KONKLUŻJONIJIET TAL-AVUKAT ĠENERALI

BOBEK

ippreżentati fit‑23 ta’ Settembru 2020 ( 1 )

Kawżi magħquda C‑83/19, C‑127/19 u C‑195/19

Asociaţia “Forumul Judecătorilor din România”

vs

Inspecţia Judiciară

(talba għal deċiżjoni preliminari mressqa mit-Tribunalul Mehedinţi (il-Qorti tal-Kontea ta’ Mehedinţi, ir-Rumanija))

u

Asociaţia “Forumul Judecătorilor din România”,

Asociaţia “Mişcarea pentru Apărarea Statutului Procurorilor”

vs

Consiliul Superior al Magistraturii

(talba għal deċiżjoni preliminari mressqa mill-Curtea de Apel Alba Iulia (il-Qorti tal-Appell ta’ Alba Iulia, ir-Rumanija))

u

PJ

vs

QK

(talba għal deċiżjoni preliminari mressqa mill-Curtea de Apel București (il-Qorti tal-Appell ta’ Bukarest, ir-Rumanija))

Kawża C‑291/19

SO

vs

TP et

(talba għal deċiżjoni preliminari mressqa mill-Curtea de Apel Braşov (il-Qorti tal-Appell ta’ Braşov, ir-Rumanija))

Kawża C‑355/19

Asociaţia “Forumul Judecătorilor din România”,

Asociaţia “Mişcarea pentru Apărarea Statutului Procurorilor”,

OL

vs

Parchetul de pe lângă Înalta Curte de Casaţie şi Justiţie – Procurorul General al României

(talba għal deċiżjoni preliminari mressqa mill-Curtea de Apel Piteşti (il-Qorti tal-Appell ta’ Piteşti, ir-Rumanija))

“Rinviju għal deċiżjoni preliminari – Trattat ta’ Adeżjoni tar-Repubblika tal-Bulgarija u tar-Rumanija mal-Unjoni Ewropea – Deċiżjoni tal-Kummissjoni 2006/928/KE li twaqqaf mekkaniżmu ta’ kooperazzjoni u ta’ verifika (MKV) – Natura u effetti legali tal-MKV u tar-rapporti stabbiliti mill-Kummissjoni fuq il-bażi tiegħu – Ħatra fuq bażi ad interim tad-Direttorat tal-Ispettorat Ġudizzjarju – Regoli nazzjonali dwar l-istabbiliment u l-organizzazzjoni fi ħdan l-Uffiċċju tal-Prosekutur ta’ taqsima inkarigata mill-investigazzjonijiet ta’ reati mwettqa fi ħdan is-sistema ġudizzjarja – Artikolu 47 tal-Karta tad-Drittijiet Fundamentali tal-Unjoni Ewropea – Tieni subparagrafu tal-Artikolu 19(1) TUE – Stat tad-dritt – Indipendenza ġudizzjarja”

Werrej

I. Introduzzjoni I. Il-kuntest ġuridiku A. Id-dritt tal-Unjoni 1. Id-dritt primarju 2. Id-Deċiżjoni MKV B. Id-dritt Rumen 1. Il-Kostituzzjoni Rumena 2. Dispożizzjonijiet relatati mal-Ispettorat Ġudizzjarju a) Il-Liġi Nru 317/2004 b) Id-Digriet ta’ Urġenza Nru 77/2018 3. Dispożizzjonijiet relatati mat-Taqsima Inkarigata mill-Investigazzjonijiet ta’ Reati Mwettqa fi ħdan is-Sistema Ġudizzjarja a) Il-Liġi Nru 207/2018 b) Id-Digriet ta’ Urġenza Nru 90/2018 c) Id-Digriet ta’ Urġenza Nru 92/2018 d) Id-Digriet ta’ Urġenza Nru 7/2019 e) Id-Digriet ta’ Urġenza Nru 12/2019 II. Il-fatti, il-proċedura nazzjonali u d-domandi preliminari A. Il-Kawża C‑83/19 B. Il-Kawża C‑127/19 C. Il-Kawża C‑195/19 D. Il-Kawża C‑291/19 E. Il-Kawża C‑355/19 F. Il-proċedura quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja III. Analiżi A. Ammissibbiltà tad-domandi preliminari 1. C‑83/19 2. C‑127/19 u C‑355/19 3. C‑195/19 u C‑291/19 4. Konklużjoni provviżorja dwar l-ammissibbiltà B. Id-dritt rilevanti tal-Unjoni u l-kriterji rilevanti 1. Il-MKV a) Id-Deċiżjoni MKV u r-rapporti MKV huma atti tal-Unjoni? b) It-Trattat ta’ Adeżjoni huwa bażi legali xierqa? 1) Il-bażi legali formali 2) Il-kontenut u l-għanijiet 3) Tul taż-żmien tal-MKV 4) Konklużjoni provviżorja c) L-effetti legali tal-MKV 1) L-effetti legali tad-Deċiżjoni MKV 2) L-effetti legali tar-rapporti MKV d) Il-miżuri nazzjonali inkwistjoni jaqgħu fil-kamp ta’ applikazzjoni tal-MKV? 2. Il-prinċipju ta’ indipendenza ġudizzjarja: l-Artikolu 47 tal-Karta u/jew l-Artikolu 19(1) TUE a) L-Artikolu 47 tal-Karta b) L-Artikolu 19(1) TUE c) L-Artikolu 19(1) TUE u l-perikoli ta’ bibien miftuħa wisq 3. Il-kriterji u n-natura tal-evalwazzjoni a) Il-kriterji: l-aspetti esterni tal-indipendenza ġudizzjarja u d-duttrina ta’ apparenzi b) In-natura tal-evalwazzjoni: x’għandu jiġi stabbilit C. Evalwazzjoni tad-dispożizzjonijiet nazzjonali inkwistjoni 1. Il-kuntest ġenerali 2. Ħatra fuq bażi ad interim tad-Direttorat tal-Ispettorat Ġudizzjarju a) Id-deċiżjoni tar-rinviju u l-pożizzjoni tal-partijiet b) Analiżi c) Konklużjoni provviżorja 3. Taqsima Inkarigata mill-Investigazzjonijiet ta’ Reati Mwettqa fi ħdan is-Sistema Ġudizzjarja a) Id-deċiżjonijiet tar-rinviju u l-pożizzjoni tal-partijiet b) Analiżi i) Ġustifikazzjoni – Ġustifikazzjoni aċċessibbli u mhux ambigwa? – Ġustifikazzjoni ġenwina? ii) Garanziji iii) Kuntest u funzjonament prattiku iv) Terminu raġonevoli c) Konklużjoni provviżorja IV. Konklużjoni

I. Introduzzjoni

1. Dawn il-kawżi jikkonċernaw żewġ aspetti istituzzjonali tas-sistema ġudizzjarja Rumena li reċentement ġew emendati permezz tar-riforma tal-hekk imsejħa “Liġijiet dwar il-Ġustizzja” ( 2 ) f’dan l-Istat Membru. Essenzjalment, il-ħames talbiet għal deċiżjoni preliminari eżaminati flimkien f’dawn il-konklużjonijiet jikkonċernaw, minn naħa, il-ħatra fuq bażi ad interim tal-kap tal- Inspecția Judiciară (l-Ispettorat Ġudizzjarju, ir-Rumanija), u, min-naħa l-oħra, il-ħolqien ta’ taqsima speċifika fi ħdan l-Uffiċċju tal-Prosekutur inkarigata mill-investigazzjonijiet ta’ reati mwettqa fi ħdan is-sistema ġudizzjarja ( 3 ).

2. Madankollu, hemm żewġ kwistjonijiet preliminari li huma komuni għal dawn il-kawżi kollha li għandhom jiġu indirizzati fil-bidu. L-ewwel nett, x’inhi n-natura legali u l-effetti tal-“Mekkaniżmu ta’ Kooperazzjoni u ta’ Verifika” (iktar ’il quddiem il-“MKV”) ( 4 ), stabbilit permezz tad-Deċiżjoni tal-Kummissjoni 2006/928/KE ( 5 )?

3. Fuq il-bażi tal-MKV, il-Kummissjoni Ewropea toħroġ rapporti perjodiċi. Fir-rapport tagħha ppubblikat fl‑2018 ( 6 ), il-Kummissjoni identifikat diversi aspetti problematiċi relatati mar-riformi reċenti fis-sistema ġudizzjarja Rumena li huma s-suġġett ta’ dawn ir-rinviji għal deċiżjoni preliminari. F’dan l-isfond, il-qrati tar-rinviju staqsew għal kjarifika dwar l-istatus legali tal-MKV u tar-rapporti tal-Kummissjoni, b’mod partikolari sabiex jiġi kkonstatat jekk ir-rakkomandazzjonijiet inklużi fir-rapporti tal-Kummissjoni humiex vinkolanti fuq l-awtoritajiet Rumeni.

4. Barra minn hekk, filwaqt li jistaqsu dwar il-kompatibbiltà tal-emendi leġiżlattivi nazzjonali mal-prinċipji tal-Istat tad-dritt, tal-protezzjoni ġudizzjarja effettiva u tal-indipendenza tal-ġudikatura, id-domandi magħmula jindikaw għal numru ta’ dispożizzjonijiet tad-dritt primarju, b’mod partikolari għall-Artikolu 2 TUE; it-tieni subparagrafu tal-Artikolu 19(1) TUE; u t-tieni paragrafu tal-Artikolu 47 tal-Karta tad-Drittijiet Fundamentali tal-Unjoni Ewropea (iktar ’il quddiem il-“Karta”). It-tieni kwistjoni preliminari li teħtieġ li tiġi ċċarata hija għaldaqstant liema minn dawn id-dispożizzjonijiet huma applikabbli f’dawn il-kawżi, fil-kuntest partikolari wara l-adeżjoni tar-Rumanija li fih il-MKV għadu applikabbli.

I. Il-kuntest ġuridiku

A. Id-dritt tal-Unjoni

1. Id-dritt primarju

5. Skont l-Artikolu 4(3) tat-Trattat ta’ Adeżjoni tar-Repubblika tal-Bulgarija u tar-Rumanija mal-Unjoni Ewropea (iktar ’il quddiem it-“Trattat ta’ Adeżjoni”) ( 7 ), l-istituzzjonijiet tal-Unjoni jistgħu jadottaw qabel l-adeżjoni, inter alia, il-miżuri msemmija fl-Artikoli 37 u 38 tal-Att dwar il-kondizzjonijiet tal-adeżjoni tar-Repubblika tal-Bulgarija u tar-Rumanija (iktar ’il quddiem l-“Att ta’ Adeżjoni”) ( 8 ).

6. L-Artikolu 2 tal-Att ta’ Adeżjoni jipprevedi li, mid-data tal-adeżjoni, id-dispożizzjonijiet tat-Trattati oriġinali u l-atti adottati mill-istituzzjonijiet qabel l-adeżjoni għandhom jorbtu lir-Rumanija u għandhom japplikaw bil-kundizzjonijiet stabbiliti fit-Trattati u fl-Att ta’ Adeżjoni.

7. L-Artikolu 37 tal-Att ta’ Adeżjoni jistabbilixxi li: “Jekk il-Bulgarija jew ir-Rumanija tkun naqset milli timplimenta l-impenji assunti fil-kuntest tan-negozjati dwar l-adeżjoni, u tikkawża ksur kontra l-funzjonament tas-suq intern, inklużi kwalunkwe impenji fil-politika settorjali kollha li tikkonċerna l-attivitajiet ekonomiċi b’effett transkonfinali, jew toħloq xi riskju imminenti ta’ tali ksur, il-Kummissjoni tista’, sa l-aħħar ta’ perjodu ta’ mhux aktar minn tliet snin wara l-adeżjoni, fuq talba motivata ta’ Stat Membru jew bl-inizjattiva tagħha stess, tieħu l-miżuri adatti. Il-miżuri għandhom ikunu proporzjonati u għandha tingħata prijorità lil miżuri li l-anqas ifixklu l-funzjonament tas-suq intern u, fejn kunsiljabbli, lill-applikazzjoni ta’ mekkaniżmi eżistenti ta’ salvagwardja settorali. Tali miżuri ta’ salvagwardja ma għandhomx jiġu invokati bħala mezz ta’ diskriminazzjoni arbitrarja jew ta’ restrizzjoni moħbija fuq il-kummerċ bejn l-Istati Membri. Il-klawsola ta’ salvagwardja tista’ tiġi invokata wkoll qabel l-adeżjoni abbażi tar-riżultati tal-monitoraġġ u l-miżuri adottati għandhom jidħlu fis-seħħ mill-ewwel jum ta’ l-adeżjoni sakemm ma jipprovdux għal data aktar tard. Il-miżuri m’għandhomx jinżammu għal żmien aktar milli huwa strettament meħtieġ u, fi kwalunkwe każ, għandhom jitneħħew meta l-impenn rilevanti jiġi implimentat. Madankollu jistgħu jiġu applikati lil hinn mill-perjodu speċifikat fl-ewwel paragrafu sakemm l-impenji rilevanti ma jkunux ġew imwettqa. Bi tweġiba għall-progress li jagħmel l-Istat Membru l-ġdid konċernat fit-twettiq ta’ l-impenji tiegħu, il-Kummissjoni tista’ tadatta l-miżuri kif xieraq. Il-Kummissjoni għandha tinforma lill-Kunsill fi żmien suffiċjenti qabel tirrevoka l-miżuri ta’ salvagwardja, u hija għandha tikkunsidra kif dovut kull osservazzjoni tal-Kunsill f’dan ir-rigward.”

8. L-Artikolu 38 tal-Att ta’ Adeżjoni jgħid li: “Jekk jeżistu nuqqasijiet serji jew xi riskji imminenti ta’ tali nuqqasijiet fil-Bulgarija jew fir-Rumanija fit-traspożizzjoni, fl-istat ta’ l-implimentazzjoni, jew fl-applikazzjoni tad-deċiżjonijiet kwadru jew ta’ kwalunkwe impenn pertinenti ieħor, ta’ kwalunkwe strument ta’ koperazzjoni u deċiżjoni konnessa mar-rikonoxximent reċiproku fil-qasam tal-liġi kriminali taħt it-Titolu VI tat-Trattat ta’ l-UE u taħt id-Direttivi u r-Regolamenti dwar ir-rikonoxximent reċiproku f’materji ċivili taħt it-Titolu IV tat-Trattat KE, il-Kummissjoni tista’, sa tmiem perjodu ta’ mhux aktar minn tliet snin wara l-adeżjoni, fuq it-talba motivata ta’ Stat Membru jew fuq l-inizjattiva tagħha stess u wara li tikkonsulta lill-Istati Membri, tieħu l-miżuri adatti u tispeċifika l-kondizzjonijiet u l-modalitajiet li taħthom dawn il-miżuri għandhom jiddaħħlu fis-seħħ. Dawn il-miżuri jistgħu jieħdu l-forma ta’ sospensjoni temporanja ta’ l-applikazzjoni ta’ dispożizzjonijiet u deċiżjonijiet pertinenti fir-relazzjonijiet bejn il-Bulgarija jew ir-Rumanija u kwalunkwe wieħed jew aktar mill-Istati Membri oħra, mingħajr preġudizzju għall-kontinwazzjoni tal-koperazzjoni ġudizzjarja mill-qrib. Il-klawsola ta’ salvagwardja tista’ tiġi invokata anki qabel l-adeżjoni abbażi tar-riżultati tal-monitoraġġ u l-miżuri adottati għandhom jidħlu fis-seħħ mill-ewwel jum ta’ l-adeżjoni sakemm ma jipprovdux għal data iktar tard. Il-miżuri ma għandhomx jinżammu għal aktar żmien minn dak strettament meħtieġ u, fi kwalunkwe każ, għandhom jitneħħew meta n-nuqqasijiet jiġu rrimedjati. Madanakollu jistgħu jiġu applikati lil hinn mill-perjodu speċifikat fl-ewwel paragrafu sakemm dawn in-nuqqasijiet jippersistu. Bi tweġiba għall-progress li jagħmel l-Istat Membru l-ġdid konċernat fir-rettifika tan-nuqqasijiet identifikati, il-Kummissjoni tista’ tadatta l-miżuri kif ikun adatt wara li tikkonsulta ma’ l-Istati Membri. Il-Kummissjoni għandha tinforma lill-Kunsill fi żmien debitu qabel tirrevoka l-miżuri ta’ salvagwardja, u hija għandha tikkunsidra kif dovut kwalunkwe osservazzjonijiet tal-Kunsill f’dan ir-rigward.”

2. Id-Deċiżjoni MKV

9. Id-Deċiżjoni MKV ġiet adottata, skont il-premessa 5 tagħha, fuq il-bażi tal-Artikoli 37 u 38 tal-Att ta’ Adeżjoni.

10. Skont il-premessa 6 tad-Deċiżjoni MKV, “[i]l-kwistjonijiet li għad fadal fil-kontabilità u l-effiċjenza tas-sistema ġudizzjarja u l-entitajiet ta’ l-infurzar jiġġustifikaw it-twaqqif ta’ mekkaniżmu għal kooperazzjoni u verifika tal-progress tar-Rumanija sabiex jiġu indirizzati punti ta’ riferiment speċifiċi fl-oqsma tar-riforma ġudizzjarja u tal-ġlieda kontra l-korruzzjoni”.

11. L-Artikolu 1 tad-Deċiżjoni MKV jistabbilixxi li r-Rumanija għandha tirrapporta lill-Kummissjoni kull sena dwar il-progress magħmul fl-indirizzar ta’ punti ta’ riferiment kollha pprovduti fl-anness ta’ din id-deċiżjoni. Skont l-Artikolu 2, il-Kummissjoni ser tikkomunika lill-Parlament Ewropew u lill-Kunsill il-kummenti u r-riżultati tagħha dwar ir-rapport tar-Rumanija għall-ewwel darba f’Ġunju 2007, u wara, kif u meta jkun meħtieġ u mill-inqas kull sitt xhur. L-Artikolu 3 jipprevedi li d-Deċiżjoni MKV “għandha tidħol fis-seħħ soġġetta biss għal u fid-data tad-dħul fis-seħħ tat-Trattat ta’ Adeżjoni”. Skont l-Artikolu 4, id-Deċiżjoni MKV hija indirizzata lill-Istati Membri kollha.

12. L-Anness tad-Deċiżjoni MKV jinkludi l-“[p]unti ta’ riferiment li għandhom jiġu indirizzati mir-Rumanija, imsemmija f’Artikolu 1”. L-ewwel, it-tielet u r-raba’ parametru referenzjarju stabbiliti hawn huma, rispettivament: sabiex “[t]assigura proċess ġudizzjarju aktar trasparenti u effiċjenti partikolarment billi jiġu mtejba l-kapaċità u l-kontabilità tal-Kunsill Superjuri tal-Ġudikatura. […]”; “[t]ibni fuq il-progress li diġà sar, tkompli tagħmel investigazzjonijiet professjonali u mhux partiġjani dwar allegazzjonijiet ta’ korruzzjoni ta’ livell għoli”; u li “[t]ieħu aktar miżuri sabiex timpedixxi u tiġġieled il-korruzzjoni, b’mod partikolari fi ħdan il-gvern lokali”.

B. Id-dritt Rumen

1. Il-Kostituzzjoni Rumena

13. L-Artikolu 115(4) tal-Constituția României (il-Kostituzzjoni Rumena) jipprevedi li “[i]l-Gvern jista’ jadotta digrieti ta’ urġenza biss f’każijiet eċċezzjonali, li r-regolamentazzjoni tagħhom ma tistax tiġi posposta, u għandu l-obbligu li jagħti r-raġunijiet għall-istatus urġenti tagħhom fil-kontenut tagħhom”.

14. Skont l-Artikolu 133(1) tal-Kostituzzjoni Rumena, “[i]l-Kunsill Superjuri tal-Ġudikatura huwa l-garanti tal-indipendenza ġudizzjarja”.

15. L-Artikolu 132(1) tal-Kostituzzjoni Rumena jistabbilixxi li l-“prosekuturi għandhom iwettqu l-funzjonijiet tagħhom fl-osservanza tal-prinċipji ta’ legalità, ta’ imparzjalità u ta’ kontroll ġerarkiku, taħt l-awtorità tal-Ministru għall-Ġustizzja”.

2. Dispożizzjonijiet relatati mal-Ispettorat Ġudizzjarju

a) Il-Liġi Nru 317/2004

16. Skont l-Artikolu 65 tal-Liġi Nru 317/2004 dwar il-KSĠ: “(1) L-Ispettorat Ġudizzjarju għandu jiġi stabbilit bħala organu li għandu personalità ġuridika fil-[KSĠ], bis-sede tiegħu f’Bukarest, permezz tar-riorganizzazzjoni tal-Ispettorat Ġudizzjarju. (2) L-Ispettorat Ġudizzjarju għandu jkun immexxi minn kap spettur, assistit minn deputat kap spettur, li t-tnejn li huma għandhom jinħatru wara kompetizzjoni organizzata mill-[KSĠ]. (3) L-Ispettorat Ġudizzjarju għandu jaġixxi skont il-prinċipju ta’ indipendenza operazzjonali, billi jwettaq, permezz tal-Ispetturi Ġudizzjarji maħtura skont il-kundizzjonijiet stabbiliti bil-liġi, inkarigi ta’ analiżi, ta’ verifika u ta’ kontroll f’oqsma speċifiċi ta’ attività.”

17. Skont l-Artikolu 67 tal-Liġi Nru 317/2004: “1. Il-kap spettur u d-deputat kap spettur għandhom jinħatru mill-assemblea ġenerali tal-[KSĠ] minn fost spetturi ġudizzjarji fil-kariga, wara kompetizzjoni li tikkonsisti f’sottomissjoni ta’ proġett relatat mal-eżerċizzju tas-setgħat speċifiċi għall-pożizzjoni ta’ mmaniġġjar inkwistjoni, u f’test bil-miktub tal-għarfien fil-qasam tal-immaniġġjar, tal-komunikazzjoni u tar-riżorsi umani u tal-kapaċità tal-kandidat li jieħu deċiżjonijiet u li jerfa’ r-responsabbiltà u kemm huwa reżiljenti għall-istress, kif ukoll f’test psikoloġiku. 2. Il-kompetizzjoni għandha tiġi organizzata mill-[KSĠ], skont ir-regoli approvati b’deċiżjoni tal-assemblea ġenerali tal-[KSĠ], ippubblikata fil-Monitorul Oficial al României, parti I. 3. Il-kompetizzjonijiet għall-pożizzjonijiet ta’ kap spettur u deputat kap spettur għandhom jiġu mħabbra mill-inqas tliet xhur qabel ma jinżammu. 4. Il-mandat tal-kap spettur u tad-deputat kap spettur huwa ta’ tliet snin u jista’ jiġi mġedded darba biss, skont id-dispożizzjonijiet tal-Artikolu 67(1). 5. Il-kap spettur u d-deputat kap spettur jistgħu jitneħħew mill-kariga mill-assemblea ġenerali tal-[KSĠ], meta jonqsu milli jwettqu l-obbligi tagħhom ta’ mmaniġġjar jew ma jwettquhomx b’mod xieraq. It-tneħħija mill-kariga tiġi deċiża fuq il-bażi tar-rapport annwali ta’ awditu msemmi fl-Artikolu 68. 6. Deċiżjoni ta’ tneħħija meħuda mill-assemblea ġenerali tal-[KSĠ] tista’ tiġi appellata, fi 15‑il ġurnata min-notifika tad-deċiżjoni, lill-awla amministrattiva u fiskali tal-Înalta Curte de Casație și Justiție (il-Qorti Għolja tal-Kassazzjoni u tal-Ġustizzja, ir-Rumanija). L-appell jissospendi l-infurzar tad-deċiżjoni tal-[KSĠ]. Deċiżjoni meħuda fl-appell għandha tkun irrevokabbli.”

b) Id-Digriet ta’ Urġenza Nru 77/2018

18. L-Artikolu I tad-Digriet ta’ Urġenza tal-Gvern Nru 77/2018 li jissupplimenta l-Artikolu 67 tal-Liġi Nru 317/2004 dwar il-KSĠ (iktar ’il quddiem id-“Digriet ta’ Urġenza Nru 77/2018”) ( 9 ), inkluda żewġ paragrafi ġodda wara l-Artikolu 67(6) tal-Liġi Nru 317/2004: “7. Fejn il-pożizzjoni ta’ kap spettur jew deputat kap spettur, kif applikabbli, tal-Ispettorat Ġudizzjarju ssir vakanti bħala riżultat tal-iskadenza tal-mandat, il-kap spettur jew deputat kap spettur, kif applikabbli, li l-mandat tiegħu jkun spiċċa, għandu jaġixxi bħala sostitut sad-data li fiha din il-pożizzjoni timtela skont it-termini stabbiliti mil-leġiżlazzjoni. 8. Fejn il-mandat tal-kap spettur jispiċċa għal raġuni oħra għajr l-iskadenza tal-mandat, id-deputat kap spettur għandu jaġixxi bħala sostitut sad-data li fiha din il-pożizzjoni timtela skont it-termini stabbiliti mil-leġiżlazzjoni. Fejn il-mandat tad-deputat kap spettur jispiċċa għal raġuni oħra għajr l-iskadenza tal-mandat, spettur ġudizzjarju maħtur mill-kap spettur għandu jaġixxi bħala sostitut sad-data li fiha din il-pożizzjoni timtela skont it-termini stabbiliti mil-leġiżlazzjoni”.

19. Skont l-Artikolu II tad-Digriet ta’ Urġenza Nru 77/2018, l-Artikolu 67(7) tal-Liġi Nru 317/2004 “għandu japplika wkoll għal sitwazzjonijiet li fihom il-pożizzjoni ta’ kap spettur jew ta’ deputat kap spettur, kif applikabbli, tal-Ispettorat Ġudizzjarju tkun vakanti fid-data li fiha dan id-digriet ta’ urġenza jidħol fis-seħħ”.

3. Dispożizzjonijiet relatati mat-Taqsima Inkarigata mill-Investigazzjonijiet ta’ Reati Mwettqa fi ħdan is-Sistema Ġudizzjarja

a) Il-Liġi Nru 207/2018

20. Permezz tal-Artikolu I(45) tal-Liġi Nru 207/2018 li Temenda u Tissupplimenta l-Liġi Nru 304/2004 dwar l-Organizzazzjoni tal-Ġudikatura (iktar ’il quddiem il-“Liġi Nru 207/2018”) ( 10 ), taqsima ġdida li tirregola t-Taqsima Inkarigata mill-Investigazzjonijiet ta’ Reati Mwettqa fi ħdan is-Sistema Ġudizzjarja (iktar ’il quddiem it-“TIRSĠ”) u li tinkludi l-Artikoli 881 sa 889 ġiet inkluża wara l-Artikolu 88 tal-Liġi Nru 304/2004.

21. L-Artikolu 881 tal-Liġi Nru 304/2004, kif emendata, jaqra kif ġej: “1. It-[TIRSĠ] għandha tiġi stabbilita fi ħdan il-Parchetul de pe lângă Înalta Curte de Casație și Justiție (l-Uffiċċju tal-Prosekutur anness mal-Qorti Għolja tal-Kassazzjoni u tal-Ġustizzja). Din it-taqsima għandu jkollha ġurisdizzjoni esklużiva fir-rigward ta’ proċeduri kriminali dwar reati mwettqa minn imħallfin u prosekuturi, inklużi mħallfin u prosekuturi militari u dawk li huma membri tal-[KSĠ]. 2. It-[TIRSĠ] għandu jkollha ġurisdizzjoni fir-rigward ta’ proċeduri kriminali fejn persuni oħra jkunu s-suġġett ta’ azzjoni kriminali apparti dawk imsemmija fil-paragrafu 1. […] 4. It-[TIRSĠ] għandha titmexxa minn kap prosekutur tat-taqsima, assistit minn deputat kap prosekutur, maħtura f’dawn ir-rwoli mill-assemblea ġenerali tal-[KSĠ], suġġett għall-kundizzjonijiet stabbiliti f’din il-liġi. 5. Il-Prosekutur Ġenerali tal-Parchetul de pe lângă Înalta Curte de Casație și Justiție (l-Uffiċċju tal-Prosekutur anness mal-Qorti Għolja tal-Kassazzjoni u tal-Ġustizzja) għandu jsolvi kunflitti ta’ ġurisdizzjoni bejn it-[TIRSĠ] u l-istrutturi jew l-unitajiet l-oħra tal-Uffiċċju tal-Prosekutur. […]”

22. Skont l-Artikolu 882 tal-Liġi Nru 304/2004, kif emendata: “1. It-[TIRSĠ] għandha twettaq l-attivitajiet tagħha skont il-prinċipji ta’ legalità, imparzjalità u kontroll ġerarkiku. 2. Id-delegazzjoni jew il-kollokament ta’ prosekuturi mat-[TIRSĠ] għandhom ikunu pprojbiti. 3. It-[TIRSĠ] għandha twettaq l-attivitajiet tagħha b’massimu ta’ ħmistax‑il prosekutur. 4. In-numru ta’ pożizzjonijiet fit-[TIRSĠ] jista’ jiġi aġġustat, skont il-volum ta’ attività, b’ordni tal-Prosekutur Ġenerali tal-Parchetul de pe lângă Înalta Curte de Casație și Justiție (l-Uffiċċju tal-Prosekutur anness mal-Qorti Għolja tal-Kassazzjoni u tal-Ġustizzja), fuq talba tal-kap prosekutur tat-taqsima, bi qbil tal-assemblea ġenerali tal-[KSĠ].”

23. L-Artikolu 883 u l-Artikolu 884 tal-Liġi Nru 304/2004, kif emendata, jirregolaw, rispettivament il-proċedura tal-ħatra tal-Kap Prosekutur u tad-Deputat Prosekutur tat-TIRSĠ, inkluża l-kompożizzjoni tal-bord tal-għażla tal-kap prosekutur u r-rekwiżiti għall-parteċipazzjoni fil-kompetizzjoni. B’mod partikolari, l-ewwel paragrafu tal-Artikolu 883 jistabbilixxi li “l-kap prosekutur tat-[TIRSĠ] għandu jinħatar fir-rwol tiegħu mill-assemblea ġenerali tal-[KSĠ], wara kompetizzjoni li tikkonsisti fis-sottomissjoni ta’ proġett relatat mat-twettiq ta’ inkarigi speċifiċi għall-kariga ta’ mmaniġġjar inkwistjoni, li hija intiża li tevalwa l-ħiliet ta’ mmaniġġjar tal-kandidat, l-immaniġġjar effettiv ta’ riżorsi, il-kapaċità li jieħu deċiżjonijiet u li jassumi responsabbiltajiet, il-ħiliet ta’ komunikazzjoni u r-reżiljenza għall-istress, kif ukoll l-integrità tiegħu, l-attività tiegħu bħala prosekutur u r-relazzjoni tiegħu ma’ valuri speċifiċi għal din il-professjoni, bħall-indipendenza ġudizzjarja u r-rispett għal drittijiet u libertajiet fundamentali”. Barra minn hekk, skont l-Artikolu 883(7), “it-tneħħija tal-kap prosekutur tat-[TIRSĠ] mill-pożizzjoni tiegħu għandha tiġi deċiża mill-assemblea ġenerali tal-[KSĠ] meta jonqos milli jwettaq id-dmirijiet speċifiċi għar-rwol tiegħu jew meta kien suġġett għal azzjoni dixxiplinari fl-aħħar tliet snin, fuq il-proposta tal-bord previst fil-paragrafu 2”. Skont l-Artikolu 883(8), “il-kap prosekutur tat-[TIRSĠ] għandu jinħatar fir-rwol tiegħu għal terminu ta’ tliet snin, li jista’ jiġġedded darba biss”.

24. L-Artikolu 885 tal-Liġi Nru 304/2004, kif emendat, jirregola l-proċedura tal-għażla tal-prosekuturi tat-TIRSĠ u r-regoli għall-kompetizzjoni, li jinkludu intervista quddiem l-assemblea ġenerali tal-KSĠ, u evalwazzjoni tal-attivitajiet tal-kandidati. Skont il-paragrafu 1, il-prosekuturi għandhom jinħatru mill-assemblea ġenerali tal-KSĠ wara kompetizzjoni, għal terminu ta’ tliet snin, bil-possibbiltà ta’ tiġdid għal terminu massimu totali ta’ disa’ snin. Skont il-paragrafu 3, sabiex ikunu jistgħu japplikaw għal din il-kompetizzjoni, il-prosekuturi għandhom jissodisfaw il-kundizzjonijiet kumulattivi segwenti: “(a) ma kinux suġġetti għal azzjoni dixxiplinari fl-aħħar tliet snin; (b) ikunu mill-inqas tal-grad meħtieġ sabiex jaħdmu f’uffiċċju tal-prosekuturi anness ma’ qorti tal-appell; (c) it-tul ta’ servizz attwali tagħhom fir-rwol ta’ prosekutur huwa ta’ mill-inqas 18‑il sena; (d) irċevew taħriġ professjonali xieraq; (e) il-kondotta morali tagħhom ma tistax tiġi kkritikata”.

25. L-Artikolu 888(1) jistabbilixxi li s-setgħat tat-TIRSĠ jinkludu s-setgħa: (a) li tistitwixxi proċeduri kriminali fir-rigward ta’ reati li jaqgħu fil-ġurisdizzjoni tagħha; (b) li tirreferi lill-qrati kwistjonijiet relatati mar-reati previsti fil-punt (a); (c) li tistabbilixxi u taġġorna d-databases dwar reati li jaqgħu fil-ġurisdizzjoni tagħha; u (d) setgħat oħra mogħtija lilha bil-liġi. Skont l-Artikolu 888(2), “is-seduti f’kawżi li jaqgħu fil-ġurisdizzjoni tat-taqsima għandhom isiru fil-preżenza tal-prosekuturi tat-taqsima ġudizzjarja tal-Parchetul de pe lângă Înalta Curte de Casație și Justiție (l-Uffiċċju tal-Prosekutur anness mal-Qorti Għolja tal-Kassazzjoni u tal-Ġustizzja) jew tal-prosekuturi tal-Uffiċċju tal-Prosekutur anness mal-qorti li quddiemha l-kawża tkun tressqet”.

26. L-Artikolu III tal-Liġi Nru 207/2018 jipprevedi li: “(1) It-[TIRSĠ] għandha tibda l-attivitajiet tagħha fi żmien tliet xhur mid-data li fiha din il-liġi tidħol fis-seħħ. (2) Kawżi li jaqgħu fil-ġurisdizzjoni tat-[TIRSĠ] li huma pendenti quddiem kwalunkwe diviżjoni tal-uffiċċju tal-prosekuturi u ma jkunux solvuti qabel id-data li fiha t-taqsima ssir operazzjonali għandhom jintbagħtu lil din it-taqsima sabiex jiġu solvuti meta tkun operazzjonali.”

b) Id-Digriet ta’ Urġenza Nru 90/2018

27. Id-Digriet ta’ Urġenza tal-Gvern Nru 90/2018 dwar il-Miżuri Relatati mar-Regoli li Jirregolaw l-Operazzjoni tat-[TIRSĠ] (iktar ’il quddiem id-“Digriet ta’ Urġenza tal-Gvern Nru 90/2018”) ( 11 ), ġie adottat sabiex jagħmel it-[TIRSĠ] operazzjonali sat-terminu stabbilit skont l-Artikolu III(1) tal-Liġi Nru 207/2018. Skont il-preambolu tiegħu, peress li, fid-data tal-adozzjoni tiegħu, il-KSĠ ma kienx lesta l-proċedura sabiex jagħmel it-TIRSĠ operazzjonali, il-Gvern qies li kien neċessarju li jadotta miżuri leġiżlattivi urġenti li jistabbilixxu proċedura sempliċi, bħala deroga mill-Artikoli 883 sa 885 l-ġodda tal-Liġi Nru 304/2004, għall-ħatra provviżorja tal-kap prosekutur, id-deputat kap prosekutur u mill-inqas terz mill-prosekuturi tat-taqsima.

28. L-Artikolu I tad-Digriet ta’ Urġenza Nru 90/2018 jemenda l-Artikolu 882(3) tal-Liġi Nru 304/2004 bil-mod segwenti: “It-[TIRSĠ] għandha twettaq l-attivitajiet tagħha bi 15‑il pożizzjoni ta’ prosekutur”.

29. L-Artikolu II tad-Digriet ta’ Urġenza Nru 90/2018 jistabbilixxi proċedura li tidderoga mill-Artikoli 883 sa 885 tal-Liġi Nru 304/2004, bl-għan tal-ħatra provviżorja tal-kap prosekutur u mill-inqas terz tal-prosekuturi tat-TIRSĠ. B’mod partikolari, skont il-paragrafu 1 ta’ din id-dispożizzjoni, qabel it-tlestija tal-kompetizzjonijiet organizzati bl-għan tal-ħatriet għall-pożizzjoni ta’ kap prosekutur tat-TIRSĠ u tal-pożizzjonijiet eżekuttivi ta’ prosekutur ta’ din it-taqsima, il-funzjonijiet tal-kap prosekutur u mill-inqas terz tal-funzjonijiet eżekuttivi tal-prosekutur għandhom jitwettqu b’mod provviżorju minn prosekuturi li jissodisfaw il-kundizzjonijiet stabbiliti bil-liġi għall-ħatra f’dawn il-pożizzjonijiet, magħżula mill-bord responsabbli għall-organizzazzjoni tal-kompetizzjoni stabbilita skont l-Artikolu 883(2) tal-Liġi Nru 304/2004. Skont il-paragrafu 2, il-kandidati għandhom jintgħażlu mill-bord responsabbli għall-organizzazzjoni ta’ din il-kompetizzjoni, li għandu jwettaq l-attivitajiet tiegħu fil-preżenza ta’ mill-inqas tliet membri, skont proċedura li għandha sseħħ f’ħamest ijiem kalendarji mid-data li fiha tiġi skattata mill-President tal-KSĠ. Skont il-paragrafu 11: “B’effett mid-data li fiha t-[TIRSĠ] issir operazzjonali, din it-taqsima għandha tassumi l-kawżi li jaqgħu fil-ġurisdizzjoni tagħha li jkunu pendenti quddiem id-Direcţia Naţională Anticorupţie (id-Direttorat Nazzjonali ta’ Kontra l-Korruzzjoni, ir-Rumanija, iktar ’il quddiem id-“DNA”) u diviżjonijiet oħra tal-uffiċċju tal-prosekuzzjoni, kif ukoll il-fajls tal-kawżi relatati mal-ksur previst fl-Artikolu 881(1) tal-Liġi Nru 304/2004, ippubblikata mill-ġdid, kif sussegwentement emendata u ssupplimentata, li kienu magħluqa qabel id-data li fiha din it-taqsima saret operazzjonali.”

c) Id-Digriet ta’ Urġenza Nru 92/2018

30. Id-Digriet ta’ Urġenza tal-Gvern Nru 92 tal‑15 ta’ Ottubru 2018 li Jemenda u Jissupplimenta Ċerti Atti Normattivi fil-Qasam tal-Ġustizzja (iktar ’il quddiem id-“Digriet ta’ Urġenza Nru 92/2018”) ( 12 ) emenda, inter alia, il-Liġi Nru 304/2004 billi introduċa paragrafu 5 ġdid għall-Artikolu 882, li jindika li l-prosekuturi tat-TIRSĠ għandhom l-istatus ta’ prosekuturi kkollokati għat-tul tal-funzjonijiet tagħhom ma’ din it-taqsima. L-Artikolu 885(5) ġie emendat billi jipprevedi li l-intervista fil-proċedura tal-għażla tal-prosekuturi tat-TIRSĠ titwettaq quddiem il-bord tal-għażla, u mhux quddiem l-assemblea ġenerali tal-KSĠ.

d) Id-Digriet ta’ Urġenza Nru 7/2019

31. Id-Digriet ta’ Urġenza tal-Gvern Nru 7 tal‑20 ta’ Frar 2019 li Jistabbilixxi Ċerti Miżuri Temporanji dwar il-Kompetizzjoni għall-Ammissjoni fl-Institutul Național al Magistraturii (l-Istitut Nazzjonali tal-Ġudikatura, ir-Rumanija), it-Taħriġ Ġudizzjarju Inizjali tal-Imħallfin u tal-Prosekuturi, l-Eżami tal-Gradwazzjoni tal-Istitut Nazzjonali tal-Ġudikatura, il-Perijodu ta’ Prova u l-Eżami tal-Kapaċità tal-Imħallfin u tal-Prosekuturi bi Prova, u li Jemenda u Jissupplimenta l-Liġi Nru 303/2004, il-Liġi Nru 304/2004 u l-Liġi Nru 317/2004 ( 13 ), inter alia, jemenda u jissupplimenta l-Liġi Nru 304/2004. Dan iżid paragrafu 6 ġdid għall-Artikolu 881 tagħha, li skontu, meta l-Codul de procedură penală (il-Kodiċi ta’ Proċedura Kriminali) jew kwalunkwe liġi oħra speċjali jirreferu għall-“prosekutur ġerarkikament superjuri” f’kawżi relatati ma’ reati fil-ġurisdizzjoni tat-TIRSĠ, din l-espressjoni għandha tinftiehem li tirreferi għall-kap prosekutur tat-TIRSĠ, inklużi deċiżjonijiet adottati qabel ma din it-taqsima saret operazzjonali.

32. Dan introduċa wkoll, wara l-paragrafu 11 tal-Artikolu 885, żewġ paragrafi ġodda (111) u (112), li jemendaw il-proċedura tal-ħatra stabbilita f’din id-dispożizzjoni. Skont il-paragrafu (111), il-membri tal-bord tal-għażla msemmija fl-Artikolu 885 jżommu l-vot tagħhom fl-assemblea ġenerali tal-KSĠ. Il-paragrafu (112) jipprevedi li l-bordijiet tal-għażla previsti fl-Artikoli 883 u 885 rispettivament iwettqu l-attività tagħhom legalment jekk mill-inqas tlieta mill-membri tagħhom ikunu preżenti.

33. Dan id-digriet jemenda wkoll l-Artikolu 888, billi jipprevedi, fil-paragrafu 1(d), setgħa ġdida tat-TIRSĠ, li tikkonsisti fit-tressiq jew l-irtirar ta’ azzjonijiet f’kawżi fil-ġurisdizzjoni tat-Taqsima, inklużi kawżi pendenti quddiem il-qrati jew konklużi definittivament qabel ma saret operazzjonali.

e) Id-Digriet ta’ Urġenza Nru 12/2019

34. Id-Digriet ta’ Urġenza tal-Gvern Nru 12 tal‑5 ta’ Marzu 2019 li Jemenda u Jissupplimenta Ċerti Atti Normattivi fil-Qasam tal-Ġustizzja (iktar ’il quddiem id-“Digriet ta’ Urġenza Nru 12/2019”) ( 14 ), emenda l-Liġi Nru 303/2004 dwar l-Istatus tal-Imħallfin u tal-Prosekuturi, u introduċa l-Artikoli 8810 u 8811 fil‑Liġi Nru 304/2004. L-Artikolu 8810 jipprevedi l-kollokament ta’ uffiċjali tal-pulizija ġudizzjarja mat-TIRSĠ, fuq talba tal-kap prosekutur ta’ din it-taqsima, bid-deċiżjoni tal-Ministru għall-Affarijiet Interni. It-tul ta’ dawn il-kollokamenti jista’ jkun sa tliet snin, li jistgħu jiġġeddu mill-ġdid għall-istess perijodu.

II. Il-fatti, il-proċedura nazzjonali u d-domandi preliminari

A. Il-Kawża C‑83/19

35. Fis‑27 ta’ Awwissu 2018, l-Asociația “Forumul Judecătorilor din România” (il-Forum tal-Assoċjazzjoni Rumena tal-Imħallfin, iktar ’il quddiem il-“Forum tal-Assoċjazzjoni tal-Imħallfin” jew ir-“rikorrent”) ippreżenta talba għall-iżvelar ta’ informazzjoni ta’ interess pubbliku mal-Ispettorat Ġudizzjarju (iktar ’il quddiem il-“konvenut”). L-informazzjoni mitluba kienet relatata mal-attività tal-Ispettorat Ġudizzjarju matul il-perijodu mill‑2014 sa 2018. Hija kkonċernat speċifikament informazzjoni statistika dwar il-kawżi ttrattati minn dan l-organu, l-oriġini u r-riżultat ta’ azzjonijiet dixxiplinari, kif ukoll informazzjoni dwar il-konklużjoni ta’ protokoll bejn is-Serviciul Român de Informații (is-Servizz tal-Intelliġenza Rumena) u l-Ispettorat Ġudizzjarju u l-parteċipazzjoni ta’ dawn is-servizzi fl-investigazzjonijiet.

36. Fl‑24 ta’ Settembru 2018, minħabba li t-tweġiba tal-konvenut wieġbet biss parzjalment għal din it-talba, ir-rikorrent ippreżenta rikors kontra l-konvenut quddiem it-Tribunalul Olt (il-Qorti tal-Kontea ta’ Olt, ir-Rumanija). Ir-rikorrent talab li l-konvenut jiġi ordnat jiżvela ċerta informazzjoni li kienet is-suġġett tat-talba tas‑27 ta’ Awwissu 2018.

37. Fir-risposta tiegħu, ippreżentata fis‑26 ta’ Ottubru 2018, il-konvenut sostna li d-drittijiet tar-rikorrent bħala individwu baqgħu rrispettati u li l-azzjoni għandha tiġi miċħuda bħala infondata. Din id-difiża kienet iffirmata mill-Imħallef Lucian Netejoru.

38. L. Netejoru ġie maħtur Kap Spettur tal-Ispettorat Ġudizzjarju b’deċiżjoni Nru 702/2015 tat‑30 ta’ Ġunju 2015 tal-assemblea ġenerali tal-KSĠ, b’mandat ta’ tliet snin (mill‑1 ta’ Settembru 2015 sal‑1 ta’ Settembru 2018). Fiż-żmien meta d-difiża ġiet ippreżentata fil-proċeduri prinċipali, L. Netejoru kien qiegħed jaġixxi fil-kapaċità ta’ kap spettur provviżorju fuq il-bażi tad-Digriet ta’ Urġenza Nru 77/2018, adottat fil‑5 ta’ Settembru 2018.

39. Fir-replika tiegħu, ir-rikorrent qajjem oġġezzjoni li tallega li hemm żewġ raġunijiet għalfejn ma kinitx ingħatat prova li l-firmatarju tad-difiża, L. Netejoru, għandu setgħat ta’ rappreżentanza għall-konvenut. L-ewwel nett, l-ebda att amministrattiv ma ġie adottat mill-awtorità kompetenti sabiex jinħatar il-kap spettur tal-Ispettorat Ġudizzjarju, l-assemblea ġenerali tal-KSĠ, li jattesta li kien hemm konformità mar-rekwiżiti statutorji sabiex jaġixxi f’din il-pożizzjoni ad interim.

40. It-tieni nett, id-dispożizzjonijiet tad-Digriet ta’ Urġenza Nru 77/2018 huma antikostituzzjonali. Ir-rikorrent sostna li, bl-estensjoni tal-mandati tad-Direttorat tal-Ispettorat Ġudizzjarju permezz tad-Digriet ta’ Urġenza Nru 77/2018, il-gvern kiser is-setgħat kostituzzjonali tal-KSĠ. Ir-rikorrent ibbaża l-oġġezzjoni tiegħu fuq il-konstatazzjonijiet tar-Rapport tal-Kummissjoni tal-MKV tal‑2018, li skontu “l-fatt li l-Ministru għall-Ġustizzja ddeċieda li jintervjeni, billi tawwal il-mandati ta’ dawk fil-kariga, seta’ jitqies bħala ndħil fis-setgħat tal-KSĠ” u jsostni li d-Digriet ta’ Urġenza Nru 77/2018 jikser il-garanzija tal-indipendenza stabbilita fit-tieni subparagrafu tal-Artikolu 19(1) TUE. Ir-rikorrent sostna li, jekk jiġi stabbilit li l-MKV, u t-tieni subparagrafu tal-Artikolu 19(1) TUE, jimponu obbligi vinkolanti fuq ir-Rumanija u li din naqset milli tikkonforma ruħha ma’ dawn l-obbligi, dan ifisser li L. Netejoru ma għandu l-ebda dritt jaġixxi bħala rappreżentant legali, li jwassal sabiex ir-risposta prodotta fil-proċess tal-kawża (inklużi l-motivi ta’ difiża, il-provi prodotti u l-oġġezzjonijiet) tiġi mħassra.

41. Il-konvenut issottometta li d-Deċiżjoni Nru 702/2015 tal-KSĠ, li ħatret lil L. Netejoru bħala kap spettur, tidher fuq is-sit tal-Ispettorat Ġudizzjarju. Barra minn hekk, il-konvenut invoka d-Digriet ta’ Urġenza Nru 77/2018. Fuq din il-bażi, il-konvenut sostna li l-oġġezzjoni tar-rikorrent għandha tiġi miċħuda bħala infondata.

42. F’dawn iċ-ċirkustanzi, it-Tribunalul Olt (il-Qorti tal-Kontea ta’ Olt, ir-Rumanija), iddeċidiet li tissospendi l-proċeduri quddiemha u li tagħmel lill-Qorti tal-Ġustizzja d-domandi preliminari segwenti: “1) Il-[MKV], stabbilit bid-[Deċiżjoni MKV] għandu jitqies bħala att meħud minn istituzzjoni tal-Unjoni, fis-sens tal-Artikolu 267 TFUE, li jista’ jiġi suġġett għall-interpretazzjoni tal-[Qorti tal-Ġustizzja]? 2) Il-kontenut, in-natura u t-tul ratione temporis tal-[MKV], stabbilit bid-[Deċiżjoni MKV], jaqgħu taħt il-kamp ta’ applikazzjoni tat-[Trattat ta’ Adeżjoni]? Ir-rekwiżiti fformulati fir-rapporti stabbiliti fil-kuntest ta’ dan il-mekkaniżmu għandhom natura obbligatorja għar-Rumanija? 3) It-tieni subparagrafu tal-Artikolu 19(1) [TUE] għandu jiġi interpretat fis-sens li jobbliga lill-Istati Membri li jistabbilixxu l-miżuri neċessarji sabiex tiġi żgurata protezzjoni ġudizzjarja effettiva fl-oqsma koperti mid-dritt tal-Unjoni, jiġifieri garanziji ta’ proċedura dixxiplinari indipendenti għall-Imħallfin Rumeni, filwaqt li jitneħħew ir-riskji kollha marbuta mal-influwenza politika fuq l-iżvolġiment ta’ tali proċeduri, bħall-ħatra diretta mill-Gvern tad-Direttorat tal-Inspecția Judiciară (l-Ispettorat Ġudizzjarju, ir-Rumanija), anki b’mod provviżorju? 4) L-Artikolu 2 [TUE] għandu jiġi interpretat fis-sens li l-Istati Membri huma obbligati li josservaw il-kriterji tal-Istat tad-dritt, meħtieġa wkoll fir-rapporti stabbiliti fil-kuntest tal-[MKV], stabbilit bid-[Deċiżjoni MKV], fil-każ tal-proċeduri ta’ ħatra diretta mill-Gvern tad-Direttorat tal-Inspecția Judiciară (l-Ispettorat Ġudizzjarju, ir-Rumanija), anki b’mod provviżorju?”

B. Il-Kawża C‑127/19

43. Ir-rikorrenti f’din il-kawża huma l-Forum tal-Assoċjazzjoni tal-Imħallfin u l-Asociația ‘Mișcarea pentru Apărarea Statutului Procurorilor’ (l-Assoċjazzjoni “Moviment għad-Difiża tal-Istatus tal-Prosekuturi”, iktar ’il quddiem l-“Assoċjazzjoni tal-Prosekuturi”). Fit‑13 ta’ Diċembru 2018, ir-rikorrenti ppreżentaw rikors quddiem il-Curtea de Apel Pitești (il-Qorti tal-Appell ta’ Pitești, ir-Rumanija), sabiex jiksbu l-annullament ta’ żewġ deċiżjonijiet tal-assemblea ġenerali tal-KSĠ: id-Deċiżjoni Nru 910/19.09.2018 li Tapprova r-Regoli dwar il-Ħatra u t-Tneħħija ta’ Prosekuturi fi Rwoli ta’ Mmaniġġjar fit-TIRSĠ ( 15 ) u d-Deċiżjoni Nru 911/19.09.2018 li Tapprova r-Regoli dwar il-Ħatra, il-Kontinwazzjoni tal-Funzjonijiet u t-Tneħħija ta’ Prosekuturi bi Rwoli Eżekuttivi fit-TIRSĠ ( 16 ).

44. Dawn id-deċiżjonijiet ġew adottati fuq il-bażi tal-Liġi Nru 207/2018. L-Artikolu 1(45) ta’ din il-liġi introduċa l-Artikoli 881 sa 889 wara l-Artikolu 88 tal-Liġi Nru 304/2004, li toħloq u tistabbilixxi l-funzjonament tat-TIRSĠ. Skont l-Artikolu 885(12) il-ġdid “il-proċeduri għall-ħatra, għat-tkomplija tal-funzjonijiet u għat-tneħħija mir-rwoli ta’ mmaniġġjar u eżekuttivi fit-taqsima għandhom ikunu ddettaljati f’regoli approvati mill-assemblea ġenerali tal-[KSĠ]”. Iż-żewġ deċiżjonijiet, li l-annullament tagħhom huwa mfittex f’din il-kawża, ġew approvati fuq il-bażi ta’ din id-dispożizzjoni.

45. Ir-rikorrenti sostnew li dawn iż-żewġ deċiżjonijiet amministrattivi huma antikostituzzjonali b’riferiment għad-dispożizzjoni tal-Kostituzzjoni Rumena li tgħid li dan l-Istat Membru huwa obbligat li jissodisfa l-obbligi tiegħu skont it-Trattati li fihom huwa parti (l-Artikolu 11 u l-Artikolu 148(2) tal-Kostituzzjoni Rumena). Ir-rikorrenti sostnew ukoll li ċerti dispożizzjonijiet tal-atti leġiżlattivi kkontestati huma kuntrarji għal atti superjuri għalihom inklużi l-liġi, il-Kostituzzjoni u t-Trattat FUE. Ir-rikorrenti rreferew ukoll għall-MKV. Huma tal-fehma li l-ħolqien tat-TIRSĠ jaffettwa direttament il-kompetenzi tad-DNA, entità li kisbet riżultati sinjifikattivi taħt il-MKV, skont ir-rapporti tal-Kummissjoni. Il-ħolqien tat-TIRSĠ ifisser li tużżani ta’ kawżi ta’ korruzzjoni magħrufa pendenti quddiem id-DNA jistgħu jintbagħtu lit-TIRSĠ sempliċement permezz tal-introduzzjoni ta’ lmenti fittizji kontra membru tal-ġudikatura, li jwassal għall-abolizzjoni diretta ta’ parti sinjifikattiva tal-attività tad-DNA.

46. Permezz tas-sentenza Nru 33 tat‑23 ta’ Jannar 2018, il-Curtea Constituțională a României (il-Qorti Kostituzzjonali Rumena) eżaminat id-dispożizzjonijiet tal-Liġi Nru 207/2018 fil-kuntest tal-istħarriġ minn qabel tal-kostituzzjonalità. Hija ddeċidiet li l-ilmenti li jikkonċernaw l-effetti tal-ħolqien tat-TIRSĠ fuq il-kompetenzi tad-DNA kienu infondati u li ma kien hemm l-ebda atti vinkolanti tad-dritt tal-Unjoni li jistgħu jsostnu l-ilmenti ta’ antikostituzzjonalità fuq il-bażi tal-Artikolu 148(2) u (4) tal-Kostituzzjoni.

47. Il-qorti tar-rinviju tosserva li l-istabbiliment tat-TIRSĠ ġie kkritikat f’rapporti mill-Grupp tal-Istati kontra l-Korruzzjoni (iktar ’il quddiem il-“GRECO”) u l-Kummissjoni Ewropea għad-Demokrazija permezz tad-Dritt (iktar ’il quddiem il-“Kummissjoni ta’ Venezia”). Il-Kummissjoni rreferiet għal dawn ir-rapporti b’rabta mar-rapporti MKV tagħha. Il-qorti tar-rinviju tiddikjara li peress li l-MKV u r-rapporti ppreparati fil-kuntest tagħha jirriżultaw f’obbligu ta’ konformità mill-Istat, obbligu bħal dan ma ġġorrux biss l-awtorità leġiżlattiva tal-Istat, iżda jġorruh ukoll l-awtoritajiet amministrattivi, f’din il-kawża, il-KSĠ, li jadotta l-leġiżlazzjoni sekondarja ta’ implimentazzjoni, u l-qrati.

48. Barra minn hekk, il-qorti tar-rinviju tinnota li l-Curtea Constituțională (il-Qorti Kostituzzjonali) iddikjarat fis-sentenza tagħha Nru 104 tas‑6 ta’ Marzu 2018, li t-tifsira tad-Deċiżjoni MKV ma ġietx interpretata mill-Qorti tal-Ġustizzja “fir-rigward tal-kontenut, in-natura u t-tul ratione temporis tagħha, jew fir-rigward ta’ jekk dawn l-aspetti jaqgħux fil-kamp ta’ applikazzjoni tat-Trattat ta’ Adeżjoni”. Għaldaqstant, hija tal-fehma li s-soluzzjoni tat-tilwima teħtieġ kjarifika dwar in-natura u l-forza legali ta’ dawn l-atti.

49. F’dawn iċ-ċirkustanzi, il-Curtea de Apel Pitești (il-Qorti tal-Appell ta’ Pitești, ir-Rumanija) iddeċidiet li tissospendi l-proċeduri quddiemha u li tagħmel lill-Qorti tal-Ġustizzja d-domandi preliminari segwenti: “1) Il-[MKV], stabbilit bid-[Deċiżjoni MKV] għandu jitqies bħala att meħud minn istituzzjoni tal-Unjoni, fis-sens tal-Artikolu 267 TFUE, li jista’ jiġi suġġett għall-interpretazzjoni tal-[Qorti tal-Ġustizzja]? 2) Il-kontenut, in-natura u t-tul ratione temporis tal-[MKV] stabbilit bid-[Deċiżjoni MKV], jaqgħu taħt il-kamp ta’ applikazzjoni tat-[Trattat ta’ Adeżjoni]? Ir-rekwiżiti fformulati fir-rapporti stabbiliti fil-kuntest ta’ dan il-mekkaniżmu għandhom natura obbligatorja għar-Rumanija? 3) L-Artikolu 2, moqri flimkien mal-Artikolu 4(3) TUE, għandu jiġi interpretat fis-sens li l-obbligu għar-Rumanija li tosserva r-rekwiżiti imposti mir-rapporti stabbiliti fil-kuntest tal-[MKV], stabbilit bid-[Deċiżjoni MKV], jaqa’ taħt l-obbligu tal-Istat Membru li josserva l-prinċipji tal-Istat tad-dritt? 4) L-Artikolu 2 TUE, b’mod partikolari l-obbligu li jiġu osservati l-valuri tal-Istat tad-dritt, jipprekudi leġiżlazzjoni li permezz tagħha tinħoloq u tiġi organizzata t-[TIRSĠ], fil-kuntest tal-[Parchetul de pe lângă Înalta Curte de Casație și Justiție (l-Uffiċċju tal-Prosekutur anness mal-Qorti Għolja tal-Kassazzjoni u tal-Ġustizzja)], minħabba l-possibbiltà li tiġi eżerċitata pressjoni indiretta fuq il-ġudikatura? 5) Il-prinċipju ta’ indipendenza tal-Imħallfin, stabbilit fit-tieni subparagrafu tal-Artikolu 19(1) TUE u fl-Artikolu 47 tal-[Karta], kif interpretat mill-ġurisprudenza tal-[Qorti tal-Ġustizzja] (sentenza tas‑27 ta’ Frar 2018, Associação Sindical dos Juízes Portugueses, C‑64/16, EU:C:2018:117), jipprekludi l-ħolqien tat-[TIRSĠ], fil-kuntest tal-[Parchetul de pe lângă Înalta Curte de Casație și Justiție (l-Uffiċċju tal-Prosekutur anness mal-Qorti Għolja tal-Kassazzjoni u tal-Ġustizzja)], fir-rigward tal-modalitajiet ta’ ħatra/tneħħija ta’ prosekuturi li jagħmlu parti minn din it-taqsima, tal-modalitajiet ta’ eżerċizzju tal-funzjonijiet fil-kuntest tagħha kif ukoll tal-mod kif il-kompetenza hija stabbilita, b’rabta man-numru mnaqqas ta’ pożizzjonijiet fil-kuntest ta’ din it-taqsima?”

C. Il-Kawża C‑195/19

50. Ir-rikorrent, PJ, ressaq proċeduri fir-rigward ta’ tilwima fiskali, li l-konvenut, li kien imħallef f’dik il-kawża, ċaħad bħala infondati. Ir-rikorrent emmen li l-konvenut ma ssodisfax l-obbligu legali tiegħu li jiddikjara r-raġunijiet għad-deċiżjoni tiegħu fil-perijodu statutorju ta’ 30 jum, u b’hekk ipprekluda lill-parti leża milli tfittex rimedji legali. Ir-rikorrent għaldaqstant ippreżenta lment kriminali quddiem il-Parchetul de pe lângă Curtea de Apel București (l-Uffiċċju tal-Prosekutur anness mal-Qorti tal-Appell ta’ Bukarest, ir-Rumanija), fejn talab li l-konvenut jinstab responsabbli kriminalment għar-reat tal-abbuż tal-kariga.

51. Il-prosekutur assenjat għall-kawża mill-Parchetul de pe lângă Curtea de Apel București (l-Uffiċċju tal-Prosekutur anness mal-Qorti tal-Appell ta’ Bukarest), iddeċieda li jressaq proċeduri kriminali, li sussegwentement ġew itterminati fuq il-bażi li l-abbuż li l-imħallef kien akkużat bih ma kienx jeżisti. Ir-rikorrent ressaq ilment kontra dik id-deċiżjoni għat-terminazzjoni tal-proċeduri quddiem il-prosekutur ta’ grad ogħla.

52. Wara d-dħul fis-seħħ tal-Liġi Nru 207/2018, skont l-Artikolu III ta’ din il-liġi u skont l-Artikolu l-ġdid 881 tal-Liġi Nru 304/2004, il-Parchetul de pe lângă Curtea de Apel București (l-Uffiċċju tal-Prosekutur anness mal-Qorti tal-Appell ta’ Bukarest), irrefera l-ilment lit-TIRSĠ, minħabba li kien jirrigwarda membru tal-ġudikatura. Id-deputat kap prosekutur tat-TIRSĠ ukoll ċaħad l-ilment bħala infondat. Ir-rikorrent ippreżenta rikors quddiem il-Curtea de Apel București (il-Qorti tal-Appell ta’ Bukarest) (il-qorti tar-rinviju) kontra d-digriet oriġinali tal-Uffiċċju tal-Prosekutur anness ma’ dik il-qorti, kif ikkonfermat bid-digriet tad-deputat kap prosekutur tat-TIRSĠ.

53. Il-qorti tar-rinviju tispjega li din tista’ tiċħad ir-rikors jew tilqgħu. Fil-każ tal-aħħar, id-deċiżjoni tagħha jkollha l-effett li twarrab id-digrieti magħmula mill-prosekuturi l-oħra u li tibgħat lura l-kawża lill-prosekutur. Skont it-Taqsima 21 tal-Liġi Nru 304/2004, il-prosekutur ta’ grad ogħla li eżamina l-legalità u l-merti tad-digriet mogħti mill-prosekutur assenjat għall-kawża kien membru tat-TIRSĠ. Għaldaqstant, jekk ir-rikors jintlaqa’, kemm il-prosekutur assenjat għall-kawża kif ukoll il-prosekutur ta’ grad ogħla jkunu membri tal-istess TIRSĠ speċjali.

54. F’dawn iċ-ċirkustanzi, il-qorti tar-rinviju ssib ruħha obbligata teżamina jekk id-dritt tal-Unjoni jipprekludix leġiżlazzjoni nazzjonali li tistabbilixxi t-TIRSĠ. Il-qorti nazzjonali tfakkar li r-Rapport MKV tal-Kummissjoni tal‑2018 irrakkomanda s-“sospensjoni immedjata tal-implimentazzjoni tal-Liġijiet dwar il-Ġustizzja u tad-digrieti ta’ urġenza sussegwenti” u l-“istħarriġ tal-Liġijiet dwar il-Ġustizzja bit-teħid inkunsiderazzjoni b’mod sħiħ tar-rakkomandazzjonijiet skont il-[MKV] u maħruġa mill-Kummissjoni ta’ Venezia u mill-GRECO” [traduzzjoni mhux uffiċjali].

55. Il-qorti nazzjonali tinnota li jekk l-Artikolu 67(1) TFUE, l-ewwel sentenza tal-Artikolu 2 TUE u l-ewwel sentenza tal-Artikolu 9 TUE jinstabu li jipprekludu l-leġiżlazzjoni nazzjonali inkwistjoni, ikun neċessarju li tiddikjara l-atti proċedurali kollha redatti mit-TIRSĠ fil-proċeduri prinċipali bħala nulli. Il-qorti tar-rinviju għandha wkoll tieħu inkunsiderazzjoni r-risposta tal-Qorti tal-Ġustizzja fil-ħatra tad-diviżjoni tal-Uffiċċju tal-Prosekutur kompetenti, fil-każ li r-rikors jintlaqa’.

56. F’dawn iċ-ċirkustanzi, il-Curtea de Apel București (il-Qorti tal-Appell ta’ Bukarest) iddeċidiet li tissospendi l-proċeduri quddiemha u li tagħmel lill-Qorti tal-Ġustizzja d-domandi preliminari segwenti: “1) Il-[MKV], stabbilit bid-[Deċiżjoni MKV] u r-rekwiżiti fformulati fir-rapporti stabbiliti fil-kuntest ta’ dan il-mekkaniżmu għandhom natura obbligatorja għar-Rumanija? 2) L-Artikolu 67(1) TFUE, kif ukoll l-ewwel sentenza tal-Artikolu 2 TUE u l-ewwel sentenza tal-Artikolu 9 TUE jipprekludu leġiżlazzjoni nazzjonali li tistabbilixxi taqsima tal-uffiċċju tal-prosekuzzjoni li hija esklużivament kompetenti sabiex tinvestiga dwar kull tip ta’ ksur imwettaq minn imħallfin jew minn prosekuturi? 3) Il-prinċipju ta’ supremazija tad-dritt Ewropew, kif stabbilit bis-sentenza tal‑15 ta’ Lulju 1964, Costa, 6/64, EU:C:1964:66, u mill-ġurisprudenza sussegwenti stabbilita tal-Qorti tal-Ġustizzja, jipprekludi leġiżlazzjoni nazzjonali li tippermetti lil istituzzjoni politico-ġuridika, bħall-Curtea Constituțională a României (il-Qorti Kostituzzjonali tar-Rumanija), li tikser il-prinċipju msemmi iktar ’il fuq permezz ta’ deċiżjonijiet li ma jista’ jkollhom ebda rimedju ġudizzjarju?”

D. Il-Kawża C‑291/19

57. Permezz ta’ erba’ lmenti kriminali ppreżentati f’Diċembru 2015 u Frar 2016, SO, ir-rikorrent, irrapporta li erba’ prosekuturi kienu wettqu r-reat tal-abbuż tal-kariga, u li avukat, membru tal-Avukatura ta’ Brașov, kien wettaq ir-reat ta’ influwenza mhux xierqa. Sussegwentement, ir-rikorrent ippreżenta lment kriminali kontra żewġ imħallfin tal-Judecătoria Brașov (il-Qorti tal-Ewwel Istanza ta’ Brașov, ir-Rumanija) u t-Tribunalul Brașov (il-Qorti tal-Kontea ta’ Brașov, ir-Rumanija), fejn sostna li dawn kienu parti minn organizzazzjoni kriminali u li dawn iddeċidew kontrih fil-kuntest ta’ diversi proċeduri.

58. B’digriet tat‑8 ta’ Settembru 2017, it-Taqsima għall-Ġlieda Kontra Reati Relatati ma’ Reati ta’ Korruzzjoni fi ħdan id-DNA ordnat li l-fajl jingħalaq.

59. Ir-rikorrent ippreżenta lment kontra d-digriet tat‑8 ta’ Settembru 2017 quddiem il-prosekutur ġerarkikament superjuri, il-kap prosekutur tat-Taqsima għall-Ġlieda Kontra Reati Relatati ma’ Reati ta’ Korruzzjoni fi ħdan id-DNA. Dan tal-aħħar ċaħad l-ilment bħala infondat b’digriet tal‑20 ta’ Ottubru 2017.

60. Fil‑11 ta’ Settembru 2018, ir-rikorrent ippreżenta lment kontra d-digriet oriġinali, kif ikkonfermat mid-digriet tal‑20 ta’ Ottubru 2017, quddiem il-Curtea de Apel Brașov (il-Qorti tal-Appell ta’ Brașov, ir-Rumanija), il-qorti tar-rinviju.

61. Peress li l-proċeduri quddiemha jeħtieġu prosekutur sabiex jipparteċipa fis-seduti, il-qorti tar-rinviju tiddikjara li prosekutur mid-DNA pparteċipa inizjalment fis-seduti. Wara d-dħul fis-seħħ tal-emendi għal-Liġi Nru 304/2004 u s-sentenza Nru 3 tal-Înalta Curte de Casație și Justiție (il-Qorti Għolja tal-Kassazzjoni u tal-Ġustizzja) tas‑26 ta’ Frar 2019, il-prosekutur tad-DNA ġie ssostitwit fis-seduta minn prosekutur mill-Parchetul de pe lângă Curtea de Apel Brașov (l-Uffiċċju tal-Prosekutur anness mal-Qorti tal-Appell ta’ Brașov, ir-Rumanija).

62. Il-qorti tar-rinviju tispjega li l-kontinwazzjoni tal-proċeduri prinċipali tinvolvi l-parteċipazzjoni tal-prosekuturi tat-TIRSĠ. Hija tgħid ukoll li, jekk jiġi kkonstatat li l-ilment magħmul mir-rikorrent huwa fondat, hija jkollha tibgħat il-kawża lit-TIRSĠ għall-prosekuzzjoni. F’dawn iċ-ċirkustanzi, il-qorti tar-rinviju tqis li huwa neċessarju li tistabbilixxi jekk id-dritt tal-Unjoni jipprekludix leġiżlazzjoni nazzjonali li tistabbilixxi t-TIRSĠ, b’teħid inkunsiderazzjoni tar-Rapport MKV tal-Kummissjoni tal‑2018. B’mod iktar speċifiku, fil-każ li l-Qorti tal-Ġustizzja tqis li r-rapporti MKV huma vinkolanti, il-qorti nazzjonali tixtieq tkun taf il-kamp ta’ applikazzjoni ta’ dan l-obbligu u jekk dan ikoprix biss il-konklużjonijiet ta’ rapporti bħal dawn jew jekk il-qorti nazzjonali għandhiex ukoll tieħu inkunsiderazzjoni l-konstatazzjonijiet tar-rapport, inklużi dawk li jirriżultaw mid-dokumenti tal-Kummissjoni ta’ Venezia u tal-GRECO.

63. Għal dawn ir-raġunijiet, il-Curtea de Apel Brașov (il-Qorti tal-Appell ta’ Brașov) iddeċidiet li tissospendi l-proċeduri quddiemha u li tagħmel lill-Qorti tal-Ġustizzja d-domandi preliminari segwenti: “1) Il-[MKV] stabbilit bid-[Deċiżjoni MKV], għandu jitqies li huwa att adottat minn istituzzjoni tal-Unjoni, fis-sens tal-Artikolu 267 TFUE, li jista’ jiġi ssuġġettat għall-interpretazzjoni tal-[Qorti tal-Ġustizzja]? 2) Ir-rekwiżiti fformulati fir-rapporti stabbiliti fil-kuntest tal-imsemmi mekkaniżmu huma ta’ natura vinkolanti għar-Rumanija, b’mod partikolari (iżda mhux unikament) inkonnessjoni mal-ħtieġa li jitwettqu emendi leġiżlattivi li jkunu konformi mal-konklużjonijiet tal-MKV kif ukoll mar-rakkomandazzjonijiet ifformulati mill-Kummissjoni ta’ Venezia u mill-[GRECO]? 3) L-Artikolu 2, moqri flimkien mal-Artikolu 4(3) TUE għandu jiġi interpretat fis-sens li l-obbligu tar-Rumanija li tosserva r-rekwiżiti imposti mir-rapporti stabbiliti fil-kuntest tal-[MKV] stabbilit bid-[Deċiżjoni MKV], jaqa’ taħt l-obbligu tal-Istat Membru li josserva l-prinċipji tal-istat tad-dritt? 4) Il-prinċipju ta’ indipendenza tal-qrati, sanċit fit-tieni subparagrafu tal-Artikolu 19(1) TUE u fl-Artikolu 47 tal-[Karta], kif interpretat mill-ġurisprudenza tal-[Qorti tal-Ġustizzja] (sentenza tas‑27 ta’ Frar 2018, Associação Sindical dos Juízes Portugueses, C‑64/16, EU:C:2018:117), jipprekludi l-istabbiliment tat-taqsima inkarigata mill-investigazzjonijiet ta’ reati mwettqa fi ħdan is-sistema ġudizzjarja fi ħdan [il-Parchetul de pe lângă Înalta Curte de Casație și Justiție (l-Uffiċċju tal-Prosekutur anness mal-Qorti Għolja tal-Kassazzjoni u tal-Ġustizzja)], fid-dawl tal-modalitajiet tal-ħatra u ta’ tneħħija tal-prosekuturi li jiffurmaw parti mill-imsemmija taqsima, tal-modalitajiet tal-eżerċizzju tal-funzjonijiet fil-kuntest ta’ din tal-aħħar kif ukoll tal-mod kif tiġi stabbilita il-kompetenza, b’rabta man-numru ridott ta’ pożizzjonijiet fi ħdan din it-taqsima? 5) L-Artikolu 47, [it-tieni paragrafu], tal-[Karta], marbut mad-dritt għal smigħ xieraq permezz tas-soluzzjoni tal-kawża f’terminu raġonevoli, jipprekludi l-istabbiliment tat-taqsima inkarigata mill-investigazzjonijiet ta’ reati mwettqa fi ħdan is-sistema ġudizzjarja fi ħdan [il-Parchetul de pe lângă Înalta Curte de Casație și Justiție (l-Uffiċċju tal-Prosekutur anness mal-Qorti Għolja tal-Kassazzjoni u tal-Ġustizzja)], fid-dawl tal-modalitajiet tal-eżerċizzju tal-funzjonijiet fil-kuntest tal-imsemmija taqsima kif ukoll tal-mod kif tiġi stabbilita il-kompetenza, b’rabta man-numru ridott ta’ pożizzjonijiet fi ħdan din it-taqsima?”

E. Il-Kawża C‑355/19

64. Ir-rikorrenti f’din il-kawża huma l-Forum tal-Assoċjazzjoni tal-Imħallfin, l-Assoċjazzjoni “Moviment għad-Difiża tal-Istatus tal-Prosekuturi” u OL, individwu (iktar ’il quddiem ir-“rikorrenti”).

65. Fit‑23 ta’ Jannar 2019, ir-rikorrenti ppreżentaw quddiem il-Curtea de Apel Pitești (il-Qorti tal-Appell ta’ Pitești), rikors għall-annullament tad-Digriet Nru 252 tat‑23 ta’ Ottubru 2018, mogħti mill-Parchetul de pe lângă Înalta Curte de Casaţie şi Justiţie – Procurorul General al României (Prosekutur Ġenerali tal-Uffiċċju tal-Prosekutur anness mal-Qorti Għolja tal-Kassazzjoni u tal-Ġustizzja, iktar ’il quddiem il-“konvenut”) ( 17 ). Dan id-digriet jikkonċerna l-organizzazzjoni u l-operazzjoni tat-TIRSĠ. Dan ingħata fuq il-bażi tal-Liġi Nru 207/2018, li stabbilixxiet it-TIRSĠ, skont l-Artikolu II (10) u (11) tad-Digriet ta’ Urġenza Nru 90/2018.

66. L-ewwel nett, ir-rikorrenti sostnew li dan id-digriet kien antikostituzzjonali b’riferiment għad-dispożizzjoni tal-Kostituzzjoni Rumena li tgħid li dan l-Istat Membru huwa obbligat jissodisfa l-obbligi tiegħu skont it-Trattati li fihom dan kien parti (l-Artikolu 11 u l-Artikolu 148(2) tal-Kostituzzjoni Rumena). It-tieni nett, huma kkritikaw il-formulazzjoni tad-digriet fuq il-bażi li wħud mid-dispożizzjonijiet tiegħu huma kuntrarji għal ċerti atti leġiżlattivi superjuri (il-liġi, il-Kostituzzjoni, it-Trattat dwar l-Unjoni Ewropea). B’mod iktar speċifiku, ir-rikorrenti sostnew li dan id-digriet ma jiħux inkunsiderazzjoni r-rakkomandazzjonijiet stabbiliti mill-Kummissjoni fir-rapporti redatti fil-kuntest tal-MKV.

67. F’dawn iċ-ċirkustanzi, u skont raġunar simili għal dak imsemmi mill-qorti tar-rinviju fil-Kawża C‑127/19, il-Curtea de Apel Pitești (il-Qorti tal-Appell ta’ Pitești) iddeċidiet li tissospendi l-proċeduri quddiemha u li tagħmel lill-Qorti tal-Ġustizzja d-domandi preliminari segwenti: “1) Il-[MKV], stabbilit permezz tad-[Deċiżjoni MKV] għandu jiġi kkunsidrat bħala att ta’ istituzzjoni tal-Unjoni, fis-sens tal-Artikolu 267 TFUE, li jista’ jiġi suġġett għall-interpretazzjoni tal-[Qorti tal-Ġustizzja]? 2) Il-kontenut, in-natura u t-tul tal-[MKV], stabbilit permezz tad-[Deċiżjoni MKV], jaqgħu fl-ambitu tat-[Trattat ta’ Adeżjoni]? Ir-rekwiżiti stabbiliti fir-rapporti taħt l-imsemmi mekkaniżmu huma vinkolanti għall-Istat Rumen? 3) L-Artikolu 2 [TUE] għandu jiġi interpretat fis-sens li l-Istati Membri huma obbligati josservaw il-kriterji tal-Istat tad-dritt, li huma imposti wkoll mir-rapporti stabbiliti fil-kuntest tal-[MKV], stabbilit permezz tad-[Deċiżjoni MKV], f’każ tal-ħolqien urġenti ta’ taqsima tal-uffiċċju tal-prosekuzzjoni sabiex tinvestiga esklużivament reati mwettqa minn maġistrati, li tagħti lok għal tħassib partikolari fil-ġlieda kontra l-korruzzjoni u tista’ sservi bħala strument addizzjonali biex tintimida l-maġistrati u ssir pressjoni fuqhom? 4) It-tieni subparagrafu tal-Artikolu 19(1) [TUE], għandu jiġi interpretat bħala li jimponi li l-Istati Membri jieħdu l-miżuri meħtieġa biex jiżguraw protezzjoni ġudizzjarja effettiva fl-oqsma koperti mid-dritt tal-Unjoni, jiġifieri billi jitneħħew ir-riskji kollha ta’ influwenza politika fuq l-investigazzjoni kriminali fir-rigward tal-imħallfin, fil-każ tal-ħolqien urġenti ta’ taqsima tal-uffiċċju tal-prosekuzzjoni sabiex tinvestiga esklużivament reati mwettqa minn maġistrati, fatt li jagħti lok għal tħassib partikolari dwar il-ġlieda kontra l-korruzzjoni u li jista’ jservi bħala strument addizzjonali sabiex jiġu intimidati l-maġistrati u ssir pressjoni fuqhom?”

F. Il-proċedura quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja

68. Il-Kawżi C‑83/19, C‑127/19 u C‑195/19 ġew magħquda permezz ta’ deċiżjoni tal-President tal-Qorti tal-Ġustizzja tal‑21 ta’ Marzu 2019. Din id-deċiżjoni ċaħdet it-talba tal-qrati tar-rinviju f’dawn il-kawżi sabiex jiġu suġġetti għall-proċedura mħaffa skont l-Artikolu 105(1) tar-Regoli tal-Proċedura tal-Qorti tal-Ġustizzja, iżda tat lit-tliet kawżi trattament prijoritarju skont l-Artikolu 53(3) tar-Regoli tal-Proċedura.

69. Permezz ta’ ittri tal‑11 u tal‑20 ta’ Frar 2019, ir-rikorrenti fil-Kawżi C‑83/19 u C‑127/19 talbu rispettivament l-adozzjoni ta’ miżuri provviżorji skont l-Artikolu 279 TFUE u l-Artikolu 160(2) u (7) tar-Regoli tal-Proċedura. Il-Qorti tal-Ġustizzja wieġbet li hija ma kellhiex ġurisdizzjoni għall-adozzjoni ta’ dawn il-miżuri fi proċeduri għal deċiżjoni preliminari.

70. Wara d-deċiżjoni tat‑8 ta’ Frar 2019 tal-Curtea de Apel Craiova (il-Qorti tal-Appell ta’ Craiova, ir-Rumanija), it-Tribunalul Olt (il-Qorti tal-Kontea ta’ Olt) bagħat il-kawża prinċipali fil-Kawża C‑83/19, b’digriet tat‑12 ta’ Frar 2019, lit-Tribunalul Mehedinţi (il-Qorti tal-Kontea ta’ Mehedinţi). It-Tribunalul Olt (il-Qorti tal-Kontea ta’ Olt) madankollu informat lill-Qorti tal-Ġustizzja li l-atti kollha tal-proċedura, inkluż ir-rinviju għal deċiżjoni preliminari, ġew miżmuma. Wara d-deċiżjoni tal‑10 ta’ Ġunju 2020 tal-Înalta Curte de Casaţie şi Justiţie (il-Qorti Għolja tal-Kassazzjoni u tal-Ġustizzja) il-Curtea de Apel Pitești (il-Qorti tal-Appell ta’ Pitești) ittrasferixxiet il-kawża prinċipali fil-Kawża C‑127/19 lill-Curtea de Apel Alba Iulia (il-Qorti tal-Appell ta’ Alba Iulia, ir-Rumanija). Il-Court de Apel Pitești (il-Qorti tal-Appell ta’ Pitești) informat lill-Qorti tal-Ġustizzja li l-atti kollha tal-proċedura ġew miżmuma.

71. It-talba għal proċedura mħaffa tressqet ukoll mill-qorti tar-rinviju fil-Kawżi C‑291/19 u C‑355/19. Din ġiet miċħuda rispettivament bid-deċiżjonijiet tal-President tal-Qorti tal-Ġustizzja tat‑23 ta’ Mejju 2019 u tas‑27 ta’ Ġunju 2019. Ingħata trattament prijoritarju f’dik il-kawża kif ukoll fil-Kawża C‑219/19 b’deċiżjoni tal-President tal-Qorti tal-Ġustizzja tat‑18 ta’ Settembru 2019.

72. Saru sottomissjonijiet bil-miktub fil-Kawżi C‑83/19, C‑127/19 u C‑195/19 mill-Ispettorat Ġudizzjarju, mill-Gvern Belġjan, Olandiż, Pollakk u Rumen, kif ukoll mill-Kummissjoni. Il-Gvern Svediż issottometta osservazzjonijiet bil-miktub fil-Kawżi C‑83/19 u C‑127/19. Il-KSĠ u l-Assoċjazzjoni “Moviment għad-Difiża tal-Istatus tal-Prosekuturi” issottomettew osservazzjonijiet bil-miktub fil-Kawża C‑127/19.

73. Fil-Kawża C‑291/19, ġew ippreżentati sottomissjonijiet bil-miktub mill-Gvern Olandiż, Pollakk, Rumen u Svediż, kif ukoll mill-Kummissjoni.

74. Fil-Kawża C‑355/19, il-Prosekutur Ġenerali tal-Uffiċċju tal-Prosekutur anness mal-Qorti Għolja tal-Kassazzjoni u tal-Ġustizzja (iktar ’il quddiem il-“Prosekutur Ġenerali”), il-Gvern Olandiż, Pollakk, Rumen u Svediż, kif ukoll il-Kummissjoni ppreżentaw sottomissjonijiet bil-miktub.

75. Inżammet seduta magħquda fl‑20 u fil‑21 ta’ Jannar 2020 li fiha l-partijiet ikkonċernati segwenti ppreżentaw argument orali: il-Forum tal-Assoċjazzjoni tal-Imħallfin, l-Assoċjazzjoni “Moviment għad-Difiża tal-Istatus tal-Prosekuturi”, il-Kunsill Superjuri tal-Ġudikatura (KSĠ), OL, il-Prosekutur Ġenerali, il-Gvern Belġjan, Daniż, Olandiż, Rumen u Svediż, u l-Kummissjoni.

III. Analiżi

76. Dawn il-konklużjonijiet huma strutturati kif ġej. Ser nibda billi neżamina l-oġġezzjonijiet għall-ammissibbiltà mressqa fil-kawżi differenti quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja (A). Sussegwentement, ser nistabbilixxi l-qafas legali tal-Unjoni applikabbli u l-kriterji li fid-dawl tagħhom għandha titwettaq l-analiżi f’dawn il-kawżi (B). Finalment, ser inwettaq l-evalwazzjoni tad-dispożizzjonijiet nazzjonali inkwistjoni (C).

A. Ammissibbiltà tad-domandi preliminari

77. Diversi partijiet ikkonċernati, wara li ppreżentaw osservazzjonijiet fil-varji kawżi, sostnew li l-Qorti tal-Ġustizzja ma għandhiex tirrispondi għad-domandi preliminari kollha jew għal xi wħud minnhom magħmula f’dawn il-kawżi. It-“temi” prinċipali mqajma fir-rigward tal-kawżi differenti jistgħu essenzjalment jiġu “miġbura flimkien” bħala li jkopru oġġezzjonijiet relatati man-nuqqas ta’ kompetenzi tal-Unjoni fl-oqsma koperti mid-domandi preliminari, b’mod partikolari, (i) l-organizzazzjoni interna tas-sistemi tal-ġustizzja; (ii) in-nuqqas ta’ ġurisdizzjoni tal-Qorti tal-Ġustizzja sabiex tinterpreta d-Deċiżjoni MKV; (iii) in-nuqqas ta’ rilevanza tar-risposti li għandhom jingħataw mill-Qorti tal-Ġustizzja għall-finijiet tar-riżoluzzjoni tal-kawżi quddiem il-qrati tar-rinviju; u (iv) il-fatt li wħud mid-domandi preliminari ma għadx għandhom skop.

78. Dawn l-oġġezzjonijiet kollha tressqu bħala oġġezzjonijiet għall-ammissibbiltà tad-domandi preliminari. Madankollu, jidhirli li l-argumenti relatati (i) man-nuqqas ta’ kompetenza tal-Unjoni fil-qasam tal-organizzazzjoni ġudizzjarja tal-Istati Membri, u (ii) man-natura legali tal-MKV jikkonċernaw, fil-verità, l-evalwazzjoni tal-ġurisdizzjoni tal-Qorti tal-Ġustizzja.

79. Barra minn hekk, dawn l-elementi tal-ġurisdizzjoni fil-parti l-kbira jiġu sovrapposti mill-analiżi materjali ta’ dawn id-dispożizzjonijiet. Il-kwistjoni dwar jekk id-dispożizzjonijiet nazzjonali inkwistjoni f’dawn il-kawżi, ikkonċernati bl-organizzazzjoni tal-ġudikatura, jaqgħux ’il barra mid-dritt tal-Unjoni, hija marbuta strettament mar-risposti li għandhom jingħataw għad-domandi preliminari, li jirrelataw speċifikament mal-kamp ta’ applikazzjoni, mar-rekwiżiti u mal-effetti tal-Artikolu 2 u tal-Artikolu 19(1) TUE kif ukoll tal-Artikolu 47 tal-Karta ( 18 ). Kif il-Qorti tal-Ġustizzja nnotat f’A. K. et fir-rigward ta’ argumenti simili, dawn id-domandi jikkonċernaw l-interpretazzjoni tad-dispożizzjonijiet inkwistjoni u, għaldaqstant, jaqgħu fil-ġurisdizzjoni tal-Qorti tal-Ġustizzja skont l-Artikolu 267 TFUE ( 19 ).

80. Għal dawn ir-raġunijiet, ser nittratta dawn iż-żewġ oġġezzjonijiet għall-ġurisdizzjoni tal-Qorti tal-Ġustizzja iktar ’l isfel fit-Taqsima B ta’ dawn il-konklużjonijiet, fejn ser nistabbilixxi liema dispożizzjonijiet huma fil-fatt applikabbli f’dawn il-kawżi u t-tip ta’ eżami meħtieġ. F’din it-taqsima, Taqsima A ta’ dawn il-konklużjonijiet, ser nindirizza biss dak li fil-fatt jidhru li huma oġġezzjonijiet ta’ inammissibbiltà, imressqa minn diversi partijiet fir-rigward tad-domandi individwali magħmula f’kull waħda mill-kawżi.

81. Ninnota li l-Gvern Rumen issottometta fl-osservazzjonijiet bil-miktub tiegħu li d-domandi preliminari kienu, fil-parti l-kbira, inammissibbli fil-kawżi kollha quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja ( 20 ). Madankollu, fis-seduta, il-pożizzjoni ta’ dan il-gvern inbidlet kunsiderevolment, li nifhem li kienet minħabba l-fatt li wara l-bidla sussegwenti fil-gvern fuq livell nazzjonali, il-politika tal-gvern il-ġdid inbidlet ukoll ( 21 ).

82. Madankollu, il-Gvern Rumen ma rtirax espressament is-sottomissjonijiet bil-miktub tiegħu fis-seduta u l-argumenti magħmula waqtha li jikkonċernaw l-ammissibbiltà. Għaldaqstant, inqis li l-Qorti tal-Ġustizzja tibqa’ obbligata li tirrispondi għall-argumenti sostnuti mill-Gvern Rumen fis-sottomissjonijiet bil-miktub tiegħu dwar l-ammissibbiltà.

83. Bħala introduzzjoni magħquda għall-kawżi individwali f’din it-taqsima, huwa utli li jitfakkar li, skont ġurisprudenza stabbilita, hija biss il-qorti nazzjonali, li tassumi responsabbiltà għad-deċiżjoni ġudizzjarja fil-proċeduri prinċipali, li għandha tiddetermina kemm il-ħtieġa ta’ deċiżjoni preliminari u r-rilevanza tad-domandi preliminari. Il-Qorti tal-Ġustizzja hija bħala prinċipju marbuta li tagħti deċiżjoni meta d-domandi jikkonċernaw l-interpretazzjoni ta’ dispożizzjonijiet tad-dritt tal-Unjoni. Id-domandi preliminari jgawdu minn preżunzjoni ta’ rilevanza. Fil-fatt, il-Qorti tal-Ġustizzja tirrifjuta li tagħti deċiżjoni biss f’ċirkustanzi limitati, pereżempju, fejn ir-rekwiżiti tal-Artikolu 94 tar-Regoli tal-Proċedura ma jiġux issodisfatti jew fejn huwa ovvju li l-interpretazzjoni tad-dritt tal-Unjoni kkonċernat ma għandha l-ebda relazzjoni mal-fatti, jew fejn id-domandi huma ipotetiċi ( 22 ). Huwa fid-dawl ta’ dawn il-prinċipji li ser nevalwa l-oġġezzjonijiet relatati mal-ammissibbiltà f’dawn il-kawżi.

1. C‑83/19

84. Tqajmu żewġ settijiet ta’ oġġezzjonijiet kontra l-ammissibbiltà ta’ din il-kawża. L-ewwel wieħed huwa dwar in-nuqqas ta’ neċessità jew rilevanza tad-domandi għall-proċeduri prinċipali. It-tieni wieħed jirrigwarda d-dikjarazzjoni li l-kawża tilfet l-iskop tagħha.

85. L-ewwel nett, l-Ispettorat Ġudizzjarju sostna li d-domandi magħmula fil-Kawża C‑83/19 ma humiex rilevanti għall-aġġudikazzjoni tal-proċeduri prinċipali. Dan l-argument tressaq ukoll, rigward l-ewwel u t-tieni domanda, mill-Gvern Rumen fl-osservazzjonijiet bil-miktub tiegħu, apparti li indika li l-qorti tar-rinviju ma spjegatx ir-raġunijiet għalfejn qieset ir-rinviju għal deċiżjoni preliminari bħala neċessarju.

86. It-tieni nett, il-Kummissjoni sostniet li l-proċeduri prinċipali tilfu l-iskop tagħhom u għaldaqstant id-domandi ma għadhomx rilevanti. Hija ssostni li, fil‑15 ta’ Mejju 2019, L. Netejoru ġie maħtur mill-assemblea plenarja tal-KSĠ bħala Kap Spettur tal-Ispettorat Ġudizzjarju għal mandat ġdid ta’ tliet snin, fuq il-bażi tad-dispożizzjonijiet tal-Liġi Nru 317/2004. Il-Kummissjoni tqis li d-domandi preliminari għaldaqstant tilfu r-rilevanza tagħhom. Il-ħatra ex post tal-istess persuna, wara kompetizzjoni organizzata legalment, ser ittemm kwalunkwe ndħil fuq l-indipendenza tal-ġudikatura mis-setgħa eżekuttiva.

87. Dwar in-nuqqas ta’ kapaċità tiegħu li jirrappreżenta lill-Ispettorat Ġudizzjarju qabel il‑15 ta’ Mejju 2019, inkluża d-data tas-sottomissjonijiet magħmula minn L. Netejoru f’isem l-Ispettorat Ġudizzjarju, il-Kummissjoni tqis li s-sitwazzjoni tista’ tiġi rrimedjata permezz tal-Artikolu 82(1) tal-Codul de procedură civilă al României (il-Kodiċi tal-Proċedura Ċivili Rumen). Din id-dispożizzjoni tistabbilixxi li “fejn il-qorti tikkonstata li ma ngħatatx prova li l-persuna li aġixxiet f’isem parti għandha s-setgħat ta’ rappreżentanza, il-qorti għandha tagħti perijodu qasir sabiex is-sitwazzjoni tiġi rrimedjata […]”. Bħala konsegwenza, id-domandi preliminari huma ipotetiċi u għandhom jiġu miċħuda bħala inammissibbli.

88. Fil-fehma tiegħi, l-ebda waħda mill-oġġezzjonijiet ta’ inammissibbiltà ma hija konvinċenti.

89. L-ewwel nett, il-qorti tar-rinviju spjegat ir-rilevanza tad-domandi preliminari għall-finijiet tal-proċeduri prinċipali. Skont id-deċiżjoni tar-rinviju, il-qorti nazzjonali għandha tiddeċiedi bħala kwistjoni preliminari, skont dispożizzjonijiet proċedurali nazzjonali, dwar l-oġġezzjonijiet proċedurali li jistgħu jagħmlu s-smigħ tal-provi jew l-eżami tal-mertu irrilevanti ( 23 ). F’dan l-istadju, il-proċeduri prinċipali jiġu mwaqqfa preċiżament minħabba din l-oġġezzjoni proċedurali, ibbażata fuq il-fatt li L. Netejoru, li, fil-kapaċità tiegħu bħala Kap Spettur, skont id-Digriet ta’ Urġenza Nru 77/2018, iffirma d-difiża bħala rappreżentant tal-Ispettorat Ġudizzjarju.

90. Huwa pjuttost ċar x’tip ta’ “effett domino” jista’ jkollha kwalunkwe risposta li tista’ tingħata mill-Qorti tal-Ġustizzja fuq il-proċeduri nazzjonali. Jekk l-oġġezzjoni preliminari kellha tintlaqa’ mill-qorti tar-rinviju, dan jista’ jwassal għall-esklużjoni tar-risposta tal-konvenut u, impliċitament, tal-provi u tal-oġġezzjonijiet sostnuti fiha. Din id-deċiżjoni jkollha b’mod ċar riperkussjonijiet fuq l-aġġudikazzjoni fil-kawża prinċipali fil-proċeduri nazzjonali, li jikkonċernaw ir-rikors tal-Forum tal-Assoċjazzjoni tal-Imħallfin sabiex jingħata digriet li jobbliga l-iżvelar ta’ ċerta informazzjoni mill-Ispettorat Ġudizzjarju.

91. Nirrikonoxxi li l-kontenut tad-domandi preliminari magħmula f’din il-kawża huwa fil-fatt pjuttost remot mill-għan prinċipali tal-proċeduri prinċipali, li jibqa’ r-rikors li jikkonċerna t-talba għal informazzjoni. Barra minn hekk, li wieħed jidħol b’mod sostantiv fil-kwistjoni sħiħa ta’ ħatra potenzjalment problematika tal-kap spettur f’rikors prinċipali bħal dan tista’ tidher daqsxejn sfurzata.

92. Madankollu, it-tilwima, li għaliha qiegħed jintalab il-parir tal-Qorti tal-Ġustizzja, hija l-kwistjoni preliminari li tikkonċerna l-kwalità tar-rappreżentanza ta’ L. Netejoru, imressqa inċidentalment fil-proċeduri prinċipali. Il-fatt li dawn il-proċeduri jikkonċernaw kwistjoni preliminari ma jfissirx nuqqas ta’ rilevanza u, għaldaqstant, l-inammissibbiltà tar-rinviju għal deċiżjoni preliminari. Fil-fatt, il-Qorti tal-Ġustizzja, fl-evalwazzjoni ta’ jekk domanda preliminari hijiex neċessarja sabiex tippermetti qorti tar-rinviju “[tagħti] s-sentenza” fis-sens tat-tieni paragrafu tal-Artikolu 267 TFUE, adottat interpretazzjoni wiesgħa ta’ dan il-kunċett. Dan jinkludi b’mod partikolari “il-proċedura kollha li twassal għad-deċiżjoni tal-qorti tar-rinviju, sabiex il-Qorti tal-Ġustizzja tkun f’pożizzjoni li ssir taf bl-interpretazzjoni tad-dispożizzjonijiet kollha proċedurali tad-dritt tal-Unjoni li l-qorti tar-rinviju hija obbligata tapplika sabiex tagħti s-sentenza tagħha” ( 24 ). Din l-interpretazzjoni għamlitha possibbli għal kwistjonijiet proċedurali dwar il-proċess sħiħ tal-għoti tas-sentenza sabiex jitqiesu bħala ammissibbli, inklużi l-kwistjonijiet kollha għall-ispejjeż tal-proċeduri, jew il-kisba ta’ provi ( 25 ). Barra minn hekk, fil-passat, il-Qorti tal-Ġustizzja stess uriet li hija tradizzjonalment pjuttost ġeneruża meta toqgħod lura fl-eżami bir-reqqa tal-prossimità sostantiva tal-kwistjonijiet imressqa meta mqabbla mal-proċeduri prinċipali ( 26 ).

93. It-tieni nett, l-oġġezzjoni mqajma mill-Kummissjoni għandha wkoll tiġi mwarrba. Fil-fatt, skont ġurisprudenza stabbilita, il-proċedura ta’ deċiżjoni preliminari tippreżupponi li tilwima tkun pendenti quddiem il-qorti nazzjonali ( 27 ). Dan ifisser li, jekk is-suġġett tat-tilwima ġie fix-xejn, u b’hekk id-domandi magħmula saru ipotetiċi jew mhux relatati ma’ tilwima proprja, il-Qorti tal-Ġustizzja għandha tiddeċiedi li ma hemmx ħtieġa li tingħata deċiżjoni dwar it-talba għal deċiżjoni preliminari ( 28 ).

94. Madankollu, fil-kawża preżenti, ma hemm xejn fil-proċess quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja li jindika li l-oġġezzjoni preliminari fil-proċeduri prinċipali jew il-proċeduri prinċipali nnifishom tilfu l-iskop tagħhom. Ma hemm l-ebda konferma li l-ħatra legali sussegwenti ta’ L. Netejoru għall-pożizzjoni ta’ kap spettur ikollha xi effetti fuq il-validità tal-atti ta’ rappreżentazzjoni mwettqa qabel din il-ħatra.

95. Filwaqt li hija apprezzata l-assistenza tal-Kummissjoni fl-identifikazzjoni tal-liġi nazzjonali potenzjalment applikabbli għall-kwistjoni, ma hijiex il-Qorti tal-Ġustizzja li għandha tinterpreta dawn id-dispożizzjonijiet. Barra minn hekk, mid-deċiżjoni tar-rinviju, jidher li l-qorti tar-rinviju tqis lilha nnifisha obbligata sabiex tiddeċiedi dwar l-oġġezzjoni proċedurali mressqa mir-rikorrent, u li għandha tevalwa l-legalità tar-rappreżentanza tal-Ispettorat Ġudizzjarju fil-mument meta d-difiża ġiet ippreżentata ( 29 ). Minn din il-perspettiva, li l-korrettezza tagħha għandha tiġi kkonstatata biss mill-qorti (qrati) nazzjonali, il-fatt li persuna partikolari tkun ġiet maħtura għall-istess pożizzjoni wara dan il-mument jista’ ma jkollux l-effett li jirrimedja n-nuqqas preċedenti ta’ setgħat ta’ rappreżentanza.

96. Fid-dawl tal-kunsiderazzjonijiet preċedenti, jiena tal-fehma li d-domandi preliminari fil-Kawża C‑83/19 huma fil-fatt ammissibbli.

2. C‑127/19 u C‑355/19

97. Fil-Kawża C‑127/19 il-Gvern Rumen issottometta fl-osservazzjonijiet bil-miktub tiegħu li l-ewwel, it-tieni u t-tielet domanda, ikkonċernati bin-natura u l-effetti legali tad-Deċiżjoni MKV, ma għandhom l-ebda rabta mas-suġġett tal-proċeduri prinċipali. B’mod simili, iżda billi jqajjem oġġezzjoni ġenerali dwar l-ammissibbiltà tad-domandi preliminari kollha fil-Kawża C‑127/19, il-KSĠ sostna li d-domandi magħmula mill-qorti tar-rinviju ma jikkonċernawx l-interpretazzjoni tad-dritt tal-Unjoni iżda minflok qegħdin jitolbu lill-Qorti tal-Ġustizzja sabiex tapplika d-dritt tal-Unjoni għall-kawża inkwistjoni u qegħdin ifittxu opinjoni konsultattiva dwar dispożizzjonijiet nazzjonali. Fis-seduta, il-KSĠ żied li d-domandi huma irrilevanti għas-suġġett tal-proċeduri prinċipali, li jikkonċernaw il-legalità taż-żewġ atti amministrattivi adottati mill-KSĠ u mhux il-liġi li ħolqot it-TIRSĠ. Peress li l-qorti tar-rinviju ma għandhiex ġurisdizzjoni rigward l-analiżi tad-dritt nazzjonali, li hija kwistjoni pendenti quddiem il-Curtea Constituțională a României (il-Qorti Kostituzzjonali Rumena), fil-fehma tagħha, id-domandi għandhom jiġu ddikjarati inammissibbli.

98. Fil-Kawża C‑355/19, il-Gvern Rumen issottometta fl-osservazzjonijiet bil-miktub tiegħu li l-qorti tar-rinviju ma wrietx ir-rilevanza tal-ewwel, tat-tieni u tar-raba’ domanda għall-għanijiet tal-proċeduri prinċipali.

99. Il-Kawża C‑127/19 hija kkonċernata bl-annullament tad-Deċiżjonijiet Nru 910 u Nru 911 tal-assemblea ġenerali tal-KSĠ tad‑19 ta’ Settembru 2018. Il-qorti tar-rinviju tispjega li dawn l-atti ġew adottati bl-għan li jimplimentaw l-emendi introdotti bil-Liġi Nru 207/2018, u li dawn l-atti jimmiraw għaldaqstant sabiex jiġi ffaċilitat il-funzjonament tat-TIRSĠ. F’dan il-kuntest, il-qorti tar-rinviju tqis li huwa neċessarju li tiċċara l-interpretazzjoni tal-MKV, tal-Artikoli 2, tal-Artikolu 4(3) u tat-tieni subparagrafu tal-Artikolu 19(1) TUE, u tal-Artikolu 47 tal-Karta bl-għan li tiddeċiedi dwar il-kompatibbiltà ta’ dawn id-dispożizzjonijiet bl-istabbiliment tat-TIRSĠ bil-Liġi Nru 207/2018. Din il-liġi tikkostitwixxi l-bażi legali għall-atti, li l-annullament tagħhom huwa mfittex fil-proċeduri prinċipali.

100. Dawn l-ispjegazzjonijiet juru li hemm rabta funzjonali ċara bejn l-atti inkwistjoni fil-proċeduri prinċipali u l-Liġi Nru 207/2018 li tistabbilixxi t-TIRSĠ. Konstatazzjoni li l-istabbiliment tat-TIRSĠ huwa inkompatibbli mad-dritt tal-Unjoni ser ikollha impatt inevitabbli fuq l-evalwazzjoni tal-atti amministrattivi li huma inkwistjoni fil-proċeduri prinċipali. Fi kliem sempliċi, jekk il-bażi tiġi kkonstatata bħala inkompatibbli, l-istess huma l-atti sussegwenti li jimplimentaw din il-bażi.

101. Dan juri b’mod ċar, fil-fehma tiegħi, ir-rilevanza tad-domandi preliminari magħmula fil-Kawża C‑127/19 għall-finijiet tar-rikors għall-annullament quddiem il-qorti tar-rinviju fil-proċeduri prinċipali. L-oġġezzjonijiet ta’ inammissibbiltà magħmula f’din il-kawża għandhom għaldaqstant jiġu miċħuda.

102. B’mod simili, il-Kawża C‑355/19 tikkonċerna l-annullament ta’ att amministrattiv adottat bl-għan li jimplimenta l-emendi introdotti bil-Liġi Nru 207/2018 u li jiffaċilita l-funzjonament tat-TIRSĠ. F’dan il-kuntest, il-qorti tar-rinviju tqis li huwa neċessarju li tiċċara l-interpretazzjoni tal-MKV, tal-Artikolu 2, tal-Artikolu 4(3) u tal-Artikolu 19(1) TUE u tal-Artikolu 47 tal-Karta bl-għan li tiddeċiedi dwar il-kompatibbiltà ta’ dawn id-dispożizzjonijiet mal-istabbiliment tat-TIRSĠ bil-Liġi Nru 207/2018, li tinsab fl-oriġini tal-adozzjoni tal-atti, li l-annullament tagħhom huwa mfittex fil-proċeduri prinċipali.

103. Dawn id-domandi huma ammissibbli għall-istess raġunijiet ta’ dawk fil-Kawża C‑127/19: għal darba oħra hija l-loġika tal-implimentazzjoni. Jekk fil-fatt il-bażi, jiġifieri l-istabbiliment tat-TIRSĠ bil-Liġi Nru 207/2018, kellha tiġi ddikjarata inkompatibbli, l-istess jiġri lill-att amministrattiv inkwistjoni fil-proċeduri prinċipali adottat għall-implimentazzjoni tagħha.

104. Bħala riżultat, l-ewwel, it-tieni u r-raba’ domanda fil-Kawża C‑355/19 huma ammissibbli bl-istess mod.

3. C‑195/19 u C‑291/19

105. Fis-sottomissjonijiet bil-miktub tiegħu, il-Gvern Rumen ikkontesta l-ammissibbiltà tal-ewwel domanda fil-Kawża C‑195/19 u l-ewwel, it-tieni u t-tielet domanda fil-Kawża C‑291/19. Fil-fehma ta’ dan il-gvern, dawn id-domandi li jikkonċernaw in-natura legali tad-Deċiżjoni MKV u r-rapporti tal-Kummissjoni ma humiex rilevanti għall-għanijiet tal-proċeduri prinċipali f’dawn il-kawżi.

106. Il-Kawża C‑195/19 tikkonċerna kawża pendenti li jikkonċerna r-responsabbiltà kriminali ta’ mħallef. Il-qorti tar-rinviju tispjega li, jekk ir-rikors jintlaqa’, kemm il-prosekutur assenjat għall-kawża u l-prosekutur ta’ grad ogħla li jissorvelja lil dan il-prosekutur ikunu membri tal-istess TIRSĠ speċjali. Huwa f’dan il-kuntest li l-qorti tar-rinviju ssib lilha nnifisha obbligata li teżamina jekk id-dritt tal-Unjoni jipprekludix leġiżlazzjoni nazzjonali li tistabbilixxi t-TIRSĠ. Huwa għal dan l-għan li hija tistaqsi dwar il-kompatibbiltà tal-leġiżlazzjoni nazzjonali mal-MKV u, fit-tieni domanda fil-Kawża C‑195/19, anki mal-Artikolu 2 TUE. Il-qorti nazzjonali tinnota li, jekk jiġi kkonstatat li d-dritt tal-Unjoni jipprekludi l-leġiżlazzjoni nazzjonali li tistabbilixxi t-TIRSĠ, mela din il-konstatazzjoni twassalha sabiex tannulla l-atti proċedurali kollha redatti mit-TIRSĠ fil-proċeduri prinċipali bħala nulli. Il-qorti tar-rinviju jkollha tieħu inkunsiderazzjoni wkoll ir-risposta tal-Qorti tal-Ġustizzja fil-ħatra tad-diviżjoni tal-uffiċċju tal-prosekutur kompetenti, f’każ li r-rikors jintlaqa’.

107. Dawn ir-raġunijiet juru b’mod ċar ir-rilevanza tal-ewwel u tat-tieni domanda fil-Kawża C‑195/19 għall-proċeduri prinċipali, sa fejn it-tieni domanda tikkonċerna l-Artikolu 2 TUE.

108. Dwar l-ammissibbiltà tal-ewwel, tat-tieni u tat-tielet domanda fil-Kawża C‑291/19, il-qorti tar-rinviju ġġustifikat ir-rilevanza tad-domandi preliminari tagħha f’din il-kawża bil-fatt li l-kontinwazzjoni tal-proċeduri prinċipali tinvolvi l-parteċipazzjoni tal-prosekuturi tat-TIRSĠ. Huwa għaldaqstant neċessarju li jiġi stabbilit jekk id-dritt tal-Unjoni jipprekludix jew le leġiżlazzjoni nazzjonali li tistabbilixxi t-TIRSĠ. Jekk il-qorti tar-rinviju kellha tikkonstata li l-ilment magħmul mir-rikorrent huwa manifestament fondat, il-qorti tar-rinviju jkollha tibgħat il-kawża lit-TIRSĠ għall-prosekuzzjoni.

109. Fid-dawl ta’ dawn il-kjarifiki, għall-istess raġunijiet li għadni kemm sostnejt b’rabta mal-ewwel domanda u parzjalment mat-tieni domanda fil-Kawża C‑195/19, inqis li l-ewwel, it-tieni u t-tielet domanda fil-Kawża C‑291/19 huma ammissibbli bl-istess mod.

110. Madankollu, naqbel mal-Gvern Rumen li t-tieni domanda fil-Kawża C‑195/19, sa fejn tirreferi għall-Artikolu 9 TUE u l-Artikolu 67(1) TFUE, kif ukoll it-tielet domanda f’din il-kawża, għandhom jiġu ddikjarati inammissibbli. Dwar it-tielet domanda fil-Kawża C‑195/19, il-Gvern Rumen issottometta li domanda li tistaqsi jekk il-prinċipju ta’ supremazija jipprekludix leġiżlazzjoni nazzjonali li tippermetti lill-Curtea Constituțională (il-Qorti Kostituzzjonali) twarrab dan il-prinċipju permezz ta’ deċiżjonijiet li ma jistgħux jiġu appellati għandha natura “teoretika u ġenerali” u, bħala tali, ma għandhiex rabta mas-suġġett tal-proċeduri prinċipali.

111. Dwar it-tieni domanda fil-Kawża C‑195/19, id-deċiżjoni tar-rinviju ma tinkludi l-ebda spjegazzjoni li turi speċifikament kif l-Artikolu 9 TUE (li jipproklama l-prinċipju tal-ugwaljanza taċ-ċittadini tal-Unjoni) u l-Artikolu 67(1) TFUE (li jistabbilixxi li l-Unjoni għandha tikkostitwixxi spazju ta’ libertà, sigurtà u ġustizzja) jistgħu jkunu rilevanti għal din il-kawża. Sa fejn tinvoka dawn id-dispożizzjonijiet, din id-domanda ma tikkonformax mar-rekwiżiti stabbiliti fl-Artikolu 94 tar-Regoli tal-Proċedura. Fil-fatt, skont ġurisprudenza stabbilita, huwa indispensabbli li l-qorti nazzjonali tagħti, mill-inqas, minimu ta’ spjegazzjonijiet bażiċi għar-raġunijiet tal-għażla tad-dispożizzjonijiet tad-dritt tal-Unjoni li talbet l-interpretazzjoni tagħhom kif ukoll ir-rabta li hija stabbilixxiet bejn dawn id-dispożizzjonijiet u l-leġiżlazzjoni nazzjonali applikabbli għall-kawża quddiemha ( 30 ).

112. It-tielet domanda fil-Kawża C‑195/19 issofri, fil-fehma tiegħi, mill-istess difett, filwaqt li hija stess iżżid ieħor. L-ewwel nett, din id-domanda, kif il-Gvern Rumen enfasizza korrettement, hija bl-istess mod ’il bogħod milli tikkonforma mar-rekwiżiti tal-Artikolu 94 tar-Regoli dwar il-Proċeduri. Din id-domanda tistaqsi, essenzjalment, jekk il-prinċipju ta’ supremazija jipprekludix leġiżlazzjoni nazzjonali li tippermetti lill-Curtea Constituțională (il-Qorti Kostituzzjonali) sabiex essenzjalment twarrab dan il-prinċipju permezz ta’ deċiżjonijiet li ma jistgħux jiġu appellati. Madankollu, id-deċiżjoni tar-rinviju fl-ebda punt ma ssemmi d-dispożizzjonijiet speċifiċi u għalfejn huma problematiċi. Il-qorti tar-rinviju sempliċement ikkwotat xi siltiet mis-sentenzi tal-Curtea Constituțională (il-Qorti Kostituzzjonali) li fihom din il-qorti ħadet pożizzjoni dwar il-MKV f’varji kawżi, mingħajr ma pprovdiet xi kuntest jew spjegazzjoni dwar jekk dawn is-sentenzi jikkonċernawx xi dispożizzjonijiet nazzjonali marbuta mal-proċeduri prinċipali.

113. It-tieni nett, kif ifformulata, din id-domanda tinkludi wkoll evalwazzjoni impliċita (li fil-fatt ma tantx tfaħħar) tal-ġurisprudenza tal-Curtea Constituțională (il-Qorti Kostituzzjonali), u tistieden lill-Qorti tal-Ġustizzja sabiex tirrikonoxxi interpretazzjoni partikolari ta’ din il-ġurisprudenza f’varji proċeduri mhux relatati li minnhom ftit informazzjoni hija magħmula disponibbli (selettivament), u għaldaqstant, tiddubita l-awtorità istituzzjonali ta’ qorti nazzjonali superjuri. Madankollu, dan ma huwiex ir-rwol tal-Qorti tal-Ġustizzja fil-proċedura għal deċiżjoni preliminari ( 31 ).

114. Bħala riżultat, inqis li t-tieni domanda preliminari fil-Kawża C‑195/19, sa fejn din tirreferi għall-Artikolu 9 TUE u għall-Artikolu 67(1) TFUE, kif ukoll it-tielet domanda preliminari fl-istess kawża, huma inammissibbli.

4. Konklużjoni provviżorja dwar l-ammissibbiltà

115. Inqis li t-tieni domanda preliminari fil-Kawża C‑195/19, sa fejn tirreferi għall-Artikolu 9 TUE u l-Artikolu 67(1) TFUE, u t-tielet domanda preliminari f’din il-kawża, għandhom jiġu ddikjarati inammissibbli. Il-bqija tad-domandi preliminari magħmula f’dawn il-ħames kawżi huma, fil-fehma tiegħi, ammissibbli.

116. Madankollu, għall-finijiet ta’ ċarezza, jiena kieku niġbor flimkien id-domandi kollha magħmula f’dawn il-kawżi fi kwistjonijiet li jikkonċernaw dritt applikabbli li, ladarba riżolti, ser jipprovdu l-qafas għaż-żewġ elementi sostantivi indirizzati minn dawn il-kawżi.

117. L-ewwel nett, il-qrati tar-rinviju f’dawn il-kawżi fformulaw id-domandi tagħhom fir-rigward ta’ numru ta’ atti tad-dritt tal-Unjoni. Minn naħa waħda, hemm domandi li jikkonċernaw in-natura, il-valur u l-effetti legali tal-MKV ( 32 ), u jekk ir-regoli nazzjonali inkwistjoni jaqgħux fil-kamp ta’ applikazzjoni ta’ dan il-mekkaniżmu ( 33 ). Min-naħa l-oħra, id-domandi jirrigwardaw wkoll l-interpretazzjoni tal-Artikolu 47 tal-Karta, kif ukoll tat-tieni subparagrafu tal-Artikolu 19(1) TUE u tal-Artikolu 2 u tal-Artikolu 4(3) TUE ( 34 ).

118. It-tieni nett, dawk id-domandi li jikkonċernaw il-qafas leġiżlattiv xieraq ta’ analiżi huma magħmula bl-għan li tinkiseb interpretazzjoni tad-dritt tal-Unjoni li ser tippermetti lill-qrati nazzjonali jevalwaw il-kompatibbiltà tad-dispożizzjonijiet nazzjonali inkwistjoni, li jikkonċernaw il-ħatra provviżorja tad-Direttorat tal-Ispettorat Ġudizzjarju ( 35 ) u l-istabbiliment tat-TIRSĠ ( 36 ) b’dawk ir-regoli tal-Unjoni.

119. Għaldaqstant, fil-bqija ta’ dawn il-konklużjonijiet, ser neżamina l-ewwel id-dispożizzjonijiet rilevanti tad-dritt tal-Unjoni (id-Deċiżjoni MKV, l-Artikolu 47 tal-Karta, u l-Artikolu 2 u l-Artikolu 19(1) TUE) u l-kriterji li dawn jistabbilixxu għall-għanijiet ta’ dawn il-kawżi (B). Imbagħad ser napplika r-rekwiżiti li jirriżultaw minn dawn id-dispożizzjonijiet, fil-kuntest tad-dispożizzjonijiet nazzjonali inkwistjoni, sabiex nipprovdi assistenza lill-qrati tar-rinviju dwar il-kwistjonijiet sostantivi pendenti quddiemhom (C).

B. Id-dritt rilevanti tal-Unjoni u l-kriterji rilevanti

1. Il-MKV

120. Il-varji deċiżjonijiet tar-rinviju fil-kawżi kollha ttrattati f’dawn il-konklużjonijiet qajmu diversi domandi li jikkonċernaw in-natura, il-valur u l-effetti legali tad-Deċiżjoni MKV u dwar ir-rapporti adottati fuq il-bażi tagħha.

121. L-ewwel nett, id-Deċiżjoni MKV u r-rapporti tal-Kummissjoni li jiġu adottati fuq il-bażi tagħha huma atti tal-istituzzjonijiet tal-Unjoni għall-finijiet tal-Artikolu 267 TFUE u l-Qorti tal-Ġustizzja tista’ tinterpretahom ( 37 )? It-tieni nett, il-kontenut, in-natura u t-tul ratione temporis tal-MKV jaqgħu fil-kamp ta’ applikazzjoni tat-Trattat ta’ Adeżjoni ( 38 )? It-tielet nett, il-qrati tar-rinviju jixtiequ jkunu jafu jekk ir-rekwiżiti stabbiliti mill-MKV ( 39 ) u mir-rapporti tal-Kummissjoni fil-kuntest tal-MKV humiex vinkolanti ( 40 ). Ir-raba’ nett, ġie mistoqsi wkoll jekk l-Artikolu 2 TUE għandux jiġi interpretat, flimkien mal-Artikolu 4(3) TUE, bħala li jfisser li l-obbligu tar-Rumanija li tikkonforma mar-rekwiżiti stabbiliti fir-rapporti MKV jifforma parti mill-obbligu li tikkonforma mal-Istat tad-dritt ( 41 ), u jekk dan l-obbligu jkoprix il-ħatra temporanja tad-Direttorat tal-Ispettorat Ġudizzjarju ( 42 ), u l-istabbiliment tat-TIRSĠ ( 43 ).

122. Ser nindirizza dawn id-domandi kollha waħda wara l-oħra bil-mod segwenti. L-ewwel nett, ser nibda billi nikkonferma li d-Deċiżjoni MKV u r-rapporti adottati mill-Kummissjoni fuq il-bażi tagħha huma fil-fatt atti tal-Unjoni (a). It-tieni nett, ser neżamina jekk it-Trattat ta’ Adeżjoni jikkostitwixxix il-bażi legali xierqa għad-Deċiżjoni MKV (b). It-tielet nett, ser indur għall-kwistjoni tal-valur u tal-effetti legali tal-MKV u tar-rapporti tal-Kummissjoni adottati fil-kuntest tagħha (c). Ir-raba’ nett, ser nikkonkludi din it-taqsima billi neżamina jekk il-miżuri nazzjonali inkwistjoni f’dawn il-kawżi jaqgħux fil-kamp ta’ applikazzjoni tal-MKV (d).

a) Id-Deċiżjoni MKV u r-rapporti MKV huma atti tal-Unjoni?

123. Il-partijiet ikkonċernati kollha, wara li ppreżentaw l-osservazzjonijiet dwar dan il-punt ( 44 ), bl-eċċezzjoni tal-KSĠ, jaqblu li din id-domanda għandha tiġi mwieġba fl-affermattiv. Il-KSĠ issottometta fl-osservazzjonijiet bil-miktub tiegħu li d-Deċiżjoni MKV kienet strument ta’ kooperazzjoni tal-Kummissjoni u mhux att leġiżlattiv li jista’ jkun suġġett għall-ġurisdizzjoni tal-Qorti tal-Ġustizzja skont l-Artikolu 267 TFUE. Madankollu, fis-seduta, dan l-organu sostna li d-Deċiżjoni MKV hija att vinkolanti, anki jekk ir-rakkomandazzjonijiet li tinkludi ma humiex vinkolanti.

124. Fil-fehma tiegħi, ma hemm l-ebda dubju li, minkejja l-kwistjoni tan-natura potenzjalment vinkolanti tad-Deċiżjoni MKV u tar-rapporti adottati fuq il-bażi tagħha, it-tnejn huma atti tad-dritt tal-Unjoni u li l-Qorti tal-Ġustizzja għandha l-ġurisdizzjoni li tinterpretahom fil-qafas tal-proċedura għal deċiżjoni preliminari skont l-Artikolu 267 TFUE.

125. L-ewwel nett, id-Deċiżjoni MKV hija deċiżjoni għall-finijiet tar-raba’ paragrafu tal-Artikolu 288 TFUE. Din ġiet adottata mill-Kummissjoni fuq il-bażi tal-Artikoli 37 u 38 tal-Att ta’ Adeżjoni. Għaldaqstant, ma nistax nara kif tista’ ma tkunx “att tal-istituzzjonijiet” għall-għanijiet tal-Artikolu 267 TFUE.

126. It-tieni nett, l-istess japplika għar-rapporti adottati mill-Kummissjoni fuq il-bażi tad-Deċiżjoni MKV. Għal darba oħra, apparti l-kwistjoni tan-natura (mhux) vinkolanti tagħhom, li hija kwistjoni differenti, l-Artikolu 267 TFUE jagħti lill-Qorti tal-Ġustizzja l-ġurisdizzjoni li tiddeċiedi, preliminarjament, fuq il-validità u l-interpretazzjoni tal-atti kollha adottati mill-istituzzjonijiet tal-Unjoni, mingħajr ebda eċċezzjoni ( 45 ). Il-Ġurisdizzjoni tal-Qorti tal-Ġustizzja ma hijiex għaldaqstant limitata għal dawk l-atti li għandhom effetti vinkolanti ( 46 ), kif ġie kkonfermat mid-diversi okkażjonijiet li fihom il-Qorti tal-Ġustizzja ddeċidiet dwar l-interpretazzjoni ta’ rakkomandazzjonijiet jew atti legali mhux vinkolanti atipiċi oħra f’deċiżjonijiet preliminari ( 47 ).

127. Bħala riżultat, ir-risposta għall-ewwel domanda fil-Kawżi C‑83/19, C‑127/19, C‑291/19 u C‑355/19 għandha tkun li d-Deċiżjoni MKV, kif ukoll ir-rapporti stabbiliti mill-Kummissjoni fuq din il-bażi, huma atti ta’ istituzzjoni tal-Unjoni fis-sens tal-Artikolu 267 TFUE u, għaldaqstant, jistgħu jiġu interpretati mill-Qorti tal-Ġustizzja skont din id-dispożizzjoni.

b) It-Trattat ta’ Adeżjoni huwa bażi legali xierqa?

128. Diversi domandi preliminari jistaqsu jekk il-“kontenut, in-natura u t-tul ratione temporis” tal-MKV jaqgħux “fil-kamp ta’ applikazzjoni tat-Trattat ta’ Adeżjoni” ( 48 ). Fil-fehma tiegħi, dawn id-domandi essenzjalment ifittxu kjarifika dwar jekk id-Deċiżjoni MKV, fin-natura, portata u forma attwali tagħha, setgħetx validament tkun ibbażata fuq it-Trattat ta’ Adeżjoni. Ifformulata b’dan il-mod, il-kwistjoni ta’ interpretazzjoni tiġi pjuttost viċin ta’ kontestazzjoni mhux irrikonoxxuta tal-validità ta’ att tad-dritt tal-Unjoni ( 49 ).

129. Fuq il-bażi tal-argumenti sostnuti fil-mori tal-proċeduri, ma nara l-ebda raġuni għalfejn id-Deċiżjoni MKV attwali ma setgħetx tiġi adottata fuq il-bażi tat-Trattat ta’ Adeżjoni u tal-Att ta’ Adeżjoni tar-Rumanija u l-Bulgarija. Dan huwa hekk fir-rigward tal-bażi legali formali tagħha (1), tal-kontenut u tal-għanijiet tagħha (2) u tat-tul tagħha (3).

1) Il-bażi legali formali

130. Dwar il-bażi legali formali tagħha, id-Deċiżjoni MKV ġiet adottata bħala miżura ta’ salvagwardja fuq il-bażi tal-Artikoli 37 u 38 tal-Att ta’ Adeżjoni. L-Artikolu 4(3) tat-Trattat ta’ Adeżjoni jagħti s-setgħa lill-istituzzjonijiet tal-Unjoni sabiex jadottaw il-miżuri previsti, fost oħrajn, fl-Artikoli 37 u 38 tal-Att ta’ Adeżjoni, qabel l-adeżjoni tal-Istat Membru kkonċernat. Skont dawn id-dispożizzjonijiet, magħrufa bħala “klawżoli ta’ salvagwardja”, dawn il-miżuri jidħlu fis-seħħ suġġetti biss għal u fid-data tad-dħul fis-seħħ tat-Trattat ta’ Adeżjoni. L-Artikolu 2(2) tat-Trattat ta’ Adeżjoni jistabbilixxi li d-dispożizzjonijiet ta’ dan l-att jiffurmaw parti integrali ta’ dan it-Trattat.

2) Il-kontenut u l-għanijiet

131. Mill-perspettiva tal-kontenut tal-miżuri li jistgħu jittieħdu fuq il-bażi tal-Artikoli 37 u 38 tal-Att ta’ Adeżjoni, dawn id-dispożizzjonijiet jagħtu s-setgħa lill-Kummissjoni sabiex tadotta, fuq talba ta’ Stat Membru jew fuq inizjattiva tagħha stess, rispettivament, “miżuri adatti” f’żewġ sitwazzjonijiet.

132. L-ewwel nett, l-Artikolu 37, il-“klawżola ta’ salvagwardja tas-suq intern”, tista’ tiġi skattata jekk ir-Rumanija tonqos milli timplimenta l-obbligi assunti fin-negozjati tal-adeżjoni, u b’hekk tikkawża ksur serju tal-funzjonament tas-suq intern jew riskju imminenti ta’ dan. It-tieni nett, l-Artikolu 38, tista’ tiġi skattata jekk ikun hemm nuqqasijiet serji jew kwalunkwe riskji imminenti ta’ nuqqasijiet bħal dawn fit-traspożizzjoni, fl-istat ta’ implimentazzjoni jew fl-applikazzjoni tal-istrumenti ta’ kooperazzjoni u deċiżjonijiet relatati ma’ rikonoxximent reċiproku fl-ispazju ta’ libertà, sigurtà u ġustizzja ( 50 ).

133. Eżami tal-għanijiet u tal-kontenut tad-Deċiżjoni MKV turi li tista’ faċilment tiġi kklassifikata taħt it-tip ta’ miżuri previsti fl-Artikoli 37 u 38 tal-Att ta’ Adeżjoni.

134. Dwar l-għanijiet tad-Deċiżjoni MKV, il-premessa 4 tagħha tirreferi għan-nuqqasijiet li jiġġustifikaw rikors għall-miżuri ta’ salvagwardja tal-Artikoli 37 u 38 tal-Att ta’ Adeżjoni. Filwaqt li tinnota l-isforzi magħmula sabiex titlesta l-preparazzjoni tar-Rumanija sabiex issir membru tal-Unjoni, din il-premessa tiżvela li l-Kummissjoni identifikat fir-Rapport tagħha tas‑26 ta’ Settembru 2006 ( 51 )“kwistjonijiet pendenti” li jikkonċernaw, b’mod partikolari, l-akkontabbiltà u l-effiċjenza tas-sistema ġudizzjarja u l-organi ta’ infurzar tal-liġi. Iktar progress kien meqjus neċessarju sabiex tiġi żgurata l-kapaċità tagħhom “sabiex jimplimentaw u japplikaw il-miżuri adottati sabiex jiġu mwaqqfa s-suq intern u l-qasam ta’ libertà, sigurtà u ġustizzja”. Wara li jiġi mfakkar fil-premessa 5 li l-miżuri fl-Artikoli 37 u 38 tal-Att ta’ Adeżjoni jistgħu jittieħdu f’każ ta’ “riskji imminenti”, il-Kummissjoni tqis li dawn ir-riskji huma preżenti. Il-premessa 6 għalhekk tispjega li l-“kwistjonijiet li għad fadal” dwar l-akkontabbiltà u l-effiċjenza tas-sistema ġudizzjarja u ta’ infurzar jiġġustifikaw it-twaqqif tal-MKV sabiex jiġi evalwat il-progress tar-Rumanija sabiex jiġu indirizzati parametri referenzjarji speċifiċi fil-qasam tar-riforma ġudizzjarja u l-ġlieda kontra l-korruzzjoni.

135. Ir-raġuni sottostanti tal-MKV hija għalhekk ibbażata fuq l-eżistenza ta’ riskji imminenti għall-funzjonament tas-suq intern u l-ispazju ta’ libertà, sigurtà u ġustizzja minħabba n-nuqqasijiet ikkonstatati fis-sistema ġudizzjarja u fil-ġlieda kontra l-korruzzjoni fir-Rumanija. Dan l-għan jidher li huwa kompletament konformi mal-Artikoli 37 u 38 tal-Att ta’ Adeżjoni.

136. It-tieni nett, mill-perspettiva tal-kontenut tal-miżuri li jistgħu jittieħdu fuq il-bażi ta’ dawn id-dispożizzjonijiet, jidher mill-formulazzjoni kemm tal-Artikolu 37 kif ukoll tal-Artikolu 38 tal-Att ta’ Adeżjoni li t-terminu “miżuri” huwa wiesa’ biżżejjed sabiex jinkludi att bħad-Deċiżjoni MKV. L-ebda waħda mid-dispożizzjonijiet ma tinkludi lista eżawrjenti tat-tip ta’ miżuri li jistgħu jittieħdu fuq il-bażi tagħhom. L-unika miżura msemmija espressament hija s-sospensjoni ta’ rikonoxximent reċiproku fl-Artikolu 38 tal-Att ta’ Adeżjoni. Għaldaqstant, l-Artikoli 37 u 38 tal-Att ta’ Adeżjoni sempliċement jistabbilixxu limiti negattivi li magħhom il-miżuri għandhom jikkonformaw – il-miżuri għandhom josservaw il-prinċipju ta’ proporzjonalità u ma jistgħux ikunu diskriminatorji.

137. Jekk kemm l-Artikolu 37 kif ukoll l-Artikolu 38 tal-Att ta’ Adeżjoni jistgħu leġittimament jintużaw sabiex (fl-aħħar mill-aħħar) jissospendu rikonoxximent reċiproku jew ċerti elementi tas-suq intern, u l-ebda minnhom ma jinkludi xi lista magħluqa tat-tip ta’ miżuri li jistgħu jiġu adottati fuq il-bażi tagħhom, mela ma hemmx biss miżura possibbli waħda, iżda pjuttost skala ta’ miżuri. Fi kliem ieħor, jekk huwa possibbli li ssir sospensjoni, mela għandha tkun ukoll possibbli, f’isem il-proporzjonalità espressament stabbilita f’din id-dispożizzjoni, li, a fortiori, sempliċement tiġi stabbilita miżura ħafna iktar ħafifa u f’dan is-sens ħafna iktar proporzjonata għall-kooperazzjoni u għall-verifika. Il-fatt li jistgħu jittieħdu miżuri addizzjonali u iktar restrittivi li jimplimentaw l-Artikoli 37 u 38 ma jnaqqasx mill-fatt li miżuri pjuttost inqas strinġenti, bħall-MKV, jistgħu jiġu adottati fuq il-bażi ta’ dawn id-dispożizzjonijiet, u skont il-prinċipju ta’ proporzjonalità.

3) Tul taż-żmien tal-MKV

138. L-Artikoli 37 u 38 tal-Att ta’ Adeżjoni jinkludu l-istess limitazzjonijiet ratione temporis. L-ewwel nett, iż-żewġ dispożizzjonijiet jistabbilixxu li l-miżuri jistgħu jittieħdu, bħala prinċipju, sat-tmiem ta’ perijodu ta’ mhux iktar minn tliet snin wara l-adeżjoni. Madankollu, iż-żewġ dispożizzjonijiet jistabbilixxu wkoll (i) li l-klawżoli ta’ salvagwardja jistgħu jiġu invokati anki qabel l-adeżjoni fuq il-bażi tal-monitoraġġ u li l-miżuri adottati għandhom jidħlu fis-seħħ mill-ewwel jum tal-adeżjoni sakemm ma jipprevedux data iktar tard, u (ii) li l-miżuri jistgħu jiġu applikati lil hinn mill-perijodu ta’ tliet snin sakemm jibqgħu dawn in-nuqqasijiet. Minkejja l-possibbiltà li jinżammu l-miżuri għal terminu mhux determinat, kemm l-Artikoli 37 kif ukoll l-Artikolu 38 tal-Att ta’ Adeżjoni jindikaw espressament (iii) li l-miżuri ma għandhomx jinżammu għal żmien iktar milli huwa strettament meħtieġ u, fi kwalunkwe każ, għandhom jitneħħew meta l-impenn rilevanti jiġi implimentat.

139. Għal darba oħra, l-ebda argument ma tressaq fil-mori ta’ dawn il-proċeduri li jissuġġerixxi li d-Deċiżjoni MKV ma kkonformatx ma’ dawn ir-rekwiżiti. L-ewwel nett, din ġiet adottata diversi ġranet qabel l-adeżjoni, fit‑13 ta’ Diċembru 2006, fuq il-bażi tal-konstatazzjonijiet tar-Rapport tas‑26 ta’ Settembru 2006, kif innotat fil-premessa 4 tad-Deċiżjoni MKV (i). It-tieni nett, il-miżuri nżammu għal perijodu itwal minn dak ta’ tliet snin wara l-adeżjoni fuq il-bażi tal-konstatazzjoni li n-nuqqasijiet li wasslu għall-adozzjoni tad-Deċiżjoni MKV komplew jippersistu (ii). It-tielet nett, il-premessa 9 tinnota li d-deċiżjoni għandha titħassar meta l-parametri referenzjarji kollha jiġu mwettqa b’mod sodisfaċenti. F’dan ir-rigward, għandu jiġi nnotat li t-tneħħija tal-MKV kienet prevista fir-Rapport tal‑2017 u li twaqqfet biss wara l-konstatazzjonijiet negattivi fir-Rapport tat‑13 ta’ Novembru 2018, li magħhom huma relatati dawn il-kawżi (iii).

140. Naħseb li l-analiżi taħt din it-taqsima għandha tieqaf hawn. Hemm naturalment il-kwistjoni sottostanti u iktar profonda tal-proporzjonalità, li titla’ fil-wiċċ okkażjonalment b’argumenti dwar il-punt sa fejn huwa xieraq u/jew neċessarju li dik li kienet intiża li tkun sistema temporanja ta’ wara l-adeżjoni tinżamm tlettax‑il sena wara u iktar. Madankollu, din il-kwistjoni partikolarment delikata tista’ b’mod sigur titħalla kif inhi fil-kuntest ta’ dawn il-proċeduri, fejn l-ebda waħda mill-partijiet ma ssuġġeriet li l-kundizzjonijiet materjali għall-applikabbiltà li għandha preżenti tad-Deċiżjoni MKV, stabbiliti fiż-żewġ punti preċedenti, ma jibqgħux issodisfatti.

4) Konklużjoni provviżorja

141. L-eżami tal-ewwel parti tat-tieni domanda magħmula fil-Kawżi C‑83/19, C‑127/19 u C‑355/19 ma żvelat l-ebda fattur li jista’ jitfa’ dubju dwar il-fatt li d-Deċiżjoni MKV, fil-forma attwali tagħha, ġiet validament adottata u tista’ tinżamm fuq il-bażi tat-Trattat ta’ Adeżjoni.

c) L-effetti legali tal-MKV

142. Domanda oħra magħmula mill-qrati tar-rinviju f’dawn il-kawżi hija jekk id-Deċiżjoni MKV (1) u r-rapporti tal-Kummissjoni adottati fuq il-bażi tagħha (2) humiex vinkolanti fuq ir-Rumanija.

1) L-effetti legali tad-Deċiżjoni MKV

143. Il-Gvern Belġjan u tal-Pajjiżi l-Baxxi sostnew li d-Deċiżjoni MKV hija vinkolanti fl-elementi kollha tagħha. B’mod simili, il-Gvern Svediż fl-osservazzjonijiet bil-miktub tiegħu, kif ukoll il-Forum tal-Assoċjazzjoni tal-Imħallfin u l-Prosekutur Ġenerali fis-seduta, issottomettew li d-Deċiżjoni MKV u l-parametri referenzjarji tal-annessi tagħha huma legalment vinkolanti għar-Rumanija.

144. Il-Gvern Rumen issottometta fl-osservazzjonijiet bil-miktub tiegħu li l-unika obbligu impost fuq ir-Rumanija bid-Deċiżjoni MKV huwa dak li perjodikament tirrapporta lill-Kummissjoni dwar il-progress magħmul fir-rigward tal-parametri referenzjarji tal-anness ta’ din id-deċiżjoni. Dan il-gvern biddel il-pożizzjoni tiegħu fis-seduta, u ssottometta li l-parametri referenzjarji tal-anness tad-Deċiżjoni MKV jagħtu espressjoni speċifika tal-kundizzjonijiet tat-Trattat ta’ Adeżjoni, skont il-valuri u l-prinċipji tal-Artikoli 2 u 19 TUE.

145. Id-Deċiżjoni MKV hija deċiżjoni għall-finijiet tar-raba’ paragrafu tal-Artikolu 288 TFUE. Kif tistabbilixxi din id-dispożizzjoni, deċiżjonijiet huma vinkolanti fl-intier tagħhom għad-destinatarji tagħhom. Skont l-Artikolu 4 tad-Deċiżjoni MKV, id-destinatarji tagħha huma l-Istati Membri. Fil-mument tal-adozzjoni tagħha, ir-Rumanija fil-fatt ma kinitx għadha membru, iżda f’dan il-kuntest speċifiku, in-natura vinkolanti tal-atti tal-Unjoni adottati qabel l-adeżjoni tirriżulta (ukoll) mill-Artikolu 2 tal-Att ta’ Adeżjoni: “Mid-data ta’ l-adeżjoni, id-disposizzjonjiet tat-Trattati oriġinali u l-atti adottati mill-istituzzjonijiet u l-Bank Ċentrali Ewropew qabel l-adeżjoni għandhom jorbtu lill-Bulgarija u lir-Rumanija u għandhom japplikaw f’dawk l-Istati bil-kondizzjonijiet kif elenkati f’dawk it-Trattati u f’dan l-Att.”

146. Għalhekk, id-Deċiżjoni MKV hija b’mod ċar vinkolanti. Pjuttost, il-kwistjoni vera hija preċiżament x’inhuma l-obbligi imposti fuq ir-Rumanija mid-Deċiżjoni MKV.