dan il-każ, it-Territorio Histórico de Álava ma sostniex fl-ewwel istanza li:

– il-miżuri fiskali kkontestati huma esklużi bħala tali mill-kamp ta' applikazzjoni tad-dritt dwar l-għajnuna mill-Istat;

– l-Artikolu 92 tat-Trattat ilu biss japplika għad-dispożizzjonijiet tad-dritt fiskali mill-konklużjonijiet tal-Kunsill Ecofin ta' l-1 ta' Diċembru 1997 fir-rigward tal-politika fiskali u mill-komunikazzjoni tal-Kummissjoni ta' l-10 ta' Diċembru 1998 dwar l-applikazzjoni tar-regoli dwar l-għajnuna mill-Istat għall-miżuri li jaqgħu taħt it-tassazzjoni diretta ta' l-impriżi.

62 Fil-fatt, huwa rrifera għall-għanijiet ta' politika ekonomika tal-miżura ta' tnaqqis tal-bażi ta' stima fil-kuntest tad-diskussjoni dwar is-selettività tagħha, jiġifieri fl-istadju tad-diskussjoni dwar il-klassifikazzjoni ta' din il-miżuri bħala għajnuna mill-Istat inkompatibbli mas-suq komuni skond l-Artikolu 92 tat-Trattat.

63 Il-Qorti tal-Prim'Istanza eżaminat l-argumenti li jikkorrispondu fil-punt 51 tas-sentenza appellata.

64 L-argument ippreżentat lill-Qorti tal-Ġustizzja fil-kuntest ta' dan l-appell, jiġifieri, essenzjalment, li l-miżura fiskali in kwistjoni kellha tiġi eskluża ab initio, fi stadju preċedenti tar-raġunament legali, mill-kamp ta' applikazzjoni ta' l-Artikolu 92 tat-Trattat u, sussegwentement, mill-kontroll stess tal-Kummissjoni, għalhekk jikkostitwixxi motiv ippreżentat għall-ewwel darba fil-kuntest ta' l-appell.

65 Dan il-motiv ġdid għandu jiġi ddikjarat inammissibbli, l-istess bħal dak ibbażat fuq nuqqas ta' motivazzjoni tas-sentenza appellata dwar il-punt ta' dritt imressaq, peress li t-tieni motiv ma jistax jiġi mifrud mill-ewwel wieħed.

66 Mill-elementi kollha preċedenti jirriżulta li l-appelli għandhom jiġu miċħuda.

Fuq l-ispejjeż

67 Skond l-ewwel paragrafu ta' l-Artikolu 122 tar-Regoli tal-Proċedura tal-Qorti tal-Ġustizzja, meta l-appell mhuwiex fondat, il-Qorti tal-Ġustizzja għandha tiddeċiedi dwar l-ispejjeż.

68 Skond l-Artikolu 69(2) tar-Regoli tal-Proċedura tal-Qorti tal-Ġustizzja, applikabbli għall-proċedura ta' appell skond l-Artikolu 118 ta' l-istess regoli, il-parti li titlef għandha tbati l-ispejjeż, jekk dawn ikunu ġew mitluba. Peress li r-rikorrenti tilfu, hemm lok li jiġu ordnati li, apparti l-ispejjeż tagħhom stess, huma jbatu l-ispejjeż tal-Kummissjoni u tal-Comunidad Autónoma de La Rioja, kif mitlub minn dawn ta' l-aħħar.

Għal dawn il-motivi, il-Qorti tal-Ġustizzja (It-Tieni Awla) taqta’ u tiddeċiedi li:

1) Il-kawżi C-186/02 P u C-188/02 P huma magħquda għall-finijiet tas-sentenza.

2) L-appelli huma miċħuda.

3) Ir-rikorrenti għandhom, minbarra l-ispejjeż tagħhom stess, ibatu dawk inkorsi mill-Kummissjoni tal-Komunitajiet Ewropej u mill-Comunidad Autónoma de La Rioja.

Firem.