Kawża T-235/07

Bavaria NV

vs

Il-Kummissjoni Ewropea

“Kompetizzjoni — Akkordji — Suq Olandiż tal-birra — Deċiżjoni li tikkonstata ksur tal-Artikolu 81 KE — Prova tal-ksur — Aċċess għall-fajl — Multi — Prinċipju ta’ ugwaljanza fit-trattament — Terminu raġonevoli”

Sommarju tas-sentenza

1. Kompetizzjoni — Akkordji — Ftehim bejn impriżi — Kunċett — Qbil tal-intenzjonijiet fir-rigward tal-aġir li għandu jiġi adottat fis-suq

(Artikolu 81(1) KE)

2. Kompetizzjoni — Akkordji — Prattika miftiehma — Kunċett — Kuntatt inkompatibbli mal-obbligu ta’ kull impriża li tiddetermina b’mod awtonomu l-aġir tagħha fis-suq — Skambju ta’ informazzjoni — Preżunzjoni — Kundizzjonijiet

(Artikolu 81(1) KE)

3. Kompetizzjoni — Proċedura amministrattiva — Deċiżjoni tal-Kummissjoni li tikkonstata ksur — Modalità ta’ prova — Użu ta’ serje ta’ indizji

(Artikolu 81(1) KE)

4. Kompetizzjoni — Proċedura amministrattiva — Deċiżjoni tal-Kummissjoni li tikkonstata ksur — Modalità ta’ prova — Provi dokumentarji

(Artikolu 81(1) KE)

5. Dritt Komunitarju — Prinċipji — Drittijiet fundamentali — Preżunzjoni ta’ innoċenza — Proċedura fil-qasam tal-kompetizzjoni — Applikabbiltà

(Artikolu 81(1) KE)

6. Kompetizzjoni — Proċedura amministrattiva — Deċiżjoni tal-Kummissjoni li tikkonstata ksur — Użu bħala mezz ta’ prova ta’ dikjarazzjonijiet magħmula fil-kuntest tal-komunikazzjoni fuq il-kooperazzjoni minn impriżi oħra li pparteċipaw fil-ksur — Ammissibbiltà — Kundizzjonijiet

(Artikoli 81 KE u 82 KE)

7. Kompetizzjoni — Akkordji — Ftehim bejn impriżi — Oneru tal-Kummissjoni fir-rigward tal-prova tal-ksur — Limiti

(Artikolu 81(1) KE)

8. Kompetizzjoni — Akkordji — Prattika miftiehma — Effett ħażin fuq il-kompetizzjoni — Kriterji ta’ evalwazzjoni — Għan antikompetittiv — Konstatazzjoni suffiċjenti

(Artikolu 81(1) KE)

9. Kompetizzjoni — Proċedura amministrattiva — Deċiżjoni tal-Kummissjoni li tikkonstata ksur — Oneru tal-Kummissjoni fir-rigward tal-prova tal-ksur u tat-tul tiegħu — Saħħa probatorja ta’ depożizzjonijiet volontarji mogħtija sabiex tinstab ir-responsabbiltà tal-impriża mill-parteċipanti prinċipali f’akkordju bil-għan li jibbenefikaw mill-applikazzjoni tal-komunikazzjoni dwar il-kooperazzjoni

(Artikolu 81(1) KE; Komunikazzjoni tal-Kummissjoni 96/C 207/04)

10. Kompetizzjoni — Akkordji — Ksur kumpless li jinkludi elementi ta’ ftehim u elementi ta’ prattika miftiehma — Klassifikazzjoni unika bħala “ftehim u/jew prattika miftiehma” — Ammissibbiltà

(Artikolu 81(1) KE)

11. Kompetizzjoni — Proċedura amministrattiva — Deċiżjoni tal-Kummissjoni li tikkonstata ksur fir-rigward ta’ impriża, adottata wara deċiżjoni oħra tal-Kummissjoni li tirreferi għall-imsemmija impriża biss fil-kuntest tal-espożizzjoni tal-fatti iżda li ma tindikax tali impriża bħala destinatarja u ma tissanzjonahiex — Ksur tal-prinċipju ne bis in idem — Assenza

(Artikolu 81(1) KE)

12. Kompetizzjoni — Proċedura amministrattiva — Deċiżjoni tal-Kummissjoni li tikkonstata ksur — Oneru tal-Kummissjoni fir-rigward tal-prova tal-ksur u tat-tul tiegħu — Portata tal-oneru probatorju

(Artikolu 81(1) KE)

13. Kompetizzjoni — Akkordji — Prova — Risposta ta’ impriża għat-talba għal informazzjoni magħmula mill-Kummissjoni — Valur probatorju — Evalwazzjoni

(Regolamenti tal-Kunsill Nru 17, Artikolu 11, u Nru 1/2003, Artikolu 18)

14. Kompetizzjoni — Proċedura amministrattiva — Deċiżjoni tal-Kummissjoni li tikkonstata ksur — Obbligu tal-Kummissjoni li teżamina, b’reqqa u imparzjalità, l-elementi rilevanti kollha tal-każ ineżami

15. Kompetizzjoni — Proċedura amministrattiva — Manifestazzjoni prematura mill-Kummissjoni tal-konvinzjoni tagħha tal-eżistenza tal-ksur

16. Kompetizzjoni — Proċedura amministrattiva — Rispett tad-drittijiet tad-difiża — Aċċess għall-fajl — Portata — Rifjut ta’ komunikazzjoni ta’ dokument — Konsegwenzi — Neċessità li ssir, fuq il-livell tal-oneru tal-prova li taqa’ fuq l-impriża kkonċernata, distinzjoni bejn id-dokumenti li huma prova kontra u dawk li jiskaġunaw

(Regolament tal-Kunsill Nru 1/2003, Artikolu 27(2))

17. Kompetizzjoni — Proċedura amministrattiva — Aċċess għall-fajl — Dokumenti li ma humiex inklużi fil-fajl tal-investigazzjoni u li ma ntgħażlux mill-Kummissjoni sabiex jintużaw bħala prova kontra — Dokumenti li jistgħu jintużaw bħala difiża mill-partijiet

(Artikoli 81(1) KE u 82 KE; Ftehim ŻEE, Artikoli 53, 54 u 57; Regolament tal-Kunsill Nru 139/2004; Komunikazzjoni tal-Kummissjoni 2005/C 325/07, punt 27)

18. Kompetizzjoni — Multi — Ammont — Determinazzjoni — Marġni ta’ diskrezzjoni tal-Kummissjoni — Limiti — Osservanza tal-linji gwida adottati mill-Kummissjoni — Stħarriġ ġudizzjarju

(Artikolu 81 KE; Regolament tal-Kunsill Nru 1/2003, Artikolu 23(2); Komunikazzjoni tal-Kummissjoni 98/C 9/03)

19. Kompetizzjoni — Multi — Ammont — Determinazzjoni — Kriterji — Gravità tal-ksur — Teħid inkunsiderazzjoni tal-impatt konkret fuq is-suq — Portata

(Artikolu 81 KE; Regolament tal-Kunsill Nru 1/2003, Artikolu 23(2); Komunikazzjoni tal-Kummissjoni 98/C 9/03, punt 1(A))

20. Kompetizzjoni — Multi — Ammont — Determinazzjoni — Kriterji — Gravità tal-ksur — Setgħa diskrezzjonali tal-Kummissjoni

(Regolamenti tal-Kunsill Nru 17 u Nru 1/2003; Komunikazzjoni tal-Kummissjoni 98/C 9/03)

21. Kompetizzjoni — Multi — Ammont — Determinazzjoni — Tqassim tal-impriżi kkonċernati f’kategoriji differenti — Kundizzjonijiet

(Komunikazzjoni tal-Kummissjoni 98/C 9/03, punt 1 A, paragrafi 6 u 7)

22. Kompetizzjoni — Multi — Ammont — Determinazzjoni — Tqassim tal-impriżi kkonċernati f’kategoriji differenti — Dħul mill-bejgħ meħud inkunsiderazzjoni

(Komunikazzjoni tal-Kummissjoni 98/C 9/03, punt 1 A, paragrafi 6 u 7)

23. Kompetizzjoni — Proċedura amministrattiva — Obbligi tal-Kummissjoni — Osservanza ta’ terminu raġonevoli — Kriterji ta’ evalwazzjoni — Ksur — Konsegwenzi

(Regolament tal-Kunsill Nru 1/2003)

24. Kompetizzjoni — Multi — Ammont — Determinazzjoni — Possibbiltà li jogħlew il-multi sabiex jissaħħaħ l-effett dissważiv tagħhom

(Artikolu 81 KE)

25. Kompetizzjoni — Proċedura amministrattiva — Obbligi tal-Kummissjoni — Osservanza ta’ terminu raġonevoli — Ksur — Konsegwenzi — Tnaqqis tal-ammont tal-multa abbażi ta’ ekwità

(Artikolu 81 KE)

1. Sabiex ikun hemm ftehim fis-sens tal-Artikolu 81(1) KE, huwa biżżejjed li l-impriżi inkwistjoni jkunu esprimew ir-rieda komuni tagħhom li jaġixxu fis-suq b’mod partikolari. Jista’ jiġi kkunsidrat li jiġi konkluż ftehim fis-sens tal-Artikolu 81(1) KE meta jkun hemm qbil bejn l-intenzjonijiet fuq il-prinċipju nnifsu tar-restrizzjoni tal-kompetizzjoni, anki jekk l-elementi speċifiċi tar-restrizzjoni prevista jkunu għadhom qegħdin jiġu nnegozjati. L-eżistenza ta’ ftehim fis-sens tal-Artikolu 81 KE la hija kkontestata mill-fatt li l-qbil tal-intenzjonijiet bejn l-impriżi ma jkoprix il-modalitajiet konkreti dwar l-implementazzjoni ta’ żieda fil-prezzijiet, u lanqas mill-fatt li din, fil-fatt, qatt ma twettqet fis-suq.

(ara l-punti 34, 35, 175)

2. Il-kunċett ta’ prattika miftiehma tikkonċerna forma ta’ koordinazzjoni bejn impriżi li, mingħajr ma tkun wasslet għal ftehim veru u proprju, xjentement tissostitwixxi kooperazzjoni prattika bejniethom b’riskju għall-kompetizzjoni. F’dan ir-rigward, l-Artikolu 81(1) KE jipprekludi kwalunkwe kuntatt dirett jew indirett bejn operaturi ekonomiċi ta’ natura li jinfluwenza l-aġir fis-suq ta’ kompetitur attwali jew potenzjali, kif ukoll li jiżvela lil tali kompetitur l-aġir li l-operatur ekonomiku kkonċernat ikun iddeċieda li jadotta huwa stess fis-suq jew li huwa jipprevedi li jadotta fuq dan tal-aħħar, meta dawn il-kuntatti jkollhom l-għan jew l-effett li jirrestrinġu l-kompetizzjoni.

Għandu jiġi preżunt, bla ħsara għal prova kuntrarja li għandhom jipproduċu l-operaturi kkonċernati, li l-impriżi li jipparteċipaw fil-prattika miftiehma u li jibqgħu attivi fis-suq jieħdu inkunsiderazzjoni l-informazzjoni skambjata mal-kompetituri tagħhom sabiex jistabbilixxu l-aġir tagħhom f’dan is-suq. Dan japplika iktar u iktar meta l-prattika miftiehma sseħħ fuq bażi regolari matul perijodu twil.

(ara l-punti 36, 37, 178)

3. Fir-rigward tal-ġbir tal-provi ta’ ksur tal-Artikolu 81(1) KE, il-Kummissjoni għandha tipproduċi prova tal-ksur li hija tikkonstata u tistabbilixxi l-provi neċessarji sabiex tintwera, sal-grad rikjest mil-liġi, l-eżistenza ta’ fatti li jikkostitwixxu ksur. Għalhekk, huwa meħtieġ li l-Kummissjoni tipproduċi provi preċiżi u konsistenti sabiex tistabbilixxi l-eżistenza tal-ksur.

Madankollu, kull prova mressqa mill-Kummissjoni ma għandhiex neċessarjament tissodisfa dawn il-kriterji fir-rigward ta’ kull element tal-ksur. Ikun suffiċjenti li s-serje ta’ indizji invokati mill-istituzzjoni, evalwati b’mod globali, ikunu jissodisfaw dan ir-rekwiżit.

Fid-dawl tan-notorjetà tal-projbizzjoni ta’ ftehim antikompetittiv, ma jistax jiġi rikjest mill-Kummissjoni li hija tipproduċi provi li juru b’mod espliċitu kuntatt bejn l-operaturi kkonċernati. Il-provi frammentarji u skarsi li jista’ jkollha l-Kummissjoni għandhom, fi kwalunkwe sitwazzjoni, ikunu jistgħu jiġu kkompletati permezz ta’ deduzzjonijiet li jippermettu r-rikostruzzjoni taċ-ċirkustanzi rilevanti. L-eżistenza ta’ prattika jew ta’ ftehim antikompetittiv tista’ għaldaqstant tiġi dedotta minn ċertu numru ta’ koinċidenzi u ta’ indizji li, meħuda flimkien, fin-nuqqas ta’ spjegazzjoni oħra plawżibbli, jikkostitwixxu evidenza ta’ ksur tar-regoli tal-kompetizzjoni.

(ara l-punti 38-41)

4. Peress li l-Kummissjoni invokat provi dokumentarji insostenn tal-konstatazzjoni tagħha dwar l-eżistenza ta’ ftehim jew ta’ prattika antikompetittiva, huma l-partijiet li jikkontestaw din il-konstatazzjoni quddiem il-Qorti Ġenerali li għandhom, mhux biss jippreżentaw alternattiva plawżibbli għat-teorija tal-Kummissjoni, iżda jqajmu l-insuffiċjenza tal-provi stabbiliti fid-deċiżjoni kkontestata sabiex jistabbilixxu l-eżistenza tal-ksur.

(ara l-punt 42)

5. Fir-rigward tal-portata tal-istħarriġ ġudizzjarju, meta l-Qorti Ġenerali jkollha quddiemha rikors għall-annullament ta’ deċiżjoni ta’ applikazzjoni tal-Artikolu 81(1) KE, il-Qorti Ġenerali għandha teżerċita b’mod ġenerali stħarriġ sħiħ sabiex issir taf jekk il-kundizzjonijiet ta’ applikazzjoni tal-Artikolu 81 KE ġewx sodisfatti jew le.

L-eżistenza ta’ dubju fil-ħsieb tal-Imħallef għandha tiffavorixxi lill-impriża destinatarja tad-deċiżjoni li tikkonstata ksur, b’mod konformi mal-prinċipju ta’ preżunzjoni ta’ innoċenza, li bħala prinċipju ġenerali tad-dritt tal-Unjoni japplika b’mod partikolari għal ksur tar-regoli tal-kompetizzjoni applikabbli għal impriżi li jistgħu jwasslu għall-impożizzjoni ta’ multi jew ta’ pagamenti ta’ penalità.

(ara l-punti 43, 44)

6. L-ebda dispożizzjoni u l-ebda prinċipju ġenerali tad-dritt tal-Unjoni ma jipprekludu lill-Kummissjoni tinvoka, fil-konfront ta’ impriża, dikjarazzjonijiet ta’ impriżi oħra inkriminati. Jekk dan ma jkunx il-każ, l-oneru tal-prova fuq il-Kummissjoni ta’ aġir li jikser l-Artikoli 81 KE u 82 KE ikun insostenibbli u inkompatibbli mal-missjoni ta’ sorveljanza tal-applikazzjoni tajba ta’ dawk id-dispożizzjonijiet li hija attribwita lilha mit-Trattat KE.

Ċertament, id-dikjarazzjoni ta’ impriża akkużata li pparteċipat f’akkordju, li l-eżatezza tagħha hija kkontestata minn diversi impriżi akkużati oħra, ma tistax tiġi kkunsidrata li tikkostitwixxi prova suffiċjenti dwar l-eżistenza ta’ ksur imwettaq minn dawk tal-aħħar mingħajr ma tkun sostnuta minn provi oħra. Tali dikjarazzjoni ma tistax waħidha tkun suffiċjenti sabiex tistabbilixxi l-eżistenza ta’ ksur, iżda għandha tkun ikkorroborata bi provi oħra. Madankollu, hemm lok li jitqies li l-livell ta’ korroborazzjoni meħtieġ huwa baxx, kemm f’termini ta’ preċiżjoni kif ukoll f’termini ta’ intensità, f’każ ta’ dikjarazzjoni affidabbli ħafna, meta mqabbla ma’ dikjarazzjoni mhux partikolarment kredibbli.

Għalhekk, li kieku kellu jiġi deċiż li għadd ta’ indizji konsistenti jistgħu jikkorroboraw l-eżistenza u ċerti aspetti speċifiċi tal-prattiki esposti f’tali dikjarazzjoni partikolarment affidabbli, din tal-aħħar tista’ tkun suffiċjenti waħidha, f’dik is-sitwazzjoni, sabiex tipprova aspetti oħra tad-deċiżjoni tal-Kummissjoni.

Barra minn hekk, sa fejn prova ma tkunx f’kontradizzjoni manifesta mad-dikjarazzjoni fuq l-eżistenza jew il-kontenut essenzjali tal-prattiki illegali, huwa suffiċjenti li hija tipprova elementi sinjifikattivi ta’ prattiki li hija ddeskriviet sabiex ikollha ċertu valur bħala element ta’ korroborazzjoni fil-kuntest ta’ għadd ta’ provi miżmuma kontriha.

(ara l-punti 60, 79-81)

7. Il-Kummissjoni hija spiss imġiegħla tipprova l-eżistenza ta’ ksur f’ċirkustanzi li ma tantx huma xierqa għal dan il-kompitu, inkwantu setgħu jiddekorru diversi snin wara ż-żmien tal-fatti li jikkostitwixxu l-ksur u li diversi impriżi li kienu suġġett tal-investigazzjoni ma kkooperawx b’mod attiv magħha.

Jekk hija neċessarjament il-Kummissjoni li għandha tistabbilixxi li ġie konkluż ftehim illegali ta’ tqassim tas-swieq, ikun eċċessiv li jintalab, barra minn hekk, li hija tipproduċi prova tal-mekkaniżmu speċifiku li bih għandu jinkiseb dan l-għan. Fil-fatt, ikun faċli wisq għal impriża li wettqet ksur li tevita kull sanzjoni jekk hija tkun tista’ tinvoka l-argument dwar in-natura vaga tal-informazzjoni ppreżentata fir-rigward tal-funzjonament tal-ftehim illegali f’sitwazzjoni li fiha l-eżistenza tal-ftehim u l-għan antikompetittiv tiegħu jkunu madankollu stabbiliti b’mod suffiċjenti. L-impriżi jistgħu jiddefendu ruħhom b’mod utli f’tali sitwazzjoni sakemm dawn ikollhom l-opportunità li jikkummentaw fuq il-provi kollha invokati kontrihom mill-Kummissjoni.

(ara l-punt 69)

8. Mit-test stess tad-dispożizzjoni tal-Artikolu 81 KE jirriżulta li l-ftehim u l-prattiki miftiehma bejn impriżi huma pprojbiti, indipendentement minn kull effett fuq is-suq, meta dawn ikollhom għan antikompetittiv. Għalhekk, peress li l-Kummissjoni kkonstatat l-eżistenza ta’ ftehim u ta’ prattiki miftiehma li għandhom għan antikompetittiv, din il-konstatazzjoni ma tistax tiġi kontradetta permezz ta’ indikazzjonijiet ibbażati fuq in-nuqqas ta’ applikazzjoni ta’ arranġamenti ta’ kollużjoni jew in-nuqqas ta’ effett fuq is-suq.

(ara l-punti 70, 71)

9. Filwaqt li huwa ġeneralment aċċettabbli li xhieda mogħtija b’mod volontarju mill-parteċipanti prinċipali f’akkordju illegali tiġi ttrattata b’ċertu suspett, meta titqies il-possibbiltà li dawn il-parteċipanti jkollhom it-tendenza li jnaqqsu l-importanza tal-kontribut tagħhom fil-ksur u li jżidu dak ta’ oħrajn, il-fatt li persuna titlob li tibbenefika mill-applikazzjoni tal-avviż dwar il-kooperazzjoni bil-għan li jinkiseb tnaqqis tal-multa mhux neċessarjament joħloq inċentiv sabiex jiġu ppreżentati elementi ta’ prova żbaljati fil-konfront tal-parteċipanti l-oħra fl-akkordju inkriminat. Fil-fatt, kull tentattiv sabiex il-Kummissjoni tiġi mħajra tagħmel żball jista’ jqajjem dubji dwar is-sinċerità kif ukoll il-kompletezza tal-kooperazzjoni ta’ min qed jagħmel it-talba u, għaldaqstant, jipperikola l-possibbiltà li dan jibbenefika b’mod sħiħ mill-avviż dwar il-kooperazzjoni.

(ara l-punt 78)

10. F’sitwazzjoni fattwali kumplessa, il-klassifikazzjoni doppja ta’ aġir antikompetittiv ta’ “numru ta’ ftehim u/jew prattiki miftiehma”, sa fejn dan l-aġir kien jinkludi kemm elementi li għandhom jiġu kklassifikati bħala “ftehim” u elementi li għandhom jiġu kklassifikati bħala “prattiki miftiehma”, għandha tinftiehem mhux bħala klassifikazzjoni li teżiġi simultanjament u kumulattivament il-prova li kull wieħed minn dawn l-elementi ta’ fatt jippreżenta l-elementi kostituttivi ta’ ftehim u ta’ prattika miftiehma, iżda bħala li tiddeskrivi konglomerazzjoni kumplessa li tinkludi elementi ta’ fatt, li wħud minnhom ġew kklassifikati bħala ftehim u oħrajn bħala prattiki miftiehma fis-sens tal-Artikolu 81 KE, li ma jipprevedix klassifikazzjoni speċifika għal dan it-tip ta’ ksur kumpless.

(ara l-punt 183)

11. Il-prinċipju ne bis in idem, li jikkostitwixxi prinċipju ġenerali tad-dritt tal-Unjoni li l-osservanza tiegħu għandha tiġi żgurata mill-qorti, jipprekludi li l-istess persuna tiġi ppenalizzata iktar minn darba għall-istess aġir illegali sabiex jiġi mħares l-istess interess legali. L-applikazzjoni ta’ dan il-prinċipju hija suġġetta għal tliet kundizzjonijiet kumulattivi, jiġifieri li l-fatti jkunu identiċi, l-istess persuna tkun kisret il-liġi u, jkun hemm l-istess interess ġuridiku protett.

Meta l-Kummissjoni tissanzjona impriża minħabba aġir antikompetittiv, l-imsemmi prinċipju bl-ebda mod ma jinkiser bil-fatt li l-aġir inkwistjoni diġà kien suġġett għal deċiżjoni preċedenti tal-Kummissjoni, sa fejn l-impriża la kienet issanzjonata minn din id-deċiżjoni preċedenti u lanqas kienet inkluża fost id-destinatarji tagħha, jew fost id-destinatarji tad-dikjarazzjoni tal-oġġezzjonijiet adottata fil-kuntest tal-proċedura li wasslet għall-imsemmija deċiżjoni, u li l-parteċipazzjoni tagħha fl-aġir illegali kienet biss imsemmija fil-kuntest tal-espożizzjoni tal-fatti, mingħajr ma kien is-suġġett ta’ ebda evalwazzjoni ġuridika mill-Kummissjoni.

(ara l-punti 186-188)

12. It-tul tal-ksur huwa element li jikkostitwixxi l-kunċett ta’ ksur skont l-Artikolu 81(1) KE, element li fir-rigward tiegħu l-oneru tal-prova jaqa’, prinċipalment, fuq il-Kummissjoni. F’dan ir-rigward, il-ġurisprudenza teżiġi li, fin-nuqqas ta’ provi li jistgħu jistabbilixxu direttament it-tul ta’ ksur, il-Kummissjoni għandha tibbaża ruħha, minn tal-inqas, fuq provi relatati ma’ fatti li ġraw fi żmien qrib biżżejjed, b’mod li jkun jista’ jiġi raġonevolment ammess li dan il-ksur kien seħħ kontinwament bejn żewġ dati preċiżi.

(ara l-punt 198)

13. Dikjarazzjoni mogħtija f’isem impriża bħala risposta mogħtija għat-talba għal informazzjoni indirizzata mill-Kummissjoni skont l-Artikolu 11 tar-Regolament Nru 17 u tal-Artikolu 18 tar-Regolament Nru 1/2003 hija, bħala tali, kredibbli iktar minn risposta mogħtija minn membru tal-persunal tagħha indipendentment mill-esperjenza jew mill-opinjoni personali ta’ dan tal-aħħar.

(ara l-punt 217)

14. Fost il-garanziji pprovduti mis-sistema ġuridika tal-Unjoni fil-proċeduri amministrattivi, hemm b’mod partikolari l-obbligu fuq l-istituzzjoni kompetenti li teżamina b’akkuratezza u imparzjalità, l-elementi rilevanti kollha tal-każ inkwistjoni.

(ara l-punt 222)

15. L-eżistenza ta’ ksur għandha tiġi evalwata biss skont il-provi miġbura mill-Kummissjoni. Meta jiġu effettivament stabbiliti l-fatti tal-ksur fi tmiem il-proċedura amministrattiva, il-prova ta’ manifestazzjoni prematura mill-Kummissjoni, matul din il-proċedura, tal-konvinzjoni tagħha li jeżisti l-imsemmi ksur, ma hijiex ta’ natura li ċċaħħad il-prova tal-ksur innifsu.

(ara l-punt 226)

16. Id-dritt ta’ aċċess għall-fajl jikkostitwixxi korollarju tal-prinċipju tad-drittijiet tad-difiża u jimplika li l-Kummissjoni għandha tagħti lill-impriża kkonċernata l-possibbiltà li twettaq eżami tad-dokumenti kollha li jinsabu fil-fajl tal-investigazzjoni li jistgħu jkunu rilevanti għad-difiża tagħha. Dawn jinkludu kemm il-provi li jinkriminaw kif ukoll dawk li jiskaġunaw, bla ħsara għas-sigrieti kummerċjali ta’ impriżi oħra, għad-dokumenti interni tal-Kummissjoni u għal informazzjoni kunfidenzjali oħra.

Fir-rigward tal-provi inkriminanti, in-nuqqas ta’ komunikazzjoni ta’ dokument jikkostitwixxi ksur tad-drittijiet tad-difiża biss jekk l-impriża kkonċernata turi, minn naħa, li l-Kummissjoni bbażat ruħha fuq dak id-dokument sabiex issostni l-ilment tagħha rigward l-eżistenza ta’ ksur u min-naħa l-oħra, li dan l-ilment seta’ jiġi pprovat biss permezz ta’ riferiment għal dan id-dokument. Għalhekk, hija l-impriża kkonċernata li għandha turi li r-riżultat li waslet għalih il-Kummissjoni fid-deċiżjoni tagħha kien ikun differenti li kieku jiġi miċħud bħala mezz ta’ prova.

Għall-kuntrarju, fir-rigward tan-nuqqas ta’ komunikazzjoni ta’ dokument li jiskaġuna, l-impriża kkonċernata għandha biss tistabbilixxi li n-nuqqas ta’ żvelar tiegħu seta’ jinfluwenza, għad-dannu ta’ din tal-aħħar, l-iżvolġiment tal-proċedura u l-kontenut tad-deċiżjoni tal-Kummissjoni. Ikun suffiċjenti li l-impriża turi li hija setgħet tuża l-imsemmija dokumenti li jiskaġunaw għad-difiża tagħha, billi turi b’mod partikolari li hija setgħet tinvoka elementi li ma jaqblux mal-evalwazzjonijiet magħmula mill-Kummissjoni fl-istadju tad-dikjarazzjoni tal-oġġezzjonijiet, u għaldaqstant setgħet tinfluwenza, bi kwalunkwe mod, l-evalwazzjonijiet magħmula fid-deċiżjoni.

(ara l-punt 236-239)

17. Id-dikjarazzjoni tal-oġġezzjonijiet huwa att maħsub li jillimita s-suġġett tal-proċedura mibdija kontra impriża u jiżgura l-eżerċizzju effikaċi tad-drittijiet tad-difiża. Hija f’din il-perspettiva li d-dikjarazzjoni tal-oġġezzjonijiet hija mdawra b’garanziji proċedurali li japplikaw il-prinċipju tar-rispett lejn id-drittijiet tad-difiża, li fosthom hemm id-dritt ta’ aċċess għal dokumenti li jkunu fil-fajl tal-Kummissjoni.

Ir-risposti għad-dikjarazzjoni tal-oġġezzjonijiet ma jifformawx parti mill-fajl tal-investigazzjoni nnifsu. Fir-rigward ta’ dokumenti li ma jifformawx parti mill-fajl kkostitwit fil-mument tan-notifika tad-dikjarazzjoni tal-oġġezzjonijiet, il-Kummissjoni hija obbligata tiżvela l-imsemmija risposti lil partijiet oħra kkonċernati biss jekk dawn ikun fihom elementi ġodda li jinkriminaw jew li jiskaġunaw. Bl-istess mod, skont il-punt 27 tal-Komunikazzjoni tal-Kummissjoni dwar regoli ta’ aċċess għall-fajl tal-Kummissjoni fil-kawżi li jaqgħu taħt l-Artikoli 81 KE u 82 KE, taħt l-Artikoli 53, 54 u 57 tal-Ftehim ŻEE u taħt ir-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 139/2004, bħala regola ġenerali, il-partijiet ma għandhomx aċċess għar-risposti għad-dikjarazzjoni tal-oġġezzjonijiet ta’ partijiet oħra kkonċernati mill-investigazzjoni. Parti jkollha biss aċċess għal dawn id-dokumenti meta dawn ikunu jistgħu jikkostitwixxu provi ġodda, kemm jekk dawn ikunu inkriminanti jew skaġunanti, fir-rigward ta’ allegazzjonijiet ifformulati fil-konfront ta’ din il-parti fid-dikjarazzjoni tal-oġġezzjonijiet tal-Kummissjoni.

F’dan ir-rigward, dwar, minn naħa, l-elementi l-ġodda li jinkriminaw, jekk il-Kummissjoni jkollha l-intenzjoni li tibbaża ruħha fuq element ibbażat fuq risposta għad-dikjarazzjoni tal-oġġezzjonijiet sabiex tistabbilixxi l-eżistenza ta’ ksur, l-impriżi l-oħra involuti f’din il-proċedura għandhom jitpoġġew f’pożizzjoni fejn ikunu jistgħu jikkummentaw fuq tali prova ġdida.

Fir-rigward, min-naħa l-oħra, tal-elementi ġodda li jiskaġunaw, mill-ġurisprudenza jirriżulta li l-Kummissjoni ma hijiex obbligata li tirrendihom aċċessibbli fuq inizjattiva tagħha stess. Fis-sitwazzjoni fejn il-Kummissjoni tkun ċaħdet, matul il-proċedura amministrattiva, talba ta’ rikorrenti intiża għal aċċess għal dokumenti li ma jinsabux fil-fajl tal-investigazzjoni, ma jistax jiġi kkonstatat ksur tad-drittijiet tad-difiża ħlief jekk jiġi stabbilit li l-proċedura amministrattiva setgħet twassal għal riżultat differenti fl-ipoteżi fejn ir-rikorrenti kellha aċċess għad-dokumenti inkwistjoni matul dik il-proċedura.

(ara l-punti 241-246, 249)

18. Il-Kummissjoni għandha setgħa diskrezzjonali wiesgħa għal dak li jirrigwarda l-metodu ta’ kalkolu tal-multi. Dan il-metodu, hekk kif spjegat mil-linji gwida dwar il-metodi tal-kalkoli tal-multi imposti skont l-Artikolu 15(2) tar-Regolament Nru 17 u l-Artikolu 65(5) tat-Trattat KEFA, fih elementi differenti ta’ flessibbiltà li jippermettu lill-Kummissjoni teżerċita s-setgħa diskrezzjonali tagħha skont id-dispożizzjonijiet tar-Regolament Nru 1/2003.

Barra minn hekk, f’oqsma bħall-istabbiliment tal-ammont ta’ multa skont ir-Regolament Nru 1/2003, fejn il-Kummissjoni għandha din il-marġni ta’ diskrezzjoni, l-istħarriġ tal-legalità mwettaq fuq dawn l-evalwazzjonijiet huwa limitat għal dak tan-nuqqas ta’ żball manifest ta’ evalwazzjoni. Il-marġni ta’ diskrezzjoni tal-Kummissjoni u l-limiti marbuta miegħu ma jippreġudikawx, min-naħa l-oħra, l-eżerċizzju tal-kompetenza tal-qorti tal-Unjoni fil-ġurisdizzjoni sħiħa tagħha, li għandha l-kapaċità tħassar, tnaqqas jew iżżid l-ammont tal-multa imposta mill-Kummissjoni.

(ara l-punti 265-267)

19. Il-gravità ta’ ksur hija ddeterminata billi jittieħdu inkunsiderazzjoni diversi elementi, bħaċ-ċirkustanzi partikolari tal-kawża, il-kuntest tagħha u l-portata dissważiva tal-multi, li fir-rigward tagħhom il-Kummissjoni għandha marġni ta’ diskrezzjoni.

B’mod partikolari, b’mod konformi mal-ewwel paragrafu tal-punt 1A tal-linji gwida għall-kalkolu tal-multi imposti skont l-Artikolu 15(2) tar-Regolament Nru 17 u l-Artikolu 65(5) tat-Trattat KEFA, l-evalwazzjoni tal-gravità tal-ksur għandha tieħu inkunsiderazzjoni n-natura tiegħu, l-impatt reali tiegħu fuq is-suq meta dan ikun jista’ jiġi kkalkolat, u d-daqs tas-suq ġeografiku kkonċernat. Fil-kuntest tal-istħarriġ tal-ġurisdizzjoni sħiħa tagħha, hija l-Qorti Ġenerali li għandha tevalwa jekk l-ammont tal-multa imposta huwiex proporzjonat mal-gravità tal-ksur u tibbilanċja l-gravità tal-ksur u ċ-ċirkustanzi invokati mill-impriża.

Skont it-tielet inċiż tat-tieni paragrafu tal-punt 1A tal-imsemmija linji gwida, il-ksur gravi ħafna essenzjalment jikkorrispondi, b’mod partikolari, għal “restrizzjonijiet orizzontali tat-tip ‘kartell tal-prezzijiet’ u ta’ kwoti tat-tqassim tas-swieq”. L-akkordji ta’ dan it-tip jaqgħu taħt il-forom l-iktar gravi tal-ksur tal-kompetizzjoni, peress li huma maħsuba, mill-għan tagħhom stess, sempliċement u purament sabiex jeliminaw il-kompetizzjoni bejn l-impriżi li jimplementawhom, u minħabba dan il-fatt imorru kontra l-għanijiet fundamentali tal-Unjoni. L-akkordji orizzontali fuq il-prezzijiet jew fuq it-tqassim tas-swieq, jistgħu jiġu klassifikati bħala gravi ħafna sempliċement abbażi tan-natura proprja tagħhom, mingħajr mal-Kummissjoni tkun obbligata turi effett reali tal-ksur fuq is-suq.

Għalkemm l-eżistenza ta’ effett konkret tal-ksur fis-suq huwa element li għandu jittieħed inkunsiderazzjoni sabiex tiġi evalwata l-gravità tal-ksur, dan huwa kriterju fost oħrajn, bħan-natura proprja tal-ksur u d-daqs tas-suq ġeografiku. Barra minn hekk, mill-ewwel paragrafu tal-punt 1A tal-imsemmija linji gwida jirriżulta li dan l-effett għandu biss jittieħed inkunsiderazzjoni meta jkun jista’ jitkejjel.

(ara l-punti 270-272, 275, 276, 280, 281)

20. Il-Kummissjoni għandha, fil-kuntest tar-Regolament Nru 17 u tar-Regolament Nru 1/2003, marġni ta’ diskrezzjoni fid-determinazzjoni tal-ammont tal-multi bil-għan li torjenta l-aġir tal-impriżi fis-sens tal-osservanza tar-regoli tal-kompetizzjoni u s-setgħa li fi kwalunkwe mument tadatta l-livell tal-multi għall-bżonnijet ta’ din il-politika.

Il-prassi deċiżjonali preċedenti tal-Kummissjoni ma sservix bħala qafas ġuridiku għall-multi fil-qasam tal-kompetizzjoni.

Id-deċiżjonijiet li jikkonċernaw kawżi oħra huma biss ta’ natura indikattiva fir-rigward tal-eżistenza ta’ diskriminazzjoni eventwali, peress li ma huwiex wisq probabbli li ċ-ċirkustanzi ta’ dawn tal-aħħar, bħas-swieq, il-prodotti, l-impriżi u l-perijodu kkonċernati jkunu identiċi.

Il-Kummissjoni tevalwa l-gravità tal-ksur skont diversi elementi li ma jirriżultawx minn lista vinkolanti jew eżawrjenti ta’ kriterji li għandhom jittieħdu inkunsiderazzjoni u li, barra minn hekk, ma hijiex obbligata tapplika formula matematika preċiża fir-rigward tal-ammont totali tal-multa imposta jew tal-kompożizzjoni tagħha minn diversi elementi. F’dawn il-kundizzjonijiet, il-paragun dirett tal-multi imposti fuq id-destinatarji ta’ żewġ deċiżjonijiet li jirrigwardaw ksur distint jista’ jwassal għal żnaturament tal-funzjonijiet speċifiċi li għandhom l-istadji differenti tal-kalkolu tal-multa. Fil-fatt, l-ammonti finali tal-multi jirriflettu ċirkustanzi speċifiċi partikolari għal kull akkordju.

(ara l-punti 288, 290, 293, 294)

21. Skont il-linji gwida għall-kalkolu tal-multi imposti skont l-Artikolu 15(2) tar-Regolament Nru 17 u tal-Artikolu 65(5) tat-Trattat KEFA, fil-każijiet ta’ ksur li jinvolvi bosta impriżi, il-Kummissjoni tista’ tibbilanċja l-ammonti ta’ tluq sabiex tieħu inkunsiderazzjoni s-saħħa speċifika ta’ kull impriża billi tqassam il-membri tal-akkordju fi gruppi b’mod partikolari meta teżisti disparità kunsiderevoli fid-daqs tal-impriżi li jwettqu ksur tal-istess natura. Barra minn hekk, fil-linji gwida huwa speċifikat li l-prinċipju tal-ugwaljanza ta’ piena għall-istess imġieba jista’ jwassal, meta ċ-ċirkustanzi hekk jirrikjedu, għall-applikazzjoni ta’ ammonti differenti għall-impriżi kkonċernati mingħajr ma dan id-differenzjar isegwi xi kalkolu aritmetiku.

Fl-istadju tad-determinazzjoni tal-gravità tal-ksur, il-Kummissjoni ma għandhiex l-obbligu li tiżgura, fil-każ fejn jiġu imposti multi fuq bosta impriżi involuti fl-istess ksur, li l-ammonti finali tal-multi li jasal għalihom il-kalkolu tagħha għall-impriżi kkonċernati jirriflettu kull differenza bejniethom fir-rigward tal-fatturat globali tagħhom. Min-naħa l-oħra, hija tista’ tipproċedi għal tqassim fi gruppi.

Tqassim f’kategoriji għandu josserva l-prinċipju ta’ ugwaljanza fit-trattament li jipprojbixxi li sitwazzjonijiet simili jiġu ttrattati b’mod differenti u li s-sitwazzjonijiet differenti jiġu trattati b’mod identiku, sakemm dan it-trattament ma jkunx oġġettivament iġġustifikat. Barra minn hekk, skont il-ġurisprudenza, l-ammont tal-multi għandu, minn tal-inqas, ikun proporzjonat fir-rigward tal-elementi li jittieħdu inkunsiderazzjoni għall-analiżi tal-gravità tal-ksur.

(ara l-punti 298-300)

22. Minkejja n-natura approssimattiva tiegħu, id-dħul mill-bejgħ huwa kkunsidrat bħala kriterju xieraq, fil-kuntest tad-dritt tal-kompetizzjoni, sabiex jevalwa d-daqs u l-poter ekonomiku tal-impriżi kkonċernati.

Fir-rigward tal-użu ta’ dħul mill-bejgħ li jinkludi d-dazji tas-sisa għall-kalkolu tal-ammonti ta’ bażi individwali, għandu jiġi enfasizzat li, sa fejn dan il-kalkolu jimplika l-ibbilanċjar tal-poteri relattivi tal-parteċipanti l-oħra fl-akkordju fis-suq, in-nuqqas ta’ esklużjoni tat-taxxi jew tad-dazji tas-sisa ma mmodifikawx il-konklużjoni finali tal-Kummissjoni. Huwa biss fis-sitwazzjoni li fiha l-Kummissjoni tkun ikkalkolat l-ammonti ta’ bażi individwali ta’ partijiet oħra kkonċernati abbażi ta’ dħul mill-bejgħ li ma jinkludix id-dazji tas-sisa li jista’ jkun fondat ksur tal-prinċipju tat-trattament ugwali.

(ara l-punti 304, 306)

23. L-osservanza ta’ żmien raġonevoli fit-tmexxija tal-proċeduri amministrattivi fil-qasam tal-politika tal-kompetizzjoni tikkostitwixxi prinċipju ġenerali tad-dritt Komunitarju li l-qrati Komunitarji għandhom jiżguraw l-osservanza tiegħu.

Għall-finijiet tal-applikazzjoni ta’ dan il-prinċipju, jeħtieġ li ssir distinzjoni bejn iż-żewġ fażijiet tal-proċedura amministrattiva, jiġifieri l-fażi struttorja ta’ qabel id-dikjarazzjoni tal-oġġezzjonijiet u dik li tikkorrispondi mal-bqija tal-proċedura amministrattiva, fejn kull waħda minn dawn tal-aħħar hija suġġetta għal loġika interna separata. L-ewwel perijodu, li jestendi sad-dikjarazzjoni tal-oġġezzjonijiet, jibda mid-data li fiha l-Kummissjoni, billi tagħmel użu mis-setgħat li ngħatawlha mil-leġiżlatur, tieħu miżuri li jinvolvu l-akkuża li twettaq ksur u għandu jippermetti lill-Kummissjoni tieħu pożizzjoni fuq it-tmexxija tal-proċedura. It-tieni perijodu, min-naħa tiegħu, jestendi mid-dikjarazzjoni tal-oġġezzjonijiet sal-adozzjoni tad-deċiżjoni finali. Dan għandu jippermetti lill-Kummissjoni tiddeċiedi b’mod definittiv dwar il-ksur allegat.

Perijodu ta’ 65 xahar tal-ewwel fażi tal-proċedura għandu jiġi kkunsidrat, fin-nuqqas ta’ informazzjoni jew ta’ ġustifikazzjoni kumplimentari min-naħa tal-Kummissjoni fir-rigward tal-atti ta’ investigazzjonijiet diliġenti matul dan il-perijodu, bħala eċċessiv. Madankollu, il-konstatazzjoni ta’ ksur tal-prinċipju ta’ terminu raġonevoli ma jistax iwassal għall-annullament ta’ deċiżjoni li tikkonstata ksur sakemm it-tul tal-proċedura ma jkollux effett fuq l-iżvolġiment tal-proċedura.

(ara l-punti 316-318, 320, 322, 325)

24. Il-fatt li l-Kummissjoni applikat, fil-passat, multi ta’ ċertu livell għal ċertu tip ta’ ksur ma jċaħħadhiex mill-possibbiltà li tgħolli dan il-livell sal-limiti indikati fir-Regolament Nru 1/2003, jekk dan ikun neċessarju sabiex tiżgura l-implementazzjoni tal-politika tal-kompetizzjoni. Għall-kuntrarju, l-applikazzjoni effikaċji tar-regoli tal-kompetizzjoni jeħtieġu li l-Kummissjoni tkun tista’, f’kull mument, tadatta l-livell tal-multi għall-bżonnijiet ta’ din il-politika.

(ara l-punt 335)

25. Irregolarità proċedurali, anki jekk din ma tistax twassal għall-annullament tad-deċiżjoni adottata mill-Kummissjoni fil-konfront ta’ kumpannija għal ksur tar-regoli tal-kompetizzjoni, tista’ tiġġustifika tnaqqis tal-multa. Il-fatt li nqabeż it-terminu raġonevoli jista’ jservi ta’ bażi għad-deċiżjoni tal-Kummissjoni li tnaqqas b’ekwità l-ammont tal-multa, peress li l-possibbiltà li jingħata tali tnaqqis taqa’ fil-kuntest tal-eżerċizzju tal-prerogattivi tagħha.

(ara l-punti 377, 388)

SENTENZA TAL-QORTI ĠENERALI (Is-Sitt Awla Estiża)

16 ta’ Ġunju 2011 ( )

“Kompetizzjoni – Akkordji – Suq Olandiż tal-birra – Deċiżjoni li tikkonstata ksur tal-Artikolu 81 KE – Prova tal-ksur – Aċċess għall-fajl – Multi – Prinċipju ta’ ugwaljanza fit-trattament – Terminu raġonevoli”

Fil-Kawża T‑235/07,

Bavaria NV, stabbilita f’Lieshout (il-Pajjizi l-Baxxi), inizjalment irrappreżentata minn O. Brouwer, D. Mes, A. Stoffer, sussegwentement minn O. Brouwer, A. Stoffer u P. Schepens, avukati,

rikorrenti,

vs

Il-Kummissjoni Ewropea, irrappreżentata, inizjalment minn A. Bouquet, S. Noë u A. Nijenhuis, sussegwentement minn A. Bouquet u S. Noë, bħala aġenti, assistiti minn M. Slotboom, avukat,

konvenuta,

li għandha bħala suġġett, prinċipalment, talba għall-annullament parzjali tad-Deċiżjoni tal-Kummissjoni C (2007) 1697, tat-18 ta’ April 2007, dwar provvediment [proċedura] skont l-Artikolu 81 [KE] (Każ COMP/B‑2/37.766 - Is-suq Olandiż tal-birra), u, sussidjarjament, talba għal tnaqqis tal-multa imposta fuq ir-rikorrenti,

IL-QORTI ĠENERALI (Is-Sitt Awla Estiża),

komposta minn V. Vadapalas (Relatur), A. Dittrich u L. Truchot, Imħallfin,

Reġistratur: J. Plingers, Amministratur,

wara li rat il-proċedura bil-miktub u wara s-seduta tal-24 ta’ Marzu 2010,

tagħti l-preżenti

Sentenza

Il-fatti li wasslu għall-kawża

1 Ir-rikorrenti, Bavaria NV, hija kumpannija li l-attività tagħha tikkonsisti fil-produzzjoni u l-kummerċjalizzazzjoni tal-birra u ta’ xarbiet friski mhux alkoħoliċi.

2 Bavaria NV hija waħda mill-erba’ kumpanniji prinċipali fis-suq Olandiż tal-birra. Il-produtturi tal-birra predominanti l-oħra f’dan is-suq huma, fl-ewwel lok, il-grupp Heineken (iktar ’il quddiem “Heineken”) li d-direzzjoni tiegħu hija responsabbiltà tal-kumpannija Heineken NV u l-produzzjoni tiegħu hija responsabbilità tal-kumpannija sussidjarja Heineken Nederland BV, fit-tieni lok, l-grupp InBev (iktar ’il quddiem “InBev”), li qabel l-2004, kien magħruf taħt l-isem Interbrew u li d-direzzjoni tiegħu hija responsabbiltà tal-kumpannija Inbev NV u l-produzzjoni tiegħu responsabbiltà tal-kumpannija sussidjarja InBev Nederland NV, u fit-tielet lok, il-grupp Grolsch (iktar ’il quddiem “Grolsch”) li d-direzzjoni tiegħu hija responsabbiltà tal-kumpannija Koninklijke Grolsch NV.

3 Ir-rikorrenti u t-tliet produtturi tal-birra prinċipali l-oħra f’dan is-suq ibiegħu l-birra tagħhom lill-klijent finali, partikolarment permezz ta’ żewġ mezzi ta’ distribuzzjoni. Għaldaqstant, jeħtieġ li ssir distinzjoni bejn, minn naħa, iċ-ċirkwit ta’ stabbilimenti “horeca”, jiġifieri l-lukandi, ir-restoranti u l-kafetteriji, fejn il-konsum isir fuq il-post, u, min-naħa l-oħra, iċ-ċirkwit “food” ta’ supermarkets u ta’ ħwienet tal-inbid u tal-ispirti, fejn ix-xiri tal-birra huwa maħsub għal konsum fid-djar. Dan l-aħħar settur jinkludi wkoll il-parti tal-birra mibjugħa taħt il-marka tad-distributur. Minn fost l-erba’ produtturi tal-birra kkonċernati, huma biss InBev u Bavaria li huma attivi f’din il-parti.

4 Dawn l-erba’ produtturi tal-birra huma membri tas-Centraal Brouwerij Kantoor (iktar ’il quddiem “CBK”). Din tal-aħħar hija organizzazzjoni federattiva li, skont l-istatut tagħha, tirrappreżenta l-interessi tal-membri tagħha u hija komposta minn assemblea ġenerali u minn diversi kummissjonijiet, bħall-kummissjoni responsabbli għal kwistjonijiet “horeca” u l-kummissjoni finanzjarja, li saret il-bord tad-diretturi. Fir-rigward tal-laqgħat li jsiru fis-CBK, is-segretarjat tagħha jistabbilixxi avviżi u fajls uffiċjali enumerati b’mod kontinwu u li jintbagħtu lill-membri parteċipanti.

Il-proċedura amministrattiva

5 Permezz tal-ittri tat-28 ta’ Jannar 2000 kif ukoll tat-3, tal-25 u tad-29 ta’ Frar 2000, InBev ipprovdiet serje ta’ dikjarazzjonijiet dwar informazzjoni fuq prattiki kummerċjali restrittivi fis-suq Olandiż tal-birra. Dawn id-dikjarazzjonijiet saru waqt investigazzjoni mwettqa mill-Kummissjoni tal-Komunitajiet Ewropej, partikolarment fl-1999, fuq prattiki ta’ akkordju u fuq abbuż eventwali minn pożizzjoni dominanti fis-suq Belġjan tal-birra. B’mod konġunt ma’ dawn id-dikjarazzjonijiet, InBev ressqet talba ta’ klemenza skont l-Avviż tal-Kummissjoni dwar in-nuqqas ta’ impożizzjoni jew it-tnaqqis ta’ multi f’każijiet ta’ kartell (ĠU 1996, C 207, p. 4, iktar ’il quddiem l-“avviż dwar il-kooperazzjoni”).

6 Fit-22 u fit-23 ta’ Marzu tal-2000, wara d-dikjarazzjonijiet ta’ InBev, twettqu spezzjonijiet mill-Kummissjoni fil-bini tar-rikorrenti u f’dawk ta’ impriżi oħra kkonċernati. Barra minn hekk, bejn l-2001 u l-2005 intbagħtu talbiet għall-informazzjoni supplementari lir-rikorrenti.

7 Fit-30 ta’ Awwissu 2005, il-Kummissjoni bagħtet dikjarazzjoni tal-oġġezzjonijiet lir-rikorrenti u lill-impriżi oħra kkonċernati. Permezz tal-ittra tal-24 ta’ Novembru 2005, ir-rikorrenti ppreżentaw l-osservazzjonijiet bil-miktub tagħhom dwar dik id-dikjarazzjoni. Ħadd mill-partijiet ma talab seduta orali.

8 Permezz tal-ittri tas-7 ta’ Marzu u tat-8 ta’ Marzu 2006, il-Kummissjoni kkomunikat dokumenti supplementari lir-rikorrenti. Dawn kienu jikkonsistu, b’mod partikolari, f’talbiet għal informazzjoni indirizzati lil InBev kif ukoll f’risposti li ngħatawlhom kif ukoll f’nota interna mingħand Heineken.

9 Fit-18 ta’ April 2007, il-Kummissjoni adottat id-Deċiżjoni C (2007) 1697 dwar provvediment [proċedura] skont l-Artikolu 81 [KE] (Każ COMP/B/37.766 − Is-suq Olandiż tal-birra, iktar ’il quddiem id-“deċiżjoni kkontestata”), li s-sunt tagħha ġie ppubblikat f’Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea tal-20 ta’ Mejju 2008 (ĠU 2008 C 122, p. 1), li ġiet innotifikata lir-rikorrenti permezz ta’ ittra tal-24 ta’ April 2007.

Id-deċiżjoni kkontestata

Il-ksur inkwistjoni

10 L-Artikolu 1 tad-deċiżjoni kkontestata jipprovdi li r-rikorrenti u l-kumpanniji InBev NV, InBev Nederland, Heineken NV, Heineken Nederland u Koninklijke Grolsch ipparteċipaw, matul il-perijodu ta’ bejn is-27 ta’ Frar 1996 u t-3 ta’ Novembru 1999, fi ksur uniku u kontinwat tal-Artikolu 81(1) KE, li jikkonsisti f’għadd ta’ ftehim u/jew prattiki miftiehma li għandhom bħala għan ir-restrizzjoni tal-kompetizzjoni fis-suq komuni.

11 Il-ksur ikkonsista, fl-ewwel lok, fil-koordinazzjoni tal-prezzijiet u fiż-żidiet tal-prezzijiet tal-birra fil-Pajjiżi l-Baxxi, kemm fis-settur “horeca” kif ukoll fis-settur tal-konsum fid-djar, inkluż fir-rigward tal-birra mibjugħa taħt il-marka tad-distributur, fit-tieni lok, fil-koordinazzjoni okkażjonali ta’ kundizzjonijiet kummerċjali oħra offruti lill-klijenti individwali fis-settur “horeca” fil-Pajjiżi l-Baxxi, bħal tislif lill-istabbilimenti, u, fit-tielet lok, fil-koordinazzjoni okkażjonali fuq it-tqassim tal-klijentela, kemm fis-settur “horeca” kif ukoll fis-settur tal-konsum fid-djar fil-Pajjiżi l-Baxxi (Artikolu 1 u premessi 257 u 258 tad-deċiżjoni kkontestata).

12 L-aġir antikompetittiv tal-produtturi tal-birra seħħ, skont id-deċiżjoni kkontestata, waqt ċiklu ta’ laqgħat multilaterali mhux uffiċjali li kienu b’mod regolari jlaqqgħu flimkien l-erba’ atturi prinċipali fis-suq Olandiż tal-birra, kif ukoll waqt laqgħat bilaterali kumplementari li jinvolvu l-istess produtturi tal-birra f’diversi konfigurazzjonijiet. Skont id-deċiżjoni kkontestata, dawn il-laqgħat seħħu b’mod sigriet, b’mod intenzjonali fejn il-parteċipanti kienu jafu li huma ma kinux awtorizzati (premessi 257 sa 260 tad-deċiżjoni kkontestata).

13 Għaldaqstant, fl-ewwel lok, saru serje ta’ laqgħat multilaterali msejħa “Catherijne overleg” (prattika miftiehma Catherijne) jew “agendacommissie” (kummissjoni tal-aġenda) bejn is-27 ta’ Frar 1996 u t-3 ta’ Novembru 1999. Id-deċiżjoni kkontestata tistabbilixxi li dawn il-laqgħat, li jikkonċernaw is-settur “horeca”, iżda li jistgħu jirrigwardaw ukoll is-settur tal-konsum fid-djar, essenzjalment kellhom bħala għan li jikkoordinaw il-prezzijiet u ż-żidiet fil-prezzijiet tal-birra, li jiddiskutu l-limitazzjoni tal-ammont ta’ skontijiet u tat-tqassim tal-klijentela kif ukoll li jiftiehmu fuq ċerti kundizzjonijiet kummerċjali oħra. Il-prezz tal-birra mibjugħa taħt il-marka tad-distributur ukoll ġie diskuss matul dawn il-laqgħat (premessi 85, 90, 98, 115 sa 127 u 247 sa 252 tad-deċiżjoni kkontestata).

14 Fit-tieni lok, fir-rigward tal-kuntatti bilaterali bejn il-produtturi tal-birra, id-deċiżjoni kkontestata tindika li fit-12 ta’ Mejju 1997, InBev u r-rikorrenti ltaqgħu u ddiskutew iż-żieda tal-prezzijiet tal-birra mibjugħa taħt il-marka tad-distributur (premessa 104 tad-deċiżjoni kkontestata). Barra minn hekk, skont il-Kummissjoni, Heineken u r-rikorrenti ltaqgħu fl-1998 bil-għan li jiddiskutu r-restrizzjonijiet li jikkonċernaw il-punti ta’ bejgħ fis-settur “horeca” (premessa 189 tad-deċiżjoni kkontestata). Il-Kummissjoni tindika li saru wkoll kuntatti bilaterali f’Lulju 1999 bejn Heineken u Grolsch fir-rigward ta’ kumpens li ngħata lill-klijenti fis-settur tal-konsum fid-djar li rriżulta fi tnaqqis temporanju tal-prezzijiet (premessi 212 u 213 tad-deċiżjoni kkontestata).

15 Finalment, skont id-deċiżjoni kkontestata, fl-1997, bejn InBev u r-rikorrenti saru kuntatti bilaterali u skambji ta’ informazzjoni rigward diskussjonijiet ġenerali dwar il-prezz tal-birra kif ukoll diskussjonijiet li jirrigwardaw ukoll il-marka tad-distributur. Il-kuntatti bilaterali, fil-forma ta’ skambji ta’ informazzjoni, rigward il-marka tad-distributur, kienu jinvolvu wkoll produtturi tal-birra Belġjani matul Ġunju u Lulju tal-1998 (premessi 105, 222 sa 229 u 232 sa 236 tad-deċiżjoni kkontestata).

Il-multa imposta fuq ir-rikorrenti

16 L-Artikolu 3(c) tad-deċiżjoni kkontestata jimponi multa ta’ EUR 22 850 000 fuq ir-rikorrenti.

17 Għall-finijiet tal-kalkolu ta’ din il-multa, il-Kummissjoni applikat l-Artikolu 23(2) tar-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1/2003, tas-16 ta’ Diċembru 2002, fuq l-implementazzjoni tar-regoli tal-kompetizzjoni mniżżlin fl-Artikoli 81 u 82 tat-Trattat [KE] (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 8, Vol. 2, p. 205), u l-metodoloġija stabbilita fil-Linji ta’ gwida dwar il-metodi tal-kalkoli tal-multi imposti skont l-Artikolu 15(2) tar-Regolament Nru 17 u tal-Artikolu 65(5) tat-Trattat KEFA (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 8, Vol. 1, p. 171, iktar ’il quddiem il-“linji gwida”) (premessi 436 u 442 tad-deċiżjoni kkontestata). Skont din il-metodoloġija, l-iffissar tal-multa imposta fuq ir-rikorrenti sar abbażi tal-gravità u t-tul tal-ksur (premessa 437 tad-deċiżjoni kkontestata).

18 B’mod partikolari, il-ksur ġie kklassifikat bħala “gravi ħafna” sa fejn kien essenzjalment jikkonsisti fil-koordinazzjoni regolari tal-prezzijiet, taż-żidiet fil-prezzijiet u ta’ kundizzjonijiet kummerċjali oħra u fit-tqassim tal-klijentela (premessa 440 tad-deċiżjoni kkontestata). Il-Kummissjoni ħadet inkunsiderazzjoni wkoll in-natura sigrieta u intenzjonata tal-aġir antikompetittiv kif ukoll tal-fatt li l-ksur affettwa t-territorju kollu tal-Pajjiżi l-Baxxi u s-suq kollu tal-birra, jiġifieri kemm is-settur “horeca” kif ukoll is-settur tal-konsum fid-djar (premessi 453 u 455 tad-deċiżjoni kkontestata). Barra minn hekk, il-Kummissjoni ppreċiżat li f’dan il-każ ma ttiħidx inkunsiderazzjoni l-effett reali fuq is-suq Olandiż tal-aġir antikompetittiv peress li dan ma setax jitkejjel (premessa 452 tad-deċiżjoni kkontestata).

19 Barra min hekk, il-Kummissjoni applikat trattament differenzjat fir-rigward tar-rikorrenti bil-għan li tieħu inkunsiderazzjoni l-kapaċità ekonomika reali tagħhom u l-piż individwali tagħhom fl-aġir ikkonstatat li jikkostitwixxi ksur. Għal dan il-għan, il-Kummissjoni wżat il-figuri tal-bejgħ ta’ birra li twettaq mir-rikorrenti fil-Pajjiżi l-Baxxi fl-1998, jiġifieri l-aħħar sena sħiħa tal-ksur. Fuq dik il-bażi, ir-rikorrenti ġew ikklassifikati fit-tielet u fl-aħħar kategorija, li tikkorrispondi għal ammont inizjali ta’ EUR 17 miljun (premessa 462 u 464 tad-deċiżjoni kkontestata).

20 Barra minn hekk, peress li r-rikorrenti kienet ħadet sehem fil-ksur mis-27 ta’ Frar 1996 sat-3 ta’ Novembru 1999, jiġifieri matul perijodu ta’ 3 snin u 8 xhur, dan l-ammont inizjali żdied b’35 % (premessi 465 u 469 tad-deċiżjoni kkontestata). L-ammont bażiku ġie stabbilit għal EUR 22 950 000 (premessa 470 tad-deċiżjoni kkontestata).

21 Fl-aħħar nett, il-Kummissjoni tat tnaqqis ta’ EUR 100 000 mill-ammont tal-multa, sa fejn hija ammettiet li, f’dan il-każ, it-tul tal-proċedura amministrattiva ma kienx raġonevoli (premessi 495 sa 499 tad-deċiżjoni kkontestata).

Il-proċedura u t-talbiet tal-partijiet

22 B’att ippreżentat fir-Reġistru tal-Qorti Ġenerali fl-4 ta’ Lulju 2007, ir-rikorrenti ppreżentat dan ir-rikors.

23 B’deċiżjoni tal-10 ta’ Frar 2010, il-Qorti Generali rrinvijat il-kawża quddiem is-Sitt Awla Estiża skont l-Artikolu 14(1) u l-Artikolu 51(1) tar-Regoli tal-Proċedura tagħha.

24 Fil-kuntest ta’ miżuri ta’ organizzazzjoni tal-proċedura tat-12 ta’ Frar 2010, il-Qorti Ġenerali għamlet mistoqsijiet bil-miktub lill-Kummissjoni, li għalihom din tal-aħħar wieġbet fit-terminu stabbilit.

25 It-trattazzjoni tal-partijiet u t-tweġibiet tagħhom għall-mistoqsijiet magħmula mill-Qorti Ġenerali nstemgħu fis-seduta tal-24 ta’ Marzu 2010.

26 Minħabba l-impediment tal-Imħallef Relatur wara l-għeluq tal-proċedura orali, il-kawża ġiet assenjata lil Imħallef Relatur ġdid u din is-sentenza ġiet iddeliberata mit-tliet Imħallfin li ffirmaw din is-sentenza, skont l-Artikolu 32 tar-Regoli tal-Proċedura.

27 Ir-rikorrenti titlob lill-Qorti Ġenerali jogħġobha:

– tannulla d-deċiżjoni kkontestata fl-intier tagħha jew parzjalment, sa fejn din tikkonċernahom;

– tanulla jew tnaqqas l-ammont tal-multa imposta fuqhom;

– tikkundanna lill-Kummissjoni għall-ispejjeż.

28 Il-Kummissjoni titlob lill-Qorti Ġenerali jogħġobha:

– tiċħad ir-rikors;

– tikkundanna lir-rikorrenti għall-ispejjeż.

Id-dritt

29 Insostenn tar-rikors tagħha, ir-rikorrenti tinvoka sitt motivi, ibbażati, fl-ewwel lok, fuq ksur tal-prinċipju ta’ amministrazzjoni tajba, fit-tieni lok, fuq ksur tal-Artikolu 81 KE, tal-preżunzjoni tal-innoċenza, tal-prinċipju tal-legalità u tal-obbligu ta’ motivazzjoni, fit-tielet lok, fuq żball ta’ liġi u ta’ fatt fid-determinazzjoni tat-tul tal-ksur, fir-raba’ lok, fuq ksur tal-Artikolu 23 tar-Regolament Nru 1/2003, tal-linji gwida kif ukoll tal-prinċipji ta’ ugwaljanza fit-trattament u ta’ proporzjonalità waqt id-determinazzjoni tal-ammont tal-multa, fil-ħames lok, fuq ksur tal-prinċipju tat-terminu raġonevoli, u fis-sitt lok, fuq ksur tal-forom proċedurali sostanzjali, tal-amministrazzjoni tajba u tad-drittijiet ta’ difiża, li jikkonsistu fir-rifjut għal aċċess għar-risposti għad-dikjarazzjoni tal-oġġezzjonijiet tal-partijiet l-oħra kkonċernati kif ukoll għal dokument li jagħmel parti mill-fajl.

30 Il-Qorti Ġenerali tqis li hemm lok li jiġu eżaminati, qabel xejn, it-tieni u t-tielet motivi, li huma intiżi, essenzjalment, li jikkontestaw il-ksur, sussegwentement, l-ewwel u s-sitt motivi, ibbażati fuq allegati difetti proċedurali u fl-aħħar nett, ir-raba’ u l-ħames motivi, li jikkonċernaw l-iffissar tal-ammont tal-multa u t-tul tal-proċedura amministrattiva rispettivament.

Fuq it-tieni motiv, ibbażat fuq ksur tal-Artikolu 81 KE, tal-preżunzjoni tal-innoċenza, tal-prinċipju tal-legalità u tal-obbligu ta’ motivazzjoni

L-argumenti tal-partijiet

31 Ir-rikorrenti essenzjalment issostni, minn naħa, li l-Kummissjoni interpretat u applikat b’mod żbaljat il-kunċetti ta’ “akkordju”, ta’ “prattika miftiehma” u ta’ “ksur uniku u kontinwat” u, min-naħa l-oħra, li hija wettqet żbalji ta’ liġi u evalwazzjoni tal-fatti, fir-rigward tal-konstatazzjoni tal-ksur kemm dwar is-settur “horeca” kif ukoll dwar is-settur tal-konsum fid-djar, inkluż il-parti tal-birra mibjugħa taħt il-marka tad-distributur.

32 Il-Kummissjoni tikkontesta l-argumenti tar-rikorrenti.

Il-kunsiderazzjonijiet tal-Qorti Ġenerali

33 Skont l-Artikolu 81(1) KE, huma inkompatibbli mas-suq komuni u għandhom ikunu pprojbiti l-akkordji kollha bejn impriżi, id-deċiżjonijiet kollha ta’ assoċjazzjonijiet bejn impriżi u l-prattiċi kollha miftehma li jistgħu jaffettwaw il-kummerċ bejn l-Istati Membri u li jkollhom bħala għan jew riżultat il-prevenzjoni, ir-restrizzjoni jew id-distorsjoni tal-kompetizzjoni fi ħdan is-suq komuni.

34 Sabiex ikun hemm ftehim fis-sens tal-Artikolu 81(1) KE, huwa biżżejjed li l-impriżi inkwistjoni jkunu esprimew ir-rieda komuni tagħhom li jaġixxu fis-suq b’mod partikolari (sentenzi tal-Qorti Ġenerali tas-17 ta’ Diċembru 1991, Hercules Chemicals vs Il-Kummissjoni, T‑7/89, Ġabra p.II‑1711, punt 256, u tal-20 ta’ Marzu 2002, HFB et vs Il-Kummissjoni, T-9/99, Ġabra p. II‑1487, punt 199).

35 Jista’ jiġi kkunsidrat li jiġi konkluż ftehim fis-sens tal-Artikolu 81(1) KE meta jkun hemm qbil bejn l-intenzjonijiet fuq il-prinċipju nnifsu tar-restrizzjoni tal-kompetizzjoni, anki jekk l-elementi speċifiċi tar-restrizzjoni prevista jkunu għadhom qegħdin jiġu nnegozjati (ara, f’dan is-sens, is-sentenza HFB et vs Il-Kummissjoni, punt 34 iktar ’il fuq, punti 151 sa 157 u 206).

36 Il-kunċett ta’ prattika miftiehma tikkonċerna forma ta’ koordinazzjoni bejn impriżi li, mingħajr ma wasslet għal ftehim veru u proprju, xjentement tissostitwixxi kooperazzjoni prattika bejniethom b’riskju għall-kompetizzjoni (sentenzi tal-Qorti tal-Ġustizzja tat-8 ta’ Lulju 1999, Il-Kummissjoni vs Anic Partecipazioni, C‑49/92 P, Ġabra p. I‑4125, punt 115, u Hüls vs Il-Kummissjoni, C‑199/92 P, Ġabra p. I‑4287, punt 158).

37 F’dan ir-rigward, l-Artikolu 81(1) KE jipprekludi kwalunkwe kuntatt dirett jew indirett bejn operaturi ekonomiċi ta’ natura li jinfluwenza l-aġir fis-suq ta’ kompetitur attwali jew potenzjali, kif ukoll li jiżvela lil tali kompetitur l-aġir li l-operatur ekonomiku kkonċernat ikun iddeċieda li jadotta huwa stess fis-suq jew li huwa jipprevedi li jadotta fuq dan tal-aħħar, meta dawn il-kuntatti jkollhom l-għan jew l-effett li jirrestrinġu l-kompetizzjoni (ara, f’dan is-sens, is-sentenza Il-Kummissjoni vs Anic Partecipazioni, punt 36 iktar ’il fuq, punti 116 u 117).

38 Hemm lok li jitfakkar, fir-rigward tal-ġbir tal-provi ta’ ksur tal-Artikolu 81(1) KE, li l-Kummissjoni għandha tipproduċi prova tal-ksur li hija tikkonstata u tistabbilixxi l-provi neċessarji sabiex tintwera, sal-grad rikjest mill-liġi, l-eżistenza ta’ fatti li jikkostitwixxu ksur (sentenzi tal-Qorti tal-Ġustizzja tas 17 ta’ Diċembru 1998, Baustahlgewebe vs Il-Kummissjoni, C‑185/95 P, Ġabra p. I‑8417, punt 58, u Il-Kummissjoni vs Anic Partecipazioni, punt 36 iktar ’il fuq, punt 86).

39 Għalhekk, huwa meħtieġ li l-Kummissjoni tipproduċi provi preċiżi u konsistenti sabiex tistabbilixxi l-eżistenza tal-ksur (ara, f’dan is-sens, is-sentenza tal-Qorti Ġenerali tas-6 ta’ Lulju 2000, Volkswagen vs Il-Kummissjoni, T‑62/98, Ġabra p. II‑2707, punt 43, u l-ġurisprudenza ċċitata).

40 Madankollu, għandu jiġi enfasizzat li kull prova mressqa mill-Kummissjoni ma għandhiex neċessarjament tissodisfa dawn il-kriterji fir-rigward ta’ kull element tal-ksur. Ikun suffiċjenti li l-gamma ta’ indizji invokati mill-istituzzjoni, evalwati b’mod globali jkunu jissodisfaw dan ir-rekwiżit (ara s-sentenza tal-Qorti Ġenerali tat-8 ta’ Lulju 2004, JFE Engineering et vs Il-Kummissjoni, T‑67/00, T‑68/00, T‑71/00 u T‑78/00, Ġabra p. II‑2501, punti 179 u 180, u l-ġurisprudenza ċċitata).

41 Fid-dawl tan-notorjetà tal-projbizzjoni ta’ ftehim antikompetittiv, ma jistax jiġi rikjest mill-Kummissjoni li hija tipproduċi provi li juru b’mod espliċitu kuntatt bejn l-operaturi kkonċernati. Il-provi frammentarji u skarsi li jista’ jkollha l-Kummissjoni għandhom, fi kwalunwe ipoteżi, jkunu jistgħu jiġu kkompletati permezz ta’ deduzzjonijiet li jippermettu r-rikostruzzjoni taċ-ċirkustanzi rilevanti. L-eżistenza ta’ prattika jew ta’ ftehim antikompetittiv tista’ għaldaqstant tiġi dedotta minn ċertu numru ta’ koinċidenzi u ta’ indizji li, meħuda flimkien, fin-nuqqas ta’ spjegazzjoni oħra plawsibbli, jikkostitwixxu evidenza ta’ ksur tar-regoli tal-kompetizzjoni (sentenza tal-Qorti tal-Ġustizzja tas-7 ta’ Jannar 2004, Aalborg Portland et vs Il-Kummissjoni, C‑204/00 P, C‑205/00 P, C‑211/00 P, C‑213/00 P, C‑217/00 P u C‑219/00 P, Ġabra p. I‑123, punti 55 sa 57).

42 Peress li l-Kummissjoni invokat provi dokumentarji insostenn tal-konstatazzjoni tagħha tal-eżistenza ta’ ftehim jew ta’ prattika antikompetittiva, huma l-partijiet li jikkontestaw din il-konstatazzjoni quddiem il-Qorti Ġenerali li għandhom, mhux biss jippreżentaw alternattiva plawżibbli għat-teorija tal-Kummissjoni, iżda jqajmu l-insuffiċjenza tal-provi stabbiliti fid-deċiżjoni kkontestata sabiex jistabbilixxu l-eżistenza tal-ksur (sentenza JFE Engineering et vs Il-Kummissjoni, punt 40 iktar ’il fuq, punt 187).

43 Fir-rigward tal-portata tal-istħarriġ ġudizzjarju, skont ġurisprudenza stabbilita, meta l-Qorti Ġenerali jkollha quddiemha rikors għall-annullament ta’ deċiżjoni ta’ applikazzjoni tal-Artikolu 81(1) KE, il-Qorti Ġenerali għandha teżerċita b’mod ġenerali stħarriġ sħiħ sabiex issir taf jekk il-kundizzjonijiet ta’ applikazzjoni tal-Artikolu 81 KE ġewx sodisfatti jew le (ara s-sentenza tal-Qorti Ġenerali tas-26 ta’ Ottubru 2000, Bayer vs Il-Kummissjoni, T‑41/96, Ġabra p. II‑3383, punt 62, u l-ġurisprudenza ċċitata).

44 L-eżistenza ta’ dubju fil-ħsieb tal-Imħallef għandha tiffavorixxi lill-impriża destinatarja tad-deċiżjoni li tikkonstata ksur, b’mod konformi mal-prinċipju ta’ preżunzjoni tal-innoċenza, li bħala prinċipju ġenerali tad-dritt tal-Unjoni Ewropea japplika b’mod partikolari għal ksur tar-regoli tal-kompetizzjoni applikabbli għal impriżi li jistgħu jwasslu għall-impożizzjoni ta’ multi jew ta’ pagamenti ta’ penalità (sentenza Hüls vs Il-Kummissjoni, punt 36 iktar ’il fuq, punti 149 u 150, u sentenza tal-Qorti Ġenerali tas 27 ta’ Settembru 2006, Dresdner Bank et vs Il-Kummissjoni, T‑44/02 OP, T‑54/02 OP, T‑56/02 OP, T‑60/02 OP u T‑61/02 OP, Ġabra p. II‑3567, punti 60 u 61).

45 Huwa fid-dawl ta’ dawn il-kunsiderazzjonijiet li jeħtieġ li jiġi eżaminat jekk, f’dan il-każ, il-Kummissjoni stabbilixxietx sal-grad rikjest mil-liġi li l-aġir tar-rikorrenti kien jikkostitwixxi ksur tal-Artikolu 81(1) KE.

– Fuq id-dikjarazzjoni ta’ InBev

46 Hemm lok li jiġi rrilevat, qabel kollox, li l-Kummissjoni tibbaża ruħha ampjament (ara, b’mod partikolari, il-premessi 40 sa 62 tad-deċiżjoni kkontestata) fuq id-dikjarazzjoni pprovduta minn InBev, fil-kuntest tat-talba tagħha għal klemenza, permezz tal-ittri tat-28 ta’ Jannar, tat-3, tal-25 u tad-29 ta’ Frar 2000, ikkompletati bid-dikjarazzjonijiet annessi ta’ ħames diretturi ta’ InBev (premessi 34 u 40 tad-deċiżjoni kkontestata, iktar ’il quddiem, flimkien imsejħa, id-“dikjarazzjoni ta’ InBev”).

47 Jirriżulta mid-deċiżjoni kkontestata li d-dikjarazzjoni ta’ InBev tindika l-eżistenza ta’ “forom differenti ta’ prattiċi miftiehma […] bejn il-produtturi tal-birra fis-suq Olandiż tal-birra”, u tagħmel distinzjoni bejn il-laqgħat uffiċjali tal-assemblea ġenerali tas-CBK, il-laqgħat informali tal-kummissjoni finanzjarja tas-CBK u l-“laqgħat l-oħra” paralleli msejħa “prattika miftiehma Catherijne” li l-istruttura tagħhom kienet tvarja u li fir-rigward tagħhom InBev tiddikjara li ma sabitx traċċi bil-miktub. Il-“laqgħat l-oħra” jistgħu b’mod partikolari jiġu sottodiviżi fi: “i) laqgħat tad-diretturi horeca tal-erba’ produtturi prinċipali tal-birra (Heineken, Interbrew, Grolsch u Bavaria) […]; ii) laqgħat komuni tad-diretturi horeca u tad-diretturi responsabbli għall-konsum fid-djar (tnejn fl-1998) u iii) laqgħat tad-diretturi responsabbli għall-konsum fid-djar (wieħed fl-1999 […])” (premessi 41 sa 46 tad-deċiżjoni kkontestata).

48 Skont id-dikjarazzjoni ta’ InBev, il-kummissjoni finanzjarja “kienet tinkludi aġenda uffiċjali, iżda kienet tikkostitwixxi wkoll forum ta’ diskussjoni fuq l-iffissar tal-prezzijiet għas-settur tal-konsum fid-djar u s-settur tal-horeca [; ma] hemm l-ebda rendikont ta’ [dawn] id-diskussjonijiet” (premessa 43 tad-deċiżjoni kkontestata).

49 Skont l-istess dikjarazzjoni, is-suġġetti diskussi matul “laqgħat oħra” koprew ukoll kemm is-settur tal-“horeca” kif ukoll is-settur tal-konsum fid-djar u l-birra mibjugħa taħt il-marka tad-distributur (premessa 47 tad-deċiżjoni kkontestata).

50 Fir-rigward, fl-ewwel lok, tas-settur “horeca”, ġew diskussi żewġ suġġetti prinċipali: “kien jeżisti ftehim fundamentali li jikkonċerna l-iffissar ta’ skontijiet massimi skont il-volum għas-settur tal-horeca […] suġġett ta’ konsultazzjoni ieħor kien jikkonċerna l-investimenti li twettqu fi ħdan il-horeca [; l]-idea kienet tikkonsisti fiż-żamma tal-istatus quo fis-settur u li jiġi evitat li jittieħdu klijenti minn produtturi oħra tal-birra” (premessa 48 tad-deċiżjoni kkontestata).

51 Direttur ta’ InBev jindika li huwa ma kienx jaf il-kontenut preċiż tal-imsemmi ftehim u direttur ieħor iddeskrivih bħala “ftehim kumpless u vag ħafna dwar l-iskali (skontijiet mogħtija lil-horeca), li qatt ma kkollaborajna fih”, li jindika li “[il-]prattika miftiehma kienet tikkonsisti f’laqgħa ta’ darbtejn fix-xahar tad-diretturi horeca li matulhom huma kienu jiddiskutu ksur magħruf tar-‘regola’ (peress li din kienet vaga; kienu jitkellmu dwar eċċess tas-suq)” (premessa 48 tad-deċiżjoni kkontestata).

52 Fir-rigward, fit-tieni lok, tas-settur tal-konsum fid-djar, skont id-dikjarazzjoni ta’ InBev, id-diskussjonijiet kienu jirrigwardaw kemm il-livell tal-prezzijiet b’mod ġenerali kif ukoll is-suġġett speċifiku tal-birra mibjugħa taħt il-marka tad-distributur.

53 Fir-rigward tal-livell tal-prezzijiet inġenerali, wieħed mid-diretturi ta’ InBev iddikjara li “kien jiġri spiss li produttur tal-birra jżid il-prezzijiet wara li jkun ħabbar dan minn qabel lill-produtturi sħabu tal-birra […;] l-inizjattiva kienet dejjem toriġina minn wieħed mill-produtturi l-kbar tal-birra u, b’mod ġenerali, minn Heineken [; f’] dan il-każ, il-produtturi l-oħra tal-birra kien ikollhom il-ħin neċessarju sabiex jadottaw pożizzjoni [ ; ] jekk il-produtturi tal-birra kienu jallinjaw il-prezzijiet tagħhom wieħed fuq l-ieħor b’mod ġenerali, kull wieħed minnhom kien ikollu u kien iżżomm madankollu l-politika individwali tiegħu tal-prezzijiet” (premessa 51 tad-deċiżjoni kkontestata).

54 Fir-rigward tal-birra mibjugħa taħt il-marka tad-distributur, InBev tindika li d-diskussjonijiet dwar il-prezzijiet kienet issir bejn l-atturi Olandiżi tas-settur (Bavaria u Oranjeboom, li ġiet akkwistata minn Interbrew) mill-1987. Hija żżid li “ż-żewġ partijiet ftiehmu, wara li wkoll tkellmu flimkien, li huma ma kellhom jaċċettaw l-ebda ndħil fiċ-ċirkli rispettivi tagħhom ta’ klijenti tal-marki tad-distributur li twassal għal telf fil-volum” (premessa 52 tad-deċiżjoni kkontestata).

55 Fir-rigward tal-implikazzjoni ta’ Heineken u ta’ Grolsch f’dan is-settur, skont id-dikjarazzjoni ta’ InBev, “is-suq Olandiż huwa kkaratterizzat minn diskrepanza sinjifikattiva bejn il-prezz tal-birra mibjugħa taħt il-marka tad-distributur (‘marki B’) u [ta’ marki oħra (‘marki A’) ;] Heineken, li ma hijiex preżenti fis-settur tal-marki tad-distributur, dejjem irrifjutat żidiet fil-prezzijiet għall-marki A sakemm il-prezz tal-birra mibjugħa taħt il-marka tad-distributur ma jiżdiedx [; b’] dan il-mod, hija kienet teżerċita pressjoni indiretta, b’mod partikolari fuq il-produtturi tal-marki tad-distributur, bħal Bavaria u Interbrew” (premessa 53 tad-deċiżjoni kkontestata).

56 InBev iddikjarat li l-prezzijiet tal-marki tad-distributur ukoll ġew diskussi bejn l-erba’ produtturi tal-birra, fi kliem ieħor, fil-preżenza ukoll ta’ Grolsch, fil-kuntest tat-tema iktar ġenerali ta’ diverġenzi li għandhom jinżammu bejn il-prezzijiet tal-marki tal-birra. Skont id-dikjarazzjoni ta’ InBev, “Heineken u Grolsch ma żiedux il-prezzijiet tagħhom matul is-snin u l-prezzijiet tal-birer tal-marka u tal-marka tad-distributur ta’ produtturi oħra tal-birra lanqas ma żdiedu [; f’] dawn l-aħħar snin, Bavaria u Interbrew żiedu l-prezzijiet tagħhom, segwiti minn Grolsch” (premessa 54 tad-deċiżjoni kkontestata). Huwa rrilevat ukoll li, “f’dawn l-aħħar 3 sa 4 snin, dawn il-konsultazzjonijiet informali ġew integrati fil-prattika miftiehma Catherijne fil-horeca, li fihom kienu jipparteċipaw ukoll rappreżentanti tas-CBK [ ; ] wara xi laqgħat, ġie deċiż li dawn il-laqgħat jinqasmu mill-ġdid f’laqgħat dwar il-konsum fid-djar u laqgħat horeca” (premessa 54 tad-deċiżjoni kkontestata).

57 Barra minn hekk, InBev iddikjarat li l-kisba ta’ ċertu parti mis-suq mill-produttur tal-birra Belġjan Martens mill-1996-1997 wasslet għal “ftehim bejn produtturi tal-birra Belġjani u Olandiżi attivi fis-suq tal-marki tad-distributur [ ; ] saru żewġ laqgħat [fi] Breda fl-1998 [… ; ] ġie miftiehem li għandhom jiġi osservati l-volumi rispettivi tal-marki tad-distributur mibjugħa lill-klijenti stabbiliti fil-Pajjiżi l-Baxxi u fil-Belġju” (premessa 55 tad-deċiżjoni kkontestata).

58 Skont id-dikjarazzjonijiet tad-diretturi ta’ InBev, il-“laqgħat l-oħra” kienu organizzati sabiex tiġi żgurata reċiprokament “aggressività ta’ natura limitata” fis-suq (premessa 46 tad-deċiżjoni kkontestata).

59 Fir-risposta tagħha għat-talba għal informazzjoni, tad-19 ta’ Diċembru 2001, InBev indikat li “djarji ta’ snin preċedenti u noti meħuda waqt laqgħat informali ġew distrutti fl-aħħar ta’ Novembru 1998 [ ; ] kien qrib dan il-perijodu li bdiet tiġi rrilevata l-eżistenza ta’ prattika miftiehma bejn produtturi tal-birra Olandiżi fis-suq u li nħolqot il-biża’ ta’ kontroll min-naħa tal-awtorità Olandiża tal-kompetizzjoni [ ; ] reġgħu ġew distrutti djarji fis-snin ta’ wara” (premessa 61 tad-deċiżjoni kkontestata).

60 Jeħtieġ jiġi rrilevat qabel kollox li l-ebda dispożizzjoni u l-ebda prinċipju ġenerali tad-dritt tal-Unjoni ma jipprekludu lill-Kummissjoni tinvoka, fil-konfront ta’ impriża, dikjarazzjonijiet ta’ impriżi oħra inkriminati. Jekk tali ma kienx il-każ, l-oneru tal-prova fuq il-Kummissjoni ta’ aġir li jikser l-Artikoli 81 KE u 82 KE, ikun insostenibbli u inkompatibbli mal-missjoni ta’ sorveljanza tal-applikazzjoni tajba ta’ dawk id-dispożizzjonijiet li hija attribwita lilha mit-Trattat KE (sentenza JFE Engineering et vs Il-Kummissjoni, punt 40 iktar ’il fuq, punt 192, u l-ġurisprudenza ċċitata).

61 F’dan il-każ, ir-rikorrenti ma tikkontestawx l-indikazzjonijiet tad-dikjarazzjoni ta’ InBev li saru laqgħat bejn rappreżentanti tal-produtturi Olandiżi tal-birra. Hija lanqas ma tikkontesta li hija kienet irrappreżentata fil-parti l-kbira ta’ dawn il-laqgħat u li, matul dawn tal-aħħar, saru diskussjonijiet dwar il-prezz fis-suq Olandiż, kif ukoll dwar l-iskontijiet għall-klijenti tas-settur “horeca”.

62 F’dawn il-kundizzjonijiet, il-Kummissjoni setgħet tikkonstata, b’mod korrett, li kienu nżammu l-laqgħat invokati fid-dikjarazzjoni ta’ InBev u li r-rappreżentanti tar-rikorrenti kienu effettivament ipparteċipaw, minn tal-inqas, għal ċertu numru ta’ dawn il-laqgħat.

63 Madankollu, ir-rikorrenti tiċħad li d-diskussjonijiet li saru waqt il-laqgħat inkwistjoni wasslu għall-konklużjoni ta’ ftehim illegali jew għat-twettiq ta’ prattika miftiehma antikompetittiva. Huma jsostnu li l-imsemmija laqgħat kienu essenzjalment jirrigwardaw suġġetti leġittimi u li, sa fejn ġiet diskussa s-sitwazzjoni fuq is-suq, dan ma sarx għal għanijiet antikompetittivi. F’dan ir-rigward, ir-rikorrenti tikkontesta l-affidabbiltà tad-dikjarazzjoni ta’ InBev billi jsostnu li din tal-aħħar hija vaga, inkoerenti u intrinsikament kontradittorja.

64 B’mod partikolari, fir-rigward tan-natura kontradittorja tad-dikjarazzjoni ta’ InBev, ir-rikorrenti ssostni li din tinkludi serje ta’ dikjarazzjonijiet li jiskaġunaw.

65 Minn naħa, dawn huma siltiet mid-dikjrazzjonijiet kumplimentari ta’ InBev tat-3 ta’ Frar 2000, li jindikaw dan li ġej: “‘tkellimna fuq kollox sabiex reċiprokament nagħtu l-impressjoni li aħna nibqgħu kalmi fis-suq. Kienet biss ftit jew ma kinitx kwistjoni ta’ skali u ta’ punti ta’ bejgħ. Fil-fatt, wieħed kien jieħu lill-ieħor biċ-ċajt’. F’dawn l-aħħar snin, dawn il-laqgħat kienu tilfu iktar u iktar is-sustanza tagħhom u l-prattika miftiehma saret ta’ natura iktar vaga” (premessa 46 tad-deċiżjoni kkontestata).

66 Min-naħa l-oħra, ir-rikorrenti tirreferi għal ċerti siltiet tad-dikjarazzjonijiet tad-diretturi ta’ InBev, li jipprovdi, b’mod partikolari: “ma kien jeżisti l-ebda ftehim għas-settur tal-ikel”; “madankollu ż-żidiet fil-prezz ma ġewx applikati fil-kuntest tal-ftehim”; “ma nafx bil-ftehim fis-settur tal-marki tad-distributur”; “din il-laqgħa ma kienx fiha wisq konsistenza. Kienet iktar laqgħa informali, mingħajr aġenda partikolari. Saru kummenti ġenerali dwar l-iskontijiet. Kelli l-impressjoni li kienet ilha teżisti minn snin ilu xi forma ta’ sistema ta’ skala jew regola għall-iskontijiet, iżda dan qatt ma ntqal b’mod speċifiku. Tkellimna biss fuq ammonti globali ta’ skontijiet f’termini ġenerali ħafna, li kienet l-okkażjoni sabiex jissemmew ċerti ġrajjiet”, “[Interbrew] ma pparteċipatx għal ebda ftehim fuq il-prezzijiet”; “barra minn hekk, ma hemm ebda konċertazzjoni. Aħna mxejna b’mod kompletament indipendenti u waqt iż-żidiet tal-prezzijiet tal-birer kollha fl-1999, żidna l-marki A (wara li Bavaria u Grolsch kienu għamlu dan ftit xhur qabel) u l-klijenti tagħna rreżistewna b’mod qawwi għall-marki tad-distributuri [...] u għalhekk aġixxejna b’mod tassew legali”.

67 Ir-rikorrenti ssostni li d-dikjarazzjonijiet imsemmija iktar ’il fuq huma inkompatibbli mal-konklużjonijiet tal-Kummissjoni fir-rigward tal-eżistenza tal-ksur tal-Artikolu 81 KE. Skont ir-rikorrenti minn dawn jirriżulta li ż-żidiet tal-prezzijiet applikati fis-settur tal-konsum fid-djar la kienu miftiehma u lanqas innotifikati, li Interbrew kienet tiddetermina b’mod kompletament indipendenti l-prezzijiet ta’ bejgħ tagħha, li l-produtturi tal-birra Olandiżi kienu kompetittivi, u li ma kien hemm ebda ftehim bejn il-produtturi tal-birra dwar it-tnaqqis mogħti lis-settur “horeca”.

68 Qabel xejn, għandu jiġi kkonstatat li t-tnaqqis li sar mir-rikorrenti abbażi ta’ ċerti elementi tad-dikjarazzjoni ta’ InBev, li jindika n-natura ġenerali tad-diskussjonijiet, in-nuqqas ta’ ftehim għal ċerti setturi u n-nuqqas ta’ effett tad-diskussjonijiet dwar l-aġir tal-produtturi tal-birra fis-suq, ma jistgħux, fihom infushom, jikkonfutaw il-konstatazzjoni tal-Kummissjoni tal-eżistenza tal-ksur.

69 Fil-fatt, fir-rigward tal-allegata natura ġenerali tal-imsemmija dikjarazzjoni, hemm lok li jitfakkar li l-Kummissjoni hija spiss imġiegħla tipprova l-eżistenza ta’ ksur f’ċirkustanzi li ma tantx huma xierqa għal dan il-kompitu, inkwantu setgħu jiddekorru diversi snin wara ż-żmien tal-fatti li jikkostitwixxu l-ksur u li diversi impriżi li kienu suġġett tal-investigazzjoni ma kkooperawx b’mod attiv magħha. Jekk hija neċessarjament il-Kummissjoni li għandha tistabbilixxi li ġie konkluż ftehim illeċitu ta’ tqassim tas-swieq, ikun eċċessiv li jintalab, barra minn hekk, li hija tipproduċi prova tal-mekkniżmu speċifiku li bih għandu jinkiseb dan l-għan. Fil-fatt, ikun faċli wisq għal impriża li wettqet ksur li tevita kull sanzjoni jekk hija tkun tista’ tinvoka l-argument dwar in-natura vaga tal-informazzjoni ppreżentata fir-rigward tal-funzjonament tal-ftehim illegali f’sitwazzjoni li fiha l-eżistenza tal-ftehim u l-għan antikompetittiv tiegħu jkunu madankollu stabbiliti b’mod suffiċjenti. L-impriżi jistgħu jiddefendu ruħhom b’mod utli f’tali sitwazzjoni sakemm dawn ikollhom l-opportunità li jikkummentaw fuq il-provi kollha invokati kontrihom mill-Kummissjoni (sentenza JFE Engineering et vs Il-Kummissjoni, punt 40 iktar ’il fuq, punt 203; ara wkoll, f’dan is-sens, is-sentenza tal-Qorti tal-Ġustizzja tal 25 ta’ Jannar 2007, Sumitomo Metal Industries u Nippon Steel vs Il-Kummissjoni, C‑403/04 P u C‑405/04 P, Ġabra p. I‑729, punt 50).

70 Sussegwentement, fir-rigward tal-allegata natura kontradittorja tad-dikjarazzjoni ta’ InBev, inkwantu tinkludi indikazzjonijiet ta’ nuqqas ta’ effett fuq is-suq tal-aġir ikkontestat, għandu jitfakkar li mit-test stess tad-dispożizzjoni tal-Artikolu 81 KE jirriżulta li l-ftehim u l-prattiki miftiehma bejn imprizi huma pprojbiti, indipendentement minn kull effett fuq is-suq, meta dawn ikollhom għan antikompetittiv (sentenzi tal-Qorti tal-Ġustizzja Hüls vs Il-Kummissjoni, punt 36 iktar ’il fuq, punti 163 sa 166, u tal-4 ta’ Ġunju 2009, T-Mobile Netherlands et, C‑8/08, Ġabra p. I‑4529, punt 29).

71 Għalhekk, peress li l-Kummissjoni kkonstatat l-eżistenza ta’ ftehim u ta’ prattiki miftiehma li għandhom għan antikompetittiv, din il-konstatazzjoni ma tistax tiġi kontradetta permezz ta’ indikazzjonijiet ibbażati fuq in-nuqqas ta’ applikazzjoni ta’ arranġamenti ta’ kollużjoni jew in-nuqqas ta’ effett fuq is-suq.

72 Fir-rigward tal-allegati indikazzjonijiet dwar in-nuqqas ta’ ftehim fis-settur tal-konsum fid-djar u fis-settur “horeca”, jeħtieġ li jiġi osservat li s-siltiet invokati mir-rikorrenti, moqrija fil-kuntest tagħhom, ma għandhom bl-ebda mod l-effett li jeskludu l-eżistenza ta’ ftehim jew ta’ prattika miftiehma fis-setturi kkonċernati.

73 Fil-fatt, fir-rigward tas-settur tal-konsum fid-djar (bejgħ bl-imnut), id-dikjarazzjoni magħmula minn wieħed mid-diretturi ta’ InBev, li “ma kien jeżisti l-ebda ftehim għal [dak] is-settur”, hija segwita minn deskrizzjoni konkreta tal-mekkaniżmu ta’ koordinazzjoni tal-prezzijiet applikat mill-produtturi tal-birra. Il-parti rilevanti tipprovdi kif ġej (premessa 51 tad-deċiżjoni kkontestata):

“Ma kienx jeżisti ftehim għas-settur tal-bejgħ bl-imnut (‘Food’). Fir-rigward taż-żieda fil-prezzijiet tal-birra, kien jiġri spiss li produttur tal-birra jżid il-prezzijiet wara li jkun ħabbar dan minn qabel lill-produtturi sħabu tal-birra. Meta wieħed mill-partijiet ikun għamel tali dikjarazzjoni, kienet issegwi diskussjoni dwar l-impatt ta’ tali żieda fuq is-suq; filwaqt li ż-żieda fil-prezzijiet madankollu kienet minkejja kollox tidħol fis-seħħ. L-inizjattiva kienet dejjem toriġina minn wieħed mill-produtturi l-kbar tal-birra u b’mod ġenerali, minn Heineken. F’każ simili, il-produtturi l-oħra tal-birra kien ikollhom il-ħin neċessarju sabiex jadottaw pożizzjoni. Jekk il-produtturi tal-birra kienu jallinjaw il-prezzijiet tagħhom wieħed fuq l-ieħor b’mod ġenerali, kull wieħed minnhom kien ikollu u kien iżżomm madankollu l-politika individwali tiegħu tal-prezzijiet”.

74 F’dan il-kuntest, il-fatt waħdu li d-direttur ta’ InBev għamel referenza għan-nuqqas ta’ “ftehim” ma jistax jikkostitwixxi argument validu, peress li hija l-Kummissjoni u, fejn ikun xieraq, il-Qorti Ġenerali li għandha tipproċedi għall-klassifikazzjoni legali tal-aġir deskritt fid-dikjarazzjonijiet magħmula minn dawk responsabbli għall-impriżi kkonċernati.

75 Fir-rigward tal-allegat nuqqas ta’ ftehim u tal-osservanza ta’ ftehim fis-settur “horeca”, għandu jiġi kkonstatat li s-siltiet mid-dikjarazzjoni kumplimentari ta’ InBev tat-3 ta’ Frar 2000 u tad-dikjarazzjonijiet tad-diretturi ta’ InBev, iċċitati fil-punti 65 u 66 iktar ’il fuq, ma għandhomx bħala effett li jeskludu l-eżistenza ta’ ftehim dwar l-iskontijiet mogħtija lill-klijenti ta’ dan is-settur. Billi wrew li d-diskussjonijiet kienu ta’ natura ġenerali u kien biss rari li kellhom bħala suġġett l-iskali u punti ta’ bejgħ preċiżi, dawn is-siltiet jikkonċernaw il-livell ta’ dettall tad-diskussjonijiet, mingħajr madankollu ma jikkontradixxu l-eżistenza ta’ ftehim fis-sens tal-Artikolu 81 KE. Għalhekk, ma jisgħux jiġu kkunsidrati li jikkontradixxu l-indikazzjoni, magħmula fil-kuntest tad-dikjarazzjoni ta’ InBev li tipprovdi li “kien jeżisti ftehim fundamentali li jikkonċerna l-iffissar ta’ skontijiet massimi skont il-volum għas-settur tal-horeca” (premessa 48 tad-deċiżjoni kkontestata).

76 Fid-dawl ta’ dak li ntqal, l-argument tar-rikorrenti bbażat fuq l-allegata natura vaga u kontradittorja tad-dikjarazzjoni ta’ InBev u, għalhekk, tal-mod allegatament selettiv li bih il-Kummissjoni użat din id-dikjarazzjoni, huwa infondat.

77 Fl-aħħar nett, fir-rigward tal-evalwazzjoni ġenerali tal-affidabbiltà tad-dikjarazzjoni ta’ InBev, jeħtieġ li jiġi kkunsidrat li, b’mod kuntrarju għal dak li jsostnu r-rikorrenti, il-Kummissjoni setgħet, ġustament, tagħti lid-dikjarazzjoni ta’ InBev valur probatorju partikolarment għoli, peress li risposta mogħtija f’isem l-impriża bħala tali, hija iktar kredibbli minn dik li jista’ jkollha risposta mogħtija minn membru tal-persunal tagħha indipendentement mill-esperjenza jew mill-istima personali ta’ dan tal-aħħar. Jeħtieġ li jiġi osservat ukoll li d-dikjarazzjoni ta’ InBev tirrappreżenta r-riżultat ta’ investigazzjoni interna mwettqa mill-impriża u li ġiet ippreżentata lill-Kummissjoni minn avukat, li kellu l-obbligu professjonali li jaġixxi fl-interess ta’ din l-impriża. Ma setax, għaldaqstant, jammetti kif ġieb u laħaq l-eżistenza ta’ ksur mingħajr ma jevalwa l-konsegwenzi ta’ dik l-azzjoni (sentenzi tal-Qorti Ġenerali tal-20 ta’ Marzu 2002, LR AF 1998 vs Il-Kummissjoni, T‑23/99, Ġabra p. II‑1705, punt 45, u JFE Engineering et vs Il-Kummissjoni, punt 40 iktar ’il fuq, punt 206).

78 Barra minn hekk, mill-ġurisprudenza jirriżulta li, filwaqt li huwa ġeneralment aċċettabbli li xhieda mogħtija b’mod volontarju mill-parteċipanti prinċipali f’akkordju illegali tiġi ttrattata b’ċertu suspett, meta titqies il-possibbiltà li dawn il-parteċipanti jkollhom it-tendenza li jnaqqsu l-importanza tal-kontribut tagħhom fil-ksur u li jżidu dak ta’ oħrajn, il-fatt li persuna titlob li tibbenefika mill-applikazzjoni tal-avviż dwar il-kooperazzjoni bil-għan li jinkiseb tnaqqis tal-multa mhux neċessarjament joħloq inċentiv sabiex jiġu ppreżentati elementi ta’ prova żbaljati fil-konfront tal-parteċipanti l-oħra fl-akkordju inkriminat. Fil-fatt, kull tentattiv sabiex il-Kummissjoni tiġi mħajra tagħmel żball jista’ jqajjem dubji dwar is-sinċerità kif ukoll il-kompletezza tal-kooperazzjoni ta’ min qed jagħmel it-talba u, għaldaqstant, jipperikola l-possibbiltà li dan jibbenefika b’mod sħiħ mill-avviż dwar il-kooperazzjoni (sentenza tal-Qorti Ġenerali tas-16 ta’ Novembru 2006, Peróxidos Orgánicos vs Il-Kummissjoni, T‑120/04, Ġabra p. II‑4441, punt 70).

79 Ċertament, hemm lok li jitfakkar li d-dikjarazzjoni ta’ impriża akkużata li pparteċipat f’akkordju, li l-eżatezza tagħha hija kkontestata minn diversi impriżi akkużati oħra, ma tistax tiġi kkunsidrata li tikkostitwixxi prova suffiċjenti tal-eżistenza ta’ ksur imwettaq minn dawk tal-aħħar mingħajr ma tkun sostnuta minn provi oħra (ara, f’dan is-sens, is-sentenzi tal-Qorti Ġenerali tal-14 ta’ Mejju 1998, Enso-Gutzeit vs Il-Kummissjoni, T‑337/94, Ġabra p. II‑1571, punt 91, u JFE Engineering et vs Il-Kummissjoni, punt 40 iktar ’il fuq, punt 219).

80 Għaldaqstant, id-dikjarazzjoni ta’ InBev ma tistax waħidha tkun suffiċjenti sabiex tistabbilixxi l-eżistenza ta’ ksur, iżda għandha tkun ikkorroborata bi provi oħra.

81 Madankollu, hemm lok li jitqies li l-livell ta’ korroborazzjoni meħtieġ f’din il-kawża huwa baxx, kemm f’termini ta’ preċiżjoni kif ukoll f’termini ta’ intensità, minħabba l-affidabbiltà tad-dikjarazzjoni ta’ InBev, li ma kienx ikun il-każ kieku dawn tal-aħħar ma kinux partikolarment affidabbli. Għalhekk, hemm lok li jitqies li, li kieku kellu jiġi deċiż li għadd ta’ indizji konsistenti jippermettu li jikkorroboraw l-eżistenza u ċerti aspetti speċifiċi tal-prattiki esposti fid-dikjarazzjoni ta’ InBev u msemmija fl-Artikolu 1 tad-deċiżjoni kkontestata, l-imsemmija dikjarazzjoni setgħet tkun suffiċjenti waħidha, f’din is-sitwazzjoni, sabiex tipprova aspetti oħra tad-deċiżjoni kkontestata. Barra minn hekk, sa fejn prova ma tkunx f’kontradizzjoni manifesta mad-dikajarazzjoni ta’ InBev fuq l-eżistenza jew il-kontenut essenzjali tal-prattiki illegali, huwa suffiċjenti li hija tipprova elementi sinjifikattivi ta’ prattiki li hija ddeskriviet sabiex ikollha ċertu valur bħala element ta’ korroborazzjoni fil-kuntest ta’ għadd ta’ provi miżmuma kontriha (ara, f’dan is-sens, is-sentenza JFE Engineering et vs Il-Kummissjoni, punt 40 iktar ’il fuq, punt 220, u l-ġurisprudenza ċċitata).

82 Fid-dawl ta’ dak li ntqal, jeħtieġ li jiġu eżaminati l-argumenti tar-rikorrenti dwar provi oħra, invokati mill-Kummissjoni fid-deċiżjoni kkontestata bil-għan li jikkorroboraw il-konstatazzjonijiet ibbażati fuq id-dikjarazzjoni ta’ InBev.

– Fuq provi oħra

83 Fid-deċiżjoni kkontestata, il-Kummissjoni indikat li d-dikjarazzjoni ta’ InBev hija kkorroborata minn serje ta’ dokumenti interni li joriġinaw mir-rikorrenti u minn tliet produtturi tal-birra oħra Olandiżi, minn noti miktubin bl-idejn tal-laqgħat, minn noti tal-ispejjeż u minn kopji ta’ djarji miksuba wara l-investigazzjoni u minn talbiet għal informazzjoni.

84 Fil-premessa 67 tad-deċiżjoni kkontestata, il-Kummissjoni tinvoka n-noti miktubin bl-idejn ta’ direttur kummerċjali ta’ Grolsche, dwar il-laqgħa tas 27 ta’ Frar 1996, l-għan ta’ din il-laqgħa kien indikat permezz tal-frażi “CBK cie HOR cath”. Dawk in-noti jinkludu l-parti li ġejja: “Garanziji/finanzjamenti: finanzjamenti għal [...] superjuri għal ħtiġijiet ta’ punti preċiżi. Għaldaqstant […] miljuni”.

85 Skont il-Kummissjoni, jirriżulta minn din is-silta li l-erba’ produtturi tal-birra inkwistjoni ddiskutew, fil-kuntest ta’ “laqgħa Catherijne”, kundizzjonijiet finanzjarji applikati jew li għandhom jiġu applikati fir-rigward ta’ ċerti klijenti “horeca” (premessa 72 tad-deċiżjoni kkontestata) u b’mod iktar partikolari fir-rigward ta’ stabbilimenti ġestiti minn proprjetarju ta’ diversi stabbilimenti “horeca” fil-Pajjiżi l-Baxxi.

86 Fil-premessa 76 tad-deċiżjoni kkontestata l-Kummissjoni tinvoka n-noti miktubin bl-idejn ta’ direttur “horeca” ta’ Bavaria li jikkonċernaw il-laqgħa tad-19 ta’ Ġunju 1996. In-noti jipprovdu kif ġej:

“- adattament tal-prezzijiet

konsum fid-djar għoli – baxx

prattika miftiehma Bavaria – Interbrew

[…] u […] -> problema […]

Martens

Schultenbrau !! 89 ct

- żieda biss fil-prezzijiet tal-birra fil-btieti

argumenti

b’mod integrali biss Hein + Grolsch

Frise US Heit

Interbrew \

| li jżidu flimkien

Bavaria /

-> […] ukoll

il-baxx jogħla iktar mill-għoli

- tiddaħħal l-arja

-ftehim

jitneħħa skont li għandu jingħata ta’ xarbiet 7.5 kull bettija Heineken

preparazzjoni ta’ rappreżentanti fid-dawl ta’ ftehim possibbli

Interbrew \

| tista’ tintuża l-arja

Grolsch /”.

87 Skont il-Kummissjoni, dawn in-noti juru li l-produtturi tal-birra inkwistjoni iddiskutew b’mod dettaljat il-prezzijiet, kemm tal-birra mibjugħa taħt il-marka tad-distributur kif ukoll tal-birra mibjugħa fi btieti, u li l-prezzijiet tal-orħos birer, prodotti minn Interbrew u Bavaria, kellhom jogħlew iktar minn dawk tal-ogħla birer, prodotti minn Heineken u Grolsch (premessa 85 tad-deċiżjoni kkontestata).

88 Fil-premessa 89 tad-deċiżjoni kkontestata, il-Kummissjoni tinvoka ittra li d-Direttur Ġenerali ta’ Interbrew Nederland bagħat fil-25 ta’ Marzu 1997 lill-uffiċċju ta’ InBev fil-Belġju:

“Jeżisti issa qbil bejn il-produtturi prinċipali tal-birra sabiex issir żieda fil-prezzijiet qabel l-1998. Din tkun tippermetti lill-produtturi tal-birra jkabbru l-intermedjarja tagħhom għall-baġits promozzjonali supplementari neċessarji. L-atturi tal-marka A jippruvaw jagħmlu jvarjaw iż-żieda fil-prezzijiet bejn il-marki A (żieda ta’ 2 NLG/hl) u l-marki B (żieda ta’ 4 NLG/hl). Dan jidhirli li huwa irrealist ħafna – aħna rridu nżommu żieda integrali ta’ 4 NLG. Jien neskludi miż-żieda fil-prezzijiet il-birer speċjali tagħna ‘li jinxtorbu l-iktar’ (DAS, Hoegaarden, Leffe). In-negozjati bdew”.

89 Il-Kummissjoni kkonkludiet abbażi ta’ dik l-ittra li kienet prevista żieda fil-prezzijiet qabel l-1998 wara negozjati fuq il-prezzijiet bejn il-produtturi prinċipali tal-birra. Barra minn hekk, l-istess ittra tikkonferma l-eżistenza ta’ distinzjoni bejn produtturi u marki tal-birra pjuttost għoljin (premessa 90 tad-deċiżjoni kkontestata).

90 Fil-premessa 92 tad-deċiżjoni kkontestata, il-Kummissjoni tinvoka n-noti miktubin bl-idejn ta’ membru tal-kunsill tal-amministrazzjoni ta’ Bavaria li jirrigwardaw il-laqgħa tal-1 ta’ Mejju 1997. Hija tiċċita s-siltiet li ġejjin:

“Catherijne Club 1/5 - 97

trasferimenti ‘interni’ tal-grupp

għandhom ukoll josservaw l-‘iskala’

[…] ‘Den Haag’

Monster ZH [L-Olanda tan-Nofsinhar] toffri kompetizzjoni iktar għolja”.

91 Skont il-Kummissjoni, dawn in-noti jikkonfermaw li l-produtturi tal-birra kienu jiddiskutu dwar “skala” għall-kundizzjonijiet kummerċjali mogħtija fil-punti ta’ bejgħ individwali, f’każ ta’ trasferiment ta’ grupp lil ieħor, iżda wkoll f’każ ta’ trasferiment fi ħdan l-istess grupp (premessa 99 tad-deċiżjoni kkontestata).

92 Fil-premessa 100 tad-deċiżjoni kkontestata, il-Kummissjoni tikkonstata li n-noti msemmija iktar ’il fuq jinkludu wkoll l-ismijiet “Heineken/Amstel/Brand/Grolsch” fl-ewwel linja u l-ismijiet “Interbrew/Bavaria” fit-tieni linja, dawn iż-żewġ linji huma marbuta permezz ta’ parenteżi li warajha hemm il-frażi “ma hemmx żidiet fil-prezzijiet”. Minn dan il-Kummissjoni tiddeduċi li d-distinzjoni bejn il-marki A, miżmuma minn Heineken u Grolsch, u l-marki B, miżmuma minn Interbrew u Bavaria, kienu fiċ-ċentru tad-diskussjonijiet bejn il-produtturi tal-birra li jirrigwardaw iż-żidiet fil-prezzijiet tal-birra (premessa 103 tad-deċiżjoni kkontestata).

93 Fil-premessa 117 tad-deċiżjoni kkontestata, il-Kummissjoni tinvoka n-noti miktuba bl-idejn ta’ membru tal-kunsill tal-amministrazzjoni ta’ Bavaria li jikkonċernaw il-laqgħa tas-17 ta’ Diċembru 1997. Hija tiċċita s-silta li ġejja:

“2) Sitwazzjoni tal-prezzijiet: Marzu/April

żieda fi stadju wieħed / żieda f’żewġ stadji

a) Heineken toġġezzjona ! ! Heineken 18.59

b) f’każ ta’ żieda: negozjabbli ħafna; volontarjament; ikun hemm appoġġ”.

94 Minn dan il-Kummissjoni tiddeduċi li l-produtturi tal-birra preżenti fil-laqgħa tas-17 ta’ Diċembru 1997, b’mod partikolari Bavaria, Grolsch u Heineken, kienu ddiskutew żidiet fil-prezzijiet kif ukoll reazzjonijiet possibbli għaż-żidiet fil-prezzijiet (premessa 127 tad-deċiżjoni kkontestata).

95 Fil-premessa 129 tad-deċiżjoni kkontestata, il-Kummissjoni tinvoka silta min-noti miktubin bl-idejn ta’ direttur “horeca” ta’ Bavaria li jikkonċernaw il-laqgħa tat-12 ta’ Marzu 1998:

“- Mhux wisq attività mill 1 ta’ Jannar

- Marki A ma kienx hemm paniku fir-rigward tal-prezzijiet Hein

9.95 li jitnaqqas b’11,49 ma tantx tagħmel sens Int

9.75 9.36 Bavaria

2x 4.95 4.75 }→

marki tad-distributuri

prezzijiet l-iktar baxxi tas-suq

[…] nofs Marzu Bavaria xi ħaġa

taħt Amstel (17) Bavaria (15)

minn 9.75 għal 10.75 jekk xejn

jekk ma tgħaddix, allura Grolsch u Hein

żidiet pocket brasserie

→jiġi ffissat akkordju […] u Dick

Dan għandu jkun jista’ ‘jintwera’ via Nielsen inkella

xejn ma huwa ser jiġri”.

96 Skont il-Kummissjoni, minn dan jirriżulta li l-produtturi tal-birra preżenti fil-laqgħa tat-12 ta’ Marzu 1998 iddiskutew tnaqqis mogħti lil supermarkets Olandiżi (premessa 137 tad-deċiżjoni kkontestata) u li ż-żidiet fil-prezzijiet ipprattikati minn Bavaria kellhom ikunu viżibbli fid-data tal-kaxxiera tas-supermarkets miġbura minn AC Nielsen (premessa 133 tad-deċiżjoni kkontestata).

97 Fil-premessa 138 tad-deċiżjoni kkontestata, il-Kummissjoni tinvoka t-tieni silta min-noti miktubin bl-idejn imsemmija iktar ’il fuq:

“Bav interessi 4% ? 6 1/2

ħlief

jekk ikun hemm kumpens għar-reklamar”.

98 Skont il-Kummissjoni, din is-silta tipprova li saret diskussjoni li tirrigwarda l-livell ta’ rati tal-interessi pprattikati fuq is-self mogħti fil-punti ta’ bejgħ “horeca” (premessa 142 tad-deċiżjoni kkontestata).

99 Fil-premessa 143 tad-deċiżjoni kkontestata, il-Kummissjoni tinvoka t-tielet silta min-noti miktubin bl-idejn imsemmija iktar ’il fuq:

“Klabbs tal-futbol Swali tal-ispettaklu Teatri

Assoċjazzjonijiet ta’ studenti

[…]

Grolsch

Il-fuq/barra mill-iskala

130

[…] (125) 124.5”.

100 Skont il-Kummissjoni, minn dan jirriżulta li l-produtturi tal-birra pparteċipaw f’diskussjoni speċifika dwar klijenti “horeca” preċiżament rigward “skala”, li tikkorrobora d-dikjarazzjoni ta’ InBev tal-eżistenza ta’ ftehim imsejjaħ “skala” (premessa 147 tad-deċiżjoni kkontestata).

101 Fil-premesssa 156 tad-deċiżjoni kkontestata, il-Kummissjoni tinvoka silta min-noti miktubin bl-idejn ta’ membru tal-kunsill tal-amministrazzjoni ta’ Bavaria li jirrigwardaw il-laqgħa tat-3 ta’ Lulju 1998:

“[…] Heineken żiedet

[…] >> Heineken birra fil-btieti”.

102 Il-Kummissjoni tiddeduċi minn din is-silta li l-produtturi tal-birra ddiskutew il-prezzijiet prattiċi kemm ma’ klijenti fis-settur tal-konsum fid-djar kif ukoll ma’ klijent “horeca” (premessi 162 sa 164 tad-deċiżjoni kkontestata).

103 Fil-premessa 165 tad-deċiżjoni kkontestata, il-Kummissjoni tinvoka silta oħra min-noti miktubin bl-idejn imsemmija iktar ’il fuq:

“ Kafé […] 1800 […]

[…] 400 […]

60 kull hl

650.000,- V.B.K.”

104 Skont il-Kummissjoni, jirriżulta minn din is-silta li l-produtturi tal-birra ddiskutew skont mogħti u/jew provvediment ta’ riduzzjoni applikata jew li għandha tiġi applikata f’punti ta’ bejgħ “horeca” speċifiċi (premessa 171 tad-deċiżjoni kkontestata).

105 Fil-premessa 174 tad-deċiżjoni kkontestata, il-Kummissjoni invokat dokument tat-30 ta’ Ġunju 1998 u lista ta’ prezzijiet ta’ Heineken li jiddikjaraw il-prezzijiet il-ġodda applikabbli għall-birra fil-fliexken u għall-birra bid-draft (birra f’tankijiet u birra fi btieti) mill-1 ta’ Ġunju 1998, li nstabu fl-uffiċċju tad-direttur tal-bejgħ “konsum fid-djar” ta’ Grolsch, li jinkludu l-frażi “djarju kummissjoni CBK” (kummissjoni tal-aġenda ta’ CBK). Skont il-Kummissjoni, dawn id-dokumenti jikkorroboraw id-dikjarazzjoni ta’ InBev li kemm il-prezzijiet “konsum fid-djar” kif ukoll il-kompetizzjoni fis-suq tal-“horeca” ġew diskussi waqt il-laqgħat ikkonċernati (premessa 175 tad-deċiżjoni kkontestata).

106 Fil-premessa 179 tad-deċiżjoni kkontestata, il-Kummissjoni tinvoka nota interna ta’ Heineken tal-14 ta’ Ottubru 1998, indirizzata lill-bord tat-tmexxija ta’ Heineken, redatta kif ġej: “iż-żieda fil-prezzijiet imwiegħda minn Bavaria fi ħdan is-CBK ma tidhirx b’mod ċar fiċ-ċifri ta’ Nielsen”. Skont il-Kummissjoni, din in-nota ssaħħaħ il-konklużjoni li Bavaria kienet iddikjarat waqt il-laqgħa tat-12 ta’ Marzu 1998 l-intenzjoni tagħha li żżid l-ewwel il-prezzijiet tagħha fis-settur tal-konsum fid-djar, il-produtturi l-oħra tal-birra kellhom isegwu sussegwentement, u ż-żidiet imwettqa minn Bavaria kellhom ikunu “viżibbli” fiċ-ċifri ta’ Nielsen (premessa 180 tad-deċiżjoni kkontestata).

107 Fil-premessa 184 tad-deċiżjoni kkontestata, il-Kummissjoni tinvoka ittra indirizzata lil direttur tal-unità “horeca” tal-Pajjiżi l-Baxxi ta’ Heineken minn direttur tal-kummerċjalizzazzjoni u tal-konsum fid-djar tal-produttur tal-birra Brand BV ta’ Heineken, fir-rigward tal-laqgħa tiegħu ma’ membru tal-kunsill tal-amministrazzjoni ta’ Bavaria:

“Waqt l-eżebizzjoni tal-ikel ta’ Noordwijk, fid-9 ta’ Settembru [1998], [membru tal-kunsill tal-amministrazzjoni ta’ Bavaria] kellimni dwar il-kwistjoni […] u dwar ir-reazzjoni ta’ Heineken. Fil-qosor, jidher fl-opinjoni tiegħu li Heineken setgħet tpoġġi minn qabel ħafna madwar il-mejda tan-negozjati flimkien ma’ dawk primarjament reponsabbli għal Heineken u Bavaria fis-suq Olandiż tal-horeca. L-ettolitri mitlufa għaldaqstant setgħu jiġu kkompensati b’mod ieħor. Barra minn hekk, huwa jżid li fuq tul twil ta’ żmien, Bavaria jista’ jkun li kellha f’moħħha klijenti potenzjali tas-settur tal-horeca li kienu volontarjament jixtiequ jaqilbu (saret enfażi fuq it-terminu volontarjament, bħal fil-każ […], fl-opinjoni tiegħu) għal Bavaria [isem ta’ responsabbli għall-horeca fil-Pajjiżi l-Baxxi ta’ Heineken], huwa ovvju li dawk il-proposti jaqgħu totalment fir-retorika magħrufa ta’ […]. Ma ridtx inċaħħdek minn din l-informazzjoni. Nixtieqlek kull suċċess fil-laqgħa tiegħek.”

108 Il-Kummissjoni tqis li din l-ittra tikkonferma d-dikjarazzjoni ta’ InBev li l-produtturi tal-birra kienu jiddiskutu mhux biss restrizzjonijiet fuq riduzzjonijiet, iżda wkoll restrizzjonijiet li jikkonċernaw il-punti ta’ bejgħ li jagħżlu produttur tal-birra ieħor, u dan mhux biss waqt laqgħat multilaterali, iżda wkoll waqt laqgħat bilaterali (premessa 189 tad-deċiżjoni kkontestata).

109 Fil-premessa 193 tad-deċiżjoni kkontestata, il-Kummissjoni tinvoka n-noti miktubin bl-idejn ta’ direttur ġenerali ta’ Grolsche Bierbrouwerij Nederland dwar stedina għal-laqgħa tat-8 ta’Jannar 1999:

“-bejgħ ‘98

-prezzijiet tal-birra→

- kaxxa tat-tip “pinool” azzjonijiet / kat II

-kaxxi baxxi

bettija

NMA”.

110 Skont il-Kummissjoni, minn dan jirriżulta li d-diskussjonijiet fuq il-prezzijiet tal-birra kienu kkonċentrati fuq erba’ elementi: fl-ewwel lok, l-azzjonijiet promozzjonali fis-suq tal-konsum fid-djar, fit-tieni lok, il-prezzijiet tal-birra l-inqas għolja u mibjugħa taħt il-marka tad-distributur, fit-tielet lok, il-prezzijiet tal-birra fil-btieti u l-kontenituri l-kbar użati fis-settur “horeca” tas-suq Olandiż tal-birra u, fir-raba’ lok, l-awtorità Olandiża tal-kompetizzjoni NMA (premessa 194 tad-deċiżjoni kkontestata).

111 Fil-premessi 197 u 199 tad-deċiżjoni kkontestata, il-Kummissjoni tinvoka l-lista ta’ suġġetti li kellhom jissemmew fil-laqgħa tat-8 ta’ Jannar 1999, li fuqha rappreżentant ta’ Grolsch kiteb l-abbrevjazzjoni “BP”, li l-Kummissjoni tinterpreta bħala “prezz tal-birra” (bierprijs) jew “l-orħos prezz” (bodemprijs), kif ukoll “P[rivate] L[abel] 50 ct. iktar”. Il-Kummissjoni tiddeduċi minn dawn il-frażijiet li, fir-rigward tal-birra fil-btieti, il-produtturi tal-birra ddiskutew il-prezzijiet b’mod iddettaljat (premessa 203 tad-deċiżjoni kkontestata).

112 Fil-premessi 212 u 213 tad-deċiżjoni kkontestata, il-Kummissjoni tinvoka dokument li fih referenza għal tliet kuntatti fil-livell ta’ tmexxija bejn Heineken u Grolsch lejn il-5 ta’ Awwissu 1999, li jsemmi “gwerra tal-prezzijiet” bejn iż-żewġ produtturi tal-birra. Minn dan, il-Kummissjoni tiddeduċi li Heineken kienet f’kuntatt dirett ma’ Grolsch dwar riduzzjonijiet, u dan xahar u nofs qabel ma ġew effettivament implementati ir-riduzzjonijiet temporanji, applikati minn għaqda ta’ ħwienet li ġew irrifjutati kumpens minn Grolsch (premessa 213 tad-deċiżjoni kkontestata).

113 Fil-premessa 224 tad-deċiżjoni kkontestata, il-Kummissjoni tinvoka serje ta’ dokumenti inklużi fil-fajl amministrattiv tagħha li juru s-suġġetti li ġew diskussi waqt laqgħat bilaterali bejn Bavaria u InBev tat-8 ta’ Marzu 1995, fit-tieni nofs ta’ Marzu tal-1997, tat-12 ta’ Mejju 1997, tad-19 ta’ Ġunju 1997 u tat-8 ta’ Settembru 1997. Hija tiċċita fiha s-siltiet li ġejjin:

– laqgħa tat-8 ta’ Marzu 1995: “[Bavaria] u [Interbrew Nederland] kkonfemaw it-tnejn li għandhom problemi kbar ma’ M. […] fil-Pajjiżi l-Baxxi” (nota ta’ qiegħ il-paġna 491 tad-deċiżjoni kkontestata);

– laqgħa tat-12 ta’ Mejju 1997: issemmew “żieda fil-prezzijiet” u “il-marki tad-distributuri bħax-xabla ta’ Damokle […] pressjoni psikoloġika ta’ Grolsch u fuq kollox ta’ Heineken sabiex jiżdiedu l-prezzijiet tal-birra mibjugħa taħt il-marka tad-distributur” (nota ta’ qiegħ il-paġna 493 tad-deċiżjoni kkontestata);

– laqgħa tad-19 ta’ Ġunju 1997: ġew diskussi “l-aġir li għandu jiġi adottat fis-settur tal-marki tad-distributur u, marbuta magħhom, il-pożizzjoni ta’ Interbrew fir-rigward ta’ Martens (kkunsidrata bħala mistiedna mhux mixtieqa fid-dinja tal-birra Olandiża)” (nota ta’ qiegħ il-paġna 494 tad-deċiżjoni kkontestata);

– laqgħa tat-8 ta’ Settembru 1997: issemmew “is-sitwazzjoni tas-suq tal-marki tad-distributur fil-Pajjiżi l-Baxxi u l-fatt li Bavaria ħadet klijenti ta’ Interbrew […] offerta baxxa magħmula lil [klijent] […] Bavaria tbiddel l-istatus quo […]” (nota ta’ qiegħ il-paġna 495 tad-deċiżjoni kkontestata).

114 Il-Kummissjoni tinterpreta dawn id-dokumenti bħala l-prova li l-konsultazzjonijiet bilaterali bejn Bavaria u InBev ippermettew li tinżamm “paċi armata” jew “patt ta’ nuqqas ta’ agressjoni” fir-rigward tal-birra mibjugħa taħt il-marka tad-distributur (premessa 223 tad-deċiżjoni kkontestata).

115 Fil-premessa 227 tad-deċiżjoni kkontestata, il-Kummissjoni tinvoka l-ittra tas-26 ta’ Settembru 1997, indirizzata minn direttur tal-esportazzjonijiet ta’ Interbrew Nederland lil direttur tal-esportazzjonijiet fl-uffiċju ċentrali ta’ Interbrew dwar “bejgħ ta’ birra fil-Ġermanja u marki tad-distributur”:

“Jiena tkellimt reċentement f’dan is-sens mal-kompetitur prinċipali tagħna fil-Pajjiżi l-Baxxi u fhimt f’din l-okkażjoni li huma kellhom jiltaqgħu […] sabiex jaġixxu jew le fuq il-volum tal-birra TIP għall-1998. Jiena stħarriġt fuq il-livell ta’ prezzijiet li qegħdin jistinkaw għalihom u huwa kkonferma preċiżament l-istess prezz, bi tnaqqis tal-kontribuzzjoni għall-uffiċċju ċentrali ta’ […], u l-fatt li huwa ser jaċċetta volum ta’ madwar 200 000 hl b’dan il-prezz”.

116 Skont il-Kummissjoni, jirriżulta minn dan li Interbrew talbet u akkwistat mingħand Bavaria informazzjoni ddettaljata fuq il-prezz u l-volumi dwar konsenja eventwali, minn Bavaria, ta’ birra taħt il-marka tad-distributur lil għaqda Ġermaniża ta’ distribuzzjoni kbira. Il-Kummissjoni tqis li din il-prova tikkonferma d-dikjarazzjoni ta’ InBev li Interbrew u Bavaria skambjaw informazzjoni fuq il-livelli ta’ prezzijiet proposti lill-klijenti tal-birra taħt il-marka tad-distributur. Il-Kummissjoni ssostni, barra minn hekk, li dan il-fatt ġie rrikonoxxut minn InBev f’ittra tal-21 ta’ Frar 2006 (premessa 228 tad-deċiżjoni kkontestata).

117 Fil-premessa 234 tad-deċiżjoni kkontestata, il-Kummissjoni tinvoka d-dikjarazzjoni segwenti tal-produttur tal-birra Haacht dwar il-laqgħa tal-14 jew il-15 ta’ Ġunju 1998 bejn Bavaria, Interbrew Nederland u l-produtturi Belġjani Interbrew Belgique, Alken-Maes, Haacht u Martens:

“Matul din il-laqgħa, il-produtturi tal-birra Olandiżi ġew informati bil-kontenut tal-iskambju ta’ informazzjoni li sar bejn il-parteċipanti Belġjani. Il-produtturi tal-birra Olandiżi taw il-kunsens tagħhom bil-ħsieb li jiskambjaw informazzjoni li tirrigwarda l-volumi, it-tipi ta’ kundizzjonijiet, it-tul ta’ żmien tal-kuntratti u ġranet eventwali ta’ skadenza u klijenti. Fir-rigward tal-prezzijiet, il-parteċipanti ftiehmu fil-prinċipju li ma jiskambjawx informazzjoni f’dan ir-rigward […]

Il-parteċipanti fil-laqgħa qiesu li kien jeħtieġ li tiġi inkarigata parti newtrali sabiex tiċċentralizza l-iskambju tal-informazzjoni. Din it-talba ġiet ippreżentata peress li l-partijiet li kienu preżenti fis-suq Olandiż ma kellhomx fiduċja fil-partijiet l-oħra. Haacht offriet li tiċċentralizza l-informazzjoni peress li hija ma kinitx attiva fis-suq Olandiż.”

118 Il-Kummissjoni tqis li din id-dikajarazzjoni tikkonferma, fuq il-punt diskuss, id-dikjarazzjoni ta’ InBev (premessa 235 tad-deċiżjoni kkontestata).

119 Fil-premessa 236 tad-deċiżjoni kkontestata, il-Kummissjoni tinvoka n-noti miktubin bl-idejn tal-laqgħa msemmija iktar ’il fuq tal-14 jew il-15 ta’ Ġunju 1998, li nstabu fl-uffiċċju tas-segretarju tal-president tal-kumitat ta’ tmexxija ta’ Bavaria:

“Martens → qatt ma ġie kkonkretizzat xejn fil-Pajjiżi l-Baxxi

→ baxx – suq – tkissir tal-prezz

→ offerti ta’ prezzijiet ippreżentati

Interbrew Nederland – Martens -> offerta sottomessa lil klijent kbir tal-marki tad-distributur

[…]

7,68 [ċċirkondat]

Martens – ‘roħs tal-prezzijiet Belġju’

sal-lum NL → […]

Interbrew Belgique għamlet l-ewwel pass fir-rigward tal-P[rivate] L[abel]

biss għal […]

Pilsener […]

/ \ / \

multiplikazzjoni unika

[…] – “deċiż” → għand Interbrew

CAT I+II”.

120 Skont il-Kummissjoni, dawn in-noti jikkonfermaw li Interbrew Belgique ħadet l-inizjattiva ta’ laqgħa fuq il-birra bil-marka tad-distributur li matulha ġie deċiż li l-kuntratt ma’ organizzazzjoni ta’ bejjiegħa “kellu jkun ma’ Interbrew fil-Pajjiżi l-Baxxi” (premessa 237 tad-deċiżjoni kkontestata).

121 Fir-rigward ta’ din l-aħħar laqgħa, il-Kummissjoni tinvoka wkoll id-dikjarazzjoni li ġejja ta’ direttur “konsum fid-djar” ta’ InBev, ippreżentata minn InBev, fil-21 ta’ Frar 2006, bi tweġiba għat-talba għal informazzjoni (premessa 238 tad-deċiżjoni kkontestata):

“F’mument partikolari […], M. [...] ta’ […] kkonfrontani bi prezz dgħajjef li ġie propost lilu minn Martens. Huwa kkonfermali li huwa kien kiseb prezz ta’ NLG 0.32 għal kull flixkun. Dan jikkorrispondi għal ammont ta’ NLG 7.68 għal kull kaxxa ta’ 24 flixkun imsemmija fin-noti ta’ M. [responsabbli għal Bavaria]. Fil-kuntest ta’ dawn id-diskussjonijiet, li saru minn April sal-bidu ta’ Ġunju 1998, jiena ssuġġerejtlu li ngħaddu għall-kategorija II u li nibbenefikaw ukoll minn riduzzjoni ta’ dazji tas-sisa. Finalment, fil-bidu ta’ Ġunju tal-1998, aħna kkonkludejna ftehim ma’ […] dwar il-konsenja ta’ birra ġdida tal-kategorija II […]. Minħabba r-riduzzjoni ta’ dazji tas-sisa, li tirriżulta mill-bidla għal birra tal-kategorija II, aħna stajna nipproponu ammont ta’ NLG 6.36 (li tinkludi r-riduzzjoni tad-dazji tas-sisa ta’ NLG 0,84) u b’hekk nippariġġaw l-offerta ta’ Martens.

[…]

Fiż-żmien tal-laqgħa tal-14 jew il-15 ta’ Ġunju 1998, […] Interbrew ftiehmet ma’ […] dwar konsenji ta’ birra tal-kategorija I […] u tal-kategorija II. Matul dik il-laqgħa, jiena semmejt diskussjonijiet u l-ftehim li sar ma’ […] għal żewġ raġunijiet. Fl-ewwel lok, jiena ridt nikkonfronta lil Martens fir-figward tal-offerta li kienet ippreżentat lil […], peress li hija dejjem ċaħdet li hija ppreżentat offerti ta’ prezz fil-Pajjiżi l-Baxxi. Fit-tieni lok, jiena ridt ninforma lill-parteċipanti l-oħra li huma ma kellhomx jippreżentaw iktar offerti lil […], b’kunsiderazzjoni għall-ftehim konkluż bejn Interbrew u […]. Il-linja n tad-[dokument li jinsab fil-premessa 236 tad-deċiżjoni kkontestata] tixhed il-komunikazzjoni tiegħi dwar il-konklużjoni ta’ kuntratt ta’ konsenja ta’ birra tal-kategorija I u tal-kategorija II bejn […] u Interbrew. L-eżistenza ta’ dan il-ftehim […] tirriżulta mill-faks tal-24 ta’ Ġunju 1998”.

122 Fil-premessa 240 tad-deċiżjoni kkontestata l-Kummissjoni tinvoka dikjarazzjoni tal-produttur tal-birra Belġjan Haacht dwar it-tieni laqgħa li tinvolvi l-Belġju u l-Olanda tas-7 ta’ Lulju 1998, li skontha:

“Hija l-aħħar laqgħa li ġiet organizzata bejn il-partijiet. Waqt din tal-aħħar, Haacht ddistribwixxiet informazzjoni miġbura mis-suq Olandiż.

Il-partijiet sussegwentement biddlu s-suġġett sabiex jiddiskutu xi punti inqas importanti, iżda r-rappreżentant ta’ Haacht ma pparteċipax f’din id-diskussjoni. Kienet x’kienet, ma ġiet skambjata l-ebda informazzjoni importanti fuq dawk is-suġġetti. Dik il-laqgħa tat l-impressjoni li ma wasslet għall-ebda riżultat konkret.”

123 Skont il-Kummissjoni, id-dikjarazzjoni ta’ direttur “konsum fid-djar” ta’ Interbrew kienet tikkonferma d-dikjarazzjoni ta’ Haacht li skontha kienet l-aħħar laqgħa li tinvolvi l-Belġju u l-Olanda. Il-Kummissjoni tikkunsidra li d-deċiżjoni li jintemmu dawn il-laqgħat hija bbażata fuq raġuni preċiża, jiġifieri l-biża’ li l-awtorità Olandiża tal-kompetizzjoni twettaq investigazzjoni f’bini wieħed jew iktar tal-produtturi tal-birra, kif inhuwa kkonfermat mid-dikjarazzjoni ta’ InBev (premessa 241 tad-deċiżjoni kkontestata).

124 Fil-premessa 248 tad-deċiżjoni kkontestata, il-Kummissjoni tinvoka dikjarazzjoni interna ta’ Heineken li skontha “il-prezzijiet estremament baxxi attwalment ipprattikati mill-produttur Belġjan tal-birra Martens […] jmorru kontra l-politika li tikkonsisti fiż-żie