KONKLUŻJONIJIET TAL-AVUKAT ĠENERALI

SZPUNAR

ippreżentati fl-24 ta’ Novembru 2016 ( 1 )

Kawża C‑541/15

Mircea Florian Freitag

[talba għal deċiżjoni preliminari mressqa mill-Amtsgericht Wuppertal (qorti tad-distrett ta’ Wuppertal, il-Ġermanja)]

“Rinviju għal deċiżjoni preliminari — Ċittadinanza tal-Unjoni Ewropea — Drittijiet ta’ moviment liberu u ta’ residenza libera fit-territorju tal-Istati Membri — Artikoli 18 u 21 TFUE — Persuna li għandha n-nazzjonalità ta’ żewġ Stati Membri (ir-Rumanija u r-Repubblika Federali tal-Ġermanja), li għandha r-residenza abitwali tagħha fil-Ġermanja — Bidla tal-kunjom miksuba fir-Rumanija, fuq talba tal-persuna kkonċernata u fl-assenza tal-bidla fl-istatus skont id-dritt tal-familja — Rifjut tar-rikonoxximent tal-bidla tal-kunjom mill-uffiċċju tal-istatus ċivili Ġermaniż — Konformità mad-dritt tal-Unjoni”

Introduzzjoni

1. Għal darba oħra, il-Qorti tal-Ġustizzja hija mistiedna tiddeċiedi dwar kwistjoni li tikkonċerna ċ-ċittadinanza tal-Unjoni Ewropea b’rabta mal-kunjom. Dan ir-rinviju għal deċiżjoni preliminari għandu bħala kuntest ġuridiku l-Artikoli 18 u 21 TFUE. B’mod iktar preċiż, id-domanda magħmula mill-Amtsgericht Wuppertal (qorti tad-distrett ta’ Wuppertal, il-Ġermanja) se twassal lill-Qorti tal-Ġustizzja sabiex tindirizza l-kwistjoni dwar jekk ċittadin Ġermaniż li għandu wkoll in-nazzjonalità Rumena jistax jiġi rrifjutat ir-rikonoxximent ta’ bidla tal-kunjom mwettqa legalment mill-awtoritajiet kompetenti Rumeni.

2. Il-leġiżlazzjoni inkwistjoni fil-kawża prinċipali, jiġifieri l-Artikolu 48 tal-Einführungsgesetz zum Bürgerlichen Gesetzbuch (liġi ta’ introduzzjoni tal-kodiċi ċivili), tal-21 ta’ Settembru 1994 ( 2 ), fil-verżjoni tagħha applikabbli għall-fatti tal-kawża prinċipali (iktar ’il quddiem l-“EGBGB”), dwar l-għażla ta’ kunjom miksub fi Stat Membru ieħor, ġiet adottata reċentement mil-leġiżlatur Ġermaniż. Dan l-artikolu ġie introdott wara li ngħatat is-sentenza Grunkin u Paul ( 3 ). F’din is-sentenza, il-Qorti tal-Ġustizzja ddeċidiet li l-Artikolu 21 TFUE “jipprekludi […] li l-awtoritajiet ta’ Stat Membru, billi japplikaw id-dritt nazzjonali, jirrifjutaw li jirrikonoxxu l-kunjom ta’ tifel kif ikun intgħażel u jkun ġie rreġistrat fi Stat Membru ieħor li fih it-tifel ikun twieled u fejn ikun ilu jirrisjedi minn mindu twieled u li, bħall-ġenituri tiegħu, ikollu n-nazzjonalità tal-ewwel Stat Membru biss” ( 4 ).

3. Madankollu, l-Artikolu 48 tal-EGBGB ma jidhirx li jissodisfa għalkollox ir-rekwiżiti mitluba mill-Qorti tal-Ġustizzja. Fil-fatt, il-kamp ta’ applikazzjoni tiegħu hija limitata minħabba l-fatt li, minn naħa, il-possibbiltà ta’ għażla u ta’ reġistrazzjoni ta’ kunjom fil-Ġermanja teżisti biss meta l-kunjom huwa rregolat mid-dritt Ġermaniż u, min-naħa l-oħra, il-kunjom għandu jinkiseb matul residenza abitwali fi Stat Membru ieħor. Konsegwentement, ma hemmx soluzzjoni għal diversi sitwazzjonijiet fil-kuntest ta’ din id-dispożizzjoni l-ġdida.

4. Madankollu, il-Gvern Ġermaniż afferma l-eżistenza, fid-dritt pubbliku, ta’ dispożizzjonijiet li jawtorizzaw lir-rikorrent fil-kawża prinċipali jressaq talba għal bidla tal-kunjom quddiem awtorità oħra. Il-kwistjoni mqajma mit-talba għal deċiżjoni preliminari hija, għaldaqstant, dwar jekk il-leġiżlazzjoni Ġermaniża, meqjusa fl-intier tagħha, jiġifieri b’kunsiderazzjoni taż-żewġ proċeduri tad-dritt Ġermaniż intiżi biex jippermettu lil ċittadin Ġermaniż jibdel kunjomu b’kunjom miksub legalment fi Stat Membru ieħor, hijiex konformi mal-Artikoli 18 u 21 TFUE.

Il-kuntest ġuridiku

5. Fil-Ġermanja, l-Artikolu 5 tal-EGBGB, intitolat “Status personali”, jiddisponi, fl-ewwel u fit-tieni sentenza tal-paragrafu 1 tiegħu: “Meta jsir riferiment għad-dritt tal-Istat li persuna jkollha n-nazzjonalità tiegħu u din ikollha diversi nazzjonalitajiet, għandu jiġi applikat id-dritt tal-Istat li miegħu din il-persuna għandha l-iktar rabta stretta, b’mod partikolari minħabba r-residenza abitwali tagħha jew minħabba l-ġrajjiet ta’ ħajjitha. Jekk l-imsemmija persuna hija wkoll ta’ nazzjonalità Ġermaniża, dan l-istatus ġuridiku jipprevali.”

6. L-Artikolu 10 tal-EGBGB, intitolat “Kunjom”, jiddisponi, fil-paragrafu 1 tiegħu: “Il-kunjom ta’ persuna huwa rregolat mil-liġi tal-Istat li din il-persuna hija ċittadina tiegħu.”

7. L-Artikolu 48 tal-EGBGB, intitolat “Għażla ta’ kunjom miksub fi Stat Membru ieħor tal-Unjoni”, jistipula: “Jekk id-dritt Ġermaniż japplika għall-kunjom ta’ persuna, din tista’ tagħżel, permezz ta’ dikjarazzjoni fl-uffiċċju tal-istatus ċivili, il-kunjom miksub matul residenza abitwali fi Stat Membru ieħor tal-Unjoni u rreġistrat fir-reġistru tal-istatus ċivili, sakemm prinċipji essenzjali tad-dritt Ġermaniż ma jipprekludux dan b’mod manifest. L-għażla tal-kunjom hija retroattiva għad-data tar-reġistrazzjoni fir-reġistru tal-istatus ċivili tal-Istat Membru l-ieħor, ħlief jekk il-persuna tiddikjara espressament li l-għażla tal-kunjom għandu jkollha effett biss għall-futur. Id-dikjarazzjoni għandha tkun awtentikata jew tkun is-suġġett ta’ att awtentikat. […]” ( 5 ).

8. Bħalma nnota l-Gvern Ġermaniż fl-osservazzjonijiet bil-miktub tiegħu, fil-Ġermanja, sakemm id-dritt tal-kunjom ma jkunx irregolat mid-dritt ċivili, il-bidla tal-kunjom hija rregolata mid-dritt pubbliku, b’mod iktar preċiż mill-proċedura, ta’ natura eċċezzjonali, tal-bidla tal-kunjom skont il-Gesetz über die Änderung von Familiennamen und Vornamen (NamÄndG) (liġi dwar il-bidla tal-kunjom u tal-isem) tal-5 ta’ Jannar 1938 (RGBl. 1938 I, p. 9), kif finalment emendata bl-Artikolu 54 tal-liġi tas-17 ta’ Diċembru 2008 (BGBl. 2008 I, p. 2586) (iktar ’il quddiem il-“liġi dwar il-bidla tal-kunjom”).

9. Skont l-Artikolu 1 tal-liġi dwar il-bidla tal-kunjom, il-kunjom ta’ ċittadin Ġermaniż li għandu d-domiċilju jew il-post ta’ residenza abitwali tiegħu fil-Ġermanja jista’ jinbidel fuq talba tiegħu. It-talba għal bidla tal-kunjom għandha titressaq, skont l-Artikolu 5(1) ta’ din il-liġi, quddiem l-awtorità amministrattiva inferjuri fid-distrett li fih l-applikant għandu r-residenza jew il-post ta’ soġġorn tiegħu (iktar ’il quddiem l-“awtorità amministrattiva kompetenti”).

10. Konformement mal-Artikolu 3(1) tal-liġi dwar il-bidla tal-kunjom, kunjom jista’ jinbidel biss jekk raġuni sinjifikattiva (“ein wichtiger Grund”) tkun tiġġustifika l-bidla. Iċ-ċirkustanzi tal-każ li huma rilevanti għall-finijiet tad-deċiżjoni għandhom jiġu evalwati ex officio skont l-Artikolu 3(2) ta’ din il-liġi. F’dan ir-rigward, għandhom jinstemgħu, minbarra l-persuni direttament ikkonċernati, l-awtoritajiet lokali tal-pulizija kompetenti kif ukoll il-persuni li d-drittijiet tagħhom huma affettwati mill-bidla tal-kunjom mitluba.

11. Fil-prinċipju, raġuni li tista’ tiġġustifika bidla tal-kunjom tista’ tiġi kklassifikata bħala sinjifikattiva meta l-interess personali tal-applikant jipprevali fuq il-prinċipji li jirregolaw il-kunjom, fosthom l-interess pubbliku li jinżamm il-kunjom attwali, iżda wkoll fuq l-interessi ta’ terzi li jixirqilhom li jkunu protetti.

12. L-Allgemeine Verwaltungsvorschrift zum Gesetz über die Änderung von Familiennamen und Vornamen (NamÄndVwV) (regolament amministrattiv ġenerali relatat mal-liġi dwar il-bidla tal-kunjom u tal-isem), tal-11 ta’ Awwissu 1980, kif finalment emendat bir-regolament amministrattiv tal-11 ta’ Frar 2014 (BAnz. AT, tat-18 ta’ Frar 2014, B2) (iktar ’il quddiem ir-“Regolament dwar il-liġi dwar il-bidla tal-kunjom”), ġie adottat bl-għan li tiġi implementata l-liġi dwar il-bidla tal-kunjom.

13. Skont il-punt 27(1) ta’ dan ir-regolament, “[il]-kunjom tal-persuni huwa rregolat fid-dettall u – fil-prinċipju – b’mod eżawrjenti mid-dispożizzjonijiet rilevanti tad-dritt ċivili. Il-bidla tal-kunjom, li taqa’ taħt id-dritt amministrattiv pubbliku, hija intiża biex telimina l-effetti ta’ ħsara f’każ speċifiku. Din hija ta’ natura eċċezzjonali. […]”.

14. Fil-punti 33 et seq ta’ dan l-istess regolament, hemm elenkati, bħala kriterji ta’ evalwazzjoni tar-raġuni sinjifikattiva għal bidla tal-kunjom, it-tipi ta’ każijiet li jseħħu l-iktar ta’ spiss fil-prattika.

15. Il-punt 49 tal-imsemmi regolament jiddisponi, fir-rigward tal-każ tal-“eliminazzjoni tal-ambigwità fl-użu tal-kunjom”: “Meta ċittadin Ġermaniż, li għandu wkoll in-nazzjonalità ta’ Stat ieħor, ikollu, skont id-dritt tal-imsemmi Stat ieħor, kunjom differenti minn dak li huwa marbut juża skont id-dritt, fit-territorju fejn tapplika l-liġi, din l-ambigwità fl-użu tal-kunjom tista’ tiġi eliminata billi jinbidel il-kunjom li għandu jintuża fit-territorju fejn tapplika l-liġi bil-kunjom li għandu jintuża skont id-dritt tal-Istat l-ieħor. Min-naħa l-oħra, jekk huwa l-kunjom l-ieħor li jitneħħa, il-parti kkonċernata għandha tintbagħat quddiem l-awtoritajiet tal-Istat l-ieħor li tiegħu hija jkollha wkoll in-nazzjonalità.”

16. Jekk l-awtorità amministrattiva kompetenti skont id-dritt tal-Land tiddeċiedi li t-talba hija infondata, din għandha tirrifjuta l-bidla tal-kunjom. Il-possibbiltajiet ta’ azzjoni amministrattiva huma miftuħa kontra tali deċiżjoni ta’ rifjut.

17. Jekk l-awtorità amministrattiva kompetenti skont id-dritt tal-Land taċċetta t-talba għal bidla tal-kunjom, din għandha tissorvelja b’mod partikolari li l-bidla tal-kunjom twassal għal aġġornament jew tkun ikkonstatata fir-reġistru tat-twelid.

Il-fatti tal-kawża prinċipali, id-domanda preliminari u l-proċedura quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja

18. Mircea Florian Freitag twieled fil-25 ta’ April 1986 fir-Rumanija bil-kunjom Pavel. Huwa iben Angela Freitag u Vica Pavel, ċittadini Rumeni.

19. Wara d-divorzju tal-ġenituri tar-rikorrent fil-kawża prinċipali, ommu, Angela Freitag, iżżewġet lil ċittadin Ġermaniż, Freitag. Fil-21 ta’ Mejju 1997, dan adotta lir-rikorrent fil-kawża prinċipali li b’hekk kiseb ukoll in-nazzjonalità Ġermaniża u minn dakinhar beda juża l-kunjom Freitag.

20. B’deċiżjoni tal-Kunsill tad-Distrett ta’ Brașov (ir-Rumanija) tad-9 ta’ Lulju 2013, il-kunjom tar-rikorrent fil-kawża prinċipali reġa’ sar Pavel fuq talba ta’ dan tal-aħħar. Matul il-proċedura tal-bidla tal-kunjom fir-Rumanija, ir-rikorrent fil-kawża prinċipali kellu r-residenza abitwali tiegħu fil-Ġermanja.

21. Ir-rikorrent fil-kawża prinċipali mbagħad irrikorra quddiem l-uffiċċju tal-istatus ċivili ta’ Wuppertal billi ppreżenta l-passaport Rumen ġdid tiegħu maħruġ bil-kunjom Pavel u talab li l-bidla tal-kunjom tiġi rrikonoxxuta wkoll mid-dritt Ġermaniż u li r-reġistrazzjoni fir-reġistru tat-twelid li tikkonċernah issir f’dan is-sens.

22. Peress li kellhom dubji fir-rigward tal-possibbiltà ta’ reġistrazzjoni ta’ att sussegwenti fir-reġistru tat-twelid, l-uffiċċju tal-istatus ċivili ta’ Wuppertal u l-awtorità inferjuri ta’ stħarriġ tal-istatus ċivili ressqu l-kwistjoni quddiem l-Amtsgericht Wuppertal għall-evalwazzjoni (qorti tad-distrett ta’ Wuppertal).

23. Skont il-qorti tar-rinviju, ma huwiex possibbli li tiġi applikata d-dispożizzjoni tad-dritt Ġermaniż rilevanti sabiex tieħu konjizzjoni tal-kawża, jiġifieri l-Artikolu 48 tal-EGBGB, peress li din id-dispożizzjoni tissuġġetta d-dritt tal-għażla ta’ kunjom miksub fi Stat Membru ieħor tal-Unjoni għall-kundizzjoni li l-kunjom inkwistjoni jkun inkiseb matul residenza abitwali f’dan l-Istat Membru ieħor, kundizzjoni li ma hijiex issodisfatta f’dan il-każ. Fil-fatt, M.F. Freitag kellu r-residenza abitwali tiegħu fil-Ġermanja matul il-proċedura ta’ bidla tal-kunjom fir-Rumanija.

24. Il-qorti tar-rinviju tippreċiża li lanqas ma hija possibbli applikazzjoni b’analoġija tal-Artikolu 48 tal-EGBGB. Mid-dokumenti relatati mal-proċedura leġiżlattiva jirriżulta li l-leġiżlatur ried b’mod partikolari jimplementa r-rekwiżiti li jirriżultaw mis-sentenza Grunkin u Paul ( 6 ) u li huwa kien konxju mill-fatt li s-sitwazzjonijiet kollha ta’ “diversi kunjomijiet” prevedibbli ma jaqgħux taħt din id-dispożizzjoni.

25. Konsegwentement, il-qorti tar-rinviju tistaqsi jekk l-Artikoli 18 u 21 TFUE jobbligawx ir-rikonoxximent tal-bidla tal-kunjom li sseħħ fi Stat Membru ieħor meta l-parti kkonċernata ma jkollhiex ir-residenza abitwali tagħha f’dan l-Istat Membru ieħor iżda jkollha rabta oħra miegħu minħabba n-nazzjonalità doppja tagħha.

26. F’dawn iċ-ċirkustanzi, l-Amtsgericht Wuppertal (qorti tad-distrett ta’ Wuppertal), b’deċiżjoni tal-24 ta’ Settembru 2015, li waslet għand ir-Reġistru tal-Qorti tal-Ġustizzja fis-16 ta’ Ottubru 2015, iddeċidiet li tissospendi l-proċeduri quddiemha u li tagħmel id-domanda preliminari segwenti lill-Qorti tal-Ġustizzja: “L-Artikoli 18 u 21 TFUE għandhom jiġu interpretati fis-sens li l-awtoritajiet ta’ Stat Membru huma marbuta jirrikonoxxu l-bidla ta’ isem ċittadin tal-imsemmi Stat Membru meta tali ċittadin ikun fl-istess ħin ċittadin ta’ Stat Membru ieħor u jkun kiseb (għal darba oħra), f’dan l-aħħar Stat Membru, il-kunjom oriġinali tiegħu mogħti fit-twelid, permezz ta’ bidla fl-isem li ma kinitx relatata ma’ bidla fl-istatus skont id-dritt tal-familja, minkejja li dan l-isem ma kienx akkwistat matul residenza abitwali taċ-ċittadin fl-Istat Membru l-ieħor u li kien ġie akkwistat fuq talba ta’ dan iċ-ċittadin?”

27. Ġew ippreżentati osservazzjonijiet bil-miktub mir-Repubblika Federali tal-Ġermanja u r-Repubblika Portugiża kif ukoll mill-Kummissjoni Ewropea.

28. Ir-Repubblika Federali tal-Ġermanja u r-Rumanija kif ukoll il-Kummissjoni ppreżentaw osservazzjonijiet orali matul is-seduta tal-15 ta’ Settembru 2016.

Analiżi

29. Permezz tad-domanda preliminari tagħha, il-qorti tar-rinviju tistaqsi, essenzjalment, jekk l-Artikoli 18 u 21 TFUE jipprekludux li l-awtoritajiet kompetenti ta’ Stat Membru jirrifjutaw li jirrikonoxxu bidla tal-kunjom li saret fi Stat Membru ieħor meta l-persuna kkonċernata, minkejja li ma kellhiex ir-residenza abitwali tagħha f’dan l-Istat Membru ieħor matul l-iżvolġiment tal-proċedura tal-bidla tal-kunjom, madankollu għandha rabta miegħu minħabba n-nazzjonalità doppja tagħha.

30. Qabelxejn, huwa meħtieġ li jitfakkar li, fil-kuntest tal-proċedura ta’ kooperazzjoni bejn il-qrati nazzjonali u l-Qorti tal-Ġustizzja, huwa l-kompitu ta’ din tal-aħħar li tagħti lill-qorti nazzjonali risposta utli li tippermettilha taqta’ l-kawża li tkun tressqet quddiemha. F’din il-perspettiva, jekk ikun il-każ, huwa l-kompitu tal-Qorti tal-Ġustizzja li tifformula mill-ġdid id-domandi li jkunu ġew magħmula lilha ( 7 ).

31. F’dan il-każ, fil-każ li l-Qorti tal-Ġustizzja tikkondividi l-konklużjoni tiegħi li skontha s-sitwazzjoni ta’ M.F. Freitag taqa’ taħt il-kamp ta’ applikazzjoni tad-dispożizzjonijiet tad-dritt tal-Unjoni, ikun meħtieġ għalhekk, ladarba d-dritt Ġermaniż jipprevedi, fir-rigward tas-sitwazzjoni tal-persuna kkonċernata, żewġ proċeduri differenti sabiex issir bidla tal-kunjom, li d-domanda mressqa mill-qorti tar-rinviju tiġi rriformulata.

32. F’dawn iċ-ċirkustanzi, fil-fehma tiegħi hemm lok li wieħed jifhem din id-domanda preliminari bħala intiża, essenzjalment, sabiex jiġi stabbilit jekk l-Artikoli 18 u 21 TFUE jipprekludux li l-awtoritajiet ta’ Stat Membru jirrifjutaw li jirrikonoxxu bidla tal-kunjom fuq il-bażi ta’ dispożizzjoni tad-dritt nazzjonali li tipprevedi d-dritt tal-għażla ta’ kunjom miksub fi Stat Membru ieħor bil-kundizzjoni li dan ikun inkiseb matul residenza abitwali f’dan l-Istat Membru l-ieħor, u filwaqt li dispożizzjonijiet oħra tad-dritt nazzjonali jawtorizzaw lill-applikant iressaq talba għal bidla tal-kunjom lil awtorità oħra.

33. Bl-għan li nagħti risposta għal din id-domanda, se nippreżenta, qabelxejn, il-kuntest li fih tinsab il-kawża prinċipali billi nesponi xi kunsiderazzjonijiet fir-rigward taż-żewġ proċeduri tad-dritt Ġermaniż intiżi biex jippermettu lil ċittadin Ġermaniż jikseb il-bidla ta’ kunjomu għal kunjom miksub legalment fi Stat Membru ieħor. Imbagħad, se nittratta l-kwistjoni dwar jekk is-sitwazzjoni ta’ M.F. Freitag taqax taħt il-kamp ta’ applikazzjoni ratione materiae tad-dritt tal-Unjoni. Fl-aħħar nett, wara li nkun fakkart il-ġurisprudenza rilevanti, se nipproponi lill-Qorti tal-Ġustizzja indikazzjonijiet utli li għandha tagħti lill-qorti tar-rinviju biex din tkun tista’ tiddetermina jekk id-dritt tal-Unjoni jipprekludix il-leġiżlazzjoni Ġermaniża inkwistjoni fil-kawża prinċipali, evalwazzjoni li għandha titwettaq minn din tal-aħħar.

Fuq il-proċeduri tad-dritt Ġermaniż intiżi biex jippermettu lil ċittadin Ġermaniż jibdel kunjomu b’kunjom miksub legalment fi Stat Membru ieħor

34. Qabelxejn, huwa meħtieġ li jiġi nnotat li, skont il-qorti tar-rinviju, id-dispożizzjoni tad-dritt Ġermaniż li hija determinanti għall-kawża prinċipali hija l-Artikolu 48 tal-EGBGB.

35. F’dan ir-rigward, għalkemm il-Gvern Ġermaniż jaċċetta li, fil-kawża prinċipali, id-dikjarazzjoni magħmula minn M.F. Freitag quddiem l-uffiċċju tal-istatus ċivili f’konformità mal-Artikolu 48 tal-EGBGB ma tippermettilux li jikseb il-bidla tal-kunjom mixtieq, huwa jafferma li d-dritt Ġermaniż madankollu jipprevedi żewġ proċeduri separati għal bidla tal-kunjom, jiġifieri l-proċedura tad-dritt privat inkwistjoni fil-kawża prinċipali relatata mal-għażla tal-kunjom miksub fi Stat Membru ieħor skont l-Artikolu 48 tal-EGBGB u dik tad-dritt pubbliku prevista mil-liġi dwar il-bidla tal-kunjom.

Il-proċedura relatata mal-għażla tal-kunjom miksub fi Stat Membru ieħor skont l-Artikolu 48 tal-EGBGB

36. Mill-espożizzjoni tal-motivazzjoni tal-abbozz ta’ liġi tal-Gvern Federali dwar liġi li tadatta d-dispożizzjonijiet tad-dritt internazzjonali privat għar-Regolament (UE) Nru 1259/2010 u li temenda dispożizzjonijiet oħra tad-dritt internazzjonali privat (iktar ’il quddiem il-“motivi tal-Artikolu 48 tal-EGBGB”) jirriżulta li l-adozzjoni ta’ din id-dispożizzjoni hija r-riżultat tar-rieda tal-Gvern Ġermaniż li jikkonforma ruħu mas-sentenza Grunkin u Paul ( 8 ), filwaqt li huwa enfasizzat l-għan li tiġi ssalvagwardjata l-koerenza tas-sistema Ġermaniża, ibbażata fuq ir-rabta tal-kunjom man-nazzjonalità tad-detentur ( 9 ).

37. Fil-fatt, skont il-kummentarji Ġermaniżi, biex jiġi implementat l-obbligu li jirriżulta mis-sentenza Grunkin u Paul ( 10 ), “id-diskussjoni fil-Ġermanja tirrigwarda essenzjalment tliet għażliet li kienu kwistjoni, rispettivament, tad-dritt u tal-prattika amministrattivi, tad-dritt ċivili sostantiv ( 11 ) u tal-kunflitti ta’ liġijiet” ( 12 ) [traduzzjoni libera]. Il-leġiżlatur Ġermaniż fl-aħħar nett adotta l-Artikolu 48 tal-EGBGB, li huwa regola tad-dritt ċivili sostantiv iżda li tintegra element estranju, jiġifieri r-residenza abitwali fi Stat Membru ieħor tal-Unjoni ( 13 ).

38. Mill-osservazzjonijiet bil-miktub tal-Gvern Ġermaniż jirriżulta li, skont l-espożizzjoni tal-motivi tal-Artikolu 48 tal-EGBGB, ir-rieda tal-leġiżlatur Ġermaniż kienet li joffri, fid-dritt Ġermaniż li jirregola l-kunjomijiet tal-persuni, bażi legali li tippermetti r-reġistrazzjoni ta’ kunjom miksub fi Stat Membru ieħor tal-Unjoni u rreġistrat fir-reġistru tal-istatus ċivili tiegħu. Dan l-artikolu jippermetti għalhekk lill-persuna kkonċernata tiddeċiedi, permezz ta’ dikjarazzjoni quddiem l-uffiċjal tal-istatus ċivili, li tuża l-kunjom miksub fi Stat Membru ieħor minflok dak iddeterminat skont id-dritt Ġermaniż li jirregola l-kunjom tal-persuni. Madankollu, dan l-artikolu għandu l-għan li japplika biss meta l-bidla tal-kunjom tkun inkisbet matul residenza abitwali fi Stat Membru ieħor.

39. Konsegwentement, l-għan tiegħu ma jkunx li jsolvi b’mod eżawrjenti l-problema tal-bidla tal-kunjom ( 14 ). Barra minn hekk, fil-każ inkwistjoni, jiġifieri dak ta’ ċittadin Ġermaniż li għandu wkoll in-nazzjonalità ta’ Stat Membru ieħor iżda li qatt ma rrisjeda f’dan l-Istat tal-aħħar, is-sitwazzjonijiet li ma humiex suġġetti għad-dritt Ġermaniż iżda għad-dritt ta’ Stat Membru ieħor ma jaqgħux fil-kamp ta’ applikazzjoni tal-imsemmija dispożizzjoni ( 15 ). Dan ikun il-każ, pereżempju, ta’ ċittadin Franċiż stabbilit fil-Ġermanja, li jkun biddel kunjomu matul residenza abitwali tiegħu fi Spanja, li jfittex li jikseb rikonoxximent ta’ din il-bidla tal-kunjom fil-Ġermanja.

Il-proċedura tat-talba għal bidla tal-kunjom taħt id-dritt pubbliku

40. Il-Gvern Ġermaniż jispjega, fl-osservazzjonijiet tiegħu, li, bħala leġiżlazzjoni tad-dritt pubbliku, il-liġi dwar il-bidla tal-kunjom hija applikabbli għaċ-ċittadini Ġermaniżi sakemm id-dritt tal-kunjom ma jkunx irregolat mid-dritt ċivili, li huwa l-każ ta’ M.F. Freitag, fid-dawl tal-fatt li, minkejja li l-Artikolu 48 tal-EGBGB huwa applikabbli għalih, dan ma jissodisfax il-kundizzjoni ta’ residenza abitwali fi Stat Membru ieħor meħtieġa minn din id-dispożizzjoni. Konsegwentement, dan il-gvern jafferma li l-proċedura tal-bidla tal-kunjom, li t-talba għaliha għandha titressaq quddiem l-awtorità amministrattiva kompetenti skont id-dritt tal-Land, tista’ eventwalment tippermetti lil M.F. Freitag jikseb id-dritt li juża l-kunjom miksub skont id-dritt Rumen.

41. Skont il-Gvern Ġermaniż, konsegwentement ma kienx meħtieġ, fir-rigward ta’ din il-proċedura ta’ bidla tal-kunjom, li jiġu introdotti dispożizzjonijiet komplementari għall-Artikolu 48 tal-EGBGB sabiex isolvu l-ambigwità fl-użu tal-kunjom għall-persuni li għandhom kemm in-nazzjonalità Ġermaniża kif ukoll dik ta’ Stat Membru ieħor. Fil-fatt, f’konformità mal-Artikolu 3(1) tal-liġi dwar il-bidla tal-kunjom, kunjom jista’ jinbidel biss jekk dan ikun iġġustifikat minn raġuni sinjifikattiva. L-eliminazzjoni tal-ambigwità fl-użu tal-kunjom tikkostitwixxi, skont dan il-gvern, “raġuni sinjifikattiva” fis-sens tal-Artikolu 3 tal-liġi dwar il-bidla tal-kunjom, moqri flimkien mal-punt 49 tar-regolament relatat ma’ din il-liġi.

42. Madankollu jidhirli li huwa importanti li jiġi enfasizzat li mill-formulazzjoni tad-dispożizzjonijiet applikabbli skont il-liġi dwar il-bidla tal-kunjom, b’mod partikolari l-punt 27(1) tar-regolament relatat mal-liġi dwar il-bidla tal-kunjom jirriżulta li din il-proċedura tad-dritt pubbliku għandha natura strettament eċċezzjonali. Din id-dispożizzjoni tipprevedi, essenzjalment, li l-leġiżlazzjoni Ġermaniża relatata mal-kunjom u mal-isem hija fil-prinċipju rregolata għalkollox mid-dispożizzjonijiet tad-dritt privat Ġermaniż rilevanti u li l-proċedura amministrattiva tal-bidla tal-kunjom tikkostitwixxi “eċċezzjoni” ( 16 ). Jien se nerġa’ lura għal dan l-aspett iktar ’il quddiem ( 17 ).

43. Issa jeħtieġ li tiġi eżaminata s-sitwazzjoni ta’ M.F. Freitag fid-dawl tad-dritt tal-Unjoni.

Fuq il-kamp ta ’ applikazzjoni tad-dritt tal-Unjoni

44. B’mod preliminari, għandu jiġi eżaminat jekk is-sitwazzjoni ta’ M.F. Freitag taqax taħt il-kamp ta’ applikazzjoni ratione materiae tad-dritt tal-Unjoni u, b’mod partikolari, tar-regoli li jirregolaw l-eżerċizzju minn ċittadin tal-Unjoni tad-dritt tiegħu ta’ moviment liberu u d-dritt tiegħu li ma jġarrabx diskriminazzjoni.

45. F’dan ir-rigward, l-intervenjenti kollha li ppreżentaw osservazzjonijiet bil-miktub u orali jaqblu li għandu jitqies li s-sitwazzjoni tar-rikorrent fil-kawża prinċipali taqa’ taħt il-kamp ta’ applikazzjoni tad-dritt tal-Unjoni.

46. Ninnota qabelxejn li l-Artikolu 20 TFUE jagħti lil kull persuna li għandha n-nazzjonalità ta’ Stat Membru l-istatus ta’ ċittadin tal-Unjoni ( 18 ). F’dan il-każ, M.F. Freitag għandu n-nazzjonalità ta’ żewġ Stati Membri u għalhekk igawdi mill-istatus ta’ ċittadin tal-Unjoni.

47. Bħalma nnotat il-Qorti tal-Ġustizzja f’ħafna okkażjonijiet, dan l-istatus ta’ ċittadin tal-Unjoni huwa intiż sabiex ikun l-istatus fundamentali taċ-ċittadini tal-Istati Membri li permezz tiegħu dawk fost dawn tal-aħħar li jinsabu fl-istess sitwazzjoni jistgħu jiksbu l-istess trattament ġuridiku, fil-kamp ta’ applikazzjoni ratione materiae tat-Trattat FUE, irrispettivament min-nazzjonalità tagħhom u bla ħsara għall-eċċezzjonijiet espressament previsti f’dan ir-rigward ( 19 ).

48. Il-Qorti tal-Ġustizzja fakkret ukoll li l-eżerċizzju tal-libertajiet fundamentali ggarantiti mit-Trattat, b’mod partikolari dawk li jirrigwardaw il-libertà ta’ moviment u ta’ residenza fit-territorju tal-Istati Membri kif mogħti mill-Artikolu 21 TFUE, huwa fost is-sitwazzjonijiet li jaqgħu fil-kamp ta’ applikazzjoni ratione materiae tad-dritt tal-Unjoni ( 20 ).

49. F’dan ir-rigward, minn ġurisprudenza stabbilita sew jirriżulta li għalkemm, fl-istat attwali tad-dritt tal-Unjoni, ir-regoli li jirregolaw il-mod ta’ kif jinkitbu fl-atti tal-istatus ċivili l-kunjom u l-isem ta’ persuna jaqgħu taħt il-kompetenza tal-Istati Membri, dawn tal-aħħar xorta waħda għandhom, fl-eżerċizzju ta’ din il-kompetenza, jirrispettaw id-dritt tal-Unjoni u, b’mod partikolari, id-dispożizzjonijiet tat-Trattat dwar il-libertà ta’ moviment u ta’ residenza fit-territorju tal-Istati Membri rrikonoxxuta lil kull ċittadin tal-Unjoni ( 21 ).

50. Fil-kawża prinċipali, nikkonstata li M.F. Freitag għandu nazzjonalità Rumena u jirrisjedi fit-territorju tar-Repubblika Federali tal-Ġermanja. Konsegwentement, fil-fehma tiegħi ftit li xejn hemm dubju li s-sitwazzjoni ta’ M.F. Freitag hija marbuta mad-dritt tal-Unjoni. Tali rabta teżisti, skont ġurisprudenza stabbilita, “fir-rigward ta’ persuni […] li huma ċittadini ta’ Stat Membru u li legalment jirresjedu fit-territorju ta’ Stat Membru ieħor” ( 22 ).

51. Barra minn hekk, bħalma affermat il-Qorti tal-Ġustizzja fil-ġurisprudenza tagħha, iċ-ċirkustanza li M.F. Freitag għandu wkoll in-nazzjonalità Ġermaniża ma tostakolax lil din ir-rabta mad-dritt tal-Unjoni. Fil-fatt, il-Qorti tal-Ġustizzja ddeċidiet li “Stat Membru ma jistax jillimita l-effetti ta’ l-għoti tan-nazzjonalità ta’ Stat Membru ieħor billi jeżiġi kundizzjoni addizzjonali għar-rikonoxximent ta’ din in-nazzjonalità fir-rigward ta’ l-eżerċizzju tal-libertajiet fundamentali previsti mit-Trattat” ( 23 ).

52. Minn dan isegwi, fil-fehma tiegħi, li s-sitwazzjoni ta’ M.F. Freitag taqa’ taħt il-kamp ta’ applikazzjoni tad-dritt tal-Unjoni.

53. Madankollu, għandu jiġi ddeterminat jekk ir-rifjut tal-awtoritajiet Ġermaniżi li jaċċettaw it-talba ta’ M.F. Freitag, intiża biex il-bidla ta’ kunjomu tiġi rrikonoxxuta mid-dritt Ġermaniż u tiġi rreġistrata fir-reġistru tat-twelid, jirrestrinġix id-dritt tiegħu għall-moviment liberu stabbilit fl-Artikolu 21 TFUE.

54. Hija din il-kwistjoni li ser neżamina issa, billi nfakkar, preliminarjament, il-ġurisprudenza rilevanti tal-Qorti tal-Ġustizzja f’dan ir-rigward.

Fuq l-obbligu ta ’ rikonoxximent fi Stat Membru tal-kunjom miksub fi Stat Membru ieħor

Il-ġurisprudenza mogħtija sa issa mill-Qorti tal-Ġustizzja

55. Diversi kawżi li jikkonċernaw iċ-ċittadinanza Ewropea b’rabta mal-kunjom jeħtieġ li jingħataw attenzjoni.

56. Fir-rigward tal-kawża li wasslet għas-sentenza Garcia Avello ( 24 ), infakkar li l-Qorti tal-Ġustizzja kellha tiddeċiedi dwar ir-rifjut mill-awtoritajiet amministrattivi Belġjani ta’ talba għal bidla tal-kunjom imressqa minn tfal residenti fil-Belġju u li kellhom in-nazzjonalità doppja Belġjana u Spanjola, li kienu jixtiequ jissostitwixxu kunjomhom b’ieħor “skond prassi stabbilita fid-dritt Spanjol” ( 25 ). Il-Qorti tal-Ġustizzja qieset, bħall-Avukat Ġenerali Jacobs ( 26 ), li “huwa paċifiku li din id-differenza fil-kunjomijiet tista’ tikkawża lit-tfal ikkonċernati inkonvenjenti serji kemm fuq livell professjonali kif ukoll fuq dak privat li jirriżultaw, b’mod partikolari, mid-diffikultajiet sabiex ikunu jistgħu jibbenefikaw, fi Stat Membru fejn dawn it-tfal ikunu ċittadini, mill-effetti legali ta’ atti jew ta’ dokumenti stabbiliti bil-kunjom rikonoxxut fi Stat Membru ieħor li tiegħu huma jkunu wkoll ċittadini” ( 27 ).

57. Billi sussegwentement eżaminat il-motivi invokati mill-Gvern Belġjan, kif ukoll mill-gvernijiet tad-Danimarka u tal-Pajjiżi l-Baxxi, biex tiġi ġġustifikata l-prattika tal-awtoritajiet amministrattivi Belġjani, il-Qorti tal-Ġustizzja qieset li r-rifjut min-naħa ta’ dawn l-awtoritajiet Belġjani kien sproporzjonat u qatgħet u ddeċidiet li “l-Artikoli [18 u 21 TFUE] għandhom jiġu interpretati fis-sens li jipprekludu […] lill-awtorità amministrattiva ta’ Stat Membru milli tirrifjuta li tilqa’ talba għal bidla tal-kunjom magħmula f’isem tfal minuri li jirrisjedu f’dak l-Istat u li għandhom ċittadinanza doppja ta’ l-imsemmi Stat u ta’ Stat Membru ieħor, meta l-għan ta’ din it-talba jkun li t-tfal ikunu jistgħu jieħdu l-kunjom li huma intitolati għalih skond d-dritt u t-tradizzjoni tat-tieni Stat Membru” ( 28 ).

58. Dan l-approċċ, imbagħad, kien ġie kkonfermat mis-sentenza Grunkin u Paul ( 29 ) li fiha l-Qorti tal-Ġustizzja kellha tiddeċiedi dwar ir-rifjut tal-awtoritajiet Ġermaniżi li jirrikonoxxu l-kunjom ta’ tifel kif diġà ntgħażel u ġie rreġistrat fid-Danimarka ( 30 ) fejn it-tifel, ta’ nazzjonalità Ġermaniża, kien twieled u rrisjeda sa minn twelidu. Ir-raġuni għal dan ir-rifjut kienet ibbażata fuq il-fatt li, skont l-Artikolu 10 tal-EGBGB, il-kunjom ta’ persuna huwa rregolat mil-liġi tal-Istat tan-nazzjonalità tagħha u li d-dritt Ġermaniż ma kienx jippermetti li t-tfal ikollhom kunjom doppju, kompost minn dak tal-missier u dak tal-omm ( 31 ).

59. Il-Qorti tal-Ġustizzja, hemmhekk ukoll, qieset li l-eżistenza ta’ “inkonvenjenti serji” kienet marbuta mad-diversità tal-kunjomijiet tal-partijiet ikkonċernati u li l-Artikolu 21 TFUE “jipprekludi […] li l-awtoritajiet ta’ Stat Membru, billi japplikaw id-dritt nazzjonali, jirrifjutaw li jirrikonoxxu l-kunjom ta’ tifel kif ikun intgħażel u jkun ġie rreġistrat fi Stat Membru ieħor li fih it-tifel ikun twieled u fejn ikun ilu jirrisjedi minn mindu twieled u li, bħall-ġenituri tiegħu, ikollu n-nazzjonalità tal-ewwel Stat Membru biss” ( 32 ).

60. Huwa interessanti li wieħed jinnota li sussegwentement il-Qorti tal-Ġustizzja applikat l-istess raġunament fir-rigward tal-eżistenza ta’ restrizzjoni għal-libertà ta’ moviment u ta’ residenza taċ-ċittadini tal-Unjoni fil-kawżi li wasslu għas-sentenzi Sayn-Wittgenstein ( 33 ) u Bogendorff von Wolffersdorff ( 34 ), filwaqt li minkejja dan aċċettat li tali restrizzjoni setgħet tiġi ġġustifikata minn motivi relatati mal-ordni pubbliku tal-Istati Membri ( 35 ).

61. Fid-dawl ta’ din il-ġurisprudenza, issa ser nittratta l-kwistjoni relatata mal-eżistenza ta’ restrizzjoni għall-moviment liberu skont l-Artikolu 21 TFUE ( 36 ).

Fuq l-eżistenza ta’ restrizzjoni għall-moviment liberu: l-Artikolu 21 TFUE

62. Ninnota, preliminarjament, li l-kunjom ta’ persuna huwa element kostituttiv tal-identità tagħha u tal-ħajja privata tagħha, il-protezzjoni ta’ liema hija stabbilita fl-Artikolu 7 tal-Karta tad-Drittijiet Fundamentali tal-Unjoni Ewropea kif ukoll fl-Artikolu 8 tal-Konvenzjoni Ewropea għall-Protezzjoni tad-Drittijiet tal-Bniedem u tal-Libertajiet Fundamentali, iffirmata f’Ruma fl-4 ta’ Novembru 1950 ( 37 ).

63. Minn ġurisprudenza stabbilita jirriżulta li leġiżlazzjoni nazzjonali li tpoġġi fi żvantaġġ ċerti ċittadini nazzjonali minħabba s-sempliċi fatt li eżerċitaw il-libertà tagħhom ta’ moviment u ta’ residenza fi Stat Membru ieħor tikkostitwixxi restrizzjoni għal-libertajiet irrikonoxxuti mill-Artikolu 21(1) TFUE lil kull ċittadin tal-Unjoni ( 38 ). Il-Qorti tal-Ġustizzja ddeċidiet ukoll li l-fatt li, persuna li eżerċitat id-dritt tagħha ta’ moviment liberu u ta’ residenza libera fit-territorju ta’ Stat Membru ieħor, tkun obbligata illi tuża, fl-Istat Membru li tiegħu hija għandha ċ-ċittadinanza, isem differenti minn dak lilha mogħti u rreġistrat fl-Istat Membru ta’ twelid u ta’ residenza jista’ jostakola [dan id]-dritt ( 39 ).

64. Fil-fatt, bħalma jirriżulta mill-ġurisprudenza ċċitata fil-punt 56 ta’ dawn il-konklużjonijiet, “id-differenza fil-kunjomijiet tista’ tikkawża lit-tfal ikkonċernati inkonvenjenti serji”. F’dan il-każ, il-fatt li wieħed juża żewġ kunjomijiet differenti, jiġifieri l-kunjomijiet Pavel u Freitag, jista’ joħloq diffikultajiet għar-rikorrent fil-kawża prinċipali, b’mod partikolari “ta’ natura amministrattiva, professjonali u privata” ( 40 ). Bla dubju jeżisti riskju konkret, għal ċittadin li għandu n-nazzjonalità ta’ żewġ Stati Membri, bħalma huwa l-każ ta’ M.F. Freitag, li jkun hemm bżonn jitneħħew xi dubji dwar l-identità tiegħu kif ukoll dwar l-awtentiċità tad-dokumenti li jippreżenta jew dwar il-veraċità tal-informazzjoni li tinsab fihom, li, bħalma ddeċidiet il-Qorti tal-Ġustizzja, jikkostitwixxi ċirkustanza illi tista’ tostakola l-eżerċizzju tad-dritt li jirriżulta mill-Artikolu 21 TFUE ( 41 ).

65. Konsegwentement, iċ-ċaħda mill-awtoritajiet kompetenti Ġermaniżi tat-talba għal bidla tal-kunjom ta’ M.F. Freitag intiża biex jiġi rrikonoxxut il-kunjom Pavel, kif iddeterminat u rreġistrat fir-Rumanija, Stat Membru li għandu n-nazzjonalità tiegħu wkoll, fuq il-bażi biss tal-Artikolu 48 tal-EGBGB, li jipprevedi d-dritt li jintgħażel kunjom miksub fi Stat Membru ieħor bil-kundizzjoni li dan ikun inkiseb matul residenza abitwali f’dan l-Istat Membru ieħor, tista’ tikkostitwixxi restrizzjoni għal-libertajiet irrikonoxxuti fl-Artikolu 21 TFUE.

66. Il-Gvern Ġermaniż jaċċetta f’dan ir-rigward li din id-dispożizzjoni tad-dritt Ġermaniż ma hijiex intiża li ssolvi b’mod eżawrjenti l-problema tal-bidla tal-kunjom ( 42 ). Dan madankollu jenfasizza li, peress li d-dritt Ġermaniż jinkludi bażijiet legali oħra biex issir il-bidla tal-kunjom fuq it-talba tal-parti kkonċernata, jiġifieri d-dispożizzjonijiet rilevanti tal-liġi dwar il-bidla tal-kunjom ( 43 ), din il-leġiżlazzjoni ma tinvolvix ostakolu għall-moviment liberu tal-persuni li jista’ jirriżulta minn ambigwità fl-użu tal-kunjom.

67. Il-kwistjoni tar-rilevanza ta’ din il-possibbiltà ser tiġi analizzata hawn taħt.

Fuq ir-rilevanza tal-possibbiltà tal-bidla tal-kunjom skont il-liġi dwar il-bidla tal-kunjom

68. Il-Gvern Ġermaniż jafferma li l-element deċiżiv għall-finijiet tal-obbligu ta’ “rikonoxximent” fis-sens tal-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja ( 44 ) huwa l-konformità mad-dritt tal-Unjoni tad-deċiżjoni fil-proċeduri nazzjonali rispettivi. Konsegwentement, f’sitwazzjoni bħal dik fil-kawża prinċipali, mill-Artikolu 21 TFUE ma jirriżulta l-ebda obbligu li fid-dritt Ġermaniż jiġi rrikonoxxut formalment u awtomatikament il-kunjom użat minn M.F. Freitag skont id-dritt Rumen, mingħajr ma sseħħ proċedura prevista mid-dritt Ġermaniż, jiġifieri dik prevista mil-liġi dwar il-bidla tal-kunjom ( 45 ). Dan il-gvern jinnota, barra minn hekk, li huwa d-dritt nazzjonali li għandu jistabbilixxi l-proċedura li skontha l-bidla tal-kunjom tista’ ssir u jiddetermina l-awtorità kompetenti għal dan l-għan ( 46 ).

69. Jien nikkondividi l-pożizzjoni tal-Gvern Ġermaniż li skontha ż-żewġ proċeduri previsti mid-dritt Ġermaniż għandhom jiġu analizzati fid-dawl tal-Artikolu 21 TFUE. Fil-fatt, il-kawża prinċipali hija kkaratterizzata mill-fatt li, minn naħa, l-Artikolu 48 tal-EGBGB għandu kamp ta’ applikazzjoni limitat u li, min-naħa l-oħra, fil-leġiżlazzjoni Ġermaniża jeżistu dispożizzjonijiet oħra li jawtorizzaw lil persuna bħar-rikorrent fil-kawża prinċipali tressaq talba għal bidla tal-kunjom quddiem awtorità nazzjonali oħra.

70. F’dawn iċ-ċirkustanzi, bħalma tinnota ġustament il-Kummissjoni, ftit li xejn jimporta fil-prinċipju, mill-perspettiva tad-dritt tal-Unjoni, liema hija d-dispożizzjoni jew il-proċedura amministrattiva interna li skontha r-rikorrent jista’ jafferma d-drittijiet tiegħu li jikkonċernaw kunjomu. Madankollu jien tal-fehma, bħall-Kummissjoni, li sabiex il-leġiżlazzjoni Ġermaniża, meqjusa fl-intier tagħha, tkun konformi mad-dritt tal-Unjoni, il-proċedura tal-bidla tal-kunjom prevista fil-liġi dwar il-bidla tal-kunjom ma għandhiex trendi l-implementazzjoni tad-drittijiet mogħtija mill-Artikolu 21 TFUE impossibbli jew eċċessivament diffiċli.

71. Għalhekk, fin-nuqqas ta’ leġiżlazzjoni tal-Unjoni fil-qasam tal-bidla tal-kunjom, huwa l-ordinament ġuridiku nazzjonali ta’ kull Stat Membru li għandu jirregola l-modalitajiet previsti mid-dritt nazzjonali u maħsuba biex jiżguraw il-ħarsien tad-drittijiet li l-partijiet f’kawża għandhom taħt id-dritt tal-Unjoni, kemm-il darba, min-naħa, dawn il-modalitajiet ma jkunux inqas favorevoli minn dawk li jikkonċernaw drittijiet li joriġinaw mill-ordinament ġuridiku nazzjonali (prinċipju ta’ ekwivalenza) u, min-naħa l-oħra, ma jagħmlux l-eżerċizzju tad-drittijiet mogħtija mill-ordinament ġuridiku tal-Unjoni prattikament impossibbli jew eċċessivament diffiċli (prinċipju ta’ effettività) ( 47 ).

72. Il-kwistjoni li tqum hija għalhekk din li ġejja: il-possibbiltà li titressaq talba għal bidla tal-kunjom skont l-Artikolu 1 tal-liġi dwar il-bdil tal-kunjom għandha titqies bħala kompatibbli mal-prinċipju ta’ effettività?

73. Għandi dubji.

74. Bħalma indikajt fil-punt 42 ta’ dawn il-konklużjonijiet, mill-formulazzjoni tal-punt 27(1) tar-regolament relatat mal-liġi dwar il-bidla tal-kunjom jirriżulta li l-proċedura tal-bidla tal-kunjom, li taqa’ taħt id-dritt amministrattiv pubbliku, hija ta’ natura eċċezzjonali. L-Artikolu 3(1) tal-liġi dwar il-bidla tal-kunjom jiddisponi li l-bidla hija possibbli biss jekk tkun iġġustifikata minn raġuni sinjifikattiva. Għalhekk, minkejja li l-Gvern Ġermaniż jenfasizza li l-eliminazzjoni ta’ ambigwità fl-użu tal-kunjom tikkostitwixxi raġuni sinjifikattiva fis-sens ta’ din id-dispożizzjoni, mill-punt 31 tar-regolament relatat mal-liġi dwar il-bidla tal-kunjom jirriżulta li din ir-raġuni sinjifikattiva, jekk tintlaqa’, ma tagħtix id-dritt għal bidla tal-kunjom peress li l-awtorità kompetenti għandha dejjem is-setgħa diskrezzjonali li tiċħdu.

75. Madankollu, matul is-seduta, il-Gvern Ġermaniż afferma li l-fatt li l-awtoritajiet kompetenti Ġermaniżi jgawdu, skont dawn id-dispożizzjonijiet, minn setgħa diskrezzjonali biex jiċħdu l-bidla tal-kunjom mitluba ma huwiex ta’ natura li jqajjem dubju dwar l-eżerċizzju tad-drittijiet tal-applikant skont l-Artikoli 18 TFUE u 21 TFUE. Fil-fatt, skont id-dritt amministrattiv Ġermaniż, awtorità pubblika għandha dejjem tosserva d-dmir tagħha ta’ diliġenza fl-eżerċizzju tas-setgħa diskrezzjonali tagħha u ma għandhiex tinjora l-limiti legali mogħtija lilha, b’mod partikolari mid-dritt tal-Unjoni. Kull awtorità nazzjonali għandha dejjem tqis id-dritt tal-Unjoni matul l-eżerċizzju diliġenti tas-setgħa diskrezzjonali tagħha. Konsegwentement, jekk awtorità tirrifjuta l-bidla tal-kunjom b’nuqqas ta’ konformità mar-rekwiżiti tal-Artikoli 18 TFUE u 21 TFUE, din tista’ tkun is-suġġett ta’ stħarriġ sħiħ mill-qorti fil-Ġermanja. Għalhekk, l-interpretazzjoni tal-kunċett ta’ “raġuni sinjifikattiva” fil-kuntest tal-liġi dwar il-bidla tal-kunjom għandha ssir, skont dan il-gvern, filwaqt li jiġu osservati l-Artikoli 18 TFUE u 21 TFUE.

76. F’dan il-kuntest, jekk, bħalma afferma l-Gvern Ġermaniż, is-setgħa diskrezzjonali tal-awtoritajiet kompetenti Ġermaniżi hija mxejna minħabba l-Artikoli 18 u 21 TFUE u, għaldaqstant, il-proċedura amministrattiva prevista mil-liġi dwar il-bidla tal-kunjom ma tagħmilx l-implementazzjoni tad-drittijiet mogħtija minn dawn l-artikoli impossibbli jew eċċessivament diffiċli, il-prinċipju ta’ effettività b’hekk ikun issodisfatt, u hija l-qorti tar-rinviju li għandha tivverifika dan.

77. Għalhekk, nipproponi li tingħata r-risposta lill-qorti tar-rinviju li l-Artikolu 21 TFUE ma jipprekludix li l-awtoritajiet ta’ Stat Membru jirrifjutaw li jirrikonoxxu bidla tal-kunjom fuq il-bażi ta’ dispożizzjoni tad-dritt nazzjonali li tipprevedi d-dritt ta’ għażla ta’ kunjom miksub fi Stat Membru ieħor bil-kundizzjoni li dan ikun inkiseb matul residenza abitwali f’dan l-Istat Membru ieħor, sakemm, minn naħa, dispożizzjonijiet oħra tad-dritt nazzjonali ma jawtorizzawx lill-applikant iressaq talba għal bidla tal-kunjom quddiem awtorità oħra u, min-naħa l-oħra, dawn id-dispożizzjonijiet ma jrendux l-implementazzjoni tad-drittijiet mogħtija mill-Artikolu 21 TFUE impossibbli jew eċċessivament diffiċli.

Konklużjoni

78. Fid-dawl tal-kunsiderazzjonijiet preċedenti kollha, nipproponi lill-Qorti tal-Ġustizzja tirrispondi għad-domanda preliminari magħmula mill-Amtsgericht Wuppertal (qorti tad-distrett ta’ Wuppertal, il-Ġermanja) kif ġej: “L-Artikolu 21 TFUE ma jipprekludix li l-awtoritajiet ta’ Stat Membru jirrifjutaw li jirrikonoxxu bidla tal-kunjom fuq il-bażi ta’ dispożizzjoni tad-dritt nazzjonali li tipprevedi d-dritt li jintgħażel kunjom miksub fi Stat Membru ieħor bil-kundizzjoni li dan ikun inkiseb matul residenza abitwali f’dan l-Istat Membru ieħor, sakemm, minn naħa, dispożizzjonijiet oħra tad-dritt nazzjonali jawtorizzaw lill-applikant iressaq talba għal bidla tal-kunjom quddiem awtorità oħra u, min-naħa l-oħra, dawn id-dispożizzjonijiet ma jrendux l-implementazzjoni tad-drittijiet mogħtija mill-Artikolu 21 TFUE impossibbli jew eċċessivament diffiċli”.

( 1 ) Lingwa oriġinali: il-Franċiż.

( 2 ) BGBl. 1994 I, p. 2494, u rettifika BGBl. 1997 I, p. 1061.

( 3 ) Sentenza tal-14 ta’ Ottubru 2008 (C‑353/06, EU:C:2008:559).

( 4 ) Sentenza tal-14 ta’ Ottubru 2008, Grunkin u Paul (C‑353/06, EU:C:2008:559, punt 39).

( 5 ) L-Artikolu 48 tal-EGBGB jirriżulta mill-adozzjoni tal-Gesetz zur Anpassung der Vorschriften des Internationalen Privatrechts an die Verordnung (EU) Nr. 1259/2010 und zur Änderung anderer Vorschriften des Internationalen Privatrechts (liġi li tadatta ċerti dispożizzjonijiet tad-dritt internazzjonali privat għar-Regolament (UE) Nru 1259/2010 u li temenda dispożizzjonijiet oħra tad-dritt internazzjonali privat) tat-23 ta’ Jannar 2013 (BGBl. 2013 I, p. 101), li daħlet fis-seħħ fid-29 ta’ Jannar 2013.

( 6 ) Sentenza tal-14 ta’ Ottubru 2008 (C‑353/06, EU:C:2008:559).

( 7 ) Ara, b’mod partikolari, is-sentenza tad-19 ta’ Settembru 2013, Betriu Montull (C‑5/12, EU:C:2013:571, punt 40).

( 8 ) Sentenza tal-14 ta’ Ottubru 2008 (C-353/06, EU:C:2008:559).

( 9 ) Il-Gvern Ġermaniż jenfasizza fl-osservazzjonijiet bil-miktub tiegħu li l-Artikolu 48 tal-EGBGB huwa applikabbli skont l-Artikolu 10(1) tal-EGBGB, moqri flimkien mal-Artikolu 5(1) tal-EGBGB, peress li, minn naħa, il-persuna kkonċernata għandha wkoll in-nazzjonalità Ġermaniża u li, min-naħa l-oħra, din għandha l-iktar rabta stretta tagħha mar-Repubblika Federali tal-Ġermanja minħabba r-residenza abitwali tagħha f’dan l-Istat Membru. Ara l-punt 5 ta’ dawn il-konklużjonijiet. Barra minn hekk, mill-proċess li għandha l-Qorti tal-Ġustizzja jirriżulta li l-Artikolu 10(2) u (3) tal-EGBGB jippermetti li jintgħażel id-dritt Ġermaniż għad-determinazzjoni tal-kunjom, b’mod partikolari meta l-parti kkonċernata tirrisjedi abitwalment fit-territorju tar-Repubblika Federali Ġermaniża.

( 10 ) Sentenza tal-14 ta’ Ottubru 2008 (C-353/06, EU:C:2008:559).

( 11 ) Fil-fatt, l-ewwel għażla, “l-inqas invażiva fir-rigward tad-dritt intern, kienet li tiġi permessa l-bidla tal-kunjom fil-kuntest tal-proċedura amministrattiva prevista mil-[liġi dwar il-bidla tal-kunjom]”, filwaqt li t-tieni għażla “kienet intiża sabiex tiġi introdotta regola tad-dritt sostantiv li tippermetti li jinkiseb ir-riżultat impost” [traduzzjonijiet liberi]. Ara, Kohler, C., “Towards the Recognition of Civil Status in the European Union”, Yearbook of Private International Law, Vol. 15, 2013/2014, Sellier European Law Publishers, p. 13 sa 30, b’mod partikolari, p. 21.

( 12 ) It-tielet għażla “kienet tikkonsisti fl-emenda tar-regola ta’ kunflitt relatata mal-kunjom, jiġifieri l-Artikolu 10 tal-EGBGB, fis-sens li tippermetti lill-ġenitur tal-wild ikkonċernat jindika bħala liġi applikabbli għad-determinazzjoni tal-kunjom tal-wild il-liġi tal-Istat ta’ residenza abitwali ta’ wieħed mill-ġenituri. Biex wieħed jasal għal dan, kien ikun biżżejjed li tiġi ‘bilateralizzata’ d-dispożizzjoni tal-paragrafu 3(2) ta’ din id-dispożizzjoni li kif inhi mfassla bħalissa tippermetti li jintgħażel id-dritt Ġermaniż jekk wieħed mill-ġenituri jkollu r-residenza abitwali tiegħu fil-Ġermanja” [traduzzjoni libera] (ara, Kohler, C., loc. cit., p. 22). Madankollu, bħalma jirriżulta mill-espożizzjoni tal-motivi tal-Artikolu 48 tal-EGBGB, il-leġiżlatur Ġermaniż ma pprevediex li jwessa’ l-possibbiltajiet ta’ għażla tad-dritt li jirregola l-kunjom diġà previsti, bil-possibbiltà ta’ “bilateralizzazzjoni” tal-għażla tal-liġi Ġermaniża f’każ ta’ residenza abitwali tad-detentur fil-Ġermanja li tkun ġiet formalment miċħuda.

( 13 ) Din id-dispożizzjoni “ma ddaħlitx fil-kapitolu ‘Dritt internazzjonali privat’ [tal-EGBGB], iżda fil-kapitolu segwenti, intitolat ‘Adattament’, fejn din tiżdied mal-Artikolu 47 tal-EGBGB, li jikkonċerna l-bidla tal-kunjom ta’ persuna li kien inkiseb skont liġi barranija iżda li minn issa ’l quddiem huwa rregolat mid-dritt Ġermaniż” [traduzzjoni libera]. L-għan tal-Artikolu 47 tal-EGBGB huwa “li jippermetti l-adattament għal-lingwa jew għat-tradizzjoni Ġermaniżi, jekk il-parti kkonċernata titlob dan, tal-kontenut jew tal-forma grammatikali ta’ kunjom miktub f’lingwa barranija jew skont dritt jew tradizzjoni barranija” [traduzzjoni libera]. Ara, Kohler, C., loc. cit., p. 22.

( 14 ) Ara l-punt 66 ta’ dawn il-konklużjonijiet.

( 15 ) Il-kummentarji jenfasizzaw li “huwa veru li l-possibbiltajiet offruti mill-Artikolu 10(3) tal-EGBGB li tintgħażel il-liġi applikabbli għall-kunjom tal-wild jippermettu li jiġu antiċipati tali sitwazzjonijiet f’ħafna mill-każijiet. Iżda ma teżisti l-ebda soluzzjoni meta l-wild ma jkollux in-nazzjonalità Ġermaniża u l-kunjom miksub fl-Istat Membru tar-residenza abitwali jkun differenti minn dak previst mil-liġi nazzjonali. Konsegwentement, billi waqfet f’nofs triq, ir-reazzjoni tal-leġiżlatur Ġermaniż ma tosservax il-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja f’numru mhux negliġibbli ta’ każijiet […]” [traduzzjoni libera]. Ara, Kohler, C., loc. cit., p. 22.

( 16 ) Ara, f’dan ir-rigward, ukoll, in-nota ta’ informazzjoni tal-missjonijiet diplomatiċi u konsulari Ġermaniżi fi Franza relatata mal-proċedura amministrattiva tal-bidla tal-kunjom.

( 17 ) Ara, f’dan ir-rigward, il-punti 8 u 13 ta’ dawn il-konklużjonijiet.

( 18 ) Sentenzi tal-11 ta’ Lulju 2002, D’Hoop (C‑224/98, EU:C:2002:432, punt 27); tat-12 ta’ Mejju 2011, Runevič-Vardyn u Wardyn (C‑391/09, EU:C:2011:291, punt 59), kif ukoll tat-2 ta’ Ġunju 2016, Bogendorff von Wolffersdorff (C‑438/14, EU:C:2016:401, punt 28).

( 19 ) Sentenzi tal-20 ta’ Settembru 2001, Grzelczyk (C‑184/99, EU:C:2001:458, punt 31); tat-12 ta’ Mejju 2011, Runevič-Vardyn u Wardyn (C‑391/09, EU:C:2011:291, punti 60 u 61), kif ukoll tat-2 ta’ Ġunju 2016, Bogendorff von Wolffersdorff (C‑438/14, EU:C:2016:401, punti 29 u 30).

( 20 ) Sentenzi tal-20 ta’ Settembru 2001, Grzelczyk (C‑184/99, EU:C:2001:458, punt 33); tat-12 ta’ Mejju 2011, Runevič-Vardyn u Wardyn (C‑391/09, EU:C:2011:291, punt 62), kif ukoll tat-2 ta’ Ġunju 2016, Bogendorff von Wolffersdorff (C‑438/14, EU:C:2016:401, punt 31).

( 21 ) Sentenzi tat-2 ta’ Ottubru 2003, Garcia Avello (C‑148/02, EU:C:2003:539, punt 25); tal-14 ta’ Ottubru 2008, Grunkin u Paul (C‑353/06, EU:C:2008:559, punt 16); tat-22 ta’ Diċembru 2010, Sayn-Wittgenstein (C‑208/09, EU:C:2010:806, punti 38 u 39); tat-12 ta’ Mejju 2011, Runevič-Vardyn u Wardyn (C‑391/09, EU:C:2011:291, punt 63), kif ukoll tat-2 ta’ Ġunju 2016, Bogendorff von Wolffersdorff (C‑438/14, EU:C:2016:401, punt 32).

( 22 ) Sentenza tat-2 ta’ Ottubru 2003, Garcia Avello (C‑148/02, EU:C:2003:539, punt 27).

( 23 ) Sentenzi tas-7 ta’ Lulju 1992, Micheletti et (C‑369/90, EU:C:1992:295, punt 10), kif ukoll tat-2 ta’ Ottubru 2003, Garcia Avello (C‑148/02, EU:C:2003:539, punt 28).

( 24 ) Sentenza tat-2 ta’ Ottubru 2003 (C‑148/02, EU:C:2003:539).

( 25 ) Sentenza tat-2 ta’ Ottubru 2003, Garcia Avello (C‑148/02, EU:C:2003:539, punt 15). Fiż-żmien tal-fatti “[l]-kunjom tat-tfal ta’ koppja miżżewġa [kien] kompost mill-ewwel kunjom ta’ missierhom segwit minn dak ta’ ommhom”.

( 26 ) Ara l-punt 56 tal-konklużjonijiet tal-Avukat Ġenerali Jacobs fil-kawża Garcia Avello (C‑148/02, EU:C:2003:311).

( 27 ) Sentenza tat-2 ta’ Ottubru 2003, Garcia Avello (C‑148/02, EU:C:2003:539, punt 36).

( 28 ) Sentenza tat-2 ta’ Ottubru 2003, Garcia Avello (C‑148/02, EU:C:2003:539, punt 45).

( 29 ) Sentenza tal-14 ta’ Ottubru 2008 (C‑353/06, EU:C:2008:559).

( 30 ) It-tifel kien ingħata, skont id-dritt Daniż, il-kunjom doppju “Grunkin-Paul” magħmul mill-kunjomijiet tal-missier u tal-omm, li kien tniżżel ukoll fiċ-ċertifikat tat-twelid Daniż tiegħu.

( 31 ) Sentenza tal-14 ta’ Ottubru 2008, Grunkin u Paul (C‑353/06, EU:C:2008:559, punt 7).

( 32 ) Sentenza tal-14 ta’ Ottubru 2008, Grunkin u Paul (C‑353/06, EU:C:2008:559, punt 39). Min-naħa l-oħra, fil-kawża li wasslet għas-sentenza tat-12 ta’ Mejju 2011, Runevič-Vardyn u Wardyn (C‑391/09, EU:C:2011:291), il-Qorti tal-Ġustizzja stabbilixxiet limiti għall-kunċett ta’ “inkonvenjenti serji” u ddeċidiet li “r-rifjut tal-awtoritajiet kompetenti ta’ Stat Membru, b’mod konformi mal-leġiżlazzjoni nazzjonali applikabbli, li jbiddlu ċ-ċertifikat taż-żwieġ ta’ ċittadin tal-Unjoni li jkun ċittadin ta’ Stat Membru ieħor sabiex l-ismijiet tal-imsemmi ċittadin jinkitbu f’dan iċ-ċertifikat b’sinjali dijakritiċi kif jinkitbu fl-atti tal-istat ċivili maħruġa mill-Istat Membru tal-oriġini tiegħu u f’forma li tirrispetta r-regoli ortografiċi tal-lingwa uffiċjali nazzjonali ta’ dan l-Istat Membru msemmi l-aħħar ma jikkostitwixxix, f’sitwazzjoni bħal dik inkwistjoni fil-kawża prinċipali, restrizzjoni fuq il-libertajiet rikonoxxuti mill-Artikolu 21 TFUE lil kull ċittadin tal-Unjoni” (punt 82).

( 33 ) Sentenza tat-22 ta’ Diċembru 2010 (C‑208/09, EU:C:2010:806). Din il-kawża kienet tikkonċerna r-rifjut li jiġi rrikonoxxut il-kunjom ta’ ċittadina Awstrijaka, kif kien ġie ddeterminat fil-Ġermanja, l-Istat Membru ta’ residenza tagħha, mal-adozzjoni tagħha minn ċittadin Ġermaniż, li kien jinkludi titolu ta’ nobbiltà li ma kienx permess fl-Awstrija minħabba d-dritt kostituzzjonali tagħha.

( 34 ) Sentenza tat-2 ta’ Ġunju 2016 (C‑438/14, EU:C:2016:401). Din il-kawża kienet tikkonċerna r-rifjut mill-awtoritajiet Ġermaniżi li jirrikonoxxu l-kunjom ta’ ċittadin li għandu n-nazzjonalità doppja Ġermaniża u Brittanika wara li fir-Renju Unit kien kiseb kunjom li kien għażel liberament u li kien jinkludi diversi elementi ta’ nobbiltà, li ma kinux aċċettati mid-dritt Ġermaniż.

( 35 ) Għandu jiġi nnotat li l-leġiżlazzjoni Ġermaniża inkwistjoni fil-kawża li wasslet għas-sentenza tat-2 ta’ Ġunju 2016, Bogendorff von Wolffersdorff (C‑438/14, EU:C:2016:401) kienet differenti mid-dispożizzjonijiet tad-dritt Awstrijak eżaminati fil-kuntest tal-kawża li wasslet għas-sentenza tat-22 ta’ Diċembru 2010, Sayn-Wittgenstein (C‑208/09, EU:C:2010:806) fis-sens li din ma kinitx tipprevedi projbizzjoni stretta tal-użu u tat-trażmissjoni ta’ titoli ta’ nobbiltà, li jistgħu jintużaw bħala parti integrali mill-isem. Il-Qorti tal-Ġustizzja madankollu qieset li kien hemm lok, fl-ewwel kawża, li jiġi aċċettat ukoll li, meta titqies fil-kuntest tal-għażla kostituzzjonali Ġermaniża, il-leġiżlazzjoni Ġermaniża, bħala element tal-identità nazzjonali ta’ Stat Membru msemmija fl-Artikolu 4(2) TUE, setgħet tittieħed inkunsiderazzjoni bħala element li jiġġustifika restrizzjoni għad-dritt ta’ moviment liberu tal-persuni rrikonoxxut mid-dritt tal-Unjoni (sentenza tat-2 ta’ Ġunju 2016, Bogendorff von Wolffersdorff, C‑438/14, EU:C:2016:401, punt 64).

( 36 ) Infakkar li minn ġurisprudenza stabbilita tal-Qorti tal-Ġustizzja jirriżulta li peress li l-Artikolu 21 TFUE ma jinkludix biss id-dritt ta’ libertà ta’ moviment u ta’ residenza fit-territorju tal-Istati Membri iżda wkoll projbizzjoni ta’ kull diskriminazzjoni eżerċitata minħabba n-nazzjonalità, is-sitwazzjoni tar-rikorrent fil-kawża prinċipali għandha tiġi eżaminata fid-dawl ta’ din id-dispożizzjoni biss. Ara, b’analoġija, is-sentenzi tat-12 ta’ Mejju 2011, Runevič-Vardyn u Wardyn (C‑391/09, EU:C:2011:291, punt 65), kif ukoll tat-2 ta’ Ġunju 2016, Bogendorff von Wolffersdorff (C‑438/14, EU:C:2016:401, punt 34).

( 37 ) Ara s-sentenzi tat-22 ta’ Diċembru 2010, Sayn-Wittgenstein (C‑208/09, EU:C:2010:806, punt 52 u l-ġurisprudenza ċċitata); tat-12 ta’ Mejju 2011, Runevič-Vardyn u Wardyn (C‑391/09, EU:C:2011:291, punt 66), kif ukoll tat-2 ta’ Ġunju 2016, Bogendorff von Wolffersdorff (C‑438/14, EU:C:2016:401, punt 35).

( 38 ) Sentenzi tal-14 ta’ Ottubru 2008, Grunkin u Paul (C‑353/06, EU:C:2008:559, punt 21); tat-22 ta’ Diċembru 2010, Sayn-Wittgenstein (C‑208/09, EU:C:2010:806, punt 53); tat-12 ta’ Mejju 2011, Runevič-Vardyn u Wardyn (C‑391/09, EU:C:2011:291, punt 68), kif ukoll tat-2 ta’ Ġunju 2016, Bogendorff von Wolffersdorff (C‑438/14, EU:C:2016:401, punt 36).

( 39 ) Sentenzi tal-14 ta’ Ottubru 2008, Grunkin u Paul (C‑353/06, EU:C:2008:559, punt 22), kif ukoll tat-22 ta’ Diċembru 2010, Sayn-Wittgenstein (C‑208/09, EU:C:2010:806, punt 54).

( 40 ) Ara, f’dan is-sens, is-sentenzi tat-12 ta’ Mejju 2011, Runevič-Vardyn u Wardyn (C‑391/09, EU:C:2011:291, punt 76), kif ukoll tat-2 ta’ Ġunju 2016, Bogendorff von Wolffersdorff (C‑438/14, EU:C:2016:401, punt 38).

( 41 ) Ara s-sentenza tat-22 ta’ Diċembru 2010, Sayn-Wittgenstein (C‑208/09, EU:C:2010:806, punt 70). Ara, ukoll, is-sentenza tat-2 ta’ Ġunju 2016, Bogendorff von Wolffersdorff (C‑438/14, EU:C:2016:401, punt 40).

( 42 ) Ara, wkoll, il-punt 39 ta’ dawn il-konklużjonijiet. F’dan ir-rigward, għandu jiġi nnotat li, skont il-kummentarji Ġermaniżi, l-Artikolu 48 tal-EGBGB jikkostitwixxi “risposta minimalista” [traduzzjoni libera] tal-leġiżlatur Ġermaniż għar-rekwiżiti li jirriżultaw mill-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja. Mix-xogħol preparatorju ta’ din id-dispożizzjoni jirriżulta li, fl-opinjoni tiegħu, il-Bundesrat (kunsill federali, il-Ġermanja) kien indika n-nuqqas ta’ qbil tiegħu mal-proposta tal-Gvern Federali filwaqt li enfasizza li l-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja kienet teżiġi reazzjoni mhux fil-livell tad-dritt sostantiv iżda tad-dritt internazzjonali privat. Fil-fatt, l-interess li jiġu evitati sitwazzjonijiet ta’ użu ta’ “diversi kunjomijiet” [traduzzjoni libera] u li tinħoloq leġiżlazzjoni li tista’ tiġi implementata korrettament mill-awtoritajiet tal-istatus ċivili għandhom iwasslu għat-tiftix ta’ soluzzjoni fil-kuntest tal-Artikolu 10 tal-EGBGB. Barra minn hekk, il-Kunsill Federali jfassal lista ta’ kwistjonijiet li baqgħu miftuħa mis-soluzzjoni proposta mill-Gvern Federali. Ara, f’dan ir-rigward, Kohler, C., “La reconnaissance de situations juridiques dans l’Union européenne: le cas du nom patronymique”, La reconnaissance des situations en droit international privé, taħt it-tmexxija ta’ Paul Lagarde, Actes du colloque international de la Haye du 18 janvier 2013, Éditions Pedone, 2013, p. 75.

( 43 ) F’dan ir-rigward, M.F. Freitag ġie mistieden jindika lill-Qorti tal-Ġustizzja jekk huwa kienx ressaq talba għal bidla tal-kunjom skont il-liġi dwar il-bidla tal-kunjom u, jekk ikun il-każ, liema kienu s-segwiti rriżervati għal din it-talba. M.F. Freitag ta risposta negattiva għal din id-domanda u spjega li, matul intervista fl-uffiċċju tal-istatus ċivili ta’ Wuppertal, kien ġie indikat lilu li l-proċedura tal-bidla tal-kunjom ma kinitx possibbli fil-każ tiegħu minħabba l-fatt li kien kiseb il-kunjom Freitag permezz ta’ deċiżjoni ta’ qorti Rumena [ara s-sentenza ċivili Nru 458/s, tal-Qorti tad-Distrett ta’ Brașov, tal-21 ta’ Mejju 1997]. Deċiżjoni amministrattiva għalhekk ma tistax tannulla deċiżjoni ta’ qorti. Matul is-seduta, il-Gvern Ġermaniż ikkomunika d-dubji tiegħu dwar ir-rilevanza tal-informazzjoni li rċieva M.F. Freitag. Skont dan il-gvern, il-fatt li l-kunjom użat fi Stat Membru ieħor joriġina minn dikjarazzjoni skont id-dritt tal-familja, li tikkostitwixxi proċedura amministrattiva, deċiżjoni ta’ qorti jew att tal-Istat ma huwiex rilevanti sabiex talba tiġi aċċettata skont il-liġi dwar il-bidla tal-kunjom.

( 44 ) Il-kummentarji jfakkru li t-terminu “rikonoxximent” [traduzzjoni libera], kif jirriżulta mill-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja, ma għandux jinftiehem bħala li jevoka, pereżempju, ir-rikonoxximent ta’ deċiżjonijiet ġudizzjarji. Min-naħa l-oħra, dan it-terminu jipprevedi “l-proċess li permezz tiegħu l-Istat Membru ospitanti jaċċetta l-kunjom kif jeżisti fi Stat Membru [ta’ oriġini] ieħor u jirrinunzja milli jieħu pożizzjoni huwa stess dwar ir-regolarità ta’ dan. L-għan tar-rikonoxximent huwa għaldaqstant is-sitwazzjoni legali li, fi Stat Membru ieħor, tirrigwarda l-kunjom ta’ persuna” [traduzzjoni libera]. Ara, Kohler, C., loc. cit., p. 71. Ara, ukoll, f’dan ir-rigward, Mayer, P., “La reconnaissance: notions et méthodes”, La reconnaissance des situations en droit international privé, op. cit., p. 27 sa 33.

( 45 ) Ara, f’dan ir-rigward, il-punt 41 ta’ dawn il-konklużjonijiet.

( 46 ) Hawnhekk infakkar li l-Artikolu 48 tal-EGBGB jiddisponi li “[…] [l]-għażla tal-kunjom hija retroattiva għad-data tar-reġistrazzjoni fir-reġistru tal-istatus ċivili tal-Istat Membru l-ieħor, ħlief jekk il-persuna tiddikjara espressament li l-għażla tal-kunjom għandu jkollha effett biss għall-futur. Id-dikjarazzjoni għandha tkun awtentikata jew tkun is-suġġett ta’ att awtentikat. […]”. Min-naħa l-oħra, bħalma kkonferma l-Gvern Ġermaniż matul is-seduta, il-proċedura tal-bidla tal-kunjom prevista fil-liġi dwar il-bidla tal-kunjom ma għandhiex natura retroattiva, li, bħalma fakkret ukoll il-Kummissjoni matul is-seduta, ma hijiex kuntrarja għad-dritt tal-Unjoni peress li minnha ma jirriżultax obbligu ta’ retroattività.

( 47 ) Ara, b’mod partikolari, b’analoġija, is-sentenza tat-12 ta’ Settembru 2006, Eman u Sevinger (C‑300/04, EU:C:2006:545, punt 67).