KONKLUŻJONIJIET TAL-AVUKAT ĠENERALI

WATHELET

ippreżentati fis-6 ta’ Settembru 2017 ( 1 )

Kawża C-244/16 P

Industrias Químicas del Vallés SA

vs

Il-Kummissjoni Ewropea

“Appell – Rikors għal annullament parzjali – Ir-raba’ paragrafu tal-Artikolu 263 TFUE – Att regolatorju li ma jinvolvix miżuri ta’ implementazzjoni – Interess individwali – Eċċezzjoni ta’ illegalità parzjali – Prodotti għall-protezzjoni tal-pjanti – Regolament (KE) Nru 1107/2009 – Regolament ta’ Implementazzjoni (UE) Nru 540/2011 – Regolament ta’ Implementazzjoni (UE) 2015/408 – Tqegħid fis-suq ta’ prodotti għall-protezzjoni tal-pjanti u ħolqien ta’ lista ta’ kandidati għas-sostituzzjoni – Metalaxyl”

I. Introduzzjoni

1. Din il-kawża għandha bħala suġġett l-appell ippreżentat minn Industrias Químicas del Vallés SA (iktar ’il quddiem “IQV”) kontra d‑digriet tal-Qorti Ġenerali tal-Unjoni Ewropea tas-16 ta’ Frar 2016, Industrias Químicas del Vallés vs Il-Kummissjoni (T-296/15, mhux ippubblikat, iktar ’il quddiem id-“digriet appellat”EU:T:2016:79) (iktar ’il quddiem id-“digriet appellat”).

2. Bid-digriet appellat, il-Qorti Ġenerali ċaħdet bħala inammissibbli r-rikors ta’ IQV għall-annullament parzjali tar‑Regolament ta’ Implementazzjoni tal-Kummissjoni (UE) 2015/408 tal-11 ta’ Marzu 2015, dwar l-implimentazzjoni tal-Artikolu 80(7) tar‑Regolament (KE) Nru 1107/2009 tal-Parlament Ewropew u tal‑Kunsill dwar it-tqegħid fis-suq ta’ prodotti għall-protezzjoni tal-pjanti u li jistabbilixxi lista ta’ kandidati għas-sostituzzjoni (iktar ’il quddiem ir-“regolament ikkontestat”) ( 2 ). Il-Qorti Ġenerali, essenzjalment, iddeċidiet, minn naħa, li r-rikorrenti ma kinitx individwalment ikkonċernata bir-regolament ikkontestat u li, min-naħa l-oħra, fir-rigward tagħha, dan kien fih miżuri ta’ implementazzjoni skont l-aħħar frażi tar‑raba’ paragrafu tal-Artikolu 263 TFUE.

3. Bl-appell tagħha, IQV tagħti lill-Qorti tal-Ġustizzja l-opportunità li tispjega l-interpretazzjoni tal-verb “jinvolvi” użat f’din id‑dispożizzjoni ( 3 ). Fil-fatt, minkejja li dan it-terminu huwa essenzjali għall-applikazzjoni tad-dispożizzjoni ċċitata iktar ’il fuq, l‑interpretazzjoni tiegħu qatt ma ġiet verament ittrattata mill-Qorti tal‑Ġustizzja, kemm pereżempju, fil-kawżi li taw lok għas-sentenzi tad‑19 ta’ Diċembru 2013, Telefónica vs Il-Kummissjoni (C-274/12 P, EU:C:2013:852) jew tat‑28 ta’ April 2015, T & L Sugars u Sidul Açúcares vs Il-Kummissjoni (C-456/13 P, EU:C:2015:284).

II. Il-kuntest ġuridiku

A. Id-Direttiva 91/414/KEE

4. Id-Direttiva tal-Kunsill 91/414/KEE, tal-15 ta’ Lulju 1991, li tikkonċerna t-tqegħid fis-suq ta’ prodotti għall-protezzjoni tal-pjanti ( 4 ) fl‑Anness I tagħha tipprevedi lista ta’ sustanzi attivi li l-inklużjoni tagħhom kienet awtorizzata fi prodotti għall-protezzjoni tal-pjanti.

5. Skont l-Artikolu 1 u l-Anness tad-Direttiva tal‑Kummissjoni 2010/28/KE, tat-23 ta’ April 2010, li temenda d‑Direttiva tal-Kunsill 91/414/KEE biex tiġi inkluża s-sustanza attiva metalaxyl ( 5 ), il-lista li tinsab fl-Anness I tad-Direttiva 91/414 ġiet emendata sabiex jiżdied, b’mod partikolari, il-metalaxyl.

B. Ir-Regolament Nru 1107/2009

6. Ir-Regolament (KE) Nru 1107/2009 tal-Parlament Ewropew u tal‑Kunsill, tal-21 ta’ Ottubru 2009, dwar it-tqegħid fis-suq ta’ prodotti għall-protezzjoni tal-pjanti u li jħassar id-Direttivi tal-Kunsill 79/117/KEE u 91/414/KEE ( 6 ) jipprevedi, fl-Artikolu 50 tiegħu, intitolat “Valutazzjoni komparattiva ta’ prodotti għall-protezzjoni tal-pjanti li fihom kandidati għal sostituzzjoni”: “1. Valutazzjoni komparattiva għandha titwettaq mill-Istati Membri meta jkunu qegħdin jevalwaw applikazzjoni għall-awtorizzazzjoni ta’ prodott għall-protezzjoni tal-pjanti li jkun fih sustanza attiva approvata bħala kandidat għal sostituzzjoni. L-Istati Membri m’għandhomx jawtorizzaw jew għandhom jirrestrinġu l-użu ta’ prodott għall-protezzjoni tal-pjanti għall-użu fuq uċuħ partikolari tar-raba’ li jkun fih kandidat għas‑sostituzzjoni fejn il-valutazzjoni komparattiva li tiżen ir-riskji u l‑benefiċċji, kif imniżżel fl-Anness IV, turi li: […] 4. Għall-prodotti għall-protezzjoni tal-pjanti li fihom kandidat għal sostituzzjoni, l-Istati Membri għandhom jagħmlu l-valutazzjoni komparattiva prevista fil-paragrafu 1 regolarment u mhux aktar tard minn meta l-awtorizzazzjoni tiġi mġedda jew emendata. Abbażi tar-riżultati ta’ dik il-valutazzjoni komparattiva, l-Istati Membri għandhom iżommu, jirtiraw jew jemendaw l-awtorizzazzjoni.”

7. Taħt il-Kapitolu XI, intitolat “Dispożizzjonijiet transitorji u finali” hemm l-Artikolu 80 tar-Regolament 1107/2009, intitolat “Miżuri tranżitorji” li fil-paragrafu 7 tiegħu jipprevedi dan li ġej: “Sal-14 ta’ Diċembru 2013, il-Kummissjoni għandha tistabbilixxi lista ta’ sustanzi inklużi fl-Anness I għad-Direttiva 1991/414/KE li jissodisfaw il-kriterji stabbiliti fil-punt 4 tal-Anness II għal dan ir‑Regolament u li għalihom għandhom japplikaw id-dispożizzjonijiet tal-Artikolu 50 ta’ dan ir-Regolament.”

8. L-Artikolu 83 tar-Regolament 1107/2009, intitolat “Tħassir” jipprevedi dan li ġej: “Mingħajr preġudizzju għall-Artikolu 80, id-Direttivi [tal-Kunsill] 79/117/KEE [tal-21 ta’ Diċembru 1978, li tiprojbixxi it-tqegħid fis-suq u l-użu ta’ prodotti għall-protezzjoni tal-pjanti li jkun fihom ċerti sustanzi attivi (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 3, Vol. 4, p. 33)] u 91/414/KEE, kif ġew emendati permezz tal-atti elenkati fl‑Anness V, huma mħassra b’effett mill-14 ta’ Ġunju 2011, mingħajr preġudizzju għall-obbligi tal-Istati Membri rigward il-limiti ta’ żmien għat-traspożizzjoni fil-liġi nazzjonali u l-applikazzjoni tad-Direttivi previsti f’dak l-Anness. Ir-referenzi għad-Direttivi mħassra għandhom jiġu interpretati bħala referenzi għal dan ir-Regolament. […]”

C. Ir-regolamenti ta’ implementazzjoni

1. Ir-Regolament ta’ Implementazzjoni (UE) Nru 540/2011

9. Skont il-premessa 1 u l-Artikolu 1 tar-Regolament ta’ Implimentazzjoni (UE) Nru 540/2011 li jimplimenta r-Regolament (KE) Nru 1107/2009 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill f’dak li għandu x’jaqsam mal-lista ta’ sustanzi attivi approvati ( 7 ), is-sustanzi attivi inklużi fl-Anness I tad-Direttiva 91/414 għandhom jitqiesu li ġew approvati skont ir-Regolament Nru 1107/2009.

2. Ir-regolament ikkontestat

10. L-Artikolu 1, intitolat “Kandidati għas-sostituzzjoni”, tar‑regolament ikkontestat jipprevedi dan li ġej: “Is-sustanzi attivi inklużi fl-Anness I tad-Direttiva 91/414/KEE li jissodisfaw il-kriterji stabbiliti fil-punt 4 tal-Anness II tar-Regolament (KE) Nru 1107/2009 għandhom ikunu kif stabbilit fil-lista fl-Anness ta’ dan ir-Regolament. L-ewwel paragrafu għandu japplika wkoll għas-sustanzi attivi approvati skont ir-Regolament (KE) Nru 1107/2009 skont il-miżuri tranżitorji tal‑Artikolu 80(1).”

11. Il-lista li tinsab fl-anness ta’ dan ir-regolament tinkludi: “[…] metalaxyl […]”

III. Il-fatti li wasslu għall-kawża

12. Il-fatti li wasslu għall-kawża ġew ippreżentati fil-qosor mill-Qorti Ġenerali fil-punti 1 sa 9 tad-digriet appellat. Jistgħu jitqassru kif ġej.

13. Ir-rikorrenti hija kumpannija stabbilita taħt id-dritt Spanjol li l‑attivitajiet tagħha jinkludu l-produzzjoni, il-bejgħ, id-distribuzzjoni, ir‑rappreżentazzjoni u l-kummerċjalizzazzjoni ta’ prodotti għall‑protezzjoni tal-pjanti, ta’ prodotti tal-ikel tal-annimali u prodotti kimiċi oħra. Hija timporta b’mod partikolari sustanza kimika attiva, il‑metalaxyl, fi Spanja u tikkumerċjalizza f’diversi Stati Membri prodotti għall-protezzjoni tal-pjanti li fihom din is-sustanza attiva.

14. Fix-xahar ta’ April 1995, ir-rikorrenti u kumpannija oħra ppreżentaw lill-awtoritajiet kompetenti tar-Repubblika Portugiża talba għar-reġistrazzjoni tal-metalaxyl fl-Anness I tad-Direttiva 91/414/KEE.

15. Permezz tad-Deċiżjoni 2003/308/KE, tat-2 ta’ Mejju 2003, li tikkonċerna n-nuqqas ta’ inklużjoni ta’ metalaxyl fl-Anness I tad‑Direttiva tal-Kunsill 91/414/KEE u t-tneħħija tal-awtorizzazzjonijiet tal-prodotti tal-protezzjoni tal-pjanti li fihom din is-sustanza attiva ( 8 ), il‑Kummissjoni ċaħdet it-talba għar-reġistrazzjoni tal-metalaxyl fil-lista tas-sustanzi attivi li tinsab f’dan l-anness u stiednet lill-Istati Membri jirtiraw l-awtorizzazzjonijiet mogħtija għall-prodotti għall-protezzjoni tal-pjanti li fihom din is-sustanza attiva u sabiex ma jagħtux iktar awtorizzazzjonijiet ġodda.

16. Permezz tas-sentenza tat-28 ta’ Ġunju 2005, Industrias Químicas del Vallés vs Il-Kummissjoni (T-158/03, EU:T:2005:253), il-Qorti Ġenerali ċaħdet ir-rikors għal annullament ippreżentat mir-rikorrenti, li kien indirizzat kontra d-Deċiżjoni 2003/308. Madankollu, din is-sentenza ġiet annullata mill-Qorti tal-Ġustizzja ( 9 ). Peress li l-kawża kienet fi stat li setgħet tiġi deċiża, hija, barra minn hekk, skont it-tieni sentenza tal-ewwel paragrafu tal-Artikolu 61 tal-Istatut tal-Qorti tal-Ġustizzja tal-Unjoni Ewropea, iddeċidiet fuq il-mertu tal-kawża u annullat id‑Deċiżjoni 2003/308.

17. Wara din is-sentenza, il-Kummissjoni, fit-23 ta’ April 2010, adottat id-Direttiva 2010/28 li temenda d-Direttiva 91/414 sabiex tinkludi fiha s-sustanza attiva metalaxyl. Din tal-aħħar finalment ġiet abrogata bir-Regolament Nru 1107/2009. Madankollu, skont il‑premessa 1 u l-Artikolu 1 tar-Regolament ta’ Implementazzjoni Nru 540/2011, is-sustanzi attivi inklużi fl-Anness I tad-Direttiva 91/414 issa huma meqjusa approvati bis-saħħa tar-Regolament Nru 1107/2009.

18. Fil-11 ta’ Marzu 2015, il-Kummissjoni adottat ir-regolament ikkontestat skont l-Artikolu 80(7) tar-Regolament Nru 1107/2009, peress li din l‑aħħar dispożizzjoni kienet tipprevedi li l-Kummissjoni tistabbilixxi lista ta’ sustanzi inklużi fl-Anness I tad-Direttiva 91/414 li jissodisfaw il‑kriterji li għandhom jiġu ssodisfatti sabiex jiġu kkunsidrati bħala waħda mis-sustanzi kandidati għas-sostituzzjoni u li għalihom japplika l-Artikolu 50 ta’ dan ir-regolament. L-imsemmija lista, li tidher fl-anness tar-regolament ikkontestat, tinkludi l-metalaxyl.

IV. Il-proċedura quddiem il-Qorti Ġenerali u d-digriet appellat

19. Permezz ta’ rikors ippreżentat quddiem ir-Reġistru tal-Qorti Ġenerali tal-5 ta’ Ġunju 2015, ir-rikorrenti ppreżentat rikors għall‑annullament parzjali tar-regolament ikkontestat u sabiex ir‑Regolament Nru 1107/2009 jiġi ddikjarat parzjalment inapplikabbli.

20. Permezz tad-digriet appellat, il-Qorti Ġenerali laqgħet l‑eċċezzjoni ta’ inammissibbiltà mqajma mill-Kummissjoni. Hija ddeċidiet, minn naħa, li r-rikorrenti ma kinitx ikkonċernata individwalment bir-regolament ikkontestat skont ir-raba’ paragrafu tal‑Artikolu 263 TFUE u, min-naħa l-oħra, li dan ir-regolament kien jikkostitwixxi att regolatorju li jinvolvi miżuri ta’ implementazzjoni skont l-aħħar frażi tar-raba’ paragrafu tal-Artikolu 263 TFUE.

21. Il-Qorti Ġenerali ċaħdet ukoll l-argument tar-rikorrenti dwar il‑ksur tad-dritt tagħha għal protezzjoni ġudizzjarja effettiva.

V. It-talbiet tal-partijiet u l-proċedura quddiem il-Qorti tal‑Ġustizzja

22. Permezz tal-appell tagħha, ir-rikorrenti titlob lill-Qorti tal‑Ġustizzja sabiex tannulla d-digriet appellat, tiddikjara r-rikors għal annullament li hija ppreżentat kontra r-regolament ikkontestat bħala ammissibbli u tirrinvija l-kawża lill-Qorti Ġenerali sabiex din tiddeċiedi dwar il-mertu. Hija titlob ukoll li l-Kummissjoni tiġi kkundannata għall‑ispejjeż tal-proċedura ta’ appell.

23. Il-Kummissjoni titlob lill-Qorti tal-Ġustizzja sabiex tiċħad l-appell u tikkundanna lir-rikorrenti għall-ispejjeż.

VI. Fuq l-appell

24. Insostenn tal-appell tagħha, ir-rikorrenti tinvoka tliet aggravji. L‑ewwel nett, il-Qorti Ġenerali kkommettiet żball ta’ liġi billi kkunsidrat li r-regolament ikkontestat kien att regolatorju li jinvolvi, fil-konfront tagħha, miżuri ta’ implementazzjoni skont l-aħħar frażi tar-raba’ paragrafu tal-Artikolu 263 TFUE. It-tieni nett, il-Qorti Ġenerali kkommettiet żball ta’ liġi billi ddeċidiet li l-inammissibbiltà tar-rikors tagħha ma kienx jipprekludiha minn protezzjoni ġudizzjarja effettiva. Finalment, it-tielet nett, il-Qorti Ġenerali kkommettiet żball ta’ liġi billi kkunsidrat li ma kinitx ikkonċernata individwalment bir-regolament ikkontestat.

25. Barra minn hekk, ir-rikorrenti tikkunsidra li hija direttament ikkonċernata bir-regolament ikkontestat.

A. Fuq l-ewwel aggravju dwar in-nuqqas ta’ miżuri ta’ implementazzjoni tar-regolament ikkontestat

1. L-argumenti tal-partijiet

26. Permezz tal-ewwel aggravju tagħha, ir-rikorrenti tikkontesta l‑punti 39 sa 41, 43 sa 46, 48 sa 50, 58 u 59 tad-digriet appellat. Hija tikkritika lill-Qorti Ġenerali li kkonkludiet li r-regolament ikkontestat jinvolvi miżuri ta’ implementazzjoni skont l-aħħar frażi tar-raba’ paragrafu tal-Artikolu 263 TFUE.

27. Fil-fatt, skont ir-rikorrenti, il-klassifikazzjoni tal-metalaxyl bħala “kandidata għas-sostituzzjoni” u l-applikazzjoni sussegwenti tas-sistema stabbilita bir-Regolament Nru 1107/2009 japplikaw mingħajr il-bżonn ta’ miżuri ta’ implementazzjoni.

28. Qabelxejn, jekk l-eventwali tiġdid tal-awtorizzazzjoni tal‑metalaxyl huwa formalment stabbilit permezz ta’ att tal-Kummissjoni wara talba f’dan is-sens tal-IQV, dan l-att ma għandux jiġi kkunsidrat bħala att ta’ implementazzjoni tar-regolament ikkontestat iżda iktar bħala att ta’ implementazzjoni tar-Regolament Nru 1107/2009, li jirregola l‑proċedura ta’ tiġdid tal-approvazzjoni ta’ sustanzi attivi.

29. Sussegwentement, ir-rikorrenti tikkunsidra li r-regolament ikkontestat għandu l-effett immedjat li jissuġġetta l-prodotti għall‑protezzjoni tal-pjanti li fihom metalaxyl u li tagħhom l-IQV hija proprjetarja u l-użu tagħhom għall-evalwazzjoni komparattiva msemmija fl-Artikolu 50 tar-Regolament Nru 1107/2009. Fil-fatt l-Artikolu 50(4) ta’ dan ir-regolament jirrikjedi lill-Istati Membri jagħmlu evalwazzjoni komparattiva regolarment u mhux iktar tard minn meta l-awtorizzazzjoni tiġi mġedda jew emendata.

30. Meta kkonstatat, fil-punt 43 tad-digriet appellat, li t-twettiq tal‑evalwazzjoni komparattiva ma għandux effett fuq il-fatt li l‑awtorizzazzjonijiet ta’ tqegħid fis-suq huma mogħtija jew irrifjutati, imġedda, irtirati jew emendati mill-Istati Membri, il-Qorti Ġenerali ma kkunsidratx il-fatt li l-effett tar-regolament ikkontestat huwa indipendenti minn kwalunkwe deċiżjoni meħuda minn awtorità nazzjonali.

31. Peress li l-miżuri li jieħdu, jekk ikun il-każ, l-awtoritajiet nazzjonali, ma għandhom l-ebda effett fuq l-istatus ġuridiku tal‑metalaxyl bħala kandidata għas-sostituzzjoni u lanqas fuq is-sistema implementata bir-Regolament Nru 1107/2009, huma ma għandhomx jiġu kkunsidrati bħala miżuri ta’ implementazzjoni tar-regolament ikkontestat.

32. Finalment, ir-rikorrenti tikkunsidra li konklużjoni simili għandha tintlaħaq fir-rigward tal-prinċipju ta’ rikonoxximent reċiproku tal‑prodotti għall-protezzjoni tal-pjanti bejn l-Istati Membri. Fil-fatt, minħabba l-adozzjoni tar-regolament ikkontestat, ir-rikonoxximent reċiproku ta’ prodott li fih kandidata għas-sostituzzjoni ma għadux awtomatiku, kif inhu, għall-kuntrarju, fil-każ ta’ kull sustanza attiva oħra.

33. Il-Kummissjoni ssostni li dan l-ewwel aggravju ma huwiex fondat.

34. Hija tidher taċċetta li l-bażi ġuridika tal-atti li jiġu adottati mill‑Kummissjoni jew mill-Istati Membri minħabba l-inklużjoni tal‑metalaxyl fil-lista tal-kandidati għas-sostituzzjoni ma hijiex ir‑regolament ikkontestat iżda r-Regolament Nru 1107/2009. Madankollu, il-Kummissjoni tikkunsidra li dawn l-atti huma atti ta’ implementazzjoni skont ir-raba’ paragrafu tal-Artikolu 263 TFUE, peress li jagħtu aċċess lir-rikorrenti għal qorti u dan “skont il-loġika ta’ din id-dispożizzjoni” ( 10 ).

35. Imbagħad, l-argument tar-rikorrenti li l-atti tal-Kummissjoni jew tal-Istati Membri ma għandhom l-ebda effett fuq il-klassifikazzjoni tal‑metalaxyl bħala “kandidata għas-sostituzzjoni”, u lanqas fuq is-sistema ġuridika stabbilita bir-Regolament Nru 1107/2009 għal din il-kategorija ta’ sustanzi, ma huwiex rilevanti. Fil-fatt, kif indikat il-Qorti Ġenerali fil‑punt 59 tad-digriet appellat, ir-rikorrenti setgħet tinvoka b’mod inċidentali l-illegalità tal-klassifikazzjoni tal-metalaxyl bħala “kandidata għas-sostituzzjoni” u tas-sistema ġuridika stabbilita bir-Regolament Nru 1107/2009 għal dawn is-sustanzi.

36. Finalment, il-Kummissjoni tikkunsidra li l-fatt li l-Istati Membri jistgħu jipproċedu b’evalwazzjoni komparattiva tal-prodotti għall‑produzzjoni tal-pjanti li fihom il-metalaxyl mingħajr talba għal awtorizzazzjoni minn qabel jew għal tiġdid ftit huwa rilevanti peress li tali deċiżjoni tal-Istati Membri tista’ tiġi kkontestata quddiem il-qrati nazzjonali jekk tibdel is-sitwazzjoni ġuridika tar-rikorrenti. Barra minn hekk, fil-każ li l-evalwazzjoni komparattiva tkun negattiva għal prodott wieħed jew iktar u tista’, konsegwentement, tikkawża preġudizzju għall‑interessi tar-rikorrenti, l-Istat Membru jirtira l-awtorizzazzjoni mogħtija lilha. Dan l-irtirar jieħu l-forma ta’ att li wkoll jista’ jiġi kkontestat.

2. Analiżi

a) Rimarka preliminari fuq l-interpretazzjoni tal-aħħar frażi tar-raba’ paragrafu tal-Artikolu 263 TFUE

37. Fl-appell tagħha, IQV issostni li l-klassifikazzjoni tal-metalaxyl bħala sustanza kandidata għas-sostituzzjoni u l-applikazzjoni, bħala konsegwenza, tas-sistema stabbilita bir-Regolament Nru 1107/2009, huma applikabbli b’mod “immedjat u dirett”, mingħajr ħtieġa ta’ miżura ta’ implementazzjoni ( 11 ).

38. Il-problema ta’ interpretazzjoni sottomessa lill-Qorti Ġenerali tikkonsisti għalhekk f’li jiġi stabbilit jekk il-fatt li l-metalaxyl jiġi ssuġġettat għal regoli speċifiċi previsti fir-Regolament Nru 1107/2009 huwiex sempliċi “effett” tar-regolament ikkontestat, li għalhekk ma jeħtieġx miżuri ta’ implementazzjoni stricto sensu, jew jekk, għall‑kuntrarju, atti tal-Kummissjoni jew tal-Istati Membri skont regoli speċifiċi tar-Regolament Nru 1107/2009 għandhomx jiġu kkunsidrati bħala miżuri ta’ implementazzjoni tar-regolament ikkontestat, peress li dawn ir-regoli ma jipproduċux l-effetti konkreti tagħhom fir-rigward tar‑rikorrenti permezz ta’ dawn l-atti.

39. Mifhuma b’mod iktar teoretiku, il-kwistjoni hija dik dwar jekk il‑verb “jinvolvi” użat fl-aħħar frażi tar-raba’ paragrafu tal‑Artikolu 263 TFUE jinkludix biss il-miżuri ta’ implementazzjoni adottati abbażi b’mod immedjat ta’ att regolatorju “B” jew jekk il-portata tiegħu tistax tiġi estiża għall-atti li huma adottati abbażi ta’ regolament preċedenti “A”, iżda minħabba l-adozzjoni tar-regolament “B” indispensabbli għall-applikazzjoni tiegħu, jiġifieri f’katina sekwenzjali indiretta jew, b’xi mod, bħala riperkussjoni.

40. Ma għadux meħtieġ li jitfakkar li r-raba’ paragrafu tal‑Artikolu 263 TFUE ġie emendat bit-Trattat ta’ Lisbona b’tali mod li joffri t-tielet possibbiltà ta’ aċċess dirett għall-qorti ta’ legalità. Issa, “[k]walunkwe persuna fiżika jew ġuridika tista’ […] tressaq appell kontra att indirizzat lilha jew li jirrigwardha direttament u individwalment, kif ukoll kontra att regolatorju li jirrigwardha direttament u li ma jinvolvix miżuri ta’ implimentazzjoni” ( 12 ).

41. Minkejja li l-Qorti tal-Ġustizzja rrikonoxxiet li din it-tielet parti tar-raba’ paragrafu tal-Artikolu 263 TFUE “naqqset is-severità tal‑kundizzjonijiet għall-ammissibbiltà tar-rikorsi għal annullament ippreżentati minn persuni fiżiċi jew ġuridiċi ( 13 ), hija xorta applikat interpretazzjoni restrittiva.

42. Qabelxejn, hija interpretat il-kunċett ta’ att regolatorju fis-sens li “l-emenda tad-dritt għal azzjoni legali tal-persuni fiżiċi u ġuridiċi, previst fir-raba’ paragrafu tal-Artikolu 230 KE, kienet intiża sabiex tippermetti lil dawn il-persuni jippreżentaw, f’kundizzjonijiet inqas stretti, rikors għal annullament kontra atti ta’ portata ġenerali [iżda] bl-esklużjoni tal‑atti leġiżlattivi” ( 14 ).

43. Imbagħad, fir-rigward tal-kundizzjoni dwar in-nuqqas ta’ miżuri ta’ implementazzjoni, ġie ddefinit qafas ta’ analiżi ġenerali fil-kawża li wasslet għas-sentenza tad-19 ta’ Diċembru 2013, Telefónica vs Il‑Kummissjoni (C-274/12 P, EU:C:2013:852): – l-ewwel nett, il-Qorti tal-Ġustizzja kkunsidrat li meta att regolatorju jinvolvi miżuri ta’ implementazzjoni, “l-istħarriġ ġudizzjarju tal-osservanza tal-ordinament ġuridiku tal-Unjoni huwa żgurat irrispettivament minn jekk dawn il-miżuri jiġu mill-Unjoni jew mill-Istati Membri” ( 15 ). Fil-fatt, individwu jista’, fl-ewwel każ, jikkontesta l-miżuri ta’ implementazzjoni direttament quddiem il-qorti tal-Unjoni u jinvoka insostenn tar-rikors tiegħu l-illegalità tal-att bażiku skont l-Artikolu 277 TFUE, u, fit-tieni każ, jikkontesta l-validità tal-att bażiku quddiem il-qorti nazzjonali li tista’ tistaqsi lill-Qorti tal-Ġustizzja permezz ta’ talba għal deċiżjoni preliminari abbażi tal-Artikolu 267 TFUE ( 16 ); – it-tieni nett, il-Qorti tal-Ġustizzja tillimita l-evalwazzjoni tal‑eżistenza ta’ miżuri ta’ implementazzjoni għall‑“pożizzjoni tal-persuna li tinvoka d-dritt għal azzjoni skont l-aħħar sentenza tar-raba’ paragrafu tal‑Artikolu 263 TFUE. Għalhekk huwa irrilevanti jekk l-att inkwistjoni jinvolvix miżuri ta’ implementazzjoni fir-rigward ta’ partijiet oħra fil-kawża.” ( 17 ), u – it-tielet nett, jaqbel “li wieħed jirreferi esklużivament għas‑suġġett tar-rikors, u fil-każ fejn rikorrent jitlob biss l‑annullament parzjali ta’ att, huma biss il-miżuri ta’ implementazzjoni li din il-parti tal-att possibbilment tinkludi, li għandhom skont il-każ jittieħdu inkunsiderazzjoni” ( 18 ).

44. Il-Qorti tal-Ġustizzja kompliet bl-interpretazzjoni restrittiva tagħha bis-sentenza tat-28 ta’ April 2015, T & L Sugars u Sidul Açúcares vs Il-Kummissjoni (C-456/13 P, EU:C:2015:284) billi kkunsidrat li l‑allegata natura awtomatika tal-miżuri meħuda fuq il-livell nazzjonali hija kwistjoni “irrilevanti sabiex jiġi ddeterminat jekk dawn ir‑regolamenti [inkwistjoni] jinvolvux miżuri ta’ implementazzjoni fis‑sens tal-aħħar frażi tar-raba’ paragrafu tal‑Artikolu 263 TFUE” ( 19 ). B’mod konkret, dan ifisser li “ir-rekwiżit relatat man-nuqqas ta’ miżuri ta’ implementazzjoni ma għandux jiġi konfuż ma’ dak tal-effett dirett” ( 20 ).

45. Billi eskludiet l-atti leġiżlattivi mill-kunċett ta’ “att regolatorju” u inkludiet kwalunkwe att adottat mill-Unjoni jew minn Stat Membru abbażi ta’ att ta’ portata ġenerali tad-dritt tal-Unjoni f’dik ta’ “miżura ta’ implementazzjoni”, il-Qorti tal-Ġustizzja rreduċiet bl-iktar mod sempliċi l-kamp ta’ applikazzjoni tal-aħħar frażi tar-raba’ paragrafu tal‑Artikolu 263 TFUE.

46. Jekk il-kunċett ta’ “jinkludi” kellu, barra minn hekk, jiġi interpretat fis-sens li jkopri kwalunkwe att adottat wara att tal-Unjoni, allura jiena jkolli nagħti raġun lil dawk li kkonkludew li l-interpretazzjoni tal-aħħar frażi tar-raba’ paragrafu tal-Artikolu 263 TFUE, imfakkra fil‑punti 42 sa 44 ta’ dawn il-konklużjonijiet ma tbiddel prattikament xejn mill-aċċess li għandu l-individwu għall-Qorti tal-Ġustizzja abbażi tar-raba’ paragrafu tal-Artikolu 263 TFUE ( 21 ).

47. Issa, kif il-Qorti tal-Ġustizzja reċentement talbet li jitfakkar sabiex tibbaża l-kompetenza tagħha fil-qasam tal-politika barranija u ta’ sigurtà komuni, minn naħa, “l-Artikolu 47 tal-Karta, li jikkostitwixxi affermazzjoni mill-ġdid tal-prinċipju ta’ protezzjoni ġudizzjarja effettiva, jeżiġi, fl-ewwel paragrafu tiegħu, li kull persuna li tkun ġarrbet ksur tad‑drittijiet u tal-libertajiet tagħha ggarantiti mid-dritt tal-Unjoni għandha dritt għal rimedju effettiv quddiem qorti skont il-kundizzjonijiet previsti fl-imsemmi artikolu [u, min-naħa l-oħra] l-eżistenza nnifisha ta’ stħarriġ ġudizzjarju effettiv intiż li jiżgura l-osservanza tad‑dispożizzjonijiet tad-dritt tal-Unjoni hija inerenti għall-eżistenza tal‑Istat tad-dritt” ( 22 ). F’dan ir-rigward, mill-ġurisprudenza tal-Qorti tal‑Ġustizzja jirriżulta li jista’ jkun hemm inkonvenjenzi proċedurali, f’termini, b’mod partikolari, ta’ spejjeż, ta’ tul u ta’ regoli ta’ rappreżentanza fl-evalwazzjoni tal-osservanza ta’ din il-protezzjoni ġudizzjarja effettiva, tal-inqas fil-konfront ta’ Stati Membri ( 23 ). Ma nissugrax nimmaġina li jkun mod ieħor għall-Unjoni. Issa, ċertament, li jiġi impost l-użu ta’ rimedju inċidentali għal individwu – jekk jeżisti – iwassal għal tali inkonvenjenzi proċedurali.

b) Fuq il-kunċett ta’ “jinvolvi”

48. Il-konklużjoni tar-rimarka preliminari tiegħi twassalni sabiex naħseb jekk il-verb “jinvolvi” użat fl-aħħar frażi tar-raba’ paragrafu tal‑Artikolu 263 TFUE għandux jiġi interpretat bħala li jinkludi biss il‑miżuri ta’ implementazzjoni li għandhom jiġu neċessarjament adottati abbażi immedjat ta’ att regolatorju.

49. L-interpretazzjoni litterali, l-għan segwit mill-emenda tal‑Artikolu 230 KE u l-prinċipju ta’ ċertezza legali jsaħħu din l‑interpretazzjoni tat-terminu “jinvolvi”.

50. Qabelxejn, jekk nirreferi għas-sens tal-kelma użata fil-verżjoni Franċiża, nosserva li dan il-verb “comporter” (“jinvolvi”) ifisser “inclure en soi” (“jinkludi fih innifsu”) ( 24 ). Att regolatorju li ma jkunx fih miżura ta’ implementazzjoni huwa għalhekk att li l-implementazzjoni tiegħu ma tirrikjedix u lanqas teħtieġ xi att supplimentari, jiġiferi att awtosuffiċjenti ( 25 ).

51. Għalhekk dan ma jfissirx li l-identifikazzjoni waħidha ta’ miżura meħuda wara l-att regolatorju kkontestat hija biżżejjed sabiex jiġi miċħud rikors ippreżentat kontra tiegħu. Għall-kuntrarju, peress li l-att ta’ portata ġenerali li jista’ jiġi kkontestat abbażi tal-aħħar frażi tar-raba’ paragrafu tal-Artikolu 263 TFUE għandu jkun biżżejjed fih innifsu sabiex jiġi direttament ikkontestat fuq din il-bażi, l-użu tal-kelma “jinvolvi” jitlob li l-miżura identifikata tippreżenta rabta ta’ każwalità immedjata mar‑regola ta’ portata ġenerali ( 26 ). Fin-nuqqas ta’ tali rabta bejn iż-żewġ atti, ma jistax jiġi ddikjarat li t-tieni wieħed huwa rikjest jew meħtieġ mill‑ewwel wieħed.

52. Sabiex jiġu evitati, kemm jista’ jkun, kwalunkwe kontroversja u diffikultà, din ir-rabta ta’ każwalità għandha tiġi assimilata mal-bażi legali. Għalhekk ma tistax tkun, kuntrarjament għall-interpretazzjoni tar‑rabta ġuridika neċessarja għall-applikazzjoni tal-Artikolu 277 TFUE, interferenza indiretta tal-att ikkontestat fil-proċess ta’ adozzjoni tal-miżura eżekuttiva identifikata ( 27 ). Issa, f’dan il-każ, ir-regolament ikkontestat huwa biss indirettament applikabbli għall-kawża li tressqet wara miżuri eventwalment adottati abbażi b’mod dirett tar-Regolament Nru 1107/2009 mill-Kummissjoni u l-Istati Membri.

53. Imbagħad, l-għan segwit biż-żieda ta’ tielet rimedju ta’ aċċess għall-qorti tal-legalità tar-raba’ paragrafu tal-Artikolu 263 TFUE tikkonferma din l-interpretazzjoni litterali. Fil-fatt, kif il-Qorti tal‑Ġustizzja indikat fil-punt 60 tas-sentenza tagħha tat‑3 ta’ Ottubru 2013, Inuit Tapiriit Kanatami et vs Il-Parlament u Il‑Kunsill (C-583/11 P, EU:C:2013:625), l-emenda tad-dritt għal azzjoni legali tal-persuni fiżiċi u ġuridiċi, previst fir-raba’ paragrafu tal‑Artikolu 230 KE, kienet intiża sabiex tippermetti lil dawn il-persuni jippreżentaw rikors għal annullament f’kundizzjonijiet inqas stretti. Kien, fil-fatt, “sabiex tissaħħaħ il-protezzjoni ġudizzjarja tal-persuni fiżiċi jew ġuridiċi fir-rigward tal-atti tal-Unjoni, [li]t-Trattat ta’ Lisbona estenda l‑kundizzjonijiet għall-ammissibbiltà ta’ rikors għal annullament, bl‑adozzjoni tar-raba’ paragrafu tal-Artikolu 263 TFUE, li jawtorizza tali rikors ukoll kontra l-atti regolatorji li jirrigwardaw direttament tali persuna u li ma jinvolvux miżuri ta’ implementazzjoni” ( 28 ).

54. Issa, iktar ma tiġi estiża l-portata tar-rekwiżit relatat mal-preżenza ta’ miżuri ta’ implementazzjoni, iktar tiġi limitata l-portata tal-estensjoni introdotta fir-raba’ paragrafu tal-Artikolu 263 TFUE.

55. Finalment, tħassib ta’ ċertezza legali jsaħħaħ il-ħtieġa li tiġi limitata l-portata tat-terminu “jinvolvi”. Fil-fatt, għandu jitfakkar li, skont is-sentenza tad-9 ta’ Marzu 1994, TWD Textilwerke Deggendorf (C‑188/92, EU:C:1994:90), parti f’kawża, li jkollha, mingħajr dubju, locus standi, skont ir-raba’ paragrafu tal-Artikolu 263 TFUE, kontra att tal-Unjoni fil-kuntest ta’ rikors għal annullament ma tistax, wara li jiskadi t-terminu previst fis-sitt paragrafu tal-Artikolu 263 TFUE, tikkontesta l‑validità ta’ dan l-att quddiem qorti nazzjonali. L-istess regola tapplika għall-eċċezzjoni ta’ illegalità stabbilita bl-Artikolu 277 TFUE ( 29 ). Issa, reċentement il-Qorti tal-Ġustizzja kellha l-okkażjoni tikkonferma li l‑estensjoni tal-kundizzjonijiet għall-ammissibbiltà tar-rikors għal annullament introdotta bit-Trattat ta’ Lisbona ma kellhiex bħala konsegwenza l-abbandun ta’ din il-ġurisprudenza ( 30 ).

56. Konsegwentement, iktar mar-rabta bejn l-att regolatorju u l‑miżura ta’ implementazzjoni ma tkunx stretta, iktar ikun diffiċli għall‑parti fil-kawża li tistabbilixxi jekk hijiex awtorizzata tikkontesta l‑ewwel wieħed b’mod dirett quddiem il-Qorti Ġenerali abbażi tar-raba’ paragrafu tal-Artikolu 263 TFUE. Din l-inċertezza tippreżenta mhux biss riskju għall-parti fil-kawża – li tista’ twassal sabiex il-Qorti Ġenerali ddikjarat ir-rikors għal annullament kontra l-att regolatorju inammissibbli jew qorti nazzjonali tirrifjuta li tagħmel talba għal deċiżjoni preliminari – iżda wkoll inċertezza fi ħdan l-ordinament ġuridiku tal-Unjoni, peress li l-identifikazzjoni ta’ miżura ta’ implementazzjoni b’rabta mal-att regolatorju kkontestat tista’ tvarja minn individwu jew minn qorti għal oħra.

57. Bħala konklużjoni, l-interpretazzjonijiet litterali u teleoloġiċi, kif ukoll il-prinċipju ta’ ċertezza legali jwassluni sabiex naħseb li t-terminu “jinvolvi” użat fl-aħħar frażi tar-raba’ paragrafu tal-Artikolu 263 TFUE għandu jiġi interpretat bħala li jinkludi biss il-miżuri ta’ implementazzjoni neċessarjament adottati abbażi b’mod immedjat ta’ att regolatorju.

58. Huwa veru li l-evalwazzjoni iżolata tar-regolament ikkontestat tista’ tidher artifiċjali. Fil-fatt, ma hemmx dubju li jekk il-lista ta’ sustanzi kandidati għas-sostituzzjoni kienet annessa mar-Regolament Nru 1107/2009 u mhux ma’ regolament separat, il-kwistjoni tal-eżistenza ta’ miżuri ta’ implementazzjoni probabbilment ma kinitx tqum peress li l-effetti tal-klassifikazzjoni tal-metalaxyl bħala kandidata għas‑sostituzzjoni timmaterjalizza neċessarjament permezz ta’ miżuri ta’ implementazzjoni minn dan ir-regolament biss. Madankollu, din il‑kunsiderazzjoni ma tistax, fl-opinjoni tiegħi, tinfluwenza l-analiżi. Bla ħsara għal użu ħażin ta’ poter jew tal-ksur ta’ regola li tqassam il‑kompetenza li tinvalida l-att inkwistjoni, l-għażla tal-istrument ġuridiku taqa’ fil-kompetenza esklussiva tal-awtur tal-att u mhux tal‑Qorti tal-Ġustizzja.

c) Fuq l-applikazzjoni tal-aħħar frażi tar-raba’ paragrafu tal‑Artikolu 263 TFUE mill-Qorti Ġenerali

59. Il-Qorti Ġenerali ddeċidiet li r-regolament ikkontestat jikkostitwixxi att regolatorju skont l-aħħar frażi tar-raba’ paragrafu tal-Artikolu 263 TFUE. Din il-klassifikazzjoni ma hijiex ikkontestata.

60. Kif il-Qorti Ġenerali kkonstatat b’mod rilevanti fil-punti 31 u 32 tad-digriet appellat, minn naħa, dan huwa att ta’ portata ġenerali li japplika għal sitwazzjonijiet stabbiliti b’mod oġġettiv u li jipproduċu effetti ġuridiċi fir-rigward ta’ kategoriji ta’ persuni mfassla b’mod ġenerali u astratt. Min-naħa l-oħra, ir-regolament ikkontestat għandu jiġi kkunsidrat bħala att mhux regolatorju peress li, skont il‑kriterji użati mill-Qorti tal-Ġustizzja għall-applikazzjoni tal-aħħar frażi tar-raba’ paragrafu tal-Artikolu 263 TFUE, ma ġiex adottat skont proċedura leġiżlattiva ordinarja jew speċjali.

61. Għall-kuntrarju, jiena nikkunsidra li l-Qorti Ġenerali kkommettiet żball ta’ liġi meta kkonkludiet, fil-punti 41, 44 u 48 tad-digriet appellat, rispettivament li: – “l-effetti tar-regolament [ikkontestat] relatati mal-portata tal‑validità tat-tiġdid tal-approvazzjoni ta’ sustanzi kandidati għas-sostituzzjoni, bħall-metalaxyl ma jidħlux fis-seħħ fir‑rigward tal-[IQV] ħlief permezz ta’ regolament adottat mill-Kummissjoni li jġedded tali approvazzjoni”, peress li tali regolament jikkostitwixxi, għalhekk, miżura ta’ implementazzjoni fis-sens tal-aħħar frażi tar-raba’ paragrafu tal-Artikolu 263 TFUE; – “l-effetti tar-regolament [ikkontestat] relatati mat-twettiq, mill-Istati Membri, ta’ evalwazzjoni komparattiva tar-riskji għas-saħħa jew l-ambjent ta’ prodotti għall-protezzjoni tal‑pjanti li fihom il-metalaxyl meta mqabbla ma’ prodott ta’ sostituzzjoni jew ma’ metodu mhux kimiku ta’ prevenzjoni jew ta’ ġlieda kontra l-avversarji tal-kulturi ma jidħlux fis‑seħħ fir-rigward tal-[IQV] ħlief permezz ta’ atti meħuda mill-awtoritajiet kompetenti tal-Istati Membri”, peress li tali atti jikkostitwixxu, għalhekk, miżuri ta’ implementazzjoni fis-sens tal-aħħar frażi tar-raba’ paragrafu tal-Artikolu 263 TFUE; u li, – “l-effetti tar-regolament [ikkontestat] relatat mal-proċedura ta’ rikonoxximent reċiproku tal-awtorizzazzjonijiet ta’ tqegħid fis-suq ta’ prodotti għall-protezzjoni tal-pjanti fihom sustanza kandidata għas-sostituzzjoni jirrigwardaw biss il‑marġni ta’ diskrezzjoni mogħtija lill-Istati Membri sabiex jiddeċiedu dwar talba f’dan is-sens. Issa, dawn l-effeti ma jidħlux fis-seħħ, jekk ikun il-każ, fir-rigward tal-[IQV] ħlief permezz ta’ atti tal-awtoritajiet nazzjonali li jiddeċiedu dwar it-talbiet ta’ rikonoxximent reċiproku introdotti mir‑rikorrenti”, peress li tali atti jikkostitwixxu, għalhekk, miżuri ta’ implementazzjoni fis-sens tal-aħħar frażi tar-raba’ paragrafu tal-Artikolu 263 TFUE.

62. Fil-fatt, kuntrarjament għal dak li l-Qorti Ġenerali ddeċidiet, nikkunsidra li l-atti differenti ċċitati iktar ’il fuq ma jikkostitwixxux miżuri ta’ implementazzjoni tar-regolament ikkontestat fis-sens tal-aħħar frażi tar-raba’ paragrafu tal-Artikolu 263 TFUE peress li ma humiex adottati abbażi tiegħu b’mod immedjat. Għall-kuntrarju, kif jidher li taċċetta l-Kummissjoni stess, kull wieħed minn dawn l-atti se jkollu bħala bażi legali dispożizzjoni tar-Regolament Nru 1107/2009 ( 31 ).

63. Ċertament, l-adozzjoni tar-regolament ikkontestat kienet kundizzjoni neċessarja għall-applikazzjoni tad-dispożizzjonijiet tar‑Regolament Nru 1107/2009 relatati mas-sustanzi kandidati għas‑sostituzzjoni. Madankollu, ladarba s-sustanza attiva inkluża fil-lista tas-sustanzi kandidati għas-sostituzzjoni bir-regolament ikkontestat, id‑dispożizzjonijiet tar-Regolament Nru 1107/2009 speċifiċi għal dawn is-sustanzi japplikaw awtomatikament. Ir-regolament ikkontestat għalhekk ma jikkostitwixxix il-bażi immedjata tal-miżuri li ser jiġu adottati mill‑Kummissjoni jew mill-Istati Membri.

64. Għall-kuntrarju, kif l-IQV korrettament issostni, ir-regolament ikkontestat jifrex l-effetti speċifiċi tiegħu per se. Fi kliem ieħor, huwa awtosuffiċjenti: l-inklużjoni tal-metalaxyl bħala kandidata għas‑sostizzjoni hija immedjata u diretta bis-saħħa tar-regolament ikkontestat biss.

65. Issa, din l-inklużjoni tikkostitwixxi preċiżament is-suġġett tar‑rikors għal annullament introdott bl-IQV. Għalhekk, peress li l-miżuri li l-Kummissjoni u l-Istati Membri ser jadottaw, jekk ikun il-każ, abbażi tar-Regolament Nru 1107/2009 fir-rigward tal-metalaxyl ma jkollhom l‑ebda effett fuq l-inklużjoni tagħha fuq il-lista ta’ kandidati għas‑sostituzzjoni, ma hemmx lok li jittieħdu inkunsiderazzjoni. Fil-fatt, sabiex tevalwa l-ammissibbiltà ta’ rikors introdott skont l-aħħar frażi tar‑raba’ paragrafu tal-Artikolu 263 TFUE, l-evalwazzjoni tal-eżistenza ta’ miżuri ta’ implementazzjoni għandha tiġi limitata għall-pożizzjoni tal‑persuna li tinvoka d-dritt għal azzjoni u tirreferi esklużivament għas‑suġġett tar-rikors ( 32 ).

66. Barra minn hekk, ma nistax naqbel mad-dikjarazzjoni tal‑Kummissjoni li l-atti adottati abbażi tar-Regolament Nru 1107/2009 huma miżuri ta’ implementazzjoni skont ir-raba’ paragrafu tal‑Artikolu 263 TFUE “għaliex jagħu aċċess għal qorti skont il-loġika ta’ din id-dispożizzjoni” ( 33 ).

67. Ċertament, ir-raba’ paragrafu tal-Artikolu 263 TFUE ġie emendat sabiex jiġi evitat li individwu jkun obbligat jikser id-dritt tal-Unjoni sabiex ikollu aċċess għal qorti. Madankollu, dan it-tħassib u l-emenda sussegwenti tat-Trattat għandhom jiġu kkunsidrati fid-dawl tal-kuntest globali tas-sistema ta’ rimedji kif prevista mill-Qorti tal-Ġustizzja u li l-koerenza tagħha tippermetti li tiġi żgurata l-kompletezza tas-sistema ta’ stħarriġ ta’ legalità stabbilita bit-Trattat.

68. Id-dikjarazzjoni tal-Qorti tal-Ġustizzja li “it-Trattat FUE, permezz tal-Artikoli 263 u 277 tiegħu, minn naħa, u permezz tal-Artikolu 267 tiegħu, min-naħa l-oħra, stabbilixxa sistema sħiħa ta’ rimedji u ta’ proċeduri maħsuba sabiex jiġi żgurat l-istħarriġ tal-legalità tal-atti tal‑Unjoni, filwaqt li ħalla dan l-istħarriġ fir-responsabbiltà tal-qorti tal‑Unjoni” ( 34 ) tispjega ruħha b’loġika korrettiva. Fil-fatt, il-Qorti tal‑Ġustizzja tiddikjara li s-sistema hija kompleta għaliex, bis-saħħa tal‑eċċezzjoni ta’ illegalità u tal-talba għal deċiżjoni preliminari għal evalwazzjoni ta’ validità, “[i]l-persuni fiżiċi u legali jiġu hekk protetti kontra l-applikazzjoni fir-rigward tagħhom ta’ l-atti b’portata ġenerali li huma ma jistgħux jikkontestaw direttament quddiem il-Qorti tal‑Ġustizzja minħabba kundizzjonijiet partikolari ta’ ammissibbiltà speċifikati [fir-raba’ paragrafu tal-Artikolu 263 TFUE]” ( 35 ). Il‑mekkaniżmi ta’ stħarriġ ta’ legalità inċidentali għandhom għalhekk funzjoni kumpensatorja ( 36 ).

69. Nikkunsidra li dan jikkonfuta l-loġika tas-sistema li estendiet il‑portata ta’ waħda mir-rekwiżiti rikjesti mir-raba’ paragrafu tal‑Artikolu 263 TFUE b’mod li tiġi eskluża l-kompetenza ta’ annullament tal-Qorti tal-Ġustizzja favur rimedju inċidentali. Fil-fatt, ma humiex ir-rekwiżiti ta’ ammissibbiltà tar-raba’ paragrafu tal‑Artikolu 263 TFUE li għandhom jiġu interpretati fid-dawl ta’ rimedju kumpensatorju ipotetiku. Għall-kuntrarju, huma r-rekwiżiti tar-rimedji kumpensatorji li għandhom, jekk ikun il-każ, jiġu interpretati b’mod estensiv għaliex l-aċċess dirett għall-qorti tal-Unjoni ma huwiex possibbli.

70. Dan l-approċċ jidhirli li ġie kkonfermat mill-Qorti tal-Ġustizzja fil-kawża li wasslet għad-digriet tas-16 ta’ Novembru 2000, Schiocchet vs Il-Kummissjoni (C‑289/99 P, EU:C:2000:641). Fil-fatt, il-Qorti tal‑Ġustizzja fih ikkonfermat li l-possibbiltà offruta mill‑Artikolu 277 TFUE li tinvoka l-inapplikabbiltà ta’ regolament tista’ tikkostitwixxi biss motiv insostenn ta’ rikors u mhux is-suġġett ta’ dan ir-rikors u li, “konsegwentement, l-ammissibbiltà tar-rikorsi stess għandha tiġi evalwata fir-rigward tat-talbiet tagħhom, indipendentement mill-eventwali eċċezzjonijiet ta’ illegalità li jistgħu jitqajmu insostenn tagħhom” ( 37 ).

71. Konsegwentement, peress li ġiet invokata eċċezzjoni ta’ illegalità mill-IQV fil-konfront tar-Regolament Nru 1107/2009, fl-opinjoni tiegħi ma hemmx inkoerenza jekk jiġu invokati r-regoli ta’ dan ir-regolament fil-kuntest tal-eżami dwar il-mertu tar-rikors għal annullament indirizzat kontra r-regolament ikkontestat iżda jekk ma jiġux ikkunsidrati fl‑evalwazzjoni tal-ammissibbiltà tal-imsemmi rikors. F’dan il-każ, jidhirli li l-IQV osservat b’mod perfett l-artikolazzjoni tar-rimedji filwaqt li kkontestat, minn naħa, ir-regolament ikkontestat u invokat, min‑naħa l-oħra, insostenn tar-rikors tagħha, eċċezzjoni ta’ illegalità kontra r-Regolament Nru 1107/2009 ( 38 ).

72. Barra minn hekk, din l-għażla proċedurali tiddistingwi din il‑kawża minn dik li wasslet għas-sentenza tat-28 ta’ April 2015, T & L Sugars u Sidul Açúcares vs Il-Kummissjoni (C-456/13 P, EU:C:2015:284).

73. Qabelxejn, din l-aħħar kawża tista’ tidher li tirrigwarda mekkaniżmu simili, jiġifieri l-ipoteżi fejn informazzjoni essenzjali għall‑applikazzjoni ta’ regolament ta’ implementazzjoni X, li abbażi tiegħu ġew adottati miżuri ta’ implementazzjoni, ġew stabbiliti permezz ta’ regolament ta’ implementazzjoni Y.

74. Madankollu, l-ewwel nett, ir-rikorrenti ma jinvokawx eċċezzjoni ta’ illegalità iżda jitolbu l-annullament ta’ żewġ regolamenti. Issa, il‑miżuri ta’ implementazzjoni identifikati mill-Qorti tal-Ġustizzja fil‑punt 40 ta’ din is-sentenza huma bbażati espressament fuq iż-żewġ regolamenti inkwistjoni: jekk it-talbiet ta’ liċenzji humiex ibbażati fuq ir‑Regolament ta’ Implimentazzjoni tal-Kummissjoni Nru 302/2011, tat‑28 ta’ Marzu 2011, li jiftaħ kwota tariffarja eċċezzjonali għal ċerti kwantitajiet ta’ zokkor għas-sena tas-suq 2010/2011 ( 39 ), id-deċiżjonijiet tal-awtoritajiet nazzjonali wara dawn it-talbiet japplikaw il-koeffiċjenti stabbiliti bir-Regolament ta’ Implimentazzjoni tal-Kummissjoni (UE) Nru 393/2011, tad-19 ta’ April 2011, li jiffissa l-koeffiċjent ta’ allokazzjoni għall-ħruġ ta’ liċenzji tal-importazzjoni li għalihom tressqet applikazzjoni mill-1 sas-7 ta’ April 2011 għal prodotti taz-zokkor fil‑kuntest ta’ ċerti kwoti tariffarji u li jissospendi t-tressiq ta’ applikazzjonijiet għat-tali liċenzji ( 40 ).

75. Fil-fatt, fil-punt 40 tas-sentenza tat-28 ta’ April 2015, T & L Sugars u Sidul Açúcares vs Il-Kummissjoni (C-456/13 P, EU:C:2015:284), il-Qorti tal-Ġustizzja ddeċidiet li, “f’dak li jirrigwarda r-Regolamenti ta’ Implimentazzjoni Nru 302/2011 u Nru 393/2011, dawn tal-aħħar jipproduċu l-effetti legali tagħhom fir-rigward tal-appellanti biss permezz ta’ atti adottati mill-awtoritajiet nazzjonali wara li jitressqu applikazzjonijiet għal ċertifikati abbażi tar-Regolament ta’ Implimentazzjoni Nru 302/2011”. Madankollu, il-Qorti tal-Ġustizzja ħadet l-iżbriga li tispjega li “[i]d-deċiżjonijiet tal-awtoritajiet nazzjonali li joħorġu tali ċertifikati […] japplikaw fir-rigward tal-operaturi kkonċernati l-koeffiċjenti stabbiliti mir-Regolament ta’ Implimentazzjoni Nru 393/2011”, minħabba li “id-deċiżjonijiet li jirrifjutaw totalment jew parzjalment tali ċertifikati jikkostitwixxu miżuri ta’ implementazzjoni fis-sens tal-aħħar frażi tar-raba’ paragrafu tal-Artikolu 263 TFUE”.

76. Għall-kuntrarju, f’din il-kawża, l-IQV ma titlobx l-annullament ta’ dan ir-regolament li abbażi tiegħu l-eventwali miżuri ser jiġu adottati.

3. Konklużjoni fuq l-ewwel aggravju

77. Peress li l-miżuri ta’ implementazzjoni identifikati mill-Qorti Ġenerali huma miżuri li ma humiex ibbażati b’mod immedjat fuq ir‑regolament ikkontestat iżda fuq ir-Regolament Nru 1107/2009, nikkunsidra li l-ewwel aggravju mqajjem mill-IQV għandu jintlaqa’. Għalhekk, id-digriet appellat għandu jiġi annullat inkwantu l‑Qorti Ġenerali ddeċidiet li r-regolament ikkontestat għandu miżuri ta’ implementazzjoni fis-sens tal-aħħar frażi tar-raba’ paragrafu tal‑Artikolu 263 TFUE.

78. Konsegwentement, ser neżamina t-tieni u t-tielet aggravji b’mod sussidjarju biss.

B. Fuq it-tielet aggravju relatat mal-interess individwali tal-IQV

79. Ser neżamina qabelxejn it-tielet aggravju. Fil-fatt, it-tieni aggravju jirrigwarda l-kwistjoni tan-nuqqas ta’ protezzjoni ġudizzjarja effettiva tar-rikorrenti fil-każ li ma tibbenefikax minn dritt ta’ azzjoni diretta quddiem il-qorti tal-Unjoni. Issa, it-tielet aggravju jirrigwarda r‑rekwiżit tal-interess individwali tar-rikorrenti. Konsegwentement, jekk dan it-tielet aggravju kellu jkun fondat, ir-rikors għal annullament ippreżentat mill-IQV quddiem il-Qorti Ġenerali għadu jista’ jintlaqa’, sakemm hija kkonċernata b’mod dirett mir-regolament ikkontestat.

80. Il-kwistjoni dwar jekk id-dritt tal-IQV għal protezzjoni ġudizzjarja effettiva huwiex ikkontestat bid-digriet appellat għalhekk ma tqumx ħlief abbażi ta’ interpretazzjoni korretta tar-raba’ paragrafu tal-Artikolu 263 TFUE li l-Qorti Ġenerali ddikjarat ir-rikors tal-IQV inammissibbli. Jidher għalhekk iktar loġiku li l-eżami tat-tieni u tat-tielet aggravji jinqaleb ( 41 ).

1. L-argumenti tal-partijiet

81. Permezz tat-tielet aggravju tagħha, ir-rikorrenti tilmenta li l-Qorti Ġenerali, fil-punti 28 u 29 tad-digriet appellat, iddeċidiet li ma kinitx individwalment ikkonċernata bir-regolament ikkontestat.

82. Insostenn ta’ dan l-aggravju, ir-rikorrenti tinvoka l-fatt li hija kienet l-unika notifikanta tal-metalaxyl u, għalhekk, l-unika waħda li ddefendiet il-proċess ta’ awtorizzazzjoni ta’ din is-sustanza fil-livell tal‑Unjoni. Ir-rikorsi preċedentement introdotti quddiem il-Qorti Ġenerali u quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja għandhom ukoll rwol fl‑individwalizzazzjoni tar-rikorrenti peress li wasslu għall-annullament tal-ewwel deċiżjoni negattiva tal-Kummissjoni u għall-adozzjoni ta’ direttiva relatata mar-reġistrazzjoni tal-metalaxyl ( 42 ).

83. Għalhekk, peress li IQV hija l-unika impriża li xprunat ir‑reġistrazzjoni tal-metalaxyl fil-livell tal-Unjoni waqt l-adozzjoni tar‑regolament ikkontestat u, għalhekk, l-unika waħda responsabbli tal‑imsemmija reġistrazzjoni, din tal-aħħar hija individwalment ikkonċernata b’dan ir-regolament. Dan il-fatt jikkarratterizzaha, fir‑rigward tal-metalaxyl, meta mqabbla ma’ kwalunkwe persuna oħra.

84. Ir-rikorrenti żżid li mill-premessa 4 tar-regolament ikkontestat jirriżulta li dan tal-aħħar ġie adottat, b’mod partikolari, abbażi tar‑rapporti ta’ evalwazzjoni tas-sustanzi. F’wieħed minn dawn ir‑rapporti hemm indikat li hija kienet l-unika awtur tan-notifika tal‑metalaxyl.

85. Il-Kummissjoni ssostni li t-tielet aggravju huwa inammissibbli peress li r-rikorrenti ma tqajjimx argumenti li jippermettu li jiġi kkunsidrat li huwa żbaljat li l-Qorti Ġenerali ddeċidiet li l-fatt li kienet l‑unika li ressqet talba għal reġistrazzjoni tal-metalaxyl fuq il-lista tas‑sustanzi attivi li jinsabu fir-Regolament Nru 1107/2009 ma kienx biżżejjed sabiex jaffettwaha b’mod individwali meta mqabbel mar‑regolament ikkontestat.

86. Fi kwalunkwe każ, l-aggravju huwa infondat peress li r-rikorrenti ma hijiex ikkonċernata, kif jindika l-punt 28 tad-digriet appellat, ħlief minħabba l-klassifikazzjoni oġġettiva tagħha ta’ importatur ta’ metalaxyl u ta’ bejjiegħ ta’ prodotti li fihom din is-sustanza, bħal kull operatur ieħor li jinsab, fir-realtà jew potenzjalment, f’sitwazzjoni identika.

2. Analiżi

87. Ningħaqad mal-osservazzjonijiet tal-Kummissjoni dwar l‑ammissibbiltà tat-tielet aggravju mqajjem mir-rikorrenti insostenn tal‑appell tagħha.

88. Fil-fatt, skont l-Artikolu 169 tar-Regoli tal-Proċedura tal-Qorti tal‑Ġustizzja, l-aggravji invokati għandhom jidentifikaw “bi preċiżjoni l‑punti tar-raġunijiet tad-deċiżjoni tal-Qorti Ġenerali li jkunu qegħdin jiġu kkontestati”. Skont ġurisprudenza stabbilita, dan ifisser li appell għandu jindika b’mod preċiż l-elementi kkritikati tad-deċiżjoni li l‑annullament tagħha huwa mitlub kif ukoll l-argumenti legali li jsostnu b’mod speċifiku din it-talba ( 43 ). Konsegwentement, l-aggravju li ma jkun fih l-ebda argument legali sabiex juri kif il-Qorti Ġenerali kkommettiet żball ta’ liġi u li jkun biss sempliċi talba ta’ rieżami tar-rikors ippreżentat fl-ewwel istanza ma jissodisfax dawn ir-rekwiżiti ( 44 ).

89. F’dan il-każ, ir-rikorrenti tidentifika l-punti tad-digriet li hija trid tikkontesta. Madankollu, għandu jiġi kkonstatat li hija ma żviluppat l‑ebda argument legali intiż sabiex juri l-eżistenza ta’ żball ta’ liġi fil‑punti 28 u 29 tad-digriet appellat. Fil-fatt, IQV tillimita ruħha sabiex tirrepeti l-fatti li jistgħu jikkonċernawha individwalment li hija kienet diġà ssottomettiet lill-Qorti Ġenerali, filwaqt li spjegat hi stess il‑punti kkonċernati tar-rikors ( 45 ), mingħajr ma kkritikat b’xi mod ir‑raġunament ġuridiku li fuqu huwa bbażat id-digriet appellat.

90. It-tielet aggravju huwa intiż, fir-realtà, sabiex jikseb mill-Qorti tal‑Ġustizzja sempliċi rieżami tal-argumenti ppreżentati quddiem il‑Qorti Ġenerali u evalwazzjoni tal-fatti mill-ġdid. Konsegwentement, għandu jiġi miċħud bħala manifestament inammissibbli.

C. Fuq it-tieni aggravju dwar il-protezzjoni ġudizzjarja effettiva ta’ IQV

1. L-argumenti tal-partijiet

91. Permezz tat-tieni aggravju tagħha, ir-rikorrenti tikkritika lill-Qorti Ġenerali li kienet ikkunsidrat li r-rifjut tar-rikors tagħha bħala inammissibbli ma kienx jipprekludiha minn protezzjoni ġudizzjarja effettiva.

92. Ir-rikorrenti ssostni li hija ma tistax tikkontesta miżura ta’ implementazzjoni nazzjonali li tippermettilha tikkontesta mill-ġdid l‑effetti tar-regolament ikkontestat. Fil-fatt, sakemm awtorità nazzjonali ma tiddeċidix li tipproċedi bis-sostituzzjoni tal-metalaxyl, din is‑sustanza attiva għandha tkun suġġetta għal evalwazzjonijiet komparattivi perijodiċi. Issa, jekk l-awtorità nazzjonali ma tiddeċidix għal sostituzzjoni tal-metalaxyl, fi tmiem ta’ dawn l-evalwazzjonijiet komparattivi, ir-rikorrenti ssostni li hija ma tistax tikkontesta dawn id-“deċiżjonijiet” u dan in-nuqqas ta’ locus standi fir-rigward ta’ att li ma jikkawżalhiex preġudizzju.

93. Għalhekk, ir-rikorrenti tkun obbligata li tipprovoka l-adozzjoni ta’ deċiżjoni negattiva mill-awtoritajiet nazzjonali sabiex tkun tista’ tikkontesta, fil-kuntest ta’ dan ir-rikors, il-klassifikazzjoni tal-metalaxyl bħala kandidata għas-sostituzzjoni.

94. Il-Kummissjoni tikkunsidra l-aggravju inammissibbli, peress li l‑IQV tillimita ruħha sabiex tirrepeti l-argumenti mressqa quddiem il‑Qorti Ġenerali mingħajr madankollu ma tidentifika xi żball ta’ liġi fid‑digriet appellat. B’mod sussidjarju, hija tikkunsidra l-aggravju infondat.

2. Analiżi

95. A priori, jiena inklinat li naqbel mal-osservazzjonijiet tal‑Kummissjoni dwar l-ammissibbiltà tat-tieni aggravju mqajjem mir‑rikorrenti insostenn tal-appell tagħha.

96. Fil-fatt, kuntrarjament għar-rekwiżiti li jirriżultaw mill‑Artikolu 169 tar-Regoli tal-Proċedura tal-Qorti tal-Ġustizzja u tal‑ġurisprudenza mfakkra fil-punt 88 ta’ dawn il-konklużjonijiet, ir‑rikorrenti ma tidentifikax il-punti tad-digriet appellat imsemmija fit-tieni aggravju.

97. Madankollu, huwa faċli li jinftiehem li l-kritika tagħha tirrigwarda l-argumenti kollha li l-Qorti Ġenerali tiddedika għall-protezzjoni ġudizzjara tar-rikorrenti, jiġifieri l-punti 51 sa 59 tad-digriet appellat. Hija l-konklużjoni li l-Qorti Ġenerali tislet minnha li tikkostitwixxi żball ta’ liġi.

98. It-tieni aggravju għalhekk jista’ jintlaqa’. Madankollu, ikolli nikkonstata li l-Qorti Ġenerali, fi kwalunkwe każ ma kkommettiet l-ebda żball ta’ liġi. Fil-fatt, anki jekk hija kienet ikkritikata b’mod qawwi fid‑duttrina, peress li l-“kompletezza” tas‑sistema kienet xi kultant illużorja, il-Qorti Ġenerali applikat il‑ġurisprudenza stabbilita tal-Qorti tal-Ġustizzja li tipprevedi li t‑Trattat FUE, permezz tal-Artikoli 263 u 277 tiegħu, u permezz tal-Artikolu 267 tiegħu, min-naħa l-oħra, stabbilixxa sistema kompleta ta’ rimedji u proċeduri intiżi sabiex jiżguraw l-istħarriġ tal-legalità tal-atti tal-Unjoni, billi jafdawhom lill‑qorti tal-Unjoni ( 46 ).

99. F’dan il-kuntest, il-persuni fiżiċi jew ġuridiċi li ma jistgħux, minħabba rekwiżiti ta’ ammissibbiltà previsti fir-raba’ paragrafu tal‑Artikolu 263 TFUE, jikkontestaw b’mod dirett quddiem il-qorti tal‑Unjoni att regolatorju tal-Unjoni huma protetti kontra l-applikazzjoni fil-konfront tagħhom ta’ tali att bil-possibbiltà li jikkontestaw l-miżuri ta’ implementazzjoni li dan l-att fih ( 47 ).

100. Fil-fatt, “[m]eta l-istituzzjonijiet tal-Unjoni jkunu responsabbli għall-implementazzjoni ta’ tali atti, dawn il-persuni jistgħu jippreżentaw rikors dirett quddiem il-qorti tal-Unjoni kontra l-atti ta’ implementazzjoni fil-kundizzjonijiet previsti fir-raba’ paragrafu tal-Artikolu 263 TFUE u jkunu jistgħu jinvokaw, skont l-Artikolu 277 TFUE, insostenn ta’ dan ir‑rikors, l-illegalità tal-att ġenerali inkwistjoni. Meta l-Istati Membri jkunu responsabbli għal din l-implementazzjoni, dawn il-persuni jistgħu jinvokaw l-invalidità tal-att tal-Unjoni inkwistjoni quddiem il-qrati nazzjonali u jistgħu jwasslu lil dawn il-qrati sabiex, skont l-Artikolu 267 TFUE, jistaqsu dwar dan lill-Qorti tal-Ġustizzja permezz ta’ domandi preliminari” ( 48 ).

101. Issa, f’dan il-każ, jekk il-Qorti tal-Ġustizzja tiddeċiedi li ma ssegwix l-interpretazzjoni tiegħi tal-att regolatorju “li ma jinvolvix miżuri ta’ implimentazzjoni”, huwa korrett li l-Qorti Ġenerali setgħet tikkonstata li r-regolament ikkontestat jinvolvi miżuri ta’ implementazzjoni skont l‑aħħar frażi tar-raba’ paragrafu tal-Artikolu 263 TFUE.

102. Kemm ir-Regolament Nru 1107/2009 kif ukoll ir-regolament ikkontestat għandhom, f’dan il-każ, jistgħu jkunu s-suġġett ta’ stħarriġ inċidentali. Ċertament, ir-regolament ikkontestat ma huwiex il-bażi ġuridika fis-sens ristrett ta’ miżuri ta’ implementazzjoni. Madankollu, il‑ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja ma tirrikjedix tali strettezza sabiex tiġi stabbilita r-rabta ġuridika li għandha tgħaqqad l-att ikkontestat u dak li huwa s-suġġett tal-eċċezzjoni ta’ illegalità sabiex l-Artikolu 277 ikun applikabbli ( 49 ). Fil-kuntest tal-eżami tal-ammisibbiltà ta’ eċċezzjoni ta’ illegalità, il-kwistjoni li tqum hija jekk kienx possibbli li jiġi adottat l‑att ikkontestat fin-nuqqas tar-regola msemmija bl-eċċezzjoni ta’ illegalità ( 50 ).

103. Issa, f’dan il-każ, għandu jiġi kkonstatat li l-eventwali miżuri ta’ implementazzjoni li ser jiġu adottati abbażi tar-Regolament Nru 1107/2009 ma jistgħux jiġu adottati jekk il-metalaxyl ma kienx, minn qabel, inkluż fil-lista ta’ sustanzi kandidati għas-sostituzzjoni bir‑regolament ikkontestat.

104. Barra minn hekk, iċ-ċaħda tal-eċċezzjoni ta’ illegalità fil-konfront tar-regolament ikkontestat twassal sabiex jitneħħa kull stħarriġ ġudizzjarju peress li rikors dirett quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja jkun eskluż minħabba miżuri ta’ implementazzjoni li “jinvolvu ” dan ir‑regolament. Tali immunità hija mingħajr dubju kuntrarja għall-Unjoni ta’ dritt li trid li l-istituzzjonijiet tagħha jkunu suġġetti għall-istħarriġ tal‑kompatibbiltà tal-atti tagħhom, b’mod partikolari, mat-Trattat u mal‑prinċipji ġenerali tad-dritt ( 51 ). Tali immunità tikkostitwixxi, għalhekk, lakuna fis-sistema ta’ rimedji u ta’ proċeduri stabbiliti mit‑Trattat FUE sabiex jagħti lill-Qorti tal-Ġustizzja l-istħarriġ tal‑legalità tal-atti tal-Unjoni. L-imsemmija sistema, għalhekk, ma tibqax waħda kompleta.

3. Konklużjoni fuq it-tieni aggravju u rimarki addizzjonali fuq l‑effett tal-Artikolu 19 TUE

105. Mill-osservazzjonijiet preċedenti jirriżulta li, jekk il-Qorti tal‑Ġustizzja kellha tikkunsidra l-ewwel aggravju bħala infondat, il-Qorti Ġenerali ma tkunx wettqet żball ta’ liġi meta ddeċidiet, fil-punt 58 tad-digriet appellat, li l-argument tar-rikorrenti li ser tiġi prekluża minn protezzjoni ġudizzjarja effettiva f’każ li r-rikors tagħha jiġi miċħud huwa inammissibbli. Fil-fatt, anki jekk l-IQV ma tistax, minħabba r‑rekwiżiti ta’ ammissibbiltà msemmija fir-raba’ paragrafu tal‑Artikolu 263 TFUE, tikkontesta direttament ir-regolament ikkontestat quddiem il-qorti tal-Unjoni, hija tista’, kif osservat il-Qorti Ġenerali, essenzjalment fil-punt 59 tal-imsemmi digriet, issostni l-invalidità tar‑regolament quddiem il-qrati kompetenti permezz ta’ rimedju inċidentali.

106. Din il-konklużjoni ma għandhiex tiġi kkontestata bl-argument li r‑rikorrenti ma hijiex f’pożizzjoni li tikkontesta l-evalwazzjoni komparattiva magħmula mill-Istati Membri sakemm l-awtoritajiet nazzjonali jiddeċiedu li jġeddu l-awtorizzazzjoni ta’ prodott għall‑protezzjoni tal-pjanti li fih metalaxyl, peress li tali deċiżjoni ma tibdilx is-sitwazzjoni ġuridika tar-rikorrenti u għalhekk ma għandhiex tiġi rrikonoxxuta bħala att li jista’ jiġi kkontestat mill-qrati Spanjoli.

107. Fil-fatt, kif il-Qorti Ġenerali ddeċidiet, essenzjalment, fil-punt 57 tad-digriet appellat, it-tieni subparagrafu tal-Artikolu 19(1) TUE jimponi fuq l-Istati Membri li għandhom jipprovdu r-rimedji meħtieġa sabiex jiżguraw protezzjoni legali effettiva fl-oqsma koperti mid-dritt tal‑Unjoni.

108. Barra minn hekk, il-ġurisprudenza tat-Tribunal Supremo (qorti suprema, Spanja) u tat-Tribunal Constitucional (qorti kostituzzjonali, Spanja) relatata mar-rekwiżit ta’ locus standi msemmi mill-IQV insostenn tal-appell tagħha ma hijiex tali li tibdel il-portata tal‑Artikolu 263 TFUE.

109. Fil-fatt, peress li t-tieni subparagrafu tal-Artikolu 19(1) TUE jimponi fuq l-Istati Membri obbligu ta’ riżultat, “huma l-qrati nazzjonali li għandhom jinterpretaw ir-rekwiżiti ta’ ammissibbiltà u l-modalitajiet proċedurali applikabbli għar-rimedji li minnhom huma aditi, bħar-rekwiżit ta’ locus standi, fil-miżuri kollha possibbli b’mod li dawn il‑modalitajiet jistgħu jiġu applikati b’mod li jikkontribwixxi għall‑implementazzjoni tal-għan, imfakkar fl-Artikolu 47 tal-Karta tad‑drittijiet fundamentali tal-Unjoni Ewropea, li jiżgura protezzjoni ġudizzjarja effettiva tad-drittijiet li l-individwi għandhom mid-dritt tal‑Unjoni” ( 52 ).

110. Barra minn hekk, jekk tali interpretazzjoni ma kinitx possibbli, allura għandu jiġi kkonstatat li “mill-istruttura tal-ordinament ġuridiku nazzjonali inkwistjoni jirriżulta li ma hemm ebda rimedju li jippermetti, anki jekk b’mod inċidentali, li jiġi żgurat ir-rispett tad-drittijiet li l‑individwi jgawdu bis-saħħa tad-dritt tal-Unjoni” ( 53 ). F’dawn iċ‑ċirkustanzi, huwa għalhekk l-Istat Membru kkonċernat li għandu joħloq rimedji ġodda tad-dritt quddiem il-qrati nazzjonali ( 54 ).

111. Ċertament, is-soluzzjonijiet imsemmija fiż-żewġ punti preċedenti jippreżentaw ċertu paradoss mar-rigorożità li biha l-Qorti tal-Ġustizzja tinterpreta r-rekwiżiti ta’ ammissibbiltà tar-rikors għal annullament ( 55 ). Madankollu, huma konformi mal-loġika tal-Artikolu 19 TUE u waħidhom jiżguraw in-nuqqas ta’ lakuna fil-protezzjoni ġudizzjarja taċ‑ċittadini tal-Unjoni.

112. Bħala konklużjoni, fid-dawl tal-kunsiderazzjonijiet preċedenti, nikkunsidra li t-tieni aggravju invokat mir-rikorrenti insostenn tal-appell tagħha għandu jiġi miċħud bħala infondat.

VII. Fuq l-ammissibbiltà tar-rikors tar-rikorrenti u r-riferiment għall-Qorti Ġenerali

113. Fi tmiem l-analiżi tiegħi tal-aggravji mqajma mir-rikorrenti insostenn tal-appell tagħha, nikkunsidra li l-ewwel aggravju għandu jintlaqa’. Għalhekk id-digriet appellat għandu jiġi annullat inkwantu l-Qorti Ġenerali ddeċidiet li r-regolament ikkontestat jinvolvi miżuri ta’ implementazzjoni fis-sens tal-aħħar frażi tar-raba’ paragrafu tal‑Artikolu 263 TFUE.

114. Skont l-ewwel sentenza tal-Artikolu 61 tal-Istatut tal-Qorti tal‑Ġustizzja tal-Unjoni Ewropea, din tista’, f’każ ta’ annullament ta’ deċiżjoni tal-Qorti Ġenerali, jew tiddeċiedi hi stess il-kawża, meta din tkun fi stat li tiġi deċiża, jew tirrinvija l-kwistjoni quddiem il-Qorti Ġenerali sabiex din tiddeċidiha.

115. F’dan il-każ, peress li l-Qorti Ġenerali ċaħdet ir-rikors fl-istadju tal-eżami tal-ammissibbiltà, il-Qorti tal-Ġustizzja ma tistax tiddeċiedi hi stess dwar il-mertu tar-rikors. Min-naħa l-oħra, hija għandha elementi neċessarji sabiex tiddeċiedi b’mod definittiv dwar l-eċċezzjoni ta’ inammissibbiltà mqajma mill-Kummissjoni matul il-proċedura tal-ewwel istanza. Fil-fatt, kemm l-IQV kif ukoll il-Kummissjoni esprimew ruħhom dwar l-effett dirett tal-ewwel waħda bir-regolament ikkontestat. Issa, peress li n-natura leġiżlattiva tar-regolament ikkontestat ġiet stabbilita u mhux ikkontestata, baqa’ biss l-aħħar rekwiżit mitlub fl-aħħar frażi tar‑raba’ paragrafu tal-Artikolu 263 TFUE li għadu ma ġiex eżaminat.

116. Ir-rikorrenti ssostni li hija direttament ikkonċernata bir‑regolament ikkontestat. B’mod partikolari, hija tfakkar, minn naħa, li r-regolament ikkontestat jikklassifika s-sustanza attiva metalaxyl bħala sustanza attiva kandidata għas-sostituzzjoni, u jagħmilha suġġetta b’mod dirett għad-dispożizzjonijiet li jinsabu fir-Regolament Nru 1107/2009. B’dan il-mod, il-metalaxyl hija suġġetta għal kundizzjonijiet iktar restrittivi minn dawk applikabbli għas-sustanzi attivi kandidati għas-sostituzzjoni. Min-naħa l-oħra, din il-konsegwenza tirriżulta direttament mir-regolament ikkontestat u ma tagħti lill‑Kummissjoni, waqt proċeduri futuri ta’ tiġdid tal-approvazzjoni tal‑metalaxyl jew lill-awtoritajiet nazzjonali, waqt proċeduri ta’ tiġdid ta’ awtorizzazzjonijiet nazzjonali ta’ prodotti għall-protezzjoni tal-pjanti li fihom metalaxyl jew ta’ talbiet ta’ rikonoxximent reċiproku, l-ebda marġni diskrezzjonali fir-rigward tal-klassifikazzjoni tal-metalaxyl bħala “kandidata għas-sostituzzjoni”.

117. Għall-kuntrarju, il-Kummissjoni tikkunsidra li r-rikorrenti ma hijiex direttament ikkonċernata bir-regolament ikkontestat ħlief jekk jipproduċi effetti fuq is-sitwazzjoni ġuridika tagħha. Issa, ir-rikorrenti ma tispjegax l-effetti li l-klassifikazzjoni tal-metalaxyl bħala “kandidata għas‑sostituzzjoni” se jkollha fuq il-pożizzjoni ġuridika tagħha. Hija ma tistax tagħmel dan peress li l-konsegwenzi invokati mir-rikorrenti ma jirriżultawx b’mod dirett mir-reġistrazzjoni tal-metalaxyl fil-lista inkwistjoni, iżda minn eventwali deċiżjonijiet ulterjuri tal-Kummissjoni jew tal-Istati Membri li l-adozzjoni tagħhom timplika setgħa diskrezzjonali wiesgħa.

118. Skont ġurisprudenza stabbilita tal-Qorti tal-Ġustizzja, persuna fiżika jew ġuridika hija kkonċernata direttament b’att tal-Unjoni jekk joħloq “direttament effetti fuq is‑sitwazzjoni legali ta’ l-individwu u ma tħalli ebda setgħa diskrezzjonali lid-destinatarji tagħha li għandhom jimplementawha, peress li din hija ta’ natura purament awtomatika u tirriżulta biss mil-leġiżlazzjoni[tal-Unjoni], mingħajr applikazzjoni ta’ regoli intermedjarji oħra” ( 56 ).

119. F’dan il-każ, kuntrarjament għal dak li ssostni l-Kummissjoni, nikkunsidra li r-regolament ikkontestat joħloq effett dirett fuq is‑sitwazzjoni ġuridika tar-rikorrenti, mingħajr il-ħtieġa li istituzzjoni tal‑Unjoni jew l-awtoritajiet nazzjonali ta’ Stat Membru jkollhom jintervjenu. Fil-fatt, sempliċement minħabba l-inklużjoni tal-metalaxyl fuq il-lista ta’ sustanzi kandidati għas-sostituzzjoni bir-regolament ikkontestat, is-sistema ġuridika ta’ din is-sustanza nbidlet.

120. Jekk il-Kummissjoni u l-Istati Membri għandhom ċertu marġni ta’ diskrezzjoni fil-kuntest tat-talbiet għal tiġdid tal-approvazzjoni ta’ sustanza attiva jew ta’ tiġdid tal-awtorizzazzjonijiet ta’ prodotti għall‑protezzjoni tal-pjanti u fl-evalwazzjoni komparattiva prevista mill‑Artikolu 50 tar-Regolament Nru 1107/2009, min-naħa l-oħra, huma ma għandhom l‑ebda setgħa diskrezzjonali fir-rigward tal-klassifikazzjoni tal-metalaxyl bħala “kandidata għas-sostituzzjoni” u lanqas, konsegwentement, fuq is‑sistema applikabbli. Il-marġni diskrezzjonali tal-Kummissjoni jew tal‑Istati Membri hija applikabbli biss fil-kuntest tal-applikazzjoni tar‑Regolament Nru 1107/2009. Issa, dan ir-regolament ma huwiex dak li r-rikorrenti qed tfittex li tannulla.

121. Konsegwentement, nikkunsidra li r-rikorrenti għandha locus standi f’kawża għal annullament kontra r-regolament ikkontestat abbażi tal-aħħar frażi tar-raba’ paragrafu tal-Artikolu 263 TFUE, peress li huwa att regolatorju li jikkonċernaha direttament u ma jinvolvix miżuri ta’ implementazzjoni fis-sens ta’ din id-dispożizzjoni.

VIII. Konklużjonijiet

122. Jidher li ma huwiex ikkontestat li parti f’kawża bħall-IQV ma għandhiex locus standi f’kawża kontra r-Regolament Nru 1107/2009. Fil-fatt, tnejn mit-tliet rekwiżiti tal-aħħar frażi tar-raba’ paragrafu tal‑Artikolu 263 TFUE, ma humiex issodisfatti. Minn naħa, minkejja n-natura leġiżlattiva tiegħu fis-sens tar-raba’ paragrafu tal‑Artikolu 263 TFUE, dan ir-regolament jinvolvi neċessarjament miżuri ta’ implementazzjoni. Min-naħa l-oħra, ma jibdilx is-sitwazzjoni ġuridika ta’ persuni kkonċernati mingħajr ma l-Kummissjoni jew l-Istati Membri jeżerċitaw setgħa diskrezzjonali.

123. Għalhekk jidhirli li r-rikorrenti ssodisfatt perfettament id‑dijalettika tar-rimedji ġudizzjarji stabbiliti mit-Trattat u mfakkra b’mod stabbilit mill-Qorti tal-Ġustizzja. Hija titlob l-annullament ta’ regolament li jirriżulta, fil-konfront tagħha fl-applikazzjoni ta’ sistema li tikkawżalha preġudizzju u, tinvoka, fil-kuntest ta’ dan ir-rikors dirett, l‑illegalità ta’ regolament li jistabbilixxi din is-sistema ta’ deroga abbażi tal-Artikolu 277 TFUE. Din id-dinamika kontenzjuża tiżgura, minn naħa, protezzjoni ġudizzjarja effettiva tar-rikorrenti iżda wkoll, min‑naħa l-oħra, iċ-ċertezza tal-ordinament ġuridiku tal-Unjoni. Fil-fatt, hija toffri soluzzjoni uniformi għal problema ta’ legalità permezz ta’ proċedura waħda, iktar mgħaġġla u inqas oneruża minn ħafna talbiet għal deċiżjoni preliminari ipotetiċi u futuri.

124. Fid-dawl tal-kunsiderazzjonijiet preċedenti, għalhekk nipproponi lill-Qorti tal-Ġustizzja tiddeċiedi bil-mod segwenti: — Prinċipalment: 1) Id-digriet tal-Qorti Ġenerali tal-Unjoni Ewropea tas-16 ta’ Frar 2016, Industrias Químicas del Vallés vs Il-Kummissjoni (T-296/15, mhux ippubblikat, EU:T:2016:79) huwa annullat. 2) Ir-rikors għal annullament tal-Industrias Quimicas del Valles SA kontra r-Regolament ta’ Implementazzjoni tal-Kummissjoni (UE) 2015/408, tal-11 ta’ Marzu 2015, dwar l-implimentazzjoni tal‑Artikolu 80(7) tar-Regolament (KE) Nru 1107/2009 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill dwar it-tqegħid fis-suq ta’ prodotti għall‑protezzjoni tal-pjanti u li jistabbilixxi lista ta’ kandidati għas‑sostituzzjoni huwa ammissibbli. 3) Il-kawża hija rrinvijata quddiem il-Qorti Ġenerali tal-Unjoni Ewropea sabiex tiddeċiedi dwar il-mertu. 4) L-ispejjeż huma rriżervati. — Sussidjarjament, jekk il-Qorti tal-Ġustizzja tikkunsidra l-ewwel aggravju infondat: 1) L-appell huwa miċħud. 2) Industrias Químicas del Vallés SA għandha tbati l-ispejjeż.

( 1 ) Lingwa oriġinali: il-Franċiż.

( 2 ) ĠU 2015, L 67, p. 18.

( 3 ) Ara wkoll, l-appell ippreżentat kontra d-digriet tal-Qorti Ġenerali tal-Unjoni Ewropea tas-27 ta’ April 2016, European Union Copper Task Force vs Il‑Kummissjoni (T-310/15, mhux ippubblikat, EU:T:2016:265) (Kawża C‑384/16 P, European Union Copper Task Force vs Il-Kummissjoni) u l-konklużjonijiet tiegħi mogħtija fl-istess jum f’din il-kawża.

( 4 ) ĠU 1991, L 230, p. 1.

( 5 ) ĠU 2010, L 104, p. 57.

( 6 ) ĠU 2009, L 309, p. 1.

( 7 ) ĠU 2011, L 153, p. 1.

( 8 ) ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 3, Vol. 38, p. 495.

( 9 ) Sentenza tat-18 ta’ Lulju 2007, Industrias Químicas del Vallés vs Il-Kummissjoni (C-326/05 P, EU:C:2007:443).

( 10 ) Ara l-punt 12 tar-risposta tal-Kummissjoni.

( 11 ) Ara l-punt 33 tal-appell.

( 12 ) Ir-raba’ paragrafu tal-Artikolu 263 TFUE. Enfasi miżjud minni.

( 13 ) Sentenza tat-3 ta’ Ottubru 2013, Inuit Tapiriit Kanatami et vs Il-Parlament u Il‑Kunsill (C-583/11 P, EU:C:2013:625, punt 57).

( 14 ) Sentenza tat-3 ta’ Ottubru 2013, Inuit Tapiriit Kanatami et vs Il-Parlament u Il‑Kunsill (C-583/11 P, EU:C:2013:625, punt 60; enfasi miżjud minni). Kif diġà kelli l-okkażjoni nindika, din l-interpretazzjoni twassal għall-paradoss li l-kawża li wasslet għas-sentenza tal-25 ta’ Lulju 2002, Unión de Pequeños Agricultores vs Il‑Kunsill (C-50/00 P, EU:C:2002:462) tagħlaq mill-ġdid permezz ta’ konstatazzjoni ta’ inammissibbiltà, filwaqt li wasslet għall-emenda tar-raba’ paragrafu tal‑Artikolu 263 TFUE [ara l-punt 58 tal-konklużjonijiet tiegħi fil-kawża Stichting Woonpunt et vs Il-Kummissjoni (C-132/12 P, EU:C:2013:335)].

( 15 ) Sentenza tad-19 ta’ Diċembru 2013, Telefónica vs Il-Kummissjoni (C-274/12 P, EU:C:2013:852, punt 28).

( 16 ) Ara, f’dan is-sens, is-sentenza tad-19 ta’ Diċembru 2013, Telefónica vs Il‑Kummissjoni (C-274/12 P, EU:C:2013:852, punt 29).

( 17 ) Sentenza tad-19 ta’ Diċembru 2013, Telefónica vs Il-Kummissjoni (C-274/12 P, EU:C:2013:852, punt 30).

( 18 ) Sentenza tad-19 ta’ Diċembru 2013, Telefónica vs Il-Kummissjoni (C-274/12 P, EU:C:2013:852, punt 31).

( 19 ) Punt 42. Ara wkoll, is-sentenzi tal-10 ta’ Diċembru 2015, Canon Europa vs Il‑Kummissjoni (C-552/14 P, mhux ippubblikata,EU:C:2015:804, punt 47) u Kyocera Mita Europe vs Il-Kummissjoni (C-553/14 P, mhux ippubblikata,EU:C:2015:805, punt 46).

( 20 ) Digriet tal-14 ta’ Lulju 2015, Forgital Italy vs Il-Kunsill (C-84/14 P, mhux ippubblikat, EU:C:2015:517, punt 43).

( 21 ) Ara, f’dan is-sens, Mastroianni, R. u Pezza, A., “Striking the Right Balance: Limits on the Right to Bring an Action under Article 263(4) of the Treaty on the Functioning of the European Union”, American University International Law Review, 2015, (30:4), p. 443 sa 795, speċjalment p. 793. Dawn l-awturi saħansitra jiktbu li l-interpretazzjoni użata mill-Qorti tal-Ġustizzja tal-kunċett ta’ “miżuri ta’ implementazzjoni” skont l-aħħar frażi tar-raba’ paragrafu tal-Artikolu 263 tagħmel “prattikament impossibbli” l-aċċess tal-individwu għall-qrati tal-Unjoni (“makes it pratically impossible for private applicants […] to bring a case before EU Courts”).

( 22 ) Sentenza tat-28 ta’ Marzu 2017, Rosneft (C-72/15, EU:C:2017:236, punt 73). Enfasi miżjud minni.

( 23 ) Huwa b’dan il-mod li l-Qorti tal-Ġustizzja ddeċidiet li “d-dispożizzjonijiet tal‑Ftehim qafas [dwar xogħol għal terminu fiss [żmien determinat], konkluż fit‑18 ta’ Marzu 1999, li jinsab fl-anness tad-Direttiva tal-Kunsill 1999/70/KE, tat‑28 ta’ Ġunju 1999, dwar il-ftehim qafas dwar xogħol għal żmien fiss [żmien determinat], konkluż mill-ETUC, mill-UNICE u mis-CEEP], moqrija flimkien mal‑prinċipju ta’ effettività, għandhom jiġu interpretati fis-sens li jipprekludu regoli proċedurali nazzjonali li jobbligaw lill-ħaddiem għal żmien determinat li jressaq azzjoni ġdida għad-determinazzjoni tas-sanzjoni xierqa meta jkun ġie kkonstatat użu abbużiv ta’ kuntratti ta’ impjieg għal żmien determinat suċċessivi, sa fejn jirriżulta minnu għal dan il-ħaddiem inkonvenjenti proċedurali, f’termini, b’mod partikolari, tal-ispejjeż, tat-tul u tar-regoli ta’ rappreżentanza, tali li jrendu eċċessivament diffiċli l-eżerċizzju tad-drittijiet mogħtija lilu mill-ordinament ġuridiku tal-Unjoni” (sentenza tal-14 ta’ Settembru 2016, Martínez Andrés u Castrejana López (C-184/15 u C-197/15, EU:C:2016:680, punt 64; enfasi miżjud minni). Jekk il-Qorti tal‑Ġustizzja teżamina l-problema fid-dawl tal-prinċipju ta’ effettività, hija tfakkar fil-punt 59 ta’ din is-sentenza li r-rekwiżiti ta’ ekwivalenza u ta’ effettività “jesprimu l-obbligu ġenerali li l-Istati Membri għandhom li jiżguraw il-protezzjoni ġudizzjarja tad-drittijiet li l-individwi għandhom bis-saħħa tad-dritt tal-Unjoni”(enfasi miżjud minni).

( 24 ) Ara Dixel Dictionnaire– Le Robert, Edizzjoni 2011.

( 25 ) Ara, f’dan is-sens, (fir-rigward tal-Artikolu III-365(4) tat-Trattat li jistabbilixxi kostituzzjoni għall-Ewropa, identiku għar-raba’ paragrafu tal-Artikolu 263 TFUE, Coutron, L., La contestation incidente des actes de l’Union européenne, Bruylant, 2007, p. 488. Ara, ukoll, Blumann, Cl., “L’amélioration de la protection juridictionnelle effective des personnes physiques et morales résultant du traité de Lisbonne”, L’Homme et le droit. En hommage au professeur Jean-François Flauss, Éditions Pedone, 2014, p. 77 sa 100, b’mod partikolari p. 98. Verżjonijiet oħra tat-trattat jittraduċu din l-idea aħjar. Huwa għalhekk li l-verżjoni bil-lingwa Ingliża tuża l-kelma “entail”, li hija sinonimu tal-verbi “necessitate” (nécessiter), “make necessary” (rendre nécessaire), “require” (requérir), “need” (avoir besoin), jew “demand” (exiger) (ara Oxford Thesaurus of English, it-2 Edizzjoni., Oxford University Press, 2004). Ara wkoll, il-verżjoni fil-lingwa Pollakka “nie wymagają środków wykonawczych”, jew inkella fil-lingwa Portugiża “que não necessitam de medidas de execução” (enfasi miżjud minni).

( 26 ) Ara, f’dan is-sens, Rhimes, M., “The EU Courts Stand Their Ground: Why Are the Standing Rules for Direct Actions Still So Restrictive?”, European Journal of Legal Studies, 2016, Vol. 9, n 1, p. 103 sa 172, speċjalment p. 124.

( 27 ) Mis-sentenza tat-13 ta’ Lulju 1966, L-Italja vs Il-Kunsill u Il-Kummissjoni (32/65, EU:C:1966:42) il-Qorti tal-Ġustizzja ddeċidiet li r-regola ta’ portata ġenerali li l‑illegalità tagħha hija mqajma abbażi tal-Artikolu 277 TFUE għandha tkun applikabbli “direttament jew indirettament għall-kawża li hija s-suġġett tar-rikors” (Ġabra. p. 594; enfasi miżjud minni). Din ir-regola tkompli tiġi applikata mill-Qorti Ġenerali [ara, b’mod partikolari, is-sentenza tat-12 ta’ Ġunju 2015, Plantavis u NEM vs Il‑Kummissjoni u EFSA (T-334/12, EU:T:2015:376, punt 51)].

( 28 ) Sentenza tal-14 ta’ Marzu 2017, A et (C-158/14, EU:C:2017:202, punt 68).

( 29 ) Ara, f’dan is-sens, is-sentenza tas-6 ta’ Marzu 1979, Simmenthal vs Il-Kummissjoni (92/78, EU:C:1979:53, punt 39).

( 30 ) Is-sentenza tal-14 ta’ Marzu 2017, A et (C 158/14, EU:C:2017:202, punt 69).

( 31 ) “Ir-rikorrenti tillimita ruħha sabiex tallega li dawn l-atti ma humiex atti ta’ implementazzjoni tar-regolament ikkontestat, iżda tar-Regolament Nru 1107/2009 (punti 34, 42 u 45 tal-appell). Jekk hu veru li l-bażi ġuridika tal-atti inkwistjoni ma huwiex ir-regolament ikkontestat iżda r-Regolament Nru 1107/2009, xorta jibqa’ l‑fatt li dawn l-atti, l-uniċi li minnhom jirriżultaw l-effetti li r-rikorrenti invokat fl‑ewwel istanza, huma miżuri ta’ implementazzjoni skont ir-raba’ paragrafu tal‑Artikolu 263 TFUE peress li jagħtuha aċċess għal qorti skont il-loġika tad‑dispożizzjoni” (punt 12 tar-risposta tal-Kummissjoni; enfasi miżjud minni).

( 32 ) Ara, f’dan is-sens, is-sentenza tad-19 ta’ Diċembru 2013, Telefónica vs Il-Kummissjoni (C-274/12 P, EU:C:2013:852, punti 30 u 31).

( 33 ) Punt 12 tar-risposta tal-Kummissjoni.

( 34 ) Sentenza tat-3 ta’ Ottubru 2013, Inuit Tapiriit Kanatami et vs Il-Parlament u Il‑Kunsill (C-583/11 P, EU:C:2013:625, punt 92). Din id-dikjarazzjoni dehret l‑ewwel darba fil-punt 23 tas-sentenza tat-23 ta’ April 1986, Les Verts vs Il‑Parlament (294/83, EU:C:1986:166). Minn dakinhar, ġiet ripetuta diversi drabi. Ara, b’mod partikolari, is-sentenzi tal-25 ta’ Lulu 2002, Unión de Pequeños Agricultores vs Il-Kunsill (C-50/00 P, EU:C:2002:462, punt 40); tad‑19 ta’ Diċembru 2013, Telefónica vs Il-Kummissjoni (C-274/12 P, EU:C:2013:852, punt 57; tat-28 ta’ April 2015, T & L Sugars u Sidul Açúcares vs Il-Kummissjoni (C-456/13 P, EU:C:2015:284, punt 45), jew tas-sentenza tat-28 ta’ Marzu 2017, Rosneft (C-72/15, EU:C:2017:236, punt 66).

( 35 ) Sentenza tat-23 ta’ April 1986, Les Verts vs Il-Parlament (294/83, EU:C:1986:166, punt 23). Enfasi miżjud minni.

( 36 ) Ara, f’dan is-sens, Berrod, Fr., La systématique des voies de droit communautaires, Dalloz, Paris, 2003, n 294 għat-talba għal deċiżjoni preliminari u n 834 għall-eċċezzjoni ta’ illegalità, u Coutron, L., La contestation incidente des actes de l’Union européenne, Bruylant, Bruxelles, 2007, p. 129 u 213.

( 37 ) Punt 25; enfasi miżjud minni.

( 38 ) Ara l-punt 13 tad-digriet ikkontestat.

( 39 ) ĠU 2011, L 81, p. 8.

( 40 ) ĠU 2011, L 104, p. 39.

( 41 ) Ara, f’dan is-sens, is-sentenza tad-19 ta’ Diċembru 2013, Telefónica vs Il‑Kummissjoni (C-274/12 P, EU:C:2013:852, punt 18).

( 42 ) Ara s-sentenza tal-Qorti tal-Ġustizzja tat-18 ta’ Lulju 2007, Industrias Químicas del Vallés vs Il-Kummissjoni (C-326/05 P, EU:C:2007:443) u s-sentenza tal-Qorti Ġenerali tat-28 ta’ Ġunju 2005, Industrias Químicas del Vallés vs Il-Kummissjoni (T-158/03, EU:T:2005:253.

( 43 ) Ara, b’mod partikolari, is-sentenzi tat-13 ta’ Settembru 2007, Il Ponte Finanziaria vs UASI (C-234/06 P, EU:C:2007:514, punt 44) u tal-5 ta’ Marzu 2015, Ezz et vs Il‑Kunsill (C-220/14 P, EU:C:2015:147, punt 111).

( 44 ) Ara, f’dan is-sens, is-sentenza tat-13 ta’ Settembru 2007, Il Ponte Finanziaria vs UASI (C-234/06 P, EU:C:2007:514, punti 45 u 46).

( 45 ) Ara l-punti 56 u 59 tal-appell ta’ IQV.

( 46 ) Ara, f’dan is-sens, il-punt 75 ta’ dawn il-konklużjonijiet u l-ġurisprudenza ċċitata fin-nota ta’ qiegħ il-paġna 32. Fost id-diversi kummentarji, ara, b’mod partikolari, Meij, A., “Standing in Direct Actions in the EU Courts After Lisbon” in De Rome à Lisbonne: les juridictions de l’Union européenne à la croisée des chemins – Mélanges en l’honneur de Paolo Mengozzi, Brussell, Bruylant, 2013, p. 301 sa 312; Turmo, A., “Nouveau refus d’élargir l’accès des particuliers au recours en annulation contre les actes de l’Union européenne”, R.A.E, 2013, p. 825 sa 835; Waelbroeck, D. u Bombois, Th., “Des requérants “privilégiés” et des autres... À propos de l’arrêt Inuit et de l’exigence de protection juridictionnelle effective des particuliers en droit européen”, Cahier de droit européen, 2014/1, p. 21 sa 76; Van Malleghem, P.-A. u Baeten, N., “Before the Law Stands a Gatekeeper -Or, What Is a “Regulatory Act” in Article 263(4) TFEU? Inuit Tapiriit Kanatami”, Common Market Law Review, 2014, Vol. 51, p. 1187 sa 1216.

( 47 ) Ara, f’dan is-sens, is-sentenzi tad-19 ta’ Diċembru 2013, Telefónica vs Il‑Kummissjoni (C-274/12 P, EU:C:2013:852, punt 28) u tat-28 ta’ April 2015, T & L Sugars u Sidul Açúcares vs Il-Kummissjoni (C-456/13 P, EU:C:2015:284, punt 30).

( 48 ) Sentenza tat-3 ta’ Ottubru 2013, Inuit Tapiriit Kanatami et vs Il-Parlament u Il‑Kunsill (C-583/11 P, EU:C:2013:625, punt 93). Ara, ukoll, is-sentenzi tad‑19 ta’ Diċembru 2013, Telefónica vs Il-Kummissjoni (C-274/12 P, EU:C:2013:852, punt 29), u tat-28 ta’ April 2015, T & L Sugars u Sidul Açúcares vs Il-Kummissjoni (C-456/13 P, EU:C:2015:284, punt 31).

( 49 ) Għal eżempju fejn il-Qorti tal-Ġustizzja aċċettat li teżamina eċċezzjoni ta’ illegalità kontra att li ma kinitx il-bażi ġuridika tal-att ikkontestat, ara s-sentenza tat‑28 ta’ Ġunju 2005, Dansk Rørindustri et vs Il-Kummissjoni (C-189/02 P, C‑202/02 P, C-205/02 P sa C-208/02 P u C-213/02 P, EU:C:2005:408).

( 50 ) Ara, f’dan is-sens, Barav, A., “The Exception of Illegality in Community Law: a Critical Analysis”, Common Market Law Review, 1974, p. 366 sa 386, b’mod partikolari p. 374.

( 51 ) Ara, b’mod partikolari f’dan is-sens, is-sentenza tad-29 ta’ Ġunju 2010, E u F (C‑550/09, EU:C:2010:382, punt 44).

( 52 ) Digriet tal-14 ta’ Lulju 2015, Forgital Italy vs Il-Kunsill (C-84/14 P, mhux ippublikat, EU:C:2015:517, punt 66).

( 53 ) Sentenza tat-3 ta’ Ottubru 2013, Inuit Tapiriit Kanatami et vs Il-Parlament u Il‑Kunsill (C-583/11 P, EU:C:2013:625, punt 104).

( 54 ) Ara, f’dan is-sens, is-sentenza tat-3 ta’ Ottubru 2013, Inuit Tapiriit Kanatami et vs Il-Parlament u Il-Kunsill (C-583/11 P, EU:C:2013:625, punt 103 moqri flimkien mal-punt 104).

( 55 ) Ara, f’dan is-sens Arnull, A., “Arrêt ‘Inuit’: la recevabilité des recours en annulation introduits par des particuliers contre des actes réglementaires”, Journal de droit européen, 2014, p. 14 sa 16, speċjalment p. 15. L-awtur jitkellem dwar “paradoss” peress li “il-Qorti tal-Ġustizzja timponi fuq il-qrati nazzjonali rekwiżiti li ma hijiex lesta li tassumi hija stess”.

( 56 ) Sentenza tat-13 ta’ Marzu 2008, Il-Kummissjoni vs Infront WM (C-125/06 P, EU:C:2008:159, punt 47). Jekk il-Qorti tal-Ġustizzja żviluppat din l-interpretazzjoni fir-rigward tat-tieni sentenza tar-raba’ paragrafu tal-Artikolu 263 TFUE, ma narax ir-raġunijiet li jiġġustifikaw li ma tapplikax ukoll għat-tielet frażi. Ara, f’dan ir‑rigward, il-punt 66 u n-nota ta’ qiegħ il-paġna 21 tal-konklużjonijiet tiegħi fil‑kawża Stichting Woonpunt et vs Il-Kummissjoni (C-132/12 P, EU:C:2013:335).