Ġabr a tal-ġur isprudenza  
SENTENZA TAL-QORTI TAL-ĠUSTIZZJA (L-Ew wel Awla) 
14 ta’ Jannar 2016 * 
“Rinviju għal deċiżjoni preliminari — Kuntratti pubbliċi — Direttiva 2004 /18/KE —  
Kapaċità ekono mika u finanzjarja — Kapaċitajiet tekniċi u/jew professjonali — Artikoli 47(2) u 48(3) —  
Speċifikazzjonijiet li jinkludu l-obbligu għal offerent li jikkon kludi kuntratt ta’ partenarjat jew li joħloq  
soċjetà f’isem kollettiv mal-entitajiet li huwa jibbaża ruħu fuq il-kapaċitajiet tagħhom”  
Fil-KawżaC-234/14, 
li għandha bħala suġġett talba għal deċiżjoni preliminari skont l-Artikolu 267 TFUE, imressqa 
mill-Augstākā tiesa (qorti suprema, il-Latvja), permezz ta’ deċiżjoni tat-23 ta’ April 2014 , li waslet 
fil-Qorti tal-Ġustizzja fit-12 ta’ Mejju 2014 , fil-proċedura 
“Ostas celtnieks” SIA 
vs 
Talsu novada pašvaldība, 
Iepirkumu uz raudzības birojs, 
IL-QORTI TAL-ĠUSTIZZJA (L-Ew wel Awla), 
komposta minn A. Tizzano (Relatur), Viċi President tal-Qorti tal-Ġustizzja, li qed jaġixxi bħala  
President tal-Ew wel Awla, F. Biltgen, E. Levits, M. Berger u S. Rodin, Imħallfin,  
Avukat Ġenerali: M. Wathelet,  
Reġistratur: I. Illéssy, Amministratur,  
wara li rat il-proċedura bil-miktub u wara s-seduta tas-16 ta’ April 2015 ,  
wara li kkunsidrat l-osservazzjonijiet ippreżentati:  
— għal “Ostas celtnieks” SIA, minn J. Ešenvalds, avukat,  
— għall-Gvern Latvjan, minn I. Kalniņš u L. Skolmeistare, bħala aġenti,  
— għall-Gvern Grieg, minn K. Georgiadis u S. Lekkou, bħala aġenti,  
— għall-Kummissjoni Ewropea, minn A. Tokár u A. Sauka, bħala aġenti,  
wara li semgħet il-konklużjonijiet tal-Avukat Ġenerali, ippreżentati fis-seduta tal-4 ta’ Ġunju 2015 ,  
* Lingwa tal-kawża: il-Latvjan. 
MT 
ECLI:EU:C:2016 :6 1 
SENTENZA TAL-14.1.2016 — KAWŻAC-234/14  
OSTAS CELTNIEKS  
tagħti l-preżenti 
Sentenza 
1 It-talba għal deċiżjoni preliminari tirrigwarda l-interpretazzjoni tad-Direttiva 2004 /18/KE tal-Parlament 
Ewropew u tal-Kunsill, tal-31 ta’ Marzu 2004 , fuq kordinazzjoni ta’ proċeduri għall-għoti ta’ kuntratti 
għal xogħlijiet pubbliċi, kuntratti għal provvisti pubbliċi u kuntratti għal servizzi pubbliċi [kuntratti 
pubbliċigħal xogħlijiet, għal provvisti u għal servizzi] (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 6, 
Vol. 7, p. 132). 
2 Din it-talba tressqet fil-kuntest ta’ kawża bejn, minn naħa, “Ostas celtnieks” SIA (iktar ’il quddiem 
“Ostas celtnieks”) u, min-naħa l-oħra, it-Talsu novada pašvaldība (awtorità lokali tad-dipartiment ta’ 
Talsi) u l-Iepirkumu uzraudzības birojs (uffiċċju ta’ sorveljanza tal-kuntratti pubbliċi) dwar ir-rekwiżiti 
previsti fl-ispeċifikazzjonijiet relatati ma’ proċedura għall-għoti ta’ kuntratt pubbliku għal xogħlijiet. 
Il-kuntest ġuridiku 
Id-dritt tal-Unjoni 
3 Il-premessa 32 tad-Direttiva 2004 /18 taqra kif ġej: 
“Sabiex tinkoraġġixxi l-involviment ta’ intrapriżita’ daqs żgħir u medju fis-suq tal-kisbiet ta’ kuntratti 
pubbliċi, huwa rakkomandat li jiġu inklużi l-disposizzjonijiet għall-subkuntrattar.” 
4 L-Artikolu 7 ta’ din id-direttiva jiddetermina l-ammonti li ’l fuq minnhom japplikaw ir-regoli ta’ 
koordinazzjoni tal-proċeduri għall-għoti ta’ kuntratti pubbliċigħal xogħlijiet, għal provvisti u għal 
servizzi li hija tistabbilixxi. F’dak li jirrigwarda l-kuntratti pubbliċigħal xogħlijiet, l-Artikolu 7(c) 
tal-imsemm ija direttiva jistabbilixxi l-limitu minimu għal EUR 5 186 000. 
5 Skont l-Artikolu 44 tal-istess direttiva: 
“1. Kuntratti għandhom jingħataw [...] wara li l-adattabilità [idoneità] ta’ operaturi ekono miċi mhux 
e[s]klużi [...] ikun ġie mixtarr mill-awtoritajiet kontrattwanti [kontraenti] skond il-kriterji ta’ permessi 
ekono miċi u finanzjarji [kapaċità ekono mika u finanzjarja], ta’ stabilità professjonali u teknika jew 
abilità [kono xxenzi jew kapaċitajiet professjonali u tekniċi] li sar riferiment għalihom fl-Artikoli 47 
sa 52 [...] 
2. L-awtoritajiet kontrattwanti jistgħujeżiġu li kandida ti u dawk li jixħtu l-offerta jilħqu l-livell minimu 
ta’ kapaċità skont l-Artikoli 47 u 48. 
Il-limitu ta’ l-informazzjoni li sar riferiment għalih fl-Artikoli 47 u 48 u l-livelli minimi ta’ abilità 
[kapaċità] meħtieġagħal kuntratt speċifiku għandu jkun relatat u proporzjonat mal-kontenut suġġettiv 
tal-kuntratt. 
[...]” 
ECLI:EU:C:2016 :6 2 
SENTENZA TAL-14.1.2016 — KAWŻAC-234/14  
OSTAS CELTNIEKS  
6 L-Artikolu 47 tad-Direttiva 2004 /18, intitolat “Stabilità [Kapaċità] ekono mika u finanzjarja”, jipprovdi, 
fil-paragrafu 2 tiegħu: 
“Operatur ekono miku jista’, fejn xieraq u għal xi kuntratt partikolari, joqgħod fuq il-ħiliet [kapaċitajiet] 
ta’ entitajiet oħrajn, bla rigward għan-natura legali tar-rabtiet li hu jkollu magħhom. Huwa għandu 
f’dak il-każ jipprova lill-awtorità kontrattwanti [kontraenti] li se jkollu għad-disposizzjoni tiegħu 
ir-riżorsi neċessarji, per eżemp ju, billi jipproduċi garanzija minn dawk l-entitajiet għal dak l-effett.” 
7 L-Artikolu 48 tad-Direttiva 2004 /18, intitolat “Abilità teknika [Kapaċitajiet tekniċi] u/jew professjonali”, 
jipprovdi, fil-paragrafu 3 tiegħu: 
“Operatur ekono miku jista’, fejn xieraq u għal xi kuntratt partikolari, joqgħod fuq il-ħiliet [kapaċitajiet] 
ta’ entitajiet oħrajn, bla rigward għan-natura legali tar-rabtiet li hu jkollu magħhom. Hu għandu f’dak 
il-każ jipprova lill-awtorità kontrattwanti [kontraenti] li se jkollu għad-disposizzjoni tiegħu r-riżorsi 
meħtieġagħat-twettiq tal-kuntratt, per eżemp ju, billi jipproduċi garanzija mingħand dawk l-entitajiet li 
jpoġġi r-riżorsi meħtieġagħad-disposizzjoni ta’ l-operatur ekono miku.” 
Id-dritt Latvjan 
8 Mit-talba għal deċiżjoni preliminari jirriżulta li l-Artikoli 41(3) (“Kapaċità ekono mika u finanzjarja”) 
u 42(3) (“Kapaċitajiet tekniċi u/jew professjonali”) tal-liġi dwar il-kuntratti pubbliċi (Publisko iepirkumu 
likums, Latvijas Vēstnesis, 2006 , Nru 65), li tittrasponi d-Direttiva 2004 /18 fid-dritt Latvjan, jipprovdu li 
l-offerent jista’, jekk dan ikun meħtieġ għall-eżekuzzjoni ta’ kuntratt partikolari, jibbaża ruħu fuq 
il-kapaċitajiet ta’ imprendituri oħra, irrispettivament min-natura ġuridika tar-rabtiet bejniethom. F’dan 
il-każ, l-offerent għandu jipprova lill-awtorità kontraenti li ser ikollu r-riżorsi neċessarji sabiex 
jeżegwixxi l-kuntratt, billi jipproduċi konfermi jew ftehimiet ta’ dawn l-imprendituri. 
9 Ir-regoli bażiċita’ ftehim ta’ partenarjat huma stabbiliti fil-Kapitolu 16 tal-kodiċi ċivili Latvjan, filwaqt li 
l-kundizzjonijiet imposti fuq l-operaturi ekono miċigħall-ħolqien u għall-operat ta’ soċjetà f’isem 
kollettiv jinsabu fit-Titolu IX tal-kodiċi kumme rċjali. 
Il-kawża prinċipali u d-domanda preliminari 
10 Kif jirriżulta mill-proċess ippreżentat quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja, fix-xahar ta’ Novembru 2011 , 
l-awtorità lokali tad-dipartiment ta’ Talsi nediet proċedura għall-għoti ta’ kuntratt pubbliku għal 
xogħlijiet dwar it-titjib tal-infrastruttura tat-toroq bil-għan lijiġi ffaċilitat l-aċċess għall-belt ta’ Talsi 
(iktar ’il quddiem il-“kuntratt inkwistjoni”). 
11 Il-punt 9.5 tal-ispeċifikazzjonijiet relatati ma’ din il-proċedura kien jipprovdi: 
“[...] fil-każ fejn offerent jibbaża ruħu fuq il-kapaċitajiet ta’ imprendituri oħra, huwa għandu jsemm i lil 
dawn l-imprendituri kollha u jipprova li ser ikollu r-riżorsi neċessarji. Jekk jiġi deċiż li jiġi konkluż 
kuntratt ma’ dan l-offerent, dan tal-aħħar għandu, qabel ma jiġi konkluż il-kuntratt, jikkon kludi ftehim 
ta’ partenarjat ma’ dawn l-imprendituri u jikkomunika dan il-ftehim lill-awtorità kontraenti. [Dan 
il-ftehim] għandu jinkludi: 
1) klawżola li skontha kull wieħed b’mod separat u kollha in solidum ikun (ikunu) responsabbli 
mill-eżekuzzjoni tal-kuntratt; 
2) [in-nomina tal-]operatur ekono miku ewlieni, li se jkollu s-setgħat kollha biex jiffirma l-kuntratt u 
li se jmexxi l-eżekuzzjoni tiegħu; 
ECLI:EU:C:2016 :6 3 
SENTENZA TAL-14.1.2016 — KAWŻAC-234/14  
OSTAS CELTNIEKS  
3) id-deskrizzjoni tal-parti tax-xogħol li għandha titwettaq minn kull parteċipant; 
4) il-volum, espress f’perċentwali, tax-xogħol li għandu jitwettaq minn kull parteċipant. 
Il-konklużjoni ta’ ftehim ta’ partenarjat tista’ tiġi ssostitwita bil-ħolqien ta’ soċjetà f’isem kollettiv.” 
12 Ostas celtnieks ikkon testat il-validità, b’mod partikolari, ta’ dan il-punt 9.5 tal-ispeċifikazzjonijiet 
quddiem l-uffiċċju ta’ sorveljanza tal-kuntratti pubbliċi. Madankollu, b’deċiżjoni tat-13 ta’ Frar 2012 , 
dan tal-aħħar ċaħad l-argumenti mqajma minn Ostas celtnieks insostenn tal-ilment tagħha billi 
kkunsidra li, skont l-imsemm i punt, l-awtorità kontraenti kienet speċifikat leġittimament 
il-modalitajiet li skonthom l-offerent kien obbligat jipprova li huwa kellu r-riżorsi neċessarji sabiex 
jeżegwixxi l-kuntratt inkwistjoni b’mod xieraq. 
13 Ostas celtnieks ippreżentat rikors kontra din id-deċiżjoni quddiem l-administratīvā rajona tiesa (qorti 
amministrattiva tad-distrett) li, b’deċiżjoni tas-7 ta’ Mejju 2013 , laqgħet dan ir-rikors. Fid-deċiżjoni 
tagħha, dik il-qorti rrilevat b’mod partikolari li, f’dak li jirrigwarda l-punt 9.5 tal-ispeċifikazzjonijiet, la 
mil-liġi dwar il-kuntratti pubbliċi u lanqas mid-Direttiva 2004 /18 ma kien jirriżulta li l-awtorità 
kontraenti tista’ timponi fuq offerent l-obbligu li jipproduċi garanzija li jikkon kludi ftehim ta’ 
partenarjat mal-entitajiet l-oħra li huwa jibbaża ruħu fuq il-kapaċitajiet tagħhom sabiex jeżegwixxu 
l-kuntratt inkwistjoni u teżiġi li dan l-offerent jikkon kludi tali ftehim jew li joħloq soċjetà f’isem 
kollettiv ma’ dawn l-entitajiet. 
14 L-awtorità lokali tad-dipartiment ta’ Talsi u l-uffiċċju ta’ sorveljanza tal-kuntratti pubbliċi ppreżentaw 
appelli ta’ kassazzjoni minn din id-deċiżjoni quddiem l-Augstākā tiesa (qorti suprema). Insostenn 
tal-appelli tagħhom, dawn l-awtoritajiet jargumentaw, b’mod partikolari, li r-rekwiżiti previsti 
fil-punt 9.5 tal-ispeċifikazzjonijiet huma ġġustifikati mill-ħtieġa li jitnaqqas ir-riskju ta’ nuqqas ta’ 
eżekuzzjoni tal-kuntratt inkwistjoni. 
15 Il-qorti tar-rinviju tikkunsidra, essenzjalment, li, għall-finijiet tal-għoti ta’ kuntratt pubbliku, l-awtorità 
kontraenti għandha tkun tista’ tivverifika l-kapaċità tal-offerent li jeżegwixxi l-kuntratt inkwistjoni. 
Madankollu hija tistaqsi jekk, għal dan il-għan, id-Direttiva 2004 /18 tawtorizzax lill-awtorità 
kontraenti timponi fuq l-offerenti li jikkon kludu ftehim ta’ partenarjat jew kuntratt ta’ soċjetà 
mal-imprendituri l-oħra li huma jibbażaw ruħhom fuq il-kapaċitajiet tagħhom insostenn 
tal-kandida tura tagħhom stess, jew jekk dawn l-offerenti humiex liberi li jagħżlu b’liema mod ser 
jgħaqqdu l-parteċipazzjoni ta’ dawn l-imprendituri l-oħra mal-eżekuzzjoni tal-kuntratt. 
16 F’dawn iċ-ċirkustanzi, l-Augstākā tiesa (qorti suprema) iddeċidiet li tissospendi l-proċeduri u tagħmel 
id-domanda preliminari li ġejja lill-Qorti tal-Ġustizzja: 
“Id-dispożizzjonijiet tad-Direttiva 2004 /18 għandhom jiġu interpretati fis-sens li, sabiex jitnaqqas 
ir-riskju ta’ nuqqas ta’ eżekuzzjoni ta’ kuntratt, huma jippermettu li tidda ħħal regola 
fl-ispeċifikazzjonijiet tas-sejħagħal offerti li tipprevedi li, fil-każ li l-kuntratt jingħata lil offerent li 
jibbaża ruħu fuq il-kapaċitajiet ta’ imprendituri oħra, dan l-offerent huwa obbligat, qabel l-għoti 
tal-imsemm i kuntratt, jikkon kludi ma’ dawn l-imprendituri ftehim ta’ partenarjat (li jinkludi l-punti 
indikati fl-ispeċifikazzjonijiet tas-sejħagħal offerti) jew joħloq magħhom soċjetà f’isem kollettiv?” 
ECLI:EU:C:2016 :6 4 
SENTENZA TAL-14.1.2016 — KAWŻAC-234/14  
OSTAS CELTNIEKS  
Fuq id-domanda preliminari 
Osservazzjonijiet preliminari 
17 Għandu jiġi rrilevat qabelxejn li, filwaqt li wieħed jitlaq mill-ipoteżi li d-Direttiva 2004 /18 hija 
applikabbli fil-kuntest tal-kawża prinċipali, id-deċiżjoni tar-rinviju ma tinkludi ebda element li 
jippermetti li jiġi vverifikat jekk il-valur tal-kuntratt inkwistjoni jilħaqx il-limitu minimu ta’ 
applikazzjoni rilevanti stabbilit fl-Artikolu 7(c) tal-imsemm ija direttiva. 
18 Bi tweġiba għal mistoqsija magħmula mill-Qorti tal-Ġustizzja waqt is-seduta għas-sottomissjonijiet 
orali, il-Gvern Latvjan madankollu speċifika li l-kuntratt inkwistjoni kien kuntratt għal xogħlijiet ta’ 
valur ta’ madwar EUR 3 miljun, jiġifieri ammont iktar baxx mill-imsemm i limitu minimu ta’ 
applikazzjoni. 
19 Barra minn hekk, skont dan il-gvern, id-dispożizzjonijiet tal-liġi dwar il-kuntratti pubbliċi huma 
applikabbli wkoll għall-kuntratti għal xogħlijiet, bħall-kuntratt inkwistjoni, li jkunu ta’ ammont iktar 
baxx mil-limitu minimu stabbilit mid-Direttiva 2004 /18. 
20 F’dan ir-rigward, għandu jiġi rrilevat li, kif diġà ddeċidiet il-Qorti tal-Ġustizzja, l-interpretazzjoni 
tad-dispożizzjonijiet ta’ att tal-Unjoni f’sitwazzjonijiet li ma jaqgħux fil-kamp ta’ applikazzjoni ta’ dan 
tal-aħħar hija ġġustifikata meta dawn id-dispożizzjonijiet ikunu saru applikabbli għal tali sitwazzjonijiet 
permezz tad-dritt nazzjonali b’mod dirett u inkundizzjonat, bil-għan li jiġi żgurat trattament identiku 
għal dawn is-sitwazzjonijiet u għal dawk li jaqgħu fil-kamp ta’ applikazzjoni tal-imsemm i att (sentenza 
Generali-Providencia Biztosító, C-470/13, EU:C:2014 :2469 , punt 23 u l-ġurisprudenza ċċitata). 
21 Mill-kunsiderazzjonijiet preċedenti jirriżulta li, suġġett għall-verifiki li għandhom jitwettqu mill-qorti 
tar-rinviju u bil-għan li tingħatalha risposta utli għas-soluzzjoni tat-tilwima fil-kawża prinċipali, hemm 
lok li d-domanda preliminari tiġieżaminata. 
Fuq id-domanda preliminari 
22 Permezz tad-domanda preliminari, il-qorti tar-rinviju tistaqsi, essenzjalment, jekk l-Artikoli 47(2) 
u 48(3) tad-Direttiva 2004 /18 għandhomx jiġu interpretati fis-sens li jipprekludu li awtorità kontraenti, 
fil-kuntest ta’ proċedura għall-għoti ta’ kuntratt pubbliku, tista’ timponi fuq offerent li jibbaża ruħu fuq 
il-kapaċitajiet ta’ entitajiet oħra l-obbligu, qabel l-għoti tal-imsemm i kuntratt, li jikkon kludi ftehim ta’ 
partenarjat ma’ dawn l-entitajiet jew li joħloq soċjetà f’isem kollettiv ma’ dawn tal-aħħar. 
23 Sabiex tingħata risposta għal din id-domanda, għandu jitfakkar li, skont ġurisprudenza stabbilita 
tal-Qorti tal-Ġustizzja, l-Artikoli 47(2) u 48(3) tad-Direttiva 2004 /18 jagħtu d-dritt lil kull operatur 
ekono miku li jibbaża ruħu, għal kuntratt partikolari, fuq il-kapaċitajiet ta’ entitajiet oħra, “bla rigward 
għan-natura legali tar-rabtiet li hu jkollu magħhom”, bil-kundizzjoni li tingħata prova lill-awtorità 
kontraenti li l-offerent ser ikollu għad-dispożizzjoni tiegħu r-riżorsi ta’ dawn l-entitajiet li huma 
neċessarji għall-eżekuzzjoni tal-kuntratt (ara, f’dan is-sens, is-sentenza Swm Costruzioni 2 u 
Mannocchi Luigino, C-94/12, EU:C:2013 :646, punti 29 u 33). 
24 Kif diġà ddeċidiet il-Qorti tal-Ġustizzja, tali interpretazzjoni hija konformi mal-għan, li d-direttivi f’dan 
il-qasam ifittxu li jilħqu, li l-kuntratti pubbliċi jkunu miftuħagħall-iktar kompe tizzjoni wiesgħa 
possibbli għall-benefiċċju mhux biss tal-operaturi ekono miċi, iżda wkoll tal-awtoritajiet kontraenti. 
Barra minn hekk, tali interpretazzjoni hija wkoll ta’ natura li tiffaċilita l-aċċess ta’ impriżi żgħar u medji 
għall-kuntratti pubbliċi, għan li d-Direttiva 2004 /18 wkoll tfittex li tilħaq, kif imsemm i fil-premessa 32 
tagħha (sentenza Swm Costruzioni 2 u Mannocchi Luigino, C-94/12, EU:C:2013 :646, punt 34 u 
l-ġurisprudenza ċċitata). 
ECLI:EU:C:2016 :6 5 
SENTENZA TAL-14.1.2016 — KAWŻAC-234/14  
OSTAS CELTNIEKS  
25 Issa meta, sabiex tagħti prova tal-kapaċitajiet finanzjarji u ekono miċi kif ukoll tekniċi u/jew 
professjonali tagħha bil-għanli tiġi amme ssa sabiex tipparteċipa fi proċedura ta’ sejħagħal offerti, 
kumpannija tibbaża ruħha fuq il-kapaċitajiet ta’ organi jew ta’ impriżi li magħhom hija marbuta 
direttament jew indirettament, tkun xi tkun in-natura ġuridika ta’ dawn ir-rabtiet, hija għandha 
tipproduċi l-prova li hija “effettivament” għandha għad-dispożizzjoni tagħha r-riżorsi ta’ dawn l-organi 
jew impriżi li ma jappartjenux lilha personalment u li huma neċessarji għall-eżekuzzjoni tal-kuntratt 
(ara, f’dan is-sens, is-sentenza Holst Italia, C-176/98, EU:C:1999 :593, punt 29 u l-ġurisprudenza 
ċċitata). 
26 F’dan ir-rigward, għandu jiġi rrilevat li, skont l-Artikolu 44(1) tad-Direttiva 2004 /18, hija l-awtorità 
kontraenti li għandha twettaq il-verifika tal-idoneità tal-offerent sabiex jeżegwixxi kuntratt partikolari. 
Din il-verifika għandha l-għan, b’mod partikolari, li tagħti lill-awtorità kontraenti l-garanzija li 
l-offerent effettivament ser ikun jista’ juża r-riżorsi ta’ kwalunkwe natura li fuqhom huwa jibbaża ruħu 
matul il-perijodu kopert mill-kuntratt (ara, b’analoġija, is-sentenza Holst Italia, C-176/98, 
EU:C:1999 :593, punt 28). 
27 Fil-kuntest ta’ dan l-istħarriġ, l-Artikoli 47(2) u 48(3) tad-Direttiva 2004 /18 la jippermettu li jiġi 
preżunt li tali offerent għandu jew ma għandux għad-dispożizzjoni tiegħu r-riżorsi neċessarji 
għall-eżekuzzjoni tal-kuntratt u lanqas, inqas u inqas, li jiġu esklużi a priori ċerti modalitajiet ta’ prova 
(ara, b’analoġija, is-sentenza Holst Italia, C-176/98, EU:C:1999 :593, punt 30). 
28 Minn dan jirriżulta li l-offerent huwa liberu li jagħżel, minn naħa, in-natura ġuridika tar-rabtiet li huwa 
għandu l-intenzjoni li jistabbilixxi mal-entità li huwa jibbaża ruħu fuq il-kapaċitajiet tagħha 
għall-finijiet tal-eżekuzzjoni ta’ kuntratt partikolari u, min-naħa l-oħra, il-modalità ta’ prova 
tal-eżistenza ta’ dawn ir-rabtiet. 
29 Barra minn hekk, kif jirrileva l-Avukat Ġenerali fil-punt 43 tal-konklużjonijiet tiegħu, l-Artikoli 47(2) 
u 48(3) tad-Direttiva 2004 /18 jipprovdu espressament li huwa biss bħala eżemp ju li l-produzzjoni ta’ 
garanzija minn entitajiet oħra li jqiegħdu għad-dispożizzjoni tal-offerent ir-riżorsi neċessarji 
għall-eżekuzzjoni tal-kuntratt tikkostitwixxi prova aċċettabbli tal-fatt li huwa effettivament ser ikollu 
dawn ir-riżorsi għad-dispożizzjoni tiegħu. Għaldaqstant, dawn id-dispożizzjonijiet bl-ebda mod ma 
jeskludu li l-offerent jipprova mod ieħor l-eżistenza tar-rabtiet li jgħaqqduh mal-entitajiet l-oħra li 
huwa jibbaża ruħu fuq il-kapaċitajiet tagħhom għall-finijiet tal-eżekuzzjoni tajba tal-kuntratt li għalih 
huwa jissottometti l-offerta. 
30 F’dan il-każ, l-awtorità lokali tad-dipartiment ta’ Talsi, bħala awtorità kontraenti, qiegħda timponi fuq 
offerent, jiġifieri Ostas celtnieks, li jibbaża ruħu fuq il-kapaċitajiet ta’ entitajiet oħra għall-eżekuzzjoni 
tal-kuntratt inkwistjoni, li jistabbilixxi ma’ dawn l-entitajiet rabtiet ta’ natura ġuridika speċifika, b’mod 
li huma biss dawn ir-rabtiet partikolari li, f’għajnejn l-awtorità kontraenti, jistgħu jipprovaw li 
l-offerent rebbieħ għandu r-riżorsi neċessarji għad-dispożizzjoni tiegħu sabiex iwettaq sew wa 
l-eżekuzzjoni ta’ dan il-kuntratt. 
31 Fil-fatt, skont il-punt 9.5 tal-ispeċifikazzjonijiet, l-awtorità kontraenti teżiġi li l-offerent, qabel l-għoti 
tal-kuntratt pubbliku, jikkon kludi ftehim ta’ partenarjat ma’ dawn l-entitajiet jew joħloq soċjetà f’isem 
kollettiv ma’ dawn tal-aħħar. 
32 Għaldaqstant, il-punt 9.5 tal-ispeċifikazzjonijiet jipprevedi biss żewġ modalitajiet li jippermettu 
lill-offerent jipprova li huwa għandu r-riżorsi neċessarji għad-dispożizzjoni tiegħugħall-eżekuzzjoni 
tal-kuntratt inkwistjoni, bl-esklużjoni ta’ kwalunkwe modalità oħra ta’ prova tar-rabtiet ġuridiċi 
eżistenti bejn dan l-offerent u l-entitajiet li huwa jibbaża ruħu fuq il-kapaċitajiet tagħhom. 
33 F’dawn iċ-ċirkustanzi, regola bħal dik stabbilita fil-punt 9.5 tal-ispeċifikazzjonijiet twassal 
manifestament sabiex iċċaħħad id-dispożizzjonijiet tal-Artikoli 47(2) u 48(3) tad-Direttiva 2004 /18 
minn kull effettività. 
ECLI:EU:C:2016 :6 6 
SENTENZA TAL-14.1.2016 — KAWŻAC-234/14  
OSTAS CELTNIEKS  
34 Fid-dawl tal-kunsiderazzjonijiet preċedenti, ir-risposta li għandha tingħata għad-domanda magħmula 
għandha tkun li l-Artikoli 47(2) u 48(3) tad-Direttiva 2004 /18 għandhom jiġu interpretati fis-sens li 
jipprekludu li awtorità kontraenti, fil-kuntest tal-ispeċifikazzjonijiet relatati ma’ proċedura għall-għoti 
ta’ kuntratt pubbliku, tista’ timponi fuq offerent li jibbaża ruħu fuq il-kapaċitajiet ta’ entitajiet oħra 
l-obbligu, qabel l-għoti tal-kuntratt, li jikkon kludi ftehim ta’ partenarjat ma’ dawn l-entitajiet jew li 
joħloq soċjetà f’isem kollettiv ma’ dawn tal-aħħar. 
Fuq l-ispejjeż 
35 Peress li l-proċedura għandha, fir-rigward tal-partijiet fil-kawża prinċipali, in-natura ta’ kwistjoni 
mqajma quddiem il-qorti tar-rinviju, hija din il-qorti li tiddeċiedi fuq l-ispejjeż. L-ispejjeż sostnuti 
għas-sottomissjoni tal-osservazzjonijiet lill-Qorti tal-Ġustizzja, barra dawk tal-imsemm ija partijiet, ma 
jistgħux jitħallsu lura. 
Għal dawn il-motivi, Il-Qorti tal-Ġustizzja (L-Ew wel Awla) taqta’ u tiddeċiedi: 
L-Artikoli 4 7(2) u 4 8(3) tad-Direttiva 2 0 0 4 / 1 8 / KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill, tal-
3 1 ta’ Mar zu 2 0 0 4 , fuq kordinaz zjoni ta’ proċeduri għall-għoti ta’ kuntratti għal xogħlijiet 
pubbliċi, kuntratti għal prov visti pubbliċi u kuntratti għal ser viz zi pubbliċi [kuntratti pubbliċi 
għal xogħlijiet, għal prov visti u għal ser viz zi], għandhom jiġu interpretati fis-sens li jipprekludu 
li awtorità kontraenti, fil-kuntest tal-ispeċifikaz zjonijiet relatati ma’ proċedura għall-għoti ta’ 
kuntratt pubbliku, tista’ timponi fuq offerent li jibbażaruħu fuq il-kapaċitajiet ta’ entitajiet oħra 
l-obbligu, qabel l-għoti tal-imsemm i kuntratt, li jikkonkludi ftehim ta’ partenarjat ma’ dawn 
l-entitajiet jew li joħloq soċjetà f’isem kollettiv ma’ dawn tal-aħ ħar. 
Firem 
ECLI:EU:C:2016 :6 7