Kawża T-299/08

Elf Aquitaine SA

vs

Il-Kummissjoni Ewropea

“Kompetizzjoni — Akkordji — Suq tal-klorat tas-sodju — Deċiżjoni li tikkonstata ksur tal-Artikolu 81 KE u tal-Artikolu 53 tal-Ftehim ŻEE — Imputabbiltà tal-aġir li jikkostitwixxi ksur — Drittijiet tad-difiża — Obbligu ta’ motivazzjoni — Prinċipju ta’ individwalità tal-pieni u tas-sanzjonijiet — Prinċipju ta’ legalità tal-pieni — Preżunzjoni ta’ innoċenza — Prinċipju ta’ amministrazzjoni tajba — Prinċipju ta’ ċertezza legali — Użu ħażin ta’ poter — Multi — Ċirkustanza aggravanti — Dissważjoni — Ċirkustanza attenwanti — Kooperazzjoni matul il-proċedura amministrattiva — Valur miżjud sinjifikattiv”

Sommarju tas-sentenza

1. Kompetizzjoni – Regoli Komunitarji – Ksur – Imputazzjoni – Kumpannija parent u sussidjarji – Unità ekonomika – Kriterji ta’ evalwazzjoni

(Artikoli 81KE u 82 KE; Regolament tal-Kunsill Nru 1/2003, Artikolu 23(2))

2. Kompetizzjoni – Proċedura amministrattiva – Dikjarazzjoni tal-oġġezzjonijiet – Kontenut neċessarju – Rispett tad-drittijiet tad-difiża – Portata

(Regolament tal-Kunsill Nru 1/2003, Artikoli 23 u 27(1))

3. Kompetizzjoni – Regoli Komunitarji – Ksur – Imputazzjoni – Kumpannija parent u sussidjarji – Unità ekonomika – Kriterji ta’ evalwazzjoni

(Artikolu 81(1) KE)

4. Kompetizzjoni – Regoli Komunitarji – Ksur – Imputazzjoni – Kumpannija parent u sussidjarji – Unità ekonomika

(Artikoli 81 KE u 82 KE; Regolament tal-Kunsill Nru 17, Artikolu 15(2); Regolament tal-Kunsill Nru 1/2003, Artikolu 23(2))

5. Kompetizzjoni – Regoli Komunitarji – Ksur – Imputazzjoni – Kumpannija parent u sussidjarji – Unità ekonomika – Kriterji ta’ evalwazzjoni

(Artikolu 81(1) KE)

6. Atti tal-istituzzjonijiet – Motivazzjoni – Obbligu – Portata – Deċiżjoni li tapplika r-regoli tal-kompetizzjoni – Deċiżjoni li tikkonċerna diversi destinatarji – Neċessità ta’ motivazzjoni suffiċjenti b’mod partikolari fir-rigward tal-entità li għandha tirrispondi għall-akkuża ta’ ksur

(Artikoli 81(1) KE u 253 KE)

7. Atti tal-istituzzjonijiet – Preżunzjoni ta’ validità – Deċiżjoni tal-Kummissjoni li timputa lil kumpannija parent il-ksur tad-dritt tal-kompetizzjoni mwettaq mis-sussidjarja tagħha

(Artikolu 249 KE)

8. Kompetizzjoni – Multi – Ammont – Determinazzjoni – Natura dissważiva

(Artikolu 81 KE; Regolament tal-Kunsill Nru 1/2003, Artikolu 23(2); Komunikazzjoni tal-Kummissjoni 2006/C 210/02, punti 25 u 30)

9. Kompetizzjoni – Multi – Ammont – Determinazzjoni – Nuqqas ta’ impożizzjoni jew tnaqqis tal-multa inkambju għall-kooperazzjoni tal-impriża implikata – Neċessità li l-aġir ikun iffaċilita l-konstatazzjoni tal-ksur mill-Kummissjoni

(Regolament tal-Kunsill Nru 1/2003, Artikoli 18 u 23(2); Komunikazzjoni tal-Kummissjoni 2002/C 45/03, punti 20, 21 u 23(b))

10. Kompetizzjoni – Multi – Ammont – Determinazzjoni – Setgħa diskrezzjonali tal-Kummissjoni – Stħarriġ ġudizzjarju – Ġurisdizzjoni sħiħa tal-qorti tal-Unjoni

(Artikolu 229 KE; Regolament tal-Kunsill Nru 1/2003, Artikolu 31)

1. L-aġir ta’ sussidjarja jista’ jiġi imputat lill-kumpannija parent b’mod partikolari meta din is-sussidjarja, għalkemm ikollha personalità ġuridika separata, ma tiddeterminax b’mod awtonomu l-aġir tagħha fis-suq, iżda essenzjalment tapplika l-istruzzjonijiet li tingħata mill-kumpannija parent b’mod partikolari fid-dawl tar-rabtiet ekonomiċi, organizzattivi u ġuridiċi li jgħaqqdu lil dawn iż-żewġ entitajiet ġuridiċi. Fil-fatt, dan huwa l-każ għaliex, f’tali sitwazzjoni, il-kumpannija parent u s-sussidjarja tagħha jifformaw parti mill-istess unità ekonomika u, għaldaqstant, jifformaw impriża waħda, fatt li jippermetti lill-Kummissjoni tagħti deċiżjoni li timponi multi fuq il-kumpannija parent, mingħajr ma jkun meħtieġ li jiġi stabbilit l-involviment personali ta’ din tal-aħħar fil-ksur.

Fil-każ speċifiku fejn kumpannija parent iżżomm 100 % tal-kapital azzjonarju tas-sussidjarja tagħha li wettqet ksur tar-regoli tad-dritt tal-kompetizzjoni, minn naħa, din il-kumpannija parent tista’ teżerċita influwenza determinanti fuq l-aġir ta’ din is-sussidjarja u, min-naħa l-oħra, teżisti preżunzjoni konfutabbli li tgħid li l-imsemmija kumpannija parent effettivament teżerċita influwenza determinanti fuq l-aġir tas-sussidjarja tagħha.

F’dawn iċ-ċirkustanzi, huwa biżżejjed li l-Kummissjoni tipprova li l-kapital azzjonarju kollu ta’ sussidjarja huwa miżmum mill-kumpannija parent tagħha sabiex jiġi preżunt li din tal-aħħar teżerċita influwenza determinanti fuq il-politika kummerċjali ta’ din is-sussidjarja. Il-Kummissjoni tkun f’pożizzjoni, sussegwentement, li tikkunsidra lill-kumpannija parent responsabbli in solidum għall-ħlas tal-multa imposta fuq is-sussidjarja tagħha, sakemm din il-kumpannija parent, li għandha l-oneru li tikkonfuta din il-preżunzjoni, ma tipproduċix provi suffiċjenti li jistgħu juru li s-sussidjarja tagħha taġixxi b’mod awtonomu fis-suq.

Fil-fatt, il-Kummissjoni ma għandhiex l-obbligu li tikkorrobora l-imsemmija preżunzjoni ta’ eżerċizzju ta’ influwenza determinanti permezz ta’ indizji addizzjonali. Anki jekk prassi deċiżjonali preċedenti tal-Kummissjoni kienet tikkonsisti li tikkorrobora din il-preżunzjoni permezz ta’ indizji addizzjonali, tali konstatazzjoni xorta tibqa’ mingħajr influwenza fuq il-konklużjoni li tipprovdi li l-Kummissjoni tista’ tibbaża ruħha biss fuq il-konstatazzjoni taż-żamma, minn kumpannija parent, ta’ kważi l-kapital azzjonarju kollu tas-sussidjarja tagħha sabiex tippreżumi li hija kienet teżerċita fuq din tal-aħħar influwenza determinanti.

(ara l-punti 49-52, 59)

2. Ir-rispett tad-drittijiet tad-difiża jeżiġi li impriża kkonċernata minħabba ksur tar-regoli tal-kompetizzjoni tkun tqegħdet, matul il-proċedura amministrattiva mibdija quddiem il-Kummissjoni, f’pożizzjoni li tispjega sew il-fehma tagħha fuq ir-realtà u r-rilevanza tal-fatti u taċ-ċirkustanzi allegati, kif ukoll fuq id-dokumenti kkunsidrati mill-Kummissjoni insostenn tal-allegazzjoni tagħha tal-eżistenza ta’ ksur tat-Trattat.

Ir-Regolament Nru 1/2003 jipprovdi, fl-Artikolu 27(1) tiegħu, li għandha tintbagħat lill-partijiet dikjarazzjoni tal-oġġezzjonijiet li għandha turi, b’mod ċar, l-elementi essenzjali kollha li fuqhom ibbażat ruħha l-Kummissjoni f’dan l-istadju tal-proċedura, sabiex il-persuni kkonċernati jkunu jistgħu effettivament jidentifikaw l-aġir li huma qegħdin jiġu akkużati bih u sabiex ikunu jistgħu jsostnu utilment id-difiża tagħhom qabel mal-Kummissjoni tadotta deċiżjoni definittiva.

Tali dikjarazzjoni tal-oġġezzjonijiet tikkostitwixxi l-garanzija proċedurali li tapplika l-prinċipju fundamentali tad-dritt Komunitarju li jeżiġi r-rispett tad-drittijiet tad-difiża f’kull proċedura. Dan il-prinċipju jirrikjedi b’mod partikolari li d-dikjarazzjoni tal-oġġezzjonijiet indirizzata mill-Kummissjoni lil impriża li fil-konfront tagħha hija għandha l-intenzjoni timponi sanzjoni għal ksur tar-regoli tal-kompetizzjoni tinkludi l-elementi essenzjali miġjuba kontra din l-impriża, bħall-fatti allegati, il-klassifikazzjoni li tingħatalhom u l-provi li fuqhom il-Kummissjoni tibbaża ruħha, sabiex din l-impriża tkun f’pożizzjoni li ssostni l-argumenti tagħha b’mod utli fil-kuntest tal-proċedura amministrattiva mibdija kontriha.

B’mod partikolari, id-dikjarazzjoni tal-oġġezzjonijiet għandha tispeċifika b’mod inekwivoku l-persuna ġuridika li fuqha jistgħu jiġu imposti multi, din għandha tiġi indirizzata lil din tal-aħħar u għandha tindika f’liema kwalità din il-persuna ser tiġi akkużata bil-fatti allegati. Huwa fil-fatt permezz tad-dikjarazzjoni tal-oġġezzjonijiet li l-impriża kkonċernata hija informata bl-elementi kollha essenzjali li fuqhom il-Kummissjoni tibbaża ruħha f’dan l-istadju tal-proċedura. Konsegwentement, huwa biss wara li tintbagħat l-imsemmija dikjarazzjoni li l-impriża kkonċernata tista’ teżerċita kompletament id-drittijiet tad-difiża tagħha.

Għaldaqstant, meta l-Kummissjoni tinforma lil kumpannija parent, f’dikjarazzjoni ta’ oġġezzjonijiet, li hija għandha l-intenzjoni timputalha, abbażi tal-preżunzjoni ta’ eżerċizzju ta’ influwenza determinanti, l-aġir li jikkostitwixxi ksur tas-sussidjarja tagħha, il-fatt li l-Kummissjoni ma wettqet l-ebda miżura ta’ investigazzjoni fil-konfront ta’ din il-kumpannija, qabel innotifikatilha l-imsemmija dikjarazzjoni tal-oġġezzjonijiet, ma jiksirx id-drittijiet tad-difiża ta’ din l-impriża. F’dan ir-rigward, l-imsemmija kumpannija hija mqiegħda f’pożizzjoni, matul il-proċedura amministrattiva, li tgħarraf sew il-perspettiva tagħha fuq ir-realtà u r-rilevanza tal-fatti u taċ-ċirkustanzi allegati mill-Kummissjoni fid-dikjarazzjoni tal-oġġezzjonijiet tagħha, kemm fl-osservazzjonijiet tagħha bi tweġiba għall-imsemmija dikjarazzjoni kif ukoll waqt is-seduta mal-uffiċjal-awditur.

(ara l-punti 134-140)

3. Skont il-prinċipju ta’ individwalità tal-pieni u tas-sanzjonijiet, persuna fiżika jew ġuridika ma għandhiex tiġi ssanżjonata ħlief għall-fatti li hija tiġi akkużata bihom individwalment. L-imsemmi prinċipju huwa applikabbli f’kull proċedura amministrattiva li tista’ tagħti lok għal sanzjonijiet skont ir-regoli tal-kompetizzjoni.

Madankollu, dan il-prinċipju għandu jiġi kkonċiljat mal-kunċett ta’ impriża fis-sens tal-Artikolu 81 KE. Għaldaqstant, meta l-entità ekonomika tikser ir-regoli tal-kompetizzjoni, hija għandha, skont il-prinċipju ta’ responsabbiltà personali, tirrispondi għal dan il-ksur.

Fil-fatt, ma hijiex relazzjoni ta’ instigazzjoni li tirrigwarda l-ksur bejn il-kumpannija parent u s-sussidjarja lanqas, a fortiori, involviment tal-kumpannija parent fl-imsemmi ksur, iżda l-fatt li huma jikkostitwixxu impriża waħda fis-sens tal-Artikolu 81 KE li jawtorizza lill-Kummissjoni tagħti deċiżjoni li timponi multi lill-kumpannija parent ta’ grupp ta’ kumpanniji.

Għaldaqstant, il-Kummissjoni ma tiksirx il-prinċipju ta’ individwalità tal-pieni u tas-sanzjonijiet meta tikkundanna lil kumpannija parent għal ksur li hija tqieset li wettqet hija nnifisha minħabba rabtiet ekonomiċi u legali li jgħaqqduha mas-sussidjarja tagħha u li jippermettulha tiddetermina l-aġir ta’ din tal-aħħar fis-suq.

(ara l-punti 178-181)

4. Il-prinċipju ta’ legalità tal-pieni jeżiġi li l-liġi tiddefinixxi b’mod ċar il-ksur u l-pieni li hija tissanzjona. Din il-kundizzjoni hija ssodisfatta meta l-persuna suġġetta għal-liġi tkun tista’ tagħraf, mill-kliem tad-dispożizzjoni rilevanti u, jekk meħtieġ, bl-għajnuna tal-interpretazzjoni tagħha mill-qrati, liema atti jew ommissjonijiet jimplikaw ir-responsabbiltà kriminali tagħha.

Issa, skont l-Artikolu 15(2) tar-Regolament Nru 17 u l-Artikolu 23(2) tar-Regolament Nru 1/2003, il-Kummissjoni tista’, b’deċiżjoni, timponi multi fuq l-impriżi li jwettqu b’mod partikolari ksur tad-dispożizzjonijiet tal-Artikolu 81 KE. Sa fejn kumpannija parent u s-sussidjarja tagħha kienu meqjusa li jifformaw impriża, fis-sens ta’ dan l-aħħar artikolu, huwa mingħajr ma tikser il-prinċipju ta’ legalità li l-Kummissjoni tista’ timponi multa fuq il-persuni ġuridiċi li jifformaw parti mill-imsemmija impriża.

(ara l-punti 187-189)

5. Il-prinċipju ta’ ugwaljanza fit-trattament jirrikjedi li sitwazzjonijiet paragunabbli ma jiġux ittrattati b’mod differenti u li sitwazzjonijiet differenti ma jiġux ittrattati b’mod ugwali, sakemm tali trattament ma jkunx oġġettivament iġġustifikat.

Fil-kuntest ta’ deċiżjoni tal-Kummissjoni li timponi multa fuq kumpannija parent għal ksur tar-regoli tal-kompetizzjoni mwettaq mis-sussidjarja tagħha, skont il-preżunzjoni ta’ influwenza determinanti tal-kumpannija parent li żżomm kważi l-kapital azzjonarju kollu tas-sussidjarja tagħha, il-Kummissjoni għandha marġni ta’ diskrezzjoni sabiex tiddeċiedi jekk hemmx lok li tiġi imputata r-responsabbiltà għall-ksur lil kumpannija parent.

Konsegwentement, peress li l-Kummissjoni għandha l-fakultà, iżda mhux l-obbligu, li timputa r-responsabbiltà għall-ksur lil kumpannija parent, meta l-kundizzjonijiet ta’ tali imputazzjoni huma ssodisfatti, il-fatt biss li l-Kummissjoni ma pproċedietx għall-istess imputazzjoni f’każ ieħor ma jimplikax li hija obbligata tagħmel l-istess evalwazzjoni fid-deċiżjoni kkontestata. Madankollu, tali imputazzjoni hija suġġetta għall-istħarriġ tal-qrati tal-Unjoni, li għandhom jivverifikaw li l-kundizzjonijiet ta’ tali imputazzjoni huma ssodisfatti.

(ara l-punti 196-198)

6. Il-motivazzjoni rikjesta mill-Artikolu 253 KE għandha tiġi adatta għan-natura tal-att inkwistjoni u għandha turi, b’mod ċar u inekwivoku, ir-raġunament tal-istituzzjoni, awtriċi tal-att, b’mod li tippermetti lill-persuni kkonċernati jidentifikaw il-ġustifikazzjonijiet tal-miżura meħuda u lill-qorti kompetenti teżerċita l-istħarriġ tagħha. Ma hemmx bżonn li l-motivazzjoni tispeċifika l-punti kollha rilevanti ta’ fatt u ta’ liġi, billi l-kwistjoni jekk il-motivazzjoni ta’ att kinitx tissoddisfa r-rekwiżiti tal-Artikolu 253 KE għandha tiġi evalwata mhux biss b’riferiment għall-kliem tagħha, iżda wkoll għall-kuntest tagħha kif ukoll għar-regoli ġuridiċi kollha li jirregolaw il-qasam ikkonċernat.

Meta deċiżjoni meħuda skont l-Artikolu 81 KE tikkonċerna diversi destinatarji u tqajjem problema ta’ imputabbiltà tal-ksur, hija għandha tagħti motivazzjoni suffiċjenti fir-rigward ta’ kull wieħed mid-destinatarji tagħha, b’mod partikolari ta’ dawk fosthom li, skont din id-deċiżjoni, għandhom jerfgħu r-responsabbiltà għal dan il-ksur. B’hekk, sabiex tkun suffiċjentement immotivata fir-rigward tal-kumpanniji parent tas-sussidjarji li wettqu l-ksur, id-deċiżjoni tal-Kummissjoni għandha tinkludi espożizzjoni ssostanzjata tal-motivi ta’ natura li tiġġustifika l-imputabbiltà tal-ksur lil dawn il-kumpanniji.

(ara l-punti 216, 217)

7. Id-deċiżjonijiet tal-Kummissjoni jibbenefikaw minn preżunzjoni ta’ validità u jipproduċu effetti legali sakemm ma jkunux ġew annullati jew irtirati. Barra minn hekk, il-Kummissjoni ma għandhiex l-obbligu li tissospendi l-proċedura mibdija kontra kumpannija, għal ksur tar-regoli tal-kompetizzjoni, sakemm tingħata deċiżjoni mill-qorti tal-Unjoni fuq rikors ippreżentat mill-istess kumpannija kontra deċiżjoni oħra li tissanzjonaha għal ksur ieħor tar-regoli tal-kompetizzjoni. Fil-fatt, ebda dispożizzjoni legali ma timponi lill-Kummissjoni tissospendi l-adozzjoni ta’ deċiżjonijiet f’każijiet li jirrigwardaw fatti differenti.

(ara l-punt 241)

8. Fil-kuntest tas-setgħa tal-Kummissjoni li timponi multi fuq l-impriżi li jwettqu ksur tal-Artikolu 81 KE, bħala prinċipju, hija l-persuna fiżika jew ġuridika li kienet tmexxi lill-impriża kkonċernata fil-mument meta jkun twettaq il-ksur li għandha tirrispondi għalih, anki jekk, fil-ġurnata tal-adozzjoni tad-deċiżjoni li tikkonstata l-ksur, it-tmexxija tal-impriża tkun tqegħdet taħt ir-responsabbiltà ta’ persuna oħra. Għall-finijiet tal-applikazzjoni u tal-eżekuzzjoni tagħhom, id-deċiżjonijiet adottati mill-Kummissjoni skont l-Artikolu 81 KE għandhom madankollu jiġu indirizzati lil entitajiet li għandhom personalità ġuridika. B’hekk, meta l-Kummissjoni tadotta deċiżjoni skont l-Artikolu 81(1) KE, hija għandha tidentifika l-persuna jew il-persuni, fiżiċi jew ġuridiċi, li jistgħu jinżammu responsabbli għall-aġir tal-impriża inkwistjoni u li jistgħu jiġu ssanzjonati f’dan ir-rigward, u li lilhom hija indirizzata d-deċiżjoni.

Il-linji gwida li l-Kummissjoni tadotta sabiex tikkalkola l-ammont tal-multi jiżguraw iċ-ċertezza legali tal-impriżi, peress li dawn jiddeterminaw il-metodoloġija li l-Kummissjoni imponiet fuqha nfisha għall-iffissar tal-ammont tal-multi. L-amministrazzjoni ma tistax ma ssegwihomx, f’każ speċifiku, mingħajr ma tagħti raġunijiet li huma kompatibbli mal-prinċipju ta’ ugwaljanza fit-trattament.

Fir-rigward ta’ żewġ impriżi, jiġifieri kumpannija parent u s-sussidjarja tagħha, li jifformaw, fiż-żmien tat-twettiq tal-ksur, impriża fis-sens tal-Artikolu 81 KE, iżda li ma għadhomx jeżistu taħt din il-forma fil-jum tal-adozzjoni tad-deċiżjoni li timponilhom multa, il-Kummissjoni għandha dritt, minn naħa, timponi, skont l-Artikolu 23(2) tar-Regolament Nru 1/2003, multa in solidum fuq dawn iż-żewġ impriżi li għandhom jirrispondu għall-ksur imwettaq, u min-naħa l-oħra, timponi, fuq il-kumpannija parent biss, skont il-punt 30 tal-Linji gwida għall-kalkolu tal-multi imposti skont l-Artikolu 23(2)(a) tar-Regolament Nru 1/2003, żieda tal-ammont bażiku tal-multa, peress li d-dħul mill-bejgħ partikolarment sostanzjali ta’ din tal-aħħar, meta mqabbel mal-entitajiet l-oħra ssanzjonati fil-jum tal-adozzjoni tad-deċiżjoni kkontestata, jippermettilha li timmobilizza iktar faċilment il-fondi neċessarji għall-ħlas ta’ multa.

F’dan ir-rigward, il-fatt li l-multa, imposta, bħala dissważjoni, fuq il-kumpannija parent biss, hija kkalkolata fir-rigward tal-ammont bażiku tal-multa imposta in solidum fuq iż-żewġ kumpanniji, li diġà tinkludi żieda speċifika bħala dissważjoni, ma jistax ikun inġust.

Fil-fatt, il-multa imposta in solidum fuq iż-żewġ kumpanniji tikkorrispondi għall-ammont bażiku tal-multa li jinkludi żieda addizzjonali kkalkolata skont ċerta rata tal-valur tal-bejgħ tas-sussidjarja, skont il-punt 25 tal-imsemmija linji gwida, “sabiex l-impriżi stess jiġu dissważi milli jipparteċipaw fi ftehim orizzontali ta’ iffissar tal-prezzijiet, ta’ tqassim tas-suq u ta’ limitazzjoni ta’ produzzjoni”. [traduzzjoni mhux uffiċjali]

Min-naħa l-oħra, il-multa imposta fuq il-kumpannija parent biss u li tinkludi żieda sostanzjali tal-ammont bażiku tal-multa hija intiża, skont il-punt 30 tal-imsemmija linji gwida, sabiex “jiġi żgurat li l-multi jippreżentaw effett suffiċjentement dissważiv” [traduzzjoni mhux uffiċjali] għall-impriżi li d-dħul mill-bejgħ tagħhom, apparti mill-bejgħ ta’ oġġetti u ta’ servizzi li jirreferi għalih l-ksur, huwa partikolarment sostanzjali.

Għaldaqstant, minn naħa, l-ammont addizjonali applikat skont il-punt 25 tal-imsemmija linji gwida u, min-naħa l-oħra, iż-żieda speċifika imposta fuq il-kumpannija parent, skont il-punt 30 ta’ dawn l-istess linji gwida, jissodisfaw żewġ għanijiet distinti ta’ dissważjoni, li l-Kummissjoni ġustament tista’ tieħu inkunsiderazzjoni tagħhom fid-determinazzjoni tal-multa.

(ara l-punti 250-253, 255, 256, 288, 289)

9. Il-Kummissjoni tgawdi minn setgħa diskrezzjonali wiesgħa f’dak li jirrigwarda l-metodu ta’ kalkolu tal-multi u tista’, f’dan ir-rigward, tieħu inkunsiderazzjoni diversi elementi, fosthom il-kooperazzjoni tal-impriżi kkonċernati matul l-investigazzjoni mwettqa mid-dipartimenti tagħha. F’dan il-kuntest, il-Kummissjoni għandha twettaq evalwazzjonijiet fattwali kumplessi, bħal dawk li jirrigwardaw il-kooperazzjoni rispettiva tal-imsemmija impriżi. Fil-kuntest tal-evalwazzjoni tal-kooperazzjoni pprovduta mill-membri ta’ akkordju, huwa biss żball manifest ta’ evalwazzjoni min-naħa tal-Kummissjoni li jista’ jkun iċċensurat peress li hija tibbenefika minn marġni ta’ diskrezzjoni wiesgħa sabiex tevalwa l-kwalità u l-utilità tal-kooperazzjoni pprovduta minn impriża, b’mod partikolari, meta mqabbla mal-kontribuzzjonijiet ta’ impriżi oħrajn.

Għalkemm il-Kummissjoni għandha timmotiva r-raġunijiet li għalihom hija tqis li elementi pprovduti minn impriżi fil-kuntest tal-Avviż dwar l-immunità minn multi u tnaqqis f’multi f’każijiet ta’ kartell jikkostitwixxu kontribuzzjoni li tiġġustifika jew le tnaqqis tal-multa imposta, min-naħa l-oħra huma l-impriżi li jixtiequ jikkontestaw id-deċiżjoni tal-Kummissjoni f’dan ir-rigward li għandhom juru li din, fin-nuqqas ta’ tali informazzjoni pprovduta volontarjament minn dawn l-impriżi, ma kinitx fil-pożizzjoni li turi l-aspett essenzjali tal-ksur u għalhekk sabiex tadotta deciżjoni li timponi multi.

It-tnaqqis tal-multi f’każ ta’ kooperazzjoni min-naħa tal-impriżi li jipparteċipaw fi ksur tad-dritt Komunitarju tal-kompetizzjoni huwa ġġustifikat mill-fatt li din il-kooperazzjoni tiffaċilita x-xogħol tal-Kummissjoni intiż sabiex tikkonstata l-eżistenza ta’ ksur, u skont il-każ, sabiex ittemmu. Fid-dawl tar-ratio tat-tnaqqis, il-Kummissjoni ma tistax tinjora l-utilità tal-informazzjoni pprovduta, li neċessarjament tiddependi fuq il-provi li hija diġà għandha.

Meta impriża sempliċement tikkonferma, b’mod inqas preċiż u espliċitu, ċerta informazzjoni diġà pprovduta minn impriża oħra abbażi tal-kooperazzjoni, il-grad ta’ kooperazzjoni pprovdut minn din l-impriża, minkejja li jista’ xorta waħda jkun ta’ ċertu utilità għall-Kummissjoni, ma jistax jiġi kkunsidrat bħala paragunabbli għal dak ipprovdut mill-ewwel impriża li pprovdiet l-imsemmija informazzjoni. Dikjarazzjoni li tillimita ruħha li, essenzjalment, tikkorrobora dikjarazzjoni li l-Kummissjoni diġà kellha, effettivament, ma tiffaċilitax ix-xogħol tal-Kummissjoni b’mod sinjifikattiv. Għaldaqstant, din ma hijiex suffiċjenti sabiex tiġġustifika tnaqqis tal-ammont tal-multa abbażi tal-kooperazzjoni. Barra minn hekk, il-kollaborazzjoni ta’ impriża fl-investigazzjoni ma tatiha l-ebda dritt għal tnaqqis tal-multa meta din il-kollaborazzjoni ma tkunx marret lil hinn minn dak li kien jirriżulta mill-obbligi tagħha taħt l-Artikolu 18 tar-Regolament Nru 1/2003.

(ara l-punti 340-344)

10. Fir-rigward tal-istħarriġ mill-qorti Komunitarji tad-deċiżjonijiet tal-Kummissjoni dwar il-kompetizzjoni, iktar milli sempliċi stħarriġ ta’ legalità, li jippermetti biss li r-rikors għal annullament jiġi miċħud, jew li l-att ikkontestat jiġi annullat, il-ġurisdizzjoni sħiħa mogħtija, skont l-Artikolu 229 KE, lill-Qorti Ġenerali permezz tal-Artikolu 31 tar-Regolament Nru 1/2003, tawtorizza lil din il-qorti tibdel l-att ikkontestat, anki jekk ma jiġix annullat, billi tikkunsidra ċ-ċirkustanzi fattwali kollha, sabiex temenda, pereżempju, l-ammont tal-multa.

(ara l-punt 379)

SENTENZA TAL-QORTI ĠENERALI (It-Tieni Awla)

17 ta’ Mejju 2011 ( )

“Kompetizzjoni – Akkordji – Suq tal-klorat tas-sodju – Deċiżjoni li tikkonstata ksur tal-Artikolu 81 KE u tal-Artikolu 53 tal-Ftehim ŻEE – Imputabbiltà tal-aġir li jikkostitwixxi ksur – Drittijiet tad-difiża – Obbligu ta’ motivazzjoni – Prinċipju ta’ individwalità tal-pieni u tas-sanzjonijiet – Prinċipju ta’ legalità tal-pieni – Preżunzjoni ta’ innoċenza – Prinċipju ta’ amministrazzjoni tajba – Prinċipju ta’ ċertezza legali – Użu ħażin ta’ poter – Multi – Ċirkustanza aggravanti – Dissważjoni – Ċirkustanza attenwanti – Kooperazzjoni matul il-proċedura amministrattiva – Valur miżjud sinjifikattiv”

Fil-Kawża T‑299/08,

Elf Aquitaine SA, stabbilita fi Courbevoie (Franza), irrappreżentata minn É. Morgan de Rivery u S. Thibault-Liger, avukati,

rikorrenti,

vs

Il-Kummissjoni Ewropea, irrappreżentata minn X. Lewis, É. Gippini Fournier u R. Sauer, bħala aġenti,

konvenuta,

li għandha bħala suġġett, prinċipalment, talba għall-annullament tad-Deċiżjoni tal-Kummissjoni C (2008) 2626 finali, tal-11 ta’ Ġunju 2008, dwar proċedura skont l-Artikolu 81 [KE] u l-Artikolu 53 tal-Ftehim dwar iż-Żona Ekonomika Ewropea (ŻEE) (Każ COMP/38.695 – Klorat tas-Sodju), sa fejn din tal-aħħar tikkonċernaha u, sussidjarjament, talba għall-annullament jew għat-tnaqqis tal-multi imposti fuqha fl-imsemmija deċiżjoni,

IL-QORTI ĠENERALI (It-Tieni Awla),

komposta minn I. Pelikánová, President, K. Jürimäe (Relatur) u S. Soldevila Fragoso, Imħallfin,

Reġistratur: C. Kristensen, Amministratur,

wara li rat il-proċedura bil-miktub u wara s-seduta tat-2 ta’ Ġunju 2010,

tagħti l-preżenti

Sentenza

Il-fatti li wasslu għall-kawża

1 Permezz tad-Deċiżjoni C (2008) 2626 finali, tal-11 ta’ Ġunju 2008, dwar proċedura skont l-Artikolu 81 [KE] u l-Artikolu 53 tal-Ftehim dwar iż-Żona Ekonomika Ewropea (ŻEE) (Każ COMP/38.695 – Klorat tas-Sodju, iktar ’il quddiem id-“deċiżjoni kkontestata”), il-Kummissjoni tal-Komunitajiet Ewropej issanzjonat, fost impriżi oħrajn, lir-rikorrenti, Elf Aquitaine SA, li kienet, sal-2006, il-kumpannija parent ta’ Arkema France (li kienet Elf Atochem SA, u sussegwentement Atofina SA u Arkema SA), minħabba l-parteċipazzjoni tagħhom f’numru ta’ ftehim u ta’ prattiki miftiehma li jikkonċernaw is-suq tal-klorat tas-sodju fiż-ŻEE, għall-perijodu mill-11 ta’ Mejju 1995 sad-9 ta’ Frar 2000 għal dak li jikkonċerna Arkema France u r-rikorrenti (premessi 12 sa 15 u l-Artikolu 1 tad-deċiżjoni kkontestata).

2 Il-klorat tas-sodju huwa aġent li jsaddad ħafna li jinkiseb bit-trattamenti elettrolitiċi ta’ soluzzjoni abbażi tal-ilma tal-klorur tas-sodju f’ċellula mingħajr dijaframma. Il-klorat tas-sodju jista’ jiġi prodott f’forma kkristallizzata jew f’soluzzjoni. Huwa prinċipalment użat fil-manifattura tad-diossidu tal-kloru, użat fl-industrija tal-polpa u tal-karti għall-ibbliċjar tal-polpa kimika. Dan jintuża wkoll, f’ammont ħafna iżgħar, fil-purifikazzjoni tal-ilma għax-xorb, fl-ibbliċjar tat-tessuti, fl-erbiċidi u fir-raffinar tal-uranju (premessa 2 tad-deċiżjoni kkontestata).

3 Fl-1999, il-kompetituri prinċipali fis-suq tal-klorat tas-sodju fiż-ŻEE kienu l-impriżi li ġejjin. L-ewwel nett, EKA Chemicals AB (iktar ’il quddiem “EKA”), li l-kapital azzjonarju tagħha kien kollu kemm hu miżmum mill-grupp Akzo Nobel, kellha sehem ta’ 49 % mill-imsemmi suq. Finnish Chemicals Oy, li l-kapital azzjonarju tagħha kien indirettament u kollu kemm hu miżmum minn Erikem Luxembourg SA (iktar ’il quddiem “ELSA”), kellha min-naħa tagħha sehem ta’ 30 % mill-imsemmi suq. Sussegwentement, Arkema France, li 97. 55 % tal-kapital azzjonarju tagħha kien miżmum mir-rikorrenti mill-1992 sal-2000, kellha sehem ta’ 9 % minn’ dan is-suq. Fl-aħħar nett, Aragonesas Industrias y Energia SAU (iktar ‘il quddiem “Aragonesas”), li l-integralità jew il-maġġoranza tal-kapital azzjonarju tagħha kien direttament jew indirettament miżmum bejn l-1992 u l-2000, minn Uralita SA, kellha, bħal Solvay SA/NV, sehem ta’ 5 % minn dan is-suq, filwaqt li produtturi oħrajn kellhom sehem kumulattiv ta’ 2 % mill-imsemmi suq (premessi 13, 14, 25 sa 30, 42 u 46 tad-deċiżjoni kkontestata).

4 Fit-28 ta’ Marzu 2003, EKA ppreżentat, lill-Kummissjoni, applikazzjoni għal immunità skont l-Avviż tal-Kummissjoni, tad-19 ta’ Frar 2002, dwar l-immunità minn multi u tnaqqis f’multi f’każijiet ta’ kartell (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 8, Vol. 2, p. 155, iktar ‘il quddiem l-“Avviż tal-2002 dwar il-kooperazzjoni”), dwar l-eżistenza ta’ akkordju fis-suq tal-klorat tas-sodju (iktar ’il quddiem l-“akkordju”). EKA sostniet l-imsemmija applikazzjoni permezz ta’ provi dokumentarji u dikjarazzjoni orali (premessi 54 u 55 tad-deċiżjoni kkontestata).

5 Fit-30 ta’ Settembru 2003, il-Kummissjoni adottat deċiżjoni li tagħti immunità kundizzjonali minn multa lil EKA, skont il-punt 15 tal-Avviż tal-2000 dwar il-kooperazzjoni (premessa 55 tad-deċiżjoni kkontestata).

6 Fl-10 ta’ Settembru 2004, il-Kummissjoni għamlet talbiet għal informazzjoni lil Finnish Chemicals, lil Arkema France u lil Aragonesas, skont l-Artikolu 18(2) tar-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1/2003, tas-16 Diċembru 2002, fuq l-implimentazzjoni tar-regoli tal-kompetizzjoni mniżżlin fl-Artikoli 81 [KE] u 82 [KE] (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 8, Vol. 2, p. 205) (premessa 56 tad-deċiżjoni kkontestata).

7 Fit-18 ta’ Ottubru 2004, Arkema France ppreżentat, fit-tweġiba tagħha għat-talba għal informazzjoni tal-Kummissjoni msemmija fil-punt 6 iktar ’il fuq, applikazzjoni skont l-Avviż tal-2002 dwar il-kooperazzjoni (premessa 57 tad-deċiżjoni kkontestata).

8 Fid-29 ta’ Ottubru 2004, Finnish Chemicals ippreżentat applikazzjoni lill-Kummissjoni skont l-Avviż tal-2002 dwar il-kooperazzjoni u pprovditilha oralment informazzjoni dwar l-akkordju. Finnish Chemicals ikkonfermat l-imsemmija applikazzjoni permezz ta’ ittra tat-2 ta’ Novembru 2004 u fl-istess waqt ipprovdiet provi dokumentarji dwar il-parteċipazzjoni tagħha fil-ksur inkwistjoni (premessa 58 tad-deċiżjoni kkontestata).

9 Mill-4 ta’ Novembru 2004, il-Kummissjoni għamlet talbiet għal informazzjoni, skont l-Artikolu 18(2) tar-Regolament Nru 1/2003, b’mod partikolari lil Arkema France, lil Aragonesas, lil EKA u lil Finnish Chemicals. Hija ltaqgħet ukoll mat-tnejn tal-aħħar. Fir-rigward tar-rikorrenti, hija għamlitilha talba għal informazzjoni għall-ewwel darba fil-11 ta’ April 2008 (premessa 59 sa 65 tad-deċiżjoni kkontestata).

10 Permezz ta’ ittra tal-11 ta’ Lulju 2007, il-Kummissjoni informat lil Arkema France bl-intenzjoni tagħha li tiċħad l-applikazzjoni tagħha skont l-Avviż tal-2002 dwar il-kooperazzjoni (premessa 563 tad-deċiżjoni kkontestata).

11 Permezz ta’ ittra tal-istess jum, il-Kummissjoni informat ukoll lil Finnish Chemicals bl-intenzjoni tagħha li tagħtiha, skont l-Avviż tal-2002 dwar il-kooperazzjoni, tnaqqis ta’ 30 sa 50 % tal-ammont tal-multa li hija kienet ġiet esposta għaliha (premessa 583 tad-deċiżjoni kkontestata).

12 Fis-27 ta’ Lulju 2007, il-Kummissjoni adottat dikjarazzjoni tal-oġġezzjonijiet li d-destinatarji tagħha kienu, minbarra r-rikorrenti, EKA, Akzo Nobel NV, Finnish Chemicals, ELSA, Arkema France, Aragonesas u Uralita. Huma rrispondewha fit-terminu stabbilit (premessi 66 u 67 tad-deċiżjoni kkontestata).

13 Fl-20 ta’ Novembru 2007, Arkema France u r-rikorrenti, b’mod partikolari, eżerċitaw id-dritt tagħhom li jinstemgħu oralment, waqt seduta, mill-uffiċjal tas-seduta (premessa 68 tad-deċiżjoni kkontestata).

14 Fil-11 ta’ Ġunju 2008, il-Kummissjoni adottat id-deċiżjoni kkontestata, li kienet ġiet innotifikata lir-rikorrenti fis-16 ta’ Ġunju 2008.

15 Fid-deċiżjoni kkontestata, il-Kummissjoni essenzjalment tirrileva li Arkema France, EKA, Finnish Chemicals u Aragonesas segwew strateġija biex jistabbilizzaw is-suq tal-klorat tas-sodju, bl-għan aħħari li jaqsmu bejniethom il-volum tal-bejgħ ta’ dan il-prodott, li jikkoordinaw il-politika tal-iffissar tal-prezzijiet fir-rigward tal-klijenti tagħhom u, b’hekk jimmassimizzaw il-marġni tagħhom. Il-funzjonament tal-akkordju kien ibbażat fuq kuntatti frekwenti bejn il-kompetituri taħt il-forma ta’ laqgħat bilaterali jew multilaterali u telefonati, madankollu mingħajr ma jsegwu skema stabbilita. Skont il-Kummissjoni, dawn il-prattiki kollużivi seħħew mill-21 ta’ Settembru 1994 għal EKA u għal Finnish Chemicals, mis-17 ta’ Mejju 1995 għal Arkema France, mis-16 ta’ Diċembru 1996 għal Aragonesas u mit-13 ta’ Frar 1997 għal ELSA. L-imsemmija prattiki baqgħu jippersistu sad-9 ta’ Frar 2000, għall-inqas għal dak li jikkonċerna Arkema France, EKA, Finnish Chemicals u Aragonesas (premessi 69 sa 71 tad-deċiżjoni kkontestata).

16 Fir-rigward b’mod partikolari tal-aġir li jikkostitwixxi ksur ta’ Arkema France, il-Kummissjoni tirrileva li l-fatti esposti fid-deċiżjoni kkontestata juru li din ipparteċipat direttament fil-prattiki antikompetittivi inkwistjoni. Il-Kummissjoni tirrileva wkoll li, matul it-tul kollu tal-ksur, ir-rikorrenti kienet iżżomm iktar minn 97 % tal-kapital azzjonarju ta’ Arkema France. Għal din ir-raġuni, il-Kummissjoni tqis li hemm lok raġonevoli li jiġi maħsub li hija kellha tikkonforma ruħha mal-politika stabbilita mill-kumpannija parent tagħha u li għaldaqstant hija ma setgħetx taġixxi b’mod awtonomu. Għalhekk il-Kummissjoni tikkonkludi li jista’ jiġi preżunt li r-rikorrenti eżerċitat influwenza determinanti fuq Arkema France, u li dan huwa kkorroborat minn indizji addizzjonali li hija telenka (premessi 384 u 386 tad-deċiżjoni kkontestata).

17 Fir-rigward tal-kalkolu tal-ammont tal-multa imposta b’mod partikolari fuq Arkema France u fuq ir-rikorrenti, il-Kummisjsoni bbażat ruħha fuq il-Linji gwida għall-kalkolu tal-multi imposti skont l-Artikolu 23(2)(a) tar-Regolament Nru 1/2003 (ĠU 2006, C 210, p. 2, iktar ’‘il quddiem il-“linji gwida”) (premessa 498 tad-deċiżjoni kkontestata).

18 L-ewwel nett, il-Kummissjoni ssostni li, sabiex jiġi ddeterminat l-ammont bażiku tal-multa imposta fuq Arkema France, għandu jittieħed inkunsiderazzjoni ammont korrispondenti għal 19 % tal-valur tal-bejgħ tal-prodotti affettwati mill-akkordju inkwistjoni. Minn naħa, sa fejn Arkema France pparteċipat fil-ksur matul għall-inqas erba’ snin u tmien xhur, il-Kummissjoni tqis li dan l-ammont għandu jiġi mmultiplikat b’ħamsa sabiex jittieħed inkunsiderazzjoni t-tul tal-ksur. Min-naħa l-oħra, sabiex tiddiswadi l-impriżi inkwistjoni, u b’mod partikolari lil Arkema France, milli jipparteċipaw fi ftehim orizzontali li jiffissaw il-prezzijiet, il-Kummissjoni tqis neċessarju li timponi ammont addizzjonali tal-multa li jikkorrispondi għal 19 % tal-valur tal-imsemmija bejgħ. Għaldaqstant, hija kkonkludiet li għandha tiġi imposta fuq Arkema France u fuq ir-rikorrenti, flimkien u in solidum, multa ta’ EUR 22 700 000 (premessi 510 u 521 sa 523 tad-deċiżjoni kkontestata).

19 Barra minn hekk, fir-rigward tal-aġġustamenti għall-ammont bażiku tal-multa, il-Kummissjoni tirrileva, bħala ċirkustanzi aggravanti, li, fid-data tal-adozzjoni tad-deċiżjoni kkontestata, hija kienet diġà ssanzjonat lil Arkema France fi tliet deċiżjonijiet li fihom din tal-aħħar kienet inżammet responsabbli għal attivitajiet kollużivi preċedenti. Minn naħa, il-Kummissjoni tqis, essenzjalment, li l-aġir ta’ reċidivista ta’ Arkema France jiġġustifika li żieda ta’ 90 % tal-ammont bażiku tal-multi tkun imposta fuqha. Min-naħa l-oħra, hija ma tirrileva l-ebda ċirkustanza attenwanti favur Arkema France jew favur ir-rikorrenti li tiġġustifika tnaqqis ta’ multa. B’mod partikolari, il-Kummissjoni tqis li, fid-dawl tal-fatti kollha inkwistjoni, “l-ebda ċirkustanza eċċezzjonali” [traduzzjoni mhux uffiċjali] ma hija ta’ natura li tiġġustifika li Arkema France tingħata tnaqqis tal-multa li ma jaqax taħt il-kamp ta’ applikazzjoni tal-Avviż tal-2002 dwar il-kooperazzjoni (premessi 525, 526, 538 u 544 tad-deċiżjoni kkontestata).

20 Sussegwentement, il-Kummissjoni tindika, essenzjalment, li, sabiex tiżgura ruħha li l-multi jkollhom effett dissważiv, u fid-dawl tal-fatt li r-rikorrenti għandha dħul mill-bejgħ b’mod partikolari sostanzjali, apparti mill-bejgħ ta’ prodotti li jirreferi għalih il-ksur u, fl-aħħar nett, li dan jeċċedi b’ħafna, f’termini assoluti, id-dħul mill-bejgħ tal-impriżi l-oħra kkonċernati, hemm lok li tiġi imposta fuqha żieda ta’ 70 % tal-ammont bażiku tal-multa (premessa 545, 548 u 559 tad-deċiżjoni kkontestata).

21 Barra minn hekk, il-Kummissjoni tikkonstata li l-multi li għandhom jiġu imposti fuq Arkema France u r-rikorrenti, b’mod partikolari, huma inqas minn 10 % tad-dħul mill-bejgħ totali rispettivi tagħhom fl-2007 u li l-multi li jistgħu jiġu imposti fuqhom qabel l-applikazzjoni tal-Avviz tal-2002 dwar il-kooperazzjoni jiżdiedu, minn naħa, għal Arkema France għal EUR 43 130 000 u, min-naħa l-oħra, għar-rikorrenti, għal EUR 38 590 000 (premessi 551 u 552 tad-deċiżjoni kkontestata).

22 Fl-aħħar nett, il-Kummissjoni tqis li Arkema France ma għandha tibbenefika minn ebda tnaqqis ta’ multa skont l-Avviż tal-2002 dwar il-kooperazzjoni, peress li l-informazzjoni li pprovditilha ma pprovdiet l-ebda valur miżjud sinjifikattiv fis-sens tal-punt 21 tal-imsemmi avviż. Min-naħa l-oħra, il-Kummissjoni tqis li Finnish Chemicals ipprovditilha provi ta’ valur miżjud sinjifikattiv fis-sens tal-punt 21 tal-istess avviz. Konsegwentement hija tagħtiha tnaqqis ta’ 50 % tal-ammont tal-multa li kieku kienet timponilha (premessi 580, 588 u 591 tad-deċiżjoni kkontestata).

23 L-Artikoli 1 u 2 tad-dispożittiv tad-deċiżjoni kkontestata huma fformulati kif ġej:

“L-Ewwel Artikolu

L-impriżi segwenti kisru l-Artikolu 81 KE u l-Artikolu 53 tal-Ftehim ŻEE billi ħadu sehem, għall-perijodi indikati, f’numru ta’ ftehim u prattiċi miftiehma bil-għan li jaqsmu bejniethom volumi ta’ bejgħ, jiffissaw il-prezzijiet, jiskambjaw informazzjoni kummerċjalment sensittiva dwar il-prezzijiet u l-volumi ta’ bejgħ u jissorveljaw l-eżekuzzjoni ta’ arranġamenti anti-kompetittivi dwar il-klorat tas-sodju fis-suq taż-ŻEE:

a) [EKA], mill-21 ta’ Settembru 1994 sad-9 ta’ Frar 2000;

b) Akzo Nobel […], mill-21 ta’ Settembru 1994 sad-9 ta’ Frar 2000;

c) Finnish Chemicals […], mill-21 ta’ Settembru 1994 sad-9 ta’ Frar 2000;

d) [ELSA], mit-13 ta’ Frar 1997 sad-9 ta’ Frar 2000;

e) Arkema France […], mis-17 ta’ Mejju 1995 sad-9 ta’ Frar 2000;

f) [ir-rikorrenti], mis-17 ta’ Mejju 1995 sad-9 ta’ Frar 2000;

g) Aragonesas […], mis-16 ta’ Diċembru 1996 sad-9 ta’ Frar 2000;

h) Uralita […], mis-16 ta’ Diċembru 1996 sad-9 ta’ Frar 2000.

Artikolu 2

L-emendi segwenti huma imposti għall-ksur msemmi fl-Artikolu 1:

a) EKA […] u Akzo Nobel […], flimkien u in solidum: EUR 0;

b) Finnish Chemicals […] :EUR 10 150 000 li minnhom flimkien u in solidum ma’ [ELSA] (fi stralċ): EUR 50 900;

c) Arkema France […] u [r-rikorrenti], flimkien u in solidum: EUR 22 700 000;

d) Arkema France […]: EUR 20 430 000;

e) [ir-rikorrenti] : EUR 15 890 000;

f) Aragonesas […] u Uralita […], flimkien u in solidum:EUR 9 900 000.

[…]” [traduzzjoni mhux uffiċjali]

24 Fl-Artikolu 3 tad-dispożittiv tad-deċiżjoni kkontestata, il-Kummissjoni tordna lill-impriżi msemmija fl-Artikolu 1 tal-imsemmija deċiżjoni, minn naħa, itemmu, jekk huma jkunu għadhom ma għamlux dan, il-ksur inkwistjoni u, min-naħa l-oħra, jastjenu minn kull att jew aġir bħal dak deskritt fl-Artikolu 1 tal-imsemmija deċiżjoni, kif ukoll minn kwalunkwe att jew aġir li jkollu għan jew effetti identiċi jew simili.

25 L-Artikolu 4 tad-dispożittiv tad-deċiżjoni kkontestata jelenka d-destinatarji tad-deċiżjoni kkontestata, li huma l-impriżi msemmija fl-Artikolu 1 tal-imsemmija deċiżjoni.

Il-proċedura u t-talbiet tal-partijiet

26 Permezz ta’ att ippreżentat fir-reġistru tal-Qorti Ġenerali fl-1 ta’ Awwissu 2008, ir-rikorrenti ppreżentat dan ir-rikors.

27 Fuq rapport tal-Imħallef relatur, il-Qorti Ġenerali (It-Tieni Awla) iddeċidiet li tiftaħ il-proċedura orali. Il-Qorti Ġenerali għamlet ċerti mistoqsijiet lir-rikorrenti u lill-Kummissjoni. Hija talbitha wkoll sabiex tipproduċi ċerti dokumenti. Suġġett għat-traskrizzjoni tal‑applikazzjoni orali għal immunità ta’ EKA, li l-Kumminissjoni rrifjutat li tipproduċi, il-partijiet wieġbu għal dawn it-talbiet fit-terminu stabbilit.

28 Is-sottomissjonijiet orali tal-partijiet u t-tweġibiet tagħhom għall-mistoqsijiet tal-Qorti Ġenerali nstemgħu fis-seduta tat-2 ta’ Ġunju 2010.

29 B’digriet tal-11 ta’ Ġunju 2010, Elf Aquitaine vs Il-Kummissjoni, (T‑299/08, mhux ippubblikat fil-Ġabra), il-Qorti Ġenerali, minn naħa, ordnat lill-Kummissjoni tipproduċi t-traskrizzjoni tal-applikazzjoni orali għal immunità ta’ EKA u, min-naħa l-oħra, awtorizzat li dan id-dokument jiġi kkonsultat mill-avukati tar-rikorrenti fir-reġistru tal-Qorti Ġenerali. Il-Kummissjoni pproduċiet fit-terminu stabbilit dan id-dokument, li l-avukati tar-rikorrenti kkonsultaw fir-reġistru tal-Qorti Ġenerali. Bi tweġiba għal mistoqsija bil-miktub tal-Qorti Ġenerali, ir-rikorrenti indikat li, għalkemm hija ma kinitx f’pożizzjoni li tikkonferma l-identiċità ta’ dan id-dokument ma’ dak li kienet ingħatat aċċess għalih fil-kuntest tal-proċedura amministrattiva quddiem il-Kummissjoni, hija ma kellha l-ebda raġuni li tiddubita li dan kien l-istess dokument.

30 Il-proċedura orali ngħalqet fis-16 ta’ Lulju 2010.

31 Ir-rikorrenti titlob li l-Qorti Ġenerali jogħġobha:

– prinċipalment, tannulla, abbażi tal-Artikolu 230 KE, id-deċiżjoni kkontestata, sa fejn din tikkonċernaha;

– sussidjarjament, tannulla jew tnaqqas, abbażi tal-Artikolu 229 KE, l-ammont tal-multi li kienu ġew imposti fuqha fl-Artikolu 2(c) tad-deċiżjoni kkontestata;

– fi kwalunkwe każ, tikkundanna lill-Kummissjoni għall-ispejjeż.

32 Il-Kummissjoni titlob li l-Qorti Ġenerali jogħġobha:

– tiċħad ir-rikors;

– tikkundanna lir-rikorrenti għall-ispejjeż.

Id-dritt

1. Fuq it-talbiet, imqajma prinċipalment, intiżi għall-annullament tad-deċiżjoni kkontestata

33 Insostenn tat-talba tagħha għall-annullament tad-deċiżjoni kkontestata sa fejn din tikkonċernaha, ir-rikorrenti tqajjem għaxar motivi. L-ewwel motiv huwa bbażat fuq il-ksur tar-regoli li jirregolaw l-imputazzjoni tar-responsabbiltà għal ksur fi ħdan gruppi ta’ kumpanniji. It-tieni motiv huwa bbażat fuq il-ksur ta’ sitt prinċipji fundamentali li jirriżulta mill-imputazzjoni li saritilha tar-responsabbiltà għall-aġir li jikkostitwixxi ksur inkwistjoni. It-tielet motiv huwa bbażat fuq l-iżnaturament tas-serje ta’ provi li hija kienet ipproduċiet. Ir-raba’ motiv huwa bbażat fuq kontradizzjoni ta’ motivi fid-deċiżjoni kkontestata. Il-ħames motiv huwa bbażat fuq il-ksur tal-prinċipju ta’ amministrazzjoni tajba. Is-sitt motiv huwa bbażat fuq il-ksur tal-prinċipju ta’ ċertezza legali. Is-seba’ motiv huwa bbażat fuq użu ħażin ta’ poter. It-tmien motiv huwa bbażat fuq in-natura infondata tal-impożizzjoni tal-multa imposta fuqha personalment. Id-disa’ motiv huwa bbażat fuq il-ksur tal-prinċipji u tar-regoli li rregolaw il-kalkolu tal-multa imposta in solidum fuq Arkema Franca u fuqha stess. L-għaxar motiv huwa bbażat fuq il-ksur tad-dispożizzjonijiet tal-Avviż tal-2002 dwar il-kooperazzjoni.

Fuq l-ewwel motiv, ibbażat fuq ksur tar-regoli li jirregolaw l-imputazzjoni tar-responsabbiltà għal ksur fi ħdan gruppi ta’ kumpanniji

34 L-ewwel motiv tar-rikorrenti, li l-Kummissjoni kisret, fid-deċiżjoni kkontestata, ir-regoli li jirregolaw l-imputazzjoni tar-responsabbiltà għal ksur fi ħdan gruppi ta’ kumpanniji, jinqasam f’ħames partijiet.

Fuq l-ewwel parti, ibbażata fuq żball ta’ liġi fl-imputazzjoni tar-responsabbiltà għall-aġir li jikkostitwixxi ksur inkwistjoni lir-rikorrenti

– L-argumenti tal-partijiet

35 Ir-rikorrenti ssostni, essenzjalment, li l-Kummissjoni wettqet żball ta’ liġi meta qieset, fil-premessa 369 tad-deċiżjoni kkontestata, li hija ma kinitx marbuta tikkorrobora permezz ta’ elementi konkreti l-preżunzjoni li tipprovdi, essenzjalment, li kumpannija parent li żżomm il-kapital azzjonarju kollu tas-sussidjarja tagħha, teżerċita effettivament influwenza determinanti fuq din tal-aħħar (iktar ’il quddiem il-“preżunzjoni li tiġi eżerċitata influwenza determinanti”).

36 L-ewwel nett, kemm minn ġurisprudenza abbundanti kif ukoll minn prassi deċiżjonali preċedenti tal-Kummissjoni jirriżulta li hija għandha tikkorrobora l-preżunzjoni li tiġi eżerċitata influwenza determinanti b’indizji konkreti li jattestaw l-imsemmija influwenza. Dawn l-indizji għandhom juru jew li l-kumpannija parent kienet involuta fil-ksur, jew li hija kienet taf b’dan, jew li l-organizzazzjoni interna tal-grupp kienet tippermettilha tintervjeni konkretament fil-politika kummerċjali tas-sussidjarja tagħha. B’mod partikolari, ir-rikorrenti ssostni li l-Kummissjoni, għal matul madwar erbgħin sena qabel l-adozzjoni tad-Deċiżjoni C (2004) 4876 finali, tad-19 ta’ Jannar 2005, dwar il-proċedura skont l-Artikolu 81 [KE] u l-Artikolu 53 tal-Ftehim ŻEE (Każ COMP/E-1/37.773 – AMCA) (ĠU 2006, L 353, p. 12, iktar ’il quddiem id-“deċiżjoni AMCA”), qieset indizji konkreti li jikkorroboraw il-preżunzjoni li tiġi eżerċitata influwenza determinanti. Hija tippreċiża wkoll li, fil-premessa 574 tad-Deċiżjoni tal-1 ta’ Ottubru 2008, dwar proċedura skont l-Artikolu 81 [KE] u l-Artikolu 53 tal-Ftehim ŻEE (Każ COMP/C.39181 – Xama’ għal xemgħat) (ĠU C 295, p. 17, iktar ’il quddiem id-“deċiżjoni Xema għal xemgħat”, il-Kummissjoni rrikonoxxiet li, qabel l-2005, hija ma kinitx timputa r-responsabbiltà għal ksur lill-kumpannija parent mingħajr ma tipprovdi indizji konkreti li jikkorroboraw l-imsemmija preżunzjoni.

37 It-tieni nett, ir-rikorrenti tosserva li, fid-Deċiżjoni tal-10 ta’ Diċembru 2003, dwar proċedura skont l-Artikolu 81 [KE] u l-Artikolu 53 tal-Ftehim ŻEE (Każ COMP/E-2/37.857 – Perossidi organiċi) (ĠU 2005, L 110, p. 44, iktar ’il quddiem id-“deċiżjoni Perossidi organiċi”, il-Kummissjoni ma imputatx ir-responsabbiltà għal ksur issanzjonat f’din id-deċiżjoni lir-rikorrenti, peress li kkunsidrat li Arkema France kienet kompletament awtonoma fis-suq.

38 It-tielet nett, ir-rikorrenti ssostni, essenzjalment, li l-obbligu għall-Kummissjoni li tipproduċi indizji addizzjonali li jikkorroboraw il-preżunzjoni li tiġi eżerċitata influwenza determinanti fil-kuntest tal-applikazzjoni tal-Artikolu 81 KE huwa sostnut mill-ġurisprudenza dwar l-imputazzjoni lill-Istat ta’ miżura adottata minn impriża pubblika taħt id-dritt tal-għajnuna mill-Istat. F’dan ir-rigward, hija tirreferi għas-sentenza tal-Qorti tal-Ġustizzja tas-16 ta’ Mejju 2002, Franza vs Il-Kummissjoni (C‑482/99, Ġabra p. I‑4397), u għas-sentenza tal-Qorti Ġenerali tas-26 ta’ Ġunju 2008, SIC vs Il-Kummissjoni (T‑442/03, Ġabra p. II‑1161). Fl-opinjoni tagħha, skont l-Artikolu 295 KE, azzjonist privat ta’ grupp ta’ kumpanniji ma jistax, f’isem il-prinċipju ta’ ugwaljanza fit-trattament, jiġi trattat b’mod inqas favorevoli minn azzjonist pubbliku.

39 Ir-raba’ nett, ir-rikorrenti ssostni li l-evalwazzjoni tal-Kummissjoni, li tinsab fil-premessa 369 tad-deċiżjoni kkontestata, li tipprovdi li din tal-aħħar ma għandhiex tikkorrobora l-preżunzjoni li tiġi eżerċitata influwenza determinanti permezz ta’ indizji addizzjonali li jipprovaw il-kontroll ta’ kumpannija parent fuq is-sussidjarja tagħha tipprekludi s-soluzzjonijiet adottati fil-parti l-kbira tal-Istati Membri tal-Unjoni, bħall-Belġju, Franza, l-Italja u r-Renju Unit, li l-influwenza tagħhom fuq id-dritt Komunitarju tal-kompetizzjoni hija innegabbli. Minn naħa, f’dawn l-Istati kollha, l-awtoritajiet nazzjonali tal-kompetizzjoni jistgħu jirreferu għal serje ta’ indizji intiżi sabiex jiġi stabbilit l-aġir awtonomu ta’ sussidjarja fir-rigward tal-kumpannija parent tagħha. Min-naħa l-oħra, għalkemm huwa veru li l-Kummissjoni ma hijiex marbuta mis-soluzzjonijiet adottati mill-awtoritajiet nazzjonali tal-kompetizzjoni tal-Istati Membri tal-Unjoni Ewropea, il-Kummissjoni għandha madankollu teħodhom inkunsiderazzjoni, fid-dawl tal-mekkaniżmi ta’ kooperazzjoni msaħħa li jirregolaw ir-relazzjonijiet tagħha mal-imsemmija awtoritajiet fi ħdan in-netwerk Ewropew tal-kompetizzjoni.

40 Il-Kummissjoni topponi għall-argumenti tar-rikorrenti.

– Il-kunsiderazzjonijiet tal-Qorti Ġenerali

41 L-ewwel nett, għandu jiġi rrilevat li, wara li fakkret, fil-premessi 369 sa 372 tad-deċiżjoni kkontestata, il-ġurisprudenza li tirrigwarda l-imputabbiltà tal-aġir li jikkostitwixxi ksur ta’ sussidjarja lill-kumpannija parent tagħha, il-Kummissjoni tikkonstata, fil-premessi 386 u 387 tal-imsemmija deċiżjoni, is-segwenti:

“(386) Matul it-tul kollu tal-ksur, [ir-rikorrenti] żammet iktar minn 97 % tal-azzjonijiet ta’ [Arkema France]. Minħabba l-fatt li f’ċirkustanzi bħal dawn, hemm lok raġonevoli li jiġi maħsub li s-sussidjarja għandha tikkonforma ruħha mal-politika stabbilita mill-kumpannija parent tagħha (għaldaqstant ma tistax taġixxi b’mod awtonomu) u li l-kumpannija parent ma tiltaqa ma’ ebda ostakolu meta tistabbilixxi din il-politika għas-sussidjarja tagħha, jista’ jiġi preżunt (li r-rikorrenti) eżerċitat influwenza determinanti fuq [Arkema France]. Barra minn hekk jeżistu elementi oħrajn li jikkorroboraw il-preżunzjoni li tipprovdi li l-influwenza eżerċitata mi[r-rikorrenti] kienet ferm determinanti. L-ewwel nett, il-membri tal-Bord tad-Diretturi ta’ [Arkema France] kienu magħżula kollha mi[r-rikorrenti]. Barra minn hekk, bejn l-1994 u l-1999, [P.] kien kemm membru tal-Kumitat Eżekuttiv ta’ [Arkema France] u ta[r-rikorrenti] kif ukoll membru tal-Bord tad-Diretturi ta’ [Arkema France]. L-istess kien japplika fil-każ ta’ [I.], li kien membru tal-Bord tad-Diretturi ta’ [Arkema France] bejn l-1994 u l-1998 u tal-Kumitat Eżekuttiv ta[r-rikorrenti] bejn l-1994 u l-1997. Bl-istess mod, [W.] kien jagħmel parti mill-Bord tad-Diretturi ta’ [Arkema France] bejn l-1994 u l-1999 u kien inħatar fil-Kumitat Eżekuttiv ta[r-rikorrenti] fl-1999. Barra minn hekk, diversi persuni oħrajn, bħal [D.] (1994-2000) u [R.] (1994-1997), kienu fl-istess waqt membri tal-Bordijiet tad-Diretturi ta’ [Arkema France] u ta[r-rikorrenti]. Fid-dawl tad-diversi sovrapożizzjonijiet ta’ persunal bejn il-korpi eżekuttivi u ta’ kontroll ta’ [Arkema France] li l-membri tagħha (fir-rigward tal-korpi eżekuttivi) kienu ntgħażlu u – hemm lok li dan jiġi preżunt – setgħu jiġu rrevokati mi[r-rikorrenti], huwa ċar li din tal-aħħar kienet informata bid-deċiżjonijiet kollha adottati minn [Arkema France] u setgħet tinfluwenzahom fi kwalunkwe waqt. Barra minn hekk, ma kien jeżisti ebda azzjonarju ieħor importanti li seta’ jeżerċita influwenza fuq il-politika kummerċjali tas-sussidjarja.

(387) Fid-dawl tal-preżunzjoni li tirriżulta mis-sehem ta[r-rikorrenti] f’[Arkema France] fil-mument tal-ksur (ikbar minn 97 %) u mir-rabtiet organizzattivi, il-Kummissjoni tqis li [r-rikorrenti] eżerċitat influwenza determinanti fuq l-aġir tas-sussidjarja tagħha [Arkema France]”[traduzzjoni mhux uffiċjali].

42 Barra minn hekk, fil-premessi 396 sa 415 tad-deċiżjoni kkontestata, il-Kummissjoni tiċħad l-argumenti li Arkema France u r-rikorrenti qajmu fl-osservazzjonijiet tagħhom bħala risposta għad-dikjarazzjoni tal-oġġezzjonijiet u li kienu intiżi sabiex tiġi kkontestata l-imputazzjoni tar-responsabbiltà għall-ksur inkwistjoni lir-rikorrenti.

43 Għaldaqstant mill-motivi tad-deċiżjoni kkontestata li huma esposti fil-punti 41 u 42 iktar ’il fuq jirriżulta li l-Kummissjoni imputat ir-responsabbiltà għall-ksur inkwistjoni lir-rikorrenti abbażi tal-preżunzjoni li tipprovdi li kumpannija parent li żżomm iktar minn 97 % tal-kapital azzjonarju tas-sussidjarja tagħha teżerċita influwenza determinanti fuq din tal-aħħar. Il-Kummissjoni qieset ukoll, minn naħa, li din il-preżunzjoni kienet ikkorroborata minn indizji addizzjonali li hija kienet esponiet fid-deċiżjoni kkontestata u, min-naħa l-oħra, li l-argumenti mressqa minn Arkema France u r-rikorrenti fl-osservazzjonijiet tagħhom bħala risposta għad-dikjarazzjoni tal-oġġezzjonijiet ma kinux jippermettu li tiġi kkonfutata l-imsemmija preżunzjoni.

44 Għaldaqstant hemm lok li jiġi eżaminat jekk, kif issostni r-rikorrenti, il-Kummissjoni wettqitx żball ta’ liġi billi kkonkludiet li l-fatt li hija żżomm iktar minn 97 % tal-kapital azzjonarju ta’ Arkema France kien biżżejjed, waħdu, sabiex timputalha r-responsabbiltà għall-ksur inkwistjoni.

45 Fis-sentenza tagħha tal-10 ta’ Settembru 2009, Akzo Nobel et vs Il-Kummissjoni, (C‑97/08 P, Ġabra p. I-8237, punt 54), il-Qorti tal-Ġustizzja fakkret li d-dritt tal-kompetizzjoni jkopri l-attivitajiet tal-impriżi (sentenza tas-7 ta’ Jannar 2004, Aalborg Portland et vs Il-Kummissjoni, C‑204/00 P, C‑205/00 P, C‑211/00 P, C‑213/00 P, C‑217/00 P u C‑219/00 P, Ġabra p. I-123, punt 59), u li l-kunċett ta’ impriża jinkludi kull entità li teżerċita attività ekonomika, irrispettivament mill-istatus legali ta’ din l-entità u mill-mod li bih tiġi ffinanzjata (sentenzi tal-Qorti tal-Ġustizzja tat-28 ta’ Ġunju 2005, Dansk Rørindustri et vs Il-Kummissjoni, C‑189/02 P, C‑202/02 P, C‑205/02 P sa C‑208/02 P u C‑213/02 P, Ġabra p. I-5425, punt 112; tal-10 ta’ Jannar 2006, Cassa di Risparmio di Firenze et, C‑222/04, Ġabra p. I-289, punt 107, u tal-11 ta’ Lulju 2006, FENIN vs Il-Kummissjoni, C‑205/03 P, Ġabra p. I-6295, punt 25).

46 Il-Qorti tal-Ġustizzja speċifikat ukoll li l-kunċett ta’ impriża, imqiegħed f’dan il-kuntest, għandu jinftiehem bħala li jkopri unità ekonomika anki jekk, mill-perspettiva legali ġuridika, din l-unità ekonomika kienet magħmula minn diversi persuni fiżiċi jew ġuridiċi (ara Akzo Nobel et vs Il-Kummissjoni, punt 45 iktar ’il fuq, punt 55, u l-ġurisprudenza ċċitata).

47 Meta tali entità ekonomika tikser ir-regoli tal-kompetizzjoni, hija għandha, skont il-prinċipju ta’ responsabbiltà personali, twieġeb għal dan il-ksur (ara s-sentenza Akzo Nobel et vs Il-Kummissjoni, punt 45 iktar ’il fuq, punt 56, u l-ġurisprudenza ċċitata).

48 Il-ksur tad-dritt tal-kompetizzjoni għandu inekwivokament jiġi imputat lill-persuna ġuridika li fil-konfront tagħha jkunu jistgħu jiġu imposti multi u d-dikjarazzjoni tal-oġġezzjonijiet għandha tkun indirizzata lil din il-persuna. Id-dikjarazzjoni tal-oġġezzjonijiet għandha wkoll tindika f’liema kapaċità l-persuna ġuridika tkun qed tiġi akkużata bil-fatti allegati (ara s-sentenza Akzo Nobel et vs Il-Kummissjoni, punt 45 iktar ’il fuq, punt 57, u l-ġurisprudenza ċċitata).

49 Minn ġurisprudenza stabbilita jirriżulta li l-aġir ta’ sussidjarja jista’ jiġi imputat lill-kumpannija parent b’mod partikolari meta din is-sussidjarja, għalkemm ikollha personalità ġuridika separata, ma tiddeterminax b’mod awtonomu l-aġir tagħha fis-suq, iżda essenzjalment tapplika l-istruzzjonijiet li tingħata mill-kumpannija parent b’mod partikolari fid-dawl tar-rabtiet ekonomiċi, organizzattivi u ġuridiċi li jgħaqqdu lil dawn iż-żewġ entitajiet ġuridiċi (ara s-sentenza Akzo Nobel et vs Il-Kummissjoni, punt 45 iktar ’il fuq, punt 58, u l-ġurisprudenza ċċitata).

50 Fil-fatt, dan huwa l-każ għaliex, f’tali sitwazzjoni, il-kumpannija parent u s-sussidjarja tagħha jifformaw parti mill-istess unità ekonomika u, għaldaqstant, jifformaw impriża waħda, fis-sens tal-ġurisprudenza msemmija fil-punti 45 u 46 iktar ’il fuq. Għaldaqstant, il-fatt li kumpannija parent u s-sussidjarja tagħha jikkostitwixxu impriża waħda fis-sens tal-Artikolu 81 KE jippermetti lill-Kummissjoni tagħti deċiżjoni li timponi multi fuq il-kumpannija parent, mingħajr ma jkun meħtieġ li jiġi stabbilit l-involviment personali ta’ din tal-aħħar fil-ksur (ara s-sentenza Akzo Nobel et vs Il-Kummissjoni, punt 45 iktar ’il fuq, punt 59, u l-ġurisprudenza ċċitata).

51 Fil-każ speċifiku fejn kumpannija parent iżżomm 100 % tal-kapital azzjonarju tas-sussidjarja tagħha li wettqet ksur tar-regoli tad-dritt tal-kompetizzjoni, minn naħa, din il-kumpannija parent tista’ teżerċita influwenza determinanti fuq l-aġir ta’ din is-sussidjarja u, min-naħa l-oħra, teżisti preżunzjoni konfutabbli li tgħid li l-imsemmija kumpannija parent effettivament teżerċita influwenza determinanti fuq l-aġir tas-sussidjarja tagħha (ara s-sentenza Akzo Nobel et vs Il-Kummissjoni, punt 45 iktar ’il fuq, punt 60, u l-ġurisprudenza ċċitata).

52 F’dawn iċ-ċirkustanzi, huwa biżżejjed li l-Kummissjoni tipprova li l-kapital azzjonarju kollu ta’ sussidjarja huwa miżmum mill-kumpannija parent tagħha sabiex jiġi preżunt li din tal-aħħar teżerċita influwenza determinanti fuq il-politika kummerċjali ta’ din is-sussidjarja. Il-Kummissjoni tkun f’pożizzjoni, sussegwentement, li tikkunsidra lill-kumpannija parent responsabbli in solidum għall-ħlas tal-multa imposta fuq is-sussidjarja tagħha, sakemm din il-kumpannija parent, li għandha l-oneru li tikkonfuta din il-preżunzjoni, ma tipproduċix provi suffiċjenti li jistgħu juru li s-sussidjarja tagħha taġixxi b’mod awtonomu fis-suq (ara s-sentenza Akzo Nobel et vs Il-Kummissjoni, punt 45 iktar ’il fuq, punt 61, u l-ġurisprudenza ċċitata).

53 Għalkemm huwa veru li l-Qorti tal-Ġustizzja semmiet, fis-sentenza tagħha tas-16 ta’ Novembru 2000, Stora Kopparbergs Bergslags vs Il-Kummissjoni (C‑286/98 P, Ġabra p. I-9925, punti 28 u 29), apparti ż-żamma ta’ 100 % tal-kapital azzjonarju tas-sussidjarja, ċirkustanzi oħra, bħan-nuqqas ta’ kontestazzjoni tal-influwenza li l-kumpannija parent teżerċita fuq il-politika kummerċjali tas-sussidjarja tagħha u r-rappreżentazzjoni komuni taż-żewġ kumpanniji matul il-proċedura amministrattiva, madankollu xorta jibqa l-fatt li l-Qorti tal-Ġustizzja indikat dawn iċ-ċirkustanzi biss bl-għan li tesponi l-elementi kollha li fuqhom il-Qorti Ġenerali kienet ibbażat ir-raġunament tagħha u mhux sabiex tissuġġetta l-applikazzjoni ta’ din il-preżunzjoni għall-produzzjoni ta’ indizji addizzjonali relatati mal-fatt li l-kumpannija parent effettivament eżerċitat influwenza (ara s-sentenza Akzo Nobel et vs Il-Kummissjoni, punt 45 iktar ’il fuq, punt 62, u l-ġurisprudenza ċċitata).

54 Minn dawn il-kunsiderazzjonjiet kollha jirriżulta li, meta kumpannija parent iżżomm 100 % tal-kapital azzjonarju tas-sussidjarja tagħha, teżisti preżunzjoni juris tantum li tgħid li din il-kumpannija parent teżerċita influwenza determinanti fuq l-aġir tas-sussidjarja tagħha (ara, f’dan is-sens, Akzo Nobel et vs Il-Kummissjoni, punt 45 iktar ’il fuq, punt 63, u l-ġurisprudenza ċċitata).

55 Barra minn hekk, mill-ġurisprudenza tal-Qorti Ġenerali jirriżulta li, jekk kumpannija parent iżżomm kważi l-kapital azzjonarju kollu tas-sussidjarja tagħha, jista’ jiġi raġonevolment konkluż li l-imsemmija sussidjarja ma tiddeterminax b’mod awtonomu l-aġir tagħha fis-suq u li konsegwentement hija tifforma, mal-kumpannija parent tagħha, impriża waħda fis-sens tal-Artikolu 81 KE (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tal-Qorti Ġenerali tat-30 ta’ Settembru 2003, Michelin vs Il-Kummissjoni, T‑203/01, Ġabra p. II-4071, punt 290, u l-ġurisprudenza ċċitata).

56 F’din il-kawża, għandu jiġi kkonstatat, minn naħa, li r-rikorrenti ma tikkontestax, kif irrilevat il-Kummissjoni fil-premessa 386 tad-deċiżjoni kkontestata, li hija kienet iżżomm iktar minn 97 % tal-kapital azzjonarju ta’ Arkema France fiż-żmien meta seħħew il-fatti inkwistjoni u, iktar speċifikament, li hija kienet iżżomm 97.55 % minnu, kif ġie kkonstatat fil-premessa 13 tad-deċiżjoni kkontestata. Min-naħa l-oħra, għalkemm ir-rikorrenti ssostni li n-nuqqas ta’ azzjonist ieħor minbarra hija stess fil-kapital azzjonarju ta’ Arkema France ma huwiex ta’ natura li jikkorrobora l-preżunzjoni li tiġi eżerċitata influwenza determinanti, madankollu hija ma tressaq l-ebda argument ta’ natura li jikkontesta l-evalwazzjoni tal-Kummissjoni, li tinsab fil-premessa 396 tad-deċiżjoni kkontestata, li tipprovdi li ż-żamma minn kumpannija parent ta’ kważi l-kapital azzjonarju kollu tas-sussidjarja tagħha tista’ titqabbel maż-żamma tal-imsemmi kapital kollu, peress li, bħala regola ġenerali, “l-azzjonisti minoritarji ma jibbenefikawx f’dan il-każ minn ebda dritt speċjali, minbarra s-sempliċi interess tagħhom fil-profitti tas-sussidjarja” [traduzzjoni mhux uffiċjali].

57 Konsegwentement, huwa ġustament li, skont il-ġurisprudenza esposta fil-punti 45 sa 55 iktar ’il fuq, il-Kummissjoni ppreżumiet, fil-deċiżjoni kkontestata, li r-rikorrenti kienet teżerċita influwenza determinanti fuq Arkema France, abbażi tal-konstatazzjoni li hija kienet iżżomm kważi l-kapital azzjonarju kollu tagħha.

58 L-ebda wieħed mill-argumenti mressqa mir-rikorrenti ma jinvalida din il-konklużjoni.

59 L-ewwel nett, fir-rigward tal-argumenti li jipprovdu li, minn naħa, kemm mill-ġurisprudenza kif ukoll mill-prassi deċiżjonali tal-Kummissjoni preċedenti għall-adozzjoni tad-deċiżjoni AMCA jirriżulta li l-Kummissjoni hija obbligata tikkorrobora l-preżunzjoni li tiġi eżerċitata influwenza determinanti permezz ta’ indizji konkreti, hemm lok li dawn l-argumenti jiġu miċħuda bħala infondati. Fil-fatt, kif jirriżulta mill-punti 45 sa 55 iktar ’il fuq, huwa skont ġurisprudenza stabbilita li l-Qorti tal-Ġustizzja fakkret, fis-sentenza Akzo Nobel et vs Il-Kummissjoni (punt 45 iktar ’il fuq), li l-Kummissjoni ma kellhiex l-obbligu li tikkorrobora l-imsemmija preżunzjoni permezz ta’ indizji addizzjonali. Barra minn hekk, anki jekk, kif il-Kummissjoni kienet indikat fid-deċiżjoni tagħha Xama’ għal xemgħat, il-prassi deċiżjonali tagħha preċedenti għall-adozzjoni tad-deċiżjoni AMCA kienet tikkonsisti li tikkorrobora l-preżunzjoni li tiġi eżerċitata influwenza determinanti permezz ta’ indizji addizzjonali, tali konstatazzjoni xorta tibqa mingħajr influwenza fuq il-konklużjoni, imsemmija fil-punt 57 iktar ’il fuq, li tipprovdi li l-Kummissjoni setgħet, fid-deċiżjoni kkontestata, tibbaża ruħha, fuq iż-żamma biss tar-rikorrenti ta’ kważi l-kapital azzjonarju kollu ta’ Arkema France sabiex tippreżumi li hija kienet teżerċita fuq din tal-aħħar influwenza determinanti.

60 It-tieni nett, l-argument li l-Kummissjoni wettqet żball ta’ liġi meta imputat ir-responsabbiltà tal-aġir li jikkostitwixxi l-ksur inkwistjoni lir-rikorrenti għandu jiġi miċħud bħala infondat, anki jekk hija ma kintix għamlet tali imputazzjoni fid-deċiżjoni Perossidi organiċi. Minn naħa, sa fejn, kif jirriżulta mill-punti 45 sa 55 iktar ’il fuq, huwa abbażi ta’ interpretazzjoni eżatta tal-kunċett ta’ impriża fis-sens tal-Artikolu 81(1) KE li fid-deċiżjoni kkontestata, il-Kummissjoni imputat ir-responsabbiltà għall-ksur inkwistjoni lir-rikorrenti, is-sempliċi fatt li l-Kummissjoni ma għamlitx tali imputazzjoni f’deċiżjoni preċedenti li tissanzjona lil Arkema France ma jistax jikkonfuta l-legalità tad-deċiżjoni kkontestata f’dan ir-rigward. Min-naħa l-oħra, peress li l-Kummissjoni għandha l-possibbiltà, iżda mhux l-obbligu, li timputa r-responsabbiltà għall-ksur lill-kumpannija parent (ara, f’dan is-sentenza tal-Qorti tal-Ġustizzja tal-24 ta’ Settembru 2009, Erste Group Bank et vs Il-Kummissjoni, C‑125/07 P, C‑133/07 P, C‑135/07 P, Ġabra p. I-8681, punt 82, u s-sentenza tal-Qorti Ġenerali tal-14 ta’ Diċembru 2006, Raiffeisen Zentralbank Österreich et vs Il-Kummissjoni, T‑259/02 sa T‑264/02 u T‑271/02, Ġabra p. II-5169, punt 331), is-sempliċi fatt li l-Kummissjoni ma għamlitx tali imputazzjoni fid-deċiżjoni Perossidi organiċi ma jimplikax li hija obbligata tagħmel l-istess evalwazzjoni f’deċiżjoni sussegwenti (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tal-Qorti Ġenerali tal-20 ta’ April 1999, Limburgse Vinyl Maatschappij et vs Il-Kummissjoni, imsejħa “PVC II”, T‑305/94 sa T‑307/94, T‑313/94 sa T‑316/94, T‑318/94, T‑325/94, T‑328/94, T‑329/94 u T‑335/94, Ġabra p. II-931, punt 990).

61 It-tielet nett, sa fejn ir-rikorrenti ssostni, essenzjalment, li s-sentenza France vs Il-Kummissjoni, punt 38 iktar ’il fuq (punti 50 sa 52, 55 u 56), u s-sentenza SIC vs Il-Kummissjoni, punt 38 iktar ’il fuq, (punti 94, 95, 98, 99, 101sa 105 u 107), huma intiżi li jikkonfermaw li l-Kummissjoin hija obbligata tipproduċi indizji addizzjonali li jikkorroboraw il-preżunzjoni li tiġi eżerċitata influwenza determinanti li fuqha hija tibbaża ruħha fil-kuntest tal-applikazzjoni tal-Artikolu 81 KE, dan l-argument għandu jiġi miċħud bħala ineffettiv. Fil-fatt, il-punti inkwistjoni, li jirrigwardaw l-kwistjoni dwar jekk miżura adottata minn impriża pubblika hijiex imputabbli lill-Istat, u, għaldaqstant, jekk tali miżura tistax tiġi kklassifikata bħala għajnuna mill-Istat fis-sens tal-Artikolu 87 KE, minn naħa, ma għandhom l-ebda relazzjoni mal-kundizzjonijiet għal imputazzjoni tar-responsabbiltà għal ksur tal-Artikolu 81 KE lill-kumpannija parent, u, min-naħa l-oħra, ma jipprekludux l-eżistenza tal-preżunzjoni li tiġi eżerċitata influwenza determinanti fil-qasam ta’ ksur tal-Artikolu 81 KE, li l-qrati tal-Unjoni rrikonoxxew espressament il-legalità tagħha, kif jirriżulta mill-ġurisprudenza esposta fil-punti 45 sa 55 iktar ’il fuq.

62 Ir-raba’ nett, l-argument li jipprovdi, essenzjalment, li l-ġurisprudenza, f’diversi Stati Membri tal-Unjoni Ewropea u fl-Istati Uniti, teħtieġ li l-eżerċizzju ta’ influwenza determinanti tal-kumpannija parent fuq is-sussidjarja tagħha tkun ikkorroborata permezz ta’ indizji konkreti, jeħtieġ li jiġi miċħud bħala ineffettiv. Fil-fatt, minbarra l-fatt li l-ġurisprudenza tal-imsemmija Stati ma torbotx lill-Kummissjoni u ma tikkostitwixxix il-kuntest legali rilevanti li fir-rigward tiegħu l-legalità tad-deċiżjoni kkontestata għandha tiġi eżaminata, in-nuqqas ta’ rikonoxximent ta’ preżunzjoni li tiġi eżerċitata influwenza determinanti permezz tal-ġurisprudenza tal-imsemmija Stati, anki jekk dan kien il-każ, ma jimplikax, f’kwalunkwe każ, li din hija illegali taħt id-dritt Komunitarju.

63 Fid-dawl tal-kunsiderazzjonijiet preċendenti, l-ewwel parti għandha tiġi miċħuda parzjalment bħala infondata u parzjalment bħala ineffettiva.

Fuq it-tieni parti, ibbażata fuq il-ksur tal-prinċipji ta’ awtonomija ġuridika u ekonomika tal-kumpanniji

– L-argumenti tal-partijiet

64 Ir-rikorrenti ssostni li, meta l-preżunzjoni li tiġi eżerċitata influwenza determinanti ma hijiex, kif kien il-każ fil-prassi deċiżjonali tal-Kummissjoni preċedenti għall-adozzjoni tad-deċiżjoni AMCA, ikkorroborata permezz ta’ indizji addizzjonali li jikkonfermaw l-indħil tal-kumpannija parent fl-attività tas-sussidjarja tagħha fis-suq ikkonċernat mill-ksur, tali preżunzjoni hija inkompatibbli mal-prinċipju ta’ awtonomija tal-persuna ġuridika, peress li twassal għar-responsabbiltà awtomatika tal-kumpannija parent għall-ksur imwettqa mis-sussidjarja tagħha.

65 L-ewwel nett, ir-rikorrenti ssostni li huwa biss permezz ta’ eċċezzjoni debitament iġġustifikata għall-prinċipju ta’ awtonomija ekonomika tal-persuna ġuridika li kumpannija tista’ tiġi rrikonoxxuta bħala li tifforma parti mill-perimetru tal-impriża fis-sens tal-Artikolu 81 KE. F’tali ipoteżi eċċezzjonali, kumpannija parent tista’ għalhekk tiġi imputata r-responsabbiltà għall-ksur imwettaq mis-sussidjarja tagħha u tiġi kkundannata in solidum għall-ħlas tal-multa imposta fuq l-imsemmija sussidjarja, iżda hija ma tistax tiġi kkundannata għal multa personali.

66 Ir-rikorrenti tosserva li d-dritt tal-kumpanniji, fl-Istati Membri tal-Unjoni, jistabbilixxi l-prinċipju ta’ awtonomija ġuridika tal-persuni ġuridiċi, inkluż għas-sussidjarji li l-kapital azzjonarju tagħhom huwa kollu kemm hu miżmum mill-kumpannija parent tagħhom. Dan il-prinċipju jirriżulta mill-attributi tal-personalità ġuridika u b’mod partikolari jikkonferixxi kapaċità ġuridika sħiħa u partimonju proprju lil kull kumpannija, li tkun kompletament responsabbli għall-aġir tagħha stess, inkluż għall-konsegwenzi tal-attività ekonomika tagħha fis-suq. F’dan ir-rigward, hija tispeċifika li l-prinċipju ta’ awtonomija ekonomika ta’ sussidjarja, li jirriżulta mill-awtonomija ġuridika ta’ din tal-aħħar, kien ġie rrikonoxxut mill-ġurisprudenza. Dan il-prinċipju jikkostitwixxi wkoll element fundamentali tal-funzjonament tajjeb tal-ekonomiji moderni. Konsegwentement, ir-rikorrenti u Arkema France, bħala persuni ġuridiċi distinti, għandhom, it-tnejn li huma, awtonomija ġuridika u ekonomika proprja.

67 It-tieni nett, ir-rikorrenti ssostni li l-prinċipju ta’ awtonomija ekonomika tas-sussidjarja jikkostitwixxi t-tifsira konkreta tal-użu minnha tal-attributi ġuridiċi kollha tal-personalità ġuridika tagħha. Minn naħa, l-analiżi tad-dritt tal-parti l-kbira tal-Istati Membri tal-Unjoni turi li l-prinċipju ta’ awtonomija tal-persuna ġuridika jifforma parti mill-bażijiet ġuridiċi fundamentali li fuqhom hija bbażata l-organizzazzjoni soċjali tagħhom, li tista’ ssir deroga minnhom biss f’ċirkustanzi eċċezzjonali, kif jirriżulta mid-diversi ġurisprudenzi nazzjonali. Min-naħa l-oħra, il-Kummissjoni għandha l-obbligu, meta hija tapplika d-dritt tal-kompetizzjoni, li ma tinjorax il-ġurisprudenza tal-qrati tal-Istati Membri tal-Unjoni, taħt piena li tqiegħed fil-perikolu l-konverġenza neċessarja tad-drittijiet differenti tal-kompetizzjoni fi ħdan in-netwerks Ewropej u internazzjonali tal-kompetizzjoni.

68 Il-Kummissjoni topponi għall-argumenti tar-rikorrenti

– Il-kunsiderazzjonijiet tal-Qorti Ġenerali

69 Essenzjalment, ir-rikorrenti ssostni li, billi imputatilha r-responsabbiltà għall-ksur inkwistjoni, il-Kummisjsoni kisret il-prinċipji ta’ awtonomija ġuridika u ekonomika tal-kumpanniji.

70 Issa, mingħajr ma huwa neċessarju li tittieħed deċiżjoni fuq il-portata tal-prinċipji ta’ awtonomija ġuridika u ekonomika tal-kumpannija, u lanqas fuq l-eżistenza tat-tieni wieħed minn dawn il-prinċipji, huwa biżżejjed li jiġi kkonstatat li dawn ma jistgħux, fi kwalunkwe każ, jimplikaw li kumpannija li l-kapital azzjonarju kollu jew kważi kollu tagħha huwa miżmum minn kumpannija oħra taġixxi neċessarjament b’mod awtonomu fis-suq għar-raġuni biss li hija għandha personalità ġuridika jew mezzi ekonomiċi proprji. Fil-fatt, tali suppożizzjoni tinjora kompletament numru ta’ possibbiltajiet li jeżistu fil-prattika għal kumpannija parent li żżomm il-kapital azzjonarju kollu jew kważi kollu tas-sussidjarja tagħha li tinfluwenza l-aġir ta’ din tal-aħħar b’mod formali jew informali.

71 Għaldaqstant, l-allegati prinċipji ta’ awtonomija ġuridika u ekonomika li r-rikorrenti tinvoka f’din il-kawża ma kinux miksura mill-Kummissjoni.

72 L-argumenti li r-rikorrenti tqajjem f’dan ir-rigward ma jistgħux jiġu aċċettati. Minn naħa, fir-rigward tal-argumenti li jipprovdu li l-preżunzjoni li tiġi eżerċitata influwenza determinanti hija kuntrarja għad-dritt applikabbli f’ċerti Stati Membri tal-Unjoni, dawn għandhom jiġu miċħuda bħala infondati, għall-istess raġunijiet bħala dawk esposti fil-punt 62 iktar ’il fuq, jiġifieri b’mod partikolari li d-dritt tal-imsemmija Stati ma jikkostitwixxix il-kuntest ġuridiku rilevanti li fir-rigward tiegħu l-legalità tad-deċiżjoni kkontestata għandha tiġi evalwata. Min-naħa l-oħra, sa fejn ir-rikorrenti ssostni li, billi imputatilha r-responsabbiltà għall-ksur inkwistjoni, il-Kummissjoni kisret id-dritt tal-kumpanniji applikabbli fl-Istati Membri tal-Unjoni, u għaldaqstant, il-prinċipju ta’ sussidjarità, għandu jiġi kkonstatat li huwa konformi mal-Artikolu 81(1) KE li, meta entità ekonomika tikser ir-regoli tal-kompetizzjoni, hija għandha tkun responsabbli għal dan il-ksur li l-Kummissjoni hija inkarigata li tissanzjona skont l-Artikolu 23(2) tar-Regolament Nru 1/2003.

73 Fid-dawl tal-kunsiderazzjonijiet preċedenti, it-tieni parti għandha tiġi miċħuda bħala infondata.

Fuq it-tielet parti, ibbażata fuq il-ksur li jirrigwarda l-fatt li l-indizji li l-Kummissjoni qieset fid-deċiżjoni kkontestata ma jikkorroborawx il-preżunzjoni li tiġi eżerċitata influwenza determinanti

– L-argumenti tal-partijiet

74 Ir-rikorrenti ssostni, essenzjalment, li l-Kummissjoni wettqet żball ta’ liġi u żbalji manifesti ta’ evalwazzjoni meta kkunsidrat li t-tielet elementi addizjonali esposti fil-premessa 386 tad-deċiżjoni kkontestata (ara l-punt 41 iktar ’il fuq) jikkorroboraw l-preżunjoni li tiġi eżerċitata influwenza determinanti. F’dan ir-rigward, hija ssostni, essenzjalment li, minn naħa, il-fatt li hija ħatret il-membri tal-Bord tad-Diretturi tas-sussidjarja tagħha u li, min-naħa l-oħra, il-fatt li ħames membri tal-Kumitat Eżekuttiv jew tal-Bord tad-Diretturi ta’ Arkema France jagħmlu parti mill-Bord tad-Diretturi jew mill-Kumitat Eżekuttiv tagħha ma jippermettux li tiġi kkorroborata l-imsemmija preżunzjoni.

75 Il-Kummissjoni topponi l-argumenti tar-rikorrenti.

– Il-kunsiderazzjonijiet tal-Qorti Ġenerali

76 Skont il-ġurisprudenza esposta fil-punti 52 sa 55 iktar ’il fuq, il-Kummissjoni ma għandhiex l-obbligu li tikkorrobora permezz ta’ elementi addizzjonali l-preżunzjoni li tiġi eżerċitata influwenza determinanti li hija għandha d-dritt li tistabbilixxi meta kumpannija parent iżżomm il-kapital azzjonarju kollu jew kważi kollu tas-sussidjarja tagħha, iżda, min-naħa l-oħra, hija r-rikorrenti li għandha, sabiex tikkonfuta din il-preżunzjoni, tipproduċi provi suffiċjenti, ta’ natura li juru li s-sussidjarja tagħha aġixxiet b’mod awtonomu fis-suq.

77 Għaldaqstant, anki li kieku kellu jiġi kkunsidrat li, kif iddikjarat ir-rikorrenti, il-Kummissjoni bbażat ruħha b’mod żbaljat, fil-premessa 386 tad-deċiżjoni kkontestata, fuq indizji li ma setgħux jikkorroboraw il-preżunzjoni li tiġi eżerċitata influwenza determinanti, tali żball ma huwiex, fi kwalunkwe każ, ta’ natura li jikkonfuta l-fatt li hija setgħet ġustament tibbaża ruħha fuq il-konstatazzjoni biss taż-żamma mir-rikorrenti ta’ kważi l-kapital azzjonarju kollu tas-sussidjarja tagħha sabiex jiġi preżunt li hija eżerċitat influwenza determinanti fuq din tal-aħħar.

78 Għaldaqstant, it-tielet parti għandha tiġi miċħuda bħala ineffettiva, mingħajr ma huwa neċessarji li jiġu eżaminati l-argumenti tar-rikorrenti intiżi, essenzjalment, sabiex tiġi kkontestata r-rilevanza tal-indizji meqjusa mill-Kummissjoni fid-deċiżjoni kkontestata għall-finijiet li tiġi kkorroborata l-preżunzjoni li tiġi eżerċitata influwenza determinanti.

Fuq ir-raba’ parti, ibbażata fuq il-fatt li l-Kummissjoni qieset b’mod żbaljat li r-rikorrenti ma kinitx ipprovdiet serje ta’ indizji li tikkonfuta l-preżunzjoni li tiġi eżerċitata influwenza determinanti

– L-argumenti tal-partijiet

79 Ir-rikorrenti ssostni, essenzjalment, li l-Kummissjoni kkunsidrat b’mod żbaljat li hija ma kinitx ipproduċiet serje ta’ indizji konverġenti li jikkonfutaw il-preżunzjoni li tiġi eżerċitata influwenza determinanti u li jistabbilixxu, minn naħa, l-awtonomija ta’ Arkema France fis-suq u, min-naħa l-oħra, in-nuqqas ta’ ndħil min-naħa tagħha fil-politika kummerċjali tas-sussidjarja tagħha. Hija tispeċifika li, kuntrarjament għal dak li ssostni l-Kummissjoni, s-serje ta’ indizji li hija pproduċiet ma tistabbilixxix biss il-fatt li hija ma kinitx ipparteċipat fl-akkordju jew li hija ma kinitx taf bih.

80 Fl-ewwel lok, ir-rikorrenti ssostni li hija wriet permezz ta’ serje ta’ indizji konverġenti l-awtonomija ta’ Arkema France fis-suq.

81 L-ewwel nett, ir-rikorrenti tfakkar qabel kollox li, kif hija kienet osservat fil-kuntest tal-ewwel parti tal-ewwel motiv (ara l-punt 37 iktar ’il fuq), il-Kummissjoni rrikonoxxiet l-awtonomija ta’ Arkema France fis-suq fid-deċiżjoni Perossidi organiċi. Barra minn hekk, hija ssostni li, jekk fid-deċiżjoni tagħha tat-3 ta’ Mejju 2006, Perossidu tal-idroġenu u perborat (Każ COMP/F/38.620), (ĠU L 353, p. 54, iktar ’il quddiem id-deċiżjoni “Perossidu tal-idroġenu”), il-Kummissjoni, fl-ebda mument, ma pprovat tikkorrobora permezz ta’ kwalunkwe element konkret il-preżunzjoni li tiġi eżerċitata influwenza determinanti, dan kien għaliex hija kienet dak iż-żmien ikkunsidrat li ma kien jeżisti ebda indizju li jippermetti li jikkonferma l-imsemmija preżunzjoni. Fl-aħħar nett, sa fejn il-klorat tas-sodju jappartjeni għall-istess familja ta’ prodotti bħal dawk imsemmija fid-deċiżjoni Perossidi organiċi u fid-deċiżjoni Perossidu tal-idroġenu u li kien immaniġġjat fi ħdan il-grupp Elf Aquitaine eżattament bl-istess mod bħall-prodotti kkonċernati minn dawn iż-żewġ deċiżjonijiet, il-Kummissjoni ma tistax ġustament tallega, fil-kuntest ta’ din il-kawża, li r-rikorrenti interferiet fl-istrateġija kummerċjali ta’ Arkema France.

82 It-tieni nett, ir-rikorrenti ssostni li Arkema France kienet tappartjeni għal grupp ikkaratterizzat minn ġestjoni deċentralizzata tas-sussidjarji tagħha u li, konsegwentement, peress li r-rikorrenti kienet topera f’ras il-grupp biss bħala kumpannija holding mhux operazzjonali, hija ma kienet tintervjeni bl-ebda mod fil-ġestjoni operazzjonali tas-sussidjarji tagħha. Għal din ir-raġuni, il-Kummissjoni ma kienx imissha imputatilha r-responsabbiltà għall-ksur inkwistjoni, bl-istess mod li, għal raġuni identika, hija ma kinitx għamlet tali imputazzjoni fir-rigward ta’ waħda mill-kumpanniji parent issanzjonati fid-deċiżjoni tagħha tal-20 ta’ Ottubru 2004, dwar proċedura skont l-Artikolu 81 [KE] (Każ COMP/C.38.238, Tabakk mhux maħdum – Spanja) (ĠU 2007, L 102, p. 14, iktar ’il quddiem id-“deċiżjoni Tabakk mhux maħdum Spanja”).

83 It-tielet nett, ir-rikorrenti ssostni li Arkema France dejjem iddefinit l-istrateġija kummerċjali tagħha b’mod awtonomu.

84 Minn naħa, kuntrarjament għal dak li ddikjarat il-Kummissjoni fil-punt 324 tad-dikjarazzjoni tal-oġġezzjonijiet u kif hija rrikonoxxiet waqt is-seduta mal-uffiċjal-awditur, ir-rikorrenti qatt ma adottat jew approvat il-pjan ta’ attività jew il-baġit tal-attivitajiet ta’ Arkema France speċifikament relatati mal-klorat tas-sodju. Għall-kuntrarju, Arkema France kellha, fiż-żmien meta seħħew il-fatti, il-mezzi u r-riżorsi organizzattivi, ġuridiċi u finanzjarji kollha neċessarji għad-definizzjoni tal-istrateġija kummerċjali tal-attivitajiet relatati mal-klorat tas-sodju kif ukoll għall-ġestjoni ta’ dawn l-attivitajiet.

85 Min-naħa l-oħra, ir-rikorrenti tressaq serje ta’ argumenti intiżi sabiex jiġi stabbilit li Arkema France aġixxiet b’mod awtonomu fis-suq. Qabel kollox, Arkema France kellha s-setgħa sħiħa li tikkuntratta mingħajr l-awtorizzazzjoni preċedenti tal-kumpannija parent tagħha, fatt li taha l-possibbiltà li tiġġestixxi b’mod kompletament awtonomu l-politika kummerċjali tagħha. Sussegwentement, Arkema France dejjem iddefinit liberament il-gamma tal-prodotti jew tas-servizzi li hija kienet tikkummerċjalizza fis-suq tal-klorat tas-sodju, peress li r-rikorrenti qatt ma indirizzat ebda istruzzjoni jew direttiva lis-sussidjarja tagħha dwar il-produzzjoni tagħha, il-prezzijiet ipprattikati u s-swieq tal-produzzjoni tagħha. Barra minn hekk, peress li Arkema France bbenefikat b’mod sħiħ mil-libertà li tiddefinixxi, mingħajr intervent mill-kumpannija parent tagħha, l-għanijiet ta’ bejgħ tagħha u l-marġni gross tagħha, l-ebda persunal tar-rikorrenti ma seta’ jinterferixxi f’dawn it-tip ta’ deċiżjonijiet. Barra minn hekk, ir-rikorrenti qatt ma kienet preżenti fis-swieq, la fl-istadji inizjali tal-katina kummerċjali u lanqas f’dawk finali, li fihom is-sussidjarja tagħha kienet topera. Fl-aħħar nett, Arkema France interveniet fis-suq tal-klorat tas-sodju f’isimha u għaliha nnifisha u mhux bħala r-rappreżentanti tagħha jew bħala l-aġent kummerċjali tagħha.

86 Ir-raba’ nett, skont ir-rikorrenti, Arkema France kellha awtonomija finanzjarja sħiħa. Tali konstatazzjoni tirriżulta mill-kunsiderazzjonijiet esposti fil-punti 81 sa 85 iktar ’il fuq kif ukoll min-natura modesta ħafna tal-attività tagħha li tirrigwarda l-klorat tas-sodju fi ħdan il-grupp fiż-żmien meta seħħew il-fatti kkontestati. Hija żżid li l-kontroll finanzjarju li hija kienet teżerċita fuq Arkema France kien ġenerali ħafna u għaldaqstant ma setax jirrigwarda l-attività li tirrigwarda l-klorat tas-sodju.

87 Il-ħames nett, ir-rikorrenti ssostni li Arkema France ma informatiex bl-attività tagħha fis-suq u li l-unika preżentazzjoni tal-kontijiet li Arkema France għamlet fil-konfront tagħha baqgħet strettament fil-limiti tal-obbligi ta’ holding fir-rigward tar-regoli tal-kontabbiltà u ta’ regolament finanzjarju applikabbli. Għalhekk, din il-preżentazzjoni tal-kontijiet baqgħet fuq livell ġenerali ħafna u ma kinitx ikkonċernat l-politika kummerċjali ta’ Arkema France.

88 Is-sitt nett, ir-rikorrenti tosserva li, fid-dawl tal-kunsiderazzjonijiet kollha esposti fil-punti 81 sa 87 iktar ’il fuq, minn naħa, il-Kummissjoni kellha tikkonstata li l-attività ta’ Arkema France ma kinitx suġġetta għall-istruzzjonijiet tal-kumpannija parent tagħha. Min-naħa l-oħra, kemm mill-ġurisprudenza kif ukoll mill-prassi deċiżjonali tal-Kummissjoni jirriżulta li l-indizji kollha mressqa mir-rikorrenti sabiex tikkonfuta l-preżunzjoni li tiġi eżerċitata influwenza determinanti huma rilevanti għall-finijiet li tintwera l-awtonomija tas-sussidjarja tagħha. Billi ċaħdet l-indizji li r-rikorrenti pprovditilha, il-Kummissjoni ċaħditha, de facto, dan il-mod ta’ prova sabiex tikkonfuta l-preżunzjoni li tiġi eżerċitata influwenza determinanti.

89 Fit-tieni lok, ir-rikorrenti ssostni li l-Kummissjoni ċaħdet b’mod żbaljat, fil-premessa 370 tad-deċiżjoni kkontestata, in-natura probatorja tan-nuqqas tal-parteċipazzjoni tagħha fil-ksur imwettaq mis-sussidjarja tagħha kif ukoll ta’ dik tan-nuqqas ta’ għarfien tagħha tal-imsemmi ksur sabiex tiġi eskluża r-responsabbiltà tagħha u dan anki meta l-Kummissjoni rrikonoxxiet espressament fid-deċiżjoni kkontestata li r-rikorrenti qatt ma kienet involuta direttament jew indirettament fil-ksur inkwistjoni. Issa, il-parteċipazzjoni jew l-għarfien ta’ ksur huma meqjusa bħala indizju rilevanti, mill-Kummissjoni u mill-qrati tal-Unjoni, fil-kuntest tal-imputazzjoni tar-responsabbiltà għal dan il-ksur lil kumpannija parent.

90 Fit-tielet lok, ir-rikorrenti tirrileva li l-Kummissjoni qieset b’mod żbaljat, fil-premessa 403 tad-deċiżjoni kkontestata, li l-fatt li hija ma intervjenietx la fis-suq tal-klorat tas-sodju fiż-ŻEE u lanqas fis-swieq tal-input jew tal-output ta’ dan il-prodott ma kienx jikkostitwixxi prova tal-indipendenza tagħha. Tali pożizzjoni hija inkompatibbli mal-ġurisprudenza kif tirriżulta mis-sentenza tal-Qorti Ġenerali tat-12 ta’ Settembru 2007, Prym u Prym Consumer vs Il-Kummissjoni (T‑30/05, mhux ippubblikata fil-Ġabra).

91 Il-Kummissjoni topponi l-argumenti tar-rikorrenti.

– Il-kunsiderazzjonijiet tal-Qorti Ġenerali

92 Ir-rikorrenti ssostni, essenzjalment, li hija pproduċiet serje ta’ indizji li turi l-awtonomija ta’ Arkema France fis-suq tal-klorat tas-sodju u n-nuqqas ta’ ndħil min-naħa tagħha fil-politika kummerċjali tas-sussidjarja tagħha.

93 Minn naħa, għandu jitfakkar li, kif jirriżulta mill-ġurisprudenza esposta b’mod partikolari fil-punti 52 sa 55 iktar ’il fuq, meta l-Kummissjoni tibbaża ruħha fuq il-preżunzjoni li tiġi eżerċitata influwenza determinanti sabiex timputa r-responsabbiltà għal ksur lill-kumpannija parent, hija din tal-aħħar li għandha tikkonfutaha billi tipproduċi provi suffiċjenti ta’ natura li juru li s-sussidjarja tagħha taġixxi b’mod awtonomu fis-suq. Min-naħa l-oħra, sabiex tiġi stabbilita l-awtonomija tas-sussidjarja tagħha fis-suq u għaldaqstant biex tiġi kkonfutata l-imsemmija preżunzjoni, hija l-kumpannija parent li għandha tissottometti kull element li jirrigwarda r-rabtiet organizzattivi, ekonomiċi u ġuridiċi bejnha u s-sussidjarja tagħha ta’ natura li juri li huma ma jikkostitwixxux entità ekonomika waħda.

94 F’din il-kawża, għaldaqstant hemm lok li jiġi eżaminat jekk il-Kummissjoni ġustament ikkunsidratx li l-elementi tas-serje ta’ indizji li r-rikorrenti pproduċiet jippermettux li tiġi stabbilita l-awtonomija ta’ Arkema France fis-suq u li tiġi kkonfutata l-preżunzjoni li tiġi eżerċitata influwenza determinanti.

95 L-ewwel nett, fir-rigward tal-argument tar-rikorrenti li l-pożizzjoni adottata mill-Kummissjoni fid-deċiżjoni Perossidi organiċi u fid-deċiżjoni Perossidu tal-idroġenu turi li Arkema France kienet taġixxi b’mod awtonomu fis-suq, dan għandu jiġi miċħud bħala infondat. Qabel kollox, għandu jiġi rrilevat, minn naħa, li r-rikorrenti tinterpreta b’mod żbaljat l-imsemmija deċiżjonijiet, peress li l-Kummissjoni bl-ebda mod ma kkonkludiet li Arkema France kienet taġixxi b’mod awtonomu jew, b’mod partikolari, fis-suq tal-klorat tas-sodju jew, b’mod ġenerali, fis-swieq l-oħrajn ta’ prodotti li hija kienet tikkummerċjalizza. Fil-fatt, kif jirriżulta b’mod partikolari mill-Artikolu 1 tad-deċiżjoni Perossidi organiċi, il-Kummissjoni sempliċement issanzjonat lil Arkema France (preċedentement Atofina), mingħajr ma ddeċidiet fuq il-kwisjtoni dwar jekk kienx hemm lok li timputa r-responsabbiltà għal dan il-ksur lir-rikorrenti. Min-naħa l-oħra, hemm lok li jiġi kkonstatat li, fid-deċiżjoni Perossidi tal-idroġenu, il-Kummissjoni kkonkludiet essenzjalment, b’mod partikolari fil-premessa 427 tal-imsemmija deċiżjoni, li r-responsabbiltà għall-ksur inkwistjoni f’din id-deċiżjoni kellha tiġi imputata lir-rikorrenti. Għalhekk, la waħda u lanqas l-oħra minn dawn id-deċiżjonijiet ma jippermettu li jiġi konkluż li l-Kummissjoni qieset, f’ċirkustanzi simili għal dawk tal-kawża, li Arkema France kienet aġixxiet b’mod awtonomu fis-suq.

96 Barra minn hekk, sa fejn, kif ġie ikkonstatat fil-punt 60 iktar ’il fuq, il-Kummissjoni għandha s-setgħa, iżda mhux l-obbligu, li timputa r-responsabbiltà għal ksur lill-kumpannija parent u sa fejn huwa abbażi ta’ interpretazzjoni eżatta tal-Artikolu 81 KE li hija imputat, f’din il-kawża, ir-responsabbiltà għall-ksur inkwistjoni lir-rikorrenti, l-eventwali konstatazzjoni li l-Kummissjoni, f’kawżi preċedenti, jew kienet qieset li ma kienx hemm lok li tagħmel tali imputazzjoni, jew kienet ikkorroborat il-preżunzjoni li tiġi eżerċitata influwenza determinanti permezz ta’ indizji addizzjonali ma tippermettix, fi kwalunkwe każ, li jiġi konkluż f’din il-kawża li hija wettqet żball ta’ liġi meta imputat ir-responsabbiltà għall-ksur inkwistjoni lir-rikorrenti.

97 It-tieni nett, fir-rigward tal-argumenti tar-rikorrenti li l-awtonomija ta’ Arkema France hija kkonfermata mill-ġestjoni deċentralizzata tal-grupp Elf Aquitaine u mill-fatt li r-rikorrenti kienet biss “holding mhux operazzjonali” li ma kinitx tintervjeni fil-ġestjoni operazzjonali tas-sussidjarji tagħha u, għaldaqstant li l-Kummissjoni ma kienx imissha imputat lilha r-responsabbiltà għall-ksur, kif hija barra minn hekk naqset li tagħmel, fir-rigward ta’ kumpannija parent oħra, fid-deċiżjoni Tabakk mhux maħdum Spanja, dawn għandhom ukoll jiġu miċħuda bħala infondati.

98 Qabel kollox, hemm lok li jiġi rrilevat, minn naħa, li l-affermazzjoni li r-rikorrenti hija kumpannija “holding mhux operazzjonali” ma hijiex sostnuta minn ebda element konkret ta’ natura li jistabbilixxi li hija ma kienet teżerċita ebda influwenza determinanti fuq is-sussidjarja tagħha. Min-naħa l-oħra, kif jirriżulta mill-ġurisprudenza esposta fil-punt 60 iktar ’il fuq, il-fatt li l-Kummissjoni ma imputatx, fid-deċiżjoni Tabakk mhux maħdum Spanja, ir-responsabbiltà għal ksur lil-kumpannija parent ma jistax jinvalida, fi kwalunkwe ipoteżi, il-konstatazzjoni li l-kundizzjonijiet ta’ tali imputazzjoni fid-deċiżjoni kkontestata kienu sodisfatti.

99 Barra minn hekk, u fi kwalunkwe każ, fil-kuntest ta’ grupp ta’ kumpanniji, kumpannija holding għandha l-għan li tiġbor flimkien partiċipazzjonijiet f’diversi kumpanniji u għandha l-funzjoni li tiżgura l-unità ta’ direzzjoni. Għaldaqstant, ma jistax jiġi eskluż li r-rikorrenti eżerċitat influwenza determinanti fuq l-aġir tas-sussidjarja tagħha billi kkoordinat b’mod partikolari l-investimenti finanzjarji fi ħdan il-grupp Elf Aquitaine. Barra minn hekk, it-tqassim intern tal-attivitajiet differenti tar-rikorrenti, li jappartjeni għal ġestjoni deċentralizzata, bejn diviżjonijiet jew dipartimenti differenti jikkostitwixxi fenominu normali fi ħdan gruppi ta’ kumpanniji bħal dak li f’rasu tinsab ir-rikorrenti. Għaldaqstant, dan l-argument ma jikkonfuta l-ebda preżunzjoni li tipprovdi li r-rikorrenti u Arkema France jikkostitwixxu impriża waħda fis-sens tal-Artikolu 81 KE.

100 It-tielet nett, sa fejn ir-rikorrent issostni, minn naħa, li Arkema France dejjem iddefinit b’mod awtonomu l-istrateġija kummerċjali tagħha fis-suq tal-klorat tas-sodju, peress li hija qatt ma adottat jew approvat il-pjan ta’ attività u l-baġit tal-attivitajiet ta’ Arkema France speċifikament relatati ma’ dan il-prodott u li din tal-aħħar kellha, essenzjalment, il-kapaċità li taġixxi b’mod awtonomu fis-suq u, min-naħa l-oħra, li Arkema France kellha awtonomija finanzjarja sħiħa, peress li l-kontroll li hija kellha fuq is-sussidjarja tagħha kien ġenerali ħafna, dawn l-argumenti għandhom ukoll jiġi miċħuda bħala infondati.

101 Fil-fatt, minbarra l-fatt li l-argumenti tar-rikorrenti ma humiex sostnuti minn ebda element konkret, qabel kollox hemm lok li jiġi rrilevat li l-fatt li hija qatt ma adottat jew approvat il-pjan ta’ attività u l-baġit tal-attivitajiet ta’ Arkema France ma jippermettix li jiġi stabbilit li hija ma setgħetx la temendahom, la tiċħadhom, u lanqas tikkontrolla l-applikazzjoni tagħhom.

102 Barra minn hekk, ma jistax jiġi eskluż li r-rikorrenti eżerċitat influwenza determinanti fuq l-aġir tas-sussidjarja tagħha billi kkoordinat b’mod partikolari l-investimenti finanzjarji fi ħdan il-grupp Elf Aquitaine.

103 Fl-aħħar nett, jekk, kif sostniet barra minn hekk ir-rikorrenti fit-tweġiba tagħha għad-dikjarazzjoni tal-oġġezzjonijiet (ara l-paġna 71 tal-imsemmija tweġiba) u kif jirriżulta mill-premessa 392 tad-deċiżjoni kkontestata, hija kienet tikkontrolla l-impenji l-iktar importanti tas-sussidjarja tagħha, dan il-fatt sempliċement isaħħaħ il-konklużjoni tal-Kummissjoni li l-imsemmija sussidjarja ma kinitx awtonoma fir-rigward tar-rikorrenti.

104 Ir-raba’ nett, l-argument tar-rikorrenti li Arkema France ma kinitx informatha bl-attività tagħha fis-suq u kienet wettqet preżentazzjoni tal-kontijiet fir-rigward tagħha biss b’mod ġenerali ħafna, skont id-dritt Franċiż u l-istatuti tagħha, għandu jiġi miċħud bħala infondat. F’dan ir-rigward, minbarra l-fatt li għandu jiġi rrilevat li dan l-argumenti ma huwa sostnut b’ebda element konkret, ir-rikonnoximent mir-rikorrenti, kif iddikjarat fil-punt 103 iktar ’il fuq, tal-fatt li hija kienet tikkontrolla l-impenji l-aktar importanti tas-sussidjarja tagħha għandu t-tendenza li jikkontradixxi l-imsemmi argumenti.

105 Il-ħames nett, sa fejn ir-rikorrenti ssostni li hija qatt ma pparteċipat fil-ksur, li hija ma kinitx taf bih u li hija ma kinitx intervjeniet la fl-istadji inizjali tal-katina kummerċjali tal-klorat tas-sodju u la f’dawk finali, u lanqas fl-imsemmi suq, li għaliha kien ta’ importanza żgħira, għandu jiġi kkonstatat li tali elementi ma jistgħux jistabbilixxu l-awtonomija ta’ Arkema France. Qabel kollox, għandu jitfakkar li, kif jirriżulta mill-ġurisprudenza, ma hijiex relazzjoni ta’ instigazzjoni li tirrigwarda l-ksur bejn il-kumpannija parent u s-sussidjarja lanqas, a fortiori, involviment tal-ewwel fl-imsemmi ksur, iżda l-fatt li huma jikkostitwixxu impriża waħda li jawtorizza lill-Kummissjoni tindirizza d-deċiżjoni li timponi multi fuq il-kumpannija parent ta’ grupp ta’ kumpanniji (sentenza Michelin vs Il-Kummissjoni, punt 55 iktar ’il fuq, punt 290). Sussegwentement, l-ebda konklużjoni ma tista’ iktar u iktar tirriżulta mill-fatt li r-rikorrenti u Arkema France kienu joperaw f’swieqi distinti jew li s-suq tal-klorat tas-sodju kien, għar-rikorrenti, ta’ importanza żgħira. Fil-fatt, għandu jitqies li, fi grupp bħal dak li f’rasu tinsab ir-rikorrenti, id-diviżjoni tal-kompiti tikkostitwixxi fenomu normali, li ma jippermettix li tiġi kkonfutata l-preżunzjoni li r-rikorrenti u Arkema France kienu jikkostitwixxu impriża waħda fis-sens tal-Artikolu 81 KE. Għaldaqstant, dawn l-argumenti għandhom jiġu miċħuda bħala ineffettivi.

106 Is-sitt nett, fir-rigward tal-argument tar-rikorrenti li l-Kummissjoni ċaħditha, de facto, id-dritt li tikkonfuta l-preżunzjoni li tiġi eżerċitata influwenza determinanti billi qieset li l-indizji li hija kienet ipproduċiet ma kinux jippermettu li tiġi stabbilita l-awtonomija ta’ Arkema France, għandu jiġi miċħud bħala infondat. Fil-fatt, fid-deċiżjoni kkontestata, mhux biss il-Kummissjoni ma kkontestatx id-dritt tar-rikorrenti li tipproduċi indizji ta’ natura li jikkonfutaw il-preżunzjoni li tiġi eżerċitata influwenza determinanti, iżda kien wara li eżaminat is-serje ta’ indizji li r-rikorrenti kienet ipprovditilha li hija ġustament kkonkludiet, kif jirriżulta mill-konstatazzjonijiet esposti fil-punti 95 sa 105 iktar ’il fuq, li l-elementi tal-imsemmija serje ma kinux jippermettu li tiġi kkonfutata l-imsemmija preżunzjoni.

107 Fid-dawl tal-kunsiderazzjonijiet kollha preċedenti, għandu jiġi konkluż li l-Kummissjoni ġustament qieset li r-rikorrenti ma kinitx ipproduċiet provi ta’ natura li jikkonfutaw il-preżunzjoni li tiġi eżerċitata influwenza determinanti.

108 Għaldaqstant, ir-raba’ parti tal-ewwel motiv għandha tiġi miċħuda parzjalment bħala infondata u parzjalment bħala ineffettiva.

Fuq il-ħames parti, ibbażata fuq it-trasformazzjoni tal-preżunzjoni li tiġi eżerċitata influwenza determinanti fi preżunzjoni inkonfutabbli

– L-argumenti tal-partijiet

109 Ir-rikorrenti ssostni li, billi ċaħdet is-serje ta’ indizji li hija pprovdiet lill-Kummissjoni, din tal-aħħar ittrasformat il-preżunzjoni li tiġi eżerċitata influwenza determinanti, li għandha tkun preżunzjoni konfutabbli, fi preżunzjoni inkonfutabbli.

110 Fil-ewwel lok, ir-rikorrenti ssostni li t-trasformazzjoni ta’ preżunzjoni sempliċi fi preżunzjoni inkonfutabbli tippreġudika l-prinċipju ta’ preżunzjoni ta’ innoċenza. Qabel kollox, din it-trasformazzjoni tikkostitwixxi probatio diabolica, jiġifieri prova impossibli li tiġi kkontestata u għaldaqstant prova inammissibbli fir-rigward tal-ġurisprudenza. Sussegwentement, waqt is-seduta, ir-rikorrenti speċifikat li tali preżunzjoni kienet tmur kontra l-prinċipju ta’ preżunzjoni ta’ innoċenza stabbilit, minn naħa, permezz tal-Konvenzjoni Ewropea għall-Protezzjoni tad-Drittijiet tal-Bniedem u tal-Libertajiet Fundamentali, iffirmata f’Ruma fl-4 ta’ Novembru 1950 (iktar ‘il quddiem il-“KEBD”), kif kien interpretat mill-Qorti Ewropea ta-Drittijiet tal-Bniedem fis-sentenza tagħha Salabiaku vs France, tas-7 ta’ Ottubru 1988 (Serje A Nru 141-A, § 28), u, min-naħa l-oħra, permezz tal-Karta tad-Drittijiet Fundamentali tal-Unjoni Ewropea, ipproklamata fis-7 ta’ Diċembru 2000 f’Nice (ĠU C 364, p. 1), u li għandha l-istess valur ġuridiku bħat-Trattati skont l-ewwel subparagrafu tal-Artikolu 6(1) TUE. Fl-aħħar nett, f’risposta għad-domandi tal-Qorti Ġenerali fis-seduta, hija speċifikat li hija tqis li s-sentenza Akzo Nobel et vs Il-Kummissjoni, punt 45 iktar ’il fuq, kienet inkompatibbli mad-dispożizzjonijiet imsemmija iktar ’il fuq.

111 Fit-tieni lok, ir-rikorrenti ssostni li l-Kummissjoni rendiet il-preżunzjoni li tiġi eżerċitata influwenza determinanti li hija għamlet fid-deċiżjoni kkontestata impossibbli li tiġi kkonfutata.

112 L-ewwel nett, mill-premessi 396 u 412 tad-deċiżjoni kkontestata jirriżulta li l-Kummissjoni tqis hija stess li l-konfutazzjoni tal-preżunzjoni li tiġi eżerċitata influwenza determinanti hija, fil-prattika, kważi impossibbli li ssir, peress li l-Kummissjoni hemm tindika b’mod partikolari li “din il-preżunzjoni tirriżulta kważi f’kull każ” [traduzzjoni mhux uffiċjali].

113 It-tieni nett, il-Kummissjoni rrifjutat li tieħu inkunsiderazzjoni l-indizji li r-rikorrenti kienet ipproduċiet sabiex tikkonfuta l-preżunzjoni li tiġi eżerċitata influwenza determinanti, għalkemm dawn l-indizji, meta huma invokati mill-Kummissjoni, jippermettu lil din tal-aħħar tikkorrobora l-imsemmija preżunzjoni.

114 It-tielet nett, mill-premessa 401, in fine, tad-deċiżjoni kkontestata jirriżulta li l-Kummissjoni qieset, b’mod żbaljat, li kumpannija parent għandha titqies responsabbli għal ksur, kemm jekk hija interferiet jew le fl-attività tas-sussidjarja tagħha, kemm jekk ħallietha taġixxi liberament jew le, u kemm jekk hija kienet taf jew le bil-ksur imwettaq mill-imsemmija sussidjarja.

115 Ir-raba’ nett, il-Kummissjoni naqset milli tislet il-konsegwenzi xierqa mill-iżball ta’ interpretazzjoni tagħha, li hija rrikonoxxiet waqt is-seduta mal-uffiċjal-awditur, tal-osservazzjonijiet ifformulati minn Arkema France fit-18 ta’ Ottubru 2004, b’tweġiba għat-talba għal informazzjoni li hija kienet bagħtitilha fl-10 ta’ Settembru 2004, u li fiha hija kienet ħawdet Elf Atochem u r-rikorrenti.

116 Il-ħames nett, il-Kummissjoni bbażat ruħha, fid-deċiżjoni kkontestata, mhux fuq elementi konkreti determinanti li juru l-eżerċizzju effettiv ta’ influwenza determinanti tar-rikorrenti fuq il-ġestjoni kummerċjali ta’ Arkema France, iżda fuq sempliċi dikjarazzjonijiet mhux issostanzjati, li jikkostitwixxu preżunzjonijiet u suppożizzjonijiet oħrajn li hija qatt ma kienet ivverifikat.

117 Is-sitt nett, għandu jiġi dedott miċ-ċaħda tal-elementi tas-serje ta’ indizji kollha prodotti mir-rikorrenti li l-Kummissjoni teżiġi provi dokumentarji negattivi tan-nuqqas ta’ ndħil ta’ kumpannija parent fil-politika kummerċjali tas-sussidjarja tagħha.

118 Il-Kummissjoni topponi l-argumenti tar-rikorrenti.

– Il-kunsiderazzjonijiet tal-Qorti Ġenerali

119 Ir-rikorrenti ssostni, essenzjalment, li, billi ċaħdet l-indizji li hija pprovditilha, il-Kummissjoni ttrasformat il-preżunzjoni li tiġi eżerċitata influwenza determinanti fi preżunzjoni inkonfutabbli. Issa, tali preżunzjoni hija illegali kemm fir-rigward tal-KEBD u tal-Karta tad-Drittijiet Fundamentali tal-Unjoni Ewropea kif ukoll fir-rigward tal-ġurisprudenza tal-qrati tal-Unjoni Ewropea u tal-Qorti Ewropea tad-Drittijiet tal-Bniedem.

120 F’dan ir-rigward, għandu jiġi rrilevat li, skont il-ġurisprudenza ċċitata fil-punt 52 iktar ’il fuq, ir-rikorrenti ma kinitx meħtieġa tipproduċi prova tan-nuqqas ta’ ndħil tagħha fil-ġestjoni tas-sussidjarja tagħha, iżda biss li hija tipproduċi provi suffiċjenti biex turi li s-sussidjarja tagħha kienet taġixxi b’mod awtonomu fuq is-suq inkwistjoni.

121 Issa, il-fatt li f’din il-kawża r-rikorrenti ma pproduċietx provi ta’ natura li jikkonfutaw il-preżunzjoni li tiġi eżerċitata influwenza determinanti, kif jirriżulta mill-eżami tar-raba’ parti tal-ewwel motiv (ara l-punti 95 sa 106 iktar ’il fuq), ma jfissirx li l-imsemmija preżunzjoni ma tistax, fl-ebda każ, tiġi kkonfutata.

122 Għal din ir-raġuni, l-ewwel nett, hemm lok li jiġi miċħud bħala ineffettiv l-argument tar-rikorrenti espost fil-punt 110 iktar ’il fuq, li, essenzjalment, il-preżunzjoni li tiġi eżerċitata influwenza determinanti li l-Kummissjoni għamlet fid-deċiżjoni kkontestata u li l-Qorti tal-Ġustizzja rrikonoxxiet il-legalità tagħha fis-sentenza Akzo Nobel et vs Il-Kummissjoni, punt 45 iktar ’il fuq, hija kuntrarja għall-prinċipju ta’ preżunzjoni tal-innoċenza kif rikonoxxut, minn naħa, fil-Karta tad-Drittijiet Fundamentali tal-Unjoni Ewropea u fil-KEBD u, min-naħa l-oħra, kif kien interpretat mill-Qorti Ewropea tad-Drittijiet tal-Bniedem u tal-qrati tal-Unjoni. It-tieni nett, għandhom jiġu miċħuda bħala infondati l-argumenti esposti fil-punti 111 sa 117 iktar ’il fuq, li jipprovdu, essenzjalment, li l-Kummissjoni qieset, b’mod żbaljat, li l-indizji li r-rikorrenti pprovditilha jistabbilixxu li hija ma kinitx teżerċita influwenza determinanti fuq Arkema France, peress li, kif kien ikkonstatat fil-kuntest tal-eżami tar-raba’ parti tal-ewwel motiv (ara l-punti 95 sa 106 iktar ’il fuq), huwa minħabba l-fatt li l-ebda wieħed mill-indizji li r-rikorrenti pproduċiet ma kien jippermetti li tiġi konkluża, f’dan il-każ, l-awtonomija fis-suq ta’ Arkema France li l-Kummissjoni, fid-deċiżjoni kkontestata, imputat ir-responsabbiltà għall-ksur lir-rikorrenti.

123 Għaldaqstant, il-ħames parti tal-ewwel motiv u sussegwentement, l-ewwel motiv kollu kemm hu, għandhom jiġi miċħuda, parzjalment, bħala infondati u parzjalment bħala ineffettivi.

Fuq it-tieni motiv, ibbażat fuq il-ksur ta’ sitt prinċipji fundamentali, li jirriżultaw mill-imputazzjoni tar-responsabbiltà għall-aġir li jikkostitwixxi ksur inkwistjoni lir-rikorrenti

124 Ir-rikorrenti ssostni, essenzjalment, li l-Kummissjoni kisret sitt prinċipji fundamentali meta imputatilha l-aġir li jikkostitwixxi ksur ta’ Arkema France. Għaldaqstant dan il-motiv huwa maqsum f’sitt partijiet.

Fuq l-ewwel parti, ibbażata fuq ksur tad-drittijiet tad-difiża tar-rikorrenti

– L-argumenti tal-partijiet

125 Ir-rikorrenti tqis, essenzjalment, li d-drittijiet tad-difiża tagħha kienu ġew miksura qabel u wara ma ġiet innotifikata lilha d-dikjarazzjoni tal-oġġezzjonijiet.

126 Fl-ewwel lok, ir-rikorrenti ssostni qabel kollox li l-evalwazzjoni tal-Kummissjoni, li tinsab fil-premessa 406 tad-deċiżjoni kkontestata, li tipprovdi li hija ma kinitx obbligata twettaq fir-rigward tagħha diliġenzi speċifiċi qabel in-notifika tad-dikjarazzjoni tal-oġġezzjonijiet, hija invalidata mill-ġurisprudenza kif tirriżulta mis-sentenzi tal-Qorti tal-Ġustizzja tat-2 ta’ Ottubru 2003, Thyssen Stahl vs Il-Kummissjoni (C‑194/99 P, Ġabra p. I‑10921), u tal-21 ta’ Settembru 2006, Nederlandse Federatieve Vereniging voor de Groothandel op Elektrotechnisch Gebied vs Il-Kummissjoni (C‑105/04 P, Ġabra p. I‑8725). Fil-fatt, hija tikkunsidra li l-Kummissjoni kellha tuża s-setgħat investigattivi tagħha, qabel tintbagħat id-dikjarazzjoni tal-oġġezzjonijiet, biex tiġbor mir-rikorrenti indizji li jikkorroboraw il-preżunzjoni li tiġi eżerċitata influwenza determinanti, minflok ma kkuntentat ruħha b’dawk ipprovduti minn Arkema France. Fis-seduta, hija speċifikat li tali obbligu jirriżulta wkoll mis-sentenza tal-Qorti Ġenerali tat-8 ta’ Lulju 2008, AC-Treuhand vs Il-Kummissjoni (T‑99/04, Ġabra, p. II‑1501), u mill-Kodiċi ta’ prattiki tajbin tal-Kummissjoni, li jirrigwarda l-Artikoli 101 TFUE u 102 TFUE (iktar ‘il quddiem il-“Kodiċi ta’ prattiki tajbin”), li, fid-data tas-seduta, kien disponibbli fuq is-sit internet tal-Kummissjoni.

127 Sussegwentement, fin-nuqqas ta’ miżuri ta’ investigazzjoni diliġenti fir-rigward tagħha, ir-rikorrenti kienet ġiet miċħuda mid-dritt tagħha li tispjega, qabel l-adozzjoni tad-dikjarazzjoni tal-oġġezzjonijiet, il-mod ta’ funzjonament tal-grupp Elf Aquitaine, ir-relazzjonijiet tagħha ma’ Arkema France u r-rwol purament passiv tagħha fil-ġestjoni tal-attività tagħha li tirrigwarda l-klorat tas-sodju. Hija wkoll ma setgħetx tikkontrolla l-veraċità tal-informazzjoni pprovduta minn Arkema France u li fir-rigward tagħha din tal-aħħar kienet talbet il-kunfidenzjalità, bħal, pereżempju, talu dħul mill-bejgħ tar-rikorrenti li Arkema France kienet ipprovdiet lill-Kummissjoni b’tweġiba għal talba għal informazzjoni.

128 Barra minn hekk, peress li l-investigazzjoni kienet tikkonċerna l-perijodu sussegwenti għat-tluq ta’ Arkema France mill-grupp Elf Aquitaine, fit-18 ta’ Mejju 2006, il-Kummissjoni ma setgħetx tiġbor tweġibiet komp