SENTENZA TAL-QORTI TAL-ĠUSTIZZJA (L-Ewwel Awla)

1 ta' Lulju 2004 ( )

"Moviment liberu ta' persuni – Ħaddiema – Taxxa fuq id-dħul – Soġġezzjoni parzjali għat-tassazzjoni ta' persuna suġġetta għat-taxxa li tirċievi parti żgħira mid-dħul tagħha fi Stat Membru u li hi residenti fi Stat Membru ieħor"

Fil-kawża C-169/03,

li għandha bħala suġġett talba mressqa lill-Qorti tal-Ġustizzja, taħt l-Artikolu 234 KE, mir-Regeringsträtten (L-Iżvezja) intiża sabiex fil-kawża pendenti quddiem din il-qorti bejn

Florian W. Wallentin

u

Riksskatteverket,

tikseb deċiżjoni preliminari dwar l-interpretazzjoni ta' l-Artikolu 39 KE,

IL-QORTI TAL-ĠUSTIZZJA (L-Ewwel Awla),

komposta minn P. Jann (Relatur), President ta' l-Awla, A. La Pergola, S. von Bahr, R. Silva de Lapuerta u K. Lenaerts, Imħallfin,

Avukat Ġenerali: P. Léger,

Reġistratur: R. Grass,

wara li kkunsidrat l-osservazzjonijiet bil-miktub ippreżentati:

– għas-Sur Wallentin, minnu stess,

– għar-Riksskatteverket, minn T. Wallén, bħala aġent,

– għall-Gvern Franċiż, minn G. de Bergues u C. Mercier, bħala aġenti,

– għall-Gvern Finlandiż, minn A. Guimaraes-Purokoski, bħala aġent,

– għall-Kummissjoni tal-Komunitajiet Ewropej, minn R. Lyal u K. Simonsson, bħala aġenti,

wara li rat ir-rapport ta' l-Imħallef Relatur,

wara li semgħat il-konklużjonijiet ta' l-Avukat Ġenerali fis-seduta tal-11 ta' Marzu 2004,

tagħti l-preżenti

Sentenza

1 Permezz ta' digriet ta' l-10 ta' April 2003, li wasal fir-Reġistru tal-Qorti tal-Ġustizzja fl-14 ta' April ta' wara, ir-Regeringsträtten ressaq, taħt l-Artikolu 234 KE, domanda preliminari dwar l-interpretazzjoni ta' l-Artikolu 39 KE sabiex isir jaf jekk id-dispożizzjonijiet tad-dritt Żvediż dwar il-ġbir ta' taxxa speċjali fuq id-dħul ta' persuni residenti barra mill-pajjiż jistgħux, f'ċerti aspetti, jitqiesu bħala kuntrarji għal dan l-artikolu.

2 Din id-domanda tqajmet fil-kuntest ta' kawża bejn is-Sur Wallentin u r-Riksskatteverket (Amministrazzjoni tal-Kontribuzzjonijiet).

Il-kuntest ġuridiku, il-kawża prinċipali u d-domanda preliminari

3 Meta seħħew il-fatti tal-kawża prinċipali, is-Sur Wallentin, ċittadin Ġermaniż, kien residenti fil-Ġermanja fejn kien qiegħed jistudja. Kull xahar il-ġenituri tiegħu kienu jagħtuh is-somma ta' DEM 650 u kien jibbenefika minn għotja mingħand il-Gvern Ġermaniż ta' DEM 350 fix-xahar għall-ispejjeż ta' l-akkomodazzjoni u għall-ispejjeż ta' kuljum tiegħu. Dawn is-somom ma kienux min-natura tagħhom jammontaw għal dħul taxxabbli taħt id-dritt fiskali Ġermaniż.

4 Bejn it-3 u l-25 ta' Lulju 1996, is-Sinjur Wallentin għamel perijodu ta' prattika bi ħlas mal-Knisja ta' l-Iżvezja. Għal dan il-għan, huwa għex fl-Iżvezja bejn l-1 ta' Lulju u l-20 ta' Awissu 1996. Din il-Knisja ħallsitu somma ta' SEK 8,724 bħala remunerazzjoni għal din il-prattika.

5 Is-Sur Wallentin għamel applikazzjoni għal eżenzjoni mit-taxxa fuq id-dħul fir-rigward ta' din is-somma lill-awtoritajiet fiskali Żvediżi. L-awtoritajiet fiskali ċaħdu din it-talba u indikaw li kellha titħallas taxxa bir-rata ta' 25% fuq l-ammont in kwistjoni bħala taxxa fuq id-dħul taħt il-"Lagen (1991:586) om särskild inkomstskatt för utomlands bosatta" (liġi dwar it-taxxa speċjali fuq id-dħul ta' persuni residenti f'pajjiż barrani, iktar 'il quddiem, il-"liġi SINK"), li tirregola l-każijiet ta' soġġezzjoni parzjali għat-taxxa fuq id-dħul.

6 Il-liġi SINK tapplika għall-persuni residenti f'pajjiż barrani li, matul żjarat qosra fl-Iżvezja ta' mhux aktar minn sitt xhur fis-sena, jirċievu xi dħul hemmhekk. Din tikkonċerna taxxa li titnaqqas f'ras il-għajn bl-ebda dritt għal tnaqqis jew eżenzjoni marbut mas-sitwazzjoni personali tal-persuna taxxabbli. Mill-banda l-oħra, ir-rata tat-taxxa speċjali fuq id-dħul hija anqas minn dik li tapplika għat-taxxa ġenerali fuq id-dħul li, minħabba li hija abbażi ta' rata progressiva, tammonta, skond l-indikazzjonijiet tal-qorti tar-rinviju, għal madwar 30%.

7 Il-persuni residenti fl-Iżvezja għal aktar minn sitt xhur fis-sena u li huma suġġetti għat-taxxa ġenerali fuq id-dħul (persuni suġġetti għat-taxxa sħiħa) igawdu minn eżenzjoni bażika li, għas-sena fiskali in kwistjoni, kienet tammonta għal SEK 8,600. Huma biss il-persuni suġġetti għat-taxxa li kienu residenti fl-Iżvezja matul sena fiskali sħiħa li jgawdu minn dan it-tnaqqis kollu. Fil-każ ta' perijodi ta' residenza iqsar, iżda li jkunu itwal minn sitt xhur, it-tnaqqis jingħata proporzjonalment għan-numru ta' xhur ta' residenza.

8 Is-Sur Wallentin huwa ta' l-opinjoni li l-fatt l-eżenzjoni bażika tingħata biss lill-persuni suġġetti għat-taxxa sħiħa, iżda mhux lil persuni suġġetti parzjalment għat-taxxa, jammonta għal diskriminazzjoni pprojbita mill-Artikolu 39 KE.

9 Il-länsrätten i Norbottens län (l-Iżvezja), fl-ewwel istanza, laqa' t-talba tas-Sur Wallentin. Fuq appell ta' l-awtoritajiet fiskali, din id-deċiżjoni ġiet annullata mill-Kammarrätten i Sundsvall (l-Iżvezja) u s-Sur Wallentin ressaq appell fuq punt ta' liġi quddiem ir-Regeringsrätten. Dan, minħabba li kellu xi dubji dwar il-kwistjoni dwar jekk il-leġiżlazzjoni in kwistjoni tmurx kontra l-Artikolu 39 KE, iddeċieda li jissospendi l-proċedura quddiemu u jagħmel id-domanda preliminari segwenti lill-Qorti tal-Ġustizzja:

" L-Artikolu 39 KE għandu jiġi interpretat fis-sens li jipprekludi li l-leġiżlazzjoni ta' Stat Membru tipprovdi li l-persuni fiżiċi li, għal finijiet fiskali, ma jitqiesux bħala residenti f'dan l-Istat iżda li jirċievu f'dan l-Istat dħul minn xogħol (obbligu fiskali limitat), ikunu suġġetti għal taxxa li titnaqqas f'ras il-għajn, strutturata b'tali mod li l-eżenzjoni bażika jew kull eżenzjoni oħra marbuta mas-sitwazzjoni personali tal-persuna soġġetta għat-taxxa ma tkunx awtorizzata, filwaqt li l-persuni suġġetti għat-taxxa li huma residenti fl-istess Stat jkollhom id-dritt li jgawdu minn eżenzjonijiet jew tnaqqis bħal dawn fit-tassazzjoni ġenerali fuq id-dħul tagħhom f'dan l-Istat u f'pajjiżi oħra (obbligu fiskali llimitat), iżda fejn in-nuqqas ta' dritt għal eżenzjoni bażika eċċ jittieħed in kunsiderazzjoni fl-applikazzjoni ta' rata tat-taxxa inqas minn dik applikabbli għall-persuni suġġetti għat-taxxa li għandhom ir-residenza tagħhom għal finijiet fiskali f'dan l-Istat?"

Fuq id-domanda preliminari

L-osservazzjonijiet sottomessi lill-Qorti tal-Ġustizzja

10 Ir-Riksskatteverket kif ukoll il-Gvern Franċiż u l-Gvern Finlandiż, filwaqt li jibbażaw ruħhom fuq is-sentenzi ta' l-14 ta' Frar 1995, Schumacker (C-279/93, Ġabra p. I-225); tal-11 ta' Awissu 1995, Wielockx (C-80/94, Ġabra p. I-2493), u tat-12 ta' Ġunju 2003, Gerritse (C-234/01, Ġabra p. I-5933), isostnu li d-distinzjoni bejn persuni suġġetti għat-taxxa sħiħa fuq id-dħul u persuni suġġetti parzjalment għat-taxxa fuq id-dħul hija distinzjoni xierqa minħabba li s-sitwazzjonijiet li jinsabu fihom dawn il-persuni ma jistgħux jitqabblu b'mod oġġettiv, kemm mill-aspett tas-sors tad-dħul tagħhom kif ukoll mill-aspett tal-kapaċità personali tagħhom biex iħallsu t-taxxa jew mill-aspett tas-sitwazzjoni personali u familjari tagħhom. Mill-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja jirriżulta li l-kapaċità personali ta' persuna li mhijiex residenti biex tħallas it-taxxa, kapaċità li tirriżulta mit-teħid in kunsiderazzjoni tad-dħul kollu tagħha u tas-sitwazzjoni personali u familjari tagħha, tista' tiġi evalwata bl-aktar mod faċli fil-post fejn jinstab iċ-ċentru ta' l-interessi personali u patrimonjali tagħha, liema ċentru ġeneralment ikun il-post ta' residenza abitwali tagħha. Għaldaqstant, il-fatt li ma tingħatax l-eżenzjoni mhuwiex diskriminatorju.

11 Skond ir-Riksskatteverket, is-Sur Wallentin ma jistax jippretendi li jinsab f'sitwazzjoni li tista' titqabbel ma' dik ta' persuni residenti fl-Iżvezja. Is-sitwazzjoni tiegħu tista' pjuttost titqabbel ma' dik ta' persuni li għexu u ħadmu fl-Iżvezja għal parti mis-sena u li għalhekk igawdu minn eżenzjoni bażika b'mod proporzjonali. Għaldaqstant, l-eżenzjoni in kwistjoni tista' tingħata proporzjonalment lis-Sur Wallentin fir-rigward tax-xahrejn li matulhom kien residenti fl-Iżvezja, iżda mhux l-eżenzjoni sħiħa.

12 Il-Gvern Finlandiż jenfasizza li għandha tiġi ppreservata l-koerenza tas-sistema fiskali. Li tingħata eżenzjoni applikabbli għal taxxa progressiva lil persuna suġġetta għal taxxa b'rata fissa fil-kuntest ta' sistema ta' taxxa f'ras il-għajn imur kontra din il-koerenza. Il-persuna suġġetta għat-taxxa li hija residenti barra mill-pajjiż u li hi suġġetta għat-taxxa fuq id-dħul f'ras il-għajn u li tinġabar fl-Iżvezja tkun qiegħda b'hekk tgawdi minn vantaġġ li mhux ġustifikat.

13 Madankollu, s-Sur Wallentin u l-Kummissjoni huma ta' l-opinjoni li l-leġiżlazzjoni in kwistjoni tammonta għal diskriminazzjoni pprojbita mill-Artikolu 39 KE u li l-eżenzjoni bażika għandha tingħata kollha kemm hi f'din is-sitwazzjoni.

14 Il-Kummissjoni tirreferi b'mod partikolari għall-punt 36 tas-sentenza Schumacker, iċċitata iktar 'il fuq, fejn il-Qorti tal-Ġustizzja ddikjarat li l-prinċipji msemmija fil-punt 10 ta' din is-sentenza, ma japplikawx fil-każ fejn il-persuna li mhijiex residenti ma tirċevix dħul sinifikanti fl-Istat Membru fejn hija residenti u tikseb il-parti l-kbira tad-dħul taxxabbli tagħha minn attività eżerċitata fl-Istat Membru hija impjegata, b'tali mod li l-Istat ta' residenza ma jkunx f'pożizzjoni li jkun jista' jagħtiha l-vantaġġi li jirriżultaw mit-teħid in kunsiderazzjoni tas-sitwazzjoni personali u familjari tagħha. Dan ir-raġunament japplika wkoll f'dan il-każ.

Ir-risposta tal-Qorti tal-Ġustizzja

15 Mill-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja jirriżulta li, fir-rigward ta' taxxi diretti, is-sitwazzjoni ta' residenti u dik ta' persuni li mhumiex residenti fi Stat mhumiex, fil-prinċipju, komparabbli safejn id-dħul rċevut fit-territorju ta' Stat minn persuna li mhijiex residenti fil-biċċa l-kbira tal-każijiet jammonta biss għal parti mid-dħul globali tagħha, li jkun ikkonċentrat fil-post tar-residenza tagħha, u li l-kapaċità personali tal-persuna li mhijiexx residenti li tħallas it-taxxa, li tirriżulta mit-teħid in kunsiderazzjoni tad-dħul kollu tagħha u tas-sitwazzjoni personali u familjari tagħha, tista' tiġi evalwata bl-aktar mod faċli fil-post fejn hija għandha ċ-ċentru ta' l-interessi personali u patrimonjali tagħha, li normalment ikun il-post tar-residenza abitwali tagħha (sentenzi Schumacker, iċċitata iktar 'il fuq, punti 31 u 32; ta' l-14 ta' Settembru 1999, Gschwind, C-391/97, Ġabra p. I-5451, punt 22, tas-16 ta' Mejju 2000, Zurstrassen, C-87/99, Ġabra p. I-3337, punt 21, u Gerritse, iċċitata iktar 'il fuq, punt 43).

16 Barra minn dan, il-fatt li Stat Membru ma jagħtix lil persuna li mhijiex residenti ċerti vantaġġi fiskali li huwa jagħti lil persuna li hija residenti mhuwiex, fil-prinċipju, diskriminatorju, meta wieħed iqis id-differenzi oġġettivi bejn is-sitwazzjoni tar-residenti u dik ta' persuni li mhumiex residenti kemm mill-aspett tas-sors tad-dħul tagħhom kif ukoll mill-aspett tal-kapaċità personali tagħhom li jħallsu t-taxxa jew mill-aspett tas-sitwazzjoni personali u familjari tagħhom (sentenzi ċċitati iktar 'il fuq Schumacker, punt 34; Gschwind, punt 23, u Gerritse, punt 44).

17 Madankollu, l-Qorti tal-Ġustizzja kkonkludiet li s-sitwazzjoni hija differenti fil-każ fejn il-persuna li mhijiex residenti ma tirċevix dħul sinifikanti fl-Istat fejn għandha r-residenza tagħha u tikseb il-parti l-kbira tad-dħul taxxabbli tagħha minn attività eżerċitata fl-Istat hija impjegata, b'tali mod li l-Istat ta' residenza mhuwiex f'pożizzjoni fejn ikun jista' jagħtiha l-vantaġġi li jirriżultaw mit-teħid in kunsiderazzjoni tas-sitwazzjoni personali u familjari tagħha (ara s-sentenzi Schumacker, iċċitata iktar 'il fuq, punt 36, u tat-12 ta' Diċembru 2002, de Groot, C-385/00, Ġabra p. I-11819, punt 89). Fil-fatt, fir-rigward ta' persuna li mhijiex residenti li tirċievi, fi Stat Membru li mhux dak fejn għandha r-residenza tagħha, il-parti l-kbira tad-dħul tagħha, id-diskriminazzjoni tikkonsisti fil-fatt li s-sitwazzjoni personali u familjari ta' din il-persuna li mhijiex residenti ma tittieħed in kunsiderazzjoni la fl-Istat ta' residenza u lanqas fl-Istat fejn hija impjegata (sentenza Schumacker, iċċitata iktar 'il fuq, punt 38), irrispettivament mir-rati differenti applikabbli għat-taxxa speċjali fuq id-dħul u għat-taxxa ġenerali fuq id-dħul.

18 Dan huwa preċiżament il-każ fil-kawża prinċipali, li hija kkaratterizzata mill-fatt li s-Sur Wallentin, fiż-żmien meta seħħew il-fatti in kwistjoni, ma kellu l-ebda dħul taxxabbli fl-Istat fejn kellu r-residenza tiegħu, safejn il-flus li kien jirċievi kull xahar għall-għajxien tiegħu mingħand il-ġenituri tiegħu u l-għotja ta' manteniment li kien jagħtih l-Istat Ġermaniż ma kienux jikkostitwixxu dħul taxxabbli taħt il-leġiżlazzjoni fiskali ta' dak l-Istat.

19 Fir-rigward tal-kwistjoni dwar jekk l-eżenzjoni bażika in kwistjoni tirriflettix it-teħid in kunsiderazzjoni tas-sitwazzjoni personali u familjari tal-persuna suġġetta għat-taxxa, il-Qorti tal-Ġustizzja kkonkludiet, fir-rigward tal-parti bażika mid-dħul li hija eżenti mit-taxxa taħt id-dritt Ġermaniż ("Grundfreibetrag"), li din l-eżenzjoni għandu skop soċjali minħabba li hija jippermetti li l-persuna suġġetta għat-taxxa tkun garantita li dħul minimu meħtieġ għall-għajxien ma jkunx sottomess għat-taxxa fuq id-dħul (sentenza Gerritse, iċċitata iktar 'il fuq, punt 48). L-ebda element ta' l-inkartament ma jipprovdi raġuni għaliex għandu jkun hemm evalwazzjoni differenti fil-każ ta' l-eżenzjoni bażika prevista mid-dritt fiskali Żvediż.

20 Minn dan jirriżulta li l-fatt li din l-eżenzjoni ma tingħatax lill-persuni li huma suġġetti għat-taxxa parzjalment, li ma jirċevux dħul taxxabbli fl-Istat fejn għandhom ir-residenza tagħhom, jammonta għal diskriminazzjoni pprojbita mill-Artikolu 39 KE.

21 L-argument ibbażat fuq il-fatt li l-għoti ta' l-eżenzjoni fiskali lil persuna li li mhijiex residenti jhedded il-koerenza fiskali minħabba li fid-dritt fiskali Żvediż teżisti rabta diretta bejn it-teħid in kunsiderazzjoni tas-sitwazzjoni personali u familjari u d-dritt li d-dħul dinji tar-residenti jiġi intaxxat integralment u b'mod progressiv, ma jistax jintlaqa'. Fil-fatt, f'sitwazzjoni bħal dik fil-kawża prinċipali, l-Istat ta' residenza ma jistax jieħu in kunsiderazzjoni s-sitwazzjoni personali u familjari tal-persuna suġġetta għat-taxxa minħabba li ma teżistix responsabbiltà fiskali hemmhekk. Meta dan ikun il-każ, il-prinċipju Komunitarju ta' l-ugwaljanza fit-trattament jitlob li, fl-Istat fejn hija impjegata l-persuna barranija li mhijiex residenti, is-sitwazzjoni personali u familjari tagħha tittieħed in kunsiderazzjoni bl-istess mod bħal fir-rigward taċ-ċittadini residenti u li tingħata l-istess vantaġġi fiskali (ara s-sentenza Schumacker, iċċitata iktar 'il fuq, punt 41).

22 Għaldaqstant, id-distinzjoni fil-kawża prinċipali bejn residenti u persuni li mhumiex residenti ma ssib l-ebda ġustifikazzjoni fil-ħtieġa li tiġi assigurata l-koerenza fis-sistema fiskali applikabbli (ara, fir-rigward ta' sitwazzjoni simili, is-sentenza Schumacker, iċċitata iktar 'il fuq, punt 42).

23 Barra minn hekk, l-għoti f'dan il-każ ta' l-istess tnaqqis fiskali bħal dak previst għall-persuni residenti fl-Iżvezja matul is-sena fiskali kollha ma jagħtix vantaġġ fiskali li mhux iġġustifikat lis-Sur Wallentin minħabba li dan ma jirċievi l-ebda dħul taxxabbli fl-Istat Membru tar-residenza tiegħu li jista' jagħtih id-dritt għal eżenzjoni simili f'dan l-aħħar Stat.

24 Għaldaqstant, ir-risposta għad-domanda magħmula għandha tkun li l-Artikolu 39 KE jipprekludi li l-leġiżlazzjoni ta' Stat Membru tipprovdi li l-persuni fiżiċi, li huma meqjusa bħala persuni li m'għandhomx ir-residenza tagħhom għal finijiet fiskali f'dan l-Istat Membru, iżda li jirċievu, f'dan l-Istat, dħul minn xogħol,

– jkunu suġġetti għal taxxa li titnaqqas f'ras il-għajn b'tali mod li ma tiġix awtorizzata l-eżenzjoni bażika jew kull eżenzjoni jew tnaqqis ieħor marbut mas-sitwazzjoni personali tal-persuna suġġetta għat-taxxa,

– filwaqt li l-persuni suġġetti għat-taxxa li huma residenti f'dan l-istess Stat għandhom id-dritt li jgawdu minn eżenzjonijiet jew tnaqqis bħal dawn meta jiġu biex iħallsu t-taxxa ġenerali fuq id-dħul tagħhom f'dan l-Istat jew barra minnu,

– meta l-persuni li mhumiex residenti fl-Istat tat-tassazzjoni jkollhom biss, fl-Istat fejn ikollhom ir-residenza tagħhom, dħul li, min-natura tiegħu, ma jkunx suġġett għat-taxxa fuq id-dħul.

Fuq l-ispejjeż

25 L-ispejjeż sostnuti mill-Gvern Franċiż u mill-Gvern Finlandiż, kif ukoll mill-Kummissjoni, li ssottomettew osservazzjonijiet lill-Qorti, ma jistgħux jitħallsu lura. Peress li l-proċedura għandha, fir-rigward tal-partijiet fil-kawża prinċipali, in-natura ta' kwistjoni mqajma quddiem il-qorti tar-rinviju, hija din il-qorti li tiddeċiedi fuq l-ispejjeż.

Għal dawn il-motivi,

IL-QORTI TAL-GUSTIZZJA (L-Ewwel Awla),

fir-rigward tad-domanda magħmula lilha mir-Regeringsrätten permezz ta' digriet ta' l-10 ta' April 2003, taqta' u tiddeċiedi:,

L-Artikolu 39 KE jipprekludi li l-leġiżlazzjoni ta' Stat Membru tipprovdi li huma meqjusa bħala persuni li m'għandhomx ir-residenza tagħhom għal finijiet fiskali f'dan l-Istat Membru, iżda li jirċievu, f'dan l-Istat, dħul minn xogħol,

– jkunu suġġetti għal taxxa li titnaqqas f'ras il-għajn b'tali mod li ma tiġix awtorizzata l-eżenzjoni bażika jew kull eżenzjoni jew tnaqqis ieħor marbut mas-sitwazzjoni personali tal-persuna suġġetta għat-taxxa,

– filwaqt li l-persuni suġġetti għat-taxxa li huma residenti f'dan l-istess Stat għandhom id-dritt li jgawdu minn eżenzjonijiet jew tnaqqis bħal dawn meta jiġu biex iħallsu t-taxxa ġenerali fuq id-dħul tagħhom f'dan l-Istat jew barra minn,

– meta l-persuni li mhumiex residenti fl-Istat tat-tassazzjoni jkollhom biss, fl-Istat fejn ikollhom ir-residenza tagħhom, dħul li, min-natura tiegħu, ma jkunx suġġett għat-taxxa fuq id-dħul.

Jann La Pergola von Bahr

Silva de Lapuerta Lenaerts

Sentenza mogħtija fil-Qorti bil-miftuħ fil-Lussemburgu fl-1 ta' Lulju 2004.

Reġistratur Il-President ta' l-Ewwel Awla