Official Journal L 239 , 22/09/2000 P. 0019 - 0062



Il-Konvenzjoni li timplimenta l-Ftehim ta' Schengen ta' l-14 ta' Ġunju 1985 bejn il-Gvernijiet ta' l-Istati ta' l-Unjoni Ekonomika tal-Benelux, ir-Repubblika Federali tal-Ġermanja u r-Repubblika Franċiża dwar it-tneħħija bil-mod ta' kontrolli fil-fruntieri komuni tagħhom Ir-RENJU TAL-BELĠJU, ir-REPUBBLIKA FEDERALI TAL-ĠERMANJA, ir-REPUBBLIKA FRANĊIŻA, il-GRAN DUKAT TAL-LUSSEMBURGU u r-RENJU TA' L-OLANDA, minn hawn ‘il quddiem imsejjħa l-"Partijiet Kontraenti", WAQT LI JIEĦDU bħala bażi l-ftehim ta' Schengen ta' l-14 ta' Ġunju 1985 dwar it-tneħħija bil-mod ta' kontrolli fil-fruntieri komuni tagħhom, BILLI DDEĊIEDEW li jwettqu d-determinazzjoni murija f'dak il-Ftehim sabiex jitneħħew kontrolli fil-fruntieri komuni fuq il-moviment ta' persuni u sabiex jiffaliċitaw it-trasport u l-moviment ta' oġġetti f'dawk il-fruntieri, BILLI t-Trattat li jistabbilixxi l-Komunitajiet Ewropej, supplimentat mill-Att Uniku Ewropew, jipprovdi li s-suq intern għandu jikkonsisti f'żona mingħajr fruntieri interni, BILLI l-għan segwit mill-Partijiet Kontraenti hu li jinżamm dak il-għan, bla ħsara għall-miżuri li jridu jittieħdu sabiex jimplimentaw id-dispożizzjonijiet tat-Trattat, BILLI t-twettiq ta' dik id-determinazzjoni teħtieġ serje ta' miżuri xierqa u koperazzjoni mill-viċin bejn il-Partijiet Kontraenti, FTIEHMU KIF ĠEJ: TITOLU I DEFINIZZJONIJIET Artikolu 1 Għall-għanijiet ta' din il-Konvenzjoni: fruntieri interni : għandhom ifissru l-fruntieri komuni tal-Partijiet Kontraenti fuq l-art, l-ajruporti tagħhom għal titjir intern u l-portijiet tagħhom għal konnessjonijiet regolari bil-baħar esklussivament minn jew għal portijiet oħrajn fit-territorji tal-Partijiet Kontraenti u li ma jidħlux f'portijiet barra dawk it-territorji; fruntieri esterni : għandhom ifissru l-fruntieri ta' l-art u tal-baħar tal-Partijiet Kontraenti u l-ajruporti u l-portijiet tal-baħar tagħhom, sakemm ma jkunux fruntieri interni; titjira interna : għandha tfisser kull titjira esklussivament lejn jew mit-territorju tal-Partijiet Kontraenti u li ma tinżilx fit-territorju ta' Stat terz; Stat terz : għandha tfisser kull Stat apparti mill-Partijiet Kontraenti; aljen : għandha tfisser kull persuna apparti minn persuna ta' nazzjonalità ta' Stat Membru tal-Komunitajiet Ewropej; aljen li fir-rigward tiegħu nħarġet twissija bl-għan li jiċċaħħad id-dħul : għandha tfisser aljen li fir-rigward tiegħu tkun reġistrata twissija fis-Sistema ta' Informazzjoni ta' Schengen skond l-Artikolu 96, bil-għan li dik il-persuna ma titħalliex tidħol; il-punt fejn tinqasam il-fruntiera : għandha tfisser kull punt ta' qsim awtorizzat mill-awtoritajiet kompetenti għall-qsim ta' fruntieri esterni; il-kontroll fuq il-fruntiera : għandha tfisser kontroll imwettaq fil-fruntiera, bħala tweġiba esklussiva għal intenzjoni li tinqasam dik il-fruntiera, irrispettivament minn kull konsiderazzjoni oħra; carrier : għandha tfisser kull persuna naturali jew legali li x-xogħol tagħha hu li tipprovdi trasport tal-passiġġiera bl-ajru, bil-baħar jew fuq l-art; permess ta' residenza : għandha tfisser awtorizzazzjoni ta' kull tip maħruġa minn Parti Kontraenti li tagħti drittijiet ta' residenza fit-territorju tagħha. Din id-definizzjoni m'għandhiex tinkludi permess temporanju ta' residenza fit-territorju ta' Parti Kontraenti għall-għanijiet ta' l-ipproċessar ta' applikazzjoni għall-eżilju jew għal permess ta' residenza; applikazzjoni għall-ażil : għandha tfisser kull applikazzjoni ppreżentata bil-miktub, bil-fomm jew b'xi mod ieħor minn aljen fi fruntiera esterna jew fit-territorju ta' Parti Kontraenti bil-għan li jinkiseb rikonoxximent bħala refuġjat skond il-Konvenzjoni ta' Ġinevra li għandha x'taqsam ma' l-Istatus ta' Refuġjati tat-28 ta' Lulju 1951, kif emendata permezz tal-Protokoll ta' New York tal-31 ta' Jannar 1967, u l-kisba tad-dritt ta' residenza; min ifittex l-ażil : għandha tfisser kull aljen li jkun presenta applikazzjoni għall-ażil skond it-tifsira ta' din il-Konvenzjoni fir-rigward ta' liema tkun għad ma ttieħditx deċiżjoni finali; proċessar ta' applikazzjonijiet għall-ażil : għandha tfisser il-proċeduri kollha għall-eżaminazzjoni u għat-teħid ta' deċiżjoni dwar applikazzjonijiet għall-ażil, inklużi miżuri meħuda taħt deċiżjoni finali dwar dan, bl-eċċezzjoni ta' determinazzjoni tal-Parti Kontraenti responsabbli għall-ipproċessar ta' applikazzjonijiet għall-ażil taħt din il-Konvenzjoni. TITOLU II TNEĦĦIJA TA' KONTROLLI FIL-FRUNTIERI INTERNI U FUQ IL-MOVIMENT TA' PERSUNI KAPITOLU 1 QSIM TA' FRUNTIERI INTERNI Artikolu 2 1. Il-fruntieri interni jistgħu jinqasmu minn kullimkien mingħajr ma jsiru kontrolli fuq persuni. 2. Madankollu, Parti Kontraenti tista', wara li tikkonsulta mal-Partijiet Kontraenti l-oħra, tiddeċiedi li jsiru kontrolli xierqa fil-fruntieri nazzjonali interni għal perjodu limitat, jekk dan ikun meħtieġ minħabba raġunijiet ta' politika pubblika jew ta' sigurtà nazzjonali. Jekk il-politika pubblika jew is-sigurtà nazzjonali tirrikjedi azzjoni mmedjata, il-Parti Kontraenti kkonċernata għandha tieħu l-miżuri meħtieġa u għandha tinforma lill-Partijiet Kontraenti l-oħrajn dwar dan kemm jista' jkun malajr. 3. It-tneħħija ta' kontrolli fuq persuni fil-fruntieri interni m'għandux jaffettwa d-dispożizzjonijiet li jinsabu fl-Artikolu 22, jew l-eżerċizzju tal-poteri tal-pulizija fit-territorju ta' Parti Kontraenti mill-awtoritajiet kompetenti taħt il-liġi ta' dik il-Parti, jew il-ħtieġa li wieħed iżomm, iġorr u juri permessi u dokumenti stipulati taħt il-liġi ta' dik il-Parti. 4. Il-kontrolli fuq oġġetti għandhom isiru skond id-dispożizzjonijiet relevanti ta' din il-Konvenzjoni. KAPITOLU 2 QSIM TA' FRUNTIERI ESTERNI Artikolu 3 1. Il-fruntieri esterni jistgħu bħala prinċipju jinqasmu biss fil-postijiet ta' qsim tal-fruntieri u waqt is-siegħat fissi ta' ftuħ. Il-Kumitat Eżekuttiv għandu jadotta dispożizzjonijiet, eċċezzjonijiet u arranġamenti iktar dettaljati dwar traffiku lokali fuq il-fruntiera, u regoli li jirregolaw kategoriji speċjali ta' traffiku marittimu bħat-tbaħħir ta' divertiment u s-sajd mal-kosta. 2. Il-Partijiet Kontraenti jimpenjaw ruħhom li jintroduċu penalitajiet għall-qsim mingħajr awtorizzazzjoni ta' fruntieri esterni minn postijiet differenti mill-punti ta' qsim jew f'ħinijiet differenti mis-siegħat fissi ta' ftuħ. Artikolu 4 1. Il-Partijiet Kontraenti għandhom jassiguraw li, sa mill-1993, passiġġiera fuq titjiriet minn Stati terzi li jittrasferixxu ruħhom għal fuq titjiriet interni għandhom ikunu soġġetti għal kontroll fuq id-dħul, flimkien ma' kontroll tal-bagalji li jġorru f'idejhom, fil-mitjar fejn tasal it-titjira esterna. Passiġġiera fuq titjiriet interni li jittrasferixxu ruħhom għal fuq titjiriet destinati għal Stati terzi għandhom ikunu soġġetti għal kontroll tat-tluq, flimkien ma' kontroll tal-bagalji li jġorru f'idejhom, fil-mitjar minn fejn titlaq it-titjira esterna. 2. Il-Partijiet Kontraenti għandhom jieħdu l-miżuri meħtieġa sabiex jagħmlu ċert li l-kontrolli jsiru b'mod konformi mal-paragrafu 1. 3. La l-paragrafu 1 u lanqas il-paragrafu 2 m'għandhom jaffettwaw kontrolli fuq bagalji rreġistrati; dawn il-kontrolli għandhom isiru jew fil-mitjar tad-destinazzjoni finali jew fil-mitjar tat-tluq inizjali. 4. Sad-data stipulata fil-paragrafu 1, l-ajruporti jistgħu, permezz ta' deroga mid-definizzjoni ta' fruntieri interni, jitqiesu bħala fruntieri esterni għal titjiriet interni. Artikolu 5 1. Fir-rigward ta' żjajjar li ma jaqbżux it-tliet xhur, aljeni li jissodisfaw il-kondizzjonijiet li ġejjin jistgħu jitħallew jidħlu fit-territorji tal-Partijiet Kontraenti: (a) l-aljeni jrid ikollhom dokument jew dokumenti validi, skond id-definizzjoni tal-Kumitat Eżekuttiv, li jagħtuhom l-awtorizzazzjoni li jaqsmu l-fruntiera; (b) l-aljena jridu jkunu fil-pussess ta' viża valida jekk din tinħtieġ; (ċ) l-aljeni jridu juru, jekk meħtieġa, dokumenti li jiġġustifikaw l-għan u l-kondizzjonijiet taż-żjara tagħhom u jridu juru li għandhom mezzi biżżejjed ta' għixien, kemm għall-perjodu taż-żjara maħsuba tagħhom kif ukoll għar-ritorn lejn il-pajjiż ta' oriġini tagħhom jew għat-transitu lejn Stat terz fejn huma ċerti li sejrin jiddaħħlu, jew iridu jkunu f'pożizzjoni li jakkwistaw dawn il-mezzi b'mod liċitu; (d) l-aljeni ma jistgħux ikunu persuni fir-rigward ta' liema tkun inħarġet twissija bil-għan li ma jitħallewx jidħlu; (e) l-aljeni ma jistgħux jitqiesu bħala theddida għall-politika pubblika, għas-sigurtà nazzjonali jew għar-relazzjonijiet internazzjonali ta' xi waħda mill-Partijiet Kontraenti. 2. Aljen li ma jissodisfax il-kondizzjonijiet kollha li jidhru hawn fuq jista' ma jitħalliex jidħol fit-territorji tal-Partijiet Kontraenti, sakemm parti Kontraenti ma tħossx li jinħtieġ li ssir deroga minn dak il-prinċipju għal raġunijiet umanitarji, għal raġunijiet ta' interess nazzjonali jew minħabba obbligi internazzjonali. F'dawn il-każijiet l-awtorizzazzjoni ta' dħul għandha tkun ristretta għat-territorju tal-parti Kontraenti kkonċernata, li trid tinforma lill-Partijiet Kontraenti l-oħrajn dwar dan. Dawn ir-regoli m'għandhomx iwaqqfu l-applikazzjoni ta' dispożizzjonijiet speċjali li jirrigwardaw id-dritt għal ażil jew tad-dispożizzjonijiet li jinsabu fl-Artikolu 18. 3. Aljeni li għandhom permessi ta' residenza jew viżas ta' dħul mill-ġdid maħruġa minn waħda mill-Partijiet Kontraenti jew, fejn meħtieġ, iż-żewġ dokumenti, għandhom jitħallew jidħlu għal għanijiet ta' transitu, sakemm l-ismijiet tagħhom ma jkunux fuq il-lista nazzjonali ta' twissijiet tal-Parti Kontraenti li l-fruntieri esterni tagħha jkunu qegħdin jipprovaw jaqsmu. Artikolu 6 1. Il-moviment minn naħa għall-oħra ta' fruntiera fi fruntieri esterni għandu jkun soġġett għal kontrolli mill-awtoritajiet kompetenti. Għandhom isiru kontrolli fit-territorji tal-Partijiet Kontraenti, skond prinċipji uniformi, fil-limiti tal-poteri nazzjonali u tal-liġi nazzjonali u wara li jiġu kkunsidrati l-interessi tal-Partijiet Kontraenti kollha. 2. Il-prinċipji uniformi msemmija fil-paragrafu 1 għandhom ikunu dawn li ġejjin: (a) Kontrolli fuq persuni għandhom jinkludu mhux biss il-verifika ta' dokumenti ta' l-ivvjaġġar u l-kondizzjonijiet l-oħrajn li jirregolaw id-dħul, residenza, xogħol u ħruġ, imma wkoll kontrolli maħsuba biex jinstabu u jitwaqqfu theddid għas-sigurtà nazzjonali u għall-politika pubblika tal-Partijiet Kontraenti. Kontrolli bħal dawn għandhom isiru wkoll fuq vetturi u fuq oġġetti fil-pussess ta' persuni li jaqsmu l-fruntiera. Għandhom isiru minn kull Parti Kontraenti skond il-liġi nazzjonali tagħha, b'mod partikolari fejn ikunu involuti tfittxijiet. (b) Kull persuna hi soġġetta għal mill-inqas kontroll wieħed sabiex tkun stabbilita l-identità tagħha billi turi jew tippreżenta d-dokumenti ta' l-ivvjaġġar tagħha. (ċ) Malli jidħlu, l-aljeni għandhom ikunu soġġetti għal kontroll dettaljat, kif definit f'(a). (d) Mal-ħruġ, il-kontrolli għandhom isiru kif meħtieġ fl-interess tal-Partijiet Kontraenti kollha taħt il-liġi dwar aljeni sabiex jinstabu u jitwaqqfu theddidiet għas-sigurtà nazzjonali u għall-politika pubblika tal-Partijiet Kontraenti. Dawn il-kontrolli għandhom isiru dejjem fuq aljeni. (e) Jekk f'ċerti ċirkostanzi dawn il-kontrolli ma jkunux jistgħu jsiru, iridu jkunu stabbiliti l-prijoritajiet. F'dak il-każ, kontrolli fuq id-dħul għandhom jieħdu prijorità fuq kontrolli fuq il-ħruġ. 3. L-awtoritajiet għandhom jużaw unitajiet mobbli sabiex iwettqu sorveljanza ta' fruntieri esterni bejn punt ta' qsim; l-istess għandu japplika għal punti ta' qsim ta' fruntieri barra s-siegħat normali ta' ftuħ. Din is-sorveljanza għandha ssir b'mod li tiskuraġġixxi n-nies milli jippruvaw jevitaw il-kontrolli fil-punti ta' qsim. Il-proċeduri ta' sorveljanza għandhom, fejn ikun xieraq, ikunu stabbiliti mill-Kumitat Eżekuttiv. 4. Il-Partijiet Kontraenti jimpenjaw ruħhom li jqabbdu uffiċjali li huma kwalifikati biżżejjed sabiex jagħmlu kontrolli u sorveljanza matul il-fruntieri esterni. 5. Għandu jkun hemm l-istess grad ta' kontroll fuq il-fruntieri esterni. Artikolu 7 Il-Partijiet Kontraenti għandhom jassistu lil xulxin u għandhom iżommu koperazzjoni kostanti u mill-viċin bil-għan li jimplimentaw b'mod effettiv il-kontrolli u s-sorveljanza. Huma għandhom, b'mod partikolari, jiskambjaw kull informazzjoni relevanti u importanti, bl-eċċezzjoni ta' informazzjoni personali, ħlief jekk din il-Konvenzjoni tipprovdi mod ieħor. Huma għandhom kemm jista' jkun jarmonizzaw l-istruzzjonijiet mogħtija lill-awtoritajiet responsabbli għal kontrolli, u għandhom jippromwovu t-taħriġ bażiku standard u dak ulterjuri ta' uffiċjali li jaħdmu fil-punti ta' kontroll. Din il-koperazzjoni tista' tieħu l-forma ta' skambju ta' uffiċjali ta' koperazzjoni. Artikolu 8 Il-Kumitat Eżekuttiv għandu jieħu d-deċiżjonijiet meħtieġa dwar il-proċeduri prattiċi għall-kontrolli u għas-sorveljanza tal-fruntieri. KAPITOLU 3 VIŻAS Taqsima 1 Viżas għal żjarat qosra Artikolu 9 1. Il-Partijiet Kontraenti jimpenjaw ruħhom li jadottaw politika komuni dwar il-moviment ta' persuni u, b'mod partikolari, dwar l-arranġamenti dwar viżas. Huma għandhom jassistu lil xulxin għal dawk il-finijiet. Il-Partijiet Kontraenti jimpenjaw ruħhom li jaħdmu lejn l-armonizzazzjoni tal-politika rispettiva tagħhom dwar il-viżas permezz ta' kunsens komuni. 2. L-arranġamenti dwar il-viża li għandhom x'jaqsmu ma' Stati terzi li l-persuni ta' nazzjonalità tagħhom huma soġġetti għal arranġamenti dwar viża li japplikaw fil-Partijiet Kontraenti kollha fil-ħin ta' l-iffirmar ta' din il-Konvenzjoni jew f'data iktar tard, jistgħu jiġu emendati biss bil-kunsens komuni tal-Partijiet Kontraenti kollha. Parti Kontraenti tista' f'każijiet eċċezzjonali tidderoga mill-arranġamenti komuni dwar viża li għandhom x'jaqsmu ma' Stat terz, meta deċiżjoni urġenti tinħtieġ minħabba raġunijiet prevalenti ta' politika nazzjonali. Hija għandha l-ewwel tikkonsulta mal-Partijiet Kontraenti l-oħra u, fid-deċiżjoni tagħha, għandha tikkunsidra l-interessi tagħhom u l-konsegwenzi ta' dik id-deċiżjoni. Artikolu 10 1. Għandha tiġi introdotta viża uniformi li hija valida fit-territorju kollu tal-Partijiet Kontraenti. Din il-viża, li l-perjodu ta' validità tagħha għandu jiġi stabbilit mill-Artikolu 11, tista' tinħareġ għal żjarat li ma jaqbżux it-tliet xhur. 2. Waqt li l-introduzzjoni ta' din il-viża tkun għadha pendenti, il-Partijiet Kontraenti għandhom jirrikonoxxu l-viżas nazzjonali rispettivi tagħhom, sakemm dawn jinħarġu skond il-kondizzjonijiet u kriterji komuni stabbiliti fil-kuntest tad-dispożizzjonijiet relevanti ta' dan il-Kapitolu. 3. Permezz ta' deroga mill-paragrafi 1 u 2, kull Parti Kontraenti għandha tirriserva d-dritt li tirrestrinġi l-validità territorjali tal-viża b'mod konformi ma' l-arranġamenti komuni stabbiliti fil-kuntest tad-dispożizzjonijiet relevanti ta' dan il-kapitolu. Artikolu 11 1. Il-viża msemmija fl-Artikolu 10 tista' tkun: (a) viża ta' l-ivvjaġġar għal dħul wieħed jew iżjed, sakemm la t-tul taż-żjara kontinwa u lanqas it-tul totali taż-żjarat suċċessivi ma jaqbżu t-tliet xhur f'kull nofs sena, mid-data ta' l-ewwel dħul; (b) viża ta' transitu li tawtorizza lid-detentur li jgħaddi mit-territorji tal-Partijiet Kontraenti darba, darbtejn jew eċċezzjonalment bosta drabi fit-rotta lejn it-territorju ta' Stat terz, sakemm ebda transitu ma jaqbeż il-ħamest ijiem. 2. Il-paragrafu 1 m'għandux iżomm lil Parti Kontraenti milli toħroġ viża ġdida, li l-validità tagħha tkun limitata għat-territorju tagħha stess, fin-nofs sena in kwestjoni jekk dan ikun meħtieġ. Artikolu 12 1. Il-viża uniformi msemmija fl-Artikolu 10(1) għandha tinħareġ mill-awtoritajiet diplomatiċi u konsulari tal-Partijiet Kontraenti u, fejn xieraq, mill-awtoritajiet tal-Partijiet Kontraenti nominati taħt l-Artikolu 17. 2. Il-Parti Kontraenti responsabbli għall-ħruġ ta' viża għandha bħala prinċipju tkun dik tad-destinazzjoni ewlenija. Jekk din ma tkunx tista' tiġi stabbilita, il-viża għandha bħala prinċipju tinħareġ mill-awtorità diplomatika jew konsulari tal-Parti Kontraenti ta' l-ewwel daħla. 3. Il-Kumitat Eżekuttiv għandu jispeċifika l-arranġamenti implimentattivi u, b'mod partikolari, il-kriterji sabiex tiġi determinata d-destinazzjoni ewlenija. Artikolu 13 1. Ebda viża m'għandha titwaħħal ma' dokument ta' l-ivvjaġġar li jkun skada. 2. Il-perjodu ta' validità ta' dokument ta' l-ivvjaġġar irid jeċċedi dak tal-viża, wara li jiġi kkunsidrat il-perjodu ta' użu tal-viża. Trid tippermetti lill-aljeni li jirritornaw għall-pajjiż ta' oriġini tagħhom jew li jidħlu f'pajjiż terz. Artikolu 14 1. Ebda viża m'għandha titwaħħal ma' dokument ta' l-ivvjaġġar jew id-dokument ta' l-ivvjaġġar ma jkunx validu għall-ebda waħda mill-Partijiet Kontraenti. Jekk dokument ta' l-ivvjaġġar ikun validu biss għal Parti Kontraenti waħda jew għal numru ta' Partijet Kontraenti, il-viża li trid titwaħħal għandha tkun limitata għall-Parti jew Partijiet Kontraenti in kwestjoni. 2. Jekk dokument ta' l-ivvjaġġar ma jkunx rikonoxxut bħala validu minn Parti Kontraenti waħda jew iżjed, tista' tinħareġ awtorizzazzjoni valida bħala viża minflok viża. Artikolu 15 Bħala prinċipju l-viżas imsemmja fl-artikolu 10 jistgħu jinħarġu biss jekk aljen ikun jissodisfa l-kondizzjonijiet ta' dħul stipulati fl-Artikolu 5(1)(a), (ċ), (d) u (e). Artikolu 16 Jekk Parti Kontraenti tqis li teħtieġ tagħmel deroga fuq il-bażi ta' waħda mir-raġunijiet elenkati fl-Artikolu 5(2) mill-prinċipju stipulat fl-Artikolu 15, billi toħroġ viża lill-aljen li ma jissodisfax il-kondizzjonijiet ta' dħul kollha msemmija fl-Artikolu 5(1), il-validità ta' din il-viża għandha tkun ristretta għat-territorju ta' dik il-Parti Kontraenti, li trid tinforma lill-Partijiet Kontraenti l-oħrajn dwar dan. Artikolu 17 1. Il-Kumitat Eżekuttiv għandu jadotta regoli komuni għall-eżaminazzjoni ta' applikazzjonijiet ta' viża, għandu jassigura li jiġu implimentati sew u għandu jaddattahom għal sitwazzjonijiet u ċirkostanzi ġodda. 2. Il-Kumitat Eżekuttiv għandu jispeċifika wkoll il-każijiet meta l-ħruġ ta' viża għandu jkun soġġett għal konsultazzjoni ma' l-awtorità ċentrali tal-Parti Kontraenti li magħha tkun ġiet preżentata l-applikazzjoni u, fejn xieraq, l-awtoritajiet ċentrali tal-Partijiet Kontraenti l-oħra. 3. Il-Kumitat Eżekuttiv għandu jieħu wkoll id-deċiżjonijiet meħtieġa dwar dawn li ġejjin: (a) id-dokumenti ta' l-ivvjaġġar li magħhom tista' titwaħħal viża; (b) l-awtoritajiet li jistgħu joħorġu viża; (ċ) il-kondizzjonijiet li jirregolaw il-ħruġ ta' viżas fi fruntieri; (d) il-forma, il-kontenut, u l-perjodu ta' validità ta' viżas u l-ammonti li jridu jitħallsu għall-ħruġ tagħhom; (e) il-kondizzjonijiet għall-ħruġ u għaċ-ċaħda tal-viżas imsemmija f'(ċ) u f'(d), b'mod konformi ma' l-interessi tal-Partijiet kontraenti kollha; (f) il-proċeduri li jillimitaw il-validità territorjali ta' viżas; (g) il-prinċipji li jirregolaw it-tħejjija ta' lista komuni ta' aljeni li fir-rigward tagħhom tkun inħarġet twissija għall-għanijiet ta' ċaħda ta' dħul, bla ħsara għall-Artikolu 96. Taqsima 2 Viżas għal żjarat qosra Artikolu 18 Viżas għal żjarat ta' iktar minn tliet xhur għandhom ikunu viżas maħruġa minn waħda mill-Partijiet Kontraenti skond il-liġi nazzjonali tagħha. Dawn il-viżas għandhom jagħtu lid-detenturi d-dritt ta' transitu mit-territorji tal-Partijiet Kontraenti l-oħra sabiex jilħqu t-territorju tal-Parti Kontraenti li tkun ħarġet il-viża, ħlief jekk ma jirnexxielhomx jissodisfaw il-kondizzjonijiet ta' dħul imsemmija fl-Artikolu 5(1)(a), (d) u (e) jew jekk ikunu fuq il-lista nazzjonali ta' twissijiet tal-Parti Kontraenti li mit-territorju tagħhom huma jfittxu transitu. KAPITOLU 4 KONDIZZJONIJIET LI JIRREGOLAW IL-MOVIMENT TA' ALJENI Artikolu 19 1. Aljeni li jkollhom viżas uniformi u li jkunu daħlu legalment fit-territorju ta' Parti Kontraenti jistgħu jiċċaqalqu b'mod ħieles fit-territorji tal-Partijiet Kontraenti kollha waqt il-perjodu ta' validità tal-viżas tagħhom, sakemm jissodisfaw il-kondizzjonijiet ta' dħul imsemmija fl-Artikolu 5(1)(a), (ċ), (d) u (e). 2. Waqt li l-introduzzjoni ta' viża uniformi tkun għadha pendenti, aljeni li jkollhom viżas maħruġa minn waħda mill-Partijiet Kontraenti u li jkunu daħlu legalment fit-territorju ta' Parti Kontraenti jistgħu jiċċaqalqu b'mod ħieles fit-territorji tal-Partijiet Kontraenti kollha waqt il-perjodu ta' validità tal-viżas tagħhom sa massimu ta' tliet xhur mid-data ta' l-ewwel dħul, sakemm jissodisfaw il-kondizzjonijiet ta' dħul imsemmija fl-Artikolu 5(1)(a), (ċ), (d) u (e). 3. Il-Paragrafi 1 u 2 m'għandhomx japplikaw għal viżas li l-validità tagħhom hija soġġetta għal limitazzjoni territorjali skond il-Kapitolu 3 ta' dan it-Titolu. 4. Dan l-Artikolu għandu japplika bla ħsara għall-Artikolu 22(2). Artikolu 20 1. Aljeni li ma jeħtieġux viża jistgħu jiċċaqalqu b'mod ħieles fit-territorji tal-Partijiet Kontraenti għal perjodu massimu ta' tliet xhur waqt is-sitt xhur wara d-data ta' l-ewwel dħul, sakemm jissodisfaw il-kondizzjonijiet ta' dħul imsemmija fl-Artikolu 5(1)(a), (ċ), (d) u (e). 2. Il-Paragrafu 1 m'għandux jaffettwa d-dritt ta' kull Parti Kontraenti li testendi għal iktar minn tliet xhur iż-żjara ta' aljen fit-territorju tagħha f'ċirkostanzi eċċezzjonali jew b'mod konformi ma' ftehim bilaterali konkluż qabel id-dħul fis-seħħ ta' din il-Konvenzjoni. 3. Dan l-Artikolu għandu japplika bla ħsara għall-Artikolu 22(2). Artikolu 21 1. Aljeni li għandhom permessi ta' residenza validi maħruġa minn waħda mill-Partijiet Kontraenti jistgħu, fuq il-bażi ta' dak il-permess u ta' dokument validu ta' l-ivvjaġġar, jiċċaqalqu b'mod ħieles għal perjodu massimu ta' tlett xhur fit-territorji tal-Partijiet Kontraenti l-oħra, sakemm jissodisfaw il-Kondizzjonijiet ta' dħul imsemmija fl-Artikolu 5(1)(a), (ċ) u (e) u sakemm ma jkunux fuq il-lista nazzjonali ta' twissijiet tal-Parti Kontraenti kkonċernata. 2. Il-paragrafu 1 għandu japplika wkoll għal aljeni li għandhom permessi ta' residenza proviżorji maħruġa minn waħda mill-Partijiet Kontraenti u dokumenti ta' l-ivvjaġġar maħruġa minn dik il-Parti Kontraenti. 3. Il-Partijiet għandhom jibgħatu lill-Kumitat Eżekuttiv lista tad-dokumenti li joħorġu bħala dokumenti ta' l-ivvjaġġar validi, permessi ta' residenza jew permessi ta' residenza provviżorji skond it-tifsira ta' dan l-Artikolu. 4. Dan l-Artikolu għandu japplika bla ħsara għall-Artikolu 22. Artikolu 22 1. Aljeni li jkunu daħlu legalment fit-territorju ta' waħda mill-Partijiet kontraenti huma obbligati li jirrappurtaw, skond il-kondizzjonijiet stipulati minn kull Parti kontraenti, lill-awtoritajiet kompetenti tal-Parti Kontraenti tat-territorju fejn jidħlu. Dawn l-aljeni jistgħu jirrapportaw jew malli jidħlu jew fi żmien tlett ijiem tax-xogħol minn meta jidħlu, skond id-diskrezzjoni tal-Parti Kontraenti li fit-territorju tagħha jidħlu. 2. Aljeni li huma residenti fit-territorju ta' waħda mill-Partijiet Kontraenti li jidħlu fit-territorju ta' Parti Kontraenti oħra huma meħtieġa li jirrapportaw lill-awtoritajiet, kif stipulat fil-paragrafu 1. 3. Kull waħda mill-Partijiet Kontraenti għandha tistipula l-eżenzjonijiet tagħha mill-paragrafi 1 u 2 u għandha tikkomunikahom lill-Kumitat Eżekuttiv. Artikolu 23 1. Aljeni li ma jissodisfawx jew li m'għadhomx jissodisfaw il-kondizzjonijiet għal żjara qasira applikabbli fit-territorju ta' Parti Kontraenti huma normalment meħtieġa li jitilqu mit-territorji tal-Partijiet Kontraenti immedjatament. 2. Aljeni li għandhom permessi ta' residenza validi jew permessi ta' residenza temporanja maħruġa minn Parti Kontraenti oħra huma meħtieġa li jmorru fit-territorju ta' dik il-Parti Kontraenti immedjatament. 3. Meta dawn l-aljeni ma jkunux telqu volontarjament, jew fejn wieħed jista' jassumi li dawn m'humiex sejrin jagħmlu hekk, jew fejn it-tluq immedjat tagħhom jinħtieġ għal raġunijiet ta' sigurtà nazzjonali jew politika pubblika, huma jridu jitkeċċew mit-territorju tal-Parti Kontraenti fejn jinqabdu, skond il-liġi nazzjonali ta' dik il-Parti Kontraenti. Jekk taħt dik il-liġi t-tkeċċija ma tkunx awtorizzata, il-Parti Kontraenti konċernata tista' tippermetti lill-persuni konċernati li jibqgħu fit-territorju tagħha. 4. Dawn l-aljeni jistgħu jitkeċċew mit-territorju ta' dik il-Parti lejn il-pajjiżi ta' oriġini tagħhom jew lejn xi Stat ieħor fejn jistgħu jitħallew jidħlu, b'mod partikolari taħt id-dispożizzjonijiet relevanti tad-diversi ftehim ta' dħul mill-ġdid konklużi mill-Partijiet Kontraenti. 5. Il-Paragrafu 4 ma jwaqqafx l-applikazzjoni tad-dispożizzjonijiet nazzjonali dwar id-dritt ta' ażil, il-Konvenzjoni ta' Ġinevra dwar l-Istatus ta' Refuġjati tat-28 ta' Lulju 1951, kif emendata mill-Protokoll ta' New York tal-31 ta' Jannar 1967, il-paragrafu 2 ta' dan l-Artikolu jew l-Artikolu 33(1) ta' din il-Konvenzjoni. Artikolu 24 Bla ħsara għad-definizzjoni tal-Kumitat Eżekuttiv tal-kriterji xierqa u ta' arranġamenti prattiċi, il-Partijiet Kontraenti għandhom jikkumpensaw lil xulxin għal kull żbilanċ finanzjarju li jista' jirriżulta mill-obbligu ta' tkeċċija stipulata fl-Artikolu 23, meta din it-tkeċċija ma tkunx tista' tiġi effettwata bi spejjeż għall-aljen. KAPITOLU 5 PERMESSI TA' RESIDENZA U TWISSIJIET GĦALL-GĦANIJIET TA' ĊAĦDA TA' DĦUL Artikolu 25 1. Fejn Parti Kontraenti tkun qiegħda taħseb biex toħroġ permess ta' residenza lil aljen li fil-konfront tiegħu tkun inħarġet twissija bil-għan li ma jitħalliex jidħol, hija għandha l-ewwel tikkonsulta lill-Parti Kontraenti li toħroġ it-twissija u għandha tqis l-interessi tagħha; il-permess ta' residenza għandu jinħareġ għal raġunijiet sostantivi biss, partikolrment għal raġunijiet umanitarji jew minħabba obbligi internazzjonali. Jekk jinħareġ permess ta' residenza, il-Parti Kontraenti li toħroġ it-twissija għandha tirtira t-twissija imma tista' tpoġġi lill-aljen in kwestjoni fuq il-lista nazzjonali tagħha ta' twissijiet. 2. Meta jirriżulta li nħarġet twissija bil-għan li aljen li għandu permess ta' residenza valida ma jitħalliex jidħol minn waħda mill-Partijiet Kontraenti, il-Parti Kontraenti li toħroġ it-twissija għandha tikkonsulta lill-Parti li tkun ħarġet il-permess ta' residenza sabiex tistabbilixxi jekk hemmx biżżejjed raġunijiet għall-irtirar tal-permess ta' residenza. Jekk il-permess ta' residenza ma jkunx irtirat, il-Parti Kontraenti li toħroġ it-twissija għandha tirtira t-twissija imma tista' madankollu tpoġġi lill-aljen in kwestjoni fuq il-lista nazzjonali tagħha ta' twissijiet. KAPITOLU 6 MIŻURI LI JAKKUMPANJAW Artikolu 26 1. Il-Partijiet Kontraenti jimpenjaw ruħhom, bla ħsara għall-obbligi li jirriżultaw mis-sħubija tagħhom għall-Konvenzjoni ta' Ġinevra li għandha x'taqsam ma' l-Istatus ta' Refuġjati tat-28 ta' Lulju 1951, kif emendata mill-Protokoll ta' New York tal-31 ta' Jannar 1967, li jinkorporaw ir-regoli li ġejjin fil-liġi nazzjonali tagħhom: (a) Jekk aljeni ma jitħallewx jidħlu fit-territorju ta' waħda mill-Partijiet Kontraenti, it-trasportatur li jkun ġabhom sal-fruntiera esterna bl-ajru, bil-baħar jew fuq l-art għandu jkun obbligat immedjatament li jerġa' jassumi responsabbilità għalihom. Fuq talba ta' l-awtoritajiet ta' sorveljanza tal-fruntieri t-trasportatur huwa obbligat li jieħu lill-aljeni lura lejn l-Istat terz minn fejn ikunu trasportati, jew lejn l-Istat terz li jkun ħareġ id-dokument ta' l-ivvjaġġar li bih ikunu ivvjaġġaw, jew lejn xi Stat terz ieħor fejn sejrin jitħallew jidħlu żgur. (b) It-trasportatur huwa obbligat li jieħu l-miżuri meħtieġa kollha sabiex jassigura li aljen li jinġarr bl-ajru jew bil-baħar ikollu fil-pussess tiegħu d-dokumenti ta' l-ivvjaġġar meħtieġa sabiex jitħalla jidħol fit-territorji tal-Partijiet Kontraenti. 2. Il-Partijiet Kontraenti jimpenjaw ruħhom, bla ħsara għall-obbligi li jirriżultaw mill-isħubija tagħhom għall-Konvenzjoni ta' Ġinevra li għandha x'taqsam ma' l-Istatus ta' Refuġjati tat-28 ta' Lulju 1951, kif emendata mill-Protokoll ta' New York tal-31 ta' Jannar 1967, u b'mod konformi mal-liġi kostituzzjonali tagħhom, li jimponu penalitajiet fuq trasportaturi li jġorru aljeni li ma jkollhomx id-dokumenti meħtieġa għall-ivvjaġġar bl-ajru jew bil-baħar minn Stat Terz għat-territorji tagħhom. 3. Il-paragrafi 1(b) u 2 għandhom japplikaw ukoll għal trasportaturi internazzjonali li jitrasportaw gruppi fuq l-art permez ta' coach, bl-eċċezzjoni ta' traffiku ta' fuq il-fruntiera. Artikolu 27 1. Il-Partijiet Kontraenti jimpenjaw ruħhom li jimponu penalitajiet xierqa fuq kull persuna li, għal qligħ finanzjarju, jassisti jew jipprova jassisti lil aljen sabiex jidħol jew joqgħod fit-territorju ta' waħda mill-Partijiet Kontraenti bi ksur tal-liġijiet ta' dik il-Parti Kontraenti dwar id-dħul u r-residenza ta' aljeni. 2. Jekk parti Kontraenti tkun infurmata dwar azzjonijiet kif imsemmija fil-paragrafu 1 li huma bi ksur tal-liġi ta' Parti Kontraenti oħra, hija għandha tinforma lil din ta' l-aħħar b'dan. 3. Kull Parti Kontraenti li titlob lil Parti Kontraenti oħra sabiex tieħu, fuq il-bażi ta' ksur tal-liġijiet tagħha stess, azzjoni kif imsemmi fil-paragrafu 1 trid tispeċifika, permezz ta' rapport uffiċjali jew ta' ċertifikat mill-awtoritajiet kompetenti, id-dispożizzjonijiet tal-liġi li jkunu miksura. KAPITOLU 7 RESPONSABBILITÀ GĦALL-IPPROĊESSAR TA' APPLIKAZZJONIJIET GĦAL AŻIL Artikolu 28 Il-Partijiet Kontraenti jerġgħu jaffermaw l-obbligi tagħhom taħt il-Konvenzjoni ta' Ġinevra dwar l-Istatus ta' Reġuġjati tat-28 ta' Lulju 1951, kif emendata mill-Protokoll ta' New York tal-31 ta' Jannar 1967, b'ebda restrizzjoni ġeografika fir-rigward ta' dawk l-istrumenti, u l-impenn tagħhom li jikkoperaw mal-Kummissarju Għoli tal-Ġnus Magħquda għar-Refuġjati fl-implimentazzjoni ta' dawk l-istrumenti. Artikolu 29 1. Il-Partijiet Kontraenti jimpenjaw ruħhom li jipproċessaw kull applikazzjoni għall-ażil preżentata minn aljen f'xi wieħed mit-territorji tagħhom. 2. Dan l-obbligu m'għandhiex torbot lil Parti Kontraenti li tawtorizza lil dawk kollha li jfittxu l-ażil sabiex jidħlu jew jibqgħu fit-territorju tagħha. Kull Parti Kontraenti għandha żżomm id-dritt li ma tħallix jidħlu jew li tkeċċi lil dawk li jfittxu l-ażil lejn Stat terz fuq il-bażi tad-dispożizzjonijiet nazzjonali tagħha u b'mod konformi ma' l-impenni internazzjonali tagħha. 3. Irrispettivament mill-Parti Kontraenti fejn l-aljen jippreżenta applikazzjoni għall-ażil, Parti Kontraenti waħda biss għandha tkun responsabbli għall-ipproċessar ta' dik l-applikazzjoni. Din għandha tkun determinata fuq il-bażi tal-kriterji stipulati fl-Artikolu 30. 4. Minkejja l-paragrafu 3, kull Parti Kontraenti għandha żżomm id-dritt, għal raġunijiet speċjali konnessi b'mod partikolari mal-liġi nazzjonali, sabiex tipproċessa applikazzjoni għall-ażil anki jekk, taħt din il-Konvenzjoni, ir-responsabbilità għal dan ikun ta' Parti Kontraenti oħra. Artikolu 30 1. Il-Parti Kontraenti responsabbli għall-ipproċessar ta' applikazzjoni għall-ażil għandha tintgħażel kif ġej: (a) Jekk Parti Kontraenti tkun ħarġet viża ta' kull tip jew permess ta' residenza lil xi ħadd li jkun qiegħed ifittex ażil, hija għandha tkun responsabbli għall-ipproċessar ta' l-applikazzjoni. Jekk il-viża tkun inħarġet fuq l-awtorizzazzjoni ta' Parti Kontraenti oħra, il-Parti Kontraenti li tkun tat l-awtorizzazzjoni hija responsabbli. (b) Jekk żewġ Partijiet Kontraenti jew iżjed ikunu ħarġu viża ta' kull tip jew permess ta' residenza lil xi ħadd li jkun qiegħed ifittex ażil, il-Parti Kontraenti responsabbli għandha tkun dik li tkun ħarġet il-viża jew il-permess ta' residenza li jiskadi l-aħħar. (ċ) Sakemm min ifittex il-ażil ma jkunx telaq mit-territorji tal-Partijiet Kontraenti, ir-responsabbilità definita f'(a) jew f'(b) għandha tibqa' anki jekk ikun skada l-perjodu ta' validità tal-viża, tkun ta' liema tip tkun, jew il-permess ta' residenza. Jekk min ifittex il-ażil ikun telaq mit-territorji tal-Partijiet Kontraenti wara li tkun inħarġet il-viża jew il-permess ta' residenza, dawn id-dokumenti għandhom ikunu l-bażi għar-responsabbilità definita f'(a) u f'(b), ħlief jekk sa dan iż-żmien ikunu skadew taħt id-dispożizzjonijiet nazzjonali. (d) Jekk il-Partijiet Kontraenti jeżentaw lil min ifittex il-ażil mill-ħtieġa ta' viża, ir-responsabbilità taqa' fuq il-Parti Kontraenti li mill-fruntieri tagħha min ifittex il-ażil ikun daħal fit-territorji tal-Partijiet Kontraenti. Sakemm tinkiseb armonizzazzjoni sħiħa tal-politika dwar viża, u jekk min ifittex il-ażil ikun eżentat mill-ħtieġa ta' viża minn xi Partijiet Kontraenti biss, il-Parti Kontraenti li mill-fruntieri esterni tagħha min ifittex il-ażil, permezz ta' eżenzjoni mill-ħtieġa għal viża, ikun daħal fit-territorji tal-Partijiet Kontraenti għandha tkun responsabbli, bla ħsara għal (a), (b) u (ċ). Jekk l-applikazzjoni għal ażil tkun preżentata f'Parti Kontraenti li tkun ħarġet viża ta' transitu lil min ifittex l-ażil - kemm jekk min ifittex il-ażil ikun għadda mill-kontroll tal-passaporti jew le - u jekk il-viża ta' transitu tkun inħarġet wara li l-pajjiż ta' transitu jkun ivverifika mill-awtoritajiet konsulari jew diplomatiċi tal-Parti Kontraenti ta' destinazzjoni li min ifittex il-ażil ikun issodisfa l-kondizzjonijiet ta' dħul għall-Parti Kontraenti ta' destinazzjoni, il-Parti Kontraenti ta' destinazzjoni għandha tkun responsabbli għall-ipproċessar ta' l-applikazzjoni. (e) Jekk min ifittex il-ażil ikun daħal fit-territorju tal-Partijiet Kontraenti mingħajr ma jkun fil-pussess ta' dokument wieħed jew iżjed, li jridu jiġu definiti mill-Kumitat Eżekuttiv, li jagħtuh awtorizzazzjoni biex jaqsam il-fruntiera, il-Parti Kontraenti li mill-fruntieri esterni tagħha min ifittex il-ażil ikun daħal fit-territorji tal-Partijiet Kontraenti hija responsabbli. (f) Jekk aljen li l-applikazzjoni tiegħu għall-ażil tkun diġa' qiegħda tiġi pproċessata minn waħda mill-Partijiet Kontraenti jippreżenta applikazzjoni ġdida, il-Parti Kontraenti responsabbli għandha tkun dik li tipproċessa l-ewwel applikazzjoni. (g) Jekk aljen li fir-rigward ta' applikazzjoni preċedenti għall-ażil li jkun ippreżenta, Parti Kontraenti tkun diġa' ħadet deċiżjoni finali, jippreżenta applikazzjoni ġdida, il-Parti Kontraenti responsabbli għandha tkun dik li tkun ipproċessat l-applikazzjoni preċedenti, ħlief jekk min ifittex il-ażil ma jkunx telaq mit-territorju tal-Partijiet Kontraenti. 2. Jekk Parti Kontraenti tkun impenjat ruħha li tipproċessa applikazzjoni għall-ażil skond l-Artikolu 29(4), il-Parti Kontraenti responsabbli taħt il-paragrafu 1 ta' dan l-Artikolu għandha tiġi eżentata mill-obbligi tagħha. 3. Fejn l-ebda Parti Kontraenti responsabbli tista' tkun determinata fuq il-bażi tal-kriterji mqiegħda fil-paragrafi 1 u 2, il-Parti Kontraenti li magħha saret l-applikazzjoni għall-ażil għandha tkun responsabbli. Artikolu 31 1. Il-Partijiet Kontraenti għandhom jippruvaw jistabbilixxu kemm jista' jkun malajr liema Parti hija responsabbli għall-ipproċessar ta' applikazzjoni għall-ażil. 2. Jekk applikazzjoni għall-ażil tiġi preżentata lil Parti Kontraenti li ma tkunx responsabbli taħt l-Artikolu 30 minn aljen li jgħix fit-territorju tagħha, dik il-Parti Kontraenti tista' titlob lill-Parti Kontraenti responsabbli sabiex tieħu ħsieb ta' min ikun qiegħed ifittex il-ażil sabiex tipproċessa l-applikazzjoni għall-ażil. 3. Il-Parti Kontraenti responsabbli hija obbligata li tieħu ħsieb ta' min ikun qiegħed ifittex il-ażil imsemmi fil-paragrafu 2 jekk it-talba issir fi żmien sitt xhur mid-data ta' meta tiġi preżentata l-applikazzjoni għall-ażil. Jekk it-talba ma ssirx sa dak iż-żmien, il-Parti Kontraenti li magħha tiġi preżentata l-applikazzjoni għall-ażil hija responsabbli għall-ipproċessar ta' l-aplikazzjoni. Artikolu 32 Il-Parti Kontraenti responsabbli għall-ipproċessar ta' applikazzjoni għall-ażil għandha tipproċessaha skond il-liġi nazzjonali tagħha. Artikolu 33 1. Jekk min ifittex il-ażil ikun jinsab illegalment fit-territorju ta' Parti Kontraenti waqt li l-proċedura għall-ażil tkun għaddejja, il-Parti Kontraenti responsabbli għandha l-obbligu li tieħu lura lil min ifittex il-ażil. 2. Il-Paragrafu 1 m'għandux japplika meta l-Parti Kontraenti l-oħra tkun ħarġet permess ta' residenza fil-konfront ta' min ifittex il-ażil li jkun validu għal sena jew iżjed. F'dak il-każ, ir-responsabbilità għall-ipproċessar ta' l-applikazzjoni għandha tgħaddi għal fuq il-Parti Kontraenti l-oħra. Artikolu 34 1. Il-Parti Kontraenti responsabbli hija obbligata li tieħu lura aljen li l-applikazzjoni tiegħu għall-ażil tkun miċħuda b'mod definit u li jkun daħal fit-territorju ta' Parti Kontraenti oħra mingħajr ma jkun awtorizzat li jgħix hemm. 2. Il-Paragrafu 1 m'għandux, madankollu, japplika meta l-Parti Kontraenti responsabbli tkun keċċiet lill-aljen mit-territorji tal-Partijiet Kontraenti. Artikolu 35 1. Il-Parti Kontraenti li tkun tat lil aljen l-istatus ta' refuġjat u d-dritt ta' residenza hija obbligata li tieħu responsabbilità għall-ipproċessar ta' applikazzjoni għall-ażil li ssir minn membru tal-familja ta' l-aljen, sakemm ikun hemm qbil fost il-persuni kkonċernati. 2. Għall-għanijiet tal-paragrafu 1, membru tal-familja tfisser ir-raġel jew il-mara tar-refuġjat, ibnu jew bintu sakemm dawn ma jkunux miżżewġin u jkollhom inqas minn 18-il sena, kif ukoll omm jew missier ir-refuġjat. Artikolu 36 Kull Parti Kontraenti responsabbli għall-ipproċessar ta' applikazzjoni għall-ażil tista', għal raġunijiet umanitarji, ibbażati b'mod partikolari fuq raġunijiet familjari jew kulturali, issaqsi lil Parti Kontraenti oħra biex tassumi dik ir-responsabbilità, sakemm min ifittex il-ażil ikun jixtieq dan. Il-Parti Kontraenti li ssirilha talba ta' din ix-xorta għandha tikkunsidra jekk din tistax tingħata. Artikolu 37 1. L-awtoritajiet kompetenti tal-Partijiet Kontraenti għandhom kemm jista' jkun malajr jibgħatu dettalji lil xulxin dwar: (a) kull regoli jew miżuri ġodda adottati fil-qasam tal-liġi dwar ażil jew tat-trattament ta' dawk li jfittxu l-ażil mhux iktar tard mid-data tad-dħul fis-seħħ tagħhom; (b) l-informazzjoni statistika dwar il-wasliet fix-xahar ta' dawk li jfittxu l-ażil, li tindika l-pajjiżi ewlenin ta' oriġini u d-deċiżjonijiet dwar applikazzjonijiet għall-ażil meta dawn ikunu disponibbli; (ċ) kategoriji ġodda, jew żidiet f'ċerti kategoriji ta' dawk li jfittxu l-ażil u kull informazzjoni disponibbli dwar dan is-suġġett; (d) kwalunkwe deċiżjonijiet fundamentali fil-qasam tal-liġi dwar ażil. 2. Il-Partijiet Kontraenti għandhom jassiguraw ruħhom ukoll li jkun hemm koperazzjoni mill-viċin fil-ġbir ta' informazzjoni dwar il-qagħda fil-pajjiżi ta' oriġini ta' dawk li jfittxu l-ażil bil-għan li ssir evalwazzjoni konġunta. 3. Kull struzzjoni mogħtija minn Parti Kontraenti li tirrigwarda l-ipproċessar kunfidenzali ta' l-informazzjoni li hija tikkomunika trid titħares mill-Partijiet Kontraenti l-oħrajn. Artikolu 38 1. Kull parti Kontraenti għandha tibgħat lil kull Parti Kontraenti oħra wara talba mingħand dawn ta' l-aħħar kull informazzjoni li hija jkollha dwar xi ħadd li jkun qiegħed ifittex ażil għall-għanijiet ta': - l-għażla tal-Parti Kontraenti responsabbli għall-ipproċessar ta' l-applikazzjoni għall-ażil, - l-ipproċessar ta' l-applikazzjoni għall-ażil, - l-implimentazzjoni ta' l-obbligi li jirriżultaw taħt dan il-kapitolu. 2. Din l-informazzjoni tista' tirrigwarda biss: (a) identità (kunjom u isem, ismijiet preċedenti, laqmijiet jew ismijiet oħrajn, data u post tat-twelid, nazzjonalità preżenti u kull nazzjonalitajiet preċedenti ta' min ifittex il-ażil u, fejn xieraq, tal-membri tal-familja ta' min ifittex il-ażil); (b) dokumenti ta' l-identità u ta' l-ivvjaġġar (referenzi, perjodi ta' validità, dati ta' ħruġ, awtoritajiet li joħorġuhom, post minn fen ikunu inħarġu, eċċ.); (ċ) kull dettalji oħrajn meħtieġa sabiex tiġi stabbilita l-identità ta' min ifittex il-ażil; (d) postijiet ta' residenza u r-rotot vjaġġati; (e) permessi ta' residenza jew viżas maħruġa minn Parti Kontraenti; (f) il-post fejn l-applikazzjoni għall-ażil ġiet preżentata; (g) fejn xieraq, id-data ta' meta nħarġet applikazzjoni preċedenti għall-ażil, id-data ta' meta l-applikazzjoni preżenti ġiet preżentata, l-istadju fejn tkun waslet il-proċedura u d-deċiżjoni meħuda. 3. Apparti dan, Parti Kontraenti tista' ssaqsi lil Parti Kontraenti oħra sabiex tinfurmaha dwar ir-raġunijiet mqajjma minn min ifittex il-ażil biex jappoġġa l-applikazzjoni tiegħu u, fejn xieraq, ir-raġunijiet għad-deċiżjoni meħuda fil-konfront ta' min ifittex il-ażil. Il-Parti Kontraenti li ssirilha t-talba għandha tikkunsidra jekk tistax tikkonforma ma' din it-talba. Fil-każijiet kollha din l-informazzjoni għandha tiġi komunikata biss bil-kunsens ta' min ifittex il-ażil. 4. L-informazzjoni għandha tkun skambjata fuq talba tal-Parti Kontraenti, u tista' tkun skambjata bejn l-awtoritajiet nominati minn kull Parti Kontraenti biss la darba l-Kumitat Eżekuttiv ikun ġie infurmat dwar dan. 5. L-informazzjoni skambjata tista' tintuża biss għall-għanijiet stipulati fil-paragrafu 1. Din l-informazzjoni tista' tintbagħat biss lill-awtoritajiet u lill-qrati u tribunali responsabbli biex: - jagħżlu l-Parti Kontraenti responsabbli għal-ipproċessar ta' l-applikazzjoni għall-ażil, - jipproċessaw l-applikazzjoni għall-ażil, - jimplimentaw l-obbligi li jirriżultaw taħt dan il-kapitolu. 6. Il-Parti Kontraenti li tibgħat l-informazzjoni għandha tagħmel ċert li din tkun korretta u aġġornata. Jekk jidher li Parti Kontraenti tkun tat informazzjoni li ma tkunx korretta jew li mhux suppost intbagħtet, il-Partijiet Kontraenti destinatarji għandhom jiġu infurmati immedjatament dwar dan. Huma għandhom l-obbligu li jikkoreġu din l-informazzjoni jew li jħassruha. 7. Dawk li jfittxu l-ażil għandhom id-dritt li fuq talba jirċievu l-informazzjoni skambjata li tirrigwardahom, sakemm din tkun disponibbli. Jekk huma jistabbilixxu li din l-informazzjoni m'hijiex korretta jew li mhux suppost intbagħtet, huma għandhom id-dritt li jitolbu li tiġi irranġata jew imħassra. Il-korrezzjonijiet għandhom isiru skond il-paragrafu 6. 8. Kull Parti Kontraenti għandha tirreġistra meta tintbagħat u tasal l-informazzjoni skambjata. 9. L-informazzjoni m'għandhiex tinżamm għal iktar milli jinħtieġ għall-għanijiet li għalihom tkun intbagħtet. Il-Parti Kontraenti konċernata għandha tevalwa fil-mument opportun jekk huwiex meħtieġ li l-informazzjoni tinżamm. 10. F'kull każ, informazzjoni mibgħuta b'dan il-mod għandha tgawdi ta' mill-inqas l-istess protezzjoni li tingħata fir-rigward ta' informazzjoni simili fil-liġi tal-Parti Kontraenti destinatarja. 11. Jekk l-informazzjoni ma tiġix proċessata awtomatikament imma tiġi proċessata f'xi forma oħra, kull Parti Kontraenti għandha tieħu l-miżuri meħtieġa sabiex tagħmel ċert li dan l-Artikolu jiġi mħares permess ta' kontrolli effettivi. Jekk Parti Kontraenti ikollha organu tat-tip imsemmi fil-paragrafu 12, hija tista' tassenja l-inkarigu ta' kontroll lilu. 12. Jekk Parti Kontraenti waħda jew iżjed tixtieq tikkompjuterizza l-informazzjoni kollha jew parti minnha msemmija fil-paragrafi 2 u 3, din il-kompjuterizzazzjoni għandha tkun awtorizzata biss jekk il-Partijiet Kontraenti konċernati jkunu addotttaw liġijiet applikabbli għal dan l-ipproċessar li jimplimentaw il-prinċipji tal-Konvenzjoni tal-Kunsill ta' l-Ewropa għall-Ħarsien ta' Individwi fir-rigward ta' l-Ipproċessar Awtomatiku ta' Informazzjoni Personali tat-28 ta' Jannar 1981, u jekk ikunu fdaw lill-organu nazzjonali xieraq bis-sorveljanza indipendenti ta' l-ipproċessar u l-użu ta' informazzjoni mibgħuta taħt din il-Konvenzjoni. TITOLU III PULIZIJA U SIGURTÀ KAPITOLU 1 KOPERAZZJONI TAL-PULIZIJA Artikolu 39 1. Il-Partijiet Kontraenti jimpenjaw ruħhom li jassiguraw li l-awtoritajiet tal-pulizija tagħhom għandhom, b'mod konformi mal-liġi nazzjonali u fil-limiti tal-poteri tagħhom, jassistu lil xulxin għall-għanijiet ta' prevenzjoni u skoperta ta' offiżi kriminali, sakemm il-liġi nazzjonali ma tistipulax li t-talba trid issir u trid tintbagħat permezz ta' l-awtoritajiet ġudizzjarji, u sakemm it-talba jew l-implimentazzjoni tagħha ma tinvolvix l-applikazzjoni ta' miżuri ta' limitazzjoni mill-Parti Kontraenti li ssirilha t-talba. Jekk l-awtoritajiet tal-pulizija ma jkollhomx il-poter li jitrattaw talba, huma għandhom jgħadduha lill-awtoritajiet kompetenti. 2. Informazzjoni bil-miktub provduta mill-Parti Kontraenti li ssirilha t-talba ma tistax tintuża mill-Parti Kontraenti li tagħmel it-talba bħala evidenza tar-reat mixli ħlief bil-kunsens ta' l-awtoritajiet kompetenti ġudizzjarji tal-Parti Kontraenti li ssirilha t-talba. 3. It-talbiet għall-assistenza msemmija fil-paragrafu 1 u r-risposti għal dawn it-talbiet jistgħu jiġu skambjati bejn l-organi ċentrali responsabbli f'kull Parti Kontraenti għall-koperazzjoni internazzjonali tal-pulizija. Jekk it-talba ma tkunx tista' ssir fil-ħin permezz tal-proċedura hawn fuq imsemmija, l-awtoritajiet tal-pulizija tal-Parti Kontraenti li tagħmel it-talba jistgħu jindirizzawha direttament lill-awtoritajiet kompetenti tal-Parti li ssirilha t-talba, li tista' tirrispondi direttament. F'dawn il-każijiet, l-awtorità tal-pulizija li tagħmel talba għandha kemm jista' jkun malajr tinforma lill-organu ċentrali responsabbli għall-koperazzjoni internazzjonali tal-pulizija fil-Parti Kontraenti li ssirilha t-talba dwar it-talba diretta tagħha. 4. F'żoni fil-fruntiera, il-koperazzjoni tista' tiġi koperta permezz ta' arranġamenti bejn il-Ministri kompetenti tal-Partijiet Kontraenti. 5. Id-dispożizzjonijiet ta' dan l-Artikolu m'għandhomx jeskludu ebda ftehim bilaterali preżenti jew li jista' jsir fil-ġejjieni bejn Partijiet Kontraenti bi fruntiera komuni. Il-Partijiet Kontraenti għandhom jinfurmaw lil xulxin dwar arranġamenti ta' din ix-xorta. Artikolu 40 1. L-uffiċjali ta' waħda mill-Partijiet Kontraenti li, bħala parti minn investigazzjoni Kriminali, ikunu qegħdin iżommu taħt sorveljanza f'pajjiżhom persuna li fil-konfront tagħha jkun hemm preżunzjoni ta' parteċipazzjoni f'reat kriminali li jagħti lok għal estradizzjoni, għandhom jiġu awtorizzati biex ikomplu s-sorveljanza tagħhom fit-territorju ta' Parti Kontraenti oħra meta din ta' l-aħħar tkun awtorizzat sorveljanza tul il-fruntieri bħala risposta għal talba għal assistenza magħmula minn qabel. L-awtorizzazzjoni tista' tkun marbuta ma' ċerti kondizzjonijiet. Malli ssir talba, is-sorveljanza għandha tiġi fdata f'idejn l-uffiċjali tal-Parti Kontraenti li fit-territorju tagħha din għandha ssir. It-talba għall-assistenza msemmija fl-ewwel subparagrafu trid tintbagħat lill-awtorità nominata minn kull waħda mill-Partijiet Kontraenti u li jkollha s-setgħa li tagħti jew li tgħaddi l-awtorizzazzjoni mitluba. 2. Meta, għal raġunijiet partikolarment urġenti, l-awtorizzazzjoni minn qabel ma tistax tintalab mingħand il-Parti Kontraenti l-oħra, l-uffiċjali li jkunu qegħdin jagħmlu s-sorveljanza għandhom ikunu awtorizzati biex ikomplu lil hinn mill-fruntiera s-sorveljanza ta' persuna li fil-konfront tagħha jkun hemm presunzjoni tat-twettiq ta' reati kriminali elenkati fil-paragrafu 7, sakemm jiġu sodisfatti l-kondizzjonijiet li ġejjin: (a) l-awtorità tal-Parti Kontraenti nominata taħt il-paragrafu 5, li fit-territorju tagħha għandha titkompla s-sorveljanza, trid tiġi notifikata immedjatament, waqt is-sorveljanza, li nqasmet il-fruntiera; (b) talba għal assistenza sottomessa skond il-paragrafu 1 u li tenfasizza r-raġunijiet għall-qsim tal-fruntiera mingħajr awtorizzazzjoni minn qabel għandha tiġi sottomessa immedjatament. Is-sorveljanza għandha tieqaf malli ssir talba mill-Parti Kontraenti li fit-territorju tagħha din tkun qiegħda sseħħ, wara n-notifika msemmija f'(a) jew it-talba msemmija f'(b) jew, jekk l-awtorizzazzjoni ma tkunx intalbet, ħames siegħat wara li tinqasam il-fruntiera. 3. Is-sorveljanza msemmija fil-paragrafi 1 u 2 għanda ssir biss taħt il-kondizzjonijiet ġenerali li ġejjin: (a) L-uffiċjali li jwettqu s-sorveljanza jridu jħarsu d-dispożizzjonijiet ta' dan l-Artikolu u l-liġi tal-Parti Kontraenti li fit-territorju tagħha jkunu joperaw; huma jridu jobdu l-istruzzjonijiet ta' l-awtoritajiet kompetenti lokali. (b) Minbarra fis-sitwazzjonijiet imsemmija fil-paragrafu 2, l-uffiċjali għandhom, waqt is-sorveljanza, jġorru dokument li jiċċertifika li l-awtorizzazzjoni ngħatat. (ċ) L-uffiċjali li jagħmlu s-sorveljanza jridu f'kull ħin ikunu kapaċi jġibu prova li huma qegħdin jaġixxu f'kapaċità uffiċjali. (d) L-Uffiċjali li jkunu qegħdin jagħmlu s-sorveljanza jistgħu jġorru l-armi tas-servizz tagħhom waqt is-sorveljanza, ħlief jekk ikun hemm deċiżjoni speċifika għall-kuntrarju mill-Parti li ssirilha t-talba; l-użu tagħhom għandu jkun projbit ħlief f'każijiet ta' difiża proprja leġittima. (e) Id-dħul fi djar privati u f'postijiet mhux aċċessibbli għall-pubbliku huwa projbit. (f) L-uffiċjali li jkunu qegħdin jagħmlu s-sorveljanza la jistgħu jisfidaw u lanqas ma jistgħu jarrestaw lill-persuna taħt sorveljanza. (g) L-operazzjonijiet kollha għandhom ikunu soġġetti għal rapport lill-awtoritajiet tal-parti Kontraenti li jseħħu fit-territorju tagħha; l-uffiċjali li jwettqu s-sorveljanza jistgħu jinħtieġu li jidhru personalment. (h) L-awtoritajiet tal-Parti Kontraenti li minnha jkunu ġew l-uffiċjali ta' sorveljanza għandhom, meta mitluba biex jagħmlu dan mill-awtoritajiet tal-Parti Kontraenti li fit-territorju tagħha s-sorveljanza tkun seħħet, jassistu fl-inkjesta li sseħħ wara l-operazzjoni li fiha jkunu ħadu sehem, inklużi proċeduri ġudizzjarji. 4. L-uffiċjali msemmija fil-paragrafi 1 u 2 għandhom ikunu: fir-rigward tar-Renju tal-Belġju : membri tal-"police judiciaire près les Parquets" (Pulizija Kriminali assenjati lill-Uffiċju tal-Prosekutur Pubbliku), il-"gendarmerie" u l-"police communale" (pulizija muniċipali), kif ukoll uffiċjali doganali, taħt il-kondizzjonijiet stipulati fid-diversi ftehim bilaterali msemmija fil-paragrafu 6, fir-rigward tal-poteri tagħhom li jirrigwardaw it-traffikar illeċitu ta' drogi narkotiċi u sustanzi psikotropiċi, traffikar fl-armi u fi splussivi, u t-trasportazzjoni iilleċita ta' skart tossiku u perikoluż; fir-rigward tar-Repubblika Federali tal-Ġermanja : uffiċjali tal-"Polizeien des Bundes und der Länder" (Pulizija Federali u Pulizija ta' l-Istat Federali), kif ukoll fir-rigward ta' it-traffikar illeċitu ta' drogi narkotiċi u sustanzi psikotropiċi u traffikar ta' armi, uffiċjali taż-"Zollfahndungsdienst" (servizz ta' investigazzjoni tad-dwana) fil-kapaċità tagħhom bħala uffiċjali awżiljari ta' l-Uffiċċju tal-Prosekutur Pubbliku; fir-rigward tar-Repubblika Franċiża : l-uffiċjali kriminali tal-pulizija nazzjonali u tal-"gendarmerie" nazzjonali, kif ukoll uffiċjali tad-dwana, taħt il-kondizzjonijiet stipulati fi ftehim bilaterali xierqa msemmija fil-paragrafu 6, fir-rigward tal-poteri tagħhom li jirrigwardaw it-traffikar illeċitu fi drogi narkotiċi u sustanzi psikotropiċi, traffikar f'armi u fi splussivi, u t-trasportazzjoni illeċita ta' skart tossiku u perikoluż; fir-rigward tal-Gran Dukat tal-Lussemburgu : uffiċjali tal-"gendarmerie" u l-pulizija, kif ukoll uffiċjali tad-dwana, taħt il-kondizzjonijiet stipulati fid-diversi ftehim bilaterali xierqa msemmija fil-paragrafu 6, fir-rigward tal-poteri li jirrigwardaw it-traffikar illeċitu ta' drogi narkotiċi u sustanzi psikotropiċi, traffikar ta' armi u splussivi, u t-trasportazzjoni iilleċita ta' skart tossiku u perikoluż; fir-rigward tar-Renju ta' l-Olanda : uffiċjali tar-"Rijkspolitie" (pulizija nazzjonali) u l-"Gemeentepolitie" (pulizija muniċipali), kif ukoll, taħt il-kondizzjonijiet stipulati fid-diversi ftehim bilaterali xierqa msemmija fil-paragrafu 6, fir-rigward tal-poteri li jirrigwardaw it-traffikar illeċitu ta' drogi narkotiċi u sustanzi psikotropiċi, traffikar ta' armi u ta' splussivi, u t-trasportazzjoni iilleċita ta' skart tossiku u perikoluż, uffiċjali ta' l-awtoritajiet ta' spezzjoni u investigazzjoni fiskali responsabbli għad-dazji u għat-taxxa tas-sisa. 5. L-awtorità msemmija fil-paragrafi 1 u 2 għandha tkun: fir-rigward tar-Renju tal-Belġju : il-"Commissariat général de la Police judiciaire" (Dipartiment ta' Investigazzjoni Kriminali), fir-rigward tar-Repubblika Federali tal-Ġermanja : il-"Bundeskriminalamt" (Uffiċju Federali tal-Kriminalità), fir-rigward tar-Repubblika Franċiża : id-"Direction centrale de la Police judiciaire" (Kwartieri Ġenerali tal-Pulizija Kriminali), fir-rigward tad-Gran Dukat tal-Lussemburgu : il-"Procureur général d'Etat" (Prosekutur Prinċipali ta' l-Istat), fir-rigward tar-Renju ta' l-Olanda : il-"Landelijk Officier van Justitie" (Prosekutur Pubbliku Nazzjonali) responsabbli għal sorveljanza bejn il-fruntieri. 6. Il-Partijiet Kontraenti jistgħu, fuq livell bilaterali, jestendu l-applikazzjoni ta' dan l-Artikolu u jadottaw miżuri nazzjonali biex japplikawh. 7. Is-sorveljanza msemmija fil-paragrafu 2 tista' ssir biss meta tinvolvi wieħed mir-reati kriminali li ġejjin: - omiċidju volontarju, - omiċidju involontarju, - stupru, - ħruq, - falsifikar ta' flus, - serq aggravat bil-vjolenza jew lqugħ ta' merkanzija misruqa, - estorsjoni, - ħtif u teħid ta' ostaġġi, - it-traffikar ta' bnedmin, - traffikar illeċitu ta' drogi narkotiċi u sustanzi psikotropiċi, - il-ksur tal-liġijiet dwar armi u splussivi, - ħsara volontarja permess ta' l-użu ta' splussivi, - trasport illeċitu ta' skart tossiku u perikoluż. Artikolu 41 1. L-Uffiċjali ta' waħda mill-Partijiet Kontraenti li jkunu qegħdin isegwu individwu f'pajjiżhom maqbud fl-att waqt li jkun qiegħed jikkommetti jew ikun qiegħed jipparteċipa f'wieħed mir-reati msemmija fil-paragrafu 4 għandhom ikunu awtorizzati li jkomplu jsegwuh fit-territorju ta' Parti Kontraenti oħra mingħajr l-awtorizzazzjoni minn qabel ta' din ta' l-aħħar meta, minħabba l-urġenza partikolari tas-sitwazzjoni, ma jkunx possibbli li jiġu notifikati l-awtoritajiet kompetenti tal-Parti Kontraenti l-oħra permezz ta' wieħed mill-mezzi msemmija fl-Artikolu 44 qabel id-dħul f'dak it-territorju, jew meta dawn l-awtoritajiet ma jkunux kapaċi jaslu fuq il-post fil-ħin sabiex jieħdu f'idejhom l-insegwiment. L-istess għandu japplika meta l-persuna li warajha jkunu qegħdin jiġru tkun ħarbet minn kustodja temporanja jew waqt li tkun qiegħda tiskonta sentenza li tinvolvi t-tneħħija tal-libertà. L-uffiċjali li jkunu qegħdin jiġru wara l-individwu għandhom, mhux iktar tard minn meta jaqsmu l-fruntiera, jikkuntattjaw lill-awtoritajiet kompetenti tal-Parti Kontraenti li fit-territorju tiegħu għandu jsir l-insegwiment. L-insegwiment jieqaf malli ssir talba mill-Parti Kontraenti li fit-territorju tagħha jkun qiegħed isir dan l-insegwiment. Fuq talba ta' l-uffiċjali li jkunu qegħdin isegwu xi ħadd, l-awtoritajiet lokali kompetenti għandhom jisfidaw lill-persuna kompetenti sabiex jistabbilixxu l-identità tal-persuna jew sabiex jagħmlu arrest. 2. L-insegwiment għandu jsir skond waħda mill-proċeduri li ġejjin, definiti mid-dikjarazzjoni li tinsab fil-paragrafu 9: (a) L-uffiċjali li jkunu qegħdin isegwu ‘l xi ħadd m'għandhomx dritt li jaqbdu lill-persuna li jkunu qegħdin jinsegwu; (b) Jekk ma ssir ebda talba biex l-insegwiment jieqaf u jekk l-awtoritajiet lokali kompetenti ma jkunux kapaċi jintervjenu malajr biżżejjed, l-uffiċjali li jkunu qegħdin isegwi ‘l xi ħadd jistgħu jżommu lill-persuna in kwestjoni sakemm l-uffiċjali tal-Parti Kontraenti fejn ikun seħħ l-insegwiment, li jridu jiġu infurmati minnufih, ikunu kapaċi jistabbilixxu l-identità tal-persuna jew jagħmlu arrest. 3. L-insegwiment għandu jsir skond il-paragrafi 1 u 2 u skond wieħed mill-modi li ġejjin kif definit mid-dikjarazzjoni provduta fil-paragrafu 9: (a) f'żona jew waqt perjodu mill-qsim tal-fruntiera, li jrid jiġi stabbilit fid-dikjarazzjoni; (b) mingħajr limiti fir-rigward ta' spazju u ħin. 4. Fid-dikjarazzjoni msemmija fil-paragrafu 9, il-Partijiet Kontraenti għandhom jiddefinixxu r-reati msemmija fil-paragrafu 1 u skond waħda mill-proċeduri li ġejjin: (a) Ir-reati kriminali li ġejjin: - omiċidju volontarju, - omiċidju involontarju, - stupru, - ħruq, - falsifikar ta' flus, - serq aggravat bil-vjolenza u lqugħ ta' merkanzija misruqa, - estorsjoni, - ħtif u teħid ta' ostaġġi, - traffikar ta' bnedmin, - traffikar illeċitu ta' drogi narkotiċi u sustanzi psikotropiċi, - ksur tal-liġijiet dwar armi u splussivi, - ħsara volontarja permess ta' l-użu ta' splussivi, - trasport illeċitu ta' skart tossiku u perikoluż, - nuqqas li wieħed jieqaf u jagħti d-dettalji wara inċident li jirriżulta f'mewt jew fi ħsara serja fuq il-persuna. (b) Offiżi li fir-rigward tagħhom tista' tiġi ordnata estradizzjoni. 5. L-insegwiment jista' jsir biss taħt il-kondizzjonijiet ġenerali li ġejjin: (a) L-uffiċjali li jkunu qegħdin jsegwu ‘l xi ħadd iridu jħarsu d-dispożizzjonijiet ta' dan l-Artikolu u l-liġi tal-Parti Kontraenti li fit-territorju tagħha jkunu qegħdin joperaw; huma jridu jobdu l-istruzzjonijiet maħruġa mill-awtoritajiet lokali kompetenti. (b) L-insegwiment jista' jsir biss fuq konfini fuq l-art. (ċ) Dħul fi djar privati u f'postijiet mhux aċċessibbli għall-pubbliku huwa projbit. (d) L-uffiċjali li jiġru wara xi ħadd iridu jkunu jistgħu jintgħarfu mall-ewwel, jew permezz ta' uniformi, permezz ta' faxxa li tintlibes fuq id-dirgħajn jew permezz ta' aċċessorji armati mal-vetturi tagħhom; l-użu ta' ħwejjeġ ċivili flimkien ma' l-użu ta' vetturi mhux immarkati mingħajr il-mezzi ta' identifikazzjoni hawn fuq imsemmija huwa projbit; l-uffiċjali li jkunu qegħdin jiġru wara xi ħadd iridu f'kull ħin ikunu kapaċi jippruvaw li huma jkunu qegħdin jaġixxu f'kapaċità uffiċċjali. (e) L-uffiċjali li jkunu qegħdin isegwu ‘l xi ħadd jistgħu jġorru l-armi tas-servizz tagħhom; l-użu tagħhom huwa projbit ħlief f'każijiet ta' difiża leġittima tagħhom stess. (f) La darba l-persuna insegwita tinżamm kif stipulat fil-paragrafu 2(b), sabiex din il-persuna titressaq quddiem l-awtoritajiet lokali kompetenti dik il-persuna tista' tiġi soġġetta biss għal tfittxija ta' sigurtà; waqt it-trasferiment jistgħu jintużaw manetti; oġġetti li l-persuna segwita tkun qiegħda ġġorr jistgħu jinħatfu. (g) Wara kull operazzjoni msemmija fil-paragrafi 1, 2 u 3, l-uffiċjali li jkunu nsegwew lil xi ħadd għandhom jidhru quddiem l-awtoritajiet lokali kompetenti tal-Parti Kontraenti li fit-territorju tiegħu jkunu operaw u għandhom jirrapportaw dwar il-missjoni tagħhom; fuq talba ta' dawk l-awtoritajiet, huma għandhom jibqgħu disponibbli sakemm iċ-ċirkostanzi madwar l-azzjoni tagħhom tkun kjarifikata biżżejjed; din il-kondizzjoni għandha tapplika anki meta l-insegwiment ma jkunx irriżulta fl-arrest tal-persuna insegwita. (h) L-awtoritajiet tal-Parti Kontraenti li minnha jkunu ġew l-uffiċjali li jkunu ġrew wara xi ħadd għandhom, meta mitluba biex jagħmlu dan mill-awtoritajiet tal-Parti Kontraenti li fit-territorju tagħha l-ġiri jkun seħħ, jassistu fl-inkjesta li sseħħ wara l-operazzjoni li fiha jkunu ħadu sehem, inklużi proċeduri ġudizzjarji. 6. Persuna li, wara l-azzjoni msemmija fil-paragrafu 2, tkun arrestata mill-awtoritajiet lokali kompetenti tista', minkejja n-nazzjonalità ta' dik il-persuna, tinżamm sabiex isirulha xi mistoqsijiet. Ir-regoli relevanti tal-liġi nazzjonali għandhom japplikaw mutatis mutandis. Jekk il-persuna ma tkunx persuna ta' nazzjonalità tal-Parti Kontraenti li fit-territorju tagħha hija tkun arrestata, dik il-persuna għandha tinħeles mhux iktar tard minn sitt siegħat wara li jkun sar l-arrest, mhux inklużi s-siegħat ta' bejn nofs il-lejl u d-9.00 a.m., ħlief jekk l-awtoritajiet lokali kompetenti jkunu rċevew minn qabel talba għall-arrest proviżorju ta' dik il-persuna għall-għanijiet ta' estradizzjoni f'kull tip ta' forma. 7. L-uffiċjali msemmija fil-paragrafi preċedenti għandhom ikunu: fir-rigward tar-Renju tal-Belġju : membri tal-"police judiciaire près les Parquets" (Pulizija Kriminali assenjati lill-Uffiċju tal-Prosekutur Pubbliku), il-"gendarmerie" u l-"police communale" (pulizija muniċipali), kif ukoll uffiċjali tad-dwana, taħt il-kondizzjonijiet stipulati fid-diversi ftehim bilaterali msemmija fil-paragrafu 10, fir-rigward tal-poteri tagħhom li jirrigwardaw it-traffikar illeċitu ta' drogi narkotiċi u sustanzi psikotropiċi, traffikar fl-armi u fi splussivi, u t-trasport illeċitu ta' skart tossiku u perikoluż; fir-rigward tar-Repubblika Federali tal-Ġermanja : uffiċjali tal-"Polizeien des Bundes und der Länder" (Pulizija Federali u Pulizija ta' l-Istat Federali), kif ukoll esklussivament fir-rigward ta' it-traffikar illeċitu ta' drogi narkotiċi u sustanzi psikotropiċi u traffikar ta' armi, uffiċjali taż-"Zollfahndungsdienst" (servizz ta' investigazzjoni tad-dwana) fil-kapaċità tagħhom bħala uffiċjali awżiljari ta' l-Uffiċju tal-Prosekutur Pubbliku; fir-rigward tar-Repubblika Franċiża : l-uffiċjali tal-pulizija kriminali tal-pulizija nazzjonali u tal-"gendarmerie" nazzjonali, kif ukoll uffiċjali tad-dwana, taħt il-kondizzjonijiet stipulati fi ftehim bilaterali xierqa msemmija fil-paragrafu 10, fir-rigward tal-poteri tagħhom li jirrigwardaw it-traffikar illeċitu ta' drogi narkotiċi u sustanzi psikotropiċi, traffikar ta' armi u ta' splussivi, u t-trasport illeċitu ta' skart tossiku u perikoluż; fir-rigward tal-Gran Dukat tal-Lussemburgu : uffiċjali tal-"gendarmerie" u l-pulizija, kif ukoll uffiċjali tad-dwana, taħt il-kondizzjonijiet stipulati fid-diversi ftehim bilaterali xierqa msemmija fil-paragrafu 10, fir-rigward tal-poteri li jirrigwardaw it-traffikar illeċitu ta' drogi narkotiċi u sustanzi psikotropiċi, traffikar ta' armi u splussivi, u t-trasport illeċitu ta' skart tossiku u perikoluż; fir-rigward tar-Renju ta' l-Olanda : uffiċjali tar-"Rijkspolitie" (pulizija nazzjonali) u l-"Gemeentepolitie" (pulizija muniċipali), kif ukoll, taħt il-kondizzjonijiet stipulati fid-diversi ftehim bilaterali xierqa msemmija fil-paragrafu 10, fir-rigward tal-poteri li jirrigwardaw it-traffikar illeċitu ta' drogi narkotiċi u sustanzi psikotropiċi, traffikar ta' armi u ta' splussivi, u t-trasport illeċitu ta' skart tossiku u perikoluż, uffiċjali ta' l-awtoritajiet ta' spezzjoni u investigazzjoni fiskali responsabbli għad-dazji u għat-taxxa tas-sisa. 8. Fir-rigward tal-Partijiet Kontraenti kkonċernati dan l-Artikolu għandu japplika bla ħsara għall-Artikolu 27 tat-Trattat tal-Benelux li jirrigwarda Estradizzjoni u Assistenza Reċiproka fi Kwistjonijiet Kriminali tas-27 ta' Ġunju 1962, kif emendat mill-Protokoll tal-11 ta' Mejju 1974. 9. Fil-ħin ta' l-iffirmar ta' din il-Konvenzjoni, kull Parti Kontraenti għandha tagħmel dikjarazzjoni li fiha hija tiddefinixxi għal kull waħda mill-Partijiet Kontraenti li magħha għandha fruntiera komuni, fuq il-bażi tal-paragrafi 2, 3 u 4, il-proċeduri ta' kif għanda ssir ġirja wara xi ħadd fit-territorju tagħha. Parti Kontraenti tista' f'kull ħin tibdel id-dikjarazzjoni tagħha b'dikjarazzjoni oħra sakemm din ta' l-aħħar ma tirrestrinġix l-applikazzjoni ta' dik ta' l-ewwel. Kull dikjarazzjoni għandha ssir wara konsultazzjoni ma' kull waħda mill-Partijiet Kontraenti konċernati u bil-għan li jinkisbu arranġamenti ekwivalenti fuq iż-żewġ naħat tal-fruntieri interni. 10. Il-Partijiet Kontraenti jistgħu, fuq bażi bilaterali, jestendu l-applikazzjoni tal-paragrafu 1 u jadottaw dispożizzjonijiet addizzjonali sabiex jimplimentaw dan l-Artikolu. Artikolu 42 Waqt l-operazzjonijiet imsemmija fl-Artikoli 40 u 41, uffiċjali li joperaw fit-territorji ta' parti Kontraenti oħra għandhom jitqiesu bħala uffiċjali ta' dik il-Parti fir-rigward ta' reati kommessi kontrihom jew minnhom. Artikolu 43 1. Meta, b'mod konformi ma' l-Artikoli 40 u 41 ta' din il-Konvenzjoni, l-uffiċjali ta' Parti Kontraenti jkunu qegħdin joperaw fit-territorju ta' Parti Kontraenti oħra, l-ewwel Parti Kontraenti hija responsabbli għal kull ħsara kkawżata minnhom waqt l-operazzjonijiet tagħhom, skond il-liġi tal-Parti Kontraenti li fit-territorju tagħha huma joperaw. 2. Il-Parti Kontraenti li fit-territorju tagħha tkun ikkawżata l-ħsara msemmija fil-paragrafu 1 għandha tagħmel tajjeb għal din il-ħsara taħt il-kondizzjonijiet applikabbli għal ħsara ikkawżata mill-uffiċjali tagħha stess. 3. Il-Parti Kontraenti li l-uffiċjali tagħha jkunu kkaġunaw ħsara lil xi persuna fit-territorju ta' Parti Kontraenti oħra għandha trodd lura lil din ta' l-aħħar kull ammonti ta' flus li hija tkun ħallset lill-vittmi jew lill-persuni intitolati biex jirċievu f'isimhom. 4. Bla ħsara għal-eżerċizzju tad-drittijiet tagħha fil-konfront ta' Partijiet terzi u bl-eċċezzjoni tal-paragrafu 3, kull Parti Kontraenti għandha fil-każ imsemmi fil-paragrafu 1 iżżomm milli titlob rifużjoni tad-danni li hija tkun sofriet minn Parti Kontraenti oħra. Artikolu 44 1. B'mod konformi mad-diversi ftehim internazzjonali relevanti u wara li jitqiesu ċirkostanzi lokali u possibilitajiet tekniċi, il-Partijiet Kontraenti għandhom jinstallaw, b'mod partikolari f'żoni tal-fruntieri, telefon, radju, u linji tat-telex u konnessjonijiet diretti oħrajn li jiffaċilitaw koperazzjoni bejn il-pulizija u l-uffiċjali tad-dwana, b'mod partikolari fir-rigward tat-trasmissjoni f'waqtha ta' informazzjoni għall-għanijiet ta' sorveljanza tal-qsim ta' fruntieri u insegwimenti. 2. Flimkien ma' dawn il-miżuri immedjati, għandhom partikolarment jikkunsidraw ukoll l-għażliet li ġejjin: (a) skambju ta' apparat jew spedizzjoni ta' uffiċjali ta' kollaborazzjoni provduti b'apparat tar-radju xieraq; (b) twessigħ tal-marġni ta' frekwenzi wżati f'żoni fruntieri; (ċ) twaqqif ta' konnessjonijiet komuni għal servizzi tal-pulizija u tad-dwana li joperaw f'dawn l-istess żoni; (d) kordinazzjoni tal-programmi tagħhom għall-kisba ta' apparat ta' komunikazzjoni, bil-għan li jiġu nstallati sistemi ta' komunikazzjoni standardizzati u kompatibbli. Artikolu 45 1. Il-Partijiet Kontraenti jimpennjaw ruħhom li jadottaw il-miżuri meħtieġa sabiex jassiguraw li: (a) min immexxi l-istabbilimenti li jipprovdu akkomodazzjoni jew l-aġenti tagħhom jieħdu r-responsabbilità li jaraw li aljeni li jkunu qegħdin joqogħdu hemm, inklużi persuni ta' nazzjonalità tal-Partijiet Kontraenti l-oħrajn u dawk ta' Stati Membri oħrajn tal-Komunitajiet Ewropej, bl-eċċezzjoni ta' l-irġiel/nisa jew minuri li jkunu magħhom jew membri ta' gruppi ta' l-ivvjaġġar, jimlew u jiffirmaw personalment formoli ta' reġistrazzjoni u jikkonfermaw l-identità tagħhom billi juru dokument ta' identità validu; (b) il-formoli ta' reġistrazzjoni mimlija għandhom jinżammu għall-awtoritajiet kompetenti jew għandhom jintbagħtu lilhom meta dawn l-awtoritajiet iqisu li dan jinħtieġ għall-prevenzjoni ta' theddid, għall-investigazzjonijiet kriminali jew għall-kjarifika taċ-ċirkostanzi ta' persuni neqsin jew vittmi ta' disgrazzji, ħlief jekk il-liġi nazzjonali tkun tipprovdi mod ieħor. 2. Il-paragrafu 1 għandu japplika mutatis mutandis fir-rigward ta' persuni li joqogħdu f'akkomodazzjoni mikrija fuq bażi kummerċjali, b'mod partikolari tined, karavans u dgħajjes. Artikolu 46 1. F'każijiet speċifiċi, kull Parti Kontraenti tista', b'mod konformi mal-liġi nazzjonali tagħha u mingħajr ma tiġi mitluba, tibgħat lill-Parti Kontraenti konċernata kull informazzjoni li tista' tkun importanti biex tgħin fil-ġlieda kontra kriminalità fil-futur u biex tipprevjeni reati kontra jew theddidiet għall-politika pubblika u għas-sigurtà pubblika. 2. L-informazzjoni għandha tkun skambjata, bla ħsara għall-arranġamenti ta' koperazzjoni f'żoni fil-fruntiera msemmija fl-Artikolu 39(4), permezz ta' organu ċentrali li jrid jiġi nominat. F'każijiet ta' urġenza partikolari, l-iskambju ta' l-informazzjoni skond it-tifsira ta' dan l-Artikolu jista' jseħħ direttament bejn l-awtoritajiet tal-pulizija kkonċernati, sakemm dispożizzjonijiet nazzjonali ma jistipulawx mod ieħor. L-organu ċentrali għandu jiġi infurmat dwar dan kemm jista' jkun malajr. Artikolu 47 1. Il-Partijiet Kontraenti jistgħu jikkonkludu ftehim bilaterali li jipprovdu għall-ispedizzjoni, għal perjodu speċifikat jew mhux speċifikat, ta' uffiċjali ta' kollaborazzjoni minn parti Kontraenti waħda għall-awtoritajiet tal-pulizija ta' Parti Kontraenti oħra. 2. L-ispedizzjoni ta' uffiċjali ta' kollaborazzjoni għal perjodu speċifikat jew mhux speċifikat hija maħsuba sabiex iżżid u tħaffef il-koperazzjoni bejn il-Partijiet Kontraenti, partikolarment billi jipprovdu assistenza: (a) fil-forma ta' skambju ta' informazzjoni għall-għanijiet tal-ġlieda kontra l-kriminalità, kemm permezz ta' prevenzjoni kif ukoll permezz ta' l-infurzar tal-liġi; (b) biex jesegwixxu talbiet għal assistenza reċiproka pulizjeska u ġudizzjarja fi kwistjonijiet kriminali; (ċ) fir-rigward ta' l-inkarigi mwettqa mill-awtoritajiet responsabbli għas-sorveljanza tal-fruntieri esterni. 3. L-uffiċjali ta' kollaborazzjoni għandu jkollhom l-inkarigu li jagħtu pariri u assistenza. M'għandhomx ikollhom is-setgħa li jieħdu azzjoni pulizjeska indipendenti. Huma għandhom jipprovdu informazzjoni u għandhom jaqdu d-doveri tagħhom skond l-istruzzjonijiet mogħtija lilhom mill-Parti Kontraenti li tkun qiegħda tibgħat u mill-Parti Kontraenti fejn jintbagħtu. Għandhom jirrapportaw regolarment lill-kap tad-dipartiment tal-pulizija fejn jintbagħtu. 4. Il-Partijiet Kontraenti jistgħu jaqblu fi ħdan qafas bilaterali jew multilaterali li uffiċjali ta' kollaborazzjoni minn Parti Kontraenti mibgħuta fi Stati terzi għandhom jirrappreżentaw ukoll l-interessi ta' Parti Kontraenti waħda jew iżjed. Taħt ftehim bħal dan, l-uffiċjali ta' kollaborazzjoni mibgħuta fi Stati terzi għandhom jissupplixxu l-informazzjoni lill-Partijiet Kontraenti oħrajn meta ssirilhom talba biex jagħmlu dan u għandhom, fil-limiti tal-poteri tagħhom, jaqdu poteri f'isem dawn il-Partijiet. Il-Partijiet Kontraenti għandhom jinfurmaw lil xulxin dwar l-intezjonijiet tagħhom fir-rigward ta' l-ispedizzjoni ta' uffiċjali ta' kollaborazzjoni lejn Stati terzi. KAPITOLU 2 ASSISTENZA REĊIPROKA FI KWISTJONIJIET KRIMINALI Artikolu 48 1. Id-dispożizzjonijiet ta' dan il-Kapitolu huma intenzjonati li jissupplimentaw il-Konvenzjoni Ewropea dwar Assistenza Reċiproka fi Kwistjonijiet Kriminali ta' l-20 ta' April 1959 kif ukoll, fir-relazzjonijiet bejn il-Partijiet Kontraenti li huma membri ta' l-Unjoni Ekonomika tal-Benelux, il-Kapitolu II tat-Trattat tal-Benelux li jirrigwarda Estradizzjoni u Assistenza Reċiproka fi Kwistjonijiet Kriminali tas-27 ta' Ġunju 1962, kif emendat mill-Protokoll tal-11 ta' Mejju 1974, u sabiex tiġi faċilitata l-implimentazzjoni ta' dawk id-diversi Ftehim. 2. Il-Paragrafu 1 għandu jkun bla ħsara għall-applikazzjoni ta' dispożizzjonijiet iktar estensivi li jirriżultaw minn xi ftehim bilaterali fis-seħħ bejn il-Partijiet Kontraenti. Artikolu 49 Għandha tingħata assistenza reċiproka wkoll: (a) fi proċeduri miġjuba mill-awtoritajiet amministrattivi fir-rigward ta' atti li huma punibbli taħt il-liġi nazzjonali ta' waħda miż-żewġ Partijiet Kontraenti, jew tat-tnejn, minħabba li jkunu ksur tar-regoli tal-liġi, jew meta d-deċiżjoni tista' tagħti lok għal proċeduri quddiem qorti li jkollha ġurisdizzjoni b'mod partikolari fi kwistjonijiet kriminali; (b) fi proċeduri ta' talbiet għad-danni li jirriżultaw minn prosekuzzjoni jew kastig żbaljat; (ċ) fi proċeduri għal klemenza; (d) f'azzjonijiet ċivili abbinati ma' proċeduri kriminali, sakemm il-qorti kriminali tkun għadha ma ħaditx deċiżjoni finali fil-proċeduri kriminali; (e) fis-servizz ta' dokumenti ġudizzjarji li għandhom x'jaqsmu ma' l-infurzar ta' sentenza jew miżura preventiva, l-imposizzjoni ta' multa jew il-ħlas ta' spejjeż għal proċeduri; (f) fir-rigward ta' miżuri li għandom x'jaqsmu mad-differiment ta' konsenja jew mas-sospensjoni ta' l-infurzar ta' sentenza jew ta' miżura preventiva, mar-rilaxx kondizzjonat jew ma' l-interruzzjoni ta' l-applikazzjoni ta' sentenza jew ta' miżura preventiva. Artikolu 50 1. Il-Partijiet Kontraenti jimpenjaw ruħhom li jagħtu lil xulxin, skond il-Konvenzjoni u skond it-Trattat imsemmi fl-Artikolu 48, assistenza reċiproka fir-rigward ta' ksur tal-liġijiet tagħhom u ta' regolamenti dwar taxxa tas-sisa, taxxa fuq valur miżjud u dazju. Dispożizzjonijiet tad-dwana għandhom ifissru r-regoli stipulati fl-Artikolu 2 tal-Konvenzjoni tas-7 ta' Settembru 1967 bejn il-Belġju, ir-Repubblika Federali tal-Ġermanja, Franza, l-Italja, il-Lussemburgu u l-Olanda dwar Assistenza Reċiproka bejn Amministrazzjonijiet tad-Dwana, u l-Artikolu 2 tar-Regolament tal-Kunsill (KEE) Nru 1468/81 tad-19 ta' Mejju 1981. 2. Talbiet li jirrigwardaw l-evażjoni ta' taxxa tas-sisa ma jistgħux jiġu miċħuda fuq il-bażi li l-pajjiż mitlub ma jimponix taxxa tas-sisa fuq l-oġġetti msemmija fit-talba. 3. Il-Parti li tagħmel it-talba m'għandhiex tibgħat jew tuża informazzjoni jew evidenza miksuba mill-Parti Kontraenti li ssirilha t-talba għal investigazzjonijiet, prosekuzzjonijiet jew proċeduri apparti minn dawk imsemmija fit-talba tagħha mingħajr il-kunsens minn qabel tal-Parti Kontraenti li ssirilha talba. 4. L-assistenza reċiproka msemmija f'dan l-Artikolu tista' tiġi miċħuda meta l-ammont ta' dazju li allegatament ma jkunx tħallas bi sħiħ jew li jkun ġie evadut ma jeċċedix 25000 EKU jew meta l-valur preżunt ta' l-oġġetti esportati jew importati mingħajr awtorizzazzjoni ma jeċċedix 100000 EKU, ħlief jekk, minħabba ċ-ċirkostanzi jew l-identità ta' l-akkużat, il-każ jitqies bħala estremament serju mill-Parti Kontraenti li tagħmel it-talba. 5. Id-dispożizzjonijiet ta' dan l-Artikolu għandhom japplikaw ukoll meta l-assistenza reċiproka mitluba tkun tirrigwarda atti punibbli biss permezz ta' multa minħabba li jkunu ksur tar-regoli legali fi proċeduri miġjuba mill-awtoritajiet amministrattivi, meta t-talba għal assistenza tkun saret minn awtorità ġudizzjarja. Artikolu 51 Il-Partijiet Kontraenti ma jistgħux jagħmlu l-ammissibbiltà ta' ittri rogatorji għal tfittxija jew għal żamma dipendenti fuq ebda kondizzjonijiet, minbarra minn dawn li ġejjin: (a) l-att li jagħti lok għall-ittri rogatorji irid ikun punibbli taħt il-liġi taż-żewġ Partijiet Kontraenti permezz ta' penali li tinvolvi t-teħid ta' libertà jew ordni ta' detenzjoni ta' perjodu massimu ta' mill-inqas sitt xhur, jew ikun punibbli taħt il-liġi ta' waħda miż-żewġ Partijiet Kontraenti permezz ta' penali ekwivalenti u taħt il-liġi tal-Parti Kontraenti l-oħra minħabba li dan ikun ksur tar-regoli legali li fil-konfront tiegħu jkun hemm prosekuzzjoni minn naħa ta' l-awtoritajiet amministrattivi, u meta d-deċiżjoni tkun tat lok għal proċeduri quddiem qorti li jkollha ġurisdizzjoni b'mod partikolari fi kwistjonijiet kriminali; (b) l-eżekuzzjoni ta' l-ittri rogatorji hija konsistenti mal-liġi tal-parti Kontraenti li ssirilha talba. Artikolu 52 1. Kull Parti Kontraenti tista' tibgħat dokumenti proċedurali direttament bil-posta lil persuni li jkunu fit-territorju ta' Parti Kontraenti oħra. Il-Partijiet Kontraenti għandhom jibgħatu lill-Kumitat Eżekuttiv lista tad-dokumenti li jistgħu jintbagħtu b'dan il-mod. 2. Fejn ikun hemm raġuni biex wieħed jemmen li d-destinatarju ma jifhimx il-lingwa li biha huwa miktub id-dokument, id-dokument - jew għall-inqas il-Partijiet importanti tiegħu - irid jiġi tradott f'(waħda mill-) lingwa(i) tal-Parti Kontraenti li fit-territorju tagħha d-destinatarju jkun qiegħed joqgħod. Jekk l-awtorità li tibgħat id-dokument tkun taf li d-destinatarju jifhem biss xi lingwa oħra, id-dokument - jew għall-inqas il-Partijiet importanti tiegħu - irid jiġi tradott f'dik il-lingwa l-oħra. 3. Esperti jew xhieda li jonqsu milli jirrispondu għal ċitazzjoni mibgħuta lilhom bil-posta m'għandhomx, anki jekk iċ-ċitazzjoni jkun fiha avviż ta' penali, jiġu soġġetti għal ebda kastig jew miżura limitattiva, ħlief jekk sussegwentement huma jidħlu volontarjament fit-territorju tal-Parti li tagħmel it-talba u jerġgħu jissejjħu hemmhekk. Awtoritajiet li jibgħatu ċitazzjoni bil-posta sabiex jidher xi ħadd għandhom jagħmlu ċert li din ma tinkludix avviż ta' penali. Din id-dispożizzjoni għandha tkun bla ħsara għall-Artikolu 34 tat-Trattat Benelux li jirrigwarda l-Estradizzjoni u l-Assistenza Reċiproka fi Kwistjonijiet Kriminali tas-27 ta' Ġunju 1962, kif emendat mill-Protokoll tal-11 ta' Mejju 1974. 4. Jekk l-att li fuqu tkun ibbażata t-talba għall-assistenza jkun punibbli taħt il-liġi taż-żewġ Partijiet Kontraenti minħabba li jkun jikkostitwixxi ksur tar-regoli legali fir-rigward ta' liema tkun qiegħda ssir prosekuzzjoni minn naħa ta' l-awtoritajiet amministrattivi, u meta d-deċiżjoni tkun tista' tagħti lok għal proċeduri quddiem qorti li jkollha ġurisdizzjoni b'mod partikolari fi kwistjonijiet kriminali, il-proċedura sottolinejata fil-paragrafu 1 trid bħala prinċipju tintuża meta jintbagħtu d-dokumenti ta' proċedura. 5. Minkejja l-paragrafu 1, dokumenti proċedurali jistgħu jintbagħtu permezz ta' l-awtoritajiet ġudizzjarji tal-Parti Kontraenti li ssirilha talba meta l-indirizz tad-destinatarju ma jkunx magħruf jew meta l-Parti Kontraenti li tagħmel talba tkun teħtieġ li d-dokument jiġi konsenjat personalment. Artikolu 53 1. Talbiet għal assistenza jistgħu jsiru direttament bejn l-awtoritajiet ġudizzjarji u jiġu ritornati permezz ta' l-istess proċedura. 2. Il-paragrafu 1 m'għandux jippreġudika l-possibbilità li jintbagħtu u jiġu ritornati talbiet bejn Ministeri tal-Ġustizzja jew permezz ta' uffiċji nazzjonali ċentrali ta' l-Organizzazzjoni Internazzjonali ta' Pulizija Kriminali. 3. Talbiet għat-trasferiment temporanju jew it-transitu ta' persuni li huma taħt arrest temporanju, li qed jinżammu jew li huma s-suġġett ta' penali li tinvolvi ċ-ċaħda tal-libertà, u l-iskambju ta' nformazzjoni perjodiku jew okkażjonali mir-reġistri ġudizzjarji għandhom jiġu effettwati permezz tal-Ministeri tal-Ġustizzja. 4. Skond it-tifsira tal-Konvenzjoni Ewropea dwar Assistenza Reċiproka fi Kwistjonijiet Kriminali ta' l-20 ta' April 1959, fir-rigward tar-Repubblika Federali tal-Ġermanja, il-Ministeru tal-Ġustizzja għandu jfisser il-Ministru Federali tal-Ġustizzja u l-Ministeri tal-Ġustizzja jew Senaturi fl-Istati Federali (Länder). 5. Informazzjoni mogħtija in konnessjoni ma' proċeduri kontra l-ksur tal-leġislazzjoni dwar sewqan u perjodi tal-mistrieħ, b'mod konformi ma' l-Artikolu 21 tal-Konvenzjoni Ewropea dwar Assistenza Reċiproka fi Kwistjonijiet Kriminali ta' l-20 ta' April 1959 jew l-Artikolu 42 tat-Trattat tal-Benelux dwar Estradizzjoni u Assistenza Reċiproka fi Kwistjonijiet Kriminali tas-27 ta' Ġunju 1962, kif emendata mill-Protokoll tal-11 ta' Mejju 1974, tista' tintbagħat mill-awtoritajiet ġudizzjarji tal-Parti Kontraenti li tagħmel it-talba direttament lill-awtoritajiet ġudizzjarji tal-Parti Kontraenti li ssirilha t-talba. KAPITOLU 3 APPLIKAZZJONI TAL-PRINĊIPJU TA' NE BIS IN IDEM Artikolu 54 Persuna li l-każ tagħha jkun inqata' b'mod finali f'Parti Kontraenti waħda ma tistax tiġi mixlija f'Parti Kontraenti oħra għall-istess azzjonijiet sakemm, jekk tkun ġiet imposta penali, din tkun ġiet infurzata, tkun fil-fatt fil-proċess li tiġi infurzata jew ma tkunx tista' tiġi infurzata iżjed taħt il-liġijiet tal-Parti Kontraenti fejn tkun ingħatat is-sentenza. Artikolu 55 1. Parti Kontraenti tista', meta tirratifika, taċċetta jew tapprova din il-Konvenzjoni, tiddikjara li hija m'hijiex marbuta bl-Artikolu 54 f'wieħed jew iżjed minn dawn il-każijiet li ġejjin: (a) meta l-azzjonijiet relatati mas-sentenza ta' pajjiż barrani jkunu seħħu totalment jew parzjalment fit-territorju tagħha stess; f'dan l-aħħar każ, madankollu, din l-eċċezzjoni m'għandhiex tapplika jekk l-azzjonijiet ikunu seħħu parzjalment fit-territorju tal-Parti Kontraenti fejn tkun ingħatat is-sentenza; (b) meta l-azzjonijiet relatati mas-sentenza ta' pajjiż barrani jikkostitwixxu reat kontra s-sigurtà nazzjonali jew kontra interessi li huma ugwalment essenzali ta' dik il-Parti Kontraenti; (ċ) meta l-azzjonijiet relatati mas-sentenza ta' pajjiż barrani jkunu ġew kommessi minn uffiċjali ta' dik il-Parti Kontraenti bi ksur tad-doveri ta' l-inkarigu tagħhom. 2. Parti Kontraenti li tkun għamlet dikjarazzjoni li tirrigwarda l-eċċezzjoni msemmija fil-paragrafu 1(b) għandha tispeċifika l-kategoriji ta' reati li fir-rigward tagħhom din l-eċċezzjoni tista' tapplika. 3. Parti Kontraenti tista' f'kull ħin tirtira dikjarazzjoni li għandha x'taqsam ma' waħda jew iżjed mill-eċċezzjonijiet imsemmija fil-paragrafu 1. 4. L-eċċezzjonijiet li kienu s-soġġett ta' dikjarazzjoni taħt il-paragrafu 1 m'għandhomx japplikaw meta l-Parti Kontraenti konċernata tkun, in konnessjoni ma' l-istess azzjonijiet, talbet lill-parti Kontraenti l-oħra biex tressaq il-prosekuzzjoni jew tkun estradiet lill-persuna konċernata. Artikolu 56 Jekk tinġieb prosekuzzjoni oħra f'Parti Kontraenti kontra persuna li l-kawża tagħha, fir-rigward ta' l-istess azzjonijiet, tkun inqatgħat finalment f'Parti Kontraenti oħra, kull perjodu tat-teħid tal-libertà fil-Parti Kontraenti ta' l-aħħar li jirriżulta minn dawk l-azzjonijiet għandu jitnaqqas minn kull penali imposta. Safejn dan ikun possibbli taħt il-liġi nazzjonali, penalitajiet li ma jinvolvux teħid ta' liberta' għandhom jitqiesu wkoll. Artikolu 57 1. Meta Parti Kontraenti tixli lil persuna b'reat u l-awtoritajiet kompetenti ta' dik il-Parti Kontraenti jkollhom raġuni biex jemmnu li l-akkuża għandha x'taqsam ma' l-istess azzjonijiet bħal dawk li fir-rigward tagħhom l-kawża ta' dik il-persuna tkun inqatgħet f'Parti Kontraenti oħra, dawk l-awtoritajiet għandhom, jekk huma jqisu li dan jinħtieġ, jitolbu l-informazzjoni relevanti mill-awtoritajiet kompetenti tal-Parti Kontraenti li fit-territorju tagħha tkun diġa ngħatat is-sentenza. 2. L-informazzjoni mitluba għandha tingħata kemm jista' jkun malajr u għandha tkun ikkunsidrata fir-rigward ta' azzjoni ulterjuri li trid tittieħed fil-proċeduri pendenti. 3. Kull Parti Kontraenti għandha, meta tkun qiegħda tirratifika, taċċetta jew tapprova din il-Kovenzjoni, tinnomina l-awtoritajiet awtorizzati biex jitolbu u jirċievu l-informazzjoni stipulata f'dan l-Artikolu. Artikolu 58 Id-dispożizzjonijiet li jidhru hawn fuq m'għandhomx iwaqqfu l-applikazzjoni ta' dispożizzjonijiet nazzjonali iktar estensivi dwar il-prinċipju ta' ne bis in idem fir-rigward ta' deċiżjonijiet ġudizzjarji meħuda f'pajjiżi barranin. KAPITOLU 4 ESTRADIZZJONI Artikolu 59 1. Id-dispożizzjonijiet ta' dan il-Kapitolu huma intenzjonati li jissupplimentaw il-Konvenzjoni Ewropea dwar l-Estradizzjoni tat-13 ta' Settembru 1957 kif ukoll, fir-relazzjonijiet bejn il-Partijiet Kontraenti li huma membri ta' l-Unjoni Ekonomika tal-Benelux, il-Kapitolu I tat-Trattat tal-Benelux li jirrigwarda Estradizzjoni u Assistenza Reċiproka fi Kwistjonijiet Kriminali tas-27 ta' Ġunju 1962, kif emendat mill-Protokoll tal-11 ta' Mejju 1974, u sabiex tiġi faċilitata l-implimentazzjoni ta' dawk id-diversi Ftehim. 2. Il-Paragrafu 1 għandu jkun bla ħsara għall-applikazzjoni ta' dispożizzjonijiet iktar estensivi li jirriżultaw minn xi ftehim bilaterali fis-seħħ bejn il-Partijiet Kontraenti. Artikolu 60 F'relazzjonijiet bejn żewġ Partijiet Kontraenti, li waħda minnhom m'hijiex Parti għall-Konvenzjoni Ewropea tat-13 ta' Settembru 1957, id-dispożizzjonijiet ta' l-imsemmija Konvenzjoni għandhom japplikaw, bla ħsara għar-riservi u għad-dikjarazzjoniet magħmula fil-ħin tar-ratifika ta' dik il-Konvenzjoni jew, fir-rigward ta' Partijiet Kontraenti li m'humiex Partijiet għall-Konvenzjoni, fil-ħin tar-ratifika, approvazzjoni jew aċċettazzjoni ta' din il-Konvenzjoni. Artikolu 61 Ir-Repubblika Franċiża timpenja ruħha li testradixxi, fuq talba ta' waħda mill-Partijiet Kntrattanti, persuni li kontra tagħhom ikun hemm proċeduri għal azzjonijiet punibbli taħt il-liġi Franċiża b'penali li tinvolvi t-teħid tal-libertà jew ordni ta' detenzjoni ta' perjodu massimu ta' mill-inqas sentejn, u taħt il-liġi tal-Parti Kontraenti li tagħmel it-talba permezz ta' penali li tinvolvi t-teħid tal-libertà jew ordni ta' detenzjoni ta' perjodu massimu ta' mill-inqas sena. Artikolu 62 1. Fir-rigward ta' l-interruzzjoni ta' limitazzjoni ta' l-azzjonijiet, id-dispożizzjonijiet tal-Parti Kontraenti li tagħmel it-talba biss għandhom japplikaw. 2. Amnestija mogħtija mill-Parti Kontraenti li ssirilha t-talba m'għandhiex tipprevjeni l-estradizzjoni ħlief jekk ir-reat jaqa' taħt il-ġurisdizzjoni ta' dik il-Parti Kontraenti. 3. In-nuqqas ta' akkuża jew ta' notifika uffiċjali li tawtorizza l-proċeduri, li huma meħtieġa biss taħt il-liġi tal-Parti Kontraenti li ssirilha t-talba, ma taffettwax l-obbligu li tiġi magħmula estradizzjoni. Artikolu 63 Il-Partijiet Kontraenti jimpenjaw ruħhom, skond il-Konvenzjoni u t-Trattat imsemmi fl-Artikolu 59, li jestradixxu bejn xulxin persuni mixlija mill-awtoritajiet ġudizzjarji tal-Parti Kontraenti li tagħmel it-talba b'wieħed mir-reati msemmija fl-Artikolu 50(1), jew li jkunu mfittxija mill-Parti Kontraenti li tagħmel it-talba għall-għanijiet ta' l-infurzar ta' sentenza jew ta' miżura preventiva imposta fir-rigward ta' offiża ta' din ix-xorta. Artikolu 64 Twissija li tiddaħħal fis-Sistema ta' Informazzjoni ta' Schengen skond l-Artikolu 95 għandu jkollha l-istess saħħa bħal talba għal arrest provviżorju taħt l-Artikolu 16 tal-Konvenzjoni Ewropea dwar l-Estradizzjoni tat-13 ta' Settembru 1957 jew l-Artikolu 15 tat-Trattat Benelux li jirrigwarda l-Estradizzjoni jew Assistenza Reċiproka dwar Kwistjonijiet Kriminali tas-27 ta' Ġunju 1962, kif emendata mill-Protokoll tal-11 ta Mejju 1974. Artikolu 65 1. Bla ħsara għall-għażla li tintuża l-mod diplomatiku, talbiet għal estradizzjoni u transitu għandhom jintbagħtu mill-Ministeru relevanti tal-Parti Kontraenti li tagħmel it-talba lill-Ministeru Kompetenti tal-Parti Kontraenti li ssirilha talba. 2. Il-Ministeri kompetenti għandhom ikunu: fir-rigward tar-Renju tal-Belġju : il-Ministeru tal-Ġustizzja, fir-rigward tar-Repubblika Federali tal-Ġermanja : il-Ministeru Federali tal-Ġustizzja u l-Ministri tal-Ġustizzja jew Senaturi fl-Istati Federali (Länder), fir-rigward tar-Repubblika Franċiża : il-Ministeru ta' l-Affarijiet Barranin, fir-rigward tal-Gran Dukat tal Lussemburgu : il-Ministeru tal-Ġustizzja, fir-rigward tar-Renju ta' l-Olanda : il-Ministeru tal-Ġustizzja. Artikolu 66 1. Jekk l-estradizzjoni ta' persuna mfitttxija ma tkunx projbita b'mod ċar taħt il-liġijiet tal-Parti Kontraenti li ssirilha talba, dik il-Parti Kontraenti tista' tawtorizza l-estradizzjoni mingħajr proċeduri formali ta' estradizzjoni, sakemm il-persuna mfittxija taqbel ma' dan f'dikjarazzjoni magħmula quddiem membru tal-ġudikatura wara li jinstema minn dan ta' l-aħħar u wara li tiġi infurmata dwar id-dritt għal proċeduri ta' estradizzjoni formali. Il-persuna mfittxija tista' tiġi assistita minn avukat waqt it-tfittxija. 2. F'każijiet ta' estradizzjoni taħt il-paragrafu 1, persuni mfittxija li espliċitament jiddikjaraw li se jċedu l-protezzjoni offruta mill-prinċipju ta' speċjalità ma jistgħux jirrevokaw dik id-dikjarazzjoni. KAPITOLU 5 TRASFERIMENT TA' L-INFURZAR TA' SENTENZI KRIMINALI Artikolu 67 Id-dispożizzjonijiet li ġejjin għandhom japplikaw bejn il-Partijiet Kontraenti li huma Partijiet għall-Konvenzjoni tal-Kunsill ta' l-Ewropa dwar it-Trasferiment ta' Persuni li tkun ingħatat Sentenza Kontrihom tal-21 ta' Marzu 1983, sabiex tiġi supplimentata dik il-Konvenzjoni. Artikolu 68 1. Il-Parti Kontraenti li fit-territorju tagħha tkun imposta piena li tinkludi t-teħid tal-libertà jew ordni ta' detenzjoni b'sentenza li tikseb is-saħħa res judicata għal ċittadin ta' parti Kontraenti oħra, u li jaħrba lejn pajjiżu, irnexileu jiskampa l-infurzar ta' dik il-piena jew l-ordni ta' detenzjoni tista' titlob it-tieni Parti Kontraenti, jekk il-peruna li ħarbet tinsab fit-territorju tagħha li tieħu f'idejha l-infurzar tal-piena jew l-ordni tad-detenzjoni. 2. Il-Parti Kontraenti li ssirilha talba tista', fuq talba tal-parti Kontraenti li tagħmel it-talba, qabel il-wasla tad-dokumenti li jappoġġaw it-talba li jiġi trasferit l-infurzar tal-penali jew ta' l-ordni ta' detenzjoni jew parti minnha li tkun għadha ma ġietx skontata, u qabel id-deċiżjoni dwar dik it-talba, tpoġġi l-persuna li kontra tagħha tkun ingħatat sentenza fil-kustodja tal-pulizija jew tieħu miżuri oħrajn sabiex tagħmel ċert li l-persuna tibqa' fit-territorju tal-Parti Kontraenti li ssirilha talba. Artikolu 69 It-trasferimenti ta' l-applikazzjoni taħt l-Artikolu 68 ma jeħtieġx il-kunsens tal-persuna li fuqha tkun ġiet imposta l-penali jew l-ordni ta' detenzjoni. Id-dispożizzjonijiet l-oħra tal-Konvenzjoni tal-Kunsill ta' l-Ewropa dwar it-Trasferiment ta' Persuni li kontra tagħhom tkun ingħatat sentenza tal-21 ta' Marzu 1983 għandha tapplika mutatis mutandis. KAPITOLU 6 DROGI NARKOTIĊI Artikolu 70 1. Il-Partijiet Kontraenti għandhom iwaqqfu grupp tax-xogħol permanenti sabiex jeżamina l-problemi komuni li għandhom x'jaqsmu mal-ġlieda kontra l-kriminalità li tinvolvi drogi narkotiċi u sabiex jiġu abbozzati proposti, fejn meħtieġ, sabiex jittejjbu l-aspetti prattiċi u tekniċi tal-koperazzjoni bejn il-Partijiet Kontraenti. Il-grupp tax-xogħol għandu jissottometti l-proposti tiegħu lill-Kumitat Eżekuttiv. 2. Il-grupp tax-xogħol imsemmi fil-paragrafu 1, li l-membri tiegħu għandhom jiġu nominati mill-awtoritajiet nazzjonali kompetenti, għandu jinkludi rappreżentanti ta' l-awtoritajiet tal-pulizija u tad-dwana. Artikolu 71 1. Il-Partijiet Kontraenti jimpenjaw ruħhom li fir-rigward tal-bejgħ dirett jew indirett ta' drogi narkotiċi u sustanzi psikotropiċi ta' kull tip, inkluża kannabis, u l-pussess ta' prodotti bħal dawn għall-bejgħ jew għall-esportazzjoni, jadottaw b'mod konformi mal-Konvenzjonijiet eżistenti tal-Ġnus Magħquda [1], il-miżuri kollha meħtieġa sabiex wieħed jipprevjeni u jikkastiga it-traffikar illleċitu ta' drogi narkotiċi u sustanzi psikotropiċi. 2. Il-Partijiet Kontraenti jimpenjaw ruħhom li jipprevjenu u jikkastigaw permezz ta' miżuri amministrattivi u penali l-esportazzjoni illegali ta' drogi narkotiċi u sustanzi psikotropiċi, inkluża l-kannabis, kif ukoll il-bejgħ, il-provvista u l-għoti ta' dawn il-prodotti u sustanzi, bla ħsara għad-dispożizzjonijiet relevanti ta' l-Artikoli 74, 75 u 76. 3. Sabiex tkun miġġielda l-importazzjoni illegali ta' drogi narkotiċi u sustanzi psikotropiċi, inkluża l-kannabis, il-Partijiet Kontraenti għandhom iżidu l-kontrolli fuq il-moviment ta' persuni, oġġetti u mezzi ta' trasport fuq il-fruntieri esterni tagħhom. Dawn il-miżuri għandhom jiġu abbozzati mill-grupp tax-xogħol imsemmi fl-Artikolu 70. Dan il-grupp tax-xogħol għandu jikkunsidra, fost affariiet oħrajn, li jittrasferixxi xi wħud mill-persunal tal-pulizija u tad-dwana meħlusa mid-doveri tagħhom fuq il-fruntieri interni u l-użu ta' metodi ġodda għas-sejba tad-drogi u klieb tax-xamm. 4. Sabiex ikun hemm konformità ma' dan l-Artikolu, il-Partijiet Kontraenti għandhom jagħmlu sorveljanza speċifika ta' postijiet magħrufin li jintużaw għalit-traffikar tad-droga. 5. Il-Partijiet Kontraenti għandhom jagħmlu l-almu tagħhom kollu sabiex jipprevjenu u jiġġieldu l-effetti negattivi li jirriżultaw mid-domanda iilleċita għal drogi narkotiċi u sustanzi psikotropiċi ta' kull tip, inkluża l-kannabis. Kull Parti Kontraenti għandha tkun responsabbli għall-miżuri adottati għal dawn il-finijiet. Artikolu 72 Il-Partijiet Kontraenti għandhom, b'mod konformi mal-kostituzzjonijiet u s-sistemi legali nazzjonali tagħhom, jagħmlu ċert li jgħaddu leġislazzjoni li tippermetti l-qbid u l-konfiska tal-qliegħ li jirriżulta milit-traffikar illeċitu ta' drogi narkotiċi u sustanzi psikotropiċi. Artikolu 73 1. Il-Partijiet Kontraenti għandhom, b'mod konformi mal-kostituzzjonijiet u s-sistemi legali nazzjonali tagħhom, li jadottaw miżuri li jippermettu li jsiru konsenji kontrollati fil-kuntest ta' it-traffikar illeċitu ta' drogi narkotiċi u sustanzi psikotropiċi. 2. F'kull każ individwali, għandha tittieħed deċiżjoni sabiex jitħallew isiru konsenji kontrollati fuq il-bażi ta' awtorizzazzjoni minn qabel minn kull Parti Kontraenti konċernata. 3. Kull Parti Kontraenti għandha żżomm ir-responsabbilità u l-kontroll fuq kull operazzjoni li ssir fit-territorju tagħha u għandha tkun intitolata sabiex tintervjeni. Artikolu 74 Fir-rigward tal-kummerċ legali fi drogi narkotiċi u sustanzi psikotropiċi, il-Partijiet Kontraenti jiftiehmu li kontrolli li jirriżultaw minn obbligi taħt il-Konvenzjonijiet tal-Ġnus Magħquda elenkati fl-Artikolu 71 u li jsiru fuq il-fruntieri interni għandhom, kull meta jkun possibbli, jiġu trasferiti fil-pajjiż. Artikolu 75 1. Fir-rigward tal-moviment ta' vjaġġaturi lejn it-territorji tal-Partijiet Kontraenti jew il-moviment tagħhom f'dawn it-territorji, il-persuni jistgħu jġorru d-drogi narkotiċi u s-sustanzi psikotropiċi li huma meħtieġa għat-trattament mediku tagħhom sakemm, kull meta jsir kontroll, huma juru ċertifikat maħruġ jew awtentifikat minn awtorità kompetenti ta' l-Istat ta' residenza tagħhom. 2. Il-Kumitat Eżekuttiv għandu jistipula l-forma u l-kontenut taċ-ċertifikat imsemmi fil-paragrafu 1 u maħruġ minn waħda mill-Partijiet Kontraenti, b'referenza partikolari għal dettalji dwar ix-xorta u l-kwantità tal-prodotti u s-sustanzi u t-tul tal-vjaġġ. 3. Il-Partijiet Kontraenti għandhom jinnotifikaw lil xulxin dwar l-awtoritajiet responsabbli għall-ħruġ u għall-awtentikar taċ-ċertifikat imsemmi fil-paragrafu 2. Artikolu 76 1. Il-Partijiet Kontraenti għandhom, fejn dan jinħtieġ, u b'mod konformi ma' l-użu mediku, etiku u prattiku tagħhom, jadottaw miżuri xierqa għall-kontroll ta' drogi narkotiċi u sustanzi psikotropiċi li fit-territorju ta' Parti Kontraenti waħda jew iżjed huma soġġetti għal kontrolli iktar rigorużi milli fit-territorju tagħhom, sabiex ma tkunx ipperikolata l-effikaċja ta' dawn il-kontrolli. 2. Il-paragrafu 1 għandu japplika wkoll għal sustanzi wżati spiss fil-manifattura ta' drogi narkotiċi u sustanzi psikotropiċi. 3. Il-Partijiet Kontraenti għandhom jinnotifikaw lil xulxin dwar il-miżuri meħuda sabiex jiġi sorveljat il-kummerċ legali tas-sustanzi msemmija fil-paragrafi 1 u 2. 4. Problemi esperjenzati f'dan il-qasam għandhom jitqajjmu regolarment fil-Kumitat Eżekuttiv. KAPITOLU 7 ARMI TAN-NAR U MUNIZZJON Artikolu 77 1. Il-Partijiet Kontraenti jimpenjaw ruħhom li jaddattaw il-liġijiet, regolamenti u dispożizzjonijiet amministrattivi nazzjonali tagħhom li għandhom x'jaqsmu ma' l-akkwist, mal-pussess, mal-kummerċ u ma' l-għoti ta' armi tan-nar u munizzjon skond id-dispożizzjonijiet ta' dan il-kapitolu. 2. Dan il-kapitolu jkopri l-akkwist, il-pussess, il-kummerċ u l-għoti ta' armi tan-nar u munizzjon minn persuni naturali u legali; ma jkoprix il-provvista ta' armi tan-nar jew munizzjon lil, jew l-akkwist jew pussess minn, l-awtoritajiet ċentrali u territorjali, il-forzi armati jew il-pulizija jew il-manifattura ta' armi tan-nar u munizzjon minn intrapriżi pubbliċi. Artikolu 78 1. Għall-għanijiet ta' dan il-kapitolu, armi tan-nar għandhom jiġu klassifikati kif ġej: (a) armi tan-nar projbiti; (b) armi tan-nar soġġetti għal awtorizzazzjoni; (ċ) armi tan-nar soġġetti għal dikjarazzjoni. 2. Il-mekkaniżmu li jagħlaq it-toqba, il-magażin u l-kanna ta' armi tan-nar għandhom ikunu soġġetti mutatis mutandis għar-regolamenti li jirregolaw l-arma li magħha huma mmuntati jew huma maħsuba li jkunu mmuntati. 3. Għall-għanijiet ta' din il-Kovenzjoni, "armi tan-nar qosra" għandha tfisser armi tan-nar b'kanna ta' mhux iktar minn 30 ċm jew li t-tul totali tagħha ma jaqbiżx is-60 ċm; "armi tan-nar twal" għandha tfisser l-armi tan-nar l-oħrajn kollha. Artikolu 79 1. Il-lista ta' armi tan-nar u munizzjon projbiti għandha tinkludi dawn li ġejjin: (a) armi tan-nar normalment użati bħala armi tal-gwerra; (b) armi tan-nar awtomatiċi, anki jekk ma jkunux armi tal-gwerra; (ċ) armi tan-nar preżentati b'mod li ma jintgħarafx bħala oġġetti oħrajn; (d) munizzjon bi projectiles penetranti, splussivi jew inċendjarji u l-projectiles għall-munizzjon ta' dan it-tip; (e) munizzjon għal pistoli u revolvers bi projectiles tat-tip "dumdum" jew hollow-pointed' u projectiles għal munizzjon ta' dan it-tip. 2. F'każijiet speċjali l-awtoritajiet kompetenti jistgħu jagħtu awtorizzazzjonijiet għall-armi tan-nar u għall-munizzjon msemmija fil-paragrafu 1 jew dawn ma jkunux kontra l-politika pubblika jew is-sigurtà pubblika. Artikolu 80 1. Il-lista ta' armi tan-nar li l-akkwist u l-pussess tagħhom huwa soġġett għal awtorizzazzjoni għandha tinkludi ta' mill-inqas dawn li ġejjin jekk ma jkunux projbiti: (a) armi tan-nar qosra semi- awtomatiċi ripetittivi; (b) armi tan-nar qosra ta' tir wieħed b'perkussjoni taċ-ċentru tan-nar; (ċ) armi tan-nar qosra ta' tir wieħed b'perkussjoni tax-xifer tan-nar, li jkollhom tul totali ta' inqas minn 28 ċm; (d) armi tan-nar twal semi-awtomatiċi li l-magażin u r-rukkell tagħhom jistgħu flimkien iżommu iktar minn tlett dawriet; (e) armi tan-nar twal u semi-awtomatiċi b'kanen "smoothbore" b'tul ta' mhux iktar minn 60 ċm; (f) armi tan-nar semi-awtomatiċi għal użu ċivili li jixbħu armi tal-gwerra b'mekkaniżmi awtomatiċi. 2. Il-lista ta' armi tan-nar soġġetti għall-awtorizzazzjoni m'għandhiex tinkludi: (a) armi wżati bħala strumenti ta' twissija jew allarm jew biex jisparaw inkapaċitanti li ma joqtlux, sakemm ikun garantit permess ta' mezzi tekniċi li dawn l-armi ma jistgħux jiġu rranġati, permess ta' għodod ordinarji, sabiex jisparaw munizzjon bi projectiles u sakemm l-isparar ta' sustanza irritanti ma tikkawżax ħsara permanenti lil persuni; (b) armi tan-nar semi-awtomatiċi li l-magażin u r-rukkell tagħhom ma jesgħax iktar minn tlett dawriet mingħajr ma jkollhom bżonn li jerġgħu jiġu ikkargati, sakemm l-istrument ta' l-ikkargar ma jkunx jista' jitneħħa jew sakemm ikun ċert li l-armi tan-nar ma jistgħux jiġu konvertiti, permezz ta' għodod ordinarji, f'armi tan-nar li l-magażin u r-rukkell tagħhom jistgħu jżommu iktar minn tlett dawriet f'daqqa. Artikolu 81 Il-lista ta' armi tan-nar soġġetti għal dikjarazzjoni għandha tinkludi, jekk dawn l-armi ma jkunu la projbiti u lanqas soġġetti għal awtorizzazzjoni: (a) armi tan-nar twal li jirrepetu; (b) armi tan-nar twal ta' tir wieħed b'kanna jew kanen ta' l-azzarini; (ċ) armi tan-nar qosra ta' tir wieħed b'perkussjoni rimfire, li jkollhom tul totali ta' iktar minn 28 ċm; (d) l-armi elenkati fl-Artikolu 80(2)(b). Artikolu 82 Il-lista ta' armi msemmija fl-Artikoli 79. 80 u 81 m'għandhiex tinkludi: (a) armi tan-nar li l-mudell jew is-sena ta' manifattura tagħhom, ħlief f'każijiet eċċezzjonali, tkun qabel l-1 ta' Jannar 1870, sakemm ma jkunux jistgħu jisparaw munizzjon maħsub għal armi projbiti jew armi soġġetti għal awtorizzazzjoni; (b) riproduzzjonijiet ta' armi elenkati taħt (a), sakemm ma jkunux jistgħu jintużaw biex jisparaw skartoċċi tal-metall; (ċ) armi tan-nar li permess ta' proċeduri tekniċi garantiti mit-timbru ta' organu uffiċjali jew rikonoxxuti minn organu ta' din ix-xorta m'għadhomx tajbin biex jisparaw ebda tip ta' munizzjon. Artikolu 83 L-awtorizzazzjoni biex wieħed jakkwista jew jippossjedi arma tan-nar elenkata fl-Artikolu 80 tista' tinħareġ biss: (a) jekk il-persuna konċernata jkollha iktar minn 18-il sena, bl-eċċezzjoni ta' eċċezzjonijiet fir-rigward ta' kaċċa jew sport; (b) jekk il-persuna konċernata ma tkunx f'sikkitha, b'riżultat ta' marda mentali jew xi diżabilità mentali jew fiżika oħra, biex takkwista jew tippossjedi armi tan-nar; (ċ) jekk il-persuna konċernata ma tkunx instabet ħatja ta' reat, jew jekk ma jkun hemm ebda indikazzjoni oħra li l-persuna tista' tkun periklu għall-politika pubblika jew għas-sigurtà pubblika; (d) jekk ir-raġunijiet mogħtija mill-persuna konċernata biex takkwista jew tippossjedi armi tan-nar jistgħu jitqiesu bħala leġittimi. Artikolu 84 1. Dikjarazzjonijiet fir-rigward ta' l-armi tan-nar imsemmija fl-Artikolu 81 għandhom jiddaħħlu f'reġistru miżmum mill-persuni msemmija fl-Artikolu 85. 2. Jekk arma tan-nar tiġi trasferita minn persuna mhux imsemmija fl-Artikolu 85, trid issir dikjarazzjoni ta' trasferiment skond il-proċeduri li jridu jiġu stipulati minn kull Parti Kontraenti. 3. Id-dikjarazzjonijiet imsemmija f'dan l-Artikolu għandu jkun fihom id-dettalji meħtieġa sabiex jiġu identifikati l-persuni u l-armi konċernati. Artikolu 85 1. Il-Partijiet Kontraenti jimpenjaw ruħhom li jimponu ħtieġa ta' awtorizzazzjoni fuq produtturi, u fuq nies li jinnegozjaw, armi tan-nar li jeħtieġu awtorizzazzjoni u li jimponu ħtieġa ta' dikjarazzjoni fuq produtturi, u fuq persuni li jinnegozjaw, armi tan-nar li jeħtieġu li ssir dikjarazzjoni. Awtorizzazzjoni għal armi tan-nar li jeħtieġu awtorizzazzjoni għandha tkopri wkoll armi tan-nar li jeħtieġu dikjarazzjoni. Il-Partijiet Kontraenti għandhom jagħmlu kontrolli fuq produtturi ta' l-armi u fuq negozjanti ta' l-armi, b'mod li jiġi garantit kontroll effettiv. 2. Il-Partijiet Kontraenti jimpenjaw ruħho