Ir-Regolament Nru 25 tal-Kummissjoni Ekonomika għall-Ewropa tan-Nazzjonijiet Uniti (NU/KEE) — Dispożizzjonijiet uniformi li jikkonċernaw l-approvazzjoni ta’ trażżin għar-ras (headrests), kemm jekk ikunu inkorporati fis-sedili tal-vettura u kemm jekk le (*)

1. GĦAN

Dan ir-Regolament japplika għall-apparati tat-trażżin għar-ras li huma konformi ma’ wieħed mit-tipi definiti f’paragrafu 2.2 ta’ hawn taħt (1).

1.1.1. Ma japplikax għal apparati ta’ trażżin għar-ras li jistgħu jkunu ffittjati f’sits li jingħalqu jew sits li jħarsu lejn il-ġenb jew lura.

1.1.2. Japplika wkoll għad-dahar tas-sit innifsu, meta dan ikun maħsub biex iservi bħala trażżin għar-ras kif definit f’paragrafu 2.2 ta’ hawn taħt.

2. DEFINIZZJONIJIET

Għall-għan ta’ dan ir-Regolament,

“Tip ta' vettura” tfisser kategorija ta' vetturi bil-mutur li ma jvarjawx fir-rigward ta' elementi essenzjali bħalma huma:

2.1.1. il-linji u l-qisien interni tal-karozzerija li jikkostitwixxu l-kumpartiment tal-passiġġier,

2.1.2. it-tipi u l-qisien tas-sits,

2.1.3. it-tip u l-qisien ta’ l-aċċessorji tat-trażżin għar-ras u tal-partijiet relevanti għall-istruttura tal-vettura fil-każ ta' trażżin għar-ras imwaħħal direttament ma’ l-istruttura tal-vettura;

“Trażżin għar-ras” tfisser apparat li l-funzjoni tiegħu huwa li jillimita l-ispostament lura tar-ras ta' okkupant adult f'relazzjoni mat-torso tiegħu biex inaqqas il-periklu ta' korriment lill-vertibra ċervikali ta' dak l-okkupant f'każ ta' xi inċident;

2.2.1. “Trażżin għar-ras integrat” tfisser trażżin għar-ras iffurmat mill-parti ta' fuq tad-dahar tas-sit. Apparati ta' trażżin għar-ras li jikkorrispondu mad-definizzjonijiet tal-paragrafi 2.2.2 u 2.2.3 ta’ hawn taħt, iżda li jistgħu jinqalgħu biss mis-sit jew mill-istruttura tal-vettura permezz ta' għodda jew bit-tneħħija parzjali jew sħiħa ta' xi partiiet oħra tas-sit, jikkorrispondu għal din id-definizzjoni;

2.2.2. “Trażżin għar-ras li jista' jinqala'” tfisser trażżin għar-ras magħmul minn komponent separabbli mis-sit, maħsub biex jidħol u jinżamm fl-istruttura tad-dahar tas-sit;

2.2.3. “Trażżin għar-ras separat” tfisser trażżin għar-ras magħmul minn komponent separat mis-sit, maħsub biex jidħol u/jew jinżamm fl-istruttura tal-vettura;

2.3. “Tip tas-sit” tfisser kategorija ta’ sits li m’humiex differenti fil-qisien tagħhom, fil-qafas tagħhom jew fl-ikkuttunar tagħhom, għalkemm jistgħu jkunu differenti fl-irfinar u fil-kulur;

2.4. “Tip ta’ trażżin għar-ras” tfisser kategorija ta’ apparati ta' trażżin għar-ras li m’humiex differenti fil-qisien tagħhom, fil-qafas tagħhom jew fl-ikkuttunar tagħhom, għalkemm jistgħu jkunu differenti fl-irfinar u fil-kulur u fil-kisi;

2.5. “Punt ta’ referenza” tas-sit (“il-punt H”) (ara anness 3 ta’ dan ir-Regolament) tfisser it-traċċa, fi pjan vertikali li tkun f’relazzjoni lonġitudinali mas-sit, ta’ l-assi teoretiċi ta’ rotazzjoni bejn is-sieq u t-torso ta’ ġisem uman rappreżentat b’manikin;

2.6. “Il-linja ta’ referenza” tfisser linja dritta li, jew fuq manikin tat-test li jkollu l-piż u l-qies ta’ ħamsin fil-mija ta’ raġel adult jew fuq manikin tat-test li jkollu karatteristiċi identiċi, tgħaddi mill-ġog tas-sieq mal-pelvi u l-ġog ta’ l-għonq mat-toraċi. Fuq il-manikin preżenti f’anness 3 ta’ dan ir-Regolament, maħsub biex jiddetermina il-punt H tas-sit, il-linja ta’ referenza hija dik murija fil-figura 1 fl-appendiċi ta’ dak l-anness;

2.7. “Il-linja tar-ras” tfisser linja dritta li tgħaddi miċ-ċentru ta' gravità tar-ras u mill-ġog ta’ l-għonq mat-toraċi. Meta r-ras tkun mistrieħa il-linja tar-ras tkun pożizzjonata fl-estensjoni tal-linja ta’ referenza;

2.8. “Sit li jingħalaq” tfisser sit awżiljarju maħsub għal użu okkażjonali u li normalment ikun magħluq;

“Sistema ta' aġġustament” tfisser apparat li bih is-sit jew il-partijiet tiegħu jkunu jistgħu jiġu aġġustati għal pożizzjoni adatta għall-morfoloġija ta’ l-okkupant li jkun hemm bilqiegħda.

Dan l-apparat jista’, b’mod partikolari, jippermetti:

2.9.1. aġġustament lonġitudinali,

2.9.2. aġġustament vertikali,

2.9.3. aġġustament angolari;

2.10. “Sistema ta' spostamenti minn pożizzjoni għall-oħra” tfisser mezz li s-sit jew waħda mill-partijiet tiegħu ikunu jistgħu jiċċaqalqu jew iduru, mingħajr l-ebda pożizzjoni intermedja fissa, biex jippermetti aċċess ħafif għall-ispazju ta' wara s-sit konċernat.

3. APPLIKAZZJONI GĦALL-APPROVAZZJONI

3.1. L-applikazzjoni għall-approvazzjoni għandha titressaq mid-detentur ta' l-isem tad-ditta jew il-marka tan-negozju tas-sit jew tat-trażżin għar-ras jew mir-rappreżentant akkreditat tiegħu.

Din għandha tkun akkumpanjata bi tliet kopji tad-dokumenti msemmija hawn taħt:

3.2.1. deskrizzjoni dettaljata tat-trażżin għar-ras, li tispeċifika b’mod partikolari n-natura tal-materjal jew materjali ta’ l-ikkuttunar u, fejn meħtieġ, il-pożizzjoni u l-ispeċifikazzjonijiet taċ-ċineg u l-partijiet ta’ l-ankoraġġi għat-tip jew tipi ta' sits li għalihom tkun qed tintalab l-approvazzjoni;

Fil-każ ta’ trażżin għar-ras li “jista' jinqala'” (ara d-definizzjoni f’paragrafu 2.2.2):

3.2.2.1. deskrizzjoni dettaljata tat-tip jew tipi ta’ sits li għalihom tkun qed tintalab l-approvazzjoni tat-trażżin għar-ras,

3.2.2.2. dettalji li jidentifikaw it-tip jew tipi ta’ vettura li fihom is-sits msemmija f’paragrafu 3.2.2.1 ikunu maħsuba li jiġu ffittjati;

Fil-każ ta' trażżin għar-ras “separat” (ara d-definizzjoni f’paragrafu 2.2.3):

3.2.3.1. deskrizzjoni dettaljata taż-żona strutturali li fiha jkun maħsub li jitwaħħal it-trażżin għar-ras,

3.2.3.2. dettalji li jidentifikaw it-tip ta’ vettura li fiha jkunu maħsuba li jiġu ffittjat it-trażżin għar-ras,

3.2.3.3. tpinġijiet bil-qisien tal-partijiet karatteristiċi ta’ l-istruttura u tat-trażżin għar-ras, it-tpinġijiet għandhom juru l-pożizzjoni maħsuba għan-numru ta’ l-approvazzjoni f’relazzjoni maċ-ċirku tal-marka ta’ l-approvazzjoni;

3.2.4. tpinġijiet bil-qisien tal-partijiet karatteristiċi tas-sit u tat-trażżin għar-ras. It-tpinġijiet għandhom juru l-pożizzjoni maħsuba għan-numru ta’ l-approvazzjoni f’relazzjoni maċ-ċirku tal-marka ta’ l-approvazzjoni.

Dan li ġej għandu jitressaq lis-servizz tekniku responsabbli mit-twettiq tat-testijiet ta’ l-approvazzjoni:

3.3.1. Jekk it-trażżin għar-ras ikun tat-tip “integrat” (ara d-definizzjoni fil-paragrafu 2.2.1), erba’ sits sħaħ.

Jekk it-trażżin għar-ras ikun tat-tip li “jinqala'” (ara d-definizzjoni f’paragrafu 2.2.2):

3.3.2.1. żewġ sits ta’ kull tip li magħhom ikun se jiġi ffittjat it-trażżin għar-ras;

3.3.2.2. trażżin għar-ras 4 + 2N, fejn N hu n-numru ta’ tipi ta’ sits li magħhom ikun se jiġi ffittjat it-trażżin għar-ras.

3.3.3. Jekk it-trażżin għar-ras ikun tat-tip “separat” (ara d-definizzjoni f’paragrafu 2.2.3), tliet unitajiet ta' trażżin għar-ras u l-parti relevanti ta’ l-istruttura tal-vettura, jew vettura sħiħa.

Is-servizz tekniku responsabbli mit-twettiq tat-testijiet ta’ l-approvazzjoni jista’ jitlob:

3.4.1. il-ġarr lejn dak is-servizz ta’ partijiet speċifiċi, jew ta’ kampjuni speċifiċi tal-materjali użati, u/jew

3.4.2. it-twassil lejn dak is-servizz ta’ vetturi tat-tip jew tipi msemmija fil-paragrafu 3.2.2.2 ta’ hawn fuq.

4. IMMARKAR

L-apparat imressaq għall-approvazzjoni għandu:

4.1.1. għandu jkun immarkat b'mod ċar u li ma jitħassarx bl-isem jew marka kummerċjali ta’ l-applikant għall-approvazzjoni;

4.1.2. jipprovdi, f’post muri fit-tpinġijiet imsemmija fil-paragrafi 3.2.3.3 jew 3.2.4 ta’ hawn fuq, spazju adegwat għall-marka ta’ l-approvazzjoni.

4.2. Fejn it-trażżin għar-ras ikun tat-tip “integrat” jew “li jinqala'” (ara d-definizzjonijiet f’paragrafi 2.2.1 u 2.2.2), l-immarkar imsemmi f’paragrafi 4.1.1 u 4.1.2 ta’ hawn fuq għandu jkun preżentat mill-ġdid fuq tabelli li jkunu pożizzjonati f’post muri fit-tpinġijiet imsemmija fil-paragrafu 3.2.4. ta’ hawn fuq.

5. APPROVAZZJONI

5.1. Jekk it-tip ta’ trażżin għar-ras imressaq għall-approvazzjoni skond dan ir-Regolament jissodisfa r-rekwiżiti tal-paragrafi 6 u 7 ta’ hawn taħt, l-approvazzjoni ta’ dak it-tip ta’ trażżin għar-ras għandha tingħata.

5.2. Għandu jingħata numru ta’ approvazzjoni lil kull tip approvat. L-ewwel żewġ figuri (preżentement 03 li jikkorrispondu għas-serje 03 ta’ emendi li daħlu fis-seħħ fl-20 ta’ Novembru 1989) għandhom jindikaw is-serje ta’ l-emendi li jinkorporaw l-emendi tekniċi l-iktar reċenti magħmula lir-Regolament fiż-żmien tal-ħruġ ta’ l-approvazzjoni. L-istess Parti Kontraenti m’għandhiex tassenja dan in-numru lil tip ieħor ta’ trażżin għar-ras.

5.3. L-avviż ta’ approvazzjoni jew ta’ estensjoni jew ċaħda ta’ approvazzjoni ta’ xi tip ta’ trażżin għar-ras skond dan ir-Regolament għandu jkun komunikat lill-Partijiet tal-Ftehim ta’ l-1958 li japplikaw dan ir-Regolament, permezz ta’ formola li tkun konformi mal-mudell fl-anness 1 ta’ dan ir-Regolament.

Ma' kull trażżin għar-ras definit fil-paragrafi 2.2.1, 2.2.2 u 2.2.3 u approvat taħt dan ir-Regolament, kemm jekk inkorporat fis-sit jew le, għandha titwaħħal marka internazzjonali ta’ approvazzjoni li tikkonsisti minn:

5.4.1. ċirku madwar l-ittra “E” segwit bin-numru li jiddistingwi l-pajjiż li jkun ta l-approvazzjoni (2);

5.4.2. in-numru ta’ approvazzjoni; u

5.4.3. fil-każ ta’ trażżin għar-ras inkorporat fil-parti ta’ wara tas-sit, quddiem in-numru ta’ approvazzjoni, in-numru ta’ dan ir-Regolament, l-ittra “R” u sing.

5.5. Il-marka ta’ approvazzjoni għandha titwaħħal fl-ispazju msemmi fil-paragrafu 4.1.2 ta’ hawn fuq.

5.6. Il-marka ta’ approvazzjoni għandha tkun ċara u magħmula b’tali mod li ma titħassarx.

5.7. L-Anness 2 ta’ dan ir-Regolament jagħti eżempji ta’ l-arranġament tal-marki ta’ l-approvazzjoni.

6. SPEĊIFIKAZZJONIJIET ĠENERALI

Il-preżenza tat-trażżin għar-ras m’għandhiex tkun kawża addizzjonali ta’ periklu għall-passiġġiera tal-vettura. B’mod partikolari fi kwalunkwe pożizzjoni ta’ użu m’għandha qatt tippreżenta xi superfiċje ħarxa u perikoluża jew xi tarf bil-ponta li jista’ jżid ir-riskju jew is-serjetà ta' korriment tal-passiġġier. Il-partijiet tat-trażżin għar-ras li jkunu pożizzjonati fiż-żona ta’ impatt definita hawn taħt, għandhom ikunu kapaċi jassorbu l-enerġija bil-mod kif speċifikat f’anness 6 ta’ dan ir-Regolament.

6.1.1. Iż-żona ta’ impatt hija mdawra lateralment b’żewġ pjani lonġitudinali vertikali, wieħed fuq kull naħa u b’kull wieħed minnhom 70mm ’il bogħod mill-pjan ta’ simmetrija tas-sit konċernat.

6.1.2. Iż-żona ta’ impatt hija limitata mill-għoli sal-parti tat-trażżin għar-ras pożizzjonata fuq il-pjan perpendikolari mal-linja ta’ referenza R u 635mm ’il bogħod mill-punt H.

6.1.3. B’deroga mid-dispożizzjonijiet ta’ hawn fuq, ir-rekwiżiti li jikkonċernaw l-assorbiment ta’ l-enerġija m’għandhomx japplikaw għall-faċċata ta’ wara tat-trażżin għar-ras għal sits li warajhom ma jkunx hemm sits oħra.

6.2. Partijiet mill-faċċati ta’ quddiem u ta’ wara tat-trażżin għar-ras, għajr il-partijiet tal-faċċata ta’ wara tat-trażżin għar-ras maħsuba biex ikunu installati f’sits li warajhom ma jkunx hemm postijiet oħra fejn wieħed ipoġġi bilqiegħda, li jkunu pożizzjonati fuq in-naħa ta’ barra tal-pjani lonġitudinali vertikali msemmija hawn fuq għandhom ikunu kkuttunati b’tali mod li jevitaw kwalunkwe kuntatt dirett tar-ras mal-komponenti ta’ l-istruttura, li għandu jkollha, f’dawk iż-żoni li jistgħu jkunu f’kuntatt bi sfera ta’ dijametru ta’ 165mm, radju ta’ kurvatura ta’ mhux inqas minn 5 mm.

B’mod alternattiv, dawn il-komponenti jistgħu jitqiesu sodisfaċenti jekk jgħaddu mit-test ta’ l-assorbiment ta’ l-enerġija deskritt f’anness 6 ta’ dan ir-Regolament. Jekk il-partijiet tat-trażżin għar-ras u s-sostenji tagħhom imsemmija hawn fuq ikunu miksija b’materjal li jkun iktar artab minn ebusija ta’ 50 Shore (A), ir-rekwiżiti ta’ dan il-paragrafu, bl-eċċezzjoni ta’ dawk relatati ma’ l-assorbiment ta’ l-enerġija kif definiti f’anness 6 ta’ dan ir-Regolament, għandhom japplikaw biss għall-partijiet riġidi.

6.3. It-trażżin għar-ras għandu jkun imwaħħal mas-sit jew, fejn meħtieġ, ma’ l-istruttura tal-vettura, b’tali mod li l-ebda parti riġida jew perikoluża ma toħroġ mill-ikkuttunar tat-trażżin għar-ras, mill-ankraġġ jew minn naħa ta’ wara tas-sit b’riżultat ta’ pressjoni eżerċitata mir-ras waqt it-test.

L-għoli tat-trażżin għar-ras, imkejjel skond ir-rekwiżiti tal-paragrafu 7.2. ta’ hawn taħt, għandu jkun konformi ma’ l-ispeċifikazzjonijiet li ġejjin:

6.4.1. L-għoli ta' l-apparati ta' trażżin għar-ras għandhom jitkejlu kif deskritt fil-paragrafu 7.2. ta’ hawn taħt.

6.4.2. Għat-trażżin għar-ras li ma jkunux aġġustabbli għall-għoli, l-għoli m’għandux ikun inqas minn 800 mm fil-każ tas-sits ta’ quddiem u 750 mm fil-każ ta’ sits oħra.

Għat-trażżin għar-ras li jkunu aġġustabbli għall-għoli:

6.4.3.1. l-għoli għandu jkun mhux inqas minn 800 mm fil-każ tas-sits ta’ quddiem u 750 mm fil-każ ta’ sits oħra; dan il-valur għandu jinkiseb f’pożizzjoni bejn l-ogħla u l-inqas pożizzjonijiet li fihom l-aġġustament ikun possibbli;

6.4.3.2. m’għandu jkun hemm l-ebda “pożizzjoni ta’ użu” li tirriżulta f’għoli ta’ inqas minn 750mm;

6.4.3.3. f’każ ta’ sits li ma jkunux is-sits ta’ quddiem, it-trażżin għar-ras jistgħu jkunu tali li dawn jistgħu jiċċaqalqu għal pożizzjoni li tirriżulta f'għoli ta' inqas minn 750 mm, bil-kundizzjoni li l-okkupant ikun jaf li din il-pożizzjoni mhix maħsuba għall-użu tat-trażżin għar-ras;

6.4.3.4. fil-każ ta' trażżin għar-ras tas-sits ta' quddiem, dawn jistgħu jkunu magħmula b’tali mod li jkunu jistgħu jiċċaqalqu awtomatikament meta s-sit ma jkunx okkupat, għal pożizzjoni li tirriżulta f'għoli ta' inqas minn 750 mm, bil-kundizzjoni li dawn imorru lura awtomatikament għall-pożizzjoni ta’ l-użu meta s-sit ikun okkupat.

6.4.4. Il-qisien imsemmija fil-paragrafi 6.4.2 u 6.4.3.1 hawn fuq jistgħu jkunu inqas minn 800 mm fil-każ ta’ sits ta’ quddiem u 750mm fil-każ ta’ sits oħra sabiex iħallu vojt adegwat bejn it-trażżin għar-ras u l-wiċċ ta' ġewwa tas-saqaf, it-twieqi jew kwalunkwe parti ta’ l-istruttura tal-vettura; madankollu, dan il-vojt m'għandux ikun aktar minn 25 mm. Fil-każ ta' sits li jkollhom sistemi ta' spostamenti tal-pożizzjoni u/jew ta' aġġustament, dan għandu jkun japplika għall-pożizzjonijiet kollha tas-sit. Barra minn hekk, b'deroga mill-paragrafu 6.4.3.2 ta’ hawn fuq, m'għandu jkun hemm l-ebda “pożizzjoni ta' użu” li tkun tirriżulta f'għoli ta' inqas minn 700 mm.

6.4.5. B'deroga għar-rekwiżiti ta’ l-għoli msemmija fil-paragrafi 6.4.2 u 6.4.3.1 ta’ hawn fuq, l-għoli ta' kwalunkwe trażżin għar-ras iddisinjat biex ikun fiċ-ċentru tas-sits ta’ wara jew f'pożizzjonijiet li fihom tpoġġi bilqiegħda fuq wara m'għandux ikun inqas minn 700 mm.

6.5. L-għoli ta’ l-apparat li fuqu tistrieħ ir-ras, imkejjel kif deskritt fil-paragrafu 7.2, fil-każ tat-trażżin għar-ras li tkun aġġustabbli għall-għoli għandu jkun ta’ mhux inqas minn 100 mm.

M'għandu jkun hemm l-ebda vojt ta' iktar minn 60 mm bejn id-dahar tas-sit u t-trażżin għar-ras, fil-każ ta' apparat li ma jkunx aġġustabbli għall-għoli.

6.6.1. Jekk it-trażżin għar-ras ikun aġġustabbli għall-għoli dan m'għandux, fil-pożizzjoni l-iktar baxxa tiegħu, ikun aktar minn 25 mm minn fuq tad-dahar tas-sit.

Fil-każ ta' apparat ta' trażżin għar-ras integrat li ma jkunx aġġustabbli għall-għoli, iż-żona li għandha tkun meqjusa hija:

6.6.2.1. fuq pjan perpendikulari għal-linja ta' referenza f'540 mm mill-punt R u

6.6.2.2. bejn żewġ pjani lonġitudinali vertikali li jgħaddu f'85 mm minn fuq kull naħa tal-linja ta' referenza.

F'din iż-żona, fetħa jew aktar, li minkejja l-għamla tagħha tista’ turi distanza “a” ta' aktar minn 60 mm meta mkejla kif deskritt fil-paragrafu 7.5, għandha tkun permessa bil-kundizzjoni li wara test addizzjonali taħt il-paragrafu 7.4.3.4, ir-rekwiżiti tal-paragrafu 7.4.3.6 ikunu milħuqa xorta waħda.

6.6.3. Fil-każ ta’ trażżin għar-ras li jkunu aġġustabbli għall-għoli, fetħa jew aktar, li minkejja l-għamla tagħha tista’ turi distanza “a” ta' aktar minn 60 mm meta mkejla kif deskritt fil-paragrafu 7.5, għandha tkun permessa fuq il-parti ta’ l-apparat li jservi bħala trażżin għar-ras bil-kundizzjoni li wara test addizzjonali taħt il-paragrafu 7.4.3.4, ir-rekwiżiti tal-paragrafu 7.4.3.6 ikunu milħuqa xorta waħda.

6.7. Il-wisa' tat-trażżin għar-ras għandu jkun tali li jipprovdi trażżin xieraq għal ras ta' persuna li tkun bilqiegħda b’mod normali. Fil-pjan ta’ kejl tal-wisa’ definit fil-paragrafu 7.3 ta’ hawn taħt, it-trażżin għar-ras għandu jkopri żona li testendi mhux inqas minn 85 mm fuq kull naħa tal-pjan ta’ simmetrija tas-sit li għalih it-trażżin għar-ras ikun maħsub, b’dik id-distanza tkun imkejla kif stipulat fil-paragrafu 7.3.

6.8. It-trażżin għar-ras u l-ankoraġġ tiegħu għandhom ikunu tali li l-ispostament lura massimu tar-ras awtorizzat mit-trażżin għar-ras u mkejjel f'konformità mal-proċedura statika stabbilita fil-paragrafu 7.4 ta’ hawn taħt ikun inqas minn 102 mm.

6.9. It-trażżin għar-ras u l-ankoraġġ tiegħu għandhom ikunu b'saħħithom biżżejjed li jkunu jifilħu mingħajr ma jinkisru għat-toqol stipulat fil-paragrafu 7.4.3.7 ta’ hawn taħt.

6.10. Jekk it-trażżin għar-ras ikun aġġustabbli, m'għandux ikun possibbli li dan jaqbeż l-għoli massimu stipulat għall-użu mingħajr ma jkun hemm azzjoni volontarja min-naħa ta’ l-utent li tkun addizzjonali għall-operazzjoni ta’ aġġustament.

7. TESTIJIET

7.1. Determinazzjoni tal-punt ta’ referenza (il-punt H) tas-sit li fih ikun inkorporat it-trażżin għar-ras

Dan il-punt għandu jkun determinat fi qbil mar-rekwiżiti ta’ l-anness 3 ta’ dan ir-Regolament.

Determinazzjoni ta’ l-għoli tat-trażżin għar-ras

7.2.1. Il-linji kollha għadhom jitpinġew fil-pjan ta’ simmetrija tas-sit konċernat, fejn l-intersezzjoni ta' pjan bħal dan mas-sit tiddetermina l-kontorn tat-trażżin tar-ras u tad-dahar tas-sit (ara anness 4, fig. 1, ta’ dan ir-Regolament).

7.2.2. Il-manikin li jikkorrispondi għal ħamsin fil-mija ta’ raġel adult jew il-manikin muri f’anness 3 ta’ dan ir-Regolament għandu jitpoġġa f’pożizzjoni normali fuq is-sit. Id-dahar tas-sit, jekk ikun jintlewa, għandu jkun imwaqqaf f’pożizzjoni li tikkorrispondi għal inklinazzjoni lura tal-linja ta’ referenza tat-torso tal-manikin ta’ l-iktar qrib possibbli għal 25° mill-vertikal.

7.2.3. Il-projezzjoni tal-linja ta’ referenza tal-manikin muri f’anness 3 għandha fil-każ tas-sit konċernat titpinġa fil-pjan speċifikat fil-paragrafu 7.2.1. It-tanġent S ma’ fuq tat-trażżin għar-ras għandha titpinġa b’mod perpendikolari mal-linja ta’ referenza.

7.2.4. Id-distanza h mill-punt H sat-tanġent S hija l-għoli li għandu jiġi kkunsidrat fl-implimentazzjoni tar-rekwiżit tal-paragrafu 6.4.

Determinazzjoni tal-wisa’ tat-trażżin għar-ras (ara anness 4, fig. 2, ta’ dan ir-Regolament).

7.3.1. Il-pjan S1 perpendikolari mal-linja tar-referenza u pożizzjonat 65mm taħt it-tanġent S definit fil-paragrafu 7.2.3 jiddefinixxi sezzjoni fit-trażżin għar-ras li hi mdawra bil-kontorn C. Id-direzzjoni tal-linji dritti li jkunu tanġenzjali ma’ C li tirrapreżenta l-intersezzjoni tal-pjani vertikali (P u P’), b’mod parallel mal-pjan ta’ simmetrija tas-sit konċernat, mal-pjan S1 għandha tkun ittraċċata fil-pjan S1.

7.3.2. Il-wisa' tat-trażżin għar-ras li għandha tiġi kkunsidrata fl-implimentazzjoni tar-rekwiżiti tal-paragrafu 6.7 hija d-distanza L li tifred it-traċċ tal-pjani P u P’ fil-pjan S1.

7.3.3. Il-wisa' tat-trażżin għar-ras għandu, jekk ikun meħtieġ, jkun determinat ukoll 635 mm ‘il fuq mill-punt ta’ referenza tas-sit, b’din id-distanza tiġi mkejla tul il-linja ta' referenza.

Determinazzjoni ta’ l-effettività ta’ l-apparat

7.4.1. L-effettività tat-trażżin għar-ras għandha tkun verifikata permezz tat-test statiku deskritt hawn taħt.

Preparazzjoni għat-test

7.4.2.1. Jekk it-trażżin għar-ras ikun aġġustabbli, għandu jkun issettjat fl-ogħla pożizzjoni tiegħu.

7.4.2.2. Fil-każ ta' sit f'forma ta' bank, fejn parti jew il-qafas ta’ sostenn kollu (inkluż dak tat-trażżin għar-ras) ikun komuni għal aktar minn pożizzjoni waħda li fiha tpoġġi bilqiegħda, it-test għandu jsir b’mod simultanju għal dawk il-pożizzjonijiet kollha li fihom tpoġġi bilqiegħda.

7.4.2.3. Jekk is-sit jew id-dahar tas-sit ikun aġġustabbli b’mod relattiv għat-trażżin għar-ras imwaħħla ma’ l-istruttura tal-vettura, dan għandu jitpoġġa fl-inqas pożizzjoni favorevoli skond kif meqjus mis-servizz tekniku.

Ittestjar

7.4.3.1. Il-linji kollha għandhom ikunu fil-pjan vertikali ta’ simmetrija tas-sit konċernat (ara anness 5 ta’ dan ir-Regolament).

7.4.3.2. Għandha tinqata' projezzjoni tal-linja ta’ referenza R fil-pjan imsemmi fil-paragrafu 7.4.3.1.

7.4.3.3. Il-linja ta’ referenza ta’ l-ispostament R1 għandha tkun determinata billi, għall-parti li tissimula d-dahar tal-manikin imsemmi f’anness 3 ta’ dan ir-Regolament, tkun applikata forza inizjali li tipproduċi mument lura ta’ 37.3 daNm madwar il-punt H.

Permezz ta' forma ta' ras sferika b'dijametru ta' 165 mm, forza inizjali li tipproduċi mument ta' 37.3 daNm madwar il-punt H għandha tiġi applikata f'angoli perpendikolari għal-linja ta' referenza ta' spostament R1 f'distanza ta' 65 mm taħt in-naħa ta' fuq tat-trażżin għar-ras, waqt li l-linja ta' referenza tinżamm fil-pożizzjoni ta' spostament tagħha R1 kif stabbilit skond ir-rekwiżiti tal-paragrafu 7.4.3.3 ta’ hawn fuq.

7.4.3.4.1. Jekk il-preżenza ta' ftuħ twaqqaf l-applikazzjoni tal-forza stipulata hawn fuq f'65 mm min-naħa ta' fuq tat-trażżin għar-ras, id-distanza tista' titnaqqas sabiex l-assi tal-forza tkun tista' tgħaddi minn ġol-linja taċ-ċentru ta’ l-element tal-qafas li jkun l-iktar viċin tal-fetħa.

7.4.3.4.2. Fil-każ deskritt fil-paragrafi 6.6.2 u 6.6.3 hawn fuq, it-test għandu jiġi ripetut billi għal kull fetħa tkun applikata, bl-użu ta' sfera b'dijametru ta' 165 mm, forza:

li tgħaddi minn ġoċ-ċentru tal-gravità ta’ l-iżgħar minn fost is-sezzjonijiet tal-fetħa, tul pjani trasversali li jkunu paralleli għal-linja ta' referenza, u li tirriproduċi mument ta' 37.3 daNm madwar il-punt “R”.

7.4.3.5. It-tanġent Y għall-forma ta' ras sferika, parallel għal-linja tar-referenza ta' spostament R1, għandu jiġi stabbilit.

7.4.3.6. Id-distanza X bejn it-tanġent Y u l-linja tar-referenza ta' spostament R1, għandha titkejjel. Ir-rekwiżit tal-paragrafu 6.8 għandu jkun sodisfatt jekk id-distanza X tkun inqas minn 102 mm.

7.4.3.7. F’każi fejn il-forza stipulata fil-paragrafu 7.4.3.4 tkun applikata f’distanza ta’ 65mm jew inqas mill-quċċata tat-trażżin għar-ras, u f’dawn il-każi biss, din għandha tiżdied għal 89 daNM sakemm ma jseħħx il-ksur tas-sit jew tad-dahar tiegħu.

Determinazzjoni tad-distanza “a” tal-ftuħ tat-trażżin għar-ras (ara anness 7 ta’ dan ir-Regolament)

7.5.1. Id-distanza “a” għandha tkun stabbilita għal kull fetħa u f’relazzjoni mal-faċċata ta’ quddiem tat-trażżin għar-ras, permezz ta’ sfera b’dijametru ta’ 165 mm;

7.5.2. L-isfera għandha titpoġġa f'kuntatt mal-fetħa f'punt taż-żona tal-fetħa li tippermetti d-dħul massimu ta’ l-isfera, waqt li jkun kunsidrat li ma jkun hemm l-ebda tagħbija applikata;

7.5.3. Id-distanza bejn iż-żewġ punti ta' kuntatt ta’ l-isfera mal-fetħa tikkostitwixxi d-distanza “a” li għandha tkun kunsidrata għall-evalwazzjoni tad-dispożizzjonijiet taħt il-Paragrafi 6.6.2 u 6.6.3.

8. KONFORMITÀ FIL-PRODUZZJONI

8.1. Kull trażżin għar-ras jew sit li jkollu marka ta’ l-approvazzjoni li tkun konformi ma’ anness 2 għandu jkun konformi mat-tip ta’ trażżin għar-ras approvat u għandu jaqbel mal-kundizzjonijiet stipulati fil-paragrafi 6 u 7 ta’ hawn fuq.

8.2. Sabiex tkun verifikata l-konformità msemmija qabel, għandhom jitwettqu numru suffiċjenti ta’ verifiki għall-għarrieda fuq trażżin għar-ras prodotti f’serje.

8.3. Trażżin għar-ras li jkunu mpoġġija jew li jkunu se jiġu mpoġġija għall-bejgħ għandhom jintużaw għat-testijiet.

8.4. Ir-trażżin għar-ras magħżula għall-verifika ta’ konformità ma’ tip approvat għandhom jagħmlu t-test deskritt f’paragrafu 7 ta’ dan ir-Regolament.

9. MULTI GĦAL NUQQAS TA’ KONFORMITÀ FIL-PRODUZZJONI

9.1. Trażżin għar-ras approvati

L-approvazzjoni mogħtija fir-rigward ta’ tip ta’ trażżin għar-ras skond dan ir-Regolament tista’ tiġi rtirata jekk xi trażżin għar-ras li jkollhom id-dettalji msemmija f’paragrafu 5.4 ta’ hawnfuq jonqsu milli jgħaddu mill-verifiki għall-għarrieda jew ma jkunux konformi mat-tip approvat.

9.2. Jekk Parti Kontraenti tal-Ftehim li japplika dan ir-Regolament tirtira approvazzjoni li tkun tat preċedentement, hija għandha minnufih tavża lill-Partijiet Kontraenti l-oħra li japplikaw dan ir-Regolament, permezz ta’ formola ta’ komunikazzjoni li tkun konformi mal-mudell fl-anness 1 ta’ dan ir-Regolament.

10. MODIFIKA U ESTENSJONI TA’ APPROVAZZJONI TA’ XI TIP TA’ TRAŻŻIN GĦAR-RAS

Kwalunkwe modifika tat-tip ta’ trażżin għar-ras għandha tkun notifikata lid-dipartiment amministrattiv li approva t-tip ta’ trażżin għar-ras. Id-dipartiment jista’ imbagħad jew:

10.1.1. Iqis li l-modifika magħmula diffiċilment se jkollha effett ħażin u li f’kull każ it-trażżin għar-ras xorta waħda tkun għadha konformi mar-rekwiżiti; jew

10.1.2. Jitlob rapport ta’ test ulterjuri mis-servizz tekniku responsabbli mit-twettiq tat-testijiet.

10.2. Il-konferma jew iċ-ċaħda ta’ approvazzjoni, li tkun tispeċifika l-bidliet, għandha tkun komunikata skond il-proċedura speċifikata fil-paragrafu 5.3 ta’ hawn fuq lill-Partijiet fil-Ftehim li japplikaw dan ir-Regolament.

10.3. L-awtorità kompetenti li toħroġ l-estensjoni ta’ l-approvazzjoni għandha tassenja numru ta’ serje għal tali estensjoni u għandha tinforma b’dan lill-Partijiet l-oħra fil-Ftehim ta’ l-1958 li japplikaw dan ir-Regolament permezz ta’ formola ta’ komunikazzjoni li tkun konformi mal-mudell f’anness 1 ta’ dan ir-Regolament.

11. ISTRUZZJONIJIET

Il-manifattur għandu jipprovdi, ma’ kull mudell li jkun konformi ma’ tip ta’ trażżin għar-ras approvat, dettalji tat-tipi u l-karatteristiċi tas-sits li għalihom it-trażżin għar-ras ikun approvat. Meta t-trażżin għar-ras ikun aġġustabbli, l-operazzjonijiet ta’ aġġustament u/jew tneħħija għandhom ikunu dikjarati b’mod ċar fl-avviż.

12. PRODUZZJONI MWAQQFA B’MOD DEFINITTIV

Jekk il-possessur ta’ l-approvazzjoni jieqaf kompletament milli jimmanifattura trażżin għar-ras approvat skond dan ir-Regolament, hu għandu jinforma l-awtorità li tkun tat l-approvazzjoni. Malli tirċievi l-komunikazzjoni relevanti dik l-awtorità għandha b’dan lill-Partijiet l-oħra tal-Ftehim ta’ l-1958 li japplikaw dan ir-Regolament permezz ta’ formola ta’ komunikazzjoni li tkun konformi mal-mudell f’anness 1 ta’ dan ir-Regolament.

13. DIŻPOŻIZZJONIJIET TRANŻITORJI

13.1. Mid-data uffiċjali tad-dħul fis-seħħ tas-serje 04 ta’ l-emendi, l-ebda Parti Kontraenti li tapplika dan ir-Regolament m’għandha tiċħad milli tagħti approvazzjonijiet ECE taħt dan ir-Regolament kif emendat bis-serje 04 ta’ l-emendi.

13.2. Mill-24 xahar wara d-data tad-dħul fis-seħħ tas-serje 04 ta’ l-emendi, il-Partijiet Kontraenti li japplikaw dan ir-Regolament għandhom jagħtu approvazzjoni ECE biss jekk it-tip ta’ vettura li tkun trid tiġi approvata tkun konformi mar-rekwiżiti ta’ dan ir-Regolament kif emendat bis-serje 04 ta’ l-emendi.

13.3. Mit-48 xahar wara d-data tad-dħul fis-seħħ tas-seje 04 ta’ l-emendi, l-approvazzjonijiet eżistenti f’dan ir-Regolament għandhom jieqfu milli jkunu validi, għajr fil-każ ta’ tip ta’ vetturi li jkunu konformi mar-rekwiżiti ta’ dan ir-Regolament kif emendat bis-serje 04 ta’ l-emendi.

14. ISMIJIET U INDIRIZZI TA’ SERVIZZI TEKNIĊI RESPONSABBLI MIT-TWETTIQ TA’ TESTIJIET TA’ APPROVAZZJONI U TAD-DIPARTIMENTI AMMINISTRATTIVI

Il-Partijiet fil-Ftehim ta’ l-1958 li japplikaw dan ir-Regolament għandhom jikkomunikaw lis-Segretarjat tan-Nazzjonijiet Uniti l-ismijiet u l-indirizzi tas-servizzi tekniċi responsabbli mit-twettiq ta’ testijiet ta’ approvazzjoni u tad-dipartimenti amminstrattivi li jagħtu l-approvazzjoni u li lilhom għandhom jintbagħtu l-formoli li jiċċertifikaw l-approvazzjoni, l-estensjoni, iċ-ċaħda jew l-irtirar ta’ l-approvazzjoni maħruġa f’pajjiżi oħra.

(*) Li tinkorpora is-serje 03 ta’ l-emendi.

(1) L-apparati ta' trażżin għar-ras tal-vetturi ta’ kategorija M1 li huma konformi mad-dispożizzjonijiet tar-Regolament Nru 17 m’humiex meħtieġa li jkunu konformi mad-dispożizzjonijiet ta’ dan ir-Regolament.

(2) 1 għall-Ġermanja, 2 għal Franza, 3 għall-Italja, 4 għall-Olanda, 5 għall-Iżvezja, 6 għall-Belġju, 7 għall-Ungerija, 8 għar-Repubblika Ċeka, 9 għal Spanja, 10 għall-Jugoslavja, 11 għar-Renju Unit, 12 għall-Awstrija, 13 għal-Lussemburgu, 14 għall-Iżvizzera, 15 (vakanti), 16 għan-Norveġja, 17 għall-Finlandja, 18 għad-Danimarka, 19 għar-Rumanija, 20 għall-Polo nja, 21 għall-Portugall, 22 għall-Federazzjoni Russa, 23 għall-Greċja, 24 (vakanti), 25 (vakanti), 26 għas-Slovenja u 27 għas-Slovakkja. In-numri ta’ wara għandhom ikunu assenjati lill-pajjiżi l-oħra f’ordni kronoloġika skond meta jirratifikaw jew jaderixxu għall-Ftehim li jikkonċerna l-Adozzjoni ta’ Kondizzjonijiet Uniformi ta’ Approvazzjoni u Rikonoxximent Reċiproku ta’ Approvazzjoni għal Tagħmir u Partijiet ta’ Vetturi bil-Mutur u n-numri assenjati għandhom ikunu komunikati mis-Segretarjat Ġenerali tan-Nazzjonijiet Uniti lill-Partijiet Kontraenti fil-Ftehim.

ANNESS 6

PROĊEDURA TA’ TEST GĦALL-IĊĊEKKJAR TA’ L-ASSORBIMENT TA’ L-ENERĠIJA

1. INSTALLAZZJONI, L-APPARAT TAT-TEST, L-ISTRUMENTI UŻATI GĦAR-REĠISTRAR U L-PROĊEDURA

1.1. Installazzjoni

It-trażżin għar-ras miksi b’materjal li jassorbi l-enerġija għandu jitwaħħal u jkun ittestjat fuq is-sit jew fuq il-parti strutturali tal-vettura li fiha jkun installat. Il-komponent strutturali għandu jkun imwaħħal sew mal-bank tat-test sabiex jibqa’ stazzjonarju meta jkun applikat l-impatt, u l-bażi li fuqu jkun qed iserraħ għandha, fin-nuqqas ta’ speċifikazzjoni partikolari li jingħataw raġunijiet għaliha, tkun bejn wieħed u ieħor orizzontali. Id-dahar tas-sit, jekk jista’ jkun aġġustat, għandu jkun imbarrat fil-pożizzjoni deskritta fil-paragrafu 7.2.2 ta’ dan ir-Regolament.

It-trażżin għar-ras għandu jkun immuntat fuq id-dahar tas-sit, kif ikun ippreżentata fil-vettura. Fil-każ ta’ trażżin għar-ras separat, dan għandu jkun imwaħħal mal-parti ta’ l-istruttura tal-vettura li normalment jitwaħħal magħha.

Jekk it-trażżin għar-ras ikun aġġustabbli dan għandu jitpoġġa fl-inqas pożizzjoni favorevoli li l-aġġustament ikun jippermetti.

1.2. L-apparat tat-test

1.2.1. Dan l-apparat jikkonsisti minn pendlu li l-pivot tiegħu jkun sostnut minn ball-bearings u li l-massa mnaqqsa (*) tiegħu fiċ-ċentru tal-perkussjoni tkun ta' 6,8 kg. L-estremità t'isfel tal-pendlu tikkonsisti minn forma ta' ras riġida b'dijametru ta' 165 mm li ċ-ċentru tagħha huwa identiku għaċ-ċentru ta' perkussjoni tal-pendlu.

1.2.2. Il-forma ta' ras għandha jkollha mwaħħal magħha żewġ aċċelerometri u apparat li jkejjel il-veloċità, li dawn għandhom ikejlu valuri fid-direzzjoni ta’ l-impatt.

1.3. L-istrumenti tar-reġistrar

L-istrumenti tar-reġistrar użati għandhom ikunu tali li jieħdu kejl bil-gradi ta' preċiżjoni li ġejjin:

1.3.1. Aċċelerazzjoni:

preċiżjoni = ± 5 % tal-valur effettiv

klassi ta' frekwenza tal-kanal tal-kejl: CFC 600 li tikkorrispondi għall-karatteristiċi ta’ l-Istandard ta’ l-ISO 6487 (1987)

Sensitività trasversali ≤ 5 % ta’ l-iktar punt baxx ta’ l-iskala.

1.3.2. Veloċità:

preċiżjoni = ± 2,5 % tal-valur reali;

sensitività = 0.5 km/h

1.3.3. Reġistrar tal-ħin

l-istrumenti għandhom iwasslu biex l-azzjoni tkun reġistrata tul il-perjodu kollu tagħha u biex jittieħed ir-riżultat fi ħdan elf parti ta' sekonda:

il-bidu ta' l-impatt fil-mument ta’ l-ewwel kuntatt bejn il-forma ta' ras u l-punt li qed ikun ttestjat għandu jiġi identifikat fuq ir-reġistrazzjonjiet użati għall-analiżi tat-test.

1.4. Il-proċedura tat-test

Bit-trażżin għar-ras imwaħħal u aġġustat kif indikat fil-paragrafu 1.1 ta’ dan l-anness, l-impatt għandu jsir f’punti magħżula mil-laboratorju fiż-żona ta’ impatt definita fil-paragrafu 6.1 ta’ dan ir-Regolament u possibilment ’il barra miż-żona ta’ impatt definita fil-paragrafu 6.2 ta’ dan ir-Regolament fuq superfiċji b’radju ta’ kurvatura ta’ inqas minn 5 mm.

1.4.1.1. Fuq is-superfiċje ta’ wara, id-direzzjoni ta’ l-impatt minn naħa ta’ wara lejn in-naħa ta’ quddiem għandha tkun fi pjan lonġitudinali f’angolu ta’ 45° mal-vertikali.

1.4.1.2. Fuq is-superfiċje ta’ quddiem, id-direzzjoni ta’ l-impatt minn naħa ta’ quddiem lejn in-naħa ta’ wara, fi pjan lonġitudinali, għandha tkun orizzontali.

1.4.1.3. Iż-żoni ta’ quddiem u ta’ wara huma mdawra bil-pjan orizzontali li hu tanġenzjali għall-quċċata tat-trażżin għar-ras kif imsemmi fil-paragrafu 7.2 ta’ dan ir-Regolament.

1.4.2. Il-forma ta' ras għandha tolqot il-punt tat-test b'veloċità ta' 24,1 km/h; din il-veloċità għandha jew tinkiseb sempliċiment permezz ta’ l-enerġija ta' propulsjoni jew inkella billi jintuża apparat addizzjonali ta' propulsjoni.

2. IR-RIŻULTATI

Fit-testijiet imwettqa permezz tal-proċedura ta’ hawn fuq, id-deċelerazzjoni tal-forma ta' ras m’għandhiex taqbeż it-80g b’mod kontinwu għal iktar minn 3 millisekondi. Ir-rata ta’ deċelerazzjoni għandha tittieħed bħala l-medja tar-riżultat fuq iż-żewġ deċelometri.

3. PROĊEDURI EKWIVALENTI

3.1. Proċeduri ekwivalenti ta’ test għandhom ikunu permessi bil-kondizzjoni li r-riżultati meħtieġa mill-paragrafu 2 ta’ hawn fuq jkunu jistgħu jinkisbu, b’mod partikolari, l-oġġetti ta’ l-apparat tat-test jistgħu jkunu orjentati b’mod differenti kemm-il darba l-angolu relattiv bejn it-trażżin għar-ras u d-direzzjoni ta’ l-impatt ikun rispettat.

3.2. Ir-responsabbiltà li juri l-ekwivalenza ta’ metodu ieħor għajr dak deskritt fil-paragrafu 1 għandha tkun f’idejn il-persuna li tuża dak il-metodu l-ieħor.

(*) The relationship of the reduced mass “mr” of the pendulum to the total mass “m” of the pendulum at a distance “a” between the centre of percussion and the axis of rotation and at a distance “l” beween the centre of gravity and the axis of rotation is given by the formula: mr = m (l/a).