It-testi oriġinali NU/KEE biss għandhom effett legali skont id-dritt internazzjonali pubbliku. L-istatus u d-data tad-dħul fis-seħħ ta’ dan ir-Regolament għandhom jiġu vverifikati fl-aħħar verżjoni tad-dokument tal-istatus NU/KEE TRANS/WP.29/343, disponibbli fuq:

http://www.unece.org/trans/main/wp29/wp29wgs/wp29gen/wp29fdocstts.html

Ir-Regolament Nru 41 tal-Kummissjoni Ekonomika għall-Ewropa tan-Nazzjonijiet Uniti (NU/KEE) — Dispożizzjonijiet uniformi li jikkonċernaw l-approvazzjoni tal-muturi fir-rigward tal-istorbju

Jinkorpora t-test validu kollu sa:

Is-serje 04 ta’ emendi — Id-data tad-dħul fis-seħħ: it-13 ta’ April 2012

WERREJ

ANNESSI

1. KAMP TA’ APPLIKAZZJONI

Dan ir-Regolament japplika għall-vetturi tal-kategorija L3 (1) fir-rigward tal-istorbju.

2. DEFINIZZJONIJIET, TERMINI U SIMBOLI

Għall-finijiet ta’ dan ir-Regolament

2.1. “Approvazzjoni ta’ mutur” tfisser l-approvazzjoni ta’ tip ta’ mutur fir-rigward tal-istorbju;

2.2. “Tip ta’ mutur fir-rigward tal-livell tal-ħoss u tas-sistema tal-egżost tiegħu” tfisser muturi li ma jvarjawx f’aspetti essenzjali bħal dawn:

2.3. “Sistema tal-egżost jew tas-sajlensers” tfisser sett sħiħ ta’ komponenti meħtieġa sabiex jiġi limitat l-istorbju kkawżat mill-magna u mill-egżost ta’ mutur.

2.4. “Sistemi tal-egżost jew tas-sajlensers ta’ tipi differenti” tfisser sistemi li jkunu fundamentalment differenti f’wieħed mill-modi li ġejjin:

2.5. “Komponent ta’ sistema tal-egżost jew tas-sajlensers” tfisser wieħed mill-komponenti individwali li flimkien jifformaw is-sistema tal-egżost (bħall-pajpijiet tal-egżost, is-sajlenser proprja) u s-sistema tal-intake (filtru tal-arja) jekk ikun hemm.

Jekk il-magna għandha tkun mgħammra b’sistema tal-intake (filtru tal-arja u/jew assorbitur tal-istorbju tal-intake) sabiex tkun konformi mal-livelli massimi permissibbli ta’ ħoss, il-filtru u/jew l-assorbitur għandhom jiġu ttrattati bħala komponenti li għandhom l-istess importanza bħas-sistema tal-egżost.

2.6. “Massa mhux okkupata” (kif ġiet iddefinita fit-Taqsima 4.1.2 tal-ISO 6726: 1988) tfisser il-massa tal-vettura lesta għal tħaddim normali u mgħammra bit-tagħmir li ġej:

(c)

Noti:

Fejn il-fjuwil u ż-żejt jiġu mkejla separatament, il-kelma “fjuwil” tiġi interpretata bħala li tinkludi biss il-petrol. [Iż-“żejt”, f’dan il-każ, diġà huwa inkluż fis-subparagrafu (c) ta’ dan il-paragrafu.]

2.7. “Qawwa netta massima nominali” tfisser il-qawwa nominali tal-magna kif ġiet iddefinita fl-ISO 4106:2004.

Is-simbolu P n jindika l-valur numeriku tal-qawwa netta massima nominali espressa f’kilowatts.

2.8. “Veloċità nominali tal-magna” tfisser il-veloċità tal-magna li biha l-magna tiżviluppa l-qawwa netta massima nominali tagħha kif ġie ddikjarat mill-manifattur.

Is-simbolu S jindika l-valur numeriku tal-veloċità nominali tal-magna espressa f’revolutions per minute (dawriet kull minuta). (2)

2.9. “Indiċi tal-proporzjon tal-qawwa mal-massa” tfisser il-proporzjon tal-qawwa netta massima nominali ta’ vettura mal-massa tagħha. Huwa jiġi ddefinit bħala:

Fejn m kerb huwa l-valur numeriku tal-massa mhux okkupata kif ġiet iddefinita fil-paragrafu 2.6 iktar ’il fuq, espressa f’kilogrammi.

Is-simbolu PMR jindika l-indiċi tal-proporzjon tal-qawwa mal-massa.

2.10. “Veloċità massima” tfisser il-veloċità massima tal-vettura kif ġiet iddefinita fl-ISO 7117:1995.

Is-simbolu v max jindika l-veloċità massima.

2.11. “Ger illokkjat” tfisser il-kontroll tat-trażmissjoni b’tali mod li l-proporzjon tal-gerijiet ta’ trażmissjoni ma jistax jinbidel waqt it-test.

2.12. “Magna” tfisser is-sors tal-enerġija tal-vettura mingħajr aċċessorji li jistgħu jinqalgħu.

2.13. Din li ġejja hija tabella li tinkludi s-simboli kollha użati f’dan ir-Regolament:

L-indiċijiet li ġejjin jintużaw għall-veloċitajiet imkejla tal-magna n u għall-veloċitajiet tal-vettura v sabiex jindikaw il-post jew aħjar il-ħin tal-kejl:

(c)

L-indiċijiet li ġejjin jintużaw għall-aċċellerazzjonijiet ikkalkulati bl-aċċeleratur magħfus kollu a wot u għal-livelli mkejla ta’ pressjoni tal-ħoss L sabiex jindikaw il-ger użat għat-test:

Il-livelli mkejla ta’ pressjoni tal-ħoss L iġorru wkoll indiċi li jindika t-tip ta’ test rispettiv:

(c)

L-indiċi “j”, li jirreferi għan-numru tal-prova tat-test, jista’ jintuża flimkien mal-indiċijiet imsemmija iktar ‘il fuq.

3. APPLIKAZZJONI GĦALL-APPROVAZZJONI

3.1. L-applikazzjoni għall-approvazzjoni ta’ tip ta’ mutur fir-rigward tal-emissjonijiet ta’ ħsejjes tiegħu għandha titressaq mill-manifattur tiegħu jew mir-rappreżentant debitament akkreditat tiegħu.

3.2. Hija għandha tkun akkumpanjata mid-dokumenti li jissemmew iktar ’l isfel fi tliet kopji u mid-dettalji li ġejjin:

3.3. Fuq it-talba tas-Servizz Tekniku responsabbli mit-twettiq tat-testijiet tal-approvazzjoni, il-manifattur tal-mutur għandu jressaq ukoll kampjun tas-sistema tal-egżost jew tas-sajlensers.

3.4. Mutur rappreżentattiv tat-tip ta’ mutur li għandu jiġi approvat għandu jitressaq quddiem is-Servizz Tekniku responsabbli mit-twettiq tat-testijiet tal-approvazzjoni.

3.5. Rapport tat-test mis-Servizz Tekniku li qed iwettaq it-test tal-approvazzjoni tat-tip għandu jitressaq quddiem l-Awtorità tal-Approvazzjoni tat-Tip.

Dan ir-rapport tat-test għandu jinkludi mill-inqas l-informazzjoni li ġejja:

(c)

4. IMMARKAR

4.1. Il-komponenti tas-sistema tal-egżost jew tas-sajlensers għandu jkollhom fuqhom l-identifikazzjonijiet li ġejjin:

5. APPROVAZZJONI

5.1. Jekk it-tip ta’ mutur imressaq għall-approvazzjoni skont dan ir-Regolament jissodisfa r-rekwiżiti tal-paragrafi 6 u 7 iktar ’l isfel, l-approvazzjoni ta’ dak it-tip ta’ mutur għandha tingħata.

5.2. Għandu jiġi assenjat numru tal-approvazzjoni lil kull tip approvat. L-ewwel żewġ figuri tiegħu għandhom jindikaw is-serje ta’ emendi li jinkorporaw l-iktar emendi tekniċi maġġuri reċenti li jkunu saru fir-Regolament fiż-żmien meta nħarġet l-approvazzjoni. L-istess Parti Kontraenti ma tistax tassenja l-istess numru lill-istess tip ta’ mutur mgħammar b’tip ieħor ta’ sistema tal-egżost jew tas-sajlensers jew lil tip ieħor ta’ mutur.

5.3. L-avviż tal-approvazzjoni jew tar-rifjut tal-approvazzjoni ta’ tip ta’ mutur skont dan ir-Regolament għandu jiġi kkomunikat lill-Partijiet għall-Ftehim li japplikaw dan ir-Regolament, permezz ta’ formola li tkun konformi mal-mudell fl-Anness 1 għal dan ir-Regolament u permezz ta’ tpinġijiet tas-sistema tal-egżost jew tas-sajlensers, ipprovduti mill-applikant għall-approvazzjoni f’format li ma jkunx ikbar minn A4 (210 x 297 mm) jew li jkunu mitwija f’dak il-format u fuq skala xierqa.

5.4. Fuq kull mutur li jkun konformi ma’ tip ta’ mutur approvat skont dan ir-Regolament għandu jitwaħħal, f’post li jidher u li jkun faċilment aċċessibbli speċifikat fuq il-formola tal-approvazzjoni marka tal-approvazzjoni internazzjonali li tikkonsisti fi:

5.5. Jekk il-mutur ikun konformi ma’ tip ta’ mutur approvat, skont Regolament ieħor jew skont Regolamenti oħrajn annessi mal-Ftehim, fil-pajjiż li jkun ta l-approvazzjoni skont dan ir-Regolament, is-simbolu preskritt fil-paragrafu 5.4.1 ma għandux għalfejn jiġi ripetut; f’każ bħal dan, in-numri tar-Regolament u tal-approvazzjoni u s-simboli addizzjonali tar-Regolamenti kollha li abbażi tagħhom tkun ingħatat l-approvazzjoni fil-pajjiż li jkun ta l-approvazzjoni skont dan ir-Regolament għandhom jitqiegħdu f’kolonni vertikali fuq il-lemin tas-simbolu preskritt fil-paragrafu 5.4.1.

5.6. Il-marka tal-approvazzjoni għandha tkun tkun tista’ tinqara b’mod ċar u ma għandhiex tkun tista’ titħassar.

5.7. Il-marka tal-approvazzjoni għandha titqiegħed qrib ta’ jew fuq il-pjanċa tad-dejta tal-mutur li jkun waħħal il-manifattur.

5.8. L-Anness 2 għal dan ir-Regolament jagħti eżempji tal-arranġamenti tal-marka tal-approvazzjoni.

6. SPEĊIFIKAZZJONIJIET

6.1. Speċifikazzjonijiet ġenerali:

6.2. Speċifikazzjonijiet dwar il-livelli tal-ħoss:

6.3. Dispożizzjonijiet addizzjonali dwar l-emissjonijiet ta’ ħsejjes:

6.4. Speċifikazzjonijiet addizzjonali dwar sistemi tal-egżost jew tas-sajlensers mimlija b’materjal fibruż:

6.5. Preskrizzjonijiet addizzjonali relatati mal-possibbiltà ta’ tbagħbis u ma’ sistemi multimodali u manwalment aġġustabli tal-egżost jew tas-sajlensers:

7. MODIFIKA U ESTENSJONI TAL-APPROVAZZJONI TAT-TIP TA’ MUTUR JEW TAT-TIP TA’ SISTEMA(I) TAL-EGŻOST JEW TAS-SAJLENSERS

7.1. Kull modifika tat-tip ta’ mutur jew tas-sistema tal-egżost jew tas-sajlensers għandha tiġi nnotifikata lill-Awtorità tal-Approvazzjoni tat-Tip li tkun approvat it-tip ta’ mutur. L-Awtorità tal-Approvazzjoni tat-Tip imbagħad tista’ jew:

7.2. Konferma jew rifjut tal-approvazzjoni, fejn jiġu speċifikati l-bidliet, għandha tiġi kkomunikata permezz tal-proċedura speċifikata fil-paragrafu 5.3 iktar ’il fuq lill-Partijiet għall-Ftehim li japplikaw dan ir-Regolament.

7.3. L-awtorità kompetenti li tkun ħarġet l-estensjoni tal-approvazzjoni għandha tassenja numru tas-serje lill-estensjoni u għandha tinnotifika b’dan lill-Partijiet l-oħra għall-Ftehim tal-1958 li japplikaw dan ir-Regolament, permezz ta’ formola ta’ komunikazzjoni li tkun konformi mal-mudell fl-Anness 1 għal dan ir-Regolament.

8. KONFORMITÀ TAL-PRODUZZJONI

Il-proċeduri ta’ konformità tal-produzzjoni għandhom ikunu konformi ma’ dawk stabbiliti fl-Appendiċi 2 għall-Ftehim (E/ECE/324-E/ECE/TRANS/505/Rev.2) bir-rekwiżiti li ġejjin:

8.1. Kwalunkwe mutur manifatturat għandu jkun konformi ma’ tip ta’ mutur approvat skont dan ir-Regolament, għandu jkun mgħammar bis-sajlenser li bih ngħata l-approvazzjoni tat-tip u għandu jissodisfa r-rekwiżiti tal-paragrafu 6 iktar ’il fuq.

8.2. Sabiex tkun ittestjata l-konformità kif inhu meħtieġ iktar ’il fuq, għandu jittieħed kampjun ta’ mutur mil-linja ta’ produzzjoni tat-tip approvat skont dan ir-Regolament il-livelli tal-ħoss tiegħu, imkejla u pproċessati (L urban u L wot) skont il-metodu deskritt fl-Anness 3, bl-istess ger(ijiet) u bl-istess distanza(i) ta’ preaċċellerazzjoni kif intużaw fit-test oriġinali tal-approvazzjoni tat-tip, u matematikament imqarrba għall-eqreb numru sħiħ la għandhom jaqbżu b’iktar minn 3,0 dB(A) il-valuri mkejla u pproċessati fi żmien l-approvazzjoni tat-tip u lanqas ma għandhom jaqbżu b’iktar minn 1,0 dB(A) il-limiti stabbiliti fl-Anness 6 għal dan ir-Regolament.

8.3. Għall-konformità tal-produzzjoni, il-manifattur għandu jagħmel dikjarazzjoni mill-ġdid li t-tip għadu jissodisfa r-rekwiżiti tal-paragrafi 6.3.1 u 6.3.2 ta’ dan ir-Regolament. F’każ ta’ ttestjar skont l-Anness 7, il-livelli mkejla ta’ ħoss ma għandhomx jaqbżu b’iktar minn 1,0 dB(A) il-limiti mogħtija fil-paragrafu 2.6 tal-Anness 7.

9. PENALI GĦAL NUQQAS TA’ KONFORMITÀ TAL-PRODUZZJONI

9.1. L-approvazzjoni mogħtija fir-rigward ta’ tip ta’ mutur skont dan ir-Regolament tista’ tiġi rtirata jekk ir-rekwiżiti stabbiliti fil-paragrafu 8 iktar ’il fuq ma jiġux sodisfatti.

9.2. Jekk Parti għall-Ftehim, li tapplika dan ir-Regolament, tirtira approvazzjoni li tkun tat preċedentement, hija għandha tinnotifika minnufih b’dan lill-Partijiet Kontraenti l-oħra li japplikaw dan ir-Regolament permezz ta’ formola ta’ komunikazzjoni li tkun konformi mal-mudell fl-Anness 1 għal dan ir-Regolament.

10. PRODUZZJONI MWAQQFA DEFINITTIVAMENT

Jekk id-detentur tal-approvazzjoni jwaqqaf għalkollox il-manifattura ta’ tip ta’ mutur approvat skont dan ir-Regolament, huwa għandu jinforma lill-awtorità li tkun tat l-approvazzjoni malli tirċievi l-komunikazzjoni rilevanti, dik l-awtorità għandha tinforma b’dan lill-Partijiet l-oħra għall-Ftehim li japplikaw dan ir-Regolament permezz ta’ formola ta’ komunikazzjoni li tkun konformi mal-mudell fl-Anness 1 għal dan ir-Regolament.

11. ISMIJIET U INDIRIZZI TA’ SERVIZZI TEKNIĊI RESPONSABBLI MIT-TWETTIQ TAT-TESTIJIET TAL-APPROVAZZJONI, U TA’ AWTORITAJIET TAL-APPROVAZZJONI TAT-TIP

Il-Partijiet għall-Ftehim tal-1958 li japplikaw dan ir-Regolament għandhom jikkomunikaw lis-Segretarjat tan-Nazzjonijiet Uniti l-ismijiet u l-indirizzi tas-Servizzi Tekniċi responsabbli mit-twettiq tat-testijiet tal-approvazzjoni u tal-Awtoritajiet tal-Approvazzjoni tat-Tip li jagħtu l-approvazzjoni u li lilhom għandhom jintbagħtu l-formoli li jiċċertifikaw approvazzjoni jew estensjoni jew rifjut jew irtirar tal-approvazzjoni, maħruġa f’pajjiżi oħrajn.

12. DISPOŻIZZJONIJIET TRANŻITORJI

12.1. Mid-data uffiċjali tad-dħul fis-seħħ tas-serje 04 ta’ emendi, l-ebda Parti Kontraenti li tapplika dan ir-Regolament ma għandha tirrifjuta li tagħti approvazzjoni skont dan ir-Regolament kif ġie emendat bis-serje 04 ta’ emendi.

12.2. Mill-1 ta’ Jannar 2014, il-Partijiet Kontraenti li japplikaw dan ir-Regolament għandhom jagħtu approvazzjonijiet biss jekk it-tip ta’ mutur li għandu jiġi approvat jissodisfa r-rekwiżiti ta’ dan ir-Regolament kif ġie emendata bis-serje 04 ta’ emendi.

12.3. Il-Partijiet Kontraenti li japplikaw dan ir-Regolament ma għandhomx jirrifjutaw li jagħtu estensjonijiet tal-approvazzjoni skont is-serje preċedenti ta’ emendi għal dan ir-Regolament.

12.4. Il-Partijiet Kontraenti li japplikaw dan ir-Regolament jistgħu jkomplu jagħtu approvazzjonijiet lil dawk it-tipi ta’ muturi li jkunu konformi mar-rekwiżiti ta’ dan ir-Regolament kif ġie emendat bis-serje preċedenti ta’ emendi sad-data fil-paragrafu 12.2.

12.5. L-approvazzjonijiet mogħtija skont dan ir-Regolament qabel id-dħul fis-seħħ tas-serje 04 ta’ emendi u l-estensjonijiet kollha ta’ tali approvazzjonijiet, inklużi dawk mogħtija wara skont serje preċedenti ta’ emendi għal dan ir-Regolament, għandhom jibqgħu validi b’mod indefinit. Jekk it-tip ta’ mutur approvat skont is-serje preċedenti ta’ emendi jissodisfa r-rekwiżiti ta’ dan ir-Regolament kif ġie emendat bis-serje 04 ta’ emendi, il-Parti Kontraenti li tkun tat l-approvazzjoni għandha tinnotifika b’dan lill-Partijiet Kontraenti l-oħra li japplikaw dan ir-Regolament.

12.6. L-ebda Parti Kontraenti li tapplika dan ir-Regolament ma għandha tirrifjuta approvazzjoni tat-tip nazzjonali ta’ tip ta’ mutur approvat skont is-serje 04 ta’ emendi għal dan ir-Regolament jew li jissodisfa r-rekwiżiti tagħhom.

12.7. Mill-1 ta’ Jannar 2017, il-Partijiet Kontraenti li japplikaw dan ir-Regolament jistgħu jirrifjutaw l-ewwel reġistrazzjoni nazzjonali (l-ewwel dħul fis-servizz) ta’ mutur li ma jissodisfax ir-rekwiżiti tas-serje 04 ta’ emendi għal dan ir-Regolament.

(1) Kif ġiet iddefinita fir-Riżoluzzjoni Konsolidata dwar il-Kostruzzjoni tal-Vetturi (R.E.3), id-dokument ECE/TRANS/WP.29/78/Rev.2, para.2.

(2) Jekk il-qawwa netta massima nominali tintlaħaq b’diversi veloċitajiet tal-magna, f’dan ir-Regolament S tintuża bħala l-ogħla veloċità tal-magna li biha tintlaħaq il-qawwa netta massima nominali.

(3) In-numri distintivi tal-Partijiet Kontraenti għall-Ftehim tal-1958 huma riprodotti fl-Anness 3 għar-Riżoluzzjoni Konsolidata dwar il-Kostruzzjoni tal-Vetturi (R.E.3), dokument ECE/TRANS/WP.29/78/Rev.2/Amend.1.

(4) L-istabbiliment ta’ bażi tad-dejta elettronika dwar l-approvazzjonijiet tat-tip mistennija tagħmel il-provvista tad-dejta ta’ referenza tal-konformità fl-użu dwar il-mutur żejda.

(5) Isir test fuq mutur wieqaf sabiex jiġi pprovdut valur ta’ referenza għall-amministrazzjonijiet li jużaw dan il-metodu sabiex jikkokntrollaw il-muturi li qed jintużaw.

(c)

C pajp dritt

(c)

(c)

ANNESS 4

SPEĊIFIKAZZJONJIET GĦAS-SIT TAT-TEST

1. Introduzzjoni

Dan l-anness jiddeskrivi l-ispeċifikazzjonijiet relatati mal-karatteristiċi fiżiċi u mat-tqegħid tal-mogħdija tat-test. Dawn l-ispeċifikazzjonijiet, li huma bbażati fuq standard speċjali (1), jiddeskrivu l-karatteristiċi fiżiċi meħtieġa kif ukoll il-metodi tat-test għal dawn il-karatteristiċi.

2. Karatteristiċi meħtieġa tal-wiċċ

Wiċċ jiġi kkunsidrat bħala li jkun konformi ma’ dan l-istandard sakemm l-istruttura u l-kontenut ta’ spazji jew il-koeffiċjent ta’ assorbiment tal-ħoss ikunu tkejlu u nstab li jissodisfaw ir-rekwiżiti kollha tal-paragrafi 2.1 sa 2.4 iktar ’l isfel, u sakemm ikunu ġew sodisfatti r-rekwiżiti tad-disinn (paragrafu 3.2).

2.1. Kontenut ta’ spazji residwi

Il-kontenut ta’ spazji residwi, VC, tat-taħlita għall-pavimentar tal-mogħdija tat-test ma għandux jaqbeż it-8 fil-mija. Għall-proċedura tal-kejl, ara l-paragrafu 4.1.

2.2. Koeffiċjent ta’ assorbiment tal-ħoss (2)

Jekk il-wiċċ ma jkunx konformi mar-rekwiżit tal-kontenut ta’ spazji residwi, il-wiċċ ikun aċċettabbli biss jekk il-koeffiċjent ta’ assorbiment tal-ħoss tiegħu jkun α ≤ 0,10. Għall-proċedura ta’ kejl, ara l-paragrafu 4.2 ir-rekwiżit tal-paragrafi 2.1 u 2.2 jiġi sodisfatt ukoll jekk ikun tkejjel biss l-assorbiment tal-ħoss u nstab li huwa α ≤ 0,10.

2.3. Fond tal-istruttura

Il-fond tal-istruttura (TD) imkejjel skont il-metodu volumetriku (ara l-paragrafu 4.3 iktar ’l isfel) għandu jkun:

TD ≥ 0,4 mm

2.4. Omoġeneità tal-wiċċ

Għandu jsir kull sforz prattiku biex ikun żgurat li, fiż-żona tat-test, il-wiċċ ikun kemm jista’ jkun omoġenju. Dan jinkludi l-istruttura u l-kontenut ta’ spazji, imma għandu jiġi osservat ukoll li jekk il-proċess ta’ tidwir jirriżulta f’tidwir iktar effettiv f’xi bnadi milli f’oħrajn, l-istruttura tista’ tkun differenti u n-nuqqas ta’ uniformità jista’ jagħti lok għal ħotob.

2.5. Ittestjar perjodiku

Sabiex jiġi kkontrollat jekk il-wiċċ jibqax ikun konformi mal-istruttura u mal-kontenut ta’ spazji jew mar-rekwiżiti tal-assorbiment tal-ħoss stipulati f’dan l-istandard, għandu jsir ittestjar perjodiku tal-wiċċ fl-intervalli li ġejjin:

(a) Għall-kontenut ta’ spazji residwi jew għall-assorbiment tal-ħoss: Meta l-wiċċ ikun ġdid; Jekk il-wiċċ jissodisfa r-rekwiżiti meta jkun ġdid, ma jkun meħtieġ l-ebda ttestjar perjodiku ieħor.

(b) Għall-fond tal-istruttura (TD): Meta l-wiċċ ikun ġdid; Meta jibda l-ittestjar tal-istorbju (NB: mhux qabel erba’ ġimgħat wara li jkun tqiegħed il-wiċċ); Imbagħad kull 12-il xahar.

3. Disinn tal-wiċċ tat-test

3.1. Żona

Meta jiġi ddisinjat l-arranġament tal-mogħdija tat-test huwa importanti li jkun żgurat, li bħala rekwiżit minimu, iż-żona fejn jaqsmu l-vetturi li jgħaddu mill-istrixxa tat-test tkun miksija bil-materjal tat-test speċifikat b’marġnijiet xierqa għal sewqan sikur u prattiku. Dan jirrikjedi li l-wisgħa tal-mogħdija tkun mill-inqas ta’ 3 m u li t-tul tagħha jestendi lil hinn mil-linji AA u BB b’mill-inqas 10 m fuq kull naħa il-Grafika 1 turi pjanta ta’ sit tat-test adattat u tindika l-erja minima li għandha titqiegħed u tiġi kkompattata bil-magni bil-materjal speċifikat għall-wiċċ tat-test. Skont il-paragrafu 1.3.1 tal-Anness 3, il-kejl irid isir fuq kull naħa tal-vettura. Dan jista’ jsir jew billi jsir kejl b’żewġ postijiet fejn jitqiegħdu l-mikrofoni (wieħed fuq kull naħa tal-mogħdija) u s-sewqan ikun f’direzzjoni waħda, jew billi jsir kejl b’mikrofonu wieħed biss fuq naħa waħda tal-mogħdija iżda bil-vettura tinsaq f’żewġ direzzjonijiet. Jekk jintuża l-metodu tal-aħħar, allura ma jkunx hemm l-ebda rekwiżit dwar il-wiċċ fuq dik in-naħa tal-mogħdija fejn ma jkun hemm l-ebda mikrofonu.

Grafika 1

Rekwiżiti minimi għall-erja tal-wiċċ tat-test il-parti skurata tissejjaħ iż-“Żona tat-Test”

3.2. Disinn u preparazzjoni tal-wiċċ

3.2.1. Rekwiżiti bażiċi tad-disinn

Il-wiċċ tat-test għandu jissodisfa erba’ rekwiżiti tad-disinn:

3.2.1.1. Huwa għandu jkun magħmul minn konkrit dens asfaltat.

3.2.1.2. Id-daqs massimu taż-żrar għandu jkun ta’ 8 mm (it-tolleranzi jippermettu minn 6,3 mm sa 10 mm).

3.2.1.3. Il-ħxuna tal-kisi għandha tkun ta’ ≥ 30 mm.

3.2.1.4. Is-sustanza li tgħaqqad għandha tkun bitum mhux modifikat bi grad ta’ penetrazzjoni diretta.

3.2.2. Linji gwida għad-disinn

Bħala gwida għall-kostruttur tal-wiċċ, fil-Grafika 2 qed tintwera kurva għall-gradazzjoni tal-aggregat li tagħti l-karatteristiċi mixtieqa. Barra minn hekk, it-Tabella tagħti wħud mil-linji gwida sabiex tinkiseb l-istruttura u d-durabbiltà mixtieqa il-kurva tal-gradazzjoni taqbel mal-formola li ġejja:

Fejn:

d = id-daqs tat-toqob kwadri tal-għarbiel, f’mm dmax = 8 mm għall-kurva medja dmax = 10 mm għall-kurva ta’ tolleranza ta’ taħt dmax = 6,3 mm għall-kurva ta’ tolleranza ta’ fuq

Grafika 2

Kurva tal-gradazzjoni tal-aggregat fit-taħlita asfaltata bit-tolleranzi

Minbarra dak li ngħad iktar ’il fuq, jingħataw ir-rakkomandazzjonijiet li ġejjin:

Il-frazzjoni tar-ramel (0,063 mm < id-daqs tat-toqob kwadri tal-għarbiel < 2 mm) għandha tinkludi mhux aktar minn 55 fil-mija ta’ ramel naturali u mill-inqas 45 fil-mija ta’ ramel mitħun;

Il-bażi u s-sottobażi għandhom jiżguraw stabbiltà u uniformità tajbin, skont l-aħjar prattika fil-kostruzzjoni tat-toroq;

Iż-żrar għandu jitfarrak (100 fil-mija tal-uċuh imfarrka) u għandu jkun ta’ materjal b’reżistenza kbira għat-tifrik;

Iż-żrar użat fit-taħlita għandu jinħasel;

L-ebda żrara żejda ma għandha tiġi miżjuda fuq il-wiċċ;

L-ebusija tas-sustanza li tgħaqqad espressa bħala valur PEN għandha tkun ta’ 40 - 60, 60 - 80 jew saħansitra ta’ 80 - 100, skont il-kundizzjonijiet klimatiċi tal-pajjiż ir-regola hija li għandu jintuża materjal li jgħaqqad li jkun kemm jista’ jkun iebes, sakemm dan ikun konsistenti mal-prattika komuni;

It-temperatura tat-taħlita qabel it-tidwir għandha tingħażel b’tali mod li l-kontenut ta’ spazji meħtieġ jinkiseb permezz tad-tidwir sussegwenti. Sabiex tiżdied il-probabbiltà li jiġu sodisfatti l-ispeċifikazzjonijiet tal-paragrafi 2.1 sa 2.4 iktar ’il fuq, il-kompattezza għandha tiġi studjata mhux biss permezz ta’ għażla adattata tat-temperatura għat-taħlita, imma wkoll permezz ta’ numru xieraq ta’ passati u permezz tal-għażla tal-vettura li se tikkompatta t-taħlita.

Linji gwida għad-disinn

Kwantità Valuri fil-mira Tolleranzi skont il-massa totali tat-taħlita skont il-massa tal-aggregat Massa ta’ ġebel, toqob kwadri tal-għarbiel (SM) > 2 mm 47,6 % 50,5 % ± 5 Massa ta’ ramel 0,063 < SM < 2 mm 38,0 % 40,2 % ± 5 Massa ta’ materjal li jimla (filler) SM < 0,063 mm 8,8 % 9,3 % ± 2 Massa ta’ sustanza li tgħaqqad (bitum) 5,8 % M.A. ± 0,5 Daqs massimu taż-żrar 8 mm 6,3 – 10 Ebusija tas-sustanza li tgħaqqad (ara l-paragrafu 3.2.2 (f)) — Valur tal-ġebel ippolixxjat (PSV) > 50 — Kompattezza, relattiva għall-kompattezza Marshall 98 % —

4. Metodu tat-test

4.1. Kejl tal-kontenut ta’ spazji residwi

Għall-finijiet ta’ dan il-kejl, għandhom jittieħdu kampjuni ċilindriċi mill-mogħdija f’mill-inqas erba’ pożizzjonijiet differenti li jkunu mqassma b’mod ugwali fiż-żona tat-test bejn il-linji AA u BB (ara l-Grafika 1). Biex jiġu evitati nuqqas ta’ omoġeneità u nuqqas ta’ uniformità fil-mogħdijiet tar-roti, il-kampjuni ċilindriċi ma għandhomx jittieħdu fil-mogħdijiet tar-roti nfushom, imma qrib tagħhom. Żewġ kampjuni ċilindriċi (bħala minimu) għandhom jittieħdu qrib il-mogħdijiet tar-roti, u kampjun ċilindriku ieħor (bħala minimu) għandu jittieħed bejn wieħed u ieħor fin-nofs bejn il-mogħdijiet tar-roti u kull post fejn ikun tqiegħed mikrofonu.

Jekk ikun hemm xi suspett li l-kundizzjoni ta’ omoġeneità ma ġietx sodisfatta (ara l-paragrafu 2.4), għandhom jittieħdu kampjuni ċilindriċi minn iktar postijiet fiż-żona tat-test il-kontenut ta’ spazji residwi għandu jiġi stabbilit għal kull kampjun ċilindriku, imbagħad il-valur medju mill-kampjuni ċilindriċi kollha għandu jiġi kkalkulat u mqabbel mar-rekwiżit tal-paragrafu 2.1. Barra minn hekk, l-ebda kampjun ċilindriku waħdieni ma għandu jkollu valur ta’ spazji li jkun ogħla minn 10 fil-mija il-kostruttur tal-wiċċ tat-test għandu jżomm f’moħħu l-problema li tista’ tinqala’ meta ż-żona tat-test tissaħħan b’pajpijiet jew b’wajers tal-elettriku, u għandhom jittieħdu kampjuni ċilindriċi minn din iż-żona installazzjonijiet bħal dawn għandhom jiġu ppjanati b’attenzjoni fejn għandhom x’jaqsmu l-postijiet fejn fil-ġejjieni jsir tħaffir għal kampjuni ċilindriċi. Huwa rakkomandat li jitħallew ftit postijiet li jkunu bejn wieħed u ieħor daqs 200 × 300 mm fejn ma jkun hemm l-ebda wajer/pajp jew fejn dawn tal-aħħar ikunu qegħdin biżżejjed fil-fond li ma tiġrilhomx ħsara minħabba l-kampjuni ċilindriċi li jittieħdu mis-saff tal-wiċċ.

4.2. Koeffiċjent ta’ assorbiment tal-ħoss

Il-koeffiċjent ta’ assorbiment tal-ħoss (inċidenza normali) għandu jitkejjel bil-metodu tat-tubu tal-impedenza billi tintuża l-proċedura speċifikata fl-ISO 10534:1994 – “Acoustics – Determination of sound absorption coefficient and impedance by a tube method” (“L-akustika – Id-determinazzjoni tal-koeffiċjent ta’ assorbiment tal-ħoss u tal-impedenza b’metodu tat-tubu”).

Fir-rigward tal-kampjuni tat-test, għandhom jiġu segwiti l-istess rekwiżiti li kienu applikati fir-rigward tal-kontenut ta’ spazji residwi (ara l-paragrafu 4.1). L-assorbiment tal-ħoss għandu jitkejjel fil-medda ta’ bejn 400 Hz u 800 Hz u u fil-medda ta’ bejn 800 Hz u 1 600 Hz (għall-inqas fil-frekwenzi ċentrali tal-faxex ta’ terz ta’ ottava), u l-valuri massimi għandhom jiġu identifikati għal dawn iż-żewġ meded ta’ frekwenzi imbagħad għanda tiġi kkalkulata l-medja ta’ dawn il-valuri, għall-kampjuni ċilindriċi tat-test kollha, sabiex jiġi kkostitwit ir-riżultat finali.

4.3. Kejl volumetriku tal-makrostruttura

Għall-finijiet ta’ dan l-istandard, il-kejl tal-fond tal-istruttura għandu jsir fuq mill-inqas 10 pożizzjonijiet li jkunu spazjati b’mod uniformi tul il-mogħdijiet tar-roti tal-istrixxa tat-test, u għandu jittieħed il-valur medju sabiex jitqabbel mal-fond minimu tal-istruttura speċifikat. Għad-deskrizzjoni tal-proċedura, ara l-istandard ISO 10844:1994.

5. Stabbiltà maż-żmien u manutenzjoni

5.1. Influwenza taż-żmien

Bħal kwalunkwe wiċċ ieħor, huwa mistenni li l-livell tal-istorbju tat-tajers/fit-triq imkejjel fuq il-wiċċ tat-test jista’ jiżdied bi ftit matul l-ewwel 6-12-il xahar wara l-kostruzzjoni.

Il-wiċċ għandu jikseb il-karatteristiċi meħtieġa tiegħu mhux qabel ma jgħaddu erba’ ġimgħat wara l-kostruzzjoni.

L-istabbilità maż-żmien tiġi ddeterminata prinċipalment bl-ippolixxjar u bil-kompattezza mill-vetturi li jinsaqu fuq il-wiċċ. Hija għandha tiġi kkontrollata perjodikament kif ġie ddikjarat fil-paragrafu 2.5.

5.2. Manutenzjoni tal-wiċċ

Fdalijiet mhux kompatti jew trabijiet li jistgħu jnaqqsu b’mod sinifikanti l-fond effettiv tal-istruttura għandhom jitneħħew mill-wiċċ. F’pajjiżi bi klima xitwija, xi drabi jintuża l-melħ biex iħoll is-silġ il-melħ jista’ jimmodifika l-wiċċ b’mod temporanju jew anki b’mod permanenti b’tali mod li jiżdied l-istorbju u għalhekk, mhuwiex rakkomandat.

5.3. Pavimentar mill-ġdid taż-żona tat-test

Jekk ikun meħtieġ li l-mogħdija tat-test tiġi pavimentata mill-ġdid, ġeneralment ikun meħtieġ li tiġi pavimentata mill-ġdid biss l-istrixxa tat-test (wiesgħa 3 m fil-Grafika 1) fejn jinsaqu l-vetturi, sakemm iż-żona tat-test barra l-istrixxa tkun issodisfat ir-rekwiżit tal-kontenut ta’ spazji residwi jew tal-assorbiment tal-ħoss meta tkejlet.

6. Dokumentazzjoni tal-wiċċ tat-test u tat-testijiet imwettqa fuqu

6.1. Dokumentazzjoni tal-wiċċ tat-test

Id-dejta li ġejja għandha tingħata f’dokument li jiddeskrivi l-wiċċ tat-test:

6.1.1. Fejn tinsab il-mogħdija tat-test.

6.1.2. It-tip ta’ sustanza li tgħaqqad, l-ebusija tas-sustanza li tgħaqqad, it-tip ta’ aggregat, id-densità teoretika massima tal-konkrit (DR), il-ħxuna tal-kisi u l-kurva ta’ gradazzjoni li ġiet iddeterminata minn kampjuni ċilindriċi meħuda mill-mogħdija tat-test.

6.1.3. Il-metodu ta’ kkompattar (pereżempju, it-tip ta’ romblu, il-massa tar-romblu, in-numru ta’ passati).

6.1.4. It-temperatura tat-taħlita, it-temperatura tal-arja ambjentali u l-veloċità tar-riħ waqt it-tqegħid tal-wiċċ.

6.1.5. Id-data meta tqiegħed il-wiċċ u l-kuntrattur.

6.1.6. Ir-riżultati tat-testijiet kollha jew għall-inqas l-iktar reċenti, inklużi: 6.1.6.1. Il-kontenut ta’ spazji residwi ta’ kull kampjun ċilindriku. 6.1.6.2. Il-postijiet fiż-żona tat-test minn fejn ittieħdu l-kampjuni ċilindriċi għall-kejl tal-ispazji. 6.1.6.3. Il-koeffiċjent ta’ assorbiment tal-ħoss ta’ kull kampjun ċilindriku (jekk ikun tkejjel). Speċifika r-riżultati għal kull kampjun ċilindriku u għal kull medda ta’ frekwenzi kif ukoll il-medja ġenerali. 6.1.6.4. Il-postijiet fiż-żona tat-test minn fejn ittieħdu l-kampjuni ċilindriċi għall-kejl tal-assorbiment. 6.1.6.5. Il-fond tal-istruttura, inklużi n-numru ta’ testijiet u d-devjazzjoni standard. 6.1.6.6. L-istituzzjoni responsabbli mit-testijiet skont il-paragrafi 6.1.6.1 u 6.1.6.2 u t-tip ta’ tagħmir użat. 6.1.6.7. Id-data tat-test(ijiet) u d-data meta l-kampjuni ċilindriċi ttieħdu mill-mogħdija tat-test.

6.2. Dokumentazzjoni tat-testijiet tal-istorbju tal-vetturi mwettqa fuq il-wiċċ

Fid-dokument li jiddeskrivi t-test(ijiet) tal-istorbju tal-vetturi, għandu jiġi ddikjarat jekk ir-rekwiżiti kollha ta’ dan l-istandard ġewx sodisfatti jew le. Skont il-paragrafu 6.1, għandha ssir referenza għal dokument li jiddeskrivi r-riżultati li jivverifikaw dan.

(1) ISO 10844:1994

(2) L-iktar karatteristika rilevanti hija l-assorbiment tal-ħoss, għalkemm il-kontenut ta’ spazji residwi huwa iktar familjari fost il-kostrutturi tat-toroq madankollu, l-assorbiment tal-ħoss jeħtieġ li jitkejjel biss jekk il-wiċċ ma jkunx konformi mar-rekwiżit tal-ispazji ir-raġuni għal dan hija għaliex ir-rekwiżit tal-ispazji huwa konness ma’ inċertezzi relattivament kbar f’termini kemm ta’ kejl kif ukoll ta’ rilevanza u wħud mill-uċuħ għalhekk jistgħu jiġu rrifjutati, b’mod żbaljat, meta bħala bażi jintuża biss il-kejl tal-ispazji.