MT
Ġabr atal-ġur isprudenza
ECLI:EU:F:2010 :11 1SENTENZA TAT-TRIBUNAL GĦAS-SERVIZZ PU BBLIKU (It-Tielet Awla)
24 ta’ Frar 2010
Kawża F-89/08
P
vs
Il-Parlament Ewropew
“Servizz pubbliku — Membri tal-persunal temp oranju — Parlament Ewropew — Tkeċċija — Telf 
ta’ fiduċja”
Suġġett: Rikors, ippreżentat skont l-Artikoli 236 KE u 152 KEEA, li permezz tiegħu r-rikorrenti 
titlob, fl-ew wel lok, l-annullament tad-deċiżjoni tal-Parlament, tal-15 ta’ April 2008 , li 
jirrexxindi l -kuntratt t agħha ta’ mem bru t al-persunal temp oranju, fit-tieni lok, 
l-integrazzjoni mill-ġdid t agħha b’effett retroattiv, fit-tielet lok, il-ħlas tar-remunerazzjoni 
mill-15 ta’ Lulju 2008 , fir-raba’ lok, il-ħlas ta’ kumpe ns għad-danni morali u t a’ karri era li 
hija tqis li ġarrbet m inħabba d-deċiżjoni ta’ tkeċċija u, fil-ħames lok, il-kundanna 
tal-Parlament għall-ispejjeż.
Deċiżjoni:Ir-rikors huwa miċħud. Kull parti għandha tbati l-ispejjeż tagħha stess.
Somm arju
1. Uffiċjali — Membri tal-persunal temporanju — Membri tal-persunal temporanju taħt l-Artikolu 2(c) 
tal-Kondizzjonijiet tal-impjieg ta’ impjegati oħra — Membru tal-persunal temporanju assenjat fi ħdan 
grupp p olitiku tal-Parlament
(Kondizzjonijiet tal-impjieg ta’ impjegati oħra, Artikolu 2(c))
2. Uffiċjali — Membri tal-persunal temporanju — Membri tal-persunal temporanju taħt l-Artikolu 2(c) 
tal-Kondizzjonijiet tal-impjieg ta’ impjegati oħra — Membru tal-persunal temporanju assenjat fi ħdan 
grupp p olitiku tal-Parlament
(Kondizzjonijiet tal-impjieg ta’ impjegati oħra, Artikolu 2(c))
3. Uffiċjali — Membri tal-persunal temporanju — Deċiżjoni ta’ tkeċċija — Obbligu ta’ mo tivazzjoni — 
Portata
(Regolamenti tal-Persunal, Artikoli 25(2) u 90 (2); Kondizzjonijiet tal-impjieg t a’ impjegati oħra, 
Artikolu 2(c))
4. Rikors għal annullament — Motivi — Abbuż ta’ poter — Kunċett
5. Uffiċjali — Dmir ta’ premura li għandha l-amministrazzjoni — Portata — Limiti
(Kondizzjonijiet tal-impjieg ta’ impjegati oħra, Artikolu 2(c))
2 ECLI:EU:F:2010 :11SOMM ARJU—KAWŻAF-89/08
Pvs IL-PARLAMENT
6. Uffiċjali — Rikorsi — Skop — Ordni indirizzata lill-amministrazzjoni — Inammissibbiltà
(Artikolu 233 K E; Regolamenti tal-Persunal, Artikolu 91)
1. Ir-rispett tad-drittijiet tad-difiża, f’kull proċedura m iftuħa kon tra pe rsuna u l i tista’ tagħti lok għal att 
li jikkawża preġudizzju lil din il-persuna, jikkostitwixxi prinċipju fundamentali tad-dritt Komunitarju u 
għandu jiġi żgurat anki fin-nuqqas ta’ kull leġiżlazzjoni li tikkon ċerna l-proċedura inkwistjoni. Skont 
dan il-prinċipju, il-parti kkon ċernata g ħandha tkun tqiegħdet f’pożizzjoni, qabel l-adozzjoni 
tad-deċiżjoni indirizzata lilha, li tesponi b’mod effettiv il-fehma tagħha dwar ir -realtà u r -rilevanza 
tal-fatti u ċ -ċirkustanzi li abbażi tagħhom tkun ġiet adottata din id-deċiżjoni.
Madankollu, il-motiv ibbażat fuq il-ksur tad-drittijiet tad-difiża ma jistax jiġi invokat b’mod effettiv 
fir-rigward t a’ deċiżjoni li ttemm ko llokament ta’ uffiċjal fi ħdan grupp p olitiku tal-Parlament. Fil-fatt, 
fid-dawl tan-natura speċifika tal-funzjonijiet eżerċitati fi ħdan grupp p olitiku u l -ħtieġa li jinżammu, 
f’tali ambjent politiku, relazzjonijiet ta’ fiduċja reċiproka b ejn da n il-grupp u l -uffiċjali assenjati fi 
ħdanu, l-obbligu li l-persuna kkon ċernata tinstema’ qabel l-adozzjoni tad-deċiżjoni li ttemm da wn 
il-funzjonijiet ma huwiex impost f’tali każ.
Din l-eċċezzjoni tapplika ku ll dar ba li tqum il-ħtieġa li tinżamm l -eżistenza ta’ “relazzjonijiet ta’ 
fiduċja”, jiġifieri g ħall-mem bri t al-persunal t emp oranju rr eklutati s kont l -Artikolu 2(c) 
tal-Kondizzjonijiet tal-impjieg ta’ impjegati oħra — fejn il-fiduċja reċiproka h ija element essenzjali 
tal-kuntratti tal-mem bri tal-persunal temp oranju m semm ija f’din id -dispożizzjoni — me ta jintemm 
il-kuntratt tagħhom m inħabba ks ur tar-rabta ta’ fiduċja. B’hekk, l -adozzjoni ta’ deċiżjoni li ttemm , 
minħabba ks ur tar-rabta ta’ fiduċja, ku ntratt kon kluż abbażi tal-Artikolu 2(c) tal-Kondizzjonijiet 
tal-impjieg ta’ impjegati oħra m a hijiex intiża sabiex qabel di n l-adozzjoni tisma’ lill-persuna 
kkon ċernata.
(ara l -punti 29 sa 33)
Referenza:
Il-Qorti tal-Ġustizzja: 15 ta’ Lulju 1970 , Buchler vs Il-Kummissjoni, 44/69, Ġabra p. 733, punt 9; 10 ta’ Lulju 1986 , 
Il-Belġju vs Il-Kummissjoni, 234/84, Ġabra p. 2263 , punt 27; 3 ta’ Ottubru 2000 , Industrie des poudres sphériques vs 
Il-Kunsill, C-458/98 P, Ġabra p . I-8147 , punt 99; 5 ta’ Ottubru 2000 , Il-Ġermanja vs Il-Kummissjoni, C-288/96, 
Ġabra p. I-8237 , punt 99; 29 ta’ April 2004 , Il-Parlament vs Reynolds, C-111/02 P, Ġabra p. I-5475 , punti 50 s a 60; 
9 ta’ Novembru 2006 , Il-Kummissjoni vs De Bry, C-344/05 P, Ġabra p . I-10915 , punt 37; Il-Qorti tal-Prim’Istanza: 
28 ta’ Jannar 1992 , Speybrouck vs Il-Parlament, T-45/90, Ġabra p . II-33, punt 94; 17 ta’ Ottubru 2006 , Bonnet vs 
Il-Qorti tal-Ġustizzja, T-406/04, ĠabraSP p. I-A-2-213 u II- A-2-1097 , punt 79
2. Skont id -dispożizzjonijiet tal-Artikolu 4 tad-deċiżjoni tal-Bureau tal-Parlament Ewropew, tat-
3 ta’ Mejju 2004 , dwar id -devoluzzjoni tas-setgħat tal-Awtorità tal-ħatra u t al-Awtorità li għandha 
s-setgħa tikkon kludi ku ntratti ta’ reklutaġġ, kif eme ndata bid-deċiżjoni tal-imsemm i bureau tas-
26 ta’ Ottubru 2004 , fir-rigward t al-mem bri m hux affiljati, huwa s-Segretarju Ġenerali tal-Parlament li 
jeżerċita l-funzjonijiet ta’ awtorità li għandha s-s etgħa tikkon kludi ku ntratti għall-mem bri tal-persunal 
temp oranju m semm ija fl-Artikolu 2(c) tal-Kondizzjonijiet tal-impjieg ta’ impjegati oħra, li jiġu 
rreklutati bil-għan li jeżerċitaw f unzjonijiet m al-imsemm ija mem bri. Barra m inn h ekk, h uwa 
s-Segretarju Ġenerali tal-Parlament li huwa ko mpe tenti biex jadotta deċiżjoni ta’ tkeċċija ta’ mem bru 
tal-persunal temp oranju li jeżerċita l-funzjonijiet tiegħu m al-mem bri m hux affiljati. M adankollu, 
il-gruppi politiċi għandhom setgħa diskrezzjonali sabiex jagħżlu l-kollaboraturi li jixtiequ jimpjegaw 
biex jeżerċitaw funzjonijiet temp oranji magħhom, kif ukoll biex itemm u l-impjieg tagħhom.
Fir-rigward t al-mem bri m hux affiljati, li huma mem bri p arlamentari l i ma ki nux f’pożizzjoni li 
jifformaw grupp p olitiku, huwa mem bru tal-persunal amministrattiv, il-“koordinatur tal-mem bri m hux 
affiljati”, li għandu l-funzjoni li jżomm ir -rabta fost il-mem bri m hux affiljati, kif ukoll bejn il-mem bri 
mhux affiljati u l -gruppi politiċi l-oħra j ew id -dipartimenti amministrattivi tal-Parlament. D an
ECLI:EU:F:2010 :11 3SOMM ARJU—KAWŻAF-89/08
Pvs IL-PARLAMENT
 il-koordinatur jamministra w koll ir-riżorsi ko muni mqiegħda g ħad-dispożizzjoni tal-mem bri m hux 
affiljati u g ħandu jiżgura, b’hekk, l -applikazzjoni tal-Kondizzjonijiet tal-impjieg ta’ impjegati oħra 
fir-rigward t al-mem bri tal-persunal temp oranju assenjati mal-imsemm ija mem bri.
Il-mem bri tal-persunal temp oranju inkwistjoni jeżerċitaw prinċipalment il-funzjonijiet tagħhom m a’ 
mem bru parlamentari w ieħed biss, li huwa r-responsabbli amministrattiv dir ett tagħhom. B’mod 
partikolari, huwa jiffirma l-ordni għal vjaġġ tax-xogħol. Sussegwentement, jekk, e ffettivament, sabiex 
tiġi żgurata l-ħidma amministrattiva tal-“grupp” tal-mem bri m hux affiljati, mem bru tal-persunal 
jeżegwixxi n eċessarjament ko mpiti li jikkon ċernaw mem bri o ħra m hux a ffiljati m inbarra 
r-responsabbli amministrattiv dir ett tiegħu, dan tal-aħħar xorta jibqa’ l-persuna li fir-rigward t agħha 
għandha teżisti ra bta ta’ fiduċja. B’hekk, me ta jkun h emm ks ur tar-rabta ta’ fiduċja b ejn 
ir-responsabbli amministrattiv dir ett t a’ mem bru tal-persunal u da n il-mem bru tal-persunal, 
il-koordinatur tal-mem bri m hux affiljati għandu jittrażmetti talba ta’ tkeċċija lis-Segretarju Ġenerali 
tal-Parlament u, abbażi ta’ din it-talba, is-Segretarju Ġ enerali tal-Parlament jadotta deċiżjoni ta’ 
tkeċċija. Sa fejn tkun ibbażata fuq telf ta’ fiduċja tar-responsabbli amministrattiv dir ett tal-mem bru 
tal-persunal, din id -deċiżjoni m a tistax tiġi annullata għas-semp liċi ra ġuni li t-telf ta’ fiduċja 
tikkon ċerna biss w ieħed mill-mem bri m hux affiljati.
(ara l -punti 39 sa 43, 45 u 46)
Referenza:
Il-Qorti tal-Prim’Istanza: Il-Parlament vs Reynolds, iċċitata iktar ’il fuq, punt 50
3. Ebda ra ġuni impe rattiva m a tista’ teskludi lill-mem bri tal-persunal temp oranju m inn p rotezzjoni 
kontra t-tkeċċijiet mhux iġġustifikati, b’mod partikolari me ta da wn ikunu m arbuta b’kuntratt għal 
żmien indeterminat jew me ta, billi jkunu m arbuta b’kuntratt għal żmien determinat, jitkeċċew qabel 
l-iskadenza ta’ dan il-kuntratt. Iss a, sabiex tiġi ggarantita protezzjoni suffiċjenti f’dan is-sens, minn 
naħa, il-persuni kkon ċernati għandhom ikunu jistgħu jikkon stataw jekk l-interessi leġittimi tagħhom 
ġewx irri spettati jew leżi kif ukoll li jevalwaw l-opportunità li jressqu ka wża quddiem i l-qorti u, 
min-naħa l-oħra, din tal-aħħar g ħandha tkun f’pożizzjoni li teżerċita l-istħarriġ tagħha, liema 
ċirkustanza tirrikono xxi l-eżistenza ta’ obbligu ta’ motivazzjoni min-naħa tal-awtorità.
Meta deċiżjoni ta’ tkeċċija tirriżulta minħabba telf ta’ fiduċja, il-parti kkon ċernata ma jkollhiex garanziji 
proċedurali, bħad-dritt g ħal smigħ m atul il-proċedura a mministrattiva. Għalhekk, l -obbligu ta’ 
motivazzjoni u l -osservanza tiegħu m ill-amministrazzjoni jikkostitwixxu l -unika g aranzija li 
tippermettilha, mill-inqas wara l -adozzjoni tad-deċiżjoni li tikkawżalha preġudizzju, li tagħmel użu 
b’mod effettiv mir-rimedji legali għad-dispożizzjoni tagħha sabiex tikkon testa l-legalità tal-imsemm ija 
deċiżjoni.
Madankollu, ksur tar-rabta ta’ fiduċja, jiġifieri ta’ relazzjoni ta’ natura pe rsonali, ma jibbażax ruħu 
neċessarjament fuq elementi oġġettivi. B’hekk, i s-semp liċi kon statazzjoni tal-eżistenza ta’ ksur tar-rabta 
ta’ fiduċja jista’ jkun suffiċjenti sabiex tiġi ġġustifikata l-adozzjoni ta’ deċiżjoni ta’ tkeċċija. Għalhekk, 
jekk d eċiżjoni ta’ tkeċċija tibbaża ruħha biss f uq tali kon statazzjoni, ir-rekwiżit ta’ preċiżjoni 
fir-rigward t al-preżentazzjoni, fil-motivazzjoni tad-deċiżjoni, taċ-ċirkustanzi fattwali li jiżvelaw jew 
jiġġustifikaw da n il-ksur tar-rabta ta’ fiduċja, jista’ jkun biss ristrett.
Xorta jibqa’ l-fatt, b ’mod partikolari f ir-rigward t al-mem bri tal-persunal temp oranju assenjati ma’ 
mem bri m hux affiljati tal-Parlament, li l-motivazzjoni ta’ deċiżjoni ta’ tkeċċija bb ażata fuq telf ta’ 
fiduċja għandha neċessarjament tipprovdi informazzjoni suffiċjenti fir-rigward t al-persuna li magħha 
nkisret ir-rabta ta’ fiduċja. Fil-fatt, il-mem bru tal-persunal inkwistjoni jista’ għalhekk jiżgura ruħu li 
d-deċiżjoni tikkon ċerna r-responsabbli amministrattiv dir ett tiegħu, jiġifieri l-mem bru m hux affiljat li 
miegħu għandha teżisti rabta ta’ fiduċja.
4 ECLI:EU:F:2010 :11SOMM ARJU—KAWŻAF-89/08
Pvs IL-PARLAMENT
Membru tal-persunal temp oranju m a għandux, fid-dawl ta’ deċiżjoni li m a tkunx m otivata 
suffiċjentement, jinforma ruħu huwa stess d war il-motivazzjoni ta’ din id -deċiżjoni. B’hekk, me ta 
deċiżjoni m a t kunx m otivata s uffiċjentement, l -amministrazzjoni m a t istax t agħmel u żu 
miċ-ċirkustanza li l-motivazzjoni ta’ din id -deċiżjoni kienet aċċessibbli fil-fajl personali tal-mem bru 
tal-persunal inkwistjoni biex tkun tista’ tikseb mill-qorti ċ-ċaħda, fl-istadju tal-proċedura kon tenzjuża, 
tal-motiv ibbażat fuq din il-motivazzjoni insuffiċjenti. Madankollu, me ta jirriżulta mill-kliem i nnifishom 
tal-ilment ippreżentat mill-mem bru tal-persunal skont l-Artikolu 90(2) tar-Regolamenti tal-Persunal, li 
huwa sar jaf bil-motivazzjonijiet ta’ deċiżjoni billi kkon sulta l-fajl personali tiegħu, ikun eċċessiv li tiġi 
annullata di n id -deċiżjoni m inħabba l-fatt, ċ ertament kri tikabbli, li l-istituzzjoni m a esponietx 
espliċitament dawn il-motivazzjonijiet fiċ-ċaħda ta’ dan l-ilment.
(ara l -punti 69 sa 74, 77 u 81 sa 83)
Referenza:
Il-Qorti tal-Prim’Istanza: 8 ta’ Diċembru 2005 , Reynolds vs Il-Parlament, T-237/00, ĠabraSP p. I-A-385 u II- 1731 , 
punt 95; 8 ta’ Settembru 2009 , ETF vs Landgren, T-404/06 P, Ġabra p . II-2841 ; It-Tribunal għas-Servizz P ubbliku: 
26 ta’ Ottubru 2006 , Landgren vs ETF, F-1/05, ĠabraSP p. I-A-1-123 u II- A-1-459, punti 73 u 74
4. Att huwa vvizzjat b’abbuż ta’ poter biss jekk jidher, abbażi ta’ indikazzjonijiet oġġettivi, rilevanti u li 
jaqblu bejniethom, li ġie ad ottat esklużivament, jew m ill-inqas b’mod determinanti, għal finijiet li ma 
humiex da wk li ġew eċċepiti jew bil-għan li tiġi evitata proċedura speċifikament prevista mit-Trattat.
(ara l -punt 87)
Referenza:
Il-Qorti tal-Ġustizzja: 21 ta’ Ġunju 1958 , Groupeme nt des hauts fourneaux et aciéries belges vs L-Awtorità Għolja, 
8/57, Ġabra p . 223, 256; 10 ta’ Marzu 2005 , Spanja vs Il-Kunsill, C-342/03, Ġabra p . I-1975 , punt 64; 
7 ta’ Settembru 2006 , Spanja vs Il-Kunsill, C-310/04, Ġabra p. I-7285 , punt 69
5. Il-kunċett tad-dmir ta’ premura tal-amministrazzjoni jirrifletti l-ekwilibriju tad-drittijiet u t al-obbligi 
reċiproki li r-Regolamenti tal-Persunal ħolqu fir-relazzjonijiet bejn l-awtorità pubblika u l -mem bri 
tal-persunal tas-servizz p ubbliku. Dan l-ekwilibriju jimplika b ’mod partikolari li, me ta tieħu deċiżjoni 
fir-rigward t as-sitwazzjoni ta’ uffiċjal, l-awtorità tieħu inkunsiderazzjoni l-elementi ko llha li jistgħu 
jiddeterminaw id -deċiżjoni tagħha u l i, b’hekk, h ija tieħu inkunsiderazzjoni mhux biss l-interess 
tad-dipartiment, iżda w koll da k tal-uffiċjal ikkon ċernat. M adankollu, il-fiduċja reċiproka h ija element 
essenzjali t al-kuntratti t al-mem bri t al-persunal t emp oranji m semm ija f l-Artikolu 2(c) 
tal-Kondizzjonijiet tal-impjieg ta’ impjegati oħra. Għalhekk, ħ lief fil-każ ta’ ċirkustanzi eċċezzjonali, 
limiti eve ntwali għall-azzjoni tal-amministrazzjoni, li jirriżultaw m id-dmir ta’ premura, ma jistgħux 
jipprekludu, me ta jeżisti ksur tar-rabta ta’ fiduċja, l-adozzjoni ta’ deċiżjoni ta’ tkeċċija bb ażata fuq din 
ir-raġuni.
(ara l -punti 112 u 113)
Referenza:
Il-Qorti tal-Ġustizzja: 28 ta’ Mejju 1980 , Kuhner vs Il-Kummissjoni, 33/79 u 75 /79, Ġabra p . 1677 , punt 22; 
29 ta’ Ġunju 1994 , Klinke v s Il-Qorti tal-Ġustizzja, C-298/93 P, Ġabra p. I-3009 , punt 38; Il-Qorti tal-Prim’Istanza: 
Speybrouck vs Il-Parlament, iċċitata iktar ’il fuq, punt 94; Bonnet vs Il-Qorti tal-Ġustizzja, iċċitata iktar ’il fuq, 
punt 47
ECLI:EU:F:2010 :11 5SOMM ARJU—KAWŻAF-89/08
Pvs IL-PARLAMENT
6. Fil-kuntest ta’ rikors ippreżentat skont l-Artikolu 91 t ar-Regolamenti tal-Persunal, il-qorti 
Komunitarja ma għandhiex l-obbligu li tindirizza ordnijiet lill-istituzzjonijiet tal-Unjoni. Fil-fatt, m inn 
naħa, hija m anifestament inkompe tenti biex tindirizza ordnijiet lill-imsemm ija istituzzjonijiet u, 
min-naħa l-oħra, fil-każ ta’ annullament ta’ att, l-istituzzjoni kkon ċernata għandha l-obbligu li tadotta 
l-miżuri li jirrigwarda w l-eżekuzzjoni tas-sentenza.
(ara l -punt 120)
Referenza:
Il-Qorti tal-Prim’Istanza: 27 ta’ Ġunju 2002 , Tralli vs BĊE, T-373/00, T-27/01, T-56/01 u T -69/01, ĠabraSP p. I-A-97 
u II- 453, punt 42, u l-ġurisprudenza ċċitata