ANNESS 4B

Proċedura tat-test għal magni li jaħdmu bil-kompressjoni (C.I.) u magni li jaqbdu bl-ispark plaggs (P.I.) u li jaħdmu bil-gass naturali (NG) Jew bil-gass likwidu tal-petroljum (LPG) li tinkorpora ċ-ċertifikazzjoni tal-heavy duty armonizzata mad-dinja kollha (WHDC, regolament tekniku globali, (gtr) Nru 4)

1. APPLIKABILITÀ

Għalissa, dan l-anness mhuwiex applikabbli għall-iskop ta’ approvazzjoni tat-tip skont dan ir-Regolament. Se jsir applikabbli fil-ġejjieni.

2. Riservat. (1)

3. DEFINIZZJONIJIET, SIMBOLI U ABBREVJAZZJONIJIET

3.1. Definizzjonijiet

Għall-iskop ta’ dan ir-Regolament,

3.1.1. ‘riġenerazzjoni kontinwa’ tfisser il-proċess ta’ riġenerazzjoni għal sistema ta’ trattament wara l-egżost li jseħħ jew b’mod permanenti jew mill-anqas darba għal kull test WHTC bi startjar sħun. Dan il-proċess ta’ riġenerazzjoni mhux se jkun jeħtieġ proċedura ta’ test speċjali.

3.1.2. ‘ħin tad-dewmien’ ifisser id-differenza fil-ħin bejn it-tibdil tal-komponent li jrid jitkejjel fil-punt ta’ referenza u rispons tas-sistema ta’ 10 fil-mija tal-qari finali (t10) meta s-sonda ta’ kampjunar tkun definita bħala l-punt ta’ referenza. Għall-komponenti gassużi, dan huwa l-ħin tat-trasport tal-komponent imkejjel mis-sonda ta’ kampjunar sad-ditekter.

3.1.3. ‘sistema deNOx’ tfisser sistema ta’ trattament wara l-egżost iddisinjata biex tnaqqas l-emissjonijiet ta’ ossidi tan-nitroġenu (NOx) (eż. katalizzaturi konċiżi tan-NOx li huma passivi u attivi, assorbituri tan-NOx u sistemi selettivi ta’ tnaqqis katalittiku (SCR)).

3.1.4. ‘magna diżil’ tfisser magna li taħdem bil-prinċipju tal-kompressjoni.

3.1.5. ‘drift’ tfisser id-differenza bejn ir-risponsi żero u tal-ispan tal-istrument tal-kejl wara u qabel test tal-emissjonijiet.

3.1.6. ‘familja tal-magna’ tfisser l-iggruppar ta’ magni mill-fabbrikanti li, permezz tad-disinn tagħhom kif definit fil-paragrafu 5.2 ta’ dan l-anness, ikollhom karatteristiċi simili ta’ emissjoni tal-egżost; il-membri kollha tal-familja għandhom jikkonformaw mal-valuri tal-limitu applikabbli għall-emissjonijiet.

3.1.7. ‘sistema tal-magna’ tfisser il-magna, is-sistema ta’ kontroll tal-emissjonijiet u l-interface tal-komunikazzjoni (ħardwer u messaġġi) bejn l-unità(jiet) ta’ kontroll elettroniku (ECU) tas-sistema tal-magna u kwalunkwe powertrain jew unità ta’ kontroll oħra tal-vettura.

3.1.8. ‘tip ta’ magna’ tfisser kategorija ta’ magni li ma jkunux differenti minn xulxin fil-karatteristiċi essenzjali tal-magna.

3.1.9. ‘sistema ta’ trattament wara l-egżost’ tfisser katalizzatur (ossidazzjoni jew bi 3 naħat), il-filtru tal-partikuli, is-sistema deNOx, il-filtru tal-partikuli kombinat bid-deNOx jew kwalunkwe strument ieħor għat-tnaqqis tal-emissjonijiet li jkun installat ’l isfel mill-magna. Din id-definizzjoni teskludi ċ-ċirkolazzjoni mill-ġdid tal-gass tal-egżost (EGR), li titqies bħala parti integrali mill-magna.

3.1.10. ‘metodu ta’ dilwizzjoni bi fluss sħiħ’ ifisser il-proċess ta’ taħlit tal-fluss totali tal-egżost mad-dilwent qabel ma tiġi sseparata frazzjoni tal-fluss tal-egżost dilwit għall-analiżi.

3.1.11. ‘inkwinanti gassużi’ tfisser monossidu tal-karbonju, idrokarboni u/jew idrokarboni mhux tal-metanu (b’suppożizzjoni ta’ proporzjon ta’ CH1.85 għad-diżil, CH2.525 għal-LPG u CH2.93 għan-NG, u suppożizzjoni ta’ molekula CH3O0.5 għall-magni diżil li jaħdmu bl-etanol), metanu (suppożizzjoni ta’ proporzjon ta’ CH4 għan-NG) u ossidi tan-nitroġenu (espressi f’ekwivalenti ta’ diossidu tan-nitroġenu (NO2)).

3.1.12. ‘veloċità għolja (n hi)’ tfisser l-ogħla veloċità tal-magna fejn tintlaħaq 70 fil-mija tal-qawwa massima ddikjarata.

3.1.13. ‘veloċità baxxa (n lo)’ tfisser l-inqas veloċità tal-magna fejn tintlaħaq 55 fil-mija tal-qawwa massima ddikjarata.

3.1.14. ‘qawwa massima (Pmax)’ tfisser il-qawwa massima f’kW kif speċifikata mill-fabbrikant.

3.1.15. ‘veloċità massima tat-torque’ tfisser il-veloċità tal-magna li fiha jintlaħaq it-torque massimu mill-magna, kif speċifikat mill-fabbrikant.

3.1.16. ‘torque normalizzat’ ifisser it-torque tal-magna f’perċentwali normalizzat għat-torque massimu disponibbli fil-veloċità tal-magna.

3.1.17. ‘talba mill-operatur’ tfisser l-input tal-operatur tal-magna biex jikkontrolla l-output tal-magna. L-operatur jista’ jkun persuna (jiġifieri manwali), jew regolatur (jiġifieri awtomatiku) li b’mod mekkaniku jew elettroniku jissenjala input li jitlob output mill-magna. L-input jista’ jkun minn pedala jew sinjal tal-aċċelleratur, liver jew sinjal għall-kontroll tat-throttle, liver jew sinjal tal-karburant, liver jew sinjal tal-veloċità, jew punt ta’ ssettjar jew sinjal tar-regolatur.

3.1.18. ‘magna rappreżentattiva’ tfisser magna magħżula minn familja ta’ magni b’mod li l-karatteristiċi tal-emissjonijiet tagħha jkunu rappreżentattivi għal din il-familja ta’ magni.

3.1.19. ‘mekkaniżmu ta’ trattament wara l-partikuli’ ifisser sistema ta’ trattament wara l-egżost iddisinjata biex tnaqqas l-emissjonijiet ta’ inkwinanti partikulati (PM) permezz ta’ separazzjoni mekkanika, aerodinamika, diffużjonali jew inerti.

3.1.20. ‘metodu ta’ dilwizzjoni bi fluss parzjali’ jfisser il-proċess ta’ separazzjoni ta’ parti mill-fluss totali tal-egżost, li mbagħad tiġi mħallta b’ammont xieraq ta’ dilwent qabel il-filtru ta’ kampjunar tal-partikuli.

3.1.21. ‘materja partikulata (PM)’ tfisser kull materjal miġbur fuq mezz ta’ filtru speċifikat wara li l-egżost jiġi dilwit b’arja nadifa mgħoddija minn filtru għal temperatura ta’ bejn 315 K (42 °C) u 325 K (52 °C); din hija primarjament karbonju, idrokarboni kondensati, u sulfati bl-ilma assoċjat.

3.1.22. ‘riġenerazzjoni perjodika’ tfisser il-proċess ta’ riġenerazzjoni ta’ sistema ta’ trattament wara l-egżost li jseħħ perjodikament f’inqas minn 100 siegħa ta’ tħaddim normali tal-magna. Matul iċ-ċikli meta sseħħ ir-riġenerazzjoni, l-istandards tal-emissjonijiet jistgħu jinqabżu.

3.1.23. ‘ċiklu tat-test bir-rampa fi stat stabbli’ jfisser ċiklu tat-test b’sekwenza ta’ modalitajiet tat-test tal-magna fi stat stabbli bi kriterji definiti ta’ veloċità u torque f’kull modalità u rampi definiti bejn dawn il-modalitajiet (WHSC).

3.1.24. ‘veloċità kklassifikata’ tfisser il-veloċità massima tat-tagħbija sħiħa permessa mir-regolatur kif speċifikata mill-fabbrikant fid-dokumentazzjoni tiegħu dwar il-bejgħ u s-servizz, jew, jekk dan ir-regolatur ma jkunx preżenti, il-veloċità li fiha tinkiseb il-qawwa massima mill-magna, kif speċifikata mill-fabbrikant fid-dokumentazzjoni tiegħu dwar il-bejgħ u s-servizz.

3.1.25. ‘ħin tar-rispons’ ifisser id-differenza fil-ħin bejn il-bidla tal-komponent li għandu jiġi mkejjel fil-punt ta’ referenza u rispons tas-sistema ta’ 90 fil-mija tal-qari finali (t90) meta s-sonda ta’ kampjunar tkun definita bħala l-punt ta’ referenza, li permezz tiegħu l-bidla tal-komponent imkejjel tkun mill-anqas 60 fil-mija tal-iskala sħiħa (FS) u sseħħ f’inqas minn 0.1 sekonda. Il-ħin tar-rispons tas-sistema jikkonsisti fil-ħin tad-dewmien għas-sistema u fil-ħin ta’ żieda tas-sistema.

3.1.26. ‘ħin ta’ żieda’ jfisser id-differenza fil-ħin bejn l-10 fil-mija u d-90 fil-mija rispons tal-qari finali (t 90 – t 10).

3.1.27. ‘rispons għall-ispan’ ifisser ir-rispons medju għal span ta’ gass tul intervall ta’ ħin ta’ 30 s.

3.1.28. ‘emissjonijiet speċifiċi’ tfisser l-emissjonijiet ta’ massa espressi fi g/kWh.

3.1.29. ‘ċiklu ta’ test’ ifisser sekwenza ta’ punti ta’ prova, kull wieħed b’veloċità u b’torque definiti li l-magna jkollha ssegwi fi stat stabbli (WHSC) jew f’kundizzjonijiet transitorji ta’ tħaddim (WHTC).

3.1.30. ‘ħin tat-trasformazzjoni’ jfisser id-differenza fil-ħin bejn il-bdil tal-komponent li jrid jitkejjel fil-punt ta’ referenza u rispons tas-sistema ta’ 50 fil-mija tal-qari finali (t 50) meta s-sonda ta’ kampjunar tkun definita bħala l-punt ta’ referenza. Il-ħin tat-trasformazzjoni jintuża għall-allinjament tas-sinjali ta’ strumenti tal-kejl differenti.

3.1.31. ‘ċiklu ta’ test transitorju’ jfisser ċiklu ta’ test b’sekwenza ta’ valuri normalizzati tal-veloċità u tat-torque li jvarjaw relattivament malajr mal-ħin (WHTC).

3.1.32. ‘terminu utli’ jfisser il-perjodu rilevanti ta’ distanza u/jew il-ħin li matulu trid tiġi żgurata l-konformità mal-limiti rilevanti tal-emissjonijiet gassużi u partikulati.

3.1.33. ‘rispons ta’ żero’ jfisser ir-rispons medju għal gass żero matul intervall ta’ ħin ta’ 30 s.

3.2. Simboli Ġenerali

Simbolu Unità Espressjoni a 1 — Pendenza tal-linja ta’ rigressjoni a 0 — Interċettazzjoni y tal-linja ta’ rigressjoni c d ppm/Vol fil-mija Konċentrazzjoni fuq bażi xotta c w ppm/Vol fil-mija Konċentrazzjoni fuq bażi mxarrba c b ppm/Vol fil-mija Konċentrazzjoni fl-isfond C d — Koeffiċjent ta’ rilaxx ta’ SSV c gas ppm/Vol fil-mija Konċentrazzjoni fuq il-komponenti gassużi d m Dijametru d V m Id-dijametru tal-gerżuma tal-venturi D 0 m3/s Interċettazzjoni ta’ kalibrazzjoni PDP D — Fattur ta’ dilwizzjoni Δt s Intervall ta’ ħin e gas g/kWh Emissjoni speċifika ta’ komponenti gassużi e PM g/kWh Emissjoni speċifika tal-partikuli e r g/kWh Specific emission during regeneration e w g/kWh Emissjoni speċifika differenzjata E CO2 fil-mija Tnaqqis ta’ CO2 tal-analizzatur NOx E E fil-mija Effiċjenza tal-etanu E H2O fil-mija Tnaqqis tal-ilma tal-analizzatur NOx E M fil-mija Effiċjenza tal-metanu E NOx fil-mija Effiċjenza tal-konvertitur NOx f Hz Rata ta’ kampjunar tad-dejta f a — Fattur atmosferiku tal-laboratorju F s — Fattur stojkjometriku H a g/kg Umdità assoluta tal-arja li tidħol H d g/kg Umdità assoluta tad-dilwent i — Subscript li juri kejl istantanju (eż. 1 Hz) k c — Fattur speċifiku għall-karbonju k f,d m3/kg ta’ fjuwil Volum addizzjonali ta’ kombustjoni tal-egżost xott k f,w m3/kg ta’ fjuwil Volum addizzjonali ta’ kombustjoni tal-egżost imxarrab k h,D — Fattur korrettiv tal-umdità għan-NOx għal magni CI k h,G — Fattur korrettiv tal-umdità għan-NOx għal magni PI k r,u — Fattur ta’ aġġustament għar-riġenerazzjoni ’l fuq k r,d — Fattur ta’ aġġustament għar-riġenerazzjoni ’l isfel k w,a — Fattur korrettiv minn xott għal imxarrab għall-arja li tidħol k w,d — Fattur korrettiv minn xott għal imxarrab għad-dilwent k w,e — Fattur korrettiv minn xott għal imxarrab għall-gass tal-egżost dilwit k w,r — Fattur korrettiv minn xott għal imxarrab għall-gass tal-egżost mhux trattat K V — Funzjoni ta’ kalibrazzjoni CFV λ — Proporzjon ta’ arja żejda m b mg Massa tal-kampjun tal-partikuli tad-dilwent miġbura m d kg Massa tal-kampjun tad-dilwent mgħoddija minn filtri ta’ kampjunar tal-partikuli m ed kg Massa totali tal-eġżost dilwit matul iċ-ċiklu m edf kg Massa ta’ gass tal-egżost dilwit ekwivalenti matul iċ-ċiklu tat-test m ew kg Massa totali tal-egżost matul iċ-ċiklu m gas g Massa tal-emissjonijiet gassużi matul iċ-ċiklu tat-test m f mg Massa tal-kampjun tal-partikuli tal-filter m p mg Massa tal-kampjun tal-partikuli miġbura m PM g Massa tal-emissjonijiet ta’ partikuli matul iċ-ċiklu tat-test m se kg Massa tal-kampjun tal-egżost matul iċ-ċiklu tat-test m sed kg Massa tal-gass tal-egżost dilwit mgħoddija mill-mina ta’ dilwizzjoni m sep kg Massa tal-gass tal-egżost dilwit mgħoddija minn filtri għall-ġbir tal-partikuli m ssd kg Massa tad-dilwent sekondarju M Nm Torque M a g/mol Massa molari tal-arja li tidħol M d g/mol Massa molari tad-dilwent M e g/mol Massa molari tal-egżost M f Nm Torque assorbita minn awżiljarji/tagħmir li jrid jiġi installat M gas g/mol Massa molari tal-komponenti gassużi M r Nm Torque assorbita minn awżiljarji/tagħmir li jrid jitneħħa n — Numru ta’ kejlijiet nr — Numru ta’ kejlijiet bir-riġenerazzjoni n min–1 Veloċità tar-rotazzjoni tal-magna n hi min–1 Veloċità għolja tal-magna n lo min–1 Veloċità baxxa tal-magna n pref min–1 Veloċità preferuta tal-magna n p r/s Veloċità tal-pompa PDP p a kPa Pressjoni tal-fwar ta’ saturazzjoni tal-arja li tidħol fil-magna p b kPa Pressjoni atmosferika totali p d kPa Pressjoni tal-fwar ta’ saturazzjoni tad-dilwent P f kW Qawwa assorbita minn awżiljarji/tagħmir li jrid jiġi installat p p kPa Pressjoni assoluta p r kW Pressjoni tal-fwar tal-ilma wara l-banju li jkessaħ p s kPa Pressjoni atmosferika xotta P kW Qawwa P r kW Qawwa assorbita minn awżiljarji/tagħmir li jrid jitneħħa q mad kg/s Rata tal-fluss tal-massa tal-arja li tidħol fuq bażi xotta q maw kg/s Rata tal-fluss tal-massa tal-arja li tidħol fuq bażi mxarrba q mCe kg/s Rata tal-fluss tal-massa ta’ karbonju fil-gass tal-egżost mhux trattat q mCf kg/s Rata tal-fluss tal-massa ta’ karbonju fil-magna q mCp kg/s Rata tal-fluss tal-massa ta’ karbonju fis-sistema ta’ dilwizzjoni bi fluss parzjali q mdew kg/s Rata tal-fluss tal-massa ta’ gass tal-egżost dilwit fuq bażi mxarrba q mdw kg/s Rata tal-fluss tal-massa tad-dilwent fuq bażi mxarrba q medf kg/s Rata tal-fluss tal-massa ekwivalenti ta’ gass tal-egżost dilwit fuq bażi mxarrba q mew kg/s Rata tal-fluss tal-massa ta’ gass tal-egżost fuq bażi mxarrba q mex kg/s Rata tal-fluss tal-massa tal-kampjun estratta mill-mina ta’ dilwizzjoni q mf kg/s Rata tal-fluss tal-massa tal-fjuwil q mp kg/s Fluss tal-kampjun tal-gass tal-egżost fis-sistema ta’ dilwizzjoni bi fluss parzjali q vCVS m3/s Rata tal-volum CVS q vs dm3/min Rata tal-fluss tas-sistema tal-analizzatur tal-egżost q vt cm3/min Rata tal-fluss tal-gass li jintraċċa r2 — Koeffiċjent li jiddetermina r d — Proporzjon ta’ dilwizzjoni r D — Proporzjon tad-dijametru ta’ SSV r h — Fattur ta’ rispons tal-idrokarboni tal-FID r m — Fattur ta’ rispons tal-metanol tal-FID r p — Proporzjon tal-pressjoni ta’ SSV r s — Proporzjon tal-kampjun medju ρ kg/m3 Densità ρ e kg/m3 Densità tal-gass tal-egżost σ — Devjazzjoni standard s Devjazzjoni standard T K Temperatura assoluta T a K Temperatura assoluta tal-arja li tidħol t s Ħin t 10 s Ħin bejn il-pass tal-input u 10 fil-mija tal-qari finali t 50 s Ħin bejn il-pass tal-input u 50 fil-mija tal-qari finali t 90 s Ħin bejn il-pass tal-input u 90 fil-mija tal-qari finali u — Proporzjon bejn id-densitajiet (jew mases molari) tal-komponenti tal-gass u l-gass tal-egżost diviż b’1 000 V 0 m3/r Volum tal-gass PDP ippumpjat għal kull dawra V s dm3 Volum tas-sistema tal-bank tal-analizzatur tal-egżost W act kWh Prestazzjoni matul iċ-ċiklu proprju taċ-ċiklu tat-test W ref kWh Prestazzjoni matul iċ-ċiklu ta’ referenza taċ-ċiklu tat-test X 0 m3/r Funzjoni ta’ kalibrazzjoni PDP

3.3. Simboli u abbrevjazzjonijiet għall-kompożizzjoni tal-fjuwil

w ALF kontenut ta’ idroġenu tal-fjuwil, perċentwali tal-massa w BET kontenut ta’ karbonju tal-fjuwil, perċentwali tal-massa w GAM kontenut ta’ kubrit tal-fjuwil, perċentwali tal-massa w DEL kontenut ta’ nitroġenu tal-fjuwil, perċentwali tal-massa w EPS kontenut ta’ ossiġnu tal-fjuwil, perċentwali tal-massa α proporzjon molari tal-idroġenu (H/C) γ proporzjon molari tal-kubrit (S/C) δ proporzjon molari tan-nitroġenu (N/C) ε proporzjon molari tal-ossiġnu (O/C)

b’referenza għal fjuwil CH α O ε N δ S γ

3.4. Simboli u abbrevjazzjonijiet għall-komponenti kimiċi

C1 Idrokarbonju ekwivalenti għall-Karbonju 1 CH4 Metanu C2H6 Etanu C3H8 Propan CO Monossidu tal-karbonju CO2 Diossidu tal-karbonju DOP Di-octylphtalate HC Idrokarboni H2O Ilma NMHC Idrokarboni mhux tal-metanu NOx Ossidu tan-nitroġenu NO Ossidu nitriku NO2 Diossidu tan-nitroġenu PM Materja bil-partikuli

3.5. Abbrevjazzjonijiet

CFV Venturi bil-Fluss Kritiku CLD Ditekter Kemiluminexxenti CVS Kampjunar Kostanti tal-Volum deNOx Sistema ta’ trattament wara NOx EGR Ċirkolazzjoni mill-ġdid tal-gass tal-egżost FID Ditekter tal-Jonizzazzjoni tal-Fjamma GC Kromatografu tal-Gass HCLD Ditekter Kemiluminixxenti Msaħħan HFID Ditekter tal-Jonizzazzjoni tal-Fjamma Msaħħna LPG Gass Likwidu tal-Petroljum NDIR (Analizzatur) Infraaħmar li ma Jxerridx NG Gass Naturali NMC Taljatur Mhux tal-Metanu PDP Pompa taċ-Ċaqliq Pożittiv Per cent FS Perċentwali ta’ skala sħiħa PFS Sistema bi Fluss Parzjali SSV Venturi Subsoniku VGT Turbina b’Ġeometrija Varjabbli

4. REKWIŻITI ĠENERALI

Is-sistema tal-magna għandha tkun iddisinjata, mibnija u mmuntata b’tali mod li l-magna, meta tintuża b’mod normali, tkun tista’ tikkonforma mad-dispożizzjonijiet ta’ dan l-anness matul it-terminu utli tagħha, kif definit f’dan ir-Regolament, inkluż meta tkun installata fil-vettura.

5. REKWIŻITI TAL-PRESTAZZJONI

5.1. Emissjoni ta’ inkwinanti gassużi u partikulati

L-emissjonijiet ta’ inkwinanti gassużi u partikulati mill-magna għandhom jiġu determinati matul iċ-ċikli tat-test WHTC u WHSC, kif deskritt fil-paragrafu 7. Is-sistemi tal-kejl għandhom jissodisfaw ir-rekwiżiti tal-linearità fil-paragrafu 9.2 u l-ispeċifikazzjonijiet fil-paragrafu 9.3 (kejl tal-emissjonijiet gassużi), il-paragrafu 9.4 (kejl tal-partikuli) u fl-Appendiċi 3.

Jistgħu jiġu approvati sistemi jew analizzaturi oħra mill-awtorità tal-approvazzjoni tat-tip, jekk jinstab li dawn jagħtu riżultati ekwivalenti skont il-paragrafu 5.1.1.

5.1.1. Ekwivalenza

L-istabbiliment tal-ekwivalenza tas-sistema għandu jkun ibbażat fuq studju ta’ korrelazzjoni ta’ seba’ pari (jew aktar) ta’ kampjuni bejn is-sistema kkunsidrata u waħda mis-sistemi ta’ dan l-anness.

‘Riżultati’ jirreferu għall-valur tal-emissjonijiet differenzjati taċ-ċiklu speċifiku. L-ittestjar tal-korrelazzjoni għandu jsir fl-istess laboratorju, fl-istess kompartiment tat-test, u fuq l-istess magna, u preferibbilment isir fl-istess ħin. L-ekwivalenza tal-medji tal-pari ta’ kampjuni għandha tiġi determinata mill-istatistika ta’ F-test u t-test kif deskritt fl-Appendiċi 4, paragrafu A.4.3, miksuba fil-kundizzjonijiet tal-kompartiment tat-test tal-laboratorju u tal-magna deskritti hawn fuq. Il-varjazzjonijiet għandhom jiġu determinati skont l-ISO 5725 u esklużi mid-database. Is-sistemi li għandhom jintużaw għall-ittestjar tal-korrelazzjoni għandhom ikunu suġġetti għall-approvazzjoni mill-awtorità tal-approvazzjoni tat-tip.

5.2. Familja tal-magna

5.2.1. Ġenerali

Familja ta’ magna hija kkaratterizzata mill-parametri tad-disinn. Dawn għandhom ikunu komuni għall-magni kollha fi ħdan il-familja. Il-fabbrikant tal-magna jista’ jiddeċiedi liema magni jappartjenu għal familja ta’ magna, sakemm jiġu rrispettati l-kriterji tas-sħubija elenkati fil-paragrafu 5.2.3. Il-familja tal-magna għandha tiġi approvata mill-awtorità tal-approvazzjoni tat-tip. Il-fabbrikant għandu jipprovdi lill-awtorità tal-approvazzjoni tat-tip l-informazzjoni xierqa dwar il-livelli tal-emissjonijiet tal-membri tal-familja tal-magna.

5.2.2. Każijiet speċjali

F’ċerti każijiet jista’ jkun hemm azzjoni reċiproka bejn il-parametri. Din għandha tiġi kkunsidrata sabiex ikun żgurat li magni b’karatteristiċi simili biss ta’ emissjoni tal-egżost jiġu inklużi fi ħdan l-istess familja tal-magna. Dawn il-każijiet għandhom jiġu identifikati mill-fabbrikant u nnotifikati lill-awtorità tal-approvazzjoni tat-tip. Dan imbagħad għandu jitqies bħala kriterju sabiex tinħoloq familja ġdida tal-magna.

Fil-każ ta’ strumenti jew karatteristiċi, li mhumiex elenkati fil-paragrafu 5.2.3 u li għandhom influwenza qawwija fuq il-livell tal-emissjonijiet, dan it-tagħmir għandu jiġi identifikat mill-fabbrikant fuq il-bażi ta’ prassi tajba fl-inġinerija, u għandu jiġi nnotifikat lill-awtorità tal-approvazzjoni tat-tip. Dan imbagħad għandu jitqies bħala kriterju sabiex tinħoloq familja ġdida tal-magna.

Minbarra l-parametri elenkati fil-paragrafu 5.2.3., il-fabbrikant jista’ jintroduċi kriterji oħra li jippermettu d-definizzjoni ta’ familji ta’ daqs aktar ristrett. Dawn il-parametri mhumiex neċessarjament parametri li jkollhom influwenza fuq il-livell tal-emissjonijiet.

5.2.3. Parametri li jiddefinixxu l-familja tal-magna

5.2.3.1. Ċiklu tal-kombustjoni

(a) Ċiklu 2-strowk

(b) Ċiklu 4-strowk

(c) Magna rotatorja

(d) Oħrajn

5.2.3.2. Konfigurazzjoni taċ-ċilindri

5.2.3.2.1. Pożizzjoni taċ-ċilindri fil-blokka

(a) V

(b) Allinjati

(c) Radjali

(d) Oħrajn (F, W, eċċ.)

5.2.3.2.2. Pożizzjoni relattiva taċ-ċilindri

Magni bl-istess blokka jistgħu jappartjenu għall-istess familja sakemm il-qisien minn ċentru għal ċentru tat-toqba tagħhom ikunu l-istess.

5.2.3.3. Mezz prinċipali ta’ tkessiħ

(a) arja

(b) ilma

(c) żejt

5.2.3.4. Ċaqliq individwali taċ-ċilindru

5.2.3.4.1. Magna b’ċaqliq taċ-ċilindru tal-unità ta’ ≥ 0,75 dm3

Sabiex magni b’ċaqliq taċ-ċilindru tal-unità ta’ ≥ 0,75 dm3 jitqiesu li jagħmlu parti mill-istess familja tal-magna, il-firxa taċ-ċaqliq individwali taċ-ċilindru tagħhom ma għandhiex taqbeż il-15 fil-mija tal-ikbar ċaqliq individwali taċ-ċilindru fi ħdan il-familja.

5.2.3.4.2. Magna b’ċaqliq taċ-ċilindru tal-unità ta’ < 0,75 dm3

Sabiex magni b’ċaqliq taċ-ċilindru tal-unità ta’ < 0,75 dm3 jitqiesu li jagħmlu parti mill-istess familja tal-magna, il-firxa taċ-ċaqliq individwali taċ-ċilindru tagħhom ma għandhiex taqbeż it-30 fil-mija tal-ikbar ċaqliq individwali taċ-ċilindru fi ħdan il-familja

5.2.3.4.3. Magna b’limiti oħra ta’ ċaqliq taċ-ċilindru tal-unità

Magni b’ċaqliq individwali taċ-ċilindru, li jaqbeż il-limiti definiti fil-paragrafi 5.2.3.4.1 u 5.2.3.4.2, jistgħu jitqiesu li jagħmlu parti mill-istess familja bl-approvazzjoni tal-awtorità tal-approvazzjoni tat-tip. L-approvazzjoni għandha tkun ibbażata fuq elementi tekniċi (kalkoli, simulazzjonijiet, riżultati tal-esperimenti eċċ.) li juru li billi jinqabżu l-limiti ma jkunx hemm influwenza sinifikanti fuq l-emissjonijiet tal-egżost.

5.2.3.5. Metodu ta’ aspirazzjoni tal-arja

(a) aspirata b’mod naturali

(b) iċċarġjata bil-pressjoni

(c) iċċarġjata bil-pressjoni permezz taċ-ċarġ li jiffriska

5.2.3.6. Tip ta’ fjuwil

(a) Diżil

(b) Gass Naturali (NG)

(c) Gass likwidu tal-petroljum (LPG)

(d) Etanol

5.2.3.7. Tip ta’ kompartiment tal-kombustjoni

(a) Kompartiment miftuħ

(b) Kompartiment maqsum

(c) Tipi oħra

5.2.3.8. Tip ta’ tqabbid

(a) Tqabbid bl-ispark plaggs

(b) Tqabbid bil-kompressjoni

5.2.3.9. Valvijiet u porting

(a) Konfigurazzjoni

(b) Numru ta’ valvijiet għal kull ċilindru

5.2.3.10. Tip ta’ forniment tal-fjuwil

(a) Tip ta’ forniment tal-fjuwil likwidu (i) Pompa u linja u injettatur (bi pressjoni għolja) (ii) Pompa tad-distributur jew allinjata (iii) Pompa tal-unità jew injettatur tal-unità (iv) Rail komuni (v) Karburatur(i) (vi) Oħrajn

(b) Tip ta’ forniment tal-fjuwil tal-gass (i) Gassuż (ii) Likwidu (iii) Unitajiet tat-taħlit (iv) Oħrajn

(c) Tipi oħra

5.2.3.11. Mekkaniżmi mixxellanji

(a) Riċirkolazzjoni tal-gass tal-egżost (EGR)

(b) Injezzjoni tal-ilma

(c) Injezzjoni tal-arja

(d) Oħrajn

5.2.3.12. Strateġija ta’ kontroll elettroniku

Il-preżenza jew in-nuqqas ta’ unità ta’ kontroll elettroniku (ECU) fuq il-magna titqies bħala parametru bażiku tal-familja.

Fil-każ ta’ magni kkontrollati b’mod elettroniku, il-fabbrikant għandu jippreżenta l-elementi tekniċi li jispjegaw l-iggruppjar ta’ dawn il-magni fl-istess familja, jiġifieri r-raġunijiet għaliex dawn il-magni huma mistennija li jissodisfaw l-istess rekwiżiti dwar l-emissjonijiet.

Dawn l-elementi jistgħu jkunu kalkoli, simulazzjonijiet, estimi, deskrizzjoni tal-parametri tal-injezzjoni, riżultati tal-esperimenti, eċċ.

Eżempji ta’ fatturi kkontrollati huma:

(a) Il-ħin

(b) Il-pressjoni tal-injezzjoni

(c) Injezzjonijiet multipli

(d) Il-pressjoni tat-tqawwija

(e) VGT

(f) EGR

5.2.3.13. Sistemi ta’ trattament wara l-egżost

Il-funzjoni u l-kombinazzjoni tal-istrumenti li ġejjin huma kkunsidrati bħala kriterji ta’ sħubija għal familja tal-magna:

(a) Katalizzatur tal-ossidazzjoni

(b) Katalizzatur bi tliet naħat

(c) Sistema deNOx bi tnaqqis selettiv tan-NOx (żieda ta’ aġent tat-tnaqqis)

(d) Sistemi deNOx oħrajn

(e) Maqbad tal-partikuli b’riġenerazzjoni passiva

(f) Maqbad tal-partikuli b’riġenerazzjoni attiva

(g) Imqabad oħra tal-partikuli

(h) Mekkaniżmi oħra

Meta magna tkun ġiet iċċertifikata mingħajr sistema ta’ trattament wara, kemm bħala magna rappreżentattiva jew bħala membru tal-familja, allura din il-magna, meta tkun mgħammra b’katalizzatur tal-ossidazzjoni, tista’ tiġi inkluża fl-istess familja tal-magna, jekk ma tkunx teħtieġ karatteristiċi differenti tal-fjuwil.

Jekk tkun teħtieġ karatteristiċi speċifiċi tal-fjuwil (eż. mqabad tal-partikuli li jeħtieġu addittivi speċjali fil-fjuwil biex jiżguraw il-proċess ta’ riġenerazzjoni), id-deċiżjoni li tiġi inkluża fl-istess familja għandha tkun ibbażata fuq elementi tekniċi pprovduti mill-fabbrikant. Dawn l-elementi għandhom jindikaw li l-livell mistenni ta’ emissjonijiet tal-magna mgħammra jikkonforma mal-istess valur tal-limitu bħal tal-magna li ma tkunx mgħammra.

Meta magna tkun ġiet iċċertifikata, b’sistema ta’ trattament wara, kemm bħala magna rappreżentattiva jew bħala membru ta’ familja, li l-magna rappreżentattiva tagħha tkun mgħammra bl-istess sistema ta’ trattament wara, allura din il-magna, meta tkun mgħammra mingħajr sistema ta’ trattament wara, ma għandhiex tiġi inkluża mal-istess familja tal-magna

5.2.4. Għażla tal-magna rappreżentattiva

5.2.4.1. Magni li jaħdmu b’kompressjoni

Ladarba jkun sar qbil fuq il-familja tal-magna mill-awtorità tal-approvazzjoni tat-tip, il-magna rappreżentattiva tal-familja għandha tintgħażel bl-użu tal-kriterju primarju tat-twassil massimu ta’ fjuwil għal kull strowk bil-veloċità tat-torque massima ddikjarata. F’każ ta’ żewġ magni jew aktar li jaqsmu dan il-kriterju primarju, il-magna rappreżentattiva għandha tintgħażel bl-użu tal-kriterju sekondarju tat-twassil massimu ta’ fjuwil għal kull strowk bil-veloċità kklassifikata.

5.2.4.2. Magni li jaqbdu bl-ispark plaggs

Ladarba jkun sar qbil fuq il-familja tal-magna mill-awtorità tal-approvazzjoni tat-tip, il-magna rappreżentattiva tal-familja għandha tintgħażel bl-użu tal-kriterju primarju tal-akbar ċaqliq. F’każ ta’ żewġ magni jew aktar li jaqsmu dan il-kriterju primarju, il-magna rappreżentattiva għandha tintgħażel bl-użu tal-kriterju sekondarju fl-ordni ta’ prijorità li ġejja:

(a) it-twassil massimu ta’ fjuwil għal kull strowk bil-veloċità tal-qawwa klassifikata ddikjarata

(b) l-aktar ħin avvanzat ta’ meta ssir l-ispark;

(c) l-anqas rata ta’ EGR.

5.2.4.3. Kummenti dwar l-għażla tal-magna rappreżentattiva

L-awtorità tal-approvazzjoni tat-tip tista’ tikkonkludi li l-agħar każ ta’ emissjonijiet tal-familja jista’ jkun ikkaratterizzat l-aħjar billi jiġu ttestjati magni oħra. F’dan il-każ, il-fabbrikant tal-magna għandu jippreżenta l-informazzjoni xierqa sabiex jiġu determinati l-magni fi ħdan il-familja li jkunu probabbli li jkollhom l-ogħla livell ta’ emissjonijiet.

Jekk il-magni fi ħdan il-familja jinkorporaw fatturi oħra li jistgħu jitqiesu li jaffettwaw l-emissjonijiet tal-egżost, dawn il-fatturi għandhom jiġu identifikati wkoll u għandhom jitqiesu fl-għażla tal-magna rappreżentattiva.

Jekk il-magni fi ħdan il-familja jissodisfaw l-istess valuri ta’ emissjonijiet matul perjodi differenti tat-terminu utli, dan għandu jitqies fl-għażla tal-magna rappreżentattiva.

6. KUNDIZZJONIJIET TAT-TEST

6.1. Kundizzjonijiet tat-test fil-laboratorju

Għandhom jitkejlu t-temperatura assoluta (T a) tal-arja li tidħol fil-magna espressa f’Kelvin, u l-pressjoni atmosferika xotta (p s), espressa f’kPa u l-parametru f a għandu jiġi determinat skont id-dispożizzjonijet li ġejjin: F’magni b’ħafna ċilindri li jkollhom gruppi distinti ta’ manifoldi tad-dħul, pereżempju, fil-konfigurazzjoni ta’ magna ‘Vee’, għandha tittieħed it-temperatura medja tal-gruppi distinti. Il-parametru f a għandu jiġi rrappurtat mar-riżultati tat-test. Sabiex ir-riżultati tat-test ikunu jistgħu jiġu ripetuti u riprodotti aħjar, huwa rrakkomandat li l-parametru f a jkun tali li: 0,93 ≤ f a ≤ 1,07.

(a) Magni li jaħdmu b’kompressjoni: Magni aspirati b’mod naturali u magni ċċarġjati ħafna b’mod mekkaniku: (1) Magni ċċarġjati bit-turbo bi tkessiħ tal-arja li tidħol jew mingħajru: (2)

(b) Magni li jaqbdu bl-ispark plaggs: (3)

6.2. Magni b’ċarġ li jkessaħ l-arja

Għandha tiġi rreġistrata t-temperatura tal-arja taċ-ċarġ għandha tiġi rreġistrata u din għandha tkun, bil-veloċità kklassifikata u b’tagħbija sħiħa, fil-limiti ta’ ± 5 K tat-temperatura massima tal-arja taċ-ċarġ speċifikata mill-fabbrikant. It-temperatura tal-mezz ta’ tkessiħ għandha tkun tal-inqas 293 K (20 °C).

Jekk tintuża sistema tat-test tal-laboratorju jew blower estern, ir-rata tal-fluss tal-likwidu li jkessaħ għandha tkun issettjata fil-limiti ta’ ± 5 K tat-temperatura massima tal-arja taċ-ċarġ speċifikata mill-fabbrikant bil-veloċità kklassifikata u tagħbija sħiħa. It-temperatura tal-likwidu li jkessaħ u r-rata tal-fluss tal-likwidu li jkessaħ tal-apparat taċ-ċarġ li jkessaħ l-arja fil-punt stabbilit hawn fuq ma għandhomx jinbidlu għaċ-ċiklu kollu tat-test, sakemm dan ma jirriżultax fi tkessiħ żejjed mhux rappreżentattiv tal-arja taċ-ċarġ. Il-volum tal-apparat taċ-ċarġ li jkessaħ l-arja għandu jkun ibbażat fuq prassi tajba fl-inġinerija u għandu jkun rappreżentattiv tal-installazzjoni tal-magna waqt l-użu tal-produzzjoni. Kwalunkwe kondensat akkumulat għandu jiġi mbattal u d-drejns kollha għandhom jingħalqu kompletament qabel ma jiġu ttestjati l-emissjonijiet.

Jekk il-fabbrikant jispeċifika limiti ta’ waqgħa tal-pressjoni tul is-sistema ta’ tkessiħ tal-arja taċ-ċarġ, irid jiġi żgurat li l-waqgħa tal-pressjoni tul is-sistema ta’ tkessiħ tal-arja taċ-ċarġ fil-kundizzjonijiet tal-magna speċifikati mill-fabbrikant, tkun fil-limiti speċifikati mill-fabbrikant. Il-waqgħa tal-pressjoni għandha tiġi mkejla fil-postijiet speċifikati mill-fabbrikant.

6.3. Qawwa tal-magna

Il-bażi tal-kejl speċifiku tal-emissjonijiet hija l-qawwa tal-magna u l-prestazzjoni waqt iċ-ċiklu kif stabbiliti skont il-paragrafi 6.3.1 sa 6.3.5.

6.3.1. Installazzjoni ġenerali tal-magna

Il-magna għandha tiġi ttestjata bl-awżiljarji/tagħmir elenkati fl-Appendiċi 7.

Jekk l-awżiljarji/tagħmir ma jkunux installati kif meħtieġ, il-qawwa tagħhom għandha titqies skont il-paragrafi 6.3.2 sa 6.3.5.

6.3.2. Awżiljarji/tagħmir li għandhom jitwaħħlu għat-test tal-emissjonijiet

Jekk ma jkunx xieraq li jiġu installati l-awżiljari/tagħmir meħtieġa skont l-Appendiċi 7 fuq il-bank tat-test, għandha tiġi stabbilita l-qawwa assorbita minnhom u titnaqqas mill-qawwa mkejla tal-magna (ta’ referenza u reali) tul il-medda sħiħa ta’ veloċitajiet tal-magna tal-WHTC u tul il-veloċitajiet tat-test tal-WHSC.

6.3.3. Awżiljarji/tagħmir li għandhom jitneħħew għat-test

Fejn l-awżiljarji/tagħmir mhux meħtieġa skont l-Appendiċi 7 ma jkunux jistgħu jitneħħew, tista’ tiġi determinata l-qawwa assorbita minnhom u tiżdied mal-qawwa mkejla tal-magna (ta’ referenza u proprja) tul il-medda sħiħa ta’ veloċitajiet tal-magna tal-WHTC u tul il-veloċitajiet tat-test tal-WHSC. Jekk dan il-valur ikun akbar minn 3 fil-mija tal-qawwa massima fil-veloċità tat-test, huwa għandu jintwera lill-awtorità tal-approvazzjoni tat-tip.

6.3.4. Stabbiliment tal-qawwa awżiljari

Il-qawwa assorbita mill-awżiljarji/tagħmir trid tiġi determinata biss, jekk

(a) l-awżiljarji/tagħmir meħtieġa skont l-Appendiċi 7, ma jkunux imwaħħla mal-magna u/jew jekk

(b) ikun hemm imwaħħla mal-magna awżiljarji/tagħmir mhux meħtieġa skont l-Appendiċi 7.

Il-valuri tal-qawwa awżiljari u l-metodu ta’ kejl/kalkolu għall-istabbiliment tal-qawwa awżiljari għandhom jiġu ppreżentati mill-fabbrikant tal-magna għaż-żona operattiva kollha taċ-ċikli tat-test, u approvati mill-awtorità tal-approvazzjoni tat-tip.

6.3.5. Prestazzjoni tal-magna matul iċ-ċiklu

Il-kalkolu tal-prestazzjoni ta’ referenza u tal-prestazzjoni proprja matul iċ-ċiklu (ara l-paragrafi 7.4.8 u 7.8.6) għandha tkun ibbażata fuq il-qawwa tal-magna skont il-paragrafu 6.3.1 F’dan il-każ, P f u P b P r tal-ekwazzjoni 4 huma żero, u P huwa daqs P m.

Jekk l-awżiljarji/tagħmir jiġu installati skont il-paragrafi 6.3.2 u/jew 6.3.3, il-qawwa assorbita minnhom għandha tintuża biex jiġi rranġat kull valur tal-qawwa P m,i ta’ kull ċiklu istantanju, kif ġej:

(4)

fejn:

P m,i hija l-qawwa mkejla tal-magna, kW P f,i hija l-qawwa assorbita mill-awżiljarji/tagħmir li jridu jitwaħħlu, kW P r,i hija l-qawwa assorbita mill-awżiljarji/tagħmir li jridu jitneħħew, kW

6.4. Sistema tad-dħul tal-arja fil-magna

Għandha tintuża sistema tad-dħul tal-arja fil-magna jew sistema tat-test fil-laboratojru li tippreżenta restrizzjoni tad-dħul tal-arja fil-limiti ta’ ± 300 Pa tal-valur massimu speċifikat mill-fabbrikant għal apparat nadif li jnaddaf l-arja bil-veloċità kklassifikata u b’tagħbija sħiħa

6.5. Sistema tal-egżost tal-magna

Għandha tintuża sistema tal-egżost tal-magna jew sistema tat-test fil-laboratojru li tippreżenta kontropressjoni tal-egżost fil-limiti ta’ 80 sa 100 fil-mja tal-valur massimu speċifikat mill-fabbrikant bil-veloċità kklassifikata u b’tagħbija sħiħa. Jekk ir-restrizzjoni massima tkun 5 kPa jew inqas, il-punt stabbilit ma għandux ikun inqas minn 1,0 kPa mill-massimu. Is-sistema tal-egżost għandha tikkonforma mar-rekwiżiti għall-kampjunar tal-gass tal-egżost, kif stabbilit fil-paragrafi 9.3.10 u 9.3.11.

6.6. Magna b’sistema ta’ trattament wara l-egżost

Jekk il-magna tkun mgħammra b’sistema ta’ trattament wara l-egżost, il-pajp tal-egżost għandu jkollu l-istess dijametru bħalma jinstab waqt l-użu, jew kif speċifikat mill-fabbrikant, għal minimu ta’ erba’ dijametri tal-pajp ’il fuq mis-sezzjoni tal-espansjoni li tinkludi l-istrument tat-trattament ta’ wara. Id-distanza mill-flanġ tal-manifold tal-egżost jew mill-iżbokk tat-turboċarġer tal-apparat ta’ trattament ta’ wara l-egżost għandha tkun l-istess bħal fil-konfigurazzjoni tal-vettura jew fil-limiti tal-ispeċifikazzjonijiet tad-distanza pprovduti mill-fabbrikant. Il-kontropressjoni jew ir-restrizzjoni tal-egżost għandha ssegwi l-istess kriterji ta’ hawn fuq, u tista’ tiġi rregolata b’valv. Għall-apparat ta’ trattament wara b’restrizzjoni varjabbli, ir-restrizzjoni massima tal-egżost hija definita fil-kundizzjoni ta’ wara t-trattament (livell ta’ degreening/użu u ta’ riġenerazzjoni/tagħbija) speċifikata mill-fabbrikant. Jekk ir-restrizzjoni massima tkun 5 kPa jew inqas, il-punt stabbilit ma għandux ikun inqas minn 1,0 kPa mill-massimu. Il-kontenitur tat-trattament ta’ wara jista’ jitneħħa matul it-testijiet ta’ prova u matul il-mapping tal-magna, u jitbiddel b’kontenitur ekwivalenti li jkollu l-appoġġ ta’ katalizzattur mhux attiv.

L-emissjonijiet imkejla matul iċ-ċiklu tat-test għandhom ikunu rappreżentattivi tal-emissjonijiet fil-kamp. Fil-każ ta’ magna mgħammra b’sistema ta’ trattament ta’ wara l-egżost li teħtieġ il-konsum ta’ reaġent, ir-reaġent użat għat-testijiet kollha għandu jiġi ddikjarat mill-fabbrikant

Il-magni li jkunu mgħammra b’sistemi ta’ trattament wara b’riġenerazzjoni kontinwa ma għandhomx bżonn proċedura ta’ test speċjali, iżda jrid jintwera l-proċess ta’ riġenerazzjoni skont il-paragrafu 6.6.1.

Għall-magni mgħammra b’sistemi ta’ trattament wara l-egżost li jiġu rriġenerati fuq bażi perjodika, kif deskritt fil-paragrafu 6.6.2, ir-riżultati tal-emissjoni għandhom jiġu aġġustati biex jittieħed kont tal-proċess ta’ riġenerazzjoni. F’dan il-każ, l-emissjoni medja tiddependi fuq il-frekwenza tal-proċess ta’ riġenerazzjoni f’termini tal-frazzjoni tat-testijiet li matulhom isseħħ ir-riġenerazzjoni

6.6.1. Riġenerazzjoni kontinwa

L-emissjonijiet għandhom jitkejlu fuq sistema ta’ trattament ta’ wara li tkun ġiet stabbilizzata sabiex tirriżulta f’komportament ripetittiv tal-emissjonijiet. Il-proċess ta’ riġenerazzjoni għandu jseħħ għall-inqas darba matul it-test WHTC bi startjar sħun u l-fabbrikant għandu jiddikjara l-kundizzjonijiet normali li fihom sseħħ ir-riġenerazzjoni (it-tagħbija tan-nugrufun, it-temperatura, il-kontropressjoni tal-egżost, eċċ).

Sabiex jiġi ppruvat li l-proċess ta’ riġenerazzjoni huwa kontinwu, għandhom isiru mill-anqas tliet testijiet WHTC bi startjar sħun. Għall-iskop ta’ din id-dimostrazzjoni, il-magna għandha tiġi msaħħna skont il-paragrafu 7.4.1, il-magna tiġi soaked skont il-paragrafu 7.6.3 u jsir l-ewwel test WHTC bi startjar sħun. It-testijiet bl-istartjar sħun suċċessivi għandhom jinbdew wara soaking skont il-paragrafu 7.6.3. Matul it-testijiet, għandhom jiġu rreġistrati l-pressjonijiet u t-temperaturi tal-egżost (it-temperatura qabel u wara s-sistema ta’ trattament ta’ wara, il-kontropressjoni tal-egżost, eċċ.).

Jekk il-kundizzjonijiet iddikjarati mill-fabbrikant iseħħu matul it-testijiet u r-riżultati ta’ tliet testijiet (jew aktar) WHTC bi startjar sħun ma jkunux mifruxa b’aktar minn ± 25 fil-mija jew 0,005 g/kWh, skont liema jkun l-akbar, is-sistema ta’ trattament ta’ wara titqies li hija tat-tip ta’ riġenerazzjoni kontinwa, u japplikaw ir-rekwiżiti ġenerali tat-testijiet tal-paragrafu 7.6 (WHTC) u tal-paragrafu 7.7 (WHSC).

Jekk is-sistema ta’ trattament ta’ wara l-egżost ikollha modalità ta’ sigurtà li tinbidel għal modalità ta’ riġenerazzjoni perjodika, din għandha tiġi ċċekkjata skont il-paragrafu 6.6.2. Għal dak il-każ speċifiku, il-limiti applikabbli tal-emissjonijiet jistgħu jinqabżu u ma jiġux differenzjati.

6.6.2. Riġenerazzjoni perjodika

Għal trattament ta’ wara l-egżost ibbażat fuq proċess ta’ riġenerazzjoni perjodika, l-emissjonijiet għandhom jitkejlu fuq mill-anqas tliet testijiet WHTC bi startjar sħun, wieħed b’episodju ta’ riġenerazzjoni u tnejn mingħajru fuq sistema stabbilizzata ta’ trattament wara, u r-riżultati jiġu differenzjati skont l-ekwazzjoni 5.

Il-proċess ta’ riġenerazzjoni għandu jseħħ mill-inqas darba matul it-test WHTC bi startjar sħun. Il-magna tista’ tiġi mgħammra bi swiċċ li kapaċi jipprevjeni jew jippermetti l-proċess ta’ riġenerazzjoni sakemm din l-operazzjoni ma jkollhiex effett fuq il-kalibrazzjoni oriġinali tal-magna.

Il-fabbrikant għandu jiddikjara l-kundizzjonijiet normali tal-parametri li taħthom iseħħ il-proċess ta’ riġenerazzjoni (it-tagħbija tan-nugrufun, it-temperatura, il-kontropressjoni tal-egżost, eċċ.) u kemm idum. Il-manifattur għandu jipprovdi wkoll il-frekwenza tal-episodju ta’ riġenerazzjoni f’termini tan-numru ta’ testijiet li matulhom isseħħ riġenerazzjoni pparagunat man-numru ta’ testijiet mingħajr riġenerazzjoni. Il-proċedura eżatta biex tiġi determinata din il-frekwenza għandha tkun ibbażata fuq dejta waqt l-użu billi jintuża ġudizzju tajjeb tal-inġinerija, u għandha tiġi miftiehma mill-awtorità tal-approvazzjoni tat-tip jew ta’ ċertifikazzjoni.

Il-fabbrikant għandu jipprovdi sistema ta’ trattament ta’ wara li tkun ġiet mgħobbija sabiex tinkiseb riġenerazzjoni waqt test WHTC. Għall-iskop ta’ dan l-ittestjar, il-magna għandha tiġi msaħħna skont il-paragrafu 7.4.1, il-magna tiġi soaked skont il-paragrafu 7.6.3 u jinbeda t-test WHTC bi startjar sħun. Ma għandhiex isseħħ riġenerazzjoni waqt it-tisħin tal-magna.

L-emissjonijiet speċifiċi medji bejn il-fażijiet ta’ riġenerazzjoni għandhom jiġu determinati mill-medja aritmetika ta’ diversi riżultati (g/kWh) ta’ testijiet WHTC bi startjar sħun bejn wieħed u ieħor ekwidistanti. Bħala minimu, għandu jsir mill-anqas test WHTC bi startjar sħun kemm jista’ jkun viċin qabel test ta’ riġenerazzjoni u test WHTC bi startjar sħun immedjatament wara test ta’ riġenerazzjoni. Bħala alternattiva, il-fabbrikant jista’ jipprovdi dejta biex juri li l-emissjonijiet jibqgħu kostanti (±25 fil-mija jew 0,005 g/kWh, skont liema jkun l-akbar) bejn il-fażijiet ta’ riġenerazzjoni. F’dan il-każ, jistgħu jintużaw l-emissjonijiet ta’ test WHTC bi startjar sħun wieħed biss.

Matul it-test ta’ riġenerazzjoni, għandha tiġi rreġistrata d-dejta kollha meħtieġa biex tiġi individwata r-riġenerazzjoni (l-emissjonijiet ta’ CO jew NOx, it-temperatura qabel u wara s-sistema ta’ trattament ta’ wara, il-kontropressjoni tal-egżost, eċċ.).

Matul it-test ta’ riġenerazzjoni, il-limiti applikabbli tal-emissjonijiet jistgħu jinqabżu.

Il-proċedura tat-test hi murija b’mod skematiku fil-figura 2.

L-emissjonijiet bi startjar sħun WHTC għandhom jiġu differenzjati kif ġej:

(5)

fejn:

n huwa n-numru ta’ testijiet WHTC bi startjar sħun mingħajr riġenerazzjoni nr huwa n-numru ta’ testijiet WHTC bi startjar sħun bir-riġenerazzjoni (mill-anqas test wieħed) hija l-emissjoni speċifika medja mingħajr riġenerazzjoni, g/kWh hija l-emissjoni speċifika medja bir-riġenerazzjoni, g/kWh

Għall-istabbiliment ta’ , japplikaw id-dispożizzjonijiet li ġejjin:

(a) Jekk ir-riġenerazzjoni tieħu aktar minn WHTC wieħed bi startjar sħun, għandhom isiru testijiet WHTC konsekuttivi sħaħ bi startjar sħun u l-emissjonijiet ikomplu jiġu mkejla mingħajr soaking u mingħajr ma tintefa l-magna, sakemm titlesta r-riġenerazzjoni, u tiġi kkalkulata l-medja tat-testijiet WHTC bi startjar sħun.

(b) Jekk ir-riġenerazzjoni titlesta waqt xi WHTC bi startjar sħun, it-test għandu jitkompla sat-tul sħiħ tiegħu.

Bi qbil mal-awtorità tal-approvazzjoni tat-tip, il-fatturi ta’ aġġustament għar-riġenerazzjoni jistgħu jiġu applikati jew b’mod multiplikattiv (c) jew b’mod addittiv (d) fuq il-bażi ta’ analiżi tajba tal-inġinerija.

(c) Il-fatturi multiplikattivi tal-aġġustament għandhom jiġu kkalkulati kif ġej: (’il fuq) (6) (’l isfel) (6a)

(d) Il-fatturi addittivi tal-aġġustament għandhom jiġu kkalkulati kif ġej: (’il fuq) (7) (’l isfel) (8)

B’referenza għall-kalkoli ta’ emissjonijiet speċifiċi fil-paragrafu 8.6.3., għandhom jiġu applikati l-fatturi ta’ aġġustament għar-riġenerazzjoni, kif ġej:

(e) għal test mingħajr riġenerazzjoni, k r,u għandha tiġi multiplikata bi jew miżjuda ma’, rispettivament, l-emissjoni speċifika e fl-ekwazzjonijiet 69 jew 70,

(f) għal test bir-riġenerazzjoni, k r,d għandha tiġi multiplikata bi jew imnaqqsa minn, rispettivament, l-emissjoni speċifika e fl-ekwazzjonijiet 69 jew 70.

Fuq talba tal-fabbrikant, il-fatturi ta’ aġġustament għar-riġenerazzjoni

(g) jistgħu jiġu estiżi għal membri oħra tal-istess familja tal-magna,

(h) jistgħu jiġu estiżi għal familji oħra ta’ magna li jużaw l-istess sistema ta’ trattament wara bl-approvazzjoni minn qabel tal-awtorità tal-approvazzjoni tat-tip jew ta’ ċertifikazzjoni abbażi ta’ evidenza teknika li għandha tiġi pprovduta mill-fabbrikant, li l-emissjonijiet huma simili.

6.7. Sistema ta’ tkessiħ

Għandha tintuża sistema ta’ tkessiħ tal-magna b’kapaċità biżżejjed biex iżżomm il-magna fit-temperaturi ta’ tħaddim normali preskritti mill-fabbrikant.

6.8. Żejt lubrikanti

Iz-żejt lubrikanti għandu jkun speċifikat mill-fabbrikant u jkun rappreżentattiv taż-żejt lubrikanti disponibbli fis-suq; l-ispeċifikazzjonijiet għaż-żejt lubrikanti li jintuża għat-test għandhom jkunu rreġistrati u ppreżentati mar-riżultati tat-test.

6.9. Speċifikazzjoni tal-fjuwil ta’ referenza

Il-fjuwil ta’ referenza huwa speċifikat fl-Appendiċi 2 ta’ dan l-anness għall-magni C.I. u fl-Annessi 6 u 7 għall-magni li jaħdmu b’CNG jew b’LPG.

It-temperatura tal-fjuwil għandha tkun konformi mar-rakkomandazzjonijiet tal-fabbrikant.

6.10. Emissjonijiet tal-crankcase

Ma għandhom jintremew l-ebda emissjonijiet tal-crankcase direttament fl-atmosfera ambjentali, bl-eċċezzjoni li ġejja: magni mgħammra b’turbochargers, pompi, blowers, jew superchargers għall-induzzjoni tal-arja jistgħu jarmu emissjonijiet tal-crankcase għal ġol-atmosfera ambjentali jekk l-emissjonijiet jiġu miżjuda mal-emissjonijiet tal-egżost (b’mod fiżiku jew matematiku) waqt l-ittestjar kollu tal-emissjonijiet. Il-fabbrikanti li jużaw din l-eċċezzjoni għandhom jinstallaw il-magna b’mod li l-emissjoni kollha tal-crankcase tkun tista’ tiġi indirizzata fis-sistema ta’ kampjunar tal-emissjonijiet.

Għall-iskop ta’ dan il-paragrafu, l-emissjonijiet tal-crankcase li jiġu indirizzati fl-egżost ’il fuq mit-trattament ta’ wara l-egżost waqt l-operazzjoni sħiħa ma jitqisux li huma mormija direttament fl-atmosfera ambjentali.

L-emissjonijiet ta’ crankcase miftuħa għandhom jiġu indirizzati fis-sistema tal-egżost għall-kejl tal-emissjoni, kif ġej:

(a) Il-materjali tat-tubi għandhom ikollhom ħitan lixxi, jgħaddu l-elettriku, u ma jagħmlux reazzjoni mal-emissjonijiet tal-crankcase. It-tulijiet tat-tubi għandhom kemm jista’ jkun jiġu minimizzati.

(b) In-numru ta’ liwjiet fit-tubi tal-crankcase tal-laboratorju għandu jkun minimizzat, u r-radju ta’ kwalunkwe liwja li ma tistax tiġi evitata għandu jkun massimizzat.

(c) It-tubi tal-egżost mill-crankcase tal-laboratorju għandhom ikunu msaħħna, b’ħitan irqaq jew insulati u jridu jissodisfaw l-ispeċifikazzjonijiet tal-fabbrikant tal-magna għall-kontropressjoni tal-crankcase.

(d) It-tubi tal-egżost mill-crankcase jridu jaqbdu mal-egżost mhux trattat ’l isfel minn kwalunkwe sistema ta’ trattament ta’ wara, ’l isfel minn kwalunkwe restrizzjoni installata tal-egżost, u suffiċjentement ’il fuq minn kwalunkwe sondi tal-kampjun sabiex ikun żgurat taħlit sħiħ mal-egżost tal-magna qabel il-kampjunar. It-tubu tal-egżost tal-crankcase għandu jestendi għal ġol-fluss liberu tal-egżost sabiex jevita l-effetti mis-saff tal-limitu u jippromwovi t-taħlit. L-iżbokk tat-tubu tal-egżost tal-crankcase jista’ jorjenta fi kwalunkwe direzzjoni relattiva mal-fluss tal-egżost mhux trattat.

7. PROĊEDURI TAT-TEST

7.1. Prinċipji tal-kejl tal-emissjonijiet

Sabiex jitkejlu l-emissjonijiet speċifiċi, il-magna għandha titħaddem fuq iċ-ċikli tat-test definiti fil-paragrafi 7.2.1 u 7.2.2. Il-kejl tal-emissjonijiet speċifiċi jeħtieġ l-istabbiliment tal-massa tal-komponenti fl-egżost u l-prestazzjoni korrispondenti tal-magna waqt iċ-ċiklu. Il-komponenti huma determinati bil-metodi ta’ kampjunar deskritti fil-paragrafi 7.1.1 u 7.1.2.

7.1.1. Kampjunar kontinwu

F’kampjunar kontinwu, il-konċentrazzjoni tal-komponent tiġi mkejla b’mod kontinwu minn egżost mhux trattat jew dilwit. Din il-konċentrazzjoni tiġi mmultiplikata bir-rata tal-fluss kontinwu tal-egżost (mhux trattat jew dilwit) fil-post tal-kampjunar tal-emissjonijiet sabiex tiġi determinata r-rata tal-fluss tal-massa tal-komponent. L-emissjoni tal-komponent tiġi kontinwament magħduda tul iċ-ċiklu tat-test. Dan it-total huwa l-massa totali tal-komponent emess.

7.1.2. Kampjunar bil-lott

F’kampjunar bil-lott, kampjun tal-egżost mhux trattat jew dilwit jiġi estratt b’mod kontinwu u jinħażen għal kejl aktar tard. Il-kampjun estratt għandu jkun proporzjonali mar-rata ta’ fluss tal-egżost mhux trattat jew dilwit. Eżempji ta’ kampjunar bil-lott huma l-ġbir ta’ komponenti gassużi dilwiti f’borża u l-ġbir ta’ materja partikulata (PM) fuq filtru. Il-konċentrazzjonijiet miġbura bil-lott jiġu mmultiplikati bil-massa totali tal-egżost jew il-fluss tal-massa (mhux trattat jew dilwit) li minnu ġie estratt matul iċ-ċiklu tat-test. Dan il-prodott huwa l-massa totali jew il-fluss tal-massa tal-komponent emess. Sabiex tiġi kkalkulata l-konċentrazzjoni ta’ PM, il-PM depożitata fuq filtru minn egżost estratt b’mod proporzjonali għandha tiġi diviża bl-ammont ta’ egżost iffiltrat.

7.1.3. Proċeduri tal-kejl

Dan l-anness japplika żewġ proċeduri ta’ kejl li huma funzjonalment ekwivalenti. Iż-żewġ proċeduri jistgħu jintużaw kemm għaċ-ċiklu tat-test WHTC kif ukoll WHSC:

(a) jittieħed kampjun kontinwu tal-komponenti gassużi fil-gass tal-egżost mhux trattat, u l-partikuli jiġu determinati bl-użu ta’ sistema ta’ dilwizzjoni bi fluss parzjali;

(b) il-komponenti gassużi u l-partikuli jiġu determinati bl-użu ta’ sistema ta’ dilwizzjoni bi fluss sħiħ (sistema CVS).

Kwalunkwe kombinazzjoni taż-żewġ prinċipji (eż. kejl tal-gass mhux trattat u kejl tal-partikuli bi fluss sħiħ) hija permessa

7.2. Ċikli tat-test

7.2.1. Ċiklu tat-test transitorju WHTC

Iċ-ċiklu tat-test transitorju WHTC huwa elenkat fl-Appendiċi 1 bħala sekwenza sekonda b’sekonda ta’ valuri normalizzati tal-veloċità u tat-torque. Sabiex isir it-test fuq kompartiment tat-test tal-magna, il-valuri normalizzati għandhom jiġu konvertiti għall-valuri proprji għall-magna individwali li trid tiġi ttestjata, abbażi tal-kurva tal-mapping tal-magna. Il-konverżjoni tissejjaħ denormalizzazzjoni, u ċ-ċiklu tat-test żviluppat b’dan il-mod jissejjaħ iċ-ċiklu ta’ referenza tal-magna li trid tiġi ttestjata. B’dawk il-valuri ta’ referenza tal-veloċità u tat-torque, iċ-ċiklu għandu jsir fuq il-kompartiment tat-test, u għandhom jiġu rreġistrati l-valuri proprji tal-veloċità, tat-torque u tal-qawwa. Sabiex tiġi vvalidata l-prova tat-test, għandha ssir analiżi ta’ rigressjoni bejn il-valuri ta’ referenza u dawk proprji tal-veloċità, tat-torque u tal-qawwa hekk kif jitlesta t-test.

Għall-kalkolu tal-emissjonijiet speċifiċi tal-brejk, il-prestazzjoni proprja matul iċ-ċiklu għandha tiġi kkalkolata billi tiġi integrata l-qawwa proprja tal-magna matul iċ-ċiklu. Għall-validazzjoni taċ-ċiklu, il-prestazzjoni proprja matul iċ-ċiklu għandha tkun fil-limiti preskritti tal-prestazzjoni matul iċ-ċiklu ta’ referenza.

Għall-inkwinanti gassużi, jista’ jintuża teħid ta’ kampjuni kontinwu (gass tal-egżost mhux trattat jew dilwit) jew kampjunar bil-lott (gass tal-egżost dilwit). Il-kampjun tal-partikuli għandu jiġi dilwit b’dilwent kundizzjonat (bħall-arja ambjentali), u jinġabar fuq filtru wieħed addattat. Il-WHTC jidher b’mod skematiku fil-figura 3.

7.2.2. Ċiklu tat-test bir-rampa fi stat stabbli WHSC

Iċ-ċiklu tat-test bir-rampa fi stat stabbli WHSC jikkonsisti f’numru ta’ modalitajiet normalizzati tal-veloċità u tat-tagħbija li għandhom jiġu konvertiti għall-valuri ta’ referenza tal-magna individwali tat-test fuq il-bażi tal-kurva ta’ mapping tal-magna. Il-magna għandha titħaddem għall-ħin preskritt f’kull modalità, fejn il-veloċità u t-tagħbija tal-magna għandhom jinbidlu b’mod lineari fl-ewwel 20 ± 1 sekonda. Sabiex tiġi vvalidata l-prova tat-test, għandha ssir analiżi ta’ rigressjoni bejn il-valuri ta’ referenza u dawk proprji tal-veloċità, tat-torque u tal-qawwa hekk kif jitlesta t-test.

Il-konċentrazzjoni ta’ kull inkwinant gassuż, il-fluss tal-egżost u l-output ta’ qawwa għandhom jiġu determinati matul iċ-ċiklu tat-test. L-inkwinanti gassużi jistgħu jiġu rreġistrati b’mod kontinwu jew jittieħed kampjun tagħhom f’borża ta’ kampjunar. Il-kampjun tal-partikuli għandu jiġi dilwit b’dilwent ikkundizzjonat (bħall-arja ambjentali). Għandu jittieħed kampjun wieħed matul il-proċedura kompleta tat-test, u jinġabar fuq filtru wieħed addattat.

Għall-kalkolu tal-emissjonijiet speċifiċi tal-brejk, għandha tiġi kkalkulata l-prestazzjoni proprja matul iċ-ċiklu billi tiġi integrata l-qawwa proprja tal-magna matul iċ-ċiklu.

Il-WHSC jidher fit-tabella 1. Ħlief għall-modalità 1, il-bidu ta’ kull modalità huwa definit bħala l-bidu tar-rampa mill-modalità ta’ qabel.

Tabella 1

Ċiklu tat-test WHSC

Modalità Veloċità Normalizzata (fil-mija) Torque Normalizzat (fil-mija) Tul(ijiet) tal-modalità inkluża rampa ta’ 20 s 1 0 0 210 2 55 100 50 3 55 25 250 4 55 70 75 5 35 100 50 6 25 25 200 7 45 70 75 8 45 25 150 9 55 50 125 10 75 100 50 11 35 50 200 12 35 25 250 13 0 0 210 Sum 1 895

7.3. Sekwenza ġenerali tat-test

Id-dijagramma sekwenzjali li ġejja tfassal il-gwida ġenerali li wieħed għandu jsegwi matul l-ittestjar. Id-dettalji ta’ kull stadju huma deskritti fil-paragrafi rilevanti. Fejn ikun xieraq huma permessi devjazzjonijiet mill-gwida, iżda r-rekwiżiti speċifiċi tal-paragrafi rilevanti huma obbligatorji.

Għall-WHTC, il-proċedura tat-test tikkonsisti f’test bi startjar kiesaħ wara li l-magna tibred b’mod naturali jew sfurzat, perjodu ta’ hot soak ta’ 5 minuti u test bi startjar sħun.

Għall-WHSC, il-proċedura tat-test tikkonsisti f’test bi startjar sħun wara l-prekondizzjonament tal-magna fil-modalità 9 tal-WHSC.

7.4. Mapping tal-magna u ċ-ċiklu ta’ referenza

Il-kejl tal-magna qabel it-test, il-kontrolli tal-prestazzjoni tal-magna qabel it-test u l-kalibrazzjonijiet tas-sistema qabel it-test għandhom isiru qabel il-proċedura ta’ mapping tal-magna bi qbil mas-sekwenza ġenerali tat-test murija fil-paragrafu 7.3.

Bħala bażi għall-ġenerazzjoni taċ-ċiklu ta’ referenza WHTC u WHSC, il-magna għandha tiġi mmappjata taħt ħidma b’tagħbija sħiħa biex jiġu determinati l-kurvi tal-veloċità vs. it-torque massimu u l-kurvi tal-veloċità vs. il-qawwa massima. Il-kurva tal-mapping għandha tintuża għad-denormalizzazzjoni tal-veloċità tal-magna (paragrafu 7.4.6) u t-torque tal-magna (paragrafu 7.4.7).

7.4.1. Tisħin tal-magna

Il-magna għandha tissaħħan bejn 75 fil-mija u 100 fil-mija tal-qawwa massima tagħha jew skont ir-rakkomandazzjoni tal-fabbrikant u ġudizzju tajjeb tal-inġinerija. Lejn tmiem it-tisħin hija għandha titħaddem sabiex it-temperaturi tal-likwidu li jkessaħ il-magna u l-lube oil jiġu stabbilizzati sa ± 2 fil-mija tal-valuri medji tagħhom għal mill-anqas 2 minuti jew sakemm it-termostat tal-magna jikkontrolla t-temperatura tal-magna.

7.4.2. Stabbiliment tal-medda tal-veloċità tal-mapping

Il-veloċitajiet minimi u massimi tal-mapping huma definiti kif ġej:

Veloċità minima tal-mapping = veloċità mhux ingranata Veloċità massima tal-mapping = n hi × 1,02 jew il-veloċità fejn it-torque b’tagħbija sħiħa jaqa’ għal żero, skont liema tkun l-anqas.

7.4.3. Kurva ta’ mapping tal-magna

Meta l-magna tiġi stabbilizzata skont il-paragrafu 7.4.1, il-mapping tal-magna għandu jsir skont il-proċedura li ġejja:

(a) Għandha titneħħa t-tagħbija mill-magna, li għandha titħaddem bil-veloċità mhux ingranata.

(b) Il-magna għandha titħaddem bid-domanda massima tal-operatur bil-veloċità minima tal-mapping.

(c) Il-veloċità tal-magna għandha tiġi miżjuda b’rata medja ta’ 8 ± 1 min–1/s mill-veloċità minima sa dik massima tal-mapping, jew b’rata kostanti b’mod li tieħu minn 4 sa 6 minuti biex tgħaddi mill-veloċità minima sa dik massima tal-mapping. Il-veloċità tal-magna u l-punti tat-torque għandhom jiġu rreġistrati b’rata ta’ kampjunar ta’ mill-anqas punt wieħed kull sekonda.

Meta tintgħażel l-opzjoni (b) fil-paragrafu 7.4.7 għall-istabbiliment tat-torque ta’ referenza negattiv, il-kurva tal-mapping tista’ tkompli direttament bid-domanda minima tal-operatur mill-veloċità massima sa dik minima tal-mapping.

7.4.4. Mapping alternat

Jekk xi fabbrikant iħoss li t-tekniki ta’ mapping ta’ hawn fuq ma jkunu siguri jew rappreżentattivi għall-ebda magna, jistgħu jintużaw tekniki ta’ mapping alternati. Dawn il-metodi tekniċi alternattivi għandhom jissodisfaw l-iskop tal-proċeduri speċifikati ta’ mapping sabiex jiġi determinat it-torque massimu disponibbli fil-veloċitajiet kollha tal-magna milħuqa matul iċ-ċikli tat-test. Id-devjazzjonijiet mit-tekniki ta’ mapping speċifikati f’dan il-paragrafu għal raġunijiet ta’ sigurtà jew ta’ rappreżentanza għandhom jiġu approvati mill-awtorità tal-approvazzjoni tat-tip flimkien mal-ġustifikazzjoni għall-użu tagħhom. Fl-ebda każ, madankollu, ma għandha titħaddem il-kurva tat-torque b’veloċitajiet dixxendenti tal-magna għall-magni li jkunu governati jew iċċarġjati bit-turbo.

7.4.5. Testijiet imtennija

Ma hemmx bżonn li jsir il-mapping ta’ magna qabel kull ċiklu tat-test. Għandu jsir il-mapping mill-ġdid tal-magna qabel iċ-ċiklu tat-test jekk:

(a) ikun għadda ammont ta’ żmien mhux raġonevoli mill-aħħar mapping, kif determinat minn ġudizzju tal-inġinerija, jew

(b) ikunu saru tibdiliet fiżiċi jew rikalibrazzjonijiet lill-magna li jistgħu jaffettwaw ir-rendiment tal-magna.

7.4.6. Denormalizzazzjoni tal-veloċità tal-magna

Biex jiġu ġġenerati ċ-ċikli ta’ referenza, il-veloċitajiet normalizzati tal-Appendiċi 1 (WHTC) u tat-tabella 1 (WHSC) għandhom jiġu denormalizzati billi tintuża l-ekwazzjoni li ġejja:

(9)

Għall-istabbiliment ta’ n pref, in-numru integrali tat-torque massimu għandu jiġi kkalkulat minn n idle sa n 95h mill-kurva ta’ mapping tal-magna, kif stabbilit skont il-paragrafu 7.4.3.

Il-veloċitajiet tal-magna fil-figuri 4 u 5 huma definiti, kif ġej:

n lo hija l-aktar veloċità baxxa fejn il-qawwa hija 55 fil-mija tal-qawwa massima n pref hija l-veloċità tal-magna fejn in-numru integrali tat-torque massimu mmappjat huwa 51 fil-mija tan-numru integrali sħiħ bejn n idle u n 95h n hi hija l-ogħla veloċità fejn il-qawwa hija 70 fil-mija tal-qawwa massima n idle hija l-veloċità mhux ingranata n 95h hija l-ogħla veloċità fejn il-qawwa hija 95 fil-mija tal-qawwa massima

Għall-magni (l-aktar magni li jaqbdu bl-ispark plaggs) bi steep governor droop curve, fejn il-qtugħ tal-fjuwil ma jippermettix li l-magna titħaddem sa n hi jew n 95h, japplikaw id-dispożizzjonijiet li ġejjin:

n hi fl-ekwazzjoni 9 tiġi sostitwita b’n Pmax × 1,02 n 95h tiġi sostitwita b’n Pmax × 1,02

7.4.7. Denormalizzazzjoni tal-torque tal-magna

Il-valuri tat-torque fl-iskeda tad-dinamometru tal-magna tal-Appendiċi 1 (WHTC) u fit-tabella 1 (WHSC) jiġu normalizzati għat-torque massimu bil-veloċità rispettiva. Sabiex jiġu ġġenerati ċ-ċikli ta’ referenza, il-valuri tat-torque għal kull valur individwali tal-veloċità ta’ referenza determinata fil-paragrafu 7.4.6 għandhom jiġu denormalizzati, billi tintuża l-kurva tal-mapping determinata skont il-paragrafu 7.4.3, kif ġej:

(10)

fejn:

M norm,i huwa t-torque normalizzat, fil-mija M max,i huwa t-torque massimu mill-kurva tal-mapping, Nm M f,i huwa t-torque assorbit mill-awżiljarji/tagħmir li jridu jitwaħħlu, Nm M r,i huwa t-torque assorbit mill-awżiljarji/tagħmir li jridu jitneħħew, Nm

Jekk jitwaħħlu awżiljarji/tagħmir skont il-paragrafu 6.3.1 u l-Appendiċi 7, M f u M r ikunu żero.

Il-valuri negattivi tat-torque tal-punti tas-sewqan (m fl-Appendiċi 1) għandu jkollhom, għall-finijiet tal-ġenerazzjoni taċ-ċiklu ta’ referenza, valuri ta’ referenza determinati b’xi wieħed mill-modi li ġejjin:

(a) 40 fil-mija negattiv tat-torque pożittiv disponibbli fil-punt assoċjat tal-veloċità,

(b) mapping tat-torque negattiv meħtieġ sabiex titħaddem il-magna mill-veloċità massima tal-mapping sa dik minima,

(c) determinazzjoni tat-torque negattiv meħtieġ sabiex titħaddem il-magna bil-veloċità mhux ingranata u b’n hi u interpolazzjoni lineari bejn dawn iż-żewġ punti.

7.4.8. Kalkolu tal-prestazzjoni matul iċ-ċiklu ta’ referenza

Il-prestazzjoni matul iċ-ċiklu ta’ referenza għandha tiġi determinata matul iċ-ċiklu tat-test permezz tal-kalkolu simultanju tal-valuri istantanji tal-qawwa tal-magna mill-veloċità ta’ referenza u t-torque ta’ referenza, kif determinati fil-paragrafi 7.4.6 u 7.4.7. Il-valuri istantanji tal-qawwa tal-magna għandhom jiġu integrati matul iċ-ċiklu tat-test sabiex tiġi kkalkulata l-prestazzjoni matul iċ-ċiklu ta’ referenza W ref (kWh). Jekk ma jkunux imwaħħla awżiljarji skont il-paragrafu 6.3.1, il-valuri istantanji tal-qawwa għandhom jiġu rranġati bl-użu tal-ekwazzjoni (4) fil-paragrafu 6.3.5.

L-istess metodoloġija għandha tintuża sabiex jiġu integrati kemm il-qawwa ta’ referenza tal-magna kif ukoll il-qawwa proprja tal-magna. Jekk għandhom jiġu determinati valuri bejn il-valuri viċini ta’ referenza jew il-valuri viċini mkejla, għandha tintuża l-interpolazzjoni lineari. Fl-integrazzjoni tal-prestazzjoni proprja matul iċ-ċiklu, kwalunkwe valur tat-torque negattiv għandu jiġi ssettjat ugwali għal żero u inkluż. Jekk l-integrazzjoni ssir bi frekwenza ta’ anqas minn 5 Hz, u jekk, matul segment ta’ ħin partikolari, il-valur tat-torque imur mill-pożittiv għan-negattiv jew min-negattiv għall-pożittiv, il-porzjon negattiv għandu jiġi kkalkolat u ssettjat ugwali għal żero. Il-porzjon pożittiv għandu jiġi inkluż fil-valur integrat.

7.5. Proċeduri ta’ qabel it-test

7.5.1. Installazzjoni tat-tagħmir tal-kejl

L-istrumentazzjoni u s-sondi ta’ kampjunar għandhom jiġu installati kif meħtieġ. Il-parti ta’ wara tal-pajp għandha tiġi mqabbda mas-sistema ta’ dilwizzjoni bi fluss sħiħ, jekk din tintuża.

7.5.2. Preparazzjoni tat-tagħmir tal-kejl għall-kampjunar

Qabel ma jibda l-kampjunar għandhom jittieħdu l-passi li ġejjin:

(a) Għandhom isiru kontrolli tat-tnixxijiet sa 8 sigħat qabel il-kampjunar tal-emissjonijiet skont il-paragrafu 9.3.4.

(b) Għall-kampjunar bil-lott, għandhom jitqabbdu mezzi ta’ ħażna nodfa, bħal boroż bl-arja miġbuda.

(c) L-istrumenti tal-kejl kollha għandhom jiġu startjati skont l-istruzzjonijiet tal-fabbrikant u ġudizzju tajjeb tal-inġinerija.

(d) Għandhom jiġu startjati s-sistemi ta’ dilwizzjoni, il-pompi tal-kampjun, il-fannijiet tat-tkessiħ, u s-sistema li tiġbor id-dejta.

(e) Ir-rati ta’ fluss tal-kampjun għandhom jiġu aġġustati għal-livelli mixtieqa, bl-użu ta’ fluss tal-bypass, jekk mixtieq.

(f) L-iskambjaturi tas-sħana fis-sistema ta’ kampjunar għandhom jiġu msaħħna jew imkessħa minn qabel fil-meded tat-temperatura ta’ ħidma tagħhom għal test.

(g) Komponenti msaħħna jew imkessħa bħal linji tal-kampjun, filters, apparat li jkessaħ, u pompi għandhom jitħallew jistabbilizzaw fit-temperaturi ta’ ħidma tagħhom.

(h) Il-fluss tas-sistema ta’ dilwizzjoni tal-egżost għandu jinxtegħel mill-anqas 10 minuti qabel sekwenza tat-test.

(i) Kwalunkwe strument ta’ integrazzjoni elettronika għandu jiġi azzerat jew azzerat mill-ġdid, qabel il-bidu ta’ kwalunkwe intervall tat-test.

7.5.3. Iċċekkjar tal-analizzaturi tal-gass.

Għandhom jintgħażlu l-meded tal-analizzaturi tal-gass. Jistgħu jintużaw analizzaturi tal-emissjonijiet bi qlib awtomatiku jew manwali tal-medda. Matul iċ-ċiklu tat-test, ma għandhiex tinqaleb il-medda tal-analizzaturi tal-emissjonijiet. Fl-istess ħin il-kisbiet tal-amplifikatur(i) operattiv(i) analogu(i) ta’ analizzatur ma jistgħux jinqalbu matul iċ-ċiklu tat-test.

Ir-rispons żero u tal-firxa għandu jiġi determinat għall-analizzaturi kollha bl-użu ta’ gassijiet traċċabbli internazzjonalment li jilħqu l-ispeċifikazzjonijiet tal-paragrafu 9.3.3. L-analizzaturi FID għandhom jiġu mifruxa fuq bażi ta’ numru tal-karbonju ta’ wieħed (C1).

7.5.4. Preparazzjoni tal-filtru ta’ kampjunar tal-partikuli

Tal-inqas siegħa qabel it-test, il-filtru għandu jitpoġġa f’dixx petri, li jkun imħares kontra l-kontaminazzjoni mit-trab, u jippermetti l-bdil tal-arja, u jitqiegħed f’kompartiment tal-użin għall-istabbilizzazzjoni. Fl-aħħar tal-perjodu ta’ stabbilizzazzjoni, għandu jintiżen il-filtru u jiġi rreġistrat il-piż tara. Il-filtru mbagħad għandu jiġi maħżun f’dixx petri magħluq jew f’kontenitur tal-filtru ssiġillat sakemm ikun meħtieġ għall-ittestjar. Il-filtru għandu jintuża fi żmien tmien sigħat minn meta jitneħħa mill-kompartiment tal-użin.

7.5.5. Aġġustament tas-sistema ta’ dilwizzjoni

Il-fluss totali tal-gass tal-egżost dilwit ta’ sistema ta’ dilwizzjoni bi fluss sħiħ jew il-fluss ta’ gass tal-egżost dilwit mgħoddi tul sistema ta’ dilwizzjoni bi fluss parzjali għandu jiġi stabbilit biex tkun eliminata l-kondensazzjoni tal-ilma fis-sistema, u biex tinkiseb temperatura tal-wiċċ tal-filtru bejn 315 K (42 °C) u 325 K (52 °C).

7.5.6. Startjar tas-sistema ta’ kampjunar tal-partikuli

Is-sistema ta’ kampjunar tal-partikuli għandha tiġi startjata u titħaddem fuq bypass. Il-livell ta’ partikuli fl-isfond tad-dilwent jista’ jiġi determinat billi jittieħed kampjun tad-dilwent qabel id-dħul tal-gass tal-egżost fil-mina ta’ dilwizzjoni. Il-kejl jista’ jsir qabel jew wara t-test. Jekk il-kejl isir kemm fil-bidu kif ukoll fl-aħħar taċ-ċiklu, tista’ tittieħed il-medja tal-valuri. Jekk tintuża sistema ta’ kampjunar differenti għall-kejl fl-isfond, il-kejl għandu jsir b’mod parallel għall-prova tat-test.

7.6. Prova taċ-ċiklu WHTC

7.6.1. Tberrid tal-magna

Tista’ tiġi applikata proċedura ta’ tberrid b’mod naturali jew sfurzat. Għal tberrid sfurzat, għandu jintuża ġudizzju tajjeb tal-inġinerija sabiex ikunu stabbiliti sistemi biex jibagħtu arja tat-tkessiħ tul il-magna, biex jibagħtu żejt frisk tul is-sistema ta’ lubrifikazzjoni tal-magna, biex ineħħu s-sħana mil-likwidu tat-tkessiħ tul is-sistema tat-tkessiħ tal-magna, u biex ineħħu s-sħana mis-sistema ta’ trattament wara l-egżost. Fil-każ ta’ tberrid sfurzat tas-sistema ta’ trattament wara, ma għandhiex tiġi applikata l-arja tat-tkessiħ sakemm is-sistema ta’ trattament wara ma tkunx birdet għal taħt it-temperatura ta’ attivazzjoni katalittika tagħha. Kwalunkwe proċedura ta’ tkessiħ li tirriżulta f’emissjonijiet mhux rappreżentattivi mhijiex permessa.

7.6.2. Test bi startjar kiesaħ

It-test bi startjar kiesaħ għandu jinbeda meta t-temperaturi tal-lubrikant tal-magna, tal-likwidu għat-tkessiħ, u tas-sistemi ta’ trattament wara jkunu kollha bejn 293 u 303 K (20 u 30 °C). Il-magna għandha tiġi startjata bl-użu ta’ wieħed mill-metodi li ġejjin:

(a) il-magna għandha tiġi startjata kif rakkomandat fil-manwal tas-sidien bl-użu ta’ mutur tal-produzzjoni li jistartja u batterija ċċarġjata b’mod adegwat jew ta’ provvista tal-elettriku xierqa; jew

(b) il-magna għandha tiġi startjata bl-użu ta’ dinamometru. Il-magna għandha tkun imħaddma fil-limiti ta’ ± 25 fil-mija tal-veloċità tipika tagħha tal-krank fl-użu. Il-krank għandu jitwaqqaf fi żmien sekonda wara t-tħaddim tal-magna. Jekk il-magna ma tistartjax wara 15-il sekonda ta’ krank, il-krank għandu jitwaqqaf u għandha tiġi stabbilita r-raġuni għan-nuqqas ta’ startjar, sakemm il-manwal tas-sidien jew il-manwal ta’ servizz u tiswija ma jiddeskrivix il-ħin itwal tal-krank bħala normali.

7.6.3. Perjodu ta’ hot soak

Hekk kif jitlesta t-test bi startjar kiesaħ, il-magna għandha tiġi kkundizzjonata għat-test tal-istartjar sħun billi jintuża perjodu ta' 10 + 1 minuti ta’ hot soak..

7.6.4. Test bi startjar sħun

Il-magna għandha tiġi startjata fit-tmiem tal-perjodu ta’ hot soak kif definit fil-paragrafu 7.6.3. bl-użu tal-metodi ta’ startjar mogħtija fil-paragrafu 7.6.2.

7.6.5. Sekwenza tat-test

Is-sekwenza tat-test kemm bi startjar kiesaħ kif ukoll bi startjar sħun għandha tibda hekk kif tistartja l-magna. Wara li tkun bdiet taħdem il-magna, għandu jinbeda l-kontroll taċ-ċiklu sabiex il-ħidma tal-magna taqbel mal-ewwel punt stabbilit taċ-ċiklu.

Il-WHTC għandu jsir skont iċ-ċiklu ta’ referenza kif stabbilit fil-paragrafu 7.4. Il-punti stabbiliti tal-veloċità tal-magna u tal-kmand tat-torque għandhom jingħataw f’5 Hz (rakkomandat 10 Hz) jew akbar. Il-punti stabbiliti għandhom jiġu kkalkulati b’interpolazzjoni lineari bejn il-punti stabbiliti ta’ 1 Hz taċ-ċiklu ta’ referenza. Il-veloċità u t-torque proprji tal-magna għandhom jiġu rreġistrati għall-inqas darba kull sekonda matul iċ-ċiklu tat-test (1 Hz), u s-sinjali jistgħu jiġu ffiltrati elettronikament.

7.6.6. Ġbir ta’ dejta rilevanti dwar l-emissjonijiet

Fil-bidu tas-sekwenza tat-test, għandu jiġi startjat it-tagħmir tal-kejl, fl-istess waqt:

(a) ibda iġbor jew analizza d-dilwent, jekk tintuża sistema ta’ dilwizzjoni bi fluss sħiħ;

(b) ibda iġbor jew analizza l-gass tal-egżost dilwit jew mhux trattat, skont il-metodu użat;

(c) ibda kejjel l-ammont ta’ gass tal-egżost dilwit u t-temperaturi u l-pressjonijiet meħtieġa;

(d) ibda rreġistra r-rata tal-fluss tal-massa tal-gass tal-egżost, jekk tintuża analiżi tal-gass tal-egżost mhux trattat;

(e) ibda rreġistra d-dejta ta’ reazzjoni tal-veloċità u tat-torque tad-dinamometru.

Jekk jintuża kejl tal-egżost mhux trattat, il-konċentrazzjonijiet tal-emissjonijiet (NM)HC, CO u NOx) u r-rata tal-fluss tal-massa tal-gass tal-egżost għandhom jitkejlu kontinwament u jinħażnu b’rata ta’ mill-anqas 2 Hz fuq sistema tal-kompjuter. Id-dejta l-oħra kollha tista’ tiġi rreġistrata b’rata ta’ kampjunar ta’ mill-inqas 1 Hz. Għall-analizzaturi analogi, ir-rispons għandu jiġi rreġistrat, u d-dejta ta’ kalibrazzjoni tista’ tiġi applikata online jew offline matul l-evalwazzjoni tad-dejta.

Jekk tintuża sistema ta’ dilwizzjoni bi fluss sħiħ, l-HC u n-NOx għandhom jitkejlu kontinwament fil-mina ta’ dilwizzjoni bi frekwenza ta’ mill-inqas 2 Hz. Il-konċentrazzjonijiet medji għandhom jiġu determinati bl-integrazzjoni tas-sinjali tal-analizzatur matul iċ-ċiklu tat-test. Il-ħin ta’ reazzjoni tas-sistema ma għandux ikun itwal minn 20 s, u għandu jkun ikkoordinat mal-varjazzjonijiet fil-fluss CVS u mal-bilanċi tal-ħin ta’ kampjunar/taċ-ċiklu tat-test, jekk ikun hemm bżonn. Il-CO, CO2, u n-NMHC jistgħu jiġu determinati bl-integrazzjoni ta’ sinjali ta’ kejl kontinwu jew bl-analiżi tal-konċentrazzjonijiet fil-borża ta’ kampjunar, miġbura matul iċ-ċiklu. Il-konċentrazzjonijiet tal-inkwinanti gassużi fid-dilwent għandhom jiġu determinati qabel il-punt fejn l-egżost jidħol fil-mina ta’ dilwizzjoni permezz ta’ integrazzjoni jew bil-ġbir fil-borża tal-isfond. Il-parametri l-oħra kollha li jridu jitkejlu għandhom jiġu rreġistrati b’minimu ta’ kejl wieħed kull sekonda (1 Hz).

7.6.7. Kampjunar tal-partikuli

Fil-bidu tas-sekwenza tat-test, is-sistema ta’ kampjunar tal-partikuli għandha tinbidel minn bypass għal ġbir tal-partikuli

Jekk tintuża sistema ta’ dilwizzjoni bi fluss parzjali, il-pompa(pompi) ta’ kampjunar għandhom jiġu kkontrollati, sabiex ir-rata ta’ fluss tul is-sonda ta’ kampjun tal-partikuli jew it-tubu ta’ trasferiment tinżamm proporzjonali mar-rata tal-fluss tal-massa tal-egżost kif stabbilit skont il-paragrafu 9.4.6.1.

Jekk tintuża sistema ta’ dilwizzjoni bi fluss sħiħ, il-pompa/pompi tal-kampjun għandhom jiġu aġġustati sabiex ir-rata tal-fluss tul is-sonda tal-kampjun tal-partikuli jew it-tubu tat-trasferiment tinżamm f’valur fil-limiti ta’ ±2,5 fil-mija tar-rata tal-fluss stabbilita. Jekk jintuża kumpens għall-fluss (jiġifieri kontroll proporzjonali tal-fluss tal-kampjun), għandu jintwera li l-proporzjon tal-fluss tal-mina prinċipali għall-fluss tal-kampjun tal-partikuli ma jinbidilx b’aktar minn ±2,5 fil-mija tal-valur stabbilit tiegħu (minbarra l-ewwel 10 sekondi ta’ kampjunar). It-temperatura u l-pressjoni medji fil-miter(s) tal-gass jew fil-bokka tal-istrumentazzjoni tal-fluss għandhom jiġu rreġistrati. Jekk ir-rata tal-fluss stabbilita ma tkunx tista’ tinżamm matul iċ-ċiklu komplet fil-limiti ta’ ±2,5 fil-mija minħabba tagħbija għolja ta’ partikuli fuq il-filtru, it-test għandu jiġi annullat. It-test għandu jsir mill-ġdid bl-użu ta’ rata aktar baxxa ta’ fluss tal-kampjun.

7.6.8. Twaqqif tal-magna u malfunzjoni tat-tagħmir

Jekk il-magna tieqaf xi mkien matul it-test bi startjar kiesaħ, it-test għandu jiġi annullat. Il-magna għandha tiġi prekondizzjonata u startjata mill-ġdid skont ir-rekwiżiti tal-paragrafu 7.6.2, u t-test irid jiġi ripetut.

Jekk il-magna tieqaf xi mkien matul it-test bi startjar sħun, it-test bi startjar sħun għandu jiġi annullat. Il-magna għandha tiġi mgħaddsa skont il-paragrafu 7.6.3, u t-test bi startjar sħun irid jiġi ripetut. F’dan il-każ, it-test bi startjar kiesaħ ma għandux bżonn jiġi ripetut.

Jekk isseħħ malfunzjoni f’xi wieħed mit-tagħmir tat-test meħtieġ matul iċ-ċiklu tat-test, it-test għandu jiġi annullat u ripetut skont id-dispożizzjonijiet imsemmija hawn fuq.

7.7. Prova taċ-ċiklu WHSC

7.7.1. Prekondizzjonament tas-sistema ta’ dilwizzjoni u tal-magna

Is-sistema ta’ dilwizzjoni u l-magna għandhom jiġu startjati u msaħħna skont il-paragrafu 7.4.1. Wara t-tisħin, il-magna u s-sistema ta’ kampjunar għandhom jiġu prekondizzjonati permezz tat-tħaddim tal-magna fil-modalità 9 (ara l-paragrafu 7.2.2, tabella 1) għal mill-inqas 10 minuti filwaqt li fl-istess ħin titħaddem is-sistema ta’ dilwizzjoni. Jistgħu jinġabru kampjuni ta’ emissjonijiet ta’ partikuli bi prova. Dawn il-filtri tal-kampjuni ma għandhomx bżonn jiġu stabbilizzati jew jintiżnu, u jistgħu jitwarrbu. Ir-rati tal-fluss għandhom jiġu ssettjati fir-rati approssimattivi tal-fluss magħżula għall-ittestjar. Il-magna għandha tiġi mitfija wara l-prekondizzjonament.

7.7.2. Startjar tal-magna

5 ± 1 minuti wara t-tlestija tal-prekondizzjonament fil-modalità 9 kif deskritt fil-paragrafu 7.7.1, il-magna għandha tiġi startjata skont il-proċedura ta’ startjar irrakkomandata mill-fabbrikant fil-manwal tas-sid, bl-użu jew ta’ mutur tal-produzzjoni li jistartja jew tad-dinamometru skont il-paragrafu 7.6.2.

7.7.3. Sekwenza tat-test

Is-sekwenza tat-test għandha tibda wara li l-magna tkun qiegħda taħdem u fi żmien minuta wara li tiġi kkontrollata l-ħidma tal-magna sabiex taqbel mal-ewwel modalità taċ-ċiklu (mhux ingranata).

Il-WHSC għandu jsir skont l-ordni tal-modalitajiet tat-test imniżżla fit-tabella 1 tal-paragrafu 7.2.2.

7.7.4. Ġbir ta’ dejta rilevanti dwar l-emissjonijiet

Fil-bidu tas-sekwenza tat-test, għandu jiġi startjat it-tagħmir tal-kejl, fl-istess waqt:

(a) ibda iġbor jew analizza l-arja ta’ dilwizzjoni, jekk tintuża sistema ta’ dilwizzjoni bi fluss sħiħ;

(b) ibda iġbor jew analizza l-gass tal-egżost dilwit jew mhux trattat, skont il-metodu użat;

(c) ibda kejjel l-ammont ta’ gass tal-egżost dilwit u t-temperaturi u l-pressjonijiet meħtieġa;

(d) ibda rreġistra r-rata tal-fluss tal-massa tal-gass tal-egżost, jekk tintuża analiżi tal-gass tal-egżost mhux trattat;

(e) ibda rreġistra d-dejta ta’ reazzjoni tal-veloċità u tat-torque tad-dinamometru.

Jekk jintuża kejl tal-egżost mhux trattat, il-konċentrazzjonijiet tal-emissjonijiet ((NM)HC, CO u NOx) u r-rata tal-fluss tal-massa tal-gass tal-egżost għandhom jitkejlu kontinwament u jinħażnu b’rata ta’ mill-anqas 2 Hz fuq sistema tal-kompjuter. Id-dejta l-oħra kollha tista’ tiġi rreġistrata b’rata ta’ kampjun ta’ mill-inqas 1 Hz. Għall-analizzaturi analogi, ir-rispons għandu jiġi rreġistrat, u d-dejta ta’ kalibrazzjoni tista’ tiġi applikata online jew offline matul l-evalwazzjoni tad-dejta.

Jekk tintuża sistema ta’ dilwizzjoni bi fluss sħiħ, l-HC u n-NOx għandhom jitkejlu kontinwament fil-mina tad-dilwizzjoni bi frekwenza ta’ mill-inqas 2 Hz. Il-konċentrazzjonijiet medji għandhom jiġu determinati bl-integrazzjoni tas-sinjali tal-analizzatur matul iċ-ċiklu tat-test. Il-ħin ta’ reazzjoni tas-sistema ma għandux ikun itwal minn 20 s, u għandu jkun ikkoordinat mal-varjazzjonijiet fil-fluss CVS u mal-bilanċi tal-ħin ta’ kampjunar/taċ-ċiklu tat-test, jekk ikun hemm bżonn. Il-CO, CO2, u n-NMHC jistgħu jiġu determinati bl-integrazzjoni ta’ sinjali ta’ kejl kontinwu jew bl-analiżi tal-konċentrazzjonijiet fil-borża ta’ kampjunar, miġbura matul iċ-ċiklu. Il-konċentrazzjonijiet tal-inkwinanti gassużi fid-dilwent għandhom jiġu determinati qabel il-punt fejn l-egżost jidħol fil-mina ta’ dilwizzjoni permezz ta’ integrazzjoni jew billi jinġabru fil-borża tal-isfond. Il-parametri l-oħra kollha li jridu jitkejlu għandhom jiġu rreġistrati b’minimu ta’ kejl wieħed kull sekonda (1 Hz).

7.7.5. Kampjunar tal-partikuli

Fil-bidu tas-sekwenza tat-test, is-sistema ta’ kampjunar tal-partikuli għandha tinbidel minn bypass għal ġbir tal-partikuli. Jekk tintuża sistema ta’ dilwizzjoni bi fluss parzjali, il-pompa(pompi) ta’ kampjunar għandhom jiġu kkontrollati, sabiex ir-rata ta’ fluss tul is-sonda ta’ kampjun tal-partikuli jew it-tubu tat-trasferiment tinżamm proporzjonali mar-rata tal-fluss tal-massa tal-egżost kif stabbilit skont il-paragrafu 9.4.6.1.

Jekk tintuża sistema ta’ dilwizzjoni bi fluss sħiħ, il-pompa/pompi tal-kampjun għandhom jiġu aġġustati sabiex ir-rata tal-fluss tul is-sonda tal-kampjun tal-partikuli jew it-tubu tat-trasferiment tinżamm f’valur fil-limiti ta’ ±2,5 fil-mija tar-rata tal-fluss stabbilita. Jekk jintuża kumpens għall-fluss (jiġifieri kontroll proporzjonali tal-fluss tal-kampjun), għandu jintwera li l-proporzjon tal-fluss tal-mina prinċipali għall-fluss tal-kampjun tal-partikuli ma jinbidilx b’aktar minn ±2,5 fil-mija tal-valur stabbilit tiegħu (minbarra l-ewwel 10 sekondi tal-kampjunar). Għandhom jiġu rreġistrati t-temperatura u l-pressjoni medji fil-miter(s) tal-gass jew fil-bokka tal-istrumentazzjoni tal-fluss. Jekk ir-rata tal-fluss stabbilita ma tkunx tista’ tinżamm matul iċ-ċiklu komplet fil-limiti ta’ ±2,5 fil-mija minħabba tagħbija għolja ta’ partikuli fuq il-filtru, it-test għandu jiġi annullat. It-test għandu jsir mill-ġdid bl-użu ta’ rata aktar baxxa ta’ fluss tal-kampjun.

7.7.6. Twaqqif tal-magna u malfunzjoni tat-tagħmir

Jekk il-magna tieqaf xi mkien matul iċ-ċiklu, it-test għandu jiġi annullat. Il-magna għandha tiġi prekondizzjonata skont il-paragrafu 7.7.1 u startjata mill-ġdid skont il-paragrafu 7.7.2, u t-test irid jiġi ripetut.

Jekk isseħħ malfunzjoni f’xi wieħed mit-tagħmir tat-test meħtieġ matul iċ-ċiklu tat-test, it-test għandu jiġi annullat u ripetut skont id-dispożizzjonijiet imsemmija aktar ’il fuq.

7.8. Proċeduri ta’ wara t-test

7.8.1. Tħaddim wara t-test

Mat-tlestija tat-test, il-kejl tar-rata tal-fluss tal-massa tal-gass tal-egżost, il-volum tal-gass tal-egżost dilwit, il-fluss tal-gass fil-boroż tal-ġbir u l-pompa tal-kampjun tal-partikuli għandhom jitwaqqfu. Fil-każ ta’ sistema ta’ analizzatur integranti, il-kampjunar għandu jitkompla sakemm jgħaddu l-ħinijiet ta’ rispons tas-sistema.

7.8.2. Verifika tal-kampjunar proporzjonali

Għal kwalunkwe kampjun ta’ lott proporzjonali, bħal kampjun ta’ borża jew kampjun ta’ PM, għandu jiġi verifikat li nżamm kampjunar proporzjonali skont il-paragrafi 7.6.7 u 7.7.5. Kwalunkwe kampjun li ma jissodisfax ir-rekwiżit għandu jiġi annullat.

7.8.3. Kondizzjonament u wżin tal-PM

Il-filtru tal-partikuli għandu jitpoġġa f’kontenituri mgħottija jew issiġillati jew il-ħolders tal-filtri għandhom ikunu magħluqa, sabiex il-filtri tal-kampjuni jiġu mħarsa kontra l-kontaminazzjoni ambjentali. Imħares b’dan il-mod, il-filtru għandu jitreġġa’ lura fil-kompartiment tal-użu. Il-filtru għandu jiġi kondizzjonat għal mill-anqas siegħa, u mbagħad jintiżen skont il-paragrafu 9.4.5. Il-piż totali tal-filtru għandu jiġi rreġistrat.

7.8.4. Verifika taċ-ċaqliq

Malli jkun prattikabbli iżda mhux aktar tard minn 30 minuta wara li jitlesta ċ-ċiklu tat-test jew matul il-perjodu ta’ soak, għandhom jiġu determinati r-risponsi żero u tal-ispan tal-meded tal-analizzaturi gassużi użati. Għall-iskop ta’ dan il-paragrafu, iċ-ċiklu tat-test huwa definit kif ġej:

(a) għall-WHTC: is-sekwenza sħiħa kiesaħ – soak – sħun,

(b) għat-test bi startjar sħun WHTC (paragrafu 6.6): is-sekwenza soak – sħun,

(c) għat-test bi startjar sħun WHTC b’riġenerazzjoni multipla (paragrafu 6.6): in-numru totali ta’ testijiet bi startjar sħun,

(d) għall-WHSC: iċ-ċiklu tat-test.

Id-dispożizzjonijiet li ġejjin japplikaw għaċ-ċaqliq tal-analizzatur:

(a) ir-risponsi żero u tal-ispan ta’ qabel it-test u r-risponsi żero u tal-ispan ta’ wara t-test jistgħu jiġu jiddaħħlu direttament fl-ekwazzjoni 66 tal-paragrafu 8.6.1 mingħajr ma jiġi determinat ċaqliq,

(b) jekk id-differenza fiċ-ċaqliqbejn ir-riżultati ta’ qabel it-test u r-riżultati ta’ wara t-test tkun inqas minn 1 fil-mija tal-iskala sħiħa, il-konċentrazzjonijiet imkejla jistgħu jintużaw mhux aġġustati jew jistgħu jiġu aġġustati għaċ-ċaqliq skont il-paragrafu 8.6.1,

(c) jekk id-differenza fiċ-ċaqliq bejn ir-riżultati ta’ qabel it-test u r-riżultati ta’ wara t-test tkun daqs jew akbar minn 1 fil-mija tal-iskala sħiħa, it-test għandu jiġi annullat jew il-konċentrazzjonijiet imkejla għandhom jiġu aġġustati għaċ-ċaqliq skont il-paragrafu 8.6.1.

7.8.5. Analiżi tal-kampjunar gassuż bil-borża

Malli jkun prattikabbli, għandu jsir dan li ġej:

(a) il-kampjuni gassużi fil-borża għandhom jiġu analizzati mhux aktar tard minn 30 minuta wara li jitlesta t-test bi startjar sħun jew matul il-perjodu ta’ soak għat-test bi startjar kiesaħ,

(b) il-kampjuni fl-isfond għandhom jiġu analizzati mhux aktar tard minn 60 minuta wara li jitlesta t-test bi startjar sħun.

7.8.6. Validazzjoni tal-prestazzjoni matul iċ-ċiklu

Qabel ma tiġi kkalkulata l-prestazzjoni proprja matul iċ-ċiklu, kwalunkwe punt irreġistrat matul l-istartjar tal-magna għandu jitħalla barra. Il-prestazzjoni proprja matul iċ-ċiklu għandha tiġi determinata matul iċ-ċiklu tat-test billi jintużaw simultanjament il-valuri proprji tal-veloċità u tat-torque sabiex ikunu kkalkulati l-valuri għall-qawwa istantanja tal-magna. Il-valuri tal-qawwa istantanja tal-magna għandhom jiġu integrati matul iċ-ċiklu tat-test sabiex tiġi kkalkulata l-prestazzjoni proprja matul iċ-ċiklu W act (kWh). Jekk ma jkunux imwaħħla awżiljarji/tagħmir skont il-paragrafu 6.3.1, il-valuri tal-qawwa istantanja għandhom jiġu korretti bl-użu tal-ekwazzjoni (4) fil-paragrafu 6.3.5.

L-istess metodoloġija kif deskritta fil-paragrafu 7.4.8 għandha tintuża sabiex tiġi integrata l-qawwa proprja tal-magna.

Il-prestazzjoni proprja matul iċ-ċiklu W act tintuża għal tqabbil mal-prestazzjoni matul iċ-ċiklu ta’ referenza W ref u biex jiġu kkalkulati l-emissjonijiet speċifiċi tal-brejk (ara l-paragrafu 8.6.3).

W act għandha tkun bejn 85 fil-mija u 105 fil-mija ta’ W ref.

7.8.7. Statistika ta’ validazzjoni taċ-ċiklu tat-test

Għandhom isiru rigressjonijiet lineari tal-valuri proprji (n act, M act, P act) fuq il-valuri ta’ referenza n ref, M ref, P ref) kemm għall-WHTC kif ukoll għall-WHSC.

Sabiex jiġi minimizzat l-effett ta’ impreċiżjoni tal-intervall tal-ħin bejn il-valuri proprja u dawk ta’ referenza matul iċ-ċiklu, is-sekwenza kollha tas-sinjali proprja tal-veloċità u tat-torque tal-magna tista’ tiġi avvanzata jew ittardjata fil-ħin fir-rigward tal-veloċità ta’ referenza u tas-sekwenza tat-torque. Jekk is-sinjali proprja juru bidla, kemm il-veloċità kif ukoll it-torque għandhom jiġu aġġustati bl-istess ammont u fl-istess direzzjoni

Għandu jintuża l-metodu tal-inqas kwadrati, bl-ekwazzjoni l-aktar adattata li jkollha l-forma:

(11)

fejn:

y hu l-valur proprja tal-veloċità (min–1), torque (Nm), jew qawwa (kW) a1 hi l-pendenza tal-linja ta’ rigressjoni x hu l-valur ta’ referenza tal-veloċità (min–1), torque (Nm), jew qawwa (kW) a0 hi l-interċettazzjoni y tal-linja ta’ rigressjoni

L-iżball standard tal-istima (SEE) ta’ y fuq x u l-koeffiċjent tad-determinazzjoni (r2) għandhom jiġu kkalkulati għal kull linja ta’ rigressjoni.

Huwa rrakkomandat li din l-analiżi ssir f’1 Hz. Sabiex test jitqies bħala validu, għandhom jintlaħqu l-kriterji tat-tabella 2 (WHTC) jew tat-tabella 3 (WHSC).

Tabella 2

Tolleranzi tal-linja ta’ rigressjoni għall-WHTC

Veloċità Torque Qawwa Żball standard tal-istima (SEE) ta’ y fuq x massimu ta’ 5 fil-mija tal-veloċità massima tat-test massimu ta’ 10 fil-mija tat-torque massimu tal-magna massimu ta’ 10 fil-mija tal-qawwa massima tal-magna Pendenza tal-linja ta’ rigressjoni, a1 0,95 sa 1,03 0,83 – 1,03 0,89 – 1,03 Koeffiċjent tad-determinazzjoni, r2 minimu ta’ 0,970 minimu ta’ 0,850 minimu ta’ 0,910 Interċettazzjoni y tal-linja ta’ rigressjoni, a0 massimu ta’ 10 fil-mija tal-veloċità mhux ingranata ± 20 Nm jew ± 2 fil-mija tat-torque massimu skont liema jkun l-akbar ± 4 kW jew ± 2 fil-mija tal-qawwa massima skont liema jkun l-akbar





Tabella 3

Tolleranzi tal-linja ta’ rigressjoni għall-WHSC

Veloċità Torque Qawwa Żball standard tal-istima (SEE) ta’ y fuq x massimu ta’ 1 fil-mija tal-veloċità massima tat-test massimu ta’ 2 fil-mija tat-torque massimu tal-magna massimu ta’ 2 fil-mija tal-qawwa massima tal-magna Pendenza tal-linja ta’ rigressjoni, a1 0,99 sa 1,01 0,98 – 1,02 0,98 – 1,02 Koeffiċjent tad-determinazzjoni, r2 minimu ta’ 0,990 minimu ta’ 0,950 minimu ta’ 0,950 Interċettazzjoni y tal-linja ta’ rigressjoni, a0 massimu ta’ 1 fil-mija tal-veloċità massima tat-test ± 20 Nm jew ± 2 fil-mija tat-torque massimu skont liema jkun l-akbar ± 4 kW jew ± 2 fil-mija tal-qawwa massima skont liema jkun l-akbar

Għal skopijiet ta’ rigressjoni biss, jistgħu jitħallew barra punti skont it-tabella 4 qabel ma tiġi kkalkulata r-rigressjoni. Madankollu, dawn il-punti ma għandhomx jitħallew barra għall-kalkolu tal-prestazzjoni matul iċ-ċiklu u tal-emissjonijiet. It-tħollija barra ta’ punti tista’ tiġi applikata għaċ-ċiklu kollu jew għal xi parti minnu

Tabella 4

Tħollija barra permessa ta’ punti mill-analiżi tar-rigressjoni

Episodju Kundizzjonijiet Tħollija barra permessa ta’ punti Talba minima tal-operatur (punt ta’ tħaddim mhux ingranat) n ref = 0 fil-mija u M ref = 0 fil-mija u M act > (M ref – 0,02 M max. mapped torque) u M act < (M ref + 0,02 M max. mapped torque) veloċità u qawwa Talba minima tal-operatur (punt ta’ sewqan) M ref < 0 fil-mija qawwa u torque Talba minima tal-operatur n act ≤ 1,02 n ref u M act > M ref jew n act > n ref u M act ≤ M ref’ jew n act > 1,02 n ref u M ref < M act ≤ (M ref + 0,02 M max. mapped torque) qawwa u jew torque jew veloċità Talba massima tal-operatur n act < n ref u M act ≥ M ref jew n act ≥ 0,98 n ref u M act < M ref jew n act < 0,98 n ref u M ref > M act ≥ (M ref – 0,02 M max. mapped torque) qawwa u jew torque jew veloċità

8. KALKOLU TAL-EMISSJONI

Ir-riżultat tat-test finali għandu jitqarreb fi stadju wieħed għan-numru ta’ postijiet fuq il-lemin tal-punt deċimali indikat mill-istandard ta’ emissjoni applikabbli flimkien ma’ figura sinfikanti addizzjonali, skont l-ASTM E 29-06B. Ma huwa permess l-ebda tqarrib ta’ valuri intermedji li jwassal għar-riżultat finali tal-emissjonijiet speċifiċi għall-brejk.

Eżempji tal-proċeduri ta’ kalkolu huma mogħtija fl-Appendiċi 6.

Kalkolu tal-emissjonijiet fuq bażi molari, skont l-Anness 7 tal-gtr Nru [xx] fir-rigward tal-protokoll tat-test tal-emissjonijiet mill-egżost għal Makkinarju Mobbli Mhux tat-Toroq (NRMM), huwa permess bil-qbil minn qabel tal-awtorità tal-approvazzjoni tat-tip.

8.1. Korrezzjoni xotta/mxarrba

Jekk l-emissjonijiet jitkejlu fuq bażi xotta, il-konċentrazzjoni mkejla għandha tiġi konvertita għal bażi mxarrba skont l-ekwazzjoni li ġejja.

(12)

fejn:

c d hija l-konċentrazzjoni xotta f’ppm jew f’perċentwali tal-volum kw huwa l-fattur ta’ korrezzjoni xott/imxarrab (k w,a, k w,e, jew k w,d skont l-ekwazzjoni rispettiva użata

8.1.1. Gass tal-egżost mhux trattat

(13)

jew

(14)

jew

(15)

bi

(16)

u

(17)

fejn:

H a hija l-umdità tal-arja li tidħol, g ilma għal kull kg ta’ arja xotta w ALF huwa l-kontenut ta’ idroġenu tal-fjuwil, perċentwali tal-massa q mf,i hija r-rata tal-fluss istantanju tal-massa tal-fjuwil, kg/s q mad,I hija r-rata tal-fluss istantanju tal-massa tal-arja xotta li tidħol, kg/s p r hija l-pressjoni tal-fwar tal-ilma wara banju li jkessaħ, kPa p b hija l-pressjoni atmosferika totali, kPa w DEL huwa l-kontenut ta’ nitroġenu tal-fjuwil, perċentwali tal-massa w EPS huwa l-kontenut ta’ ossiġnu tal-fjuwil, perċentwali tal-massa α huwa l-proporzjon molari ta’ idroġenu tal-fjuwil c CO2 hija l-konċentrazzjoni xotta ta’ CO2, perċentwali c CO hija l-konċentrazzjoni xotta ta’ CO, perċentwali

L-ekwazzjonijiet (13) u (14) huma prinċipalment identiċi bil-fattur 1.008 fl-ekwazzjonijiet (13) u (15) ikun approssimattiv għad-denominatur aktar preċiż fl-ekwazzjoni (14).

8.1.2. Gass tal-egżost dilwit

(18)

jew

(19)

bi

(20)

fejn:

α huwa l-proporzjon molari ta’ idroġenu tal-fjuwil c CO2w hija l-konċentrazzjoni mxarrba ta’ CO2, perċentwali c CO2d hija l-konċentrazzjoni xotta ta’ CO2, perċentwali H d hija l-umdità tad-dilwent, g ilma kull kg ta’ arja xotta H a hija l-umdità tal-arja li tidħol, g ilma għal kull kg ta’ arja xotta D huwa l-fattur ta’ dilwizzjoni (ara l-paragrafu 8.5.2.3.2)

8.1.3. Dilwent

(21)

bi

(22)

fejn:

H d hija l-umdità tad-dilwent, g ilma għal kull kg ta’ arja xotta

8.2. Korrezzjoni tan-NOx għall-umdità

Billi l-emissjoni tan-NOx tiddependi fuq il-kundizzjonijiet tal-arja ambjentali, il-konċentrazzjoni tan-NOx għandha tiġi korretta għall-umdità bil-fatturi mogħtija fil-paragrafu 8.2.1 jew 8.2.2. L-umdità tal-arja li tidħol Ha tista’ tinkiseb minn kejl tal-umdità relattiva, kejl tal-punt fejn tifforma n-nida, kejl tal-pressjoni tal-fwar jew kejl ta’ bozza xotta/mxarrba bl-użu ta’ ekwazzjonijiet ġeneralment aċċettati.

8.2.1. Magni li jaħdmu b’kompressjoni

(23)

fejn:

H a hija l-umdità tal-arja li tidħol, g ilma għal kull kg ta’ arja xotta

8.2.2. Magni li jaqbdu bl-ispark plaggs

(24)

fejn:

H a hija l-umdità tal-arja li tidħol, g ilma għal kull kg ta’ arja xotta

8.3. Korrezzjoni għall-kapaċità ta’ żamma f’wiċċ l-ilma tal-filtru tal-partikuli

Il-massa tal-filtru ta’ kampjunar għandha tiġi korretta għall-kapaċità tagħha ta’ żamma f’wiċċ l-ilma fl-arja. Il-korrezzjoni għall-kapaċità taż-żamma f’wiċċ l-ilma tiddependi mid-densità tal-filtru ta’ kampjunar, mid-densità tal-arja u mid-densità tal-piż ta’ kalibrazzjoni tal-miżien, u ma tgħoddx għall-kapaċità taż-żamma f’wiċċ l-ilma tal-PM innifisha. Il-korrezzjoni għall-kapaċità ta’ żamma f’wiċċ l-ilma għandha tiġi applikata kemm għall-massa tara tal-filtru kif ukoll għall-massa totali tal-filtru.

Jekk id-densità tal-materjal tal-filtru ma tkunx magħrufa, għandhom jintużaw id-densitajiet li ġejjin:

(a) filtru ta’ fajber tal-ħġieġ miksi bit-teflon: 2 300 kg/m3

(b) filtru ta’ membrana tat-teflon: 2 144 kg/m3

(c) filtru ta’ membrana tat-teflon b’ċirku ta’ sostenn tal-polimetilpenten: 920 kg/m3

Għall-piżijiet ta’ kalibrazzjoni tal-istainless steel, għandha tintuża densità ta’ 8 000 kg/m3. Jekk il-materjal tal-piż ta’ kalibrazzjoni jkun differenti, id-densità tiegħu trid tkun magħrufa.

Għandha tintuża l-ekwazzjoni li ġejja:

(25)

bi

(26)

fejn:

m uncor hja l-massa tal-kampjun ta’ partikuli mhux korretta, mg ρ a hija d-densità tal-arja, kg/m3 ρ w hija d-densità tal-piż ta’ kalibrazzjoni tal-miżien, kg/m3 ρ f hija d-densità tal-filtru ta’ kampjunar tal-partikuli, kg/m3 p b hija l-pressjoni atmosferika totali, kPa T a hija t-temperatura tal-arja fl-ambjent tal-miżien, K 28,836 hija l-massa molari tal-arja fl-umdità ta’ referenza (282,5 K), g/mol 8,3144 huwa l-kostanti molari tal-gass

Il-massa tal-kampjun tal-partikuli mp użata fil-paragrafi 8.4.3 u 8.5.3 għandha tiġi kkalkulata kif ġej:

(27)

fejn:

m f,G hija l-massa totali tal-filtru tal-partikuli korretta għall-kapaċità ta’ żamma f’wiċċ l-ilma, mg m f,T hija l-massa tara tal-filtru tal-partikuli korretta għall-kapaċità ta’ żamma f’wiċċ l-ilma, mg

8.4. Dilwizzjoni bi fluss parzjali (PFS) u kejl tal-gass mhux trattat

Is-sinjali ta’ konċentrazzjoni istantanja tal-komponenti gassużi jintużaw għall-kalkolu tal-emissjonijiet tal-massa permezz ta’ multiplikazzjoni bir-rata tal-fluss tal-massa istantanja tal-egżost. Ir-rata tal-fluss tal-massa tal-egżost tista’ titkejjel direttament, jew tiġi kkalkolata bl-użu tal-metodi ta’ kejl tal-arja li tidħol u tal-fluss tal-fjuwil, il-metodu ta’ kejl li jintraċċa jew tal-arja li tidħol u tal-proporzjon ta’ arja/fjuwil. Għandha tingħata attenzjoni speċjali lill-ħinijiet ta’ rispons tal-istrumenti differenti. Dawn id-differenzi għandhom jiġu spjegati mill-allinjament fil-ħin tas-sinjali. Għall-partikuli, is-sinjali tar-rata tal-fluss tal-massa tal-egżost jintużaw għall-kontroll tas-sistema ta’ dilwizzjoni bi fluss parzjali sabiex jittieħed kampjun proporzjonali mar-rata tal-fluss tal-massa tal-egżost. Il-kwalità tal-proporzjonalità għandha tiġi ċċekkjata billi tkun applikata analiżi ta’ rigressjoni bejn il-kampjun u l-fluss tal-egżost skont il-paragrafu 9.4.6.1. L-arranġament tat-test komplet huwa muri b’mod skematiku fil-figura 6.

8.4.1. Determinazzjoni tal-fluss tal-massa tal-gass tal-egżost

8.4.1.1. Introduzzjoni

Għall-kalkolu tal-emissjonijiet fil-gass tal-egżost mhux trattat u għall-kontroll ta’ sistema ta’ dilwizzjoni bi fluss parzjali, jeħtieġ li tkun magħrufa r-rata tal-fluss tal-massa tal-gass tal-egżost. Għad-determinazzjoni tar-rata tal-fluss tal-massa tal-egżost, jista’ jintuża xi wieħed mill-metodi deskritti fil-paragrafi 8.4.1.3 sa 8.4.1.7.

8.4.1.2. Ħin tar-rispons

Għall-iskop ta’ kalkolazzjoni tal-emissjonijiet, il-ħin tar-rispons ta’ kull wieħed mill-metodi deskritti fil-paragrafi 8.4.1.3 sa 8.4.1.7 għandu jkun daqs jew inqas mill-ħin ta’ rispons ta’ ≤ 10 s tal-analizzatur, kif meħtieġ fil-paragrafu 9.3.5.

Għall-iskop ta’ kontroll tas-sistema ta’ dilwizzjoni bi fluss parzjali, jinħtieġ rispons aktar malajr. Għas-sistemi ta’ dilwizzjoni bi fluss parzjali b’kontroll online, il-ħin tar-rispons għandu jkun ta’ ≤ 0,3 s. Għas-sistemi ta’ dilwizzjoni bi fluss parzjali b’kontroll antiċipat ibbażat fuq prova tat-test irreġistrata minn qabel, il-ħin tar-rispons tas-sistema ta’ kejl tal-fluss tal-egżost għandu jkun ta’ ≤ 5 s b’ħin ta’ żieda ta’ ≤ 1 s. Il-ħin tar-rispons tas-sistema għandu jkun speċifikat mill-fabbrikant tal-istrument. Ir-rekwiżiti tal-ħin ta’ rispons kombinat għall-fluss tal-gass tal-egżost u għas-sistema ta’ dilwizzjoni bi fluss parzjali huma indikati fil-paragrafu 9.4.6.1.

8.4.1.3. Metodu ta’ kejl dirett

Il-kejl dirett tal-fluss tal-egżost istantanju għandu jsir b’sistemi bħal:

(a) strumenti għad-differenza fil-pressjoni, bħal żennuna tal-fluss, (dettalji ara ISO 5167)

(b) miter tal-fluss ultrasoniku

(c) miter tal-fluss ta’ vortiċi

Għandhom jittieħdu prekawzjonijiet biex jiġu evitati żbalji fil-kejl li jkollhom impatt fuq l-iżbalji fil-valur tal-emissjonijiet. Dawn il-prekawzjonijiet jinkludu l-installazzjoni bir-reqqa tal-istrument fis-sistema tal-egżost tal-magna skont ir-rakkomandazzjonijiet tal-fabbrikanti tal-istrument u l-prassi tajba fl-inġinerija. B’mod speċjali, ir-rendiment tal-magna u l-emissjonijiet ma għandhomx jiġu affettwati mill-installazzjoni tal-istrument.

Il-miters tal-fluss għandhom jissodisfaw ir-rekwiżiti ta’ linearità tal-paragrafu 9.2.

8.4.1.4. Metodu ta’ kejl tal-arja u tal-fjuwil

Dan jinvolvi l-kejl tal-fluss tal-arja u l-fluss tal-fjuwil b’miters tal-fluss xierqa. Il-kalkolu tal-fluss tal-gass tal-egżost istantanju għandu jkun kif ġej:

(28)

fejn:

q mew,i hija r-rata tal-fluss istantanju tal-massa tal-egżost, kg/s q maw,i hija r-rata tal-fluss istantanju tal-massa tal-arja li tidħol, kg/s q mf, i hija r-rata tal-fluss istantanju tal-massa tal- fjuwil, kg/s

Il-miters tal-fluss għandhom jissodisfaw ir-rekwiżiti ta’ linearità tal-paragrafu 9.2, iżda għandhom ikunu preċiżi biżżejjed biex jissodisfaw ukoll ir-rekwiżiti ta’ linearità għall-fluss tal-gass tal-egżost.

8.4.1.5. Metodu ta’ kejl tat-tracer

Dan jinvolvi l-kejl tal-konċentrazzjoni ta’ gass li jintraċċa fl-egżost.

Ammont magħruf ta’ gass inerti (eż. elju pur) għandu jiġi injettat fil-fluss ta’ gass tal-egżost bħala tracer. Il-gass jiġi mħallat u dilwit mill-gass tal-egżost, iżda ma għandux jirreaġixxi fil-pajp tal-egżost. Il-konċentrazzjoni tal-gass imbagħad għandha titkejjel fil-kampjun tal-gass tal-egżost.

Sabiex jiġi żgurat taħlit komplet tal-gass li jintraċċa, is-sonda ta’ kampjunar tal-gass tal-egżost għandha titqiegħed mill-inqas 1 m jew 30 darba d-dijametru tal-pajp tal-egżost, skont liema jkun l-akbar, ’l isfel mill-punt ta’ injezzjoni tal-gass li jintraċċa. Is-sonda ta’ kampjunar tista’ titqiegħed aktar viċin tal-punt ta’ injezzjoni jekk jiġi vverifikat it-taħlit komplet billi titqabbel il-konċentrazzjoni tal-gass li jintraċċa mal-konċentrazzjoni ta’ referenza meta l-gass li jintraċċa jiġi injettat ’il fuq mill-magna.

Ir-rata ta’ fluss tal-gass li jintraċċa għandha tiġi ssettjata b’mod li l-konċentrazzjoni tal-gass li jintraċċa, b’veloċità tal-magna mhux ingranata, wara t-taħlit issir anqas mill-firxa sħiħa tal-analizzatur tal-gass li jintraċċa.

Il-kalkolu tal-fluss tal-gass tal-egżost għandu jkun kif ġej:

(29)

fejn:

q mew, i hija r-rata tal-fluss istantanja tal-massa tal-egżost, kg/s q vt hija r-rata tal-fluss tal-gass li jintraċċa, ċm3/min c mix,i hija l-konċentrazzjoni istantanja tal-gass li jintraċċa wara t-taħlit, ppm ρ e hija d-densità tal-gass tal-egżost, kg/m3 (cf. tabella 4) c b hija l-konċentrazzjoni fl-isfond tal-gass li jintraċċa fl-arja li tidħol, ppm

Il-konċentrazzjoni fl-isfond tal-gass li jintraċċa (c b) tista’ tiġi determinata billi tittieħed medja tal-konċentrazzjoni fl-isfond imkejla immedjatament qabel il-prova tat-test u wara l-prova tat-test.

Meta l-konċentrazzjoni fl-isfond tkun anqas minn 1 fil-mija tal-konċentrazzjoni tal-gass li jintraċċa wara t-taħlit (c mix.i) bi fluss massimu tal-egżost, il-konċentrazzjoni fl-isfond tista’ tiġi skartata.

Is-sistema totali għandha tissodisfa r-rekwiżiti ta’ linearità għall-fluss tal-gass tal-egżost tal-paragrafu 9.2.

8.4.1.6. Metodu ta’ kejl tal-fluss tal-arja u tal-proporzjon tal-arja mal-fjuwil

Dan jinvolvi l-kalkolu tal-massa tal-egżost mill-fluss tal-arja u mill-proporzjon tal-arja mal-fjuwil. Il-kalkolu tal-fluss istantanju tal-massa tal-gass tal-egżost huwa kif ġej:

(30)

bi

(31)

(32)

fejn:

q maw, i hija r-rata ta’ fluss istantanju tal-massa tal-arja li tidħol, kg/s A/F st huwa l-proporzjon stojkjometriku tal-arja mal-fjuwil, kg/kg λ i huwa l-proporzjon istantanju tal-arja żejda c CO2d hija l-konċentrazzjoni xotta ta’ CO2, perċentwali c COd hija l-konċentrazzjoni xotta ta’ CO, ppm c HCw hija l-konċentrazzjoni mxarrba ta’ HC, ppm

Il-miters tal-fluss tal-arja u l-analizzaturi għandhom jissodisfaw ir-rekwiżiti ta’ linearità tal-paragrafu 9.2, u s-sistema totali għandha tissodisfa r-rekwiżiti ta’ linearità għall-fluss tal-gass tal-egżost tal-paragrafu 9.2.

Jekk tagħmir għall-kejl tal-proporzjon tal-arja mal-fjuwil bħal senser tat-tip żirkonja jintuża għall-kejl tal-proporzjon ta’ arja żejda, dan għandu jissodisfa l-ispeċifikazzjonijiet tal-paragrafu 9.3.2.7.

8.4.1.7. Metodu ta’ bilanċ tal-karbonju

Dan jinvolvi l-kalkolu tal-massa tal-egżost mill-fluss tal-fjuwil u l-komponenti gassużi tal-egżost li jinkludu l-karbonju. Il-kalkolu tal-fluss istantanju tal-massa tal-gass tal-egżost huwa kif ġej:

(33)

bi

(34)

u

(35)

fejn:

q mf,i hija r-rata tal-fluss istantanja tal-massa tal-fjuwil, kg/s H a hija l-umdità tal-arja li tidħol, g ilma għal kull kg ta’ arja xotta w BET huwa l-kontenut ta’ karbonju tal-fjuwil, perċentwali tal-massa w ALF huwa l-kontenut ta’ idroġenu tal-fjuwil, perċentwali tal-massa w DEL huwa l-kontenut ta’ nitroġenu tal-fjuwil, perċentwali tal-massa w EPS huwa l-kontenut ta’ ossiġnu tal-fjuwil, perċentwali tal-massa c CO2d hija l-konċentrazzjoni xotta ta’ CO2, perċentwali c CO2d,a hija l-konċentrazzjoni xotta ta’ CO2 tal-arja li tidħol, perċentwali c CO hija l-konċentrazzjoni xotta ta’ CO, ppm c HCw hija l-konċentrazzjoni xotta ta’ HC, ppm

8.4.2. Determinazzjoni tal-komponenti gassużi

8.4.2.1. Introduzzjoni

Il-komponenti gassużi fil-gass tal-egżost mhux trattat emess mill-magna ppreżentata għall-ittestjar għandhom jiġu mkejla bis-sistemi ta’ kejl u kampjunar deskritti fil-paragrafu 9.3 u fl-Appendiċi 3. L-evalwazzjoni tad-dejta hi deskritta fil-paragrafu 8.4.2.2.

Żewġ proċeduri ta’ kalkolu huma deskritti fil-paragrafi 8.4.2.3 u 8.4.2.4, li huma ekwivalenti għall-fjuwil ta’ referenza tal-Appendiċi 2. Il-proċedura fil-paragrafu 8.4.2.3 hija aktar ħafifa, peress li tuża valuri u tabulari għall-proporzjon bejn id-densità tal-komponenti u tal-gass tal-egżost. Il-proċedura fil-paragrafu 8.4.2.4 hija aktar preċiża għall-kwalitajiet tal-fjuwil li jiddevjaw mill-ispeċifikazzjonijiet fl-Appendiċi 2, iżda teħtieġ analiżi elementari tal-kompożizzjoni tal-fjuwil.

8.4.2.2. Evalwazzjoni tad-dejta

Id-dejta rilevanti dwar l-emissjonijiet għandha tiġi rreġistrata u maħżuna skont il-paragrafu 7.6.6.

Għall-kalkolu tal-emissjoni tal-massa tal-komponenti gassużi, it-traċċi tal-konċentrazzjonijiet irreġistrati u t-traċċa tar-rata tal-fluss tal-massa tal-gass tal-egżost għandhom ikunu allinjati fil-ħin bit-trasformazzjoni tal-ħin kif iddefinit fil-paragrafu 3.1.30. Għaldaqstant, il-ħin tar-rispons ta’ kull analizzatur tal-emissjonijiet gassużi u tas-sistema ta’ fluss tal-massa tal-gass tal-egżost għandu jiġi determinat skont il-paragrafi 8.4.1.2 u 9.3.5, rispettivament, u rreġistrat.

8.4.2.3. Kalkolu tal-emissjoni tal-massa bbażat fuq valuri tabulari

Il-massa tal-inkwinanti (g/test) għandha tiġi determinata billi jiġu kkalkolati l-emissjonijiet istantanji tal-massa mill-konċentrazzjonijiet mhux trattati tal-inkwinanti u l-fluss tal-massa tal-gass tal-egżost, allinjati għall-ħin ta’ trasforamzzjoni kif determinat skont il-paragrafu 8.4.2.2, filwaqt li jiġu integrati l-valuri istantanji matul iċ-ċiklu, u l-valuri integrati jiġu mmultiplikati bil-valuri u mit-tabella 5. Jekk imkejla fuq bażi xotta, il-korrezzjoni xotta/mxarrba skont il-paragrafu 8.1 għandha tiġi applikata għall-valuri ta’ konċentrazzjoni istantanja qabel ma jsir xi kalkolu ieħor.

Għall-kalkolu tan-NOx, l-emissjoni tal-massa għandha tiġi mmultiplikata, fejn applikabbli, bil-fattur korrettiv tal-umdità k h,D, jew k h,G, kif determinat skont il-paragrafu 8.2.

Għandha tiġi applikata l-ekwazzjoni li ġejja:

(f’g/test) (36)

fejn:

u gas huwa l-valur rispettiv tal-komponent tal-egżost mit-tabella 5 c gas,i hija l-konċentrazzjoni istantanja tal-komponent fil-gass tal-egżost, ppm q mew, i huwa l-fluss istantanju tal-massa tal-egżost, kg/s f hija r-rata ta’ kampjunar tad-dejta, Hz n huwa n-numru ta’ kejlijiet

Tabella 5

Valuri u tal-gass tal-egżost mhux trattat u densitajiet tal-komponenti

Fjuwil ρ e Gass NOx CO HC CO2 O2 CH4 ρ gas [kg/m3] 2,053 1,250 (1) 1,9636 1,4277 0,716 u gas (2) Diżil 1,2943 0,001586 0,000966 0,000479 0,001517 0,001103 0,000553 Etanol 1,2757 0,001609 0,000980 0,000805 0,001539 0,001119 0,000561 CNG (3) 1,2661 0,001621 0,000987 0,000528 (4) 0,001551 0,001128 0,000565 Propan 1,2805 0,001603 0,000976 0,000512 0,001533 0,001115 0,000559 Butan 1,2832 0,001600 0,000974 0,000505 0,001530 0,001113 0,000558 LPG (5) 1,2811 0,001602 0,000976 0,000510