Ġabr a tal-ġur isprudenza 
KawżaC-1 1 1 / 1 6  
Proċeduri kriminali  
vs  
Giorgio Fidenato et.  
(talba għal deċiżjoni preliminari, imressqa mit-Tribunale di Udine)  
“Rinviju għal deċiżjoni preliminari – Agrikoltura – Ikel u għalf immodifikat ġenetikament – Miżuri ta’  
emerġenza – Miżura nazzjonali intiża li tipprojbixxi l-koltivazzjoni ta’ qamħirrum immodifikat  
ġenetikament MON 810 – Żamma jew tiġdid tal-miżura – Regolament (KE) Nru 1829 /2003 –  
Artikolu 34 – Regolament (KE) Nru 178/2002 – Artikoli 53 u 54 – Kundizzjonijiet  
għall-applikazzjoni – Prinċipju ta’ prekawzjoni”  
Sommarju – Sentenza tal-Qorti tal-Ġustizzja (It-Tielet Awla) tat-13 ta’ Settembru 2017  
1. Approssimazzjoni tal-leġiżlazzjonijiet -Ikel u għalf immo difikat ġenetikament -Regolament 
Nru 1829 /2003 -Miżuri ta’ emerġenza li jistgħujiġu adottati sabiex jiġi affrontat riskju serju 
għas-saħħa tal-bniedem, għas-saħħa tal-annimali jew għall-ambjent - Stat Membru li informa 
uffiċjalment lill-Kummissjoni dwar in-neċessità li tadotta tali miżuri -Prodott awtorizzat minn 
dan ir-regolament jew b’mod konformi miegħu li ma jistax, b’mod evidenti, ikun ta’ riskju serju 
għas-saħħa tal-bniedem, għas-saħħa tal-annimali jew għall-ambjent - Obbligu għall-Kummissjoni 
li tadotta tali miżuri -Assenza 
(Regolamenti tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill Nru 178/2002 , Artikoli 53 u 54(1), u 
Nru 1829 /2003 , Artikolu 34) 
2. Approssimazzjoni tal-leġiżlazzjonijiet -Ikel u għalf immo difikat ġenetikament -Regolament 
Nru 1829 /2003 -Teħid ta’ responsabbiltà għal riskju serju għas-saħħa tal-bniedem, għas-saħħa 
tal-annimali jew għall-ambjent -Evalwazzjoni u ġestjoni li jaqgħutaħt ir-responsabbiltà 
tal-Kummissjoni u tal-Kunsill taħt l-istħarriġ tal-qorti tal-Unjoni -Adozzjoni u implementazzjoni 
mill-Istati Membri ta’ miżuri ta’ emerġenza fl-assenza ta’ deċiżjoni fuq livell tal-Unjoni -
Ġurisdizzjoni tal-qrati nazzjonali sabiex jevalwaw il-legalità ta’ dawn il-miżuri b’rigward 
għall-kundizzjonijiet sostantivi previsti fl-Artikolu 34 tar-Regolament Nru 1829 /2003 u 
għall-kundizzjonijiet proċedurali previsti fl-Artikolu 54 tar-Regolament Nru 178/2002 -Adozzjoni 
ta’ deċiżjoni fuq livell tal-Unjoni -Natura vinkolanti tal-evalwazzjonijiet ta’ fatt u ta’ liġili 
jinsabu f’din id-deċiżjoni għall-korpi kollha tal-Istat Membru destinatarju, inklużi l-qrati tiegħu 
(It-tieni u t-tielet paragrafu tal-Artikolu 267 TFUE u Artikolu 288 TFUE; Regolamenti 
tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill Nru 178/2002 , Artikoli 54 u 58, u Nru 1829 /2003 , 
Artikolu 34) 
3. Approssimazzjoni tal-leġiżlazzjonijiet -Ikel u għalf immo difikat ġenetikament -Regolament 
Nru 1829 /2003 -Miżuri ta’ emerġenza li jistgħujiġu adottati sabiex jiġi affrontat riskju serju 
għas-saħħa tal-bniedem, għas-saħħa tal-annimali jew għall-ambjent - Stat Membru li informa 
MT 
ECLI:EU:C:2017 :676 1 
SOMM ARJU – KAWŻAC-111/16  
FIDENATO ET  
uffiċjalment lill-Kummissjoni dwar in-neċessità li tadotta tali miżuri -Kummissjoni li ma 
adottatx tali miżuri -Possibbiltà għall-Istat Membru li jadotta tali miżuri fuq livell nazzjonali -
Possibbiltà għall-Istat Membru li jżomm jew li jġedded dawn il-miżuri fl-assenza ta’ deċiżjoni 
tal-Kummissjoni li timponi l-estensjoni tagħhom, l-emenda tagħhom jew l-abrogazzjoni tagħhom 
(Regolamenti tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill Nru 178/2002 , Artikoli 53 u 54, u 
Nru 1829 /2003 , Artikolu 34) 
4. Approssimazzjoni tal-leġiżlazzjonijiet -Ikel u għalf immo difikat ġenetikament -Regolament 
Nru 1829 /2003 -Miżuri ta’ emerġenza li jistgħujiġu adottati sabiex jiġi affrontat riskju serju 
għas-saħħa tal-bniedem, għas-saħħa tal-annimali jew għall-ambjent -Possibbiltà għall-Istati 
Membri li jadottaw tali miżuri fuq il-bażi biss tal-prinċipju ta’ prekwazzjoni, mingħajr ma 
jissodisfaw il-kundizzjonjiet sostantivi previsti fil-Artikolu 34 tar-Regolament -Assenza 
(Regolamenti tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill Nru 178/2002 , Artikoli 7, 53 u 54, u 
Nru 1829 /2003 , Artikolu 34) 
1. L-Artikolu 34 tar-Regolament (KE) Nru 1829 /2003 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill, tat-
22 ta’ Settembru 2003 , dwar ikel u għalf modifikat ġenetikament, moqri flimkien mal-Artikolu 53 
tar-Regolament (KE) Nru 178/2002 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill, tat-28 ta’ Jannar 2002 , li 
jistabbilixxi l-prinċipji ġenerali u l-ħtiġijiet tal-liġi dwar l-ikel, li jistabbilixxi l-Awtorità Ewropea dwar 
is-Sigurtà fl-Ikel u jistabbilixxi l-proċeduri fi kwistjonijiet ta’ sigurtà tal-ikel, għandu jiġi interpretat 
fis-sens li l-Kummissjoni ma għandhiex l-obbligu tadotta miżuri ta’ emerġenza, fis-sens ta’ dan l-aħħar 
artikolu, meta Stat Membru jinformaha uffiċjalment, skont l-Artikolu 54(1) ta’ dan l-aħħar regolament, 
dwar il-ħtieġa li tadotta tali miżuri, meta ma jkunx manifest li prodott awtorizzat mir-Regolament 
Nru 1829 /2003 jew b’mod konformi miegħu, jista’ jkun ta’ riskju serju għas-saħħa tal-bniedem, 
għas-saħħa tal-annimali jew għall-ambjent. 
(ara l-punt 30, u d-dispożittiv 1) 
2. Ara t-test tad-deċiżjoni. 
(ara l-punti 37-41) 
3. L-Artikolu 34 tar-Regolament Nru 1829 /2003 , moqri flimkien mal-Artikolu 54 tar-Regolament 
Nru 178/2002 , għandu jiġi interpretat fis-sens li Stat Membru jista’, wara li jkun informa uffiċjalment 
lill-Kummissjoni Ewropea dwar il-ħtieġa li tirrikorri għal miżuri ta’ emerġenza, u meta din ma tkun 
adottat ebda miżura b’mod konformi mal-Artikolu 53 tar-Regolament Nru 178/2002 , minn naħa, 
jadotta tali miżuri fuq livell nazzjonali u, min-naħa l-oħra, iżommhom jew iġeddid hom, sakemm 
il-Kummissjoni ma tkunx adottat, b’mod konformi mal-Artikolu 54(2) ta’ dan l-aħħar regolament, 
deċiżjoni li timponi l-estensjoni tagħhom, l-emenda tagħhom jew l-abrogazzjoni tagħhom. 
(ara l-punt 42, u d-dispożittiv 2) 
4. L-Artikolu 34 tar-Regolament Nru 1829 /2003 , moqri flimkien mal-prinċipju ta’ prekawzjoni kif 
stabbilit fl-Artikolu 7 tar-Regolament Nru 178/2002 , għandu jiġi interpretat fis-sens li dan ma jagħtix 
lill-Istati Membri l-possibbiltà jadottaw, b’mod konformi mal-Artikolu 54 tar-Regolament 
Nru 178/2002 , miżuri ta’ emerġenza provviżorji biss fuq il-bażita’ dan il-prinċipju, mingħajr ma jkunu 
ssodisfatti l-kundizzjonijiet sostantivi previsti fl-Artikolu 34 tar-Regolament Nru 1829 /2003 . 
Fil-fatt, għalkemm , hekk kif irrileva l-Avukat Ġenerali fil-punt 78 tal-konklużjonjiet tiegħu, il-prinċipju 
ta’ prekawzjoni, hekk kif stabbilit fl-Artikolu 7 tar-Regolament Nru 178/2002 , huwa prinċipju ġenerali 
tal-leġiżlazzjoni dwar l-ikel, il-leġiżlatur tal-Unjoni stabbilixxa, fl-Artikolu 34 tar-Regolament 
Nru 1829 /2003 , regola preċiżagħall-adozzjoni ta’ miżuri ta’ emerġenza b’mod konformi mal-proċeduri 
ECLI:EU:C:2017 :676 2 
SOMM ARJU – KAWŻAC-111/16  
FIDENATO ET  
stabbiliti fl-Artikolu 53 u 54 tar-Regolament Nru 178/2002 . Ċertament, hekk kif il-Qorti tal-Ġustizzja 
indikat fil-punt 71 tas-sentenza tat-8ta’ Settembru 2011 , Monsanto et (C-58/10 sa C-68/10, 
EU:C:2011 :553), il-kundizzjonijiet previsti fl-Artikolu 54(1) tar-Regolament Nru 178/2002 li għalihom 
hija suġġetta l-adozzjoni tal-miżuri ta’ emerġenza għandhom jiġu interpretati b’teħid 
inkunsiderazzjoni, b’mod partikolari, tal-prinċipju ta’ prekawzjoni, bil-għan li jiġi żgurat livell għoli ta’ 
protezzjoni tal-ħajja u tas-saħħa tal-bniedem, filwaqt li jiġi żgurat il-moviment liberu tal-ikel u 
tal-għalf siguri u bla perikolu, li jikkostitwixxi aspett essenzjali tas-suq intern. Madankollu, dan 
il-prinċipju ma jistax jiġi interpretat fis-sens li jippermetti li d-dispożizzjonijiet previsti fl-Artikolu 34 
tar-Regolament Nru 1829 /2003 jiġu mwarrba jew mibdula, b’mod partikolari billi jsiru inqas ibsin. 
Barra minn hekk għandu jiġi kkon statat li, hekk kif irrileva essenzjalment l-Avukat Ġenerali fil-punt 68 
tal-konklużjonjiet tiegħu, il-miżuri ta’ emerġenza provviżorji li jistgħujiġu adottati abbażi tal-prinċipju 
ta’ prekawzjoni u l-miżuri ta’ emerġenza adottati abbażi tal-Artikolu 34 tar-Regolament Nru 1829 /2003 
ma humiex suġġetti għall-istess sistema. Fil-fatt, mill-Artikolu 7 tar-Regolament Nru 178/2002 jirriżulta 
li l-adozzjoni ta’ dawn il-miżuri provviżorji hija suġġetta għall-kundizzjoni li evalwazzjoni 
tal-informazzjoni disponibbli tidentifika l-possibbiltà ta’ effetti dannużi fuq is-saħħa, iżda li jkun għad 
hemm inċertezza xjentifika. Għall-kuntrarju, l-Artikolu 34 tar-Regolament Nru 1829 /2003 jippermetti 
l-użuta’ miżuri ta’ emerġenza meta prodott awtorizzat minn dan l-aħħar regolament jista’ b’mod 
“evidenti” ikun ta’ riskju “serju” għas-saħħa tal-bniedem, għas-saħħa tal-annimali jew għall-ambjent. 
(ara l-punti 46-48, 50, 54, u d-dispożittiv 3) 
ECLI:EU:C:2017 :676 3