KONKLUŻJONIJIET TAL-AVUKATA ĠENERALI

KOKOTT

ippreżentati fl‑10 ta’ Marzu 2022 ( 1 )

Kawża C‑804/21 PPU

C,

CD

fil-preżenza ta’

Syyttäjä

(talba għal deċiżjoni preliminari mressqa mill-Korkein oikeus (il-Qorti Suprema, il-Finlandja))

“Talba għal deċiżjoni preliminari – Kooperazzjoni f’materji kriminali – Mandat ta’ arrest Ewropew – Deċiżjoni Qafas 2002/584 – Konsenja ta’ persuni mfittxija lill-awtorità ġudizzjarja rikjedenti – Terminu għall-konsenja – Impossibbiltà ta’ konsenja minħabba forza maġġuri – Kompetenza għall-konstatazzjoni ta’ forza maġġuri – Skadenza tat-terminu previst għall-konsenja – Covid‑19 – Applikazzjoni għall-ażil”

I. Introduzzjoni

1. L-Artikolu 23 tad-Deċiżjoni Qafas 2002/584 ( 2 ) jirregola l-konsenja tal-persuni mfittxija b’mandat ta’ arrest Ewropew wara li l-awtoritajiet kompetenti tal-Istat Membru ta’ eżekuzzjoni jkunu ddeċidew b’mod definittiv li dawn il-persuni jiġu estraditi. Jekk il-persuna mfittxija ma tiġix ċeduta f’terminu qasir ħafna, hija għandha tinħeles skont l-Artikolu 23(5). Skont l-Artikolu 23(3), jekk il-forza maġġuri tipprekludi l-konsenja, dan it-terminu jista’ jiġi estiż. F’dan ir-rigward, din id-dispożizzjoni ma tiddistingwix skont jekk il-mandat ta’ arrest huwiex intiż li jibda proċeduri kriminali jew li jeżegwixxi piena li ċċaħħad il-libertà.

2. Din it-talba għal deċiżjoni preliminari toffri lill-Qorti tal-Ġustizzja l-opportunità li tippreċiża l-interpretazzjoni tal-Artikolu 23(3) tad-Deċiżjoni Qafas 2002/584, fis-sens li l-awtoritajiet tal-pulizija tal-Istat Membru ta’ eżekuzzjoni jkunu jistgħu jikkonstataw l-eżistenza ta’ forza maġġuri. Barra minn hekk, għandha tiġi ddeterminata l-importanza ta’ applikazzjoni għall-ażil tal-persuna mfittxija fir-rigward tat-termini ta’ konsenja u l-ħelsien. Tqum ukoll il-kwistjoni dwar il-kundizzjonijiet li taħthom l-Artikolu 23 huwa applikabbli.

II. Il-kuntest ġuridiku

A. Fuq il-Konvenzjoni Ewropea għall-Protezzjoni tad-Drittijiet tal-Bniedem u tal-Libertajiet Fundamentali (KEDB)

3. L-Artikolu 5 tal-KEDB jistabbilixxi d-dritt għal-libertà u għas-sigurtà: “(1) Kulħadd għandu d-dritt għal-libertà u għas-sigurtà tal-persuna. Ħadd ma għandu jiġi ipprivat mil-libertà tiegħu ħlief fil-każijiet li ġejjin u skont il-proċedura preskritta bil-liġi: (a) id-detenzjoni skont il-liġi ta’ persuna wara li tinsab ħatja minn qorti kompetenti; (b) […] (ċ) l-arrest jew detenzjoni skont il-liġi ta’ persuna effettwata sabiex tiġi miġjuba quddiem l-awtorità legali kompetenti fuq suspett raġonevoli li tkun ikommettiet reat jew meta jkun meqjus raġonevolment meħtieġ biex jiġi evitat li tikkommetti reat jew li taħrab wara li tkun għamlet reat; […] (f) l-arrest jew id-detenzjoni skont il-liġi ta’ persuna biex jiġi evitat li tidħol mingħajr awtorità fil-pajjiż jew ta’ persuna li kontra tagħha tkun qed issir kawża għad deportazzjoni jew għall-estradizzjoni. (2) […] (3) Kull min ikun arrestat jew detenut skont id-disposizzjonijiet tal-paragrafu (1) (ċ) ta’ dan l-Artikolu għandu jinġieb minnufih quddiem imħallef jew funzjonarju ieħor awtorizzat b’liġi biex jeżerċita setgħa ġudizzjarja u jkollu dritt għal proċeduri fi żmien raġonevoli jew għal ħelsien waqt pendenza tal-proċeduri. Il-ħelsien jista’ jkun taħt kundizzjoni ta’ garanziji biex jidher għall-proċeduri. (4) Kull min ikun ipprivat mil-libertà tiegħu b’arrest jew detenzjoni jkollu dritt li jagħmel proċeduri biex il-legalità tad-detenzjoni tiegħu tiġi deċiża malajr minn qorti u l-libertà tiegħu tiġi ordnata jekk id-detenzjoni ma tkunx skont il-liġi. (5) […]”

B. Deċiżjoni Qafas 2002/584

4. L-Artikolu 1(1) tad-Deċiżjoni Qafas 2002/584 jiddeskrivi l-kamp ta’ applikazzjoni tal-mandat ta’ arrest Ewropew: “Il-mandat ta’ arrest Ewropew hi deċiżjoni ġudizzjarja maħruġa minn Stat Membru bl-iskop ta’ l-arrest u l-konsenja minn Stat Membru ieħor ta’ persuna rikjesta, għall-iskopijiet tat-tmexxija ta’ prosekuzzjoni kriminali jew l-eżekuzzjoni ta’ sentenza ta’ kustodja jew ordni ta’ detenzjoni.”

5. L-Artikolu 6(1) u (2) tad-Deċiżjoni Qafas 2002/584 jistabbilixxi l-awtoritajiet kompetenti: “1. L-awtorità ġudizzjarja emittenti għandha tkun l-awtorità ġudizzjarja ta’ l-Istat Membru emittenti li hi kompetenti biex toħroġ mandat ta’ arrest Ewropew permezz tal-liġi ta’ dak l-Istat. 2. L-awtorità ġudizzjarja ta’ esekuzzjoni għandha tkun l-awtorità ġudizzjarja ta’ l-Istat Membru ta’ esekuzzjoni li hi kompetenti biex tesegwixxi l-mandat ta’ arrest Ewropew permezz tal-liġi ta’ dak l-Istat.”

6. Il-premessa 8 tad-Deċiżjoni Qafas 2002/584 tippreċiża r-rwol tal-awtorità ġudizzjarja ta’ eżekuzzjoni: “Id-deċiżjonijiet dwar l-esekuzzjoni tal-mandat ta’ arrest Ewropew għandhom ikunu soġġetti għal kontrolli suffiċjenti, li jfisser li awtorità ġudizzjarja ta’ l-Istat Membru fejn il-persuna rikjesta ġiet arrestata jkollha tieħu d-deċiżjoni dwar il-konsenja tagħha.”

7. L-Artikolu 7 tad-Deċiżjoni Qafas 2002/584 jippermetti l-parteċipazzjoni ta’ awtorità ċentrali: 1. Kull Stat Membru jista’ jinnomina awtorità ċentrali jew, meta s-sistema legali tiegħu hekk tipprovdi, aktar minn awtorità ċentrali waħda biex tassisti lill-awtoritajiet ġudizzjarji kompetenti. 2. Stat Membru jista’, jekk ikun meħtieġ bħala riżultat ta’ l-organizazzjoni tas-sistema ġudizzjarja interna tiegħu, jagħmel l-awtorità(jiet) ċentrali tiegħu responsabbli għat-trasmissjoni amministrattiva u l-wasla ta’ mandati ta’ arrest Ewropej kif ukoll għall-korrispondenza uffiċjali oħra kollha konnessa miegħu. […]”

8. F’dan ir-rigward, il-premessa 9 tad-Deċiżjoni Qafas 2002/584 tistabbilixxi: “Ir-rwol ta’ l-awtoritajiet ċentrali fl-esekuzzjoni ta’ mandat ta’ arrest Ewropew għandu jkun limitat għall-assistenza prattika u amministrattiva.”

9. L-Artikolu 23 tad-Deċiżjoni Qafas 2002/584 jirregola t-termini tal-konsenja tal-persuna mfittxija wara li l-awtoritajiet kompetenti tal-Istat Membru ta’ eżekuzzjoni jkunu ddeċidew b’mod definittiv dwar l-eżekuzzjoni tal-mandat ta’ arrest Ewropew: “1. Il-persuna rikjesta għandha tiġi konsenjata malajr kemm jista’ jkun f’data miftehma bejn l-awtoritajiet ikkonċernati. 2. Il-persuna għandha tiġi konsenjata mhux aktar tard minn 10 ijiem wara d-deċiżjoni finali dwar l-esekuzzjoni tal-mandat ta’ arrest Ewropew. 3. Jekk il-konsenja tal-persuna rikjesta fil-perjodu stabbilit fil-paragrafu 2 ma tħallietx minħabba ċirkostanzi li mhumiex fil-kontroll ta’ l-ebda mill-Istati Membri, l-awtoritajiet ġudizzjarji ta’ esekuzzjoni u dawk emittenti għandhom jagħmlu immedjatament kuntatt ma’ xulxin u jiftehmu dwar data ta’ konsenja ġdida. F’dak il-każ, il-konsenja għandha ssir fi żmien 10 ijiem mid-data l-ġdida hekk miftehma. 4. Il-konsenja tista’ eċċezzjonalment tiġi posposta temporanjament għal raġunijiet umanitarji serji, per eżempju jekk hemm raġunijiet sostanzjali biex jitwemmen li dan ipoġġi manifestament f’perikolu l-ħajja jew is-saħħa tal-persuna rikjesta. L-esekuzzjoni tal-mandat ta’ arrest Ewropew għandha sseħħ malli dawn ir-raġunijiet ma jibqgħux jezistu. L-awtorità ġudizzjarja ta’ esekuzzjoni għandha tinforma immedjatament lill-awtorità ġudizzjarja emittenti u tiftiehem fuq data ta’ konsenja ġdida. F’dak il-każ, il-konsenja għandha seħħ fi żmien 10 ijiem mid-data l-ġdida hekk miftehma. 5. Ma’ l-iskadenza tal-limiti ta’ żmien imsemmija fil-paragrafi 2 sa 4, jekk il-persuna għadha qed tinżamm f’kustodja hija għandha tinħeles.”

C. It-traspożizzjoni Finlandiża

10. Il-Finlandja adottat id-Deċiżjoni Qafas 2002/584 permezz tal-Laki rikoksen johdosta tapahtuvasta luovuttamisesta Suomen ja muiden Euroopan unionin jäsenvaltioiden välillä (1286/2003) (il-Liġi 1286/2003 dwar il-Konsenja bejn il-Finlandja u l-Istati Membri l-Oħra tal-Unjoni Ewropea Minħabba Reati Kriminali, iktar ’il quddiem il-“Liġi dwar il-Konsenja fl-Unjoni). L-implimentazzjoni tal-Artikolu 23 tad-Deċiżjoni Qafas tinsab fl-Artikoli 46 sa 48.

11. Għandu jiġi enfasizzat l-Artikolu 46(2) tal-Liġi dwar il-Konsenja fl-Unjoni li jittrasponi l-Artikolu 23(3) tad-Deċiżjoni Qafas 2002/584 u jipprevedi li l-“awtoritajiet kompetenti” (toimivaltaisten viranomaisten) jaqblu dwar data ġdida ta’ konsenja. Madankollu, anki fil-verżjoni Finlandiża, l-Artikolu 23(3) tad-Deċiżjoni Qafas juża l-kunċett tal-“awtorità ġudizzjarja” (oikeusviranomaisen).

12. L-awtoritajiet ġudizzjarji li jiddeċiedu dwar il-konsenja u d-detenzjoni huma l-Helsingin käräjäoikeus (il-Qorti tal-Ewwel Istanza ta’ Ħelsinki, il-Finlandja) u, fl-appell, il-Korkein oikeus (il-Qorti Suprema, il-Finlandja) (l-Artikoli 11, 19 u 37 tal-Liġi dwar il-Konsenja fl-Unjoni). Madankollu, skont l-Artikolu 44 tal-Liġi dwar il-Konsenja fl-Unjoni, il-pulizija ġudizzjarja ċentrali hija kompetenti sabiex teżegwixxi d-deċiżjoni ta’ konsenja.

III. Il-fatti u t-talba għal deċiżjoni preliminari

13. Fit-talba għal deċiżjoni preliminari, il-fatti li wasslu għall-kawża huma ppreżentati kif ġej.

14. L-awtorità ġudizzjarja Rumena kompetenti ħarġet mandati ta’ arrest Ewropej kontra ċittadini tagħha, għal C fid‑19 ta’ Mejju 2015 u CD fis‑27 ta’ Mejju 2015. L-għan tagħhom kien li wara l-konsenja ta’ dawn iċ-ċittadini lura r-Rumanija, jiġu eżegwiti pieni li jneħħu l-libertà ta’ massimu ta’ ħames snin kif ukoll pieni supplimentari ta’ massimu ta’ tliet snin. Dawn il-pieni jirreferu għat-traffikar ta’ narkotiċi perikolużi u partikolarment perikolużi kif ukoll għal reat ta’ assoċjazzjoni kriminali.

15. Skont l-informazzjoni disponibbli, C u CD kienu jinsabu inizjalment fl-Isvezja. Għalhekk, il-Qorti Suprema Svediża ordnat, b’deċiżjoni tat‑8 ta’ April 2020 (NJA 2020, p. 430), il-konsenja ta’ C lir-Rumanija. B’deċiżjoni tat‑30 ta’ Lulju 2020, il-Qorti tal-Appell Svediża sedenti fi Stokkolma ordnat il-konsenja ta’ CD lir-Rumanija. Madankollu, it-tnejn li huma telqu mill-Isvezja fi triqithom lejn il-Finlandja qabel l-eżekuzzjoni tad-deċiżjonijiet ta’ konsenja.

16. Fil‑15 ta’ Diċembru 2020, seħħ l-arrest u d-detenzjoni ta’ C u CD fil-Finlandja abbażi tal-mandat ta’ arrest Ewropew. B’deċiżjoni finali tas‑16 ta’ April 2021 (KKO 2021:24 u (Deċiżjoni Nru 582/2021)), il-Korkein oikeus (il-Qorti Suprema) ordnat il-konsenja ta’ C u CD lir-Rumanija. Fuq talba tal-awtoritajiet Rumeni, il-pulizija ġudizzjarja ċentrali Finlandiża qablet fuq is‑7 ta’ Mejju 2021 bħala l-ewwel data ta’ konsenja peress li minħabba l-pandemija tal-COVID‑19, l-ebda titjiriet rilevanti ma kienu disponibbli qabel.

17. Fit‑3 ta’ Mejju 2021, C u CD talbu lill-Korkein oikeus (il-Qorti Suprema) sabiex tannulla d-deċiżjonijiet ta’ konsenja. Fl‑4 ta’ Mejju 2021, il-Korkein oikeus (il-Qorti Suprema) ipprojbixxiet provviżorjament l-eżekuzzjoni tad-deċiżjonijiet ta’ konsenja u fil‑31 ta’ Mejju 2021 hija ċaħdet sussegwentement it-talbiet għal annullament. B’riżultat ta’ dan taqa’ d-deċiżjoni dwar il-projbizzjoni tal-eżekuzzjoni. Id-data ta’ konsenja sussegwenti miftiehma għall‑11 ta’ Ġunju 2021 ġiet posposta wkoll peress li ma kien hemm ebda titjiriet diretti lejn ir-Rumanija u peress li ma setax jiġi organizzat trasport bl-ajru minn Stat Membru ieħor fit-terminu miftiehem. C u CD sussegwentement ippreżentaw talbiet oħra mingħajr suċċess intiżi għall-waqfien tal-eżekuzzjoni tad-deċiżjonijiet ta’ konsenja.

18. Iktar reċentament kien maħsub li fis‑17 ta’ Ġunju 2021 u fit‑22 ta’ Ġunju 2021 rispettivament, CD u C jiġu ċeduti lir-Rumanija. Madankollu, il-konsenja tagħhom ġiet prekluża wara li dawn ippreżentaw applikazzjoni għall-ażil fil-Finlandja. Fit‑12 ta’ Novembru 2021, il-Maahanmuuttovirasto (l-Awtorità tal-Immigrazzjoni) ċaħdet l-applikazzjonijiet għall-ażil filwaqt li C u CD appellaw din id-deċiżjoni quddiem il-Hallinto-oikeus (il-Qorti Amministrattiva, il-Finlandja).

19. Flimkien mal-proċedura dwar l-applikazzjonijiet tagħhom għall-ażil, C u CD talbu għall-ħelsien tagħhom quddiem il-qrati ordinarji. Fl‑20 ta’ Diċembru 2021, il-Korkein oikeus (il-Qorti Suprema) temmet din il-proċedura billi għamlet id-domandi li ġejjin lill-Qorti tal-Ġustizzja: “1) L-Artikolu 23(3) tad-Deċiżjoni Qafas [2002/584] flimkien mal-Artikolu 23(5) tagħha, jeżiġi li, fil-każ li l-konsenja tal-persuna f’detenzjoni ma ssirx fit-termini previsti, l-awtorità ġudizzjarja ta’ eżekuzzjoni msemmija fl-Artikolu 6(2) tad-Deċiżjoni Qafas għandha tiddeċiedi terminu ġdid għall-konsenja u tivverifika l-eżistenza ta’ każ ta’ forza maġġuri u l-osservanza tal-kundizzjonijiet ta’ detenzjoni, jew proċedura li fiha l-qorti teżamina dawn l-elementi biss fuq talba tal-partijiet hija wkoll kompatibbli mad-Deċiżjoni Qafas? Fil-każ li jitqies li l-estensjoni tat-terminu teżiġi intervent min-naħa tal-awtorità ġudizzjarja, in-nuqqas ta’ tali intervent ifisser neċessarjament li t-termini previsti fid-Deċiżjoni Qafas skadew, b’mod li l-persuna f’detenzjoni għandha tinħeles, skont l-Artikolu 23(5) tal-istess Deċiżjoni Qafas? 2) L-Artikolu 23(3) tad-Deċiżjoni Qafas [2002/584] għandu jiġi interpretat fis-sens li l-kunċett ta’ forza maġġuri jinkludi wkoll ostakoli ġuridiċi għall-konsenja, li huma bbażati fuq il-leġiżlazzjoni nazzjonali tal-Istat Membru ta’ eżekuzzjoni, bħal pereżempju ordni ta’ projbizzjoni tal-eżekuzzjoni applikabbli sa tmiem il-proċeduri ġudizzjarji jew id-dritt tal-applikant għal ażil li jibqa’ fl-Istat Membru ta’ eżekuzzjoni sakemm tingħata deċiżjoni dwar l-applikazzjoni għal ażil tiegħu?”

20. Il-Qorti tal-Ġustizzja għandha quddiemha osservazzjonijiet bil-miktub min-naħa ta’ C u ta’ CD, mir-Rumanija u mill-Kummissjoni Ewropea. Waqt is-seduta tat‑2 ta’ Marzu 2022, ipparteċipaw C u CD, ir-Repubblika tal-Finlandja, ir-Renju tal-Pajjiżi l-Baxxi u l-Kummissjoni Ewropea.

IV. Evalwazzjoni ġuridika

21. L-Artikolu 23 tad-Deċiżjoni Qafas 2002/584 jistabbilixxi termini stretti għall-konsenja ta’ persuna mfittxija b’mandat ta’ arrest Ewropew. Il-konsenja jenħtieġ li ssir malajr kemm jista’ jkun (paragrafu 1)) u, bħala regola ġenerali, mhux iktar tard minn għaxart ijiem wara d-deċiżjoni finali dwar l-eżekuzzjoni tal-mandat ta’ arrest Ewropew (paragrafu 2). L-Artikolu 23(3) jipprevedi madankollu li jkun hemm qbil dwar data ta’ konsenja ġdida meta l-konsenja tal-persuna mfittxija fit-terminu msemmi fl-Artikolu 23(2) ma tkunx possibbli minħabba każ ta’ forza maġġuri ( 3 ).

22. Il-proċedura għal deċiżjoni preliminari tqajjem tliet domandi marbuta mal-kunċett tal-forza maġġuri li għandu jittieħed inkunsiderazzjoni għall-finijiet tal-applikazzjoni tal-Artikolu 23(3) tad-Deċiżjoni Qafas 2002/584.

23. L-ewwel parti tal-ewwel domanda hija intiża sabiex jiġi ddeterminat jekk, għall-finijiet tal-applikazzjoni tal-Artikolu 23(3) tad-Deċiżjoni Qafas 2002/584, awtorità ġudizzjarja jenħtieġx li dejjem tevalwa l-eżistenza ta’ forza maġġuri u taqbel dwar data ta’ konsenja ġdida jew jekk, inizjalment, awtorità tal-pulizija tistax timplimenta dawn il-miżuri meta qorti tistħarreġ fuq talba (ara C).

24. It-tieni domanda tirrigwarda l-interpretazzjoni tal-kunċett ta’ forza maġġuri, jiġifieri jekk applikazzjoni għall-ażil tal-persuna mfittxija, u b’hekk id-dewmien fil-konsenja li jirriżulta minnha, għandhiex titqies bħala każ ta’ forza maġġuri (ara D).

25. Dawn iż-żewġ domandi huma rilevanti f’dan il-każ peress li l-Artikolu 23(5) tad-Deċiżjoni Qafas 2002/584 jipprevedi mingħajr ebda restrizzjoni li l-persuna kkonċernata għandha tinħeles meta tkun għadha f’detenzjoni wara l-iskadenza tat-termini previsti fl-Artikolu 23(2) sa (4). Għalhekk, permezz tat-tieni parti tal-ewwel domanda, il-Korkein oikeus (il-Qorti Suprema) tixtieq tkun taf jekk il-ħelsien ikunx diġà neċessarju fl-ipoteżi fejn ebda qorti tkun għadha ma eżaminat jekk jeżistix każ ta’ forza maġġuri li jagħti lok għal terminu ġdid. Minkejja li hija tqajjem din il-kwistjoni fl-ipoteżi biss fejn stħarriġ ġudizzjarju jkun effettivament neċessarju, qabel iż-żewġ domandi l-oħra se nkun qed neżamina jekk il-ħelsien fil-fatt għandux iseħħ meta jiskadi t-terminu, għaliex dan jagħmel ċari l-interessi u l-pożizzjonijiet legali affettwati (ara B).

26. L-ewwel, madankollu, għandu jiġi indirizzat l-argument tal-Kummissjoni fis-seduta li l-Artikolu 23 tad-Deċiżjoni Qafas 2002/584 ma huwiex applikabbli sakemm ikun pendenti appell kontra l-konsenja.

A. Fuq l-applikabbiltà tal-Artikolu 23 tad-Deċiżjoni Qafas 2002/584

27. Mill-Artikolu 23(2) tad-Deċiżjoni Qafas 2002/584 jirriżulta li t-termini stabbiliti f’dan l-artikolu ma jibdewx jiddekorru qabel ma tittieħed deċiżjoni finali dwar l-eżekuzzjoni tal-mandat ta’ arrest Ewropew.

28. L-Artikolu 23 jifforma parti mill-aħħar stadji tal-proċedura ta’ konsenja verament kumplessa, irregolata mill-Kapitolu 2 tad-Deċiżjoni Qafas 2002/584. L-applikazzjoni tagħha tista’ sseħħ biss wara li jkunu ttieħdu l-passi neċessarji l-oħra kollha, b’mod partikolari d-deċiżjoni dwar l-eżekuzzjoni tal-mandat ta’ arrest Ewropew min-naħa tal-awtorità ġudizzjarja ta’ eżekuzzjoni ( 4 ).

29. Mal-ewwel daqqa ta’ għajn, f’dan il-każ dan il-mument seħħ permezz tad-deċiżjoni finali tal-Korkein oikeus (il-Qorti Suprema) tas‑16 ta’ April 2021.

30. Madankollu, il-Kummissjoni b’mod konvinċenti ssostni li tali deċiżjoni titlef il-karattru finali tagħha hekk kif jiġi ppreżentat appell kontra l-konsenja. Tali rimedju jista’ jkun effettiv biss jekk jipprekludi l-konsenja. U jekk id-dritt nazzjonali jipprovdi għal tali rimedji, għandu jkun possibbli, għall-inqas teorikament, li jekk jirnexxu, jipprevjenu għall-inqas b’mod provviżorju l-konsenja. B’riżultat ta’ dan, id-deċiżjoni preċedenti dwar l-infurzar titlef in-natura finali tagħha. Għalhekk, l-Artikolu 23 tad-Deċiżjoni Qafas 2002/584 jista’ jerġa’ jibda japplika biss wara li dan l-appell ikun ġie miċħud.

31. Fil-każ li din it-talba għal deċiżjoni preliminari li fiha domandi dwar l-Artikolu 23 tad-Deċiżjoni Qafas 2002/584 saret barra mill-proċedura ta’ tali appell, hija għalhekk ma tkunx rilevanti għad-deċiżjoni u ma għandhiex għalfejn tingħata risposta. Ikun biżżejjed li l-Korkein oikeus (il-Qorti Suprema) jiġi informat li l-Artikolu 23 ma huwiex applikabbli.

32. Madankollu, fil-verità, il-kawża prinċipali ma tikkonċernax appelli kontra l-konsenja, iżda tirrigwarda proċeduri ta’ ażil tal-persuni mfittxija. Dawn il-proċeduri għandhom suġġett differenti minn appell kontra konsenja. Barra minn hekk, il-Qorti tal-Ġustizzja diġà ddeċidiet li d-dritt għall-ażil ibbażat fuq il-Protokoll (Nru 24) dwar l-asil għal ċittadini ta’ l-Istati Membri ta’ l-Unjoni Ewropea ( 5 ) ma huwiex raġuni għal rifjut tal-eżekuzzjoni ta’ mandat ta’ arrest Ewropew. Id-deċiżjoni ta’ konsenja għalhekk tibqa’ finali.

33. Madankollu, de facto, il-proċedura ta’ ażil f’din il-kawża tfixkel il-konsenja u, fil-każ improbabbli li l-applikazzjonijiet għall-ażil jintlaqgħu, tpoġġi f’dubju d-deċiżjoni dwar l-eżekuzzjoni tal-mandat ta’ arrest Ewropew. Għalhekk, għall-applikazzjoni tal-Artikolu 23 tad-Deċiżjoni Qafas, dan għandu jkollu l-istess effett bħal appell kontra l-konsenja.

34. Konsegwentement, l-Artikolu 23 tad-Deċiżjoni Qafas 2002/584 ma japplikax meta l-konsenja ma tkunx possibbli minħabba proċedura ta’ ażil.

35. Fid-dawl ta’ dan, ir-risposta għad-domandi magħmula mill-Korkein oikeus (il-Qorti Suprema) hija irrilevanti għad-deċiżjoni fil-kawża prinċipali. Madankollu ser niddiskutihom f’każ li l-Qorti tal-Ġustizzja ma hijiex tal-fehma tiegħi.

B. Fuq il-ħelsien tal-persuna mfittxija

36. It-tieni parti tal-ewwel domanda tirrigwarda l-ħelsien tal-persuna mfittxija. F’dan ir-rigward, se neżamina qabelxejn il-kundizzjonijiet u l-konsegwenzi normattivi ta’ ħelsien u mbagħad xi dubji dwar l-adegwatezza tagħhom. Fl-aħħar nett, se nikklassifika dawn il-kunsiderazzjonijiet fil-kuntest tad-dritt fundamentali għal-libertà previst fl-Artikolu 6 tal-Karta tad-Drittijiet Fundamentali tal-Unjoni Ewropea.

1. Fuq il-kundizzjonijiet normattivi u konsegwenzi ta’ ħelsien

37. Skont l-Artikolu 23(5) tad-Deċiżjoni Qafas 2002/584, il-persuna kkonċernata għandha tinħeles jekk tkun għadha f’detenzjoni wara l-iskadenza tat-termini previsti tal-Artikolu 23(2) sa (4).

38. L-Artikolu 23(2) tad-Deċiżjoni Qafas 2002/584 jistabbilixxi terminu qasir ħafna. Dan jgħid li l-konsenja ssir mhux iktar tard minn għaxart ijiem wara d-deċiżjoni finali dwar l-eżekuzzjoni tal-mandat ta’ arrest Ewropew. L-awtoritajiet ikkonċernati għandhom jaqblu fuq id-data preċiża tal-konsenja f’dan it-terminu (Artikolu 23(1)).

39. Għall-kuntrarju, meta japplika l-Artikolu 23(3) jew (4) tad-Deċiżjoni Qafas 2002/584, ma huwiex faċli li jiġi ddeterminat it-tmiem tat-terminu. Għalkemm huwa minnu li ż-żewġ dispożizzjonijiet isemmu wkoll terminu ta’ għaxart ijiem, xorta jibqa’ l-fatt li dan it-terminu jibda jiddekorri biss minn data ta’ konsenja ġdida miftiehma.

40. Il-qbil ta’ tali data ta’ konsenja ġdida huwa possibbli jekk fid-data miftiehma inizjalment ikun hemm każ ta’ forza maġġuri (Artikolu 23(3) tad-Deċiżjoni Qafas 2002/584) jew ta’ motivi umanitarji serji (Artikolu 23(4)) li jipprekludu l-konsenja.

41. Iż-żmien ta’ din id-data ta’ konsenja ġdida ma hijiex speċifikata fl-Artikolu 23(3) u (4) tad-Deċiżjoni Qafas 2002/584. Ċertament, mill-Artikolu 23(1) jirriżulta wkoll li l-konsenja għandha sseħħ kemm jista’ jkun malajr f’dawn il-każijiet. Kif iddeċidiet il-Qorti tal-Ġustizzja, żamma f’detenzjoni hija għalhekk ammissibbli biss jekk il-proċedura ta’ konsenja, inkluż fid-dawl tal-Artikolu 6 tal-Karta tad-Drittijiet Fundamentali ( 6 ), tkun twettqet b’diliġenza suffiċjenti u li, għaldaqstant, ma jkunx hemm detenzjoni twila eċċessivament ( 7 ).

42. Fi kwalunkwe każ, it-terminu ta’ għaxart ijiem skont l-Artikolu 23(2) ma japplikax għad-data ta’ konsenja ġdida skont l-Artikolu 23(3) u (4) tad-Deċiżjoni Qafas 2002/584. Dan huwa evidenti fil-fatt li l-leġiżlatur stabbilixxa espressament f’dawn iż-żewġ dispożizzjonijiet termini qosra ta’ għaxart ijiem. Madankollu, dawn jibdew biss mid-data ta’ konsenja ġdida miftiehma u ma għandhomx bħala suġġett il-konstatazzjoni ta’ din id-data. Terminu għad-data ta’ konsenja l-ġdida lanqas ma jkun raġonevoli, għaliex, fil-każijiet imsemmija fl-Artikolu 23(3) u (4), ma huwiex possibbli li jiġi previst it-tul tal-impediment.

43. Madankollu, jekk it-termini jkunu skadew, il-persuna mfittxija għandha, jekk tkun għadha f’detenzjoni, tinħeles konformement mal-Artikolu 23(5) tad-Deċiżjoni Qafas 2002/584. Ma hija prevista l-ebda eċċezzjoni għal din ir-regola.

44. Din il-konklużjoni, ikkonfermata mill-Qorti tal-Ġustizzja fis-sentenza Vilkas ( 8 ), hija sorprendenti peress li toħloq ir-riskju li l-persuna mfittxija tevita l-eżekuzzjoni sussegwenti tal-mandat ta’ arrest billi taħrab.

45. F’dan ir-rigward, l-Avukat Ġenerali Bobek ikkunsidra wkoll li ħelsien skont l-Artikolu 23(5) tad-Deċiżjoni Qafas 2002/584 jikkostitwixxi ħelsien reali u inkundizzjonat li jeskludi l-miżuri intiżi li jevitaw li l-persuna mfittxija taħrab bis-saħħa tal-mandat ta’ arrest Ewropew ( 9 ).

46. Madankollu nifhem il-konstatazzjonijiet tal-Qorti tal-Ġustizzja fis-sentenza Vilkas fis-sens li, anki wara ħelsien skont l-Artikolu 23(5) tad-Deċiżjoni Qafas 2002/584, l-Istat ta’ eżekuzzjoni huwa obbligat jieħu miżuri oħra neċessarji sabiex jiżgura l-konsenja sakemm dan ma jżommx lill-persuna mfittxija f’detenzjoni għal dan il-għan. Fil-fatt, l-awtoritajiet ġudizzjarji ta’ dan l-Istat Membru jibqgħu obbligati li jkomplu bil-proċedura ta’ eżekuzzjoni ta’ mandat ta’ arrest Ewropew u jipproċedu għall-konsenja tal-persuna mfittxija. Għal dan il-għan, huma jenħtieġ li jaqblu fuq data ta’ konsenja ġdida ( 10 ). Sabiex jissodisfa l-obbligu tiegħu, l-Istat ta’ eżekuzzjoni għandu jkun awtorizzat b’mod partikolari li jieħu l-miżuri ta’ infurzar neċessarji b’rabta diretta mal-konsenja. Ikun kuntrarju għall-obbligu li titkompla l-proċedura ( 11 ), li kieku l-Istat ta’ eżekuzzjoni kellu jiġi prekluż milli jadotta, sal-konsenja, miżuri oħra li jirrestrinġu l-libertà sabiex jevita ħarba, liema miżuri ma jilħqux il-limitu tal-miżuri li jċaħħdu l-libertà ( 12 ).

47. Madankollu, skont l-Artikolu 12 tad-Deċiżjoni Qafas 2002/584 moqri flimkien mal-Artikolu 6 u l-Artikolu 52(1) tal-Karta tad-Drittijiet Fundamentali, id-detenzjoni ta’ persuna mfittxija hija awtorizzata biss jekk din tkun neċessarja ( 13 ). Għaldaqstant, ma għandux ikun possibbli li tiġi ggarantita l-eżekuzzjoni tal-mandat ta’ arrest Ewropew b’mezzi inqas restrittivi. Għalhekk, il-fatt li l-persuni mfittxija ta’ spiss jitqiegħdu f’detenzjoni fl-Istat ta’ eżekuzzjoni juri li l-miżuri alternattivi jistgħu ma jkunux mezz daqstant xieraq sabiex tiġi evitata l-ħarba ( 14 ).

2. Fuq l-adegwatezza tal-ħelsien

48. Għaldaqstant, iċ-ċirkustanzi ta’ dan il-każ iqajmu dubji dwar l-adegwatezza ta’ ħelsien skont l-Artikolu 23(5) tad-Deċiżjoni Qafas 2002/584.

49. L-ewwel, jeżistu indizji serji tal-eżistenza ta’ riskju sinjifikattiv ta’ ħarba. Fil-fatt, il-persuni mfittxija diġà ħarbu mill-Isvezja u, eventwalment, preċedentement, mir-Rumanija sabiex jevitaw l-eżekuzzjoni tal-mandat ta’ arrest Ewropew. Madankollu, fir-rigward tat-termini sabiex tingħata deċiżjoni dwar l-eżekuzzjoni ta’ mandat ta’ arrest Ewropew, il-Qorti tal-Ġustizzja diġà ddeċidiet li ħelsien huwa inkompatibbli mad-Deċiżjoni Qafas 2002/584 meta riskju ta’ ħarba eżistenti ma jkunx jista jitnaqqas għal livell aċċettabbli permezz ta’ miżuri xierqa ( 15 ).

50. It-tieni, id-dewmien tal-konsenja fil-kawża prinċipali huwa, tal-inqas parzjalment, dovut għall-aġir tal-persuni mfittxija, peress li, inizjalment, huma appellaw il-konsenja u, sussegwentement, ippreżentaw applikazzjoni għall-ażil, minkejja li, prima facie, l-ebda wieħed mill-każijiet eċċezzjonali rari previsti mill-Protokoll (Nru 24) dwar l-asil għal ċittadini ta’ l-Istati Membri ta’ l-Unjoni Ewropea, li jippermettu l-għoti tal-ażil, ma huwa preżenti. Skont ir-Rumanija, huma saħansitra kkontribwixxew sabiex l-ostakoli tal-konsenja li rriżultaw mill-COVID‑19 ma jkunux jistgħu jingħelbu billi rrifjutaw it-testijiet neċessarji. Il-ħelsien tagħhom ikun għalhekk ta’ natura li jiffavorixxi prattiki intiżi sabiex jipprevjenu l-eżekuzzjoni tal-mandati ta’ arrest Ewropej ( 16 ).

51. U t-tielet, il-qrati tar-Rumanija, jiġifieri l-qrati ta’ Stat Membru, ikkundannaw b’mod definittiv lill-persuni mfittxija għal pieni li jċaħħdu l-libertà għal żmien twil. Minkejja miżuri eventwali intiżi sabiex inaqqsu r-riskju ta’ ħarba, il-ħelsien tal-persuni mfittxija jżid ir-riskju li din il-piena ma tkunx tista’ tiġi eżegwita. Tali riżultat imur kontra l-fiduċja bejn l-Istati Membri u l-prinċipju ta’ rikonoxximent reċiproku implimentat bid-Deċiżjoni Qafas 2002/584 ( 17 ). Madankollu, fir-rigward ta’ dawn il-mandati ta’ arrest għall-finijiet ta’ eżekuzzjoni ta’ piena li ċċaħħad il-libertà, il-piż sostnut mill-persuni mfittxija waqt iż-żamma f’detenzjoni jibqa’ limitat ħafna, jew saħansitra jaqa’ totalment, peress li l-Istat Membru emittenti jikkumpensa t-tul tad-detenzjoni li jirriżulta mill-eżekuzzjoni ta’ mandat ta’ arrest Ewropew skont l-Artikolu 26 tad-Deċiżjoni Qafas 2002/584 ( 18 ).

52. Xorta jibqa’ l-fatt li fis-sentenza Vilkas, il-Qorti tal-Ġustizzja stabbiliet il-ħelsien għal tali każijiet ukoll ( 19 ).

53. Ir-riskju ta’ ħarba kien tal-inqas simili fil-kawża Vilkas, peress li l-oppożizzjoni għall-konsenja kienet tindika li l-persuna mfittxija ma kinitx lesta li tiskonta l-piena li ċċaħħad il-libertà li kienet ġiet imposta fuqha u li tissuġġetta ruħha għal proċeduri kriminali ulterjuri.

54. Barra minn hekk, id-dewmien li kien hemm kien ukoll dovut għall-aġir tal-persuna mfittxija peress li din opponiet b’suċċess għall-konsenja permezz ta’ titjira kummerċjali ( 20 ), fatt li l-Qorti tal-Ġustizzja tikkunsidra bħala każ ta’ forza maġġuri f’każijiet eċċezzjonali rari biss ( 21 ).

55. Fl-aħħar, bħal f’din il-proċedura, is-sentenza Vilkas kienet tikkonċerna mandat ta’ arrest għall-finijiet tal-eżekuzzjoni ta’ piena li ċċaħħad il-libertà. Ċertament, la l-konklużjonijiet ( 22 ), la s-sentenza ( 23 ) u lanqas it-talba għal deċiżjoni preliminari f’din il-kawża ma jsemmu r-raġuni taż-żewġ mandati ta’ arrest inkwistjoni f’din il-kawża. F’din il-kawża, l-Irlanda madankollu esponiet li wieħed mill-mandati ta’ arrest kellu bħala għan l-eżerċizzju ta’ proċeduri kriminali, b’mod partikolari minħabba offiża gravi fuq il-persuna, u l-ieħor l-eżekuzzjoni ta’ piena li ċċaħħad il-libertà, b’mod partikolari għal raġunijiet ta’ serq u ta’ ksur tal-ordni pubbliku ( 24 ). Il-Qorti tal-Ġustizzja għalhekk ma setgħetx tikkunsidra li l-mandati ta’ arrest waħedhom kienu jservu sabiex jinbdew proċeduri kriminali. Tal-inqas, l-argument tal-Avukat Ġenerali Bobek, li l-prevedibbiltà tat-tfixkil min-naħa tal-persuna mfittxija għandha tiġi evalwata billi jittieħdu inkunsiderazzjoni “reati kriminali li għalihom il-persuna hija rikjesta jew ġiet ikkundannata” ( 25 ) u l-“fajl u [l]-fatti tal-każ individwali” ( 26 ), juri li huwa kien konxju mill-bażi taż-żewġ mandati ta’ arrest.

56. Madankollu, għandu jittieħed inkunsiderazzjoni l-fatt li, fis-sentenza Vilkas, il-Qorti tal-Ġustizzja ma ddikjaratx espressament li l-ħelsien previst fl-Artikolu 23(5) tad-Deċiżjoni Qafas 2002/584 huwa impost b’mod inkundizzjonat wara l-iskadenza tat-terminu anki fil-każ ta’ mandat ta’ arrest Ewropew għall-finijiet tal-eżekuzzjoni ta’ piena li ċċaħħad il-libertà. Għaldaqstant, ma tistax issir deroga minn din is-sentenza jekk, f’din il-kawża, il-Qorti tal-Ġustizzja tinterpreta b’mod restrittiv l-applikazzjoni tal-Artikolu 23(5) għal tali mandati ta’ arrest. Dan għandu jiġi evalwat fid-dawl tad-dritt fundamentali għal-libertà previst fl-Artikolu 6 tal-Karta tad-Drittijiet Fundamentali.

3. Id-dritt fundamentali għal-libertà

57. Skont l-Artikolu 6 tal-Karta tad-Drittijiet Fundamentali, kull persuna għandha d-dritt għal-libertà u għas-sigurtà, inkluż għalhekk persuna ikkundannata għal piena li ċċaħħad il-libertà li iżda hija maħruba.

58. L-Artikolu 52(1) tal-Karta tad-Drittijiet Fundamentali jaċċetta limitazzjonijiet għall-eżerċizzju ta’ drittijiet bħal dawk stabbiliti fl-Artikolu 6 tagħha, sa fejn il-limitazzjonijiet huma previsti mil-liġi, jirrispettaw il-kontenut essenzjali tad-drittijiet u tal-libertajiet ikkonċernati u li, fl-osservanza tal-prinċipju ta’ proporzjonalità, huma neċessarji u jissodisfaw effettivament għanijiet ta’ interess ġenerali rrikonoxxuti mill-Unjoni jew il-ħtieġa ta’ protezzjoni tad-drittijiet u tal-libertajiet ta’ ħaddieħor ( 27 ).

59. Barra minn hekk, mill-Artikolu 52(3) tal-Karta tad-Drittijiet Fundamentali jirriżulta li d-drittijiet inklużi fiha, sa fejn jikkorrispondu għal drittijiet iggarantiti mill-KEDB, għandhom l-istess tifsira u portata bħal dawk li jingħatawlhom hemmhekk. L-Artikolu 53 tal-Karta tad-Drittijiet Fundamentali jżid li ebda dispożizzjoni tagħha ma għandha tiġi interpretata fis-sens li tillimita jew tippreġudika, b’mod partikolari, id-drittijiet irrikonoxxuti mill-KEDB ( 28 ).

60. Skont il-ġurisprudenza tal-Qorti Ewropea tad-Drittijiet tal-Bniedem, limitazzjoni tad-dritt għal-libertà għalhekk tenħtieġ, b’mod partikolari, bażi legali suffiċjentement aċċessibbli, preċiża u prevedibbli fl-applikazzjoni tagħha sabiex jiġi evitat kull riskju ta’ arbitrarjetà ( 29 ). Dan jenħtieġ preċiżament li jkun il-każ tal-persuni kkundannati taħt detenzjoni, peress li, f’din is-sitwazzjoni, ir-riskju ta’ trattament arbitrarju huwa partikolarment qawwi.

61. Fil-proċedura ta’ estradizzjoni, il-bażi legali tad-detenzjoni għandha l-ewwel nett titfittex fid-dispożizzjonijiet tad-Deċiżjoni Qafas 2002/584 kif ukoll fil-leġiżlazzjoni nazzjonali adottata sabiex timplimentaha ( 30 ). Madankollu, kemm l-Artikolu 23(5) tad-Deċiżjoni Qafas 2002/584 kif ukoll l-Artikolu 48 tal-Liġi Finlandiża dwar il-Konsenja fl-Unjoni jipprevedu mingħajr ebda restrizzjoni li l-persuna mfittxija għandha tinħeles wara l-iskadenza tat-termini previsti fl-Artikolu 23 tad-Deċiżjoni Qafas. Interpretazzjoni ta’ dawn id-dispożizzjonijiet li jippermettu detenzjoni minkejja l-iskadenza tat-termini ma tkunx iktar prevedibbli, jew tkun saħansitra contra legem. Għalhekk huwa dubjuż kemm huwa kompatibbli mad-dritt fundamentali għal-libertà stabbilit fl-Artikolu 6 tal-Karta tad-Drittijiet Fundamentali u fl-Artikolu 5 tal-KEDB li tiġi limitata l-applikazzjoni tal-Artikolu 23(5) tad-Deċiżjoni Qafas fil-qasam tal-mandati ta’ arrest Ewropej maħruġa għall-finijiet tal-eżekuzzjoni ta’ pieni li jċaħħdu l-libertà.

62. Barra minn hekk, fil-każ ta’ mandat ta’ arrest intiż għall-eżekuzzjoni ta’ piena li ċċaħħad il-libertà, wieħed jista’ jaħseb li din il-kundanna tikkostitwixxi, flimkien mad-dispożizzjonijiet kriminali applikati, bażi legali għaż-żamma f’detenzjoni. Madankollu, id-Deċiżjoni Qafas 2002/584 ma tinkludi ebda dispożizzjoni speċifika f’dan ir-rigward.

63. Dak li huwa rilevanti għall-eżekuzzjoni tal-pieni li jċaħħdu l-libertà imposti fi Stati Membri oħra huwa, għall-kuntrarju, id-Deċiżjoni Qafas 2008/909 ( 31 ). Madankollu, la t-talba għal deċiżjoni preliminari u lanqas dawn l-osservazzjonijiet ma jindikaw li l-kundizzjonijiet għal tali eżekuzzjoni huma ssodisfatti. Lanqas ma teżisti indikazzjoni f’dak li jikkonċerna d-dispożizzjonijiet adegwati tad-dritt Finlandiż.

64. Sakemm il-leġiżlatur ma jibdilx l-Artikolu 23(5) tad-Deċiżjoni Qafas, għandu jitqies li l-mandati ta’ arrest Ewropej għall-finijiet tal-eżekuzzjoni ta’ pieni li jċaħħdu l-libertà għandhom ukoll jitqiesu li jagħtu lok għall-ħelsien tal-persuni mfittxija meta dawn ikunu għadhom f’detenzjoni wara l-iskadenza tat-termini previsti fl-Artikolu 23(2) sa (4).

65. Iż-żewġ domandi l-oħra, li jirrigwardaw iċ-ċirkustanzi li fihom isseħħ l-estensjoni tat-terminu previst fl-Artikolu 23(3) tad-Deċiżjoni Qafas, għandhom importanza iktar fundamentali.

C. Fuq l-intervent tal-awtorità ġudizzjarja

66. Permezz tal-ewwel parti tal-ewwel domanda, il-Korkein oikeus (il-Qorti Suprema) tistaqsi jekk l-estensjoni tat-terminu previst fl-Artikolu 23(3) tad-Deċiżjoni Qafas 2002/584 hijiex applikabbli biss fil-każ fejn awtorità ġudizzjarja tikkonstata li forza maġġuri pprekludiet konsenja fit-terminu previst.

67. Din il-kwistjoni toriġina mill-fatt li, fid-dritt Finlandiż, il-kompiti marbuta mal-eżekuzzjoni tal-konsenja huma ttrasferiti lill-pulizija ġudizzjarja ċentrali meta d-deċiżjoni ta’ konsenja ssir res judicata. Hija għandha tiżgura l-implimentazzjoni prattika tad-deċiżjoni ta’ konsenja, għandu jkollha rabta mal-awtoritajiet kompetenti tal-Istat Membru emittenti u għandha tkun miftiehma dwar data ta’ konsenja ġdida jekk, bħalma huwa l-każ, il-konsenja ma tkunx seħħet fit-terminu ta’ għaxart ijiem.

68. Il-persuna li se tiġi ttrasferita għandha dejjem id-dritt li titlob lil qorti tivverifika jekk id-detenzjoni tagħha hijiex iġġustifikata jew jekk tistax tinħeles abbażi ta’ ċaħda eċċessiva tal-libertà. F’dan il-każ, din il-qorti jenħtieġ b’mod partikolari li tivverifika jekk l-assenza ta’ konsenja tirriżultax minn każ ta’ forza maġġuri fis-sens tal-Artikolu 23(3) tad-Deċiżjoni Qafas 2002/584, li jippermetti, bla ħsara għall-Artikolu 23(5) tad-Deċiżjoni Qafas, estensjoni tat-terminu ta’ konsenja u l-kontinwazzjoni tad-detenzjoni tal-persuna li għandha tiġi ttrasferita. Madankollu, il-pulizija ġudizzjarja ċentrali jew awtorità oħra ma jressqux awtomatikament il-kwistjoni tal-estensjoni tad-detenzjoni għall-istħarriġ quddiem qorti.

69. Madankollu, kif tirrileva l-Korkein oikeus (il-Qorti Suprema), l-ewwel sentenza tal-Artikolu 23(3) tad-Deċiżjoni Qafas 2002/584 tipprevedi espressament li meta l-konsenja tal-persuna mfittxija fit-terminu previst fl-Artikolu 23(2) tkun impossibbli minħabba sitwazzjoni ta’ forza maġġuri ( 32 ), l-awtorità ġudizzjarja ta’ eżekuzzjoni u l-awtorità ġudizzjarja emittenti għandhom jingħaqdu u jaqblu fuq data ta’ konsenja ġdida.

70. Għalkemm huwa minnu li din id-dispożizzjoni ma tippreċiżax liema istanza tivverifika l-eżistenza ta’ każ ta’ forza maġġuri, xorta jibqa’ l-fatt li l-qbil ta’ data ta’ konsenja ġdida jippreżumi l-konstatazzjoni ta’ każ ta’ forza maġġuri. Għalhekk, tali qbil jista’ jiġi konkluż mill-awtoritajiet ġudizzjarji ta’ eżekuzzjoni u emittenti biss jekk huma jqisu li jeżisti każ ta’ forza maġġuri.

71. Madankollu, il-pulizija ġudizzjarja Finlandiża ma tistax titqies bħala awtorità ġudizzjarja.

72. Il-kunċett ta’ “awtorità ġudizzjarja” fis-sens tad-Deċiżjoni Qafas huwa kunċett awtonomu tad-dritt tal-Unjoni ( 33 ). B’dan nifhmu imħallef jew qorti jew awtorità ġudizzjarja, bħall-Prosekutur ta’ Stat Membru li jipparteċipaw fl-amministrazzjoni tal-ġustizzja f’dan l-Istat Membru u li għandhom l-indipendenza neċessarja mill-poter eżekuttiv ( 34 ). Deċiżjonijiet dwar l-eżekuzzjoni ta’ mandat ta’ arrest Ewropew u b’mod partikolari dwar il-konsenja tal-persuna mfittxija għandhom jittieħdu mill-awtorità ġudizzjarja ta’ eżekuzzjoni skont il-premessa 8 tad-Deċiżjoni Qafas 2002/584.

73. Għall-kuntrarju, il-ministeri jew l-awtoritajiet tal-pulizija ma humiex awtoritajiet ġudizzjarji għaliex jaqgħu taħt is-setgħa eżekuttiva ( 35 ). Fir-rigward ta’ tali awtoritajiet, l-Artikolu 7 tad-Deċiżjoni Qafas 2002/584 sempliċement jipprevedi li, bħala “awtoritajiet ċentrali”, huma jistgħu jiġu inkarigati mit-trażmissjoni u mill-wasla amministrattiva tal-mandati ta’ arrest Ewropej kif ukoll minn kull korrispondenza uffiċjali oħra li tikkonċernahom. Ir-rwol tagħhom fl-eżekuzzjoni ta’ mandat ta’ arrest Ewropew jenħtieġ li jkun limitat għal assistenza prattika u amministrattiva skont il-premessa 9.

74. Is-sempliċi qbil dwar il-modalitajiet ta’ konsenja jikkostitwixxu parti konċepibbli tal-assistenza prattika u amministrattiva.

75. Madankollu, fil-kuntest tal-applikazzjoni tal-Artikolu 23(3) tad-Deċiżjoni Qafas 2002/584, dan l-aspett prattiku huwa marbut ma’ deċiżjoni taż-żamma taħt detenzjoni. Qabel kollox, għandu jiġi deċiż jekk il-kundizzjonijiet għall-applikazzjoni ta’ din id-dispożizzjoni humiex issodisfatti, jiġifieri, b’mod partikolari, jekk hemmx każ ta’ forza maġġuri. U l-istabbiliment sussegwenti ta’ data ta’ konsenja ġdida jiddetermina perijodu addizzjonali ta’ detenzjoni. F’dan ir-rigward, għandu jiġi ggarantit, abbażi ta’ eżami konkret tas-sitwazzjoni inkwistjoni billi jittieħdu inkunsiderazzjoni l-elementi rilevanti kollha, li l-proċedura ta’ konsenja twettqet b’diliġenza suffiċjenti u li, għaldaqstant, ma hemmx detenzjoni twila eċċessivament ( 36 ).

76. Kif tindika wkoll il-Kummissjoni, din hija deċiżjoni dwar l-eżekuzzjoni tal-mandat ta’ arrest Ewropew li, skont il-premessa 8, tappartjeni lill-awtoritajiet ġudizzjarji. Għalhekk, skont l-imsemmi gvern, iż-żamma tad-detenzjoni fil-każ ta’ forza maġġuri hija ordnata mill-qrati fir-Rumanija.

77. Din il-protezzjoni skont l-Artikolu 23(3) tad-Deċiżjoni Qafas 2002/584 tmur lil hinn minn dak li huwa previst fl-Artikolu 5 tal-KEDB. L-Artikolu 5(3) tal-KEDB jeżiġi biss li d-detenzjoni provviżorja fis-sens tal-Artikolu 5(1)(ċ) tagħha tkun suġġetta għal stħarriġ ġudizzjarju immedjat. Għall-kuntarju, fil-każ ta’ detenzjoni għall-finijiet ta’ estradizzjoni, konformement mal-Artikolu 5(1)(f), huwa suffiċjenti li l-persuna kkonċernata tkun tista’ titlob li qorti tiddeċiedi fi żmien qasir dwar il-legalità taċ-ċaħda tal-libertà u tordna l-ħelsien tagħha jekk din ma tkunx legali.

78. F’dan ir-rigward, ma huwiex neċessarju li tingħata deċiżjoni dwar il-kwistjoni jekk l-Artikolu 6 tal-Karta tad-Drittijiet Fundamentali huwiex limitat għal dan l-istandard minimu jew jagħtix protezzjoni iktar estiża fis-sens tat-tieni sentenza tal-Artikolu 52(3) tal-Karta tad-Drittijiet Fundamentali. Fi kwalunkwe każ, id-Deċiżjoni Qafas 2002/584 u b’mod partikolari l-Artikolu 23(3) tagħha tistabbilixxi espressament tali protezzjoni iktar estiża.

79. Jekk Stat Membru jidderoga minn din id-dispożizzjoni billi jimponi fuq awtorità tal-pulizija d-deċiżjoni li tikkonstata l-eżistenza ta’ każ ta’ forza maġġuri u data ta’ konsenja ġdida, huwa jkun qed jikser l-Artikolu 23(3) tad-Deċiżjoni Qafas. Fil-preżenza ta’ tali ksur, l-estensjoni tal-perijodu ta’ detenzjoni marbuta flimkien ma’ estensjoni tat-terminu ma tkunx iktar suffiċjentement aċċessibbli, preċiża u prevedibbli fl-applikazzjoni tagħha u għalhekk tkun inkompatibbli mal-Artikolu 6 tal-Karta tad-Drittijiet Fundamentali.

80. Għalhekk, estensjoni tat-terminu ta’ konsenja skont l-Artikolu 23(3) tad-Deċiżjoni Qafas 2002/584 u ż-żamma tad-detenzjoni wara l-iskadenza tat-terminu previst fl-Artikolu 23(2) jistgħu jingħataw biss meta awtorità ġudizzjarja tikkonstata li l-konsenja kienet impossibbli minħabba każ ta’ forza maġġuri fl-għaxart ijiem wara d-deċiżjoni finali dwar l-eżekuzzjoni tal-mandat ta’ arrest Ewropew u li hija taċċetta data ta’ konsenja ġdida.

81. Madankollu, l-assenza ta’ tali konstatazzjoni minn awtorità ġudizzjarja ma timplikax il-ħelsien immedjat tal-persuna mfittxija. Fil-fatt, awtorità tal-pulizija lanqas ma tista’ tiddeċiedi dwar il-ħelsien ta’ persuna mfittxija u, għaldaqstant, eventwalment tipprekludi li l-persuna mfittxija tiġi estradita, li jikkostitwixxi l-għan stess tad-Deċiżjoni Qafas 2002/584.

82. Inizjalment, meta awtorità tal-pulizija tkun iddeċidiet jekk il-forza maġġuri kinitx tostakola l-konsenja, u forsi tkun laħqet qbil dwar data ta’ konsenja ġdida, hija jenħtieġ, sabiex tirrimedja dan l-iżball, tadixxi mingħajr dewmien qorti sabiex tistħarreġ dan. Skont l-evalwazzjoni magħmula minn din il-qorti dwar dawn il-kwistjonijiet, hija jenħtieġ li tordna jew iż-żamma taħt detenzjoni jew il-ħelsien.

D. Fuq l-effett tal-applikazzjonijiet għall-ażil

83. It-tieni domanda magħmula mill-Korkein oikeus (il-Qorti Suprema) tirrigwarda l-effett tal-applikazzjonijiet għall-ażil taż-żewġ persuni mfittxija fuq it-termini previsti fl-Artikolu 23 tad-Deċiżjoni Qafas 2002/584. Din il-qorti tixtieq tkun taf jekk projbizzjoni korrelattiva ta’ eżekuzzjoni għandhiex titqies bħala każ ta’ forza maġġuri sat-tmiem tal-proċedura ġudizzjarja jew id-dritt tal-applikant għall-ażil li jirrisjedi fl-Istat Membru ta’ eżekuzzjoni sakemm tittieħed deċiżjoni dwar l-applikazzjoni għall-ażil tiegħu.

1. Interpretazzjoni tal-Artikolu 23(3) tad-Deċiżjoni Qafas

84. Din il-konklużjoni tapplika abbażi ta’ ċerti verżjonijiet lingwistiċi tal-Artikolu 23(3) tad-Deċiżjoni Qafas 2002/584. Skont din id-dispożizzjoni, l-impossibbiltà tal-konsenja minħabba ċirkustanzi li ma jaqgħux taħt il-kontroll tal-Istati Membri ( 37 ) hija suffiċjenti sabiex tippermetti l-qbil ta’ data ta’ konsenja ġdida. Bħala regola ġenerali, il-preżentazzjoni ta’ applikazzjoni għall-ażil mill-persuni mfittxija ma tistax tiġi influwenzata mill-Istati Membri.

85. Madankollu, verżjonijiet lingwistiċi oħra jużaw il-kunċett ta’ forza maġġuri ( 38 ).

86. Fid-dawl ta’ dawn il-verżjonijiet lingwistiċi differenti, il-Qorti tal-Ġustizzja ddeċidiet fis-sentenza Vilkas, bi qbil mal-Avukat Ġenerali Bobek ( 39 ), li minħabba l-oriġini ( 40 ), l-Artikolu 23(3) tad-Deċiżjoni Qafas huwa applikabbli biss fil-każ ta’ forza maġġuri ( 41 ).

87. “Forza maġġuri” tfisser, bħal f’oqsma oħra tad-dritt tal-Unjoni, ċirkustanzi li ma għandhomx x’jaqsmu ma’ min jinvokah, anormali u imprevedibbli, li l-konsegwenzi tagħhom ma setgħux jiġu evitati minkejja d-diliġenza kollha użata ( 42 ). F’dan ir-rigward, il-portata ta’ din l-eċċezzjoni għandha tiġi interpretata b’mod strett ( 43 ), b’tali mod li tkopri biss sitwazzjonijiet reali ta’ impossibbiltà u mhux is-sempliċi żieda ta’ ostakoli tal-konsenja ( 44 ).

88. Madankollu, niddubita kemm din l-interpretazzjoni tal-Artikolu 23(3) tad-Deċiżjoni Qafas 2002/584 hija kompatibbli mal-għanijiet tagħha jew li hija meħtieġa fid-dawl tal-Artikolu 6 tal-Karta tad-Drittijiet Fundamentali. F’dan il-każ, l-ostakolu għall-konsenja joriġina minn applikazzjoni għall-ażil li l-opportunitajiet ta’ suċċess tagħha huma dubjużi ħafna skont il-Protokoll (Nru 24) dwar l-asil għal ċittadini ta’ l-Istati Membri ta’ l-Unjoni Ewropea. Din iċ-ċirkustanza, iżda wkoll l-aġir tal-persuna mfittxija fil-kawża Vilkas, juru b’mod ċar ir-riskju li l-persuni mfittxija jostakolaw, permezz ta’ aġir abbużiv, konsenja mingħajr ma jkunu ssodisfatti l-kundizzjonijiet ta’ forza maġġuri. Madankollu, skont ġurisprudenza stabbilita, ir-regoli tad-dritt tal-Unjoni ma jistgħux jiġu invokati b’mod frawdolenti jew abbużiv ( 45 ).

89. Konsegwentement, jidhirli li huwa neċessarju li tiġi ppreċiżata l-interpretazzjoni tal-ewwel sentenza tal-Artikolu 23(3) tad-Deċiżjoni Qafas 2002/584 fis-sens li din id-dispożizzjoni tkopri ċ-ċirkustanzi kollha li, minkejja d-diliġenza kollha meħtieġa ( 46 ), jostakolaw konsenja u li ma humiex fil-kontroll tal-Istati Membri.

90. Xorta jibqa’ l-fatt li l-persuni mfittxija għandhom, bħala prinċipju, dritt, skont l-Artikoli 18, 47 u 48 tal-Karta tad-Drittijiet Fundamentali, għal eżami xieraq tal-applikazzjoni tagħhom għall-ażil kif ukoll għal protezzjoni ġudizzjarja effettiva. Għalkemm il-Protokoll (Nru 24) dwar l-asil għal ċittadini ta’ l-Istati Membri ta’ l-Unjoni Ewropea jirrestrinġi b’mod kunsiderevoli d-dritt għal ażil taċ-ċittadini tal-Unjoni fi Stati Membri oħra, u applikazzjoni għall-ażil lanqas ma tippermetti ċ-ċaħda tal-estradizzjoni ( 47 ), xorta jibqa’ l-fatt li dan id-dritt ma huwiex imħassar definittivament. Għaldaqstant, anki fil-każ tal-ikbar diliġenza, l-awtoritajiet ma għandhom l-ebda mezz sabiex iwaqqfu lill-persuni mfittxija milli jdewmu l-konsenja b’dan il-mod.

2. Sussidjarjament: interruzzjoni tat-terminu minħabba l-applikazzjoni għall-ażil

91. Madankollu, jekk il-Qorti tal-Ġustizzja kellha tikkunsidra li l-Artikolu 23(3) tad-Deċiżjoni Qafas 2002/584 jibqa’ limitat għall-każijiet ta’ forza maġġuri, il-kundizzjonijiet previsti f’din id-dispożizzjoni ma humiex issodisfatti f’dan il-każ.

92. Bħala regola ġenerali, l-Istat Membru ta’ eżekuzzjoni ċertament ma għandu l-ebda influwenza fuq jekk persuna mfittxija tippreżentax applikazzjoni għall-ażil. L-Istat Membru ma jistax jevita d-dewmien li ġġib tali applikazzjoni anki jekk juri d-diliġenza kollha meħtieġa ( 48 ). F’ċerti ċirkustanzi, tali talba tista’ tissorprendi.

93. Madankollu, interpretazzjoni restrittiva tal-kunċett ta’ forza maġġuri turi li din ma hijiex avveniment anormali u imprevedibbli. Jekk jirriżulta li l-persuni mfittxija huma għalhekk f’pożizzjoni li jipprekludu l-konsenja tagħhom u li jiksbu l-ħelsien tagħhom, tali talbiet jistgħu saħansitra jibdew iseħħu regolarment. L-iktar tard fil-kuntest ta’ tali prattika ikun eskluż li applikazzjoni għall-ażil u l-ostakolu tal-estradizzjoni marbut magħha jitqiesu li huma każ ta’ forza maġġuri.

94. Din il-konklużjoni tista’ għalhekk tistieden lill-persuni mfittxija sabiex jadottaw aġir abbużiv, iżda l-Qorti tal-Ġustizzja, bħala prinċipju, aċċettat dan fis-sentenza Vilkas. Ir-reżistenza tal-persuna mfittxija fir-rigward tal-konsenja tagħha ma tistax titqies li hija imprevedibbli, ħlief f’każ ta’ eċċezzjonijiet rari ( 49 ) u lanqas, għaldaqstant, bħala każ ta’ forza maġġuri ( 50 ). U, fl-ipoteżi fejn ebda każ ta’ forza maġġuri ma jkun jista’ jiġi kkonstatat, hija enfasizzat li l-persuna mfittxija għandha tinħeles ( 51 ).

95. Madankollu, dawn il-konstatazzjonijiet huma bbażati fuq l-idea li l-awtoritajiet ikkonċernati għandhom, meta jeżerċitaw id-diliġenza meħtieġa, mezzi li jippermettulhom, fil-parti l-kbira tal-każijiet, jegħlbu r-reżistenza ta’ persuna mfittxija ( 52 ).

96. Għall-kuntarju, kif diġà għidt ( 53 ), dawn l-awtoritajiet ma għandhomx tali mezzi fil-kuntest ta’ applikazzjoni għall-ażil. Dan jiġġustifika, minħabba tali dewmien, l-interruzzjoni tat-termini previsti fl-Artikolu 23 tad-Deċiżjoni Qafas, mingħajr ma l-applikazzjoni għall-ażil ikollha titqies li hija każ ta’ forza maġġuri. Dan jirriżulta minn interpretazzjoni tal-imsemmi Artikolu 23 fid-dawl tal-għanijiet tad-Deċiżjoni Qafas u tal-prinċipji ġenerali tad-dritt tal-Unjoni.

97. Fil-fatt, dispożizzjonijiet differenti tad-dritt tal-Unjoni, li jipprevedu li l-atti ta’ implimentazzjoni, ta’ investigazzjoni u ta’ prosekuzzjoni ( 54 ), jinterrompu termini ta’ preskrizzjoni, juru li din l-interruzzjoni tirrifletti prinċipju ġenerali.

98. Dan il-prinċipju huwa wkoll espress fil-fehma tal-Kummissjoni, imsemmija iktar ’il fuq, li r-rimedji legali kontra l-konsenja jeskludu l-applikazzjoni tal-Artikolu 23 tad-Deċiżjoni Qafas 2002/584 ( 55 ).

99. Fl-istess sens, il-Qorti tal-Ġustizzja ddeċidiet ukoll li dispożizzjonijiet nazzjonali qosra ta’ preskrizzjoni huma, bħala prinċipju, inkompatibbli mal-prinċipju ta’ effettività f’dak li jirrigwarda d-dritt għal kumpens ibbażat fuq id-dritt tal-Unjoni fil-każ ta’ ksur tad-dritt tal-kompetizzjoni, li ma jipprevedix interruzzjoni abbażi ta’ proċeduri ġudizzjarji intiżi għall-konstatazzjoni tal-ksur inkwistjoni ( 56 ).

100. B’mod iktar simili għaċ-ċirkustanzi tal-każ, is-sentenza Arslan, li fiha l-Qorti tal-Ġustizzja ddeċidiet li ż-żamma f’detenzjoni ta’ ċittadin ta’ pajjiż terz li jkun diġà f’detenzjoni għall-finijiet ta’ tneħħija minħabba riskju ta’ ħarba tista’ tkun kompatibbli mad-dispożizzjonijiet rilevanti tad-dritt tal-Unjoni meta dan idewwem it-tneħħija b’applikazzjoni għall-ażil ( 57 ).

101. Ċertament, ikun konformi mar-rekwiżiti ta’ bażi legali ta’ ċaħda tal-libertà li din l-interruzzjoni tiġi rregolata espressament b’mod simili għall-każijiet ta’ forza maġġuri u l-motivi umanitarji msemmija fl-Artikolu 23(3) u (4) tad-Deċiżjoni Qafas 2002/584 jew bħall-interruzzjonijiet tal-preskrizzjoni li għadhom kif issemmew. Madankollu, għalkemm il-persuni mfittxija joħolqu deliberatament, permezz tad-deċiżjonijiet tagħhom stess, ostakoli ġuridiċi insormontabbli għal konsenja, huma ma jistgħux jallegaw li dan id-dewmien u l-ħtieġa ta’ detenzjoni estiża ma kinux prevedibbli għalihom.

102. Huwa għalhekk biss wara l-għeluq definittiv tal-proċedura marbuta mal-applikazzjoni għall-ażil u t-tneħħija tal-ostakolu in kwistjoni għall-konsenja li t-termini previsti fl-Artikolu 23 tad-Deċiżjoni Qafas jiġu stabbiliti mill-ġdid.

103. Madankollu, ma jagħmilx sens li t-terminu li jkun ġie interrott bl-applikazzjoni għall-ażil jitħalla jiskorri. Fil-fatt, huwa possibbli li jekk il-persuna mfittxija tkun għażlet id-data tal-applikazzjoni għall-ażil tagħha bi ħsieb, ma jibqax biżżejjed żmien għal konsenja fit-terminu li jkun fadal.

104. Bl-istess mod, applikazzjoni ġdida tat-terminu ta’ għaxart ijiem previst fl-Artikolu 23(2) tad-Deċiżjoni Qafas 2002/584 ma tidhirx raġonevoli. Dan it-terminu japplika għall-awtorità ġudizzjarja ta’ eżekuzzjoni jew għall-awtoritajiet li jassistuha direttament fil-proċedura tad-deċiżjoni dwar l-eżekuzzjoni tal-mandat ta’ arrest Ewropew. Għaldaqstant, dawn l-awtoritajiet ma humiex sorpriżi bil-bidu tat-terminu u jistgħu jieħdu l-miżuri neċessarji sabiex il-konsenja ssir fit-termini stabbiliti.

105. Fl-istess waqt, id-deċiżjoni dwar applikazzjoni għall-ażil hija f’idejn awtoritajiet oħra. L-għeluq ta’ din il-proċedura huwa għalhekk ħafna iktar paragunabbli mat-tmiem ta’ ostakolu bbażat fuq każ ta’ forza maġġuri. Għalhekk, għandu jkun hemm qbil mill-ġdid ta’ data ta’ konsenja, skont l-Artikolu 23(3).

106. Konsegwentement, il-projbizzjoni marbuta ma’ applikazzjoni għall-ażil, li jiġi eżegwit mandat ta’ arrest Ewropew sakemm tintemm il-proċedura ġudizzjarja jew id-dritt tal-persuna li titlob ażil li tkun tista’ tirrisjedi fl-Istat Membru ta’ eżekuzzjoni sakemm tittieħed deċiżjoni dwar l-applikazzjoni għall-ażil tagħha, jinterrompu l-kors tat-termini stabbiliti fl-Artikolu 23 tad-Deċiżjoni Qafas 2002/584. Fil-każ ta’ ċaħda definittiva tal-applikazzjoni għall-ażil, għandu jkun hemm qbil mill-ġdid ta’ data ta’ konsenja skont l-Artikolu 23(3).

107. Fl-aħħar nett, għandu jitfakkar li l-obbligu ta’ diliġenza, li tinżamm l-iqsar fażi ta’ konsenja possibbli ( 58 ) huwa impost ukoll fuq l-awtoritajiet u l-qrati li jiddeċiedu dwar l-applikazzjoni għall-ażil. Madankollu, dan ma jfissirx li huma għandhom jagħtu prijorità assoluta lil din il-proċedura meta mqabbla ma’ kull proċedura oħra pendenti. Huwa suffiċjenti li dawn jieħdu debitament inkunsiderazzjoni l-urġenza speċifika tagħha meta mqabbla mal-urġenza tal-proċeduri l-oħra.

V. Konklużjoni

108. Għaldaqstant, nipproponi lill-Qorti tal-Ġustizzja tagħti risposta għad-domandi preliminari kif ġej: L-Artikolu 23 tad-Deċiżjoni Qafas 2002/584 ma japplikax jekk il-konsenja ma tkunx possibbli minħabba proċedura ta’ ażil.

109. Fil-każ li l-Qorti tal-Ġustizzja ma taqbilx ma’ din il-fehma, nipproponi li tagħti risposta għad-domandi preliminari kif ġej: 1) Estensjoni tat-terminu ta’ konsenja skont l-Artikolu 23(3) tad-Deċiżjoni Qafas 2002/584 u ż-żamma tad-detenzjoni wara l-iskadenza tat-terminu previst fl-Artikolu 23(2) jistgħu jingħataw biss meta awtorità ġudizzjarja tikkonstata li l-konsenja kienet impossibbli minħabba każ ta’ forza maġġuri fl-għaxart ijiem wara d-deċiżjoni finali dwar l-eżekuzzjoni tal-mandat ta’ arrest Ewropew u li hija taċċetta data ta’ konsenja ġdida. Jekk, inizjalment, awtorità tal-pulizija ddeċidiet dwar dawn il-kwistjonijiet, qorti għandha tiġi adita mingħajr dewmien sabiex tirrimedja dan l-iżball u sabiex tistħarreġ dawn id-deċiżjonijiet. 2) L-ewwel sentenza tal-Artikolu 23(3) tad-Deċiżjoni Qafas 2002/584 tkopri ċ-ċirkustanzi kollha li, minkejja d-diliġenza kollha meħtieġa, jostakolaw konsenja u li ma humiex fil-kontroll tal-ebda mill-Istati Membri.

( 1 ) Lingwa oriġinali: il-Ġermaniż.

( 2 ) Id-Deċiżjoni Qafas tal-Kunsill 2002/584/JHA tat‑13 ta’ Ġunju 2002 fuq il-mandat ta’ arrest Ewropew u l-proċeduri ta’ konsenja bejn l-Istati Membri (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 19, Vol. 6, p. 34, rettifika fil-ĠU 2009, L 17, p. 45), fil-verżjoni tad-Deċiżjoni Qafas tal-Kunsill 2009/299/ĠAI tas‑26 ta’ Frar 2009 (ĠU 2009, L 81, p. 24).

( 3 ) Sentenza tal‑25 ta’ Jannar 2017, Vilkas (C‑640/15, EU:C:2017:39, punti 45 sa 52). Hekk ukoll, il-konklużjonijiet tal-Avukat Ġenerali Bobek fil-kawża Vilkas (C‑640/15, EU:C:2016:826, punti 59 sa 64). F’dan ir-rigward, ara l-punti 84 et seq.

( 4 ) Konklużjonijiet tal-Avukat Ġenerali Bobek fil-kawża Vilkas (C‑640/15, EU:C:2016:826, punt 31).

( 5 ) Sentenza tal‑21 ta’ Ottubru 2010, I.B. (C‑306/09, EU:C:2010:626, punti 43 sa 45).

( 6 ) Sentenzi tas‑16 ta’ Lulju 2015, Lanigan (C‑237/15 PPU, EU:C:2015:474, punti 57 sa 59), u tal‑5 ta’ April 2016, Aranyosi u Căldăraru (C‑404/15 u C‑659/15 PPU, EU:C:2016:198, punt 100).

( 7 ) Sentenza tal‑25 ta’ Jannar 2017, Vilkas (C‑640/15, EU:C:2017:39, punt 43).

( 8 ) Sentenza tal‑25 ta’ Jannar 2017, Vilkas (C‑640/15, EU:C:2017:39, punt 73). Ara wkoll is-sentenza tas‑16 ta’ Lulju 2015, Lanigan (C‑237/15 PPU, EU:C:2015:474, punti 47 sa 49).

( 9 ) Konklużjonijiet tal-Avukat Ġenerali Bobek fil-kawża Vilkas (C‑640/15, EU:C:2016:826, punt 35).

( 10 ) Sentenza tal‑25 ta’ Jannar 2017, Vilkas (C‑640/15, EU:C:2017:39, punt 72).

( 11 ) Ara s-sentenzi tas‑16 ta’ Lulju 2015, Lanigan (C‑237/15 PPU, EU:C:2015:474, punt 61), u tal‑5 ta’ April 2016, Aranyosi u Căldăraru (C‑404/15 u C‑659/15 PPU, EU:C:2016:198, punt 102).

( 12 ) Ara, pereżempju, il-miżuri deskritti fis-sentenza tat‑28 ta’ Lulju 2016, JZ (C‑294/16 PPU, EU:C:2016:610, punt 16). Dwar id-distinzjoni bejn il-miżuri li jċaħħdu l-libertà u l-miżuri li jirrestrinġu l-libertà, ara l-punti 47 et seq. ta’ din is-sentenza.

( 13 ) Ara s-sentenzi tas‑16 ta’ Lulju 2015, Lanigan (C‑237/15 PPU, EU:C:2015:474, punt 55); tal‑15 ta’ Marzu 2017, Al Chodor (C‑528/15, EU:C:2017:213, punt 37); u tat‑12 ta’ Frar 2019, TC (C‑492/18 PPU, EU:C:2019:108, punt 56).

( 14 ) Ara s-sentenza tat‑12 ta’ Frar 2019, TC (C‑492/18 PPU, EU:C:2019:108, punti 51 u 52).

( 15 ) Sentenza tat‑12 ta’ Frar 2019, TC (C‑492/18 PPU, EU:C:2019:108, punt 63). Ara wkoll is-sentenza tas‑16 ta’ Lulju 2015, Lanigan (C‑237/15 PPU, EU:C:2015:474, punt 61).

( 16 ) Ara f’dan is-sens is-sentenza tas‑16 ta’ Lulju 2015, Lanigan (C‑237/15 PPU, EU:C:2015:474, punt 41).

( 17 ) Sentenzi tas‑16 ta’ Lulju 2015, Lanigan (C‑237/15 PPU, EU:C:2015:474, punt 28); tal‑5 ta’ April 2016, Aranyosi u Căldăraru (C‑404/15 u C‑659/15 PPU, EU:C:2016:198, punti 76); u tal‑25 ta’ Jannar 2017, Vilkas (C‑640/15, EU:C:2017:39, punt 31). Ara wkoll l-Artikolu 1(2) kif ukoll il-premessi 6 u 10 tad-Deċiżjoni Qafas 2002/584.

( 18 ) Ara s-sentenza tat‑28 ta’ Lulju 2016, JZ (C‑294/16 PPU, EU:C:2016:610).

( 19 ) Sentenza tal‑25 ta’ Jannar 2017, Vilkas (C‑640/15, EU:C:2017:39, punt 73).

( 20 ) Sentenza tal‑25 ta’ Jannar 2017, Vilkas (C‑640/15, EU:C:2017:39, punti 14 u 15).

( 21 ) Sentenza tal‑25 ta’ Jannar 2017, Vilkas (C‑640/15, EU:C:2017:39, punti 59 sa 65).

( 22 ) Konklużjonijiet tal-Avukat Ġenerali Bobek fil-kawża Vilkas (C‑640/15, EU:C:2016:826, punt 7).

( 23 ) Sentenza tal‑25 ta’ Jannar 2017, Vilkas (C‑640/15, EU:C:2017:39, punt 12).

( 24 ) Osservazzjonijiet tal-Irlanda tal‑10 ta’ Marzu 2016 fil-kawża Vilkas (C‑640/15, punt 7).

( 25 ) Konklużjonijiet fil-kawża Vilkas (C‑640/15, EU:C:2016:826, punt 68).

( 26 ) Konklużjonijiet fil-kawża Vilkas (C‑640/15, EU:C:2016:826, punt 84).

( 27 ) Sentenza tas‑16 ta’ Lulju 2015, Lanigan (C‑237/15 PPU, EU:C:2015:474, punt 55).

( 28 ) Sentenza tas‑16 ta’ Lulju 2015, Lanigan (C‑237/15 PPU, EU:C:2015:474, punt 56).

( 29 ) Sentenzi tal‑15 ta’ Marzu 2017, Al Chodor (C‑528/15, EU:C:2017:213, punt 40); tad‑19 ta’ Diċembru 2019, Deutsche Umwelthilfe (C‑752/18, EU:C:2019:1114, punt 46); u tas‑17 ta’ Settembru 2020, JZ (Piena ta’ priġunerija f’każ ta’ projbizzjoni fuq id-dħul) (C‑806/18, EU:C:2020:724, punt 41), fi kull każ b’referenza għas-sentenza tal-KEDB tal‑21 ta’ Ottubru 2013, Del Río Prada vs Spanja (CE:ECHR:2013:1021JUD004275009, punt 125), kif ukoll fir-rigward tas-sentenza dwar il-mandat ta’ arrest Ewropew tat‑12 ta’ Frar 2019, TC (C‑492/18 PPU, EU:C:2019:108, punti 58 u 60).

( 30 ) Bħala eżempju ara s-sentenza tat‑12 ta’ Frar 2019, TC (C‑492/18 PPU, EU:C:2019:108, punti 61 et seq.).

( 31 ) Deċiżjoni Qafas tal-Kunsill 2008/909/ĠAI tas‑27 ta’ Novembru 2008 dwar l-applikazzjoni tal-prinċipju ta’ rikonoxximent reċiproku ta’ sentenzi f’materji kriminali li jimponu pieni ta’ kustodja jew miżuri li jinvolvu ċ-ċaħda tal-libertà bil-għan li jiġu infurzati fl-Unjoni Ewropea (ĠU 2008, L 327, p. 27).

( 32 ) Sentenza tal‑25 ta’ Jannar 2017, Vilkas (C‑640/15, EU:C:2017:39, punti 45 sa 52).

( 33 ) Sentenzi tal‑10 ta’ Novembru 2016, Poltorak (C‑452/16 PPU, EU:C:2016:858, punt 32), u tal‑24 ta’ Novembru 2020, Openbaar Ministerie (Falsifikazzjoni ta’ dokumenti) (C‑510/19, EU:C:2020:953, punt 41).

( 34 ) Sentenza tal‑24 ta’ Novembru 2020, Openbaar Ministerie (Falsifikazzjoni ta’ dokumenti) (C‑510/19, EU:C:2020:953, punt 54).

( 35 ) Sentenzi tal‑10 ta’ Novembru 2016, Poltorak (C‑452/16 PPU, EU:C:2016:858, punt 34), u tal‑24 ta’ Novembru 2020, Openbaar Ministerie (Falsifikazzjoni ta’ dokumenti) (C‑510/19, EU:C:2020:953, punt 42).

( 36 ) Sentenza tal‑25 ta’ Jannar 2017, Vilkas (C‑640/15, EU:C:2017:39, punt 43).

( 37 ) Is-sentenza tal‑25 ta’ Jannar 2017, Vilkas (C‑640/15, EU:C:2017:39, punt 46) tirrigwarda l-verżjoni Spanjola, Ċeka, Daniża, Ġermaniża, Griega, Ingliża, Olandiża, Pollakka, Slovakka u Svediża.

( 38 ) Fis-sentenza tal‑25 ta’ Jannar 2017, Vilkas (C‑640/15, EU:C:2017:39, punt 46), il-Qorti tal-Ġustizzja tirreferi, f’dan ir-rigward, għall-verżjoni Griega, Franċiża, Taljana, Portugiża, Rumena u Finlandiża.

( 39 ) Konklużjonijiet fil-kawża Vilkas (C‑640/15, EU:C:2016:826, punti 59 sa 64).

( 40 ) Din l-interpretazzjoni hija kkorroborata, b’mod partikolari, mir-rapport ta’ spjegazzjoni dwar il-Konvenzjoni mfassla abbażi tal-Artikolu K.3 tat-Trattat dwar l-Unjoni Ewropea, dwar proċedura simplifikata għall-estradizzjoni bejn l-Istati Membri tal-Unjoni Ewropea (ĠU 1996, C 375, p. 4), kif ukoll mill-ispjegazzjonijiet dwar l-Artikolu 23 tal-Proposta għal Deċiżjoni Qafas tal-Kunsill dwar il-mandat ta’ arrest Ewropew u l-proċeduri ta’ konsenja bejn l-Istati Membri, COM (2001) 522 finali.

( 41 ) Sentenza tal‑25 ta’ Jannar 2017, Vilkas (C‑640/15, EU:C:2017:39, punti 45 sa 52).

( 42 ) Sentenza tal‑25 ta’ Jannar 2017, Vilkas (C‑640/15, EU:C:2017:39, punt 53).

( 43 ) Sentenza tal‑25 ta’ Jannar 2017, Vilkas (C‑640/15, EU:C:2017:39, punt 56).

( 44 ) Sentenza tal‑25 ta’ Jannar 2017, Vilkas (C‑640/15, EU:C:2017:39, punt 57).

( 45 ) Sentenzi tat‑12 ta’ Mejju 1998, Kefalas et (C‑367/96, EU:C:1998:222, punt 20); tad‑9 ta’ Marzu 1999, Centros (C‑212/97, EU:C:1999:126, punt 24); tas‑17 ta; Lulju 2014, Torresi (C‑58/13 u C-59/13, EU:C:2014:2088, punt 42); u tal‑11 ta’ Novembru 2021, Ferimet (C‑281/20, EU:C:2021:910, punt 45).

( 46 ) Ara s-sentenza tal‑25 ta’ Jannar 2017, Vilkas (C‑640/15, EU:C:2017:39, punt 61).

( 47 ) Sentenza tal‑21 ta’ Ottubru 2010, I.B. (C‑306/09, EU:C:2010:626, punt 43 sa 45).

( 48 ) Ara l-punt 89 iktar ’il fuq.

( 49 ) Sentenza tal‑25 ta’ Jannar 2017, Vilkas (C‑640/15, EU:C:2017:39, punt 64).

( 50 ) Sentenza tal‑25 ta’ Jannar 2017, Vilkas (C‑640/15, EU:C:2017:39, punt 59).

( 51 ) Sentenza tal‑25 ta’ Jannar 2017, Vilkas (C‑640/15, EU:C:2017:39, punt 73).

( 52 ) Sentenza tal‑25 ta’ Jannar 2017, Vilkas (C‑640/15, EU:C:2017:39, punt 61).

( 53 ) Ara l-punt 89 iktar ’il fuq.

( 54 ) Ara t-tielet subparagrafu tal-Artikolu 3(1) tar-Regolament tal-Kunsill (KE, EURATOM) Nru 2988/95 tat‑18 ta’ Diċembru 1995 dwar il-protezzjoni ta’ l-interessi finanzjarji tal-Komunità Ewropea (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 1, Vol. 1, p. 340), l-Artikolu 25(2) tar-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1/2003 tas‑16 ta’ Diċembru 2002 fuq l-implimentazzjoni tar-regoli tal-kompetizzjoni mniżżlin fl-Artikoli 81 u 82 tat-Trattat (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 8, Vol. 2, p. 205), l-Artikolu 17(2) tar-Regolament tal-Kunsill (UE) 2015/1589 tat‑13 ta’ Lulju 2015 li jistabblixxi regoli dettaljati għall-applikazzjoni tal-Artikolu 108 tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea (ĠU 2015, L 248, p. 9) kif ukoll l-Artikolu 105(3) tar-Regolament tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (UE, Euratom) 2018/1046 tat‑18 ta’ Lulju 2018 dwar ir-regoli finanzjarji applikabbli għall-baġit ġenerali tal-Unjoni (ĠU 2018, L 193. p. 1, rettifika fil-ĠU 2019, L 60, p. 36).

( 55 ) Ara l-punt 30 iktar ’il fuq.

( 56 ) Sentenza tat‑28 ta’ Marzu 2019, Cogeco Communications (C‑637/17, EU:C:2019:263, punti 51 sa 53). Ara wkoll is-sentenza tat‑13 ta’ Lulju 2006, Manfredi et (C‑295/04 sa C-298/04, EU:C:2006:461, punt 78), u s-sentenza tal-Qorti tal-EFTA tas‑17 ta’ Settembru 2018, Nye Kystlink AS v Color Group AS and Color Line AS (E‑10/17, punt 119).

( 57 ) Sentenza tat‑30 ta’ Mejju 2013, Arslan (C‑534/11, EU:C:2013:343, punti 57 sa 60).

( 58 ) Sentenza tal‑25 ta’ Jannar 2017, Vilkas (C‑640/15, EU:C:2017:39, punt 43). Ara wkoll is-sentenza tas‑16 ta’ Lulju 2015, Lanigan (C‑237/15 PPU, EU:C:2015:474, punti 58 u 59).