Kawża T-446/05

Amann & Söhne GmbH & Co. KG u Cousin Filterie SAS

vs

Il-Kummissjoni Ewropea

“Kompetizzjoni — Akkordji — Suq Ewropew tal-ħajt industrijali — Deċiżjoni li tikkonstata ksur tal-Artikolu 81 KE u tal-Artikolu 53 tal Ftehim ŻEE — Kunċett ta’ ksur uniku — Definizzjoni tas-suq — Multi — Limitu tal-multa — Gravità u tul tal-ksur — Ċirkustanzi attenwanti — Kooperazzjoni — Proporzjonalità — Trattament ugwali — Drittijiet tad-difiża — Linji gwida dwar il-metodi tal-kalkolu tal-multi”

Sommarju tas-sentenza

1. Kompetizzjoni — Akkordji — Projbizzjoni — Ksur — Ftehim u prattiki miftiehma li jistgħu jitqiesu li huma ksur uniku — Kunċett

(Artikolu 81(1) KE; Regolamenti tal-Kunsill Nru 17, Artikolu 15(2) u, Nru 1/2003, Artikolu 23(2))

2. Rikors għal annullament — Deċiżjoni tal-Kummissjoni meħuda fuq il-bażi tal-Artikoli 81 KE jew 82 KE — Evalwazzjoni ekonomika kumplessa — Stħarriġ ġudizzjarju — Limiti

(Artikoli 81 KE u 82 KE; Regolamenti tal-Kunsill Nru 17, Artikolu 15(2) u, Nru 1/2003, Artikolu 23(2))

3. Kompetizzjoni — Multi — Ammont — Determinazzjoni — Setgħa diskrezzjonali tal-Kummissjoni — Stħarriġ ġudizzjarju — Ġurisdizzjoni sħiħa tal-Qorti Komunitarja

(Artikoli 81 KE, 82 KE, 229 KE u 253 KE; Regolamenti tal-Kunsill Nru 17, Artikolu 15(2) u, Nru 1/2003, Artikoli 23(2) u (3) u 31)

4. Kompetizzjoni — Multi — Ammont — Determinazzjoni — Setgħa diskrezzjonali mogħtija lill-Kummissjoni mill-Artikolu 15(2) tar-Regolament Nru 17 — Ksur tal-prinċipju ta’ legalità tal-pieni — Assenza

(Artikoli 81 KE u 82 KE; Regolamenti tal-Kunsill Nru 17, Artikolu 15(2) u, Nru 1/2003, Artikolu 23(2))

5. Kompetizzjoni — Multi — Ammont — Determinazzjoni — Kriterji — Pluralità ta’ ksur

(Artikoli 81 KE u 82 KE; Regolament tal-Kunsill Nru 17, Artikolu 15(2))

6. Kompetizzjoni — Multi — Ammont — Determinazzjoni — Kriterji — Gravità tal-ksur

(Regolament tal-Kunsill Nru 17, Artikolu 15(2); Komunikazzjoni tal-Kummissjoni 98/C 9/03)

7. Kompetizzjoni — Multi — Ammont — Determinazzjoni — Kapaċità effettiva li jiġi kkawżat dannu fis-suq affettwat

(Regolament tal-Kunsill Nru 17, Artikolu 15(2))

8. Kompetizzjoni — Multi — Ammont — Determinazzjoni — Tqassim tal-impriżi kkonċernati f’kategoriji li għandhom l-istess punt ta’ tluq speċifiku

(Regolament tal-Kunsill Nru 17, Artikolu 15(2); Komunikazzjoni tal-Kummissjoni 98/C 9/03)

9. Kompetizzjoni — Multi — Ammont — Determinazzjoni — Neċessità li jittieħed inkunsiderazzjoni d-dħul mill-bejgħ tal-impriżi kkonċernati u li tiġi żgurata l-proporzjonalità tal-multi ma’ dan id-dħul — Assenza

(Regolamenti tal-Kunsill Nru 17, Artikolu 15(2) u Nru 1/2003, Artikolu 23(3); Komunikazzjoni tal-Kummissjoni 98/C 9/03)

10. Kompetizzjoni — Multi — Ammont — Determinazzjoni — Tqassim tal-impriżi kkonċernati f’kategoriji li għandhom l-istess punt ta’ tluq speċifiku

(Regolament tal-Kunsill Nru 17, Artikolu 15(2); is-sitt paragrafu tal-punt 1A tal-Komunikazzjoni tal-Kummissjoni 98/C 9/03)

11. Kompetizzjoni — Multi — Deċiżjoni li timponi multi — Obbligu ta’ motivazzjoni — Portata

(Artikolu 253 KE; Regolament tal-Kunsill Nru 17, Artikolu 15(2); Komunikazzjoni tal-Kummissjoni 98/C 9/03)

12. Kompetizzjoni — Akkordji — Parteċipazzjoni f’laqgħat ta’ impriżi li għandhom għan antikompetittiv — Ċirkustanza li tippermetti, fin-nuqqas ta’ diżassoċjazzjoni fil-konfront tad-deċiżjonijiet meħuda, li jiġi konkluż li kien hemm parteċipazzjoni fl-akkordju sussegwenti

(Artikolu 81(1) KE)

13. Kompetizzjoni — Multi — Ammont — Determinazzjoni — Kriterji — Tul tal-ksur — Ksur ta’ tul medju u ta’ tul twil — Żieda b’10 % tal-ammont inizjali kull sena

(Regolamenti tal-Kunsill Nru 17, Artikolu 15(2) u Nru 1/2003, Artikolu 23(3); Komunikazzjoni tal-Kummissjoni 98/C 9/03, punt 1B)

14. Kompetizzjoni — Multi — Ammont — Determinazzjoni — Kriterji — Ċirkustanzi attenwanti

(Regolamenti tal-Kunsill Nru 17, Artikolu 15(2) u Nru 1/2003, Artikolu 23(2); it-tielet inċiż tal-punt 3 tal-Komunikazzjoni tal-Kummissjoni 98/C 9/03)

15. Kompetizzjoni — Multi — Ammont — Determinazzjoni — Dħul mill-bejgħ li għandu jittieħed inkunsiderazzjoni għall-kalkolu tal-multa

(Komunikazzjoni tal-Kummissjoni 98/C 9/03, punt 1A)

16. Kompetizzjoni — Multi — Ammont — Determinazzjoni — Kriterji — Gravità tal-ksur — Teħid inkunsiderazzjoni tal-effetti tal-ksur

(Regolament tal-Kunsill Nru 17, Artikolu 15)

17. Kompetizzjoni — Proċedura amministrattiva — Deċiżjoni tal-Kummissjoni li tikkonstata ksur — Provi li jistgħu jintlaqgħu

(Regolament tal-Kunsill Nru 1/2003, Artikolu 27(1))

18. Kompetizzjoni — Proċedura amministrattiva — Talba għal informazzjoni — Drittijiet tad-difiża

(Regolament tal-Kunsill Nru 17, Artikolu 11(5))

19. Kompetizzjoni — Multi — Ammont — Determinazzjoni — Kriterji — Kooperazzjoni tal-impriża waqt il-proċedura amministrattiva

(Regolament tal-Kunsill Nru 17, Artikolu 11(4) u (5))

1. Il-kunċett ta’ ksur uniku jirreferi għal sitwazzjoni fejn diversi impriżi jkunu pparteċipaw fi ksur li jikkonsisti f’aġir kontinwu fit-tfittxija ta’ għan ekonomiku waħdieni intiż sabiex tiġi distorta l-kompetizzjoni jew fi ksur individwali marbuta flimkien mill-istess għan (l-istess finalità tal‑elementi kollha) u l-istess suġġetti (l‑istess impriżi kkonċernati, li jafu li qed jipparteċipaw fl-għan komuni). Ksur tal-Artikolu 81(1) KE jista’ jirriżulta mhux biss minn att iżolat, iżda wkoll minn serje ta’ atti jew ukoll minn aġir kontinwu. Din l-interpretazzjoni ma tistax tiġi kkontestata minħabba li element wieħed jew iktar minn din is-serje ta’ atti jew ta’ dan l-aġir kontinwu jista’ wkoll jikkostitwixxi fih innifsu u meħud waħdu, ksur tal-imsemmija dispożizzjoni. Meta d-diversi azzjonijiet jaqgħu taħt “pjan ġenerali”, minħabba l-għan identiku tagħhom ta’ distorsjoni tal-kompetizzjoni ġewwa s-suq komuni, il-Kummissjoni tista’ timputa r-responsabbiltà ta’ dawn l‑azzjonijiet skont il-parteċipazzjoni fil-ksur ikkunsidrat fit-totalità tiegħu. Barra minn hekk, il-kunċett ta’ ksur uniku jista’ jkun relatat mal-kwalifika legali ta’ aġir antikompetittiv li jikkonsisti fi ftehim, fi prattiki miftiehma u f’deċiżjonijiet ta’ assoċjazzjoni ta’ impriżi.

Il-kunċett ta’ għan uniku ma jistax jiġi ddeterminat b’riferiment ġenerali għad-distorsjoni tal-kompetizzjoni fis-suq ikkonċernat mill-ksur, peress li l-effett tal-kompetizzjoni jikkostitwixxi, bħala oġġett jew effett, element kostituttiv ta’ kull aġir li jaqa’ taħt il-kamp ta’ applikazzjoni tal-Artikolu 81(1) KE. Tali definizzjoni tal-kunċett ta’ għan uniku toħloq ir-riskju li l-kunċett ta’ ksur uniku u kontinwu jiġi mċaħħad minn parti mis-sens tiegħu sa fejn dan għandhu bħala konsegwenza li diversi aġiri, li jirrigwardaw settur ekonomiku, ipprojbiti mill-Artikolu 81(1) KE jkollhom, b’mod sistematiku, jiġu kkwalifikati bħala elementi kostituttivi ta’ ksur uniku. Għaldaqstant, sabiex aġiri differenti jiġu kkwalifikati bħala ksur uniku u kontinwu, għandu jiġi vverifikat jekk dawn għandhomx rabta ta’ komplementarjetà, fis-sens li kull wieħed minnhom huwa intiż sabiex jitratta konsegwenza jew konsegwenzi tal-iżvilupp normali tal-kompetizzjoni, u jikkontribwixxu, permezz ta’ interazzjoni, għat-twettiq tal-effetti antikompetittivi kollha intiżi mill-awturi tagħhom, fil-kuntest ta’ pjan globali li jipprevedi għan uniku. F’dan ir-rigward, għandha tittieħed inkunsiderazzjoni kull ċirkustanza li tista’ tistabbilixxi jew tikkuntesta r-rabta msemmija, bħall-perijodu ta’ applikazzjoni, il-kontenut u, b’rabta ma’ dan, l-għan tad-diversi aġiri inkwistjoni. Huwa għaldaqstant minħabba raġunijiet oġġettivi li l-Kummissjoni tista’ tibda proċeduri distinti, tikkonstata diversi każijiet ta’ ksur distinti u timponi diversi multi distinti.

Il-kwalifika ta’ ċertu aġir illegali bħala aġir li jikkostitwixxi ksur uniku u identiku jew pluralità ta’ ksur, taffettwa, bħala prinċipju, is-sanzjoni li tista’ tiġi imposta. Fil‑fatt, il-konstatazzjoni ta’ pluralità ta’ ksur tista’ twassal għall‑impożizzjoni ta’ diversi multi distinti, dejjem fil-limiti stabbiliti mill-Artikolu 15(2) tar‑Regolament Nru 17 u mill-Artikolu 23(2) tar‑Regolament Nru 1/2003 fuq l‑implimentazzjoni tar-regoli tal-kompetizzjoni mniżżlin fl-Artikoli 81 u 82 KE.

(ara l-punti 89-94, 133-134)

2. Fir-rigward tal-legalità tal-Artikolu 15(2) tar-Regolament Nru 17 u tal-Artikolu 23(2) tar-Regolament Nru 1/2003 fuq l-implimentazzjoni tar-regoli tal-kompetizzjoni mniżżlin fl-Artikolu 81 u 82 KE, fid-dawl tal-prinċipju tal-legalità tal-pieni, kif ġie rrikonoxxut mill-qorti Komunitarja skont l-indikazzjonijiet ipprovduti mill-Konvenzjoni Ewropea għall-Protezzjoni tad-Drittijiet tal-Bniedem u tal-Libertajiet Fundamentali u mit-tradizzjonijiet kostituzzjonali tal-Istati Membri, il-Kummissjoni ma għandhiex marġni ta’ diskrezzjoni illimitat, l-ewwel nett, biex tikkonstata l-eżistenza ta’ ksur tar-regoli tal-kompetizzjoni, it-tieni nett, biex tiddetermina jekk l-atti ta’ ksur differenti jikkostitwixxux ksur uniku u kontinwu jew diversi każijiet ta’ ksur awtonomi u, it-tielet nett, biex tiffissa l‑ammont tal-multi għal dawn il-każijiet ta’ ksur.

L-ewwel nett, il-ksur tar-regoli tal-kompetizzjoni li għalih il-Kummissjoni tista’, skont l-Artikolu 15(2) tar-Regolament Nru 17 u l-Artikolu 23(2) tar-Regolament Nru 1/2003, timponi multi huwa biss dak tad-dispożizzjonijiet tal-Artikoli 81 KE jew 82 KE. Il-punt dwar jekk il-kundizzjonijiet tal-Artikoli 81 KE u 82 KE humiex sodisfatti huwa s-suġġett, bħala regola ġenerali, ta’ stħarriġ sħiħ mill-qorti Komunitarja. Barra minn hekk, għalkemm huwa minnu li fl-eventwalità fejn din il-konstatazzjoni timplika evalwazzjonijiet ekonomiċi jew tekniċi kumpelessi, il‑ġurisprudenza tirrikonoxxi lill-Kummissjoni ċertu marġni ta’ diskrezzjoni, li fl-ebda każ ma huwa illimitat. Fil-fatt, l-eżistenza ta’ tali marġni ta’ diskrezzjoni ma timplikax li l-Qorti Ġenerali, fil-kuntest ta’ rikors għal annullament, għandha tastjeni milli tistħarreġ l-interpretazzjoni, mill-Kummissjoni, ta’ data ta’ din in‑natura. Il-qorti Komunitarja għandha, b’mod partikolari, mhux biss tivverifika l-eżattezza materjali tal-provi invokati, l-affidabbiltà u l-koerenza tagħhom, iżda għandha tistħarreġ ukoll jekk dawn il-provi jikkostitwixxux id-data rilevanti kollha li għandha titqies għall-evalwazzjoni ta’ sitwazzjoni kumplessa u jekk dawn humiex ta’ natura li jissostanzjaw il-konklużjonijiet ibbażati fuqhom.

(ara l-punti 130, 131)

3. Il-Kummissjoni ma tiddisponix minn marġni ta’ diskrezzjoni illimitat għall-iffissar tal-multi għal ksur tar-regoli tal-kompetizzjoni. Għalkemm huwa minnu li l-kriterju oġġettiv tal-limitu tal-multa u l-kriterji suġġettivi tal-gravità u tat-tul tal-ksur iħallu lill-Kummissjoni marġni ta’ diskrezzjoni wiesa’, xorta jibqa’ l-fatt li dawn huma kriterji li jippermettu lill-Kummissjoni tadotta sanzjonijiet billi tieħu inkunsiderazzjoni l-grad ta’ illegalità tal-aġir inkwistjoni. Għaldaqstant, għandu jiġi kkunsidrat li l-Artikolu 15(2) tar-Regolament Nru 17 u l-Artikolu 23(2) u (3) tar-Regolament Nru 1/2003, fuq l-implimentazzjoni tar-regoli tal-kompetizzjoni mniżżlin fl-Artikoli 81 u 82 KE, filwaqt li jħallu ċertu marġni ta’ diskrezzjoni lill-Kummissjoni, jiddefinixxu l-kriterji u l-limiti li huma imposti fuqha fl-eżerċizzju tas-setgħa tagħha fir-rigward tal-multi. Barra minn hekk, fl-iffissar tal-multi skont dawn id-dispożizzjonijiet, il-Kummissjoni hija obbligata tosserva l‑prinċipji ġenerali tad-dritt, b’mod partikolari l-prinċipji ta’ trattament ugwali u ta’ proporzjonalità, kif żviluppati mill-ġurisprudenza tal‑Qorti tal-Ġustizzja u tal-Qorti Ġenerali.

Abbażi tal-Artikolu 229 KE u tal-Artikolu 31 tar-Regolament Nru 1/2003, il-Qorti tal-Ġustizzja u l-Qorti Ġenerali għandhom ġurisdizzjoni sħiħa biex jiddeċiedu fuq ir-rikorsi ppreżentati kontra d-deċiżjonijiet li bihom il-Kummissjoni tistabbilixxi multi u jistgħu b’hekk mhux biss jannullaw id-deċiżjonijiet meħudin mill-Kummissjoni, iżda wkoll ineħħu, inaqqsu jew iżidu l-multa imposta. B’hekk, il‑prassi amministrattiva tal-Kummissjoni hija suġġetta għall-istħarriġ sħiħ tal-qorti Komunitarja.

B’konformità mal-Artikolu 253 KE, f’deċiżjoni li timponi multa, il-Kummissjoni hija obbligata, u dan minkejja l-kuntest ġeneralment magħruf tad-deċiżjoni, timmotiva, b’mod partikolari, l-ammont tal-multa imposta u l-metodu magħżul f’dan ir-rigward. Din il-motivazzjoni għandha turi b’mod ċar u inekwivoku r‑raġunament tal-Kummissjoni, b’tali mod li l-persuni kkonċernati jkunu jistgħu jsiru jafu l-ġustifikazzjonijiet tal-miżura li ttieħdet bil-għan li jevalwaw il‑possibbiltà li jressqu kawża quddiem il-qorti Komunitarja u, jekk ikun il-każ, tippermetti lill-istess qorti teżerċita l-istħarriġ tagħha.

(ara l-punti 140, 142-144, 148)

4. Il-kwalifika ta’ ċertu aġir illegali bħala aġir li jikkostitwixxi ksur uniku u identiku jew pluralità ta’ ksur, taffettwa, bħala prinċipju, is-sanzjoni li tista’ tiġi imposta, peress li l-konstatazzjoni ta’ pluralità ta’ ksur tista’ twassal għall-impożizzjoni ta’ diversi multi distinti, dejjem fil-limiti stabbiliti mill-Artikolu 15(2) tar-Regolament Nru 17 u mill-Artikolu 23(2) tar-Regolament Nru 1/2003, fuq l‑implimentazzjoni tar-regoli tal-kompetizzjoni mniżżlin fl-Artikoli 81 u 82 KE, li jipprovdu li l-multa għal kull impriża u assoċjazzjoni ta’ impriżi parteċipanti fil-ksur ma għandhiex taqbeż l-10 % tad-dħul mill-bejgħ totali fis-sena kummerċjali preċedenti. Isegwi li, meta l-Kummissjoni timponi multi li l-ammont tagħhom jaqbeż il-limitu ta’ 10 % tad-dħul mill-bejgħ, il-Kummissjoni ma twettaq ebda ksur tal-prinċipju nulla poena sine lege.

(ara l-punti 150,151)

5. L-għan dissważiv li l-Kummissjoni għandha d-dritt issegwi fl-iffissar tal-ammont ta’ multa huwa intiż sabiex jiżgura l-osservanza, mill-impriżi, tar-regoli tal-kompetizzjoni stabbiliti mit-Trattat meta jikkonduċu l-attivitajiet tagħhom fi ħdan il-Komunità Ewropea jew iż-Żona Ekonomika Ewropea. Fil-każ ta’ pluralità ta’ ksur, il-Kummissjoni tista’ ġustament tikkunsidra li tali għan ma jistax jintlaħaq permezz tas-sempliċi impożizzjoni ta’ sanzjoni għal wieħed mill-ksur.

(ara l-punt 160)

6. Il-prinċipju ta’ proporzjonalità jitlob li l-atti tal-istituzzjonijiet Komunitarji ma jeċċedux il-limiti ta’ dak li huwa xieraq u neċessarju għat-twettiq tal-għanijiet imfittxija. Fil-kuntest tal-kalkolu tal-multi, il-gravità tal-ksur għandha tkun stabbilita abbażi ta’ numru ta’ elementi u ebda wieħed minn dawn l-elementi ma għandu jingħata importanza sproporzjonata meta mqabbel mal-elementi l-oħra ta’ evalwazzjoni. F’dan il-kuntest il-prinċipju ta’ proporzjonalità jimplika li l‑Kummissjoni għandha tiffissa l-multa proporzjonalment għall-elementi meħuda inkunsiderazzjoni sabiex tiġi evalwata l-gravità tal-ksur u hija għandha tapplika dawn l-elementi b’mod koerenti u oġġettivament iġġustifikat.

Fl-evalwazzjoni tal-gravità ta’ ksur, il-Kummissjoni hija obbligata tieħu inkunsiderazzjoni numru kbir ta’ elementi li n-natura u l-importanza tagħhom ivarjaw skont it-tip ta’ ksur inkwistjoni u ċ-ċirkustanzi partikolari tal-ksur ikkonċernat. Fost dawn l-elementi li jikkonfermaw il-gravità ta’ ksur, ma jistax jiġi eskluż li jista’ jkun hemm, skont il-każ, id-daqs tas-suq tal-prodott inkwistjoni. Konsegwentement, għalkemm id-daqs tas-suq jista’ jikkostitwixxi element li għandu jittieħed inkunsiderazzjoni sabiex tiġi stabbilita l-gravità tal-ksur, l-importanza tiegħu tvarja skont iċ-ċirkustanzi partikolari tal-ksur ikkonċernat.

Restrizzjonijiet orrizontali tat-tip “konsorzji [kartell] ta’ prezzijiet” fis-sens tal-Linji ta’ gwida dwar il-metodi tal-kalkoli tal-multi mposti skont l-Artikolu 15 (2) tar-Regolament Nru. 17 u l-Artikolu 65(5) tat-Trattat KEFA huma ta’ natura “gravi ħafna”. F’dan il-kuntest, id-daqs limitat tas-swieq inkwistjoni, għandu biss importanza żgħira fil-konfront tal-elementi l-oħra kollha li jattestaw il-gravità tal-ksur.

(ara l-punti 171, 175,176, 178)

7. Fil-kuntest tal-analiżi, imwettqa sabiex jiġi ffissat l-ammont ta’ multa għal ksur tar-regoli Komunitarji tal-kompetizzjoni, tal-kapaċità ekonomika effettiva tal-kumpanniji akkużati li jagħmlu dannu sinjifikattiv lill-kompetizzjoni, li tinvolvi evalwazzjoni tal-importanza reali ta’ dawn l-impriżi fis-suq ikkonċernat, jiġifieri tal-influwenza tagħhom fuqu, id-dħul mill-bejgħ globali juri biss stampa inkompleta tal-affarijiet. Fil-fatt, ma jistax jiġi eskluż li impriża b’saħħitha li jkollha numru ta’ attivitajiet differenti tkun preżenti f’suq ta’ prodotti speċifiċi biss b’mod inċidentali. Bl-istess mod, ma jistax jiġi eskluż li impriża li għandha pożizzjoni importanti f’suq ġeografiku extra-Komunitarju jkollha biss pożizzjoni dgħajfa fis-suq Komunitarju jew f’dak taż-Żona Ekonomika Ewropea. F’każijiet bħal dawn il-fatt waħdieni li l-impriża kkonċernata għandha dħul mill-bejgħ globali kunsiderevoli mhux bilfors ifisser li hi teżerċita influwenza determinanti fis-suq affettwat. Huwa għalhekk li, għalkemm hu minnu li d-dħul mill-bejgħ ta’ impriża magħmul fis-swieq ikkonċernati ma jistax ikun determinanti sabiex jiġi konkluż li impriża tappartjeni għal entità ekonomika b’saħħitha, dan huwa min-naħa l-oħra rilevanti sabiex tiġi ddeterminata l-influwenza li din setgħet teżerċita fis-suq.

B’hekk, sehem tad-dħul mill-bejgħ provenjenti mill-prodotti li huma s-suġġett tal-ksur huwa tali li jagħti indikazzjoni tajba tal-portata tal-ksur fis-suq ikkonċernat. Fil-fatt, dan id-dħul mill-bejgħ huwa ta’ natura li jagħti indikazzjoni tajba tar-responsabbiltà ta’ kull impriża fuq l-imsemmija swieq peress li jikkostitwixxi element oġġettiv li jagħti indikazzjoni tajba tal-ħsara ta’ din il-prassi għall-andament normali tal-kompetizzjoni u għaldaqstant jirrappreżenta indikatur tajjeb tal-kapaċità ta’ kull impriża kkonċernata li toħloq dannu.

(ara l-punti 187,188)

8. Il-metodu li, fir-rigward tal-iffissar tal-ammont tal-multi imposti fuq diversi parteċipanti f’akkordju, jikkonsisti fit-tqassim tal-membri fl-akkordju f’diversi kategoriji, li jġib miegħu l-iffissar tal-ammont inizjali tal-multi stabbilit għall-impriżi li jaqgħu taħt l-istess kategorija, minkejja li jinjora d-differenzi fid-daqs bejn impriżi tal-istess kategorija, ma jistax jiġi kkritikat, sakemm il-prinċipji ta’ proporzjonalità u ta’ trattament ugwali jiġu osservati. Il-Qorti Ġenerali ma għandhiex tiddeċiedi dwar kemm hi xierqa din is-sistema, anki jekk jitqies li tiżvantaġġja l-impriżi ta’ daqs iżgħar. Il-Qorti Ġenerali, fil-kuntest tal-kontroll tal-legalità tal-eżerċizzju tas-setgħa diskrezzjonali li għandha l-Kummissjoni f’dan il‑qasam, għandha fil-fatt tillimita ruħha li tistħarreġ jekk it-tqassim tal-membri fl-akkordju f’kategoriji huwiex koerenti u ġġustifikat oġġettivament, mingħajr ma tissostitwixxi mill-ewwel l-evalwazzjoni tal-Kummissjoni b’dik tagħha.

(ara l-punt 196)

9. L-Artikolu 23(3) tar-Regolament Nru 1/2003, fuq l-implimentazzjoni tar-regoli tal-kompetizzjoni mniżżlin fl-Artikoli 81 u 82KE, lanqas ma jeħtieġ li, fil-każ fejn il-multi jkunu imposti fuq diversi impriżi involuti fl-istess ksur, l-ammont tal-multa imposta fuq impriża ta’ daqs żgħir jew medju ma jkunx superjuri, bħala perċentwali tad-dħul mill-bejgħ, għal dak tal-multi imposti fuq impriżi ikbar. Fil-fatt, minn din id-dispożizzjoni jirriżulta li, kemm għall-impriżi ta’ daqs żgħir jew medju kif ukoll għall-impriżi ta’ daqs ikbar, għandhom jittieħdu inkunsiderazzjoni, biex jiġi ddeterminat l-ammont tal-multa, il-gravità u t-tul tal-ksur. Sa fejn il-Kummissjoni timponi fuq l-impriżi involuti fl-istess ksur, multi ġġustifikati, għal kull waħda minnhom, meta mqabbla mal-gravità u mat-tul tal-ksur, hija ma tistax tiġi akkużata li, għal xi wħud minnhom, l-ammont tal-multa jkun ikbar, meta mqabbel mad-dħul mill-bejgħ, minn dak ta’ impriżi oħra. B’hekk, il‑Kummissjoni ma hijiex obbligata li tnaqqas l-ammont tal-multi meta l-impriżi kkonċernati jkunu żgħar jew medji. Fil-fatt, id-daqs tal-impriża huwa diġà meħud inkunsiderazzjoni fil-limitu massimu ffissat mill-Artikolu 15(2) tar-Regolament Nru 17 u fl-Artikolu 23(2) tar-Regolament Nru 1/2003 u fid-dispożizzjonijiet tal-Linji ta’ gwida dwar il-metodi tal-kalkoli tal-multi mposti skont l-Artikolu 15(2) tar-Regolament Nru. 17. u l-Artikolu 65(5) tat-Trattat KEFA. Minnbarra dawn il‑kunsiderazzjonijiet fir-rigward tad-daqs, ma hemm ebda raġuni sabiex wieħed jittratta l-impriżi żgħar jew medji b’mod differenti minn impriżi oħra. Il-fatt li l‑impriżi kkonċernati jkunu żgħar jew medji ma jeżonerahomx mid-dmir tagħhom li josservaw ir-regoli dwar il-kompetizzjoni.

(ara l-punti 199, 200)

10. Fil-kuntest tal-Linji gwida dwar il-metodi tal-kalkoli tal-multi mposti skont l‑Artikolu 15(2) tar-Regolament Nru 17 u l-Artikolu 65(5) tat-Trattat KEFA jipprovdu, fis-sitt paragrafu tal-punt 1A tagħhom, li differenza kunsiderevoli fid-daqs tal-impriżi awturi ta’ ksur tal-istess natura hija, b’mod partikolari, ta’ natura li tiġġustifika differenzazzjoni għall-finijiet tal-evalwazzjoni tal-gravità tal-ksur, ma tiksirx il-prinċipju ta’ trattament ugwali deċiżjoni tal-Kummissjoni li tikklassifika fl-istess grupp, diversi impriżi fejn waħda kellha dħul mill-bejgħ globali ħafna jew “sensibbilment” inqas minn dak tal-impriżi l-oħra, fuq il-bażi tad-dħul mill-bejgħ tagħhom fis-suq ikkonċernat u l-partijiet tas-suq tagħhom simili ħafna, u li tapplika fuqhom ammont inizjali speċifiku identiku.

(ara l-punti 202, 205)

11. Fid-determinazzjoni tal-ammont tal-multi imposti għal ksur tar-regoli tal-kompetizzjoni, il-forom proċedurali sostanzjali li jikkostitwixxu l-obbligu ta’ motivazzjoni huma sodisfatti meta l-Kummissjoni tindika, fid-deċiżjoni tagħha, l‑elementi ta’ evalwazzjoni li wassluha sabiex tkejjel il-gravità u t-tul tal-ksur. Dawn il-ħtiġijiet ma jorbtux lill-Kummissjoni sabiex fid-deċiżjoni tagħha tindika ċ-ċifri relatati mal-metodu tal-kalkolu tal-multi, filwaqt li jiġi ppreċiżat, f’kull każ, li l-Kummissjoni ma tistax, bl-użu esklużiv u mekkaniku ta’ formoli aritmetiċi, iċċaħħad ruħha mis-setgħa diskrezzjonali tagħha. F’dak li jirrigwarda deċiżjoni li timponi multi fuq diversi impriżi, il-portata tal-obbligu ta’ motivazzjoni għandha tiġi evalwata b’mod partikolari fid-dawl tal-fatt li l-gravità tal-ksur għandha tiġi stabbilita permezz ta’ numru kbir ta’ elementi, bħalma huma, b’mod partikolari, iċ-ċirkustanzi speċifiċi tal-kawża, il-kuntest tagħha u l-effett dissważiv tal-multi, u dan mingħajr ma tkun ġiet stabbilita lista restrittiva jew eżawrjenti tal-kriterji li għandhom jiġu kkunsidrati b’mod obbligatorju.

(ara l-punt 226)

12. Il-fatt li impriża ma pparteċipatx f’laqgħa multilaterali u li hija waqqfet milli tikkomunika informazzjoni lill-membri oħra tal-akkordju, ma huwiex suffiċjenti sabiex juri li hija rrinunzjat milli tipparteċipa f’akkordju, peress li ma tkunx iddistakkat ruħha pubblikament mill-kontenut tiegħu.

(ara l-punti 240, 241, 244)

13. Skont l-Artikolu 23(3) tar-Regolament Nru 1/2003, fuq l-implimentazzjoni tar-regoli tal-kompetizzjoni mniżżlin fl-Artikoli 81 u 82 tat-Trattat, it-tul tal-ksur jikkostitwixxi wieħed mill-elementi li għandhom jittieħdu inkunsiderazzjoni sabiex jiġi ddeterminat l-ammont tal-multa li għandha tiġi imposta fuq l-impriżi li huma responsabbli mill-ksur tar-regoli tal-kompetizzjoni.

Għalkemm id-dispożizzjonijiet tal-Punt 1B tal-Linji ta’ gwida dwar il-metodi tal-kalkoli tal-multi mposti skont l-Artikolu 15(2) tar-Regolament Nru. 17 u l-Artikolu 65(5) tat-Trattat KEFA ma jipprovdux l-ebda żieda għal ksur ta’ tul qasir, b’mod ġenerali ta’ tul ta’ nqas minn sena, titwettaq żieda għall-ksur ta’ tul medju, b’mod ġenerali ta’ tul ta’ bejn sena u ħames snin, żieda li tista’ pereżempju, titla’ sa 50 % tal-ammont inizjali tal-multa. Fir-rigward tal-ksur ta’ tul twil, b’mod ġenerali ta’ tul ta’ iktar minn ħames snin, huwa previst biss li l-ammont jista’ jiżdied b’10 % fis-sena. Dawn iż-żidiet ma humiex awtomatiċi, peress li l-imsemmija linji gwida jħallu marġni ta’ diskrezzjoni lill-Kummissjoni.

(ara l-punti 237, 247, 249)

14. Il-Linji ta’ gwida dwar il-metodi tal-kalkoli tal-multi mposti skont l-Artikolu 15(2) tar-Regolament Nru. 17 u l-Artikolu 65(5) tat-Trattat KEFA ma jelenkawx b’mod obbligatorju ċ-ċirkustanzi attenwanti li l-Kummissjoni hija marbuta tieħu inkunsiderazzjoni fid-dawl ta’ tnaqqis tal-ammont bażiku tal-multa. Konsegwentement, il-Kummissjoni għandha ċertu diskrezzjoni sabiex tevalwa b’mod globali l-importanza ta’ tnaqqis eventwali tal-ammont tal-multi skont iċ‑ċirkustanzi attenwanti. B’hekk, il-Kummissjoni bl-ebda mod ma tista’ tkun obbligata tapplika, fil-kuntest tas-setgħa diskrezzjonali tagħha, tnaqqis fil-multa għat-tmiem ta’ ksur manifest, kemm jekk dan il-waqfien seħħ qabel jew wara l‑interventi tagħha.

It-tmiem ta’ ksur tar-regoli tal-kompetizzjoni sa mill-ewwel interventi tal-Kummissjoni, previst mit-tielet inċiż tal-punt 3 tal-linji gwida jista’ loġikament jikkostitwixxi ċirkustanza attenwanti biss jekk ikunu jeżistu raġunijiet sabiex jitqies li l-impriżi inkwistjoni tħajru jtemmu l-aġir antikompetittiv tagħhom minħabba l-interventi inkwistjoni. Fil-fatt, il-finalità ta’ din id-dispożizzjoni hija li tħajjar lill-impriżi sabiex itemmu l-aġir antikompetittiv tagħhom immedjatament meta l-Kummissjoni tibda stħarriġ f’dan ir-rigward. Ma jistax jiġi applikat tnaqqis fl-ammont tal-multa abbażi ta’ dan fil-każ fejn tkun diġà ttieħdet deċiżjoni konkreta minn dawn l-impriżi li jintemm il-ksur qabel id-data tal-ewwel interventi tal-Kummissjoni jew fil-każ fejn il-ksur ikun diġà ntemm qabel din id-data. Din l‑aħħar ipoteżi għandha tittieħed biżżejjed inkunsiderazzjoni għall-kalkolu tat-tul tal-perijodu ta’ ksur ikkunsidrat.

(ara l-punti 259, 260)

15. Il-Linji ta’ gwida dwar il-metodi tal-kalkoli tal-multi mposti skont l-Artikolu 15(2) tar-Regolament Nru. 17 u l-Artikolu 65(5) tat-Trattat KEFA jipprovdu, fir-rigward tal-elementi suġġettivi li għandhom jittieħdu inkunsiderazzjoni għall-iffissar tal-punt ta’ tluq tal-multa, li huwa neċessarju li tittieħed inkunsiderazzjoni l-kapaċità ekonomika effettiva tal-awturi tal-ksur li joħolqu dannu sostanzjali lill-operaturi l‑oħra, b’mod partikolari lill-konsumaturi, u li jiġi ddeterminat l-ammont tal-multa fuq livell li jiżgura natura suffiċjentement dissważiva. Skont dawn il-linji gwida, f’każijiet fejn huma implikati diversi impriżi, bħal f’kartell, jista’ jkun neċessarju li jiġi applikat l-ammont inizjali ġenerali, sabiex jittieħed inkunsiderazzjoni l-piż speċifiku, u għalhekk l-impatt reali, tal-aġir illegali ta’ kull impriża fuq il‑kompetizzjoni, b’mod partikolari meta jkun hemm disparità kunsiderevoli bejn id-daqs tal-impriżi li jkunu wettqu ksur tal-istess tip, u li għalhekk l-ammont inizjali ġenerali jiġi adattat skont in-natura speċifika ta’ kull impriża.

Il-linji gwida ma jipprekludux li d-dħul mill-bejgħ globali jew id-dħul mill-bejgħ imwettaq mill-impriżi fis-suq ikkonċernat jittieħdu inkunsiderazzjoni fid-determinazzjoni tal-ammont tal-multa sabiex jiġu osservati l-prinċipji ġenerali tad-dritt Komunitarju u meta ċ-ċirkustanzi jkunu jeħtieġu hekk.

B’hekk, it-tqassim tal-impriżi f’żewġ kategoriji, b’rigward tad-dħul mill-bejgħ tagħhom, huwa mod raġjonevoli sabiex tittieħed inkunsiderazzjoni l-importanza relattiva tagħhom fis-suq sabiex jiġi ffissat l-ammont inizjali tal-multa, sakemm dan ma jirriżultax f’rappreżentazzjoni mgħawġa ħafna tas-suq inkwistjoni.

(ara l-punti 273-275, 280)

16. Fil-qasam tal-kompetizzjoni, l-oneru tal-prova tal-eżistenza tal-effetti tal-ksur fuq suq, li taqa’ fuq il-Kummissjoni meta fil-kalkolu tal-multa din tieħu inkunsiderazzjoni l-gravità tal-ksur, huwa nqas kbir minn dak meħtieġ minnha meta trid turi l-eżistenza bħala tali ta’ ksur fil-każ ta’ akkordju. Fil-fatt, sabiex jiġi kkunsidrat l-impatt konkret tal-akkordju fuq is-suq, huwa biżżejjed li l‑Kummissjoni tagħti “raġunijiet tajbin li għandhom jiġu kkunsidrati”.

(ara l-punt 301)

17. Id-drittijiet tad-difiża ma jinkisrux minħabba l-fatt li hemm inkonsistenza bejn id‑dikjarazzjoni tal-oġġezzjonijiet u d-deċiżjoni finali ħlief jekk xi oġġezzjoni li tkun tinsab fiha ma tkunx ġiet esposta b’mod suffiċjenti sabiex tippermetti lid-destinatarji li jiddefendu ruħhom.

Għalkemm dawn id-dokumenti ma jissemmewx fid-dikjarazzjoni tal-oġġezzjonijiet, l-impriża kkonċernata tista’ ġustament tqis li ma kellhomx importanza għall-finijiet tal-kawża. Billi ma tinformax lil impriża li ċerti dokumenti ser jintużaw fid-deċiżjoni, il-Kummissjoni tostakolaha milli timmanifesta fi żmien utli l-opinjoni tagħha fuq il-valur ta’ prova ta’ dawn id‑dokumenti. Isegwi li dawn id-dokumenti ma jistgħux jiġu kkunsidrati bħala mezzi ta’ provi validi fir-rigward tagħha.

Dokument użat mill-Kummissjoni insostenn ta’ lment fid-deċiżjoni finali filwaqt li dan id-dokument intuża fid-dikjarazzjoni tal-oġġezzjonijiet sabiex jiġi stabbilit ilment ieħor jista’ biss jinżamm fid-deċiżjoni kontra l-impriża kkonċernata meta din setgħet tiddeduċi b’mod raġjonevoli, mid-dikjarazzjoni tal-oġġezzjonijiet u mill-kontenut tad-deċiżjoni, il-konklużjonijiet li l-Kummissjoni għandha l‑intenzjoni tasal għalihom.

(ara l-punti 313-315)

18. Dritt għal silenzju assolut, ma jistax jiġi rikonoxxut lil impriża destinatarja ta’ deċiżjoni ta’ talba għal informazzjoni fis-sens tal-Artikolu 11(5) tar-Regolament Nru 17. Fil-fatt, ir-rikonoxximent ta’ tali dritt, imur lil hinn minn dak li hu neċessarju sabiex jiġu ppreżervati d-drittijiet tad-difiża tal-impriżi u jikkostitwixxi xkiel inġustifikat għat-twettiq, mill-Kummissjoni, tal-missjoni li tiżgura l‑osservanza tar-regoli tal-kompetizzjoni fis-suq komuni. Dritt għal silenzju jista’ jiġi rrikonoxxut biss sa fejn l-impriża kkonċernata tkun obbligata tagħti risposti li permezz tagħhom hija jkollha tammetti l-eżistenza tal-ksur fejn hija l‑Kummissjoni li trid tistabbilixxi dan.

Sabiex jiġi ppreżervat l-effett utli tal-Artikolu 11 tar-Regolament Nru 17, il‑Kummissjoni hija, konsegwentement, intitolata tobbliga lill-impriżi sabiex jagħtu l-informazzjoni kollha neċessarja dwar il-fatti li huma jkunu jafu bihom u sabiex ifornuha, jekk meħtieġ, bid-dokumenti relatati li jkunu fil-pussess tagħhom, anki jekk dan jista’ jservi sabiex tiġi stabbilita l-eżistenza ta’ aġir antikompetittiv. Dan il-poter tal-Kummissjoni li tikseb informazzjoni la jmur kontra l‑Artikolu 6(1) u (2) tal-KEDB u lanqas kontra l-ġurisprudenza tal-Qorti Ewropea tad-Drittijiet tal-Bniedem.

F’kull każ, il-fatt li persuna tkun obbligata tirrispondi għad-domandi purament fattwali magħmula mill-Kummissjoni u li tissodisfa t-talbiet tagħha għall-produzzjoni ta’ dokumenti diġà eżistenti ma jiksirx il-prinċipju fundamentali tar-rispett tad-drittijiet tad-difiża kif ukoll ta’ dak ta’ dritt għal smigħ xieraq, li jagħtu, fil-qasam tal-liġi tal-kompetizzjoni, protezzjoni ekwivalenti għal dik garantita mill-Artikolu 6 tal-Konvenzjoni Ewropea għall-Protezzjoni tad-Drittijiet tal-Bniedem. Fil-fatt, xejn ma jwaqqaf lid-destinatarju ta’ talba għal informazzjoni milli juri, iktar tard fil-kuntest tal-proċedura amministrattiva jew waqt proċedura quddiem il-qorti Komunitarja, li l-fatti esposti fir-risposti tagħha jew id-dokumenti kkomunikati għandhom tifsira oħra minn dik ikkunsidrata mill-Kummissjoni.

Fl-aħħar, meta f’talba għal informazzjoni taħt l-Artikolu 11 tar-Regolament Nru 17, il-Kummissjoni, barra mill-mistoqsijiet purament ta’ fatt u talbiet għal produzzjoni ta’ dokumenti preeżistenti, titlob lil impriża sabiex tiddeskrivi l-għan u l-andament ta’ diversi laqgħat li tkun ipparteċipat fihom kif ukoll ir-riżultati jew il-konklużjonijiet ta’ dawn il-laqgħat, meta huwa ċar li l-Kummissjoni tissuspetta li l-għan tal-imsemmija laqgħat hu li jirristrinġi l-kompetizzjoni, talba bħal din hi ta’ natura li tobbliga lill-impriża inkwistjoni li tammetti l-parteċipazzjoni tagħha fi ksur tar-regoli Komunitarji tal-kompetizzjoni, b’tali mod li l-imsemmija impriża ma hijiex obbligata li twieġeb domandi ta’ dan it-tip. F’ipoteżi bħal din, il-fatt li impriża xorta waħda tgħaddi informazzjoni fuq dawn il-punti għandu jiġi kkunsidrat bħala kollaborazzjoni spontanja tal-impriża li tista’ tiġġustifika tnaqqis fil-multa bl-applikazzjoni tal-komunikazzjoni fuq il-kooperazzjoni. F’din l-istess ipoteżi, l-impriżi ma jistgħux jallegaw li d-dritt tagħhom li ma jinkriminawx ruħhom ġie miksur minħabba l-fatt li huma rrispondew, volontarjament, għal tali domanda.

(ara l-punti 326-329)

19. Fil-kuntest ta’ proċedura amministrattiva mibdija minħabba akkordju pprojbit, il‑kollaborazzjoni ta’ impriża kkonċernata fl-investigazzjoni ma tagħtiha l-ebda dritt għal tnaqqis tal-multa meta din il-kollaborazzjoni ma tkunx għaddiet dak li kien jirriżulta mill-obbligi tagħha skont l-Artikolu 1(4) u (5), tar-Regolament Nru 17. Bil-kontra, fil-każ fejn impriża tipprovdi, bħala risposta għal talba għal informazzjoni skont l-Artikolu 11, informazzjoni li tmur lil hinn minn dik mistennija mill-Kummissjoni skont l-istess artikolu, l-impriża inkwistjoni tista’ tibbenefika minn tnaqqis tal-multa.

(ara l-punt 340)

SENTENZA TAL-QORTI ĠENERALI (Il-Ħames Awla)

28 ta’ April 2010( )

“Kompetizzjoni – Akkordji – Suq Ewropew tal-ħajt industrijali – Deċiżjoni li tikkonstata ksur tal-Artikolu 81 KE u tal-Artikolu 53 tal‑Ftehim ŻEE – Kunċett ta’ ksur uniku – Definizzjoni tas-suq – Multi – Limitu tal-multa – Gravità u tul tal-ksur – Ċirkustanzi attenwanti – Kooperazzjoni – Proporzjonalità – Trattament ugwali – Drittijiet tad-difiża – Linji gwida dwar il-metodi tal-kalkolu tal-multi”

Fil-Kawża T‑446/05,

Amann & Söhne GmbH & Co. KG, stabbilita fi Bönnigheim (il‑Ġermanja),

Cousin Filterie SAS, stabbilita f’Wervicq-Sud (Franza),

irrappreżentati minn A. Röhling, M. Dietrich u C. Horstkotte, avukati,

rikorrenti

vs

Il-Kummissjoni Ewropea, irrappreżentata minn F. Castillo de la Torre u K. Mojzesowicz, bħala aġenti, assistiti minn G. Eickstädt, avukat,

konvenuta,

li għandha bħala suġġett talba għall-annullament tad-Deċiżjoni tal‑Kummissjoni C (2005) 3452, tal-14 ta’ Settembru 2005, dwar proċedura skont l-Artikolu 81 [KE] u l-Artikolu 53 tal-Ftehim ŻEE (Każ COMP/38.337 PO/Ħajt), kif emendata bid-Deċiżjoni tal‑Kummissjoni C (2005) 3765, tat-13 ta’ Ottubru 2005, u, sussidjarjament, talba għat-tnaqqis tal-multa imposta fuq ir-rikorrenti mill-imsemmija deċiżjoni,

IL-QORTI ĠENERALI (Il-Ħames Awla),

komposta minn M. Vilaras, President, M. Prek (Relatur) u V. M. Ciucă, Imħallfin,

Reġistratur: T. Weiler, Amministratur,

wara li rat il-proċedura bil-miktub u wara s-seduta tas-17 ta’ Diċembru 2008,

tagħti l-preżenti

Sentenza

Il-fatti li wasslu għall-kawża

A – Is-suġġett tal-kawża

1 Permezz tad-Deċiżjoni C (2005) 3452, tal-14 ta’ Settembru 2005, dwar proċedura skont l-Artikolu 81 [KE] u l-Artikolu 53 tal‑Ftehim ŻEE (Każ COMP/38.337 PO/Ħajt) (iktar ’il quddiem id‑“Deċiżjoni kkontestata”), kif emendata bid-Deċiżjoni tal‑Kummissjoni C (2005) 3765, tat-13 ta’ Ottubru 2005, u li sommarju tagħha huwa ppubblikat fil‑Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea tas-26 ta’ Jannar 2008 (ĠU C 21, p. 10), il-Kummissjoni tal-Komunitajiet Ewropej kkonstatat li r‑rikorrenti, Amann & Söhne GmbH & Co. KG (iktar ’il quddiem “Amann”) u Cousin Filterie SAS (iktar ’il quddiem “Cousin”), kienu pparteċipaw f’numru ta’ akkordji u prattiki miftiehma dwar is-suq tal-ħajt intiż għall‑industrija tal-karozzi (iktar ’il quddiem il-“ħajt intiż għall‑industrija tal-karozzi”) fiż-Żona Ekonomika Ewropea (ŻEE), għall‑perijodu bejn Mejju/Ġunju 1998 u l-15 ta’ Mejju 2000, u li Amann kienet ipparteċipat ukoll f’numru ta’ ftehim u ta’ prattiki miftehma dwar il-ħajt industrijali bl-esklużjoni tas-settur tal-karrozzi (iktar ’il quddiem il-“ħajt industrijali”), fil-Benelux, fid-Danimarka, fil‑Finlandja, fin-Norveġja u fl-Isvezja (iktar ’il quddiem il-“pajjiżi Nordiċi”), għall-perijodu bejn Jannar 1990 u Settembru 2001.

2 Il-Kummissjoni, minn naħa, imponiet multa ta’ ammont ta’ EUR 4.888 miljun fuq Amann u Cousin, responsabbli in solidum, għall‑parteċipazzjoni tagħhom fil-kartell li jirrigwarda l-ħajt intiż għall-industrija tal‑karrozzi fiż-ŻEE u, min-naħa l-oħra, imponiet multa ta’ ammont ta’ EUR 13.09-il miljun fuq Amann għall-parteċipazzjoni tagħha fil-kartell li jirrigwarda l-ħajt industrijali fil-Benelux u fil-pajjiżi Nordiċi.

B – Il-proċedura amministrattiva

3 Fis-7 u t-8 ta’ Novembru 2001, il-Kummissjoni wettqet investigazzjonijiet, skont l-Artikolu 14(3) tar-Regolament tal-Kunsill Nru 17, tas-6 ta’ Frar 1962, l-ewwel Regolament li jimplementa l-Artikoli [81 KE] u [82 KE] (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 8, Vol. 1, p. 3), fil-bini ta’ diversi produtturi tal-ħajt. Dawn l‑investigazzjonijiet saru wara informazzjoni li ngħatat f’Awwissu 2000 minn The English Needle & Tackle Co. Ltd.

4 Fis-26 ta’ Novembru 2001, Coats Viyella plc (iktar ’il quddiem “Coats”) ressqet talba għal klemenza skont l-Avviż tal-Kummissjoni dwar in-nuqqas ta’ impożizzjoni jew it-tnaqqis ta’ multi f’każijiet ta’ kartell (96/C 207/04) (ĠU 1996, C 207, p. 4, iktar ’il quddiem il‑“komunikazzjoni fuq il-kooperazzjoni”), li magħha ġew ippreżentati dokumenti prodotti bil-għan li tiġi pprovata l-eżistenza tal-akkordji li ġejjin: l-ewwel nett, akkordju dwar is-suq tal-ħajt intiż għall-industrija tal-karozzi fiż-ŻEE, it‑tieni nett, akkordju dwar is-suq tal-ħajt intiż għall-industrija fir-Renju Unit u, it-tielet nett, akkordju dwar is-suq tal-ħajt intiż għall-industrija fil-Benelux u fil-pajjiżi Nordiċi.

5 Abbażi tad-dokumenti li ttieħdu waqt l-investigazzjonijiet u ta’ dawk mibgħuta minn Coats, il-Kummissjoni bagħtet lill-impriżi kkonċernati talbiet għal informazzjoni f’Marzu u f’Awwissu 2003, skont l-Artikolu 11 tar‑Regolament Nru 17.

6 Fit-18 ta’ Marzu 2004, il-Kummissjoni adottat dikjarazzjoni tal‑oġġezzjonijiet li hija bagħtet lil diversi impriżi minħabba l-parteċipazzjoni tagħhom f’akkordju jew f’diversi akkordji msemmija fil-punt 4 iktar ’il fuq, fosthom dak dwar is-suq tal-ħajt intiż għall-industrija fil-Benelux u fil‑pajjiżi Nordiċi.

7 L-impriżi destinatarji kollha tad-dikjarazzjoni tal-oġġezzjonijiet ippreżentaw osservazzjonijiet bil-miktub.

8 Inżammet seduta fid-19 u fl-20 ta’ Lulju 2004.

9 Fl-24 ta’ Settembru 2004, il-partijiet ingħataw l-aċċess għall‑verżjoni mhux kunfidenzjali tat-tweġibiet għad-dikjarazzjoni tal‑oġġezzjonijiet u għall-osservazzjonijiet tal-partijiet matul is-seduta, u ngħataw terminu sabiex jippreżentaw osservazzjonijiet oħra.

10 Fl-14 ta’ Settembru 2005, il-Kummissjoni adottat id-Deċiżjoni kkontestata.

C – Id-Deċiżjoni kkontestata

1. Is-swieq inkwistjoni

a) Is-swieq tal-prodotti

11 Fid-deċiżjoni kkontestata, il-Kummissjoni indikat li s-settur tal-ħajt jista’ jinqasam f’żewġ kategoriji, jiġifieri, minn naħa, dak tal-ħajt użat mill-industrija sabiex jiġu meħjuta jew irrakkmati diversi tipi ta’ ħwejjeġ u lbies jew oġġetti oħra, bħal oġġetti tal-ġilda, tapizzerija għall‑karozzi u mtieraħ, u, min-naħa l-oħra, dak tal-ħajt domestiku użat mill-individwi għal xogħlijiet ta’ ħjata jew ta’ tiswija u għal attivitajiet ta’ pjaċir.

12 Mid-Deċiżjoni kkontestata jirriżulta li fir-rigward tas-settur tal-ħajt intiż għall-industrija, dan jista’ jinqasam fi tliet kategoriji skont l-użu li jsir minnu: il-ħajt tal-ħjata, iddestinat għall-ħjata, li jintuża għal diversi tipi ta’ lbies, il-ħajt tar-rakkmu, li jintuża fuq il-magni tar-rakkmu industrijali kompjuterizzati għat-tiżjin tal-ilbies, taż-żraben tal-isport u ta’ drappijiet għad-dar, u l-ħajt speċjali, li jintuża f’diversi oqsma bħal dawk taż-żraben, tal-oġġetti tal‑ġilda u tal-karozzi.

13 Minn dan jirriżulta wkoll li l-ħajt intiż għall-industrija jista’ wkoll jinqasam f’diversi kategoriji skont it-tip ta’ fibra u l-istruttura tal-ħajta.

14 Fid-Deċiżjoni kkontestata, il-Kummissjoni tqis li l-ħajt intiż għall-industrija jista’ jitqies, mill-perspettiva tal-offerta, bħala li jikkostitwixxi suq ta’ prodotti uniku peress li ma hemm ebda korrispondenza stretta bejn l-użu finali u t-tip ta’ fibra u/jew l-istruttura tal-ħajt. Il-Kummissjoni tippreċiża li, skont Coats, ċerti klijenti tas-settur tal-ħjata jużaw ħajt speċjali u li ċerti klijenti tas-settur tar-rakkmu jużaw il-ħajt tal-ħjata. Hija żżid li Coats enfasizzat li l-proċessi ta’ produzzjoni tal-ħajt intiż għall-ħjata, tal-ħajt tar-rakkmu u tat-tipi differenti ta’ ħajt speċjali jistgħu jkunu komuni jew faċilment interkambjabbli.

15 Madankollu, fid-Deċiżjoni kkontestata, il-Kummissjoni tagħmel distinzjoni bejn, minn naħa, il-ħajt intiż għall‑industrija tal-karozzi, u min-naħa l-oħra, dak intiż għall-bqija tal-industrija. Fil-fatt, il‑Kummissjoni tikkunsidra li, għalkemm il-proċessi ta’ produzzjoni ta’ dawn iż-żewġ tipi ta’ ħajt huma simili jew faċilment interkambjabbli, it‑talba tal-industrija tal-karozzi toriġina minn klijenti kbar li jimponu speċifikazzjonijiet ta’ livell ogħla għal ċerti prodotti li huma jużaw, pereżempju, il-ħajt użat għaċ‑ċinturini ta’ sigurtà, u li jirrikjedu l-uniformità tal-prodotti fil-pajjiżi differenti fejn huma għandhom bżonnhom għall-industrija tagħhom.

16 Fil-kawża preżenti, is-swieq tal-prodotti kkonċernati bil-ksur li huma akkużati bih ir-rikorrenti huma dak tal-ħajt intiż għall-industrija tal‑karrozzi, u f’dak li jirrigwarda l-ksur li hija akkużat bih Amann, dak tal-ħajt industrijali.

b) Is-swieq ġeografiċi

17 Fid-Deċiżjoni kkontestata l-Kummissjoni tindika li s-suq tal-ħajt intiż għall-industrija tal-karrozzi għandu, minħabba speċifikazzjonijiet ta’ livell ogħla msemmija iktar ’il fuq, li jeħtieġu uniformità fiż‑ŻEE, jiġi distint mis-suq tal-ħajt industrijali. Għaldaqstant, hija tqis li s-suq tal-ħajt intiż għall-industrija tal-karrozzi jinfirex għaż-ŻEE kollha. Fil-fatt, il-Kummissjoni tikkonstata li ftit fornituri biss jistgħu jagħmlu offerta standard għal dawn il-prodotti għaż-ŻEE kollha. Ir-raġunijiet għal dan huma li x-xerrejja għandhom bżonn ħajt uniformi sabiex jiffaċilitaw il-produzzjoni tagħhom f’pajjiżi differenti, li dan il‑ħajt għandu jissodisfa standards speċifiċi ta’ kwalità (pereżempju l-ħajt użat għall-ħjata taċ‑ċinturini ta’ sigurtà) u li, għall-kwistjonijiet li jirrigwardaw il-kwalità tal-prodotti u r-responsabbiltà, it-traċċabbiltà tal-produzzjoni ta’ dan il-ħajt hija essenzjali.

18 Min-naħa l-oħra, fir-rigward tal-ħajt industrijali, il-Kummissjoni tikkonstata li, skont l‑informazzjoni mogħtija mill-partijiet, is-suq ġeografiku inkwistjoni għall-ħajt industrijali huwa ta’ daqs reġjonali. Hija żżid li r-reġjun jista’ jkopri, skont il-każ, diversi pajjiżi taż‑ŻEE, pereżempju l-pajjiżi tal‑Benelux jew il-pajjiżi Nordiċi, jew pajjiż wieħed, pereżempju r-Renju Unit.

19 Mid-Deċiżjoni kkontestata jirriżulta li s-suq ġeografiku kkonċernat bil‑ksur dwar il-ħajt industrijali li hija akkużata bih Amann huwa dak tal-pajjiżi tal-Benelux u tal-pajjiżi Nordiċi, filwaqt li dak ikkonċernat bil-ksur dwar il-fil intiż għall-industrija tal-karrozzi li huma akkużati bih ir‑rikorrenti jkopri ż-ŻEE.

2. Id-daqs u l-istruttura tas-swieq inkwistjoni

20 Il-Kummissjoni tippreċiża fid-Deċiżjoni kkontestata li d-dħul mill-bejgħ tal-ħajt industrijali fil-Benelux u fil-pajjiżi Nordiċi kien ta’ madwar EUR 50 miljun fl-2000 u madwar EUR 40 mijun fl-2004, u li dak tal-ħajt intiż għall-industrija tal-karrozzi kien ta’ madwar EUR 20 miljun fl‑1999.

21 Minn dan jirriżulta wkoll li, lejn l-aħħar tas-snin 90, il-fornituri prinċipali tal-ħajt industrijali fil-Benelux u fil-pajjiżi Nordiċi kienu b’mod partikolari Amann, Barbour Threads Ltd (iktar ’il quddiem “Barbour”) qabel ma nxtrat minn Coats, Belgian Sewing Thread NV (iktar ’il quddiem “BST”) , Coats, Gütermann AG u Zwicky & Co. AG (iktar ’il quddiem “Zwicky”), u li dawk tal-ħajt intiż għall‑industrija tal-karrozzi kienu b’mod partikolari r-rikorrenti, Coats, Oxley Threads Ltd (iktar ’il quddiem “Oxley”), Gütermann u Zwicky.

3. Id-deskrizzjoni tal-aġir li jikkostitwixxi ksur

22 Il-Kummissjoni tindika, fid-Deċiżjoni kkontestata, li l-aġir li huma akkużati bih ir-rikorrenti, relatat mal‑akkordju dwar is-suq tal-ħajt intiż għall-industrija tal-karrozzi fiż-ŻEE, seħħ bejn Mejju/Ġunju 1998 u Mejju 2000.

23 Il-partijiet fl-akkordju dwar is-suq tal-ħajt intiż għall-industrija tal‑karrozzi fiż-ŻEE kellhom bħala l-għan ewlieni tagħhom li jżommu l‑prezzijiet fuq livell għoli.

24 Għal dan il-għan, ġew organizzati ħames laqgħat li fihom il-parteċipanti stabbilixxew qabel kollox it-tip ta’ prezzijiet indikattivi għall-prodotti bażiċi mibjugħa lis-settur tal-karrozzi Ewropew, wieħed applikat lill-klijenti eżistenti u l-ieħor lill-klijenti ġodda. Sussegwentement ġiet skambjata informazzjoni dwar il-prezzjonijiet applikati lill-klijenti individwali u dwar il-prezzijiet indikattivi minimi. Fl-aħħar il-parteċipanti ntrabtu li jevitaw li jikkompetu kontra xulxin fuq il-prezzijiet favur il-fornitur regolari.

25 Fir-rigward tal-aġir relatat mal-akkordju dwar is-suq tal-ħajt industrijali fil-Benelux u fil-pajjiżi Nordiċi, il-Kummissjoni tikkonstata li dan seħħ matul l-1990 u l-2001.

26 Skont il-Kummissjoni, fir-rigward tal-akkordju dwar is-suq tal-ħajt industrijali fil-Benelux u fil-pajjiżi Nordiċi, l-impriżi kkonċernati ltaqgħu minn tal-inqas darba fis-sena u dawn il-laqgħat ġew organizzati f’żewġ sessjonijiet, waħda ddedikata għas-suq tal-pajjiżi tal-Benelux, l‑oħra għal dak tal-pajjiżi Nordiċi u l-għan ewlieni tagħhom kien li l‑prezzijiet jinżammu fuq livell għoli f’kull wieħed minn dawn iż żewġt iswieq.

27 Il-parteċipanti skambjaw listi tal-prezzijiet u informazzjoni fuq l‑iskontijiet, fuq l-applikazzjoni ta’ żidiet fil-listi tal-prezzijiet, fuq it‑tnaqqis ta’ skontijiet u fuq iż-żieda ta’ prezzijiet speċjali applikabbli għal ċerti klijenti. Huma kkonkludew ukoll ftehim dwar il-listi futuri tal-prezzijiet, dwar ir-rata massima ta’ skont, dwar it-tnaqqis ta’ skontijiet u dwar iż-żieda tal-prezzijiet speċjali applikabbli għal ċerti klijenti, kif ukoll ftehim intiż sabiex jiġi evitat li huma jikkompetu kontra xulxin fuq il-prezzijiet favur il‑fornitur regolari u sabiex jqassmu bejniethom il-klijenti.

4. Id-dispożittiv tad-Deċiżjoni kkontestata

28 Fl-Artikolu 1(3) tad-Deċiżjoni kkontestata, il-Kummissjoni kkonstatat li sitt impriżi, fosthom ir-rikorrenti, kienu kisru l-Artikolu 81(1) KE u l‑Artikolu 53 tal-Ftehim ŻEE billi pparteċipaw f’numru ta’ ftehim u prattiki miftehma dwar is-suq tal-ħajt intiż għall-industrija tal-karrozzi fiż‑ŻEE, għall-perijodu bejn Mejju/Ġunju 1998 u Mejju 2000, f’dak li jirrigwarda r-rikorrenti. Bl-istess mod, fl-Artikolu 1(1) tad-Deċiżjoni kkontestata, il-Kummissjoni kkonstatat li tmien impriżi, fosthom Amann, kienu kisru l-Artikolu 81(1) KE u l-Artikolu 53 tal-Ftehim ŻEE billi pparteċipaw f’numru ta’ ftehim u prattiki miftehma dwar is-suq tal-ħajt industrijali fil-Benelux u fil-pajjiżi Nordiċi, għall-perijodu bejn Jannar 1990 u Settembru 2001 f’dak li jikkonċerna Amann.

29 Skont l-ewwel paragrafu tal-Artikolu 2 tad-Deċiżjoni kkontestata, ġew imposti l-multi segwenti:

a) għall-akkordju dwar is-suq tal-ħajt intiż għall-industrija tal-karrozzi fiż-ŻEE:

– fuq ir-rikorrenti, responsabbli in solidum: EUR 4.888 miljun;

– Coats: EUR 0.65 miljun ;

– Oxley: EUR 1.271 miljun ;

– Barbour and Hicking Pentecost plc, responsabbli in solidum: EUR 0.715 miljun;

b) għall-akkordju dwar is-suq tal-ħajt industrijali fil-Benelux u l-pajjiżi Nordiċi, b’mod partikolari:

– Coats: EUR 15.05 miljun;

– Amann: EUR 13.09 miljun;

– BST: EUR 0.979 miljun;

– Gütermann: EUR 4.021 miljun;

– Zwicky: EUR 0.174 miljun.

Il-proċedura u t-talbiet tal-partijiet

30 Permezz ta’ att ppreżentat fir-Reġistru tal-Qorti Ġenerali fit-30 ta’ Diċembru 2005, ir-rikorrenti ppreżentaw dan ir-rikors.

31 Peress li l-kompożizzjoni tal-awli tal-Qorti Ġenerali ġiet mibdula, l-Imħallef Relatur ġie assenjat lil Ħames Awla u, konsegwentement, din il-kawża ġiet attribwita lill-imsemmija awla.

32 Ir-rikorrenti jitolbu li l-Qorti Ġenerali jogħġobha:

– tannulla d-Deċiżjoni kkontestata sa fejn din tikkonċernahom;

– sussidjarjament, tnaqqas b’mod xieraq l-ammont tal-multa;

– tikkundanna lill-Kummissjoni għall-ispejjeż.

33 Il-Kummissjoni titlob li l-Qorti Ġenerali jogħġobha:

– tiċħad ir-rikors;

– tikkundanna lir-rikorrenti għall-ispejjeż.

Id-dritt

34 L-ewwel nett, ir-rikorrenti jqajmu motiv intiż għall-annullament tad‑Deċiżjoni kkontestata, ibbażat fuq ksur tal-ewwel sentenza tal‑Artikolu 7(1) tar-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1/2003, tas-16 Diċembru 2002, fuq l-implementazzjoni tar-regoli tal-kompetizzjoni mniżżlin fl-Artikoli 81 [KE] u 82 [KE] (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 8, Vol. 2, p. 205).

35 Fi-tieni lok, ir-rikorrenti jinvokaw numru ta’ motivi intiżi għat-tneħħija tal-multa. Minn naħa, huma jakkużaw lill-Kummissjoni li imponietilhom multa li l-ammont tagħha jaqbeż il-limitu ta’ 10 % tad-dħul mill-bejgħ tagħhom. Min-naħa l-oħra, ir-rikorrenti jinvokaw seba’ motivi bbażati, rispettivament, fuq ksur tal-prinċipji ta’ trattament ugwali u ta’ proporzjonalità meta ġiet imposta l-multa, fuq l-iffissar żbaljat tal-ammont inizjali tal-multa imposta għall-akkordju li jikkonċerna l-ħajt industrijali, fuq il-kalkolu żbaljat tat-tul tal-ksur fis-suq tal-ħajt industrijali, fuq in-nuqqas ta’ teħid inkunsiderazzjoni ta’ ċerti ċirkustanzi attenwanti li jirrigwardaw il-ksur fis-suq tal-ħajt industrijali, fuq il-kalkolu żbaljat tal-ammont inizjali u tal-ammont bażiku tal-multa imposta għall-ksur fis-suq tal-ħajt intiż għall-industrija tal-karrozzi, fuq nuqqas ta’ teħid inkunsiderazzjoni tan-nuqqas ta’ implementazzjoni tal‑akkordju li jikkonċerna l-ħajt intiż għall-industrija tal-karrozzi u fuq ksur tad-dritt għal smigħ u tad-drittijiet tad-difiża.

A – Fuq il-motiv, invokat mir-rikorrenti u intiż għall-annullament tad-Deċiżjoni kkontestata, ibbażat fuq ksur tal‑ewwel sentenza tal-Artikolu 7(1) tar-Regolament Nru 1/2003

1. L-argumenti tal-partijiet

36 Ir-rikorrenti jsostnu li l-ksur allegat jikkostitwixxi ksur uniku fis-sens tal-ewwel sentenza tal-Artikolu 7(1) tar-Regolament Nru 1/2003, minħabba l-fatt li s-swieq tal-ħajt intiż għall-industrija tal-karrozzi u dak tal-ħajt industrijali ma jikkostitwux swieq ta’ prodotti jew ġeografiċi distinti, li jeżisti element suġġettiv komuni bejn dawn l-akkordji u li l-kriterji użati mill-Kummissjoni biex tikkonstata n-nuqqas ta’ ksur uniku ma humiex validi.

37 L-ewwel nett, fir-rigward tal-eżistenza ta’ suq ta’ prodotti uniku, ir‑rikorrenti jikkontestaw li kkonfermaw b’mod espliċitu li l-ħajt intiż għall-ħwejjeġ u lbies u dak intiż għall-industrija tal-karrozzi jaqgħu taħt żewġt iswieq distinti. Fil-fatt, it-tweġiba ta’ Amann għat-talba għal informazzjoni, li tikkwalifika bħala dinji s-suq tal-ħajt intiż għall‑industrija tal-karrozzi, ma timplika bl-ebda mod rikonoxximent tan-natura allegatament awtonoma ta’ dan is-suq tal-aħħar. Barra minn hekk, wara li ppreżentat stimi għal sitt setturi differenti ta’ ħajt, Amann ma kinitx f’pożizzjoni li tagħmel l-istess għas-settur tal-ħajt intiż għas‑settur tal-karrozzi.

38 Skont ir-rikorrenti, id-dikjarazzjonijiet ta’ operaturi oħra bħal Coats u Gütermann ma jistgħux, lanqas huma, jippermettu li tiġi konkluża l‑eżistenza ta’ distinzjoni bejn is-suq tal-ħajt intiż għall-industrija tal‑karrozzi u dak tal-ħajt industrijali.

39 Il-perspettiva tar-rikorrenti, fir-rigward tan-natura unika tas-suq, hija kkonfermata mill-preżentazzjoni tal-prodotti mwettqa mill-impriżi kollha. Dan huwa b’mod partikolari l-każ fil-każ tas-segmentazzjoni magħmula minn Gütermann, Amann u Coats. F’dan jidher li użu tal-istess ħajt f’setturi diversi huwa possibbli.

40 L-eżistenza ta’ standards ta’ speċifikazzjonijiet iktar stretti meħtieġa mill-klijenti l-kbar tas-settur tal-karrozzi lanqas ma tiġġustifika d‑distinzjoni bejn il-ħajt industrijali u dak intiż għall-industrija tal‑karrozzi. Fil-fatt, il-ħajt huwa, bħala regola ġenerali, prodott skont il-ħtiġijiet tal-industrija tal-karrozzi u pprovdut f’din il-kwalità lill-klijenti l-kbar ta’ setturi industrijali oħra. Il‑produzzjoni ta’ żewġ tipi ta’ ħajt ta’ kwalita differenti ma hijiex barra minn hekk difendibbli minn perspettiva ekonomika. B’hekk, il‑karatteristiċi tekniċi tal-ħajt intiż għall-industrija tal-karrozzi huma, fil-parti l-kbira tagħhom, identiċi għal dawk tal-ħajt industrijali. Għaldaqstant dawn huma interkambjabbli, peress li l‑kummerċjalizzazzjoni tagħhom isseħħ, barra minn hekk, abbażi tal-prodotti u mhux tal‑klijenti.

41 It-tieni nett, ir-rikorrenti jakkużaw lill-Kummissjoni li ma eżaminatx jekk l-aġir differenti li kienu akkużati bih kienx konness permezz ta’ element suġġettiv komuni u jekk kienx jikkostitwixxi b’hekk ksur uniku. Il‑Kummissjoni kienet ikkonstatat hija stess li l-ksur kien kollu intiż għad-distorsjoni tal-iżvilupp normali tal-prezzijiet fis-suq inkwistjoni.

42 Il-fatt li huma ftehim dwar il-prezzijiet u li r-riżoluzzjonijiet adottati mir‑reġjuni kkonċernati huma prattikament identiċi jsostni t-teżi tan‑natura unika tal-ksur ikkonstatat. Ir-rikorrenti jżidu li, fil-parti l‑kbira tal-Istati Membri, l-element suġġettiv huwa l-kriterju determinanti sabiex jiġi kkonstatat ksur uniku.

43 Huma jqisu wkoll li, b’rigward tad-daqs medju tal-parti l-kbira tal‑impriżi inkwistjoni, id-diriġenti u l-assoċjati tagħhom bilfors kellhom konoxxenza tal-ksur differenti. Huma jippreċiżaw, f’dak li jirrigwardahom, li l-element suġġettiv jirriżulta, qabel kollox, min‑nuqqas ta’ diviżjoni tal-kompetenzi interni fis-settur tal‑kummerċjalizzazzjoni tal-ħajt industrijali u tal-ħajt intiż għall‑industrija tal-karrozzi.

44 Barra minn hekk, huma jirrilevaw, essenzjalment, in-nuqqas ta’ koerenza fl-approċċ tal-Kummissjoni, li bdiet mill-prinċipju ta’ ksur uniku għall-ksur suċċessiv imwettaq fi ħdan kull akkordju, iżda ma pproċedietx bl-istess mod għall-akkordji bejniethom. F’dan ir-rigward, id-Deċiżjoni kkontestata tinkludi, fil-Premessi 266 sa 270 tagħha, diversi kontradizzjonijiet li juru li t-teżi tal-Kummissjoni, rigward l-eżistenza ta’ ksur distint, ma hijiex difendibbli.

45 It-tielet nett, ir-rikorrenti jikkontestaw il-kriterji applikati mill‑Kummissjoni sabiex tiddetermina l-eżistenza jew in-nuqqas ta’ ksur uniku.

46 L-ewwel nett, huma jsostnu li dawn il-kriterji ma humiex validi. F’dan ir‑rigward huma jsostnu, minn naħa, li l-Kummissjoni hi hija stess indeċiża fir-rigward tal-użu tal-kriterji sabiex tiġi ddeterminata l‑eżistenza ta’ ksur uniku, peress li hija tiġġustifika l-eżistenza ta’ żewġ każijiet ta’ ksur distinti billi tirreferi għal parteċipanti differenti, għal mod ta’ funzjonament ieħor u għan-nuqqas ta’ koordinazzjoni ġenerali u wara tibbaża ruħha fuq id-differenza fuq il-livell tas-swieq ikkonċernati filwaqt li tiddikjara sussegwentement li l-ftehim li jirrigwardaw il-Benelux u l‑pajjiżi Nordiċi għandhom jiġu eżaminati flimkien peress li huma konnessi b’organizzazzjoni, mod ta’ funzjonament u parteċipanti identiċi. B’hekk ir-rikorrenti jikkonstataw li l-kriterju ta’ koordinazzjoni ġenerali ma għandu ebda rwol f’dak li jirrigwarda r-rikkonoxximent ta’ ksur uniku fil-Benelux u fil-pajjiżi Nordiċi.

47 Min-naħa l-oħra, huma jqisu li l-kriterju ta’ delimitazzjoni tas-suq tal‑prodotti, fil-każ ta’ prodotti relatati, huwa irrilevanti. Fil‑fatt, l-użu ta’ dan il-kriterju, bl-esklużjoni tal-każijiet evidenti li fihom il-prodotti ma jaqgħu bl-ebda mod taħt l-istess suq, jammonta biex jikkonferixxi fuq il-Kummissjoni setgħa ta’ diskrezzjoni inkontrollabbli fil‑kuntest tas-sanzjoni ta’ ksur tad-dritt tal-kompetizzjoni. Il‑kriterju li jirrigwarda n-nuqqas ta’ identità tal-parteċipanti huwa, hu wkoll, irrilevanti. Fil-fatt, ir-rikorrenti jenfassizzaw li l‑kwistjoni ta’ min jirrapreżenta l-impriżi parteċipanti hija mingħajr importanza, peress li l-parteċipazzjoni hija attribwibbli lill-impriża kkonċernata.

48 It-tieni nett, Amann u Cousin isostnu li l-applikazzjoni ta’ dawn il-kriterji kellha, f’kull każ, twassal lill-Kummissjoni tikkonstata l‑eżistenza ta’ ksur uniku.

49 Minn naħa, huma jinvokaw il-fatt li l-Kummissjoni ma tistax validament tiġġustifika l-eżistenza ta’ ksur distint billi tibbaża ruħha fuq in-nuqqas ta’ koordinazzjoni bejn l-akkordji peress li hija stess tenfassizza, billi tirrepeti f’dan ir-rigward id-dikjarazzjonijiet ta’ Coats, li, minħabba li s-swieq tal-prodotti huma pjuttost delimitati mill-pajjiż, ma kienx neċessarju li ssir koordinazzjoni bejn ir-reġjuni kkonċernati. Bl-istess mod, l-attentat tal-Kummissjoni li twettaq distinzjoni bejn il-koordinazzjoni tas-swieq ġeografiċi u dik tas-swieq ta’ prodotti distinti huwa irrilevanti peress li, fil-każ ta’ swieq ġeografiċi differenti, koordinazzjoni bejn swieq ta’ prodotti distinti ma jkollhiex sens. Huwa għalhekk li r-rikorrenti jsostnu li għandu jiġi evalwat l-aġir inkwistjoni billi jiġi ammess li l-laqgħat iddedikati lir-reġjuni differenti kienu parti minn pjan ġenerali approvat mid‑direttorati rispettivi tagħhom u kkonfermat minn dokumenti li juru kuntatti ta’ spiss bejn rappreżentati ta’ Coats u ta’ Amann intiżi sabiex li jiġu trattati kwistjonijiet ta’ “strateġija ogħla” fl-Ewropa. Tali dokumenti juru l-eżistenza ta’ element suġġettiv komuni. F’dan ir‑rigward, ir-rikorrenti jakkużaw lill-Kummissjoni li ma analizzatx il‑kwistjoni dwar jekk dan it-tip ta’ kuntatt eżistiex ukoll bejn Coats u kompetituri oħra.

50 Min-naħa l-oħra, ma hemmx differenza determinanti fuq il-livell tal‑parteċipanti fil-ftehim u tal-organizzazzjoni tagħhom. F’dan ir‑rigward, ir-rikorrenti jindikaw li, skont il-ġurisprudenza, ksur uniku fis-sens ġuridiku tat-terminu ma jistax jiġi eskluż minħabba s‑sempliċi fatt li kull impriża tipparteċipa fil-ksur f’forom partikolari għaliha, peress li impriża setgħat tkun ipparteċipat f’akkordju uniku mingħajr ma tkun ipparteċipat fl-elementi kostituttivi kollha tiegħu.

51 Fid-dawl ta’ dawn il-kunsiderazzjonijiet, ir-rikorrenti jirrilevaw li biss tliet impriżi ħadu sehem fi ftehim wieħed, peress li l-impriżi l-oħra kollha kienu implikati f’mill-inqas żewġ ftehim oħra, li jikkostitwixxi konnessjoni fuq il-livell tal-parteċipanti li timmilita favur l-eżistenza ta’ ksur uniku. Barra minn hekk, paragun bejn il-laqgħat li jirrigwardaw l‑akkordju dwar is-suq tal-ħajt industrijali u dawk li jirrigwardaw l‑akkordju dwar is-suq tal-ħajt intiż għall‑industrija tal-karrozzi ma jsostni bl-ebda mod it-teżi tal-eżistenza ta’ ksur distint. Il-laqgħat inżammew, fiż-żewġ każijiet, b’mod irregolari.

52 Il-Kummissjoni tirrifjuta dawn l-argumenti.

2. Il-kunsiderazzjonijiet tal-Qorti Ġenerali

a) Fuq id-distinzjoni tas-swieq tal-prodotti u ġeografiċi.

53 Mid-Deċiżjoni kkontestata jirriżulta li l-Kummissjoni kkunsidrat li, minħabba n-natura speċifika tiegħu, is-suq tal-ħajt intiż għall-industrija tal-karrozzi għandu jiġi distint minn dak tal-ħajt industrijali, kemm mill‑perspettiva tal-prodotti kif ukoll mill-perspettiva ġeografika (ara l-punti 12 sa 16 u 18 sa 20 ikar ’il fuq).

54 Qabel kollox, għandu jiġi rrilevat li d-definizzjoni tas-suq inkwistjoni, sa fejn din timplika evalwazzjonijiet ekonomiċi kumplessi min-naħa tal‑Kummissjoni, tista’ tkun suġġetta biss għal stħarriġ limitat min-naħa tal-qorti Komunitarja (ara, f’dan is-sens, is-sentenzi tal-Qorti Ġenerali tat-30 ta’ Marzu 2000, Kish Glass vs Il-Kummissjoni, T‑65/96, Ġabra p. II‑1885, punt 64, u tas-6 ta’ Ġunju 2002, Airtours vs Il-Kummissjoni, T‑342/99, Ġabra p. II‑2585, punt 26). Madankollu, din tal-aħħar ma tistax tastjeni milli tistħarreġ l-interpretazzjoni, mill-Kummissjoni, ta’ data ta’ natura ekonomika. F’dan ir‑rigward, hija għandha tivverifika jekk il-Kummissjoni bbażatx l‑evalwazzjoni tagħha fuq provi li huma preċiżi, affidabbli u koerenti, li jikkostitwixxu d-data kollha rilevanti li għandha tittieħed inkunsiderazzjoni sabiex tiġi evalwata sitwazzjoni kumplessa u li huma kapaċi jissostanzjaw il-konklużjonijiet milħuqa minnhom (ara f’dan is-sens, is-sentenza tal-Qorti Ġenerali tas-17 ta’ Settembru 2007, Microsoft vs Il-Kummissjoni, T‑201/04, Ġabra p. II‑3601, punt 482).

55 Sussegwentement, għandu jiġi mfakkar li, is-suq li għandu jittieħed inkunsiderazzjoni jinkludi l-prodotti kollha li, fid-dawl tal-karatteristiċi tagħhom, huma partikolarment adattati sabiex jissodisfaw il-bżonnijiet kostanti u ma tantx huma interkambjabbli bi prodotti oħra (sentenza tal-Qorti tal-Ġustizzja tad-9 ta’ Novembru 1983, Nederlandsche Banden-Industrie-Michelin vs Il-Kummissjoni, 322/81, Ġabra p. 3461, punt 37). Il-Qorti tal-Ġustizzja ddeċidiet, b’mod iktar speċifiku, li l-kunċett ta’ suq tal-prodotti jimplika li tista’ teżisti kompetizzjoni effettiva bejn il-prodotti li jagħmlu parti minnu, li jippresupponi grad suffiċjenti ta’ interkambjabbiltà bejn il-prodotti kollha li jiffurmaw parti mill-istess suq (sentenza tal-Qorti tal-Ġustizzja tat-13 ta’ Frar 1979, Hoffmann-La Roche vs Il-Kummissjoni, 85/76, Ġabra p. 461, punt 28).

56 Fir-rigward tal-interkambjabbiltà, din hija evalwata abbażi ta’ sensiela ta’ indikazzjonijiet li huma l-karatteristiċi proprji tal-prodotti, il-kundizzjonijiet tal-kompetizzjoni u l-istruttura tad-domanda u tal‑offerta fis-suq (sentenza Nederlandsche Banden‑Industrie‑Michelin vs Il-Kummissjoni, punt 55 iktar ’il fuq, punt 37).

57 Għalkemm, minn perspettiva ekonomika, il-kapaċità ta’ sostituzzjoni mill-aspett tad-domanda hija l-kriterju ta’ evalwazzjoni l-iktar immedjat u l-iktar effettiv fir-rigward tal-fornituri ta’ prodott speċifiku (sentenza tal-Qorti Ġenerali tal-4 ta’ Lulju 2006, easyJet vs Il‑Kummissjoni, T‑177/04, Ġabra p. II‑1931, punt 99), il-kapaċità ta’ sostituzzjoni mill-aspett tal-offerta tista’ wkoll tittieħed inkunsiderazzjoni sabiex jiġi ddefinit is-suq inkwistjoni fl-operazzjonijiet li fihom din il-kapaċità ta’ sostituzzjoni għandha effetti ekwivalenti għal dawk tal-kapaċità ta’ sostituzzjoni mill-aspett tad-domanda f’termini ta’ immedjatezza u ta’ effikaċja. B’hekk il-kriterju tal-kapaċità ta’ sostituzzjoni mill-aspett tal-offerta jimplika li l-prodotturi jistgħu, permezz ta’ sempliċi addattament, jippreżentaw ruħhom f’dan is-suq b’saħħa suffiċjenti sabiex jikkostitwixxu kontrobilanċ serju għall-produtturi diġà preżenti fis-suq (sentenza tal-Qorti Ġenerali tat-30 ta’ Settembru 2003, Atlantic Container Line et vs Il-Kummissjoni, T‑191/98, T‑212/98 sa T‑214/98, Ġabra p. II‑3275, punt 829).

58 Fir-rigward tal-prodotti stess, għandu jiġi rrilevat li dawn tal-aħħar jistgħu jikkostitwixxu suq distint meta dawn huma individwalizzati permezz ta’ karratteristiċi speċifiċi ta’ produzzjoni li jagħmluhom speċifikament adattati għal din id-destinazzjoni jew meta dawn huma individwalizzati minħabba l-użu tagħhom (sentenza tal-Qorti tal‑Ġustizzja tal-21 ta’ Frar 1973, Europemballage u Continental Can vs Il-Kummissjoni, 6/72, Ġabra p. 215, punt 33).

59 Fl-aħħar, għandu jiġi mfakkar li l-Kummissjoni adottat komunikazzjoni dwar id-definizzjoni tas-suq rilevanti għall-għanijiet tal-liġi dwar il-kompetizzjoni tal-Komunità (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 8, Vol. 1, p. 155, iktar ’il quddiem il-“komunikazzjoni dwar id-definizzjoni tas-suq”) li fiha hija ppreċiżat il-kriterji li għandhom jiġu evalwati sabiex jiġi ddefinit suq ta’ prodotti rilevanti u sabiex jiġi delimitat is-suq ġeografiku inkwistjoni. Is-suq ta’ prodotti inkwistjoni huwa hemm iddefinit bħala dak li “hu magħmul minn dawk il-prodotti u/jew servizzi illi huma kkonsidrati bħala li kappaċi li jiġu mibdula jew jkunu sostitwibbli mill-konsumatur, minħabba l-karatteristiċi tal-Prodotti, il-prezzijiet tagħhom u l-użu maħsub tagħhom”. Fir-rigward tas-suq ġeografiku, dan huwa ddefinit bħala dak li “hu magħmul minn żona fejn l-impriża kkonċernata hija involuta fil-fornitura u domanda ta’ prodotti u servizzi, fejn il-kondizzjonijiet ta’ Kompetizzjoni huma omoġenji biżżejjed u li jistgħu jkunu ddistingwiti minn żoni ġirien minħabba illi l-kondizzjonijiet tal-Kompetizzjoni huma differenti sostanzjarjament f’dawk iż-żoni”. Is-suq inkwistjoni li fil-kuntest tiegħu għandha tiġi evalwata problema partikolari ta’ kompetizzjoni huwa għaldaqstant iddeterminat billi jingħaqdu flimkien is-suq tal-prodotti u s-suq ġeografiku.

60 Fid-dawl ta’ dawn il-kunsiderazzjonijiet, għandha tiġi eżaminata l‑fondatezza tal-konklużjonijiet tal-Kummissjoni li jidhru fil-Premessi 14 u 22 tad-Deċiżjoni kkontestata, fir-rigward tal-eżistenza ta’ żewġt iswieq ta’ prodotti u ġeografiċi distinti, jiġifieri dak tal-ħajt intiż għall‑industrija tal-karrozzi fiż-ŻEE, minn naħa, u dak tal-ħajt industrijali fil-Benelux u fil-pajjiżi Nordiċi min-naħa l-oħra. Sabiex tagħmel dan, il-Kummissjoni evalwat il-kapaċità ta’ sostituzzjoni tal‑prodotti minn naħa, mill-aspett tad-domanda u, min-naħa l-oħra, mill-aspett tal-offerta.

61 L-ewwel nett, f’dak li jirrigwarda l-kapaċità ta’ sostituzzjoni mill-aspett tad-domanda, id-Deċiżjoni kkontestata fiha serje ta’ elementi intiżi sabiex juru li din ma teżistix.

62 L-ewwel nett, mill-Premessi 14 u 22 tad-Deċiżjoni kkontestata jirriżulta li d-domanda tal-industrija tal-karrozzi tirriżulta minn klijenti kbar u li dawn huma ħafna nqas numerużi mill-impriżi l-oħra li huma klijenti fis-suq tal-ħajt industrijali. Din il-konstatazzjoni ma ġietx ikkontestata mir-rikorrenti. Dawn ikkonfermaw, waqt is-seduta, li l‑klijenti tas-settur tal-karrozzi kienu l-iktar b’saħħithom minħabba l‑kwantitajiet kbar ħafna li huma jixtru.

63 It-tieni nett, mill-premessi tad-Deċiżjoni kkontestata ċċitati iktar ’il fuq jirriżulta li l-klijenti tas-settur tal-karrozzi jixtru l-ħajt għall-postijiet ta’ produzzjoni tagħhom stabbiliti f’pajjiżi differenti u li huma b’hekk jeħtieġu prodott uniformi f’kull wieħed minn dawn il-pajjiżi. Din il-ħtieġa ta’ uniformità, li barra minn hekk, ma hijiex ikkontestata mir-rikorrenti, tispjega ruħha perfettament minn perspettiva ekonomika. Fil-fatt, huwa raġjonevoli li jiġi ammess li l-adattament tal-makkinarji ta’ produzzjoni għat-tip ta’ ħajt joħloq spejjeż. Għaldaqstant, l-industriji tas-settur tal-karrozzi jipprovaw inaqqsu dawn l-ispejjeż billi jixtru, fi kwantitajiet kbar, tip ta’ ħajt speċifiku ħafna u billi jadattaw darba waħda biss għal dan it-tip ta’ ħajt il-makkinarji ta’ produzzjoni tagħhom stabbiliti f’pajjiżi differenti.

64 It-tielet nett, mill-Premessi 14 u 22 tad-Deċiżjoni kkontestata jirriżulta li l-ħajt intiż għall-industrija tal-karrozzi għandu jissodisfa standards partikolarment stretti speċifiċi għal dan is-settur u li t-traċċabbiltà tiegħu huwa fattur essenzjali minħabba raġunijiet ta’ kwalità tal-prodotti u ta’ responsabbiltà għall-prodotti. Din il-konstatazzjoni ġiet ikkonfermata mir-rikorrenti, kemm fir-rikors, kif ukoll waqt is-seduta.

65 Fil-fatt huma ammettew li, b’mod ġenerali, huma l-klijenti li jiddeċiedu liema huwa l-ħajt neċessarju għall-produzzjoni tagħhom u li għaldaqstant jagħżlu l-prodott li jissodisfa l-ħtiġijiet tagħhom bħala utilizzaturi. Fir-rigward, b’mod partikolari, tal-klijenti tas-settur tal‑karrozzi, ir-rikorrenti rrikonixxew li dawn tal-aħħar jeħtieġu li l-ħajt mixtri jissodisfa mill-inqas l-istandard ISO 9002. Huma ppreċiżaw ukoll waqt is-seduta li jeżistu karatteristiċi partikolari msejħa “TS950” għall-industrija tal-karrozzi u li huma jieħdu inkunsiderazzjoni dawn l-elementi waqt il-produzzjoni.

66 Barra minn hekk, ir-rikorrenti ddeskrivew il-proċess taċ-ċertifikazzjoni tal-ħajt mill-klijenti tas-settur tal-karrozzi. Qabel kollox, ir-rikorrenti jiżviluppaw tip ta’ ħajt li jissodisfa mill-inqas l-istandard ISO 9002. Wara, dan il-ħajt huwa ttestjat mill-manufattur tal-karrozzi li jixtieq jużah għall-produzzjoni tiegħu u, fl-aħħar, dan huwa ċċertifikat minn dan tal‑aħħar jekk it-testijiet jirnexxu.

67 Fid-dawl ta’ dawn il-kunsiderazzjonijiet, għandu jiġi ammess li l-ħajt partikolari magħżul mill-industrija tal-karrozzi ma jistax jiġi ssostitwit b’ħajt industrijali ieħor. Il-fatt li dan it-tip ta’ ħajt jinbiegħ lil klijenti oħra barra dawk tal-industrija tal-karrozzi ma għandu ebda effett f’dan ir-rigward. Fil-fatt, b’differenza mix-xerrejja eventwali oħra ta’ dan il‑prodott, l-impriżi tas-settur tal-karrozzi jixtru biss ħajt li għandu kwalitajiet intrinsiċi speċifiċi u li ġie ċċertifikat mill-imsemmija impriżi minħabba dawn il-kwalitajiet partikolari. Għaldaqstant, ir‑rikorrenti ma jistgħux isostnu b’mod raġjonevoli li teżisti kapaċità ta’ sostituzzjoni mill-aspett tad-domanda.

68 Id-dikjarazzjonijiet ta’ Coats bi tweġiba għat-talba għal informazzjoni tal-Kummissjoni jikkonfermaw, huma wkoll, in-nuqqas ta’ kapaċità ta’ sostituzzjoni mill-aspett tad-domanda. Fil-fatt, Coats enfasizzat li ċerti klijenti tas-settur tal-ħjata jużaw ħajt tar-rakkmu bl-istess mod kif ċerti klijenti tas-settur tar-rakkmu jużaw ħajt intiż għall-ħjata. Min-naħa l-oħra, l‑eżistenza ta’ tali kapaċità ta’ sostituzzjoni mill-aspett tad-domanda fost il‑klijenti tas-settur tal-karrozzi ma ġietx invokata.

69 It-tieni nett, għalkemm il-Kummissjoni qieset li, mill-aspett tal-offerta, il-ħajt industrijali seta’ jiġi kkunsidrat bħala suq ta’ prodotti uniku minħabba n-nuqqas ta’ korrispondenza stretta bejn l-użu finali u t-tip ta’ fibra u/jew l-istruttura tal-ħajt u x-xebh jew l-interkambjabbiltà tal-proċessi ta’ produzzjoni tal-imsemmi ħajt, hija madankollu kkonkludiet li dan ma kienx il-każ għall-ħajt intiż għall-industrija tal-karrozzi.

70 Sabiex tasal għal din il-konklużjoni, il-Kummissjoni bbażat ruħha fuq l-ispeċifikazzjonijiet tal-ħajt intiż għall-industrija tal-karrozzi, fuq il‑ħtieġa li tiġi żgurata offerta standarizzata u fuq il-kapaċità li jiġu sodisfatti l-ordnijiet tal-klijenti l-kbar ta’ dan is-settur. Hija bbażat ruħha wkoll fuq il-fatt li s-suq ġeografiku tal-ħajt intiż għall-industrija tal-karrozzi jkopri t-territorju kollu taż-ŻEE, b’differenza ta’ dak tal-ħajt industrijali, li għandu natura reġjonali biss. Fid-dawl ta’ dawn l‑elementi, hija tqis li ċerti impriżi biss jistgħu jissodisfaw din it-tip ta’ domanda (ara l-Premessa 22 tad-Deċiżjoni kkontestata).

71 Qabel kollox, skont il-paragrafu 20 tal-komunikazzjoni dwar id-definizzjoni tas-suq, sabiex ikun hemm kapaċità ta’ sostituzzjoni mill-aspett tal-offerta, il-fornituri għandhom ikunu jistgħu jorjentaw mill-ġdid il‑produzzjoni tagħhom lejn il-prodotti inkwistjoni u jikkumerċjalizzawhom fiż-żmien qasir mingħajr ma jbatu ebda spejjeż jew riskju addizzjonali sostanzjali minħabba xi bidliet żgħar, iżda permanenti, tal-ispejjeż relattivi. Sussegwentement fil-paragrafu 21 tal-komunikazzjoni dwar id-definizzjoni tas-suq, il-Kummissjoni tenfassizza li tali kapaċità ta’ sostituzzjoni teżisti spiss fil-każijiet fejn xi impriżi joffru għażla fil‑kwalità jew fit-tip għall-istess prodott, u li, anki jekk għal xerrej finali jew għal grupp ta’ konsumaturi finali partikolari, dawn id‑differenzi fil-kwalità ma jistgħux jiġu ssostitwiti, dawn tal-aħħar huma miġbura f’suq wieħed ta’ prodotti. Il-ħajt industrijali jikkorrispondi, qabel kollox, għat-tip ta’ prodott previst fil-paragrafu 21 tal‑komunikazzjoni dwar id-definizzjoni tas-suq.

72 Fl-aħħar, fil-paragrafi 22 u 23 tal-komunikazzjoni dwar id-definizzjoni tas-suq, il-Kummissjoni tikkonferma, permezz ta’ eżempji konkreti, li l‑fornituri kkonċernati għandhom ikunu f’pożizzjoni jipproponu u jbiegħu dawn il-kwalitajiet ta’ prodotti differenti immedjatament u mingħajr ma jiżdiedu l‑ispejjeż b’mod sostanzjali u li ma għandhomx jeżistu diffikultajiet partikolari fil-fażi tad-distribuzzjoni.

73 Huwa fid-dawl ta’ dawn il-kunsiderazzjonijiet li għandu jiġi ddeterminat jekk il-Kummissjoni evalwatx b’mod korrett il-kriterju tal‑kapaċità ta’ sostituzzjoni mill-aspett tal-offerta.

74 L-ewwel nett, kif ġie osservat ukoll fil-punti 63 u ta’ wara iktar ’il fuq, il-produtturi tal-ħajt intiż għall-industrija tal-karrozzi għandhom jadattaw il‑makkinarji ta’ produzzjoni tagħhom sabiex il-ħajt manifatturat jissodisfa standards speċifiċi.

75 It-tieni nett, ir-raġunament tar-rikorrenti fir-rigward tal-ispejjeż baxxi ta’ produzzjoni tal-ħajt intiż għall-industrija tal-karrozzi ma huwiex konvinċenti. Fil-fatt, huwa minnu li r-rikorrenti jsostnu li mhux biss il‑ħajt huwa, bħala regola ġenerali, manifatturat skont il-ħtiġijiet tal‑industrija tal-karrozzi u pprovdut b’din il-kwalità lill-klijenti ta’ setturi industrijali oħra, iżda wkoll li l-ispejjeż ta’ adattament tal-linja ta’ produzzjoni jkunu wisq għoljin kieku kellu jiġi mmanifatturat prodott għas‑settur tal-karrozzi biss biex wara tiġi mmodifikata l-linja ta’ produzzjoni u din tiġi adattata għall-manifattura ta’ prodotti intiżi għal setturi industrijali oħra.

76 Xorta jibqa’ l-fatt li, għalkemm, minħabba raġunijiet ta’ razzjonalizzazzjoni tal-produzzjoni, kumpannija diġà preżenti fis-suq tal-ħajt intiż għall‑industrija tal-karrozzi tipproduċi essenzjalment ħajt li jissodisfa l-ogħla standard indipendentement mid-destinazzjoni tal-prodott, hija tagħmel dan biss peress li hija preżenti fis-suq tal-karrozzi, minħabba l-ispejjeż għoljin marbuta mal-produzzjoni skont l-istandards speċifiċi dwar il-ħajt intiż għas-suq tal-karrozzi. Fi kliem ieħor, kumpannija li l‑attività prinċipali tagħha tirrigwarda l-ħajt intiż għall-ħjata jew il-ħajt tar‑rakkmu ma jkollha ebda interess tipproduċi ħajt speċjali intiż għas‑settur tal-karrozzi għar-raġuni biss li din tkun tista’ potenzjalment tbiegħ dan il-ħajt lil klijenti eventwali tas-settur tal‑karrozzi.

77 B’hekk, l-affermazzjoni tar-rikorrenti li abbażi tagħha l-ispejjeż ta’ produzzjoni tal-ħajt intiż għall-industrija tal-karrozzi huma tant baxxi li l-produzzjoni ssir dejjem skont standard ta’ speċifikazzjoni ogħla ma ġietx stabbilita f’dak li jirrigwarda l-produtturi tal-ħajt industrijali.

78 It-tielet nett, id-differenza kbira bejn iż-żewġt iswieq fuq il-livell ġeografiku ma ġietx ikkontestata mir-rikorrenti waqt il-proċedura amministrattiva. Bi tweġiba għat-talba għal informazzjoni tal‑Kummissjoni, Amann anki kkwalifikat is-suq tal-ħajt intiż għall-industrija tal-karrozzi bħala dinji. Coats wkoll sostniet li l‑karrateristiċi speċifiċi ta’ dan is-suq tal-aħħar jillimitawh għall-fornituri “reġjonali” u “globali”, kliem li għandhom jinftehmu, fil-kuntest tat-tweġiba, bħala li jfissru “li jkopri t-territorju kollu taż-ŻEE” u “dinji”.

79 B’hekk, il-kapaċità ta’ sostituzzjoni mill-perspettiva tal-offerta tissoponi li l-parti l-kbira tal-produtturi tal-ħajt huma kapaċi jipproduċu f’kwantità kbira ħajt speċifiku u uniformi għal kull klijent tas-settur tal-industrija tal-karrozzi u jiddistribwuh f’terminu qasir fiż-ŻEE kollha. Fid-dawl tal-kunsiderazzjonijiet preċedenti, tali raġunament ma tantx huwa difendibbli.

80 Għaldaqstant, il-Kummissjoni ma wettqet ebda żball manifest ta’ evalwazzjoni billi kkonkludiet li kienu jeżistu żewġt iswieq ta’ prodotti u ġeografiċi distinti mill-perspettiva tal-offerta.

81 F’dan ir-rigward, għandu jiġi ppreċiżat li l-Kummissjoni evalwat u intrepretat b’mod korrett it-tweġibiet tar-rikorrenti u tal-impriżi kkonċernati l-oħra li abbażi tagħhom hija wasslet għall-konklużjoni tal‑eżistenza ta’ żewġt iswieq ta’ prodotti distinti.

82 Qabel kollox, il-Kummissjoni staqsiet lir-rikorrenti dwar jekk il-ħajt tal-ħjata għall-ħwejjeġ għal użu industrijali, il‑ħajt tar-rakkmu għal użu industrijali, il-ħajt speċjali għal użu industrijali u l-ħajt għal użu domestiku jikkostitwixxux swieq ta’ prodotti differenti tas-settur tal‑ħajt. Il-Kummissjoni ppreżentat ukoll tabella intiża sabiex tiddetermina s-swieq ġeografiċi rilevanti għal kull waħda mill-kategoriji ta’ ħajt iċċitati iktar ’il fuq filwaqt li pprovdiet intestatura speċifika “Ħajt għall-karrozzi”. Hija ppreċiżat li din il-kategorija tal-aħħar kienet inkluża fil-ħajt speċjali għal użu industrijali, iżda enfasizzat li xtaqet issir taf l‑opinjoni ta’ Amann u ta’ Cousin fuq is-suq ġeografiku rilevanti ta’ dan it-tip ta’ ħajt.

83 Bi tweġiba għat-talba għal informazzjoni ċċitata iktar ’il fuq, Amann irrilevat li d-distinzjoni ddettaljata mwettqa mill-Kummissjoni kienet korretta minħabba l-fatt li “jeżistu speċifikazzjonijiet ta’ prodotti u ħtiġijiet speċifiċi għall-klijenti li, b’mod partikolari, fis-settur tal-industrija tal-ħwejjeġ huma distinti ħafna minn dawk taż-żewġ setturi l-oħra fuq il-livell tal-varjetà ta’ kuluri eċċ”. Min-naħa tagħha, Cousin qablet totalment mas-segmentazzjoni ppreżentata mill-Kummissjoni. Madankollu, hija ppreċiżat id-diffikultà kbira sabiex jiġu evalwati s-swieq, speċjalment fir-rigward tal-ħajt speċjali, minħabba l-użu diversi kbir ikkonċernat, filwaqt li enfasizzat li kienet identifikat iktar minn 80 professjoni.

84 B’hekk, huwa minnu li r-rikorrenti ammettew b’mod espliċitu li s-suq tal-ħajt speċjali jikkostitwixxi suq ta’ prodotti distinti, iżda, b’mod kuntrarju għal dak li tafferma l-Kummissjoni fin-noti bil-miktub tagħha, huma ma rrikonoxxewx b’mod espliċitu li s-suq tal-ħajt intiż għall-industrija tal‑karrozzi incluż fis-suq tal-ħajt speċjali kien hu stess suq ta’ prodotti distinti.

85 Gütermann ukoll kkonfermat is-subdiviżjoni pproposta mill‑Kummissjoni, iżda ma ppronunċjatx ruħha b’mod espliċitu fuq is‑suq tal-ħajt intiż għall-industrija tal-karrozzi. Fir-rigward ta’ Coats, hija wieġbet għad-domanda dwar is-swieq skont il-prodotti billi qalet li hija ma taħsibx li d-differenzi bejn il-prodotti kienu suffiċjenti sabiex tiġi konkluża l-eżistenza ta’ tlett iswieq distinti, minkejja li rrikonoxxiet il-karatteristiċi speċifiċi tas-suq tal-ħajt intiż għall-industrija tal‑karrozzi, kif iddikjarat fil-punt 78 iktar ’il fuq. Hija biss Oxley li kkonfermat u ġġustifikat b’mod dirett il-karattru distint tas-suq tal-ħajt intiż għall-industrija tal-karrozzi.

86 Minkejja li l-interpretazzjoni ta’ dawn l-elementi, fir-rigward tal-eżistenza ta’ suq tal-ħajt intiż għall-industrija tal-karrozzi distint, ma hijiex daqshekk evidenti daqs kemm tafferma l-Kummissjoni, xorta jibqa l-fatt li l-konklużjonijiet tagħha ma huma vvizjati b’ebda żball manifest ta’ evalwazzjoni u lanqas bi kwalunke żnaturament tal-fatti.

87 Barra minn hekk, il-konklużjonijiet tagħha huma kkonfermati minn provi oħra bħas-siti internet tal-impriżi li, b’mod ġenerali, għandhom intestatura distinta għall-ħajt intiż għall-industrija tal-karrozzi. Bl-istess mod, dawn l‑impriżi huma kollha proprjetarji ta’ marki ta’ ħajt żviluppati speċifikament għal dan is-settur.

88 Minn dak kollu li ntqal jirriżulta li l-Kummissjoni ma wettqitx żball manifest ta’ evalwazzjoni billi kkunsidrat li, fil-każ preżenti, is‑suq tal-ħajt intiż għall-industrija tal-karrozzi u s-suq tal-ħajt industrijali kienu differenti.

b) Fuq l-allegata eżistenza ta’ “pjan ġenerali”

89 Qabel kollox, għandu jiġi mfakkar li l-kunċett ta’ ksur uniku ġustament jirreferi għal sitwazzjoni fejn diversi impriżi jkunu pparteċipaw fi ksur li jikkonsisti f’aġir kontinwu fit-tfittxija ta’ għan ekonomiku waħdieni intiż sabiex tiġi distorta l-kompetizzjoni jew fi ksur individwali marbuta flimkien mill-istess għan (l-istess finalità tal‑elementi kollha) u l-istess suġġetti (l-istess impriżi kkonċernati, li jafu li qed jipparteċipaw fl-għan komuni) (sentenza tal-Qorti Ġenerali tat-8 ta’ Lulju 2008, BPB vs Il-Kummissjoni, T‑53/03, Ġabra P II-1333, punt 257).

90 Sussegwentement, għandu jiġi rrilevat li ksur tal-Artikolu 81(1) KE jista’ jirriżulta mhux biss minn att iżolat, iżda wkoll minn serje ta’ atti jew ukoll minn aġir kontinwu. Din l-interpretazzjoni ma tistax tiġi kkontestata minħabba li element wieħed jew iktar minn din is-serje ta’ atti jew ta’ dan l-aġir kontinwu jista’ wkoll jikkostitwixxi fih innifsu u meħud waħdu, ksur tal-imsemmija dispożizzjoni. Meta d-diversi azzjonijiet jaqgħu taħt “pjan ġenerali”, minħabba l-għan identiku tagħhom ta’ distorsjoni tal-kompetizzjoni ġewwa s-suq komuni, il-Kummissjoni tista’ timputa r-responsabbiltà ta’ dawn l-azzjonijiet skont il-parteċipazzjoni fil-ksur ikkunsidrat fit-totalità tiegħu (sentenza tal-Qorti tal-Ġustizzja tas-7 ta’ Jannar 2004, Aalborg Portland et vs Il-Kummissjoni, C‑204/00 P, C‑205/00 P, C‑211/00 P, C‑213/00 P, C‑217/00 P u C‑219/00 P, Ġabra p. I‑123, punt 258).

91 Barra minn hekk, skont ġurisprudenza stabbilita, il-kunċett ta’ ksur uniku jista’ jkun relatat mal-kwalifika legali ta’ aġir antikompetittiv li jikkonsisti fi ftehim, fi prattiki miftehma u f’deċiżjonijiet ta’ assoċjazzjoni ta’ impriżi (ara, f’dan is-sens, is-sentenzi tal-Qorti Ġenerali tal-20 ta’ April 1999, Limburgse Vinyl Maatschappij et vs Il-Kummissjoni, T‑305/94 sa T‑307/94, T‑313/94 sa T‑316/94, T‑318/94, T‑325/94, T‑328/94, T‑329/94 u T‑335/94, Ġabra p. II‑931, punti 696 sa 698; tal-20 ta’ Marzu 2002, HFB et vs Il-Kummissjoni, T‑9/99, Ġabra p. II‑1487, punt 186, u tat-12 ta’ Diċembru 2007, BASF vs Il-Kummissjoni, T‑101/05 u T‑111/05, Ġabra p. II‑4949, punt 159).

92 Huwa importanti wkoll li jiġi ppreċiżat li l-kunċett ta’ għan uniku ma jistax jiġi ddeterminat b’riferiment ġenerali għad-distorsjoni tal‑kompetizzjoni fis-suq ikkonċernat mill-ksur, peress li l-effett tal‑kompetizzjoni jikkostitwixxi, bħala oġġett jew effett, element kostituttiv ta’ kull aġir li jaqa’ taħt il-kamp ta’ applikazzjoni tal‑Artikolu 81(1) KE. Tali definizzjoni tal-kunċett ta’ għan uniku toħloq ir-riskju li l-kunċett ta’ ksur uniku u kontinwu jiġi mċaħħad minn parti mis-sens tiegħu sa fejn dan għandhu bħala konsegwenza li diversi aġiri, li jirrigwardaw settur ekonomiku, ipprojbiti mill-Artikolu 81(1) KE jkollhom, b’mod sistematiku, jiġu kkwalifikati bħala elementi kostituttivi ta’ ksur uniku. Għaldaqstant, sabiex aġiri differenti jiġu kkwalifikati bħala ksur uniku u kontinwu, għandu jiġi vverifikat jekk dawn għandhomx rabta ta’ komplementarjetà, fis-sens li kull wieħed minnhom huwa intiż sabiex jitratta konsegwenza jew konsegwenzi tal-iżvilupp normali tal-kompetizzjoni, u jikkontribwixxu, permezz ta’ interazzjoni, għat-twettiq tal-effetti antikompetittivi kollha intiżi mill-awturi tagħhom, fil-kuntest ta’ pjan globali li jipprevedi għan uniku. F’dan ir-rigward, għandha tittieħed inkunsiderazzjoni kull ċirkustanza li tista’ tistabbilixxi jew tikkuntesta r-rabta msemmija, bħall-perijodu ta’ applikazzjoni, il-kontenut (inkluż il-metodi użati) u, b’rabta ma’ dan, l-għan tad-diversi aġiri inkwistjoni (ara, f’dan is-sens, is-sentenza BASF vs Il-Kummissjoni, punt 91 iktar ’il fuq, punti 179 sa 181).

93 Huwa għaldaqstant minħabba raġunijiet oġġettivi li l-Kummissjoni tista’ tibda proċeduri distinti, tikkonstata diversi każijiet ta’ ksur distinti u timponi diversi multi distinti (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tal-Qorti Ġenerali tal-15 ta’ Ġunju 2005, Tokai Carbon et vs Il-Kummissjoni, T‑71/03, T‑74/03, T‑87/03 u T‑91/03, Ġabra p. II-10, iktar ’il quddiem, is-“sentenza Tokai II”, punt 124).

94 Fl-aħħar, hemm lok ukoll li jiġi osservat li l-kwalifika ta’ ċertu aġir illegali bħala aġir li jikkostitwixxi ksur uniku u identiku jew pluralità ta’ ksur, taffettwa, bħala prinċipju, is-sanzjoni li tista’ tiġi imposta. Fil‑fatt, il-konstatazzjoni ta’ pluralità ta’ ksur tista’ twassal għall‑impożizzjoni ta’ diversi multi distinti, dejjem fil-limiti stabbiliti mill-Artikolu 15(2) tar-Regolament Nru 17 u mill-Artikolu 23(2) tar‑Regolament Nru 1/2003 (sentenza BASF vs Il-Kummissjoni, punt 91 iktar ’il fuq, punt 158).

95 Huwa fid-dawl ta’ dawn il-kunsiderazzjonijiet li hemm lok li tiġi evalwata l-eżistenza ta’ “pjan ġenerali”.

96 Qabel kollox, għandu jiġi osservat li r-rikorrenti jsostnu prinċipalment li, f’dan il-każ, l-element suġġettiv komuni huwa li l-ksur kien kollu intiż għad-distorzjoni tal-iżvilupp normali tal-prezzijiet. Issa, tali għan ta’ falsifikazzjoni tal-prezzijiet huwa inerenti għal kull kartell ta’ prezzijiet u ma huwiex suffiċjenti, fih innifsu sabiex tintwera l-eżistenza ta’ element suġġettiv komuni. F’dan ir-rigward, u b’mod kuntrarju għall-affermazzjonijiet tar-rikorrenti, il-Kummissjoni ma bdietx mill‑prinċipju tal-eżistenza ta’ rabta bejn il-ksur fid-Deċiżjoni kkontestata. Fil-fatt, fil-Premessa 269 ta’ din tal-aħħar, hija semmiet biss l-għan antikompettitiv uniku u l-għan ekonomiku uniku li jikkonsisti f’falsifikazzjoni tal-iżvilupp normali tal-prezzijiet li huwa inerenti għal dan it-tip ta’ kartell, għalkemm hija tinsisti fuq il-fatt li dan l-oġġettiv u dan l-għan huma segwiti f’kull wieħed mit-tliet ksur differenti.

97 Sussegwentement, sabiex tinnega l-eżistenza ta’ ksur uniku, flimkien mal-fatt li s-suq tal‑ħajt intiż għall-industrija tal-karrozzi u dak tal-ħajt industrijali huma distinti, kif barra minn hekk ġie rrilevat fil-punti 53 sa 88 iktar ’il fuq, il-Kummissjoni essenzjalment ibbażat ruħha fuq in-nuqqas ta’ identità tal-biċċa l-kbira tal-membri implikati fl-akkordji u n-nuqqas ta’ koordinazzjoni globali tagħhom. Ir-rikorrenti ma setgħux jikkontestaw dawn il-kriterji u għaldaqstant ma wrewx l-eżistenza ta’ “rabta stretta” bejn l-aġir antikompettitiv differenti.

98 L-ewwel nett, fir-rigward tal-kriterju dwar in-nuqqas ta’ identità tal‑parteċipanti, il-Kummissjoni elenkat, fil-Premessi 96 u 216 tad‑Deċiżjoni kkontestata, il-parteċipanti fl-akkordju dwar is-suq tal-ħajt intiż għall-industrija tal-karrozzi u dak dwar is-suq tal-ħajt industrijali. Konsegwentement, fil-Premessa 265(a) tad-Deċiżjoni kkontestata, hija qieset li l‑parti l-kbira tal-impriżi kienu pparteċipaw biss f’akkordju wieħed, peress li ma kinux jeżerċitaw attività fis-swieq koperti mill-akkordju l-ieħor.

99 Għandu jiġi kkonstatat li, mill-għaxar impriżi li pparteċipaw f’wieħed u/jew fl-ieħor minn dawn l-akkordji, tlieta biss kienu ġew implikati fiż-żewġ akkordji. Fil-fatt, Ackermann Nähgarne GmbH & Co, Bieze Stork BV, BST, Cousin, Gütermann, Zwicky u Oxley kienu kkonċernati biss b’wieħed minnhom. Coats, Barbour (sal-akkwist tagħha minn Coats) u Amann biss ipparteċipaw fiż-żewġ akkordji. Il‑parteċipazzjoni biss ta’ dawn it-tliet impriżi fiż-żewġ akkordji ma tistax tikkostitwixxi fiha nnfisha prova tal-eżistenza ta’ strateġija komuni (ara, f’dan is-sens, is-sentenza Tokai II, punt 93 iktar ’il fuq, punt 120). Qabel kollox għandu jiġi enfasizzat li, barra l-każ ta’ Barbour, ir-rappreżentanti tal-impriżi preżenti fil-laqgħat organizzati fil‑kuntest tal-akkordju dwar is-suq tal-ħajt intiż għall-industrija tal-karrozzi u ta’ dak dwar is-suq tal-ħajt industrijali ma kienux l-istess waqt il-perijodu ta’ sovrapożizzjoni ta’ dawn iż-żewġ akkordji (1998-2000).

100 Għaldaqstant, il-konstatazzjoni tal-Kummissjoni fil-Premessa 265(a) tad-Deċiżjoni kkontestata ma hija vvizjata b’ebda żball manifest ta’ evalwazzjoni.

101 It-tieni nett, lanqas il-kontenut tal-akkordji ma jista’ jservi sabiex tiġi ġġustifikata l-eżistenza ta’ pjan globali. Fil-fatt, mid-Deċiżjoni kkontestata jirriżulta li l-kontenuti rispettivi tal-akkordju dwar is-suq tal‑ħajt intiż għall-industrija tal-karrozzi u ta’ dak dwar is-suq tal-ħajt industrijali huma differenti ħafna f’dan ir-rigward.

102 Fir-rigward tal-akkordju dwar is-suq tal-ħajt intiż għall-industrija tal‑karrozzi, il-Premessi 215, 220, 223, 224, 226, 228 sa 230, 233 sa 236 u 238 tad-Deċiżjoni kkontestata juru, minn naħa, li l-informazzjoni skambjata bejn il-parteċipanti fl-akkordju rrigwardat il-prezzijiet applikati fir-rigward ta’ ċerti klijenti u min-naħa l-oħra, li l-ftehim konklużi kkonsistew fl-iffissar ta’ prezzijiet minimi immirati għall-prodotti bażiċi mibjugħa lill-klijentela tas-settur tal-karrozzi, fl-iffissar ta’ żewġ tipi ta’ prezzijiet immirati rispettivament għall-klijenti eżistenti u għall-klijenti l-ġodda, u fl-iffissar ta’ prezzijiet minimi immirati għal ċerti klijenti koperti mill-iskambju ta’ informazzjoni. Il-parteċipanti ftehmu wkoll li jevitaw li jikkompetu kontra xulxin fuq il-prezzijiet favur il-fornitur regolari.

103 Fir-rigward tal-akkordju dwar is-suq tal-ħajt industrijali, mill-Premessi 99 sa 153 tad-Deċiżjoni kkontestata jirriżulta minn naħa, li l-informazzjoni skambjata kienet tirrigwarda l-listi ta’ prezzijiet u ta’ skontijiet, l‑applikazzjoni ta’ żiedet fil-prezzijiet tal-katalogu, it-tnaqqis tal‑iskontijiet u ż-żieda fil-prezzijiet speċjali applikabbli għal ċerti klijenti u, min-naħa l-oħra, li l-partijiet ftehmu fuq il-listi ta’ prezzijiet futuri tagħhom, fuq ir-rata massima ta’ skont, fuq it-tnaqqis tal‑iskontijiet u fuq iż-żieda fil-prezzijiet speċjali applikabbli għal ċerti klijenti speċjali u ftehmu li ma jikkompetux kontra xulxin fuq il-prezzijiet favur il-fornitur regolari.

104 Il-premessi tad-Deċiżjoni kkontestata ċċitati iktar ’il fuq jikkonfermaw li teżisti differenza kbira bejn iż-żewġ akkordji fir-rigward tal‑kontenut tagħhom. L-eżistenza ta’ xi xebh bejn dawn iż-żewġ akkordji, bħall-ftehim intiż sabiex jiġi evitat li jikkompetu kontra xulxin fuq il-prezzijiet favur il‑fornitur regolari ma tistax madankollu, waħedha, tikkontesta din il-konstatazzjoni.

105 It-tielet nett, il-modalitajiet ta’ funzjonament ta’ kull wieħed miż-żewġ akkordji kienu, fil-parti l-kbira, differenti. Fil-fatt, kif irrilevat il-Kummissjoni fil-Premessa 218 tad-Deċiżjoni kkontestata, l-akkordju dwar is-suq tal-ħajt intiż għall-industrija tal-karrozzi kien ġie organizzat b’mod pjuttost flessibli, permezz ta’ laqgħat żgħar irregolari ssupplementati minn kuntatti bilaterali ta’ spiss. Il-Premessi 96 sa 99 u 149 sa 153 tad-Deċiżjoni kkontestata juru li l-akkordju dwar is-suq tal-ħajt industrijali fil-Benelux u fil-pajjiżi Nordiċi ġie, min-naħa tiegħu, ikkonkrettizzat permezz taż‑żamma ta’ laqgħat ta’ mill-inqas darba fis-sena u li dawn kienu tqassmu f’żewġ partijiet, jiġifieri, sessjoni ddedikata lis-suq tal-pajjiżi Nordiċi u sessjoni dwar is-suq tal-Benelux. Minn dan jirriżulta wkoll li seħħew kuntatti bilaterali b’mod perjodiku .

106 Fid-dawl ta’ dawn l-elementi, il-Kummissjoni ma wettqet ebda żball manifest ta’ evalwazzjoni billi kkonkludiet, fil-Premessi 265 sa 267 tad‑Deċiżjoni kkontestata, li l-akkordju dwar is-suq tal-ħajt intiż għall‑industrija tal-karrozzi u dak dwar is-suq tal-ħajt industrijali fil‑Benelux u fil-pajjiżi Nordiċi għandhom jiġu distinti wieħed mill‑ieħor u li b’hekk dawn jikkostitwixxu żewġ każijiet ta’ ksur distinti.

107 F’dan ir-rigward, għandu jiġi rrilevat li, b’mod kuntrarju għall-akkordju dwar is-suq tal-ħajt intiż għall-industrija tal-karrozzi, l-akkordju dwar is‑suq tal-ħajt industrijali fil-Benelux u dak dwar is-suq tal-ħajt industrijali fil-pajjiżi Nordiċi ġew ikkunsidrati bħala ksur wieħed minħabba li l-prodotti kienu identiċi, li l-parteċipanti fl-akkordju kienu l-istess, li l-kontenut u l-mod ta’ funzjonament tal-akkordju kienu simili, li l-laqgħat kienu jinżammu fl-istess ġurnata u li l-impriżi parteċipanti kienu rrappreżentati waqt il-laqgħat mill-istess persuni.

108 Barra minn hekk, l-argument ibbażat, minn naħa, fuq nuqqas ta’ diviżjoni tal-kompetenzi, fi ħdan ir-rikorrenti, fil-qasam tal-kummerċjalizzazzjoni tal- ħajt industrijali u tal-ħajt intiż għall-industrija tal-karrozzi u, min-naħa l-oħra, dak ibbażat fuq il-fatt li d‑diriġenti u l-assoċjati tal-impriżi parteċipanti kellhom bil-fors ikunu jafu bl-akkordji differenti, huma irrilevanti . Dawn bl-ebda mod ma jikkostitwixxu prova tal-eżistenza ta’ element suġġettiv komuni.

109 L-argument tar-rikorrenti rigward l-eżistenza ta’ koordinazzjoni globali, ibbażata fuq il-kuntatti frekwenti bejn rappreżentant ta’ Coats u l-amministratur ta’ Amann, għandu wkoll jiġi miċħud. Mill-proċess jirriżulta li dan ma fih ebda dikjarazzjoni li tista’ tiġi interpretata bħala prova ta’ koordinazzjoni globali. Waqt is-seduta, ir‑rikorrenti ammettew li huma ma setgħux iressqu quddiem il-Qorti Ġenerali dokumenti preċiżi li jattestaw rieda ta’ koordinazzjoni globali bejn Amann u Coats.

110 Fl-aħħar, ir-rikorrenti jallegaw, b’mod żbaljat, li l-kriterju ta’ deliminazzjoni tas-suq tal-prodotti ma jistax jikkostitwixxi kriterju ta’ evalwazzjoni validu sa fejn dan jikkonferixxi marġni ta’ diskrezzjoni inkontrollabbli lill-Kummissjoni fil-każ tal-prodotti relatati, sabiex tikkonstata l-eżistenza ta’ żewġ każijiet ta’ ksur distinti. Fil-fatt, minn naħa, l‑imsemmija setgħa diskrezzjonali ma hijiex illimitata, peress li l‑Kummissjoni tibqa’ suġġetta għall-istħarriġ tal-Qorti Ġenerali kif iddikjarat fil-punt 54 iktar ’il fuq. Min-naħa l-oħra, f’dan il-każ, il-kriterju dwar is-swieq tal‑prodotti kien biss kriterju fost oħrajn sabiex tiġi kkonstatata l-eżistenza ta’ żewġ każijiet ta’ ksur distinti.

111 Fid-dawl ta’ dawn il-kunsiderazzjonijiet kollha, il-motiv ibbażat fuq ksur tal-ewwel sentenza tal-Artikolu 7(1) tar-Regolament Nru 1/2003 għandu jiġi miċħud bħala infondat.

B – Fuq il-motivi intiżi għat-tnaqqis tal-multa

1. Fuq il-motiv, invokat mir-rikorrenti, ibbażat fuq in-nuqqas ta’ osservanza tal-ogħla limitu tas-sanzjoni, previst fl-Artikolu 15(2) tar‑Regolament Nru 17 u fl-Artikolu 23(2) tar-Regolament Nru 1/2003

a) L-argumenti tal-partijiet

112 Il-motiv imqajjem mir-rikorrenti fih tliet ilmenti.

113 Fil-kuntest tal-ewwel ilment, ir-rikorrenti jsostnu li ż-żewġ każijiet ta’ ksur fir-realtà jikkostitwixxu biss ksur uniku u li, għaldaqstant, tista’ tiġi b’hekk imposta fuqhom multa waħda biss, li l-ammont tagħha ma jistax jaqbeż il-limitu ta’ 10 % tad-dħul mill-bejgħ globali. Issa, l‑ammont totali li jirriżulta minn din l-addizzjoni jaqbeż l-imsemmi limitu u għaldaqstant hemm ksur tal-Artikolu 15(2) tar-Regolament 17 u tal-Artikolu 23(2) tar-Regolament Nru 1/2003.

114 F’dan ir-rigward huma jsostnu li l-prinċipju tad-dritt kostituzzjonali Komunitarju nulla poena sine lege ġie miksur. Essenzjalment, huma jikkritikaw il-fatt li l-Kummissjoni tista’, permezz ta’ diviżjoni tas‑swieq li fihom ġie kkonstatat ksur parallel, tagħti lilha nnifisha marġni ta’ manuvra llimitata sabiex tistabbilixxi multi li jaqbżu l-limitu ta’ 10 % tad-dħul mill-bejgħ globali. Issa, huma jqisu li mill-prinċipju ta’ legalità tirriżulta mhux biss il-projbizzjoni tal-qorti li timponi penalitajiet fin-nuqqas ta’ bażi legali, iżda wkoll l‑obbligu tal-leġiżlatur li jabbozza miżuri penali b’mod preċiż u ċar. Għaldaqstant, ir-rekwiżit ta’ ċarezza japplika għall-elementi li jikkostitwixxu regola, iżda wkoll għall-konsegwenzi ġuridiċi ta’ din tal-aħħar. Tali rekwiżiti japplikaw ukoll f’dak li jirrigwarda d‑dispożizzjonijiet iċċitati iktar ’il fuq li jipprevedu l-multi għal ksur tar‑regoli tal-kompetizzjoni.

115 Meta ntalbu jagħtu xi kjarifikazzjonijiet fuq l-argumenti tagħhom waqt is-seduta, ir-rikorrenti ppreċiżaw li dan kellu jinftiehem bħala li jikkontesta wkoll il-legalità tar-regola nnfisha u, għaldaqstant, li huma qegħdin iqajmu eċċezzjoni ta’ illegalità tal-Artikolu 15(2) tar‑Regolament Nru 17 u tal-Artikolu 23(2) tar-Regolament Nru 1/2003.

116 Barra minn hekk, huma jiċħdu l-argument tal-Kummissjoni dwar l-obbligu tagħha ta’ osservanza tal-prinċipju non bis in idem, peress li dan il-prinċipju ma joffri ebda garanzija fir-rigward tal-eżattezza tar‑rikonoxximent ta’ ksur wieħed jew iktar. Huma jsostnu, essenzjalment, li l-problema tinsab fi stadju preċedenti, jiġifieri waqt id-determinazzjoni stess tal-eżistenza ta’ ksur wieħed jew iktar.

117 Permezz tat-tieni lment tagħhom, ir-rikorrenti jsostnu li l-Kummissjoni tista’ timponi multa unika għal ksur differenti fil-każ fejn dawn kellhom bħala għan l-istess tip ta’ aġir fi swieq differenti u fejn il-parteċipanti huma, fil-parti l-kbira, l-istess impriżi. F’dan il-każ, dawn iż-żewġ kundizzjonijiet huma sodisfatti.

118 Ir-rikorrenti jikkonstataw li l-Kummissjoni tbegħdet mill-prattika preċedenti tagħha mingħajr l-iċken motivazzjoni. Fil-fatt, huma jikkunsidraw li, fil-każ fejn il-Kummissjoni tirrinunzja għas-setgħa tagħha li timponi multa waħda għal diversi ksur, hija obbligata, skont il-prinċipji ġenerali tad-dritt amministrattiv Ewropew, timmotiva n-nuqqas ta’ użu ta’ din is-setgħa. Għaldaqstant, f’dan il-każ, il‑Kummissjoni kisret l-Artikolu 253 KE.

119 Wara, huma jwettqu paragun bejn id-Deċiżjoni kkontestata u d‑Deċiżjoni tal-Kummissjoni 2003/2/KE, tal-21 ta’ Novembru 2001, dwar proċedura skont l-Artikolu 81 [KE] u l-Artikolu 53 tal-Ftehim ŻEE (Każ COMP/E-1/37.512 – Vitamini) (ĠU 2003, L 6, p. 1, iktar ’il quddiem, id‑“Deċiżjoni Vitamini”). Fil-fatt, hawnhekk il-Kummissjoni ġabret flimkien il-multi imposti għall-ksur differenti f’multa globali waħda, u, għaldaqstant, kienet ikkunsidrat li kien neċessarju li tosserva l-limitu ta’ 10 % tad‑dħul mill-bejgħ globali. Issa, bħal fid-Deċiżjoni Vitamini, l-akkordji tal-kawża preżenti huma marbuta permezz tal-istess kuntest materjali u “spatio-temporel”.

120 Permezz tat-tielet ilment tagħhom, ir-rikorrenti jsostnu li l-effett dissważiv imfittex mill-Kummissjoni kien diġà inkiseb waqt l-impożizzjoni tal-multa għall-ksur imwettaq fis-suq tal-ħajt industrijali. Għaldaqstant, il‑Kummissjoni kien imissha ħadet dan inkunsiderazzjoni waqt l-iffissar tal‑ammont tal-multa li tissanzjona l-akkordju dwar il-ħajt intiż għall-industrija tal-karrozzi.

121 Il-Kummissjoni tiċħad dawn l-argumenti.

b) Il-kunsiderazzjonijiet tal-Qorti Ġenerali

122 Dan il-motiv imqajjem mir-rikorrenti fih, essenzjalment, tliet ilmenti, ibbażati, l-ewwel, fuq ksur tal-prinċipju nulla poena sine lege, it-tieni, fuq l-obbligu li tiġi imposta multa unika għal diversi każijiet ta’ ksur u, it-tielet, fuq nuqqas ta’ osservanza tal-għanijiet legali tas-sanzjoni.

Fuq l-ilment ibbażat fuq ksur tal-prinċipju nulla poena sine lege u fuq l‑eċċezzjoni ta’ illegalità tal-Artikolu 15(2) tar-Regolament Nru 17 u tal-Artikolu 23(2) tar-Regolament Nru 1/2003.

123 L-ewwel nett, għandha tiġi eżaminata l-eċċezzjoni ta’ illegalità tal‑Artikolu 15(2) tar-Regolament Nru 17 u tal-Artikolu 23 tar‑Regolament Nru 1/2003 imqajma mir-rikorrenti fuq tliet livelli. L‑ewwel nett, huma jsostnu, essenzjalment, li l-kunċett stess ta’ ksur, kif imsemmi fl‑Artikolu 15(2) tar-Regolament Nru 17 u fl-Artikolu 23 tar‑Regolament Nru 1/2003, ma huwiex ċar. It-tieni nett, huma jqisu li l-kunċett ta’ ksur uniku lanqas ma huwa ddefinit b’mod ċar u li b’hekk il-Kummissjoni tista’ tinfluwenza b’mod arbitrarju d‑determinazzjoni tal-ammont tal-multa permezz ta’ diviżjoni tas-swieq li fihom ġew ikkonstatati każijiet ta’ ksur paralleli. It-tielet nett, huma jsostnu li s-sanzjonijiet previsti minn dan l-istess artikolu wkoll ma humiex ċari.

124 Qabel kollox, għandu jiġi mfakkar li mill-ġurisprudenza tal-Qorti tal‑Ġustizzja jirriżulta li l-prinċipju ta’ legalità tal-pieni huwa korollarju għall-prinċipju ta’ ċertezza legali, li jikkostitwixxi prinċipju ġenerali tad-dritt Komunitarju u jeżiġi, b’mod partikolari, li kull leġiżlazzjoni Komunitarja, b’mod partikolari meta din timponi jew timpermetti l-impożizzjoni ta’ sanzjonijiet, tkun ċara u preċiża, sabiex il-persuni kkonċernati jkunu jistgħu jgħarrfu mingħajr ambigwità d-drittijiet u l-obbligi li jirriżultaw minnha u jkunu jistgħu jaġixxu skont il-każ (ara, f’dan is-sens, is-sentenzi tal-Qorti tal-Ġustizzja tad-9 ta’ Lulju 1981, Gondrand Frères u Garancini, 169/80, Ġabra p. 1931, punt 17; tat-13 ta’ Frar 1996, Van Es Douane Agenten, C‑143/93, Ġabra p. I‑431, punt 27, u s-sentenza tal-Qorti Ġenerali tal-5 ta’ April 2006, Degussa vs Il-Kummissjoni, T‑279/02, Ġabra p. II‑897, punt 66).

125 Dan il-prinċipju, li jifforma parti mit-tradizzjonijiet kostituzzjonali komuni għall-Istati Membri u li ġie sottoskritt f’diversi trattati internazzjonali, b’mod partikolari, fl-Artikolu 7 tal-Konvenzjoni Ewropea għall-Protezzjoni tad-Drittijiet tal-Bniedem u tal-Libertajiet Fundamentali (iktar ’il quddiem il-“KEDB”), japplika kemm fir-rigward tar-regoli penali kif ukoll fir-rigward ta’ strumenti amministrattivi speċifiċi li jimponu jew jippermettu l-impożizzjoni ta’ sanzjonijiet amministrattivi (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tal-Qorti tal-Ġustizzja tat-18 ta’ Novembru 1987, Maizena et, 137/85, Ġabra p. 4587, punt 15). Dan japplika mhux biss għar-regoli li jistabbilixxu l-elementi li jikkostitwixxu ksur, imma wkoll għal dawk li jiddefinixxu l-konsegwenzi li jirriżultaw minn ksur ta’ dawn tal-ewwel (ara, f’dan is-sens, is-sentenza X, C‑74/95 u C‑129/95, Ġabra p. I‑6609, punt 25, u s-sentenza Degussavs Il-Kummissjoni, punt 124 iktar ’il fuq, punt 67).

126 F’dan ir-rigward, għandu jiġi mfakkar il-kliem tal-Artikolu 7(1) tal‑KEDB:

“Ħadd ma għandu jitqies li jkun ħati ta’ reat kriminali minħabba f’xi att jew ommissjoni li ma kinux jikkostitwixxu reat kriminali skont liġi nazzjonali jew internazzjonali fil-ħin meta jkun sar. Lanqas ma għandha tingħata piena akbar minn dik li kienet applikabbli fiż-żmien meta r-reat kriminali jkun sar. ”

127 Skont il-Qorti Ewropea tad-Drittijiet t