KONKLUŻJONIJIET TAL-AVUKAT ĠENERALI

SZPUNAR

ippreżentati fit‑12 ta’ Settembru 2019 ( 1 )

Kawża C‑513/18

Autoservizi Giordano Società cooperativa

vs

Agenzia delle Dogane e dei Monopoli – Ufficio di Palermo

(talba għal deċiżjoni preliminari mressqa mill-Commissione tributaria provinciale di Palermo (il-Kummissjoni Fiskali Provinċjali ta’ Palermo, l-Italja))

“Rinviju għal deċiżjoni preliminari – Direttiva 2003/96/KE – Tassazzjoni fuq prodotti tal-enerġija u tal-elettriku – Artikolu 7(2) u (3) – Possibbiltà għall-Istati Membri li jipprovdu rata mnaqqsa tat-taxxa tas-sisa fuq id-diżil kummerċjali użat bħala propellant – Kunċett ta’ ‘diżil kummerċjali użat bħala propellant’ – Ġarr ta’ passiġġieri regolari jew okkażjonali – Attività ta’ kiri ta’ xarabank b’xufier – Effett dirett”

I. Introduzzjoni

1. Dan ir-rinviju għal deċiżjoni preliminari jistieden lill-Qorti tal-Ġustizzja tinterpreta l-Artikolu 7 tad-Direttiva tal-Kunsill 2003/96/KE, tas‑27 ta’ Ottubru 2003, li tirriforma l-istruttura tal-Komunità dwar tassazzjoni fuq prodotti ta’ enerġija u elettriku ( 2 ). Din id-dispożizzjoni tistabbilixxi, fil-paragrafu 1 tagħha, il-livelli minimi ta’ tassazzjoni applikabbli għall-karburanti u tipprevedi, fil-paragrafu 2 tagħha, li, bla ħsara għall-osservanza ta’ ċerti kundizzjonijiet, l-Istati Membri jistgħu jistabbilixxu differenza ta’ tassazzjoni bejn id-diżil kummerċjali u n-nafta għall-użu privat użata bħala propellant u tiddefinixxi, għal dan il-għan, fil-paragrafu 3 tagħha, il-kunċett ta’ “diżil kummerċjali użat bħala propellant”.

2. Il-Qorti tal-Ġustizzja għandha tiddetermina jekk, bis-saħħa ta’ din id-dispożizzjoni, l-Istati Membri jistgħux jagħmlu distinzjoni mhux biss bejn id-diżil għall-użu privat u d-diżil kummerċjali, iżda wkoll, fir-rigward ta’ dan tal-aħħar, bejn id-diżil użat fil-kuntest tat-trasport regolari ta’ passiġġieri u dak użat għat-trasport okkażjonali ta’ passiġġieri.

II. Il-kuntest ġuridiku

A. Id-dritt tal-Unjoni

3. Il-premessi 3, 5, 9, 11, 15, 20, 24 u 28 tad-Direttiva 2003/96 jiddikjaraw: “(3) Il-funzjonijiet kif suppost tas-suq intern u s-seħħ ta’ għanijiet ta’ politiki oħra tal-Kommunità jinħtieġu livelli minimi ta’ tassazzjoni li jkunu stabbiliti fuq livell Kommunitarju għall-bosta mill-prodotti tal-enerġija, u jinkludu l-elettriku, gass naturali u faħam. […] (5) L-istabbilament ta’ livelli minimi u approprijati ta’ tassazzjoni mill-Kommunità tista’ tnaqqas differenzi eżistenti ta’ tassazzjoni fil-livell nazzjonali. […] (9) Stati Membri għandhom jingħataw il-flessibilità neċessarja biex jiddefinixxu u jimplimentaw politiki xierqa skont iċ-cirkostanzi nazzjonali tagħhom. […] (11) Arranġamenti fiskali magħmula b’konnessjoni ma’ l-implimentazzjoni ta’ dan il-qafas fi ħdan il-Komunità dwar tassazzjoni fuq prodotti ta’ enerġija u elettriku huma suġġett għal kull Stat Membru li jiddeċiedi. […] […] (15) Il-possibilità li wieħed japplika rati nazzjonali differenti ta’ tassazzjoni fuq l-istess oġġett għandha tingħata f’ċerti ċirkostanzi jew kondizzjonijiet permanenti, iżda il-livelli mimimi ta’ tassazzjoni tal-Komunità u s-suq intern u r-regolamenti tal-kompetizzjoni għandhom jiġu rispettati. […] (20) Stati Membri jista’ jkollhom bżonn li jagħmlu differenza bejn diesel kummerċjali u dak li mhuwiex. Stati Membri jistgħu jużaw din il-possibilità biex inaqqsu d-differenza bejn tassazzjoni ta’ nafta mhux kummerċjali użata bħala propellant u petrol. […] (24) Stati Membri għandhom jiġu permessi li japplikaw eżenzjonijiet oħra jew livelli mnaqqsa ta’ tassazzjoni, sakemm dan ma jkunx ta’ detriment għall-iffunzjonar kif suppost tas-suq intern u li ma jirriżultax fi tfixkil tal-kompetizzjoni. […] (28) Ċertu eżenzjonijiet u tnaqqis fil-livell tat-taxxa jistgħu jirriżultaw neċessarji; l-iktar minħabba n-nuqqas ta’ armonizzazzjoni fuq livell Komunitarju, minħabba riskji ta’ telf ta’ kompettitivita internazzjonali jew minħabba konsiderazzjonijiet soċjali u ambjentali.”

4. L-Artikolu 4(1) ta’ din id-direttiva jipprevedi: “Il-livelli ta’ tassazzjoni li Stati Membri għandhom japplikaw fuq il-prodotti ta’ enerġija u elettriku kif imniżżla fl-Artikolu 2 ma għandhomx ikunu inqas mill-livelli miimi ta’ tassazzjoni kif preskritti minn din id-Direttiva.”

5. Skont l-Artikolu 7 tal-imsemmija direttiva: “1. B’seħħ mill-1 ta’ Jannar 2004 u mill-1ta’ Jannar 2010, il-livelli minimi ta’ tassazzjoni applikabbli għall-karburanti ta’ karozzi għandhom ikunu fissi kif muri f’Annex I Table A. Mhux aktar tard mill‑1 ta’ Jannar 2012, il-Kunsill, li jaġixxi unanimament wara li jikkonsulta il-Parlament Ewropew, għandu, fuq il-bażi ta’ rapport u proposta mill-Kummissjoni, jiddeċiedi fuq il-livelli minimi ta’ tassazzjoni applikabbli fuq in-nafta [diżil] għall-perjodu ieħor li jibda mill-1 ta’ Jannar 2013. 2. Stati Membri għandhom jagħmlu differenza bejn użu kummerċjali u dak li mhuwiex tan-nafta [diżil] użat bħala propellant, jekk kemm-il darba il-livelli minimi tal-Komunità ikunu osservati u r-rata għall-nafta kummerċjali użata bħala propellant ma tkunx inqas mill-livell ta’ tassazzjoni nazzjonali b’seħħ mill‑1 ta’ Jannar 2003, minkejja xi derogi għal dan l-użu kif imniżżel f’din id-Direttiva. 3. ‘Nafta [diżil] kummerċjali użata bħala propellant’ għandha tfisser nafta użata bħala propellant għall-skopijiet kif imniżżla hawn taħt: (a) il-ġarr ta’ oġġetti għall-kiri jew għar-rigal, jew għall-persuna stess, permezz ta’ karozzi jew kombinazzjonijiet ta’ vetturi artikulati intenzjonati esklussivament għall-ġarr ta’ oġġetti bit-triq li l-piż massimu permissibli huwa ta’ mhux inqas minn 7.5 [t]; (b) il-ġarr ta’ passiġġieri, kemm permezz ta’ servizz regolari jew okkażjonali, permezz ta’ vettura fil-kategorija M2 jew kategorija M3, kif definita fid-Direttiva tal-Kunsill 70/156/KEE tas‑6 ta’ Frar 1970 fuq l-aprossimazzjoni tal-liġijiet ta’ Stati Membri li jsemmu it-tip approvat ta’ karozzi u l-karrijiet tagħhom [ ( 3 )]. 4. Minkejja paragrafu 2, Stati Membri li jintroduċu sistema ta’ piżijiet għall-karozzi fit-triq jew kombinazzjonijiet ta’ vetturi artikulati intenzjonati esklussivament għall-ġarr ta’ oġġetti bit-triq jistgħu japplikaw rata mnaqqsa fuq nafta użata minn dawn il-vetturi, li hija inqas mill-livell ta’ tassazzjoni nazzjonali b’seħħ mill‑1ta’ Jannar 2003, jekk kemm-il darba il-piż tat-taxxa ġenerali tibqa’ bejn wieħed u ieħor l-istess, ukoll il-livelli minimi tal-Komunità huma osservati u li l-livell ta’ tassazzjoni nazzjonali b’seħħ mill‑1 ta’ Jannar 2003 fuq nafta [diżil] użata bħala propellant hija minn ta’ l-inqas id-doppju tal-livell ta’ tassazzjoni minimu applikabbli mill‑1 ta’ Jannar 2004.”

B. Id-dritt Taljan

6. L-Artikolu 6 tad-decreto legislativo n. 26 – Attuazione della direttiva 2003/96/CE che ristruttura il quadro comunitario per la tassazione dei prodotti energetici e dell’elettricità (id-Digriet Leġiżlattiv Nru 26 li jittrasponi d-Direttiva tal-Kunsill 2003/96/KE tas‑27 ta’ Ottubru 2003 li tirriforma l-istruttura tal-Komunità dwar tassazzjoni fuq prodotti ta’ enerġija u elettriku) ( 4 ), tat‑2 ta’ Frar 2007, jistabbilixxi r-rata ta’ dazju tas-sisa fuq id-diżil użat bħala propellant. L-Artikolu 24b tad-decreto legislativo n. 504 – Testo unico delle disposizioni legislative concernenti le imposte sulla produzione e sui consumi e relative sanzioni penali e amministrative (id-Digriet Leġiżlattiv Nru 504 li jistabbilixxi t-test uniku li jipprovdi dispożizzjonijiet leġiżlattivi dwar it-taxxi fuq il-produzzjoni u l-konsum u s-sanzjonijiet kriminali u amministrattivi relatati) ( 5 ), tas‑26 ta’ Ottubru 1995 jipprovdi wkoll, taħt it-titolu “Diżil kummerċjali”: “1. Id-diżil kummerċjali użat bħala propellant huwa suġġett għal taxxa tas-sisa permezz tal-applikazzjoni tar-rata prevista għal dan l-użu bin-numru 4-a tat-Tabella A annessa għal dan it-test uniku. 2. Diżil kummerċjali użat bħala propellant ifisser id-diżil użat minn vetturi, bl-eċċezzjoni ta’ dawk fil-kategorija Euro 2 jew inqas, użati mill-proprjetarju tagħhom jew bis-saħħa ta’ titolu ieħor li jiżgura d-dispożizzjoni esklużiva tagħhom, għall-għanijiet li ġejjin: a) attivitajiet ta’ trasport ta’ merkanzija permezz ta’ vetturi b’piż massimu awtorizzat ta’ 7.5 [t] jew iktar magħmula minn: […] b) attivitajiet ta’ trasport ta’ persuni mwettqa minn: 1) entitajiet pubbliċi u kumpanniji pubbliċi lokali li jwettqu l-attività ta’ trasport koperta mid-decreto legislativo n. 422 – Conferimento alle regioni ed agli enti locali di funzioni e compiti in materia di trasporto pubblico locale, a norma dell’articolo 4, comma 4, della legge 15 marzo 1997, n. 59 (id-Digriet Leġiżlattiv Nru 422, trasferiment ta’ funzjonijiet u ta’ kompiti fil-qasam tat-trasport pubbliku lokali lir-reġjuni u lill-awtoritajiet lokali, bis-saħħa tal-Artikolu 4(4) tal-Liġi Nru 59 tal‑15 ta’ Marzu 1997 ( 6 )), tad‑19 ta’ Novembru 1997, u mil-leġiżlazzjonijiet reġjonali ta’ implimentazzjoni; 2) impriżi li jipprovdu servizzi ta’ trasport interreġjonali taħt il-kompetenza tal-Istat koperti mid-decreto legislativo n. 285 – Riordino dei servizi automobilistici interregionali di competenza statale (id-Digriet Leġiżlattiv Nru 285, li jistabbilixxi r-riorganizzazzjoni tas-servizzi interreġjonali ta’ trasport pubbliku bit-triq taħt il-kompetenza tal-Istat ( 7 )), tal‑21 ta’ Novembru 2005; 3) impriżi li jipprovdu servizzi ta’ trasport li jaqgħu taħt il-kompetenza reġjonali u lokali msemmija mid-Digriet Leġiżlattiv Nru 422 tad‑19 ta’ Novembru 1997; 4) impriżi li jipprovdu servizzi ta’ trasport regolari fil-qafas Komunitarju msemmi fir-Regolament (KE) Nru 1073/2009 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal‑21 ta’ Ottubru 2009 [dwar regoli komuni għall-aċċess għas-suq internazzjonali tas-servizzi tal-kowċ u x-xarabank u li jħassar ir-Regolament (KE) Nru 561/2006 ( 8 )]. 3. Huwa meqjus ukoll bħala diżil kummerċjali d-diżil użat għall-attivitajiet ta’ trasport ta’ persuni mwettqa minn entitajiet pubbliċi jew minn impriżi li joperaw trasport permezz tal-funivija li jaqa’ taħt is-servizz pubbliku. 4. Ir-rimbors tal-ispiża ogħla li tirriżulta mid-dazju tas-sisa applikat għad-diżil kummerċjali huwa ffissat għal ammont daqs id-differenza bejn ir-rata tad-dazju tas-sisa fuq id-diżil użat bħala propellant, imsemmija fl-Anness I, u dik imsemmija fil-paragrafu 1 ta’ dan l-artikolu. Għall-finijiet tar-rimbors iċċitat iktar ’il fuq, il-persuni msemmija fil-paragrafi 2 u 3 għandhom jippreżentaw dikjarazzjoni għal dan il-għan lill-uffiċċju kompetenti tal-Agenzia delle Dogane e dei Monopoli (l-Aġenzija tad-Dwana u tal-Monopolji, l-Italja) fi żmien xahar mit-tmiem ta’ kull tliet xhur ċivili li matulhom ikun seħħ il-konsum tad-diżil kummerċjali. […]”

III. Il-fatti, il-proċedura u d-domandi preliminari

7. Autoservizi Giordano Società cooperativa, ir-rikorrenti fil-kawża prinċipali, hija impriża li teżerċita attivitajiet ta’ trasport ta’ passiġġieri permezz ta’ servizz ta’ kiri ta’ xarabank b’xufier.

8. Hija talbet lill-Agenzia delle Dogane e dei Monopoli – Ufficio di Palermo (l-Aġenzija tad-Dwana u tal-Monopolji – Uffiċċju ta’ Palermo, l-Italja) sabiex tibbenefika mir-rata mnaqqsa tat-taxxa tas-sisa fuq id-diżil kummerċjali prevista fl-Artikolu 24b tad-Digriet Leġiżlattiv Nru 504/1995 għat-tielet trimestru tas-sena 2017. Din it-talba ġiet miċħuda permezz ta’ deċiżjoni, innotifikata lir-rikorrenti fil-kawża prinċipali fl‑1 ta’ Diċembru 2017, minħabba li l-attività ta’ kiri ta’ xarabank b’xufier li hija teżerċita ma kienet taqa’ taħt ebda waħda mill-kategoriji ta’ attivitajiet ta’ trasport imsemmija fl-Artikolu 24b tad-Digriet Leġiżlattiv Nru 504/1995.

9. Autoservizi Giordano kkontestat dan ir-rifjut quddiem il-qorti tar-rinviju, il-Commissione tributaria provinciale di Palermo (il-Kummissjoni Fiskali Provinċjali ta’ Palermo, l-Italja).

10. Insostenn tar-rikors tagħha, hija ssostni li l-benefiċċju tar-rata mnaqqsa jirriżulta mill-applikazzjoni diretta tal-Artikolu 7 tad-Direttiva 2003/96 u li r-restrizzjoni introdotta permezz tal-Artikolu 24b tad-Digriet Leġiżlattiv Nru 504/1995, li jirrikonoxxi l-benefiċċju ta’ din ir-rata mnaqqsa biss lil ċerti entitajiet, li fosthom ma humiex inklużi l-impriżi li jeżerċitaw attivitajiet ta’ kiri ta’ xarabank b’xufier, għandha titqies bħala arbitrarja u illegali.

11. L-Aġenzija tad-Dwana u tal-Monopolji – Uffiċċju ta’ Palermo ssostni, għall-kuntrarju, li l-Artikolu 7 tad-Direttiva 2003/96 ma huwiex direttament applikabbli peress li jagħti lill-Istati Membri setgħa diskrezzjonali fir-rigward tal-benefiċċju tar-rata mnaqqsa tat-taxxa tas-sisa.

12. Il-qorti tar-rinviju tindika li talbiet bħal dik tar-rikorrenti fil-kawża prinċipali wasslu għal approċċi diverġenti fl-Italja. Ċerti kummissjonijiet fiskali provinċjali eskludew l-applikazzjoni tal-Artikolu 24b tad-Digriet Leġiżlattiv Nru 504/1995, minħabba li l-kamp ta’ applikazzjoni ta’ din id-dispożizzjoni huwa iktar restrittiv minn dak tal-Artikolu 7 tad-Direttiva 2003/96, filwaqt li kummissjoni provinċjali oħra, għall-kuntrarju, applikat l-Artikolu 24b tad-Digriet Leġiżlattiv Nru 504/1995 billi kkunsidrat li l-possibbiltà li jiġu previsti rati mnaqqsa taqa’ taħt l-evalwazzjoni diskrezzjonali tal-Istat Membru.

13. Il-qorti tar-rinviju tinnota wkoll li l-Artikolu 7(3)(b) tad-Direttiva 2003/96 jirreferi għall-“ġarr ta’ passiġġieri, kemm permezz ta’ servizz regolari jew okkażjonali”, filwaqt li l-Artikolu 24b tad-Digriet Leġiżlattiv Nru 504/1995 jirrikonoxxi l-benefiċċju tar-rata mnaqqsa tat-taxxa tas-sisa fuq id-diżil kummerċjali lil ċerti impriżi biss, u jeskludi de facto miċ-ċirku ta’ benefiċjarji tar-rata mnaqqsa tat-taxxa tas-sisa fuq id-diżil lill-impriżi li jeżerċitaw, bħar-rikorrenti fil-kawża prinċipali, fis-settur tat-trasport privat ta’ persuni, attività ta’ kiri ta’ xarabank b’xufier.

14. B’hekk il-qorti tar-rinviju tindika li hija qiegħda tfittex li tiddetermina jekk l-Artikolu 7 tad-Direttiva 2003/96 jistax jiġi invokat direttament minn persuni privati sabiex jibbenefikaw mir-rata mnaqqsa tat-taxxa tas-sisa u r-rimbors tad-dazji tas-sisa mħallsa indebitament. Hija tenfasizza wkoll li, jekk ikun il-każ, id-dritt Taljan diffiċilment jista’ jitqies bħala kompatibbli ma’ din id-dispożizzjoni.

15. F’dawn iċ-ċirkustanzi, il-Commissione tributaria provinciale di Palermo (il-Kummissjoni Fiskali Provinċjali ta’ Palermo) iddeċidiet li tissospendi l-proċeduri quddiemha u li tagħmel lill-Qorti tal-Ġustizzja d-domandi preliminari li ġejjin: “1) L-Artikolu 7 tad-Direttiva [2003/96] għandu jiġi interpretat fis-sens li l-impriżi u l-persuni pubbliċi jew privati kollha li joperaw fis-settur tat-trasport tal-persuni bix-xarabank, inkluż il-kiri ta’ xarabank b’xufier, jaqgħu fil-kamp ta’ applikazzjoni tiegħu u din id-dispożizzjoni tipprekludi leġiżlazzjoni nazzjonali li timplimenta [din id-]direttiva, sa fejn ma tinkludix ukoll l-operaturi li joperaw kiri ta’ xarabank b’xufier fost il-persuni li jużaw id-diżil għal użu kummerċjali? 2) Is-setgħa diskrezzjonali li għandhom l-Istati [Membri], li hemm riferiment għaliha fl-Artikolu 7(2) tad-Direttiva [2003/96] jimplika li d-dispożizzjoni li tinkludi fid-diżil għal użu kummerċjali dak maħsub għat-‘trasport okkażjonali ta’ persuni’ ma hijiex immedjatament effikaċi u inkundizzjonata? 3) L-Artikolu 7 tad-[Direttiva 2003/96] huwa, mill-perspettiva tal-kontenut tiegħu, suffiċjentement preċiż, minn naħa, u inkundizzjonat, min-naħa l-oħra, sabiex ikun jista’ jiġi invokat direttament minn individwu kontra l-awtoritajiet tal-Istat Membru?”

IV. Analiżi

A. Fuq l-ewwel domanda preliminari

16. Permezz tal-ewwel domanda preliminari tagħha, il-qorti tar-rinviju tistaqsi, essenzjalment, lill-Qorti tal-Ġustizzja dwar l-interpretazzjoni tal-Artikolu 7 tad-Direttiva 2003/96 sabiex tistabbilixxi jekk, minn naħa, din id-dispożizzjoni tapplikax għall-impriżi u l-persuni privati kollha jew pubbliċi li jeżerċitaw l-attivitajiet ta’ trasport ta’ passiġġieri u jekk, min-naħa l-oħra, tipprekludix leġiżlazzjoni nazzjonali li ma tinkludix fil-kunċett ta’ “diżil kummerċjali użat bħala propellant”, id-diżil użat għall-finijiet tat-trasport okkażjonali ta’ passiġġieri.

17. F’dan ir-rigward, għandu jitfakkar li l-Artikolu 7(2) tad-Direttiva 2003/96 jawtorizza lill-Istati Membri sabiex jagħmlu distinzjoni, fil-qasam tar-rati tat-taxxa tas-sisa, bejn l-użu kummerċjali u l-użu privat tad-diżil użat bħala propellant, filwaqt li jobbliga lill-Istati Membri li jagħmlu din id-distinzjoni, minn naħa, sabiex ma jidderogawx mil-livelli minimi ta’ tassazzjoni previsti minn din id-direttiva u, min-naħa l-oħra, sabiex ma jipprovdux rata għad-diżil kummerċjali użat bħala propellant inferjuri għal-livell nazzjonali ta’ tassazzjoni fis-seħħ fl‑1 ta’ Jannar 2003.

18. Fl-Artikolu 7(3) tad-Direttiva 2003/96, il-leġiżlatur tal-Unjoni stabbilixxa definizzjoni ta’ “nafta [diżil] kummerċjali użata bħala propellant” ibbażata fuq l-għanijiet li għalihom jintuża d-diżil. Minn dan jirriżulta li d-diżil kummerċjali użat bħala propellant huwa d-diżil użat għat-trasport ta’ merkanzija, f’isem ħaddieħor jew għan-nom proprju, b’ċerti vetturi, kif ukoll id-diżil użat għat-trasport regolari jew okkażjonali ta’ passiġġieri, li jsir b’ċerti vetturi.

19. Konsegwentement, minn naħa, il-Qorti tal-Ġustizzja hija mitluba tiddetermina l-kamp ta’ applikazzjoni tal-Artikolu 7(2) tad-Direttiva 2003/96 sabiex tistabbilixxi jekk din id-dispożizzjoni tapplikax għal impriża bħal dik inkwistjoni fil-kawża prinċipali, jiġifieri impriża privata li teżerċita attivitajiet fis-settur tat-trasport ta’ persuni permezz tax-xarabank, permezz ta’ servizzi ta’ kiri ta’ xarabank b’xufier ( 9 ).

20. Min-naħa l-oħra, il-qorti tar-rinviju tixtieq tkun taf jekk il-possibbiltà mogħtija lill-Istati Membri mill-Artikolu 7(2) tad-Direttiva 2003/96 li tippermettilhom jistabbilixxu differenza bejn id-diżil kummerċjali u d-diżil għall-użu privat użat bħala propellant, tippermettilhomx ukoll li jagħtu, fil-qasam tat-trasport tal-passiġġieri, rata mnaqqsa ta’ taxxa tas-sisa għad-diżil użat fil-kuntest tat-trasport regolari ta’ passiġġieri mingħajr madankollu ma jagħtu l-istess rata mnaqqsa għad-diżil użat għat-trasport okkażjonali ta’ passiġġieri ( 10 ).

21. Fl-ewwel lok, fir-rigward tal-kamp ta’ applikazzjoni tal-Artikolu 7(2) tad-Direttiva 2003/96, kif enfasizzat ġustament il-Kummissjoni, il-leġiżlatur tal-Unjoni ddefinixxa l-kunċett ta’ “diżil kummerċjali użat bħala propellant” billi rrefera mhux għan-natura pubblika jew privata tal-entitajiet li jużaw id-diżil iżda għall-finijiet li għalihom jintuża d-diżil, jiġifieri t-trasport ta’ merkanzija u passiġġieri permezz ta’ ċerti vetturi.

22. Konsegwentement, fil-fehma tiegħi, l-Artikolu 7(2) tad-Direttiva 2003/96 jista’ japplika, fir-rigward tat-trasport ta’ passiġġieri, kemm għall-entitajiet pubbliċi kif ukoll għall-entitajiet privati, bħar-rikorrenti fil-kawża prinċipali, madankollu bil-kundizzjoni li d-diżil jintuża, skont l-Artikolu 7(3) ta’ din id-direttiva, fil-kuntest ta’ attività ta’ trasport ta’ merkanzija jew ta’ passiġġieri.

23. Fit-tieni lok, fir-rigward tal-possibbiltà għall-Istati Membri li jagħtu, fil-qasam tat-trasport tal-passiġġieri, rata mnaqqsa tat-taxxa tas-sisa għad-diżil użat fil-kuntest tat-trasport regolari ta’ passiġġieri mingħajr madankollu ma jagħtu l-istess rata mnaqqsa għad-diżil użat għat-trasport okkażjonali ta’ passiġġieri, jiena tal-fehma, fid-dawl tat-termini, tal-kuntest u tal-għanijiet tal-Artikolu 7 tad-Direttiva 2003/96 ( 11 ), li tali possibbiltà tirriżulta minn din id-dispożizzjoni.

24. Għalhekk, il-formulazzjoni tal-Artikolu 7(3)(b) tad-Direttiva 2003/96 tagħti indikazzjonijiet f’dan is-sens, peress li, fir-rigward tad-definizzjoni tat-trasport ta’ passiġġieri, il-leġiżlatur tal-Unjoni uża l-konġunzjoni ta’ koordinazzjoni “jew” ( 12 ), li bħala prinċipju tindika alternattiva ( 13 ).

25. Konsegwentement, qabel kollox, il-formulazzjoni ta’ din id-dispożizzjoni tidher li tindika, għat-trasport ta’ passiġġieri, li d-diżil kummerċjali li jibbenefika minn rata mnaqqsa tat-taxxa tas-sisa jista’ jintuża jew għall-finijiet tat-trasport regolari jew għall-finijiet tat-trasport okkażjonali ta’ passiġġieri u li, għaldaqstant, l-Istati Membri għandhom marġni ta’ diskrezzjoni f’dan ir-rigward.

26. Madankollu, naqbel mal-Kummissjoni li l-kliem tal-Artikolu 7(3) tad-Direttiva 2003/96 ma huwiex nieqes minn inċertezza, peress li l-konġunzjoni “jew” tista’ wkoll tesprimi mhux alternattiva, iżda żieda jew natura kumulattiva.

27. Peress li din il-konġunzjoni jista’ jkollha, mill-perspettiva lingwistika, kemm sens alternattiv kif ukoll kumulattiv, hija għandha, għaldaqstant, tinqara fil-kuntest li fih hija użata u fid-dawl tal-għanijiet tal-att inkwistjoni ( 14 ).

28. Issa, fil-fehma tiegħi, mill-istruttura u mill-għanijiet tad-Direttiva 2003/96 jirriżulta mingħajr kontestazzjoni li skont l-Artikolu 7(2) u (3) ta’ dan it-test l-Istati Membri jistgħu jagħżlu li jagħtu biss ir-rata mnaqqsa tat-taxxa tas-sisa għad-diżil użat għall-finijiet tat-trasport regolari ta’ passiġġieri.

29. F’dan ir-rigward, ma huwiex inutli li jitfakkar qabel kollox li l-leġiżlatur tal-Unjoni, meta adotta d-Direttiva 2003/96, ried jipproċedi għal armonizzazzjoni mhux eżawrjenti, iżda minima ( 15 ) tar-regoli ta’ tassazzjoni tal-prodotti tal-enerġija u tal-elettriku. Konkretament, sabiex jiġu evitati distorsjonijiet tal-kompetizzjoni jew it-taxxi interni protettivi jew diskriminatorji ( 16 ), id-Direttiva 2003/96 tistabbilixxi l-livelli minimi ta’ tassazzjoni, iżda tħalli lill-Istati Membri l-libertà li jiffissaw rati ogħla.

30. F’dan il-kuntest, għandu jiġi enfasizzat ulterjorment li diversi dispożizzjonijiet ta’ din id-direttiva huma partikolarment rilevanti sabiex jiġi kkalkolat il-marġni ta’ diskrezzjoni li għandhom l-Istati Membri.

31. Għalhekk, minbarra l-Artikolu 7(2), l-Artikoli 5, 14, 15, 16, 17 u 19 tal-imsemmija direttiva jipprevedu l-possibbiltà għall-Istati Membri li jistabbilixxu rati ta’ tassazzjoni ddifferenzjati, eżenzjonijiet jew tnaqqis fiskali tad-dazji tas-sisa ( 17 ).

32. Moqrija fid-dawl tal-premessi 10, 15, 24 u 28 tad-Direttiva 2003/96 ( 18 ), dawn id-dispożizzjonijiet juru li l-leġiżlatur tal-Unjoni ma injorax il-fatt li d-dazji tas-sisa huma importanti ħafna għall-Istati Membri sa fejn jikkostitwixxu inkoraġġiment u finanzjament ta’ ċerti politiki pubbliċi.

33. Konsegwentement, fl-opinjoni tiegħi, mill-istruttura tad-Direttiva 2003/96 jirriżulta li din tħalli, f’isem kunsiderazzjonijiet jew karatteristiċi nazzjonali, marġni ta’ manuvra kbir ħafna għall-Istati Membri.

34. Barra minn hekk, din l-analiżi hija sostnuta mill-interpretazzjoni tal-Artikolu 17 tad-Direttiva 2003/96.

35. Bis-saħħa ta’ din id-dispożizzjoni, l-Istati Membri jistgħu japplikaw tnaqqis fiskali fuq il-konsum tal-elettriku favur, b’mod partikolari, impriżi b’konsum enerġetiku għoli, sakemm il-livelli minimi ta’ tassazzjoni previsti minn din id-direttiva jiġu osservati bħala medja għal kull impriża.

36. Mistoqsija fuq il-punt dwar jekk l-Artikolu 17(1) tad-Direttiva 2003/96 jipprekludix leġiżlazzjoni nazzjonali li tipprevedi tnaqqis fiskali fuq il-konsum tal-elettriku favur impriżi b’konsum enerġetiku għoli esklużivament għas-settur tal-manifattura, il-Qorti tal-Ġustizzja, billi bbażat ruħha fuq il-kliem ta’ din id-dispożizzjoni u fuq l-għanijiet ta’ din id-direttiva, qieset li dan ma huwiex il-każ ( 19 ).

37. Jekk il-Qorti tal-Ġustizzja kkunsidrat li l-Istati Membri jistgħu jipproċedu għal “applikazzjoni selettiva” ( 20 ) tal-possibbiltà li jingħata tnaqqis fiskali favur impriżi b’konsum enerġetiku għoli, ma narax għalfejn għandu jkun mod ieħor għar-rata mnaqqsa tat-taxxa tas-sisa prevista fl-Artikolu 7(2) tad-Direttiva 2003/96.

38. Fil-fatt, bħall-Artikolu 17 tad-Direttiva 2003/96, l-Artikolu 7 ta’ dan it-test jirrikonoxxi l-possibbiltà lill-Istati Membri, u mhux l-obbligu, li japplikaw rata mnaqqsa ta’ taxxa tas-sisa favur ċerti attivitajiet.

39. Barra minn hekk, fir-rigward tal-għanijiet tad-Direttiva 2003/96, infakkar li, minn naħa, il-Qorti tal-Ġustizzja diġà kellha l-okkażjoni tenfasizza li mill-premessi 9 u 11 ta’ din id-direttiva jirriżulta li din tal-aħħar għandha l-għan li tħalli lill-Istati Membri ċertu marġni sabiex jiddefinixxu u jimplimentaw politiki adattati għall-kuntesti nazzjonali u li s-sistemi stabbiliti fil-kuntest tal-implimentazzjoni tal-imsemmija direttiva jaqgħu taħt il-kompetenza ta’ kull Stat Membru ( 21 ).

40. Min-naħa l-oħra, il-Qorti tal-Ġustizzja enfasizzat li billi tistabbilixxi sistema ta’ tassazzjoni armonizzata tal-prodotti tal-enerġija u tal-elettriku, id-Direttiva 2003/96 hija intiża, kif jirriżulta mill-premessi 2 sa 5 u 24 tagħha, sabiex tippromwovi l-funzjonament tajjeb tas-suq intern fis-settur tal-enerġija billi tevita, b’mod partikolari, id-distorsjonijiet tal-kompetizzjoni ( 22 ).

41. Peress li l-leġiżlatur tal-Unjoni eżiġa espliċitament fl-Artikolu 7(2) tad-Direttiva 2003/96 li l-livelli minimi ta’ tassazzjoni għandhom jiġu osservati, ir-rikonoxximent li l-Istati Membri jistgħu jipprevedu rata mnaqqsa tat-taxxa tas-sisa għad-diżil użat għat-trasport regolari ta’ passiġġieri mingħajr ma jagħtu l-istess trattament għad-diżil użat għat-trasport okkażjonali ta’ passiġġieri ma jippreġudikax dan l-għan u fl-istess waqt jippermettilhom jimplimentaw politiki adattati għall-karatteristiċi nazzjonali tagħhom, b’mod partikolari, fil-qasam tat-trasport u tal-aċċessibbiltà tat-territorji.

42. B’hekk, l-eżami tal-għanijiet tad-Direttiva 2003/96 isostni l-interpretazzjoni li, fil-kuntest tal-possibbiltà li tirriżulta mill-Artikolu 7(2) ta’ din id-direttiva, l-Istati Membri jistgħu jipprevedu trattament iddifferenzjat bejn it-trasport regolari u t-trasport okkażjonali ta’ passiġġieri li jikkonsisti f’rata mnaqqsa tat-taxxa tas-sisa għall-benefiċċju biss tad-diżil użat għat-trasport regolari ta’ passiġġieri.

43. Fl-aħħar nett, tali interpretazzjoni tal-Artikolu 7(2) u (3) tad-Direttiva 2003/96 ma hijiex affettwata mill-għan tal-Artikolu 7 ta’ din id-direttiva.

44. Fil-fatt, din id-dispożizzjoni tidher li ġiet introdotta mil-leġiżlatur tal-Unjoni ( 23 ) sabiex jippermetti lill-Istati Membri jiddifferenzjaw, fir-rigward tad-dazji tas-sisa, bejn id-diżil kummerċjali u d-diżil għall-użu privat kif ukoll li jnaqqsu d-differenza fit-tassazzjoni bejn id-diżil użat bħala propellant għal użu privat u l-petrol ( 24 ).

45. Minn dawn l-elementi kollha niddeduċi li l-Artikolu 7(2) u (3) tad-Direttiva 2003/96 għandu jiġi interpretat fis-sens li din id-dispożizzjoni tippermetti lill-Istati Membri jipprevedu, fil-qasam tat-trasport tal-passiġġieri, rata mnaqqsa ta’ taxxa tas-sisa għall-benefiċċju tad-diżil użat għat-trasport regolari ta’ passiġġieri mingħajr madankollu ma tingħata l-istess rata mnaqqsa għad-diżil użat għat-trasport okkażjonali ta’ passiġġieri.

46. Madankollu, din il-possibbiltà ma tistax tiġi implimentata b’mod arbitrarju u għandha, fil-fehma tiegħi, tiġi eżerċitata b’osservanza tal-prinċipji tad-dritt tal-Unjoni ( 25 ) u, b’mod partikolari, tal-prinċipju ta’ ugwaljanza fit-trattament ( 26 ).

47. Madankollu, fil-fehma tiegħi, dan huwa l-każ tal-leġiżlazzjoni Taljana inkwistjoni fil-kawża prinċipali sa fejn, kuntrarjament għall-Kummissjoni, inqis li t-trasport regolari u t-trasport okkażjonali ta’ passiġġieri għandhom karatteristiċi differenti u jissodisfaw bżonnijiet speċifiċi, b’tali mod li Stat Membru jista’ jirriżerva l-benefiċċju tar-rata mnaqqsa tat-taxxa tas-sisa biss għad-diżil użat għat-trasport regolari ta’ passiġġieri.

48. Fil-fatt, filwaqt li servizz ta’ trasport regolari ta’ passiġġieri bħala definizzjoni jipproċedi bi trasport skont frekwenza ddeterminata permezz ta’ rotta stabbilita minn qabel, servizz ta’ trasport okkażjonali jiġi żgurat skont il-bżonn speċifiku li t-trasport għandu jissodisfa ( 27 ).

49. Barra minn hekk, it-trasport regolari ta’ passiġġieri jagħmel parti integrali mill-politika tat-trasport inkwantu jipparteċipa, pereżempju, fl-aċċessibbiltà tat-territorji.

50. Fid-dawl ta’ dawn l-elementi kollha, inqis li hemm lok li r-risposta għall-ewwel domanda preliminari tkun li l-Artikolu 7(2) u (3) tad-Direttiva 2003/96 għandu jiġi interpretat fis-sens li, minn naħa, huwa japplika, fir-rigward tat-trasport ta’ passiġġieri, kemm għall-entitajiet pubbliċi kif ukoll għall-entitajiet privati, bil-kundizzjoni madankollu li tali entitajiet jeżerċitaw, konformement mal-Artikolu 7(3) ta’ din id-direttiva, attività ta’ trasport ta’ passiġġieri, u li, min-naħa l-oħra, il-possibbiltà mogħtija lill-Istati Membri mill-Artikolu 7(2) tal-imsemmija direttiva tippermetti lil Stat Membru li jistabbilixxi rata mnaqqsa ta’ taxxa tas-sisa għad-diżil użat għat-trasport regolari ta’ passiġġieri mingħajr madankollu ma japplika l-istess trattament għad-diżil użat għat-trasport okkażjonali ta’ passiġġieri.

B. Fuq it-tieni u t-tielet domanda preliminari

51. Permezz tat-tieni u t-tielet domanda preliminari tagħha, li nipproponi li neżamina flimkien, il-qorti tar-rinviju qiegħda tistaqsi lill-Qorti tal-Ġustizzja, essenzjalment, dwar l-effett dirett tal-Artikolu 7 tad-Direttiva 2003/96. Fid-dawl tar-risposta li nipproponi li tingħata għall-ewwel domanda preliminari, fil-fehma tiegħi ma huwiex neċessarju li nikkummenta dwar l-effett dirett ta’ din id-dispożizzjoni ( 28 ). Għalhekk, huwa biss sussidjarjament u għall-finijiet ta’ kompletezza, f’każ li l-Qorti tal-Ġustizzja tagħti risposta differenti għall-ewwel domanda preliminari, li ser nifformula l-kunsiderazzjonijiet li ġejjin.

52. Qabel kollox ninnota li jekk Stat Membru jiddeċiedi li ma jużax il-possibbiltà prevista fl-Artikolu 7(2) u (3) tad-Direttiva 2003/96 din id-dispożizzjoni tkun nieqsa minn effett dirett.

53. Fl-ipoteżi fejn Stat Membru jkun għamel użu minn din il-possibbiltà u wettaq traspożizzjoni inkorretta tal-Artikolu 7 tad-Direttiva 2003/96, infakkar li, skont ġurisprudenza stabbilita sew, minn naħa, dispożizzjoni hija suffiċjentement preċiża sabiex tiġi invokata minn individwu u applikata mill-qorti meta din tistabbilixxi obbligu f’termini li ma humiex ekwivoki u, min-naħa l-oħra, dispożizzjoni hija inkundizzjonata meta din tistabbilixxi obbligu li ma huwa kkwalifikat b’ebda kundizzjoni u lanqas ma huwa suġġett, fl-implimentazzjoni jew fl-effetti tiegħu, għall-adozzjoni ta’ att jew mill-istituzzjonijiet tal-Unjoni jew mill-Istati Membri ( 29 ).

54. Issa, fir-rigward tal-ewwel waħda minn dawn il-kundizzjonijiet, għandu jiġi kkonstatat li l-Artikolu 7 tad-Direttiva 2003/96 jippermetti mingħajr ekwivoku lill-Istati Membri jistabbilixxu rata mnaqqsa ta’ taxxa tas-sisa biss għall-benefiċċju tad-diżil użat għat-trasport regolari ta’ passiġġieri filwaqt li jeżiġi mingħajr ambigwità li l-livelli minimi ta’ tassazzjoni għandhom jiġu osservati, li r-rata ffissata għad-diżil kummerċjali li jintuża bħala propellant ma tkunx inferjuri għal-livell nazzjonali ta’ tassazzjoni fis-seħħ fl-1 ta’ Jannar 2003 u li t-trasport isir permezz ta’ ċerti kategoriji ta’ vetturi.

55. F’dak li jirrigwarda t-tieni kundizzjoni, il-Qorti tal-Ġustizzja diġà ddeċidiet li l-fatt li dispożizzjoni ta’ direttiva toffri possibbiltà ta’ għażla lill-Istati Membri ma jeskludix neċessarjament li l-kontenut tad-drittijiet mogħtija lill-individwi jiġi ddeterminat bi preċiżjoni suffiċjenti abbażi biss tad-dispożizzjonijiet tad-Direttiva ( 30 ).

56. F’dan il-każ, huwa minnu li l-Artikolu 7 tad-Direttiva 2003/96 jagħti lill-Istati Membri l-possibbiltà li jipprovdu rata mnaqqsa tat-taxxa tas-sisa u li l-benefiċċju ta’ din ir-rata jiġi limitat għad-diżil użat għal ċerti għanijiet, b’mod li n-natura inkundizzjonata ta’ din id-dispożizzjoni tista’ tiġi ddibattuta.

57. Madankollu, peress li l-leġiżlatur Taljan uża din il-possibbiltà u dan il-marġni ta’ diskrezzjoni rrikonoxxut minn din id-dispożizzjoni, tali marġni ta’ diskrezzjoni ma jaffettwax in-natura preċiża u inkundizzjonata tal-obbligu li tiġi implimentata l-imsemmija possibbiltà b’mod mhux arbitrarju u li jiġu osservati l-kundizzjonijiet previsti mil-leġiżlatur.

58. F’dawn iċ-ċirkustanzi, nipproponi li r-risposta għat-tieni u t-tielet domanda preliminari tkun li fl-ipoteżi fejn leġiżlazzjoni nazzjonali, bħal dik inkwistjoni fil-kawża prinċipali, tkun kuntrarja għall-Artikolu 7(2) u (3) tad-Direttiva 2003/96, din id-dispożizzjoni jkollha effett dirett, b’tali mod li din tkun tista’ tiġi invokata direttament għall-finijiet tal-benefiċċju tar-rata mnaqqsa tat-taxxa tas-sisa fuq id-diżil kummerċjali li jintuża bħala propellant.

V. Konklużjonijiet

59. Fid-dawl tal-kunsiderazzjonijiet kollha preċedenti, nipproponi lill-Qorti tal-Ġustizzja li tagħti r-risposta li ġejja għad-domandi preliminari magħmula mill-Commissione tributaria provinciale di Palermo (il-Kummissjoni Fiskali Provinċjali ta’ Palermo, l-Italja): 1) L-Artikolu 7(2) u (3) tad-Direttiva tal-Kunsill 2003/96/KE, tas‑27 ta’ Ottubru 2003, li tirriforma l-istruttura tal-Komunità dwar tassazzjoni fuq prodotti ta’ enerġija u elettriku, għandu jiġi interpretat fis-sens li, minn naħa, huwa japplika, fir-rigward tat-trasport ta’ passiġġieri, kemm għall-entitajiet pubbliċi kif ukoll għall-entitajiet privati, bil-kundizzjoni madankollu li tali entitajiet jeżerċitaw, konformement mal-Artikolu 7(3) ta’ din id-direttiva, attività ta’ trasport ta’ passiġġieri, u li, min-naħa l-oħra, il-possibbiltà mogħtija lill-Istati Membri mill-Artikolu 7(2) tal-imsemmija direttiva tippermetti lil Stat Membru jistabbilixxi rata mnaqqsa ta’ taxxa tas-sisa favur id-diżil użat għat-trasport regolari ta’ passiġġieri mingħajr madankollu ma japplika l-istess trattament għad-diżil użat għat-trasport okkażjonali ta’ passiġġieri. 2) Fil-każ fejn leġiżlazzjoni nazzjonali, bħal dik inkwistjoni fil-kawża prinċipali, tmur kontra l-Artikolu 7(2) u (3) tad-Direttiva 2003/96, din id-dispożizzjoni jkollha effett dirett, b’tali mod li din tkun tista’ tiġi invokata direttament għall-finijiet tal-benefiċċju tar-rata mnaqqsa tat-taxxa tas-sisa fuq id-diżil kummerċjali li jintuża bħala propellant.

( 1 ) Lingwa oriġinali: il-Franċiż.

( 2 ) ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 9, Vol. 1, p. 405

( 3 ) ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 13, Vol.1, p. 44. Id-Direttiva 70/156 tħassret bid-Direttiva 2007/46/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill, tal-5 ta’ Settembru 2007, li tistabbilixxi kwadru [qafas] għall-approvazzjoni ta’ vetturi bil-mutur u l-karrijiet tagħhom, u ta’ sistemi, komponenti u unitajiet tekniċi separati maħsuba għal tali vetturi (Direttiva Kwadru) (ĠU 2007, L 263, p. 1). Id-definizzjoni mogħtija mid-Direttiva 2007/46 għall-kategoriji ta’ vetturi M2 jew M3 hija identika għal dik mogħtija mid-Direttiva 70/156. Dawn huma vetturi bil-mutur li fihom iktar minn tmien sedili minbarra s-sedil tax-xufier, u li għandhom massa massima li ma taqbiżx il-5 t (kategorija M2) jew li għandhom massa massima li taqbeż il-5 t (kategorija M3).

( 4 ) GURI Nru 68, tat‑23 ta’ Marzu 2007, p. 5.

( 5 ) GURI Nru 279, tad-29 ta’ Novembru 1995, p. 5, iktar ’il quddiem id-“Digriet Leġiżlattiv Nru 504/1995”. Din id-dispożizzjoni ġiet introdotta permezz tal-Artikolu 4b(1)(f) tad-decreto-legge n. 193 – Disposizioni urgenti in materia fiscale e per il finanziamento di esigenze indifferibili (id-Digriet Liġi Nru 193 li jistabbilixxi dispożizzjonijiet urġenti fi kwistjonijiet ta’ taxxa u għall-finanzjament ta’ ħtiġijiet immedjati) tat‑22 ta’ Ottubru 2016 (GURI Nru 249, tal‑24 ta’ Ottubru 2016, p. 1), fis-seħħ mit‑3 ta’ Diċembru 2016, ikkonvertit, b’xi emendi, fil-legge n. 225 – Disposizioni urgenti in materia fiscale e per il finanziamento di esigenze indifferibili (il-Liġi Nru 225 li tikkonverti f’liġi, b’xi emendi, id-Digriet Liġi Nru 193 li jistabbilixxi dispożizzjonijiet urġenti fi kwistjonijiet ta’ taxxa u għall-finanzjament ta’ ħtiġijiet immedjati) tal‑1 ta’ Diċembru 2016 (GURI Nru 282, tat‑2 ta’ Diċembru 2016, p. 1).

( 6 ) GURI Nru 287, tal‑10 ta’ Diċembru 1997, p. 4.

( 7 ) GURI Nru 6, tad‑9 ta’ Jannar 2006, p. 12.

( 8 ) ĠU 2009, L 300, p. 88.

( 9 ) Mill-proċess sottomess lill-Qorti tal-Ġustizzja jirriżulta li r-rikorrenti fil-kawża prinċipali hija impriża privata.

( 10 ) Kif jirriżulta mill-osservazzjonijiet tal-Gvern Taljan, it-traspożizzjoni tal-Artikolu 7 tad-Direttiva 2003/96 fid-dritt Taljan twassal konkretament sabiex ir-rata mnaqqsa tat-taxxa tas-sisa prevista f’dan l-Artikolu 7 tiġi applikata għat-trasport “regolari” ta’ passiġġieri, ikkostitwit mis-servizzi ta’ trasport ta’ linja li jaqgħu taħt il-kompetenza statali, reġjonali u lokali u, konsegwentement, tiġi rrifjutata lill-operaturi li jeżerċitaw servizzi ta’ trasport “okkażjonali”, kategorija li tinkludi s-servizzi ta’ trasport ta’ passiġġieri permezz ta’ servizz ta’ kiri ta’ xarabank b’xufier.

( 11 ) Infakkar li, skont ġurisprudenza stabbilita tal-Qorti tal-Ġustizzja, għad-determinazzjoni tal-portata ta’ dispożizzjoni tad-dritt tal-Unjoni, għandhom jittieħdu inkunsiderazzjoni fl-istess ħin kliemha, il-kuntest u l-għanijiet tagħha (ara s-sentenza tat‑3 ta’ April 2014, Kronos Titan u Rhein-Ruhr Beschichtungs-Service (C-43/13 u C-44/13, EU:C:2014:216, punt 25 u l-ġurisprudenza ċċitata); ara wkoll, f’dak li jirrigwarda d-dispożizzjonijiet dwar l-eżenzjonijiet previsti mid-Direttiva 2003/96, is-sentenza tas‑7 ta’ Marzu 2018, Cristal Union (C‑31/17, EU:C:2018:168, punt 21 u l-ġurisprudenza ċċitata)).

( 12 ) Fil-verżjoni bil-lingwa Spanjola tad-Direttiva 2003/96, il-leġiżlatur tal-Unjoni rrikorra għall-konġunzjoni “u”, fil-verżjoni bil-lingwa Ġermaniża, huwa uża t-terminu “oder”, fil-verżjoni bil-lingwa Ingliża, it-terminu “whether”, fil-verżjoni bil-lingwa Taljana, il-konġunzjoni ta’ koordinazzjoni “o”, u fil-verżjoni bil-lingwa Pollakka, il-kelma “lub”.

( 13 ) Ara Le Nouveau Petit Robert – Dictionnaire alphabétique et analogique de la langue française, Dictionnaires Le Robert, Pariġi, 1996, p. 1555. Ara, b’mod partikolari, fil-ġurisprudenza, is-sentenza tas-6 ta’ Ottubru 2009, GlaxoSmithKline Services et vs Il‑Kummissjoni et (C‑501/06 P, C‑513/06 P, C‑515/06 P u C‑519/06 P, EU:C:2009:610, punt 55).

( 14 ) Ara s-sentenzi tat‑12 ta’ Lulju 2005, Il‑Kummissjoni vs Franza (C‑304/02, EU:C:2005:444, punt 83), u tal‑14 ta’ Mejju 2019, M et (Revoka tal-istatus ta’ refuġjat) (C‑391/16, C‑77/17 u C‑78/17, EU:C:2019:403, punt 102).

( 15 ) Ara l-premessi 2 sa 4 kif ukoll l-Artikolu 4(1) tad-Direttiva 2003/96. Ara wkoll il-konklużjonijiet tal-Avukat Ġenerali Sharpston fil-kawża X (C‑426/12, EU:C:2014:446, punt 55).

( 16 ) Ara, f’dan is-sens, is-sentenza tal-1 ta’ Marzu 2007, Jan De Nul (C-391/05, EU:C:2007:126, punti 18 sa 23).

( 17 ) Il-parti l-kbira ta’ dawn il-possibbiltajiet huma akkumpanjati, bl-eċċezzjoni evidenti tal-eżenzjonijiet, mill-obbligu li josservaw il-livelli minimi ta’ tassazzjoni previsti mid-Direttiva 2003/96 (ara l-Artikoli 5, 7 u 17 ta’ din id-direttiva).

( 18 ) F’dan ir-rigward, infakkar li, fil-premessa 9 tad-Direttiva 2003/96, il-leġiżlatur tal-Unjoni indika b’mod espliċitu li “Stati Membri għandhom jingħataw il-flessibilità neċessarja biex jiddefinixxu u jimplimentaw politiki xierqa skond iċ-cirkostanzi nazzjonali tagħhom”.

( 19 ) Ara s-sentenza tat‑18 ta’ Jannar 2017, IRCCS – Fondazione Santa Lucia (C‑189/15, EU:C:2017:17, punti 25 sa 52).

( 20 ) L-espressjoni “applikazzjoni selettiva” tintuża mill-Qorti tal-Ġustizzja fil-qasam tat-taxxa fuq il-valur miżjud (VAT) u tindika l-possibbiltà għall-Istati Membri li japplikaw rata mnaqqsa ta’ VAT għal aspetti konkreti u speċifiċi ta’ waħda mill-kategoriji ta’ servizzi li għalihom għandhom il-possibbiltà li japplikaw tali rata (ara, f’dan ir-rigward, il-konklużjonijiet tiegħi fil-kawża Regards Photographiques (C‑145/18, EU:C:2019:184, punt 30)). Għalkemm neċessarjament imperfetta, l-analoġija bejn is-sisa u l-VAT hija, fil-fehma tiegħi, xierqa hawnhekk, peress li l-Qorti tal-Ġustizzja tirrikonoxxi l-possibbiltà għall-Istati Membri li jirriżervaw għal ċerti impriżi jew attivitajiet il-benefiċċju ta’ rata mnaqqsa ta’ taxxa tas-sisa li għandhom il-jedd jipprevedu.

( 21 ) Ara s-sentenza tat‑18 ta’ Jannar 2017, IRCCS – Fondazione Santa Lucia (C‑189/15, EU:C:2017:17, punt 50).

( 22 ) Ara s-sentenzi tas-7 ta’ Marzu 2018, Cristal Union (C‑31/17, EU:C:2018:168, punt 29 u l-ġurisprudenza ċċitata), kif ukoll tas‑27 ta’ Ġunju 2018, Turbogás (C‑90/17, EU:C:2018:498, punt 34 u l-ġurisprudenza ċċitata).

( 23 ) Din id-dispożizzjoni, li ma kinitx prevista fil-proposta inizjali tal-Kummissjoni, iddaħħlet matul il-proċedura leġiżlattiva: ara l-proposta għal direttiva tal-Kunsill li tirriforma l-qafas Komunitarju għat-tassazzjoni fuq prodotti tal-enerġija (COM(97) 30 final).

( 24 ) Kif jirriżulta mill-premessa 20 tad-Direttiva 2003/96 u mill-istqarrija għall-istampa tal-Kummissjoni tas‑27 ta’ Ottubru 2003, li ssegwi l-adozzjoni tad-Direttiva 2003/96 (dokument IP/03/1456, disponibbli fl-indirizz tal-internet li ġej: https://europa.eu/rapid/press-release_IP-03-1456_en.htm).

( 25 ) U wkoll tar-regoli dwar l-għajnuna mill-Istat skont l-Artikolu 26 tad-Direttiva 2003/96 (ara s-sentenza tat‑18 ta’ Jannar 2017, IRCCS – Fondazione Santa Lucia (C‑189/15, EU:C:2017:17, punt 51)).

( 26 ) Ara, b’analoġija, is-sentenza tad-9 ta’ Novembru 2017, AZ (C‑499/16, EU:C:2017:846, punti 29 u 30).

( 27 ) Għalkemm id-Direttiva 2003/96 la tiddefinixxi t-trasport regolari u lanqas it-trasport okkażjonali, ninnota li, skont l-Artikolu 2(2) u (4) tar-Regolament Nru 1073/2009, is-“servizzi regolari” huma s-servizzi li jipprovdu t-trasport ta’ passiġġieri skont frekwenza speċifika u fuq rotta speċifika, fejn il-vjaġġaturi jistgħu jinġabru minn waqfiet u jitwasslu f’waqfiet stabbiliti minn qabel, u s-“servizzi okkażjonali” huma s-servizzi li ma jissodisfawx id-definizzjoni ta’ servizzi regolari, inklużi s-servizzi regolari speċjalizzati, u li għandhom bħala karatteristika prinċipali t-trasport ta’ gruppi fformati fuq l-inizjattiva ta’ persuna li tirrikjedi s-servizz jew tat-trasportatur innifsu.

( 28 ) Permezz ta’ dawn id-domandi, il-qorti tar-rinviju tixtieq tkun taf jekk l-Artikolu 7 tad-Direttiva 2003/96 għandux effett dirett b’mod li operatur li juża diżil kummerċjali għat-trasport okkażjonali ta’ passiġġieri, bħar-rikorrenti fil-kawża prinċipali, ikun jista’ jikseb, b’applikazzjoni ta’ din id-dispożizzjoni, ir-rimbors tat-taxxi tas-sisa mħallsa indebitament. Għaldaqstant, anki jekk l-individwi huma intitolati jinvokaw quddiem il-qrati nazzjonali kontra l-Istat Membru d-dispożizzjonijiet ta’ direttiva inkundizzjonati u suffiċjentement preċiżi, jew fejn dan ikun naqas milli jittrasponi d-direttiva fid-dritt nazzjonali fit-termini previsti, jew fejn ikun ittrasponieha b’mod inkorrett (ara, b’mod partikolari, is-sentenza tas‑17 ta’ Lulju 2008, Flughafen Köln/Bonn (C‑226/07, EU:C:2008:429, punt 23), u d-digriet tal‑5 ta’ Frar 2015, Jednostka Innowacyjno-Wdrożeniowa Petrol (C‑275/14, mhux ippubblikat, EU:C:2015:75, punt 33 u l-ġurisprudenza ċċitata)), sa fejn jirriżulta b’mod ċar mir-risposta li nipproponi li tingħata għall-ewwel domanda preliminari li r-Repubblika Taljana ma ttrasponietx l-Artikolu 7 tad-Direttiva 2003/96 b’mod inkorrett, ma tqumx il-kwistjoni tal-invokabbiltà ta’ din id-dispożizzjoni.

( 29 ) Ara d-digriet tal‑5 ta’ Frar 2015, Jednostka Innowacyjno-Wdrożeniowa Petrol (C‑275/14, mhux ippubblikat, EU:C:2015:75, punti 34 u 36).

( 30 ) Ara s-sentenza tas‑17 ta’ Lulju 2008, Flughafen Köln/Bonn (C‑226/07, EU:C:2008:429, punt 30 u l-ġurisprudenza ċċitata).