E/ECE/324          Rev.1/Add.82/Rev.3  
E/ECE/TRANS/505   
Regolament Nru. 83 
paġna 1  
 
Regolament Nru 83 tal-Kummissjoni Ekonomika Ewropea tan-
Nazzjonijiet Uniti (NU/KEE) – Dispożizzjonijiet uniformi dwar l-
approvazzjoni ta’ vetturi fir-rigward ta’ l-emissjoni ta’ sustanzi li 
jniġġsu  skond ir-rekwiżiti tal-fjuwil tal-magna  
  
Reviżjoni 3
 
Li ti n korpora t-test valid u koll u sa: 
 
Li ti n korpora t-test valid u koll u sas - serje ta’ e mendi 05– Data tad-dħu l fi s- se ħħ:  id -29 ta’ Marzu 2001  
Suppli me nt 1 g ħas - serje ta' em endi 05- Data tad -dħ ul fis -se ħħ:  i t-12 ta’ Sette mbr u 2001  
Suppli me nt 2 g ħas - serje ta’ em endi 05 – Data tad-dħ ul fi s -s eħħ:  i l-21 ta’ Frar 2002  
Corrigendum  1 għas -serje ta’ e mendi 05 g ħal Noti fika l id-D epożitarju C.N.11 1.20 02. TRE ATIES-1 
 bid-data tat-8 ta’ Frar 2002 
Corrigendum  2 għal serje ta’ e m endi 05 g ħal Noti fika l id-De pożitarju C.N.88 3-2003. TRE ATIES-1  
 bid-data tat-2 ta’ Se tte mbr u 2003 
Suppli me nt 3 g ħas - serje ta’ em endi 05 – Data tad-dħ ul fi s -s eħħ:  i s -27 ta’ Frar 2004  
Suppli me nt 4 g ħas - serje ta’ em endi 05– Data tad-dħ ul f is -s eħħ: i t-12 t’ A w is s u 2004  
Corrigendum  3 għas -serje ta’ e mendi 05 g ħal Noti fika l id-D epożitarju C.N. 10 38. 2004 . TREATIES-1  
 bid-data ta’ l-4 t ’Ott ubru 2004 
Suppli me nt 5 g ħas - serje ta’ em endi 05 – Data tad-dħ ul fi s -s eħħ: l -4 t ’ April 2005  
 234 MT Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea 27.12.2006
E/ECE/324          Rev.1/Add.82/Rev.3  
E/ECE/TRANS/505   
Regolament Nru. 83 
paġna 2  
 
1.  AMBITU  
 
1.1. Dan ir-Regolament japplika għal:  
1/ 
 
1.1.1. L-emissjonijiet ta’ l-egżost f’temperatura ambjentali normali u baxxa, emissjonijiet li 
jevaporaw, emissjonijiet tal-gassijiet tal- crankcase , id-durabbilità tal-mekkaniżmi li 
jikkontrollaw it-tniġġis ta’ l-egżost u sistemi dijanjostiċi abbord ( OBD ) vetturi bil-
magna mgħammra b’magni positive ignition  (P.I.) li għandhom talanqas 4 roti.  
 1.1.2. L-emissjonijiet ta’ l-egżost, id-durabbilità tal-mekkaniżmi ta’ kontra t-tniġġis u s-
sistemi dijanjostiċi abbord (l- OBD ) tal-vetturi fil-kategoriji M
1 u N 1 mgħammra 
b’magni li jaħdmu bil-kompressjoni  (C.I.)  li għandhom talanqas 4 roti u piż massimu 
li ma jeċċedix it-3,500 kg. 
 1.1.3. L-emissjonijiet ta’ l-egżost f’temperatura ambjentali normali u baxxa, emissjonijiet li 
jevaporaw, emissjonijiet tal-gassijiet tal- crankcase , id-durabbilità tal-mekkaniżmi li 
jikkontrollaw it-tniġġis ta’ l-egżost u sistemi dijanjostiċi abbord (OBD)  vetturi 
elettriċi ibridi (HEV)  mgħammra b’magni positive ignition  (P.I.)  u li għandhom 
talanqas erba’ roti.  
 1.1.4.  L-emissjonijiet ta’ l-egżost, id-durabbilità tal-mekkaniżmi kontra t-tniġġis u s-
sistemi dijanjostiċi abbord ( OBD ) vetturi elettriċi ibridi  (HEV) fil-kategoriji M
1 u N 1 
mgħammra b'magni li jaħdmu bil-kompressjoni  (C.I.) , li għandhom talanqas erba' 
roti u piż massimu li ma jeċċedix it-3,500 kg. 
 1.1.5.  Ma japplikax għal:    - vetturi b’piż massimu inqas minn 400 kg u vetturi li ġew iddisinjati 
b’veloċità massima ta’ inqas minn 50 km/h;  
 
- vetturi li l-piż tagħhom meta mhux mgħobbija mhux aktar minn 400 kg jekk 
huma ppjanati li jġorru passiġġieri jew 550 kg jew huma ppjanati li jġorru oġġetti u s-saħħa tal-magna tagħhom ma taqbiżx il-15-il kW. 
 1.1.6. Fuq talba tal-fabbrikant, l-approvazzjoni tat-tip skond dan ir-Regolament tista’ tkun 
estiża minn vetturi M
1 jew N 1 mgħammra b’magni li jaħdmu bil-kompressjoni li 
diġa’ ġew approvati għat-tip għal vetturi M 2 and N 2 li għandhom piż ta’ referenza li 
ma jaqbiżx l-2,840 kg u jilħqu l-kundizzjonijiet tal- paragrafu 7. (estensjoni ta’ l-approvazzjoni).  
 
                                                
 
11/ Kategoriji ta’ vetturi kif imfissra fir-Re¿oluzzjoni Konsolidata dwar il-Bini tal-Vetturi (R.E.3), 
Anness 7 (dokument TRANS/WP.29/78/Rev.1/Amend.2).  27.12.2006 MT Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea 235
E/ECE/324          Rev.1/Add.82/Rev.3  
E/ECE/TRANS/505   
Regolament Nru. 83 
paġna 3  
 
1.1.7. Vetturi fil-kategorija N1 mgħammra b’magni li jaħdmu bil-kompressjoni jew 
mgħammra b’magni positive ignition  li jieħdu fjuwil  NG jew LPG mhumiex soġġetti 
għal dan ir-Regolament dejjem jekk ġew approvati għat-tip skond ir-Regolament 
Nru. 49 kif emendat mill-aħħar serje ta’ emendi. 
 1.2. Dan ir-Regolament ma japplikax għal vetturi mgħammra b’magni positive ignition  li 
jieħdu fjuwil  NG jew LPG użat għas-sewqan ta’ vetturi bil-magna fil-kategorija M1 
li għandhom piż massimu li jeċċedi t-3,500 kg, M
2, M 3, N 2, N 3 li għalihom japplika r-
Regolament Nru. 49. 
 2.  DEFINIZZJONIJIET  
Għall-finijiet ta’ dan ir-Regolament:  
 2.1. “Tip ta’ vettura”
 tfisser kategorija ta’ vetturi li jaħdmu bis-saħħa li ma jvarjawx 
f'dawk il-karatteristiċi essenzjali bħal:  
 2.1.1.  l-inerzja ekwivalenti determinata skond il-piż ta’ referenza kif preskritt fl-Anness 4, 
fil-paragrafu 5.1. u 
 2.1.2. l-karatteristiċi tal-magna u l-vettura kif imfissra fl-Anness 1;  2.2. “Piż ta’ referenza
” tfisser il-“piż mingħajr tagħbija" tal-vettura miżjud b'figura 
uniformi ta' 100 kg għat-test skond l-Annessi 4 u 8,  
 2.2.1. “Il-piż mingħajr tagħbija
” tfisser il-piż tal-vettura meta qed taħdem sew mingħajr ix-
xufier, il-passiġġieri jew it-tagħbija, iżda bit-tank tal-fjuwil mimli sa 90 fil-mija u bis-sett normali ta’ għodda u rota ekstra abbord, fejn japplika;  
 2.3. “Piż massimu
” tfisser il-piż massimu li hu teknikament permessibbli iddikjarat mill-
fabbrikant tal-vettura (dan il-piż jista’ jkun akbar mill-piż massimu awtorizzat mill-amministrazzjoni nazzjonali);  
 2.4. “Sustanzi li jniġġsu tal-gass
” tfisser l-emissjonijiet tal-gass ta’ l-egżost tal-monossidu 
karboniku, ossidi tan-nitroġenu, imfissra f’dijossidu nitroġeniku (NO 2) ekwivalenti u 
idrokarbons li jassumu proporzjon ta':  
 
- C 1H 1. 8 5 għall-petrol, 
- C 1H 1. 8 6 għad-diżil, 
- C 1H 2. 5 25 għal- LPG , 
- C 1H 4 għall- NG. 
 2.5. “Sustanzi li jniġġsu tal-partikuli separati
” tfisser komponenti ta’ l-egżost tal-gass li 
jitneħħew mill-egżost tal-gass imnaqqas fil-konċentrazzjoni f'temperatura massima ta' 325 K (52 °C) permezz tal-filters deskritti fl-Anness 4;  236 MT Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea 27.12.2006
E/ECE/324          Rev.1/Add.82/Rev.3  
E/ECE/TRANS/505   
Regolament Nru. 83 
paġna 4  
 
 
2.6. “Emissjonijiet ta’ l-egżost
” tfisser:  
 
-  għal magni positive ignition  (P.I.), emissjonijiet ta’ sustanzi li jniġġsu bil-
 gass;  -  għall-magni positive ignition  (C.I.), l-emissjonijiet tas-sustanzi li jniġġsu tal-
gass u tal-partikuli separati; 
 2.7. “Emissjonijiet li jevaporaw
” tfisser il-fwar ta’ l-idrokarbons li jintilfu mis-sistema 
tal-fjuwil ta’ vettura bil-magna barra minn dawk mill-emissjonijiet ta’ l-egżost;  
 2.7.1. “Telf fit-tank li jirrespira
” huwa l-emissjonijiet ta’ l-idrokarbons ikkawżati b’bidliet 
fit-temperatura fit-tank tal-fjuwil (jekk jassumu proporzjon ta' C 1H 2. 33). 
 2.7.2. “Telf b'riżultat ta' waqfien b'magna sħuna
” huma emissjonijiet ta' l-idrokarbon li 
joħorġu mis-sistema tal-fjuwil ta' vettura wieqfa wara perjodu ta' sewqan (jekk jassumu proporzjon ta' C
1 H 2. 2 0 ); 
 2.8. “Il- crankcase  tal-magna
" tfisser l-ispazji ġol-magna jew barra minnha li huma 
mqabbda mas- sump  taż-żejt permezz ta’ pajpijiet interni jew esterni li minnhom 
jistgħu jgħaddu l-gassijiet u l-fwar;  
 2.9. “Mekkaniżmu biex tistartja kiesħa
” tfisser mekkaniżmu li temporanjament 
jarrikkixxi t-taħlita ta’ l-arja/fjuwil tal-magna b’hekk jgħin lill-magna biex tistartja;  
 2.10. “Għajnuna biex tistartja
” tfisser mekkaniżmu li jgħin lill-magna biex tistartja 
mingħajr ma tkun arrikkita t-taħlita ta' l-arja/fjuwil tal-magna, eż. plagg li jiddi, bidla fil-ħin ta' l-injezzjoni, eċċ.;  
 2.11. “Il-kapaċità tal-magna
” tfisser:  
 2.11.1.  Għall-magni bil-pistin li jirreċiproka, iċ-ċilindrata nominali tal-magna;  2.11.2.  Għall-magni bil-pistin idur ( Wankel ), darbtejn iċ-ċilindrata nominali ta’ l-ispazju tal-
kombustjoni għal kull pistin; 
 2.12. “Mekkaniżmi li jikkontrollaw it-tniġġis
” tfisser dawk il-komponenti ta’ vettura li 
jikkontrollaw u/jew jillimitaw l-emissjonijiet ta’ l-egżost u li jevaporaw.  
 2.13. “ OBD ” tfisser sistema dijanjostika abbord li tikkontrolla l-emissjonijiet, li kapaċi 
tidentifika ż-żona li x’aktarx jiġrilha ħsara permezz ta’ kowds tal-ħsara li hemm maħżuna fil-memorja tal-kompjuter;  
 2.14. “Test meta qed taħdem
" tfisser it-test u l-evalwazzjoni tal-konformità li jsiru skond 
il-paragrafu 8.2.1. ta’ dan ir-Regolament;  27.12.2006 MT Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea 237
E/ECE/324          Rev.1/Add.82/Rev.3  
E/ECE/TRANS/505   
Regolament Nru. 83 
paġna 5  
 
 
2.15. “Miżmuma u użata sew
” tfisser, għall-fini tat-test tal-vettura, li dik il-vettura 
tissodisfa l-kriterji biex tkun aċċettata vettura magħżula kif stipulati fil-paragrafu 2. ta’ l-Appendiċi 3 ta’ dan ir-Regolament;  
 2.16. “Mekkaniżmu ta' diżattivazzjoni
” tfisser kwalunkwe element tad-disinn li jissensja t-
temperatura, il-veloċità tal-vettura, il-veloċità ta’ kemm tgħaqqad il-magna, il-ger tat-trażmissjoni, il-vakwu tal-manifold jew xi parametru ieħor bil-għan li jattiva, jirregola, jirritardja jew jiddiżattiva l-operazzjoni ta' xi parti mis-sistema li tikkontrolla l-emissjonijiet, li tnaqqas l-effikaċità tas-sistema ta' kontroll ta' l-emissjonijiet taħt kundizzjonijiet li wieħed mistenni jiltaqa’ magħhom meta l-vettura qed taħdem u tintuża’ b’mod normali. Dak l-element tad-disinn jista’ ma jitqiesx mekkaniżmu ta' diżattivazzjoni jekk:  
 2.16.1. il-bżonn għall-mekkaniżmu hu ġustifikat f’kemm jipproteġi l-magna mill-ħsarat jew 
l-inċidenti u biex il-vettura taħdem b'mod sikur, jew 
 2.16.2. il-mekkaniżmu ma jiffunzjonax aktar mir-rekwiżiti biex tistartja l-magna, jew  2.16.3. il-kundizzjonijiet huma sostanzjalment inklużi fil-proċeduri tat-test tat-Tip I jew tat-
Tip VI. 
 2.17. “Familja ta’ vetturi
” tfisser grupp ta’ tipi ta’ vetturi identifikat mill-vettura ta’ l-
oriġni għall-fini ta' l-Anness 12;  
 2.18. “Xi fjuwil teħtieġ il-magna
" tfisser it-tip ta’ fjuwil normalment użat mill-magna:  
 
- petrol, - LPG (gass likwidifikat taż-żejt mhux raffinat), 
- NG (gass naturali) 
- jew petrol jew LPG , 
- jew petrol jew NG, 
- fjuwil tad-diżil; 
 2.19. “L-approvazzjoni ta’ vettura
” tfisser l-approvazzjoni ta’ tip ta’ vettura fir-rigward tal-
limitazzjoni tal-kundizzjonijiet li ġejjin:  2/ 
 2.19.1. Limitazzjoni ta’ l-emissjonijiet ta’ l-egżost mill-vettura, l-emissjonijiet li jevaporaw, 
l-emissjonijiet tal- crankcase , id-durabbilità tal-mekkaniżmi li jikkontrollaw it-
tniġġis, l-emissjonijiet tas-sustanza li tniġġes meta tistartja kiesħa u dijanjostiċi abbord vetturi li jieħdu fjuwil ta’ petrol mingħajr ċomb, jew li jistgħu jieħdu fjuwil jew ta’ petrol mingħajr ċomb u LPG jew NG (Approvazzjoni B); 
                                                
 
2/  Approvazzjoni A imħassra. Is-serje ta’ emendi 05 għal dan ir-Regolament jipprojbixxu l-użu ta’ 
petrol biċ-ċomb.  238 MT Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea 27.12.2006
E/ECE/324          Rev.1/Add.82/Rev.3  
E/ECE/TRANS/505   
Regolament Nru. 83 
paġna 6  
 
 
2.19.2. Limitazzjoni ta’ l-emissjonijiet ta’ sustanzi li jniġġsu tal-gass u tal-partikuli separati, 
id-durabbilità tal-mekkaniżmi li jikkontrollaw it-tniġġis u d-dijanjostiċi abbord vetturi li jieħdu fjuwil tad-diżil (Approvazzjoni Ċ); 
 2.19.3. Limitazzjoni ta’ l-emissjonijiet tas-sustanzi li jniġġsu tal-gass mill-magna, 
emissjonijiet mill- crankcase , id-durabbilità tal-mekkaniżmi li jikkontrollaw it-
tniġġis, l-emissjonijiet meta tistartja kiesħa u d-dijanjostiċi abbord vetturi li jieħdu fjuwil LPG jew NG (Approvazzjoni D); 
 2.20. “Sistema li tirriġenera perjodikament
" tfisser mekkaniżmu kontra t-tniġġis (eż. 
converter katalitiku, maqbad tal-partikuli separati) li jeħtieġ proċess ta' 
riġenerazzjoni perjodiku f'inqas minn 4,000 km ta' tħaddim normali tal-vettura.  Waqt 
iċ-ċikli fejn issir ir-riġenerazzjoni, l-istandards ta’ l-emissjonijiet jistgħu jinqabżu.  
Jekk ikun hemm riġenerazzjoni tal-mekkaniżmu ta’ kontra t-tniġġis talanqas darba għal kull test tat-Tip I u li diġa’ ġie riġenerat talanqas darba waqt iċ-ċiklu tal-preparazzjoni tal-vettura, se jitqies bħala sistema li tirriġenera kontinwament li ma teħtieġx proċedura speċjali tat-test.  Anness 13 ma japplikax għal sistemi li 
jirriġeneraw kontinwament.  
  Fuq talba tal-fabbrikant, il-proċedura tat-test speċifika għas-sistemi li jirriġeneraw perjodikament ma tkunx tapplika għall-mekkaniżmu li jirriġenera jekk il-fabbrikant jagħti dejta lill-awtorità li toħroġ l-approvazzjoni tat-tip li, waqt iċ-ċikli meta ssir ir-riġenerazzjoni, l-emissjonijiet jibqgħu taħt l-istandards imsemmija fil-paragrafu 5.3.1.4. applikati għall-kategorija tal-vettura konċernata wara l-kunsens tas-servizz 
tekniku.  
 
2.21. Vetturi ibridi  (HV )
 
 
2.21.1. Definizzjoni ġenerali ta’ vetturi ibridi  (HV ): 
 “Vettura ibrida  (HV )”
 tfisser vettura li għandha talanqas żewġ converters  ta’ l-
enerġija u żewġ sistemi ta’ ħażniet differenti (fuq vettura) bl-iskop ta’ propulsjoni tal-vettura.  
 2.21.2. Definizzjoni ta’ vetturi elettriċi ibridi  (HEV ): 
 “Vettura elettrika ibrida  (HEV
)” tfisser vettura li, bl-iskop tal-propulsjoni tal-vettura 
b’mod mekkaniku, tieħu l-enerġija miż-żewġ sorsi li ġejjin ta' enerġija/saħħa li jkun hemm maħżuna fuq il-vettura:   
 - fjuwil konsumabbli  - mekkaniżmu li jaħżen l-enerġija elettrika/saħħa (eż.: batterija, capacitor , 
flajwil/ġeneratur eċċ.) 27.12.2006 MT Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea 239
E/ECE/324          Rev.1/Add.82/Rev.3  
E/ECE/TRANS/505   
Regolament Nru. 83 
paġna 7  
 
 
2.22. “Vettura li tieħu fjuwil wieħed
” tfisser vettura ddisinjata primarjament biex taħdem 
dejjem b’ LPG jew NG, iżda jista' jkollha wkoll sistema tal-petrol għal skopijiet ta' 
emerġenza biex tistartja biss, meta t-tank tal-petrol ma jkunx fih aktar minn 15-il litru ta’ petrol;  
 
2.23. “Vettura b’żewġ tipi ta’ fjuwil ” tfisser vettura li tista' taħdem biċċa fuq il-petrol u 
biċċa wkoll fuq LPG jew NG. 
 3. APPLIKAZZJONI GĦALL-APPROVAZZJONI  3.1. L-applikazzjoni għall-approvazzjoni tat-tip ta’ vettura fir-rigward ta’ l-emissjonijiet 
ta’ l-egżost, l-emissjonijiet tal- crankcase  u d-durabbilità tal-mekkaniżmi li 
jikkontrollaw it-tniġġis, kif ukoll is-sistema dijanjostika tagħha abbord (l- OBD ) 
għandhom ikunu sottomessi mill-fabbrikant tal-vettura jew mir-rappreżentant awtorizzat tiegħu. 
 3.1.1. Jekk l-applikazzjoni jkollha x’taqsam mas-sistema dijanjostika abbord (l- OBD ), 
għandu jkollha magħha l-informazzjoni żejda meħtieġa fil-paragrafu 4.2.11.2.7. ta’ l-Anness 1, flimkien ma': 
 3.1.1.1.  dikjarazzjoni mill-fabbrikant ta':  3.1.1.1.1. fil-każ ta’ vetturi mgħammra b’magni positive ignition , il-persentaġġ ta’ kemm il-
magna ma taqbadx sewwa minn numru totali ta’ każijiet ta' tqabbid li jwasslu għal emissjonijiet li jeċċedu l-limiti mogħtija fil-paragrafu 3.3.2. ta' l-Anness 11, jekk dak il-persentaġġ ta' meta ma taqbadx sewwa kien hemm mill-bidu tat-test ta' Tip I kif deskritt fil-paragrafu 5.3.1. ta' l-Anness 4; 
 3.1.1.1.2. fil-każ ta’ vetturi mgħammra b’magni positive ignition , il-persentaġġ ta’ kemm il-
magna ma taqbadx sewwa minn numru totali ta' drabi ta' tqabbid li jistgħu jwasslu biex il-katalizzatur ta’ l-egżost, jew il-katalizzaturi , jisħnu żżejjed qabel ma 
jikkawżaw ħsara irreparabbli; 
 3.1.1.2. informazzjoni dettaljata miktuba li jiddeskrivi sew il-karatteristiċi funzjonali tat-
tħaddim tas-sistema OBD , flimkien ma' lista tal-partijiet relevanti kollha tas-sistema 
li tikkontrolla l-emissjonijiet tal-vettura, jiġifieri s-sensers, dawk li jħaddmu u komponenti, li huma mmonitorjati mis-sistema OBD.  
 3.1.1.3. deskrizzjoni ta’ l-indikatur tal-ħsara ( MI) użat mis-sistema OBD  biex jgħarraf lix-
xufier tal-vettura li hemm xi ħsara; 
kopji ta’ tipi oħra ta’ approvazzjonijiet flimkien mad-dejta relevanti biex ikunu jistgħu jsiru l-estensjonijiet ta’ l-approvazzjonijiet;  
 240 MT Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea 27.12.2006
E/ECE/324          Rev.1/Add.82/Rev.3  
E/ECE/TRANS/505   
Regolament Nru. 83 
paġna 8  
 
3.1.1.4. jekk hemm bżonn, id-dettalji tal-familja tal-vettura kif imsemmija fl-Anness 11, l-
Appendiċi 2. 
 
3.1.2. Għat-testijiet deskritti fil-paragrafu 3. ta’ l-Anness 11, vettura rappreżentattiva tat-tip 
ta’ vettura jew familja ta’ vettura mgħammra bis-sistema OBD  biex tiġi approvata 
għandha titressaq quddiem is-servizz tekniku responsabbli għat-test ta' l-approvazzjoni tat-tip. Jekk is-servizz tekniku jiddetermina li l-vettura sottomessa ma tirrappreżentax għal kollox il-vettura tat-tip jew il-familja tal-vettura deskritta fl-Anness 11, Appendiċi 2, vettura alternattiva u jekk hemm bżonn vettura oħra għandha titressaq għat-test skond il-paragrafu 3. ta’ Anness 11. 
 3.2. Mudell tad-dokument informattiv marbut ma' l-emissjonijiet ta’ l-egżost, l-
emissjonijiet li jevaporaw, id-durabbilità u s-sistema dijanjostika abbord ( OBD ) 
tinsab fl-Anness 1.  L-informazzjoni msemmija taħt il-paragrafu 4.2.11.2.7.6. ta' l-
Anness 1 trid titniżżel fl-Appendiċi 1 “INFORMAZZJONI RELATATA MA’ L-OBD ” tal-komunikazzjoni ta’ l-approvazzjoni tat-tip mogħtija fl-Anness 2. 
 3.2.1. Fejn jixraq, għandhom jiġu sottomessi kopji ta’ approvazzjonijiet oħra tat-tip bid-
dejta relevanti biex ikunu jistgħu jsiru estensjonijiet ta’ l-approvazzjonijiet u jkunu magħrufa l-fatturi ta’ deterjorament. 
 3.3. Għat-testijiet deskritti fil-paragrafu 5. ta’ dan ir-Regolament għandha tkun 
sottomessa vettura rappreżentattiva tal-vettura tat-tip li trid tiġi approvata lis-servizz tekniku responsabbli għat-testijiet ta' l-approvazzjoni.  
 4.  APPROVAZZJONI  4.1. Jekk il-vettura tat-tip li ġiet sottomessa għall-approvazzjoni wara din l-emenda tilħaq 
ir-rekwiżiti tal-paragrafu 5. t’hawn taħt, għandha tingħata l-approvazzjoni ta’ dik it-tip ta’ vettura. 
 4.2. Għandu jkun assenjat numru ta’ approvazzjoni lil kull tip approvat.   
L-ewwel żewġ numri tiegħu għandhom jindikaw is-serje ta’ emendi li fuqhom ingħatat l-approvazzjoni. L-istess Parti Kontraenti m’għandhiex tassenja l-istess numru lil tip ieħor ta’ vettura.  
 4.3. In-notifika dwar l-approvazzjoni jew l-estensjoni jew iċ-ċaħda ta’ l-approvazzjoni ta’ 
tip ta’ vettura skond dan ir-Regolament għandha tintbagħat lill-Partijiet tal-Ftehim li japplikaw dan ir-Regolament, permezz ta’ formola li tikkonforma mal-mudell fl-Anness 2 ta’ dan ir-Regolament. 
 27.12.2006 MT Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea 241
E/ECE/324          Rev.1/Add.82/Rev.3  
E/ECE/TRANS/505   
Regolament Nru. 83 
paġna 9  
 
4.3.1. F’każ li t-test preżenti jiġi emendat, per eżempju, jekk jiġu preskritti valuri ta' limitu 
ġodda, il-Partijiet tal-Ftehim għandhom ikunu mgħarrfa dwar liema tipi ta' vetturi 
diġa'  approvati jikkonformaw mad-dispożizzjonijiet il-ġodda. 
 4.4. Għandu jkun hemm imwaħħal, f’post fejn jidher u li hu aċċessibbli malajr speċifikat 
fuq il-formola ta’ l-approvazzjoni, ma’ kull vettura li tikkonforma ma’ tip ta’ vettura approvata taħt dan ir-Regolament, marka ta’ approvazzjoni internazzjonali magħmula minn: 
 4.4.1. ċirku madwar l-ittra “E” flimkien man-numru distintiv tal-pajjiż li ta l-
approvazzjoni;
3/ 
 4.4.2. in-numru ta’ dan ir-Regolament, flimkien ma’ l-ittra “R”, sing u numru ta’ l-
approvazzjoni fuq il-lemin taċ-ċirku preskritt fil-paragrafu 4.4.1.  
 4.4.3. Iżda, il-marka ta’ l-approvazzjoni għandu jkun fiha ittra oħra wara l-ittra "R", bl-
iskop li tiddistingwi l-valuri tal-limitu ta' emissjonijiet li għalihom ingħatat l-approvazzjoni.  Għal dawk l-approvazzjonijiet maħruġa biex jindikaw konformità 
mal-limiti għat-test ta' Tip I imniżżel f'Ringiela A tat-tabella fil-paragrafu 5.3.1.4.1. ta' dan ir-Regolament, l-ittra "R" se jkollha warajha n-numru ruman "I". Għal dawk l-approvazzjonijiet maħruġa biex jindikaw konformità mal-limiti għat-test tat-Tip I imniżżla f’Ringiela B fit-tabella tal-paragrafu 5.3.1.4.1. ta’ dan ir-Regolament, l-ittra “R” se jkollha warajha n-numru ruman “II”.  
 4.5. Jekk il-vettura tikkonforma ma’ vettura tat-tip approvata, taħt wieħed jew aktar mir-
Regolamenti annessi mal-Ftehim, fil-pajjiż li ta l-approvazzjoni taħt dan ir-Regolament, is-simbolu preskritt f’paragrafu 4.4.1 m’għandux għalfejn ikun imtenni; f’dak il-każ, ir-Regolament u n-numri ta’ l-approvazzjoni u s-simboli l-oħra tar-Regolamenti kollha li taħthom ingħatat l-approvazzjoni fil-pajjiż li ta l-approvazzjoni taħt dan ir-Regolament għandhom jitqiegħdu f’kolonni wieqfa fuq in-naħa tal-lemin tas-simbolu preskritt fil-paragrafu 4.4.1. 
 4.6. Il-marka ta’ l-approvazzjoni għandha tkun tista’ tinqara sew u ma titħassarx.  4.7. Il-marka ta’ l-approvazzjoni għandha titqiegħed qrib ta’ jew fuq it-tabella tad-dejta 
tal-vettura. 
 4.8. Anness 3 għal dan ir-Regolament jagħti eżempji ta’ l-arranġamenti tal-marka ta’ l-
approvazzjoni. 
 242 MT Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea 27.12.2006
E/ECE/324          Rev.1/Add.82/Rev.3  
E/ECE/TRANS/505   
Regolament Nru. 83 
paġna 10  
 
5.  SPEĊIFIKAZZJONIJIET U TESTIJIET 
 
Nota
: Bħala alternattiva għar-rekwiżiti ta’ dan il-paragrafu, il-fabbrikanti tal-vetturi li 
l-produzzjoni annwali tagħhom mad-dinja kollha hi inqas minn 10,000 unità jistgħu jiksbu approvazzjoni abbażi tar-rekwiżiti tekniċi korrispondenti speċifikati fil-: Kodiċi tar-Regolamenti ta’ Kalifornja, Titolu 13, Paragrafi 1960.1 (f) (2) jew (g) (1) u (g) (2), 1960.1 (p) applikabbli għall-vetturi ta’ l-1996 u mudelli li ħarġu fis-snin ta’ wara, 1968.1, 1976 u  1975, applikabbli għall-1995 u vetturi la ma jġorrux ħafna tal-
mudell tas-snin ta’ wara (Kodiċi tar-Regolamenti ta’ Kalifornja hi ppubblikata minn Barclays Publishing).  
 5.1.  Ġenerali
  
 5.1.1. Il-komponenti li x’aktarx jaffettwaw l-emissjoni ta’ sustanzi li jniġġsu għandhom 
ikunu iddisinjati, mibnija u mmontati b'tali mod li jagħtu lok biex il-vettura, waqt li tintuża’ normalment, minkejja l-vibrazzjonijiet li tista’ tkun sottoposta għalihom, tikkonforma mad-dispożizzjonijiet ta’ dan ir-Regolament. 
 5.1.2. Il-miżuri tekniċi meħuda mill-fabbrikant għandhom ikunu tali li jiżguraw li 
b’konformità mad-dispożizzjonijiet ta’ dan ir-Regolament, l-emissjonijiet tal-gass ta’ l-egżost u li jevaporaw ikunu limitati b’mod effikaċji kemm iddum taħdem sew il-vettura u taħt il-kundizzjonijiet normali ta’ l-użu tagħha. Dan irid jinkludi s-sikurezza ta’ dawk il-pajpijiet u l-ġonot u l-konnessjonijiet tagħhom, użati fis-sistemi li jikkontrollaw l-emissjonijiet, li għandhom ikunu magħmula b’tali mod li jikkonformaw mal-pjan tad-disinn oriġinali.  Għall-emissjonijiet ta’ l-egżost, dawn id-
dispożizzjonijiet jitqiesu li ntlaħqu jekk ikun hemm konformità mad-dispożizzjonijiet tal-paragrafi 5.3.1.4. u 8.2.3.1. rispettivament.  Għall-emissjonijiet li jevaporaw, dawn 
il-kundizzjonijiet jitqiesu li ntlaħqu jekk ikun hemm konformità mad-dispożizzjonijiet tal-paragrafi 5.3.1.4. u 8.2.3.1. rispettivament.  
 5.1.2.1. Hu projbit l-użu ta’ mekkaniżmu ta' diżattivazzjoni.  5.1.3.  Il-ftuħ tal-bokki tat-tankijiet tal-petrol  5.1.3.1. Skond il-paragrafu 5.1.3.2., l-ftuħ tal-bokki tat-tank tal-petrol għandu jkun iddisinjat 
b’tali mod li ma jħallix li t-tank jimtela min- nozzle  tal-pajp tal-petrol li għandha 
dijametru estern ta’ 23.6 mm jew akbar. 
 5.1.3.2. Il-paragrafu 5.1.3.1. m’għandux japplika għall-vetturi li għalihom jiġu sodisfatti ż-
żewġ kundizzjonijiet li ġejjin, jiġifieri: 
 5.1.3.2.1. il-vettura hi ddisinjata u mibnija b’tali mod li l-ebda mekkaniżmu ddisinjat biex 
jikkontrolla l-emissjonijiet ta’ sustanzi li jniġġsu tal-gass m’għandu jkun affettwat ħażin mill-petrol biċ-ċomb, u; 
 27.12.2006 MT Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea 243
E/ECE/324          Rev.1/Add.82/Rev.3  
E/ECE/TRANS/505   
Regolament Nru. 83 
paġna 11  
 
5.1.3.2.2. il-vettura għandha mmarkat fuqha f’post fejn jidher, b’mod li jinqara sew u ma 
jitħassrx is-simbolu għall-petrol mingħajr ċomb, speċifikat f’ISO 2575:1982, 
f’pożizzjoni li jaraha mall-ewwel min ikun qed jimla t-tank tal-petrol. Jista’ jkun hemm marki oħra. 
 5.1.4. Għandu jkun hemm dispożizzjoni biex tipprevjeni li jkun hemm emissjonijiet li 
jevaporaw żejda u fjuwil li jaqa’ minħabba li ma jkunx hemm tapp fit-tank tal-fjuwil. 
 
Dan jista’ jintlaħaq billi jintuża' wieħed minn dawn li ġejjin:  
 5.1.4.1. tapp tat-tank tal-fjuwil, li jinfetaħ u jingħalaq awtomatikament, li ma jistax jitneħħa,  5.1.4.2. karatteristiċi fid-disinn li jevitaw li jkun hemm emissjonijiet li jevaporaw żejda f'każ 
li ma jkunx hemm tapp fit-tank tal-fjuwil, 
 5.1.4.3.  kull dispożizzjoni oħra li jkollha l-istess effett. Xi eżempji jistgħu jinkludu, iżda 
mhux bilfors dawn biss, tapp tat-tank marbut b’ħabel, tapp tat-tank marbut b’katina jew billi tintuża’ l-istess ċavetta biex issakkar it-tank bħal dik użata biex tixgħel il-vettura. F’dan il-każ, iċ-ċavetta tista’ titneħħa biss mit-tapp tat-tank meta jkun fil-pożizzjoni msakkra. 
 5.1.5. Dispożizzjonijiet għal sistema ta’ sigurtà elettronika  5.1.5.1. Kull vettura li għandha kompjuter li jikkontrolla l-emissjonijiet għandu jkollha 
karatteristiċi li jżommu milli jsiru modifikazzjonijiet, ħlief kif awtorizzat mill-fabbrikant.  Il-fabbrikant għandu jawtorizza modifikazzjonijiet jekk dawn il-
modifikazzjonijiet huma meħtieġa biex issir dijanjożi, servizz, spezzjoni, modifikazzjoni biex isiru bidliet jew tiswija tal-vettura.  Kull kowds tal-kompjuter li 
jista’ jerġgħu jiġu pprogrammati jew parametri tat-tħaddim għandhom ikunu magħmula b’tali mod li ma jkunx jista’ jsir tbagħbis tagħhom u jkollhom livell ta’ protezzjoni talanqas tajjeb daqs id-dispożizzjonijiet f’ISO DIS 15031-7, bid-data t'Ottubru 1998 (SAE J2186 bid-data t’Ottubru 1996), dejjem jekk it-tpartit tas-sikurezza jsir billi jintużaw il-protokolli u l-konnettur dijanjostiku kif preskritt fil-paragrafu 6.5. ta' l-Anness II, l-Appendiċi 1.  Kull ċippa tal-kalibrar tal-memorja li 
tista' titneħħa għandha titqiegħed b'mod sikur, magħluqa ġo kontenitur issiġġillat jew protetta permezz ta' algoritmi elettroniċi u m'għandhomx jinbidlu mingħajr ma jintużaw għodod u proċeduri speċjalizzati.  
 5.1.5.2. Parametri tat-tħaddim ta’ magna kkowdjata bil-kompjuter m’għandhomx jinbidlu 
mingħajr ma jintużaw għodod u proċeduri speċjalizzati (eż. komponenti tal-kompjuter issaldjati jew magħluqa f’kontenituri jew f’għeluq tal-kompjuter issiġġillat (jew issaldjat).  
 5.1.5.3. Fil-każ tal-pompi mekkaniċi li jinjettaw il-fjuwil imwaħħla mal-magni li jaħdmu bil-
kompressjoni, il-fabbrikanti għandhom jieħdu passi biżżejjed biex jaraw li ma jkunx 244 MT Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea 27.12.2006
E/ECE/324          Rev.1/Add.82/Rev.3  
E/ECE/TRANS/505   
Regolament Nru. 83 
paġna 12  
 
jista’ jsir tbagħbis mas- setting  li jwassal il-fjuwil massimu waqt li vettura tkun qed 
taħdem.  
 5.1.5.4. Il-fabbrikanti jistgħu japplikaw għal eżenzjoni minn dawn ir-rekwiżiti lill-awtorità li 
toħroġ l-approvazzjoni fuq dawk il-vetturi li x'aktarx ma jkollhomx bżonn protezzjoni. Il-kriterji li se tevalwa l-awtorità li tapprova meta tqis l-eżenzjoni se jinkludu, iżda mhux bilfors huma biss, iċ-ċippi li jaħdmu li jeżistu bħalissa, il-kapaċità għolja ta’ kif taħdem il-vettura u l-volum tal-bejgħ previst tal-vettura. 
 5.1.5.5. Il-fabbrikanti li jużaw sistemi ta' kowds tal-kompjuter programmabbli (eż. Memorja 
li Tinqara Biss Programmabbli li Titħassar b'Mod Elettriku, EEPROM ) 
m'għandhomx iħallu li jsir programmar mill-ġdid mhux awtorizzat. Il-fabbrikanti għandhom jinkludu strateġiji avvanzati biex jipproteġu milli jsir tbagħbis u karatteristiċi li jipproteġu milli ssir kitba li jeħtieġu aċċess elettroniku għal kompjuter f’post ieħor li jieħu ħsiebu l-fabbrikant. Metodi li jagħtu livell xieraq ta' protezzjoni mit-tbagħbis se jkunu approvati mill-awtorità. 
 5.1.6. Għandu jkun possibbli li l-vettura tiġi spezzjonata biex ikun magħruf jekk hix tajba 
għat-triq sabiex ikun determinat kif qed taħdem skond dejta miġbura bi qbil mal-paragrafu 5.3.7. ta’ dan ir-Regolament.  Jekk din l-ispezzjoni tirrikjedi proċedura 
speċjali, din għandha tkun imniżżla fil-manwal dwar is-servis (jew mezz ta’ komunikazzjoni ekwivalenti).  Din il-proċedura speċjali m’għandhiex teħtieġ l-użu ta’ 
tagħmir speċjali barra dak provdut mal-vettura  
 5.2. Proċedura tat-test
 
 
Tabella 1 tindika d-diversi possibiltajiet għall-approvazzjoni tat-tip ta’ vettura.  
 5.2.1. Vetturi li fih magni positive ignition  u vetturi elettriċi ibridi mgħammra b’magni 
positive ignition  għandhom ikunu sottoposti għat-testijiet li ġejjin:  
 
Tip I (li jivverifika l-emissjonijiet medji ta’ l-egżost wara startjatura kiesħa),  
 
Tip II (l-emissjoni tal-monossidu karboniku meta ma tkunx fuq ger),  
 
Tip III (l-emissjoni tal-gassijiet tal- crankcase ), 
 
Tip IV (emissjonijiet li jevaporaw),  
 
Tip V (id-durabbilità tal-mekkaniżmi ta’ kontra t-tniġġis),  
 27.12.2006 MT Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea 245
E/ECE/324          Rev.1/Add.82/Rev.3  
E/ECE/TRANS/505   
Regolament Nru. 83 
paġna 13  
 
Tip VI (li jivverifika t-temperatura ambjentali baxxa medja ta' l-emissjonijiet ta’ l-egżost tal-monossidu karboniku u ta' l-idrokarbon wara startjatura kiesħa,  
 
Test OBD. 
 
5.2.2. Vetturi li għandhom magna  positive ignition  u vetturi elettriċi ibridi mgħammra 
b’magni positive ignition  li jieħdu fjuwil LPG jew NG (fjuwil wieħed jew żewġ 
fjuwils) għandhom ikunu sottoposti għat-testijiet li ġejjin (skond it-Tabella 1): 
  Tip I (li jivverifika l-emissjonijiet medji ta’ l-egżost wara startjatura kiesħa),  
  Tip II (l-emissjonijiet tal-monossidu karboniku meta ma tkunx fuq ger),  
  Tip III (l-emissjonijiet tal-gassijiet tal- crankcase ), 
  Tip IV (emissjonijiet li jevaporaw), fejn japplika,  
  Tip V (id-durabbilità tal-mekkaniżmi ta’ kontra t-tniġġis),  
  Tip VI (li jivverifika t-temperatura ambjentali baxxa medja ta’ l-emissjonijiet ta’ l-egżost tal-monossidu karboniku u ta’ l-idrokarbon wara startjatura kiesħa), fejn japplika,  
  Test OBD , fejn japplika.  
 5.2.3. Vetturi li fihom magni li jaħdmu bil-kompressjoni u vetturi elettriċi ibridi mgħammra 
b’magni li jaħdmu bil-kompressjoni  għandhom ikunu sottoposti għat-testijiet li ġejjin:   
 
Tip I (li jivverifika l-emissjonijiet medji ta’ l-egżost wara startjatura kiesħa)  
 Tip V (id-durabbilità tal-mekkaniżmi li jikkontrollaw ta’ kontra t-tniġġis)  
 u, fejn japplika, test OBD. 246 MT Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea 27.12.2006
E/ECE/324          Rev.1/Add.82/Rev.3  
E/ECE/TRANS/505   
Regolament Nru. 83 
paġna 14  
 
 
Tabella 1
 
 
Rotot differenti għall-approvazzjoni tat-tip u għall-estensjonijiet  
 
 
Test ta’ l-
approvazzj oni 
tat-tip Vetturi li  fi ho m m a gni positiv e ignition  fil- kategoriji M u N  Vetturi li  jaħd m u b' m a gn i 
li jaħd m u bil -ko mpressjoni f il -
kate goriji M
1  u N 1   
 vett uri li jieħdu l -
petrol vett uri li jieħdu że w ġ tipi ta’ 
fju w il vett uri li jieħdu tip 
w ie ħed ta’ fju w il   
Tip I Iva  
(piż ma ssi m u  
≤  3.5 t) Iva  
(test biż-że w ġ  tipi ta’ fju w il)  
(piż ma ssi m u  ≤  3.5 t) Iva  
(piż ma ssi m u  
≤  3.5 t) Iva  
(piż ma ssi m u  
 ≤  3.5  t) 
Tip II Iva Iva  
(test biż-że w ġ  tipi ta ’ fju w il)Iva - 
Tip III Iva Iva  
(test bil-petrol biss)  Iva - 
Tip IV Iva  
(piż ma ssi m u  
≤  3.5 t) Iva  
(test bil-petrol biss) 
(piż ma ssi m u  ≤  3.5 t) - - 
Tip V Iva  
(piż ma ssi m u  
≤  3.5 t) Iva  
(test bil-petrol biss) 
(piż ma ssi m u  ≤  3.5 t) Iva  
(piż ma ssi m u  
 ≤  3.5  t) Iva  
(piż ma ssi m u  
≤  3.5 t) 
Tip VI Iva  
(piż ma ssi m u  
≤  3.5 t) Iva  
(piż ma ssi m u  ≤  3.5 t)  
(test bil-petrol biss)  - - 
Esten sjoni  Paragrafu 7.  Paragrafu 7.  Paragrafu 7.  Paragrafu 7.;  
M 2  u N 2  b’piż ta ’ 
referenza  
≤  2,8 40 kg . 
Dijanjostiċi 
abbor d Iva, sko nd il-
paragrafu 11.1.5.1. 1. 
jew 11.1.5.3.  Iva, sko nd il-paragra fu 
11.1. 5.1. 2. jew 11.1.5.3.  Iva, sko nd il-paragra fu 
11.1. 5.1. 2. jew 
11.1. 5.3.  Iva, sko nd il-paragra fu 
11.1. 5.2. 1. jew 11.1.5.2.2 . 
jew 11.1.5.2.3 . je w 
11.1. 5.3.  
 
5.3.  Deskrizzjoni tat-testijiet  
 5.3.1.  Test tat-Tip I (Simulazzjoni ta' l-emissjonijiet medji ta’ l-egżost wara startjatura 
kiesħa). 
 5.3.1.1. Figura 1 turi r-rotot għat-test tat- Tip I. Dan it-test għandu jsir fuq il-vetturi kollha 
msemmija fil-paragrafu 1., li għandhom piż massimu li ma jaqbiżx it-3.5 tunnellati. 
 5.3.1.2. Il-vettura titqiegħed fuq dajnamometru tax-xażi mgħammar b’mezz li jissimula l-piż u 
l-inerzja. 
 27.12.2006 MT Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea 247
E/ECE/324          Rev.1/Add.82/Rev.3  
E/ECE/TRANS/505   
Regolament Nru. 83 
paġna 15  
 
5.3.1.2.1. Test li jdum b'kollox 19-il minuta u 40 sekonda, maqsum f'żewġ partijiet, Waħda u 
Tnejn, isir mingħajr waqfien. Perjodu li fih ma jittiħdux kampjuni twal ta' mhux aktar 
minn 20 sekonda jista’ jiddaħħal, bil-kunsens tal-fabbrikant, bejn it-tmiem ta' L-Ewwel Parti u l-bidu tat-Tieni Parti sabiex jiffaċilita l-aġġustament tat-tagħmir tat-test. 
 5.3.1.2.1.1. Vetturi li jieħdu fjuwil LPG jew NG għandhom ikunu ttestjati bit-test tat-Tip I għal 
varjazzjoni fil-kompożizzjoni ta’ l- LPG  jew l- NG, kif stipulat fl-Anness 12.  Vetturi li 
jistgħu jieħdu jew petrol jew LPG jew NG għandhom ikunu ttestjati fuq iż-żewġ 
fjuwils, bit-testijiet fuq l- LPG  jew l- NG isiru għall-varjazzjoni fil-kompożizzjoni ta’ l-
LPG jew l- NG, kif stipulat fl-Anness 12. 
 5.3.1.2.1.2. Minkejja r-rekwiżit tal-paragrafu 5.3.1.2.1.1., vetturi li jistgħu jieħdu jew petrol jew 
fjuwil tal-gass, iżda fejn is-sistema tal-petrol hi mwaħħla biss għal finijiet ta' emerġenza jew biex tistartja biss u li t-tank tal-petrol ma jistax jesa' aktar minn 15-il litru petrol se jitqiesu għat-test ta' Tip I bħala vetturi li jistgħu jaħdmu biss bil-fjuwil tal-gass. 
 5.3.1.2.2. L-Ewwel Parti tat-test hi magħmula minn erba’ ċikli urbani elementari. Kull ċiklu 
urban elementari fih ħmistax-il fażi (meta ma tkunx fuq ger, b’aċċelerazzjoni, b’veloċità stabbli, tnaqqis fl-aċċelerazzjoni, eċċ.). 
 5.3.1.2.3. It-Tieni Parti tat-test hi magħmula minn ċiklu wieħed extra urban.  Iċ-ċiklu extra urban 
hu magħmul minn 13-il fażi (meta ma tkunx fuq ger, bl-aċċelerazzjoni, b’veloċità stabbli, bit-tnaqqis fl-aċċelerazzjoni, eċċ.). 
 5.3.1.2.4. Waqt it-test, il-gassijiet ta’ l-egżost jitnaqqsu fil-konċentrazzjoni u kampjun 
proporzjonali jinġabar f’basket wieħed jew aktar.  Il-gassijiet ta’ l-egżost tal-vettura 
ttestjata jitnaqqsu fil-konċentrazzjoni, jittieħed kampjun minnhom u jiġu analizzati, skond il-proċedura deskritta hawn taħt, u l-volum totali ta’ l-egżost imnaqqas fil-konċentrazzjoni jiġi mkejjel.  Mhux biss l-emissjonijiet tal-monossidu karboniku, l-
idrokarbon u l-ossidu nitroġeniku jiġu rrekordjati iżda wkoll l-emissjonijiet tas-sustanza li tniġġes tal-partikuli separati minn vetturi mgħammra b’magni li jaħdmu bil-kompressjoni . 
 5.3.1.3. It-test isir permezz tal-proċedura deskritta fl-Anness 4.  Il-metodi użati biex jiġbru u 
janalizzaw il-gassijiet u biex ineħħu u jiżnu l-partikuli separati għandhom ikunu kif preskritt. 
 5.3.1.4. Skond ir-rekwiżiti tal-paragrafu 5.3.1.5. it-test għandu jiġi mtenni tliet darbiet. Ir-
riżultati jiġu multiplikati bil-fatturi xierqa ta’ deterjorament miksuba mill-paragrafu 5.3.6. u, fil-każ ta' sistemi li jirriġeneraw perjodikament kif imfisser fil-paragrafu 2.20., ikunu multiplikati wkoll bill-fatturi K
1 miksuba mill-Anness 13.  Il-piżijiet li 
jirriżultaw mill-emissjonijiet tal-gass u, fil-każ ta’ vetturi mgħammra b’magni li jaħdmu bil-kompressjoni, il-piż tal-partikuli separati miksuba f’kull test għandu jkun inqas mil-limiti indikati fit-tabella t'hawn taħt: 248 MT Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea 27.12.2006
E/ECE/324          Rev.1/Add.82/Rev.3  
E/ECE/TRANS/505   
Regolament Nru. 83 
paġna 16  
 
Valuri ta' limitu
 
 
 
Piż tal- 
monossid u 
kar boni k u 
(CO)  
Piż ta’ l-
idrok arbon s 
(HC)  
Piż ta’ l-ossid i 
ta n-ni troġenu 
(NO x ) 
 Piż ta’ l-
idrok arbon s u l-
ossidi  t an-
ni troġenu 
flimkien 
(HC + N O x ) Piż tal-
part ik uli 
separat i 
(1)  
(PM)  Piż ta’ referenza 
(RW) 
 
(kg) 
L 1 
(g/km) L 2 
(g/km) L 3  
(g/km) L 2  + L 3  
(g/km) L 4  
(g/km) 
Kat eg orija Klassi  Petrol  Diżil Petrol Diżil Petrol Diżil Petrol Diżil Diżil 
M(2) - Kollh a 2.3  
0.6 4  
0.2 0  
-  
0.1 5  
0.5 0  
-  
0.5 6  
0.0 5 
I RW #  1,3 05  
2.3  
0.6 4  
0.2 0  
-  
0.1 5  
0.5 0  
-  
0.5 6  
0.0 5 
II 1,3 05 < R W #  1,7 60  
4.1 7  
0.8 0  
0.2 5  
-  
0.1 8  
0.6 5  
-  
0.7 2  
0.0 7 A ( 20 00 ) 
N 1(3)  
III  
1,7 60 < R W  
5.2 2  
0.9 5  
0.2 9  
-  
0.2 1  
0.7 8  
-  
0.8 6  
0.1 0 
M(2) -  
Kollh a  
1.0  
0.5 0  
0.1 0  
-  
0.0 8  
0.2 5  
-  
0.3 0  
0.0 25 
I  
RW # 1, 30 5  
1.0  
0.5 0  
0.1 0  
-  
0.0 8  
0.2 5  
-  
0.3 0  
0.0 25 
II  
1,3 05 < R W #  1,7 60  
1.8 1  
0.6 3  
0.1 3  
-  
0.1 0  
0.3 3  
-  
0.3 9  
0.0 4 B ( 20 05 )  
 
N 1(3) 
III  
1,7 60 < R W  
2.2 7  
0.7 4  
0.1 6  
-  
0.1 1  
0.3 9  
-  
0.4 6  
0.0 6 
 
 
   (1) Għal magni li jaħdmu bil-kompressjoni . 
   (2) Ħlief vetturi li l-piż massimu tagħhom jeċċedi l-2,500 kg. 
   (3) U dawk il-vetturi fil-kategorija M li huma speċifikati f’nota (2). 
 5.3.1.4.1. Minkejja r-rekwiżiti tal- paragrafu 53.1.4., għal kull sustanza li tniġġes jew taħlita ta’ 
sustanzi li jniġġsu, wieħed mit-tliet piżijiet li jirriżultaw jista’ jeċċedi, b'mhux aktar minn 10 fil-mija, il-limitu preskritt, dejjem jekk il-medja aritmetika tat-tliet riżultati hi taħt il-limitu preskritt. Fejn il-limiti preskritti jiġu maqbuża għal aktar minn sustanza li tniġġes wieħed,  ma tagħmilx differenza jekk dan jiġrix fl-istess test jew 
f'testijiet differenti. 
 5.3.1.4.2. Meta t-testijiet isiru bil-fjuwils tal-gass, il-piż li joħroġ mill-emissjonijiet tal-gass 
għandu jkun inqas mil-limiti għall-vetturi li għandhom magna petrol imsemmija fit-tabella t’hawn fuq. 
 5.3.1.5. In-numru ta’ testijiet preskritti fil-paragrafu 5.3.1.4. jiġi mnaqqas fil-kundizzjonijiet 
imfissra hawn wara, fejn V
1 huwa r-riżultat ta’ l-ewwel test u V 2 huwa r-riżultat tat-
tieni test għal kull sustanza li tniġġes jew għall-emissjoni taż-żewġ sustanzi li jniġġsu soġġetti għal limitazzjoni. 
 5.3.1.5.1. Test wieħed biss isir jekk ir-riżultat miksub għal kull sustanza li tniġġes jew għall-
emissjoni mħallta taż-żewġ sustanzi li jniġġsu soġġetti għal limitazzjoni, hi inqas 
minn jew daqs 0.70 L (jiġifieri V
1 # 0.70 L).  
 27.12.2006 MT Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea 249
E/ECE/324          Rev.1/Add.82/Rev.3  
E/ECE/TRANS/505   
Regolament Nru. 83 
paġna 17  
 
5.3.1.5.2. Jekk ir-rekwiżit tal- paragrafu 5.3.1.5.1. ma jiġix sodisfatt, isiru biss żewġ testijiet 
jekk, għal kull sustanza li tniġġes jew għall-emissjoni mħallta taż-żewġ sustanzi li 
jniġġsu soġġetti għal limitazzjoni, jintlaħqu l-ħtiġijiet li ġejjin: 
  
V
1 # 0.85 L u V 1 + V 2 # 1.70 L u V 2 # L. 
 5.3.2.  Test tat-Tip II (Test ta’ l-emissjonijiet tal-monossidu karboniku meta ma tkunx fuq 
ger) 
 5.3.2.1.  Dan it-test isir fuq il-vetturi kollha li għandhom magni positive ignition  li għandhom 
piż massimu li jeċċedi t-3.5 tunnellati.  
 5.3.2.1.1. Vetturi li jistgħu jieħdu fjuwil jew petrol jew LPG  jew NG għandhom ikunu ttestjati 
fit-test tat-Tip II fuq iż-żewġ fjuwils. 
 5.3.2.1.2. Minkejja r-rekwiżit tal-paragrafu 5.3.2.1.1., vetturi li jieħdu kemm petrol kif ukoll 
fjuwil tal-gass, iżda fejn is-sistema tal-petrol hi mwaħħla biss għal skopijiet ta’ emerġenza jew biex tistartja biss u t-tank tal-petrol ma jistax jesa'  aktar minn 15-il 
litru petrol se jitqiesu għat-test ta’ Tip II bħala vetturi li jistgħu jaħdmu biss bil-fjuwil tal-gass. 
 5.3.2.2. Meta ttestjat skond Anness 5, il-kontenut tal-monossidu karboniku bil-volum tal-
gassijiet ta’ l-egżost li joħorġu bil-magna meta mhux fuq ger m'għandhomx jaqbżu 3.5 fil-mija fis- setting  speċifikat mill-fabbrikant u m'għandhomx jaqbżu 4.5 fil-mija 
fil-firxa ta' aġġustamenti speċifikati f'dan l-anness. 
 5.3.3. Test tat-Tip III (li jivverifika l-emissjonijiet tal-gassijiet tal- crankcase ) 
 5.3.3.1. Dan it-test għandu jsir fuq il-vetturi kollha msemmija fil-paragrafu 1. ħlief dawk li 
għandhom magni li jaħdmu bil-kompressjoni . 
 5.3.3.1.1. Il-vetturi li jistgħu jieħdu kemm petrol kif ukoll fjuwil LPG jew NG għandhom 
ikunu ttestjati fit-test tat-Tip III fuq il-petrol biss. 
 5.3.3.1.2. Minkejja r-rekwiżit tal-paragrafu 5.3.3.1.1., vetturi li jistgħu jieħdu kemm petrol kif 
ukoll fjuwil tal-gass, iżda fejn is-sistema tal-petrol hi mwaħħla biss għal skopijiet ta' emerġenza jew biex tistartja biss u fejn it-tank tal-petrol ma jesax aktar minn 15-il litru petrol se jitqiesu għat-test ta' Tip III bħala vetturi li jistgħu jaħdmu bi fjuwil tal-gass biss. 250 MT Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea 27.12.2006
E/ECE/324          Rev.1/Add.82/Rev.3  
E/ECE/TRANS/505   
Regolament Nru. 83 
paġna 18  
 
Figura 1
 
 
Flow chart  għall-approvazzjoni tat-tip ta’ Tip I  
(ara l-paragrafu 5.3.1.) 
  
                                       
 27.12.2006 MT Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea 251
E/ECE/324          Rev.1/Add.82/Rev.3  
E/ECE/TRANS/505   
Regolament Nru. 83 
paġna 19  
 
One test – Test wieħed 
Two tests – Żewġ testijiet Three tests – Tliet testijiet Yes - Iva No – Le And - u Granted – Mogħtija Refused – Miċħuda  5.3.3.2. Meta ttestjata skond l-Anness 6, is-sistema ta' ventilazzjoni tal- crankcase  tal-magna 
m'għandhiex tħalli li jkun hemm l-ebda emissjonijiet tal-gassijiet tal- crankcase  fl-
atmosfera. 
 5.3.4. Test tat-Tip IV (Determinazzjoni ta’ l-emissjonijiet li jevaporaw)  5.3.4.1. Dan it-test għandu jsir fuq il-vetturi kollha msemmija fil-paragrafu 1. barra dawk il-
vetturi li għandhom magni li jaħdmu bil-kompressjoni, vetturi li jieħdu l- LPG jew l-
NG u dawk il-vetturi li għandu piż massimu akbar minn 3,500 kg. 
 5.3.4.1.1. Vetturi li jistgħu jieħdu kemm petrol kif ukoll LPG  jew NG għandhom ikunu ttestjati 
fit-test tat-Tip IV fuq il-petrol biss. 
 5.3.4.2. Meta ttestjati skond l-Anness 7, l-emissjonijiet li jevaporaw għandhom ikunu inqas 
minn 2g/test. 
 5.3.5. Test tat-Tip VI (Li jivverifika t-temperatura ambjentali baxxa medja ta’ l-
emissjonijiet ta’ l-egżost tal-monossidu karboniku u ta’ l-idrokarbon wara startjatura kiesħa). 
 5.3.5.1. Dan it-test għandu jsir fuq il-vetturi kollha M
1 u N 1 fil-Klassi I mgħammra b’magna  
positive ignition , ħlief vetturi ddisinjati biex iġorru aktar minn sitta min-nies u vetturi 
li l-piż massimu tagħhom jeċċedi l-2,500 kg. 
 5.3.5.1.1. Il-vettura titqiegħed fuq dajnamometru tax-xażi mgħammar b’mezz ta' simulazzjoni 
tal-piż u ta’ l-inerzja. 
 5.3.5.1.2. It-test hu magħmul mill-erba’ ċikli tas-sewqan urbani elementari ta’ l-Ewwel Parti 
tat-test tat-Tip I. It-test ta’ l-Ewwel Parti hu deskritt fl-Anness 4, l-Appendiċi 1 u mfisser fil-figuri 1/, 1/2 u 1/3 ta' l-Appendiċi. It-test tat-temperatura ambjentali baxxa li jdum total ta’ 780 sekonda għandu jsir mingħajr waqfien u jibda hekk kif tistartja l-magna. 
 5.3.5.1.3. It-test tat-temperatura ambjentali baxxa għandu jsir f’temperatura ambjentali tat-test 
ta’ 266 K (-7°C). Qabel ma jsir it-test, il-vetturi tat-test għandhom ikunu kkundizzjonati b’mod uniformi biex ikun żgurat li r-riżultati tat-test ikunu jistgħu 252 MT Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea 27.12.2006
E/ECE/324          Rev.1/Add.82/Rev.3  
E/ECE/TRANS/505   
Regolament Nru. 83 
paġna 20  
 
jerġgħu jinkisbu. L-ikkundizzjonar u proċeduri oħra tat-test isiru kif deskritt fl-Anness 8. 
 5.3.5.1.4. Waqt it-test, il-gassijiet ta’ l-egżost jitnaqqsu fil-konċentrazzjoni u jinġabar kampjun 
proporzjonali. Il-gassijiet ta’ l-egżost tal-vettura ttestjata jitnaqqsu fil-konċentrazzjoni, jittieħed kampjun u jiġu analizzati, skond il-proċedura deskritta fl-Anness 8, u l-volum totali ta’ l-egżost nieqes fil-konċentrazzjoni jiġi mkejjel. Il-gassijiet ta’ l-egżost imnaqqsa fil-konċentrazzjoni jiġu analizzati għall-monossidu karboniku u għall-idrokarbons. 
 5.3.5.2. Skond il-ħtiġijiet fil-paragrafi 5.3.5.2.2. u 5.3.5.3. it-test għandu jsir tliet darbiet. Il-
piż li joħroġ mill-emissjoni tal-monossidu karboniku u ta’ l-idrokarbon għandu jkun inqas mil-limiti murija fit-tabella t'hawn taħt:  
 
Temperatura tat -
test Monossidu karboni ku L1  
(g/k m ) Idrokarbons L2  
(g/k m ) 
266 K (-7 °C) 15 1.8 
 
 5.3.5.2.1. Minkejja r-rekwiżiti tal-paragrafu 5.3.5.2., għal kull sustanza li tniġġes, mhux aktar 
minn wieħed mit-tliet riżultati miksuba jista’ jeċċedi l-limitu preskritt b’aktar minn 10 fil-mija, dejjem jekk il-valur tal-medja aritmetika tat-tliet riżultati hi taħt il-limitu preskritt. Fejn il-limiti preskritti jinqabżu għal aktar minn sustanza li tniġġes wieħed, ma tagħmilx differenza jekk dan jiġrix fl-istess test jew f'testijiet differenti. 
 5.3.5.2.2. In-numru ta’ testijiet preskritti fil-paragrafu 5.3.5.2. jista’, fuq it-talba tal-fabbrikant, 
jiżdied għal 10 jekk il-medja aritmetika ta’ l-ewwel tliet riżultati hi inqas minn 110 fil-mija tal-limitu. F’dan il-każ, il-ħtieġa wara t-testjar tkun biss li l-medja aritmetika ta’ l-10 riżultati kollha għandha tkun inqas mill-valur li jillimita. 
 5.3.5.3. In-numru ta’ testijiet preskritti fil-paragrafu 5.3.5.2. jista’ jitnaqqas skond il-
paragrafi 5.3.5.3.1. u 5.3.5.3.2. 
 5.3.5.3.1. Test wieħed biss isir jekk ir-riżultat miksub għal kull sustanza li tniġġes ta’ l-ewwel 
test hu inqas minn jew daqs 0.70 L. 
 5.3.5.3.2. Jekk ir-rekwiżit tal-paragrafu 5.3.5.3.1. ma jiġix sodisfatt, żewġ testijiet biss isiru 
jekk għal kull sustanza li tniġġes ir-riżultat ta’ l-ewwel test hu inqas minn jew daqs 0.85 L u t-total ta’ l-ewwel żewġ riżultati hu inqas minn jew daqs 1.70 L u r-riżultat tat-tieni test hu inqas minn jew ugwali għal L. 
 
(V
1 £ 0.85 L u V 1 + V 2 £ 1.70 L u V 2 £ L). 
 5.3.6. Test tat-Tip V (Id-durabbilità tal-mekkaniżmi ta’ kontra t-tniġġis)  27.12.2006 MT Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea 253
E/ECE/324          Rev.1/Add.82/Rev.3  
E/ECE/TRANS/505   
Regolament Nru. 83 
paġna 21  
 
5.3.6.1. Dan it-test għandu jsir fuq il-vetturi kollha msemmija fil-paragrafu 1 li għalihom 
jgħodd it-test speċifikat fil-paragrafu 5.3.1. It-test jirrappreżenta test ta’ 
deterjorament ta’ 80,000 kilometru skond il-programm deskritt fl-Anness 9 fuq korsa tat-test, fit-triq jew fuq dajnamometru tax-xażi. 
 5.3.6.1.1. Vetturi li jistgħu jieħdu petrol kif ukoll fjuwil LPG jew NG għandhom ikunu ttestjati 
fit-test tat-Tip V fuq il-petrol biss.  F’dak il-każ il-fattur tad-deterjorament li jinsab 
fil-petrol mingħajr ċomb għandu jitqies ukoll għal- LPG jew għall- NG. 
 
5.3.6.2. Minkejja r-rekwiżit tal-paragrafu 5.3.6.1., fabbrikant jista’ jagħżel li jintużaw il-
fatturi ta’ deterjorament mit-tabella li ġejja bħala alternattiva għat-testjar fil-
paragrafu 5.3.6.1.  
 
 
Kate gorija tal- Mag na   
Fatturi t ad-d eterjorament  
Sus tanza li t ni ġ ġes  CO HC NO x HC + NO x(1 )  Partikuli  separati
 
Magn a li taħ dem b’mod  
pożittiv   1.2  1.2  1.2  -  - 
Magn a li t aħd em bil-ko mpres sjoni
  1.1  -  1  1  1.2 
 
  (1)   Għall-vetturi li għandhom magni li jaħdmu bil-kompressjoni 
 
Fuq talba tal-fabbrikant, is-servizz tekniku jista’ jagħmel it-test tat-Tip I qabel ma jkun tlesta t-test tat-Tip V billi jintużaw il-fatturi tad-deterjorament imsemmija fit-tabella t’hawn fuq. Meta jitlesta t-test tat-Tip V, is-servizz tekniku jista’ mbagħad jemenda r-riżultati ta’ l-approvazzjoni tat-tip imniżżla fl-Anness 2 billi jibdel il-fatturi ta' deterjorament fit-tabella t'hawn fuq ma' dawk imkejla fit-test tat-Tip V.  
 5.3.6.3. Il-fatturi tad-deterjorament jiġu determinati billi tintuża’ jew il-proċedura fil-
paragrafu 5.3.6.1. jew il-valuri fit-tabella fil-paragrafu 5.3.6.2. Il-fatturi jintużaw biex jistabilixxu l-konformità mar-rekwiżiti tal-paragrafi 5.3.1.4. u 8.2.3.1. 
 5.3.7. Dejta dwar l-emissjoni meħtieġa għat-testjar dwar jekk il-vettura hix tajba għat-triq  5.3.7.1. Dan ir-rekwiżit japplika għall-vetturi kollha li fihom magna  positive ignition  li 
għalihom hi mfittxa l-approvazzjoni tat-tip skond din l-emenda. 
 5.3.7.2. Meta ttestjati skond l-Anness 5 (test tat-Tip II) meta qed taħdem normali mhux fuq 
ger: 
 
(a)  il-kontenut tal-monossidu karboniku bil-volum tal-gassijiet ta’ l-egżost li 
joħorġu għandu jkun irrekordjat, 
 254 MT Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea 27.12.2006
E/ECE/324          Rev.1/Add.82/Rev.3  
E/ECE/TRANS/505   
Regolament Nru. 83 
paġna 22  
 
(b)  il-veloċità tal-magna waqt it-test għandha tittieħed, inkluż xi tolleranzi. 
 
5.3.7.3.  Meta ttestjati b’veloċità ‘għolja mhux fuq ger’ (jiġifieri > 2,000 min. -1) 
 
(a)  il-kontenut tal-monossidu karboniku bil-volum tal-gassijiet ta’ l-egżost li 
joħorġu għandu jkun irrekordjat, 
 
(b)  il-valur Lambda  (*) għandu jkun irrekordjat. 
 
(ċ)  il-veloċità tal-magna waqt it-test għandha tkun irrekordjata, inkluż xi 
 tolleranzi. 
 
(*) Il-valur Lambda  għandu jkun ikkalkulat billi tintuża’ l-ekwazzjoni 
simplifikata Brettschneider  kif ġej: 
 
 
 
 
 fejn: 
   [ ] =  Konċentrazzjoni fil-mija fil-volum  
   K1 =  Il-fattur tal-konverżjoni mill-kejl NDIR għall-kejl FID (mogħti mill-
fabbrikant ta’ l-apparat tal–kejl)  
 
 H
cv =  Il-proporzjon atomiku ta’ l-idroġenu għall-karbonju  - għall-petrol 
1.73 
  - għal- LPG  2.53 
  - għall- NG  4.0 
 
 O cv =  Proporzjon atomiku ta’ l-ossiġnu għall-karbonju  - għall-petrol  0.02 
  - għal- LPG  0.0 
- għall- NG  0.0 
 
5.3.7.4. It-temperatura taż-żejt tal-magna meta jsir it-test għandha titkejjel u tkun rekordjata.  5.3.7.5.  It-tabella fl-oġġett 17 fil-lista għal Anness 2 għandha timtela.  27.12.2006 MT Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea 255
E/ECE/324          Rev.1/Add.82/Rev.3  
E/ECE/TRANS/505   
Regolament Nru. 83 
paġna 23  
 
5.3.7.6. Il-fabbrikant għandu jikkonferma l-preċiżjoni tal-valur Lambda  rrekordjat meta l-
approvazzjoni tat-tip fil-paragrafu 5.3.7.3. tkun meqjusa rappreżentattiva tal-vetturi 
tipiċi tal-produzzjoni fi żmien 24 xahar mid-data ta’ l-għoti ta' l-approvazzjoni tat-tip mill-awtorità kompetenti. Għandha ssir evalwazzjoni abbażi tas-servejs u l-istudji tal-vetturi tal-produzzjoni. 
 
5.3.8.  Test  - OBD  
 
Dan it-test għandu jsir fuq il-vetturi kollha msemmija fil-paragrafu 1.  Il-proċedura 
tat-test deskritta fl-Anness 11, il-paragrafu 3. għandha tiġi segwita.  
 6.  MODIFIKAZZJONIJIET TAT-TIP TA' VETTURA   6.1. Kull modifikazzjoni tat-tip ta’ vettura għandha tkun mgħarrfa lid-dipartiment 
amministrattiv li approva t-tip ta' vettura. Id-dipartiment imbagħad jista’ jew: 
 6.1.1. iqis li l-modifikazzjonijiet magħmula x’aktarx ma jkollhomx effett negattiv kbir u li 
xorta waħda l-vettura xorta għadha tikkonforma mar-rekwiżit; jew 
 6.1.2. jirrikjedi li s-servizz tekniku responsabbli biex jagħmel it-testijiet jagħmel rapport 
ieħor dwar it-test. 
 6.2. Sew jekk tkun ikkonfermata jew miċħuda l-approvazzjoni, billi jkunu speċifikati t-
tibdiliet, dawn għandhom jintbagħtu lill-Partijiet tal-Ftehim li japplikaw dan ir-Regolament permezz tal-proċedura speċifikata fil-paragrafu 4.3 t’hawn fuq. 
 6.3. L-awtorità kompetenti li toħroġ l-estensjoni ta’ l-approvazzjoni għandha tassenja 
numru tas-serje lill-estensjoni u tgħarraf b'dan lill-Partijiet l-oħra tal-Ftehim ta' l-1958 li japplikaw dan ir-Regolament permezz ta' formola ta' komunikazzjoni li tikkonforma mal-mudell fl-Anness 2 ta’ dan ir-Regolament. 
 7.  ESTENSJONI TA’ L-APPROVAZZJONI  
Fil-każ tal-modifikazzjonijiet ta’ l-approvazzjoni tat-tip skond dan ir-Regolament, id-dispożizzjonijiet speċjali li ġejjin għandhom japplikaw, jekk jgħoddu.  
 
7.1.  Estensjonijiet marbuta ma’ l-emissjonijiet ta’ l-egżost
 
(Testijiet tat-Tip I, Tip II u Tip VI). 
 7.1.1.  Tipi ta’ vetturi b’piżijiet ta’ referenza differenti  7.1.1.1. L-approvazzjoni mogħtija lill-vettura tat-tip tista’ tkun estiża biss għal tipi ta’ vetturi 
b’piż ta’ referenza li jeħtieġ l-użu taż-żewġ kategoriji ogħla li jmiss ta’ inerzja ekwivalenti jew xi kategorija ekwivalenti aktar baxxa ta’ inerzja. 
 256 MT Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea 27.12.2006
E/ECE/324          Rev.1/Add.82/Rev.3  
E/ECE/TRANS/505   
Regolament Nru. 83 
paġna 24  
 
7.1.1.2. Fil-każ ta’ vetturi fil-kategorija N
1 u vetturi fil-kategorija M imsemmija fin-nota 2 
tal-paragrafu 5.3.1.4., jekk il-piż ta’ referenza tal-vettura tat-tip li għaliha hi meħtieġa 
l-estensjoni ta’ l-approvazzjoni għandha bżonn l-użu ta’ inerzja ekwivalenti aktar baxxa minn dik użata għall-vettura tat-tip approvata diġa’, l-estensjoni ta’ l-approvazzjoni tingħata jekk il-piżijiet tas-sustanzi li jniġġsu miksuba mill-vettura diġa’ approvata huma fi ħdan il-limiti preskritti għall-vettura li għaliha hi mitluba l-estensjoni ta’ l-approvazzjoni. 
 7.1.2.  Tipi ta' vetturi bi proporzjonijiet tal-ger globali differenti  
L-approvazzjoni mogħtija lil tip ta' vettura tista' taħt il-kundizzjonijiet li ġejjin tkun estiża għal tipi ta' vetturi li jvarjaw biss mit-tip approvat fir-rigward tal-proporzjonijiet ta’ l-ingranaġġ tagħhom:  
 7.1.2.1. Għal kull wieħed mill-proporzjonijiet ta’ ingranaġġ użat fit-test tat-Tip I u tat-Tip VI, 
jeħtieġ li jkun magħruf il-proporzjon,  
 
 
 
fejn, b’veloċità tal-magna ta’ 1,000 min-1, V 1 hija l-veloċità tat-tip ta’ vettura 
approvata u V 2 hija l-veloċità tat-tip ta’ vettura li għaliha hi meħtieġa l-estensjoni ta' 
l-approvazzjoni.  
 7.1.2.2.  Jekk, għal kull proporzjon tal-ger, E < 
 8 fil-mija, l-estensjoni tingħata mingħajr ma 
jiġu mtennija t-testijiet tat-Tip I u tat-Tip VI. 
 7.1.2.3.  Jekk, talanqas għal proporzjon wieħed tal-ger, E > 8 fil-mija u jekk għal kull 
proporzjon tal-ger E ± 13 fil-mija t-test tat-Tip I u tat-Tip VI għandu jkun imtenni, 
iżda jista’ jsir f’laboratorju magħżul mill-fabbrikant dejjem fuq l-approvazzjoni tas-servizz tekniku.  Ir-rapport tat-testijiet għandu jintbagħat lis-servizz tekniku 
responsabbli mit-testijiet ta' l-approvazzjoni tat-tip.  
 7.1.3.  Tipi ta’ vetturi b'piżijiet ta' referenza differenti u proporzjonijiet globali ta’ ingranaġġ 
differenti 
 
Approvazzjoni mogħtija għal tip ta’ vettura tista’ tkun estiża għal tipi ta’ vetturi li jvarjaw biss mit-tip approvat fir-rigward tal-piż ta’ referenza tagħhom u l-proporzjonijiet globali tagħhom ta’ ingranaġġ, dejjem jekk jiġu sodisfatti l-kundizzjonijiet kollha preskritti fil-paragrafi 7.1.1. u 7.1.2.  
 7.1.4.  Nota
: Meta vettura ġiet approvata skond il-paragrafi 7.1.1. sa 7.1.3., dik l-
approvazzjoni ma tistax tkun estiża għal tipi oħra ta’ vetturi. 27.12.2006 MT Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea 257
E/ECE/324          Rev.1/Add.82/Rev.3  
E/ECE/TRANS/505   
Regolament Nru. 83 
paġna 25  
 
 
7.2.  Emissjonijiet li jevaporaw
 (test tat-Tip IV)  
  7.2.1. Approvazzjoni mogħtija lil tip ta’ vettura mgħammra bis-sistema li tikkontrolla l-
emissjonijiet li jevaporaw tista’ tkun estiża taħt il-kundizzjonijiet li ġejjin: 
 7.2.1.1. Il-prinċipju bażiku tal-kejl tal-fjuwil/arja (eż. injezzjoni f’punt wieħed, karburatur) 
għandu jkun l-istess. 
 7.2.1.2. Il-forma tat-tank tal-fjuwil u l-materjal tat-tank tal-fjuwil u tal-pajpijiet tal-likwidu 
tal-fjuwil għandhom ikunu identiċi. L-agħar każ tal-familja fir-rigward tas-sezzjoni trażversali u t-tul approssimattiv tal-pajp għandhom ikunu ttestjati. Is-servizz tekniku responsabbli mit-testijiet ta’ l-approvazzjoni tat-tip għandu jiddeċiedi jekk jiġux aċċettati s-separaturi tal-fwar/likwidu mhux identiċi. Il-volum tat-tank tal-fjuwil 
għandu jkun fil-firxa ta’ ∀10 fil-mija. L-issettjar tal-valv li jtaffi l-pressjoni tat-tank 
għandu jkun identiku.  
 
7.2.1.3. Il-metodu ta’ ħżin tal-fwar tal-fjuwil għandu jkun identiku, jiġifieri l-forma u l-volum 
tal-mekkaniżmu ta' l-ilqugħ, il-mezz tal-ħżin, it-tagħmir għat-tindif ta' l-arja (jekk użat biex jikkontrolla l-emissjonijiet li jevaporaw), eċċ. 
 
7.2.1.4. Il-volum tal-fjuwil fit-tazza tal-karburatur għandu jkun fil-firxa ta’ ∀ 10 millilitri.  
 
7.2.1.5. Il-metodu tat-tindif tal-fwar maħżun għandu jkun identiku (eż. billi tgħaddi l-arja, 
punt fejn tistartja jew jitnaddaf il-volum waqt iċ-ċiklu tas-sewqan). 
 7.2.1.6. Il-metodu tas-siġillar u ventilazzjoni tas-sistema li tkejjel il-fjuwil għandu jkun 
identiku. 
 7.2.2. Noti oħra:  
(i)  jistgħu jintużaw magni ta’ daqsijiet differenti; 
 
(ii)  jistgħu jintużaw magni b’saħħiet differenti; 
 
(iii) jistgħu jintużaw gerboksis awtomatiċi u manwali, li jingranaw fuq żewġ u 
erba’ roti; 
 
(iv)  jistgħu jintużaw stili ta’ bodi differenti: 
 
(v) jistgħu jintużaw roti u tajers ta’ daqsijiet differenti; 
 258 MT Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea 27.12.2006
E/ECE/324          Rev.1/Add.82/Rev.3  
E/ECE/TRANS/505   
Regolament Nru. 83 
paġna 26  
 
7.3. Id-durabbilità tal-mekkaniżmi ta’ kontra t-tniġġis
 (test tat-Tip V)  
 
7.3.1. Approvazzjoni mogħtija lil tip ta’ vettura tista’ tkun estiża għal tipi differenti ta’ 
vetturi, dejjem jekk is-sistema mħallta li tikkontrolla l-magna/tniġġis hi l-istess bħal dik tal-vettura li ġiet approvata diġa'. Għal dan il-għan, dawk it-tipi ta’ vetturi li l-parametri tagħhom deskritti hawn taħt huma identiċi jew jibqgħu fil-valuri ta' limitu preskritti huma meqjusa li jappartjenu għall-istess sistema ta’ kontroll imħallta tal-magna/tniġġis. 
 7.3.1.1. Magna
: 
 
numru ta’ ċilindri,  
 
kapaċità tal-magna ( ± 15 fil-mija),  
 
il-konfigurazzjoni tal-blokka taċ-ċilindru,  
 
numru ta’ valvs,  
 
sistema tal-fjuwil,  
 
tip ta’ sistema li tkessaħ,  
 
il-proċess kombustibbli,  
 
id-dimensjonijiet miċ-ċentru saċ-ċentru tat-toqba taċ-ċilindru.  
 7.3.1.2.  Sistema li tikkontrolla t-tniġġis:  
Converters katalitiċi:  
 
numru ta’  converters  katalitiċi u elementi,  
 
id-daqs u l-għamla tal- converters  katalitiċi (volum tal-blokka tal-konkos ± 10 
fil-mija),  
 
tip ta’ attività katalitika (ossidazzjoni, tliet direzzjonijiet, ...),  
 
tagħbija tal-metall prezzjuż (identiku jew ogħla),  
 
proporzjon tal-metall prezzjuż ( ± 15 fil-mija),  
  
is-sottostrata (struttura u materjal),  
  
id-densità taċ-ċellola,  27.12.2006 MT Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea 259
E/ECE/324          Rev.1/Add.82/Rev.3  
E/ECE/TRANS/505   
Regolament Nru. 83 
paġna 27  
 
  
tip ta’ kisi għall- converter(s) katalitiċi , 
 
fejn jinsabu l- converters  katalitiċi (l-pożizzjoni u d-dimensjoni fis-sistema ta’ 
l-egżost, li ma joħolqux varjazzjoni fit-temperatura ta' aktar minn 50 K fid-daħla tal- converter  katalitiku).  
 
Din il-varjazzjoni fit-temperatura għandha tkun iċċekkjata taħt kundizzjonijiet stabbilizzati b’veloċità ta’ 120 km/h u l-issettjar tat-tagħbija tat-test tat-Tip I.  
 
L-injezzjoni ta’ l-arja:  bit-tip jew mingħajru  
(pulsair , pompi ta’ l-arja, ...).  
 
Ċirkolazzjoni mill-ġdid tal-gass ta’ l-egżost ( EGR) : biha jew mingħajrha. 
 7.3.1.3. Kategorija ta’ l-inerzja: iż-żewġ kategoriji ta’ l-inerzja eżatt fuq u kull kategorija ta’ 
inerzja taħt. 
 7.3.1.4. It-test tad-durabbilità jista’ jintlaħaq billi tintuża’ vettura, stil tal-bodi, gerboks 
(awtomatika jew manwali) u daqs tar-roti jew tajers tagħha li huma differenti minn dawk tat-tip ta’ vettura li għaliha tinħtieġ l-approvazzjoni tat-tip. 
 7.4. Dijanjostiċi abbord
 
 7.4.1. Approvazzjoni mogħtija lil tip ta’ vettura fir-rigward tas-sistema OBD  tista’ tkun 
estiża għal tipi differenti ta’ vetturi mill-istess familja ta' vetturi OBD  kif deskritt fl-
Anness 11, l-Appendiċi 2.  Is-sistema li tikkontrolla l-emissjonijiet tal-magna 
għandha tkun identika bħal dik tal-vettura approvata diġa' u tikkonforma mad-deskrizzjoni tal-familja tal-magni OBD  imsemmija fl-Anness 11, l-Appendiċi 2, 
minkejja l-karatteristiċi li ġejjin tal-vettura: 
 
aċċessorji tal-magna,  
 
tajers, 
 
inerzja ekwivalenti,  
 
sistema li tkessaħ,  
 
proporzjon globali tal-ger,  
 
tip ta’ ingranaġġ,  
 
tip ta’ bodywork.  260 MT Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea 27.12.2006
E/ECE/324          Rev.1/Add.82/Rev.3  
E/ECE/TRANS/505   
Regolament Nru. 83 
paġna 28  
 
 
8. KONFORMITA` TAL-PRODUZZJONI ( COP ) 
 8.1. Kull vettura li jkollha marka ta’ l-approvazzjoni kif preskritta taħt dan ir-Regolament 
għandha tikkonforma, fir-rigward tal-komponenti li jaffettwaw l-emissjonijiet ta’ sustanzi li jniġġsu tal-gass u tal-partikuli  separati li tarmi l-magni, l-emissjonijiet 
mill- crankcase  u l-emissjonijiet li jevaporaw, mat-tip ta' vettura approvata. Il-
konformità tal-proċeduri tal-produzzjoni għandha taqbel ma’ dawk stipulati fil-Ftehim ta’ l-1958, l-Appendiċi 2  (E/ECE/324-E/ECE/TRANS/505/Rev.2), ma’ dawn 
ir-rekwiżiti li ġejjin: 
 8.2. Ġeneralment, il-konformità tal-produzzjoni fir-rigward li jiġu limitati l-emissjonijiet 
mill-vettura (testijiet tat-Tip I, II, III u IV) tkun iċċekkjata abbażi tad-deskrizzjoni mogħtija fil-formola ta’ komunikazzjoni u l-annessi tagħha. 
 
Konformità ta’ vetturi li qed jaħdmu
 
 
B’referenza għall-approvazzjonijiet tat-tip mogħtija għall-emissjonijiet, dawn il-miżuri għandhom ukoll ikunu adattati biex tkun ikkonfermata l-funzjonalità tal-mekkaniżmi li jikkontrollaw l-emissjoni kemm idumu jintużaw b'mod utili l-vetturi meta użati taħt kundizzjonijiet normali (konformità tal-vetturi li qed jaħdmu li jinżammu u jintużaw sew). Għall-fini ta’ dan ir-Regolament dawn il-miżuri għandhom ikunu ċċekkjati għal perjodu sa 5 snin jew 80,000 km, liema minnhom hu l-ewwel, u mill-1 ta’ Jannar 2005, għal perjodu sa 5 snin jew 100,000 km, liema minnhom hu l-ewwel.  
 8.2.1. L-awditjar tal-konformità meta qed jaħdmu jsir mid-dipartiment amministrattiv 
abbażi ta' kull informazzjoni relevanti li għandu l-fabbrikant, taħt proċeduri simili għal dawk imfissra fl-Appendiċi 2 tal-Ftehim ta' l-1958 (E/ECE/324-E/ECE/TRANS/505/Rev.2). 
 
 Figuri 4/1 u 4/2, fl-Appendiċi 4, juru l-proċedura biex tkun iċċekkjata l-konformità 
meta qed jaħdmu.  
 
1. Parametri li jfissru l-familja ta’ meta qed jaħdmu  
 
 Il-familja ta’ meta qed jaħdmu tista’ tiġi mfissra bħala l-parametri bażiċi tad-disinn li 
għandhom ikunu komuni għall-vetturi fi ħdan il-familja.  B’dak il-mod, dawk it-tipi 
ta’ vetturi li għandhom in komuni, jew fi ħdan it-tolleranzi dikjarati, talanqas il-parametri deskritti hawn taħt, jistgħu jitqiesu li jappartjenu għall-istess familja meta qed jaħdmu:  
 
– 1. proċess kombustibbli ( 2-stroke, 4-stroke,  idur);  
– 2. numru ta’ ċilindri;  27.12.2006 MT Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea 261
E/ECE/324          Rev.1/Add.82/Rev.3  
E/ECE/TRANS/505   
Regolament Nru. 83 
paġna 29  
 
– 1. konfigurazzjoni tal-blokka taċ-ċilindru (dritta, V, fid-direzzjoni tar-
rejdjus, mimduda b’mod oppost, oħrajn).  L-inklinazzjoni jew l-
orjentazzjoni taċ-ċilindri mhix kriterja; 
– 3. metodu ta’ kif tieħu fjuwil il-magna (eż. injezzjoni indiretta jew 
diretta);  
– 4. it-tip ta’ sistema li tkessaħ (arja, ilma, żejt);  
– 5. metodu ta’ ġbid ‘il barra (miġbud ‘il barra b’mod naturali, iċċarġjat bil-
pressjoni);  
– 1. fjuwil li għalih hi ddisinjata l-magna (petrol, diżil, NG, LPG,  eċċ).  
Vetturi li jieħdu żewġ tipi ta’ fjuwil jistgħu jkunu miġbura fi gruppi bil-vetturi li jieħdu fjuwil speċifiku li jipprovdu wieħed mill-fjuwils huma komuni;  
– 2. tip ta’ converter  katalitiku (katalizzatur fi tliet direzzjonijiet jew ieħor 
(oħrajn));  
– 6. tip ta’ maqbad tal-partikuli separati (bih jew mingħajru);  
– 7. ċirkolazzjoni mill-ġdid tal-gass ta’ l-egżost (bih jew mingħajru);  
– 8. kapaċità taċ-ċilindru tal-magna ta’ l-akbar magna fil-familja tneħħi 30 
fil-mija.  
 
8.2.1.2. L-awditjar tal-konformità meta qed taħdem isir mid-dipartiment amministrattiv 
abbażi ta’ l-informazzjoni mogħtija mill-fabbrikant.  Dik l-informazzjoni jrid ikun 
fiha, iżda mhux biss huma, dawn li ġejjin: 
 
8.2.1.2.1. L-isem u l-indirizz tal-fabbrikant. 
 
8.2.1.2.2. L-isem, l-indirizz, in-numri tat-telefown u l-faks u l-indirizz tal-posta elettronika tar-
rappreżentant awtorizzat tiegħu fi ħdan l-oqsma koperti bl-informazzjoni tal-
fabbrikant. 
 
8.2.1.2.3. L-isem(ismijiet) tal-mudell tal-vetturi inklużi fl-informazzjoni tal-fabbrikant. 
 
8.2.1.2.4. Fejn jixraq, il-lista tat-tipi ta' vetturi koperti fl-informazzjoni tal-fabbrikant, jiġifieri l-
grupp tal-familja li qed taħdem skond il-paragrafu 8.2.1.1. 
 
8.2.1.2.5. Il-kowds tan-numru ta’ identifikazzjoni tal-vettura ( VIN) applikabbli għal dawn it-
tipi ta' vetturi fi ħdan il-familja li qed taħdem (prefiss VIN). 
 
8.2.1.2.6. In-numri tat-tip ta’ approvazzjonijiet applikabbli għal dawn it-tipi ta’ vetturi fi ħdan 
il-familja li qed taħdem, inkluż, fejn jgħodd, in-numri ta’ l-estensjonijiet kollha u t-tiswijiet li jsiru fil-post/sejħiet mill-ġdid (mudelli ġodda).  
 
8.2.1.2.7. Dettalji ta’ estensjonijiet, tiswijiet fil-post/sejħiet mill-ġdid għal dawk it-tipi ta’ 
approvazzjonijiet għall-vetturi koperti fl-informazzjoni tal-fabbrikant (jekk ikunu mitluba mid-dipartiment amministrattiv). 
 262 MT Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea 27.12.2006
E/ECE/324          Rev.1/Add.82/Rev.3  
E/ECE/TRANS/505   
Regolament Nru. 83 
paġna 30  
 
8.2.1.2.8. Il-perjodu ta’ żmien li fih inġabret l-informazzjoni tal-fabbrikant. 
 
8.2.1.2.9. Il-perjodu li damet tinbena l-vettura msemmi fl-informazzjoni tal-fabbrikant (eż. 
‘vetturi manifatturati matul is-sena kalendarja 2001'). 
 
8.2.1.2.10. Il-proċedura tal-fabbrikant li tiċċekkja l-konformità meta qed taħdem, inkluż:  
 
8.2.1.2.10.1. Metodu dwar fejn tinstab il-vettura; 
 
8.2.1.2.10.2. Kriterji dwar l-għażla u ċ-ċaħda ta’ vetturi; 
 
8.2.1.2.10.3. Tipi ta’ testijiet u proċeduri użati għall-programm; 
 
8.2.1.2.10.4. Il-kriterji tal-fabbrikant dwar l-aċċettazzjoni/rifjutar għall-grupp tal-familja meta qed 
jaħdem; 
 
8.2.1.2.10.5. Iż-żona(żoni) ġeografiċi li fihom il-fabbrikant ġabar l-informazzjoni. 
 
8.2.1.2.10.6. Daqs tal-kampjun u pjan ta’ kif ittieħed il-kampjun użat. 
 
Ir-riżultati mill-proċedura tal-fabbrikant dwar il-konformità meta qed jaħdmu, inkluż:  
 L-identifikazzjoni tal-vetturi inklużi fil-programm (sew jekk ittestjati sew jew mhumiex).  
 L-identifikazzjoni trid tinkludi: l-isem tal-mudell;  
9. in-numru ta’ identifikazzjoni tal-vettura ( VIN); 
10. in-numru ta’ reġistrazzjoni tal-vettura; 
11. id-data tal-fabbrikazzjoni; 12. ir-reġjun fejn se tintuża’ (meta jkun magħruf); 13. it-tajers imwaħħla. 
 
8.2.1.2.11.2. Ir-raġuni(jiet) għalfejn ġiet rifjutata vettura mill-kampjun. 
 
8.2.1.2.11.3. L-istorja tas-servizz għal kull vettura fil-kampjun (inkluż xi mudelli ġodda). 
 
8.2.1.2.11.4. L-istorja tat-tiswija għal kull vettura fil-kampjun (fejn tkun magħrufa). 
 
8.2.1.2.11.5. Dejta tat-test, inkluż: 
14. id-dejta tat-test; 
15. il-post fejn sar it-test; 16. id-distanza indikata fuq l-odometru tal-vettura; 17. speċifikazzjonijiet tal-fjuwil użat għat-test (eż. fjuwil ta’ referenza użat għat-
test jew fjuwil li jeżisti fis-suq); 
18. kundizzjonijiet tat-test (temperatura, umdità, piż ta’ l-inerzja tad-
dajnamometru); 
19. is-settings tad-dajnamometru (eż. is-setting tas-saħħa); 27.12.2006 MT Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea 263
E/ECE/324          Rev.1/Add.82/Rev.3  
E/ECE/TRANS/505   
Regolament Nru. 83 
paġna 31  
 
20. ir-riżultati tat-test (minn talanqas tliet vetturi differenti għal kull familja). 
 
8.2.1.2.12. Ir-rekords ta’ indikazzjoni mis-sistema OBD.  
 
8.2.2. L-informazzjoni miġbura mill-fabbrikant għandha tkun dettaljata biżżejjed biex 
tiżgura li l-mod kif qed taħdem il-vettura jista’ jkun evalwat waqt li qed tintuża’ f’kundizzjonijiet normali kif imfissra fil-paragrafu 8.2. u b’mod li jkun rappreżentattiv tal-penetrazzjoni ġeografika tal-fabbrikant.  
 
 Għall-fini ta’ dan ir-Regolament, il-fabbrikant m’għandux ikun obbligat li jagħmel 
awditjar tal-konformità ta’ tip ta’ vettura meta qed taħdem jekk juri għas-
sodisfazzjon ta’ l-awtorità li tapprova t-tip li l-bejgħ annwali madwar id-dinja ta’ dik 
it-tip ta’ vettura huwa inqas minn 10,000 fis-sena.  
  
 Fil-każ ta’ vetturi li jrid jinbiegħu fl-Unjoni Ewropea, il-fabbrikant m’għandux ikun 
obbligat jagħmel awditjar dwar il-konformità ta’ tip ta’ vettura jekk jista’ juri għas-sodisfazzjon ta' l-awtorità li tapprova t-tip li l-bejgħ annwali ta' dik it-tip ta' vettura huwa inqas minn 5,000 fis-sena fl-Unjoni Ewropea.  
  8.2.3. Jekk għandu jsir test tat-Tip I u l-approvazzjoni tat-tip ta’ vettura għandha estensjoni 
waħda jew diversi estensjonijiet, it-testijiet se jsiru jew fuq il-vettura deskritta fil-pakkett ta’ informazzjoni tal-bidu jew fuq il-vettura deskritta fil-pakkett ta’ informazzjoni marbut ma’ l-estensjoni relevanti.  
 8.2.3.1. Iċċekkjar tal-konformità tal-vettura għat-test tat-Tip I.  
Wara li ssir l-għażla mill-awtorità, il-fabbrikant m’għandu jagħmel l-ebda aġġustament fuq il-vetturi magħżula.  
  Għall-vetturi elettriċi ibridi  (HEV ), it-testijiet għandhom isiru taħt il-kundizzjonijiet 
determinati fl-Anness 14:  
 
- Għal vetturi OVC , il-kejlijiet ta’ l-emissjonijiet tas-sustanzi li jniġġsu 
għandhom isiru bil-vettura kkondizzjonata skond kundizzjoni B tat-test tat-Tip I għall-vetturi ibridi  OVC.  
 - Għall-vetturi NOVC , il-kejlijiet ta’ l-emissjonijiet tas-sustanzi li jniġġsu għandu 
jsir taħt l-istess kundizzjonijiet bħal dawk għal vetturi NOVC fit-test tat-Tip I.  
 
8.2.3.1.1. Tliet vetturi fis-serje jintgħażlu b'mod aleatorju u jiġu ttestjati kif deskritt fil-
paragrafu 5.3.1.  Il-fatturi ta' deterjorament huma użati bl-istess mod.  Il-valuri ta' 
limitu jinsabu fil-paragrafu 5.3.1.4. 
 264 MT Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea 27.12.2006
E/ECE/324          Rev.1/Add.82/Rev.3  
E/ECE/TRANS/505   
Regolament Nru. 83 
paġna 32  
 
8.2.3.1.1.1. Fil-każ ta’ sistemi li jirriġeneraw perjodikament kif imfisser fil-paragrafu 2.20., ir-
riżultati għandhom jiġu multiplikati bil-fatturi K
i miksuba permezz tal-proċedura 
speċifikata fl-Anness 13 meta ngħatat l-approvazzjoni tat-tip. 
 
 Fuq talba tal-fabbrikant, it-testjar jista’ jsir eżatt wara li tkun tlestiet ir-riġenerazzjoni.  
 8.2.3.1.2. Jekk l-awtorità tkun sodisfatta bid-devjazzjoni standard tal-produzzjoni mogħtija 
mill-fabbrikant skond il-paragrafu 8.2.1. t’hawn fuq, it-testijiet isiru skond l-Appendiċi 1. 
 
Jekk l-awtorità ma tkunx sodisfatta bid-devjazzjoni standard tal-produzzjoni mogħtija mill-fabbrikant skond il-paragrafu 8.2.1. t’hawn fuq, it-testijiet isiru skond l-Appendiċi 2.  
 8.2.3.1.3. Il-produzzjoni tas-serje titqies li tikkonforma jew ma tikkonformax abbażi tat-test 
kampjunarju tal-vetturi la darba tintlaħaq deċiżjoni li tgħaddi għals-sustanzi li jniġġsu kollha jew deċiżjoni li ma tgħaddix milħuqa għal sustanza li tniġġes wieħed, skond il-kriterji tat-test applikati fl-Appendiċi xieraq. 
 
Meta tintlaħaq deċiżjoni li tgħaddi għal sustanza li tniġġes wieħed, dik id-deċiżjoni m'għandhiex tinbidel b'testijiet oħra li jsiru biex tintlaħaq għals-sustanzi li jniġġsu l-oħra. 
 
Jekk ma tintlaħaq l-ebda deċiżjoni li tgħaddi għals-sustanzi li jniġġsu kollha u l-ebda deċiżjoni li ma tgħaddix ma tintlaħaq għal sustanza li tniġġes wieħed, isir test fuq vettura oħra (ara l-Figura 2 t’hawn taħt).  
 8.2.3.2. Minkejja r-rekwiżiti tal-paragrafu 3.1.1. ta’ l-Anness 4, it-testijiet se jsiru fuq vetturi 
li jkun għadhom ġejjin mil-linja tal-produzzjoni. 
 8.2.3.2.1. Iżda, fuq talba tal-fabbrikant, it-testijiet jistgħu jsiru fuq vetturi li lestew:  
- massimu ta’ 3,000 km għal vetturi mgħammra b’magna  positive ignition , 
 
- massimu ta’ 15,000 km għal vetturi mgħammra b’magni li jaħdmu bil-
kompressjoni . 
 
Fiż-żewġ każijiet, il-proċedura dwar it-tħaddim tal-bidu trid issir mill-fabbrikant, li għandu jintrabat li ma jagħmel l-ebda aġġustamenti lil dawn il-vetturi.  
 27.12.2006 MT Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea 265
E/ECE/324          Rev.1/Add.82/Rev.3  
E/ECE/TRANS/505   
Regolament Nru. 83 
paġna 33  
 
Figura 2
 
 
 
 8.2.3.2.2. Jekk il-fabbrikant jixtieq li jagħmlilhom it-tħaddim tal-bidu lill-vetturi, ("x" km, fejn 
x # 3,000 km għal vetturi mgħammra b’magni positive ignition  u x # 15,000 km għal 
vetturi mgħammra b’magni li jaħdmu bil-kompressjoni), il-proċedura se tkun kif ġej:  
 
(a)  l-emissjonijiet tas-sustanza li tniġġes (Tip I) se jitkejlu f’żero u f’"x” km 
 fuq l-ewwel vettura ttestjata, 
 
(b)  il-koeffiċjent ta’ l-evoluzzjoni ta’ l-emissjonijiet bejn żero u “x” km se 
jkun ikkalkulat għal kull wieħed mils-sustanzi li jniġġsu: 
 Test ta’ 
tliet vetturi
Komputazzjoni ta’ l-
istatistika tat-test 
Skond l-Appendiċi li jixraq, l-istatistika tat-
test taqbel mal-kriterji sabiex teħel is-serje 
għallinqas għal sustanza waħda li tniġġes?
Deċiżjoni li tgħaddi tintlaħaq għal 
sustanza waħda li tniġġes jew aktar
Deċiżjoni li tgħaddi tintlaħaq għas- 
sustanzi li jniġġsu kollha? 
Test ta’ vettura addizzjonali Serje 
miċħuda 
Serje 
aċċettata Skond l-Appendiċi li jixraq, l-istatistika tat-
test taqbel mal-kriterji sabiex teħel is-serje 
għallinqas għal sustanza waħda li tniġġes?
 LE 
IVA 
LE LE 
IVLE 266 MT Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea 27.12.2006
E/ECE/324          Rev.1/Add.82/Rev.3  
E/ECE/TRANS/505   
Regolament Nru. 83 
paġna 34  
 
L-emissjonijiet “x” km / Emissjonijiet żero km  
 
Dawn jistgħu jkunu inqas minn 1,  
 
(ċ) il-vetturi l-oħra ma jsirilhomx it-tħaddim tal-bidu, iżda l-emissjonijiet 
tagħhom f’żero km se jkun multiplikati bil-koeffiċjent ta’ l-evoluzzjoni. 
 
F’dan il-każ, il-valuri li jridu jittieħdu se jkunu:  
 
(i) il-valuri f’‘x’ km għall-ewwel vettura, 
 
(ii) il-valuri f’żero km multiplikati bil-koeffiċjent ta’ l-evoluzzjoni għall-
vetturi l-oħra. 
 8.2.3.2.3. Dawn it-testijiet kollha jistgħu jsiru bil-fjuwil kummerċjali. Iżda, fuq talba tal-
fabbrikant, il-fjuwils ta’ referenza deskritti fl-Anness 10 jistgħu jintużaw. 
 
(i) Jekk irid isir test tat-Tip III, għandu jsir fuq il-vetturi kollha magħżula 
għat-test tat-Tip I COP.  Għandu jkun hemm konformità mal-
kundizzjonijiet stipulati fil-paragrafu 5.3.3.2.  Għall-vetturi elettriċi ibridi  
(HEV ), it-testijiet għandhom isiru taħt il-kundizzjonijiet determinati fl-
Anness 14, il-paragrafu 5. 
 
(ii) Jekk irid isir test tat-Tip IV, għandu jsir skond il-paragrafu 7. ta’ l-
Anness 7. 
 8.2.4. Meta ttestjati skond l-Anness 7, l-emissjonijiet medji li jevaporaw għall-vetturi 
kollha tal-produzzjoni tat-tip approvat għandhom ikunu inqas mill-valur li jillimita fil-paragrafu 5.3.4.2. 
 8.2.5. Għat-testjar tas-soltu fl-aħħar tal-linja tal-produzzjoni, id-detentur ta’ l-
approvazzjoni jista’ juri konformità billi jieħu kampjuni ta’ vetturi li jilħqu r-rekwiżiti fil-paragrafu 7. ta' l-Anness 7. 
 8.2.6. Dijanjostiċi abbord ( OBD)  
 
Jekk trid tkun verifikata kif taħdem is-sistema OBD , għandha ssir skond kif ġej:  
 8.2.6.1.  Meta l-awtorità li tapprova tiddetermina li l-kwalità tal-produzzjoni tidher li mhix 
sodisfaċenti tittieħed b'mod aleatorju vettura mis-serje u tiġi sottoposta għat-testijiet deskritti fl-Anness 11, l-Appendiċi 1. 
  Għall-vetturi elettriċi ibridi  (HEV ), it-testijiet għandhom isiru taħt il-kundizzjonijiet 
determinati fl-Anness 14, il-paragrafu 9.  
 27.12.2006 MT Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea 267
E/ECE/324          Rev.1/Add.82/Rev.3  
E/ECE/TRANS/505   
Regolament Nru. 83 
paġna 35  
 
8.2.6.2. Il-produzzjoni titqies li tikkonforma jekk il-vettura tilħaq ir-rekwiżiti tat-testijiet 
deskritti fl-Anness 11, l-Appendiċi 1. 
 
8.2.6.3. Jekk vettura meħuda mis-serje ma tissodisfax il-ħtiġijiet tal- paragrafu 8.2.6.1., 
għandu jittieħed kampjun ieħor b'mod aleatorju ta’ erba’ vetturi mis-serje u jkunu sottoposti għat-testijiet deskritti fl-Anness 11, l-Appendiċi 1.  It-testijiet jistgħu jsiru 
fuq vetturi li sarilhom it-tħaddim tal-bidu għal mhux aktar minn 15,000 km. 
 8.2.6.4. Il-produzzjoni titqies li tikkonforma jekk talanqas 3 vetturi jilħqu r-rekwiżiti tat-
testijiet deskritti fl-Anness 11, l-Appendiċi 1. 
 8.2.7. Abbażi ta’ l-awditjar imsemmi fil-paragrafu 8.2.1., id-dipartiment amministrattivi 
jrid jew: 
 
- jiddeċiedi li l-konformità ta’ kif qed taħdem vettura tat-tip jew kif qed taħdem 
familja ta’ vettura hi sodisfaċenti u m'hemmx għalfejn jieħu aktar azzjoni; 
 
- jiddeċiedi li d-dejta mogħtija mill-fabbrikant mhix suffiċjenti biex jilħaq 
deċiżjoni u jitlob lill-fabbrikant biex jagħti aktar informazzjoni jew dejta dwar 
it-test, jew 
 
-  jiddeċiedi li l-konformità ta’ kif qed taħdem tip ta' vettura, jew tip(i) ta' vetturi 
li hi/huma parti mill-familja li qed taħdem, mhix sodisfaċenti u jipproċedi biex 
jara li dawk it-tip(i) ta' vetturi jiġu ttestjati skond l-Appendiċi 3. 
 
F’każ li l-fabbrikant tħalla ma jagħmilx awditjar għal tip ta’ vettura partikolari skond il-paragrafu 8.2.2., id-dipartiment amminstrattiv jista’ jipproċedi biex ikollu dawk it-tipi ta’ vetturi ttestjati skond l-Appendiċi 3.  
 8.2.7.1  Fejn it-testijiet ta’ Tip I jitqiesu li huma meħtieġa biex ikun iċċekkjat li l-
mekkaniżmi li jikkontrollaw l-emissjonijiet huma konformi mar-rekwiżiti dwar kif jaħdmu waqt li qegħdin jintużaw, dawk it-testijiet għandhom isiru billi tintuża’ proċedura tat-test li tilħaq il-kriterji statistiċi mfissra fl-Appendiċi 4. 
 8.2.7.2. L-awtorità li tapprova t-tip, b’kooperazzjoni mal-fabbrikant, għandha tagħżel 
kampjun ta’ vetturi li jkun fih mili biżżejjed li jista’ jkun assigurat b'mod raġonevoli li jintużaw f’kundizzjonijiet normali Il-fabbrikant għandu jkun ikkonsultat dwar l-għażla ta' vetturi fil-kampjun u jitħalla jistenna l-ispezzjonijiet ta’ konferma dwar il-vetturi. 
 8.2.7.3. Il-fabbrikant hu awtorizzat, taħt is-superviżjoni ta’ l-awtorità li tapprova t-tip, biex 
jagħmel spezzjonijiet, anki ta’ natura qerrieda, fuq dawk il-vetturi b’livelli ta’ emissjonijiet li jeċċedu l-valuri ta' limitu bil-għan li jiġu stabbiliti l-kawżi possibbli ta’ deterjorament li ma jistgħux ikunu attribwiti għall-fabbrikant innifsu (eż. l-użu ta’ petrol biċ-ċomb qabel id-data tat-test). Fejn ir-riżultati ta’ l-ispezzjonijiet 268 MT Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea 27.12.2006
E/ECE/324          Rev.1/Add.82/Rev.3  
E/ECE/TRANS/505   
Regolament Nru. 83 
paġna 36  
 
jikkonfermaw dawk il-kawżi, dawk ir-riżultati tat-testijiet huma esklużi mill-ispezzjoni dwar il-konformità. 
 8.2.7.3.1. Ir-riżultati tat-test għandhom ikunu esklużi wkoll mill-ispezzjoni ta’ konformità tal-
vetturi fil-kampjun: 
  
(i)  li nħarġilhom ċertifikat ta’ approvazzjoni li jindika l-konformità mal-limiti 
ta’ emissjoni tal-kategorija A fil-paragrafu 5.3.1.4. tas-serje ta’ emendi 05 għar-Regolament dejjem jekk dawk il-vetturi ġew imħaddma regolarment bi fjuwil li għandu livell ta’ kubrit li jeċċedi l-150 mg/kg (fjuwil tal-petrol) jew it-350 mg/kg (fjuwil tad-diżil), jew 
 
(ii)  li nħarġilhom ċertifikat ta’ approvazzjoni li jindika l-konformità mal-limiti 
ta’ emissjonijiet tal- kategorija B fil-paragrafu 5.3.1.4. tas-serje ta’ emendi 05 għar-Regolament dejjem jekk dawk il-vetturi ġew imħaddma regolarment bil-fjuwil tal-petrol jew diżil li għandu livell ta’ kubrit li jaqbeż il-50 mg/kg.  
 8.2.7.4. Meta l-awtorità li tapprova t-tip ma tkunx sodisfatta bir-riżultati tat-testijiet skond il-
kriterji mfissra fl-Appendiċi 4, il-miżuri ta' rimedju imsemmija fl-Appendiċi 2 tal-Ftehim ta' l-1958 (E/ECE/324-E/ECE/TRANS/505/Rev.2) jiġu estiżi għall-vetturi li qed jaħdmu li jappartjenu għall-istess tip ta’ vettura li x’aktarx jiġu affettwati bl-istess difetti skond il-paragrafu 6. ta’ l-Appendiċi 3. 
 
Il-pjan tal-miżuri ta' rimedju ippreżentat mill-fabbrikant għandu jkunu approvat mill-awtorità li tapprova t-tip. Il-fabbrikant hu responsabbli biex jesegwixxi l-pjan ta’ rimedju kif approvat.  
 
L-awtorità li tapprova t-tip għandha tgħarraf lill-Partijiet kollha tal-Ftehim bid-deċiżjoni tagħha fi żmien 30 ġurnata. Il-Partijiet tal-Ftehim jistgħu jitolbu li jkun applikat l-istess pjan ta' miżuri ta' rimedju fuq il-vetturi kollha ta' l-istess tip reġistrati fit-territorju tagħhom.  
 8.2.7.5. Jekk Parti tal-Ftehim stabbilixxiet li tip ta’ vettura ma tikkonformax mar-rekwiżiti 
applikabbli ta’ l-Appendiċi 3, hi għandha tgħarraf minnufih lill-Parti tal-Ftehim li tat l-approvazzjoni oriġinali tat-tip skond ir-rekwiżiti tal-Ftehim. 
 
Imbagħad, skond id-dispożizzjoni tal-Ftehim, l-awtorità kompetenti tal-Parti tal-Ftehim li tat l-approvazzjoni oriġinali tat-tip għandha tgħarraf lill-fabbrikant li tip ta' vettura naqqset milli tissodisfa r-rekwiżiti ta' dawn id-dispożizzjonijiet u l-fabbrikant hu mistenni li jieħu ċerti miżuri. Il-fabbrikant għandu jressaq quddiem l-awtorità, fi żmien xahrejn wara din in-notifika, pjan bil-miżuri biex jingħelbu d-difetti, il-qofol ta’ liema għandu jikkorrispondi mar-rekwiżiti tal-paragrafi 6.1. sa 6.8. ta’ l-Appendiċi 3.  L-awtorità kompetenti li tat l-approvazzjoni oriġinali tat-tip għandha, fi 
żmien xahrejn, tikkonsulta lill-fabbrikant sabiex jistabbilixxi ftehim dwar il-pjan bil-miżuri u biex jattwah. Jekk l-awtorità kompetenti li tat l-approvazzjoni oriġinali tat-27.12.2006 MT Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea 269
E/ECE/324          Rev.1/Add.82/Rev.3  
E/ECE/TRANS/505   
Regolament Nru. 83 
paġna 37  
 
tip tistabbilixxi li ma jista’ jintlaħaq l-ebda ftehim, għandhom jinbdew il-proċeduri relevanti għall-Ftehim.  
 9. PENALI GĦAL NUQQAS TA’ KONFORMITÀ TAL-PRODUZZJONI   9.1. L-approvazzjoni mogħtija fil-każ ta’ tip ta’ vettura skond din l-emenda, tista’ tiġi 
irtirata jekk ma jkunx hemm konformità mar-rekwiżiti stipulati fil-paragrafu 8.1 t’hawn fuq jew jekk il-vettura jew vetturi meħuda ma jgħaddux mit-testijiet preskritti fil-paragrafu 8.2 t’hawn fuq.  
 9.2.  Jekk Parti tal-Ftehim li tapplika dan ir-Regolament tirtira approvazzjoni li tkun tat 
qabel, hi għandha minnufih tgħarraf b’dan lill-Partijiet l-oħra Kontraenti li japplikaw dan ir-Regolament, permezz ta’ formola ta’ komunikazzjoni li tikkonforma mal-mudell fl-Anness 2 ta' dan ir-Regolament. 
 10.  IL-PRODUZZJONI MWAQQFA GĦAL KOLLOX   
Jekk id-detentur ta’ l-approvazzjoni jwaqqaf għal kollox il-fabbrikazzjoni ta’ tip ta’ vettura approvata skond dan ir-Regolament, hu għandu jgħarraf b’dan lill-awtorità li tat l-approvazzjoni. Meta tirċievi l-komunikazzjoni relevanti, dik l-awtorità għandha tgħarraf b’dan lill-Partijiet l-oħra tal-Ftehim ta’ l-1958 li japplikaw dan ir-Regolament permezz ta’ kopji tal-formola ta’ komunikazzjoni li tikkonforma mal-mudell fl-Anness 2 ta’ dan ir-Regolament. 
 11. DISPOŻIZZJONIJIET  TRANŻITORJI 
 11.1. Ġenerali
 
 11.1.1. Mid-data uffiċjali tad-dħul fis-seħħ tas-serje ta’ emendi 05, l-ebda Parti Kontraenti li 
tapplika dan ir-Regolament m’għandha tiċħad li tagħti approvazzjoni taħt dan ir-Regolament kif emendat mis-serje ta’ emendi 05. 
 11.1.2. Approvazzjonijiet ġodda tat-tip
 
 11.1.2.1. Skond id-dispożizzjonijiet tal-paragrafi 11.1.4., 11.1.5. u 11.1.6., il-Partijiet 
Kontraenti li japplikaw dan ir-Regolament għandhom jagħtu approvazzjonijiet biss jekk it-tip ta’ vettura li trid tiġi approvata tilħaq ir-rekwiżiti ta’ dan ir-Regolament kif emendat mis-serje ta’ emendi 05.  
 
Għall-vetturi fil-kategorija M jew vetturi fil-kategorija N
1 dawn ir-rekwiżiti 
għandhom japplikaw mid-data tad-dħul fis-seħħ tas-serje ta’ emendi 05.   
 
Il-vetturi għandhom jissodisfaw il-limiti għat-test tat-Tip I imniżżla jew f’Ringiela A jew f’Ringiela B tat-tabella fil-paragrafu 5.3.1.4. ta’ dan ir-Regolament.  
 270 MT Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea 27.12.2006
E/ECE/324          Rev.1/Add.82/Rev.3  
E/ECE/TRANS/505   
Regolament Nru. 83 
paġna 38  
 
11.1.2.2. Skond id-dispożizzjonijiet tal-paragrafi 11.1.4., 11.1.5., 11.1.6. u 11.1.7., il-Partijiet 
Kontraenti li japplikaw dan ir-Regolament għandhom jagħtu approvazzjonijiet biss 
jekk it-tip ta’ vettura li trid tiġi approvata tilħaq ir-rekwiżiti ta’ dan ir-Regolament kif emendat mis-serje ta’ emendi 05.   
 
Għall-vetturi fil-kategorija M li għandhom piż massimu inqas minn jew ugwali għal 2,500 kg jew vetturi fil-kategorija N
1 (Klassi I) dawn ir-rekwiżiti għandhom 
japplikaw mill-1 ta’ Jannar 2005.  
 
Għal vetturi fil-kategorija M li għandhom piż massimu akbar minn 2,500 kg jew vetturi fil-kategorija N
1 (Klassijiet II jew III) dawn ir-rekwiżiti għandhom japplikaw 
mill-1 ta' Jannar 2006.  
 
Il-vetturi għandhom jissodisfaw il-limiti għat-test tat-Tip I imniżżla f’Ringiela B tat-tabella fil-paragrafu 5.3.1.4. ta’ dan ir-Regolament.  
 11.1.3. Limitu tal-validità ta’ l-approvazzjonijiet tat-tip eżistenti
 
 11.1.3.1. Skond id-dispożizzjonijiet tal-paragrafi 11.1.4., 11.1.5. u 11.1.6, l-approvazzjonijiet 
mogħtija għal dan ir-Regolament, kif emendat mis-serje ta' emendi 04, m'għandhomx jibqgħu validi minn meta jidħlu fis-seħħ is-serje ta' emendi 05 għall-vetturi fil-kategorija M li għandhom piż massimu inqas minn jew daqs 2,500 kg jew vetturi fil-kategorija N
1 (Klassi I) u fl-1 ta’ Jannar 2002 għal vetturi fil-kategorija M 
li għandhom piż massimu akbar minn 2,500 kg jew vetturi fil-kategorija N 1 (Klassi II 
jew III), sakemm il-Parti Kontraenti li tat l-approvazzjoni ma tgħarrafx lill-Partijiet l-oħra Kontraenti li japplikaw dan ir-Regolament li t-tip ta’ vettura approvata tilħaq ir-rekwiżiti ta’ dan ir-Regolament kif meħtieġ bil-paragrafu 11.1.2.1. t'hawn fuq. 
 11.1.3.2. Skond id-dispożizzjonijiet tal-paragrafi 11.1.4., 11.1.5., 11.1.6. u 11.1.7., l-
approvazzjonijiet mogħtija għal dan ir-Regolament, kif emendat bis-serje ta' emendi 05 u l-valuri ta' limitu f'Ringiela A tat-tabella fil-paragrafu 5.3.1.4. ta' dan ir-Regolament, mhix se tibqa' valida fl-1 ta' Jannar 2006 għall-vetturi fil-kategorija M li għandhom piż massimu inqas minn jew daqs 2,500 kg jew vetturi fil-kategorija  N
1 
(Klassi I) u fl-1 ta’ Jannar 2007 għall-vetturi fil-kategorija M li għandhom piż massimu akbar minn 2,500 kg jew vetturi fil-kategorija  N
1 (Klassi II jew III), 
sakemm il-Parti Kontraenti li tat l-approvazzjoni ma tgħarrafx lill-Partijiet l-oħra Kontraenti li japplikaw dan ir-Regolament li t-tip ta’ vettura approvata tilħaq ir-rekwiżiti ta’ dan ir-Regolament kif meħtieġ bil-paragrafu 11.1.2.2. t’hawn fuq. 
 11.1.4. Dispożizzjonijiet speċjali
 
 11.1.4.1. Sa l-1 ta’ Jannar 2003, vetturi fil-kategorija M
1, mgħammra b’magni li jaħdmu bil-
kompressjoni u li għandhom piż massimu akbar minn 2,000 kg, li: 
  
(i) huma ddisinjati biex iġorru aktar minn sitta min-nies (inkluż ix-xufier), jew 27.12.2006 MT Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea 271
E/ECE/324          Rev.1/Add.82/Rev.3  
E/ECE/TRANS/505   
Regolament Nru. 83 
paġna 39  
 
 (ii) huma vetturi użati fl-imħarbat kif imfisser fl-Anness 7 tar-Riżoluzzjoni Konsolidata dwar il-Bini ta' Vetturi (R.E.3) 
4/ 
 
għandhom jitqiesu, għall-finijiet tal-paragrafi 11.1.3.1. u 11.1.3.2. bħala vetturi fil-kategorija N
1. 
 11.1.4.2. Fil-każ ta’ vetturi mgħammra b’magni b’injezzjoni diretta li jaħdmu bil-
kompressjoni u ddisinjati biex iġorru aktar minn sitta min-nies (inkluż ix-xufier), l-approvazzjonijiet mogħtija skond id-dispożizzjoni tal- paragrafu 5.3.1.4.1 ta' dan ir-Regolament, kif emendat mis-serje ta' emendi 04, għandhom jibqgħu validi sa l-1 ta’ Jannar 2002. 
 11.1.4.3. Id-dispożizzjonijiet dwar l-approvazzjoni tat-tip u l-verifika dwar il-konformità tal-
produzzjoni, kif speċifikat f'dan ir-Regolament kif emendat mis-serje ta' emendi 04, jibqgħu jgħoddu sad-dati msemmija fil-paragrafi 11.1.2.1. u 11.1.3.1. 
 11.1.4.4. Mill-1 ta’ Jannar 2002, it-test tat-Tip VI imfisser fl-Anness 8 hu applikabbli fuq tipi 
ġodda ta’ vetturi fil-kategorija M
1 u fil-kategorija N 1 Klassi 1 u li huma mgħammra 
b’magna  positive ignition . Dan ir-rekwiżit m’għandux japplika għal dawk il-vetturi 
mgħammra biex iġorru aktar minn sitta min-nies (inkluż ix-xufier) jew għal vetturi li l-piż massimu tagħhom jeċċedi l-2,500 kg.  
 11.1.5. Sistemi dijanjostiċi abbord ( OBD )
 
 
11.1.5.1. Vetturi mgħammra b’magni positive ignition  
 11.1.5.1.1. Vetturi fil-kategorija M
1 u N 1 li jieħdu fjuwil tal-petrol għandhom ikunu mgħammra 
b’sistemi ta’ dijanjostiċi abbord, kif speċifikat fil-paragrafu 3.1. ta’ l-Anness 11 ta’ 
dan ir-Regolament, fid-dati indikati fil-paragrafu 11.1.2. 
 
11.1.5.1.2. Vetturi fil-kategorija M 1, barra vetturi li l-piż massimu tagħhom jeċċedi l-2,500 kg, u 
N 1 klassi I, li jaħdmu permanentement jew parzjalment jew fuq fjuwil LPG  jew NG 
għandhom ikunu mgħammra b’sistema dijanjostika abbord mill-1 t’Ottubru 2004 
għat-tipi ġodda u mill-1 ta’ Lulju 2005 għat-tipi kollha. 
 
 Vetturi fil-kategorija M 1 li l-piż massimu tagħhom jeċċedi l-2,500 kg u N 1 klassi II u 
III, li jaħdmu għal kollox jew parzjalment fuq jew fjuwil LPG jew NG għandhom 
ikunu mgħammra b’sistema dijanjostika abbord mill-1 ta’ Jannar 2006 għat-tipi 
ġodda u mill-1 ta’ Jannar 2007 għat-tipi kollha.  
 272 MT Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea 27.12.2006
E/ECE/324          Rev.1/Add.82/Rev.3  
E/ECE/TRANS/505   
Regolament Nru. 83 
paġna 40  
 
11.1.5.2. Vetturi mgħammra b’magni li jaħdmu bil-kompressjoni 
 
11.1.5.2.1. Vetturi fil-kategorija M
1, barra dawk il-vetturi ddisinjati biex iġorru aktar minn sitt 
persuni (inkluż ix-xufier) jew vetturi li l-piż massimu tagħhom jeċċedi l-2,500 kg, 
għandhom ikunu mgħammra b’sistema dijanjostika abbord mill-1 t’Ottubru 2004 għat-tipi ġodda u mill-1 ta’ Lulju 2005 għat-tipi kollha. 
 
11.1.5.2.2. Vetturi fil-kategorija M
1 li mhumiex koperti bil-paragrafu 11.1.5.2.1., ħlief vetturi li 
l-piż massimu tagħhom jeċċedi l-2,500 kg, u vetturi fil-kategorija N 1 klassi I, 
għandhom ikunu mgħammra b’sistema dijanjostika abbord mill-1 ta’ Jannar 2005 
għat-tipi ġodda u mill-1 ta’ Jannar 2006 għat-tipi kollha. 
 
11.1.5.2.3. Vetturi fil-kategorija N 1, klassi II u III, u vetturi fil-kategorija M 1 li l-piż massimu 
tagħhom jeċċedi l-2,500 kg, għandhom ikunu mgħammra b'sistema dijanjostika 
abbord mill-1 ta' Jannar 2006 għat-tipi ġodda u mill-1 ta' Jannar 2007 għall-vetturi kollha.  
 
11.1.5.2.4. Għal dawk il-vetturi li għandhom magni li jaħdmu bil-kompressjoni li se jibdew 
jaħdmu qabel id-dati mogħtija fil-paragrafi t'hawn fuq huma mgħammra b'sistemi 
dijanjostiċi abbord id-dispożizzjonijiet tal-paragrafi 6.5.3. sa 6.5.3.6. ta’ l-Anness 11, l-Appendiċi 1, huma applikabbli.  
 
11.1.5.3. Vetturi elettriċi ibridi ( HEV ) għandhom jikkonformaw mar-rekwiżiti għas-sistemi 
dijanjostiċi abbord kif ġej: 
 
11.1.5.3.1.   Vetturi elettriċi ibridi ( HEV ) mgħammra b’magni positive ignition , vetturi elettriċi 
ibridi ( HEV ) fil-kategorija M
1 mgħammra b’magni li jaħdmu bil-kompressjoni u li l-
piż massimu tagħhom ma jeċċedix l-2,500 kg, u vetturi elettriċi ibridi ( HEV ) fil-
kategorija N 1 (Klassi I) mgħammra b’magni li jaħdmu bil-kompressjoni, mill-1 ta’ 
Jannar 2005 għat-tip il-ġodda u mill-1 ta' Jannar 2006 għat-tipi kollha. 
 11.1.5.3.2. Vetturi elettriċi ibridi  (HEV ) fil-kategorija N
1 (Klassi II u III), mgħammra b’magni li 
jaħdmu bil-kompressjoni, u vetturi elettriċi ibridi  (HEV ) fil-kategorija M 1 
mgħammra b’magni li jaħdmu bil-kompressjoni  u li l-piż massimu tagħhom jeċċedi 
l-2,500 kg, mill-1 ta’ Jannar 2006 għat-tipi ġodda u mill-1 ta’ Jannar 2007 għat-tipi kollha. 
 11.1.5.4. Vetturi f’kategoriji oħra jew vetturi fil-kategorija M
1 jew N 1 li mhumiex koperti 
b’dawn t’hawn fuq jistgħu jkunu mgħammra b’sistema dijanjostika abbord.  F’dan il-
każ, għandhom jikkonformaw mad-dispożizzjonijiet OBD  stipulati fil-paragrafi 
6.5.3. sa 6.5.3.6. ta’ l-Anness 11, l-Appendiċi 1.  
 27.12.2006 MT Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea 273
E/ECE/324          Rev.1/Add.82/Rev.3  
E/ECE/TRANS/505   
Regolament Nru. 83 
paġna 41  
 
11.1.6. Approvazzjonijiet għar-Regolament kif emendat mis-serje ta’ emendi 04
 
 
11.1.6.1. B’eċċezzjoni għar-rekwiżiti tal-paragrafi 11.1.2. u 11.1.3. il-Partijiet Kontraenti 
jistgħu jibqgħu japprovaw vetturi u jibqgħu jirrikonoxxu l-validità ta’ l-approvazzjonijiet eżistenti li jindikaw li huma konformi ma’: 
 
(i)  ir-rekwiżiti tal-paragrafu 5.3.1.4.1. tas-serje ta’ emendi 04 għal dan ir-
Regolament dejjem jekk il-vetturi huma ppjanati li jiġu esportati lejn, jew biex jintużaw għall-ewwel darba f’ pajjiżi fejn l-użu ta' petrol mingħajr ċomb m'huwiex komuni, u  
 
(ii)  ir-rekwiżiti tal-paragrafu 5.3.1.4.2. tas-serje ta’ emendi 04 għal dan ir-
Regolament dejjem jekk il-vetturi huma ppjanati li jiġu esportati lejn, jew 
biex jintużaw għall-ewwel darba f’ pajjiżi fejn il-petrol mingħajr ċomb li għandu livell massimu ta’ kubrit ta’ 50 mg/kg jew inqas ma ssibux kullimkien, u 
 
(iii) ir-rekwiżiti tal-paragrafu 5.3.1.4.3. tas-serje ta’ emendi 04 għal dan ir-
Regolament dejjem jekk il-vetturi huma ppjanati li jiġu esportati lejn, jew biex jintużaw għall-ewwel darba f' pajjiżi fejn il-fjuwil tad-diżil li għandu livell massimu ta' kubrit ta' 350 mg/kg jew inqas ma ssibux kullimkien.  
 
11.1.6.2. Permezz ta’ deroga għall-obbligazzjonijiet tal-Partijiet Kontraenti għal dan ir-
Regolament, l-approvazzjonijiet mogħtija għal dan ir-Regolament, kif emendati mis-serje ta' emendi 04, m'għandhomx jibqgħu validi fil-Komunità Ewropea mill-: 
 
(i) 1 ta’ Jannar 2001 għall-vetturi fil-kategorija M li għandhom piż massimu 
inqas minn jew ugwali għal 2,500 kg jew vetturi fil-kategorija N
1 (Klassi I), u 
fl- 
  (ii) 1 ta’ Jannar 2002 għal vetturi fil-kategorija M li għandhom piż massimu 
akbar minn 2500 kg jew vetturi fil-kategorija N
1 (Klassi II jew III), 
 sakemm il-Parti Kontraenti li tat l-approvazzjoni ma tgħarrafx lill-Partijiet l-oħra Kontraenti li japplikaw dan ir-Regolament li t-tip ta’ vettura approvata tilħaq ir-rekwiżiti ta’ dan ir-Regolament kif meħtieġ bil-paragrafu 11.1.2.1. t’hawn fuq.  
 
11.1.7.  Approvazzjonijiet għar-Regolament kif emendat mis-serje ta’ emendi 05
 
 
11.1.7.1.  B’eċċezzjoni għar-rekwiżiti tal-paragrafi 11.1.2.2. u 11.1.3.2. il-Partijiet Kontraenti 
jistgħu jibqgħu japprovaw vetturi u jibqgħu jirrikonoxxu l-validità ta’ l-
approvazzjonijiet mogħtija lill-vetturi skond ir-rekwiżiti tal-paragrafu 5.3.1.4. (li jikkonċernaw l-emissjonijiet f’kategorija A) tas-serje ta’ emendi 05 għal dan ir-Regolament dejjem jekk il-vetturi huma ppjanati li jiġu esportati lejn, jew biex jintużaw għall-ewwel darba f’ pajjiżi fejn il-fjuwil tal-petrol mingħajr ċomb jew tad-274 MT Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea 27.12.2006
E/ECE/324          Rev.1/Add.82/Rev.3  
E/ECE/TRANS/505   
Regolament Nru. 83 
paġna 42  
 
diżil għandhom livelli massimi ta’ kubrit ta’ 50 mg/kg jew inqas ma ssibhomx kullimkien. 
 
11.1.7.2.  B' ta’ deroga għall-obbligazzjonijiet tal-Partijiet Kontraenti għal dan ir-Regolament, 
l-approvazzjonijiet mogħtija li jindikaw il-konformità mal-limiti ta’ emissjonijiet fil-
kategorija A fil-paragrafu 5.3.1.4. tas-serje ta’ emendi 05 għal dan ir-Regolament, m’għandhomx jibqgħu validi fil-Komunità Ewropea mill-:  
 
(i)  1 ta’ Jannar 2006 għal vetturi fil-kategorija M li għandhom piż massimu 
inqas minn jew ugwali għal 2,500 kg jew vetturi fil-kategorija N
1 (Klassi I), u 
fl- 
 
(ii)  1 ta’ Jannar 2007 għal vetturi fil-kategorija M li għandhom piż massimu 
akbar minn 2,500 kg jew vetturi fil-kategorija N 1 (Klassi II jew III),  
 
sakemm il-Parti Kontraenti li tat l-approvazzjoni ma tgħarrafx lill-Partijiet l-oħra Kontraenti li japplikaw dan ir-Regolament li t-tip ta’ vettura approvata tilħaq ir-rekwiżiti ta’ dan ir-Regolament kif meħtieġ bil-paragrafu 11.1.2.2. t’hawn fuq.  
  12. L-ISMIJIET U L-INDI RIZZI TAS-SERVIZZI TEKNIĊI RESPONSABBLI BIEX 
JAGĦMLU T-TESTIJIET TA’ L-APPROVAZZJONI, U TAD-DIPARTIMENTI AMMINISTRATTIVI 
  
Il-Partijiet tal-Ftehim ta’ l-1958 li japplikaw dan ir-Regolament għandhom jibagħtu lis-Segretarjat tan-Nazzjonijiet Uniti l-ismijiet u l-indirizzi tas-servizzi tekniċi responsabbli biex jagħmlu t-testijiet ta’ l-approvazzjoni u tad-dipartimenti amministrattivi li jagħtu l-approvazzjoni u li lilhom għandhom jintbagħtu formoli li jiċċertifikaw l-approvazzjoni jew l-estensjoni jew iċ-ċaħda jew l-irtirar ta’ approvazzjoni, maħruġa f’pajjiżi oħra.  
  27.12.2006 MT Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea 275
E/ECE/324          Rev.1/Add.82/Rev.3  
E/ECE/TRANS/505   
Regolament Nru. 83 
paġna 43  
 
 
Appendiċi 1
 
 
PROĊEDURA LI TIVVERIFIKA LI R-REKWIŻITI TAL-PRODUZZJONI HUMA KONFORMI 
JEKK ID-DEVJAZZJONI STANDARD MOGĦTIJA MILL-FABBRIKANT HI 
SODISFAĊENTI  
 
1. Dan l-Appendiċi jiddeskrivi l-proċedura li trid tintuża’ biex tivverifika li l-produzzjoni 
hi konformi għat-test tat-Tip I meta d-devjazzjoni standard tal-produzzjoni tal-fabbrikant 
tkun sodisfaċenti. 
 2. B’daqs ta’ kampjun minimu ta’ 3, il-proċedura kampjunarja hi ssettjata sabiex il-
probabbiltà li lott jgħaddi mit-test b’40 fil-mija tal-produzzjoni difettuża hi 0.95 (ir-riskju tal-produttur = 5 fil-mija) filwaqt li l-probabbiltà li lott ikun aċċettat b’65 fil-mija tal-produzzjoni difettuża hi 0.1 (ir-riskju tal-konsumatur = 10 fil-mija).  
 3. Għal kull wieħed mils-sustanzi li jniġġsu imsemmija fil-paragrafu 5.3.1.4. ta’ dan ir-
Regolament, il-proċedura li ġejja hi użata (ara l-Figura 2 ta’ dan ir-Regolament). 
  
Billi tqis:  
 
L = il-logaritmu naturali tal-valur li jillimita għals-sustanza li tniġġes,  
 x
i = il-logaritmu naturali tal-kejl tal-vettura i-th fil-kampjun, 
 s = stima tad-devjazzjoni standard tal-produzzjoni (wara li jittieħed il-logaritmu 
naturali tal-kejlijiet), 
 n = in-numru tal-kampjun preżenti. 
 
4. Aħdem għall-kampjun l-istatistika tat-test li tikkwantifika s-somma tad-devjazzjonijiet 
standard mil-limitu u mfissra bħala:  
) (1
1in
ixLs∑
=− 
5.  Imbagħad: 
 
5.1. Jekk l-istatistika tat-test hi akbar min-numru tad-deċiżjoni li tgħaddi għad-daqs tal-
kampjun imsemmi fit-Tabella (1/1 t’hawn taħt), is-sustanza li tniġġes jiġi mgħoddi, 
 Jekk l-istatistika tat-test hi inqas min-numru tad-deċiżjoni li ma tgħaddix għad-daqs ta’ kampjun imsemmi fit-Tabella (1/1 t’hawn taħt), is-sustanza li tniġġes jeħel; inkella, tiġi ttestjata vettura oħra u l-kalkolazzjoni applikata mill-ġdid fuq il-kampjun b’daqs ta’ kampjun b’unità waħda aktar.  276 MT Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea 27.12.2006
E/ECE/324          Rev.1/Add.82/Rev.3  
E/ECE/TRANS/505   
Regolament Nru. 83 
paġna 44  
 
Tabella 1/1   
Nu mr u ku m u latti v  
ta’ ve tturi tte stjati (daqs tal-
ka mpju n preżenti)   
 
L -og ħla li m it u tad-deċiżjoni li  
tgħaddi    
L -og ħla li m it u tad-deċiżjoni li  tfalli  
 
3  
3.327  
-4.724 
 
4  
3.261  
-4.79 
 
5  
3.195  
-4.856 
 
6  
3.129  
-4.922 
 
7  
3.063  
-4.988 
 
8  
2.997  
-5.054 
 
9  
2.931  
-5.12 
 
10  
2.865  
-5.185 
 
11  
2.799  
-5.251 
 
12  
2.733  
-5.317 
 
13  
2.667  
-5.383 
 
14  
2.601  
-5.449 
 
15  
2.535  
-5.515 
 
16  
2.469  
-5.581 
 
17  
2.403  
-5.647 
 
18  
2.337  
-5.713 
 
19  
2.271  
-5.779 
 
20  
2.205  
-5.845 
 
21  
2.139  
-5.911 
 
22  
2.073  
-5.977 
 
23  
2.007  
-6.043 
 
24  
1.941  
-6.109 
 
25  
1.875  
-6.175 
 
26  
1.809  
-6.241 
 
27  
1.743  
-6.307 
 
28  
1.677  
-6.373 
 
29  
1.611  
-6.439 
 
30  
1.545  
-6.505 
 
31  
1.479  
-6.571 
 
32  
-2.112  
-2.112 
 27.12.2006 MT Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea 277
E/ECE/324          Rev.1/Add.82/Rev.3  
E/ECE/TRANS/505   
Regolament Nru. 83 
paġna 45  
 
Appendiċi 2
 
 
PROĊEDURA LI TIVVERIFIKA L-KONFORMITA` TAR-REKWIŻITI TAL-PRODUZZJONI   
JEKK ID-DEVJAZZJONI STANDARD TAL-PRODUZZJONI MOGĦTIJA MILL-FABBRIKANT  MHIX SODISFAĊENTI JEW MA TEŻISTIX  
 1. Dan l-Appendiċi jiddeskrivi l-proċedura li trid tintuża’ biex tivverifika li r-rekwiżiti tal-
produzzjoni huma konformi għat-test tat-Tip I meta l-evidenza tal-fabbrikant dwar id-devjazzjoni standard tal-produzzjoni mhix sodisfaċenti jew ma teżistix. 
 2. B’daqs minimu ta’ kampjun ta’ 3, il-proċedura kampjunarja hi ssettjata sabiex il-
probabbiltà li lott jgħaddi mit-test b’40 fil-mija tal-produzzjoni difettuża hi 0.95 (ir-riskju tal-produttur = 5 fil-mija) filwaqt li l-probabbiltà li l-lott ikun aċċettat b’65 fil-mija tal-produzzjoni difettuża hi 0.1 (ir-riskju tal-konsumatur = 10 fil-mija). 
 3. Il-kejlijiet tas-sustanzi li jniġġsu imsemmija fil-paragrafu 5.3.1.4. ta’ dan ir-Regolament 
huwa meqjusa li huwa normalment imqassma log u għandhom jiġu trasformati l-ewwel 
billi jittieħdu l-logaritmi naturali tagħhom. Ħalli m
0 u m jirrappreżentaw id-daqsijiet 
minimi u massimi tal-kampjun rispettivament (m 0 = 3 u m = 32) u ħalli n tirrappreżenta 
n-numru tal-kampjun preżenti. 
 4. Jekk il-logaritmi naturali tal-kejlijiet fis-serje huma x
1,x 2..., x i u L huwa l-logaritmu 
naturali tal-valur li jillimita għals-sustanza li tniġġes, imbagħad fisser: 
   d
1 = x 1 – L 
 
 ∑
==n
iin dnd
11 
 
u 
 
 ()∑
=− =n
ini n ddnV
1221 
 
5. It-tabella 1/2 turi l-valuri tan-numri tad-deċiżjonijiet li jgħaddu (A n) u li jeħlu (B n) meta 
mqabbla man-numru tal-kampjun preżenti.  L-istatistika tat-test hi l-proporzjon d n/V n u 
għandha tintuża’ biex tiddetermina jekk is-serje għaddietx jew weħlitx kif ġej:  
  278 MT Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea 27.12.2006
E/ECE/324          Rev.1/Add.82/Rev.3  
E/ECE/TRANS/505   
Regolament Nru. 83 
paġna 46  
 
Għal m
o # n # m 
 
(i) Tgħaddi s-serje jekk  n
nnAVd≤ 
 
 (ii) Teħel is-serje jekk  n
nnBVd≥ 
 
 
(iii) Ħu kejl ieħor jekk  n Vd
n B A
nn<<  
 6. Rimarki  
Il-formuli li ġejjin repetuti huma utili biex jinħadmu l-valuri wara xulxin ta’ l-istatistika tat-test:  
 
 
   27.12.2006 MT Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea 279
E/ECE/324          Rev.1/Add.82/Rev.3  
E/ECE/TRANS/505   
Regolament Nru. 83 
paġna 47  
 
 
Tabella 1/2
 
 
Daqs minimu tal-kampjun = 3  
  
 
Daqs tal- ka mpju n  
(n)   
L -oħla li m it u ta ’ fejn t g ħaddi d-
deċiżjoni  
(A
n )   
L -og ħla li m it u ta’ fejn te ħel id-deċiżjoni  
(B
n ) 
3 -0.80381 16.64 743  
4  
-0.76339  
7.686 27  
5  
-0.72982  
4.671 36  
6  
-0.69962  
3.255 73  
7  
-0.67129  
2.454 31  
8  
-0.64406  
1.943 69  
9  
-0.61750  
1.591 05  
10  
-0.59135  
1.332 95  
11  
-0.56542  
1.135 66  
12  
-0.53960  
0.979 70  
13  
-0.51379  
0.853 07  
14  
-0.48791  
0.748 01  
15  
-0.46191  
0.659 28 
16  
-0.43573  
0.583 21  
17  
-0.40933  
0.517 18  
18  
-0.38266  
0.459 22  
19  
-0.35570  
0.407 88  
20  
-0.32840  
0.362 03 
21  
-0.30072  
0.320 78  
22  
-0.27263  
0.283 43  
23  
-0.24410  
0.249 43  
24  
-0.21509  
0.218 31  
25  
-0.18557  
0.189 70  
26  
-0.15550  
0.163 28  
27  
-0.12483  
0.138 80  
28  
-0.09354  
0.116 03  
29  
-0.06159  
0.094 80  
30  
-0.02892  
0.074 93  
31  
0.004 49  
0.056 29  
32  
0.038 76  
0.038 76 
 
  280 MT Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea 27.12.2006
E/ECE/324          Rev.1/Add.82/Rev.3  
E/ECE/TRANS/505   
Regolament Nru. 83 
paġna 48  
 
Appendiċi 3
 
 
VERIFIKA TAL-KONFORMITÀ WAQT IT-TĦADDIM  
 1. INTRODUZZJONI  
Dan l-Appendiċi jistipula l-kriterji msemmija fil-paragrafu 8.2.7. ta’ dan ir-Regolament fir-rigward ta’ l-għażla ta’ vetturi biex jiġu ttestjati u l-proċeduri li jikkontrollaw jekk humiex konformi meta qed jaħdmu.  
 2. KRITERJI TA’ L-GĦAŻLA  
Il-kriterji biex tiġi aċċettata vettura magħżula huma mfissra fil-paragrafi 2.1. sa 2.8. ta’ dan l-Appendiċi.  L-informazzjoni tinġabar billi tiġi eżaminata l-vettura u permezz ta’ 
intervista mas-sid/xufier.  
 2.1. Il-vettura għandha tappartjeni għat-tip ta’ vettura li hi approvata għat-tip taħt dan ir-
Regolament u koperta b’ċertifikat ta’ konformità skond il-Ftehim ta’ l-1958. Għandha tkun reġistrata u użata f’pajjiż tal-Partijiet Kontraenti. 
 2.2. Il-vettura għandha tkun ilha taħdem talanqas għal 15,000 km jew 6 xhur, liema minnhom 
hi l-aktar tard, u għal mhux aktar minn 80,000 km għal 5 snin, liema minnhom hi l-ewwel. 
 2.3. Għandu jkun hemm rekord ta' manutenzjoni li juri li l-vettura inżammet sew, eż. sarilha s-
servis skond ir-rakkomandazzjonijiet tal-fabbrikant. 
 2.4. Il-vettura m’għandhiex tindika li kien hemm abbuż (eż. tellqu biha, għabbewha żżejjed, 
tawha fjuwil ħażin, jew xi użu ħażin ieħor), jew fatturi oħra (eż. tbagħbis) li jistgħu jaffettwaw kif jaħdmu l-emissjonijiet. Fil-każ ta’ vetturi mgħammra b’sistema OBD , il-
kowd tal-ħsara u informazzjoni dwar il-mili maħżuna fil-kompjuter għandhom jitqiesu. Vettura m’għandhiex tintgħażel għat- testjar jekk l-informazzjoni maħżuna fil-kompjuter turi li l-vettura ħadmet wara li nħażnet kowd tal-ħsara u ma saritx tiswija pjuttost immedjata. 
 2.5. M’għandhiex tkun saret xi tiswija kbira mhux awtorizzata fuq il-magna jew xi tiswija 
kbira tal-vettura.  
 2.6. Il-kontenut taċ-ċomb u tal-kubrit f’kampjun tal-fjuwil meħud mit-tank tal-vettura għandu 
jilħaq l-istandards applikabbli u m’għandux ikun hemm xi provi ta’ għoti ħażin ta’ fjuwil. Jistgħu jsiru spezzjonijiet fl-egżost, eċċ. 
 2.7. M’għandux ikun l-ebda indikazzjoni ta’ xi problemi li jistgħu jipperikolaw is-sigurtà tal-
ħaddiema tal-laboratorju. 
 27.12.2006 MT Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea 281
E/ECE/324          Rev.1/Add.82/Rev.3  
E/ECE/TRANS/505   
Regolament Nru. 83 
paġna 49  
 
2.8. Il-komponenti kollha tas-sistema ta’ kontra t-tniġġis li hemm fuq il-vettura għandhom 
ikunu konformi ma' l-approvazzjoni tat-tip applikabbli. 
 
3. DIJANJOŻI U MANUTENZJONI  
Id-dijanjożi u kull manutenzjoni normali meħtieġa għandha ssir fuq vetturi aċċettati biex jiġu ttestjati, qabel ma jitkejlu l-emissjonijiet ta’ l-egżost, skond il-proċedura stipulata fil-paragrafi 3.1. sa 3.7. t’hawn taħt.  
 3.1. Għandhom isiru l-ispezzjonijiet li ġejjin: spezzjonijiet dwar is-sħuħija fuq il-filter ta’ l-
arja, iċ-ċintorini tas-sigurtà kollha, il-livelli tal-fluwidi kollha, il-kappa tar-redjejter, il-pajpijiet tal-vakwu u l-wajers tad-dawl marbuta mas-sistema ta’ kontra t-tniġġis; spezzjonijiet għal aġġustamenti ħżiena u/jew tbagħbis fuq kif taħdem, il-kejl tal-fjuwil u komponenti tal-mekkaniżmi ta’ kontra t-tniġġis. Għandha tittieħed nota tad-differenzi kollha. 
 3.2. Is-sistema OBD  għandha tkun iċċekkjata dwar jekk hix qiegħda taħdem sew.  Għandha 
tittieħed nota ta’ l-indikazzjonijiet kollha li ma jkunux qed jaħdmu sew fil-memorja ta' l-OBD  u għandhom isiru t-tiswijiet meħtieġa. Jekk l-indikatur tal-ħsara fl- OBD  jindika 
ħsara waqt iċ-ċiklu tal-prekondizzjonar, il-ħsara tista’ tiġi identifikata u msewwija.  It-test 
jista’ jerġa’ jsir u jintużaw ir-riżultati ta’ dik il-vettura msewwija. 
 3.3. Is-sistema li taħdem għandha tkun iċċekkjata u l-komponenti difettużi jiġu mibdula, per 
eżempju l-i spark plaggs, il-kejbils, eċċ. 
 3.4. Il-kompressjoni  għandha tiġi ċċekkjata.  Jekk ir-riżultat ma jkunx sodisfaċenti l-vettura 
għandha tiġi rifjutata. 
 3.5. Il-parametri tal-magna għandhom ikunu ċċekkjati skond l-ispeċifikazzjonijiet tal-
fabbrikant u aġġustati jekk hemm bżonn. 
 3.6. Jekk il-vettura jonqosha 800 km  għas-servis ta’ manutenzjoni ppjanat, dak is-servis 
għandu jsir skond l-istruzzjonijiet mogħtija mill-fabbrikant.  Minkejja l-qari li hemm fuq l-
odometru, il-filter taż-żejt u ta’ l-arja jistgħu jinbidlu fuq talba tal-fabbrikant. 
 3.7. Kif tiġi aċċettata l-vettura, il-fjuwil għandu jinbidel bil-fjuwil ta’ referenza tat-test li 
għandu l-emissjonijiet adattati, sakemm il-fabbrikant ma jaċċettax li jintuża’ l-fjuwil li hemm fis-suq. 
 3.8. Fil-każ ta’ vetturi mgħammra b’sistemi li jirriġeneraw perjodikament kif imfisser fil-
paragrafu 2.20., għandu jkun stabbilit jekk il-vettura hix qed toqrob lejn perjodu ta’ riġenerazzjoni.  (Il-fabbrikant għandu jingħata l-opportunità li jikkonferma dan). 
 3.8.1. Jekk dan hu minnu, il-vettura trid tinstaq sa l-aħħar tar-riġenerazzjoni.  Jekk ir-
riġenerazzjoni ssir waqt li jkunu qed jitkejlu l-emissjonijiet, imbagħad għandu jsir test 282 MT Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea 27.12.2006
E/ECE/324          Rev.1/Add.82/Rev.3  
E/ECE/TRANS/505   
Regolament Nru. 83 
paġna 50  
 
ieħor biex ikun żgurat li r-riġenerazzjoni tkompliet.  Imbagħad għandu jsir test ġdid 
komplut, u r-riżultati ta’ l-ewwel u tat-tieni test m’għandhomx jitqiesu. 
 3.8.2. Bħala alternattiva għall-paragrafu 3.8.1., jekk il-vettura tkun qed toqrob riġenerazzjoni l-
fabbrikant jista' jitlob li jintuża' ċiklu tal-kundizzjonar speċifiku biex jiżgura li ssir dik ir-riġenerazzjoni (eż. din tista' tinvolvi veloċità għolja, sewqan b'tagħbija kbira). 
 
Il-fabbrikant jista’ jitlob li t-testjar jista’ jsir eżatt wara r-riġenerazzjoni jew wara ċ-ċiklu ta’ l-ikkundizzjonar speċifikat mill-fabbrikant u t-test normali tal-prekondizzjonar.  
 4. TESTJAR META QED TAĦDEM  4.1. Meta jkun meqjus li tinħtieġ issir spezzjoni fuq il-vetturi, it-testijiet ta' l-emissjonijiet 
skond l-Anness 4 għal dan ir-Regolament isiru fuq vetturi prekundizzjonati magħżula skond ir-rekwiżiti tal-paragrafi 2. u 3. ta’ dan l-Appendiċi. 
 4.2. Vetturi mgħammra b’sistema OBD  jistgħu jiġu ċċekkjati jekk hux qed jiffunzjona sew 
meta jkun qed jaħdem l-indikatur tal-ħsara, eċċ., fir-rigward tal-livelli ta’ l-emissjonijiet (eż. il-limiti ta' indikazzjoni tal-ħsara mfissra fl-Anness 11 għal dan ir-Regolament) għall-ispeċifikazzjonijiet approvati għat-tip. 
 4.3. Is-sistema ta’ l- OBD  tista’ tiġi ċċekkjata, per eżempju, għal-livelli ta’ emissjonijiet ‘l fuq 
mill-valuri tal-limitu applikabbli li ma fihomx indikazzjoni ta’ ħsara, attivazzjoni sistematika bi żball ta’ l-indikazzjoni ta’ ħsara u komponenti li ġew identifikati bħala difettużi jew immermra fis-sistema OBD.  
 4.4. Jekk komponent jew sistema taħdem b'mod mhux kopert bid-dettalji fiċ-ċertifikat ta’ l-
approvazzjoni tat-tip u/jew il-pakkett ta’ informazzjoni għal dawk it-tipi ta’ vetturi u dik id-devjazzjoni ma ġiet awtorizzata taħt il-Ftehim ta’ l-1958, bl-ebda indikazzjoni tal-ħsara mill- OBD, il-komponent jew is-sistema m'għandhomx jinbidlu qabel l-ittestjar ta' l-
emissjonijiet, sakemm ma jkunx determinat li l-komponent jew is-sistema ġew imbagħbsa jew abbużati b'tali mod li l- OBD  ma jindunax bil-ħsara li saret. 
 5. EVALWAZZJONI TAR-RIŻULTATI  5.1. Ir-riżultati tat-test jiġu mgħoddija mill-proċedura evalwattiva skond l-Appendiċi 4.  5.2. Ir-riżultati tat-test m’għandhomx jiġu multiplikati b’fatturi tad-deterjorament.   5.3. Fil-każ tas-sistemi li jirriġeneraw perjodikament kif imfissra fil-paragrafu 2.20., ir-riżultati 
għandhom jiġu multiplikati bil-fatturi K
i miksuba meta ngħatat l-approvazzjoni tat-tip.  
 27.12.2006 MT Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea 283
E/ECE/324          Rev.1/Add.82/Rev.3  
E/ECE/TRANS/505   
Regolament Nru. 83 
paġna 51  
 
6. PJAN TAL-MIŻURI TA' RIMEDJU 
 6.1. Meta aktar minn vettura waħda tinstab li tvarja fir-riżultat ta’ l-emissjonijiet ħafna aktar 
minn oħrajn fl-istess kampjun li jew,  
 
 - tilħaq il-kundizzjonijiet tal-paragrafu 3.2.3. ta' l-Appendiċi 4 u fejn kemm id-dipartiment 
amministrattiv kif ukoll il-fabbrikant jaqblu li l-emissjoni żejda hi dovuta għall-istess 
raġuni, jew  
  -  tilħaq il-kundizzjonijiet tal-paragrafu 3.2.4. ta’ l-Appendiċi 4 fejn id-dipartiment 
amministrattiv iddetermina li l-emissjoni żejda hi dovuta għall-istess raġuni,  
 
id-dipartiment amministrattiv irid jitlob lill-fabbrikant biex jissottometti pjan bil-miżuri ta' rimedju biex jirrimedja n-nuqqas ta’ konformità.  
 6.2. Il-pjan bil-miżuri ta' rimedju għandu jitħalla ma' l-awtorità li tapprova t-tip mhux aktar 
tard minn 60 ġurnata ta’ xogħol mid-data tan-notifika msemmija fil-paragrafu 6.1. t’hawn fuq.  L-awtorità li tapprova t-tip għandha fi żmien 30 ġurnata ta’ xogħol tiddikjara jekk 
approvatx jew m'approvatx il-pjan bil-miżuri ta' rimedju.  Iżda, meta l-fabbrikant jista' juri, 
għas-sodisfazzjon ta' l-awtorità kompetenti li tapprova t-tip, li jinħtieġ aktar żmien biex tiġi investigata n-nuqqas ta’ konformità sabiex jiġi sottomess pjan bil-miżuri ta' rimedju, tingħata estensjoni.  
 6.3. Il-miżuri ta' rimedju għandhom japplikaw fuq il-vetturi kollha li x’aktarx ikollhom l-istess 
difett. Għandu jkun evalwat il-bżonn li jiġu emendati d-dokumenti ta’ l-approvazzjoni tat-tip. 
 6.4. Il-fabbrikant għandu jipprovdi kopja tal-komunikazzjonijiet kollha marbuta mal-pjan tal-
miżuri ta' rimedju, u għandu jżomm rekord tal-kampanja ta’ talbiet biex jiġu ritornati prodotti difettużi, u jagħti rapporti regolari dwar l-istat tagħhom lill-awtorità li tapprova t-tip. 
 6.5. Il-pjan bil-miżuri ta' rimedju għandu jkun fih ir-rekwiżiti speċifikati fil-paragrafi 6.5.1. sa 
6.5.11.  Il-fabbrikant għandu jassenja isem jew numru uniku li jidentifika lill-pjan bil-
miżuri ta' rimedju. 
 6.5.1. Deskrizzjoni ta' kull tip ta' vettura inkluża fil-pjan tal-miżuri ta' rimedju.  6.5.2. Deskrizzjoni tal-modifikazzjonijiet speċifiċi, tibdiliet, tiswijiet, korrezzjonijiet, 
aġġustamenti, jew bidliet oħra li jridu jsiru biex il-vetturi jkunu konformi inkluż sommarju fil-qosor tad-dejta u l-istudji tekniċi li jappoġġjaw id-deċiżjoni tal-fabbrikant fir-rigward tal-miżuri partikolari li jridu jittieħdu biex isewwu n-nuqqas ta' konformità. 
 6.5.3. Deskrizzjoni tal-metodu li permezz tiegħu l-fabbrikant jgħarraf lis-sidien tal-vetturi.  284 MT Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea 27.12.2006
E/ECE/324          Rev.1/Add.82/Rev.3  
E/ECE/TRANS/505   
Regolament Nru. 83 
paġna 52  
 
6.5.4. Deskrizzjoni tal-manutenzjoni jew l-użu ġust, jekk ikun hemm, li l-fabbrikant jistipula 
bħala kundizzjoni biex ikunu eliġibbli għal tiswija taħt il-pjan tal-miżuri ta' rimedju, u li 
jispjegaw għaliex il-fabbrikant impona xi kundizzjonijiet ta' dak it-tip. L-ebda kundizzjonijiet dwar il-manutenzjoni jew l-użu ma jistgħu jiġu imposti sakemm ma jkunx jista' jintwera li huma marbuta ma' nuqqas ta' konformità u mal-miżuri ta' rimedju. 
 6.5.5. Deskrizzjoni tal-proċedura li jridu jsegwu s-sidien tal-vetturi biex ikun jista’ jkollhom 
tiswija tan-nuqqas ta’ konformità.  Din trid tinkludi data li warajha jistgħu jittieħdu l-
miżuri ta' rimedju, iż-żmien stmat biex il-garaxx li jsewwi jagħmel it-tiswijiet u fejn jistgħu jsiru.  It-tiswija għandha ssir b'mod xieraq, fi żmien raġonevoli wara li tinġab il-
vettura. 
 6.5.6. Kopja bl-informazzjoni mgħoddija lis-sid tal-vettura.  6.5.7. Deskrizzjoni qasira tas-sistema li l-fabbrikant juża’ biex jiżgura li jkollu fornitura 
biżżejjed ta’ komponenti jew sistemi biex ikun jista’ jieħu l-azzjoni rimedjali.  Għandu 
jkun indikat meta se jkun hemm fornitura biżżejjed ta’ komponenti jew sistemi biex tinbeda l-kampanja. 
 6.5.8. Kopja bl-istruzzjonijiet kollha li jridu jintbagħtu lil dawk il-persuni li se jagħmlu t-tiswija.  6.5.9. Deskrizzjoni ta’ l-impatt tal-miżuri ta' rimedju proposti fuq l-emissjonijiet, il-konsum tal-
fjuwil, minn fejn oriġinaw, u s-sigurtà ta' kull tip ta' vettura, koperta bil-pjan tal-miżuri ta' rimedju bid-data, studji tekniċi, eċċ. li jappoġġjaw dawn il-konklużjonijiet. 
 6.5.10. Kull informazzjoni oħra, rapporti jew dejta li l-awtorità li tapprova t-tip tista’ għal xi 
raġuni tiddetermina li huma meħtieġa biex jiġi evalwat il-pjan bil-miżuri ta' rimedju. 
 6.5.11. Fejn il-pjan bil-miżuri ta' rimedju jinkludi talba biex jiġi ritornat prodott difettuż, għandha 
titressaq deskrizzjoni tal-metodu li jirrekordja t-tiswija lill-awtorità li tapprova t-tip.  Jekk 
tintuża’ xi tabella, għandu jingħata eżempju tagħha. 
 6.6. Il-fabbrikant jista’ jkun mitlub biex jagħmel testijiet iddisinjati sew u meħtieġa fuq 
komponenti u vetturi billi jdaħħal bidla proposta, tiswija, jew modifikazzjoni biex juri kemm hi effikaċji l-bidla, it-tiswija, jew il-modifikazzjoni. 
 6.7. Il-fabbrikant hu responsabbli biex iżomm rekord ta’ kull vettura li fuqha saret talba għax 
kellha xi parti difettuża u msewwija u l-garaxx li għamel it-tiswija.  L-awtorità li tapprova 
t-tip għandu jkollha aċċess għar-rekord meta titolbu għal perjodu ta’ 5 snin mill-implimentazzjoni tal-pjan bil-miżuri ta' rimedju. 
 6.8. It-tiswija u/jew il-modifikazzjoni jew iż-żieda ta’ apparat ġdid għandhom jitniżżlu 
f’ċertifikat provdut mill-fabbrikant lil sid il-vettura. 27.12.2006 MT Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea 285
E/ECE/324          Rev.1/Add.82/Rev.3  
E/ECE/TRANS/505   
Regolament Nru. 83 
paġna 53  
 
Appendiċi 4
 
 
PROĊEDURA STATISTIKA GĦAT-TESTJAR TAL-KONFORMITÀ WAQT IT-TĦADDIM  
 1. Dan l-Appendiċi jiddeskrivi l-proċedura li trid tintuża’ biex tivverifika li r-rekwiżiti 
dwar meta qed taħdem huma konformi għat-test tat-Tip I. 
 2. Iridu jiġu segwiti żewġ proċeduri differenti:  
(i) Waħda li tittratta l-vetturi identifikati fil-kampjun, minħabba difett marbut ma’ l-
emissjonijiet, li wassal għal riżultati li jvarjaw ħafna aktar mill-oħrajn fl-istess kampjun (il-paragrafu 3. t’hawn taħt). 
 
(ii) L-oħra tittratta l-kampjun kollu (l-paragrafu 4. t’hawn taħt). 
 3. PROĊEDURA LI TRID TIĠI SEGWITA FIL-KAŻ TAR-RIŻULTAT TA’ L-
EMISSJONIJIET LI JVARJA ĦAFNA AKTAR MINN OĦRAJN FL-ISTESS KAMPJUN 
 3.1. B’daqs ta’ kampjun minimu ta’ tlieta u daqs ta’ kampjun massimu kif determinat mill-
proċedura fil-paragrafu 4., vettura tittieħed b'mod aleatorju mill-kampjun u jitkejlu l-emissjonijiet mit-tip ta’ tniġġis regolat biex ikun determinat jekk hux wieħed li jvarja ħafna mill-oħrajn fl-istess kampjun. 
 
3.2. Vettura titqies li hi dik li r-riżultat ta’ l-emissjonijiet ivarja ħafna minn oħrajn fl-istess 
kampjun meta jintlaħqu l-kundizzjonijiet mogħtija jew fil-paragrafu 3.2.1. jew fil-
paragrafu 3.2.2.  
 
3.2.1. Fil-każ ta’ vettura li ġiet approvata għat-tip skond il-valuri ta' limitu mogħtija f’ringiela 
A tat-tabella fil-paragrafu 5.3.1.4., ir-riżultat ta' l-emissjonijiet li jvarja ħafna minn 
oħrajn fl-istess kampjun huwa vettura fejn il-valur li jillimita applikabbli għal xi tip ta’ sustanza li tniġġes regolat jinqabeż b'fattur ta' 1.2. 
 
3.2.2. Fil-każ ta’ vettura li ġiet approvata għat-tip skond il-valuri ta' limitu mogħtija f’ringiela 
B tat-tabella fil-paragrafu 5.3.1.4., ir-riżultat ta’ l-emissjonijiet li jvarja ħafna minn 
oħrajn fl-istess kampjun huwa vettura fejn il-valur li jillimita applikabbli għal xi tip ta' sustanza li tniġġes regolat jinqabeż b'fattur ta' 1.5. 
 3.2.3. Fil-każ speċifiku ta’ vettura b’emissjoni mkejla għal kwalunkwe tip ta’ sustanza li 
tniġġes regolat fi ħdan ‘iż-żona intermedjarja’
2/ 
 3.2.3.1. Jekk il-vettura tilħaq il-kundizzjonijiet ta’ dan il-paragrafu, il-kawża ta’ l-emissjoni 
żejda trid tiġi determinata u vettura oħra mbagħad tittieħed addoċċ mill-kampjun. 
 286 MT Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea 27.12.2006
E/ECE/324          Rev.1/Add.82/Rev.3  
E/ECE/TRANS/505   
Regolament Nru. 83 
paġna 54  
 
3.2.3.2. Meta aktar minn vettura waħda tilħaq il-kundizzjoni ta' dan il-paragrafu, id-dipartiment 
amministrattiv u l-fabbrikant iridu jiddeterminaw jekk l-emissjoni żejda miż-żewġ 
vetturi hix dovuta għall-istess kawża jew le. 
 
3.2.3.2.1. Jekk kemm id-dipartiment amministrattiv kif ukoll il-fabbrikant jaqblu li l-emissjoni 
żejda hi kkawżata mill-istess ħaġa, il-kampjun jitqies li falla u l-pjan tal-miżuri ta' 
rimedju msemmi fil-paragrafu 6. ta’ l-Appendiċi 3 japplika. 
 
3.2.3.2.2. Jekk id-dipartiment amministrattiv u l-fabbrikant ma jistgħu jaqblu la dwar il-kawża ta’ 
l-emissjoni żejda minn vettura individwali u lanqas jekk il-kawżi għal iktar minn vettura 
waħda humiex l-istess, tittieħed vettura oħra b'mod aleatorju mill-kampjun, sakemm ma jkunx diġa’ ntlaħaq id-daqs massimu tal-kampjun. 
 3.2.3.3. Meta jkun instab li vettura waħda biss tilħaq il-kundizzjonijiet ta' dan il-paragrafu, jew 
meta aktar minn vettura waħda nstabet u d-dipartiment amministrattiv u l-fabbrikant jaqblu li hi dovuta għal kawżi differenti, tittieħed vettura oħra b'mod aleatorju mill-kampjun, sakemm ma jkunx diġa’ ntlaħaq id-daqs massimu tal-kampjun. 
 3.2.3.4. Jekk jintlaħaq id-daqs massimu tal-kampjun u ma tkunx instabet aktar minn vettura 
waħda li tilħaq ir-rekwiżiti ta’ dan il-paragrafu fejn l-emissjoni żejda hi kkawżata mill-istess ħaġa, il-kampjun jitqies li għadda fir-rigward tar-rekwiżiti tal-paragrafu 3. ta’ dan l-Appendiċi. 
 
3.2.3.5. Jekk, f’xi ħin, il-kampjun tal-bidu ġie eżawrit, vettura oħra tiġi miżjuda mal-kampjun 
tal-bidu u tittieħed dik il-vettura. 
 
3.2.3.6. Kull meta tittieħed vettura oħra mill-kampjun, il-proċedura statistika tal-paragrafu 4. ta’ 
dan l-Appendiċi tiġi applikata fuq il-kampjun miżjud. 
 
3.2.4. Fil-każ speċifiku ta’ vettura bl-emissjoni mkejla għal xi tip ta’ tniġġis regolat fi ħdan iż-
“żona tal-falliment”3/ 
 
3.2.4.1. Jekk il-vettura tilħaq il-kundizzjonijiet ta’ dan il-paragrafu, id-dipartiment 
amministrattiv għandu jsib il-kawża ta’ l-emissjoni żejda u mbagħad vettura oħra tittieħed b'mod aleatorju mill-kampjun. 
 3.2.4.2. Meta aktar minn vettura waħda tilħaq il-kundizzjoni ta’ dan il-paragrafu, u d-dipartiment 
amministrattiv isib li l-emissjoni żejda hi ġejja mill-istess kawża, il-fabbrikant għandu jkun mgħarraf li l-kampjun tqis li falla, flimkien mar-raġunijiet għal dik id-deċiżjoni, u japplika l-pjan bil-miżuri ta' rimedju msemmija fil-paragrafu 6. ta’ l-Appendiċi 3.  
 3.2.4.3. Meta jinstab li vettura waħda biss tilħaq il-kundizzjonijiet ta’ dan il-paragrafu, jew meta 
aktar minn vettura waħda tinstab u d-dipartiment amministrattiv iddetermina li hi dovuta għal kawżi differenti, vettura oħra tittieħed mill-kampjun, sakemm ma jkunx diġa’ ntlaħaq id-daqs massimu tal-kampjun. 27.12.2006 MT Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea 287
E/ECE/324          Rev.1/Add.82/Rev.3  
E/ECE/TRANS/505   
Regolament Nru. 83 
paġna 55  
 
 
3.2.4.4. Jekk jintlaħaq id-daqs massimu tal-kampjun u ma tkunx instabet aktar minn vettura 
waħda li tilħaq ir-rekwiżiti ta’ dan il-paragrafu fejn l-emissjoni żejda hi kkawżata mill-istess ħaġa, il-kampjun jitqies li għadda fir-rigward tar-rekwiżiti tal-paragrafu 3. ta' dan l-Appendiċi. 
 
3.2.4.5. Jekk, f'xi ħin, il-kampjun tal-bidu ġie eżawrit, vettura oħra tiġi miżjuda mal-kampjun tal-
bidu u tittieħed dik il-vettura. 
 3.2.4.6. Kull meta tittieħed vettura oħra mill-kampjun, il-proċedura statistika tal-paragrafu 4. ta’ 
dan l-Appendiċi hi applikata fuq il-kampjun miżjud. 
 
3.2.5. Kull meta vettura ma tinstabx li r-riżultat ta’ l-emissjonijiet tagħha ma jvarjaw ħafna 
mill-oħrajn fl-istess kampjun, vettura oħra tittieħed b'mod aleatorju mill-kampjun. 
 4.  PROĊEDURA LI TRID TIĠI SEGWITA MINGĦAJR EVALWAZZJONI SEPARATA 
TAR-RIŻULTAT TA’ L-EMISSJONIJIET LI JVARJA MINN OĦRAJN FL-ISTESS 
KAMPJUN 
 4.1. B’daqs minimu ta’ kampjun ta’ tlieta l-proċedura kampjunarja hi ssettjata b’tali mod li l-
probabbiltà li lott jgħaddi t-test b'40 fil-mija tal-produzzjoni difettuża hi 0.95 (ir-riskju tal-produttur = 5 fil-mija) filwaqt li l-probabbiltà li l-lott jiġi aċċettat b’75 fil-mija tal-produzzjoni difettuża hi 0.15 (riskju tal-konsumatur = 15 fil-mija). 
 4.2. Għal kull wieħed mis-sustanzi li jniġġsu imsemmi fit-tabella fil-paragrafu 5.3.1.4. ta’ 
dan ir-Regolament, tintuża’ l-proċedura li ġejja (ara l-Figura 4/2 t’hawn taħt). 
 
fejn: 
 
L = il-valur li jillimita għas-sustanza li tniġġes, 
 x
i = il-valur tal-kejl għall-vettura i-th fil-kampjun, 
 
n = in-numru tal-kampjun preżenti. 
 
4.3. L-istatistika tat-test li tikkwantifika l-għadd ta' vetturi li ma jikkonformaw, jiġifieri x i > 
L, tinħadem għall-kampjun. 
 4.4. Imbagħad: 
 (i) Jekk l-istatistika tat-test ma taqbiżx in-numru tad-deċiżjoni li tgħaddi għad-daqs 
tal-kampjun mogħti fit-tabella li ġejja, tintlaħaq deċiżjoni li tgħaddi għas-sustanza li tniġġes, 
 288 MT Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea 27.12.2006
E/ECE/324          Rev.1/Add.82/Rev.3  
E/ECE/TRANS/505   
Regolament Nru. 83 
paġna 56  
 
(ii) Jekk l-istatistika tat-test hi daqs jew taqbeż in-numru tad-deċiżjoni li tfalli għad-
daqs tal-kampjun mogħti fit-tabella li ġejja, tintlaħaq deċiżjoni li tfalli għas-sustanza li tniġġes, 
  (iii) Inkella, tiġi ttestjata vettura oħra u l-proċedura tkun applikata fuq il-kampjun 
b’unità waħda żejda. 
 
Fit-tabella li ġejja n-numri tad-deċiżjonijiet li jgħaddu u li jeħlu jinħadmu skond l-Istandard Internazzjonali ISO 8422:1991.  
 
Kampjun jitqies li għadda mit-test meta jkun għadda kemm mir-rekwiżiti tal-paragrafu 3. kif ukoll tal-paragrafu 4. ta’ dan l-appendiċi.  
 27.12.2006 MT Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea 289
E/ECE/324          Rev.1/Add.82/Rev.3  
E/ECE/TRANS/505   
Regolament Nru. 83 
paġna 57  
 
  
Tabella 4/1
 
 
TABELLA BIEX JIĠI AĊĊETTAT/RIFJUTAT IL-PJAN KAMPJUNARJU SKOND IL-
KWALITAJIET KARATTERISTIĊI  
  
 
Daqs tal-kampjun kumulattiv (n)    
Numru tad-deċiżjoni li 
tgħaddi    
Numru tad-deċiżjoni li tfalli  
 
3 
4 5 6 7 8 9 
10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 
  
0 1 1 2 2 3 4 4 5 5 6 6 7 8 8 9 9 
11  
- - 
5 6 6 7 8 8 9 9 
10 11 11 12 12 13 13 12 
 290 MT Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea 27.12.2006
E/ECE/324          Rev.1/Add.82/Rev.3  
E/ECE/TRANS/505   
Regolament Nru. 83 
paġna 58  
 
Figura 4/1
 
 
Iċċekkjar tal-konformità meta qed taħdem - proċedura t'awditjar  
                                        
 
Figura 4/2
 It- TAA  1 / 
Tiddeċiedi li l-
informa zzjoni mhix 
biżżejjed biex tasal 
għal deċiżjoni?  Il-fabbrikant tal-vettura u d-di part iment a m ministrattiv jagħtu 
l-approvazzjoni  fuq il-vettura kol l ha għat-tip ta’ vettura ġdida. 
Id-di partiment a m ministrattiv (it- TAA ) jagħti l-appr ovazzjoni 
tat - tip
Il-fabbrikazzjoni u l -bejgħ tat - tip ta’ vet tura approvat. 
Il-fabbrika nt tal - vett ura jiżvilu ppa l-proċedura tiegħu d w ar 
il- kon for mità m eta qed taħde m   
Il-fabbrika nt tal - vett ura jatt wa  l-proċedura tiegħ u d w ar il-
kon for mità m eta qed ta ħ de m ( tip ta' je w fa m ilja ta' ve ttura) 
Il-fabbrika nt tal - vett ura jagħ m el rappo rt tal-proċedura 
interna (i nk luż id -dejta kollha m eħ tieġa bil -paragra fu 
8.2.1. ) Rapport intern ta’ 
kon for mità d w ar 
m eta qed taħde m  
għat -t ip approvat 
jew fa m ilja tal-
vett ura   BIDU 
LE
LEIl-fabbrikant jissottometti 
rapport  ta’ konformità  dwar 
m eta qed taħdem lit- TAA  1 / 
g ħall - awditjarIVA
It- TAA  1 / jirrevedi r-rap por t 
tal-fabbrikant dwar il-
konformità m eta qed taħdem 
It-   
TAA  1 / taċċetta li  
r-rapport  tal-fabbrikant dwar  
il-konformità meta qed taħdem  
jikkonfer m a li tip ta’ vettu ra 
jista' jiġi aċċettat fi ħdan il-
fa milja ? 
(paragra fu 8.2. 1.) 
Il-Proċess Ko m plut.  
M’ he m m x  bżonn a ktar 
azzjoni.  Il-fabbrikant 
j agħti jew jikseb 
aktar 
informa zzjoni 
jew dejta dw ar 
it-test. 
 
Il-fabbrikant 
jagħm el rapport 
ġdid dwar il-
konformità m eta 
qed taħ dem. 
It- TAA  1 / ji bda program m for mali  
dwar il-konfor mità meta qed ta ħ de m  
fuq tip ta’ vettu ri sus pettati (kif 
deskritt fl- Appendiċi 3) m u r għal 
Figura 4/2 It- 
TAA  1 / 
jiddeċiedi li jagħmel 
awditjar tad-dejta ta’ 
konformità tal- fabbrikant 
għal dan it- tip jew fa milja 
ta’ vettura?  Il-fabbrikant 
j if fajla r-rapport 
biex tkun issir 
ref erenza għalih 
fil- futur    
1/ F’dan i l-każ, it- TAA  jfisser id-d ip artim ent am ministrattiv li ta l-app rovazzjoni tat-ti p.  LE
IVA
IVA 27.12.2006 MT Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea 291
E/ECE/324          Rev.1/Add.82/Rev.3  
E/ECE/TRANS/505   
Regolament Nru. 83 
paġna 59  
 
 
Testjar tal-konformità meta qed jaħdmu – għażla u test tal-vetturi  
 
 
 Test minimu 
tliet vetturi 
Outlying 
Emitters 
Aktar minn 1? 
L-istess raġuni? 
Daqs mass. tal-
kampjun? Applika l-
istatistika tat-
test Żid il-
kampjun b’1 Żid il-kampjun 
b’1 
Weħel?
Għadda?Kampjun 
weħel 
Kampjun 
għadda (*) IVA IVA 
IV AIVA  IVALE 
LE, jew INĊERT LE 
LE LE 
IV
(żewġ testijiet) (test wieħed) 
(*) jissodisfa ż-żewġ 
testijiet 292 MT Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea 27.12.2006
E/ECE/324          Rev.1/Add.82/Rev.3  
E/ECE/TRANS/505   
Regolament Nru. 83 
paġna 60  
 
Anness 1
 
 
KARATTERISTIĊI TAL-MAGNA U L-VETTURA U INFORMAZZJONI  
DWAR KIF GĦANDHOM ISIRU T-TESTIJIET  
 L-informazzjoni li ġejja, meta jkun applikabbli, għandha tingħata fi tliet kopji.  
 Jekk hemm tpinġijiet, għandhom ikunu ta’ skala adattata u dettaljati biżżejjed; għandhom jiġu preżentati f’format A4 jew mitnija għal dak il-format.  Fil-każ tal-funzjonijiet kontrollati mill-
mikroproċessur, għandha tingħata informazzjoni xierqa dwar kif jaħdmu.  
 
1. ĠENERALI 
 1.1. Għamla (isem ta’ l-intrapriża):.....................................................................................   1.2. Tip u deskrizzjoni kummerċjali (semmi kull varjanti): ...............................................   1.3. Mezz ta’ identifikazzjoni tat-tip, jekk immarkat fuq il-vettura:...................................   1.3.1. Fejn tinsab dik il-marka: .............................................................................................   1.4. Kategorija tal-vettura: .................................................................................................   1.5. L-isem u l-indirizz tal-fabbrikant:................................................................................   1.6. L-isem u l-indirizz tar-rappreżentant awtorizzat tal-fabbrikant  fejn jixraq:   
 2. KARATTERISTIĊI ĠENERALI TAL-BINI TAL-VETTURA  2.1. Ir-ritratti u/jew tpinġijiet ta’ vettura rappreżentattiva: .................................................   2.2. Fusien imħaddma mekkanikament (numru, pożizzjoni, konnessjoni minn ġewwa):..   27.12.2006 MT Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea 293
E/ECE/324          Rev.1/Add.82/Rev.3  
E/ECE/TRANS/505   
Regolament Nru. 83 
paġna 61  
 
3. PIŻIJI ET (kilogrammi) (irreferi għat-tpinġija fejn hemm)..........................................  
 
3.1. Il-piż tal-vettura bil-bini tal-bodi tagħha meta qed taħdem sew, jew il-piż tax-  xażi bil-kabina jekk il-fabbrikant ma jwaħħalx il-bini tal-bodi  
 (inkluż il-likwidu li jkessaħ, iż-żjut, il-fjuwil, l-għodod, it-tajer ekstra u x-xufier): ..  
  3.2. Piż mgħoddi li hu teknikament permessibbli kif dikjarat mill-fabbrikant:..................   4. DESKRIZZJONI TAL- CONVERTERS TA’ L-ENERĠIJA 
 4.1. Il-Fabbrikant tal-Magna:..............................................................................................   4.1.1. Il-kowd li l-fabbrikant ta lill-magna (kif immarkat fuq il-magna, jew  mezz ieħor ta’ identifikazzjoni): .......................................................................  
 4.2. Magna b'kombustjoni interna ......................................................................................   4.2.1. Informazzjoni speċifika dwar il-magna: ......................................................................   4.2.1.1. Prinċipju dwar kif taħdem: taħdem b’mod pożittiv/ taħdem bil-kompressjoni,   four-stroke /two-stroke  1
/ 
 4.2.1.2. Numru, arranġament u ordni ta’ kif jiġu mqabbda ċ-ċilindri:......................................   4.2.1.2.1. Toqba: 3
/ mm 
 4.2.1.2.2. Stroke : 3
/  mm 
 
4.2.1.3. Ċilindrata: 4 / ........................................................................................................  cm3 
 
4.2.1.4. Proporzjon volumetriku tal-kompressjoni: 2 / ..............................................................  294 MT Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea 27.12.2006
E/ECE/324          Rev.1/Add.82/Rev.3  
E/ECE/TRANS/505   
Regolament Nru. 83 
paġna 62  
 
 
4.2.1.5. Tpinġijiet ta’ fejn hemm il-kombustjoni u r-ras tal-pistin: ..........................................   4.2.1.6. Veloċità tal-magna meta ma tkunx fuq ger: 2
/.............................................................  
 4.2.1.7. Veloċità għolja tal-magna meta ma tkunx fuq ger: 2
/..................................................  
 4.2.1.8. Il-kontenut tal-monossidu karboniku bil-volum fil-gass ta’ l-egżost   meta l-magna ma tkunx fuq ger (skond l-ispeċifikazzjonijiet  
 tal-fabbrikant) 2
/ ............................................................................................  fil-mija  
   
4.2.1.9. Saħħa massima netta: 2 /............. kW f’ ..............................................................min-1 
 
4.2.2. Il-fjuwil: diżil/petrol/ LPG/NG  1/ 
 4.2.3. Numru tar-riċerka ta’ l-ottanu  (RON ): .........................................................................  
 4.2.4. Minn fejn jgħaddi l-fuel  4.2.4.1. Bil-karburatur (i): iva/le 1
/ 
 4.2.4.1.1. Għamla(/iet): ....................................................................................................... .........  
 4.2.4.1.2. Tip(i):   4.2.4.1.3. Numru mwaħħal:...................................................................................................... ....  
 4.2.4.1.4. Aġġustamenti: 2
/..........................................................................................................  
 4.2.4.1.4.1. Ġettijiet:  27.12.2006 MT Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea 295
E/ECE/324          Rev.1/Add.82/Rev.3  
E/ECE/TRANS/505   
Regolament Nru. 83 
paġna 63  
 
4.2.4.1.4.2. Venturis : 
 
4.2.4.1.4.3. Il-livell taċ-ċejmber tal-flowt:.................................................................................. ....  
 4.2.4.1.4.4. Il-piż tal-flowt: ................................................................................................. ............  
 4.2.4.1.4.5. Il-labra tal-flowt:............................................................................................... ...........  
 4.2.4.1.5. Sistema li tisstartja kiesħa: manwali/awtomatika 1
/ 
 4.2.4.1.5.1. Prinċipju tat-tħaddim: ............................................................................................ ......  
 4.2.4.1.5.2. Limiti/settings tat-tħaddim: 1
/ 2/..................................................................................  
 4.2.4.2. Permezz ta’ l-injezzjoni bil-fjuwil (li jaħdmu bil-kompressjoni biss): iva/le 1
/ 
 4.2.4.2.1. Deskrizzjoni tas-sistema: ........................................................................................... ..  
 4.2.4.2.2. Prinċipju tat-tħaddim: injezzjoni diretta/qabel iċ-ċejmber/ċejmber li jimxi 1
/ 
 4.2.4.2.3. Pompa ta’ l-injezzjoni  4.2.4.2.3.1. Għamla(/iet):  4.2.4.2.3.2. Tip(i):  
4.2.4.2.3.3. Twassil massimu tal-fjuwil: 1
/ 2/ ........... mm3/stroke  jew ċiklu f’veloċità tal-pompa 
ta': 1 / 2/ ...........min-1 jew stampa karatteristika: .........................................................  
 
4.2.4.2.3.4. Ħin kemm iddum l-injezzjoni: 2 /.................................................................................  
 4.2.4.2.3.5. Kurva avvanzata ta’ l-injezzjoni: 2
/.............................................................................  296 MT Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea 27.12.2006
E/ECE/324          Rev.1/Add.82/Rev.3  
E/ECE/TRANS/505   
Regolament Nru. 83 
paġna 64  
 
 
4.2.4.2.3.6. Proċedura tal-kalibrar: test fuq bank/magna 1
/ 
 4.2.4.2.4. Regolatur awtomatiku tal-veloċità tal-magna  4.2.4.2.4.1. Tip:    4.2.4.2.4.2. Punt meta jaqta’: ................................................................................................. .........  
 
4.2.4.2.4.2.1. Punt meta jaqta’ meta jkun mgħobbi: ................................................................ min-1 
 4.2.4.2.4.2.2. Punt meta jaqta’ meta ma jkunx mgħobbi: ........................................................ min-1 
 4.2.4.2.4.3.  Veloċità meta ma tkunx fuq ger:........................................................................ min-1 
 4.2.4.2.5. Injettur(i):  
 
4.2.4.2.5.1. Għamla(/iet): ..................................................................................................... ...........  
 4.2.4.2.5.2. Tip(i):   4.2.4.2.5.3. Pressjoni tal-bidu: 2
/ ..... kPa jew dijagramma karatteristika: .....................................  
  4.2.4.2.6. Sistema li tistartja kiesħa  4.2.4.2.6.1. Għamla(/iet):  4.2.4.2.6.2. Tip(i):  4.2.4.2.6.3. Deskrizzjoni: ..................................................................................................... ...........  
 27.12.2006 MT Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea 297
E/ECE/324          Rev.1/Add.82/Rev.3  
E/ECE/TRANS/505   
Regolament Nru. 83 
paġna 65  
 
4.2.4.2.7. Għajnuna oħra biex tistartja 
 4.2.4.2.7.1. Għamla(/iet):  4.2.4.2.7.2. Tip(i):  4.2.4.2.7.3. Deskrizzjoni: ..................................................................................................... ...........  
 4.2.4.3. Permezz ta’ l-injezzjoni tal-fjuwil (li taħdem b’mod pożittiv biss): iva/le 1
/ 
 4.2.4.3.1. Deskrizzjoni tas-sistema: ........................................................................................... ..  
 4.2.4.3.2. Prinċipju tat-tħaddim: manifold tad-dħul (waħdieni/b’ħafna postijiet)/injezzjoni 
diretta/oħrajn (speċifika) 
 
Unità li tikkontrolla – tip (jew Nru.):  ) 
Regolatur tal-fjuwil – tip:  ) 
Is-senser tal-fluss ta’ l-arja – tip:  ) 
Distributur tal-fjuwil – tip:  ) informazzjoni li trid tingħata  
Regolatur tal-pressjoni - tip:  ) fil-każ ta’ injezzjoni  
Mikro-swiċċ – tip:  ) kontinwa;  
Vit li jaġġusta kif taħdem meta mhux fuq ger – tip: ........... ) fil-każ ta’ sistemi  
Il-housing  tat-throttle : )oħra, ekwivalenti  
Is-senser tat-temperatura ta’ l-ilma – tip:  ) dettalji  
Is-senser tat-temperatura ta' l-arja - tip:  ) 
Swiċċ tat-temperatura ta’ l-arja – tip:  ) 
 
Protezzjoni mill-interferenza elettromanjetika. Deskrizzjoni u/jew tpinġija: 1
/. 
 .............................................................................................................................  
.............................................................................................................................  
 4.2.4.3.3.  Għamla(/iet): ...................................................................................................... .......  298 MT Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea 27.12.2006
E/ECE/324          Rev.1/Add.82/Rev.3  
E/ECE/TRANS/505   
Regolament Nru. 83 
paġna 66  
 
 
4.2.4.3.4. Tip(i):  4.2.4.3.5. Injetturi: Pressjoni tal-bidu: 1
/ 2/ .......................................................................  kPa 
 jew dijagramma karatteristika: ......................................................................  
 4.2.4.3.6. Il-ħin ta’ kemm iddum l-injezzjoni:..........................................................................   4.2.4.3.7. Sistema li tistartja kiesħa: ........................................................................................ . 
 4.2.4.3.7.1. Prinċipju(/i) tat-tħaddim:........................................................................................ ...  
 4.2.4.3.7.2. Limiti/settings tat-tħaddim: 1
/ 2/...............................................................................  
 4.2.4.4. Pompa li jgħaddi minnha ..........................................................................................   4.2.4.4.1. Pressjoni: 1
/ 2/ ....... kPa jew dijagramma karatteristika:..........................................  
 4.2.5. Kif taħdem.............................................................................................................. ...
  
 4.2.5.1. Għamla(/iet): ......................................................................................................... ....
  
 4.2.5.2. Tip(i): .............................................................................................................. .....  
 4.2.5.3. Prinċipju tat-tħaddim: ...............................................................................................   4.2.5.4. Kurva avvanzata dwar kif taħdem: 2
/ .......................................................................  
 4.2.5.5. Il-ħin statiku ta’ kif taħdem: 2
/........ gradi qabel it- TDC  .........................................  
 27.12.2006 MT Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea 299
E/ECE/324          Rev.1/Add.82/Rev.3  
E/ECE/TRANS/505   
Regolament Nru. 83 
paġna 67  
 
4.2.5.6. Firda fil-punt tal-kuntatt: 2
/.......................................................................................  
 
4.2.5.7. Angolu ta’ waqfa qasira: 2 /.......................................................................................  
 4.2.5.8. L-ispark plaggs....................................................................................................... ...  
 4.2.5.8.1. Għamla: ............................................................................................................ .......  
 4.2.5.8.2. Tip: ............................................................................................................... ....  
 4.2.5.8.3. Settjar ta’ l-ispazju fl-ispark plagg:.....................................................................mm  4.2.5.9. Kojl ta' l-ignixin .................................................................................................... ....  
 4.2.5.9.1. Għamla: ............................................................................................................ .......  
 4.2.5.9.2. Tip: ............................................................................................................... ....  
 4.2.5.10. Il-kondenser ta' l-ignixin ...........................................................................................  
 4.2.5.10.1. Għamla: ........................................................................................................... ........  
 4.2.5.10.2. Tip: .............................................................................................................. .....  
 4.2.6. Sistema li tkessaħ: (likwidu/arja) 1
/..........................................................................  
 4.2.7. Sistema li jidħol minnha: ..........................................................................................   4.2.7.1. Ċarger tal-pressjoni: iva/le 1
/....................................................................................  
 4.2.7.1.1. Għamla(/iet): ....................................................................................................... ......
  300 MT Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea 27.12.2006
E/ECE/324          Rev.1/Add.82/Rev.3  
E/ECE/TRANS/505   
Regolament Nru. 83 
paġna 68  
 
 
4.2.7.1.2. Tip(i): ............................................................................................................ .......  
 4.2.7.1.3. Deskrizzjoni tas-sistema (pressjoni massima taċ-ċarġ:...................................... kPa,  mekkaniżmu li jirregola l-iskart) ...................................................................  
 4.2.7.2. Mekkaniżmu intern li jkessaħ: iva/le 1
/ ....................................................................  
 4.2.7.3.  Deskrizzjoni u tpinġijiet tal-pajpijiet tad-dħul u l-aċċessorji tagħhom (ċejmber 
mimli, mekkaniżmu li jsaħħan, daħliet ta’ l-arja addizzjonali, eċċ.): .......................  
 4.2.7.3.1.  Deskrizzjoni tal-manifold tad-dħul (tpinġijiet u/jew ritratti):...................................   4.2.7.3.2.  Filter ta’ l-arja, tpinġijiet: ................................................................................. , j ew 
 4.2.7.3.2.1. Għamla(/iet): ..................................................................................................... ........
  
 4.2.7.3.2.2. Tip(i): .......................................................................................................... .........  
 4.2.7.3.3.  Sajlenser tad-dħul, tpinġijiet: ........................................................................... , jew  4.2.7.3.3.1.  Għamla(/iet): .................................................................................................... .........
  
 4.2.7.3.3.2.  Tip(i): ......................................................................................................... ..........  
 4.2.8.  Sistema ta’ l-egżost ...................................................................................................  
 4.2.8.1.  Deskrizzjoni u tpinġijiet tas-sistema ta’ l-egżost:.....................................................   4.2.9.  Il-ħin kemm idum il-valv jew dejta ekwivalenti:......................................................   27.12.2006 MT Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea 301
E/ECE/324          Rev.1/Add.82/Rev.3  
E/ECE/TRANS/505   
Regolament Nru. 83 
paġna 69  
 
4.2.9.1.  Kemm jogħlew l-aktar il-valvs, l-angoli tal-ftuħ u l-għeluq, jew dettalji tal-ħin li 
jieħdu s-sistemi ta’ distribuzzjoni alternattivi, fir-rigward tal-pożizzjoni ta’ partijiet 
mix-xaft dritt mal-firrodu mqabbad miegħu:............................................................  
 
4.2.9.2.  Referenza u/jew firxiet tas-setting: 1
/ 2/...................................................................  
 4.2.10.  Lubrikant użat: ....................................................................................................... ...  
 4.2.10.1.  Għamla: ............................................................................................................ .......  
 4.2.10.2.  Tip: ............................................................................................................... ....  
 4.2.11.  Il-miżuri meħuda kontra t-tniġġis ta’ l-arja: .............................................................   4.2.11.1.  Mekkaniżmu li jirriċikla l-gassijiet tal- crankcase  (deskrizzjoni u tpinġijiet): .........  
 4.2.11.2.  Mekkaniżmi oħra li jikkontrollaw it-tniġġis (jekk ikun hemm, u li mhumiex koperti 
b’xi titolu ieħor): .......................................................................................................
  
 
4.2.11.2.1.  Converter  katalitiku: iva/le 1
/ ...................................................................................  
 4.2.11.2.1.1.  Numru ta’ converters  katalitiċi u elementi: ..............................................................  
 4.2.11.2.1.2.  Id-dimensjonijiet u d-daqs tal- converter (s) katalitiku (volum, ...): .......................  
 4.2.11.2.1.3.  Tip ta’ azzjoni katalitika: ..................................................................................... ..  
 4.2.11.2.1.4.  Iċ-ċarġ totali tal-metall prezzjuż: ...........................................................................   4.2.11.2.1.5.  Konċentrazzjoni relattiva:......................................................................................  
 4.2.11.2.1.6.  Is-sottostrata (l-istruttura u l-materjal):..................................................................  302 MT Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea 27.12.2006
E/ECE/324          Rev.1/Add.82/Rev.3  
E/ECE/TRANS/505   
Regolament Nru. 83 
paġna 70  
 
 
4.2.11.2.1.7.  Il-densità taċ-ċellola:......................................................................................... .....  
 4.2.11.2.1.8.  Tip ta’ kisi għall- converter (s) katalitiku:...............................................................  
 4.2.11.2.1.9. Tqegħid tal- converter (s) katalitiku (post u distanzi ta' referenza fis-sistema ta' l-
egżost):...................................................................................................................  
 4.2.11.2.1.10. Sistemi ta’ riġenerazzjoni/metodu ta’ sistemi li jagħmlu trattament wara l-egżost, 
deskrizzjoni:...........................................................................................................  
 4.2.11.2.1.10.1. In-numru ta’ ċikli tat-tħaddim tat-Tip I, jew ċikli ekwivalenti tal-magna fuq il-
bank tat-test , bejn żewġ ċikli fejn isiru l-fażijiet riġenerattivi taħt il-
kundizzjonijiet ekwivalenti għat-test tat-Tip I (Distanza “D” fil-figura 1 fl-Anness 13: .............................................................................................................  
............................................................................................................................ . 
 
4.2.11.2.1.10.2. Deskrizzjoni tal-metodu użat biex ikun magħruf in-numru ta’ ċikli bejn żewġ 
ċikli fejn isiru l-fażijiet riġenerattivi: ................................................................... . 
 4.2.11.2.1.10.3. Parametri biex jinstab il-livell ta' tagħbija meħtieġ qabel ma ssir ir-riġenerazzjoni 
(jiġifieri temperatura, pressjoni, eċċ.): ..................................................................  
 4.2.11.2.1.10.4. Deskrizzjoni tal-metodu użat biex jgħabbi s-sistema fil-proċedura tat-test 
deskritta fil-paragrafu 31., l-Anness 13: ........................................................... ....  
 4.2.11.2.1.11.  Is-senser ta’ l-ossiġnu: tip ................................................................................... ...  
 4.2.11.2.1.11.1. Fejn jinsab is-senser ta’ l-ossiġnu:.........................................................................   4.2.11.2.1.11.2. Firxa kkontrollata mis-senser ta’ l-ossiġnu: 2
/.......................................................  
 4.2.11.2.2. Injezzjoni ta’ l-arja: iva/le 1
/..................................................................................  
 27.12.2006 MT Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea 303
E/ECE/324          Rev.1/Add.82/Rev.3  
E/ECE/TRANS/505   
Regolament Nru. 83 
paġna 71  
 
4.2.11.2.2.1.  Tip (vibrazzjoni waħda ta’ l-arja, pompa ta’ l-arja, ...):.........................................  
 4.2.11.2.3.  Ċirkolazzjoni mill-ġdid tal-gass ta’ l-egżost ( EGR ): iva/le 1
/ 
 4.2.11.2.3.1.  Karatteristiċi (fluss, ..): ..................................................................................... ........  
 4.2.11.2.4.  Sistema li tikkontrolla l-emissjonijiet li jevaporaw. Deskrizzjoni sħiħa dettaljata 
tal-mekkaniżmi u kif inhuma intonati: 
  Tpinġija tas-sistema tal-kontroll evaporattiv: ...................................................  
  Tpinġija taċ-ċilindru tal-karbonju: .................................................................  
  Tpinġija tat-tank tal-fjuwil b’indikazzjoni ta’ kemm jesa'  u l-materjal tiegħu: .......  
 4.2.11.2.5.  Maqbad tal-partikuli separati: iva/le 1
/ 
 4.2.11.2.5.1.  Dimensjonijiet u forma tal-maqbad tal-partikuli separati (kemm jesa' ):  4.2.11.2.5.2.  Tip ta’ maqbad tal-partikul separati u disinn: ...........................................................   4.2.11.2.5.3.  Fejn jinsab il-maqbad tal-partikuli separati (distanzi ta’ referenza fis-sistema ta’ l-
egżost):  
 4.2.11.2.5.4.  Is-sistema/l-metodu tar-riġenerazzjoni. Deskrizzjoni u tpinġija:..............................   4.2.11.2.5.4.1. In-numru ta’ ċikli tat-tħaddim tat-Tip I, jew ċiklu ekwivalenti tal-magna fuq il-
bank tat-test, bejn żewġ ċikli fejn isiru l-fażijiet tar-riġenerazzjoni taħt il-
kundizzjonijiet ekwivalenti għat-test tat-Tip I (Distanza ‘D’ fil-figura 1 fl-Anness 13): ................. ......................................................................................................... . 
 .............................................................................................................................. .....  
 
4.2.11.2.5.4.2. Deskrizzjoni tal-metodu użat biex ikun magħruf in-numru ta' ċikli bejn żewġ ċikli 
fejn isiru l-fażijiet riġenerattivi: ............................................................ ...................  304 MT Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea 27.12.2006
E/ECE/324          Rev.1/Add.82/Rev.3  
E/ECE/TRANS/505   
Regolament Nru. 83 
paġna 72  
 
 
4.2.11.2.5.4.3. Parametri biex jiddeterminaw il-livell tat-tagħbija meħtieġ qabel ma ssir ir-
riġenerazzjoni (jiġifieri t-temperatura, il-pressjoni, eċċ.): 
............................................................ 
 
4.2.11.2.5.4.4.  Deskrizzjoni tal-metodu użat biex tiġi mgħobbija s-sistema fil-proċedura tat-test 
deskritta fil- 
 paragrafu 3.1., l-Anness 13: ........................................................... 
 4.2.11.2.6.  Sistemi oħra (deskrizzjoni u prinċipju tat-tħaddim): ................................................   4.2.11.2.7.  Sistema dijanjostika abbord ( OBD ) 
 4.2.11.2.7.1.  Deskrizzjoni miktuba u/jew tpinġija ta’ l-indikatur tal-ħsara ( MI):..........................  
 4.2.11.2.7.2.  Lista u skop tal-komponenti kollha sorveljati mis-sistema OBD : ............................  
 4.2.11.2.7.3. Deskrizzjoni miktuba (prinċipji ġenerali ta' kif jaħdmu) għal:  4.2.11.2.7.3.1.  Magni positive ignition  
 4.2.11.2.7.3.1.1.  Monitoraġġ tal-katalizzatur:................................................................................  
 4.2.11.2.7.3.1.2.  Ikun magħruf meta ma taqbadx: .........................................................................   4.2.11.2.7.3.1.3.  Monitoraġġ tas-senser ta’ l-ossiġnu:...................................................................   4.2.11.2.7.3.1.4.  Komponenti oħra sorveljati mis-sistema OBD : ..................................................  
 4.2.11.2.7.3.2.  Magni li jaħdmu bil-kompressjoni  4.2.11.2.7.3.2.1.  Monitoraġġ tal-katalizzatur:................................................................................  
 27.12.2006 MT Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea 305
E/ECE/324          Rev.1/Add.82/Rev.3  
E/ECE/TRANS/505   
Regolament Nru. 83 
paġna 73  
 
4.2.11.2.7.3.2.2.  Monitoraġġ tal-maqbad tal-partikuli separati: ...................................................  
 4.2.11.2.7.3.2.3.  Monitoraġġ tas-sistema elettronika tat-teħid tal-fjuwil:......................................   4.2.11.2.7.3.2.4.  Komponenti oħra mmonitorjati mis-sistema OBD : ............................................  
 4.2.11.2.7.4.  Kriterji biex ikun attivat MI (numru fiss ta’ ċikli tas-sewqan jew metodu 
statistiku): ...........................................................................................................  
 4.2.11.2.7.5.  Lista tal-kowds kollha li joħorġu mill- OBD  u l-formats użati (bi spjegazzjoni 
ta' kull waħda):....................................................................................................  
  4.2.11.2.7.6.  L-informazzjoni addizzjonali li ġejja għandha tingħata mill-fabbrikant tal-
vettura bil-għan li jkunu jistgħu jiġu fabbrikati partijiet li jibdlu jew ta' servizz 
li huma kompatibbli ma' l- OBD  u għodod dijanjostiċi u tagħmir tat-test, 
sakemm dik l-informazzjoni ma tkunx koperta bid-drittijiet tal-proprjetà intelletwali jew inkella tkun l-għarfien speċifiku tal-fabbrikant jew tal-fornitur(i) ta' l- OEM.  
 
4.2.11.2.7.6.1.  Deskrizzjoni tat-tip u n-numru ta’ ċikli tal-prekondizzjonar użati għall-
approvazzjoni oriġinali tat-tip tal-vettura. 
 
4.2.11.2.7.6.2.  Deskrizzjoni tat-tip taċ-ċiklu li juri l- OBD  użata għall-approvazzjoni oriġinali 
tat-tip tal-vettura għall-komponent immonitorjat mis-sistema OBD.  
 
4.2.11.2.7.6.3.  Dokument komprensiv li jiddeskrivi l-komponenti kollha li nħassu permezz ta’ 
l-istrateġija li ssib il-ħsara u l-attivazzjoni MI (numru fiss ta’ ċikli tas-sewqan 
jew metodu statistiku), inkluż lista tal-parametri sekondarji li nħassu għal kull 
komponent immonitorjat mis-sistema OBD. Lista tal-kowds kollha li joħorġu 
mill- OBD  u l-format użat (bi spjegazzjoni ta’ kull waħda) assoċjata ma’ l-
emissjoni individwali marbuta mal-komponenti power-train  u l-komponenti 
individwali li mhux relatati ma’ l-emissjonijiet, fejn il-monitoraġġ tal-komponent jintuża’ biex tkun magħrufa l-attivazzjoni MI. B’mod partikolari, 
għandha tingħata spjegazzjoni komprensiva tad-dejta mogħtija fis-servizz $05 Test ID $21 għal FF u d-dejta mogħtija fis-servizz $06.   Fil-każ ta’ tipi ta’ 
vetturi li jużaw konnessjoni komunikattiva skond ISO 15765-4 ‘Vetturi fit-triq – Dijanjostiċi dwar in-Netwerk taż-Żona tal-Kontrollur ( CAN ) - Parti 4: 
Rekwiżiti għas-sistemi marbuta ma’ l-emissjonijiet, għandha tingħata 306 MT Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea 27.12.2006
E/ECE/324          Rev.1/Add.82/Rev.3  
E/ECE/TRANS/505   
Regolament Nru. 83 
paġna 74  
 
spjegazzjoni dettaljata tad-dejta mogħtija fis-servizz $06 Test ID $00 għal FF, 
għal kull moniter ID appoġġjat ta' l- OBD.   
 
4.2.11.2.7.6.4.  L-informazzjoni meħtieġa b’dan il-paragrafu tista’, per eżempju, tkun imfissra 
billi timtela tabella kif ġej, li għandha tkun mehmuża ma’ dan l-anness: 
 
Ko mponen t  Ko wd 
tal- ħsara  Strateġija ta’ 
mo nitora ġġ  Kriterji biex 
tins tab il-
ħsara Kriterji li 
jattiva w l -
MI Parametri 
sekondarji  Prekondizzj
onar Test li 
juri 
Katalizzatur  P04 20 Sinjali tas -
sen ser ta' l -
ossiġ n u 1 u 2 Dif ferenza 
bejn is-si njali 
tas- sen ser 1 u 
sen ser 2  it-3et ċik luIl-veloċità 
tal- m a gna, it -
tagħbija tal-
m ag na, il -
mod  A/F , il -
katalizzat ur 
tat-
te mperatura  Że w ġ  ċik li 
tat-Tip I  Tip I 
 
 
 4.2.12. Sistema li tforni l-fjuwil LPG : iva/le 1
/ 
 4.2.12.1.  Numru ta’ l-approvazzjoni:.......................................................................................   4.2.12.2.  Unità ta’ kontroll għall-immaniġjar elettroniku tal-magna għat-teħid ta' fjuwil LPG 
 4.2.12.2.1.  Għamla(/iet): ..................................................................................................... ........  
 4.2.12.2.2.  Tip(i):   4.2.12.2.3.  Possibiltajiet ta’ aġġustament marbut ma’ l-emissjonijiet ........................................   4.2.12.3.  Dokumentazzjoni oħra:.............................................................................................   4.2.12.3.1. Deskrizzjoni tal-ħarsien tal-katalizzatur meta jsir il-qlib minn petrol għal- LPG  jew 
lura: ...................................................................................................................  27.12.2006 MT Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea 307
E/ECE/324          Rev.1/Add.82/Rev.3  
E/ECE/TRANS/505   
Regolament Nru. 83 
paġna 75  
 
 
4.2.12.3.2. Tqassim tas-sistema (konnekxins tad-dawl, konnekxins vakwi, pajpijiet li 
jikkumpensaw, eċċ.):.................................................................................................
  
 
4.2.12.3.3.  Tpinġija tas-simbolu: ............................................................................................. ...  
 4.2.13.  Sistema li tforni fjuwil NG iva/le 1
/ 
 4.2.13.1.  Numru ta’ l-approvazzjoni:.......................................................................................   4.2.13.2.  Unità ta’ kontroll għall-immaniġjar elettroniku tal-magna għat-teħid ta' fjuwil NG 
 4.2.13.2.1.  Għamla(/iet): ..................................................................................................... ........  
 4.2.13.2.2.  Tip(i):   4.2.13.2.3.  Possibiltajiet ta’ aġġustament marbut ma’ l-emissjonijiet:.......................................   4.2.13.3.  Dokumentazzjoni oħra:.............................................................................................   4.2.13.3.1.  Deskrizzjoni tal-ħarsien tal-katalizzatur meta jsir il-qlib mill-petrol għal- LPG jew 
lura:  
 4.2.13.3.2.  Tqassim tas-sistema (konnekxins tad-dawl, konnekxins tal-vakwu, pajpijiet li 
jagħmlu tajjeb, eċċ.):.................................................................................................  
 4.2.13.3.3.  Tpinġija tas-simbolu: ............................................................................................. ...  
 4.3. Vettura Elettrika Ibrida :  iva/le 1
/.................................................  
4.3.1. Kategorija tal-vettura Elettrika Ibrida  L-Iċċarġjar Minn Barra l-Vettura/Mhux 
Minn Barra l-Vettura   
 L-Iċċarġjar tal-Vettura 1 /  .....................................................  308 MT Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea 27.12.2006
E/ECE/324          Rev.1/Add.82/Rev.3  
E/ECE/TRANS/505   
Regolament Nru. 83 
paġna 76  
 
4.3.2. Swiċċ fil-pożizzjoni tat-tħaddim:  b’modi/jew mingħajr 1
/........................  
4.3.2.1. modi li Jintgħażlu  ..............................................................  
4.3.2.1.1. Elettriku biss:  iva/le 1 /.................................................  
4.3.2.1.2. Konsum tal-fjuwil biss:  iva/le 1 /.................................................  
4.3.2.1.3. Modi ibridi:  iva/le 1 /.................................................  
    (jekk iva, deskrizzjoni qasira) .............  
4.3.3. Deskrizzjoni tal-mekkaniżmu li jaħżen l-enerġija: (il-batterija, il- capacitor , 
 il-flajwil/il-ġeneratur ...) ...............................................................................  
4.3.3.1. Għamla: .............................................................................................................. ......  
4.3.3.2. Tip: ......  4.3.3.3. Numru ta’ l-identifikazzjoni: ...... .............................................................................  4.3.3.4. Tip ta’ couple  elettrokimika: ....................................................................................  
4.3.3.5. Enerġija: ..........  (għall-batterija: vultaġġ u kapaċità Ah f’2 f’2 h, għall- capacitor : J, 
...)  
4.3.3.6. Ċarġer: abbord/estern/mingħajr 1
/ 
4.3.4. Magni elettriċi (iddeskrivi b’mod separat kull tip ta’ magna elettrika) 4.3.4.1. Għamla: .............................................................................................................. ......  
4.3.4.2. Tip: ................................................................................................................. ..........  
4.3.4.3. Użu primarju: mutur/ġeneratur li jiġbed 4.3.4.3.1. Meta użat bħala mutur li jiġbed: b’mutur wieħed/b’ħafna muturi (numru):.............  4.3.4.4. Saħħa massima: ........................ kW  4.3.4.5. Prinċipju dwar kif jaħdmu: 4.3.4.5.1. bil-kurrent dirett/kurrent li jalterna/numru ta’ phases : ............................................  
4.3.4.5.2. applikazzjoni ta’ kurrent separat/f’serje/imħallat 1
/ .................................................  
4.3.4.5.3. sinkronika/ mhux sinkronika 1 /.................................................................................  
4.3.5. L-unità li tikkontrolla................................................................................................  4.3.5.1. Għamla: .............................................................................................................. ......  
4.3.5.2. Tip: ......  4.3.5.3. Numru ta’ identifikazzjoni: ......................................................................................  27.12.2006 MT Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea 309
E/ECE/324          Rev.1/Add.82/Rev.3  
E/ECE/TRANS/505   
Regolament Nru. 83 
paġna 77  
 
4.3.6. Kontrollur tas-saħħa..................................................................................................  
4.3.6.1. Għamla: .............................................................................................................. ......  
4.3.6.2. Tip: ......  4.3.6.3. Numru ta’ identifikazzjoni: ......................................................................................  4.3.7. Il-firxa elettrika tal-vettura  ....... km (skond l-Anness 7 tar-Regolament Nru. 101):  
4.3.8. Ir-rakkomandazzjoni tal-fabbrikant għall-prekundizzjonar: ....................................   
5.  INGRANAĠĠ  5.1.  Il-klaċċ (tip): .......................................................................................................... ...  
 5.1.1.  Konverżjoni massima ta t-torque :..............................................................................  
 5.2.  Il-gerboks: .............................................................................................................. ...
  
 5.2.1.  Tip: .................................................................................................................. . 
 5.2.2. Fejn tinsab meta mqabbla mal-magna: .....................................................................   5.2.3.  Metodu ta’ kontroll: ..................................................................................................   310 MT Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea 27.12.2006
E/ECE/324          Rev.1/Add.82/Rev.3  
E/ECE/TRANS/505   
Regolament Nru. 83 
paġna 78  
 
5.3. Il-proporzjonijiet tal-ger............................................................................... ………. 
 
 
Indiċi  
Pro porz jonijiet 
tal- gerboks   
Pro porz jonijiet ta’ l-  
aħħar ger   Pro porz jonijie
t totali
 
 
Massi m i għa s- CVT  (* )       
 1       
 2       
 3       
 4, 5, oħrajn
       
 Mini m u g ħas - CVT  (* )
       
 Ir-rivers
       
 
(*) CVT – Ingranaġġ kontinwu varjabbli 
 
6.  IS-SUSPENXIN........................................................................................................   6.1.  It-tajers u r-roti....................................................................................................... ...  
............................................................................................................................... ....   
 6.1.1.  Taħlita(/itiet) tat-tajer/rota (għat-tajers indika l-isem mogħti lid-daqs, l-indiċi ta’ 
kemm jifilħu l-inqas tagħbija, simbolu tal-kategorija tal-veloċità minima; għar-roti, 
indika d-daqs(ijiet) tar-rimm u l-ibbilanċjar tagħhom: .............................................  
  
6.1.1.1. Fusien  6.1.1.1.1. Fus 1:.............................................................................................................. ...........  
 6.1.1.1.2. Fus 2:.............................................................................................................. ...........  27.12.2006 MT Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea 311
E/ECE/324          Rev.1/Add.82/Rev.3  
E/ECE/TRANS/505   
Regolament Nru. 83 
paġna 79  
 
 
6.1.1.1.3. Fus 3:.............................................................................................................. ...........  
 6.1.1.1.4. Fus 4:.............................................................................................................. ..... eċċ. 
 6.1.2.  Il-limitu ta’ fuq u t'isfel taċ-ċirkonferenza tad-dawrien:...........................................   6.1.2.1. Fusien  6.1.2.1.1. Fus 1:.............................................................................................................. ...........  
 6.1.2.1.2. Fus 2:.............................................................................................................. ...........  
 6.1.2.1.3. Fus 3:.............................................................................................................. ...........  
 6.1.2.1.4. Fus 4:.............................................................................................................. ..... eċċ. 
 6.1.3.  Il-pressjoni(jiet) tat-tajer irrikkmandati mill-fabbrikant:  kPa  7.  IL-BINI TAL-BODI  7.1. Numru ta’ sits:...........................................................................................................  
 
 
 
  
____________ 
1
/ Aqta’ dak li ma japplikax. 
2/ Speċifika t-tolleranza. 
3/ Dan il-valur għandu jiġi mqarreb lejn l-eqreb għaxra ta’ millimetru. 
4/ Dan il-valur għandu jkun ikkalkulat bi π = 3.1416 u mqarreb lejn l-eqreb ċm3. 
 312 MT Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea 27.12.2006
E/ECE/324          Rev.1/Add.82/Rev.3  
E/ECE/TRANS/505   
Regolament Nru. 83 
paġna 80  
 
Anness 2  
 
KOMUNIKAZZJONI  
  (format massimu:  A4(210 x 297 mm))  
 
maħruġa minn:  L-isem ta’ l-amministrazzjoni:  
....................... .................   
        li tikkonċerna: 2
/ APPROVAZZJONI MOGĦTIJA 
APPROVAZZJONI ESTIŻA  
APPROVAZZJONI MIĊĦUDA  
APPROVAZZJONI RTIRATA  
IL-PRODUZZJONI MWAQQFA GĦAL KOLLOX  
  ta’ tip ta’ vettura fir-rigward ta’ l-emissjonijiet tas-sustanzi li jniġġsu tal-gass mill-magna skond ir-Regolament Nru. 83  
 
 
Approvazzjoni Nru. .       Estensjoni Nru. .........................  
 
 
1.  Il-kategorija tat-tip ta’ vettura (M1, N1, eċċ.): .....................................................................  
 1.1. Vetturi elettriċi ibridi : iva/le 2
/ 
 
1.1.1. Il-kategorija tal-vetturi Elettriċi Ibridi : Iċċarġjar Minn Barra l-Vettura/Iċċarġjar 
Mhux Minn Barra l-Vettura 2 / 
 
1.1.2. Swiċċ fil-pożizzjoni tat-tħaddim : bih/mingħajru 2 / 
 2.  Rekwiżiti tal-fjuwil tal-magna: petrol/diżil/ LPG/CNG : 2
/ ...................................................  
 27.12.2006 MT Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea 313
E/ECE/324          Rev.1/Add.82/Rev.3  
E/ECE/TRANS/505   
Regolament Nru. 83 
paġna 81  
 
3.  L-isem tar-reġistrazzjoni jew trejdmark tal-vettura: .............................................................  
 
4.  Tip ta’ vettura: .................... Tip ta' magna:....................................................................   
5.  L-isem u l-indirizz tal-fabbrikant:...................................................................................  
 6.  Jekk japplika, l-isem u l-indirizz tar-rappreżentant tal-fabbrikant: 
 
7.  Il-piż tal-vettura mingħajr tagħbija: ................................................................................   
7.1. Il-piż ta’ referenza tal-vettura: ........................................................................................  
 8.  Il-piż massimu tal-vettura: ..............................................................................................  
 
9.  In-numru ta’ sits (inkluż ix-xufier): ................................................................................   
10.  Ingranaġġ 
 10.1. Manwali jew awtomatiku jew ingranaġġ varjabbli kontinwament: 2
/ 3/........................  
 10.2. In-numru ta’ proporzjonijiet tal-ger:...............................................................................   
10.3. Il-proporzjon ta’ ingranaġġ tal-gerboks: 2
/ 
  
L-ewwel ger N/V:........................................................................................ 
It-tieni ger N/V:........................................................................................... 
It-tielet ger N/V:.......................................................................................... 
Ir-raba’ ger N/V:.......................................................................................... 
Il-ħames ger N/V:........................................................................................ 
Il-proporzjon ta’ l-aħħar ger: ......................................................................... 
Il-firxa ta’ daqsijiet tat-tajers: ........................................................................ 
Iċ-ċirkonferenza tad-dawrien tat-tajers użati għat-test tat-Tip I: .......................... 
Fejn jingranaw ir-roti: fuq quddiem, fuq wara, 4 x 4: 2 /..........................................  
 314 MT Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea 27.12.2006
E/ECE/324          Rev.1/Add.82/Rev.3  
E/ECE/TRANS/505   
Regolament Nru. 83 
paġna 82  
 
11. Vettura sottomessa għat-test nhar: ....................................................................................  
 
12. Is-servizz tekniku li jagħmel it-testijiet ta’ l-approvazzjoni: ............................................  
 13. Id-data tar-rapport maħruġ minn dak is-servizz: ..............................................................  
 
14. In-numru tar-rapport maħruġ minn dak is-servizz:...........................................................   
15. Approvazzjoni mogħtija/miċħuda/estiża/irtirata: 2
/ .........................................................  
 
16.  Riżultati tat-test:....................................................................................................... .........  
 16.1. Test tat-Tip I: ......................................................................................................... ..........  
 
 Sustanza li  
tniġġes
  
CO 
(g/k m)  
HC 
(g/k m)  
NO x  
(g/k m)  HC + NO
x  (1) 
(g/k m)  Partikul i separati  
(1)  
(g/k m) 
 
         
          
  
 
im kejjel
 
 
         
          
 
         
 
ikkalkulat 
b’fattur tad-deterjorament 
( DF )  
         
 
(1)  Għall-vetturi biss li għandhom magni li jaħdmu bil-kompressjoni . 
 
 27.12.2006 MT Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea 315
E/ECE/324          Rev.1/Add.82/Rev.3  
E/ECE/TRANS/505   
Regolament Nru. 83 
paġna 83  
 
16.1.1. Fil-każ ta’ vetturi li jieħdu fjuwil LPG jew NG: 
 
16.1.1.1. Irrepeti t-tabella għall-gassijiet ta’ referenza kollha ta’ l- LPG jew l- NG, u indika 
jekk ir-riżultati tkejlux jew ġewx ikkalkulati.  Fil-każ ta’ vetturi ddisinjati biex 
jaħdmu sew fuq il-petrol kif ukoll fuq l- LPG jew l- NG: irrepeti għall-petrol u għall-
gassijiet kollha ta’ referenza ta’ l- LPG jew l- NG. 
 
16.1.1.2. In-numru ta’ approvazzjoni tal-vettura oriġinali, jekk il-vettura hi membru ta’ 
familja:......................................................................................................................  
 16.1.1.3. Proporzjonijiet “ r” tar-riżultati ta’ l-emissjonijiet għall-familja fil-każ ta’ fjuwils tal-
gass għal kull sustanza li tniġġes:  
 
16.1.2. Fil-każ ta’ Vetturi Elettriċi Ibridi  (OVC ) li jiċċarġjaw minn barra:  
 
16.1.2.1. Irrepeti t-tabella għaż-żewġ kundizzjonijiet tat-test speċifikati fil-paragrafi 3.1 u 3.2 
ta’ l-Anness 14.    
 16.1.2.2. Irrepeti t-tabella għall-valuri mkejla magħrufa skond il-paragrafi 3.1.4. jew 3.2.4. ta’ 
l-Anness 14...............................................................................................................  
 
16.2. Test tat-Tip II: 2
/ 
 CO: ............... fil-mija f’veloċità meta mhix fuq ger: .....................................min -1 
 (imkejjel fl-egżost).  
 
16.3. Test tat-Tip III: 2 / .....................................................................................................  
 
16.4. Test tat-Tip IV: 2 /............................................................................................ g/test 
 
16.5. Test tat-Tip V:  Id-durabbilità ...................................................................................  
 
16.5.1. Tip ta’ test tad-durabbilità: 80,000 km/mhux applikabbli: 2 / ..................................  
 
16.5.2. Fatturi tad-deterjorament ( DF): ikkalkulati/fissi 2 / 
Speċifika l-valuri: ........................................................................................ 
 316 MT Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea 27.12.2006
E/ECE/324          Rev.1/Add.82/Rev.3  
E/ECE/TRANS/505   
Regolament Nru. 83 
paġna 84  
 
16.6.  Test tat-Tip VI: 2
/.....................................................................................................  
 
 
  CO (g/ k m)  HC (g/ k m) 
 Valur i m kejjel
     
 
16.7. Test OBD  
 
16.7.1. Deskrizzjoni miktuba u/jew tpinġija ta’ l-indikatur tal-ħsara ( MI): .........................  
  16.7.2. Lista u l-funzjoni tal-komponenti kollha sorveljati mis-sistema OBD : 
............................................................................................................................... ...  
 16.7.3. Deskrizzjoni miktuba (prinċipji ġenerali dwar kif jaħdmu) għal: 
 
16.7.3.1. L-għarfien ta’ meta ma taqbadx il-magna: ...............................................................   
16.7.3.2.  Monitoraġġ tal-katalizzatur: .....................................................................................  
 16.7.3.3. Monitoraġġ tas-senser ta’ l-ossiġnu: ........................................................................  
 
16.7.3.4.  Komponenti oħra sorveljati mis-sistema OBD :........................................................  
 
16.7.3.5. Monitoraġġ tal-maqbad tal-partikuli  separati:..........................................................  
 
16.7.3.6.  Monitoraġġ ta’ dak li jattiva s-sistema elettronika tat-teħid tal-fjuwil: ...................  
 
16.7.3.7. Komponenti oħra mmonitorjati mis-sistema OBD :..................................................  
 
16.7.4. Kriterji għall-attivazzjoni MI (numru fiss ta’ ċikli tas-sewqan jew metodu statistiku):
............................................................................................................................... ...  
 
16.7.5. Lista tal-kowds kollha li joħorġu mill- OBD  u l-formats użati (bi spjegazzjoni ta’ kull 
waħda): .....................................................................................................................  27.12.2006 MT Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea 317
E/ECE/324          Rev.1/Add.82/Rev.3  
E/ECE/TRANS/505   
Regolament Nru. 83 
paġna 85  
 
17. Dejta dwar l-emissjonijiet meħtieġa għat-testjar dwar jekk humiex tajba għat-triq  
 
 
 
Test  Il-val ur tas - CO  
(persentaġ ġ tal -
vol.)
  
Lambda  (1 )  Veloċità tal- m a gna  
(m i n  
-1)  Temperatura 
taż-żejt tal-  
ma gn a  
(°C) 
 
Test meta t k un  qed 
taħde m bil - mod  m h u x f uq ger
  
  N/ A
     
 
Test meta t k un  qed 
t a ħ d em ħ afn a  mhux 
fuq ger  
       
 
(1) Il-formula tal- lambda : ara l-paragrafu 5.3.7.3. ta’ dan ir-Regolament 
 
 18.  Il-pożizzjoni tal-marka ta’ l-approvazzjoni fuq il-vettura:.......................................  
 
19. Post:...................................................................................................................... ....  
 
20.  Data : .................................................................................................................... ....  
 
21.  Firma: .................................................................................................................... ...  
 
      
 
 _____________________ 1
/  In-numru distintiv tal-pajjiż li ta/estenda/ċaħad/irtira approvazzjoni (ara d-dispożizzjonijiet 
ta’ l-approvazzjoni fir-Regolament). 2
/   Aqta’ dak li ma japplikax. 
3/   Fil-każ ta’ vetturi mgħammra b’gerboksis li jaqilbu awtomatikament, agħti d-dejta teknika 
kollha relevanti għalihom. 318 MT Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea 27.12.2006
E/ECE/324          Rev.1/Add.82/Rev.3  
E/ECE/TRANS/505   
Regolament Nru. 83 
paġna 86  
 
Anness 2 – Appendiċi 1
 
 
 INFORMAZZJONI MARBUTA MA’ L- OBD 
 Kif innutat fil-parti 4.2.11.2.7.6. tad-dokument informattiv fl-Anness 1 ta’ dan ir-Regolament, l-informazzjoni f’dan l-appendiċi hi mogħtija mill-fabbrikant tal-vettura bil-għan li jkunu jistgħu jiġu ffabbrikati partijiet ta' sostituzzjoni jew servizz li huma kompatibbli ma' l- OBD  u għodod 
dijanjostiċi u tagħmir tat-test.  Dik l-informazzjoni m’hemmx għalfejn tingħata mill-fabbrikant tal-
vettura jekk hi koperta bid-drittijiet tal-proprjetà intelletwali jew hi l-għarfien speċifiku tal-
fabbrikant jew dak li jforni/dawk li jfornu l- OEM. 
 
Jekk issir talba, dan l-appendiċi jrid ikun disponibbli għal kull fabbrikant interessat tal-komponenti, 
ta' l-għodod dijanjostiċi jew tat-tagħmir tat-test, mingħajr diskriminazzjoni.  
 
1. Deskrizzjoni tat-tip u n-numru taċ-ċikli tal-prekondizzjonar użati għall-approvazzjoni 
oriġinali tat-tip tal-vettura. 
 
2. Deskrizzjoni tat-tip ta’ ċiklu li juri l- OBD  użat għall-approvazzjoni oriġinali tat-tip tal-vettura 
għall-komponent immonitorjat mis-sistema OBD.  
 
3. Dokument komprensiv li jiddeskrivi l-komponenti kollha ssensjati permezz ta’ l-istrateġija li 
tagħraf il-ħsara u l-attivazzjoni MI (numru fiss ta’ ċikli tas-sewqan jew metodu statistiku), 
inkluż lista tal-parametri relevanti sekondarji ssensjati għal kull komponent immonitorjat mis-
sistema OBD. Lista tal-kowds kollha li joħorġu mill- OBD u l-formats użati (bi spjegazzjoni 
ta’ kull waħda) assoċjati mal-komponenti power-train  individwali marbuta ma’ l-emissjonijiet 
u komponenti individwali li mhumiex marbuta ma’ l-emissjonijiet, fejn il-monitoraġġ tal-komponent hu użat biex tkun magħrufa l-attivazzjoni MI. B’mod partikolari, għandha tingħata 
spjegazzjoni komprensiva tad-dejta mogħtija fis-servizz $05 Test ID $21 għal FF u d-dejta 
mogħtija fis-servizz $06.  Fil-każ ta’ tipi ta’ vetturi li jużaw mezz ta’ kuntatt komunikattiv 
skond ISO 15765-4 ‘Vetturi fit-triq – Dijanjostiċi dwar in-Netwerk tal-Kontrollur taż-Żona (CAN ) – Parti 4: Ir-rekwiżiti għas-sistemi marbuta ma’ l-emissjonijiet, għandha tingħata 
spjegazzjoni dettaljata tad-dejta mogħtija fis-servizz $06 Test ID $00 għal FF, għal kull 
moniter ta’ l- OBD  appoġġjat bl- ID. 27.12.2006 MT Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea 319
E/ECE/324          Rev.1/Add.82/Rev.3  
E/ECE/TRANS/505   
Regolament Nru. 83 
paġna 87  
 
 
Din l-informazzjoni tista’ tiġi mfissra f’forma ta’ tabella, kif ġej:  
 
Ko mponen
t Ko wd 
tal-
ħsara Strateġija 
ta’ 
m oni toraġġ  Kriterji biex 
tins tab il-
ħsara Kriterji 
għal l-
attivazzjon
i MI Parametri 
sekondarji  Prekundizzjonar  Test li juri  
Katalizzatu
r P04 20 Sinjali tas -
sen ser ta’ l -
ossiġ n u 1 u 
2 Id-
differe nza 
bejn is-
sinjali ta’ 
sen ser 1 u 
sen ser 2  It-3et ċikl uIl-veloċità ta l-
m ag na, it -
tagħbija tal-
m ag na, il - mod 
A/F , il-
katalizzat ur tat -
te mperatura  Że w ġ  ċik li tat -
Tip I Tip I 
 320 MT Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea 27.12.2006
E/ECE/324          Rev.1/Add.82/Rev.3  
E/ECE/TRANS/505   
Regolament Nru. 83 
paġna 88  
 
 
Anness 3  
 
ARRANĠAMENTI TAL-MARKA TA’ L-APPROVAZZJONI  
 Approvazzjoni B (Ringiela A) 1
/ - Vetturi approvati għal-livelli ta’ emissjonijiet tas-sustanzi li 
jniġġsu  
tal-gass meħtieġ biex jgħaddi l-petrol (mingħajr ċomb) jew bil-petrol mingħajr ċomb u jew LPG 
jew NG lejn il-magna.  
 
 
 
 
 
Il-marka ta’ approvazzjoni t’hawn fuq imwaħħla ma’ vettura b’konformità mal-paragrafu 4. ta’ dan 
ir-Regolament turi li t-tip ta’ vettura konċernata ġiet approvata fir-Renju Unit (E11), skond ir-
Regolament Nru. 83 taħt in-numru ta’ approvazzjoni 052439.  Din l-approvazzjoni tindika li l-
approvazzjoni ngħatat skond ir-rekwiżiti tar-Regolament Nru. 83 bis-serje ta’ emendi 05 imdaħħla u 
jissodisfaw il-limiti għat-test tat-Tip I imniżżel fir-Ringiela A (2000) tat-tabella fil-paragrafu 
5.3.1.4. ta’ dan ir-Regolament.  
 
Approvazzjoni B (Ringiela B)  1/ - Vetturi approvati għal-livelli ta’ emissjonijiet ta’ sustanzi li 
jniġġsu bil-gass meħtieġa biex jgħaddi petrol (mingħajr ċomb) u jew petrol mingħajr ċomb jew 
LPG jew NG lejn il-magna .  
 
 
 
 
Il-marka ta’ approvazzjoni t’hawn fuq imwaħħla ma’ vettura b’konformità mal-paragrafu 4. ta’ dan 
ir-Regolament turi li t-tip ta’ vettura konċernata ġiet approvata fir-Renju Unit (E11), skond ir-27.12.2006 MT Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea 321
E/ECE/324          Rev.1/Add.82/Rev.3  
E/ECE/TRANS/505   
Regolament Nru. 83 
paġna 89  
 
Regolament Nru. 83 taħt in-numru ta’ approvazzjoni 052439.  Din l-approvazzjoni tindika li l-
approvazzjoni ngħatat skond ir-rekwiżiti tar-Regolament Nru. 83 bis-serje ta’ emendi 05 imdaħħla u 
jissodisfaw il-limiti għat-test tat-Tip I imniżżel fir-Ringiela B (2005) tat-tabella fil-paragrafu 
5.3.1.4. ta’ dan ir-Regolament.  
 
Approvazzjoni Ċ (Ringiela A)  1/ - Vetturi approvati għal-livelli ta’ emissjonijiet ta’ sustanzi li 
jniġġsu tal-gass meħtieġa biex il-fjuwil tad-diżil jgħaddi lejn il-magna.  
 
 
 
Il-marka ta’ approvazzjoni t’hawn fuq imwaħħla ma’ vettura b’konformità mal-paragrafu 4. ta’ dan 
ir-Regolament turi li t-tip ta’ vettura konċernata ġiet approvata fir-Renju Unit (E11), skond ir-
Regolament Nru. 83 taħt in-numru ta’ approvazzjoni 052439.  Din l-approvazzjoni tindika li l-
approvazzjoni ngħatat skond ir-rekwiżiti tar-Regolament Nru. 83 bis-serje ta’ emendi 05 imdaħħla u 
jissodisfaw il-limiti għat-test tat-Tip I imniżżel fir-Ringiela A (2000) tat-tabella fil-paragrafu 
5.3.1.4. ta’ dan ir-Regolament.  
 
Approvazzjoni Ċ (Ringiela B)  1/ - Vetturi approvati għal-livelli ta’ emissjonijiet tat-tip ta’ sustanzi 
li jniġġsu tal-gass meħtieġa biex jgħaddi fjuwil tad-diżil lejn il-magna.  
 
 
 
Il-marka ta’ approvazzjoni t’hawn fuq imwaħħla ma’ vettura b’konformità mal-paragrafu 4. ta’ dan 
ir-Regolament turi li t-tip ta’ vettura konċernata ġiet approvata fir-Renju Unit (E11), skond ir-
Regolament Nru. 83 taħt in-numru ta’ approvazzjoni 052439.  Din l-approvazzjoni tindika li l-
approvazzjoni ngħatat skond ir-rekwiżiti tar-Regolament Nru. 83 bis-serje ta’ emendi 05 imdaħħla u 
jissodisfaw il-limiti għat-test tat-Tip I imniżżel fir-Ringiela B (2005) tat-tabella fil-paragrafu 
5.3.1.4. ta’ dan ir-Regolament.  322 MT Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea 27.12.2006
E/ECE/324          Rev.1/Add.82/Rev.3  
E/ECE/TRANS/505   
Regolament Nru. 83 
paġna 90  
 
 
Approvazzjoni D (Ringiela A ) 1/ - Vetturi approvati għal-livelli ta’ emissjonijiet tas-sustanzi li 
jniġġsu tal-gass meħtieġa biex jgħaddi LPG jew NG lejn il-magna.  
 
 
 
Il-marka ta’ approvazzjoni t’hawn fuq imwaħħla ma’ vettura b’konformità mal-paragrafu 4. ta’ dan 
ir-Regolament turi li t-tip ta’ vettura konċernata ġiet approvata fir-Renju Unit (E11), skond ir-
Regolament Nru. 83 taħt in-numru ta’ approvazzjoni 052439.  Din l-approvazzjoni tindika li l-
approvazzjoni ngħatat skond ir-rekwiżiti tar-Regolament Nru. 83 bis-serje ta’ emendi 05 imdaħħla u 
jissodisfaw il-limiti għat-test tat-Tip I imniżżel fir-Ringiela A (2000) tat-tabella fil-paragrafu 
5.3.1.4. ta’ dan ir-Regolament.  
 
 
Approvazzjoni D, (Ringiela B)  1/ - Vetturi approvati għal-livelli ta’ emissjonijiet tas-sustanzi li 
jniġġsu tal-gass meħtieġa biex jgħaddi LPG jew NG lejn il-magna.  
 
 
 
Il-marka ta’ approvazzjoni t’hawn fuq imwaħħla ma’ vettura b’konformità mal-paragrafu 4. ta’ dan 
ir-Regolament turi li t-tip ta’ vettura konċernata ġiet approvata fir-Renju Unit (E11), skond ir-
Regolament Nru. 83 taħt in-numru ta’ approvazzjoni 052439.  Din l-approvazzjoni tindika li l-
approvazzjoni ngħatat skond ir-rekwiżiti tar-Regolament Nru. 83 bis-serje ta’ emendi 05 imdaħħla u 
jissodisfaw il-limiti għat-test tat-Tip I imniżżel fir-Ringiela B (2005) tat-tabella fil-paragrafu 
5.3.1.4. ta’ dan ir-Regolament.  
 
 
 
 
__________________ 
1/ Ara l-paragr. 2.19. u 5.3.1.4. ta’ dan ir-Regolament.27.12.2006 MT Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea 323
E/ECE/324          Rev.1/Add.82/Rev.3  
E/ECE/TRANS/505   
Regolament Nru. 83 
paġna 91  
 
Anness 4
 
 
TEST TAT-TIP I  
 
(Jiġu verifikati l-emissjonijiet ta’ l-egżost wara startjatura kiesħa) 
 
1. INTRODUZZJONI 
 
Dan l-anness jiddeskrivi l-proċedura għat-test tat-Tip I imfissra fil-paragrafu 5.3.1. ta’ 
dan ir-Regolament.  Meta l-fjuwil ta’ referenza li jrid jintuża’ huwa LPG  jew NG, id-
dispożizzjonijiet ta’ l-Anness 12 għandhom japplikaw ukoll.  Meta l-vettura hi 
mgħammra b’sistema li tirriġenera perjodikament kif imfisser fil-paragrafu 2.20., 
għandhom japplikaw id-dispożizzjonijiet ta’ l-Anness 13. 
 
2.  ĊIKLU TAT-TĦADDIM FUQ ID-DAJNAMOMETRU TAX-XAŻI 
 
2.1.  Deskrizzjoni taċ-ċiklu  
 
Iċ-ċiklu tat-tħaddim fuq id-dajnamometru tax-xażi għandu jkun dak indikat fl-
Appendiċi 1 ta’ dan l-anness.  
 
2.2. Kundizzjonijiet ġenerali biex isir iċ-ċiklu  
 
Għandhom isiru ċikli li jittestjaw preliminari jekk ikun hemm bżonn biex ikun 
determinat kif inhu l-aħjar mod biex jingħafsu l-pedali tal-gass u tal-brejk sabiex 
jintlaħaq ċiklu li joqrob lejn iċ-ċiklu teoretiku fi ħdan il-limiti preskritti.  
 
2.3.  L-użu tal-gerboks  
 
2.3.1. Jekk il-veloċità massima li tista’ tintlaħaq fuq l-ewwel ger hi inqas minn 15 km/h, 
għandhom jintużaw it-tieni, it-tielet u r-raba’ ger għaċ-ċiklu urban (L-Ewwel Parti) u t-
tieni, it-tielet, ir-raba’ u l-ħames ger għaċ-ċiklu extra urban (It-Tieni Parti).  It-tieni, it-
tielet u r-raba’ ger jistgħu jintużaw ukoll għaċ-ċiklu urban (L-Ewwel Parti) u t-tieni, it-
tielet, ir-raba’ u l-ħames ger għaċ-ċiklu extra urban (It-Tieni Parti) meta l-
istruzzjonijiet tal-fabbrikant jirrakkomandaw li tiġi startjata fuq it-tieni ger meta tkun 
fuq art ċatta, jew meta l-ewwel ger tagħha jkun imfisser fihom bħala ger riservat għal 
sewqan fil-kampanja, sewqan bil-mod jew irmonkar. 
 
Vetturi li ma jilħqux il-valuri ta' l-aċċelerazzjoni u l-veloċità massima meħtieġa fiċ-
ċiklu tat-tħaddim għandhom jiġu mħaddma bil-pedala tal-gass magħfusa kollha 
sakemm jerġgħu jilħqu għal darb'oħra l-kurva meħtieġa tat-tħaddim. Id-devjazzjonijiet 
miċ-ċiklu tat-tħaddim għandhom jitniżżlu fir-rapport tat-test. 
 324 MT Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea 27.12.2006
E/ECE/324          Rev.1/Add.82/Rev.3  
E/ECE/TRANS/505   
Regolament Nru. 83 
paġna 92  
 
Vetturi mgħammra b’gerboksis li jaqilbu b’mod semi-awtomatiku għandhom ikunu 
ttestjati billi jintużaw il-gerijiet li normalment jintużaw għas-sewqan, il-qlib tal-ger 
jintuża' skond l-istruzzjonijiet tal-fabbrikant.  
 
2.3.3.  Vetturi mgħammra b’gerboksis li jaqilbu b’mod awtomatiku għandhom ikunu ttestjati 
meta jkunu fuq l-ogħla ger ("Sewqan"). Il-gass għandu jintuża’ b’tali mod sabiex 
tinkiseb l-iktar aċċelerazzjoni kostanti possibbli, li tagħti lok lill-gerijiet differenti biex 
jintużaw fl-ordni normali. Barra minn hekk, il-punti fejn jinbidlu l-gerijiet li jidhru fl-
Appendiċi 1 għal dan l-anness m’għandhomx japplikaw, l-aċċelerazzjoni għandha 
tibqa’ sejra waqt il-perjodu rappreżentat b’linja dritta li tgħaqqad it-tarf ta’ kull 
perjodu meta mhux fuq ger mal-bidu tal-perjodu li jmiss b’veloċità kostanti. 
Għandhom japplikaw it-tolleranzi mogħtija fil-paragrafu 2.4. hawn taħt. 
 
2.3.4. Vetturi mgħammra b’ger addizzjonali li jnaqqas awtomatikament is-saħħa tal-magna li 
jista’ jħaddem ix-xufier għandha tiġi ttestjata meta dan il-ger ma jkunx qed jintuża’ 
għaċ-ċiklu urban (L-Ewwel Parti) u meta l-ger addizzjonali li jnaqqas awtomatikament 
is-saħħa tal-magna jkun qed jintuża’ għaċ-ċiklu extra urban (It-Tieni Parti). 
 
2.3.5.  Fuq talba tal-fabbrikant, għal tip ta’ vettura fejn il-veloċità tal-magna meta mhix fuq 
ger hi ogħla mill-veloċità tal-magna li jkun hemm waqt l-operazzjonijiet 5, 12 u 24 taċ-ċiklu urban elementari (L-Ewwel Parti), il-klaċċ jista’ ma jintużax waqt l-operazzjoni ta’ qabel. 
 
2.4.  Tolleranzi  
 
2.4.1. Għandha tingħata tolleranza ta’ ± 2 km/h bejn il-veloċità indikata u l-veloċità teoretika 
waqt l-aċċelerazzjoni, waqt il-veloċità kostanti, u waqt it-tnaqqis fl-aċċelerazzjoni 
meta jintużaw il-brejkijiet tal-vettura. Jekk il-vettura ma tibqax taċċelera aktar malajr 
mingħajr ma jintużaw il-brejkijiet, id-dispożizzjonijiet biss tal- paragrafu 6.5.3. t’hawn 
taħt għandhom japplikaw. Tolleranzi tal-veloċità akbar minn dawk preskritti 
għandhom jiġu aċċettati waqt il-bidliet tal-fażijiet dejjem jekk it-tolleranzi qatt ma 
jinqabżu għal aktar minn 0.5s waqt xi okkażjoni waħda. 
 
2.4.2. It-tolleranzi tal-ħin għandhom ikunu ± 1.0 s. It-tolleranzi t’hawn fuq għandhom 
japplikaw ugwalment fil-bidu u fl-aħħar ta’ kull perjodu ta’ bdil ta’ gerijiet1/ għaċ-
ċiklu urban (L-Ewwel Parti) u għall-operazzjonijiet Nri. 3, 5 u 7 taċ-ċiklu extra urban 
(It-Tieni Parti). 
 
2.4.3. It-tolleranzi tal-veloċità u l-ħin għandhom jiġu mħallta kif indikat fl-Appendiċi 1 ta’ 
dan l-anness. 
 27.12.2006 MT Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea 325
E/ECE/324          Rev.1/Add.82/Rev.3  
E/ECE/TRANS/505   
Regolament Nru. 83 
paġna 93  
 
3.  IL-VETTURA U L-FJUWIL 
  
3.1.  Il-vettura tat-test  
 
3.1.1.  Il-vettura għandha tiġi preżentata f’kundizzjoni li taħdem tajjeb. Għandu jkun sarilha t-
tħaddim tal-bidu u tkun misjuqa għal ta' l-inqas 3,000 km qabel it-test. 
 
3.1.2.  Il-mekkaniżmu ta’ l-egżost m’għandux juri l-ebda tnixxija li tista’ twassal għal tnaqqis 
fil-kwantità tal-gass miġbura, liema kwantità għandha tkun dik li toħroġ mill-magna. 
 
3.1.3. Is-sħuħija tas-sistema li jidħol minnha għandha tkun iċċekkjata biex ikun żgurat li l-
karburazzjoni mhix affettwata minn dħul ta' l-arja mhux intenzjonat. 
 
3.1.4.  Is-settings tal-magna u tal-kontrolli tal-vettura għandhom ikunu dawk preskritti mill-
fabbrikant. Dan ir-rekwiżit, japplika wkoll, b’mod partikolari, għas-settings meta ma 
tkunx fuq ger (il-veloċità tat-tidwir u l-kontenut tal-monossidu karboniku tal-gassijiet 
ta’ l-egżost), għall-mekkaniżmu li jistartjaha kiesħa u għas-sistema li tnaddaf il-gass 
ta’ l-egżost. 
 
3.1.5.  Il-vettura li trid tiġi ttestjata, jew vettura ekwivalenti, għandha tkun mgħammra, jekk 
hemm bżonn, b’mekkaniżmu li jagħti lok biex ikunu jistgħu jitkejlu l-parametri 
karatteristiċi meħtieġa għas-setting tad-dajnamometru tax-xażi, bi qbil mal-paragrafu 
4.1.1. ta' dan l-anness. 
 
3.1.6.  Is-servizz tekniku responsabbli għat-testijiet jista’ jivverifika li kif taħdem il-vettura 
huwa konformi ma’ dak dikjarat mill-fabbrikant, li tista’ tintuża’ għal sewqan normali 
u, aktar minn hekk, li hi kapaċi tistartja meta kiesħa u meta sħuna. 
 
3.2.  Il-fjuwil  
 
 Meta vettura tiġi ttestjata mal-valuri tal-limiti ta’ emissjonijiet mogħtija f’ringiela A 
tat-tabella fil-paragrafu 5.3.1.4. ta’ dan ir-Regolament, il-fjuwil ta’ referenza xieraq irid jikkonforma ma’ l-ispeċifikazzjonijiet mogħtija fil-paragrafu 1. ta' Anness 10 jew, fil-każ ta' fjuwils ta' referenza bil-gass, jew il-paragrafu 1.1.1. jew il-paragrafu 1.2. ta' l-Anness 10a.  
 
Meta vettura tiġi ttestjata mal-valuri tal-limitu ta’ emissjonijiet mogħtija f’ringiela B 
tat-tabella fil-paragrafu 5.3.1.4. ta’ dan ir-Regolament, il-fjuwil ta’ referenza xieraq 
għandu jikkonforma ma’ l-ispeċifikazzjonijiet mogħtija fil-paragrafu 2. ta’ l-Anness 10 
jew, fil-każ ta’ fjuwils ta’ referenza tal-gass, jew il-paragrafu 1.1.2. jew il-paragrafu 
1.2. ta' l-Anness 10a.  
 
3.2.1.  Vetturi li jistgħu jieħdu jew fjuwil tal-petrol jew LPG  jew NG għandhom ikunu 
ttestjati skond l-Anness 12 bil-fjuwil(s) ta' referenza xierqa kif imfissra fl-Anness 10a. 326 MT Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea 27.12.2006
E/ECE/324          Rev.1/Add.82/Rev.3  
E/ECE/TRANS/505   
Regolament Nru. 83 
paġna 94  
 4.  APPARAT TAT-TEST 
  
4.1.  Id-dajnamometru tax-xażi  
 
4.1.1.  Id-dajnamometru għandu jkun kapaċi jissimula t-tagħbija fit-triq fi ħdan waħda mill-
klassifikazzjonijiet li ġejjin: 
 
dajnamometru b’kurva fissa tat-tagħbija, jiġifieri dajnamometru li l-karatteristiċi fiżiċi 
tiegħu jagħtu forma ta’ kurva fissa tat-tagħbija,  
 
dajnamometru bil-kurva aġġustabbli tat-tagħbija, jiġifieri dajnamometru b’talanqas 
żewġ parametri tat-tagħbija fit-triq li jistgħu jiġu aġġustati biex jagħtu forma lill-kurva 
tat-tagħbija.  
 
4.1.2.  Is-setting tad-dajnamometru m'għandux ikun affetwat mill-intervall tal-ħin. 
M’għandux jagħmel vibrazzjonijiet li jkunu jidhru lill-vettura u jkollhom tendenza li 
jxekklu l-operazzjonijiet normali tal-vettura. 
 
4.1.3.  Għandu jkun mgħammar b’mezz biex jissimula l-inerzja u t-tagħbija. Dawn is-
simulaturi huma mqabbda mar- roller  ta’ quddiem fil-każ ta’ dajnamometru b’żewġ 
rollers . 
 
4.1.4.  Preċiżjoni 
 
4.1.4.1.  Għandu jkun possibbli li t-tagħbija indikata tiġi mkejla u tinqara bi preċiżjoni ta’ ∀ 5 
fil-mija.  
 
4.1.4.2.  Fil-każ ta’ dajnamometru b’kurva fissa tat-tagħbija, il-preċiżjoni tas-setting tat-
tagħbija fi 80 km/h għandha tkun ±5 fil-mija. Fil-każ ta’ dajnamometru b’kurva 
aġġustabbli tat-tagħbija, il-preċiżjoni tat-tqabbil tat-tagħbija tad-dajnamometru mat-
tagħbija tat-triq għandha tkun ±5 fil-mija f’120, 100, 80, 60, u 40 km/h u 10 fil-mija 
f’20 km/h.  Taħt dan, l-assorbiment tad-dajnamometru għandu jkun pożittiv.  
 
4.1.4.3.  L-inerzja totali tal-partijiet li jduru (inkluż l-inerzja simulata fejn tapplika) għandhom 
ikunu magħrufa u għandhom ikunu fi ħdan ± 20 kg tal-klassi ta’ l-inerzja għat-test.  
 
4.1.4.4.  Il-veloċità tal-vettura għandha titkejjel bil-veloċità tad-dawrien tar- roller  (ir-roller  ta’ 
quddiem fil-każ ta’ dajnamometru b’żewġ roller s. Għandha titkejjel bi preċiżjoni ta’ 
± 1 km/h f’veloċitajiet ‘il fuq minn 10 km/h.  
 
4.1.4.5.  Id-distanza li tkun kopriet fil-verità l-vettura għandha titkejjel mill-moviment tad-
dawrien tar- roller  (ir-roller  ta’ quddiem fil-każ ta’ dajnamometru b’żewġ rollers). 
 27.12.2006 MT Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea 327
E/ECE/324          Rev.1/Add.82/Rev.3  
E/ECE/TRANS/505   
Regolament Nru. 83 
paġna 95  
 4.1.5.  Setting tat-tagħbija u ta’ l-inerzja 
 
4.1.5.1. Dajnamometru b’kurva fissa tat-tagħbija: is-simulatur tat-tagħbija għandu jkun 
aġġustat biex jassorbi s-saħħa li tagħfas fuq ir-roti b'veloċità stabbli ta' 80 km/h u s-
saħħa assorbita f'50 km/h għandha tkun innotata. Il-mezz li bih tkun magħrufa din it-
tagħbija u ssettjata hu deskritt fl-Appendiċi 3 ta’ dan l-anness. 
 
4.1.5.2. Dajnamometru b’kurva aġġustabbli: is-simulatur tat-tagħbija għandu jkun aġġustat 
biex jassorbi s-saħħa eżerċitata fuq ir-roti b’veloċitajiet stabbli ta’ 120, 100, 80, 60 u 
40 u 20 km/h.  Il-mezz li bih jiġu determinati u ssettjati dawn it-tagħbijiet hu deskritt fl-
Appendiċi 3 ta’ dan l-anness.  
 
4.1.5.3. L-inerzja 
 
Id-dajnamometri b’simulazzjoni ta’ l-inerzja elettrika għandhom jintwerew li huma 
ekwivalenti għas-sistemi ta’ inerzja mekkanika. Il-mezz li bih tiġi stabbilita l-
ekwivalenza hu deskritt fl-Appendiċi 4 ta' dan l-anness. 
 
4.2. Sistema kampjunarja tal-gass ta’ l-egżost  
 
4.2.1. Is-sistema kampjunarja tal-gass ta’ l-egżost għandha tkun tista’ tkejjel il-kwantitajiet 
proprja tas-sustanzi li jniġġsu li joħorġu fil-gassijiet ta’ l-egżost li jridu jitkejlu.  Is-
sistema li għandha tintuża’ hija s-sistema kampjunarja tal-volum kostanti ( CVS). Din 
teħtieġ li l-egżost tal-vettura jkun kontinwament imħallat b’mod mhux konċentrat ma’ 
l-arja ambjentali f’kundizzjonijiet ikkontrollati.  Fil-kunċett kampjunarju tal-volum 
kostanti biex jitkejjel il-piż ta’ l-emissjonijiet, għandhom jintlaħqu żewġ 
kundizzjonijiet, il-volum totali tat-taħlita ta’ l-egżost u l-arja li titlef fil-
konċentrazzjoni għandu jitkejjel u għandu jinġabar kontinwament kampjun 
proporzjonali tal-volum għall-analiżi.  Il-kwantitajiet tas-sustanzi li jniġġsu jinstabu 
mill-konċentrazzjonijiet tal-kampjun, imsewwija għall-kontenut tas-sustanza li tniġġes 
ta' l-arja ambjentali u tal-fluss totali waqt il-perjodu tat-test.  
 
Il-livell ta’ l-emissjonijiet tas-sustanza li tniġġes tal-partikuli separati jinstab billi 
jintużaw filters adattati biex jiġbru l-partikuli separati minn parti proporzjonali tal-
fluss waqt it-test kollu u tiġi determinata l-kwantità tiegħu b'mod li jkejjel il-piż skond 
il-paragrafu 4.3.1.1.  
 
4.2.2.  Il-fluss mis-sistema għandu jkun biżżejjed biex ineħħi l-kondensazzjoni ta’ l-ilma fil-
kundizzjonijiet kollha li jista’ jkun hemm waqt test, kif imfissra fl-Appendiċi 5 ta’ dan 
l-anness. 
 
4.2.3. Appendiċi 5 jagħti eżempji ta’ tliet tipi ta’ sistemi kampjunarji tal-volum kostanti li 
jissodisfaw ir-rekwiżiti ta' dan l-anness. 
 
4.2.4. It-taħlita tal-gass u l-arja għandha tkun uniformi f'punt S2 tas-sonda kampjunarja.  328 MT Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea 27.12.2006
E/ECE/324          Rev.1/Add.82/Rev.3  
E/ECE/TRANS/505   
Regolament Nru. 83 
paġna 96  
 4.2.5. Is-sonda għandha tiġbed kampjun veru tal-gassijiet ta’ l-egżost li jkunu tilfu fil-
konċentrazzjoni. 
 
4.2.6. Is-sistema m’għandhiex tnixxi gass.  Id-disinn u l-materjal għandu jkun tali li s-sistema 
ma tinfluwenzax il-konċentrazzjoni tas-sustanza li tniġġes fil-gass ta' l-egżost li tilef 
mill-konċentrazzjoni tiegħu. Jew xi komponent (dak li jibdel is-sħana, il-blower, eċċ.) 
jibdel il-konċentrazzjoni ta’ xi sustanza li tniġġes tal-gass fil-gass li tilef mill-
konċentrazzjoni tiegħu, it-teħid ta’ kampjun għal dak is-sustanza li tniġġes għandu jsir 
qabel dak il-komponent jekk il-problema ma tistax tissewwa. 
 
4.2.7. Jekk il-vettura li qed tiġi ttestjata hi mgħammra b’pajp ta’ l-egżost magħmul minn 
diversi fergħat, it-tubi li jgħaqqdu għandhom ikunu kkonnettjati qrib kemm jista’ jkun 
tal-vettura mingħajr ma jaffettwaw ħażin it-tħaddim tiegħu. 
 
4.2.8. Varjazzjonijiet statiċi tal-pressjoni fl-egżost tal-vettura għandhom jibqgħu fi ħdan 
∀1.25 kPa tal-varjazzjonijiet tal-pressjoni statiċi mkejla waqt iċ-ċiklu tas-sewqan tad-
dajnamometru u bl-ebda konnessjoni ma’ l-egżost. Jintużaw sistemi kampjunarji li 
kapaċi jżommu l-pressjoni statika sa mhux aktar minn ∀ 0.25 kPa jekk talba bil-
miktub mill-fabbrikant lill-amminstrazzjoni li tagħti l-approvazzjoni ssaħħaħ il-bżonn 
għat-tolleranza eqreb. Il-pressjoni fuq wara għandha titkejjel fil-pajp ta' l-egżost qrib 
kemm jista' jkun tat-tarf tiegħu jew f'estensjoni li jkollha l-istess dijametru.  
 
4.2.9. Il-valvs differenti użati biex jiddirezzjonaw il-gassijiet ta' l-egżost għandhom ikunu 
tat-tip li jistgħu jiġu aġġustati malajr, jaġixxu malajr. 
 
4.2.10. Il-kampjuni tal-gass jinġabru f’basktijiet kampjunarji li jifilħu biżżejjed. Dawn il-
basktijiet għandhom ikunu magħmula minn materjal li ma jbiddilx is-sustanza li 
tniġġes tal-gass b'aktar minn ∀ 2 fil-mija wara li jkun maħżun għal 20 minuta.  
 
4.3. Tagħmir li janalizza  
 
4.3.1. Dispożizzjonijiet 
 
4.3.1.1. Is-sustanza li tniġġes tal-gassijiet għandu jkun analizzati permezz ta’ l-istrumenti li 
ġejjin: 
 
Analiżi tal-monossidu karboniku ( CO) u tad-dijossidu karboniku ( CO 2 ): 
L-analizzaturi għandhom ikunu tat-tip li ma jinfirxux u jassorbu l-infra aħmar.  
 
Analiżi ta’ l-idrokarbons ( HC) – magni li jixegħlu bl-ispark:  
L-analizzatur għandu jkun tat-tip tal-jonizzazzjoni tal-fjamma ( FID) ikkalibrat bil-gass 
tal-propan imfisser b’mod ekwivalenti għall-atomi tal-karbonju (C 1). 
 
Analiżi ta’ l-idrokarbons ( HC) – magni li jaħdmu bil-kompressjoni:  27.12.2006 MT Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea 329
E/ECE/324          Rev.1/Add.82/Rev.3  
E/ECE/TRANS/505   
Regolament Nru. 83 
paġna 97  
 
l-analizzatur għandu jkun tat-tip tal-jonizzazzjoni tal-fjamma bid-ditekter, il-valvs, ix-
xogħol tal-pajpijiet, eċċ., imsaħħna għal 463 K (190 °C) ∀ 10 K ( HFID ). Għandu jkun 
ikkalibrat bil-gass propan imfisser b’mod ekwivalenti għall-atomi tal-karbonju (C 1). 
 
Analiżi ta’ l-ossidu nitroġeniku (NO x): 
L-analizzatur għandu jkun jew tat-tip li jitfa d-dawl waqt reazzjoni kimika ( CLA) jew 
li ma jxerridx l-assorbiment tar-riżonanza ultravjola  (NDUVR ), it-tnejn b’ converter  
NO x-NO. 
 
Partikuli separati – Għarfien tal-kejl tal-piż tal-partikuli separati miġbura:  
 
Dawn il-partikuli separati għandhom f’kull każ jinġabru permezz ta’ filters imwaħħla 
f’serje fil-fluss tal-kampjun  tal-gass. L-ammont ta’ partikuli separati miġbura minn 
kull par ta’ filters għandu jkun kif ġej:  
 
 
 
fejn: 
 
V ep : il-fluss mill-filters;  
 
V mix  : il-fluss mill-mina;  
 
M : il-piż tal-partikuli separati (g/km); 
 
M limit  : il-piż li jillimita tal-partikuli separati (l-piż li jillimita   
         f'forza, g/km);  
 
m : il-piż tal-partikuli separati miġbura permezz tal-filters     (g); 
 
d : id-distanza  li tikkorrispondi għaċ-ċiklu tat-          
tħaddim km). 
 
Ir-rata tal-kampjun tal-partikuli separati (V ep/V mix) għandha tiġi aġġustata sabiex 
għal M = M limit, 1 # m # 5 mg (meta jintużaw filters b’dijametru ta’ 47 mm).  
 
Il-wiċċ tal-filter għandu jkun magħmul minn materjal li ma jixxarrabx malajr u li ma 
jagħmilx reazzjoni lejn il-komponenti tal-gass ta' l-egżost (filters tal-fajber tal-ħġieġ 
miksija bil-florokarbon jew ekwivalenti).  
 330 MT Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea 27.12.2006
E/ECE/324          Rev.1/Add.82/Rev.3  
E/ECE/TRANS/505   
Regolament Nru. 83 
paġna 98  
 4.3.1.2. Preċiżjoni 
 
L-analizzaturi għandu jkollhom medda ta’ kejl li tkun kompatibbli mal-preċiżjoni 
meħtieġa biex jitkejlu l-konċentrazzjonijiet tas-sustanzi li jniġġsu fil-kampjun tal-
gass ta’ l-egżost.  
 
L-iżball fil-kejl m’għandux jeċċedi ∀ 2 fil-mija (żball intrinsiku ta’ l-analizzatur) 
mingħajr ma jitqies il-valur proprja għall-gassijiet tal-kalibrar.  
 
Għall-konċentrazzjonijiet ta’ inqas minn 100 ppm l-iżball tal-kejl m’għandux jeċċedi 
∀ 2ppm.  
 
Il-kampjun ta’ l-arja ambjentali għandu jitkejjel fuq l-istess analizzatur b’medda 
adattata.  
 
Il-miżien tal-mikrogrammi użat biex ikun magħruf il-piż tal-filters kollha għandu 
jkun preċiż 5 µg (devjazzjoni standard) u kapaċi jaqra 1 µg.  
 
4.3.1.3.  Ice-trap  
 
L-ebda mekkaniżmu li jnixxef il-gass m’għandu jintuża’ qabel l-analizzaturi sakemm 
ma jkunx magħruf li ma jħallix effett fuq il-kontenut tas-sustanza li tniġġes tal-
kurrent tal-gass.  
 
4.3.2.  Rekwiżiti partikolari għall-magni li jaħdmu bil-kompressjoni 
 
Għandha tintuża’ linja ta’ kampjun imsaħħan għal analiżi kontinwa HC bid-ditekter 
tal-jonizzazzjoni tal-fjamma ( HFID ), inkluż ir-rikorder (R). Il-konċentrazzjoni medja 
ta’ l-idrokarbons mkejla għandha tkun determinata permezz ta’ integrazzjoni. Matul 
it-test, it-temperatura tal-linja tal-kampjun imsaħħan għandha tinżamm f'463 K 
(190 °C) ∀ 10 K.  Il-linja tal-kampjun imsaħħan għandu jkun fiha filter imsaħħan 
(F H) 99 fil-mija effiċjenti b’partikuli ∃ 0.3 µm, biex jiġbed xi partikuli solidi mill-
fluss kontinwu tal-gass meħtieġa għall-analiżi.  
 
Il-ħin tar-rispons tas-sistema kampjunarja (mis-sonda għad-daħla ta’ l-analizzatur) 
m'għandux ikun aktar minn erba' sekondi.  
 
L-HFID  għandu jintuża’ b'sistema ta’ fluss kostanti (skambjatur tas-sħana) biex ikun 
żgurat li l-kampjun hu rappreżentattiv, sakemm ma jsirx kumpens biex ikun varjat il-
fluss CFV  jew CFO.  
 
L-unità kampjunarja tal-partikuli separati għandha tkun magħmula minn mina li titlef 
fil-konċentrazzjoni, sonda kampjunarja, unità bil-filter, pompa bi fluss parzjali, u 27.12.2006 MT Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea 331
E/ECE/324          Rev.1/Add.82/Rev.3  
E/ECE/TRANS/505   
Regolament Nru. 83 
paġna 99  
 
regolaturi li jirregolaw ir-rata tal-fluss u unitajiet li jkejlu. Il-fluss parzjali 
kampjunarju tal-partikuli separati jinġibed permezz ta' żewġ filters imwaħħlin f'serje. 
Is-sonda kampjunjarja għat-test tal-fluss tal-gass għall-partikuli separati għandha 
tkun irranġata b’tali mod fil-pajp li jitlef fil-konċentrazzjoni li jista’ jittieħed 
kampjun rappreżentattiv tal-fluss tal-gass mit-taħlita uniformi ta’ l-arja/egżost u 
taħlita tat-temperatura ta’ l-arja/tal-gass ta’ l-egżost ta’ 325 K (52 °C) ma tinqabiżx 
immedjatament qabel il-filter tal-partikuli separati. It-temperatura tal-fluss tal-gass 
fil-miter tal-fluss  m’għandhiex titla’ jew tinżel b’aktar minn ∀ 3 K, u lanqas 
m’għandha r-rata tal-piż tal-fluss titla’ jew tinżel b’aktar minn ∀ 5 fil-mija. Jekk il-
volum tal-fluss jinbidel b'mod mhux aċċettabbli minħabba li l-filter jitgħabba 
żżejjed, it-test għandu jitwaqqaf. Meta jiġi mtenni, ir-rata tal-fluss għandha titnaqqas 
u/jew jintuża’ filter akbar. Il-filters għandhom jitneħħew miċ-ċejmber mhux aktar 
kmieni minn siegħa qabel ma jibda t-test.  
 
Il-filters tal-partikuli neċessarji għandhom jiġu kkundizzjonati (fir-rigward tat-
temperatura u ta' l-umdità) f'dixx miftuħ li ġie protett biex ma jidħolx trab fih għal 
talanqas 8 sigħat u mhux aktar minn 56 siegħa qabel it-test f'ċejmber bl-arja 
kundizzjonata.  Wara dan l-ikkundizzjonar il-filters mhux kontaminati jintiżnu u 
jinħażnu sakemm jintużaw.  Jekk il-filters ma jintużawx fi żmien siegħa minn meta 
jitneħħew miċ-ċejmber għandhom jerġgħu jintiżnu. 
 
Il-limitu ta’ siegħa jista’ jinbidel b’limitu ta’ tmien sigħat jekk tintlaħaq waħda jew 
iż-żewġ kundizzjonijiet li ġejjin;  
 
filter stabbilizzat jitqiegħed u jinżamm ġo kontenitur tal-filter issiġġillat bit-truf 
imqabbda, jew;  
 
filter stabbilizzat jitqiegħed ġo kontenitur tal-filter issiġġillat li mbagħad jitqiegħed 
immedjatament ġo linja tal-kampjun li minnu m’hemm l-ebda fluss.  
 
4.3.3. Kalibrar 
 
Kull analizzatur għandu jkun kalibrat kemm ikun hemm bżonn u fi kwalunkwe każ 
fix-xahar qabel it-testjar ta’ l-approvazzjoni tat-tip u talanqas darba kull sitt xhur 
biex tkun ivverifikata l-konformità tal-produzzjoni.  
 
Il-metodu ta’ kalibrar li jrid jintuża’ hu deskritt fl-Appendiċi 6 ta’ dan l-anness għall-
analizzaturi msemmija fil-paragrafu 4.3.1. t’hawn fuq.  
 
4.4. Kejl tal-volum  
 
4.4.1. Il-metodu li jkejjel il-volum totali ta’ l-egżost li tilef fil-konċentrazzjoni imdaħħal 
f’dak li jieħu kampjuni tal-volum kostanti għandu jkun tali li l-kejl ikun preċiż għal 
∀ 2 fil-mija.  332 MT Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea 27.12.2006
E/ECE/324          Rev.1/Add.82/Rev.3  
E/ECE/TRANS/505   
Regolament Nru. 83 
paġna 100  
  
4.4.2. Kalibrar ta’ dak li jieħu l-kampjuni tal-volum kostanti 
 
Il-mekkaniżmu li jkejjel il-volum tas-sistema kampjunarja tal-volum kostanti għandu 
jkun kalibrat permezz ta’ metodu li hu biżżejjed biex jiżgura l-preċiżjoni preskritta u 
bi frekwenza biżżejjed biex iżomm dik il-preċiżjoni.  
 
Eżempju tal-proċedura ta’ kalibrar li tagħti l-preċiżjoni meħtieġa jinsab fl-Appendiċi 
6 ta' dan l-anness. Il-metodu għandu juża’ mekkaniżmu li jkejjel il-fluss li jkun 
dinamiku u adattat għar-rata għolja tal-fluss li hemm fit-testjar ta’ dak li jieħu l-
kampjuni tal-volum kostanti. Il-mekkaniżmu għandu jkollu preċiżjoni ċertifikata 
marbuta ma’ standard nazzjonali jew internazzjonali approvat.  
 
4.5. Gassijiet  
 
4.5.1. Gassijiet puri 
 
Il-gassijiet puri li ġejjin għandhom ikunu disponibbli, jekk jista’ jkun, għall-kalibrar 
u l-operazzjoni:  
 
nitroġenu purifikat:  
(purezza: ∀ 1 ppm C, ∀ 1 ppm CO, ∀ 400 ppm CO 2, ∀ 0.1 ppm NO); 
 
arja sintetika purifikata:  
(purezza: 1 ppm C, 1 ppm CO, 400 ppm CO 2, 0.1 ppm NO); il-kontenut ta’ l-ossiġnu 
bejn 18 u 21 fil-mija tal-volum; 
 
ossiġnu purifikat: (purezza > 99.5 fil-mija tal-vol. O 2); 
 
idroġenu purifikat (u taħlita li fiha l-ħiljum):  
(purezza ∀ 1 ppm C, ∀ 400 ppm CO 2). 
 
monossidu karboniku: (purezza minima 99.5 fil-mija) 
 
propan: (purezza minima 99.5 fil-mija). 
 
4.5.2. Kalibrar u gassijiet span  
 
Taħlitiet ta’ gassijiet li għandhom il-kompożizzjonijiet kimiċi li ġejjin għandhom 
ikunu disponibbli:  
 27.12.2006 MT Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea 333
E/ECE/324          Rev.1/Add.82/Rev.3  
E/ECE/TRANS/505   
Regolament Nru. 83 
paġna 101  
 
C
8 H 8 u arja sintetika purifikata (ara l-paragrafu 4.5.1. ta’ dan l-anness);  
 
CO u nitroġenu purifikat;  
 
CO 2 u nitroġenu purifikat;  
 
NO u nitroġenu purifikat.  (L-ammont ta’ NO 2  li hemm f’dan il-gass tal-kalibrar 
m’għandux jaqbeż 5 fil-mija tal-kontenut NO.) 
 
Il-konċentrazzjoni proprja ta’ gass tal-kalibrar m’għandhiex tkun aktar minn ∀ 2 fil-
mija tal-figura msemmija.  
 
Il-konċentrazzjonijiet speċifikati fl-Appendiċi 6 ta’ dan l-anness jistgħu jinkisbu 
wkoll permezz ta’ dak li jiddividi l-gass, billi jitlef fil-konċentrazzjoni permezz ta' N 2 
purifikat jew permezz ta' arja sintetika purifikata. Il-preċiżjoni tal-mekkaniżmu li 
jħallat għandha tkun tali li l-konċentrazzjonijiet tal-gassijiet tal-kalibrar li tilfu fil-
konċentrazzjoni jistgħu jiġu determinati sa mhux aktar minn ∀ 2 fil-mija.  
 
4.6. Tagħmir ieħor  
 
4.6.1. Temperaturi 
 
It-temperaturi indikati fl-Appendiċi 8 għandhom jiġu mkejla bi preċiżjoni ta' ∀ 1.5 
K. 
 
4.6.2. Il-pressjoni 
 
Il-pressjoni atmosferika għandha tkun tista’ titkejjel sa mhux aktar minn ∀ 0.1 kPa.  
 
4.6.3. Umdità assoluta 
 
L-umdità assoluta ( H) għandha tkun tista’ titkejjel sa  mhux aktar minn ∀ 5 fil-mija.  
 
Is-sistema kampjunarja tal-gass ta’ l-egżost għandha tkun ivverifikata permezz tal-
metodu deskritt fil-paragrafu 3. ta’ l-Appendiċi 7 ta’ dan l-anness.  
 
Id-devjazzjoni massima permessibbli bejn il-kwantità ta’ gass imdaħħla u l-kwantità 
ta’ gass imkejla hi 5 fil-mija.  
 334 MT Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea 27.12.2006
E/ECE/324          Rev.1/Add.82/Rev.3  
E/ECE/TRANS/505   
Regolament Nru. 83 
paġna 102  
 5. PREPARAZZJONI TAT-TEST 
 
5.1. Aġġustament tas-simulaturi ta’ l-inerzja għall-inerzji li jinbidlu tal-vettura  
 
Simulatur ta’ l-inerzja għandu jintuża’ li jagħti lok għall-inerzja totali tal-piżijiet li 
jduru biex jinkisbu b'mod proporzjonali mal-piż ta' referenza fi ħdan dawn il-limiti li 
ġejjin:  
 
  
Piż ta’ referenza tal -ve ttura R W (kg)   
Inerzja ek wi vale nti I (kg)   
RW #  4 80  
455 
 
480 < RW #  54 0  
510 
540 < RW #  59 5  
570 
595 < RW #  65 0  
625 
650 < RW #  71 0  
680  
710 < RW #  76 5  
740 
 
765 < RW #  85 0  
800 
 
850 < RW #  96 5  
910 
 
965 < RW #  10 80  
1020 
 
1080 <  RW #  1 190  
1130 
 
1190 <  RW #  1 305  
1250 
 
1305 <  RW #  1 420  
1360 
 
1420 <  RW #  1 530  
1470 
 
1530 <  RW #  1 640  
1590 
 
1640 <  RW #  1 760  
1700 
 
1760 <  RW #  1 870  
1810 
 
1870 <  RW #  1 980  
1930 
 
1980 <  RW #  2 100  
2040 
 
2100 <  RW #  2 210  
2150 
 
2210 <  RW #  2 380  
2270 
 
2380 <  RW #  2 610  
2270 
 
2610 <  RW  
2270 
 
Jekk l-inerzja ekwivalenti korrispondenti ma tkunx hemm fuq id-dajnamometru, l-akbar valur li hu 
l-eqreb tal-piż ta' referenza tal-vettura se tintuża'.  
 27.12.2006 MT Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea 335
E/ECE/324          Rev.1/Add.82/Rev.3  
E/ECE/TRANS/505   
Regolament Nru. 83 
paġna 103  
 5.2. Setting tad-dajnamometru
 
 
Il-piż għandu jkun aġġustat skond il-metodi deskritti fil-paragrafu 4.1.5. t’hawn fuq.  
 
Il-metodu użat u l-valuri miksuba (inerzja ekwivalenti - parametru  ta’ aġġustament 
karatteristiku) għandhom ikunu mniżżla fir-rapport tat-test.  
 
5.3. Kundizzjonar tal-vettura  
 
5.3.1. Għal vetturi li għandhom magni li jaħdmu bil-kompressjoni bl-iskop li jkejlu l-
partikuli separati, mhux aktar minn 36 siegħa u talanqas 6 sigħat qabel it-testjar, 
għandu jintuża’ ċ-ċiklu tat-Tieni Parti deskritt fl-Appendiċi 1 ta' dan l-anness. 
Għandhom jinstaqu tliet ċikli konsekuttivi. Is-setting tad-dajnamometru għandu jkun 
indikat fil-paragrafi 5.1. u 5.2. t’hawn fuq. 
 
Fuq talba tal-fabbrikant, vetturi mgħammra b’magni positive ignition  jistgħu jiġu 
prekundizzjonati b’ċiklu tas-sewqan wieħed ta’ l-Ewwel Parti u tnejn tat-Tieni Parti.  
 
Wara dan il-prekondizzjonar, speċifiku għall-magni li jaħdmu bil-kompressjoni, u 
qabel it-testjar, il-vetturi li għandhom magni li jaħdmu bil-kompressjoni u li jaħdmu 
b’mod pożittiv għandhom jinżammu f’kamra li fiha t-temperatura tibqa’ relattivament 
kostanti bejn 293 and 303 K (20 u 30 °C). Dan l-ikkundizzjonar għandu jsir għal 
talanqas sitt sigħat u jibqa’ sejjer sakemm it-temperatura taż-żejt tal-magna u tal-
likwidu li jkessaħ, jekk hemm, ikunu sa mhux aktar minn ∀ 2 K tat-temperatura tal-
kamra.  
 
5.3.1.1. Jekk ikun irid hekk il-fabbrikant, it-test għandu jsir mhux aktar tard minn 30 siegħa 
wara li l-vettura tkun tħaddmet fit-temperatura normali tagħha. 
 
5.3.1.2. Il-vetturi li għandhom magni positive ignition  li jieħdu fjuwil jew LPG  jew NG jew 
mgħammra b'tali mod li jistgħu jieħdu fjuwil kemm petrol kif ukoll LPG  jew NG, bejn 
it-testijiet fuq l-ewwel fjuwil ta’ referenza tal-gass u t-tieni fjuwil ta’ referenza tal-
gass, il-vettura għandha tkun prekondizzjonata qabel it-test fuq it-tieni fjuwil ta’ 
referenza.  Dan il-prekondizzjonar isir fuq it-tieni fjuwil ta’ referenza billi tinstaq ċiklu 
ta’ prekondizzjonar magħmul minn wieħed ta’ l-Ewwel Parti (l-parti urbana) u 
darbtejn it-Tieni Parti (parti extra urbana) taċ-ċiklu tat-test deskritt fl-Appendiċi 1 ta’ 
dan l-anness.  Fuq talba tal-fabbrikant u bil-kunsens tas-servizz tekniku dan il-
prekondizzjonar jista’ jiġi estiż.  Is-setting tad-dajnamometru għandu jkun dak indikat 
fil-paragrafi 5.1. u 5.2. ta’ dan l-anness. 
 
5.3.2. Il-pressjonijiet tat-tajer għandhom ikunu l-istess bħal dawk speċifikati mill-fabbrikant 
u użati għat-test preliminari fit-test fit-triq biex jiġu aġġustati l-brejkijiet. Il-pressjoni 
tat-tajer tista’ tiżdied b’sa 50 fil-mija mis-setting irrikkmandat mill-fabbrikant fil-każ 336 MT Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea 27.12.2006
E/ECE/324          Rev.1/Add.82/Rev.3  
E/ECE/TRANS/505   
Regolament Nru. 83 
paġna 104  
 
ta’ dajnamometru b’żewġ rollers . Il-pressjoni proprja li ntużat għandha titniżżel fir-
rapport tat-test. 
 
6. PROĊEDURA GĦAT-TESTIJIET FUQ BANK 
 
6.1. Kundizzjonijiet speċjali biex isir iċ-ċiklu  
 
6.1.1. Waqt it-test, it-temperatura taċ-ċellula tat-test trid tkun bejn 293 K u 303 K (20° u 30° 
C). L-umdità assoluta ( H) ta’ jew l-arja fiċ-ċellola tat-test jew l-arja li tidħol fil-magna 
għandha tkun tali li: 
 
5.5 # H # 12.2 (g H20/kg arja xotta)  
 
6.1.2. Il-vettura għandha tkun kważi orizzontali waqt it-test sabiex ikun evitat kull tqassim 
mhux normali tal-fjuwil. 
 
6.1.3. Għandu jintnefaħ kurrent ta’ arja b’veloċità varjabbli fuq il-vettura. Il-veloċità tal-
blower għandha tkun tali, li fil-firxa tat-tħaddim ta’ 10 km/h sa ta’ l-inqas 50 km/h, il-
veloċità lineari ta’ l-arja fl-iżbokk tal-blower tkun sa 5 km/h tal-veloċità korrispondenti 
tar-roller.  L-għażla finali tal-blower għandu jkollha dawn il-karatteristiċi li ġejjin:  
 
Spazju: talanqas 0.2 m2; 
L-għoli ta’ l-aktar baxxa tarf ‘il fuq mill-art: madwar 20 ċm; 
Distanza mill-parti ta’ quddiem tal-vettura: madwar 30 ċm. 
 
s alternattiva l-veloċità tal-blower għandha tkun iffissata f’veloċità ta’ l-arja talanqas 6 
m/s (21.6 km/h).  
 
Għall-vetturi speċjali (eż. vannijiet, dawk li jsuqu fl-imħarbat), l-għoli tal-fann li 
jkessaħ jista’ jkun ukoll modifikat fuq talba tal-fabbrikant.  
 
6.1.4. Waqt it-test il-veloċità hi rekordjata meta mqabbla mal-ħin jew tinġabar permezz ta’ 
sistema li tikseb id-dejta sabiex ikun jista’ jiġi evalwat kemm saru sew iċ-ċikli. 
 
6.2. Startjar tal-magna  
 
6.2.1. Il-magna għandha tiġi startjata permezz tal-mekkaniżmi provduti għal dan il-għan 
skond l-istruzzjonijiet tal-fabbrikant, kif imdaħħla fil-manwal tas-sewqan tal-vetturi 
fil-produzzjoni. 
 
6.2.2. L-ewwel ċiklu jibda hekk kif tinbeda l-proċedura ta' l-istartjar tal-magna. 
 27.12.2006 MT Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea 337
E/ECE/324          Rev.1/Add.82/Rev.3  
E/ECE/TRANS/505   
Regolament Nru. 83 
paġna 105  
 6.2.3. F’każ li jintuża’ l- LPG  jew l- NG bħala fjuwil il-magna tista’ tiġi startjata fuq petrol u 
taqleb għal- LPG  jew l- NG wara perjodu ta’ żmien determinat minn qabel li ma jistax 
jiġi mibdul mix-xufier. 
 
6.3. Tħaddim mhux fuq ger  
 
6.3.1. Gerbox manwali jew semi-awtomatika, ara l-Appendiċi 1 għal dan l-anness, it-tabelli 
1.2 u 1.3. 
 
6.3.2. Gerbox li tingrana b’mod awtomatiku 
 
Wara l-ewwel tħaddim is- selector  m’għandux jitħaddem f’xi ħin waqt it-test ħlief fil-
każ speċifikat fil-paragrafu 6.4.3. t’hawn taħt jew jekk is- selector  jista’ jattiva l-ger 
addizzjonali li jnaqqas awtomatikament is-saħħa tal-magna, jekk ikun hemm.  
 
6.4. L-aċċelerazzjonijiet  
 
6.4.1. L-aċċelerazzjonijiet għandhom isiru b’tali mod li r-rata ta’ aċċelerazzjoni tkun kostanti 
kemm jista’ jkun waqt l-operazzjoni kollha. 
 
6.4.2. Jekk l-aċċelerazzjoni ma tkunx tista’ ssir fil-ħin preskritt, il-ħin żejjed meħtieġ għandu 
jitnaqqas mill-ħin allokat biex jinbidel il-ger, jekk jista’ jkun, iżda inkella mill-perjodu 
ta’ veloċità stabbli sussegwenti. 
 
6.4.3. Gerboksis li jaqilbu b’mod awtomatiku 
 
Jekk l-aċċelerazzjoni ma tkunx tista’ ssir fil-ħin preskritt, is- selector tal-ger għandu 
jaħdem skond il-rekwiżiti għall-gerboksis li jaqilbu b’mod manwali.  
 
6.5. It-tnaqqis fl-aċċelerazzjonijiet  
 
6.5.1. It-tnaqqis fl-aċċelerazzjonijiet kollha taċ-ċiklu urban elementari (l-Ewwel Parti) 
għandu jsir billi titneħħa s-sieq kompletament minn fuq il-pedala tal-gass, bil-pedala 
tal-klaċċ tibqa' magħfusa.  Il-klaċċ għandu jintreħa, mingħajr l-użu tal-gerliver, fuq l-
ogħla minn dawn il-veloċitajiet li ġejjin:  10 km/h jew il-veloċità korrispondenti tal-
veloċità tal-magna meta ma tkunx fuq ger. 
 
It-tnaqqis fl-aċċelerazzjonijiet kollha taċ-ċiklu extra-urban (it-Tieni Parti) għandu jsir 
billi s-sieq titneħħa kompletament minn fuq il-pedala tal-gass, bil-klaċċ jibqa’ 
magħfus. Il-klaċċ għandu jintreħa, mingħajr ma jintuża’ l-gerliver, f’veloċità ta’ 50 
km/h għall-aħħar tnaqqis fl-aċċelerazzjoni. 
 
6.5.2. Jekk il-perjodu ta’ tnaqqis fl-aċċelerazzjoni hu itwal minn dak preskritt għall-fażi 
korrispondenti, għandhom jintużaw il-brejkijiet tal-vettura sabiex ikun jista' jkun 
hemm konformità maż-żamma tal-ħin taċ-ċiklu. 338 MT Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea 27.12.2006
E/ECE/324          Rev.1/Add.82/Rev.3  
E/ECE/TRANS/505   
Regolament Nru. 83 
paġna 106  
  
6.5.3. Jekk il-perjodu ta’ tnaqqis fl-aċċelerazzjoni huwa iqsar minn dak preskritt għall-fażi 
korrispondenti, iż-żamma tal-ħin taċ-ċiklu teoretiku għandha tinġab lura permezz ta’ 
veloċità kostanti jew permezz ta’ perjodu ta’ tħaddim mhux fuq ger li jitħallat fl-
operazzjoni li ġejja. 
 
6.5.4. Fl-aħħar tal-perjodu tat-tnaqqis fl-aċċelerazzjoni ( twaqqif tal-vettura fuq ir- rollers ) 
taċ-ċiklu urban elementari (l-Ewwel Parti) il-gerijiet għandhom jitqiegħdu f’pożizzjoni 
newtrali u l-klaċċ jingħafas. 
 
6.6. Veloċitajiet stabbli  
 
6.6.1. “L-ippumpjar” jew l-għeluq tat- throttle  għandu jiġi evitat meta ssir il-bidla mill-
aċċelerazzjoni għall-veloċità stabbli li ġejja. 
 
6.6.2. Għandhom jintlaħqu perjodi ta’ veloċità kostanti billi l-aċċeleratur jinżamm 
f’pożizzjoni fissa. 
 
7. PROĊEDURA GĦAT-TEĦID TA’ KAMPJUNI U GĦALL-ANALIŻI 
 
7.1. Teħid ta’ kampjuni  
 
It-teħid ta’ kampjuni ( BS) għandu jibda qabel jew meta tinbeda l-proċedura ta’ l-
istartjar tal-magna u jagħlaq mat-tmiem tal-perjodu finali ta’ tħaddim mhux fuq ger 
fiċ-ċiklu extra-urban (it-Tieni Parti, tmiem tat-teħid ta' kampjuni ( ES) jew, fil-każ tat-
test tat-Tip VI, fl-għeluq tal-perjodu finali ta' tħaddim mhux fuq ger ta' l-aħħar ċiklu 
urban elementari (l-Ewwel Parti).  
 
7.2. Analiżi  
 
7.2.1. Il-gassijiet ta’ l-egżost li hemm fil-borża għandhom jiġu analizzati malajr kemm jista’ 
jkun u fl-ebda każ aktar tard minn 20 minuta wara li jintemm iċ-ċiklu tat-test. Il-filters 
tal-partikuli separati użati għandhom jittieħdu fiċ-ċejmber mhux aktar tard minn siegħa 
wara li jintemm it-test fuq il-gassijiet ta’ l-egżost u għandhom hemmhekk jiġu 
kkundizzjonati għal bejn 2 u 36 siegħa u mbagħad jintiżnu. 
 
7.2.2. Qabel kull analiżi ta’ kampjun, il-firxa ta’ l-analizzatur li trid tintuża’ għal kull 
sustanza li tniġġes għandha tiġi settjata fuq żero bil-gass żero adattat. 
 
7.2.3. L-analizzaturi mbagħad għandhom jiġu ssettjati għall-kurvi ta’ kalibrar permezz ta’ 
gassijiet span  b’konċentrazzjonijiet nominali ta’ 70 sa 100 fil-mija tal-firxa. 
 
7.2.4. Iż-żeros ta’ l-analizzaturi mbagħad għandhom jerġgħu jiġu ċċekkjati mill-ġdid. Jekk il-
qari jvarja b’aktar minn 2 fil-mija tal-firxa minn dak issettjat fil-paragrafu 7.2.2. 
t’hawn fuq, il-proċedura għandha tiġi mtennija. 27.12.2006 MT Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea 339
E/ECE/324          Rev.1/Add.82/Rev.3  
E/ECE/TRANS/505   
Regolament Nru. 83 
paġna 107  
  
7.2.5. Il-kampjuni għandhom imbagħad jiġu analizzati. 
 
7.2.6. Wara l-analiżi, il-punti żero u span  għandhom jiġu ċċekkjati mill-ġdid billi jintużaw l-
istess gassijiet. Jekk dawn l-ispezzjonijiet mill-ġdid huma sa ∀ 2 fil-mija ta' dawk fil-
paragrafu 7.2.3. t’hawn fuq, l-analiżi għandha titqies aċċettabbli.  
 
7.2.7. Fil-punti kollha f’dan il-paragrafu, ir-rati tal-fluss u l-pressjonijiet tal-gassijiet 
differenti għandhom ikunu l-istess bħala dawk użati waqt il-kalibrar ta’ l-analizzaturi. 
 
7.2.8. Il-figura adottata għall-kontenut tal-gassijiet f’kull wieħed mils-sustanzi li jniġġsu 
imkejla għandha tkun dik li nqrat wara l-istabbilizzazzjoni tal-mekkaniżmu li jkejjel. 
Il-piż ta' l-emissjonijiet ta' l-idrokarbon tal-magni li jaħdmu bil-kompressjoni għandu 
jiġi kkalkulat mill-qari integrat HFID , imsewwi għall-fluss varjabbli jekk hemm 
bżonn, kif indikat fl-Appendiċi 5 ta' dan l-anness. 
 
8. DETERMINAZZJONI TAL-KWANTITA` TA’ SUSTANZI LI JNIĠĠSU TAL-
GASS U TAL-PARTIKULI SEPARATI LI NTEFGĦU ‘L BARRA 
 
8.1. Il-volum ikkunsidrat  
 
Il-volum li jrid jitqies għandu jiġi msewwi biex jikkonforma mal-kundizzjonijiet ta’ 
101.33 kPa u 273.2 K.  
 
8.2. Il-piż totali tas-sustanzi li jniġġsu tal-gass u tal-partikuli separati li joħorġu  
 
Il-piż M ta’ kull sustanza li tniġġes li tarmi l-vettura waqt it-test għandu jkun 
determinat billi jinkiseb it-total tal-konċentrazzjoni volumetrika u tal-volum tal-gass 
imsemmi, b’attenzjoni għad-densitajiet li ġejjin taħt il-kundizzjonijiet ta’ referenza 
msemmija hawn fuq:  
 
Fil-każ tal-monossidu karboniku ( CO):  d = 1.25 g/l 
 
Fil-każ ta’ l-idrokarbons:  
għall-petrol (CH 1.8 5)  d = 0.619 g/l  
għad-diżil (CH l.86)  d = 0.619 g/1 
għal- LPG (CH 2.5 25)  d = 0.649 g/l 
jew għall- NG (CH 4)  d = 0.714 g/l 
 
Fil-każ ta’ l-ossidi nitroġeniċi (NO x): d = 2.05 g/1 
 
Il-piż m ta’ l-emissjonijiet tas-sustanza li tniġġes tal-partikuli  separati mill-vettura 
waqt it-test għandu jiġi mfisser billi jintiżen il-piż tal-partikuli separati miġbura 
permezz taż-żewġ filters, m 1 bl-ewwel filter, m 2 bit-tieni filter:  340 MT Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea 27.12.2006
E/ECE/324          Rev.1/Add.82/Rev.3  
E/ECE/TRANS/505   
Regolament Nru. 83 
paġna 108  
  
if 0.95 (m 1 + m 2) # m 1, m = m 1, 
if 0.95 (m 1 + m 2) > m 1, m = m 1 + m 2, 
if m 2 > m 1, it-test jiġi mħassar. 
 
Appendiċi 8 ta’ dan l-anness fih il-kalkolazzjonijiet, segwiti bl-eżempji, użati biex 
ikunu magħrufa l-emissjonijiet tal-piż tas-sustanzi li jniġġsu tal-gass u tal-partikuli 
separati.  
 27.12.2006 MT Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea 341
E/ECE/324          Rev.1/Add.82/Rev.3  
E/ECE/TRANS/505   
Regolament Nru. 83 
paġna 109  
 
Anness 4 – Appendiċi 1
 
 
TQASSIM TAĊ-ĊIKLU TAT-TĦADDIM UŻAT GĦAT-TEST TAT-TIP I  
 
1. ĊIKLU TAT-TĦADDIM 
 
Iċ-ċiklu tat-tħaddim, magħmul mill-Ewwel Parti (ċiklu urban) u t-Tieni Parti ( ċiklu 
extra urban), hu illustrat fil-Figura 1/1.  
 
2. ĊIKLU URBAN ELEMENTARI (L-Ewwel Parti) 
 
(Ara l-figura 1/2 u t-tabella 1.2.) 
 
2.1. Tqassim skond il-fażijiet: 
 
  Ħin (s)   fil- m ija 
 Tħaddi m mhux fuq ger  60  30.8  35.4 
 
Tħaddi m mhux fuq ger,  vettura  mi exja, klaċ ċ 
magħ fus  fuq  ger wieħed   
9  4.6   
 Tibdil tal-ger  8  4.1   
 Aċ ċelerazzjonijiet  36  18.5   
 
Perjodi b’veloċ it à  stabbl i  
57  29.2   
 Tnaqqis fl-aċ ċelerazzjonijiet  25  12.8   
 
  
195  100  
 
 
2.2. Tqassim skond l-użu tal-gerijiet  
 
  Ħin (s)   fil- m ija 
 Tħaddi m mhux fuq ger  60  30.8  
35.4 
 
Tħaddi m mhux fuq ger, vettura m iexja, klaċ ċ  
magħ fus  fuq  ger wieħed   
9  4.6  
 
 
Tibdil tal-ger   8  4.1  
 
 
L-e w wel ger   24  12.3  
 
 
It-tieni  ger   53  27.2  
 
 I t-tiel et ger   41  21 
 
 
  195  100  
 
 
 342 MT Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea 27.12.2006
E/ECE/324          Rev.1/Add.82/Rev.3  
E/ECE/TRANS/505   
Regolament Nru. 83 
paġna 110  
 2.3. Informazzjoni ġenerali: 
 
Veloċità medja waqt it-test:   19 km/h 
Ħin effettiv tat-tħaddim :   195 s 
Distanza teoretika koperta b'kull ċiklu :  1.013 km 
Distanza ekwivalenti għall-erba’ ċikli :  4.052 km 27.12.2006 MT Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea 343
E/ECE/324          Rev.1/Add.82/Rev.3  
E/ECE/TRANS/505   
Regolament Nru. 83 
paġna 111  
 
Figura 1/1
 
 
Ċiklu tat-tħaddim għat-test tat-Tip I  
Elementary urban cycle
Part OnePart Two
195195195195400
1180Time (s)
0 102030405060708090100
110
120
Speed (km/h)
BSES
BS: Beginning of sampling, engine startES: End of sampling
 
 344 MT Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea 27.12.2006
 
 
 Tabella 1.2  
 Ċiklu tat-tħaddim urban elementari fuq id-dajnamometru tax-xażi (l-Ewwel Parti)  
 
 
Tul ta’ k ull   In-Nr u. 
ta’ l -
operazz jo
ni  Operazzj oni
  Fażi
  Aċċelerazzjoni  
 (m /s2)  
Veloċità  
(k m/ h)  
Operazzj oni   (s)  
Fażi (s)   
Ħin  
ku m u latti v  
(s)  
Ger li jrid  jintuża’  
fil -każ ta ’  
gerboks m an w a li  
 1  Tħaddim m h ux  
fuq ger  1      
11  
11  
11  
6 s PM + 5  s K 1  
(*) 
 2  Aċċelerazzjoni
  2  
1.04  
0-15  
4  
4  
15  
1 
 3  Veloċità stabbli
  3    
15  
9  
8  
23  
1 
 4  Tnaqqis fl-
aċċelerazzjoni   4  
-0.69  
15-10  
2  
5  
25  
1 
 5  Tnaqqis fl-
aċċelerazzjoni  
klaċċ m h ux  
ma għfu s     
-0.92  
10-0  
3    
28  
 
 6  Tħaddim m h ux  
fuq ger  5      
21  
21  
49  
16 s PM + 5 s K 1  
(*) 
 7  Aċċelerazzjoni
  6  
0.83  
0-15  
5  
12  
54  
1 
 
8  Bdil tal-ger       
2  
56   
 9  Aċċelerazzjoni    
 
0.94  
15-32  
5   
 
61  
2 
 
10  Veloċità stabbli
  
7    
32  
24  
24  
85  
2 
 11  Tnaqqis fl-
aċċelerazzjoni   
8  
-0.75  
32-10  
8  
11  
93  
2 
 27.12.2006 MT Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea 345
 
 
(*)  PM = gerboks fil-pożizzjoni newtrali, klaċċ magħfus.    K 1, K 2 = l-ewwel jew it-tieni ger imdaħħla, klaċċ merħi. 
 
  
12  Tnaqqis fl-
aċċelerazzjoni, 
klaċċ mer ħi  
  
-0.92  
10-0  
3  
  
96  
K 2  (*) 
 13  Tħaddim m h ux  
fuq ger  
9  
0-15  
0-15  
21    
117  
16 s PM + 5 s K 1  
(*) 
 14  Aċċelerazzjoni  
10      
5  
26  
122  
1 
 15  Bdil tal-ger      
2  
124   
 16  Aċċelerazzjoni  
0.62  
15-35  
9  
133  
2 
 17  Bdil tal-ger      
2  
135   
 18  Aċċelerazzjoni   
 
0.52  
35-50  
8   
 
143  
3 
 19  Veloċit stabbli  
11    
50  
12  
12  
155  
3 
 20  Tnaqqis fl-
aċċelerazzjoni  
12  
-0.52  
50-35  
8  
8  
163  
3 
 21  Veloċit stabbli  
13    
35  
13  
13  
176  
3 
 22  Bdil fil- ger  
14      
2  
12  
178   
 23  Tnaqqis fl-
aċċelerazzjoni  
-0.99  
35-10  
7  
185  
2 
 24  Tnaqqis fl-
aċċelerazzjoni 
klaċċ mer ħi   
 -0.92  10-0  3   
 188  K
2  (* )  
 25  Tħaddim m h ux  
fuq ger  15      7  7  195  7 s PM (*) 346 MT Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea 27.12.2006
 
 
Figura 1/2  
 
Ċiklu urban elementari għat-test tat-Tip I  
1148232152524832152928128132737
1148521122411212612813127
1
1111
122222
3333
K1K1K1K1
K2 PM
PMPM
R
R
RR
K2
K
K
K
K
050100200
150
2341 5678910111213141516171819202122232425
204060V km/h10 km/h
15 km/h
32 km/h
35 km/h
50 km/hKEY1 = first gear
K = declutching
PM = neutralK   K   = declutching,
           first or second gear engaged
12 2 = second gear
R = idling
3 = third gear= gear changing= speed (± 2 km/h) and
time (± 1.0 seconds) tolerances
are combined geometrically
for each point as shown in the inset12345t (s)
1 2 3 4 5V (km/h)Theor et i cal  gr aph
of  cycl e
+1 s
-1 s-  2  k m / h +  2  k m / hEND   O F  CYCLE:  1 9 5  s eco nd s
Partial phase times
Sequence numbers
Sequence times
Seconds
 27.12.2006 MT Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea 347
 
3. ĊIKLU EXTRA URBAN (It-Tieni Parti)  
 
 (Ara l-Figura 1/3 u t-Tabella 1.3.)  
 
3.1. Tqassim skond il-fażijiet: 
 
 
  
Ħin  (s)  
fil - m ija  
 
Tħaddim m h u x f uq ger:   
20  
5.0 
 
Tħaddim m h u x f uq ger, vett ur a 
m ie xja, il-klaċċ m a għ f us fuq g er 
wi eħ e d :   
20  
5.0 
 
Qlib tal- gerijiet:   
6  
1.5 
 
Aċċelerazzjonijiet:   
103  
25.8 
 
Per jodi b’veloċità kos tant i:   
209  
52.2 
 
Tnaqqis fl-aċċelerazzjonijiet:   
42  
10.5 
   
400  
100 
 
3.2. Tqassim skond l-użu ta’ gerijiet: 
 
   
Ħin  (s)  
fil - m ija  
 
Tħaddim m h u x f uq ger:   
20  
5.0 
 
Tħaddim m h u x f uq ger, vett ur a 
m ie xja, il-klaċċ m a għ f us fuq g er 
wi eħ e d :   
20  
5.0 
 
Qlib tal- gerijiet:   
6  
1.5 
 
L- ew we l  g e r :   
5  
1.3 
 
It-tie ni ger   
9  
2.2 
 
It-tielet ger:   
8  
2 
 
Ir-raba’ ger:   
99  
24.8 
 
I l - ħ ames  g e r :   
233  
58.2 
   
400  
100 
 348 MT Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea 27.12.2006
 
3.3. Informazzjoni ġenerali  
 
Veloċità medja waqt it-test:  62.6 km/h 
Ħin tas-sewqan effettiv:  400 s 
Distanza teoretika koperta b’kull ċiklu:  6.955 km 
Veloċità massima:  120 km/h 
Aċċelerazzjoni massima:  0.833 m/s2 
Tnaqqis massimu fl-aċċelerazzjoni:  -1.389 m/s2 
 27.12.2006 MT Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea 349
 
Tabella 1.3  
 
Ċiklu extra urban (it-Tieni Parti) għat-test tat-Tip I  
 
 
 
Tul ta’ kull   
In-Nru. 
ta’ l-
operazzjo
ni  
Operazzjoni   
Fażi  
Aċċelerazzjo
ni  
(m/s2)  
Veloċit à  
(km/h)  
Operazzjoni 
(s)  
Fażi  (s)  
Ħin  
kumulattiv  
(s)  
Il-ger li jrid 
jintuża’ fil-
każ ta’ 
gerboks 
manwali  
 
1  
Tħaddim mhux fuq 
ger  
1  
    
20  
20  
20  
K 1  (1) 
 
2  
Aċċelerazzjoni   
0.83  
0  
5  
25  
1 
 
3  
Tibdil tal-ger       
2  
27  
- 
 
4  
Aċċelerazzjoni   
0.62  
15-35  
9  
36  
2 
 
5  
Tibdil tal-ger       
2  
38  
- 
 
6  
Aċċelerazzjoni   
0.52  
35-30  
8  
46  
3 
 
7  
Tibdil tal-ger   
12 
     
2  
41 
 
48  
- 
 
8  
Aċċelerazzjoni    
0.43  
50-70  
13   
61  
4 
 
9  
Veloċit à  stabbli   
3    
70  
50  
50  
111  
5 
 
10  
Tnaqqis fl-
aċċelerazzjoni   
4  
-0.69  
70-50  
8  
8  
119  
4  s.5 + 4  s.4 
 
11  
Veloċit à  stabbli   
5    
50  
69  
69  
188  
4 
 
 350 MT Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea 27.12.2006
 
 
 
12  
Aċċelerazzjoni   
6  
0.43  
50-70  
13  
13  
201  
4 
 
13  
Veloċit à  stabbli   
7  
  
70  
50  
50  
251  
5 
 
14  
Aċċelerazzjoni   
8  
0.24  
70-100  
35  
35  
286  
5 
 
15  
Veloċit à  stabbli  (2)  
9    
100  
30  
30  
316  
5 (2) 
 
16  
Aċċelerazzjoni (2)   
10  
0.28  
100-120  
20  
20  
336  
5 (2) 
 
17  
Veloċit à  stabbli (2)   
11    
120  
10  
20  
346  
5 (2) 
 
18  
Tnaqqis fl-
aċċelerazzjoni  (2)  
-0.69  
120-80  
16  
34  
362  
5 (2) 
 
19  
Tnaqqis fl-
aċċelerazzjoni  (2)  
12 
 
-1.04  
80-50  
8    
370  
5 (2) 
 
20  
Tnaqqis fl-
aċċelerazzjoni,  
il-klaċċ mhux 
magħfus    
1.39  
50-0  
10   
380  
K5 (1) 
 
21  
Tħaddim mhux fuq 
ger  
13      
20  
20  
400  
PM (1) 
 
(1) PM = gerboks fuq il-pożizzjoni newtrali, klaċċ magħfus. 
  K 1,K 5 = l-ewwel jew it-tieni ger imdaħħla, klaċċ mhux magħfus 
 
(2) Jistgħu jintużaw gerijiet oħra skond ir-rakkomandazzjonijiet tal-fabbrikant jekk il-vettura hi mgħammra biex tingrana 
 fuq aktar minn ħames gerijiet.  
 
 27.12.2006 MT Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea 351
E/ECE/324          Rev.1/Add.82/Rev.3  
E/ECE/TRANS/505   
Figura 1/3  
 
Ċiklu extra urban (it-Tieni Parti) għat-test tat-Tip I  
1234567891011121314151617181920 21
0102030405060708090
100
110
120050100150200250300350400
Operation number
Speed (km/h)Time (s)
 
 352 MT Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea 27.12.2006
E/ECE/324          Rev.1/Add.82/Rev.3  
E/ECE/TRANS/505   
 
Anness 4 – Appendiċi 2  
 
ID-DAJNAMOMETRU TAX-XAŻI  
 
1.  DEFINIZZJONI TAD-DAJNAMOMETRU TAX-XAŻI BIL-KURVA FISSA TAT-
TAGĦBIJA 
 
1.1.  Introduzzjoni 
 
F’każ li r-reżistenza totali għall-mixi fit-triq ma tistax terġa’ ssir fuq id-
dajnamometru tax-xażi bejn il-veloċitajiet ta’ 10 km/h u 120 km/h,  ta’ min juża’ 
dajnamometru tax-xażii li jkollu l-karatteristiċi mfissra hawn taħt.  
 
1.2.  Definizzjoni 
 
1.2.1. Id-dajnamometru tax-xażi jista’ jkollu roller wieħed jew tnejn . 
Ir-roller  ta’ quddiem irid imexxi, direttament jew indirettament, il-piżijiet ta’ l-
inerzja u l-mekkaniżmu li jassorbi s-saħħa.  
 
1.2.2. It-tagħbija assorbita mill-brejk u l-effetti interni frizzjonali tad-dajnamometru tax-
xażi bejn il-veloċitajiet ta’ 0 u 120 km/h huma kif ġej:  
 
F = (a + b.V2) ∀0.1.F 80   (mingħajr ma jkun negattiv)  
 
fejn:  
 
F = il-piż totali assorbit mid-dajnamometru tax-xażi (N)  
a = il-valur ekwivalenti għar-reżistenza tat-tidwir (N)  
b = il-valur ekwivalenti għall-koeffiċjent tar-reżistenza ta’ l-arja (N/(km/h)2) 
V = veloċità (km/h) 
F 80 = tagħbija fi 80 km/h (N). 
 
2. METODU TA’ KALIBRAR TAD-DAJNAMOMETRU 
 
2.1.  Introduzzjoni 
 
Dan l-Appendiċi jiddeskrivi l-metodu li jrid jintuża’ biex jiddetermina t-tagħbija 
assorbita mill-brejk tad-dajnamometru. It-tagħbija assorbita hi magħmula mit-
tagħbija assorbita mill-effetti frizzjonali u t-tagħbija assorbita mill-mekkaniżmu li 
jassorbi s-saħħa.  
 
Id-dajnamometru jibda jitħaddem lil hemm mill-firxa tal-veloċitajiet tat-test. Il-
mekkaniżmu użat biex jistartja d-dajnamometru hu mbagħad skonnettjat: il-veloċità 
tat-tidwir tar- roller misjuq tonqos. 27.12.2006 MT Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea 353
E/ECE/324          Rev.1/Add.82/Rev.3  
E/ECE/TRANS/505   
 
L-enerġija kinetika tar- rollers  hi mferrxa mill-unità li tassorbi s-saħħa u mill-effetti 
frizzjonali. Dan il-metodu ma jqisx il-varjazzjonijiet fl-effetti interni frizzjonali tar-
roller  ikkawżati mir- rollers  bil-vettura jew mingħajrha. L-effetti frizzjonali tar- roller  
ta’ wara m’għandhomx jitqiesu meta r- roller  hu liberu. 
 
2.2. Kalibrar ta’ l-indikatur tat-tagħbija għal 80 km/h bħala funzjoni tat-tagħbija 
assorbita. 
 
Il-proċedura li ġejja għandha tintuża’ (ara wkoll il-Figura 2/1):  
 
2.2.1. Kejjel il-veloċità tat-tidwir tar- roller  jekk din ma saritx diġa’. Tista’ tintuża’ l-ħames 
rota, kalkulatur tar-revoluzzjoni jew xi metodu ieħor. 
 
2.2.2. Qiegħed il-vettura fuq id-dajnamometru jew oħloq xi metodu ieħor biex tistartja d-
dajnamometru. 
 
2.2.3. Uża’ l-flajwil jew xi sistema oħra ta’ simulazzjoni ta’ l-inerzja għall-klassi partikolari 
ta’ l-inerzja li trid tintuża’. 
 354 MT Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea 27.12.2006
E/ECE/324          Rev.1/Add.82/Rev.3  
E/ECE/TRANS/505   
Figura 2/1  
 
Dijagramma li turi s-saħħa assorbita mid-dajnamometru tax-xażi  
 
 
□ = F = a + b · V2 ●  = (a + b V2) - 0.1 · F 80 ∈ = (a + b · V2) + 0.1 · F 80 
 
 
2.2.4. Ġib id-dajnamometru għal veloċità ta' 80 km/h. 
 
2.2.5. Ħu nota tat-tagħbija indikata F i (N) 
 
2.2.6. Ġib id-dajnamometru għal veloċità ta’ 90 km/h. 
 
2.2.7. Skonnettja l-mekkaniżmu użat biex jistartja d-dajnamometru. 
 
2.2.8. Ħu nota tal-ħin li d-dajnamometru jieħu biex jgħaddi minn veloċità ta’ 85 km/h għal 
veloċità ta’ 75 km/h. 
 
2.2.9. Issettja l-mekkaniżmu li jassorbi s-saħħa fuq livell differenti. 
 
2.2.10. Ir-rekwiżiti tal-paragrafi 2.2.4. sa 2.2.9. għandhom jiġu mtennija kemm hemm bżonn 
biex ikopru l-firxa ta’ tagħbijiet użati. 
  27.12.2006 MT Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea 355
E/ECE/324          Rev.1/Add.82/Rev.3  
E/ECE/TRANS/505   
2.2.11. Ikkalkula t-tagħbija assorbita billi tuża’ l-formula:  
 
 
 
fejn:  
 
F = it-tagħbija assorbita (N) 
M i = l-inerzja ekwivalenti f’kg (minbarra l-effetti ta’ l-inerzja tar- 
  roller  liberu ta’ wara)  
∆ V = Devjazzjoni tal-veloċità f’m/s ( 10 km/h = 2.775 m/s)  
t = il-ħin li r- roller  jieħu biex jgħaddi minn 85 km/h għal 75 km/h. 
 
Figura 2/2 turi t-tagħbija indikata fi 80 km/h fir-rigward tat-tagħbija assorbita fi 80 
km/h. 
 
Figura 2/2  
 
It-tagħbija indikata fi 80 km/h fir-rigward tat-tagħbija assorbita fi 80 km/h  
 
 
Load indicated = Tagħbija indikata 
Load absorbed = Tagħbija assorbita 
 
2.2.13. Ir-rekwiżiti tal-paragrafi 2.2.3. sa 2.2.12. t’hawn fuq għandhom jiġu mtennija għall-
klassijiet kollha ta’ l-inerzja li jridu jintużaw. 
 356 MT Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea 27.12.2006
E/ECE/324          Rev.1/Add.82/Rev.3  
E/ECE/TRANS/505   
2.3. Il-kalibrar ta’ l-indikatur tat-tagħbija bħala funzjoni tat-tagħbija assorbita għal 
veloċitajiet oħra. Il-proċeduri deskritti fil-paragrafu 2.2. t’hawn fuq għandhom jiġu 
mtennija kemm hemm bżonn għall-veloċitajiet magħżula. 
 
2.4. Il-verifikazzjoni tal-kurva ta’ l-assorbiment tat-tagħbija  tad-dajnamometru mis-
setting ta' referenza f'veloċità ta' 80 km/h 
 
2.4.1. Qiegħed il-vettura fuq id-dajnamometru jew oħloq xi metodu ieħor biex tistartja d-
dajnamometru. 
 
2.4.2. Aġġusta d-dajnamometru għat-tagħbija assorbita (F) fi 80 km/h. 
 
2.4.3. Ħu nota tat-tagħbija assorbita f'120, 100, 80, 60, 40 u 20 km/h. 
 
2.4.4. Pinġi l-kurva F(V) u vverifika li tikkorrispondi għar-rekwiżiti tal-paragrafu 1.2.2. ta’ 
dan l-Appendiċi. 
 
2.4.5. Irrepeti l-proċedura stipulata fil-paragrafi 2.4.1. sa 2.4.4. t’hawn fuq għall-valuri l-
oħra tas-saħħa F fi 80 km/h u għall-valuri l-oħra ta’ l-inerzja. 
 
 L-istess proċedura għandha tintuża’ għall-kalibrar tal-forza jew tas-saħħa li   
 ddawwar.  
 
3.  IS-SETTING TAD-DAJNAMOMETRU 
 
3.1. Metodu tas-setting 
 
3.1.1. Introduzzjoni 
 
Dan il-metodu mhux metodu preferut u għandu jintuża’ biss ma’ dajnamometri li 
għandhom forma ta’ kurva tat-tagħbija fissa biex tiġi determinata s-setting tat-
tagħbija fi 80 km/h u ma jistax jintuża’ għall-vetturi li għandhom magni li jaħdmu 
bil-kompressjoni . 
 
3.1.2. Instrumentazzjoni tat-test 
 
Il-pressjoni tal-vakwu (jew il-pressjoni assoluta) fil-manifold tad-dħul tal-magna 
għandha tkun imkejla għal preċiżjoni ta' ± 0.25 kPa.  Għandu jkun possibbli li dan il-
qari jittieħed kontinwament jew f'intervalli ta' mhux aktar minn sekonda.  Il-veloċità 
għandha tittieħed kontinwament bi preċiżjoni ta’ ∀ 0.4 km/h.  
 
3.1.3. Test fit-triq 
 
3.1.3.1. Assigura li r-rekwiżiti tal-paragrafu 4 ta’ l-Appendiċi 3 ta’ dan l-anness jintlaħqu. 
 27.12.2006 MT Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea 357
E/ECE/324          Rev.1/Add.82/Rev.3  
E/ECE/TRANS/505   
3.1.3.2. Suq il-vettura b’veloċità kostanti ta’ 80 km/h, ħu nota tal-veloċità u l-pressjoni tal-
vakwu (jew pressjoni assoluta) skond ir-rekwiżiti tal-paragrafu 3.1.2. t’hawn fuq. 
 
3.1.3.3. Irrepeti l-proċedura mogħtija fil-paragrafu 3.1.3.2. t’hawn fuq għal tliet darbiet f’kull 
direzzjoni.  Is-sitt ġirjiet għandhom jitlestew fi żmien erba’ sigħat. 
 
3.1.4. Tnaqqis tad-dejta u kriterji dwar l-aċċettazzjoni 
 
3.1.4.1. Irrevedi r-riżultati miksuba skond il-paragrafi 3.1.3.2. u 3.1.3.3. t’hawn fuq. (Il-
veloċità m’għandhiex tkun inqas minn 79.5 km/h jew akbar minn 80.5 km/h għal 
aktar minn sekonda).  Għal kull ġirja, aqra l-livell tal-vakwu f’intervalli ta’ sekonda, 
ikkalkula l-vakwu medju u d-devjazzjoni standard (s).  Dan il-kalkolu m’għandux 
ikun fih inqas minn 10 qari tal-vakwu. 
 
3.1.4.2. Id-devjazzjoni standard m’għandhiex taqbeż 10 fil-mija tal-medja (v) għal kull ġirja. 
 
3.1.4.3. Ikkalkula l-valur medju għas-sitt ġirjiet (tliet ġirjiet f’kull direzzjoni). 
 
3.1.5. Setting tad-dajnamometru 
 
3.1.5.1. Preparazzjoni 
 
Agħmel l-operazzjonijiet speċifikati fil-paragrafi 5.1.2.2.1. sa 5.1.2.2.4. ta’ l-
Appendiċi 3 ta’ dan l-anness.  
 
3.1.5.2. Setting tat-tagħbija 
 
Wara li tisħon ftit, suq il-vettura b’veloċità stabbli ta’ 80 km/h u aġġusta t-tagħbija 
tad-dajnamometru biex terġa’ tagħtik il-qari tal-vakwu (v) miksub skond il-paragrafu 
3.1.4.3. t’hawn fuq.  Id-devjazzjoni minn dan il-qari m’għandhiex tkun aktar minn 
0.25 kPa.  L-istess strumenti għandhom jintużaw għal dan l-eżerċizzju bħal dawk 
użati waqt it-test fit-triq. 
 
3.2. Metodu alternattiv 
 
Bil-kunsens tal-fabbrikant jista' jintuża' l-metodu li ġej.  
 
3.2.1. Il-brejk hu aġġustat b’tali mod li jassorbi t-tagħbija li qed tagħfas fuq ir-roti 
b’veloċità kostanti ta’ 80 km/h, skond it-tabella li ġejja:  358 MT Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea 27.12.2006
E/ECE/324          Rev.1/Add.82/Rev.3  
E/ECE/TRANS/505   
 
 
 
 
Reference mass of vehicle = Massa ta' referenza tal-vettura 
Equivalent inertia = Inerzja ekwivalenti 
Power and load absorbed by the dynamometer at 80km/h = Qawwa u tagħbija assorbiti mid-
dinamometru f'veloċità ta' 80km/h 
Coefficients = Koeffiċjenti 
 
3.2.2. Fil-każ ta’ vetturi barra l-karozzi tal-passiġġieri, b’piż ta’ referenza ta’ aktar minn 
1,700 kg jew vetturi li jingranaw fuq ir-roti kollha b'mod permanenti, il-valuri tas-
saħħa mogħtija fit-tabella stipulata fil-paragrafu 3.2.1. t’hawn fuq jiġu multiplikati 
bil-fattur 1.3. 
 
 
 27.12.2006 MT Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea 359
E/ECE/324          Rev.1/Add.82/Rev.3  
E/ECE/TRANS/505   
Anness 4 – Appendiċi 3  
 
METODU LI JKEJJEL IR-REŻISTENZA TA’ VETTURA BIEX MA TIMXIX 'L QUDDIEM 
FIT-TRIQ PERMEZZ TA’ SIMULAZZJONI FUQ ID-DAJNAMOMETRU TAX-XAŻI  
 
 
1. L-GĦAN TAL-METODI 
 
L-għan tal-metodi mfissra hawn taħt hu li jkejjel ir-reżistenza li jkollha vettura meta 
timxi 'l quddiem f'veloċitajiet kostanti fit-triq u biex tiġi simulata din ir-reżistenza 
fuq dajnamometru, skond il-kundizzjonijiet mogħtija fil-paragrafu 4.1.5. ta' l-Anness 
4. 
 
2. DEFINIZZJONI TAT-TRIQ 
 
It-triq għandha tkun livell u twila biżżejjed biex ikun jista’ jsir il-kejl speċifikat hawn 
taħt. In-niżla għandha tkun kostanti sa mhux aktar minn ∀ 0.1 fil-mija u 
m’għandhiex taqbeż 1.5 fil-mija.  
 
3. KUNDIZZJONIJIET ATMOSFERIĊI 
 
3.1. Ir-riħ 
 
It-testjar għandu jkun limitat għall-veloċitajiet tar-riħ li jkollha medja ta’ inqas minn 
3 m/s b’veloċitajiet li jilħqu l-qofol ta’ inqas minn 5 m/s.  Barra minn hekk, il-
komponent tal-vektor tal-veloċità tar-riħ fit-test kollu tat-triq għandu jkun inqas minn 
2 m/s.  Il-veloċità tar-riħ għandha titkejjel 0.7 m 'l fuq mill-wiċċ tat-triq.  
 
3.2. L-umdità 
 
It-triq għandha tkun niexfa.  
 
3.3. Pressjoni - Temperatura 
 
Il-densità ta’ l-arja meta jsir it-test m’għandhiex tiddevja b’aktar minn ∀ 7.5 fil-mija 
mill-kundizzjonijiet ta’ referenza, P = 100 kPa u T – 293.2 K.  
 360 MT Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea 27.12.2006
E/ECE/324          Rev.1/Add.82/Rev.3  
E/ECE/TRANS/505   
4. PREPARAZZJONI TAL-VETTURA 1/ 
 
4.1. Għażla tal-vettura għat-test 
 
Jekk ma jitkejlux il-varjanti kollha ta’ tip ta’ vettura, għandhom jintużaw il-kriterji li 
ġejjin fl-għażla tal-vettura għat-test.  
 
4.1.1. Il-bodi 
 
Jekk hemm tipi differenti ta’ bodi, it-test għandu jsir fuq l-inqas bodi  erodinamiku.  
Il-fabbrikant għandu jagħti d-dejta meħtieġa biex issir l-għażla.  
 
4.1.2. Tajers 
 
Għandu jintgħażel l-aktar tajer wiesa’. Jekk hemm aktar minn tliet daqsijiet ta’ tajers, 
l-usa’ wieħed tneħħi wieħed għandu jintgħażel.  
 
4.1.3. Piż li jittestja 
 
Il-piż li jittestja għandu jkun il-piż ta’ referenza tal-vettura bl-akbar firxa ta’ inerzja.  
 
4.1.4. Il-magna 
 
Il-vettura tat-test għandu jkollha l-akbar skambjatur(i) tas-sħana.  
 
4.1.5. Ingranaġġ 
 
Għandu jsir test b’kull tip ta’ ingranaġġ li ġej:  
 
tingrana fuq quddiem  
tingrana fuq wara  
full-time  4 x 4 
part-time 4 x 4 
gerboks awtomatika  
gerboks manwali  
 
4.2. It-tħaddim tal-bidu 
 
Il-vettura għandha tkun qed taħdem sew u aġġustata wara li tkun tħaddmet fil-
bidu għal talanqas 3,000 km.  It-tajers għandhom jitħaddmu fil-bidu fl-istess waqt 
mal-vettura jew ikollhom il-wiċċ ta’ barra mfelfel tat-tajer fond 90 u 50 fil-mija 
tal-fond inizjali tal-wiċċ ta’ barra mfelfel tat-tajer . 
 
4.3. Verifikazzjonijiet 
 27.12.2006 MT Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea 361
E/ECE/324          Rev.1/Add.82/Rev.3  
E/ECE/TRANS/505   
L-ispezzjonijiet li ġejjin għandhom isiru skond l-ispeċifikazzjonijiet tal-fabbrikant 
għall-użu kkunsidrat:  
 
roti, it- trims  tar-roti, tajers (għamla, tip, pressjoni),  
il-ġeometrija tal-fus ta' quddiem,  
aġġustament tal-brejk (tneħħi tat-tkaxkira parasitika), lubrikazzjoni tal-fusien 
ta’quddiem u ta’ wara,  
aġġustar tas-suspenxin u tal-livell tal-vettura, eċċ.  
 
4.4. Preparazzjoni għat-test 
 
4.4.1. Il-vettura għandha tkun mgħobbija sal-piż ta’ referenza tagħha.  Il-livell tal-vettura 
għandu jkun dak miksub meta ċ-ċentru tal-gravità tat-tagħbija jkun jinsab nofs triq 
bejn il-punti 'R' tas-sit ta' barra ta' quddiem u fuq linja dritta li tgħaddi minn dawk il-
punti. 
 
4.4.2. Fil-każ ta’ testijiet fit-triq, it-twieqi tal-vettura għandhom ikunu magħluqin.  Il-kavers 
kollha tas-sistema tal-klimatizzazzjoni ta’ l-arja, il-fanali ta’ quddiem, eċċ. 
m'għandhomx ikunu qed jaħdmu. 
 
4.4.3. Il-vettura għandha tkun nadifa. 
 
4.4.4. Eżatt qabel it-test, il-vettura għandha tinġab f’temperatura tat-tħaddim normali 
b’mod xieraq. 
 
5. METODI 
 
5.1. Varjazzjoni ta’ l-enerġija waqt il-metodu ta’ sewqan mingħajr saħħa 
 
5.1.1. Fit-triq 
 
5.1.1.1. Tagħmir tat-test u żball tat-test 
 
Il-ħin għandu jinżamm għal żball aktar baxx minn ± 0.1 s.  
Il-veloċità għandha titkejjel għal żball aktar baxx minn ± 2 fil-mija.  
 
5.1.1.2. Proċedura tat-test 
 
5.1.1.2.1. Aċċelera l-vettura għal veloċità ta’ 10 km/h aktar mill-veloċità V magħżula għat-test. 
 
5.1.1.2.2. Qiegħed il-gerboks fil-pożizzjoni ‘newtrali’ 
 
5.1.1.2.3. Żomm il-ħin (t 1) li l-vettura tieħu biex tnaqqas fl-aċċelerazzjoni minn veloċità  
 
V 2 = V + ∆V   km/h   to  V 1 = V - ∆V   km/h 
 
5.1.1.2.4. Agħmel l-istess test fid-direzzjoni opposta: t 2 362 MT Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea 27.12.2006
E/ECE/324          Rev.1/Add.82/Rev.3  
E/ECE/TRANS/505   
 
5.1.1.2.5. Ħu l-medja T taż-żewġ ħinijiet t 1 B t 2 
 
5.1.1.2.6. Irrepeti dawn it-testijiet diversi drabi sakemm il-preċiżjoni statistika (p) tal-medja 
mhix aktar minn 2 fil-mija (p # 2 fil-mija)  
 
Il-preċiżjoni statistika (p) hi mfissra permezz ta’:  
 
fejn: 
 
t = il-koeffiċjent mogħti mit-tabella t’hawn taħt,  
n = in-numru ta’ testijiet,    
s = id-devjazzjoni standard    
 
 
n  
4  
5  
6  
7  
8  
9  
10  
11  
12  
13  
14  
15 
 
t  
3.2  
2.8  
2.6  
2.5  
2.4  
2.3  
2.3  
2.2  
2.2  
2.2  
2.2  
2.2 
 
n t/   
1.6  
1.25  
1.06  
0.94  
0.85  
0.77  
0.73  
0.66  
0.64  
0.61  
0.59  
0.57 
 
5.1.1.2.7. Ikkalkula s-saħħa permezz tal-formula: 
 
 
  
fejn: 
 
P hi mfissra f’kW,  
 
V = il-veloċità tat-test f’m/s,  
 
∆V = id-devjazzjoni tal-veloċità mill-veloċità V, f'm/s  
 
M = il-piż ta' referenza f'kg  
 
T = il-ħin f’sekondi (s)  
 ∑
= −−n
i nT Ti
1 12) (27.12.2006 MT Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea 363
E/ECE/324          Rev.1/Add.82/Rev.3  
E/ECE/TRANS/505   
5.1.1.2.8. Is-saħħa (P) li nstabet fuq il-korsa għandha tiġi msewwija għall-kundizzjonijiet 
ambjentali ta’ referenza kif ġej: 
 
 P Imse w wija  = K. P Imkejla 
 
K = () []⎟⎟
⎠⎞
⎜⎜
⎝⎛+ − +pp
RRttKRR
TAERO
R
TR 0
0 . 1  
 
fejn: 
 
R R =  reżistenza tat-tidwir f’veloċità V  
R AERO  =  tkaxkira erodinamika f’veloċità V 
R T =  reżistenza totali tas-sewqan = R R + R AERO 
K R =  fattur li jikkoreġi t-temperatura b’reżistenza għat-tidwir, meqjus 
bħala 
  ugwali għal: 8.64 Α 10-3/°C, jew il-fattur ta’ korrezzjoni tal-
fabbrikant li hu approvat mill-awtorità  
t   = temperatura ambjentali tat-test fit-triq f’°C 
t 0 = temperatura ambjentali ta’ referenza = 20 °C  
ρ = id-densità ta’ l-arja fil-kundizzjonijiet tat-test  
ρ 0 = id-densità ta’ l-arja fil-kundizzjonijiet ta’ referenza (20 °C, 
100 kPa)  
 
Il-proporzjonijiet R R/R T u R AERO/R T għandhom ikunu speċifikati mill-fabbrikant 
tal-vettura abbażi tad-dejta li normalment ikollha l-kumpanija.  
 
Jekk ma jkunx hemm dawn il-valuri, dejjem bil-kunsens tal-fabbrikant u tas-
servizz tekniku konċernat, il-figuri għar-reżistenza tat-tidwir/totali mogħtija bil-
formula li ġejja jistgħu jintużaw:  
 
 
 
fejn: 
 
M = il-piż tal-vettura f’kg,  
 
   u għal kull veloċità l-koeffiċjenti a u b huma murija fit-tabella li ġejja:  
 
V (km/h) a b 
20 
40 7.24 Α 10-5 
1.59 Α 10-4 0.82 0.54 364 MT Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea 27.12.2006
E/ECE/324          Rev.1/Add.82/Rev.3  
E/ECE/TRANS/505   
60 
80 
100 120 1.96 Α 10
-4 
1.85 Α 10-4 
1.63 Α 10-4 
1.57 Α 10-4 0.33 0.23 0.18 0.14 
 
 
 
5.1.2. Fuq id-dajnamometru 
 
5.1.2.1. Tagħmir tal-kejl u preċiżjoni tal-kejl 
 
It-tagħmir għandu jkun identiku għal dak użat fit-triq.  
 
5.1.2.2. Proċedura tat-test 
 
5.1.2.2.1. Qiegħed il-vettura fuq id-dajnamometru tat-test. 
 
5.1.2.2.2. Aġġusta l-pressjoni tat-tajer (kiesħa) tar-roti kif meħtieġ mid-dajnamometru. 
 
5.1.2.2.3. Aġġusta l-inerzja ekwivalenti tad-dajnamometru. 
 
5.1.2.2.4. Ara li l-vettura u d-dajnamometru jinġabu għal temperatura tat-tħaddim b’mod 
xieraq. 
 
5.1.2.2.5. Agħmel l-operazzjonijiet speċifikati fil-paragrafu 5.1.1.2. t’hawn fuq (barra l-
paragrafi 5.1.1.2.4. u 5.1.1.2.5.), billi tibdel M b'I fil-formula mogħtija fil-
paragrafu 5.1.1.2.7. 
 
5.1.2.2.6. Irranġa l-brejk biex jerġa' jagħti s-saħħa kkorreġuta (l-paragrafu 5.1.1.2.8.) u qis 
id-differenza bejn il-piż tal-vettura (M) fuq il-korsa u l-piż (I) tat-test ta’ l-inerzja 
ekwivalenti li jrid jintuża'.  Dan jista’ jsir billi jkun ikkalkulat il-ħin medju 
kkorreġut ta’ l-inżul 'l isfel fit-triq mingħajr ma tintuża’ l-magna minn V 2 sa V 1 u 
jerġa’ jkun hemm l-istess ħin fuq id-dajnamometru permezz tar-relazzjoni li 
ġejja:  
 
 
  
K = il-valur speċifikat fil-paragrafu 5.1.1.2.8. t’hawn fuq.  
 
5.1.2.2.7. Is-saħħa P a li trid tiġi assorbita mid-dajnamometru għandha tkun determinata 
sabiex tagħti lok li l-istess saħħa (l-paragrafu 5.1.1.2.8.) tkun tista' terġa' ssir 
għall-istess vettura fi ġranet differenti.  
 27.12.2006 MT Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea 365
E/ECE/324          Rev.1/Add.82/Rev.3  
E/ECE/TRANS/505   
5.2. Metodu tal-kejl ta t-torque  f’veloċità kostanti 
 
5.2.1. Fit-triq 
 
5.2.1.1. Tagħmir tal-kejl u żball tal-kejl 
 
Il-kejl ta t-torque  għandu jsir permezz ta’ mekkaniżmu tal-kejl adattat preċiż sa 
mhux anqas minn ∀ 2 fil-mija.  
 
Il-kejl tal-veloċità għandu jkun preċiż sa mhux aktar minn ∀ 2 fil-mija.  
 
5.2.1.2. Proċedura tat-test 
 
5.2.1.2.1. Ara li l-vettura tilħaq il-veloċità stabbilizzata magħżula V. 
 
5.2.1.2.2. Ħu nota tas-saħħa C t li ddawwar u l-veloċità fuq perjodu ta’ mill-inqas 20 
sekonda. Il-preċiżjoni tas-sistema li tirrekordja d-dejta għandha tkun talanqas ∀ 1 
Nm għa t-torque  u ∀ 0.2 km/h għall-veloċità.  
 
5.2.1.2.3. Differenzi fi t-torque  C t u l-veloċità mqabbla mal-ħin m'għandhomx jaqbżu 5 fil-
mija għal kull sekonda tal-perjodu tal-kejl. 
 
5.2.1.2.4. I t-torque  C t1 hi t-torque  medja mnissla mill-formula li ġejja: 
 
 
  
 
 
5.2.1.2.5. It-test għandu jsir tliet darbiet f’kull direzzjoni. Sib i t-torque  medja minn dawn 
is-sitt kejlijiet għall-veloċità ta’ referenza. Jekk il-veloċità medja tiddevja b’aktar 
minn 1 km/h mill-veloċità ta’ referenza, għandha tintuża’ rigressjoni lineari biex 
tiġi kkalkulata s-saħħa medja li ddawwar. 
 
5.2.1.2.6. Sib il-medja ta’ dawn iż-żewġ saħħiet li jdawru C t1 u C t2, jiġifieri C t. 
 
5.2.1.2.7. I t-torque  C T medja misjuba fuq il-korsa għandha tiġi kkorreġuta għall-
kundizzjonijiet ambjentali ta’ referenza kif ġej: 
 
C T ik korreġuta = K. C Timkejla 
 
fejn K għandha l-valur speċifikat fil-paragrafu 5.1.1.2.8. ta’ dan l-appendiċi.  
 366 MT Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea 27.12.2006
E/ECE/324          Rev.1/Add.82/Rev.3  
E/ECE/TRANS/505   
5.2.2. Fuq id-dajnamometru 
 
5.2.2.1. Tagħmir tal-kejl u żball tal-kejl 
 
It-tagħmir għandu jkun identiku bħal dak użat fit-triq.  
 
5.2.2.2. Proċedura tat-test 
 
5.2.2.2.1. Agħmel l-operazzjonijiet speċifikati fil-paragrafi 5.1.2.2.1. sa 5.1.2.2.4. t’hawn 
fuq. 
 
5.2.2.2.2. Agħmel l-operazzjonijiet speċifikati fil-paragrafi 5.2.1.2.1. sa 5.2.1.2.4. t’hawn 
fuq. 
 
5.2.2.2.3. Irranġa l-unità li tassorbi s-saħħa biex terġa’ tagħti t-torque  totali kkorreġuta 
indikata fil-paragrafu 5.2.1.2.7. t’hawn fuq. 
 
5.2.2.2.4. Ipproċedi bl-istess operazzjonijiet bħal fil-paragrafu 5.1.2.2.7., għall-istess għan. 
 
 27.12.2006 MT Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea 367
E/ECE/324          Rev.1/Add.82/Rev.3  
E/ECE/TRANS/505   
Anness 4 – Appendiċi 4  
 
 
VERIFIKAZZJONI TA’ L-INERZJI BARRA MINN DAWK MEKKANIĊI  
 
1. GĦAN 
 
Il-metodu deskritt f’dan l-appendiċi jagħti lok biex ikun verifikat li l-inerzja totali 
simulata tad-dajnamometru ssir b’mod sodisfaċenti fil-fażi tas-sewqan taċ-ċiklu tat-
tħaddim. Il-fabbrikant tad-dajnamometru għandu jispeċifika metodu biex ikunu 
verifikati l-ispeċifikazzjonijiet skond il-paragrafu 3. t’hawn taħt.  
 
2.  PRINĊIPJU 
  
2.1. Ekwazzjonijiet biex jinħadmu s-somom totali 
 
Peress li d-dajnamometru hu espost għal varjazzjonijiet fil-veloċità tat-tidwir tar-
roller (s), il-forza fil-wiċċ tar- roller (s) tista’ tiġi mfissra permezz tal-formula:  
 
 
  
fejn: 
 
F =   il-forza fil-wiċċ tar- roller (s), 
 
I = l-inerzja totali tad-dajnamometru (l-inerzja ekwivalenti tal-vettura: ara t-
tabella fil-paragrafu 5.1.), 
 
IM = l-inerzja tal-piżijiet mekkaniċi tad-dajnamometru,  
 
γ = aċċelerazzjoni tanġenzjali fil-wiċċ tar- roller , 
 
F1 =  il-forza ta’ l-inerzja. 
 
Nota : Hemm spjegazzjoni annessa ta’ din il-formula b’referenza għad-dajnamometri 
b’inerzja simulata mekkanikament. 
 
Għalhekk, l-inerzja totali hi mfissra kif ġej:  
 
 I = I m+ F 1 /γ 
 
fejn: 
 368 MT Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea 27.12.2006
E/ECE/324          Rev.1/Add.82/Rev.3  
E/ECE/TRANS/505   
I tista’ tiġi kkalkulata jew imkejla permezz ta’ metodi tradizzjonali, 
 
F 1 tista’ tiġi mkejla fuq id-dajnamometru,  
 
γ tista’ tiġi kkalkolata mill-veloċità periferali tar- rollers.  
 
L-inerzja totali (I) se tkun determinata waqt test ta' l-aċċelerazzjoni jew tat-tnaqqis fl-
aċċelerazzjoni b'valuri ogħla minn jew ugwali għal dawk miksuba waqt ċiklu tat-
tħaddim.  
 
2.2. Speċifikazzjoni biex tkun ikkalkulata l-inerzja totali 
 
It-test u l-metodi ta’ kalkolazzjoni għandhom jagħtu lok biex tkun determinata l-
inerzja totali I bi żball relattiv (∆I/I) ta’ inqas minn ± 2 fil-mija.  
 
3.  SPEĊIFIKAZZJONI 
 
3.1. Il-piż ta’ l-inerzja totali simulatali I għandu jibqa' l-istess bħall-valur teoretiku ta’ l-
inerzja ekwivalenti (ara l-paragrafu 5.1. ta' l-Anness 4) fi ħdan il-limiti li ġejjin: 
 
3.1.1. ∀ 5 fil-mija tal-valur teoretiku għal kull valur istantaneju;  
 
3.1.2. ∀ 2 fil-mija tal-valur teoretiku għall-valur medju kkalkulat għal kull sekwenza taċ-
ċiklu. 
 
3.2. Il-limitu mogħti fil-paragrafu 3.1.1. t’hawn fuq jinġab għal ∀ 50 fil-mija għal 
sekonda meta tistartja u, għal vetturi li jingranaw b’mod manwali, għal żewġ sekondi 
waqt it-tibdil tal-gerijiet.  
 
4. PROĊEDURA TA’ VERIFIKAZZJONI 
  
4.1. Il-verifikazzjoni ssir waqt kull test matul iċ-ċiklu mfisser fil-paragrafu 2.1. ta’ l-
Anness 4. 
 
4.2. Iżda, jekk jintlaħqu r-rekwiżiti tal-paragrafu 3. t’hawn fuq, b’aċċelerazzjonijiet 
istantaneji li huma tliet darbiet akbar jew iżgħar mill-valuri miksuba fis-sekwenzi 
taċ-ċiklu teoretiku, il-verifikazzjoni deskritta hawn fuq ma tkunx meħtieġa. 
 27.12.2006 MT Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea 369
E/ECE/324          Rev.1/Add.82/Rev.3  
E/ECE/TRANS/505   
Anness 4 – Appendiċi 5  
 
TIFSIRA TA’ SISTEMI LI JIEĦDU KAMPJUNI TAL-GASS  
 
1.  INTRODUZZJONI 
 
1.1.  Hemm diversi tipi ta’ mekkaniżmi kampjunarji li kapaċi jilħqu r-rekwiżiti stipulati 
fil-paragrafu 4.2. ta’ l-Anness 4. 
 
Il-mekkaniżmi deskritti fil-paragrafi 3.1. u 3.2. għandhom jitqiesu aċċettabbli jekk 
jissodisfaw il-kriterji ewlenin marbuta mal-prinċipju tat-tnaqqis varjabbli fil-
konċentrazzjoni.  
 
1.2. Fil-komunikazzjonijiet tiegħu, il-laboratorju għandu jsemmi s-sistema kampjunarja 
użata meta jsir it-test. 
 
2. KRITERJI MARBUTA MAS-SISTEMA TAT-TNAQQIS VARJABBLI FIL-
KONĊENTRAZZJONI BIEX JITKEJLU L-EMISSJONIJIET TAL-GASS TA’ L-
EGŻOST 
  
2.1.  Ambitu  
 
Din is-sezzjoni għandha tispeċifika l-karatteristiċi tat-tħaddim ta’ sistema 
kampjunarja tal-gass ta’ l-egżost maħsuba biex tintuża’ ħalli tkejjel il-piż veru ta’ l-
emissjonijiet ta’ l-egżost ta’ vettura skond id-dispożizzjonijiet ta’ dan ir-Regolament.  
 
Il-prinċipju kampjunarju ta’ tnaqqis varjabbli fil-konċentrazzjoni biex ikun imkejjel 
il-piż ta’ l-emissjonijiet għandu jeħtieġ tliet kundizzjonijiet biex jiġi sodisfatt:  
 
2.1.1. Il-gassijiet ta’ l-egżost tal-vettura għandhom kontinwament jitilfu fil-konċentrazzjoni 
meta jitħalltu ma' l-arja ambjentali taħt kundizzjonijiet speċifikati; 
 
2.1.2. Il-volum totali tat-taħlita tal-gassijiet ta’ l-ekżost u l-arja li titlef fil-konċentrazzjoni 
għandhom jitkejlu b’mod preċiż; 
 
2.1.3. Kampjun proporzjonali kontinwu tal-gassijiet ta’ l-egżost li tilfu fil-konċentrazzjoni 
u l-arja mnaqqsa mill-konċentrazzjoni għandu jinġabar biex jiġi analizzat. 
 
Il-piż ta’ l-emissjonijiet tal-gass għandu jkun determinat mill-kampjun proporzjonali 
tal-konċentrazzjonijiet u l-volum totali mkejjel waqt it-test. Il-kampjun tal-
konċentrazzjonijiet għandu jiġi kkorreġut sabiex jitqies il-kontenut tas-sustanza li 
tniġġes ta' l-arja ambjentali.  
 
Barra minn hekk, fil-każ ta’ vetturi mgħammra b’magni li jaħdmu bil-kompressjoni, 
l-emissjonijiet tal-partikuli separati tagħhom għandhom jiġu plotjati.  
 370 MT Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea 27.12.2006
E/ECE/324          Rev.1/Add.82/Rev.3  
E/ECE/TRANS/505   
2.2. Sommarju tekniku  
 
Figura 5/1 turi diagramma skematika tas-sistema kampjunarja.  
 
2.2.1.1. Il-gassijiet ta’ l-egżost tal-vettura għandhom jitilfu fil-konċentrazzjoni b’ammont 
suffiċjenti ta’ arja ambjentali biex ma jkunx hemm kondensazzjoni ta’ l-ilma fis-
sistema kampjunarja u li tkejjel. 
 
2.2.2. Is-sistema kampjunarja tal-gass ta’ l-egżost għandha tkun iddisinjata b’tali mod li 
jkun jista’ jitkejjel il-volum medju tal-konċentrazzjonijiet tas- CO 2, CO, HC  u NO x, u, 
kif ukoll, fil-każ ta’ vetturi mgħammra b’magni li jaħdmu bil-kompressjoni, ta’ l-
emissjonijiet tal-partikuli separati, li hemm fil-gassijiet ta’ l-egżost li joħorġu waqt 
iċ-ċiklu tat-testjar tal-vettura. 
 
2.2.3. It-taħlita ta’ l-arja u tal-gassijiet ta’ l-egżost għandha tkun uniformi fil-post fejn 
tinsab is-sonda kampjunarja (ara l-paragrafu 2.3.1.2. t'hawn taħt). 
 
2.2.4. Is-sonda għandha tiġbed kampjun rappreżentattiv tal-gassijiet li tilfu fil-
konċentrazzjoni. 
 
2.2.5.  Is-sistema għandha tagħti lok biex jitkejjel il-volum kollu tal-gassijiet ta’ l-egżost li 
tilfu fil-konċentrazzjoni. 
 
2.2.6. Is-sistema kampjunarja m’għandhiex tnixxi gass minnha. Id-disinn tas-sistema 
kampjunarja bil-konċentrazzjoni mnaqqsa varjabbli u l-materjal li jintuża' għandu 
jkun b'tali mod li ma jaffettwax il-konċentrazzjoni tas-sustanza li tniġġes fil-gassijiet 
ta’ l-egżost li tilfu fil-konċentrazzjoni. Jekk xi komponent fis-sistema (skambjatur 
tas-sħana, separatur taċ-ċiklun, blower, eċċ.) jibdel il-konċentrazzjoni ta’ xi wieħed 
mils-sustanzi li jniġġsu fil-gassijiet ta’ l-ekżost li tilfu fil-konċentrazzjoni u l-iżball 
ma jistax jiġi kkorreġut, imbagħad it-teħid ta’ kampjuni għal dak is-sustanza li 
tniġġes għandu jsir ‘l bogħod mid-direzzjoni tas-sors ta’ dak il-komponent. 
 
2.2.7. Jekk il-vettura ttestjata hi mgħammra b’sistema ta’ l-egżost b’diversi żbokki, it-tubi li 
jgħaqqdu għandhom ikunu mqabbda permezz ta’ manifold imwaħħal qrib tal-vettura 
kemm jista’ jkun. 
 
2.2.8. Il-kampjuni tal-gass għandhom jinġabru f’boroż apposta li jesgħu biżżejjed sabiex 
ma jtellfux il-fluss ta’ gass waqt il-perjodu kampjunarju. Dawn il-boroż għandhom 
ikunu magħmula minn materjal li ma jaffettwax il-konċentrazzjoni tal-gassijiet li 
jniġġsu (ara l-paragrafu 2.3.4.4. t’hawn taħt). 
 
2.2.9. Is-sistema ta’ konċentrazzjoni mnaqqsa varjabbli għandha tkun iddisinjata b’tali mod 
li tagħti lok biex ikunu jistgħu jittieħdu kampjuni tal-gassijiet ta’ l-egżost mingħajr 
ma titbiddel sew il-pressjoni fuq wara ta’ l-iżbokk tal-pajp ta' l-egżost (ara l-
paragrafu 2.3.1.1. t’hawn taħt). 27.12.2006 MT Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea 371
E/ECE/324          Rev.1/Add.82/Rev.3  
E/ECE/TRANS/505   
Figura 5/1  
 
Dijagramma tas-sistema ta’ konċentrazzjoni mnaqqsa varjabbli biex jitkejlu l-emissjonijiet tal-gass 
ta’ l-egżost  
 
Pump
Flow control valve
FilterFlow meter
Ambient-air sampling bag
(sample taken during test)Pump
Flow control valve
FilterFlow meter
Diluted exhaust-gases
sampling bag (sample taken
during test)
Measurement of the
pressure and
temperature of the
mixture
Air filter
(optional)
Air
Vehicle
exhaust
gasesMixing chamberConditioning of the
mixture
(if necessary)
Sampling pre-heating
position for
diesel enginesSuction device/
Volume measuring
deviceTo the
atmosphere
 
 
 
Air – Arja; Air filter (optional) – filtru ta' l-arja (mhux mandatorju);  
Filter-filtru;  
Ambjent-air sampling bag – bor ża ta' kampjunar ta' l-arja ambjentali 
(sample taken during test) – (kampjun me ħud waqt it-test) 
flow control valv – valv tal-kontroll tal-fluss 372 MT Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea 27.12.2006
E/ECE/324          Rev.1/Add.82/Rev.3  
E/ECE/TRANS/505   
pump – pompa 
flow-meter – flow-meter 
vehicle exhaust gases – gassijiet ta' l-eg żost tal-vettura 
mixing chamber – kompartiment tat-ta ħlit 
conditioning of the mixture (if necessary) – kundizzjunar tat-ta ħlita (jekk me ħtieġ) 
sampling pre-heating position for diesel engines – pożizzjoni ta' tis ħin qabel il-
kampjunar g ħal magni di żil 
measurment of the pressure and temperatur of the mixture - kejl tal-pressjoni u 
tat-temperatura tat-ta ħlita 
diluted exhaust-gases sampling bag (sample taken during test) – bor ża ta' 
kampjunar tal-gassijiet ta' l-eg żost dilwiti (kampjun me ħud waqt it-
test) 
Suction device/ volume measuring device – tagħmir li ji ġbed l-arja/ tag ħmir li jkejjel 
il-volum 
To the atmosphere – lejn l-atmosfera27.12.2006 MT Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea 373
E/ECE/324          Rev.1/Add.82/Rev.3  
E/ECE/TRANS/505   
2.3. Rekwiżiti speċifiċi  
 
2.3.1. Mekkaniżmu li jiġbor u jnaqqas il-konċentrazzjoni tal-gass ta’ l-egżost 
 
2.3.1.1. It-tubu li jgħaqqad bejn l-iżbokki ta’ l-egżost tal-vettura u ċ-ċejmber tat-taħlit għandu 
jkun qasir kemm jista’ jkun; fl-ebda każ m’għandu: 
 
(i) jikkawża li l-pressjoni statika fl-iżbokki ta’ l-egżost fil-vettura li qed tiġi 
ttestjata biex ivarjaw b’aktar minn f’50 km/h jew aktar minn 1.25 kPa għat-
tul kollu tat-test mill-pressjonijiet statiċi meħuda meta ma kien hemm xejn 
imqabbad ma’ l-iżbokki ta’ l-egżost tal-vettura. Il-pressjoni għandha 
titkejjel fl-iżbokk ta' l-egżost jew f’estensjoni li għandha l-istess dijametru, 
qrib kemm jista’ jkun tat-tarf tal-pajp;  
 
(ii) jibdel in-natura tal-gass ta’ l-egżost. 
 
2.3.1.2. Għandu jsir provvediment għal ċejmber fejn isir it-taħlit li fiha l-gassijiet ta' l-egżost 
tal-vettura u l-arja li tilfet fil-konċentrazzjoni jiġu mħallta b'tali mod li jipproduċu 
taħlita uniformi fl-iżbokk taċ-ċejmber. 
 
  L-uniformità tat-taħlita fi kwalunkwe paragrafu mimdud fejn tkun tinsab is-sonda 
kampjunarja m'għandhiex tvarja b'aktar minn 2 fil-mija mill-medja tal-valuri 
miksuba għal talanqas ħames punti li jinsabu f'intervalli indaqs fuq id-dijametru tal-
kurrent tal-gass. Sabiex jiġu minimizzati l-effetti fuq il-kundizzjonijiet fl-iżbokk ta’ 
l-egżost u biex tkun limitata l-waqgħa fil-pressjoni ġol-mekkaniżmu ta’ l-arja 
kundizzjonata li tilfet fil-konċentrazzjoni, jekk hemm, il-pressjoni ġoċ-ċejmber li 
jħallat m'għandhiex tvarja b'aktar minn ∀ 0.25 kPa mill-pressjoni atmosferika.  
 
2.3.2. Mekkaniżmu li jiġbed/mekkaniżmu li jkejjel il-volum 
 
Dan il-mekkaniżmu jista’ jkollu firxa ta’ veloċitajiet fissi sabiex jiżgura fluss 
biżżejjed biex ma jħallix li ssir kondensazzjoni ta’ l-ilma. Dan ir-riżultat ġeneralment 
jinkiseb billi l-konċentrazzjoni ta’ CO 2 fil-borża kampjunarja tal-gass ta’ l-egżost li 
tilef fil-konċentrazzjoni tinżamm aktar baxxa minn 3 fil-mija tal-volum.  
 
2.3.3. Kejl tal-volum 
 
2.3.3.1. Il-mekkaniżmu li jkejjel għandu jżomm il-preċiżjoni kalibrata tiegħu sa mhux aktar 
minn ∀ 2 fil-mija taħt il-kundizzjonijiet kollha tat-tħaddim. Jekk il-mekkaniżmu ma 
jistax jagħmel tajjeb għall-varjazzjonijiet fit-temperatura tat-taħlita tal-gassijiet ta’ l-
egżost u l-arja li titlef fil-konċentrazzjoni fil-punt tal-kejl, għandu jintuża’ skambjatur 
tas-sħana biex iżomm it-temperatura sa mhux aktar minn ∀ 6K tat-temperatura tat-
tħaddim speċifikata.  
 
Jekk hemm bżonn, jista’ jintuża’ separatur taċ-ċiklun biex jipproteġi l-mekkaniżmu li 
jkejjel il-volum.  374 MT Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea 27.12.2006
E/ECE/324          Rev.1/Add.82/Rev.3  
E/ECE/TRANS/505   
 
2.3.3.2. Għandu jitwaħħal senser tat-temperatura eżatt qabel il-mekkaniżmu li jkejjel il-
volum. Dan is-senser tat-temperatura għandu jkollu eżattezza u preċiżjoni ta’ ± 1 K u 
ħin li jirrispondi ta’ 0.1 s f’62 fil-mija tal-varjazzjoni tat-temperatura mogħtija (valur 
imkejjel fiż-żejt bis-silikon).  
 
2.3.3.3. Il-kejlijiet tal-pressjoni għandu jkollhom preċiżjoni u eżattezza ta’ ± 0.4 kPa waqt it-
test. 
 
2.3.3.4. Il-kejl tad-differenza fil-pressjoni mill-pressjoni atmosferika għandu jittieħed ‘l fuq 
minn u, jekk hemm bżonn, 'l isfel mill-mekkaniżmu li jkejjel il-volum. 
 
2.3.4. Teħid ta’ kampjuni tal-gass 
 
2.3.4.1.  Gassijiet ta’ l-egżost li jitilfu fil-konċentrazzjoni 
 
2.3.4.1.1. Il-kampjun tal-gassijiet ta’ l-egżost li jitilfu fil-konċentrazzjoni għandu jittieħed 'l fuq 
mill-mekkaniżmu li jiġbed iżda 'l isfel mill-mekkaniżmi li jikkundizzjonaw (jekk 
hemm). 
 
2.3.4.1.2. Ir-rata tal-fluss m’għandhiex tvarja mill-medja b’aktar minn ∀ 2 fil-mija.  
 
2.3.4.1.3. Ir-rata kampjunarja m’għandhiex taqa’ taħt il-5 litri kull minuta u m’għandhiex 
taqbeż 0.2 fil-mija tar-rata tal-fluss ta’ gassijiet ta’ l-egżost li jitilfu fil-
konċentrazzjoni. 
 
2.3.4.2. Arja li titlef fil-konċentrazzjoni 
 
2.3.4.2.1. Kampjun ta’ l-arja li titlef fil-konċentrazzjoni għandu jittieħed b’rata ta' fluss kostanti 
qrib id-daħla ta’ l-arja ambjentali (wara l-filter jekk hemm wieħed imwaħħal). 
 
2.3.4.2.2.  L-arja m’għandhiex tkun kontaminata bil-gassijiet ta’ l-egżost miż-żona fejn isir it-
taħlit. 
 
2.3.4.2.3.  Ir-rata kampjunarja għall-arja li titlef fil-konċentrazzjoni għandha tkun paragunabbli 
ma’ dik użata fil-każ tal-gassijiet ta’ l-egżost li tilfu fil-konċentrazzjoni. 
 
2.3.4.3. Operazzjonijiet tat-teħid ta' kampjuni 
 
2.3.4.3.1. Il-materjal użat għall-operazzjonijiet kampjunarji għandu jkun tali li ma jbiddilx il-
konċentrazzjoni tas-sustanza li tniġġes. 
 
2.3.4.3.2. Jistgħu jintużaw filters sabiex jiġbdu l-partikuli solidi mill-kampjun. 
 
2.3.4.3.3. Jeħtieġu pompi sabiex jgħaddu l-kampjun fil-borża(/oż) kampjunarji. 
 27.12.2006 MT Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea 375
E/ECE/324          Rev.1/Add.82/Rev.3  
E/ECE/TRANS/505   
2.3.4.3.4. Jeħtieġu valvs li jikkontrollaw il-fluss u miters tal-fluss sabiex jinkisbu r-rati tal-fluss 
meħtieġa għat-teħid ta’ kampjuni. 
 
2.3.4.3.5. Konnessjonijiet li ma jnixxix gass minnhom li jintrabtu malajr jistgħu jintużaw bejn 
il-valvs fi tliet direzzjonijiet u l-boroż kampjunarji, il-konnekxins jissiġġillaw 
ruħhom awtomatikament fuq il-ġenb tal-borża. Jistgħu jintużaw sistemi oħra biex 
jgħaddu l-kampjuni fl-analizzatur (valvs li jagħlqu fi tliet postijiet, per eżempju). 
 
2.3.4.3.6. Il-valvs differenti użati biex jiddirezzjonaw il-gassijiet kampjunarji għandhom ikunu 
tat-tip li jaġġustaw ruħhom malajr u li jaġixxu malajr. 
 
2.3.4.4. Ħżin tal-kampjun 
 
Il-kampjuni tal-gass għandhom jinġabru f’boroż kampjunarji li jesgħu biżżejjed 
sabiex ma jnaqqsux ir-rata kampjunarja. Il-boroż għandhom ikunu magħmula minn 
tali materjal li ma jbiddilx il-konċentrazzjoni tal-gassijiet tas-sustanza li tniġġes 
sintetiku b’aktar minn 2 fil-mija wara 20 minuta.  
 
2.4.  Unità oħra kampjunarja għat-testjar ta’ vetturi mgħammra b’magni li jaħdmu bil-
kompressjoni  
 
2.4.1. Kuntrarjament għat-teħid ta’ kampjuni tal-gass minn vetturi mgħammra b’magni li 
jixegħlu bl-ispark, il-punti kampjunarji ta’ l-idrokarbon u tal-partikuli separati 
jinsabu f’mina li titlef mill-konċentrazzjoni. 
 
2.4.2. Sabiex jitnaqqas it-telf tas-sħana fil-gassijiet ta’ l-egżost bejn l-iżbokk ta’ l-egżost u 
d-daħlaa tal-mina li titlef fil-konċentrazzjoni, il-pajp m’għandux ikun itwal minn 3.6 
m, jew minn 6.1m jekk hu insulat għas-sħana. Id-dijametru intern tiegħu m’għandux 
jeċċedi l-105 mm. 
 
2.4.3. Għandhom japplikaw l-aktar kundizzjonijiet ta’ fluss  turbulenti  (Reynolds  numru ∃ 
4000) fil-mina li titlef fil-konċentrazzjoni, li għandha tkun magħmula minn tubu dritt 
ta’ materjal li jgħaddi d-dawl minnu, sabiex jiżgura li l-gass ta’ l-egżost li jitlef fil-
konċentrazzjoni hu uniformi fil-punti kampjunarji u li l-kampjuni huma magħmula 
minn gassijiet u partikuli separati rappreżentattivi. Il-mina li titlef fil-konċentrazzjoni 
għandha tkun talanqas 200 mm fid-dijametru u s-sistema għandha tkun ertjata.  
 
2.4.4. Is-sistema kampjunarja tal-partikuli separati għandha tkun magħmula minn sonda 
kampjunarja fil-mina li titlef fil-konċentrazzjoni u żewġ filters imwaħħlin f'serje. 
Għandhom jitqegħdu valvs li jaġixxu mall-ewwel kemm 'l fuq kif ukoll 'l isfel miż-
żewġ filters fid-direzzjoni tal-fluss. 
 
Il-konfigurazzjoni tas-sonda kampjunarja għandha tkun kif indikata fil-Figura 5/2.  
 376 MT Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea 27.12.2006
E/ECE/324          Rev.1/Add.82/Rev.3  
E/ECE/TRANS/505   
2.4.5. Is-sonda kampjunarja tal-partikuli separati għandha tilħaq il-kundizzjonijiet li ġejjin: 
 
Għandha tkun imwaħħla ħdejn il-linja tan-nofs tal-mina, madwar għaxar dijametri 
tal-mina ‘l isfel mid-daħla tal-gass, u jkollha dijametru intern talanqas 12-il mm.  
 
Id-distanza mill-ponta kampjunarja sa fejn hu mwaħħal il-filter għandha tkun 
talanqas ħames dijametri tas-sonda, iżda m’għandhiex teċċedi l-1,020 mm.  
 
2.4.6. L-unità li tkejjel il-kampjun tal-fluss tal-gass għandha tkun magħmula minn pompi, 
regolaturi li jirregolaw il-fluss tal-gass u unitajiet li jkejlu l-fluss. 
 
2.4.7. Is-sistema kampjunarja ta’ l-idrokarbon għandha tkun magħmula minn sonda 
kampjunarja msaħħna, linja, filter u pompa. Is-sonda kampjunarja għandha tkun 
imwaħħla ‘l bogħod mid-daħla tal-gass ta’ l-egżost daqs kemm hi ‘l bogħod is-sonda 
kampjunarja tal-partikuli separati, b’tali mod li l-ebda minnhom ma tinterferixxi ma’ 
kampjuni meħuda mill-oħra. Għandu jkollha dijametru minimu intern ta’ 4 mm. 
 
2.4.8. Il-partijiet kollha msaħħnin għandhom jinżammu f'temperatura ta' 463 K (190 
°C) ∀ 10 K permezz tas-sistema li ssaħħan.  
 
2.4.9. Jekk mhux possibbli li jagħmlu tajjeb għall-varjazzjonijiet fir-rata tal-fluss għandu 
jkun hemm dispożizzjoni għal skambjatur tas-sħana u mekkaniżmu li jikkontrolla t-
temperatura kif speċifikat fil-paragrafu 2.3.3.1. sabiex ikun żgurat li r-rata tal-fluss 
fis-sistema hi kostanti u r-rata kampjunarja tkun proporzjonali bl-istess mod. 27.12.2006 MT Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea 377
E/ECE/324          Rev.1/Add.82/Rev.3  
E/ECE/TRANS/505   
 
Figura 5/2  
 
Konfigurazzjoni tas-sonda kampjunarja tal-partikuli separati  
 
 
 
Cross section = sezzjoni trażversali 
Minimum internal diameter – dijametru intern minimu 
Wall thickness – ħxuna tal-materjal 
Material: stainless steel – Materjal: Stainless steel 
 378 MT Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea 27.12.2006
E/ECE/324          Rev.1/Add.82/Rev.3  
E/ECE/TRANS/505   
 
3.  DESKRIZZJONI TAL-MEKKANIŻMI 
  
3.1.  Mekkaniżmu li nnaqqas il-konċentrazzjoni b’mod varjabbli u li fih pompa tad-
displacement  pożittiva  
(PDS-CVS ) (Figura 5/3)  
 
3.1.1.  Il-pompa taċ-ċaqliq pożittiv – kampjunarju tal-volum kostanti ( PDP-CVS ) tissodisfa 
r-rekwiżiti ta’ dan l-Anness billi tkejjel il-fluss tal-gass mill-pompa f’temperatura u 
pressjoni kostanti. Il-volum totali jitkejjel billi jingħaddu r-revoluzzjonijiet li tagħmel 
il-pompa taċ-ċaqliq pożittiv kalibrata. Il-kampjun proporzjonali jinkiseb permezz ta' 
teħid ta’ kampjuni bil-pompa, il-miter tal-fluss u l-valv li jikkontrolla l-fluss b'rata 
kostanti tal-fluss. 
 
3.1.2. Figura 5/3 hija tpinġija skematika ta’ dik is-sistema kampjunarja. Peress li diversi 
konfigurazzjonijiet jistgħu jagħtu riżultati preċiżi, mhix meħtieġa l-konformità eżatta 
mat-tpinġija. Komponenti oħra bħal strumenti, valvs, solenojdi  u swiċċis jistgħu 
jintużaw biex jagħtu informazzjoni oħra u jikkoordinaw il-funzjonijiet tas-sistema 
tal-komponent. 
 
3.1.3. It-tagħmir kampjunarju hu magħmul minn: 
 
3.1.3.1. Filter (D) għall-arja li titlef fil-konċentrazzjoni, li jista’ jissaħħan minn qabel jekk 
hemm bżonn. Dan il-filter hu magħmul minn active charcoal  marsus bejn żewġ saffi 
ta’ karta, u għandu jintuża’ biex inaqqas u jistabbilizza l-konċentrazzjonijiet ta’ l-
idrokarbons ta’ l-emissjonijiet ambjentali fl-arja li titlef fil-konċentrazzjoni; 
 
3.1.3.2. Ċejmber tat-taħlit (M) li fiha jiġu mħallta b’mod uniformi l-gass ta’ l-egżost u l-arja; 
 
3.1.3.3. Skambjatur tas-sħana (H) li jiflaħ biżżejjed biex jiżgura li tul it-test it-temperatura 
tat-taħlita ta’ l-arja/gass ta’ l-egżost imkejla f’punt eżatt ‘l fuq mill-pompa taċ-ċaqliq 
pożittiv mhix aktar minn 6K tat-temperatura tat-tħaddim disinjata. Dan il-
mekkaniżmu m’għandux il-konċentrazzjonijiet tas-sustanza li tniġġes tal-gassijiet li 
tilfu fil-konċentrazzjoni mneħħija wara għall-analiżi; 
 
3.1.3.4. Sistema li tikkontrolla t-temperatura ( TC), użata biex issaħħan l-iskambjatur tas-
sħana qabel it-test u biex tikkontrolla t-temperatura tiegħu waqt it-test, sabiex ikunu 
limitati d-devjazzjonijiet mit-temperatura tat-tħaddim iddisinjata għal 6K; 
 
3.1.3.5. Il-pompa taċ-ċaqliq pożittiv ( PDP ), li tipproduċi volum kostanti tal-fluss tat-taħlita 
ta' l-arja/gass ta’ l-egżost; il-kapaċità tal-fluss tal-pompa għandha tkun kbira 
biżżejjed biex telimina l-kondensazzjoni ta' l-ilma fis-sistema taħt il-kundizzjonijiet 
kollha tat-tħaddim li jistgħu jiġru waqt it-test, dan normalment jista' jkun żgurat billi 
tintuża' pompa taċ-ċaqliq pożittiv b'kapaċità tal-fluss: 
 
3.1.3.5.1. għolja darbtejn daqs il-fluss massimu tal-gass ta’ l-egżost magħmul mill-
aċċelerazzjonijiet taċ-ċiklu tas-sewqan, jew 27.12.2006 MT Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea 379
E/ECE/324          Rev.1/Add.82/Rev.3  
E/ECE/TRANS/505   
 
3.1.3.5.2.  biżżejjed biex jiżgura li l-konċentrazzjoni CO 2 fil-borża kampjunarja ta’ l-egżost li 
tilef fil-konċentrażżjoni hi inqas minn 3 fil-mija bil-volum għall-petrol u d-diżil, 
inqas minn 2.2 fil-mija bil-volum għal- LPG u inqas minn 1.5 fil-mija bil-volum 
għall- NG. 
 
3.1.3.6.  Senser tat-temperatura (T 1),(eżattezza u preċiżjoni ∀ 0.4 kPa), imwaħħal eżatt ‘l fuq 
mill-miter tal-volum u użat biex jirreġistra d-differenza fil-pressjoni bejn it-taħlita 
tal-gass u l-arja ambjentali;  
 
3.1.3.7.  Strument li jkejjel il-pressjoni (G 1),(eżattezza u preċiżjoni ∀ 0.4 kPa), imwaħħal 
eżatt ‘l fuq mill-pompa taċ-ċaqliq pożittiv u użat biex jirreġistra l-grejdjint tal-
pressjoni bejn it-taħlita tal-gass u l-arja ambjentali;  
 
3.1.3.8.  Strument ieħor li jkejjel il-pressjoni (G 2), eżattezza u preċiżjoni ∀ 0.4 kPa) imwaħħal 
b’tali mod li tista’ tiġi reġistrata l-pressjoni differenzjali bejn id-daħla tal-pompa u l-
iżbokk tal-pompa;  
 
3.1.3.9. Żewġ sondi kampjunarji (S 1 u S 2) għat-teħid kontinwu ta’ kampjuni ta’ l-arja li tilfet 
fil-konċentrazzjoni u tat-taħlita tal-gass ta’ l-egżost/l-arja; 
 
3.1.3.10.  Filter (F), biex jiġbed il-partikuli solidi mill-flussi ta’ gass miġbura għall-analiżi; 
 
3.1.3.11.  Il-pompi (P), biex jiġbru fluss kostanti ta' l-arja li tilfet fil-konċentrazzjoni kif ukoll 
tat-taħlita li tilfet fil-konċentrazzjoni tal-gass ta’ l-egżost/l-arja waqt it-test; 
 
3.1.3.12.  Kontrolluri tal-fluss (N), biex jiżguraw fluss uniformi kostanti tal-kampjuni tal-gass 
meħuda waqt it-test mis-sondi kampjunarji S 1 u S 2 u l-fluss tal-kampjuni tal-gass 
għandhom ikunu tali li, fl-aħħar ta’ kull test, il-kwantità tal-kampjuni hi biżżejjed 
għall-analiżi (madwar 10 litri kull minuta);   
 
3.1.3.13. Miters tal-fluss ( FL), biex jaġġustaw u jimmonitorjaw il-fluss kostanti tal-kampjuni 
tal-gass waqt it-test; 
 
3.1.3.14.  Valvs li jaġixxu malajr (V), biex idawru l-fluss kostanti tal-kampjuni tal-gass għal 
ġol-boroż kampjunarji jew lejn iż-żbokk fuq barra; 
 
3.1.3.15.  Elementi kapling li ma jnixxix gass minnhom, li jissakkru malajr (Q) bejn il-valvs li 
jaġixxu malajr u l-boroż kampjunarji; il-kapling għandu jagħlaq awtomatikament fuq 
il-ġenb tal-borża kampjunarja; inkella, jistgħu jintużaw modi oħra biex iġorru l-
kampjuni għal ġo l-analizzatur (stoppkoks bi tliet naħat, per eżempju); 
 380 MT Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea 27.12.2006
E/ECE/324          Rev.1/Add.82/Rev.3  
E/ECE/TRANS/505   
3.1.3.16.  Boroż (B), biex jiġbru l-kampjuni tal-gass ta’ l-egżost li tilef fil-konċentrazzjoni ta’ l-
arja mhux konċentrata waqt it-test; għandhom jesgħu biżżejjed biex ma jfixklux il-
fluss tal-kampjun, il-materjal tal-borża għandu jkun tali li ma jaffettwax la l-kejlijiet 
infushom u lanqas il-kompożizzjoni kimika tal-kampjuni tal-gass (per eżempju: films 
tal-polyethylene/polyamide laminati, jew poliidrokarbons fluorinated ); 
 
3.1.3.17.  Kalkolatur diġitali (C), biex jirreġistra n-numru ta’ revoluzzjonijiet magħmula mill-
pompa taċ-ċaqliq waqt it-test. 
 
3.1.4. Tagħmir ieħor meħtieġ meta jkunu qed jiġu ttestjati vetturi li għandhom magni 
jaħdmu bil-kompressjoni 
 
Biex jikkonformaw mar-rekwiżiti tal-paragrafi 4.3.1.1. u 4.3.2. ta’ l-Anness 4, il-
komponenti l-oħra ‘l ġewwa mil-linji ttikkjati fil-Figura 5/3  għandhom jintużaw meta 
jiġu ttestjati vetturi li għandhom magni li jaħdmu bil-kompressjoni:  
 
Fh huwa filter imsaħħan,  
 
S 3 huwa punt kampjunarju ta’ l-idrokarbon,  
 
V h huwa valv multi-direzzjonali msaħħan,  
 
Q huwa konnekter li jaqbad malajr biex jagħti lok lill-kampjun ta’ l-
arja ambjentali BA jiġi analizzat fuq l- HFID , 
 
HFID   huwa analizzatur tal-jonizzazzjoni tal-fjamma msaħħna, 
 
R u I huma mezz biex jiġu integrati u rrekordjati l-konċentrazzjonijiet 
istantaneji ta’ l-idrokarbon,  
 
L h hija medda msaħħna tal-kampjun.  
 
Il-komponenti kollha msaħħna għandhom jinżammu f’463K (190 °C) ± 10 K.  
 
Sistema kampjunarja tal-partikuli separati:  
 
S 4 Sonda kampjunarju fil-mina mhux konċentrata,  
 
Fp Unità tal-filter magħmula minn żewġ filters imwaħħlin f’serje; arranġament 
għall-qlib għal aktar pari ta’ filters imwaħħla b’mod parallel,  27.12.2006 MT Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea 381
E/ECE/324          Rev.1/Add.82/Rev.3  
E/ECE/TRANS/505   
 
Medda kampjunarja,  
 
Pompi, regolaturi tal-fluss, unitajiet li jkejlu l-fluss.  
 
3.2.  Mekkaniżmu tat-tnaqqis fil-konċentrazzjoni tal-fluss kritiku tal- venturi  (CFV-CVS ) 
(il-Figura 5/4)  
 
3.2.1. L-użu ta’ venturi bi fluss kritiku b’konnessjoni mal-proċedura kampjunarja CVS hu 
bbażat fuq il-prinċipji tal-mekkaniċi tal-fluss għall-fluss kritiku. Ir-rata tal-fluss tat-
taħlita varjabbli u l-gass ta’ l-egżost tinżamm f’veloċità sonika li hi direttament 
proporzjonali ma’ l-iskwer rut tat-temperatura tal-gass. Il-fluss hu mmonitorjat 
kontinwament, maħdum u integrat tul it-test. 
 
L-użu ta’ venturi  ieħor kampjunarju tal-fluss kritiku jiżgura l-proporzjonalità tal-
kampjuni tal-gass meħuda. Peress li kemm il-pressjoni kif ukoll it-temperatura huma 
ndaqs fiż-żewġ daħliet tal- venturi  l-volum tal-fluss tal-gass li tbidlitu d-direzzjoni 
għat-teħid ta’ kampjuni huwa proporzjonali mal-volum totali tat-taħlita li tilfet fil-
konċentrazzjoni tal-gass ta’ l-egżost prodott, u għalhekk ir-rekwiżiti ta’ dan l-anness 
jintlaħqu.  382 MT Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea 27.12.2006
E/ECE/324          Rev.1/Add.82/Rev.3  
E/ECE/TRANS/505   
Figura 5/3  
 
Kampjunarju tal-volum kostanti b’pompa taċ-ċaqliq pożittiva ( PDP-CVS ) 
 
Ambient air – arja ambjentali 
To vent – lejn l-iżbokk Zero air – mingħajr arja HC – span gas – HC span gas Ambient air
BS IMSSPHFL
To ventQB
FPTo ventV
NFLQ
PDP
TC
TGTo vent
To vent
P
NHC - span gas
N
Q
HFID
RIFh
Required for diesel testing only
134C
5678BE
NG1
1T
S22G
VhBAZero airA
V
Fp
 27.12.2006 MT Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea 383
E/ECE/324          Rev.1/Add.82/Rev.3  
E/ECE/TRANS/505   
Required for diesel testing only – meħtieġ biss għat-testjar bid-diżil 
 
Figura 5/4  
 
Kampjunarju tal-volum kostanti b’ venturi  tal-fluss kritiku (Sistema CFV-CVS ) 
 
Ambient air
BS IHSSPHFL
To ventQBFP
To ventVFLQ
TC
TGTo vent
P
NHC - span gas
N
Q
HFID
RIFh
Required for diesel testing only
134BE
NS2
VhBAZero airPS
SV
CSTGMVBL
A
V
Fp
 
Ambient air – arja ambjentali 
To vent – lejn l-iżbokk Zero air – mingħajr arja HC – span gas – HC span gas 
Required for diesel testing only – meħtieġ biss għat-testjar bid-diżil 
 
 
3.2.2. Figura 5/4 hija tpinġija skematika ta’ dik is-sistema kampjunarja. Peress li diversi 
konfigurazzjonijiet jistgħu jagħtu riżultati preċiżi, m’hemmx għalfejn ikunu 
konformi għal kollox mat-tpinġija. Komponenti oħra bħal strumenti, valv, solenojdi , 384 MT Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea 27.12.2006
E/ECE/324          Rev.1/Add.82/Rev.3  
E/ECE/TRANS/505   
u swiċċis jistgħu jintużaw biex jagħtu aktar informazzjoni u jikkoordinaw il-
funzjonijiet tas-sistema tal-komponent. 
 
3.2.3. It-tagħmir li jiġbor hu magħmul minn: 
 
3.2.3.1.  Filter (D) għall-arja mhux konċentrata, li tista’ tiġi msaħħna qabel jekk hemm bżonn: 
il-filter għandu jkun magħmul minn active charcoal  marsus bejn saffi ta’ karta, u 
għandu jintuża’ biex inaqqas u jistabbilizza l-emissjoni li jkun hemm fuq wara ta' l-
idrokarbon ta' l-arja mhux konċentrata; 
 
3.2.3.2.  Ċejmber tat-taħlit (M), li fiha jiġu mħallta b’mod uniformi l-gass ta’ l-egżost u l-arja; 
 
3.2.3.3.  Separatur taċ-ċiklun ( CS), biex jiġbed il-partikuli; 
 
3.2.3.4. Żewġ sondi kampjunarji (S 1 u S 2) biex jieħdu kampjuni ta’ l-arja mhux konċentrata, 
kif ukoll tal-gass ta’ l-egżost li tilef fil- konċentrazzjoni; 
 
3.2.3.5. Venturi  kampjunarju tal-fluss kritiku ( SV), biex jieħu kampjuni proporzjonali tal-gass 
ta’ l-egżost li tilef fil-konċentrazzjoni fis-sonda kampjunarja S 2 ; 
 
3.2.3.6. Filter (F), biex jiġbed il-partikuli solidi mill-flussi tal-gass li tbiddlet id-direzzjoni 
tagħhom għall-analiżi; 
 
3.2.3.7. Pompi (P), biex jiġbru parti mill-fluss ta’ l-arja u l-gass ta’ l-egżost li tilef fil-
konċentrazzjoni f’boroż waqt it-test; 
 
3.2.3.8. Kontrollur tal-fluss (N), biex jiżgura li jittieħed fluss kostanti tal-kampjuni tal-gass 
waqt it-test mis-sonda kampjunarja S 1; il-fluss tal-kampjuni tal-gass għandu jkun tali 
li, fl-aħħar tat-test, il-kwantità tal-kampjuni hi biżżejjed għall-analiżi (madwar 10 litri 
kull minuta); 
 
3.2.3.9. Snubber  (PS), fil-medda kampjunarja; 
 
3.2.3.10. Miters tal-fluss ( FL), biex jaġġustaw u jimmonitorjaw il-fluss tal-kampjuni tal-gass 
waqt it-testijiet; 
 
3.2.3.11. Valvs tas-solenojdi li jaġixxu malajr (V), biex idawru l-fluss kostanti tal-kampjuni 
tal-gass għal ġol-boroż kampjunarji jew lejn l-iżbokk; 
 
3.2.3.12. Elementi tal-kapling li ma jnixxix gass minnhom, li jissakkru malajr (Q), bejn il-
valvs li jaġixxu malajr u l-boroż kampjunarji; il-kaplins għandhom jagħlqu 
awtomatikament fuq il-ġenb tal-borża kampjunarja. Inkella, jistgħu jintużaw mezzi 
oħra biex iġorru l-kampjuni għal ġo l-analizzatur (stoppkoks bi tliet naħat, per 
eżempju). 
 
3.2.3.13. Boroż (B) biex jiġbru kampjuni tal-gass ta’ l-egżost li tilef fil-konċentrazzjoni u l-
arja mhux konċentrata waqt it-testijiet; għandhom ikunu jesgħu biżżejjed biex ma 27.12.2006 MT Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea 385
E/ECE/324          Rev.1/Add.82/Rev.3  
E/ECE/TRANS/505   
jfixklux il-fluss tal-kampjun, il-materjal tal-borża m'għandux ikun tali li jaffettwa la 
l-kejlijiet infushom u lanqas il-kompożizzjoni kimika tal-kampjuni tal-gass (per 
eżempju: films laminati tal- polyethylene/polyamide , jew poli-idrokarbonji bil-florin); 
 
3.2.3.14. Strument li jkejjel il-pressjoni (G), li għandu jkun preċiż u eżatt sa mhux aktar minn 
∀ 0.4 kPa;  
 
3.2.3.15. Senser tat-temperatura (T), li hu preċiż u eżatt sa mhux aktar minn ∀ 1 K u li għandu 
ħin ta’ rispons ta’ 0.1 sekondi għal 62 fil-mija ta’ bidla fit-temperatura (kif imkejla 
fiż-żejt bis-silikon);  
 
3.2.3.16. Tubu venturi (MV) li jkejjel il-fluss kritiku, biex ikejjel il-volum tal-fluss tal-gass ta’ 
l-egżost li tilef fil-konċentrazzjoni; 
 
3.2.3.17. Blower (BL), li jiflaħ biżżejjed il-volum totali tal-gass ta’ l-egżost li tilef fil-
konċentrazzjoni; 
 
3.2.3.18. Il-kapaċità tas-sistema CFV-CVS  għandha tkun tali, li taħt il-kundizzjonijiet kollha 
tat-tħaddim li jistgħu jiġru waqt test, ma jkunx hemm kondensazzjoni ta’ l-ilma. Dan 
normalment ikun assigurat billi tintuża’ blower li tiflaħ: 
 
3.2.3.18.1. darbtejn il-fluss massimu tal-gass ta’ l-egżost maħluqa mill-aċċelerazzjonijiet taċ-
ċiklu tad-dawrien; jew 
 
3.2.3.18.2. biżżejjed biex jiżguraw li l-konċentrazzjoni CO 2 fil-borża tal-kampjun ta' l-egżost 
mhux konċentrat hi inqas minn 3 fil-mija bil-volum. 
 
3.2.4.  Tagħmir ieħor meħtieġ meta jiġu ttestjati vetturi li għandhom magni li jaħdmu bil-
kompressjoni 
 
Biex ikun hemm konformità mar-rekwiżiti tal-paragrafi 4.3.1.1. u 4.3.2. ta’ l-Anness 
4, il-komponenti l-oħra murija ‘l ġewwa mil-linji ttikkjati tal-Figura 5/4 għandhom 
jintużaw meta jiġu ttestjati vetturi li għandhom magni jaħdmu bil-kompressjoni.  
 
Fh huwa filter imsaħħan,  
 
S 3 huwa kampjun ta’ l-idrokarbon,  
 
V h huwa valv multi way imsaħħan,  
 
Q huwa konnekter li jaqbad malajr biex jagħti lok li jkun analizzat 
kampjun ta’ l-arja ambjentali BA fuq l- HFID,  
 
HFID huwa analizzatur tal-jonizzazzjoni ta' fjamma msaħħna, 
 386 MT Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea 27.12.2006
E/ECE/324          Rev.1/Add.82/Rev.3  
E/ECE/TRANS/505   
R u I huma mezz kif jiġu integrati u rrekordjati l-konċentrazzjonijiet ta’ l-
idrokarbon istantaneji,  
 
L h hija medda msaħħna tal-kampjun.  
 
Il-komponenti kollha msaħħna għandhom jinżammu f’463 K (190 °C) ∀ 10 K.  
 
Jekk ma jkunx possibbli li jagħmlu tajjeb għall-flus li jvarja, mela jkunu meħtieġa 
skambjatur tas-sħana ( H) u sistema li tikkontrolla t-temperatura (Tc) kif deskritta fil-
paragrafu 3.1.3. ta' dan l-Appendiċi biex jiżguraw li jkun hemm fluss kostanti mill-
venturi (Mv) u għalhekk ikun hemm fluss proporzjonali mis-sistema kampjunarja tal-
partikuli separati S 3. 
 
S 4 Sonda kampjunarja fil-mina mhux konċentrata,  
 
Fp  Unità tal-filter, magħmula minn żewġ filters imwaħħlin f’serje; unità li 
tiswiċċja għal aktar pari ta’ filters imwaħħla b’mod parallel, 
 
Medda kampjunarja,  
 
Pompi, regolaturi tal-fluss, unitajiet li jkejlu l-fluss.  
 
 
 27.12.2006 MT Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea 387
E/ECE/324          Rev.1/Add.82/Rev.3  
E/ECE/TRANS/505   
Anness 4 – Appendiċi 6  
 
METODU TA’ KALIBRAR TAT-TAGĦMIR  
 
1. TIĠI STABBILITA L-KURVA TAL-KALIBRAR 
 
1.1. Kull firxa tat-tħaddim użata normalment hi kalibrata skond ir-rekwiżiti tal-paragrafu 
4.3.3. ta' l-Anness 4 permezz tal-proċedura li ġejja: 
 
1.2. Il-kurva tal-kalibrar ta’ l-analizzatur hi stabbilita permezz ta’ ħames punti ta’ kalibrar 
spjazzjati b’mod uniformi kemm jista’ jkun. Il-konċentrazzjoni nominali tal-gass tal-
kalibrar ta’ l-ogħla konċentrazzjoni m’għandhiex tkun inqas minn 80 fil-mija tal-qies 
kollu. 
 
1.3. Il-kurva tal-kalibrar tiġi kkalkulata permezz tal-metodu ta’ l-inqas skwers.  Jekk il-
grad polynomial  li joħroġ huwa aktar minn 3, l-għadd tal-punti ta' kalibrazzjoni 
għandu jkun talanqas daqs il-grad polynomial  u 2. 
 
1.4. Il-kurva tal-kalibrar m’għandhiex tvarja b’aktar minn ∀ 2 mill-valur nominali ta’ kull 
gass tal-kalibrar.  
 
1.5. Traċċa tal-kurva tal-kalibrar 
 
Mit-traċċa tal-kurva tal-kalibrar u l-punti tal-kalibrar, hu possibbli li jiġi verifikat 
jekk il-kalibrar sarx sew. Il-parametri karatteristiċi differenti ta’ l-analizzatur 
għandhom jiġu indikati, speċjalment: 
 
id-daqs,  
is-sensittività,  
il-punt żero,  
id-data ta’ meta jsir il-kalibrar.  
 
1.6. Jekk jista’ jiġi pruvat għas-sodisfazzjon tas-servizz tekniku li teknoloġija alternattiva 
(eż. il-kompjuter, is-swiċċ b’firxa kkontrollata b’mod elettroniku, eċċ.) tista’ tagħti l-
istess preċiżjoni, mela dawn l-alternattivi jistgħu jintużaw. 
 
1.7. Verifikazzjoni tal-kalibrar 
 
1.7.1. Kull firxa tat-tħaddim użata normalment għandha tiġi ċċekkjata qabel kull analiżi 
skond dan li ġej: 
 
1.7.2.  Il-kalibrar għandu jiġi ċċekkjat permezz ta’ gass żero u gass span  li l-valur nominali 
tiegħu hu bejn 80-95 fil-mija tal-valur li suppost jiġi analizzat. 
 388 MT Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea 27.12.2006
E/ECE/324          Rev.1/Add.82/Rev.3  
E/ECE/TRANS/505   
1.7.3.  Jekk, għaż-żewġ punti meqjusa, il-valur li nstab ma jvarjax b’aktar minn ∀ 5 fil-mija 
ta’ l-iskala kollha mill-valur teoretiku, il-parametri ta’ aġġustament jistgħu jiġu 
modifikati. Jekk il-każ ma jkunx hekk, għandha tiġi stabbilita kurva ġdida tal-
kalibrar skond il-paragrafu 1 ta’ dan l-appendiċi.  
 
1.7.4. Wara l-ittestjar, il-gass żero u l-istess gass span jintużaw biex jerġa’ ssir ċċekkjar 
mill-ġdid. L-analiżi titqies li hi aċċettabbli jekk id-differenza bejn iż-żewġ riżultati li 
jkejlu hi inqas minn 2 fil-mija. 
 
2. IĊĊEKKJAR GĦAR-RISPONS TA’ L-IDROKARBON FID 
  
2.1.  Titjib fir-rispons tad-didekter 
 
L-FID għandu jkun aġġustat, kif speċifikat mill-fabbrikant ta’ l-istrument. Għandu 
jintuża’ propan fl-arja, biex itejjeb ir-rispons, fuq l-aktar firxa komuni tat-tħaddim. 
 
2.2.  Kalibrar ta’ l-analizzatur HC 
 
L-analizzatur għandu jiġi kkalibrat billi jintuża’ propan fl-arja u arja sintetika 
purifikata. Ara l-paragrafu 4.5.2. ta’ l-Anness 4 (gassijiet ta’ kalibrar u gassijiet 
span ). 
 
Stabbilixxi kurva ta’ kalibrar kif deskritt fil-paragrafi 1.1. sa 1.5. ta’ dan l-Appendiċi.  
 
2.3.  Il-fatturi tar-rispons ta’ l-idrokarbons differenti u l-limiti rrikkmandati 
 
Il-fattur tar-rispons ( Rf), għal speċi ta’ idrokarbon partikolari huwa l-proporzjon tal-
qari FID C 1 għall-konċentrazzjoni fiċ-ċilindru tal-gass, imfissra bħala ppm C 1. 
 
Il-konċentrazzjoni tal-gass tat-test għandha tkun fuq livell li jagħti rispons ta’ 
madwar 80 fil-mija ta’ l-iskala kollha tad-diflezzjoni, għall-firxa tat-tħaddim. Il-
konċentrazzjoni għandha tkun magħrufa, għal preċiżjoni ta’ fil-mija b’referenza 
għall-istandard tal-kejl bil-piż imfisser f’volum.  Barra minn hekk, iċ-ċilindru tal-gass 
għandu jkun prekundizzjonat għal 24 siegħa f’temperatura bejn 293 K u 303 K (20 u 
30 °C).  
 
Il-fatturi tar-rispons għandhom jiġu determinati meta jibda jaħdem l-analizzatur u 
minn hemm ‘l hemm f’intervalli kbar tal-manutenzjoni . Il-gassijiet tat-test irid 
jintużaw u l-fatturi tar-rispons irrikkmandati huma: 
 
Metanu u arja purifikata:  1.00 < Rf < 1.15 
 
jew 1.00 < Rf < 1.05  għall-vetturi li jieħdu fjuwil NG 
 
Propylene u arja purifikata:  0.90 < Rf < 1.00 27.12.2006 MT Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea 389
E/ECE/324          Rev.1/Add.82/Rev.3  
E/ECE/TRANS/505   
 
Toluene  u arja purifikata:  0.90 < Rf < 1.00  
 
Relattivi għal fattur tar-rispons ( Rf) ta’ 1.00 għall-propan  u l-arja purifikata.  
 
2.4.  Spezzjoni dwar l-interferenza ta’ l-ossiġnu u l-limiti rrakkmandati 
 
Il-fattur tar-rispons għandu jkun determinat kif deskritt fil-paragrafu 2.3. t’hawn fuq. 
Il-gass tat-test li jrid jintuża’ u l-firxa tal-fattur tar-rispons irrikmandata hi: 
 
Propan u nitroġenu:  0.95 < Rf < 1.05 
 
3.  TEST TA’ L-EFFIĊJENZA TAL- CONVERTER  NO x 
  
L-effiċjenza tal- converter  użat biex jibdel l-NO 2 f’NO hi ttestjata kif ġej:  
 
Permezz ta' kif ġie ssettjat it-test kif indikat fil-Figura 6/1 u l-proċedura deskritta 
hawn taħt, l-effiċjenza tal- converters  tista' tiġi ttestjata permezz ta’ ożonatur.  
 
3.1. Ikkalibra l-analizzatur fl-aktar firxa tat-tħaddim komuni billi ssegwi l-
ispeċifikazzjonijiet tal-fabbrikant u tuża’ l-gass żero u l-gass span  (il-kontenut NO 
tiegħu għandu jammonta għal madwar 80 fil-mija tal-firxa tat-tħaddim u l-
konċentrazzjoni NO 2 tat-taħlita tal-gass għandha tkun inqas minn 5 fil-mija tal-
konċentrazzjoni NO). L-analizzatur NO x għandu jkun fil-pożizzjoni NO sabiex il-
gass span  ma jgħaddix mill- converter . Ħu nota tal-konċentrazzjoni indikata. 
 
3.2. Permezz ta’ fitting  forma ta’ T, l-ossiġnu jew l-arja sintetika tiżdied kontinwament 
mal-fluss tal-gass span  sakemm il-konċentrazzjoni indikata tkun madwar 10 fil-mija 
inqas mill-konċentrazzjoni tal-kalibrar indikata msemmija fil-paragrafu 3.1. t’hawn 
fuq. Ħu nota tal-konċentrazzjoni indikata ( C). L-ożonatur jibqa’ mhux attivat tul dan 
il-proċess. 
 
3.3. L-ożonatur issa hu attivat biex jiġġenera biżżejjed ożonu ħalli l-konċentrazzjoni NO 
titnaqqas għal 20 fil-mija (minimu 10 fil-mija) tal-konċentrazzjoni tal-kalibrar 
imsemmija fil-paragrafu 3.1. t’hawn fuq. Ħu nota tal-konċentrazzjoni indikata (d). 
 
3.4.  L-analizzatur NO x imbagħad jiġi swiċċjat għall-pożizzjoni NO x, li jfisser li t-taħlita 
tal-gass (magħmula minn NO, NO 2, O 2 u N 2) issa tgħaddi mill- converter . Ħu nota 
tal-konċentrazzjoni indikata (a). 
 
3.5.  L-ożonatur issa jiġi dijattivat. It-taħlita tal-gassijiet deskritti fil-paragrafu 3.2. t’hawn 
fuq tgħaddi mill- converter  għal ġod-ditekter. Ħu nota tal-konċentrazzjoni indikata 
(b). 
 390 MT Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea 27.12.2006
E/ECE/324          Rev.1/Add.82/Rev.3  
E/ECE/TRANS/505   
Figura 6/1  
 
Dijagramma tal-mekkaniżmi ta’ l-effiċjenza tal- converter  NO x 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
3.6. Meta l-ożonatur ikun dijattivat, il-fluss ta’ l-ossiġnu jew ta' l-arja sintetika jkun 
magħluq ukoll.  Il-qari NO 2 ta’ l-analizzatur m’għandux imbagħad ikun iktar minn 5 
fil-mija aktar mill-figura mogħtija fil-paragrafu 3.1. t’hawn fuq. 
 
3.7. L-effiċjenza tal- converter  NO x hi kkalkulata kif ġej: 
 
 
  
 Efficiency = Effiċjenza; per cent = fil-mija 
3.8.  L-effiċjenza tal- converter  m’għandhiex tkun inqas minn 95 fil-mija.  F lo w control sol enoid valve 
O 2  or Air sup ply 
F lo w-control  val vu 
Fl ow me t e r  
N O/NO 2  su pply Anal yse r inlet con nector Ozonator VAR I A C 27.12.2006 MT Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea 391
E/ECE/324          Rev.1/Add.82/Rev.3  
E/ECE/TRANS/505   
 
3.9.  L-effiċjenza tal- converter  għandha tkun ittestjata talanqas darba f’ġimgħa. 
 
4.  KALIBRAR TAS-SISTEMA CVS 
  
4.1. Is-sistema CVS għandha tkun ikkalibrata permezz ta’ miter tal-fluss preċiż u 
mekkaniżmu li jirristrinġi. Il-fluss mis-sistema għandu jitkejjel f’diversi qari tal-
pressjoni u l-parametri li jikkontrollaw tas-sistema għandhom jitkejlu u jiġu mqabbla 
mal-flussi.  
 
4.1.1. Jistgħu jintużaw diversi tipi ta’ miters tal-fluss, eż. venturi  kkalibrati, miter tal-fluss 
mhux turbolenti, miter tat-turbini kkalibrat, dejjem jekk huma sistemi ta’ kejl 
dinamiċi u jistgħu jilħqu r-rekwiżiti tal-paragrafi 4.4.1. u 4.4.2. ta’ l-Anness 4. 
 
4.1.2.  Il-paragrafi li ġejjin fihom dettalji tal-metodi ta’ kalibrar ta’ l-unitajiet PDP u CFV , li 
jużaw miter tal-fluss mhux turbolenti, li jagħti l-preċiżjoni meħtieġa, flimkien ma’ 
spezzjoni statistika dwar il-validità tal-kalibrar. 
 
4.2. Kalibrar tal-pompa taċ-ċaqliq pożittiv ( PDP ) 
 
4.2.1. Il-proċedura ta’ kalibrar li ġejja tiddeskrivi t-tagħmir, il-konfigurazzjoni tat-test u l-
parametri differenti li huma mkejla biex tiġi stabbilita r-rata tal-fluss tal-pompa CVS.  
Il-parametri kollha marbuta mal-pompa jiġu mkejla fl-istess ħin mal-parametri 
marbuta mal-miter tal-fluss li hu mqabbad f’serje mal-pompa. Ir-rata tal-fluss 
kkalkulata (mogħtija f’m3/min. fid-daħla tal-pompa, il-pressjoni assoluta u t-
temperatura assoluta) jistgħu mbagħad jiġu plotjati meta mqabbla mal-funzjoni tal-
korrelazzjoni li hija l-valur ta’ taħlita speċifika ta’ parametri tal-pompa. L-
ekwazzjoni lineari li torbot il-fluss tal-pompa mal-funzjoni tal-korrelazzjoni tiġi 
mbagħad determinata. F’każ li s- CVS ikollha diversi veloċitajiet tad-dawrien, għandu 
jsir kalibrar għal kull firxa. 
 
4.2.2. Din il-proċedura ta’ kalibrar hi bbażata fuq il-kejl tal-valuri assoluti tal-parametri tal-
pompa u tal-miter tal-fluss li jirrelataw ir-rata tal-fluss f’kull punt. Għandhom 
jinżammu tliet kundizzjonijiet biex tkun assigurata l-preċiżjoni u l-integrità tal-kurva 
tal-kalibrar: 
 
4.2.2.1. Il-pompi tal-pressjoni għandhom jitkejlu b’daqqiet żgħar fuq il-pompa milli fuq il-
pajp estern fid-daħla u l-iżbokk tal-pompa. Vitijiet tal-pressjoni li huma mwaħħla fil-
parti ta’ fuq taċ-ċentru u fil-parti t’isfel taċ-ċentru tal- headplate  li jdawwar il-pompa 
huma esposti għall-pressjonijiet proprja tal-ħofra tal-pompa, u għalhekk jirriflettu d-
differenzi tal-pressjoni assoluta; 
 
4.2.2.2. It-temperatura għandha tinżamm stabbli waqt il-kalibrar. Il-miter tal-fluss mhux 
turbulenti huwa sensittiv għall-ossillazzjonijiet tat-temperatura fid-daħla li 
jikkawżaw it-tferrix tal-punti tad-dejta . Tibdiliet gradwali ta’ ∀ 1 K fit-temperatura 
huma aċċettabbli dejjem jekk jiġru fuq perjodu ta’ diversi minuti;  
 392 MT Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea 27.12.2006
E/ECE/324          Rev.1/Add.82/Rev.3  
E/ECE/TRANS/505   
4.2.2.3. Il-konnessjonijiet kollha bejn il-miter tal-fluss u l-pompa CVS m’għandhomx ikunu 
jnixxu. 
 
4.2.3. Waqt test dwar l-emissjoni ta’ l-egżost, il-kejl ta’ dawn l-istess parametri tal-pompa 
jagħti lok biex titkejjel ir-rata tal-fluss mill-ekwazzjoni tal-kalibrar. 
 
4.2.3.1.  Figura 6/2 ta’ dan l-appendiċi turi mod wieħed kif jista' jiġi organizzat it-test. Jista’ 
jkun hemm varjazzjonijiet, dejjem jekk jiġu approvati mill-amministrazzjoni  li tagħti l-
approvazzjoni li titqies paragunabbli fil-preċiżjoni Jekk it-tqassim muri  fl-Appendiċi 5, 
fil-Figura 5/3, jintuża’, id-dejta li ġejja għandha tinstab li hi fil- limiti ta’ preċiżjoni 
msemmija: 
 
pressjoni barometrika (kkorreġuta)(P b) ± 0.03 kPa 
 
temperatura ambjentali (T )  ± 0.2 K 
 
temperatura ta’ l-arja f’ LFE (ETI) ± 0.15 K 
 
id-dipressjoni fil-pressjoni ‘l fuq minn LFE (EPI) ± 0.01 kPa 
 
waqgħa fil-pressjoni tul il- matrix LFE (EDP ) ∀ 0.0015 kPa 
 
it-temperatura ta’ l-arja fid-daħla tal-pompa CVS (PTI) ∀ 0.2 K 
 
it-temperatura ta’ l-arja fl-iżbokk tal-pompa CVS (PTO ) ∀ 0.2 K 
 
id-dipressjoni fil-pressjoni fid-daħla tal-pompa CVS (PPI) ∀ 0.22 kPa 
 
ir-ras tal-pressjoni fl-iżbokk tal-pompa CVS (PPO ) ∀ 0.22 kPa 
 
id-dawrien tal-pompa waqt il-perjodu tat-test (n)  ∀ 1 1/min 
 
il-ħin li għadda għal perjodu (minimu 250 s) (t)  ∀ 0.1 s 
 
4.2.3.2. Wara li s-sistema ġiet imqabbda kif indikat fil-Figura 6/2 ta’ dan l-Appendiċi, issettja 
r-ristrinġitur varjabbli fil-pożizzjoni miftuħa għal kollox u ħaddem il-pompa CVS 
għal 20 minuta qabel tibda l-kalibrar. 
 
 Erġa’ ssettja l-valv tar-ristrinġitur f’kundizzjoni aktar ristretta b’żieda fid-dipressjoni 
fid-daħla tal-pompa (madwar 1 kPa) li tagħti minimu ta’ sitt punti tad-dejta għall-
kalibrar kollu. Ħalli lis-sistema tistabbilizza għal tliet minuti u rrepeti l-ksib tad-
dejta. 
 
 27.12.2006 MT Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea 393
E/ECE/324          Rev.1/Add.82/Rev.3  
E/ECE/TRANS/505   
Figura 6/2  
 
Il-konfigurazzjoni tal-kalibrar PDP-CVS  
 
 
123456
654321
PT I
PTOT em p eratu re
in d i c ator
R ev o l ut i ons
el aps ed t i m entPT I
PP OS u rge   con t rol
v al v e ( snub ber )
M ano m et erV a r i a b le -f lo w
r e st rictor
LFEET IF i lte rEP IED P
543210
 394 MT Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea 27.12.2006
E/ECE/324          Rev.1/Add.82/Rev.3  
E/ECE/TRANS/505   
4.2.4. Analiżi tad-dejta  
 
4.2.4.1.  Ir-rata tal-fluss ta’ l-arja (Q s) f’kull punt tat-test hi kkalkulata f’standard m3/min. 
Mid-dejta tal-miter tal-fluss permezz tal-metodu preskritt mill-fabbrikant. 
 
4.2.4.2. Ir-rata tal-fluss ta’ l-arja mbagħad tiġi maqluba fi fluss tal-pompa (V 0) f’m3/rev 
f'temperatura assoluta u pressjoni assoluta fid-daħla tal-pompa. 
 
 
  
fejn: 
 
 V 0 = ir-rata tal-fluss tal-pompa f’T p u P p mogħtija f’m3/rev., 
 
Q s = il-fluss ta’ l-arja f’101.33 kPa u 273.2 K mogħtija f’m3/min., 
 
T p = it-temperatura fid-daħla tal-pompa (K),  
 
P p = il-pressjoni assoluta fid-daħla tal-pompa (kPa),  
 
n = il-veloċità tal-pompa f’min-1. 
 
Biex tagħmel tajjeb għall-aġir reċiproku tal-varjazzjonijiet fil-pressjoni fil-veloċità 
tal-pompa fir-rata tal-pompa u fir-rata fejn taqta’ l-pompa, il-funzjoni tal-
korrelazzjoni bejn il-veloċità tal-pompa u d-differenza fil-pressjoni mid-daħla tal-
pompa sa l-iżbokk tal-pompa u l-pressjoni assoluta fl-iżbokk tal-pompa tiġi mbagħad 
ikkalkulata kif ġej:  
 
 
  
fejn: 
 
x 0 = il-funzjoni tal-korrelazzjoni, 
 
∆P p = id-differenza fil-pressjoni mid-daħla tal-pompa sa l-iżbokk tal-pompa (kPa)  
 
P e = il-pressjoni assoluta fl-iżbokk (PPO + P b)(kPa).  
 
L-inqas daqs ta’ skwer li togħqod lineari jsir biex tiġġenera l-ekwazzjonijiet tal-
kalibrar li għandhom il- formulae : 
 27.12.2006 MT Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea 395
E/ECE/324          Rev.1/Add.82/Rev.3  
E/ECE/TRANS/505   
V 0 = D 0 - M (x 0) 
 
n = A - B (∆P p) 
 
, M, A u B huma l-kostanti ta’ l-interċezzjoni tan-niżla li jiddeskrivu l-linji.  
 
 
Figura 6/3  
 
Konfigurazzjoni tal-kalibrar CFV-CVS  
 
 
filter – filtru 
thermometer – termometru 
variable flow restrictor – restrittur varjabbli tal-fluss 
vacuum gauge – vacuum gauge  
surge control valve – valv għall-kontroll ta' fluss f'daqqa 
manometer – manometru 
 
4.2.4.3. Sistema CVS li għandha diversi veloċitajiet għandha tkun kalibrata fuq kull veloċità 
użata. Il-kurvi tal-kalibrar maħluqa għall-firxiet għandhom ikunu bejn wieħed u ieħor 
paralleli u l-valuri ta' l-interċezzjoni (D 0)għandhom jiżdiedu hekk kif tonqos il-firxa 
tal-fluss tal-pompa. 
 123456
654321
Th e r m o m e t e r
V acu u m
gaugeSu r g e  con t r olva l v e  
Ma n o m e t e rV a ri a b l e -fl o w
re s tri c to r
LF EETIF ilt e rEPIED P
543210
 396 MT Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea 27.12.2006
E/ECE/324          Rev.1/Add.82/Rev.3  
E/ECE/TRANS/505   
Jekk il-kalibrar sar sew, il-valuri kkalkulati mill-ekwazzjoni għandhom ikunu mhux 
aktar minn 0.5 fil-mija tal-valur imkejjel ta’ V 0. Il-valuri ta’ M se jvarjaw minn 
pompa għall-oħra. Il-kalibrar isir meta tiġi startjata l-pompa u wara li ssirilha xi 
manutenzjoni kbira. 
 
4.3. Kalibrar tal- venturi  bil-fluss kritiku ( CFV ) 
 
4.3.1. Il-kalibrar tas- CFV  jiddependi mill-ekwazzjoni  tal-fluss għal venturi kritiku: 
 
 
  
fejn: 
 
Q s = il-fluss,  
 
K v = il-koeffiċjent tal-kalibrar,  
 
P = il-pressjoni assoluta (kPa),  
 
T = it-temperatura assoluta (K).  
 
Il-fluss tal-gass hija funzjoni tal-pressjoni u t-temperatura fid-daħla.  
 
Il-proċedura tal-kalibrar deskritta hawn taħt tistabbilixxi l-valur tal-koeffiċjent tal-
kalibrar f’valuri mkejla tal-pressjoni, tat-temperatura u tal-fluss ta’ l-arja.  
 
4.3.2. Il-proċedura rrikkmandata tal-fabbrikant għandha tiġi segwita biex jiġu kalibrati 
porzjonijiet elettroniċi tas- CFV.  
 
4.3.3. Huwa meħtieġ kejl għall-kalibrar tal-fluss tal- venturi bi fluss kritiku u d-dejta  li ġejja 
għandha tinstab fi ħdan il-limiti ta' preċiżjoni mogħtija: 
 
pressjoni barometrika (kkorreġuta) (P b) ∀ 0.03 kPa, 
temperatura ta’ l-arja LFE, miter tal-fluss ( ETI) ∀ 0.15 K, 
dipressjoni fil-pressjoni ‘l fuq minn LFE (EPI) ∀ 0.01 kPa, 
waqgħa fil-pressjoni tul il- matrix (EDP ) LFE  ∀ 0.0015 kPa, 
il-fluss ta' l-arja (Q s)  ∀ 0.5 fil-mija,  
dipressjoni fid-daħla CFV (PPI) ∀0.02 kPa, 
temperatura fid-daħla tal- venturi  (T v) ∀ 0.2 K. 27.12.2006 MT Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea 397
E/ECE/324          Rev.1/Add.82/Rev.3  
E/ECE/TRANS/505   
 
4.3.4. It-tagħmir għandu jiġi organizzat kif jidher fil-figura 3 ta' dan l-Appendiċi u ċċekkjat 
jekk inixxix. Kull tnixxija bejn il-mekkaniżmu li jkejjel il-fluss u l- venturi tal-fluss 
kritiku se taffettwa sew il-preċiżjoni tal-kalibrar. 
 
4.3.5. Ir-ristrinġitur tal-fluss varjabbli għandu jkun issettjat fil-pożizzjoni miftuħa, il-blower 
għandu jiġi startjat u s-sistema stabbilizzata. Għandha tittieħed dejta mill-istrumenti 
kollha. 
 
4.3.6. Ir-ristrinġitur tal-fluss għandu jkun varjat u għandu jittieħed talanqas tmien qari tul il-
medda tal-fluss kritiku tal- venturi.  
 
4.3.7. Id-dejta li ttieħdet waqt il-kalibrar għandha tintuża’ f’dawn il-kalkolazzjonijiet li 
ġejjin.  
 
Ir-rata tal-fluss ta’ l-arja (Q s) f’kull punt tat-test hi kkalkulata mid-dejta tal-miter tal-
fluss permezz tal-metodu preskritt mill-fabbrikant.  
 
Ikkalkula l-valuri tal-koeffiċjent tal-kalibrar għal kull punt tat-test:  
 
  
fejn: 
 
Q s = ir-rata tal-fluss f’m3/min f’273.2 K u 101.33 kPa,  
 
T v = it-temperatura fid-daħla tal- venturi  (K), 
 
P v = il-pressjoni assoluta fid-daħla tal- venturi  (kPa).  
 
Ipplottja K v bħala funzjoni tal-pressjoni fid-daħla tal- venturi.  Għall-fluss soniku, K v 
se jkollu valur relattivament kostanti. Kif il-pressjoni tonqos (il-vakwu jiżdied) il-
venturi  jsir bla ċowk u K v jonqos. Il-bidliet K v li joħorġu mhumiex permessibbli.  
 
Għal minimu ta’ tmien punti fir-reġjun kritiku, ikkalkula l-K v medja u d-devjazzjoni 
standard.  
 
Jekk id-devjazzjoni standard teċċedi 0.3 fil-mija tal-medja K v, ħu azzjoni korrettiva.  398 MT Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea 27.12.2006
E/ECE/324          Rev.1/Add.82/Rev.3  
E/ECE/TRANS/505   
Anness 4 – Appendiċi 7  
 
VERIFIKAZZJONI TOTALI TAS-SISTEMA  
 
1. Biex tikkonforma mar-rekwiżiti tal-paragrafu 4.7. ta’ l-Anness 4, il-preċiżjoni totali 
tas-sistema kampjunarja CVS u s-sistema analitika għandha tkun determinata billi 
jiddaħħal piż magħruf ta’ sustanza li tniġġes tal-gass fis-sistema waqt li tkun qed 
titħaddem bħallikieku waqt test normali u mbagħad jiġi analizzat u kkalkulat il-piż 
tas-sustanza li tniġġes skond il-formuli fl-Appendiċi 8 ta’ l-Anness 4 ħlief li d-
densità tal-propan għandha titqies bħala 1.967 grammi kull litru f'kundizzjonijiet 
standard. Iż-żewġ tekniki li ġejjin huma magħrufa li jagħtu biżżejjed preċiżjoni. 
 
2. Tkejjil ta’ fluss kostanti tal-gass pur (CO jew C 3H 8) 
permezz ta’ mekkaniżmu fil-ftuħ tal-fluss kritiku  
  
2.1. Kwantità magħrufa ta’ gass pur (CO jew C 3H 8) tiddaħħal fis-sistema CVS mill-bokka 
kritika kalibrata. Jekk il-pressjoni fid-daħla hi għolja biżżejjed, ir-rata tal-fluss (q), li 
hi aġġustata permezz tal-bokka tal-fluss kritiku, m’għandhiex x’taqsam mal-pressjoni 
fl-iżbokk tal-fetħa (fluss kritiku). Jekk ikun hemm devjazzjonijiet li jeċċedu 5 fil-
mija, għandu jkun determinat għaliex hemm il-ħsara u tiġi msewwija. Is-sistema CVS 
hi mħaddma bħal f’test ta’ l-emissjonijiet ta’ l-egżost għal madwar 5 sa 10 minuti. Il-
gass miġbur fil-borża kampjunarja jiġi analizzat permezz tat-tagħmir tas-soltu u r-
riżultati jiġu mqabbla mal-konċentrazzjoni tal-kampjuni tal-gass li kienet magħrufa 
minn qabel. 
 
3.  Tkejjil ta’ kwantità limitata ta’ gass pur (CO jew C 3H 8) 
permezz ta’ teknika li tkejjel il-piż  
  
3.1. Il-proċedura li ġejja li tkejjel il-piż tista’ tintuża’ biex tivverifika s-sistema CVS.  
 
Il-piż ta’ ċilindru żgħir mimli jew bil-monossidu karboniku jew bil-propan hu 
determinat bi preċiżjoni ta’ ∀ 0.01 g.  Għal madwar 5 sa 10 minuti, is-sistema CVS hi 
mħaddma bħal f’test ta’ l-emissjoni normali ta’ l-egżost, filwaqt li CO jew propan  
jiġu injettati fis-sistema. Il-kwantità ta’ gass pur involut tkun magħrufa billi tintiżen 
b'mod differenti. Il-gass li nġema’ fil-borża imbagħad jiġi analizzat permezz tat-
tagħmir użat normalment għall-analiżi tal-gass ta’ l-egżost. Ir-riżultati mbagħad jiġu 
mqabbla mal-figuri ta’ konċentrazzjoni maħduma qabel.  
 
 
 27.12.2006 MT Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea 399
E/ECE/324          Rev.1/Add.82/Rev.3  
E/ECE/TRANS/505   
Anness 4 – Appendiċi 8  
 
KALKOLAZZJONI TAL-PIŻ TA’ L-EMISSJONIJIET TA S-SUSTANZI LI JNIĠĠSU  
 
 
1. DISPOŻIZZJONIJIET ĠENERALI 
 
Il-piż ta' l-emissjonijiet tas-sustanzi li jniġġsu tal-gass għandu jkun ikkalkulat 
permezz ta' l-ekwazzjoni li ġejja:  
 
 
fejn: 
 
M i  =  il-piż ta’ l-emissjoni tas-sustanza li tniġġes fi grammi għal kull 
kilometru, 
 
V mix   =  il-volum tal-gass ta’ l-egżost li tilef fil-konċentrazzjoni imfisser f’litri 
kull test u kkorreġut għall-kundizzjonijiet standard (273.2 K u 101.33 
kPa), 
 
Q i  =  id-densità tas-sustanza li tniġġes fi grammi kull litru f’temperatura 
normali u pressjoni normali (273.2 K u 101.33 kPa), 
 
k h  =  il-fattur tat-tiswija ta’ l-umdità użat biex ikun ikkalkulat il-piż ta' l-
emissjonijiet ta' l-ossidi nitroġeniċi. M’hemmx korrezzjoni ta’ l-umdità 
għal HC u CO, 
 
C i  =  il-konċentrazzjoni tas-sustanza li tniġġes i fil-gass ta’ l-egżost li tilef fil-
konċentrazzjoni imfisser f’ppm u kkorreġut bl-ammont tas-sustanza li 
tniġġes i li jinsab fl-arja mhux konċentrata, 
 
d = id-distanza li tikkorrispondi għaċ-ċiklu tat-tħaddim f’kilometri.  
 
1.2. GĦARFIEN TAL-VOLUM 
 
1.2.1. Il-kalkolu tal-volum meta jintuża’ mekkaniżmu li jvarja n-nuqqas ta’ konċentrazzjoni 
b’kontroll tal-fluss kostanti permezz ta’ fetħa jew venturi  
 
Ħu nota kontinwa tal-parametri li juri l-fluss volumetriku, u kkalkula l-volum totali 
għat-tul kollu tat-test.  
 
1.2.2. Kalkolazzjoni tal-volum meta tintuża’ pompa b’ċaqliq pożittiv 
 (1)400 MT Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea 27.12.2006
E/ECE/324          Rev.1/Add.82/Rev.3  
E/ECE/TRANS/505   
Il-volum tal-gass ta’ l-egżost li tilef fil-konċentrażżjoni imkejjel f’sistemi magħmula 
minn pompa b'ċaqliq pożittiv jiġi kkalkulat permezz tal-formula li ġejja:  
 
V = V o · N 
 
fejn: 
 
V = il-volum tal-gass li tilef fil-konċentrazzjoni imfisser f’litri kull test (qabel it-
tiswija),  
 
V o = il-volum tal-gass imwassal permezz tal-pompa b’ċaqliq pożittiv 
f’kundizzjonijiet tat-test f’litri kull dawra, 
 
N = in-numru ta’ dawrien għal kull test. 
 
1.2.3. Korrezzjoni tal-volum tal-gass ta’ l-egżost li tilef fil-konċentrazzjoni għal 
kundizzjonijiet standard 
 
Il-volum tal-gass ta’ l-egżost li tilef fil-konċentrazzjoni jiġi kkorreġut permezz tal-
formula li ġejja:  
  
 
li fiha:  
 
 
  fejn: 
 
P B = il-pressjoni barometrika fil-kamra tat-test f’kPa, 
 
P 1 = il-vakwu fid-daħla tal-pompa b'ċaqliq pożittiv f’kPa relattiv għall-pressjoni 
barometrika ambjentali, 
 
T p = it-temperatura medja tal-gass ta’ l-egżost li tilef fil-konċentrazzjoni li jidħol 
fil-pompa b'ċaqliq pożittiv waqt it-test (K). 
 
 
 (2) 
(3) 27.12.2006 MT Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea 401
E/ECE/324          Rev.1/Add.82/Rev.3  
E/ECE/TRANS/505   
1.3. KALKOLAZZJONI TAL-KONĊENTRAZZJONI KKORREĠUTA TAS-
SUSTANZI LI JNIĠĠSU FIL-BOROŻ KAMPJUNARJI 
 
 
 
fejn: 
 
C i = il-konċentrazzjoni tas-sustanza li tniġġes i fil-gass ta’ l-egżost li tilef fil-
konċentrazzjoni, imfisser f’ppm u kkorreġut bl-ammont ta’ i li jinsab fl-arja 
mhux konċentrata, 
 
C e = il-konċentrazzjoni mkejla tas-sustanza li tniġġes i fil-gass ta’ l-egżost li tilef 
fil-konċentrazzjoni, espress f’ppm, 
 
C d = il-konċentrazzjoni tas-sustanza li tniġġes i fl-arja użata għat-tnaqqis fil-
konċentrazzjoni, imfissra f’ppm, 
 
DF = il-fattur tat-tnaqqis fil-konċentrazzjoni. 
 
Il-fattur tat-tnaqqis fil-konċentrazzjoni hu kkalkulat kif ġej:  
 
Għall-petrol u d-diżil)  
 
DF =      għall-petrol u d-diżil (5a) 
 
DF =      għall- LPG  (5b)    
 
DF =        
 Għall- NG  (5ċ)  
F’dawn l-ekwazzjonijiet  
 
C CO2   =  il-konċentrazzjoni tas-CO 2 fil-gass ta’ l-egżost li tilef fil-
konċentrazzjoni li tinsab fil-borża kampjunarja, imfissra 
fil-mija tal-volum,  
 
C HC = il-konċentrazzjoni ta’ l- HC fil-gass ta’ l-egżost li tilef fil-
konċentrazzjoni li tinsab fil-borża kampjunarja, imfissra 
f’ppm karbonju ekwivalenti,  
 
C CO = il-konċentrazzjoni tas- CO fil-gass ta’ l-egżost li tilef fil-
konċentrazzjoni li hemm fil-borża kampjunarja, imfissra 
f’ppm.  (4) 
 
402 MT Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea 27.12.2006
E/ECE/324          Rev.1/Add.82/Rev.3  
E/ECE/TRANS/505   
 
1.4.  DETERMINAZZJONI TAL-FATTUR KORRETTIV TA’ L-UMDITA` NO 
 
Sabiex tiġi kkorreġuta l-influwenza ta' l-umdità fuq ir-riżultati ta' l-ossidi nitroġeniċi, 
il-kalkolazzjonijiet li ġejjin huma applikati:  
 
  
li fihom:  
 
fejn: 
 
H = l-umdità assoluta espressa fi grammi ta’ ilma għal kull kilogramma ta’ arja 
niexfa, 
 
R a = l-umdità relattiva ta’ l-arja ambjentali mfissra bħala persentaġġ, 
 
P d = il-pressjoni tas-saturazzjoni tal-fwar f’temperatura ambjentali mfissra f’kPa,  
 
P B = il-pressjoni atmosferika ġewwa, imfissra f’kPa. 
 
1.5. EŻEMPJU 
 
1.5.1. Dejta 
 
1.5.1.1. Il-kundizzjonijiet ambjentali: 
 
it-temperatura ambjentali: 23 °C = 297.2 K, 
 
il-pressjoni barometrika: P B = 101.33 kPa, 
 
l-umdità relattiva: R a = 60 fil-mija, 
 
il-pressjoni tas-saturazzjoni tal-fwar: P d = 2.81 kPa ta’ H 2O f’23 °C. 
 (6) 27.12.2006 MT Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea 403
E/ECE/324          Rev.1/Add.82/Rev.3  
E/ECE/TRANS/505   
1.5.1.2.  Il-volum imkejjel u mnaqqas għal kundizzjonijiet standard (para. 1.) 
 
V = 51.961 m 3 
 
1.5.1.3.  Il-qari ta' l-analizzatur: 
  
  Kampjun ta’ l-egżost li tilef 
fil-konċentrazzjoni   Kampjun ta’ l-arja mhux 
konċentrata   
HC (1)  92 ppm  3.0 ppm 
 CO  470 ppm  0 ppm 
 NO
x  
70 ppm  0 ppm 
 
CO 2  
1.6 fil-mija bil-volum   0.03 fil-mija bil-volum  
(1) f’ppm karbonju ekwivalenti 
 
1.5.2. Kalkolazzjonijiet 
 
1.5.2.1. Fattur korrettiv ta’ l-umdità (k H) (ara formula 6): 
 
 
 
 
 
 H =10.5092 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
1.5.2.2. Fattur mhux konċentrat (DF) (ara formula (5))  
 
404 MT Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea 27.12.2006
E/ECE/324          Rev.1/Add.82/Rev.3  
E/ECE/TRANS/505   
 
 
1.5.2.3.  Kalkolazzjoni tal-konċentrazzjoni kkorreġuta tas-sustanzi li jniġġsu fil-borża 
kampjunarja: 
 
HC, piż ta’ l-emissjonijiet (ara formulae  (4) u (1))  
C i = C e - C d   
 
C i = 92 - 3 (1-)    
 
C i = 89.371    
M HC = C HC . V mix . Q HC . 
 
Q HC = 0.619 fil-każ tal-petrol jew tad-diżil 
 
Q HC = 0.649 fil-każ ta’ l- LPG  
 
Q HC = 0.714 fil-każ ta’ l- NG 
 
M HC = 89.371 · 51.961 · 0.619 · 10-6 · 
 
M HC = d88.2 g/km 
 
CO, il-piż ta’ l-emissjonijiet (ara formula (1))  
 
M CO  = C CO . V mix . Q CO .d1 
 
Q CO = 1.25 
 
27.12.2006 MT Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea 405
E/ECE/324          Rev.1/Add.82/Rev.3  
E/ECE/TRANS/505   
M CO  = 470 · 51.961 · 1.25 · 10-6 · d1 
 
M CO = d5.30 g/km 
 
il-piż ta’ l-emissjonijiet NO x (ara formula (1))  
 
M NOx = C NOx · V mix · Q NO x · k H · d1 
 
Q NOx = 2.05 
 
M NOx = 70 · 51.961 · 2.05 · 0.9934 · 10-6 · d1 
 
M NOx = d14.7 g/km 
 
2. DISPOŻIZZJONIJIET SPEĊJALI GĦALL-VETTURI MGĦAMMRA B’MAGNI 
LI JAĦDMU BIL-KOMPRESSJONI 
 
2.1. Determinazzjoni ta’ HC għall-magni li jaħdmu bil-kompressjoni 
 
Biex tikkalkula l-emissjoni tal-piż ta’ l- HC għall-magni li jaħdmu bil-kompressjoni, 
il-konċentrazzjoni medja ta’ l- HC hi kkalkulata kif ġej:  
 
 
 
fejn: 
 
 = integrata bir-rekordjar ta’ l- FID imsaħħan fuq it-test 
(t 2-t 1) 
 
C e  = il-konċentrazzjoni ta’ HC imkejla fl-egżost li tilef fil-
konċentrazzjoni f'ppm ta' C i hi sostitwita għal C HC fl-
ekwazzjonijiet  kollha relevanti. 
 
2.2. Determinazzjoni tal-partikuli separati 
 
L-emissjoni tal-partikuli  separati M p (g/km) hi kkalkulata permezz ta’ l-ekwazzjoni li 
ġejja: 
 
 406 MT Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea 27.12.2006
E/ECE/324          Rev.1/Add.82/Rev.3  
E/ECE/TRANS/505   
 
  
 
fejn il-gassijiet ta’ l-egżost huma mitfugħa 'l barra mill-mina;  
 
 
  
 
fejn il-gassijiet ta’ l-egżost huma ritornati lejn il-mina.  
 
fejn: 
 
V mix = Il-volum tal-gassijiet bl-egżost li tilef fil-konċentrazzjoni (ara para. 1.1.), 
taħt kundizzjonijiet standard, 
 
V ep = Il-volum tal-gass ta’ l-egżost li jgħaddi mill-filter tal-partikuli separati taħt 
kundizzjonijiet standard, 
 
P e = Il-piż tal-partikuli separati miġbur permezz tal-filters, 
 
d  = Id-distanza li tikkorrispondi għaċ-ċiklu tat-tħaddim f’km, 
 
M p = L-emissjoni tal-partikuli  separati f’g/km.  27.12.2006 MT Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea 407
E/ECE/324          Rev.1/Add.82/Rev.3  
E/ECE/TRANS/505   
Anness 5  
 
TEST TAT-TIP II  
(Test ta’ l-emissjoni tal-monossidu karboniku f’veloċità meta ma tkunx fuq ger) 
 
1. INTRODUZZJONI 
  
Dan l-anness jiddeskrivi l-proċedura għat-test tat-Tip II imfissra fil-paragrafu 5.3.2. 
ta' dan ir-Regolament.  
 
2.  IL-KUNDIZZJONIJIET TAL-KEJL 
  
2.1. Il-fjuwil għandu jkun il-fjuwil ta’ referenza, li l-ispeċifikazzjonijiet tiegħu jinsabu fl-
Annessi 10 u 10a ta’ dan ir-Regolament. 
 
2.2.  Waqt it-test, it-temperatura ambjentali għandha tkun bejn 293 u 303 K (20 u 30°C). 
Il-magna għandha tisħon sakemm tilħaq it-temperaturi kollha tal-mezzi tat-tkessiħ u 
lubrikazzjoni u l-pressjoni tal-mezzi ta’ lubrikazzjoni laħqu ekwilibriju. 
 
2.2.1. Il-vetturi li jieħdu fjuwil jew petrol jew LPG jew NG għandhom ikunu ttestjati bil-
fjuwil(s) ta’ referenza użat għat-test tat-Tip I. 
 
2.3. Fil-każ ta’ vetturi li għandhom gerboksis li jaħdmu b’mod manwali jew li jaqilbu 
b’mod semi-awtomatiku, it-test għandu jsir bil-gerliver fil-pożizzjoni “newtrali” u 
bil-klaċċ magħfus. 
 
2.4. Fil-każ ta’ dawk il-vetturi li għandhom gerboksis li jaqilbu b’mod awtomatiku, it-test 
għandu jsir bis- selector tal-ger jew fil-pożizzjoni “newtrali” jew fil-pożizzjoni tal-
“parking”. 
 
2.5.  Komponenti biex jaġġustaw il-veloċità meta ma tkunx fuq ger 
 
2.5.1. Definizzjoni 
 
Għall-finijiet ta’ dan ir-Regolament, “komponenti biex jaġġustaw il-veloċità meta 
mhux fuq ger ” tfisser kontrolli biex ibiddlu l-kundizzjonijiet tal-magna meta mhux 
fuq ger li tista' titħaddem faċilment minn mekkanik bl-użu biss ta' l-għodod deskritti 
fil-paragrafu 2.5.1.1. t’hawn taħt. B’mod partikolari, mekkaniżmi li jikkalibraw il-
flussi tal-fjuwil u ta’ l-arja mhumiex meqjusa bħala komponenti li jaġġustaw jekk is-
setting tagħhom jeħtieġ li jitneħħew il-waqfiet issettjati, operazzjoni li normalment 
ma tistax issir ħlief minn mekkanik professjonali.  
 
2.5.1.1. Għodod li jistgħu jintużaw biex jikkontrollaw il-komponenti li jaġġustaw il-veloċità 
ta’ meta ma tkunx fuq ger: turnaviti (normali  jew forma ta’ stilla), spanners (tondi, 
miftuħa jew li jaġġustaw ruħhom), tnalji, Allen keys.  
 408 MT Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea 27.12.2006
E/ECE/324          Rev.1/Add.82/Rev.3  
E/ECE/TRANS/505   
 
2.5.2.  Determinazzjoni tal-punti tal-kejl 
 
2.5.2.1. Il-kejl fis-setting skond il-kundizzjonijiet stipulati mill-fabbrikant għandu jsir l-
ewwel; 
 
2.5.2.2. Għal kull komponent ta’ aġġustament b’varjazzjoni kontinwa, għandu jkun 
determinat numru suffiċjenti ta' pożizzjonijiet karatteristiċi. 
 
2.5.2.3. Il-kejl tal-kontenut tal-monossidu karboniku tal-gassijiet ta’ l-egżost għandu jsir 
għall-pożizzjonijiet kollha possibbli tal-komponenti ta’ aġġustament, iżda għall-
komponenti b’varjazzjoni kontinwa l-pożizzjonijiet biss imfissra fil-paragrafu 
2.5.2.2. t’hawn fuq għandhom jiġu adottati. 
 
2.5.2.4. It-test tat-Tip II għandu jitqies sodisfaċenti jekk waħda jew it-tnejn miż-żewġ 
kundizzjonijiet li ġejjin jintlaħqu: 
 
2.5.2.4.1. l-ebda wieħed mill-valuri mkejla skond il-paragrafu 2.5.2.3. t’hawn fuq ma jeċċedi l-
valuri ta' limitu; 
 
2.5.2.4.2. il-kontenut massimu miksub billi jiġi varjat kontinwament wieħed mill-komponenti 
ta’ aġġustament filwaqt li l-komponenti l-oħra jinżammu stabbli ma jeċċedix il-valur 
li jillimita, din il-kundizzjoni tintlaħaq għad-diversi taħlitiet ta’ komponenti ta’ 
aġġustament barra dak li ġie varjat kontinwament. 
 
2.5.2.5. Il-pożizzjonijiet possibbli tal-komponenti ta’ aġġustament għandhom ikunu limitati: 
 
2.5.2.5.1. min-naħa, mill-akbar taż-żewġ valuri li ġejjin: l-aktar veloċità baxxa ta’ tħaddim 
mhux fuq ger li tista’ tilħaq il-magna, il-veloċità rrikkmandata mill-fabbrikant, tneħħi 
100 dawra kull minuta; 
 
2.5.2.5.2. min-naħa l-oħra mill-iżgħar wieħed mit-tliet valuri li ġejjin: 
 
l-ogħla veloċità li l-magna tista’ tilħaq bl-attivazzjoni tal-komponenti tal-veloċità tat-
tħaddim mhux fuq ger;  
il-veloċità rrikkmandata mill-fabbrikant, flimkien ma’ 250 dawra kull minuta;  
il-veloċità li biha jaqtgħu l-klaċċis awtomatiċi.  
 27.12.2006 MT Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea 409
E/ECE/324          Rev.1/Add.82/Rev.3  
E/ECE/TRANS/505   
2.5.2.6. Barra minn hekk, is-settings li mhumiex kompatibbli mat-tħaddim sew tal-magna 
m’għandhomx jiġu adottati bħala settings li jkejlu. B'mod partikolari, meta l-magna 
hi mgħammra b'diversi karburaturi l-karburaturi kollha għandu jkollhom l-istess 
setting. 
 
3.  TEĦID TA’ KAMPJUNI TAL-GASSIJIET 
 
3.1. Is-sonda  kampjunarja għandha tiddaħħal fil-pajp ta’ l-egżost sa fond ta’ mill-inqas 
300 mm fil-pajp li jgħaqqad l-egżost mal-borża kampjunarja u qrib ta’ l-egżost kemm 
jista’ jkun. 
 
3.2. Il-konċentrazzjoni fis- CO (C CO) u fis- CO 2(C CO2) għandha tkun determinata mill-qari 
jew mir-rikordings ta’ l-istrumenti li jkejlu, permezz ta' kurvi tal-kalibrar adattati. 
 
3.3. Il-konċentrazzjoni kkorreġuta għall-monossidu karboniku fir-rigward tal-magni four-
stroke hija: 
 
  
3.4. Il-konċentrazzjoni f’C CO (ara l-paragrafu 3.2.) imkejla skond il-formuli li hemm fil-
paragrafu 3.3. m’hemmx għalfejn tiġi kkorreġuta jekk it-total tal-konċentrazzjonijiet 
imkejla (C CO + C CO2) hu għall-magni four-stroke  talanqas: 
 
-  għall-petrol 15 fil-mija 
-  għal- LPG  13.5 fil-mija 
-  għall- NG 11.5 fil-mija 
 
 
 (fil-mija tal-vol.) 410 MT Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea 27.12.2006
E/ECE/324          Rev.1/Add.82/Rev.3  
E/ECE/TRANS/505   
Anness 6  
 
TEST TAT-TIP III 
(Verifikar ta’ l-emissjonijiet tal-gassijiet tal- crankcase ) 
 
1. INTRODUZZJONI 
 
Dan l-anness jiddeskrivi l-proċedura għat-test tat-Tip III imfisser fil-paragrafu 5.3.3. 
ta’ dan ir-Regolament.  
 
2.  DISPOŻIZZJONIJIET ĠENERALI 
  
2.1. It-test tat-Tip III għandu jsir fuq vettura li għandha magna li taħdem b'mod pożittiv, 
li ġiet, sottoposta għat-test tat-Tip I u tat-Tip II, kif imiss. 
 
2.2. Il-magni ttestjati għandhom jinkludu magni li ma jnixxux barra minn dawk 
iddisinjati b’tali mod li anki nixxija żgħira tista’ tikkawża ħsarat fit-tħaddim mhux 
aċċettabbli (bħal magni flat-twin ). 
 
3.  KUNDIZZJONIJIET TAT-TEST 
  
3.1. It-tħaddim mhux fuq ger għandu jiġi regolat b'konformità mar-rakkomandazzjonijiet 
tal-fabbrikant. 
 
3.2. Il-kejl għandu jsir fit-tliet settijiet ta’ kundizzjonijiet li ġejjin ta’ tħaddim tal-magna: 
  
Numru tal-
Kundizzjoni   Veloċità tal-vettura (km/h)  
 1  Tħaddim mhux fuq ger 
 2  
50 ∀ 2 (fuq it-3et ger jew “sewqan”)   
3  
50 ∀ 2 (fuq it-3et ger jew "sewqan")  
 
  
Numru tal-
Kundizzjoni   Is-saħħa li jassorbi l-brejk  
 1  Xejn 
 2  Dik li tikkorrispondi mas-setting 
għat-test tat-Tip I f’50 km/h  
  
3  Dik għall-kundizzjonijiet Nru. 2, 
immultiplikata  
b’fattur ta’ 1.7  
 
 27.12.2006 MT Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea 411
E/ECE/324          Rev.1/Add.82/Rev.3  
E/ECE/TRANS/505   
4.  METODU TAT-TEST 
  
4.1. Għall-kundizzjonijiet tat-tħaddim kif elenkati fil-paragrafu 3.2. t’hawn fuq, għandha 
tiġi ċċekkjata kemm hi affidabbli l-mod kif qed taħdem is-sistema ta’ ventilazzjoni 
tal-crankcase . 
 
5.  METODU TA’ VERIFIKAR TAS-SISTEMA TA’ VENTILAZZJONI TAL-
CRANKCASE  
  
5.1. L-aperturi tal-magna għandhom jitħallew kif instabu. 
 
5.2. Il-pressjoni fil- crankcase  għandha titkejjel f’post xieraq. Għandha tiġi mkejla fit-
toqba tad- dip-stick  b’manometru ta’ tubu inklinat. 
 
5.3. Il-vettura għandha titqies sodisfaċenti jekk, f’kull kundizzjoni tal-kejl imfissra fil-
paragrafu 3.2. t’hawn fuq, il-pressjoni mkejla fil- crankcase  ma teċċedix il-pressjoni 
atmosferika li tiddomina meta jsir il-kejl. 
 
5.4. Għat-test bil-metodu deskritt hawn fuq, il-pressjoni fil-manifold tad-dħul għandha 
titkejjel sa mhux aktar minn ∀1 kPa.  
 
5.5. Il-veloċità tal-vettura kif indikata fid-dajnamometru għandha tiġi mkejla sa mhux 
aktar minn ∀ 2 km/h.  
 
5.6. Il-pressjoni mkejla fil- crankcase  għandha tiġi mkejla sa fil-limitu ta’ ∀ 0.01 kPa.  
 
5.7. Jekk f’waħda mill-kundizzjonijiet ta’ kejl imfissra fil-paragrafu 3.2. t’hawn fuq, il-
pressjoni mkejla fil- crankcase  teċċedi l-pressjoni atmosferika, għandu jsir test ieħor 
kif imfisser fil-paragrafu 6. t’hawn taħt jekk ikun jeħtieġ hekk il-fabbrikant. 
 
6. METODU IEĦOR TAT-TEST 
  
6.1. L-aperturi tal-magna għandhom jitħallew kif instabu. 
 
6.2. Borża flessibbli li ma tħallix lill-gassijiet tal- crankcase  jgħaddu minnha u li tesa sa 
madwar ħames litri għandha tiġi mqabbda mat-toqba tad- dipstick.  Il-borża għandha 
tkun vojta qabel kull kejl. 
 
6.3. Il-borża għandha tingħalaq qabel kull kejl. Għandha tinfetaħ għall- crankcase  għal 
ħames minuti għal kull kundizzjoni ta’ kejl preskritta fil-paragrafu 3.2. t’hawn fuq. 
 
6.4. Il-vettura għandha titqies sodisfaċenti jekk, f’kull kundizzjoni ta’ kejl imfissra fil-
paragrafu 3.2. t’hawn fuq, ma jkun hemm l-ebda nfiq viżibbli tal-borża. 
 
6.5.  Rimarka 
 412 MT Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea 27.12.2006
E/ECE/324          Rev.1/Add.82/Rev.3  
E/ECE/TRANS/505   
6.5.1. Jekk it-tqassim strutturali tal-magna hu tali li t-test ma jistax isir bil-metodi deskritti 
fil-paragrafi 6.1. sa 6.4. t’hawn fuq, il-kejl għandu jsir b'dak il-metodu modifikat kif 
ġej: 
 
6.5.2. Qabel it-test, l-aperturi kollha barra dawk meħtieġa għall-irkuprar tal-gassijiet 
għandhom jingħalqu; 
 
6.5.3. Il-borża għandha jitqiegħed f’post adattat tat-tluq li ma jdaħħalx l-ebda telf ieħor ta' 
pressjoni u tiġi mwaħħla fuq iċ-ċirkuwitu tar-riċiklaġġ tal-mekkaniżmu direttament 
fl-apertura mqabbda mal-magna. 27.12.2006 MT Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea 413
E/ECE/324          Rev.1/Add.82/Rev.3  
E/ECE/TRANS/505   
TEST TAT-TIP III  
  Ara d-det tal l  ( i)See detai l ( i)  
Ara d-det tal l  ( i)  ( i) Kon nes s jo n i tat- take- off b a gTake-of f
Crankca se
Borża
Ż bok k
Va l v ta l-kontr ol l(b) R i ċikl aġġ i n d irett f' v akwu ħa f i f (a) Ri ċikl aġġ d ir et t f ' vakwu ħafi f
(c) Riċ k l a ġġ d irett  b'ċ i rkuw it i dopp j i  (d) L-iż bokk ta l-krankke j s b i l - va l v ta l-kontr ol l  
( i l- borża t rid tkun i m qa b bda m a ' l - i ż bokk Va l v ta l-kontr ol l414 MT Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea 27.12.2006
E/ECE/324          Rev.1/Add.82/Rev.3  
E/ECE/TRANS/505   
Anness 7  
 
TEST TAT-TIP IV  
(Determinazzjoni ta’ l-emissjonijiet li jevaporaw mill-vetturi 
li għandhom magni positive ignition ) 
 
1. INTRODUZZJONI 
 
Dan l-anness jiddeskrivi l-proċedura tat-test tat-Tip IV skond il-paragrafu 5.3.4. ta’ 
dan ir-Regolament.  
 
Din il-proċedura tiddeskrivi metodu biex jiġi determinat it-telf ta' l-idrokarbons 
minħabba l-evaporazzjoni mis-sistemi tal-fjuwil tal-vetturi li għandhom magni 
positive ignition . 
 
2. DESKRIZZJONI TAT-TEST 
 
It-test ta’ l-emissjonijiet li jevaporaw (il-Figura 7/1 t’hawn taħt) hu ddiżinjat biex 
jiddetermina l-emissjonijiet li jevaporaw ta’ l-idrokarbon minħabba l-varjazzjoni fit-
temperaturi ta’ bin-nhar, it-tixrib sħun waqt l-ipparkjar, u s-sewqan urban. It-test hu 
magħmul minn dawn il-fażijiet:  
 
2.1. Il-preparazzjoni tat-test tinkludi ċiklu tas-sewqan urban (l-Ewwel Parti) u extra-urban 
(it-Tieni Parti), 
 
2.2. Determinazzjoni tat-telf minħabba tixrib sħun, 
 
2.3. Determinazzjoni minħabba telf bi nhar. 
 
Il-piż ta' l-emissjonijiet ta' l-idrokarbons mill-fażijiet tat-tgħaddis sħun u t-telf bi nhar 
huma miżjuda biex jagħtu riżultat globali għat-test.  
 
3. IL-VETTURA U L-FJUWIL 
 
3.1. Il-vettura 
 
3.1.1. Il-vettura għandha tkun f'kundizzjoni li qed taħdem sew u sarilha t-tħaddim tal-bidu u 
nsaqet għal talanqas 3,000 km qabel it-test.  Is-sistema li tikkontrolla l-emissjonijiet li 
jevaporaw għandha tkun imqabbda u tkun ilha taħdem sew tul dan il-perjodu u ċ-
ċilindru(/i) tal-karbonju għandhom ikunu sottoposti għall-użu normali, bla ma xi 
wieħed minnhom tnaddaf b’mod mhux normali jew ġie mgħobbi b’mod mhux 
normali. 
 27.12.2006 MT Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea 415
E/ECE/324          Rev.1/Add.82/Rev.3  
E/ECE/TRANS/505   
3.2. Il-fjuwil 
 
3.2.1. Għandu jintuża’ l-fjuwil ta’ referenza adattat, kif imfisser fl-Anness 10 ta’ dan ir-
Regolament. 
 
4. TAGĦMIR TAT-TEST GĦAT-TEST TA’ L-EVAPORAZZJONI 
 
4.1. Dajnamometru tax-xażi 
 
Id-dajnamometru tax-xażi għandu jilħaq ir-rekwiżiti ta’ l-Anness 4.  
 
4.2. Għeluq madwar il-kejl ta’ l-emissjonijiet li jevaporaw 
 
  L-għeluq madwar il-kejl ta’ l-emissjonijiet li jevaporaw għandu jkun ċejmber li 
jkejjel forma ta’ rettangolu li ma jnixxix gass minnu kapaċi jżomm il-vettura taħt 
test. Il-vettura għandha tkun aċċessibbli mill-ġnub kollha u l-għeluq madwarha meta 
jiġi ssiġġillat m’għandux inixxi gass skond l-Appendiċi 1 ta’ dan l-anness.  Il-wiċċ ta’ 
ġewwa ta’ l-għeluq madwar m’għandux jidħol ilma minnu u m’għandux jirreaġixxi 
għall-idrokarbons.  Is-sistema tal-kundizzjonar tat-temperatura għandha tkun kapaċi 
tikkontrolla t-temperatura ta’ l-arja ta’ l-għeluq intern biex tiġi segwita t-temperatura 
preskritta meta mqabbla mal-profil tal-ħin tul it-test, u tolleranza medja ta’ 1 K tul it-
test kollu.  
 
Is-sistema li tikkontrolla għandha tkun irfinata biex tagħti mudell tat-temperatura 
mexxej li għandu minimu ta' sparar, kaċċa u instabbilità fuq il-profil mixtieq fit-tul 
tat-temperatura ambjentali. It-temperaturi tal-wiċċ intern m’għandhomx ikunu inqas 
minn 278 K (5 °C) u lanqas aktar minn 328 K (55 °C) fi kwalunkwe ħin waqt it-test 
ta’ l-emissjonijiet bi nhar.  
 
Id-disinn tal-ħajt għandu jkun b’tali mod li jgħin biex is-sħana tinfirex sew. It-
temperaturi tal-wiċċ intern m'għandhomx ikunu taħt il-293 K (20 °C), u lanqas ‘l fuq 
minn 325 K (52 °C) għat-tul tal-waqfien b'għaddis sħun. 
 
Biex ikun hemm lok għal bidliet fil-volum minħabba l-bidliet fit-temperatura ta' l-
għeluq, jista’ jintuża’ jew għeluq bil-volum varjabbli jew bil-volum fiss.  
 
4.2.1. Għeluq bil-volum varjabbli 
 
L-għeluq bil-volum varjabbli jespandi u jiċkien b'reazzjoni għall-bidla fit-
temperatura tal-piż ta' l-arja fl-għeluq. Żewġ mezzi potenzjali biex jagħtu lok għall-
bidliet interni fil-volum huma pannew(ijiet) li jimxu, jew disinn tal-minfaħ , li fih 
borża jew boroż impermeabbli ġo l-għeluq jespandi(/u) u jiċkien(u) b'reazzjoni għall-
bidliet interni fil-pressjoni billi jibdlu l-arja minn barra l-għeluq. Kull disinn biex 
joqgħod fih il-volum għandu jħares is-sħuħija ta’ l-għeluq kif speċifikat fl-Appendiċi 
1 ta’ dan l-anness fuq il-medda speċifikata tat-temperatura.  
 416 MT Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea 27.12.2006
E/ECE/324          Rev.1/Add.82/Rev.3  
E/ECE/TRANS/505   
Kull metodu biex joqgħod il-volum għandu jillimita d-differenzjali bejn il-pressjoni 
interna ta’ l-għeluq u l-pressjoni barometrika sa valur massimu ta’ ∀ 5 KPa.  
 
L-għeluq għandu jkun kapaċi jaqbad ma’ volum fiss. Għeluq tal-volum varjabbli 
għandu jkun kapaċi jiflaħ bidla ta’ + 7 fil-mija mill-‘volum nominali’ tiegħu (ara l-
Appendiċi 1 ta’ dan l-anness, il-paragrafu 2.1.1), billi tqis il-varjazzjoni fit-
temperatura u l-pressjoni barometrika waqt l-ittestjar. 
 
4.2.2. Għeluq madwar il-volum fiss 
 
L-għeluq madwar il-volum fiss għandu jkun mibni b’pannewijiet riġidi li jżommu l-
volum fiss ta’ l-għeluq, u jilħqu r-rekwiżiti t’hawn taħt.  
 
4.2.2.1. L-għeluq madwar għandu jkun mgħammar b’kurrent tal-fluss fl-iżbokk li jiġbed l-
arja b’rata baxxa, kostanti mill-għeluq tul it-test. Kurrent tal-fluss fid-daħla jista' 
jipprovdi l-arja magħmula biex tibbilanċja l-fluss li joħroġ ma' l-arja ambjentali 
dieħla 'l ġewwa. L-arja fid-daħla għandha tiġi ffiltrata b’karbonju attivat biex tagħti 
livell ta’ idrokarbon relattivament kostanti. Kull metodu li jakkomoda l-volum 
għandu jżomm id-differenza bejn il-pressjoni interna ta' l-għeluq u l-pressjoni 
barometrika bejn 0 u -5 kPa. 
 
4.2.2.2. It-tagħmir għandu jkun kapaċi jkejjel il-piż ta’ l-idrokarbon fil-kurrent tal-fluss tad-
daħla u ta' l-iżbokk b'riżoluzzjoni ta' 0.01 grammi. Tista’ tintuża’ borża kampjunarja 
biex tiġbor kampjun proporzjonali ta’ l-arja miġbuda minn u mdaħħla fl-għeluq. 
Inkella, il-kurrenti tal-fluss fid-daħla u fl-iżbokk jistgħu jiġu analizzati kontinwament 
permezz ta’ analizzatur FID imqabbad mal-kompjuter u kkontrollat minnu u 
mgħammar bil-kejlijiet tal-fluss biex jagħti rekord kontinwu tat-tneħħija tal-piż ta’ l-
idrokarbon.  
 27.12.2006 MT Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea 417
E/ECE/324          Rev.1/Add.82/Rev.3  
E/ECE/TRANS/505   
Fig ura 7/1  
 
DETERMINA Z ZJONI TA’ L -EMISSJONIJIET LI J EVAPOR AW  
perj odu tat-tħaddi m tal-bid u ta ’ 3000 k m (l-ebda tindi f/ta għb ija eċċessiva) 
Ivveri fi kar ta’ ke m m  iddeterjo ra ċ-ċilindr u(/i)  
Tindif tal- vett ura bl-i sti m  (jekk he m m  bżonn)  
   
Temperatura t al-fjuwil 28 3 s a 28 7K (10°-1 4°C)  
40 % ± 2% tal-k ap aċ ità  nom in ali tat- ta nk 
Temperatura am bjen tali:  2 9 3K sa 30 3K (20° - 
30°)  
Mas 
7mi n Mas 2 m in 12  to 36 h I l -binj iet tas-sħ a na 
rrepetuti  ma tul il-
ġurna ta s al-pu n t t al-qsim  t a’  2-gramm i  T
sta r t  
=2 93K (2 0°C) Max 
1h 
6sa 36 h
 418 MT Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea 27.12.2006
E/ECE/324          Rev.1/Add.82/Rev.3  
E/ECE/TRANS/505   
 
 
Tagħbi ja tal-b ut an u /n itroġenu s al-q sim t a’ 2-
grammi 
 
 
Temperatura t al-fjuwil 29 1K ±8K (1 8 K±8°C)  
40 %± 2%  t al-ka paċ it à nomi nali ta t-ta n k 
Temperatura am bjen tali 29 3 K sa 3 03 K (20° - 
30°C) 
 
Tip 1: wieħed Par ti 1 + tnej n P arti  2  
T star t = 29 3 K to 3 0 3 ( 20°- 3 0°C) 
 
 
Temperatura am bjen tali:  29 3 K sa 3 03  K (20° - 
30°C) 
 Tip 1:  wieħed t al-Parti  1  + wieħed tal-Parti 2. 
T star t = 29 3 K sa 30 3 ( 2 0°- 30°C) 
  
Tip 1:  wieħed t al-Parti  1 
 
 
 
T min  = 296 K  ( 2 3 ° C )  
T max = 30 4 K (31°C) 
60  mi n ± 0, 5 m in 
 
T=29 3K±2K(20°±2°C)l-aħ ħar 6 s igħa t  
 
T star t  = 20 3K (20°C) 
T min  = 308  K ;  ∆ T  =1 5 K  
24  siegħa , Nru  t a' kull ġurn at a =  1  
  
 
Noti :  
1.  Fa milji li jikko ntrolla w  l -e m is sjonijiet li jevapo ra w – dettalji  ċċarati. 
2.  L -e m issjonijiet ta’ l -egżost jistg ħ u jitkejlu waqt it -test tas -se w qa n tat-Tip I iżda  daw n  ma jint uża w x g ħal  
fi nijiet leġiżlatt ivi. It -test le ġiż lattiv d w ar l-e m i ssjoni ta ' l -eg żost jibqa' separat.  
 
4.3. Sistemi analitiċi 
 
4.3.1. Analizzatur ta’ l-idrokarbon 
 
4.3.1.1. L-atmosfera ġoċ-ċejmber hi mmonitorjata permezz ta' ditekter ta' l-idrokarbon tat-
tip li jidditektja l-jonizzazzjoni tal-fjamma ( FID). Kampjun tal-gass għandu 
jinġibed mill-punt tan-nofs ta’ ħajt tal-ġenb jew tas-saqaf taċ-ċejmber u kull fluss 
tal-bajpass għandu jiġi ritornat lejn l-għeluq, preferibbilment lejn punt eżatt 'l isfel 
tal-fann li jħawwad. 
 
4.3.1.2. L-analizzatur ta’ l-idrokarbon għandu jkollu ħin ta’ reazzjoni sa 90 fil-mija tal-qari 
finali ta’ inqas minn 1.5 sekondi. L-istabbilità tiegħu għandha tkun aħjar minn 2 fil-27.12.2006 MT Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea 419
E/ECE/324          Rev.1/Add.82/Rev.3  
E/ECE/TRANS/505   
mija ta’ l-iskala kollha f’żero u fi 80 ∀ 20 fil-mija ta’ l-iskala kollha fuq perjodu ta’ 
15-il minuta għall-firxiet tat-tħaddim kollha.  
 
4.3.1.3. Kemm jista’ jiġi repetut l-analizzatur imfisser bħala devjazzjoni waħda standard 
għandu jkun aħjar minn ∀1 fil-mija tad-diflezzjoni ta’ l-iskala kollha f’żero u fi 80 
∀ 20 fil-mija ta' l-iskala kollha fil-meded kollha użati.  
 
4.3.1.4. Il-meded tat-tħaddim ta’ l-analizzatur għandhom jintgħażlu biex jagħtu l-aħjar 
riżoluzzjoni fuq il-proċeduri ta’ kejl, kalibrar u ċċekkjar għat-tnixxija. 
 
4.3.2. Sistema li tirrekordja d-dejta ta’ l-analizzatur ta’ l-idrokarbon 
 
4.3.2.1. L-analizzatur ta’ l-idrokarbon għandu jkun mgħammar b’mekkaniżmu li jirrekordja 
kemm jitfa ‘l barra mewġa ta’ impulsi elettriċi jew permezz ta’ rikorder bl- istrip 
ċart jew xi sistema oħra li tipproċessa d-dejta bi frekwenza ta’ mill-anqas darba kull 
minuta. Is-sistema li tirrekordja għandu jkollha l-karatteristiċi tat-tħaddim talanqas 
ekwivalenti għall-mewġa ta’ impulsi elettroniċi li qed tiġi rreġistrata u għandha 
tagħti rekord permanenti ta' riżultati. Ir-rekord għandu juri indikazzjoni pożittiva fil-
bidu u fl-aħħar tat-test ta’ l-għaddis sħun jew tat-test ta’ l-emissjoni bi nhar (inkluż 
il-bidu u l-aħħar tal-perjodi kampjunarji flimkien mal-ħin li għadda bejn il-bidu u t-
tmiem ta’ kull test). 
  
4.4. Tisħin tat-tank tal-fjuwil (jgħodd biss għall-għażla tat-tagħbija taċ-ċilindru tal-
petrol) 
  
4.4.1. Il-fjuwil fit-tank(ijiet) tal-vettura għandu jkun imsaħħan permezz ta’ sors ta’ sħana 
kontrollabbli, per eżempju biċċa materjal li ssaħħan li jiflaħ 2,000 W hu adattat. Is-
sistema li ssaħħan għandha tapplika s-sħana b’mod uniformi lill-ħitan tat-tank taħt 
il-livell tal-fjuwil sabiex ma toħloqx tisħin żejjed lokali tal-fjuwil. Is-sħana 
m’għandhiex tkun applikata għall-fwar fit-tank ‘l fuq mill-fjuwil. 
 
4.4.2. Il-mekkaniżmu li jsaħħan it-tank għandu jagħti lok li jissaħħan il-fjuwil fit-tank 
b’mod uniformi b’14 K minn 289 K (16 °C) f'60 minuta, bil-pożizzjoni tas-senser 
tat-temperatura kif tidher fil-paragrafu 5.1.1. t’hawn taħt. Is-sistema li ssaħħan 
għandha tkun kapaċi tikkontrolla t-temperatura tal-fjuwil għal ∀ 1.5 K tat-
temperatura meħtieġa waqt il-proċess tat-tisħin tat-tank.  
 420 MT Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea 27.12.2006
E/ECE/324          Rev.1/Add.82/Rev.3  
E/ECE/TRANS/505   
4.5. Teħid tat-temperatura 
 
4.5.1. It-temperatura fiċ-ċejmber tiġi meħuda f’żewġ punti permezz ta’ sensers tat-
temperatura li huma mqabbda sabiex juru valur medju. Il-punti tal-kejl huma estiżi 
madwar 0.1 m fl-għeluq mil-linja tan-nofs vertikali ta’ kull ħajt tal-ġenb f’għoli ta’ 
0.9 ± 0.2 m. 
 
4.5.2. It-temperaturi tat-tank(ijiet) tal-fjuwil jittieħdu permezz ta' senser imqiegħed fit-
tank tal-fjuwil bħal fil-paragrafu 5.1.1. t’hawn taħt f'każ li tintuża’ l-għażla tat-
tagħbija taċ-ċilindru bil-petrol (il-paragrafu 5.1.5. t’hawn taħt). 
 
4.5.3. It-temperaturi għandhom, tul il-kejl ta’ l-emissjonijiet li jevaporaw, jinżammu jew 
jiddaħħlu f’sistema li tipproċessa d-dejta bi frekwenza talanqas darba kull minuta. 
 
4.5.4. Il-preċiżjoni tas-sistema li tirrekordja t-temperatura għandha tkun fi ħdan ∀ 1.0 K u 
t-temperatura għandha tkun kapaċi tiġi riżolta sa ∀ 0.4 K.  
 
4.5.5. Is-sistema tar-rekordjar jew ta’ l-ipproċessar tad-dejta għandha tkun kapaċi tirrisolvi 
l-ħin sa ∀ 15-il sekonda.  
 
4.6.  Rekordjar tal-pressjoni 
 
4.6.1. Id-differenza ∆p bejn il-pressjoni barometrika fl-erja tat-test u l-pressjoni interna ta’ 
l-għeluq għandha, tul il-kejl ta’ l-emissjonijiet li jevaporaw, tkun rekordjata jew 
imdaħħla f’sistema li tipproċessa d-dejta bi frekwenza talanqas darba kull minuta.  
 
4.6.2. Il-preċiżjoni tas-sistema li tirrekordja l-pressjoni għandha tkun sa ∀ 2 kPa u l-
pressjoni għandha tkun kapaċi tiġi riżolta sa ∀ 0.2 kPa.  
 
4.6.3. Is-sistema li tirrekordja jew tipproċessa d-dejta għandha tkun kapaċi tirrisolvi l-ħin 
sa ∀15-il sekonda.  
 
4.7. Fannijiet 
 
4.7.1. Permezz ta’ fann jew blower wieħed jew aktar bil-bieba (bibien) SHED  miftuħa 
għandu jkun possibbli li titnaqqas il-konċentrazzjoni ta’ l-idrokarbons fiċ-ċejmber 
għal-livell ta’ l-idrokarbon ambjentali. 
 
4.7.2. Iċ-ċejmber għandu jkollha fann jew blower wieħed jew aktar bl-istess saħħa ta' 0.1 
sa 0.5 m3/min. li permezz tagħhom tista’ titħallat għal kollox l-atmosfera fl-għeluq. 
Għandu jkun possibbli li tintlaħaq temperatura uniformi u konċentrazzjoni ta' l-
idrokarbon uniformi fiċ-ċejmber waqt il-kejlijiet. Il-vettura fl-għeluq m'għandhiex 
tiġi sottoposta għal kurrent dirett ta' arja mill-fannijiet jew mill-blowers. 
 
4.8. Il-gassijiet 
 27.12.2006 MT Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea 421
E/ECE/324          Rev.1/Add.82/Rev.3  
E/ECE/TRANS/505   
4.8.1. Il-gassijiet puri li ġejjin għandhom ikunu disponibbli għall-kalibrar u t-tħaddim: 
 Arja sintetika purifikata:  (purità < 1 ppm C 1 ekwivalenti, 
 #1 ppm CO, #400 ppm CO 2, #0,1 ppm NO); 
 kontenut ta’ l-ossiġnu bejn 18 u 21 fil-mija bil-volum.  
 
Analizzatur ta’ l-idrokarbon tal-fjuwil tal-gass:  (40 ∀2 fil-mija idroġenu, u bbilanċja 
l-ħiljum b’inqas minn 1 ppm C 1 idrokarbon ekwivalenti, inqas minn 400 ppm CO 2), 
 
Propan  (C 3H 8): 99.5 fil-mija purità minima.  
 
Butanu  (C 4H 10): 98 fil-mija purità minima,  
 
Nitroġenu (N 2): 98 fil-mija purità minima.  
 
4.8.2. Gassijiet tal-kalibrar u gassijiet span  għandhom ikunu disponibbli b’taħlitiet ta’ 
propan (C 3H 8) u arja sintetika purifikata ġo fihom. Il-konċentrazzjonijiet vera tal-
gass tal-kalibrar għandhom ikunu mhux aktar minn 2 fil-mija tal-figuri dikjarati. Il-
preċiżjoni tal-gassijiet li tilfu fil-konċentrazzjoni miksuba meta jintuża’ dak li 
jiddividi l-gass għandha tkun sa ∀ 2 fil-mija tal-valur veru. Il-konċentrazzjonijiet 
speċifikati fl-Appendiċi 1 jistgħu jinkisbu wkoll permezz ta’ dak li jiddividi l-gass 
bl-użu ta’ l-arja sintetika bħala gass li jnaqqas il-konċentrazzjoni.  
 
4.9. Tagħmir ieħor 
 
4.9.1. L-umdità assoluta fl-erja tat-test għandha tkun tista’ titkejjel sa mhux aktar minn ∀ 
5 fil-mija.  
 
5. PROĊEDURA TAT-TEST 
 
5.1. Il-preparazzjoni tat-test 
 
5.1.1. Il-vettura hi ppreparata mekkanikament qabel it-test kif ġej: 
 
(a)  is-sistema ta’ l-egżost tal-vettura m’għandhiex tkun tnixxi, 
 
(b) il-vettura tista’ tkun imnaddfa bl-istim qabel it-test, 
 
(ċ) F'każ li tintuża’ l-għażla tat-tagħbija taċ-ċilindru tal-petrol (il-paragrafu 
5.1.5. t’hawn taħt) it-tank tal-fjuwil tal-vettura għandu jkun mgħammar 
b’senser tat-temperatura biex it-temperatura tkun tista’ tiġi mkejla fin-nofs 
tal-fjuwil fit-tank tal-fjuwil meta mimli sa 40 fil-mija ta' kemm jesa' , 
 
(d) fittings  oħra, adapters tal-mekkaniżmi jistgħu jitwaħħlu mas-sistema tal-
fjuwil sabiex jagħtu lok li jitbattal kollu t-tank tal-fjuwil.  Għal dan il-għan 
m’hemmx għalfejn tiġi modifikata l-qoxra tat-tank. 422 MT Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea 27.12.2006
E/ECE/324          Rev.1/Add.82/Rev.3  
E/ECE/TRANS/505   
 
(e) Il-fabbrikant jista’ jipproponi metodu tat-test sabiex iqis it-telf ta’ l-
idrokarbons minħabba l-evaporazzjoni li toħroġ biss mis-sistema tal-fjuwil 
tal-vettura.  
 
5.1.2. Il-vettura tittieħed fl-erja tat-test fejn it-temperatura ambjentali hi bejn 293 u 303 K 
(20 u 30 °C). 
 
5.1.3. Id-deterjorament taċ-ċilindru(/i) trid tiġi verifikata. Dan jista’ jsir billi jintwera li 
akkumula minimu ta’ 3,000 km.  Jekk dan ma jistax jintwera, tintuża’ l-proċedura li 
ġejja. F’każ ta’ sistema b’ħafna ċilindri kull ċilindru għandu jgħaddi mill-proċedura 
separatament. 
 
5.1.3.1. Iċ-ċilindru jitneħħa mill-vettura. Għandha tingħata attenzjoni speċjali waqt dan l-
istadju biex ma ssirx ħsara lill-komponenti u lis-sħuħija tas-sistema tal-fjuwil. 
 
5.1.3.2. Il-piż taċ-ċilindru għandu jiġi ċċekkjat. 
 
5.1.3.3.  Iċ-ċilindru hu mqabbad ma’ tank tal-fjuwil, jekk jista’ jkun wieħed fuq barra, mimli 
bil-fjuwil ta’ referenza, sa 40 fil-mija tal-volum tal-fjuwil tat-tank(ijiet). 
 
5.1.3.4. It-temperatura tal-fjuwil fit-tank tal-fjuwil għandha tkun bejn 183 K u 287 K (10 u 
14 °C). 
 
5.1.3.5.  It-tank tal-fjuwil (estern) hu msaħħan minn 288 K sa 318 K (15 sa 45 °C) ( żieda ta’ 
1 °C kull 9 minuti). 
 
5.1.3.6. Jekk iċ-ċilindru jilħaq il-punt fejn jinqasam qabel ma t-temperatura tilħaq 318 K 
(45 °C), is-sors tas-sħana għandu jintefa.  Imbagħad iċ-ċilindru jintiżen. Jekk iċ-
ċilindru ma laħaqx il-punt tal-qsim waqt it-tisħin għal 318 K (45 °C), il-proċedura 
mill-paragrafu 5.1.3.3. t’hawn fuq għandha tiġi mtennija sakemm isir il-qsim.  
 
5.1.3.7.  Il-punt tal-qsim għandu jiġi ċċekkjat kif deskritt fil-paragrafi 5.1.5. u 5.1.6. ta' dan l-
anness, jew permezz ta' arranġament kampjunarju u analitiku ieħor li kapaċi 
jidditektja l-emissjoni ta' l-idrokarbons miċ-ċilindru meta jinqasam. 
 
5.1.3.8. Iċ-ċilindru għandu jitnaddaf b'25  5 litri kull minuta bl-arja ta' l-emissjoni tal-
laboratorju sakemm jintlaħqu 300 skambju tal-volum tas-sodda.  
 
5.1.3.9.  Il-piż taċ-ċilindru għandu jkun iċċekkjat. 
 
5.1.3.10.  Il-passi tal-proċedura fil-paragrafi 5.1.3.4. sa 5.1.3.9. għandhom jiġu mtennija disa’ 
darbiet. It-test jista’ jiġi mitmum qabel dak, wara mhux anqas minn tliet ċikli tad-
deterjorament, jekk il-piż taċ-ċilindru wara l-aħħar ċikli ġie stabbilizzat. 
 
5.1.3.11. Iċ-ċilindru ta’ l-emissjonijiet li jevaporaw hu mqabbad mill-ġdid u l-vettura tinġab 
lura għall-kundizzjoni tat-tħaddim normali tagħha. 27.12.2006 MT Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea 423
E/ECE/324          Rev.1/Add.82/Rev.3  
E/ECE/TRANS/505   
 
5.1.4. Wieħed mill-metodi speċifikati fil-paragrafi 5.1.5. u 5.1.6. għandhom jintuża’ biex 
jipprekondizzjonaw iċ-ċilindru li jevapora. Għal vetturi b’ħafna ċilindri, kull 
ċilindru għandu jkun prekondizzjonat separatament. 
 
5.1.4.1. L-emissjonijiet taċ-ċilindru jitkejlu biex jiġi determinat il-punt tal-qsim. 
 
Il-punt tal-qsim huwa hawnhekk imfisser bħala l-punt li fih il-kwantità kumulattiva 
ta’ l-emissjonijiet ta' l-idrokarbons hi ugwali għal 2 grammi.  
 
5.1.4.2. Il-punt tal-qsim jista’ jiġi verifikat permezz ta’ l-għeluq madwar l-emissjonijiet li 
jevaporaw kif deskritti fil-paragrafi 5.1.5. u 5.1.6. rispettivament. Inkella, il-punt 
tal-qsim jista’ jkun determinat permezz ta’ ċilindru li jevapora awżiljarju mqabbad 
‘l isfel fiċ-ċilindru tal-vettura. Iċ-ċilindru awżiljarju għandu jkun imnaddaf sew bl-
arja xotta qabel ma jitgħabba. 
 
5.1.4.3.  Iċ-ċejmber li tkejjel għandha tiġi mnaddfa għal diversi minuti eżatt qabel it-test 
sakemm jinkiseb sfond stabbli.  Il-fann(ijiet) li jħallat l-arja fiċ-ċejmber għandu 
jinxtegħel f’dan il-ħin. 
 
L-analizzatur ta’ l-idrokarbon għandu jkun fuq żero u spanned  eżatt qabel it-test.  
 
5.1.5. Iċ-ċilindru jiġi mgħobbi b’binjiet tas-sħana repetuti sakemm jinqasam 
 
5.1.5.1.  It-tank(ijiet) tal-fjuwil tal-vettura(/i) hu (huma) mbattla permezz tad-drejn(ijiet) tat-
tank tal-fjuwil.  Dan għandu jsir sabiex ma jitnaddfux b’mod mhux normali jew ma 
jitgħabbewx b’mod mhux normali l-mekkaniżmi mwaħħla mal-vettura.  It-tneħħija 
tat-tapp tal-fjuwil hi normalment biżżejjed biex dan jintlaħaq. 
 
5.1.5.2. It-tank(ijiet) tal-fjuwil hu (huma) mimlija mill-ġdid bil-fjuwil tat-test f'temperatura 
ta' bejn 283 K sa 287 K (10 sa 14-il °C)) sa 40 ∀ 2 fil-mija tal-kapaċità volumetrika 
normali tat-tank. It-tapp(ijiet) tal-fjuwil tal-vettura għandu jkun imwaħħal f'dan il-
ħin. 
 
5.1.5.3. F’temp ta’ siegħa biex terġa’ timtela bil-fjuwil il-vettura għandha titqiegħed, bil-
magna mitfija, fl-għeluq madwar l-emissjonijiet li jevaporaw. Is-senser tat-
temperatura tat-tank tal-fjuwil hu mqabbad mas-sistema li tirrekordja t-temperatura. 
Sors tas-sħana għandu jitqiegħed sew fir-rigward tat-tank(ijiet) tal-fjuwil u mqabbad 
mal-kontrollur tat-temperatura. Is-sors tas-sħana hu speċifikat fil-paragrafu 4.4. 
t’hawn fuq. Fil-każ ta’ vetturi mgħammra b’aktar minn tank tal-fjuwil wieħed, it-
tankijiet kollha għandhom ikunu msaħħna bl-istess mod kif deskritt hawn taħt. It-
temperaturi tat-tankijiet għandhom ikunu identiċi għal sa ∀ 1.5 K.  
 
5.1.5.4. Il-fjuwil jista’ jiġi msaħħan b’mod artifiċjali għat-temperatura tal-bidu ta’ bi nhar 
ta’ 293 K (20 °C) ∀ 1 K. 
 424 MT Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea 27.12.2006
E/ECE/324          Rev.1/Add.82/Rev.3  
E/ECE/TRANS/505   
5.1.5.5. Meta t-temperatura tal-fjuwil tilħaq talanqas 292 K (19 °C), il-passi li ġejjin 
għandhom jittieħdu immedjament: il-blower li jnaddaf għandu jintefa; il-bibien ta' l-
għeluq jingħalqu u jiġu ssiġġillati; u jinbeda l-kejl tal-livell ta' l-idrokarbon fl-
għeluq. 
 
5.1.5.6. Meta t-temperatura tal-fjuwil tat-tank tal-fjuwil tilħaq 293 K (20 °C) tibda binja tas-
sħana lineari ta' 15 K (15 °C). Il-fjuwil għandu jissaħħan b’tali mod li t-temperatura 
tal-fjuwil waqt it-tisħin tikkonforma mal-funzjoni t’hawn taħt sa ∀ 1.5 K.  Il-ħin li 
jgħaddi tal-binja tas-sħana u taż-żieda fit-temperatura jiġi meħud.  
 
T r = T o + 0.2333 · t 
 
fejn: 
 
T r = it-temperatura meħtieġa (K); 
 
T o = it-temperatura inizjali (K);  
 
t = il-ħin mill-bidu tal-binja tas-sħana fit-tank f'minuti.  
 
5.1.5.7. Hekk kif isir il-qsim jew meta t-temperatura tal-fjuwil tilħaq 308 K (35 °C), liema 
minnhom tiġri l-ewwel, is-sors tas-sħana jintefa, il-bibien ta' l-għeluq ma jibqgħux 
issiġġillati u jinfetħu, u t-tapp(ijiet) tat-tank tal-fjuwil tal-vettura jitneħħa. Jekk il-
qsim ma jsirx sakemm it-temperatura tal-fjuwil hi 308 K (35 °C), is-sors tas-sħana 
jitneħħa mill-vettura, il-vettura titneħħa mill-għeluq ta’ l-emissjoni li tevapora u l-
proċedura kollha deskritta fil-paragrafu 5.1.7. t’hawn taħt tiġi mtennija sakemm isir 
il-qsim. 
 
5.1.6. Tagħbija tal-butanu  sal-punt tal-qsim 
 
5.1.6.1.  Jekk l-għeluq jintuża' biex ikun magħruf il-punt tal-qsim (ara l-paragrafu 5.1.4.2. 
t’hawn fuq) il-vettura għandha titqiegħed, bil-magna mitfija, fl-għeluq ta' l-
emissjoni li tevapora. 
 
5.1.6.2. Iċ-ċilindru ta’ l-emissjonijiet li jevaporaw għandu jkun preparat għall-operazzjoni 
tat-tagħbija taċ-ċilindru. Iċ-ċilindru m’għandux jitneħħa mill-vettura, sakemm l-
aċċess għalih fil-post normali tiegħu hu tant ristrett li t-tagħbija tista’ ssir 
raġonevolment billi jitneħħa ċ-ċilindru mill-vettura. Għandha tingħata attenzjoni 
speċjali waqt dan l-istadju biex ma ssirx ħsara lill-komponenti u lis-sħuħija tas-
sistema tal-fjuwil. 
 
5.1.6.3. Iċ-ċilindru hu mgħobbi b’taħlita magħmula minn 50 fil-mija butanu u 50 fil-mija 
nitroġenu bil-volum b’rata ta’ 40 gramma butanu kull siegħa. 
 
5.1.6.4. Hekk kif iċ-ċilindru jilħaq il-punt tal-qsim, is-sors tal-fwar għandu jingħalaq. 
 27.12.2006 MT Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea 425
E/ECE/324          Rev.1/Add.82/Rev.3  
E/ECE/TRANS/505   
5.1.6.5. Iċ-ċilindru ta’ l-emissjonijiet li jevaporaw imbagħad għandu jerġa’ jiġi mqabbad u l-
vettura tinġab lura fil-kundizzjoni normali tagħha tat-tħaddim. 
 
5.1.7.  Tbattil tal-fjuwil u mili mill-ġdid 
 
5.1.7.1. It-tank(ijiet) tal-fjuwil tal-vettura(/i) jiġi (jiġu) mbattal permezz tad-drejn(ijiet) tat-
tank tal-fjuwil. Dan għandu jsir sabiex ma jitnaddfux b’mod mhux normali jew ma 
jitgħabbewx b’mod mhux normali l-mekkaniżmi li jikkontrollaw l-evaporazzjoni 
mwaħħla mal-vettura. It-tneħħija tat-tapp tal-fjuwil hi normalment biżżejjed biex 
jintlaħaq dan. 
 
5.1.7.2. It-tank(ijiet) tal-fjuwil hu (huma) mimli/ja mill-ġdid bil-fjuwil tat-test f’temperatura 
ta’ bejn 291 ∀ 8 K (18 ∀ 8 °C) sa 40 +2  fil-mija tal-kapaċità volumetrika normali 
tat-tank. It-tapp(ijiet) tal-fjuwil tal-vettura għandhom ikunu mwaħħla f’dan il-punt.  
 
5.2. Sewqan prekondizzjonat 
 
5.2.1. Fi żmien siegħa minn meta titlesta t-tagħbija taċ-ċilindru skond il-paragrafi 5.1.5. 
jew 5.1.6. il-vettura titqiegħed fuq id-dajnamometru tax-xażi u tinstaq għal ċiklu 
wieħed tas-sewqan ta’ l-Ewwel Parti u għal żewġ ċikli tas-sewqan mit-Tieni Parti 
tat-test tat-Tip I kif speċifikat fl-Anness 4.  L-emissjonijiet ta’ l-egżost ma jittieħdux 
kampjuni tagħhom waqt din l-operazzjoni. 
 
5.3. Għaddis 
 
5.3.1. Fi żmien ħames minuti  minn mindu titlesta l-operazzjoni tal-prekondizzjonar 
speċifikata fil-paragrafu 5.2.1. t’hawn fuq il-bonnit tal-magna għandu jkun magħluq 
għal kollox u l-vettura titneħħa minn fuq ix-xażi tad-dajnamometru u tiġi pparkjata 
fiż-żona tat-tgħaddis. Il-vettura tiġi pparkjata għal minimu ta’ 12-il siegħa u 
massimu ta’ 36 siegħa. It-temperaturi taż-żejt tal-magna u tal-likwidu li jkessaħ 
għandhom ikunu laħqu t-temperatura taż-żona jew sa ∀ 3 K tagħha fl-aħħar tal-
perjodu.  
 426 MT Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea 27.12.2006
E/ECE/324          Rev.1/Add.82/Rev.3  
E/ECE/TRANS/505   
5.4.  Test tad-dajnamometru 
 
5.4.1.  Wara li jintemm il-perjodu tat-tgħaddis il-vettura tinstaq għal test tas-sewqan tat-
Tip I komplut kif deskritt fl-Anness 4 (test bi startjatura kiesħa urban u extra urban). 
Imbagħad il-magna tintefa. L-emissjonijiet ta’ l-egżost jista’ jittieħed kampjun 
minnhom waqt din l-operazzjoni iżda r-riżultati m’għandhomx jintużaw għall-fini 
ta’ l-approvazzjoni tat-tip ta’ l-emissjonijiet ta’ l-egżost. 
 
5.4.2. Fi żmien żewġ minuti tat-tkomplija tat-test tas-sewqan tat-Tip I speċifikat fil-
paragrafu 5.4.1. t’hawn fuq il-vettura tinstaq dawra oħra kundizzjonata magħmula 
minn ċiklu wieħed tat-test urban (startjatura sħuna) tat-test tat-Tip I.  Imbagħad il-
magna terġa’ tintefa.  L-emissjonijiet ta’ l-egżost m’hemmx għalfejn jittieħdu 
kampjuni tagħhom waqt din l-operazzjoni. 
 
5.5. Test dwar l-emissjonijiet li jevaporaw tat-tgħaddis sħun 
  
5.5.1. Qabel ma titlesta d-dawra tat-test iċ-ċejmber li tkejjel għandha titnaddaf għal diversi 
minuti sakemm jinkiseb sfond ta’ l-idrokarbon stabbli. Il-fann(ijiet) li jħalltu ta’ l-
għeluq għandhom ukoll jinxtegħlu f’dan il-ħin. 
 
5.5.2. L-analizzatur ta’ l-idrokarbon għandu wkoll jitqiegħed fuq żero u jiġi spanned  eżatt 
qabel it-test. 
 
5.5.3. Fl-aħħar taċ-ċiklu tas-sewqan il-bonnit tal-magna għandu jingħalaq għal kollox u l-
konnessjonijiet kollha bejn il-vettura u l-istend tat-test jiġu skonnettjati.  Il-vettura 
mbagħad tinstaq lejn iċ-ċejmber tat-tkejjil b’użu minimu tal-pedala tal-gass.  Il-
magna għandha tintefa qabel xi parti mill-vettura tidħol fiċ-ċejmber tat-tkejjil.  Il-ħin 
meta l-magna tiġi mitfija jittieħed fuq is-sistema li tirrekordja d-dejta  dwar il-kejl ta' 
l-emissjonijiet li jevaporaw u tibda tittieħed it-temperatura.  It-twieqi u l-kabini tal-
bagalji tal-vettura għandhom jinfetħu f’dan l-istadju, jekk ma jkunux diġa’ miftuħa. 
 
5.5.4. Il-vettura għandha tiġi mbuttata jew inkella mressqa fiċ-ċejmber tat-tkejjil bil-
magna mitfija. 
 
5.5.5. Il-bibien ta’ l-għeluq jingħalqu u jiġu ssiġġillati biex ma jnixxix gass minnhom 
f’temp ta’ żewġ minuti minn meta l-magna tintefa u f’temp ta’ seba’ minuti mill-
aħħar tas-sewqan ikkundizzjonat. 
 
5.5.6. Il-bidu ta’ perjodu ta’ tgħaddis sħun ta’ 60 ∀ 0.5 minuta jibda meta ċ-ċejmber jiġi 
ssiġġillat. Il-konċentrazzjoni, it-temperatura u l-pressjoni barometrika ta’ l-
idrokarbon jiġu mkejla biex jagħtu l-qari inizjali C HCi, P i u T i għat-test tat-tgħaddis 
sħun.  Dawn il-figuri huma użati fil-kalkolazzjoni ta’ l-emissjonijiet li jevaporaw, il-
paragrafu 6. t’hawn taħt.  It-temperatura ambjentali T ta’ l-għeluq m’għandhiex tkun 
inqas minn 296 K u mhux aktar minn 304 K waqt il-perjodu ta’ tgħaddis sħun ta’ 
60-minuta.  
 27.12.2006 MT Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea 427
E/ECE/324          Rev.1/Add.82/Rev.3  
E/ECE/TRANS/505   
5.5.7. L-analizzatur ta’ l-idrokarbon għandu jitqiegħed fuq żero u jiġi spanned  eżatt qabel 
it-tmiem tal-perjodu tat-test ta’ 60 ∀ 0.5 minuta.  
 
5.5.8. Fl-aħħar tal-perjodu tat-test ta’ 60 ∀ 0.5 minuta, il-konċentrazzjoni ta’ l-idrokarbon 
fiċ-ċejmber għandha titkejjel.  It-temperatura u l-pressjoni barometrika jitkejlu 
wkoll.  Dawn huma l-qari finali C HC f, P f u T f għat-test tat-tgħaddis sħun użat għall-
kalkolazzjoni fil-paragrafu 6. t’hawn taħt.  
 
5.6. Tgħaddis 
 
5.6.1. Il-vettura tat-test għandha tiġi mbuttata jew inkella mressqa lejn iż-żona tat-tgħaddis 
mingħajr ma tintuża’ l-magna u titgħaddas għal mhux inqas minn 6 sigħat u mhux 
aktar minn 36 siegħa bejn l-aħħar tat-test tat-tgħaddis sħun u l-bidu tat-test dwar l-
emissjoni bi nhar.  Għal talanqas 6 sigħat minn dan il-perjodu l-vettura għandha tiġi 
mxarrba f’293 ∀ 2 K (20 ∀ 2 °C).  
 
5.7. Test bi nhar 
 
5.7.1.  Il-vettura tat-test għandha tkun esposta għal ċiklu wieħed tat-temperatura ambjentali 
skond il-profil speċifikat fl-Appendiċi 2 ta’ dan l-anness b’devjazzjoni massima ta’ 
∀ 2 K fi kwalunkwe ħin.  Id-devjazzjoni tat-temperatura medja mill-profil, 
ikkalkulata permezz tal-valur assolut ta’ kull devjazzjoni mkejla, m’għandhiex 
teċċedi ∀ 1 K.  It-temperatura ambjentali għandha titkejjel talanqas kull minuta. Iċ-
ċiklar tat-temperatura jibda meta l-ħin T start = 0, kif speċifikat fil-paragrafu 5.7.6. 
t’hawn taħt.  
 
5.7.2. Iċ-ċejmber tat-tkejjil għandha titnaddaf għal diversi minuti eżatt qabel it-test 
sakemm ikun jista’ jinkiseb sfond stabbli.  Il-fann(ijiet) li jħalltu fiċ-ċejmber 
għandhom jinxtegħlu wkoll f'dan il-ħin. 
 
5.7.3. Il-vettura tat-test, bil-magna mitfija u t-twieqi u l-kabina(/i) tal-bagalji tal-vettura 
tat-test miftuħa għandhom jitressqu fiċ-ċejmber tat-tkejjil.  Il-fann(ijiet) li jħalltu 
għandhom ikunu aġġustati b'tali mod li jżommu veloċità minima taċ-ċirkolazzjoni 
ta' l-arja ta' 8 km/h taħt it-tank tal-fjuwil tal-vettura tat-test. 
 
5.7.4. L-analizzatur ta’ l-idrokarbon għandu jitqiegħed fuq żero u jiġi spanned  eżatt qabel 
it-test. 
 
5.7.5. Il-bibien ta’ l-għeluq għandhom ikunu magħluqa u ssiġġillati biex ma jnixxux gass. 
 
5.7.6. Fi żmien 10 minuti mill–għeluq u s-siġillar tal-bibien, il-konċentrazzjoni, it-
temperatura u l-pressjoni barometrika ta’ l-idrokarbon jitkejlu biex jagħtu l-qari 
inizjali C HCi, P i uT igħat-test ta’ bi nhar. Dan hu l-punt fejn il-ħin T start = 0. 
 
5.7.7. L-analizzatur ta’ l-idrokarbon għandu jitqiegħed fuq żero u jiġi spanned  eżatt qabel 
ma jintemm it-test. 
 428 MT Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea 27.12.2006
E/ECE/324          Rev.1/Add.82/Rev.3  
E/ECE/TRANS/505   
5.7.8. It-tmiem tal-perjodu kampjunarju ta' l-emissjonijiet jiġri 24 siegħa  minuti wara l-
bidu tat-teħid ta' kampjuni inizjali, kif speċifikat fil-paragrafu 5.7.6. t’hawn fuq. Il-
ħin li jgħaddi jiġi rrekordjat. Il-konċentrazzjoni, it-temperatura u l-pressjoni 
barometrika ta’ l-idrokarbon jitkejlu biex jagħtu l-qari finali C HCf, P f u T f għat-test 
ta’ bi nhar użat għall-kalkolazzjoni fil-paragrafu 6.  Dan itemm il-proċedura tat-test 
ta’ l-emissjonijiet li jevaporaw.  
 
6. KALKOLAZZJONI  
 
6.1. It-testijiet dwar l-emissjonijiet li jevaporaw deskritti fil-paragrafu 5. jagħtu lok biex 
jiġu kkalkulati l-emissjonijiet ta’ l-idrokarbon mill-fażijiet ta’ bi nhar u tat-tgħaddis 
sħun. Telf li jevapora minn kull waħda minn dawn il-fażijiet hu kkalkulat permezz 
tal-konċentrazzjonijiet, tat-temperaturi u tal-pressjonijiet inizjali u finali ta’ l-
idrokarbon fl-għeluq, flimkien mal-volum nett ta’ l-għeluq. Il-formula t’hawn taħt 
hi użata: 
 
 
 
 
  
 
fejn: 
 
M HC = il-piż ta’ l-idrokarbon fi grammi  
 
M HC,ou t = il-piż ta’ l-idrokarbon li joħroġ mill-għeluq, fil-każ ta’   l-
għeluq b’volum fiss għat-testjar ta’ l-emissjonijiet bi nhar  (grammi).  
 
M HC,i = il-piż ta’ l-idrokarbon li jidħol fl-għeluq, fil-każ ta’  l-għeluq   
 b’volum fiss għat-testjar ta’ l-emissjonijiet bi nhar  (grammi).  
 
C HC = il-konċentrazzjoni mkejla ta’ l-idrokarbon fl-għeluq  (volum 
 ppm f’C 1 ekwivalenti),  
 
V = il-volum nett ta’ l-għeluq f’metri kubi kkorreġut għall- 
 volum tal-vettura, bit-twieqi u l-kabina tal-bagalji  miftuħa. 
 Jekk il-volum tal-vettura ma jkunx determinat volum ta’ 
 1.42 m3 jiġi mnaqqas. 
 
T =  it-temperatura ambjentali taċ-ċejmber, f’K, 
 
P = il-pressjoni barometrika f’kPa, 
 
H/C = il-proporzjon ta’ l-idroġenu għall-karbonju, 27.12.2006 MT Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea 429
E/ECE/324          Rev.1/Add.82/Rev.3  
E/ECE/TRANS/505   
 
k = 1.2 . (12 + H/C); 
 
fejn: 
 
i = huwa l-qari inizjali, 
 
f = huwa l-qari finali, 
 
H/C = jitqies bħal 2.33 għat-telf tat-test bi nhar, 
 
H/C = jitqies bħala 2.20 għat-telf tat-tgħaddis sħun. 
 
6.2. Ir-riżultati globali tat-test 
 
L-emissjonijiet tal-piż globali ta’ l-idrokarbon għall-vettura huma meqjusa bħala:  
 
M total = M DI + M HS 
 
 fejn: 
 
M total  =  il-piż globali ta' l-emissjonijiet tal-vettura (grammi), 
 
M DI   =  il-piż ta’ l-emissjonijiet ta’ l-idrokarbon għat-test bi nhar (grammi), 
 
M HS    =  il-piż ta’ l-emissjonijiet ta’ l-idrokarbon għat-tgħaddis sħun (grammi). 
 
7. KONFORMITA` TAL-PRODUZZJONI 
 
7.1. Għat-testjar ta’ rutina ta’ produzzjoni fl-aħħar, id-detentur ta’ l-approvazzjoni jista’ 
juri konformità billi jieħu kampjun tal-vetturi li għandhom jilħqu r-rekwiżiti li 
ġejjin: 
 
7.2. Test dwar it-tnixxija 
 
7.2.1. Il-ventilaturi għall-atmosfera mis-sistema li tikkontrolla l-emissjonijiet għandhom 
ikunu iżolati. 
 
7.2.2. Pressjoni ta’ 370 ∀ 10 mm ta’ H 2O għandha tkun applikata fuq is-sistema tal-fjuwil.  
 
7.2.3. Il-pressjoni għandha titħalla toqgħod qabel ma tiġi iżolata s-sistema tal-fjuwil mis-
sors tal-pressjoni. 
 
7.2.4. Wara l-iżolament tas-sistema tal-fjuwil, il-pressjoni m’għandhiex taqa’ b’aktar minn 
50 mm ta' H 2O f'ħames minuti. 
 430 MT Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea 27.12.2006
E/ECE/324          Rev.1/Add.82/Rev.3  
E/ECE/TRANS/505   
7.3. Test għall-ventilazzjoni 
  
7.3.1. Il-ventilaturi għal barra mill-kontroll ta’ l-emissjoni għandhom ikunu iżolati. 
 
7.3.2. Pressjoni ta’ 370 ∀ 10 mm ta’ H 2O għandha tiġi applikata fuq is-sistema tal-fjuwil.  
 
7.3.3. Il-pressjoni għandha titħalla toqgħod qabel ma s-sistema tal-fjuwil tiġi iżolata mis-
sors tal-pressjoni. 
 
7.3.4. L-iżbokki tal-ventilazzjoni għal barra mis-sistemi li jikkontrollaw l-emissjonijiet 
għandhom jerġgħu jitwaħħlu skond il-kundizzjoni tal-produzzjoni. 
 
7.3.5. Il-pressjoni tas-sistema tal-fjuwil għandha taqa’ għal taħt il-100 mm ta’ H 20 f’mhux 
inqas minn 30 sekonda iżda f’mhux aktar minn żewġ minuti. 
 
7.3.6. Fuq talba tal-fabbrikant il-kapaċità funzjonali għall-ventilazzjoni tista’ tintwera 
permezz ta’ proċedura alternattiva ekwivalenti. Il-proċedura speċifika għandha 
tintwera mill-fabbrikant lis-servizz tekniku waqt il-proċedura ta’ l-approvazzjoni 
tat-tip. 
 
7.4. Test tat-tindif 
 
7.4.1. Tagħmir li kapaċi jidditektja rata ta’ fluss ta’ arja ta’ 1.0 litru f’minuta għandu jkun 
imqabbad mad-daħla tat-tindif u kontenitur tal-pressjoni kbir biżżejjed biex ma 
jħallix effett fuq is-sistema tat-tindif għandu jkun imqabbad permezz ta’ valv li 
jiswiċċja mad-daħla tat-tindif, jew b’mod alternattiv. 
 
7.4.2. Il-fabbrikant jista’ juża’ miter tal-fluss kif jixtieq hu, jekk ikun aċċettabbli għall-
awtorità kompetenti. 
 
7.4.3. Il-vettura għandha titħaddem b’tali mod li kull karatteristika tad-disinn tas-sistema 
li tnaddaf li tista’ tirristrinġi l-operazzjoni tat-tindif tiġi ditektjata u ċ-ċirkostanzi 
nnutati. 
 
7.4.4. Waqt li l-magna qed taħdem fil-limiti nnutati fil-paragrafu 7.4.3. t’hawn fuq, il-fluss 
ta’ l-arja għandu jkun determinat jew permezz: 
 
7.4.4.1. tal-mekkaniżmu indikat fil-paragrafu 7.4.1. t’hawn fuq billi jinxtegħel. Waqgħa fil-
pressjoni minn dik atmosferika għal livell li jindika li volum ta’ 1.0 litru ta’ arja 
għadda fis-sistema li tikkontrolla l-emissjonijiet li jevaporaw f’minuta għandha tiġi 
osservata; jew 
 
7.4.4.2. jekk jintuża’ mekkaniżmu alternattiv li jkejjel il-fluss, għandu jkun jista’ jiġi 
ditektjat qari ta’ mhux inqas minn 1.0 litri kull minuta. 
 27.12.2006 MT Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea 431
E/ECE/324          Rev.1/Add.82/Rev.3  
E/ECE/TRANS/505   
7.4.4.3. Fuq talba tal-fabbrikant tista’ tintuża’ proċedura alternattiva tat-test tat-tindif, jekk 
il-proċedura ġiet ippreżentata u aċċettata mis-servizz tekniku waqt il-proċedura ta’ 
l-approvazzjoni tat-tip. 
 
7.5. L-awtorità kompetenti li tat l-approvazzjoni tat-tip tista’ meta jidhrilha tivverifika l-
metodi ta' kontroll dwar il-konformità applikabbli għal kull unità ta' produzzjoni. 
 
7.5.1. L-ispettur għandu jieħu kampjun kbir biżżejjed mis-serje. 
 
7.5.2. L-ispettur jista’ jittestja dawn il-vetturi billi japplika l-paragrafu 8.2.5. ta’ dan ir-
Regolament. 
 
7.6. Jekk ir-rekwiżiti tal-paragrafu 7.5. t’hawn fuq ma jintlaħqux, l-awtorità kompetenti 
għandha tiżgura li jittieħdu l-passi kollha neċessarji sabiex terġa’ tiġi stabbilita l-
konformità tal-produzzjoni kemm jista’ jkun malajr. 
 432 MT Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea 27.12.2006
E/ECE/324          Rev.1/Add.82/Rev.3  
E/ECE/TRANS/505   
Anness 7 – Appendiċi 1  
 
KALIBRAR TAT-TAGĦMIR GĦAT-TESTJAR TA’ L-EMISSJONIJIET LI JEVAPORAW  
 
1. FREKWENZA U  METODI TA’ KALIBRAR 
 
1.1. It-tagħmir kollu għandu jkun kalibrat qabel jintuża’ l-ewwel darba u mbagħad 
ikkalibrat kemm ikun hemm bżonn u fi kwalunkwe każ fix-xahar qabel it-testjar ta’ 
l-approvazzjoni tat-tip. Il-metodi ta’ kalibrar li jridu jintużaw kif deskritt f’dan l-
Appendiċi. 
 
1.2. Normalment is-serje ta’ temperaturi li huma msemmija l-ewwel għandhom 
jintużaw. Is-serje ta’ temperaturi fil-parentesi kwadri jistgħu inkella jintużaw. 
 
2. KALIBRAR TA’ L-GĦELUQ 
 
2.1. Determinazzjoni inizjali tal-volum intern ta’ l-għeluq 
 
2.1.1. Qabel tintuża’ għall-ewwel darba, il-volum intern taċ-ċejmber għandu jkun 
determinat kif ġej: 
 
Id-dimensjonijiet interni taċ-ċejmber jitkejlu sew, billi jagħtu lok għal xi 
irregolaritajiet bħall-ħadid tal-brejżing. Il-volum intern taċ-ċejmber ikun magħruf 
minn dawn il-kejlijiet.  
 
Għall-għeluq b’volum varjabbli, l-għeluq għandu jkun mqabbad ma’ volum fiss 
meta l-għeluq jinżamm f’temperatura ambjentali ta’ 303 K (30 °C) [(302 K 
(29 °C)]. Dan il-volum nominali għandu jkun jista’ jiġi mtenni sa ∀ 0.5 fil-mija tal-
valur rappurtat.  
 
2.1.2. Il-volum intern nett jiġi determinat billi jitnaqqas 1.42 m3 mill-volum intern taċ-
ċejmber. Inkella l-volum tal-vettura tat-test bil-kabina tal-bagalji u bit-twieqi 
miftuħin jista’ jintuża’ minflok il-1.42 m3. 
 
2.1.3. Iċ-ċejmber għandha tiġi ċċekkjata bħal fil-paragrafu 2.3. t’hawn taħt. Jekk il-piż tal-
propan  ma jikkorrispondix mal-piż injettat sa ∀ 2 fil-mija, imbagħad trid tittieħed 
azzjoni korrettiva.  
 
2.2. Determinazzjoni ta’ l-emissjonijiet ta’ l-isfond taċ-ċejmber 
 
Din l-operazzjoni tiddetermina jekk iċ-ċejmber ma fihiex xi materjal li jitfa 
ammonti sinifikanti ta’ idrokarbons. L-ispezzjoni għandha ssir meta l-għeluq jibda 
jaħdem, wara xi operazzjonijiet fl-għeluq li jistgħu jaffettwaw l-emissjonijiet fl-
isfond u bi frekwenza talanqas darba fis-sena. 
 27.12.2006 MT Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea 433
E/ECE/324          Rev.1/Add.82/Rev.3  
E/ECE/TRANS/505   
2.2.1. Għeluq b’volum varjabbli jista’ jitħaddem kemm fil-konfigurazzjoni tal-volum 
imqabbad kif ukoll tal-volum mhux imqabbad kif deskritt fil-paragrafu 2.1.1. 
t’hawn fuq, it-temperaturi ambjentali għandhom jinżammu f’308 K ∀ 2 K. 
(35 ∀ 2 °C) [309 K ∀ 2 K (36 ∀ 2 °C)] , tul il-perjodu ta’ 4-sigħat imsemmi hawn 
taħt.  
 
2.2.2. L-għeluq b’volum fiss għandu jitħaddem bil-kurrenti tal-fluss fid-daħla u fl-iżbokk 
magħluqa. It-temperaturi ambjentali għandhom jinżammu f'308 K ∀ 2 K (35 
∀ 2 °C) [309 K ∀ 2 K (36 ∀ 2 °C) tul il-perjodu ta’ 4-sigħat imsemmi hawn taħt.  
 
2.2.3. L-għeluq jista’ jiġi ssiġġillat u l-fann li jħallat jitħaddem għal perjodu ta’ sa 12-il 
siegħa qabel ma jibda l-perjodu kampjunarju ta’ l-isfond għal 4-sigħat. 
 
2.2.4. L-analizzatur (jekk ikun meħtieġ) għandu jiġi kalibrat, imbagħad imqiegħed fuq iż-
żero u jiġi spanned.  
 
2.2.5. L-għeluq għandu jiġi mnaddaf sakemm jinkiseb qari ta’ l-idrokarbon stabbli, u l-
fann li jħallat jinxtegħel jekk ma jkunx diġa’ mixgħul. 
 
2.2.6. Iċ-ċejmber imbagħad tiġi ssiġġillata u l-konċentrazzjoni, it-temperatura u l-pressjoni 
barometrika ta’ l-idrokarbon ta’ l-isfond jitkejlu.  Dan huwa l-qari inizjali C HCi, P i, T i 
użat fil-kalkolazzjoni ta' l-isfond ta' l-għeluq. 
 
2.2.7. L-għeluq jitħalla joqgħod mingħajr ma jiġi disturbat bil-fann tat-taħlit mixgħul għal 
perjodu ta’ erba’ sigħat. 
 
2.2.8. Fl-aħħar ta’ dan il-ħin l-istess analizzatur jintuża’ biex ikejjel il-konċentrazzjoni ta’ 
l-idrokarbon fiċ-ċejmber.  It-temperatura u l-pressjoni barometrika jitkejlu wkoll.  
Dan huwa l-qari finali C HCf, P f, T f 
 
2.2.9. Il-bidla fil-piż ta’ l-idrokarbons fl-għeluq għandha tkun ikkalkulata tul iż-żmien tat-
test skond il-paragrafu 2.4. t’hawn taħt u m'għandhiex teċċedi 0.05 g. 
 
2.3. Test tal-kalibrar u kemm iżomm idrokarbon fiċ-ċejmber 
 
It-test tal-kalibrar u ta’ kemm iżomm idrokarbon fiċ-ċejmber jipprovdi spezzjoni 
fuq il-volum ikkalkulat fil-paragrafu 2.1. t’hawn fuq u jkejjel ukoll kwalunkwe rata 
tat-tnixxija.  Ir-rata tat-tnixxija fl-għeluq għandha tiġi determinata meta l-għeluq 
jibda jaħdem, wara kull operazzjoni fl-għeluq li tista’ taffetwa s-sħuħija ta’ l-
għeluq, u talanqas darba f’xahar minn hemm 'l quddiem.  Jekk sitt spezzjonijiet fix-
xahar dwar kemm iżomm jiġu mitmuma b’suċċess mingħajr azzjoni korrettiva, ir-
rata tat-tnixxija ta’ l-għeluq tista’ tiġi determinata kull tliet xhur minn hemm ‘l 
quddiem dejjem jekk ma tkunx meħtieġa l-ebda azzjoni korrettiva.  
 
2.3.1. L-għeluq għandu jitnaddaf sakemm tintlaħaq konċentrazzjoni stabbli ta’ l-
idrokarbon. Il-fann li jħallat jinxtegħel, jekk ma jkunx diġa’ mixgħul.  L-analizzatur 434 MT Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea 27.12.2006
E/ECE/324          Rev.1/Add.82/Rev.3  
E/ECE/TRANS/505   
ta’ l-idrokarbon jitqiegħed fuq żero, jiġi kalibrat jekk ikun hemm bżonn, u jiġi 
spanned.  
 
2.3.2. Fl-għeluq bil-volum varjabbli, l-għeluq għandu jkun imqabbad mal-pożizzjoni tal-
volum nominali.  Fl-għeluq bil-volum fiss il-kurrenti tal-fluss fl-iżbokk u fid-daħla 
għandhom ikunu magħluqa.  
 
2.3.3. Is-sistema li tikkontrolla t-temperatura ambjentali mbagħad tinxtegħel (jekk ma 
tkunx diġa’ mixgħula) u aġġustata għat-temperatura inizjali ta’ 308 K (35 °C) [309 
K (36 °C)]. 
 
2.3.4. Meta l-għeluq joqgħod f’308 K ∀ 2 K (35 ∀ 2 °C) [309 K ∀ 2 K (36 ∀ 2 °C)], l-
għeluq jiġi ssiġġillat u l-konċentrazzjoni, it-temperatura u l-pressjoni barometrika 
fl-isfond jitkejlu. Dan huwa l-qari inizjali C HCi, P i, T i użat biex jiġi kalibrat l-għeluq.  
 
2.3.5. Kwantità ta’ madwar 4 grammi ta’ propan tiġi injettata fl-għeluq. Il-piż tal-propan 
għandu jiġi mkejjel għal eżattezza u preċiżjoni ta’ ∀ 2 fil-mija tal-valur imkejjel.  
 
2.3.6. Il-kontenut taċ-ċejmber għandu jitħalla jitħawwad għal ħames minuti u mbagħad l-
konċentrazzjoni, it-temperatura u l-pressjoni barometrika ta’ l-idrokarbon jitkejlu. 
Dan huwa l-qari C HCf, P f, T f għall-kalibrar ta’ l-għeluq kif ukoll tal-qari inizjali C HC i, 
P i, T i għall-ispezzjoni ta’ kemm iżomm. 
 
2.3.7. Abbażi tal-qari meħud skond il-paragrafi 2.3.4. u 2.3.6. hawn fuq u l-formula fil-
paragrafu 2.4. t’hawn taħt, il-piż tal-propan  fl-għeluq hu kkalkulat. Dan għandu 
jkun sa ± 2 fil-mija tal-piż tal-propan imkejjel fil-paragrafu 2.3.5. t’hawn fuq. 
 
2.3.8. Għall-għeluq bil-volum varjabbli l-għeluq m'għandux jibqa’ mqabbad mal-
konfigurazzjoni tal-volum nominali. Għall-għeluq bil-volum fiss, il-kurrenti tal-
fluss fl-iżbokk u fid-daħla għandhom jinfetħu. 
 
2.3.9. Il-proċess imbagħad jinbeda biċ-ċiklar tat-temperatura ambjentali minn 308 K 
(35 °C) sa 293 K (20 °C) u lura għal 308 K (35 °C) [308.6 K (35.6 °C) għal 295.2 K 
(22.2 °C) u lura għal  308.6 K (35.6 °C)] fuq perjodu ta’ 24 siegħa skond il-profil 
[profil alternattiv] speċifikat fl-Appendiċi 2 ta’ dan l-anness fi 15-il minuta mis-
siġillar ta’ l-għeluq.  (Tolleranzi kif speċifikati fil-paragrafu 5.7.1. ta’ l-Anness 7). 
 
2.3.10. Kif jitlesta l-perjodu taċ-ċiklar ta’ 24 siegħa, il-konċentrazzjoni, it-temperatura u l-
pressjoni barometrika finali ta' l-idrokarbon jitkejlu u jiġu rekordjati. Dan huwa l-
qari finali C HCf, P f, T f għall-ispezzjoni ta’ kemm iżomm l-idrokarbon. 
 
2.3.11. Permezz tal-formula fil-paragrafu 2.4. t’hawn taħt, il-piż ta' l-idrokarbon imbagħad 
jiġi kkalkulat mill-qari meħud fil-paragrafi 2.3.10. u 2.3.6. t’hawn fuq. Il-piż 
m'għandux ivarja b'aktar minn 3 fil-mija mill-piż ta' l-idrokarbon mogħti fil-
paragrafu 2.3.7. t’hawn fuq. 
 
2.4. Kalkolazzjonijiet 27.12.2006 MT Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea 435
E/ECE/324          Rev.1/Add.82/Rev.3  
E/ECE/TRANS/505   
 
Il-kalkolazzjoni tal-bidla fil-piż nett ta’ l-idrokarbon fl-għeluq tintuża’ biex tkun 
magħrufa r-rata ta' l-isfond u tat-tnixxija ta' l-idrokarbon taċ-ċejmber. Qari inizjali u 
finali tal-konċentrazzjoni, tat-temperatura u tal-pressjoni barometrika ta’ l-
idrokarbon jintużaw fil-formula li ġejja biex jikkalkulaw il-bidla fil-piż.  
 
 
 
fejn: 
 
M HC = il-piż ta’ l-idrokarbon fi grammi,  
 
M HC,ou t = il-piż ta’ l-idrokarbons li joħorġu mill-għeluq, fil-każ ta’   
  l-għeluq b’volum fiss għat-testjar ta' l-emissjoni bi nhar  
  (grammi)  
 
M HC,i = il-piż ta’ l-idrokarbons li jidħlu fl-għeluq meta jintuża'   
  għeluq b’volum fiss għat-testjar ta’ l-emissjonijiet bi nhar  
  (grammi)  
 
C HC = il-konċentrazzjoni ta’ l-idrokarbon fl-għeluq (ppm karbonju  
  (Nota : ppm karbonju = ppm propan  x 3)), 
 
V = il-volum ta’ l-għeluq f’metri kubi, 
 
T = it-temperatura ambjentali fl-għeluq, (K), 
 
P = il-pressjoni barometrika, (kPa), 
 
K = 17.6; 
 
fejn: 
i huwa l-qari inizjali, 
f  huwa l-qari finali. 
 
3. IĊĊEKKJAR TA’ L-ANALIZZATUR TA’ L-IDR OKARBON FID 
 
3.1. L-aħjar titjib tar-rispons tad-ditekter 
 
L-FID għandu jkun aġġustat kif speċifikat mill-fabbrikant ta’ l-istrument. Il-propan  
fl-arja għandu jintuża’ biex itejjeb ir-rispons fuq l-aktar firxa tat-tħaddim komuni. 
 
3.2. Kalibrar ta’ l-analizzatur HC 436 MT Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea 27.12.2006
E/ECE/324          Rev.1/Add.82/Rev.3  
E/ECE/TRANS/505   
 
L-analizzatur għandu jiġi kalibrat permezz tal-propan  fl-arja u permezz ta’ l-arja 
sintetika purifikata. Ara l-paragrafu 4.5.2. ta' l-Anness 4 (Gassijiet tal-kalibrar u 
gassijiet span ). 
 
Stabbilixxi kurva tal-kalibrar kif deskritt fil-paragrafi 4.1. sa 4.5. ta’ dan l-
appendiċi.  
 
3.3. Spezzjoni dwar l-interferenza ta’ l-ossiġnu u l-limiti rrikkmandati 
 
Il-fattur tar-rispons ( Rf) għal speċi partikolari ta’ idrokarbon huwa l-proporzjon tal-
qari FID C 1  għall-qari tal-konċentrazzjoni fiċ-ċilindru tal-gass, imfissra bħala ppm 
C 1. Il-konċentrazzjoni tal-gass tat-test għandha tkun fuq livell li jagħti rispons ta’ 
madwar 80 fil-mija tad-diflezzjoni ta’ l-iskala kollha, għall-firxa tat-tħaddim. Il-
konċentrazzjoni għandha tkun magħrufa, għal preċiżjoni ta’ 2 fil-mija b’referenza 
għall-standard tal-kejl tal-piż imfisser f’volum. Barra minn hekk iċ-ċilindru tal-gass 
għandu jkun prekondizzjonat għal 24 siegħa f'temperatura bejn 293 K u 303 K (20 u 
30 °C).  
 
Il-fatturi tar-rispons għandhom ikunu determinati meta jibda jaħdem analizzatur u 
minn hemm ‘l quddiem f’intervalli kbar ta’ manutenzjoni . Il-gass ta’ referenza li 
jrid jintuża’ huwa propan b'arja purifikata li tibbilanċja li titqies li tagħti fattur tar-
rispons ta' 1.00. 
 
Il-gass tat-test li jrid jintuża’ għall-interferenza ta' l-ossiġnu u l-firxa tal-fattur tar-
rispons irrikkmandat jinsabu hawn taħt:  
 
Il-propan u n-nitroġenu:     0.95 # Rf ≤  1.05. 
 
4. KALIBRAR TA’ L-ANALIZZATUR TA’ L-IDR OKARBON 
 
Kull waħda mill-firxiet normalment użati hi kkalibrata permezz tal-proċedura li 
ġejja: 
 
4.1. Stabbilixxi l-kurva tal-kalibrar b’talanqas ħames punti tal-kalibrar spazjati kemm 
jista' jkun indaqs tul il-firxa tat-tħaddim.  Il-konċentrazzjoni nominali tal-gass tal-
kalibrar bl-ogħla konċentrazzjonijiet għandha tkun talanqas 80 fil-mija ta’ l-iskala 
kollha. 
 
4.2. Ikkkalkula l-kurva tal-kalibrar permezz tal-metodu ta’ l-inqas skwers.  Jekk il-grad 
polynomial  li jirriżulta huwa akbar minn 3, imbagħad in-numru ta’ punti ta’ kalibrar 
għandu jkun talanqas in-numru tal-grad polynomial flimkien ma’ 2.  
 
4.3. Il-kurva tal-kalibrar m’għandhiex tvarja b’aktar minn 2 fil-mija mill-valur nominali 
ta’ kull gass tal-kalibrar. 
 27.12.2006 MT Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea 437
E/ECE/324          Rev.1/Add.82/Rev.3  
E/ECE/TRANS/505   
4.4. Permezz tal-koeffiċjenti tal- polynomial imnissla mill-paragrafu 3.2. t’hawn fuq, 
għandha tissawwar tabella bil-qari indikat imqabbel mal-konċentrazzjoni vera fi 
stadji ta’ mhux akbar minn 1 fil-mija ta’ l-iskala kollha.  Dan għandu jsir għal kull 
firxa kalibrata ta’ l-analizzatur.  It-tabella għandu jkun fiha wkoll dejta  oħra 
relevanti bħal: 
  
(a) id-dejta tal-kalibrar, il-qari fuq il-potenzjometru  ta' l-i span u żero (fejn 
jgħodd), 
 
(b) l-iskala nominali, 
 
(c) id-dejta ta’ referenza ta’ kull gass kalibrat użat, 
 
(d) il-valur proprja u dak indikat ta’ kull gass ta’ kalibrar użat flimkien mad-
differenzi fil-persentaġġ,  
 
(e) fjuwil FID u tip, 
 
(f) pressjoni ta’ l-arja FID.  
 
4.5. Jekk jista’ jiġi pruvat għas-sodisfazzjon tas-servizz tekniku li teknoloġija 
alternattiva (eż. il-kompjuter, swiċċ bil-firxa kkontrollata b'mod elettroniku) tista' 
tagħti preċiżjoni ekwivalenti, imbagħad jistgħu jintużaw dawk l-alternattivi. 
 438 MT Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea 27.12.2006
E/ECE/324          Rev.1/Add.82/Rev.3  
E/ECE/TRANS/505   
Anness 7 – Appendiċi 2  
  
Profil tat-temperatura ambjentali ta’ bi nhar  
għall-kalibrar ta’ l-għeluq  
u tat-test ta’ l-emissjoni ta’ bi nhar  Profil alternattiv tat-  
temperatura ambjentali ta’ bi nhar  
għall-kalibrar ta’ l-għeluq  
skond l-Anness 7,  
l-Appendiċi 1, il-paragrafi 1.2.  
u 2.3.9.  
 
Ħin (sigħat) 
Kalibra r TestIt-Temperatura  
(°C i) 
Il-ħin (sigħat)   
It-Temperatura 
(°C i)  
13 0/24 20.0 0 
35.6  
14 1 20.2 1 
35.3  
15 2 20.5 2 
34.5  
16 3 21.2 3 
33.2  
17 4 23.1 4 
31.4  
18 5 25.1 5 
29.7  
19 6 27.2 6 
28.2  
20 7 29.8 7 
27.2  
21 8 31.8 8 
26.1  
22 9 33.3 9 
25.1  
23 10 34.4 10 
24.3  
24/0 11 35.0 11 
23.7  
1 12 34.7 12 
23.3  
2 13 33.8 13 
22.9  
3 14 32.0 14 
22.6  
4 15 30.0 15 
22.2  
5 16 28.4 16 
22.5  
6 17 26.9 17 
24.2  
7 18 25.2 18 
26.8  
8 19 24.0 19 
29.6  
9 20 23.0 20 
31.9  
10 21 22.0 21 
33.9  
11 22 20.8 22 
35.1  
12 23 20.2 23 
35.4  
 24 
35.6 27.12.2006 MT Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea 439
E/ECE/324          Rev.1/Add.82/Rev.3  
E/ECE/TRANS/505   
 Anness 8  
 
TEST TAT-TIP VI  
(Verifikar ta' l-emissjonijiet medji ta' l-egżost tal-monossidu karboniku 
u ta’ l-idrokarbons wara startjatura kiesħa f’temperatura ambjentali baxxa)  
 
1. INTRODUZZJONI 
 
Dan l-anness japplika biss għal vetturi b’magni positive ignition . Jiddeskrivi t-tagħmir 
meħtieġ u l-proċedura għat-test tat-Tip VI imfisser fil-paragrafu 5.3.5. ta' dan ir-
Regolament sabiex jivverifika l-emissjonijiet tal-monossidu karboniku u ta' l-
idrokarbons f'temperaturi ambjentali baxxi.  Suġġetti indirizzati f'dan ir-Regolament 
jinkludu:  
 
Ir-rekwiżiti tat-tagħmir;  
 
(ii) Il-kundizzjonijiet tat-test; 
 
(iii) Il-proċeduri tat-test u r-rekwiżiti tad-dejta . 
 
2. L-APPARAT TAT-TEST 
 
2.1. Sommarju 
 
2.1.1. Dan il-kapitolu jittratta dwar l-apparat meħtieġ għat-testijiet ta’ l-emissjonijiet ta’ l-
egżost f’temperatura ambjentali baxxa tal-vetturi li għandhom magni positive ignition . 
It-tagħmir meħtieġ u l-ispeċifikazzjonijiet huma ekwivalenti għar-rekwiżiti għat-test 
tat-Tip I kif speċifikat fl-Anness 4, bl-appendiċi, jekk ir-rekwiżiti speċifiċi għat-test 
tat-Tip VI mhumiex preskritti.  Il-paragrafi 2.2. sa 2.6. jiddeskrivu d-devjazzjonijiet li 
jgħoddu għat-testjar f’temperatura ambjentali baxxa tat-Tip VI. 
 
2.2. Id-dajnamometru tax-xażi 
 
2.2.1. Ir-rekwiżiti tal-paragrafu 4.1. ta' l-Anness 4 japplikaw. Id-dajnamometru għandu jkun 
aġġustat sabiex jissimula l-operazzjoni ta’ vettura fit-triq f’266 K (-7 °C).  Dak l-
aġġustament jista’ jkun ibbażat fuq id-determinazzjoni tal-profil tal-forza tat-tagħbija 
fit-triq f’266 K (-7 °C).  Inkella r-reżistenza tas-sewqan determinata skond l-Appendiċi 
3 ta' l-Anness 4 tista' tkun aġġustata għal tnaqqis ta' 10 fil-mija tal-ħin fis-sewqan 
f'niżla mingħajr ma tintuża’ l-magna.  Is-servizz tekniku jista’ japprova l-użu ta’ metodi 
oħra li jiddeterminaw ir-reżistenza tas-sewqan. 
 
2.2.2. Għall-kalibrar tad-dajnamometru japplikaw id-dispożizzjonijiet ta’ l-Appendiċi 2 għal 
Anness 4. 440 MT Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea 27.12.2006
E/ECE/324          Rev.1/Add.82/Rev.3  
E/ECE/TRANS/505   
  
2.3. Is-sistema kampjunarja 
 
2.3.1. Id-dispożizzjonijiet tal-paragrafu 4.2. ta’ l-Anness 4 u l-Appendiċi 5 sa l-Anness 4 
japplikaw.  Il-paragrafu 2.3.2. ta’ l-Appendiċi 5 hu mmodifikat biex jinqara: 
 
“Il-konfigurazzjoni tal-pajpijiet, il-kapaċità tal-fluss tas- CVS,  u t-temperatura u l-
umdità speċifika ta’ l-arja mhux konċentrata (li tista’ tkun differenti mis-sors tal-
kombustjoni ta' l-arja tal-vettura) għandha tkun kontrollata biex kważi telimina għal 
kollox il-kondensazzjoni ta’ l-ilma fis-sistema (fluss ta’ 0.142 sa 0.165 m3/s huwa 
biżżejjed għal ħafna vetturi).” 
 
2.4. Tagħmir analitiku 
 
2.4.1. Id-dispożizzjonijiet tal-paragrafu 4.3. ta' l-Anness 4 japplikaw, iżda għat-testjar tal-
monossidu karboniku, id-dijossidu karboniku, u l-idrokarbon biss. 
 
2.4.2. Għall-kalibrar tat-tagħmir analitiku japplikaw id-dispożizzjonijiet ta’ l-Appendiċi 6 sa 
l-Anness 4. 
 
2.5. Il-gassijiet 
 
2.5.1. Id-dispożizzjonijiet tal-paragrafu 4.5. ta’ l-Anness 4 japplikaw, fejn dawn huma 
relevanti. 
 
2.6. Tagħmir ieħor 
 
2.6.1. Għat-tagħmir użat fil-kejl tal-volum, tat-temperatura, tal-pressjoni u ta' l-umdità 
japplikaw id-dispożizzjonijiet fil-paragrafi 4.4. u 4.6. ta' l-Anness 4. 
 
3. SEKWENZA TAT-TEST U FJUWIL TAT-TEST 
 
3.1. Rekwiżiti ġenerali 
 
3.1.1. Is-sekwenza tat-test fil-Figura 8/1 turi l-passi li jiltaqgħu magħhom hekk kif il-vettura 
tat-test tgħaddi mill-proċeduri għat-test tat-Tip VI. Il-livelli tat-temperatura ambjentali 
li tiltaqa’ magħhom il-vettura tat-test għandu jkollhom medja ta’: 266 K (-7 °C) ∀ 3 K 
u mhux inqas minn 260 K (-13 °C), jew aktar minn 272 K (-1 °C).  
 
It-temperatura tista’ ma taqax taħt il-263 K (-10 °C), jew teċċedi 269 K (-4 °C) għal 
aktar minn tliet minuti konsekuttivi.  
 27.12.2006 MT Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea 441
E/ECE/324          Rev.1/Add.82/Rev.3  
E/ECE/TRANS/505   
 3.1.2. It-temperatura taċ-ċellola tat-test immonitorjata waqt it-testjar għandha titkejjel f'dak li 
joħroġ mill-fann li jkessaħ (il-paragrafu 5.2.1. ta' dan l-anness). It-temperatura 
ambjentali rrappurtata għandha tkun il-medja aritmetika tat-temperaturi taċ-ċellola tat-
test imkejla f’intervalli kostanti li ma jkunux aktar minn minuta 'l bogħod minn xulxin. 
 
3.2. Il-proċedura tat-test 
 
Iċ-ċiklu tas-sewqan urban ta’ l-Ewwel Parti skond il-Figura 1/1 fl-Anness 4, l-
Appendiċi 1, hi magħmula minn erba’ ċikli urbani elementari li flimkien jagħmlu ċiklu 
komplut ta’ l-Ewwel Parti.  
 
3.2.1. L-istartjar tal-magna, il-bidu tat-teħid tal-kampjuni u l-operazzjoni ta' l-ewwel ċiklu 
għandhom ikunu skond it-Tabella 1.2 u l-Figura 1/1 fl-Anness 4. 
 
3.3. Preparazzjoni għat-test 
 
3.3.1. Għall-vettura tat-test japplikaw id-dispożizzjonijiet tal-paragrafu 3.1. ta’ l-Anness 4. 
Biex jiġi ssettjat il-piż ekwivalenti ta’ l-inerzja fuq id-dajnamometru japplikaw id-
dispożizzjonijiet tal-paragrafu 5.1. ta' l-Anness 4. 442 MT Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea 27.12.2006
E/ECE/324          Rev.1/Add.82/Rev.3  
E/ECE/TRANS/505   
 Figura 8/1  
 
Proċedura għat-test b’temperatura ambjentali baxxa  
 
 27.12.2006 MT Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea 443
E/ECE/324          Rev.1/Add.82/Rev.3  
E/ECE/TRANS/505   
 START – BIDU 
If necessary: fuel drain and refill – Jekk hu meħtieġ battal mill-fjuwil u erġa' imla 
Preconditioning section 4 – kondizzjonar minn qabel – taqsima 4 
Two options – żewġ opzjonijiet 
Ambient cold-soak – tgħaddis kiesaħ ambjentali 
Forced cool down – imkessaħ 
Cold soak – mgħaddas fil-kesħa 
Low-temperature exhaust emission test – test għall-emissjonijiet ta' l-egżost f'temperatura baxxa 
 
3.4. Il-fjuwil tat-test  
 
3.4.1. Il-fjuwil tat-test irid jikkonforma ma’ l-ispeċifikazzjonijiet mogħtija fil-paragrafu 3. ta’ 
l-Anness 10. 
 
4. PREKUNDIZZJONAR TAL-VETTURA 
 
4.1. Sommarju 
 
4.1.1. Biex ikun assigurat li t-testijiet ta’ l-emissjonijiet jista’ jiġu riprodotti, il-vetturi tat-test 
għandhom jiġu kkundizzjonati b’mod uniformi. L-ikkundizzjonar hu magħmul minn 
sewqan preparatorju fuq dajnamometru tax-xażi segwit minn perjodu ta' tgħaddis qabel 
it-test ta' l-emissjonijiet skond il-paragrafu 4.3. 
 
4.2. Prekundizzjonar 
 
4.2.1. It-tank(ijiet) tal-fjuwil għandu jimtela bil-fjuwil speċifikat tat-test. Jekk il-fjuwil 
eżistenti fit-tank(ijiet) tal-fjuwil ma jilħaqx l-ispeċifikazzjonijiet li hemm fil-paragrafu 
3.4.1. t’hawn fuq, il-fjuwil eżistenti għandu jitbattal qabel ma t-tank jimtela bil-fjuwil. 
Il-fjuwil tat-test għandu jkun f’temperatura inqas minn jew ugwali għal 289 K 
(+16 °C). Għall-operazzjonijiet t’hawn fuq is-sistema li tikkontrolla l-emissjonijiet li 
jevaporaw m’għandhiex titnaddaf jew titgħabba b’mod mhux normali. 
 
4.2.2. Il-vettura hi mressqa lejn iċ-ċellola tat-test u mqiegħda fuq id-dajnamometru tax-xażi. 
 
4.2.3. Il-prekundizzjonar hu magħmul miċ-ċiklu tas-sewqan skond l-Anness 4, l-Appendiċi 1, 
il-Figura 1/1, l-Ewwel u t-Tieni Parti. Fuq talba tal-fabbrikant, vetturi li għandhom 
magni positive ignition  jistgħu jiġu prekundizzjonati b'ċiklu tas-sewqan wieħed ta' l-
Ewwel Parti u żewġ ċikli tas-sewqan tat-Tieni Parti. 
 
4.2.4. Waqt il-prekundizzjonar it-temperatura taċ-ċellola tat-test għandha tibqa’ relattivament 
kostanti u m’għandhiex għalfejn tkun ogħla minn 303 K (30 °C) 
 
4.2.5. Il-pressjoni tat-tajer tar-rota għandha tkun issettjata skond id-dispożizzjonijiet tal-
paragrafu 5.3.2. ta’ l-Anness 4. 
 444 MT Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea 27.12.2006
E/ECE/324          Rev.1/Add.82/Rev.3  
E/ECE/TRANS/505   
 4.2.6. Fi żmien għaxar minuti minn mindu jitlesta l-prekondizzjonar, il-magna għandha 
tintefa. 
 
4.2.7. Jekk jitlob il-fabbrikant u jkun approvat mis-servizz tekniku, jista’ jitħalla li jsir 
prekondizzjonar ieħor iżda f’każijiet eċċezzjonali. Is-servizz tekniku jista’ wkoll 
jagħżel li jagħmel prekondizzjonar ieħor. Il-prekondizzjonar addizzjonali hu magħmul 
minn skeda waħda jew aktar tas-sewqan taċ-ċiklu ta’ l-Ewwel Parti kif deskritt fl-
Anness 4, l-Appendiċi 1.  Safejn isir dak il-prekondizzjonar addizzjonali għandu 
jitniżżel fir-rapport tat-test. 
 
4.3. Metodi ta’ tgħaddis 
 
4.3.1. Waħda miż-żewġ metodi li ġejjin, li trid tintgħażel mill-fabbrikant, għandha tintuża’ 
biex tistabbilizza l-vettura qabel it-test ta’ l-emissjonijiet. 
 
4.3.2. Metodu standard 
 
Il-vettura tinħażen għal mhux inqas minn 12-il siegħa u għal mhux aktar minn 36 
siegħa qabel it-test ta' l-emissjonijiet ta' l-egżost f'temperatura ambjentali baxxa.  It-
temperatura ambjentali (bozza niexfa) waqt dan il-perjodu għandha tinżamm 
f’temperatura medja ta’:  
 
266 K (-7 °C) ∀ 3 K waqt kull siegħa ta’ dan il-perjodu u m’għandhiex tkun inqas 
minn 260 K (-13 °C) jew aktar minn 272 K (-1 °C). Barra minn hekk, it-temperatura 
tista’ ma taqax taħt 263 K (-10 °C) u lanqas aktar minn 269 K (-4 °C) għal aktar minn 
tliet minuti konsekuttivi.  
 
4.3.3. Metodu sfurzat 
 
Il-vettura għandha tinħażen għal mhux aktar minn 36 siegħa qabel it-test ta’ l-
emissjonijiet ta’ l-egżost f’temperatura ambjentali baxxa.  
 
4.3.3.1. Il-vettura m’għandhiex tinħażen f’temperaturi ambjentali li jeċċedu t-303 K (30 °C) 
waqt dan il-perjodu.  
 
4.3.3.2. It-tkessiħ tal-vettura jista’ jsir billi l-vettura tiġi mkessħa b'mod sfurzat għat-
temperatura tat-test. Jekk it-tkessiħ jiżdied permezz tal-fannijiet, il-fannijiet għandhom 
jitqiegħdu f’pożizzjoni vertikali sabiex jinkiseb it-tkessiħ  massimu tat-trejn u tal-
magna li ddawwar u mhux primarjament tas- sump.  Il-fannijiet m’għandhomx 
jitqiegħdu taħt il-vettura. 
 
4.3.3.3. It-temperatura ambjentali m’hemmx għalfejn tkun ikkontrollata b’mod strett wara li l-
vettura tkun tkessħet għal 266 K (-7 °C) ∀ 2 K, kif determinat minn temperatura taż-
żejt massa rappreżentattiva.  27.12.2006 MT Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea 445
E/ECE/324          Rev.1/Add.82/Rev.3  
E/ECE/TRANS/505   
  
It-temperatura taż-żejt massa rappreżentattiva hi t-temperatura taż-żejt imkejla ħdejn 
in-nofs tas- sump taż-żejt, mhux fil-wiċċ jew fil-qiegħ tas- sump  taż-żejt. Jekk jiġu 
mmonitorjati żewġ postijiet differenti jew aktar fiż-żejt, huma għandhom jilħqu r-
rekwiżiti kollha tat-temperatura.  
 
4.3.3.4. Il-vettura għandha tinħażen talanqas għal siegħa wara li tkun tkessħet għal 266 K 
(-7 °C) ∀ 2 K, qabel it-test ta’ l-emissjonijiet ta' l-egżost f’temperatura ambjentali 
baxxa. It-temperatura ambjentali (bozza niexfa) waqt dan il-perjodu għandha tilħaq 
medja ta’ 266 K (-7 °C) ∀ 3 K, u m’għandhiex tkun inqas minn 260 K (-13 °C) jew 
aktar minn 272 K (-1 °C),  
 
Barra minn hekk, it-temperatura ma tistax taqa’ taħt il-263 K (-10 °C) jew teċċedi l-
269 K 
(-4 °C), għal aktar minn tliet minuti konsekuttivi. 
 
4.3.4. Jekk il-vettura hi stabbilizzata f’266 K (-7 °C), f’żona separata u tiġi mgħoddija minn 
żona sħuna lejn iċ-ċellola tat-test, il-vettura għandha tiġi distabbilizzata fiċ-ċellola tat-
test għal talanqas sitt darbiet il-perjodu li fih il-vettura hi esposta għal temperaturi aktar 
sħan. It-temperatura ambjentali (bozza niexfa) waqt dan il-perjodu għandha tilħaq 
medja ta’ 266 K (-7 °C) ∀ 3 K u m’għandhiex tkun inqas minn 260 K (-13 °C) jew 
aktar minn 272 K (-1 °C).  
 
Barra minn hekk, it-temperatura ma tistax taqa’ taħt il-263 K (-10 °C) jew teċċedi l-
269 K (-4 °C), għal aktar minn tliet minuti konsekuttivi.  
 
5. PROĊEDURA TAD-DAJNAMOMETRU 
 
5.1.  Sommarju 
 
5.1.1. L-emissjoni kampjunarja ssir fuq proċedura tat-test magħmula miċ-ċiklu ta' l-Ewwel 
Parti (l-Anness 4, l-Appendiċi 1, il-Figura 1/1). L-istartjar tal-magna, it-teħid ta’ 
kampjuni immedjatament, l-operazzjoni fuq iċ-ċiklu ta’ l-Ewwel Parti u t-tifi tal-
magna jiffurmaw test komplet tat-temperatura ambjentali baxxa, b’ħin totali tat-test ta’ 
780 sekonda. L-emissjonijiet ta’ l-egżost jitilfu fil-konċentrazzjoni b'taħlit ma' l-arja 
ambjentali u kampjun proporzjonali kontinwu jinġabar għall-analiżi. Il-gassijiet ta’ l-
egżost miġbura fil-borża jiġu analizzati għall-idrokarbons, għall-monossidu karboniku, 
u għad-dijossidu karboniku. Kampjun parallel ta’ l-arja mnaqqsa mill-konċentrazzjoni 
hi analizzata bl-istess mod għall-monossidu karboniku, għall-idrokarbons u għad-
dijossidu karboniku. 
 446 MT Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea 27.12.2006
E/ECE/324          Rev.1/Add.82/Rev.3  
E/ECE/TRANS/505   
 5.2. Operazzjoni tad-dajnamometru 
 
5.2.1.  Fann li jberred 
 
5.2.1.1. Fann li jberred jitqiegħed b’tali mod li l-arja li tiffriska tiġi direzzjonata sew lejn ir-
redjejter (tkessiħ ta’ l-ilma) jew lejn id-dħul ta’ l-arja (ffriskar ta' l-arja) u lejn il-
vettura. 
 
5.2.1.2. Għall-vetturi bil-magna fuq quddiem, il-fann għandu jitqiegħed quddiem il-vettura, sa 
300 mm ‘il bogħod minnha. Fil-każ ta’ vetturi li għandhom il-magna fuq wara jew jekk 
l-arranġament t’hawn fuq mhux prattiku, il-fann li jberred għandu jitqiegħed b’tali 
mod li tgħaddi arja biżżejjed biex tiffriska l-vettura. 
 
5.2.1.3. Il-veloċità tal-fann għandha tkun tali, li fil-medda tat-tħaddim ta’ 10 km/h sa talanqas 
50 km/h, il-veloċità lineari ta’ l-arja fl-iżbokk tal-blower tkun sa ∀ 5 km/h tal-veloċità 
korrispondenti tar- roller.  L-għażla finali tal-blower għandhu jkollha l-karatteristiċi li 
ġejjin: 
 
(i) erja:  talanqas 0.2 m2, 
 
(ii) l-għoli tax-xifer t’isfel ‘l fuq mill-art: madwar 20 ċm. 
 
Inkella l-veloċità lineari ta' l-arja tal-blower għandha tkun talanqas 6 m/s (21.6 km/h). 
Fuq talba tal-fabbrikant, għal vetturi speċjali (eż. vannijiet, dawk li jsuqu fl-imħarbat) 
l-għoli tal-fann li jkessaħ jista’ jkun modifikat. 
 
5.2.1.4. Il-veloċità tal-vettura kif imkejla mid-dawrien tad-dajnamometru għandha tintuża’ (il-
paragrafu 4.1.4.4. ta’ l-Anness 4). 
 
5.2.3. Ċikli tat-testjar preliminari jistgħu jsiru jekk hemm bżonn, biex jiddeterminaw kif l-
aħjar li jiġi mqabbad l-aċċeleratur u l-pedali tal-brejk sabiex jintlaħaq ċiklu li jqarreb 
iċ-ċiklu teoretiku fi ħdan il-limiti preskritti, jew biex jagħti lok għall-aġġustament tas-
sistema kampjunarja. Dak id-dawrien għandu jsir qabel “L-ISTARTJAR” skond il-
Figura 8/1. 
 
5.2.4. L-umdità fl-arja għandha tinżamm baxxa biżżejjed biex ma tħallix li jkun hemm 
kondensazzjoni fuq id-dawrien tad-dajnamometru. 
 
5.2.5. Id-dajnamometru għandu jissaħħan sew kif irrikkmandat mill-fabbrikant tad-
dajnamometru, u permezz tal-proċeduri jew metodi ta’ kontroll li jassiguraw l-
istabbilità tal-forza frizzjonali li jifdal. 
 27.12.2006 MT Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea 447
E/ECE/324          Rev.1/Add.82/Rev.3  
E/ECE/TRANS/505   
 5.2.6. Il-ħin bejn it-tisħin tad-dajnamometru u l-bidu tat-test ta’ l-emissjonijiet m’għandux 
ikun itwal minn 10 minuti jekk il- bearings  tad-dajnamometru ma jissaħħnux 
indipendentement. Jekk il- bearings  tad-dajnamometru jissaħħnu indipendentement, it-
test ta’ l-emissjonijiet għandu jibda mhux aktar tard minn 20 minuta wara li jisħon id-
dajnamometru. 
 
5.2.7. Jekk is-saħħa tad-dajnamometru trid tiġi aġġustata b'mod manwali, għandha tiġi 
ssettjata fi żmien siegħa qabel il-fażi tat-test ta' l-emissjonijiet ta' l-egżost.  Il-vettura 
tat-test ma tistax tintuża’ biex isir l-aġġustament.  Id-dajnamometru, bl-użu ta' kontroll 
awtomatiku tas-settings tas-saħħa magħżula minn qabel, jista' jiġi ssettjat fi kwalunkwe 
ħin qabel ma jibda t-test ta' l-emissjonijiet. 
 
5.2.8. Qabel ma tkun tista’ tibda l-iskeda tas-sewqan tat-test ta’ l-emissjonijiet, it-temperatura 
taċ-ċellola tat-test għandha tkun 266 K (-7 °C) ∀ 2 K, kif imkejla fil-kurrent ta’ l-arja 
tal-fann li jkessaħ b’distanza massima ta’ 1.5 m mill-vettura.  
 
5.2.9. Waqt it-tħaddim tal-vettura l-mekkaniżmi li jsaħħnu u jiddefrostjaw għandhom 
jintfew. 
 
5.2.10. Id-distanza totali tas-sewqan jew tad-dawrien tar- roller  imkejla jiġu rekordjati. 
 
5.2.11. Vettura li tingrana fuq erba' roti għanda tiġi ttestjata fil-pożizzjoni tat-tħaddim ta’ 
ingranaġġ fuq żewġ roti. Id-determinazzjoni tas-saħħa totali tat-triq għas-setting tad-
dajnamometru ssir waqt li l-vettura titħaddem fl-ewwel mod tas-sewqan iddisinjat 
tagħha.  
 
5.3. Twettiq tat-test 
 
5.3.1. Id-dispożizzjonijiet tal-paragrafi 6.2. sa 6.6., minbarra 6.2.2., ta’ l-Anness 4 japplikaw 
fil-każ ta’ l-istartjar tal-magna, bit-twettiq tat-test u t-teħid ta’ kampjuni ta’ l-
emissjonijiet. It-teħid ta’ kampjuni jibda qabel jew meta tinbeda l-proċedura ta’ l-
istartjar tal-magna u jintemm fl-għeluq ta’ l-aħħar perjodu ta’ tħaddim meta ma tkunx 
fuq ger ta’ l-aħħar ċiklu elementari ta’ l-Ewwel Parti (ċiklu tas-sewqan urban), wara 
780 sekonda. 
 
L-ewwel ċiklu tas-sewqan jibda b’perjodu ta’ 11-il sekonda tħaddim mhux fuq ger 
hekk kif il-magna startjat.  
 
5.3.2. Għall-analiżi ta’ l-emissjonijiet kampjunati d-dispożizzjonijiet tal-paragrafu 7.2. ta’ l-
Anness 4 japplikaw.  Meta jkun qed jagħmel l-analiżi tal-kampjun ta' l-egżost is-servizz 
tekniku għandu joqgħod attent biex ma jħallix li jkun hemm kondensazzjoni tal-fwar 
ta' l-ilma fil-boroż kampjunarji tal-gass ta' l-egżost. 
 
5.3.3. Għall-kalkolazzjonijiet tal-piż ta’ l-emissjonijiet id-dispożizzjonijiet tal-paragrafu 8. 
ta’ l-Anness 4 japplikaw. 448 MT Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea 27.12.2006
E/ECE/324          Rev.1/Add.82/Rev.3  
E/ECE/TRANS/505   
  
6. REKWIŻITI OĦRA 
 
6.1. Strateġija irrazzjonali li tikkontrolla l-emissjonijiet 
 
6.1.1. Kull strateġija irrazzjonali dwar il-kontroll ta’ l-emissjonijiet li twassal biex is-sistema 
li tikkontrolla l-emissjonijiet tkun inqas effikaċi fil-kundizzjonijiet normali tat-tħaddim 
f’temperatura tas-sewqan baxxa, li s’issa mhix koperta b’testijiet ta’ l-emissjonijiet 
standardizzati, tista’ titqies bħala mekkaniżmu ta’ telf. 
 27.12.2006 MT Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea 449
E/ECE/324          Rev.1/Add.82/Rev.3  
E/ECE/TRANS/505   
 Anness 9  
 
TEST TAT-TIP V  
(Deskrizzjoni tat-test sopportabbli biex tkun ivverifikata d-durabbiltà  
tal-mekkaniżmi li jikkontrollaw it-tniġġis)  
 
1. INTRODUZZJONI 
 
Dan l-anness iddeskriva t-test biex tkun ivverifikata d-durabbiltà tal-mekkaniżmi ta’ 
kontra t-tniġġis li jgħammru lill-vetturi b’magni positive ignition  jew li jaħdmu bil-
kompressjoni waqt test tad-deterjorament ta’ 80,000 km.  
 
2. VETTURA TAT-TEST 
 
2.1. Il-vettura għandha tkun qed taħdem sew; il-magna u l-mekkaniżmi ta' kontra t-tniġġis 
għandhom ikunu ġodda.  Il-vettura tista’ tkun l-istess bħal dik ippreżentata għat-test tat-
Tip I, dan it-test tat-Tip I irid isir wara li l-vettura tkun instaqet għal talanqas 3,000 km 
taċ-ċiklu tad-deterjorament tal-paragrafu 5.1. t’hawn taħt. 
 
3. IL-FJUWIL 
 
It-test tad-durabbiltà jsir b’fjuwil adattat li jinstab fis-suq.  
 
4. MANUTENZJONI U AĠĠUSTAMENTI TAL-VETTURA 
 
Il-manutenzjoni, l-aġġustamenti kif ukoll l-użu tal-mezzi mekkaniċi li jħaddmu l-
vettura tat-test għandhom ikunu dawk irrikkmandati mill-fabbrikant.  
 
5. TĦADDIM TAL-VETTURA FUQ KORSA, FIT-TRIQ JEW FUQ 
DAJNAMOMETRU TAX-XAŻI 
 
5.1. Ċiklu tat-tħaddim 
 
Waqt it-tħaddim fuq il-korsa, fit-triq jew fuq bank tat-test tar- roller , id-distanza 
għandha tkun dik koperta skond l-iskeda tas-sewqan (il-Figura 9/1) deskritta hawn 
taħt: 
 
5.1.1. id-durabbiltà ta’ l-iskeda tat-test hi magħmula minn 11-il ċiklu li jkopru 6 kilometri 
kull wieħed, 
 
5.1.2. waqt l-ewwel erba’ ċikli, il-vettura titwaqqaf erba’ darbiet f'nofs iċ-ċiklu, bil-magna 
taħdem mhux fuq ger kull darba għal 15-il sekonda, 
 
5.1.3. aċċelerazzjoni normali u tnaqqis fl-aċċelerazzjoni, 450 MT Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea 27.12.2006
E/ECE/324          Rev.1/Add.82/Rev.3  
E/ECE/TRANS/505   
  
5.1.4. ħames esekuzzjonijiet ta' tnaqqis fl-aċċelerazzjoni f'nofs kull ċiklu, bi tnaqqis fil-
veloċità taċ-ċiklu għal 32 km/h, u l-vettura terġa' tiġi aċċelerata bil-mod sakemm 
tintlaħaq il-veloċità taċ-ċiklu, 
 
5.1.5. l-10 ċiklu jsir b’veloċità stabbli ta’ 89 km/h, 
 
5.1.6. il-11-il ċiklu jibda b’aċċelerazzjoni massima minn punt ta’ waqfien sa 113 km/h.  
F'nofs triq, il-brejkijiet jintgħafsu normali sakemm il-vettura tieqaf. Dan jiġi segwit 
b’perjodu ta’ tħaddim mhux fuq ger ta’ 15-il sekonda u aċċelerazzjoni massima oħra. 
 
L-iskeda mbagħad terġa’ tiġi startjata mill-bidu.  
Il-veloċità massima ta’ kull ċiklu tinsab fit-tabella li ġejja.  
 
 
Tabella 9.1  
Veloċità massima ta’ kull ċiklu  
 
 
Ċik lu  
Veloċità taċ-ċi kl u  
in k m / h 
 
1 
2 
3 
4 
5 
6 
7 
8 
9 
10 
11  
64 
48 
64 
64 
56 
48 
56 
72 
56 
89 
113 
 27.12.2006 MT Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea 451
E/ECE/324          Rev.1/Add.82/Rev.3  
E/ECE/TRANS/505   
 Figura 9/1  
 
Skeda tas-sewqan  
 
 
0 and 6 kilometers – kilometru 0 u 6 
Start – Bidu; Finish – Tmiem 
Decelerate to 32km/h then accelerate to lap speed – Naqqas għal 32km/h imbagħad żid għall-
veloċità tad-dawra 
Stop then accelerate to lap speed – Ieqaf imbagħad żid għall-veloċità tad-dawra 
 
5.2. Fuq talba tal-fabbrikant, tista’ tintuża’ skeda oħra tat-test tat-triq. Dawk l-iskedi 
alternattivi tat-test għandhom jiġu approvati mis-servizz tekniku qabel ma jsir it-test u 
għandu jkollhom kważi l-istess veloċità medja, tqassim ta’ veloċitajiet, numru ta’ 
waqfiet kull kilometru u numru ta' aċċelerazzjonijiet kull kilometru bħall-iskeda tas-452 MT Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea 27.12.2006
E/ECE/324          Rev.1/Add.82/Rev.3  
E/ECE/TRANS/505   
 sewqan użata fuq il-korsa jew fuq il-bank tat-test tar- roller , kif deskritti fil-paragrafu 
5.1. u l-Figura 9/1. 
 
5.3. It-test tad-durabbiltà, jew jekk il-fabbrikant għażel, it-test modifikat tad-durabbiltà 
għandu jsir sakemm il-vettura tkun għamlet minimu ta’ 80,000 km. 
 
5.4. Tagħmir tat-test 
 
5.4.1. Id-dajnamometru tax-xażi  
 
5.4.1.1. Meta t-test tad-durabbiltà jsir fuq id-dajnamometru tax-xażi, id-dajnamometru għandu 
jagħti lok li jsir iċ-ċiklu deskritt fil-paragrafu 5.1..  B’mod partikolari, għandu jkun 
mgħammar b'sistemi li jissimulaw l-inerzja u r-reżistenza għall-mixi ‘l quddiem. 
 
5.4.1.2. Il-brejk għandu jkun aġġustat biex jassorbi s-saħħa eżerċitata fuq ir-roti b’veloċità 
stabbli ta’ 80 km/h.  Il-metodi li jridu jiġu applikati biex jiddeterminaw din is-saħħa u 
biex jaġġustaw il-brejk huma l-istess bħal dawk deskritti fl-Appendiċi 3 ta’ l-Anness 4. 
 
5.4.1.3. Is-sistema ta’ tkessiħ tal-vettura għandha tagħti lok lill-vettura biex taħdem 
f’temperaturi simili għal dawk miksuba fit-triq (żejt, ilma, sistema ta’ l-egżost, eċċ.). 
 
5.4.1.4. Ċerti aġġustamenti u karatteristiċi oħra tal-bank tat-test jitqiesu li huma identiċi, fejn 
hemm bżonn, għal dawk deskritti fl-Anness 4 ta’ dan ir-Regolament, (l-inerzja, per 
eżempju, li tista’ tkun mekkanika jew elettronika). 
 
5.4.1.5. Il-vettura tista’ titneħħa, fejn hemm bżonn, għal bank differenti sabiex isiru testijiet li 
jkejlu l-emissjonijiet. 
 
5.4.2. Tħaddim fuq il-korsa jew fit-triq 
 
Meta t-test tad-durabbiltà jitlesta fuq il-korsa jew fit-triq, il-piż ta’ referenza tal-vettura 
jrid ikun talanqas ugwali għal dak miżmum għat-testijiet li saru fuq id-dajnamometru 
tax-xażi.  
 
6. TKEJJIL TA’ L-EMISSJONIJIET TA’ SUSTANZI LI JNIĠĠSU 
 
Fl-aħħar tat-test (0 km), u kull 10,000 km (± 400 km) jew aktar spiss, f’intervalli 
regolari sakemm ikunu koperti 80,000 km, l-emissjonijiet ta’ l-egżost jitkejlu skond it-
test tat-Tip I kif imfisser fil-paragrafu 5.3.1. ta' dan ir-Regolament.  Il-valuri ta' limitu li 
jrid ikun hemm konformità magħhom huma dawk stipulati fil-paragrafu 5.3.1.4. ta' dan 
ir-Regolament.  
 
Fil-każ ta’ vetturi mgħammra b'sistemi li jirriġeneraw perjodikament kif imfisser fil-
paragrafu 2.20. ta’ dan ir-Regolament, għandu jkun iċċekkjat li l-vettura mhix qed toqrob lejn perjodu ta’ riġenerazzjoni.  Jekk dan il-każ hu minnu, il-vettura trid tinstaq 27.12.2006 MT Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea 453
E/ECE/324          Rev.1/Add.82/Rev.3  
E/ECE/TRANS/505   
 sa l-aħħar tar-riġenerazzjoni.  Jekk ir-riġenerazzjoni ssir waqt il-kejl ta’ l-emissjonijiet,  
għandu jsir test ġdid (bil-prekondizzjonar inkluż), u l-ewwel riżultat ma jitqiesx.  
 
Ir-riżultati kollha ta’ l-emissjonijiet ta’ l-egżost għandhom jiġu plottjati bħala funzjoni 
tad-distanza tal-ġiri fuq sistema mqarrba lejn l-eqreb kilometru u l-linja li toqgħod l-
aħjar mqiegħda permezz ta’ l-inqas skwers titpinġa minn dawn il-punti kollha tad-
dejta . Din il-kalkolazzjoni m’għandhiex tqis ir-riżultati tat-test f'0 km.  
 
Id-dejta se tkun aċċettabbli biex tintuża’ fil-kalkolazzjoni tal-fattur tad-deterjorament 
biss jekk il-punti ta’ interpolazzjoni ta’ 6,400 km u 8,000 km fuq din il-linja huma fi 
ħdan il-limiti msemmija hawn fuq.  
 
Id-dejta xorta tibqa’ aċċettabbli meta linja dritta li toqgħod l-aħjar tgħaddi minn fuq 
limitu applikabbli b'niżla negattiva (il-punt ta' interpolazzjoni ta' 6,400 km hu ogħla 
mill-punt ta' interpolazzjoni ta' 80,000 km) iżda l-punt tad-dejta  proprja ta' 80,000 km 
huwa taħt il-limitu.  
 
Fattur tad-deterjorament ta’ l-emissjonijiet ta’ l-egżost li jimmultiplika ruħu għandu 
jkun ikkalkulat għal kull sustanza li tniġġes kif ġej:  
 
 
  
 
 fejn: 
 
 Mi 1 = il-piż ta’ l-emissjonijiet tas-sustanza li tniġġes i f’g/km interpolat għal 
6,400 km,  
 Mi 2 = il-piż ta’ l-emissjonijiet tas-sustanza li tniġġes i f’g/km interpolat għal 
80,000 km.  
 
Dawn il-valuri interpolati għandhom isiru sa minimu ta’ erba’ postijiet lejn il-lemin 
tal-punt deċimali qabel ma wieħed jiġi diviż bl-ieħor sabiex jiġi determinat il-fattur 
tad-deterjorament.  Ir-riżultat għandu jitqarreb lejn tliet postijiet lejn il-lemin tal-punt 
deċimali.  
 
Jekk fattur tad-deterjorament hu inqas minn wieħed, jitqies li hu ugwali għal wieħed.  
 454 MT Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea 27.12.2006
E/ECE/324          Rev.1/Add.82/Rev.3  
E/ECE/TRANS/505   
 Anness 10  
 
SPEĊIFIKAZZJONIJIET TAL-FJUWILS TA’ REFERENZA  
 
1. L-ISPEĊIFIKAZZJONIJIET TAL-FJUWILS TA’ REFERENZA BIEX JIĠU TTESTJATI 
VETTURI SKOND IL-LIMITI TA’ L-EMISSJONIJIET MOGĦTIJA F’RINGIELA A TAT-
TABELLA FIL-PARAGRAFU 5.3.1.4. -  TEST TAT-TIP I 
 
1.1. DEJTA TEKNIKA DWAR IL-FJUWIL TA’ REFERENZA LI JRID JINTUŻA’ BIEX JIĠU 
TTESTJATI VETTURI MGĦAMMRA B’MAGNI POSITIVE IGNITION  
 Tip: petrol bla ċomb 
Limiti 1 / Parametru  Unità minimi  massimi  Metodu tat-test  
Numru tar-riċerka ta’ l-ottan, 
RON  95.0 - EN 25164 
Numru tal-mutur ta’ l-ottan, 
MON  85.0 - EN 25163 
Id-densit à fi 15 °C kg/m3 748 762 ISO 3675 
Pressjoni tal-fwar reid kPa 56.0 60.0 EN 12 
Distillazzjoni:      
- it-temperatura inizjali ta’ meta 
jiftaħ jagħli  °C 24 40 EN-ISO 3405  
- evapora f’100 °C  fil-mija v/v  49.0 57.0 EN-ISO 3405  
- evapora f’150 °C  fil-mija v/v  81.0 87.0 EN-ISO 3405 
- punt finali fejn jagħli  °C 190 215 EN-ISO 3405 
Fdal fil-mija v/v  - 2 EN-ISO 3405 
Analiżi idrokarbonika:      
- olefins fil-mija v/v  - 10 ASTM D 1319 
- aromatiċi  fil-mija v/v  28.0 40.0 ASTM D 1319 
- benżin  fil-mija v/v  - 1.0 pr. EN 12177 
- saturates  fil-mija v/v  - bilanċ  ASTM D 1319 
Proporzjon tal-karbonju/idroġenu
  rapport  rapport   
Perjodu ta’ induzzjoni 2 / min. 480 - EN-ISO 7536 
Kontenut ta’ l-ossiġnu  fil-mija m/m  - 2.3 EN 1601 
Gomma eżistenti  mg/ml - 0.04 EN-ISO 6246 
Kontenut tal-kubrit 3 / mg/kg - 100 pr. EN ISO/DIS 
14596 
Klassi I korrużjoni tar-ram   - 1 EN-ISO 2160 
Kontenut ta' ċo mb  mg/l - 5 EN 237 
Konten ut ta ’ fosfr u  m g /l - 1.3 A STM D 32 31 
 
___________________ 
1/ Il-valuri kwotati fl-ispeċifikazzjonijiet huma “valuri vera”.  Meta jiġu stabbiliti l-valuri tal-limitu 
tagħhom it-termini ta’ ISO 4259 “Prodotti taż-żejt mhux raffinat – Determinazzjoni u 27.12.2006 MT Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea 455
E/ECE/324          Rev.1/Add.82/Rev.3  
E/ECE/TRANS/505   
 applikazzjoni ta’ dejta  preċiża f’relazzjoni mal-metodi tat-test” ġew applikati u meta ġie iffissat 
valur minimu, differenza minima ta’ 2R ‘il fuq miż-żero tqieset, meta jiġi ffissat valur massimu 
u minimu, id-differenza minima hi 4R (R= riproduċibbiltà). 
 
 Minkejja din il-miżura, li hi meħtieġa għal raġunijiet tekniċi, il-fabbrikant tal-fjuwils għandu 
xorta waħda jimmira lejn valur ta’ żero meta l-valur massimu stipulat huwa 2R u lejn il-valur medju fil-każ tal-kwotazzjonijiet tal-limiti massimi u minimi.  Jekk ikun meħtieġ li jiġu ċċarati 
l-mistoqsijiet dwar jekk il-fjuwil jilħaqx ir-rekwiżiti ta’ l-ispeċifikazzjonijiet, għandhom jiġu applikati t-termini ta’ ISO 4259.  
 2
/  Il-fjuwil jista’ jkun fih inibituri ta’ l-ossidazzjoni u d-dijattivaturi tal-metall normalment użati 
biex jistabbilizzaw il-flussi tal-petrol fir-raffinerija, iżda m'għandhomx jiġu miżjuda addittivi tad-deterġenti/li jinfirxu u żjut solvent. 
 3
/ Il-kontenut proprja tal-kubrit tal-fjuwil użat għat-test tat-Tip I għandu jkun rappurtat. 
 456 MT Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea 27.12.2006
E/ECE/324          Rev.1/Add.82/Rev.3  
E/ECE/TRANS/505   
  
1.2. DEJTA TEKNIKA DWAR IL-FJUWIL TA’ REFERENZA LI JRID JINTUŻA’ BIEX JIĠU 
TTESTJATI VETTURI MGĦAMMRA B’MAGNI DIŻIL 
 Tip: Fjuwil diżil
 
 
Limiti 1 / Parametru  Unità minimi  massimi  Metodu tat-Test  
Numru tas- cetane  2 /  52.0 54.0 EN-ISO 5165 
Densit à  f'15 °C  kg/m3 833 837 EN-ISO 3675 
Distillazzjoni:      
punt ta’ 50 fil-mija  °C 245 - EN-ISO 3405 
punt ta’ 95 fil-mija  °C 345 350 EN-ISO 3405 
il-punt finali ta’ meta jagħli  °C - 370 EN-ISO 3405 
It-temperatura li fiha l-fwar taż-żejt 
jista’ jaqbad  °C 55 - EN 22719 
CFPP °C - -5 EN 116 
Il-viskożit à f' 40 °C mm2/s 2.5 3.5 EN-ISO 3104 
Idrokarbons aromatiċi poliċikliċi  fil-mija m/m  3 6.0 IP 391 
Kontenut tal-kubrit 3 / mg/kg - 300 Pr. EN-ISO/DIS 14596 
Korrużjoni tar-ram   - 1 EN-ISO 2160 
Fdal tal-karbonju conradson  (10 
fil-mija DR)  fil-mija m/m  - 0.2 EN-ISO 10370 
Kontenut ta’ rmied  fil-mija m/m  - 0.01 EN-ISO 6245 
Kontenut ta’ l-ilma  fil-mija m/m  - 0.02 EN-ISO 12937 
Numru tan-newtralizzazzjoni (aċtu qawwi)
 mg KOH/g - 0.02 ASTM D 974-95 
Stabbilit à  ta’ l-ossidazzjoni 4 / mg/ml - 0.025 EN-ISO 12205 
Metodu ġdid u aħjar għall-aromatiċi poliċikliċi li qed 
jiżviluppaw
 fil-mija m/m  - - EN 12916 
 
__________________ 1
/ Il-valuri kwotati fl-ispeċifikazzjonijiet huma “valuri vera”.  Meta kienu qed jiġu stabbiliti l-
valuri tal-limiti tagħhom it-termini ta’ ISO 4259 “Prodotti taż-żejt mhux raffinat – Determinazzjoni u applikazzjoni ta’ dejta  preċiża marbuta mal-metodi tat-test" ġew applikati u biex ġie iffissat valur 
minimu, differenza minima ta’ 2R ‘il fuq miż-żero tqieset; biex ikun iffissat valur massimu u minimu, id-differenza minima hi 4R (R= riproduċibbiltà). 
 
  Minkejja din il-miżura, li hi meħtieġa għal raġunijiet tekniċi, il-fabbrikant tal-fjuwils għandu 
xorta waħda jimmira lejn valur ta’ żero fejn il-valur massimu stipulat huwa 2R u lejn il-valur medju 
fil-każ tal-kwotazzjonijiet tal-limiti massimi u minimi.  Jekk ikun meħtieġ li jiġu ċċarati l-
mistoqsijiet dwar jekk il-fjuwil jilħaqx ir-rekwiżiti ta’ l-ispeċifikazzjonijiet, għandhom jiġu applikati t-termini ta’ ISO 4259.  
 27.12.2006 MT Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea 457
E/ECE/324          Rev.1/Add.82/Rev.3  
E/ECE/TRANS/505   
 2/ Il-firxa għan-numru tas- cetane mhix skond ir-rekwiżiti ta’ firxa minima ta’ 4R.  Iżda, f’każ 
ta’ tilwim bejn dak li jissupplixxi l-fjuwil u min juża’ l-fjuwil, it-termini ta’ ISO 4259 jistgħu 
jintużaw biex jirrisolvu dak it-tilwim dejjem jekk kejlijiet repliċi, ta’ numru suffiċjenti biex tinħażen il-preċiżjoni meħtieġa, isiru b’referenza għal determinazzjonijiet waħdanija. 
 
3
/  Il-kontenut proprja tal-kubrit tal-fjuwil użat għat-test tat-Tip I għandu jiġi rappurtat. 
 
4/ Anki jekk l-istabbilità ta' l-ossidazzjoni hi kkontrollata, x'aktarx li t-tul taż-żmien kemm 
iddum maħżuna tibqa' tajba se jkun limitat.  Wieħed għandu jieħu parir mingħand il-fornitur dwar il-
kundizzjonijiet tal-ħżin u kemm iservu 458 MT Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea 27.12.2006
E/ECE/324          Rev.1/Add.82/Rev.3  
E/ECE/TRANS/505   
 2. L-ISPEĊIFIKAZZJONIJIET TAL-FJUWILS TA’ REFERENZA BIEX JIĠU TTESTJATI 
VETTURI SKOND IL-LIMITI TA’ EMISSJONIJIET FIR-RINGIELA B TAT-TABELLA FIL-PARAGRAFU 5.3.1.4. - TEST TAT-TIP I  
 
2.1.  DEJTA TEKNIKA DWAR IL-FJUWIL TA’ REFERENZA LI JRID JINTUŻA’ BIEX 
JIĠU TTESTJATI VETTURI MGĦAMMRA B’MAGNI POSITIVE IGNITION  
 
Tip: Petrol bla ċomb  
 
Limiti 1 / Parametru  Unità minimi  massimi  Metodu tat-Test  
Numru tar-riċerka ta’ l-ottan, 
RON  95.0 - EN 25164 
Numru tal-mutur ta’ l-ottan, MON
  85.0 - EN 25163 
Densit à  fi 15 °C  kg/m3 740 754 ISO 3675 
Pressjoni tal-fwar reid kPa 56.0 60.0 PrEN ISO 13016-1 
(DVPE) 
Distillazzjoni:      
- Evaporat f’70 °C  fil-mija v/v  24.0 40.0 EN-ISO 3405 
- Evaporat f’100 °C  fil-mija v/v  50.0 58.0 EN-ISO 3405 
- Evaporat f’150 °C  fil-mija v/v  83.0 89.0 EN-ISO 3405 
- punt finali ta’ meta jagħli  °C 190 210 EN-ISO 3405 
Fdal fil-mija v/v  - 2.0 EN-ISO 3405 
Analiżi idrokarbonika:      
Olefins  fil-mija v/v  - 10.0 ASTM D 1319 
Aromatiċi  fil-mija v/v  29.0 35.0 ASTM D 1319 
Saturates  fil-mija v/v  Rapport  ASTM D 1319 
Benżin  fil-mija v/v  - 1.0 Pr. EN 12177 
Proporzjon tal-karbonju/idroġenu
  Rapport   
Perjodu ta’ induzzjoni 2 / minuti 480 - EN-ISO 7536 
Kontenut ta’ ossiġnu  fil-mija m/m  - 1.0 EN 1601 
Gomma eżistenti  mg/ml - 0.04 EN-ISO 6246 
Kontenut tal-kubrit 3 / mg/kg - 10 ASTM D 5453 
Korrużjoni tar-ram   - klassi 1  EN-ISO 2160 
Kontenut taċ-ċomb  mg/l - 5 EN 237 
Kontenut tal-fosfru  mg/l - 1.3 ASTM D 3231 
 
____________ 
1/ Il-valuri kwotati fl-ispeċifikazzjonijiet huma “valuri vera”. Meta kienu qed jiġu stabbiliti l-
valuri tal-limiti tagħhom it-termini ta’ ISO 4259 “Prodotti taż-żejt mhux raffinat – Determinazzjoni u applikazzjoni ta’ dejta  preċiża marbuta mal-metodi tat-test" ġew applikati u biex ġie ffissat valur 
minimu, differenza minima ta’ 2R ‘il fuq miż-żero tqieset, biex ikun iffissat valur massimu u minimu, id-differenza minima hi 4R (R= riproduċibbiltà). 27.12.2006 MT Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea 459
E/ECE/324          Rev.1/Add.82/Rev.3  
E/ECE/TRANS/505   
  
 Minkejja din il-miżura, li hi meħtieġa għal raġunijiet tekniċi, il-fabbrikant tal-fjuwils għandu 
xorta waħda jimmira lejn valur ta’ żero meta l-valur massimu stipulat ikun 2R u lejn il-valur medju fil-każ tal-kwotazzjonijiet tal-limiti massimi u minimi. Jekk ikun meħtieġ li jiġu ċċarati l-mistoqsijiet dwar jekk il-fjuwil jilħaqx ir-rekwiżiti ta’ l-ispeċifikazzjonijiet, għandhom jintużaw it-termini ta’ ISO 4259.  
 2
/ Il-fjuwil jista’ jkun fih inibituri ta’ l-ossidazzjoni u dijattivaturi tal-metall normalment użati 
biex jistabbilizzaw il-flussi tal-petrol fir-raffinerija, iżda l-addittivi tad-deterġenti/li jinxterdu u żjut solvent m’għandhomx jiġu miżjuda.  3
/ Il-kontenut proprja tal-kubrit tal-fjuwil użat għat-test tat-Tip I għandu jiġi rappurtat. 
 460 MT Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea 27.12.2006
E/ECE/324          Rev.1/Add.82/Rev.3  
E/ECE/TRANS/505   
  
 
2.2. DEJTA TEKNIKA DWAR IL-FJUWIL TA’ REFERENZA LI JRID JINTUŻA’ BIEX JIĠU 
TTESTJATI VETTURI MGĦAMMRA B’MAGNI DIŻIL 
 Tip: Fjuwil diżil 
 
Limiti 1 / Parametru  Unità minimi  massimi  Metodu tat-test  
Numru tas- cetane  2 /  52.0 54.0 EN-ISO 5165 
Densit à  f’15°C  kg/m3 833 837 EN-ISO 3675 
Distillazzjoni:      
punt ta’ 50 fil-mija  °C 245 - EN-ISO 3405 
punt ta’ 95 fil-mija  °C 345 350 EN-ISO 3405 
- punt finali ta’ meta jagħli  °C - 370 EN-ISO 3405 
It-temperatura li fiha l-fwar taż-żejt 
jista’ jaqbad  °C 55 - EN 22719 
CFPP °C - -5 EN 116 
Viskożit à f’ 40 °C mm2/s 2.3 3.3 EN-ISO 3104 
Idrokarbons aromatiċi poliċikliċi  fil-mija m/m  3.0 6,0 IP 391 
Kontenut tal-kubrit 3 / mg/kg - 10 ASTM D 5453 
Korrużjoni tar-ram   - K l ass i 1  EN-ISO 2160 
Fdal tal-karbonju conradson  (10 
fil-mija DR)  fil-mija m/m  - 0.2 EN-ISO 10370 
Kontenut ta’ rmied  fil-mija m/m  - 0.01 EN-ISO 6245  
Kontenut ta’ ilma  fil-mija m/m  - 0.02 EN-ISO 12937 
Numru tan-newtralizzazzjoni (aċtu 
qawwi)  mg KOH/g - 0.02 ASTM D 974 
Stabbilit à  ta’ l-ossidazzjoni 4 / mg/ml - 0.025 EN-ISO 12205 
Lubriċit à (dijametru skenjat ta’ 
kemm ittiekel l- HFRR  f’ 60 °C) µ m - 400 CEC F-06-A-96 
FAME Ipprojbita  
 
_____________ 1
/ Il-valuri kwotati fl-ispeċifikazzjonijiet huma “valuri vera”.  Meta kienu qed jiġu stabbiliti l-
valuri tal-limiti tagħhom it-termini ta’ ISO 4259 “Prodotti taż-żejt mhux raffinat – Determinazzjoni u applikazzjoni ta’ dejta  preċiża marbuta mal-metodi tat-test” ġew applikati u biex ġie iffissat valur 
minimu, differenza minima ta’ 2R ‘il fuq miż-żero tqieset; biex ikun iffissat valur massimu u minimu, id-differenza minima hi 4R (R= riproduċibbiltà).   Minkejja din il-miżura, li hi meħtieġa għal raġunijiet tekniċi, il-fabbrikant tal-fjuwils għandu 
xorta waħda jimmira lejn valur ta’ żero meta l-valur massimu stipulat huwa 2R u lejn il-valur medju fil-każ tal-kwotazzjonijiet tal-limiti massimi u minimi.  Jekk ikun meħtieġ li jiġu ċċarati l-
mistoqsijiet dwar jekk il-fjuwil jilħaqx ir-rekwiżiti ta’ l-ispeċifikazzjonijiet, għandhom jintużaw it-termini ta’ ISO 4259.  27.12.2006 MT Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea 461
E/ECE/324          Rev.1/Add.82/Rev.3  
E/ECE/TRANS/505   
  
2/ Il-firxa għan-numru tas- cetane  mhix skond ir-rekwiżiti ta' firxa minima ta' 4R.  Iżda, f'każ li 
jkun hemm tilwim bejn il-fornitur tal-fjuwil u min juża' l-fjuwil, it-termini ta' ISO 4259 jistgħu jintużaw biex jirrisolvu dak it-tilwim dejjem jekk kejlijiet repliċi, f'numru suffiċjenti biex tinħażen il-preċiżjoni meħtieġa, isiru bi preferenza għal determinazzjonijiet waħdanija  3
/ Il-kontenut proprja tal-kubrit tal-fjuwil użat għat-test tat-Tip I għandu jiġi rappurtat. 
 4
/ Anki jekk l-istabbilità ta’ l-ossidazzjoni hi kkontrollata, x’aktarx li ż-żmien kemm iddum 
tajjeb se jkun limitat.  Wieħed għandu jieħu parir mingħand il-fornitur dwar il-kundizzjonijiet tal-
ħżin u kemm isservi.  462 MT Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea 27.12.2006
E/ECE/324          Rev.1/Add.82/Rev.3  
E/ECE/TRANS/505   
 3. L-ISPEĊIFIKAZZJONIJIET TAL-FJUWIL TA' REFERENZA LI JRIDU JINTUŻAW BIEX 
JIĠU TTESTJATI VETTURI MGĦAMMRA B'MAGNI POSITIVE IGNITION  
F'TEMPERATURA AMBJENTALI BAXXA - TEST TAT-TIP VI 
Tip: Petrol bla ċomb 
 
Limiti 1 / Parametru  Unità minimi  massimi  Metodu tat-Test  
Numru tar-riċerka ta’ l-ottan, 
RON  95.0 - EN 25164 
Numru tal-mutur ta’ l-ottan, MON
  85.0 - EN 25163 
Densit à  f’15 °C  kg/m3 740 754 ISO 3675 
Il-pressjoni tal-fwar reid kPa 56.0 95.0 prEN ISO 13016-1 
(DVPE) 
Distillazzjoni:      
- Evaporat f’70 °C  fil-mija v/v  24.0 40.0 EN-ISO 3405 
- Evaporat f’100 °C  fil-mija v/v  50.0 58.0 EN-ISO 3405 
- Evaporat f’150 °C  fil-mija v/v  83.0 89.0 EN-ISO 3405 
- punt finali ta’ meta jagħli  °C 190 210 EN-ISO 3405 
Fdal fil-mija v/v  - 2.0 EN-ISO 3405 
Analiżi idrokarbonika:      
Olefins  fil-mija v/v  - 10.0 ASTM D 1319 
Aromatiċi  fil-mija v/v  29.0 35.0 ASTM D 1319 
Saturates  fil-mija v/v  Rapport  ASTM D 1319 
Benżin  fil-mija v/v  - 1.0 pr. EN 12177 
Proporzjon tal-karbonju/idroġenu
  Rapport   
Perjodu ta’ induzzjoni 2 / minuti 480 - EN-ISO 7536 
Kontenut ta’ l-ossiġnu  fil-mija m/m  - 1,0 EN 1601 
Gomma eżistenti  mg/ml - 0.04 EN-ISO 6246 
Kontenut tal-kubrit 3 / mg/kg - 10 ASTM D 5453 
Korrużjoni tar-ram   - K l ass i 1  EN-ISO 2160 
Kontenut taċ-ċomb  mg/l - 5 EN 237 
Kontenut ta’ fosfru  mg/l - 1.3 ASTM D 3231 
 
_____________ 
1/ Il-valuri kwotati fl-ispeċifikazzjonijiet huma “valuri vera”.  Meta kienu qed jiġu stabbiliti l-
valuri tal-limiti tagħhom it-termini ta’ ISO 4259 “Prodotti miż-żejt mhux raffinat – Determinazzjoni u applikazzjoni ta’ dejta  preċiża marbuta mal-metodi tat-test” ġew applikati u biex ġie ffissat valur 
minimu, differenza massima ta’ 2R ‘il fuq miż-żero tqieset; biex ikun iffissat valur massimu u minimu, id-differenza minima hi 4R (R= riproduċibbiltà). 
 27.12.2006 MT Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea 463
E/ECE/324          Rev.1/Add.82/Rev.3  
E/ECE/TRANS/505   
  Minkejja din il-miżura, li hi meħtieġa għal raġunijiet tekniċi, il-fabbrikant tal-fjuwil għandu 
xorta waħda jimmira lejn valur ta’ żero meta l-valur massimu stipulat huwa 2R u lejn il-valur medju 
fil-każ tal-kwotazzjonijiet tal-limiti massimi u minimi.  Jekk ikun meħtieġ li jiġu ċċarati l-
mistoqsijiet dwar jekk il-fjuwil jilħaqx ir-rekwiżiti ta’ l-ispeċifikazzjonijiet, għandhom jiġu applikati t-termini ta’ ISO 4259.  
 
2
/ Il-fjuwil jista’ jkun fih inibituri ta’ l-ossidazzjoni u dijattivaturi tal-metall normalment użati 
biex jistabbilizzaw il-flussi tal-petrol fir-raffinerija, iżda ma jridux jiġu miżjuda addittivi tad-
deterġenti/li jinfirxu u żjut solvent.  
 
3/ Il-kontenut proprja tal-kubrit tal-fjuwil użat għat-test tat-Tip VI għandu jiġi rrappurtat. 
 
 
 464 MT Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea 27.12.2006
E/ECE/324          Rev.1/Add.82/Rev.3  
E/ECE/TRANS/505   
 Anness 10a : 
 
1. L-ISPEĊIFIKAZZJONIJIET TAL-FJUWILS TAL-GASS TA’ REFERENZA 
 
1.1. DEJTA TEKNIKA TAL-FJUWILS LPG  TA’ REFERENZA 
 1.1.1. DEJTA TEKNIKA TAL-FJUWILS LPG TA’ REFERENZA UŻATI BIEX JIĠU 
TTESTJATI VETTURI SKOND IL-LIMITI TA’ EMISSJONIJIET MOGĦTIJA FIR-
RINGIELA A TAT-TABELLA FIL-PARAGRAFU 5.3.1.4. - TEST TAT-TIP I 
 
Parametru  Unità Fjuwil A  Fjuwil B  Metodu tat-test  
Kompożizzjoni:     ISO 7941 
Kontenut C 3 vol fil-mija  30 ± 2 85 ± 2  
Kontenut C 4 vol fil-mija  bilanċ bilanċ  
< C 3 , >C 4  vol fil-mija  mas. 2  mas. 2   
Olefins  vol fil-mija  mas. 12  mas. 15   
Fdal ta’ l-evaporazzjoni  mg/kg mas. 50  mas. 50  ISO 13757 
Ilma f’0 °C  ħieles ħieles spezzjoni viżiva  
Kontenut totali tal-kubrit mg/kg mas. 50  mas. 50  EN 24260  
Solfur idroġenu   xejn xejn ISO 8819  
Korrużjoni ta’ l-istrixxa tar-ram  klassifika  Klassi 1  klassi 1  ISO 6251 1
/ 
Riħa  karatteristika  karatteristika   
Numru tal-mutur ta’ l-ottan  min. 89 min. 89 EN 589 Anness B  
 
 
__________ 
1/ Dan il-metodu jista’ ma jiddeterminax b’mod preċiż li hemm materjal korrużiv jekk il-
kampjun fih inibituri tal-korrużjoni jew xi kimiċi oħra li jnaqqsu l-korrużività tal-kampjun għall-istrixxa tar-ram.  Għalhekk, iż-żieda ta’ dawk il-kompożizzjonijiet bl-iskop biss li jinfluwenzaw il-
metodu tat-test hija projbita 27.12.2006 MT Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea 465
E/ECE/324          Rev.1/Add.82/Rev.3  
E/ECE/TRANS/505   
  
1.1.2. DEJTA TEKNIKA TAL-FJUWILS TA’ REFERENZA LPG BIEX JIĠU TTESTJATI 
VETTURI SKOND IL-LIMITI TA’ L-EMISSJONIJIET MOGĦTIJA FIR-RINGIELA B 
TAT-TABELLA FIL-PARAGRAFU 5.3.1.4. TA’ L-ANNESS I – TEST TAT-TIP I 
 
Parametru  Unità Fjuwil A  Fjuwil B  Metodu tat-test  
Kompożizzjoni:     ISO 7941 
Kontenut C 3 vol fil-mija  30 ± 2 85 ± 2  
Kontenut C 4 vol fil-mija  bilanċ bilanċ  
< C 3  , >C 4   vol fil-mija  mas. 2 mas. 2  
Olefins  vol fil-mija  mas. 12  mas. 15   
Fdal ta’ l-evaporazzjoni  mg/kg mas. 50  mas. 50  ISO 13757 
L-ilma f’0 ° C  ħieles  ħieles Spezzjoni viżiva  
Kontenut totali tal-kubrit  mg/kg mas. 10  mas. 10  EN 24260 
Solfur idroġenu   xejn  xejn ISO 8819 
Strixxa tal-korrużjoni tar-
ram Klassifika  klassi 1  klassi 1  ISO 6251 1 / 
Riħa  karatteristika  karatteristika   
Numru tal-mutur ta’ l-ottan   min. 89 min. 89 EN 589 Anness B  
 
___________ 
1/ Dan il-metodu jista’ ma jiddeterminax b’mod preċiż il-materjal korrużiv li jkun hemm jekk il-
kampjun ikun fih inibituri tal-korrużjoni jew xi kimiċi oħra li jnaqqsu l-korrużività tal-kampjun għall-istrixxa tar-ram.  Għalhekk, iż-żieda ta’ dawk il-kompożizzjonijiet bl-iskop biss li tinfluwenza 
l-metodu tat-test hi projbita. 
 466 MT Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea 27.12.2006
E/ECE/324          Rev.1/Add.82/Rev.3  
E/ECE/TRANS/505   
 1.2. DEJTA TEKNIKA TAL-FJUWILS TA’ REFERENZA NG 
 
Limiti  Karatteristiċi  Unitajiet  Bażi min. mas.  Metodu tat-Test  
Fjuwil ta’ referenza G 20 
Kompożizzjoni:       
Metanu  mole fil-mija  100 99 100 ISO 6974 
Bilanċ 1 / mole  fil-mija  - - 1 ISO 6974 
N 2 mole  fil-mija     ISO 6974 
Kontenut tal-kubrit  mg/m3 2/ - - 10 ISO 6326-5 
Indiċi Wobbe  (nett) MJ/m3  3/ 48.2 47.2 49.2  
Fjuwil ta’ referenza G 25 
Kompożizzjoni:       
Metanu  mole fil-mija  86 84 88 ISO 6974 
Bilanċ 1 / mole fil-mija  - - 1 ISO 6974 
N 2 mole fil-mija  14 12 16 ISO 6974 
Kontenut tal-kubrit  mg/m3 2/ - - 10 ISO 6326-5 
Indiċi Wobbe (nett) MJ/m3 3/ 39.4 38.2 40.6  
 
____________ 
1/  Inerti (differenti minn N 2) + C 2 +C 2+ 
 
2/  Il-valur irid jiġi determinat f’293.2 K (20 °C) u 101.3 kPa 
 3
/  Il-valur irid jiġi determinat f’273.2 K (0 °C) u 101.3 kPa 
 27.12.2006 MT Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea 467
E/ECE/324          Rev.1/Add.82/Rev.3  
E/ECE/TRANS/505   
 Anness 11  
 
DIJANJOSTIĊI ABBORD ( OBD ) GĦALL-VETTURI BIL-MAGNA  
 
1. INTRODUZZJONI 
 
Dan l-anness japplika għall-aspetti funzjonali tas-sistema dijanjostika abbord ( OBD ) 
għall-kontroll ta’ l-emissjonijiet tal-vetturi bil-magna.  
 
2. DEFINIZZJONIJIET 
 
Għall-finijiet ta’ dan l-anness:  
 
2.1. “ OBD ” tfisser sistema dijanjostika abbord għall-kontroll ta’ l-emissjonijiet li għandha 
tkun kapaċi tidentifika ż-żona li x'aktarx ikollha ħsara permezz ta' kowds tal-ħsara 
maħżuna fil-memorja tal-kompjuter.  
 
2.2. “Tip ta’ vettura ” tfisser kategorija ta’ vetturi mħaddma b’magni li ma jvarjawx f’dawk 
il-karatteristiċi essenzjali tal-magna u tas-sistema OBD. 
 
2.3. “Il-familja tal-vettura ” tfisser vetturi miġbura flimkien mill-fabbrikant li, mid-disinn 
tagħhom, huma mistennija li jkollhom emissjonijiet ta’ l-egżost u karatteristiċi tas-
sistema OBD simili. Kull vettura f’din il-familja trid tkun ikkonformat mar-rekwiżiti 
ta' dan ir-Regolament kif imfisser fl-Appendiċi 2 ta' dan l-anness.  
 
2.4. “Sistema li tikkontrolla l-emissjonijiet ” tfisser kontrollur li jimmaniġja l-magna b’mod 
elettroniku u kull komponent marbut ma’ l-emissjonijiet fis-sistema ta’ l-egżost jew li 
tevapora li tforni input  jew tirċievi output mingħand dan il-kontrollur.  
 
2.5. “Indikatur tal-ħsara ( MI)” tfisser indikatur li jidher jew li jinstema’ li jgħarraf lix-
xufier f’każ li ma jkunx qed jaħdem sew xi komponent marbut ma’ l-emissjonijiet 
imqabbad mas-sistema OBD , jew is-sistema OBD innifisha.  
 
2.6. “Ħsara ” tfisser il-ħsara f’xi komponent jew sistema marbuta ma’ l-emissjonijiet li tista’ 
twassal biex l-emissjonijiet jeċċedu l-limiti fil-paragrafu 3.3.2. jew jekk is-sistema 
OBD  mhix kapaċi tilħaq ir-rekwiżiti bażiċi ta’ monitoraġġ ta’ dan l-anness. 
 
2.7. “Arja oħra ” tfisser l-arja mdaħħla fis-sistema ta’ l-egżost permezz ta’ pompa jew 
aspiratur tal-valv jew xi mezz ieħor maħsub biex jgħin fl-ossidazzjoni ta’ HC u CO li 
hemm fil-kurrent tal-gass ta’ l-egżost.  
 
2.8. “Ma qabditx il-magna ” tfisser nuqqas ta’ kombustjoni fiċ-ċilindru ta’ magna  positive 
ignition  minħabba nuqqas ta’ spark, kejl ħażin tal-fjuwil, kompressjoni ħażina jew xi 
kawża oħra. Fil-każ tal-monitoraġġ ta’ l- OBD  huwa dak il-persentaġġ ta’ meta l-468 MT Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea 27.12.2006
E/ECE/324          Rev.1/Add.82/Rev.3  
E/ECE/TRANS/505   
 magna ma taqbadx sewwa minn total ta’ drabi ta' tqabbid (kif dikjarat mill-fabbrikant) 
li jwasslu biex l-emissjonijiet jeċċedu l-limiti mogħtija fil-paragrafu 3.3.2. jew dak il-
persentaġġ li jista’ jwassal biex il-katalizzatur, jew il-katalizzaturi jisħnu żżejjed u 
jikkawżaw ħsara irreparabbli.  
 
2.9. "Test tat-Tip I ” ifisser iċ-ċiklu tas-sewqan (L-Ewwel Parti u t-Tieni Parti) użat għall-
approvazzjonijiet ta’ l-emissjonijiet, kif deskritt fl-Anness 4, l-Appendiċi 1.  
 
2.10.  “Ċiklu tas-sewqan ” hu magħmul mill-istartjar tal-magna, il-mod tas-sewqan fejn jekk 
ikun hemm ħsara din tiġi ditektjata, u t-tifi tal-magna. 
 
2.11. “Ċiklu tat-tisħin ” ifisser tħaddim suffiċjenti tal-vetturi b’tali mod li t-temperatura tal-
likwidu li jkessaħ għoliet b'talanqas 22 K minn meta startjat il-magna u tilħaq 
temperatura minima ta' 343 K (70 °C). 
 
2.12. “Aġġustament fin tal-livell tal-fjuwil ” tirreferi għall-aġġustamenti skond l-
informazzjoni mogħtija lura fl-iskeda bażika tal-fjuwil. Aġġustament fin tal-livell tal-
fjuwil immedjat jirreferi għall-aġġustamen ti dinamiċi jew istant anji. Aġġustam ent fin 
tal-livell tal-fjuwil fit-tul jirreferi għall-aġġustamenti aktar gradwali fl-iskeda tal-
kalibrar tal-fjuwil mill-aġġustamenti fi żmien immedjat. Dawn l-aġġustamenti fit-tul 
jagħmlu tajjeb għad-differenzi fil-vetturi u l-bidliet gradwali li jseħħu tul iż-żmien. 
 
2.13. “Valur tat-tagħbija kkalkulat ” jirreferi għal indikazzjoni tal-fluss ta’ l-arja preżenti 
diviż bil-fluss ta' l-arja l-aktar intens, fejn il-fluss ta' l-arja l-aktar intens hu kkoreġut 
għall-altitudni, jekk hemm. Din id-definizzjoni tipprovdi numru mingħajr dimensjoni li 
mhux marbut mal-magna u tagħti lit-tekniku li jagħmel is-servizz indikazzjoni ta’ 
kemm hu l-proporzjon tal-kapaċità tal-magna li qed jintuża’ (bit- throttle  miftuħ għal 
kollox daqs 100 fil-mija); 
 
 
 
 
2.14. “Emissjonijiet permanenti fil-manjiera difolt " jirreferu għall-każ fejn il-kontrollur li 
jimmaniġja l-magna jaqleb b'mod permanenti għal setting li ma jeħtieġx input minn 
komponent jew sistema li falliet fejn dak il-komponent jew sistema li falliet kieku 
jwassal għal żieda fl-emissjonijiet mill-vettura għal livell ogħla mil-limiti mogħtija 
fil-paragrafu 3.3.2. ta' dan l-anness.  
 
2.15. “Unità minn fejn tista’ tieħu l-enerġija ” tfisser provvediment ta’ output  imħaddem 
permezz ta’ magna bl-iskop li jagħti l-enerġija lit-tagħmir awżilarji, imwaħħal fuq 
vettura.  
 27.12.2006 MT Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea 469
E/ECE/324          Rev.1/Add.82/Rev.3  
E/ECE/TRANS/505   
 2.16. “Aċċess ” tfisser li tkun disponibbli d-dejta kollha marbuta ma’ l-emissjonijiet inkluż 
il-kowds kollha tal-ħsarat meħtieġa biex issir spezzjoni, dijanjożi, manutenzjoni jew 
tiswija ta’ partijiet tal-vettura li għandhom x’jaqsmu ma’ l-emissjonijiet, permezz ta’ 
ċirkuwitu elettriku mqabbad f’serje li jittrasmetti dejta kkowdjati għall-konnessjoni 
dijanjostika standard (skond l-Appendiċi 1 ta’ dan l-anness, il-paragrafu 6.5.3.5.).  
 
2.17. “Mhux ristrett ” tfisser:  
 
2.17.1. aċċess li ma jiddependix fuq kowd ta’ aċċess li jinkiseb biss mingħand il-fabbrikant, 
jew mekkaniżmu simili, jew 
 
2.17.2. aċċess li jippermetti li ssir evalwazzjoni tad-dejta maħluqa mingħajr bżonn ta’ xi 
informazzjoni unika biex tiddekowdjaha, sakemm dik l-informazzjoni nnifsha mhix 
standardizzata. 
 
2.18. “Standardizzata ” tfisser li l-informazzjoni kollha tad-dejta msawra, inkluż il-kowds 
tal-ħsarat kollha użati, għandu jissawru biss skond l-istandards ta' l-industrija li, 
minħabba l-format tagħhom u l-għażliet tagħhom permessi huma mfissra sew, jagħtu 
lok għal livell massimu ta' armonizzazzjoni fl-industrija tal-vetturi bil-mutur, u li l-
użu tagħhom hu esplicitament permess f'dan ir-Regolament.  
 
2.19. "Informazzjoni dwar it-tiswija ” tfisser l-informazzjoni kollha meħtieġa għad-
dijanjożi, għall-manutenzjoni, għall-ispezzjoni, għall-monitoraġġ perjodiku jew 
tiswija tal-vettura u li l-fabbrikanti jipprovdu lin-negozjanti awtorizzati 
tagħhom/ħwienet tat-tiswija.  Fejn hemm bżonn, dik l-informazzjoni għandha 
tinkludi ħendbuks dwar is-servis, manwali tekniċi, informazzjoni dijanjostika (eż. 
valuri minimi u massimi teoretiċi għall-kejlijiet), dijagrammi dwar kif jiġu 
mgħoddija l-wajers, in-numru ta' identifikazzjoni tal-kalibrar tas-softwer applikabbli 
għal tip ta' vettura, istruzzjonijiet għal każijiet individwali u speċjali, informazzjoni 
mogħtija fir-rigward ta’ l-għodod u t-tagħmir, informazzjoni dwar iż-żamma ta' dejta 
u monitoraġġ u dejta tat-test lejn żewġ naħat.  Il-fabbrikant m’għandux ikun obbligat 
li jagħti dik l-informazzjoni li hi koperta bid-drittijiet tal-proprjetà intelletwali jew li 
hi parti mill-għerf speċifiku tal-fabbrikanti u/jew tal-fornituri OEM ; f’dan il-każ l-
informazzjoni teknika neċessarja m’għandhiex tinżamm lura b’mod mhux xieraq.  
 
2.20. “Defiċjenza ” tfisser, fil-każ tas-sistemi OBD  tal-vetturi, li sa żewġ komponenti jew 
sistemi separati li huma mmonitorjati fihom karatteristiċi temporanji jew permanenti 
tat-tħaddim li jfixklu l-monitoraġġ effiċjenti ta’ l- OBD li kieku jkun hemm ta’ dawk 
il-komponenti jew sistemi li ma jilħqux ir-rekwiżiti kollha l-oħra dettaljati għall-
OBD. Il-vetturi jistgħu jkunu approvati għat-tip, irreġistrati u mibjugħa b'dawk id-
defiċjenzi skond ir-rekwiżiti tal-paragrafu 4. ta' dan l-anness.  
 470 MT Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea 27.12.2006
E/ECE/324          Rev.1/Add.82/Rev.3  
E/ECE/TRANS/505   
 3. REKWIŻITI U TESTIJIET 
 
3.1. Il-vetturi kollha għandhom ikunu mgħammra b’sistema OBD  iddisinjata, magħmula 
u mwaħħla f’vettura b’tali mod li tgħinha tidentifika t-tipi ta’ deterjorament jew 
ħsarat kemm iddum isservi l-vettura.  Biex jintlaħaq dan il-għan l-awtorità li toħroġ l-
approvazzjoni għandha taċċetta li vetturi li vjaġġaw distanzi aktar mid-distanza tad-
durabbilità tat-Tip V, imsemmija fil-paragrafu 3.3.1., jistgħu juri xi ftit 
deterjorament f'kif taħdem is-sistema OBD  b'tali mod li l-limiti ta' emissjonijiet 
mogħtija fil-paragrafu 3.3.2. jistgħu jinqabżu qabel ma s-sistema OBD  tindika ħsara 
lix-xufier tal-vettura. 
 
3.1.1. L-aċċess għas-sistema OBD  meħtieġ biex issir spezzjoni, dijanjożi, manutenzjoni 
jew tiswija tal-vettura m’għandux ikun ristrett u jrid ikun standardizzat. Il-kowds 
kollha tal-ħsarat marbuta ma’ l-emissjonijiet għandhom ikunu konsistenti mal-
paragrafu 6.5.3.4. ta’ l-Appendiċi 1 ta' dan l-anness. 
 
3.1.2. Mhux aktar tard minn tliet xhur wara li l-fabbrikant ta lil xi negozjant awtorizzat jew 
lil xi ħanut tat-tiswija informazzjoni dwar it-tiswija, il-fabbrikant għandu jara li dik 
l-informazzjoni hi disponibbli (inkluż l-emendi kollha u s-supplimenti kollha 
sussegwenti) jekk isir ħlas raġonevoli u mhux diskriminatorju u għandu jgħarraf lill-
awtorità li tapprova b’dan. 
 
F’każ li jonqos li jikkonforma ma’ dawn id-dispożizzjonijiet l-awtorità li tapprova 
għandha taġixxi biex tassigura li l-informazzjoni dwar it-tiswija hi disponibbli, 
skond il-proċeduri stipulati għall-approvazzjoni tat-tip u s-servejs dwar it-tħaddim.  
 
3.2. Is-sistema OBD għandha tkun iddisinjata, magħmula u mwaħħla b’tali mod fuq il-
vettura li tgħinha tikkonforma mar-rekwiżiti ta’ dan l-anness waqt li qed tintuża' 
f'kundizzjonijiet normali. 
 
3.2.1. Is-sistema OBD  ma titħalliex taħdem temporanjament 
 
3.2.1.1. Fabbrikant jista’ ma jħallix li s-sistema OBD taħdem jekk l-abbiltà tagħha li 
timmonitorja hi affettwata minn livelli baxxi ta’ fjuwil. It-twaqqif milli taħdem 
m’għandux isir meta l-livell tat-tank tal-fjuwil hu ogħla minn 20 fil-mija ta' kemm 
jesa' nominalment it-tank tal-fjuwil. 
 
3.2.1.2. Fabbrikant jista’ jwaqqaf milli taħdem is-sistema OBD  f’temperaturi ambjentali ta’ 
l-istartjar tal-magna taħt il-266 K (-7 °C) jew f’telgħat ‘l fuq minn 2,500 metru ‘l fuq 
mil-livell tal-baħar dejjem jekk il-fabbrikant jissottometti dejta u/jew evalwazzjoni ta’ l-inġinerija li turi biżżejjed li l-monitoraġġ ma jkunx affidabbli meta jkun hemm dawk il-kundizzjonijiet. Fabbrikant jista’ jirrikjedi wkoll li jwaqqaf is-sistema OBD 
milli taħdem f’temperaturi oħra ambjentali ta’ l-istartjar tal-magna jekk juri lill-awtorità permezz ta’ dejta u/jew evalwazzjoni ta’ l-inġinerija li ssir dijanjożi ħażina f’dawk il-kundizzjonijiet.  M’hemmx għalfejn li jinxtegħel l-indikatur li juri ħsara 27.12.2006 MT Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea 471
E/ECE/324          Rev.1/Add.82/Rev.3  
E/ECE/TRANS/505   
 (MI) jekk l-ogħla limiti ta’ l- OBD  jinqabżu waqt riġenerazzjoni dejjem jekk ma 
jkunx hemm l-ebda difett.   
 
3.2.1.3. Għal dawk il-vetturi ddisinjati biex ikunu jistgħu jeħlu fuqhom unitajiet minn fejn 
tista' tieħu l-enerġija, jistgħu jitwaqqfu milli jaħdmu s-sistemi ta' monitoraġġ 
affettwati dejjem jekk dan it-twaqqif isir biss meta tkun mixgħula l-unità minn fejn 
tittieħed l-enerġija. 
 
3.2.2. Meta l-magna ma taqbadx sewwa f’vetturi mgħammra b’magni positive ignition  
 
3.2.2.1. Il-fabbrikanti jistgħu jadottaw kriterji ta’ ħsarat b’persentaġġ ogħla ta’ kemm il-
magna ma taqbadx sewwa minn dawk dikjarati lill-awtorità, taħt veloċità speċifika 
tal-magna u kundizzjonijiet speċifiċi tat-tagħbija fejn jista' jiġi pruvat lill-awtorità li 
ma jkunx affidabbli li jiġu osservati livelli aktar baxxi ta' meta l-magna ma taqbadx 
sewwa.  
 
3.2.2.2. Meta fabbrikant jista’ juri lill-awtorità li xorta għadu mhux possibbli li jiġu osservati 
livelli ogħla ta’ persentaġġi ta’ meta l-magna ma taqbadx sewwa, jew li dak in-
nuqqas ta’ tqabbid ma jistax ikun distint minn effetti oħra (eż. toroq imħarbtin, 
ingranaġġ tal-ger, wara li tiġi startjata l-magna; eċċ.) is-sistema li timmonitorja meta 
l-magna ma taqbadx sewwa tista' titwaqqaf milli tiffunzjona meta jkun hemm dawk 
il-kundizzjonijiet. 
 
3.3. Deskrizzjoni tat-testijiet 
 
3.3.1. It-testijiet isiru fuq il-vettura użata għat-test tad-durabbilità tat-Tip V, mogħti fl-
Anness 9, u permezz tal-proċedura tat-test fl-Appendiċi 1 ta’ dan l-anness. It-testijiet 
isiru meta jitlesta t-testjar tad-durabbilità tat-Tip V. 
 
Meta ma jsir l-ebda testjar tad-durabbilità tat-Tip V, jew fuq talba tal-fabbrikant, 
vettura li għandha żmien adattat u rappreżentattiva sew tista' tintuża' għal dawn it-
testijiet tal-wiri ta' l- OBD. 
 
3.3.2. Is-sistema għandha tindika li hemm ħsara f’komponent jew sistema marbuta ma’ l-
emissjonijiet meta dik il-ħsara twassal biex l-emissjonijiet jaqbżu l-ogħla limiti 
mogħtija hawn taħt: 
 472 MT Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea 27.12.2006
E/ECE/324          Rev.1/Add.82/Rev.3  
E/ECE/TRANS/505   
   
  
Piż ta' 
referenza  
(RM) 
(kg)  
Piż tal-
mo nos sidu  
karbonik u  
(CO) 
L 1  
(g/k m )  
Il-piż ta’ l -
idrokarbons  
totali  
(THC) 
L 2  
(g/k m )  
Il-piż ta’ l -oss idi  
tan -ni troġen u  
(NO x ) 
L 3  
(g/k m )  
Il-piż ta’ s ura ta ’ 
partikuli  
separati (1)  
(PM) 
L 4  
(g/k m )  
Kategorija   
Klassi  
  
Petrol  
Diżil  
Petrol  
Diżil  
Petrol  
Diżil  
Diżil  
M(2)  
-  
kollha  
3.20  
3.20  
0.40  
0.40  
0.60  
1.20  
0.18  
I  
RM <  1305  
3.20  
3.20  
0.40  
0.40  
0.60  
1.20  
0.18  
II  
1305 <  RM  
< 1760  
5.80  
4.00  
0.50  
0.50  
0.70  
1.60  
0.23   
N 1 (3) 
 
  
III  
1760 <  RM  
7.30  
4.80  
0.60  
0.60  
0.80  
1.90  
0.28 
 
(1) Għall-magni li jaħdmu bil-kompressjoni. 
 
(2) Ħlief vetturi li l-piż massimu tagħhom jeċċedi l-2,500 kg. 
 
(3) U dawk il-vetturi fil-kategorija M li huma speċifikati fin-nota (2). 
 
3.3.3. Rekwiżiti ta’ monitoraġġ għall-vetturi mgħammra b’magni positive ignition  
 
Waqt li tissodisfa r-rekwiżiti tal-paragrafu 3.3.2. is-sistema OBD għandha, talanqas, 
timmonitorja:  
 
3.3.3.1. tnaqqis fl-effiċjenza tal- converter katalitiku fir-rigward ta’ l-emissjonijiet ta’ l- HC 
biss. Il-fabbrikanti jistgħu jimmonitorjaw il-katalizzatur ta’ quddiem biss jew inkella 
flimkien mal-katalizzatur(i) li jmiss ‘l isfel.  Kull katalizzatur jew taħlita ta’ 
katalizzaturi monitorjati għandhom jitqiesu li mhux qed jaħdmu sew meta l-
emissjonijiet jeċċedu l-limitu ta’ l- HC mogħti fit-tabella fil-paragrafu 3.3.2.; 
 
3.3.3.2.  kemm-il darba l-magna ma qabditx fir-reġjun tat-tħaddim tal-magna marbut b'dawn 
il-linji li ġejjin: 
 
(a)  veloċità massima ta’ jew akbar mill-ogħla veloċità li tiġri waqt ċiklu tat-test tat-
Tip I, liema minnhom hi l-aktar baxxa; 
 
(b)  il-linja ta t-torque  pożittiva (jiġifieri t-tagħbija tal-magna bl-ingranaġġ fil-
pożizzjoni newtrali); 
 
(ċ) linja li tgħaqqad il-punti tat-tħaddim tal-magna li ġejjin: il-linja ta t-torque  
pożittiva f’3,000 min-1 u punt fuq il-linja tal-veloċità massima mfissra f’(a) ‘l 
fuq mill-vakwu tal-manifold tal-magna f’inqas minn 13.33 kPa ta’ dik il-linja 
tat-torque  pożittiva.  27.12.2006 MT Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea 473
E/ECE/324          Rev.1/Add.82/Rev.3  
E/ECE/TRANS/505   
  
3.3.3.3. deterjorament tas-senser ta’ l-ossiġnu 
 
3.3.3.4. jekk ikun attiv fuq il-fjuwil magħżul, sistemi jew komponenti oħra tas-sistema li 
tikkontrolla l-emissjonijiet, jew komponenti jew sistemi powertrain marbuta ma’ l-
emissjonijiet li huma mqabbda ma’ kompjuter, li jekk jiġrilhom ħsara jwassal biex l-
emissjonijiet mit-tarf tal-pajp ta' l-egżost jeċċedu l-limiti mogħtija fil-paragrafu 
3.3.2.;  
 
3.3.3.5.  sakemm ma jkunux monitorjati mod ieħor, kull komponent ieħor powertrain marbut 
ma’ l-emissjonijiet mqabbad ma’ kompjuter, inkluż kull senser relevanti biex jagħti 
lok li jsiru l-funzjonijiet tal-monitoraġġ, għandu jkun immonitorjat għall-kontinwità 
fiċ-ċirkuwitu; 
 
3.3.3.6.  il-kontroll elettroniku tat-tindif ta' l-emissjonijiet li jevaporaw għandu, talanqas, ikun 
monitorjat għall-kontinwità fiċ-ċirkuwitu. 
 
3.3.4. Rekwiżiti ta’ monitoraġġ għall-vetturi mgħammra b’magni li jaħdmu bil-
kompressjoni 
 
Waqt li tissodisfa r-rekwiżiti tal-paragrafu 3.3.2. is-sistema OBD għandha 
timmonitorja:  
 
3.3.4.1. Meta jkun hemm imwaħħal, it-tnaqqis fl-effiċjenza tal- converter  katalitiku; 
 
3.3.4.2. Fejn ikun hemm imwaħħla, li qed jiffunzjona u li għadu sħiħ il-maqbad tal-partikuli 
separati; 
 
3.3.4.3. L-attivatur(i) tal-kwantità elettronika tal-fjuwil u kemm idum tas-sistema ta’ l-
injezzjoni tal-fjuwil hu/huma mmonitorjati għall-kontinwità fiċ-ċirkuwitu u l-ħsara 
funzjonali totali; 
 
3.3.4.4. Komponenti jew sistemi oħra tas-sistema li tikkontrolla l-emissjonijiet, jew 
komponenti jew sistemi power-train  marbuta ma’ l-emissjonijiet, li huma mqabbda 
ma’ kompjuter, li jekk jiġrilhom il-ħsara jistgħu jwasslu biex l-emissjonijiet ta’ l-
egżost jaqbżu l-limiti mogħtija fil-paragrafu 3.3.2.  Eżempji ta’ dawk is-sistemi jew 
komponenti nsibu dawk għall-monitoraġġ u l-kontroll tal-piż tal-fluss ta' l-arja, il-
fluss volumetriku ta' l-arja (u tat-temperatura), pressjoni li tqawwi u pressjoni fid-
daħla tal-manifold (u sensers relevanti biex ikunu jistgħu jsiru dawn il-funzjonijiet). 
 
3.3.4.5. Sakemm ma jkunx monitorjat mod ieħor, kull komponent ieħor power-train  marbut 
ma’ l-emissjonijiet għandu jkun monitorjat għall-kontinwità fiċ-ċirkuwitu. 
 474 MT Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea 27.12.2006
E/ECE/324          Rev.1/Add.82/Rev.3  
E/ECE/TRANS/505   
 3.3.5. Il-fabbrikanti jistgħu juri lill-awtorità li tapprova li ċerti komponenti jew sistemi 
m’hemmx għalfejn ikunu monitorjati jekk, f’każ li jiġrilhom ħsara għal kollox jew 
jitneħħew, l-emissjonijiet ma jeċċedux il-limiti ta’ l-emissjonijiet mogħtija fil-
paragrafu 3.3.2. 
 
3.4.  Għandha tinbeda sekwenza ta’ spezzjonijiet dijanjostiċi kull meta tiġi startjata l-
magna u tintemm talanqas darba dejjem jekk jintlaħqu l-kundizzjonijiet korretti tat-
test. Il-kundizzjonijiet tat-test għandhom jintgħażlu b’tali mod li jiġru kollha waqt 
sewqan normali kif rappreżentat mit-test tat-Tip I. 
 
3.5. Attivazzjoni ta’ l-indikatur tal-ħsara ( MI) 
 
3.5.1. Is-sistema OBD għandu jkun fiha indikatur tal-ħsara li jkun jista’ jarah mall-ewwel 
dak li jkun qed iħaddem il-vettura.  L-MI m’għandux jintuża’ għall-ebda skop ieħor 
barra biex jindika lix-xufier rutini ta’ startjar ta’ emerġenza jew biex jasal sad-dar bi 
tbatija.  L-MI għandu jkun jidher fil-kundizzjonijiet kollha raġonevoli tad-dawl.  Meta 
jinxtegħel, għandu juru simbolu b’konformità ma’ ISO 2575 1/. Vettura m’għandhiex 
tkun mgħammra b’aktar minn MI wieħed li jintuża' għal skopijiet ġenerali għall-
problemi marbuta ma' l-emissjonijiet.  Jistgħu jintużaw mekkaniżmi separati li 
jimmonitoraw b’mod awtomatiku b’għan speċifiku (eż. għas-sistema tal-brejkijiet, 
biex tissikka ċ-ċinturin tas-siġurtà, għall-pressjoni taż-żejt, eċċ.).  Hu projbit li 
jintuża’ kulur aħmar għall- MI. 
 
3.5.2. Għal strateġiji li jeħtieġu aktar minn żewġ ċikli tal-prekondizzjonar għall-attivazzjoni 
MI, il-fabbrikant irid jagħti dejta u/jew evalwazzjoni inġinerika li turi biżżejjed li s-
sistema ta’ monitoraġġ hi ugwalment effikaċji u tidditektja fil-ħin id-deterjorament 
tal-komponent.  Strateġiji li jeħtieġu bħala medja aktar minn għaxar ċikli tas-sewqan 
għall-attivazzjoni ta' l- MI mhumiex aċċettati.  L-MI jrid jixgħel ukoll meta l-kontroll 
tal-magna jidħol f’pożizzjoni tat-tħaddim tad-difolt ta’ l-emissjoni permanenti jekk 
il-limiti ta’ l-emissjonijiet mogħtija fil-paragrafu 3.3.2. jinqabżu jew jekk is-sistema 
OBD mhix kapaċi tissodisfa r-rekwiżiti bażiċi tal-monitoraġġ speċifikati fil-paragrafu 
3.3.3. jew 3.3.4. ta’ dan l-anness.  L-MI trid taħdem b’mod distintiv li jallarma, eż. 
dawl li jixgħel u jitfi, fi kwalunkwe perjodu li fih ma taqbadx il-magna f'livell li 
x'aktarx jikkawża ħsara lill-katalizzatur, kif speċifikat mill-fabbrikant.  L-MI jrid 
jixgħel ukoll meta t-tqabbid tal-vettura jkun fil-pożizzjoni biċ-“ċavetta mixgħula” 
qabel ma tistartja l-magna jew tiċċaqlaq permezz tal-krank u jintefa wara li tistartja l-
magna jekk ma tkunx ġiet idditektjata xi ħsara qabel. 
 
3.6. Is-sistema OBD  trid tirrekordja l-kowd(s) tal-ħsara li jindikaw l-istat tas-  sistema li 
tikkontrolla l-emissjonijiet.  Iridu jintużaw kowds separati li juru l-istat biex 
jidentifikaw sew  sistemi li qed jaħdmu dwar il-kontroll ta’ l-emissjonijiet u li 
dawk is-sistemi li jikkontrollaw l-emissjonijiet li jeħtieġu li aktar tħaddim tal-vettura 
jkun evalwat bi sħiħ.   Jekk l- MI jixgħel minħabba modi ta’ tħaddim difolt tad-
deterjorament jew ħsara jew emissjonijiet permanenti, irid jinħażen kowd tal-ħsara li 27.12.2006 MT Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea 475
E/ECE/324          Rev.1/Add.82/Rev.3  
E/ECE/TRANS/505   
 jidentifika t-tip ta’ ħsara.   Il-kowd tal-ħsara jrid jinħażen ukoll fil-każijiet imsemmija 
fil-paragrafi 3.3.3.5. u 3.3.4.5. ta' dan l-anness.  
 
3.6.1. Id-distanza li tkopri l-vettura waqt li l- MI jinxtegħel għandha tkun disponibbli fi 
kwalunkwe ħin permezz ta’ sirjil port fuq il-konnekter li jillinkja b’mod standard. 2/ 
 
3.6.2. Fil-każ ta’ vetturi mgħammra b’magni positive ignition , ċilindri li ma jaqbdux 
m’hemmx għalfejn ikunu identifikati b’mod uniku jekk jinħażen kowd tal-ħsara 
waħdieni distint jew multiplu dwar meta ma jaqbadx iċ-ċilindru. 
 
3.7.  Tifi ta’ l- MI 
 
3.7.1. Jekk ma jkunx għad hemm nuqqas ta’ tqabbid f’livelli li x’aktarx jagħmlu ħsara lill-
katalizzatur (kif speċifikat mill-fabbrikant), jew jekk il-magna titħaddem wara bidliet 
fil-kundizzjonijiet tal-veloċità u tat-tagħbija fejn il-livell ta’ nuqqas ta’ tqabbid ma 
jikkawżax ħsara lill-katalizzatur, l- MI jista’ jiġi swiċċjat lura lejn kif kien attivat 
waqt l-ewwel ċiklu tas-sewqan li fih ġie ditektjat il-livell ta’ nuqqas ta’ tqabbid u 
jista’ jiġi swiċċjat fil-pożizzjoni normali attivata f’ċikli tas-sewqan sussegwenti.  Jekk 
l-MI jiġi swiċċjat lura fl-istat attivat ta’ qabel, il-kowds tal-ħsara korrispondenti u l-
kundizzjonijiet tat-twaqqif tar-rikording maħżuna jistgħu jitħassru. 
 
3.7.2. Għall-ħsarat l-oħra kollha, l- MI jista’ jiġi di-attivat wara tliet ċikli tas-sewqan 
f’sekwenza sussegwenti li matulhom is-sistema ta’ monitoraġġ responsabbli biex 
tixgħel l- MI tieqaf milli tidditektja l-ħsara u jekk ma tkunx ġiet identifikata xi ħsara 
oħra li kieku tattiva indipendentement l- MI. 
 
3.8.  Tħassir ta’ kowd tal-ħsara 
 
3.8.1. Is-sistema OBD  tista’ tħassar kowd tal-ħsara u d-distanza koperta u l-informazzjoni 
tat-twaqqif tar-rikording jekk l-istess ħsara mhix reġistrata mill-ġdid f’talanqas 40 
ċiklu tat-tisħin tal-magna. 
 
3.9. Vetturi li jieħdu żewġ tipi ta’ fjuwil tal-gass  
 
3.9.1. Għall-vetturi li jieħdu żewġ tipi ta’ fjuwil tal-gass, il-proċeduri: 
 
– attivazzjoni ta’ l-indikatur tal-ħsara ( MI) (ara l-paragrafu 3.5. ta’ dan l-anness);  
– ħżin tal-kowd tal-ħsara (ara l-paragrafu 3.6. ta’ dan l-anness);  
– tifi ta’ l- MI (ara l-paragrafu 3.7. ta’ dan l-anness);  
– tħassir ta’ kowd tal-ħsara (ara l-paragrafu 3.8. ta’ dan l-anness),  
                                                 
2/ Dan ir-rekwiżit hu applikabbli biss mill-1 ta’ Jannar 2003 fuq tipi ġodda ta’ vetturi b’ input  
elettroniku tal-veloċità għall-immaniġjar tal-magna.   Jgħodd għall-vetturi kollha li se jibdew 
jaħdmu mill-1 ta’ Jannar 2005. 476 MT Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea 27.12.2006
E/ECE/324          Rev.1/Add.82/Rev.3  
E/ECE/TRANS/505   
  
 għandhom isiru indipendentement minn xulxin meta l-vettura titħaddem bil-
petrol jew bil-gass.  Meta l-vettura titħaddem bil-petrol, ir-riżultat ta' kwalunkwe 
mill-proċeduri indikati hawn fuq m'għandux ikun affettwat meta l-vettura titħaddem bil-gass.  Meta l-vettura titħaddem bil-gass, ir-riżultat ta’ kwalunkwe 
mill-proċeduri indikati hawn fuq m’għandux ikun affettwat meta l-vettura titħaddem bil-petrol.  
 
4. REKWIŻITI MARBUTA MA’ L-APPROVAZZJONI TAT-TIPI TA’ SISTEMI  
DIJANJOSTIĊI ABBORD  
 
4.1. Fabbrikant jista’ jitlob lill-awtorità biex sistema OBD  tiġi aċċettata għall-
approvazzjoni tat-tip anki jekk is-sistema fiha defiċjenza waħda jew aktar b'tali mod 
li r-rekwiżiti speċifiċi ta' dan l-anness ma jintlaħqux kollha. 
 
4.2. Meta tkun qed tqis it-talba, l-awtorità għandha tiddetermina jekk il-konformità mar-
rekwiżiti ta’ dan l-anness hix impossibbli jew mhix raġonevoli. 
 
L-awtorità għandha tqis dejta mill-fabbrikant li tiddeskrivi dawk il-fatturi bħal, iżda 
mhux huma biss, possibilità teknika, il-ħin mill-bidu sa l-aħħar tal-proċess tal-
produzzjoni u ċ-ċikli tal-produzzjoni inkluż l-introduzzjoni jew it-tneħħija ta’ magni 
jew disinji ta’ vetturi upgrejds ipprogrammati tal-kompjuters, safejn is-sistema OBD 
li tirriżulta tibqa’ effikaċji biex tikkonforma mar-rekwiżiti ta’ dan ir-Regolament u li 
l-fabbrikant wera livell aċċettabbli ta’ sforz lejn konformità mar-rekwiżiti ta’ dan ir-
Regolament.  
 
4.2.1. L-awtorità ma taċċettax l-ebda talba minħabba defiċjenza li tinkludi nuqqas sħiħ ta’ 
moniter dijanjostiku meħtieġ. 
 
4.2.2. L-awtorità mhix se taċċetta l-ebda talba minħabba defiċjenza li ma tirrispettax l-
ogħla limiti ta' l- OBD fil-paragrafu 3.3.2. 
 
4.3. Meta tkun qed tiġi identifikata l-ordni tad-defiċjenzi, id-defiċjenzi marbuta mal-
paragrafi 3.3.3.1., 3.3.3.2. u 3.3.3.3. ta' dan l-anness għall-magni positive ignition u l-
paragrafi 3.3.4.1., 3.3.4.2. u 3.3.4.3. ta' dan l-anness għall-magni li jixegħlu bil-
kompressjoni għandhom jiġu identifikati l-ewwel. 
 
4.4. Qabel ma jew meta ssir l-approvazzjoni tat-tip, l-ebda defiċjenza m’għandha tingħata 
fir-rigward tar-rekwiżiti tal-paragrafu 6.5., ħlief il-paragrafu 6.5.3.4. ta’ l-Appendiċi 
1 ta’ dan l-anness.  Dan il-paragrafu ma japplikax għall-vetturi li jieħdu żewġ fjuwils 
tal-gass. 
 27.12.2006 MT Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea 477
E/ECE/324          Rev.1/Add.82/Rev.3  
E/ECE/TRANS/505   
 4.5.  Vetturi li jieħdu żewġ fjuwils tal-gass  
 
4.5.1. Minkejja r-rekwiżiti tal-paragrafu 3.9.1., u fejn jitlob il-fabbrikant, id-dipartiment 
amministrattiv għandu jaċċetta d-defiċjenzi li ġejjin bħala li qed jilħqu r-rekwiżiti ta’ 
dan l-anness għall-fini ta’ l-approvazzjoni tat-tip ta’ vetturi li jieħdu żewġ fjuwils tal-gass: 
 
-  tħassir tal-kowds tal-ħsara, distanza koperta u informazzjoni tat-twaqqif tar-
rikording wara 40 ċikli tat-tisħin tal-magna, indipendentement mill-fjuwil li qed jintuża’ bħalissa; 
-  attivazzjoni ta’ l- MI fuq iż-żewġ tipi ta’ fjuwil (petrol u gass) wara li tiġi 
ditektjata ħsara f'wieħed mit-tipi ta' fjuwil; 
-  tifi ta’ l- MI wara tliet ċikli tas-sewqan sekwenzjali sussegwenti mingħajr ħsara, 
independentement mill-fjuwil użat bħalissa; 
-  użu ta’ żewġ kowds dwar l-istat, wieħed għal kull tip ta’ fjuwil. 
 
 Għażliet oħra jistgħu jintalbu mill-fabbrikant u jingħataw fid-diskrezzjoni tad-dipartiment amministrattiv.  
 
4.5.2. Minkejja r-rekwiżiti tal-paragrafu 6.6. ta’ l-Appendiċi 1 ta’ dan l-anness, u fejn hu 
mitlub mill-fabbrikant, l-approvazzjoni tat-tip għandha taċċetta d-defiċjenzi li ġejjin 
bħala li qed jilħqu r-rekwiżiti ta’ dan l-anness għall-evalwazzjoni u t-trażmissjoni ta’ sinjali dijanjostiċi: 
 
– trażmissjoni ta’ sinjali dijanjostiċi għall-fjuwil li qed jintuża’ bħalissa fuq indirizz 
wieħed tas-sors;  
– evalwazzjoni ta’ sett wieħed ta’ sinjali dijanjostiċi għaż-żewġ tipi ta’ fjuwil li 
jikkorrispondu għall-evalwazzjoni ta’ vetturi li jieħdu tip wieħed ta’ fjuwil tal-gass, u indipendentement mill-fjuwil li qed jintuża’ bħalissa);  
– għażla ta’ sett wieħed ta’ sinjali dijanjostiċi (marbuta ma’ tip wieħed miż-żewġ 
tipi ta’ fjuwil) permezz tal-pożizzjoni tas-swiċċ tal-fjuwil;  
– evalwazzjoni u trażmissjoni ta’ sett wieħed ta’ sinjali dijanjostiċi għaż-żewġ 
fjuwils fil-kompjuter tal-petrol indipendentement mill-fjuwil użat.  Il-kompjuter 
tas-sistema li tissupplixxi se jevalwa u jittrażmetti s-sinjali dijanjostiċi marbuta 
mas-sistema tal-fjuwil tal-gass u jaħżen l-istorja ta' l- istatus.  
 
 Il-fabbrikant jista’ jitlob aktar għażliet u jingħataw fid-diskrezzjoni ta’ l-awtorità li 
tapprova t-tip.  
 
4.6. Perjodu ta’ defiċjenza 
 
4.6.1. Id-defiċjenza tista’ tiġi mġebbda fuq perjodu ta' sentejn wara d-data ta' l-
approvazzjoni tat-tip tat-tip ta' vettura sakemm ma jistax jintwera biżżejjed li 
modifikazzjonijiet sostanzjali tal-ħardwer tal-vettura u żmien addizzjonali bejn il-bidu u t-tmiem tal-proċess tal-produzzjoni wara s-sentejn ikunu meħtieġa biex 478 MT Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea 27.12.2006
E/ECE/324          Rev.1/Add.82/Rev.3  
E/ECE/TRANS/505   
 jikkoreġu d-defiċjenza.  F’dak il-każ, id-defiċjenza tista’ tiġi mġebbda fuq perjodu ta’ 
mhux aktar minn tliet snin.  
 
4.6.1.1. Fil-każ ta’ vettura li tieħu żewġ tipi ta’ fjuwil tal-gass, defiċjenza mogħtija skond il-
paragrafu 4.5. tista’ tiġi mġebbda fuq perjodu ta' tliet snin wara d-data ta’ l-
approvazzjoni tat-tip tat-tip ta’ vettura sakemm ma jistax jintwera biżżejjed li modifikazzjonijiet sostanzjali tal-ħardwer tal-vettura u żmien ieħor bejn il-bidu u t-tmiem tal-proċess ta’ produzzjoni wara t-tliet snin ikunu meħtieġa biex jikkoreġu d-defiċjenza.  F’dak il-każ, id-defiċjenza tista’ tiġi mġebbda fuq perjodu ta’ mhux aktar 
minn erba' snin. 
 
4.6.2. Fabbrikant jista’ jirrikjedi li d-dipartiment amministrattiv jagħti b’lura defiċjenza 
meta dik id-defiċjenza tiġi skoperta wara l-approvazzjoni tat-tip oriġinali.  F’dan il-
każ, id-defiċjenza tista’ tiġi mġebbda fuq perjodu ta’ sentejn wara d-data tan-
notifikazzjoni lid-dipartiment amministrattiv sakemm ma jkunx pruvat sew li 
modifikazzjonijiet sostanzjali tal-ħardwer tal-vettura u żmien addizzjonali bejn il-
bidu u t-tmiem tal-proċess tal-produzzjoni wara sentejn ikunu meħtieġa biex 
jikkoreġu d-defiċjenza.  F’dak il-każ, id-defiċjenza tista’ tiġi mġebbda għal perjodu 
ta’ mhux aktar minn tliet snin. 
 
4.7. L-awtorità għandha tgħarraf bid-deċiżjoni tagħha li tagħti talba għal defiċjenza lill-
Partijiet l-oħra kollha tal-Ftehim ta' l-1958 li japplikaw dan ir-Regolament. 
 
5. AĊĊESS GĦALL-INFORMAZZJONI OBD  
 
5.1. Applikazzjonijiet għall-approvazzjoni tat-tip jew emendi ta’ l-approvazzjoni tat-tip 
għandu jkollhom magħhom l-informazzjoni relevanti li tikkonċerna s-sistema OBD  
tal-vettura.  Din l-informazzjoni relevanti għandha tgħin lill-fabbrikanti tal-
komponenti li jinbidlu jew li huma mmodifikati biex jinkorporaw bidliet biex 
jagħmlu l-partijiet li jiffabbrikaw kompatibbli mas-sistema OBD tal-vettura bil-għan 
li jaħdmu mingħajr ħsara u jassiguraw lil min juża' l-vettura li ma jkollux ħsarat.  Bl-
istess mod, dik l-informazzjoni relevanti għandha tgħin lill-fabbrikanti ta' l-għodod dijanjostiċi u tat-tagħmir tat-test biex jagħmlu għodod u tagħmir li jagħtu lok għal dijanjożi effikaċji u preċiża tas-sistemi li jikkontrollaw l-emissjonijiet tal-vettura. 
 
5.2. Meta jintalbu, id-dipartimenti amministrattivi għandhom jaraw li jkun disponibbli 
Appendiċi 1 ta’ l-Anness 2 li fih l-informazzjoni relevanti dwar is-sistema OBD lil 
kull fabbrikant interessat tal-komponenti, għodda dijanjostiċi jew tagħmir tat-test 
mingħajr diskriminazzjoni. 
 
5.2.1. Jekk dipartiment amministrattiv jirċievi talba minn xi fabbrikant interessat tal-
komponenti, għodod dijanjostiċi jew tagħmir tat-test għal informazzjoni dwar is-
sistema OBD  ta’ vettura li ġiet approvata għat-tip skond verżjoni ta’ qabel tar-
Regolament,
 27.12.2006 MT Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea 479
E/ECE/324          Rev.1/Add.82/Rev.3  
E/ECE/TRANS/505   
  
– id-dipartiment amministrattiv għandu, fi żmien 30 ġurnata, jitlob lill-fabbrikant 
tal-vettura konċernata t-tip biex jagħmel disponibbli l-informazzjoni meħtieġa fil-paragrafu 4.2.11.2.7.6. ta' l-Anness 1.  Ir-rekwiżit tat-tieni sezzjoni tal-paragrafu 
4.2.11.2.7.6. mhix applikabbli;
 
 
– il-fabbrikant għandu jissottometti din l-informazzjoni lid-dipartiment amministrattiv fi żmien xahrejn mit-talba;
 
 
– id-dipartiment amministrattiv għandu jgħaddi din l-informazzjoni lid-dipartimenti ammnistrattivi tal-Partijiet Kontraenti u d-dipartiment amministrattiv li ta l-approvazzjoni tat-tip oriġinali għandu jehmeż din l-informazzjoni ma’ l-Anness 1 ta’ l-informazzjoni dwar l-approvazzjoni tat-tip ta' vettura.
 
 
Dan ir-rekwiżit m’għandux jinvalida xi approvazzjoni li ngħatat qabel skond ir-Regolament Nru. 83 u lanqas iżomm milli jsiru estensjonijiet għal dawk l-approvazzjonijiet skond il-kundizzjonijiet tar-Regolament li bih ingħatat oriġinarjament.
  
 
5.2.2. L-informazzjoni tista' tintalab biss għall-komponenti li jinbidlu jew tas-servis li huma 
soġġetti għall-approvazzjoni tat-tip UNECE , jew għal komponenti li jiffurmaw parti 
minn sistema li hi soġġetta għall-approvazzjoni tat-tip UNECE.  
 
5.2.3. It-talba għal informazzjoni trid tidentifika l-ispeċifikazzjoni eżatta tal-mudell tal-
vettura li għalih hi meħtieġa l-informazzjoni.  Għandha tikkonferma li l-informazzjoni 
hi meħtieġa għall-iżvilupp ta’ partijiet li jinbidlu jew li ġew modifikati biex 
jinkorporaw bidliet jew komponenti jew għodod dijanjostiċi jew tagħmir tat-test. 
 480 MT Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea 27.12.2006
E/ECE/324          Rev.1/Add.82/Rev.3  
E/ECE/TRANS/505   
 Anness 11 – Appendiċi 1  
 
ASPETTI FUNZJONALI TAS-SISTEMI DIJANJOSTIĊI ABBORD ( OBD ) 
 
1. INTRODUZZJONI 
 
Dan l-Appendiċi jiddeskrivi l-proċedura tat-test skond il-paragrafu 3. ta’ l-Anness 11.  
Il-proċedura tiddeskrivi metodu biex tkun iċċekkjata l-funzjoni tas-sistema 
dijanjostika abbord ( OBD ) imwaħħla fuq il-vettura permezz ta’ simulazzjoni tal-
ħsara tas-sistemi relevanti fl-immaniġjar tal-magna jew fis-sistema li tikkontrolla l-
emissjonijiet. Hi tissettja wkoll proċeduri biex tkun determinata d-durabbilità tas-
sistemi OBD.  
 
Il-fabbrikant għandu jagħmel disponibbli l-komponenti difettużi u/jew il-mekkaniżmi 
elettriċi li kieku jintużaw biex jissimulaw il-ħsarat. Meta mkejla fuq iċ-ċiklu tat-test 
tat-Tip I, dawk il-komponenti jew mekkaniżmi difettużi m’għandhomx jagħtu lok 
biex l-emissjonijiet tal-vettura jeċċedu l-limiti tal-paragrafu 3.3.2. b’aktar minn 20 
fil-mija.  
 
Meta vettura tiġi ttestjata bil-komponent jew mekkaniżmu difettuż imwaħħal, is-
sistema OBD tiġi approvata jekk ikun attivat l- MI. Is-sistema OBD  tiġi approvata 
wkoll jekk l- MI jiġi attivat taħt l-ogħla limiti ta’ l- OBD. 
 
2. DESKRIZZJONI TAT-TEST 
 
2.1.  L-ittestjar tas-sistemi OBD hu magħmul mill-fażijiet li ġejjin: 
 
2.1.1. simulazzjoni ta’ ħsara ta’ komponent tal-maniġjar tal-magna jew tas-sistema li 
tikkontrolla l-emissjonijiet, 
 
2.1.2. prekondizzjonar tal-vettura bi ħsara simulata fuq il-prekondizzjonar speċifikat fil-
paragrafu 6.2.1. jew il-paragrafu 6.2.2.  
 
2.1.3. il-vettura tinstaq bil-ħsara simulata fuq iċ-ċiklu tat-test tat-Tip I u l-emissjonijiet tal-
vettura jiġu mkejla, 
 
2.1.4. jiġi determinat jekk is-sistema OBD  tagħmilx reazzjoni għall-ħsara simulata u tindika 
ħsara b’mod xieraq għax-xufier tal-vettura. 
 
2.2. Inkella, fuq talba tal-fabbrikant, il-ħsara ta’ wieħed jew aktar mill-komponenti tista’ 
tkun simulata b’mod elettroniku skond ir-rekwiżiti tal-paragrafu 6. t’hawn taħt. 
 27.12.2006 MT Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea 481
E/ECE/324          Rev.1/Add.82/Rev.3  
E/ECE/TRANS/505   
 2.3. Il-fabbrikanti jistgħu jitolbu li l-monitoraġġ isir barra ċ-ċiklu tat-test tat-Tip I jekk 
jista' jiġi pruvat lill-awtorità li dak il-monitoraġġ waqt kundizzjonijiet li ltaqgħu 
magħhom waqt iċ-ċiklu tat-test tat-Tip I jimponu kundizzjonijiet ristretti ta’ 
monitoraġġ meta l-vettura tkun qed tintuża’. 
 
3. VETTURA TAT-TEST U FJUWIL 
 
3.1. Vettura 
 
Il-vettura tat-test għandha tilħaq ir-rekwiżiti tal-paragrafu 3.1. ta’ l-Anness 4.  
 
3.2. Il-fjuwil 
 
 Il-fjuwil adattat ta’ referenza kif deskritt fl-Anness 10 għall-fjuwils petrol u diżil u fl-
Anness 10a għall-fjuwils LPG u NG irid jintuża’ għall-ittestjar.  It-tip ta’ fjuwil għal 
kull mod ta’ ħsara li jrid jiġi ttestjat (deskritt fil-paragrafu 6.3. ta’ dan l-appendiċi) jista’ jintgħażel mid-dipartiment amministrattiv mill-fjuwils ta’ referenza deskritti fl-Anness 10a fil-każ tat-testjar tal-vettura li tieħu fjuwil wieħed tal-gass u mill-fjuwils 
ta’ referenza deskritti fl-Anness 10 jew fl-Anness 10a fil-każ ta' l-ittestjar ta' vetturi li 
jieħdu żewġ fjuwils tal-gass.  It-tip ta’ fjuwil  magħżul m’għandux jinbidel waqt xi 
fażi tat-test (deskritti fil-paragrafi 2.1. sa 2.3. ta’ dan l-appendiċi).  Fil-każ ta’ l-użu 
ta’ l- LPG jew l- NG bħala fjuwil il-magna tista’ tiġi startjata fuq il-petrol u mbagħad 
taqleb għal- LPG jew l- NG wara perjodu taż-żmien determinat minn qabel li hu 
kkontrollat awtomatikament u mhux taħt il-kontroll tax-xufier.  
 
4. TEMPERATURA TAT-TEST U PRESSJONI TAT-TEST 
 
4.1. It-temperatura tat-test u l-pressjoni tat-test għandhom jilħqu r-rekwiżiti tat-test tat-
Tip I kif deskritt fl-Anness 4. 
 
5. TAGĦMIR TAT-TEST 
 
5.1. Id-dajnamometru tax-xażi 
 
Id-dajnamometru tax-xażi għandu jilħaq ir-rekwiżiti ta’ l-Anness 4.  
 
6. PROĊEDURA TAT-TEST OBD  
 
6.1. Iċ-ċiklu tat-tħaddim fuq id-dajnamometru tax-xażi għandu jilħaq ir-rekwiżiti ta’ l-
Anness 4. 
 482 MT Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea 27.12.2006
E/ECE/324          Rev.1/Add.82/Rev.3  
E/ECE/TRANS/505   
 6.2. Prekundizzjonar tal-vettura 
 
6.2.1. Skond it-tip ta’ magna u wara li jiddaħħal wieħed mill-modi ta’ ħsarat mogħti fil-
paragrafu 6.3., il-vettura għandha tiġi prekundizzjonata billi tinstaq talanqas għal 
żewġ tipi tat-testijiet konsekuttivi tat-Tip I (L-Ewwel Parti u t-Tieni Parti).  Għall-
vetturi li għandhom magni li jaħdmu bil-kompressjoni jista’ jkun hemm 
prekundizzjonar addizzjonali ta’ żewġ ċikli tat-Tieni Parti. 
 
6.2.2. Fuq talba tal-fabbrikant, jistgħu jintużaw metodi alternattivi ta’ prekundizzjonar. 
 
6.3. Modi ta’ ħsarat li jridu jiġu ttestjati 
 
6.3.1. Vetturi li għandhom magni positive ignition : 
 
6.3.1.1. Tibdil tal-katalizzatur b’katalizzatur li tmermer jew difettuż jew simulazzjoni 
elettronika ta’ dik il-ħsara. 
 
6.3.1.2. Kundizzjonijiet ta’ meta l-magna ma taqbadx sewwa skond il-kundizzjonijiet biex 
jiġu mmonitorjati meta ma taqbadx imniżżla fil-paragrafu 3.3.3.2. ta’ l-Anness 11. 
 
6.3.1.3. Tibdil tas-senser ta’ l-ossiġnu b’senser ta’ l-ossiġnu mmermer jew difettuż jew 
simulazzjoni elettronika ta’ dik il-ħsara. 
 
6.3.1.4. Skonnettjar tad-dawl ta’ xi komponent ieħor  marbut ma’ l-emissjonijiet imqabbad 
ma’ kompjuter li jimmaniġja tat-tip power-train  (jekk ikun attiv fuq it-tip ta’ fjuwil 
magħżul). 
 
6.3.1.5. Skonnettjar tad-dawl tal-mekkaniżmu li jikkontrolla b'mod elettroniku t-tindif 
evaporattiv (jekk mgħammar u attiv fuq it-tip ta’ fjuwil magħżul).  Għal dan il-mod 
speċifiku ta’ ħsara, m’hemmx għalfejn isir it-test tat-Tip I. 
 
6.3.2. Vetturi li għandhom magni li jaħdmu bil-kompressjoni: 
 
6.3.2.1. Meta jkun hemm imwaħħal, it-tibdil tal-katalizzatur b’katalizzatur immermer jew 
difettuż jew simulazzjoni elettronika ta’ dik il-ħsara. 
 
6.3.2.2. Meta jkun hemm imwaħħal, tneħħija għal kollox ta’ dak li jiġbor fih il-partikuli 
separati jew, fejn is-sensers huma biċċa waħda mit- trap, twaħħil ta’ trap difettuża. 
 
6.3.2.3. Skonnettjar tad-dawl ta’ kwalunkwe attivatur elettroniku tal-kwantità tal-fjuwil u ż-
żamma tal-ħin tas-sistema tat-teħid tal-fjuwil. 
 
6.3.2.4. Skonnettjar tad-dawl ta' xi komponent marbut ma' l-emissjonijiet imqabbad ma' 
kompjuter li jimmaniġja tat-tip power-train.  
 27.12.2006 MT Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea 483
E/ECE/324          Rev.1/Add.82/Rev.3  
E/ECE/TRANS/505   
 6.3.2.5. Biex jilħaq ir-rekwiżiti tal-paragrafi 6.3.2.3. u 6.3.2.4., u bil-kunsens ta' l-awtorità li 
tapprova, il-fabbrikant għandu jieħu l-passi xierqa biex juri li s-sistema OBD tindika 
ħsara meta jkun hemm skonnettjar. 
 
6.4. Test tas-sistema OBD  
 
6.4.1. Vetturi mgħammra b’magni positive ignition : 
 
6.4.1.1. Wara li l-vettura tiġi prekondizzjonata skond il-paragrafu 6.2., il-vettura tat-test 
tinstaq fuq it-test tat-Tip I (L-Ewwel Parti u t-Tieni Parti). 
 
L-MI għandu jixgħel qabel it-tmiem ta’ dan it-test taħt xi waħda mill-kundizzjonijiet 
mogħtija fil-paragrafi 6.4.1.2. sa 6.4.1.5.  Is-servizz tekniku jista’ jissostitwixxi dawk 
il-kundizzjonijiet b’oħrajn skond il-paragrafu 6.4.1.6.  Iżda, in-numru totali ta’ ħsarat 
simulati m’għandux jaqbeż erbgħa (4) għall-fini ta’ l-approvazzjoni tat-tip. 
 
6.4.1.2. It-tibdil tal-katalizzatur b'katalizzatur immermer jew difettuż jew simulazzjoni 
elettronika ta' katalizzatur immermer jew difettuż li jwassal biex l-emissjonijiet 
jeċċedu l-limitu HC mogħti fil-paragrafu 3.3.2. ta’ l-Anness 11. 
 
6.4.1.3. Kundizzjoni ta’ meta l-magna ma taqbadx sewwa ikkaġunata skond il-kundizzjonijiet 
għall-monitoraġġ ta’ meta ma taqbadx mogħti fil-paragrafu 3.3.3.2. ta’ l-Anness 11 li 
twassal biex l-emissjonijiet jeċċedu xi wieħed mil-limiti msemmija fil-paragrafu 
3.3.2. ta’ l-Anness 11. 
 
6.4.1.4. It-tibdil ta’ senser ta’ l-ossiġnu b’senser ta’ l-ossiġnu mmermer jew difettuż jew 
simulazzjoni elettronika ta’ senser ta’ l-ossiġnu mmermer jew difettuż li jwassal biex 
l-emissjonijiet jeċċedu xi wieħed mil-limiti mogħtija fil-paragrafu 3.3.2. ta’ l-Anness 
11. 
 
6.4.1.5. Skonnettjar tad-dawl tal-mekkaniżmu elettroniku li jikkontrolla t-tindif evaporattiv 
(jekk mgħammar u jekk ikun attiv fuq it-tip ta’ fjuwil magħżul). 
 
6.4.1.6. Skonnettjar mid-dawl ta’ xi komponent power-train  marbut ma’ l-emissjonijiet 
imqabbad ma’ kompjuter li jwassal biex l-emissjonijiet jeċċedu xi wieħed mil-limiti 
mogħtija fil-paragrafu 3.3.2. ta’ dan l-anness (jekk attiv fuq it-tip ta’ fjuwil magħżul). 
 
6.4.2. Vetturi mgħammra b'magni li jaħdmu bil-kompressjoni: 
 
6.4.2.1. Wara li l-vettura tiġi prekundizzjonata skond il-paragrafu 6.2., il-vettura tat-test 
tinstaq fuq test tat-Tip I (L-Ewwel Parti u t-Tieni Parti). 
 
L-MI għandu jixgħel qabel ma jintemm dan it-test taħt xi waħda mill-kundizzjonijiet 
mogħtija fil-paragrafi 6.4.2.2. sa 6.4.2.5.  Is-servizz tekniku jista’ jissostitwixxi dawk 484 MT Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea 27.12.2006
E/ECE/324          Rev.1/Add.82/Rev.3  
E/ECE/TRANS/505   
 il-kundizzjonijiet b’oħrajn skond il-paragrafu 6.4.2.5.  Iżda, in-numru totali ta’ ħsarat 
simulati m’għandux jeċċedi erbgħa għall-finijiet ta’ l-approvazzjoni tat-tip. 
 
6.4.2.2. Fejn ikun hemm imwaħħal, it-tibdil ta' katalizzatur b’katalizzatur immermer jew 
difettuż jew simulazzjoni elettronika ta’ katalizzatur immermer jew difettuż li jwassal 
biex l-emissjonijiet jeċċedu l-limiti mogħtija fil-paragrafu 3.3.2. ta’ l-Anness 11. 
 
6.4.2.3. Fejn ikun hemm imwaħħal, it-tneħħija għal kollox tat- trap tal-partikuli separati jew 
it-tibdil tat- trap tal-partikuli separati b’ trap tal-partikuli separati li jilħqu l-
kundizzjonijiet tal-paragrafu 6.3.2.2. t’hawn fuq li jwasslu biex l-emissjonijiet 
jeċċedu l-limiti mogħtija fil-paragrafu 3.3.2. ta’ l-Anness 11.  
 
6.4.2.4. B'referenza għall-paragrafu 6.3.2.5., l-iskonnettjar ta' xi attivatur elettroniku tal-
kwantità tal-fjuwil u ż-żamma tal-ħin tas-sistema tat-teħid tal-fjuwil li jwassal biex l-
emissjonijiet jeċċedu xi wieħed mil-limiti mogħtija fil-paragrafu 3.3.2. ta' l-Anness 
11. 
 
6.4.2.5. B’referenza għall-paragrafu 6.3.2.5., l-iskonnettjar ta’ xi komponent ieħor power-
train  marbut ma’ l-emissjonijiet imqabbad ma’ kompjuter li jwassal biex l-
emissjonijiet jeċċedu xi wieħed mil-limiti mogħtija fil-paragrafu 3.3.2. ta’ l-Anness 
11. 
 
6.5. Sinjali dijanjostiċi 
 
6.5.1.1. Kif tiġi determinata l-ewwel ħsara ta’ xi komponent jew sistema, il-kundizzjonijiet 
preżenti fil-ħin li titwaqqaf il-magna biex jittieħed rekord ta’ dak il-mument 
għandhom jinħażnu fil-memorja tal-kompjuter. Jekk jerġa’ jkun hemm ħsara fis-
sistema tal-fjuwil jew il-magna ma taqbadx sewwa, kull kundizzjoni ta’ twaqqif tal-
magna biex jittieħed rekord ta’ dak il-mument li kienet maħżuna qabel għandha 
tinbidel bil-kundizzjonijiet tas-sistema tal-fjuwil jew tal-magna li ma qabditx (liema 
minnhom tiġri l-ewwel).  Il-kundizzjonijiet maħżuna tal-magna jrid ikun fihom, iżda 
mhux huma bilfors il-valur tat-tagħbija kkalkulat biss, il-veloċità tal-magna, il-
valur(i) ta’ l-irqim tal-fjuwil, il-pressjoni tal-fjuwil (jekk ikun hemm), il-veloċità tal-
vettura (jekk ikun hemm), it-temperatura tal-likwidu li jkessaħ, il-pressjoni tad-dħul 
tal-manifold (jekk ikun hemm), operazzjoni biċ-ċirkuwitu ta' l-elettriku sħiħ 
kontinwu jew le (jekk ikun hemm) u l-kowd tal-ħsara li ta lok biex id-dejta tinħażen.  
Il-fabbrikant għandu jagħżel l-aktar sett ta’ kundizzjonijiet adattati li jgħinu biex it-
tiswijiet isiru b'mod effikaċji għall-ħżin ta' meta titwaqqaf il-magna biex jittieħed 
rekord ta’ dak il-mument.  Frejm wieħed biss tad-dejta hu meħtieġ.  Il-fabbrikanti 
jistgħu jagħżlu li jaħżnu frejms oħra dejjem jekk talanqas il-frejm meħtieġ jista’ 
jinqara permezz ta’ għodda ġenerika li tiskenja li tilħaq l-ispeċifikazzjonijiet tal-
paragrafu 6.5.3.2. u 6.5.3.3.  Jekk il-kowd tal-ħsara li wasslet biex il-kundizzjonijiet 
jinħażnu titħassar skond il-paragrafu 3.7. ta’ l-Anness 11, il-kundizzjonijiet maħżuna 
tal-magna jistgħu jitħassru wkoll. 
 27.12.2006 MT Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea 485
E/ECE/324          Rev.1/Add.82/Rev.3  
E/ECE/TRANS/505   
 6.5.1.2. Jekk ikun hemm, is-sinjali li ġejjin flimkien ma' l-informazzjoni meħtieġa ta' meta 
titwaqqaf il-magna biex jittieħed rekord ta' dak il-mument għandhom ikunu 
disponibbli meta jintalbu permezz tas-sirjil port fuq il-konnekter standardizzat li 
jillinkja d-dejta, jekk l-informazzjoni tinstab fuq il-kompjuter abbord jew tista' tkun 
determinata permezz ta' l-informazzjoni li għandu l-kompjuter abbord: kowds 
dijanjostiċi tal-ħsara, temperatura tal-likwidu li jkessaħ il-magna, l-istat tas-sistema li 
tikkontrolla l-fjuwil (biċ-ċirkuwitu magħluq, biċ-ċirkuwitu miftuħ, oħrajn), irqim tal-
fjuwil, żieda fil-ħin ta’ l-istartjar tal-magna, temperatura ta’ l-arja li tidħol, il-
pressjoni ta’ l-arja fil-manifold, ir-rata tal-fluss ta’ l-arja, il-veloċità tal-magna, il-
pożizzjoni tat- throttle  skond il-valur ta' l- output  tas-senser, l-istat ta’ l-arja l-oħra (‘l 
fuq, ‘l isfel jew atmosferika), il-valur tat-tagħbija kkalkulat, il-veloċità tal-vettura u l-
pressjoni tal-fjuwil. 
 
Is-sinjali għandhom jiġu provduti f’unitajiet standard ibbażati fuq l-
ispeċifikazzjonijiet mogħtija fil-paragrafu 6.5.3.  Is-sinjali proprja għandhom ikunu 
identifikati sew separatament mill-valur tad-difolt jew mis-sinjali ta' kemm tasal lura 
d-dar. 
 
6.5.1.3. Għas-sistemi kollha li jikkontrollaw l-emissjonijiet li għalihom isiru testijiet ta’ 
evalwazzjoni speċifika abbord (katalizzatur, senser ta' l-ossiġnu, eċċ.), barra d-
ditektjar ta' meta l-magna ma taqbadx sewwa, il-monitoraġġ tas-sistema tal-fjuwil u 
monitoraġġ komprensiv tal-komponent, ir-riżultati ta' l-aktar test riċenti li għamlet il-
vettura u l-limiti li magħhom hi mqabbla s-sistema għandhom ikunu disponibbli 
permezz tas-sirjil port tad-dejta fuq il-konnekter standardizzat li jillinkja d-dejta 
skond l-ispeċifikazzjonijiet mogħtija fil-paragrafu 6.5.3.  Għas-sistemi u l-
komponenti mmonitorjati li saret eċċezzjoni għalihom hawn fuq, indikazzjoni dwar 
jekk għaddewx/weħlux għall-aktar riżultati tat-testijiet riċenti għandha tkun 
disponibbli permezz ta’ konnekter li jillinkja d-dejta. 
 
6.5.1.4. Ir-rekwiżiti ta’ l- OBD  li fuqhom tiġi ċertifikata l-vettura (jiġifieri l-Anness 11 jew ir-
rekwiżiti alternattivi speċifikati fil-paragrafu 5.) u s-sistemi li jikkontrollaw l-
emissjonijiet maġġuri mmonitorjati mis-sistema OBD  konsistenti mal-paragrafu 
6.5.3.3. għandhom ikunu disponibbli permezz tas-sirjil port tad-dejta fuq il-konnekter 
standardizzat li jillinkja d-dejta skond l-ispeċifikazzjonijiet mogħtija fil-paragrafu 
6.5.3. ta’ dan l-Appendiċi. 
 
6.5.1.5. Mill-1 ta’ Jannar 2003 għat-tipi l-ġodda u mill-1 ta’ Jannar 2005 għat-tipi kollha ta’ 
vetturi li jibdew jaħdmu, in-numru ta' identifikazzjoni tal-kalibrar tas-softwer għandu 
jkun disponibbli permezz tas-sirjil port fuq il-konnekter standardizzat li jillinkja d-
dejta.  In-numru ta’ identifikazzjoni tal-kalibrar tas-softwer għandu jingħata f’format 
standardizzat. 
 
6.5.2.  Is-sistema dijanjostika li tikkontrolla l-emissjonijiet mhix meħtieġa tevalwa 
komponenti waqt il-ħsara jekk dik l-evalwazzjoni tista’ twassal biex ikun hemm 
riskju għas-sikurezza jew il-komponent jiġrilu ħsara. 486 MT Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea 27.12.2006
E/ECE/324          Rev.1/Add.82/Rev.3  
E/ECE/TRANS/505   
  
6.5.3. Is-sistema dijanjostika li tikkontrolla l-emissjonijiet għandha taħseb għal aċċess 
standardizzat u mhux ristrett u tikkonforma ma' l-istandards ISO li ġejjin u/jew ma' l-
ispeċifikazzjoni SAE. 
 
6.5.3.1. Waħda mill-istandards li ġejjin bir-restrizzjonijiet kif deskritti trid tintuża’ bħala l-
kollegament komunikattiv bejn l-abbord u dak li mhux abbord: 
  ISO 9141 - 2: 1994 (emendati fl-1996) “Vetturi fit-Triq – Sistemi Dijanjostiċi – Il-
Parti 2: rekwiżiti CARB  għat-tpartit ta’ informazzjoni diġitali”;  
 
 SAE J1850: Marzu ta’ l-1998 Klassi B Interface  tan-Netwerk tal-Komunikazzjoni 
tad-Dejta”. Il-messaġġi marbuta ma’ l-emissjonijiet iridu jużaw l-ispezzjoni ċiklika 
żejda u t-titolu ta’ tliet byte u mhux is-separazzjoni interna tal- byte jew somom li 
jiċċekkjaw;  
 
 ISO 14230 – Il-Parti 4 “Vetturi fit-Triq – Protokoll tal-kliem ewlieni ta' l-2000 għas-
sistemi dijanjostiċi - Il-Parti 4: Rekwiżiti għal sistemi marbuta ma’ l-emissjonijiet”;  
 
 ISO DIS 15765-4 “Vetturi fit-Triq – Dijanjostiċi dwar in-Netwerk taż-Żona tal-
Kontrollur ( CAN ) – Il-Parti 4: Rekwiżiti għal sistemi marbuta ma’ l-emissjonijiet", 
bid-data ta' l-1 ta' Novembru 2001.  
 
6.5.3.2. It-tagħmir tat-test u l-għodod dijanjostiċi meħtieġa biex jikkomunikaw mas-sistemi 
OBD  għandhom jilħqu jew jeċċedu l-ispeċifikazzjoni funzjonali mogħtija 
f’ISO DIS 15031-4 “Vetturi fit-Triq - Komunikazzjoni bejn vettura u t-tagħmir tat-
test estern għad-dijanjostiċi marbuta ma' l-emissjonijiet - il-Parti 4: Tagħmir tat-test estern”, bid-data ta’ l-1 ta’ Novembru 2001. 
 
6.5.3.3. Dejta dijanjostika bażika, (kif speċifikata fil-paragrafu 6.5.1.) u informazzjoni ta’ 
kontroll f’żewġ direzzjonijiet għandha tingħata permezz tal-format u l-unitajiet 
deskritti fl-ISO DIS 15031-5 “Vetturi fit-Triq - Komunikazzjoni bejn il-vettura u t-tagħmir tat-test estern għad-dijanjostiċi marbuta ma' l-emissjonijiet - il-Parti 5: Servizzi dijanjostiċi marbuta ma’ l-emissjonijiet”, bid-data ta’ l-1 ta’ Novembru 2001, u għandhom ikunu disponibbli permezz ta’ għodda dijanjostika li tilħaq ir-rekwiżiti ta’ ISO DIS 15031-4. 
 
 Il-fabbrikant tal-vettura għandu jagħti lill-korp ta' l-istandardizzazzjoni nazzjonali d-
dettalji ta' kull dejta dijanjostika marbuta ma' l-emissjonijiet, eż. PID’s , OBD moniter 
Id's, Id tat-Test mhux speċifikati fl-ISO DIS 15031-5 iżda marbuta ma’ dan ir-
Regolament.  
 
6.5.3.4. Meta tiġi reġistrata ħsara, il-fabbrikant għandu jidentifika l-ħsara permezz ta’ kowd 
adattat tal-ħsara konsistenti ma’ dawk mogħtija fis-Sezzjoni 6.3. ta’ ISO DIS 15031-27.12.2006 MT Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea 487
E/ECE/324          Rev.1/Add.82/Rev.3  
E/ECE/TRANS/505   
 6 “Vetturi fit-triq – Komunikazzjoni bejn il-vettura u t-tagħmir estern tat-test għad-
dijanjostiċi marbuta ma' l-emissjonijiet - il-Parti 6: Tifsiriet tal-kowds dijanjostiċi tal-ħsarat", relatati mal- "kowds dijanjostiċi tal-ħsarat tas-sistema marbuta ma’ l-emissjonijiet".  Jekk dik l-identifikazzjoni ma tkunx tista’ ssir, il-fabbrikant jista’ 
juża’ kowds dijanjostiċi tal-ħsarat skond is-Sezzjonijiet 5.3. u 5.6. ta’ ISO DIS 15031-6.  Il-kowds tal-ħsarat iridu jkunu aċċessibbli għal kollox permezz ta' tagħmir 
dijanjostiku standardizzat li jikkonforma mad-dispożizzjonijiet tal-paragrafu 6.5.3.2. ta' dan l-anness. 
 
 Il-fabbrikant tal-vettura għandu jagħti lill-korp ta’ l-istandardizzazzjoni nazzjonali d-
dettalji ta’ kull dejta dijanjostika marbuta ma’ l-emissjonijiet, eż. PID’s, moniter Id’s 
ta’ l- OBD, Id tat-Test mhux speċifikati fl-ISO DIS 15031-5 iżda marbuta ma’ dan ir-
Regolament.  
 
6.5.3.5. L- interface  tal-konnessjoni bejn il-vettura u t-tester dijanjostiku għandu jkun 
standardizzat u għandu jilħaq ir-rekwiżiti kollha ta’ ISO DIS 15031-3 “Vetturi fit-
Triq – Komunikazzjoni bejn il-vettura u t-tagħmir estern tat-test għad-dijanjostiċi marbuta ma’ l-emissjonijiet – il-Parti 3: Konnekter dijanjostiku u ċirkuwiti elettriċi relatati: speċifikazzjoni u użu”, bid-data ta’ l-1 ta’ Novembru 2001.  Il-pożizzjoni tat-
twaħħil għandha tiddependi mill-kunsens tad-dipartiment amministrattiv b'tali mod li tkun aċċessibbli mall-ewwel mill-ħaddiema li jagħtu servizz iżda mħarsa mit-tbagħbis minn ħaddiema mhux kwalifikati. 
 
6.6. Rekwiżiti speċifiċi fir-rigward tat-trażmissjoni ta' sinjali dijanjostiċi minn vetturi li 
jieħdu żewġ fjuwil tal-gass. 
 
 Għall-vetturi li jieħdu żewġ  fjuwil tal-gass, fejn is-sinjali dijanjostiċi tas-sistemi 
differenti tal-fjuwil huma maħżuna fl-istess kompjuter, is-sinjali dijanjostiċi għat-
tħaddim bil-petrol u għat-tħaddim bil-gass għandhom jiġu evalwati u trażmessi indipendentement minn xulxin. 
 
 Għall-vetturi li jieħdu żewġ tipi ta' fjuwil tal-gass, fejn is-sinjali dijanjostiċi tas-
sistemi differenti tal-fjuwil huma maħżuna f’kompjuters separati, is-sinjali 
dijanjostiċi għat-tħaddim bil-petrol u għat-tħaddim bil-gass għandhom jiġu evalwati u trażmessi mill-kompjuter li hu speċifiku għall-fjuwil.  
 
 Fuq talba ta' l-għodda dijanjostika, is-sinjali dijanjostiċi għall-vettura li taħdem bil-
petrol għandhom jiġu trażmessi fuq indirizz wieħed tas-sors u s-sinjali dijanjostiċi 
għall-vettura li taħdem bil-gass għandhom jiġu trażmessi fuq indirizz ieħor tas-sors. L-użu ta’ l-indirizzi tas-sors hu deskritt fl-ISO DIS 15031-5 “Vetturi fit-Triq – Komunikazzjoni bejn il-vetturi u t-tagħmir estern tat-test għad-dijanjostiċi marbuta ma’ l-emissjonijiet - il-Parti 5: Servizzi dijanjostiċi marbuta ma' l-emissjonijiet", bid-data ta' l-1 ta' Novembru 2001."  
 488 MT Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea 27.12.2006
E/ECE/324          Rev.1/Add.82/Rev.3  
E/ECE/TRANS/505   
  
Anness 11 – Appendiċi 2  
 
KARATTERISTIĊI ESSENZJALI TAL-FAMILJA TAL-VETTURA  
 
1. PARAMETRI LI JIDDEFINIXXU L-FAMILJA TA’ L- OBD  
 
Il-familja OBD tista’ tiġi mfissra permezz ta’ parametri tad-disinn bażiċi li 
għandhom ikunu komuni għall-vetturi fi ħdan il-familja. F’xi każijiet jista’ jkun 
hemm taħlit bejn il-parametri. Dawn l-effetti għandhom jitqiesu wkoll biex 
jassiguraw li vetturi biss li għandhom karatteristiċi ta’ l-emissjonijiet ta’ l-egżost 
simili jiġu mdaħħla fi ħdan il-familja OBD. 
 
2. Għal dan il-għan, dawk it-tipi ta’ vetturi li l-parametri tagħhom deskritti hawn taħt 
huma identiċi huma meqjusa li jappartjenu għall-istess taħlita ta’ magna/kontroll ta’ 
l-emissjonijiet/sistema OBD.  
 
Il-magna:  
 
(a)  Il-proċess ta’ kombustjoni (jiġifieri il-magna taħdem b’mod pożittiv, taħdem 
bil-kompressjoni, two-stroke, four-stroke ), 
 
(b) metodu ta’ għoti ta’ fjuwil lill-magna (jiġifieri l-karburatur jew l-injezzjoni tal-
fjuwil). 
 
Sistema li tikkontrolla l-emissjonijiet:  
 
(a)  tip ta’ converter katalitiku (jiġifieri ossidazzjoni, tliet-naħat, katalizzatur 
imsaħħan, oħrajn), 
 
(b)  tip ta’ maqbad tal-partikuli separati, 
 
(c) injezzjoni oħra ta’ l-arja (jiġifieri biha jew mingħajrha), 
 
(d) ċirkolazzjoni mill-ġdid tal-gass ta’ l-egżost (biha jew mingħajrha) 
 
Partijiet u funzjonar ta’ l- OBD. 
 
il-metodi tal-monitoraġġ funzjonali ta’ l- OBD, id-ditektjar tal-ħsara u l-
indikazzjoni tal-ħsara lix-xufier tal-vettura.  
 
 27.12.2006 MT Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea 489
E/ECE/324          Rev.1/Add.82/Rev.3  
E/ECE/TRANS/505   
 Anness 12  
 
GĦOTI TA’ APPROVAZZJONI TAT-TIP ECE  GĦAL VETTURA  
LI TIEĦU FJUWIL LPG JEW GASS NATURALI ( NG) 
 
1. INTRODUZZJONI 
 
Dan l-anness jiddeskrivi r-rekwiżiti speċjali li japplikaw fil-każ ta’ approvazzjoni ta’ 
vettura li taħdem b’ LPG jew b’gass naturali ( NG), jew li tista' taħdem kemm b'ta' 
mingħajr ċomb jew kif ukoll bil- LPG  jew bil-gass naturali ( NG), fejn jidħol it-testjar 
fuq l- LPG jew il-gass naturali.  
 
Fil-każ ta’ l- LPG u l-gass naturali fis-suq hemm varjazzjoni kbira fil-kompożizzjoni 
tal-fjuwil, li tirrikjedi li s-sistema ta' l-għoti tal-fjuwil tadatta r-rati ta' l-għoti tal-
fjuwil tagħha ma' dawn il-kompożizzjonijiet.  Biex turi din il-kapaċità, il-vettura trid 
tiġi ttestjata fit-test tat-Tip I fuq żewġ fjuwils ta' referenza estremi u turi kif is-
sistema ta' l-għoti tal-fjuwil tadatta ruħha weħidha.  La darba ġie pruvat li s-sistema 
tat-teħid ta’ fjuwil ta' vettura tista' tadatta ruħha waħedha, dik il-vettura tista' titqies li 
oriġinat minn dik il-familja.  Vetturi li jikkonformaw mar-rekwiżiti tal-membri ta’ dik 
il-familja, jekk ikollhom fuqhom l-istess sistema ta’ teħid tal-fjuwil, iridu jiġu 
ttestjati fuq fjuwil wieħed biss.  
 
2. DEFINIZZJONIJIET 
 
Għall-fini ta’ dan l-anness:  
 
2.1. “Vettura ta’ l-oriġni ” tfisser vettura li tintgħażel biex taġixxi bħala vettura li fuqha se 
tintwera s-sistema tat-teħid ta’ fjuwil li tadatta ruħha weħidha, u li għaliha jirreferu l-
membri ta' familja.  Jista’ jkun hemm aktar minn vettura waħda ta’ l-oriġni f'familja. 
 
2.2. Membru tal-familja 
 
2.2.1. “Membru tal-familja ” hija vettura li għandha l-karatteristiċi essenzjali li ġejjin bħal 
tal-ġenitur(i) tagħha: 
 
(a) Hi magħmula mill-istess fabbrikant; 
 
(b) Hi sottoposta għall-istess limiti ta’ emissjonijiet; 
 
(c) Jekk is-sistema tat-teħid tal-fjuwil tal-gass għandha strument li jkejjel għall-
magna kollha: 
 490 MT Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea 27.12.2006
E/ECE/324          Rev.1/Add.82/Rev.3  
E/ECE/TRANS/505   
 Għandha output ta’ l-enerġija ċċertifikat ta’ bejn 0.7 u 1.15 darbiet dak tal-
vettura oriġinali.  
 
Jekk is-sistema tat-teħid tal-fjuwil tal-gass għandha strument individwali li 
jkejjel għal kull ċilindru:  
 
Għandha output ta’ l-enerġija ċċertifikat kull ċilindru ta’ bejn 0.7 u 1.15 darbiet 
dak tal-vettura oriġinali.  
 
(d) Jekk tkun mgħammra b’katalizzatur, għandha l-istess tip ta’ katalizzatur 
jiġifieri bi tliet naħat, ossidazzjoni, de-NO x. 
 
(e) Għandha sistema ta’ teħid tal-fjuwil tal-gass (inkluż ir-regolatur tal-pressjoni) 
mingħand l-istess fabbrikant tas-sistema u ta’ l-istess tip: induzzjoni, injezzjoni 
tal-fwar (f’punt wieħed, f’ħafna punti), injezzjoni tal-likwidu (f'punt wieħed, 
f’ħafna punti).  
 
(f) Din is-sistema tat-teħid ta’ gass hi kkontrollata minn ECU ta’ l-istess tip u 
speċifikazzjoni teknika, li fih l-istess prinċipji tas-softwer u strateġija ta’ 
kontroll. 
 
2.2.2. Fir-rigward tar-rekwiżit (c):  f’każ fejn il-wiri juri li żewġ vetturi li jieħdu fjuwil tal-
gass jistgħu jkunu membri ta’ l-istess familja minbarra l- output  ta’ l-enerġija 
ċċertifikat tagħhom, rispettivament P1 u P2 (P1 < P2), u t-tnejn jiġu ttestjati 
daqslikieku kienu vetturi ġenituri r-relazzjoni tal-familja titqies valida għal 
kwalunkwe vettura b’ output ta’ enerġija ċċertifikat ta’ bejn 0.7 P1 u 1.15 P2. 
 
3. GĦOTI TA’ L-APPROVAZZJONI TAT-TIP 
 
L-għoti ta’ l-approvazzjoni tat-tip jiddependi minn dawn ir-rekwiżiti li ġejjin:  
 
3.1. Approvazzjoni ta’ l-emissjonijiet ta’ l-egżost ta’ vettura oriġinali 
 
Il-vettura oriġinali għandha turi li kapaċi tadatta ruħha għal kwalunkwe 
kompożizzjoni tal-fjuwil li tista’ tinqala' fis-suq kollu.  Fil-każ ta’ l- LPG hemm 
varjazzjonijiet fil-kompożizzjoni C3/G4.  Fil-każ ta’ gass naturali ġeneralment hemm 
żewġ tipi ta’ fjuwil, fjuwil kalorifiku għoli (gass-H), u gass kaloriku baxx (gass-L), 
iżda b’firxa sinifikanti fi ħdan iż-żewġ meded; huma jvarjaw b’mod sinifikanti fl-
indiċi Wobbe. Dawn il-varjazzjonijiet huma riflessi fil-fjuwils ta’ referenza.  
 
3.1.1. Il-vettura(/i) oriġinali għandhom jiġu ttestjat fit-test tat-Tip I biż-żewġ fjuwils ta’ 
referenza estremi ta’ l-Anness 10a. 
 27.12.2006 MT Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea 491
E/ECE/324          Rev.1/Add.82/Rev.3  
E/ECE/TRANS/505   
 3.1.1.1. Jekk it-transizzjoni minn fjuwil għall-ieħor fil-prattika hi megħjuna minn swiċċ, dan 
l-iswiċċ m'għandux jintuża' waqt l-approvazzjoni tat-tip.  F’dak il-każ fuq talba tal-
fabbrikant u bil-kunsens tas-servizz tekniku ċ-ċiklu tal-prekundizzjonar imsemmi fil-
paragrafu 5.3.1. ta’ l-Anness 4 jista’ jiġi estiż. 
 
3.1.2. Il-vettura(/i) titqies (/jitqiesu) li jikkonformaw jekk, biż-żewġ fjuwils ta’ referenza, 
il-vettura tikkonforma mal-limiti ta’ emissjonijiet. 
3.1.3. Il-proporzjon tar-riżultati ta’ l-emissjonijiet “r” għandu jkun determinat għal kull 
sustanza li tniġġes kif indikat hawn taħt: 
  
Tip(i) ta’ fjuwil   
Fjuwils ta’ referenza   
Kalkolazzjoni ta’ “r”  
 
LPG u petrol  
(Approvazzjoni B)   
Fjuwil A  
 
jew LPG biss  
(Approvazzjoni D)   
Fjuwil B   
 
 
 
 
NG u petrol  
(Approvazzjoni B)   
Fjuwil G 20  
 
jew NG biss  
(Approvazzjoni D)   
Fjuwil G 25    
 
 
 
3.2. Approvazzjoni ta’ l-emissjonijiet ta’ l-egżost ta’ membru tal-familja: 
 
Għal membru tal-familja għandu jsir test tat-Tip I bi fjuwil tar-referenza wieħed.  Dan 
il-fjuwil ta’ referenza jista’ jkun fjuwil ta’ referenza.  Il-vettura titqies li tikkonforma 
jekk jintlaħqu r-rekwiżiti li ġejjin: 
 
3.2.1. Il-vettura tikkonforma mad-definizzjoni ta’ membru tal-familja kif imfissra taħt il-
paragrafu 2.2. t’hawn fuq. 
 
3.2.2. Jekk il-fjuwil tat-test hu fjuwil ta’ referenza A għal- LPG jew G20 għall- NG, ir-
riżultat ta’ l-emissjonijiet għandu jkun multiplikat bil-fattur relevanti “r” jekk r > 1; 
jekk r < 1, m’hemm bżonn l-ebda korrezzjoni. 
 
Jekk il-fjuwil tat-test huwa fjuwil ta’ referenza B għal- LPG jew G25 għall- NG, ir-
riżultat ta’ l-emissjonijiet għandu jkun diviż bil-fattur relevanti “r” jekk r < 1; jekk r 
> 1, m’hemm bżonn l-ebda korrezzjoni.  
 
3.2.3. Il-vettura għandha tikkonforma mal-limiti ta’ emissjonijiet li jgħoddu għall-
kategorija relevanti kemm għall-emissjonijiet imkejla kif ukoll għal dawk ikkalkulati. 
 492 MT Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea 27.12.2006
E/ECE/324          Rev.1/Add.82/Rev.3  
E/ECE/TRANS/505   
 3.2.4. Jekk isiru testijiet repetuti fuq l-istess magna r-riżultati fuq il-fjuwil ta' referenza 
G20, jew A, u dawk fuq il-fjuwil ta' referenza G25, jew B, għandha l-ewwel tittieħed 
medja tagħhom; il-fattur “r” għandu mbagħad ikun ikkalkulat minn dawn ir-riżultati 
li tagħhom ittieħdet il-medja. 
 
4. KUNDIZZJONIJIET ĠENERALI 
 
4.1. It-testijiet għall-konformità tal-produzzjoni jistgħu jsiru bi fjuwil kummerċjali li l-
proporzjon C3/C4 tiegħu jinsab bejn dawk tal-fjuwils ta’ referenza fil-każ ta’ l- LPG , 
jew li l-indiċi Wobbe tiegħu jinsab bejn dawk tal-fjuwils ta’ referenza estremi fil-każ 
ta’ l- NG. F'dak il-każ trid issir analiżi tal-fjuwil. 
 
 27.12.2006 MT Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea 493
E/ECE/324          Rev.1/Add.82/Rev.3  
E/ECE/TRANS/505   
 Anness 13  
 
PROĊEDURA TAT-TEST TA’ L-EMISSJONIJIET GĦAL VETTURA MGĦAMMRA B’  
SISTEMA LI TIRRIĠENERA PERJODIKAMENT  
 
1. INTRODUZZJONI   Dan l-anness ifisser id-dispożizzjonijiet speċifiċi fir-rigward ta' l-approvazzjoni tat-tip ta' vettura mgħammra b'sistema li tirriġenera perjodikament kif imfisser fil-paragrafu 2.20. ta' dan ir-Regolament.  
 2. AMBITU U ESTENSJONI TA’ L-APPROVAZZJONI TAT-TIP  2.1. Gruppi ta’ familji ta’ vetturi mgħammra b’sistema li tirriġenera perjodikament
 
 
Il-proċedura tapplika għall-vetturi mgħammra b’sistema li tirriġenera perjodikament kif imfisser fil-paragrafu 2.0. ta’ dan ir-Regolament.   Għall-fini ta’ dan l-anness gruppi ta’ 
familji ta’ vetturi jistgħu jiġu mwaqqfa.  B’dak il-mod, dawk it-tipi ta’ vetturi b’sistemi li 
jirriġeneraw, li l-parametri tagħhom deskritti hawn taħt huma identiċi, jew fi ħdan it-tolleranzi dikjarati, għandhom jitqiesu li jappartjenu għall-istess familja fir-rigward tal-kejlijiet speċifiċi għas-sistemi mfissra li jirriġeneraw perjodikament. 
 2.1.1. Parametri identiċi huma:  
 
Il-magna
: 
 
(a) Proċess ta’ kombustjoni.    Sistema li tirriġenera perjodikament (jiġifieri katalizzatur, maqbad tal-partikuli separati):  
 (a) Kostruzzjoni (jiġifieri tip ta’ għeluq, tip ta’ metall prezzjuż, tip ta’ sottostrata, 
id-densità taċ-ċellola), 
(b) Tip ta’ u prinċipju li jaħdem, (c) L-ammont tad-doża u s-sistema addittiva, (d) Volum ±10 fil-mija, (e) Il-post (temperatura ±50 °C f’120 km/h jew 5 fil-mija differenza fit-temperatura/ fil-pressjoni).  
2.2. Tipi ta’ vetturi b’piżijiet ta’ referenza differenti
 
 
Il-fatturi K i żviluppati permezz tal-proċeduri f’dan l-anness għall-approvazzjoni tat-tip 
ta’ tip ta’ vettura b’sistema li tirriġenera perjodikament kif imfisser fil-paragrafu 2.20. ta' dan ir-Regolament, jistgħu jkunu estiżi għal vetturi oħra fil-grupp tal-familja b'piż ta' referenza fi ħdan iż-żewġ klassijiet ta' inerzja ekwivalenti ogħla jew xi inerzja ekwivalenti aktar baxxa.  494 MT Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea 27.12.2006
E/ECE/324          Rev.1/Add.82/Rev.3  
E/ECE/TRANS/505   
  
3. PROĊEDURA TAT-TEST  
Il-vettura tista’ tkun mgħammra bi swiċċ li kapaċi jżomm jew jagħti lok li l-proċess ta’ riġenerazzjoni jsir dejjem jekk din l-operazzjoni m’għandha l-ebda effett fuq il-kalibrar oriġinali tal-magna.  Dan l-iswiċċ jitħalla biss bl-iskop li jipprevjeni r-riġenerazzjoni 
waqt it-tagħbija tas-sistema tar-riġenerazzjoni u waqt iċ-ċikli tal-prekundizzjonar. Iżda, m'għandux jintuża’ waqt il-kejl ta’ l-emissjonijiet waqt il-fażi tar-riġenerazzjoni; terġa’ t-test ta’ l-emissjonijiet għandu jsir bl-unità tal-kontroll tat-Tagħmir Oriġinali tal-Fabbrikant ( OEM ) mhux mibdula.  
 3.1. Kejl ta’ l-emissjonijiet ta’ l-egżost bejn żewġ ċikli fejn isiru l-fażijiet riġenerattivi
 
 
L-emissjonijiet medji bejn il-fażijiet tar-riġenerazzjoni u waqt it-tagħbija tal-mekkaniżmu riġenerattiv għandhom jiġu determinati mill-medja aritmetika ta’ diversi ċikli tat-tħaddim tat-Tip I (jekk aktar minn 2) li jkunu qishom ‘il bogħod indaqs minn xulxin jew ċikli tal-magna ekwivalenti fuq il-bank tat-test.  Inkella l-fabbrikant jista’ 
jagħti dejta li turi li l-emissjonijiet jibqgħu kostanti ( ∀15 fil-mija) bejn il-fażijiet 
riġenerattivi.  F’dan il-każ, l-emissjonijiet imkejla waqt it-test regolari tat-Tip I jistgħu 
jintużaw.  F’kull każ ieħor il-kejl ta’ l-emissjonijiet għal talanqas żewġ ċikli tat-tħaddim 
tat-Tip I jew ċikli tal-magna ekwivalenti fuq il-bank tat-test għandhom jitlestew: wieħed immedjatament wara r-riġenerazzjoni (qabel tagħbija ġdida) u wieħed qrib kemm jista’ jkun qabel il-fażi tar-riġenerazzjoni.  Il-kejlijiet u l-kalkolazzjonijiet kollha ta’ l-
emissjonijiet għandhom isiru skond l-Anness 4, il-paragrafi 5., 6., 7. u 8.  
 3.1.2. Il-proċess tat-tagħbija u d-determinazzjoni ta’ K
i għandhom isiru waqt iċ-ċiklu tat-
tħaddim tat-Tip I, fuq dajnamometru tax-xażi jew fuq bank tat-test tal-magna permezz ta’ ċiklu tat-test ekwivalenti. Dawn iċ-ċikli jistgħu jsiru kontinwament (jiġifieri mingħajr ma jkun hemm bżonn li l-magna tintefa bejn iċ-ċikli).  Wara kwalunkwe numru ta’ ċikli 
lesti, il-vettura tista’ titneħħa minn fuq id-dajnamometru tax-xażi, u t-test jitkompla aktar tard.  
 3.1.3. In-numru ta’ ċikli (D) bejn żewġ ċikli fejn isiru l-fażijiet tar-riġenerazzjoni, in-numru ta' 
ċikli li fuqhom isiru l-kejlijiet ta' l-emissjonijiet (n), u kull kejl ta' l-emissjonijiet (M’
sij) 
għandu jitniżżel fl-Anness 1, oġġetti f'lista 4.2.11.2.1.10.1. sa 4.2.11.2.1.10.4. jew 4.2.11.2.5.4.1. sa 4.2.11.2.5.4.4. kif japplika. 
 3.2. Kejl ta’ l-emissjonijiet waqt ir-riġenerazzjoni
 
 3.2.1. Il-preparazzjoni tal-vettura, jekk ikun meħtieġ, għat-test ta’ l-emissjonijiet waqt fażi ta' 
riġenerazzjoni, tista’ tintemm permezz taċ-ċikli tal-preparazzjoni fil-paragrafu 5.3. ta’ l-Anness 4 jew ċikli tal-magna ekwivalenti fuq bank tat-test, skond il-proċedura tat-tagħbija magħżula fil-paragrafu 3.1.2. t’hawn fuq.  
 27.12.2006 MT Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea 495
E/ECE/324          Rev.1/Add.82/Rev.3  
E/ECE/TRANS/505   
 3.2.2. Il-kundizzjonijiet tat-test u tal-vettura għat-test tat-Tip I deskritt fl-Anness 4 japplikaw 
qabel ma jsir l-ewwel test validu ta' l-emissjonijiet. 
 
3.2.3. Ir-riġenerazzjoni ma tistax tiġri waqt il-preparazzjoni tal-vettura.  Dan għandu jkun 
assigurat permezz ta’ wieħed mill-metodi li ġejjin: 
 3.2.3.1. Sistema riġenerattiva “finta” jew sistema parzjali tista' titwaħħal għaċ-ċikli tal-
prekundizzjonar. 
 3.2.3.2. Kull metodu ieħor li kien hemm kunsens dwaru bejn il-fabbrikant u l-awtorità li 
tapprova t-tip. 
 3.2.4. Għandu jsir test ta' l-emissjonijiet meta jkun hemm startjar tal-magna li tkun għadha 
kiesħa inkluż proċess tar-riġenerazzjoni skond iċ-ċiklu tat-tħaddim tat-Tip I, jew ċiklu ekwivalenti tal-magna fuq bank tat-test.  Jekk it-testijiet ta’ l-emissjonijiet bejn iż-żewġ 
ċikli fejn isiru l-fażijiet tar-riġenerazzjoni jsiru f’test tal-magna fuq bank, it-test ta’ l-emissjonijiet flimkien mal-fażi tar-riġenerazzjoni għandhom isiru f’test tal-magna fuq bank. 
 3.2.5. Jekk il-proċess tar-riġenerazzjoni jeħtieġ aktar minn ċiklu wieħed tat-tħaddim, 
għandhom isiru ċiklu(/i) tat-test sussegwenti minnufih, mingħajr ma tintefa l-magna, sakemm tinkiseb riġenerazzjoni kompleta (kull ċiklu għandu jitlesta).  Il-ħin meħtieġ 
biex jitwaqqaf test ġdid għandu jkun qasir kemm jista’ jkun (bidla tal-filter tal-materja partikolari).  Il-magna trid tintefa waqt dan il-perjodu.  
 3.2.6. Il-valuri ta’ l-emissjonijiet waqt ir-riġenerazzjoni (M
ri) għandhom jiġu kkalkulati skond 
l-Anness 4, il-paragrafu 8.  Għandu jittieħed in-numru ta’ ċikli tat-tħaddim (d) imkejjel 
għal riġenerazzjoni kompleta. 
 3.3. Kalkolazzjoni ta’ l-emissjonijiet ta’ l-egżost imħallta
 
 
nM
Mn
jsij
si∑
==1'
 n ≥ 2;  dM
Md
jrij
ri∑
==1'
 
 
⎭⎬⎫
⎩⎨⎧
++=dDdMDMMri si
pi* * 
 
fejn għal kull sustanza li tniġġes (i) meqjus:  
 
M’ sij = il-piż ta’ l-emissjonijiet tas-sustanza li tniġġes (i) f’g/km fuq ċiklu tat-tħaddim 
tat-Tip I (jew  ċiklu ekwivalenti tal-magna fuq bank tat-test) mingħajr riġenerazzjoni  496 MT Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea 27.12.2006
E/ECE/324          Rev.1/Add.82/Rev.3  
E/ECE/TRANS/505   
 M’ rij = il-piż ta’ l-emissjonijiet tas-sustanza li tniġġes (i) f’g/km fuq ċiklu wieħed tat-
tħaddim tat-Tip I (jew ċiklu ekwivalenti tat-test tal-magna fuq bank) waqt ir-
riġenerazzjoni.  (fejn n > 1, l-ewwel test tat-Tip I isir kiesaħ, u ċ-ċikli 
sussegwenti jsiru sħan) 
 M si = il-piż medju ta’ l-emissjonijiet tas-sustanza li tniġġes (i) f/g/km mingħajr  
   riġenerazzjoni  
 M ri = il-piż  medju ta’ l-emissjonijiet tas-sustanza li tniġġes (i) f’g/km waqt ir- 
   riġenerazzjoni  
 M pi = il-piż medju ta’ l-emissjonijiet tas-sustanza li tniġġes (i) f’g/km  
n = in-numru ta’ punti tat-test li fihom isiru l-kejlijiet ta’ l-emissjonijiet (ċikli tat-
tħaddim tat-Tip I jew ċikli ekwivalenti tat-test tal-magna fuq bank) bejn żewġ 
ċikli fejn jiġru l-fażijiet riġenerattivi, ≥ 2 
d =  in-numru ta’ ċikli tat-tħaddim meħtieġa għar-riġenerazzjoni 
D = in-numru ta’ ċikli tat-tħaddim bejn żewġ ċikli fejn isiru l-fażijiet riġenerattivi 
Għal illustrazzjoni eżemplari tal-parametri tal-kejl ara l-Figura 8/1.  
 
 
Numru ta’ cikli M    ri  Emissjoni [g/km]  
D d  (  )  (  )  [  ]  
(  )  d  D  d  M  D  M  M  ri  si  
pi  +  ⋅  +  ⋅  =  
si  pi  
i  M  M  K  =  
M    pi  
M    si  
M  ,  
si j  
 
   Figura 8/1
: Il-parametri mkejla waqt it-test ta’ l-emissjonijiet waqt u bejn iċ-ċikli fejn issir ir-riġenerazzjoni (eżempju skematiku, l-emissjonijiet waqt ‘D’ jistgħu jiżdiedu jew jonqsu)  
 27.12.2006 MT Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea 497
E/ECE/324          Rev.1/Add.82/Rev.3  
E/ECE/TRANS/505   
 3.4. Kalkolazzjoni tal-fattur tar-riġenerazzjoni K għal kull sustanza li tniġġes (i) 
meqjus  
 
K i = M pi / M si 
 
Ir-riżultati M si, M pi u K i għandhom ikunu rrekordjati fir-rapport tat-test imwassal 
mis-servizz tekniku.  
 
K i jista’ jkun determinat billi titlesta sekwenza waħda.  
  
 498 MT Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea 27.12.2006
E/ECE/324          Rev.1/Add.82/Rev.3  
E/ECE/TRANS/505   
 Anness 14  
 
PROĊEDURA TAT-TEST TA’ L-EMISSJONIJIET GĦALL-VETTURI ELETTRIĊI IBRIDI 
(HEV ) 
 
1. INTRODUZZJONI  
 1.1. Dan l-anness ifisser id-dispożizzjonijiet speċifiċi li jolqtu l-approvazzjoni tat-tip ta’ 
vettura elettrika ibrida ( HEV ) kif imfissra fil-paragrafu 2.21.2. ta’ dan ir-Regolament. 
 1.2. Ġeneralment, għat-testijiet tat-Tip I, II, III, IV, V, VI u OBD , vetturi elettriċi ibridi 
għandhom jiġu ttestjati skond l-Anness 4, 5, 6, 7, 9, 8 u 11 rispettivament, sakemm ma jkunux modifikati b’dan l-anness. 
 
1.3. Għat-test tat-Tip I biss, il-vetturi OVC  (kif kategorizzati fil-paragrafu 2.) għandhom 
jiġu ttestjati skond kundizzjoni A u skond kundizzjoni B.  Ir-riżultati tat-test kemm 
taħt il-kundizzjoni A kif ukoll taħt il-kundizzjoni B u l-valuri mkejla għandhom 
ikunu rrappurtati fil-formola tal-komunikazzjoni.  
 1.4. Ir-riżultati tat-test ta' l-emissjonijiet għandhom jikkonformaw mal-limiti taħt il-
kundizzjonijiet kollha tat-test speċifikati ta' dan ir-Regolament. 
 2. KATEGORIJI TA’ VETTURI ELETTRIĊI IBRIDI  
Iċċarġjar tal-
vettura  Iċċarġjar Barra l-Vettura (1) 
( OVC ) Iċċarġjar Mhux M inn Barra l-
Vettura (2) 
( NOVC ) 
Swiċċ fil-
pożizzjoni tat-
tħaddim  Mingħajru  Bih Mingħajru  Bih 
 
 (1) magħruf ukoll bħala “li jista’ jiġi ċċarġjat minn barra”  
 (2) magħruf ukoll bħala “li ma jistax jiġi ċċarġjat minn barra”  
 3. METODI TAT-TEST TAT-TIP I  
 
3.1. JISTA’ JIĠI ĊĊARĠJAT MINN BARRA ( OVC HEV ) MINGĦAJR SWIĊĊ 
B’FUNZJONI TAT-TĦADDIM  
 3.1.1. Għandhom isiru żewġ testijiet fil-kundizzjonijiet li ġejjin:   Kundizzjoni A
: it-test għandu jsir permezz ta’ mekkaniżmu ta’ l-enerġija elettrika/li jaħżen is-saħħa ċċarġjat kollu.  
 27.12.2006 MT Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea 499
E/ECE/324          Rev.1/Add.82/Rev.3  
E/ECE/TRANS/505   
  Kundizzjoni B : it-test għandu jsir permezz ta’ mekkaniżmu ta’ l-enerġija elettrika/li 
jaħżen is-saħħa li jkun l-inqas iċċarġjat (il-ħruġ massimu tal-kapaċità ta' l-enerġija elettrika).  
  Il-profil ta’ l-istat taċ-ċarġ ( SOC ) tal-mekkaniżmu ta’ l-enerġija elettrika/li jaħżen is-
saħħa waqt stadji differenti tat-test tat-Tip I jinsab fl-Appendiċi 1.  
 3.1.2. Kundizzjoni A  3.1.2.1. Il-proċedura għandha tibda bil-ħruġ taċ-ċarġ tal-mekkaniżmu ta’ l-enerġija elettrika/li 
jaħżen is-saħħa tal-vettura waqt is-sewqan (fuq korsa tat-test fuq dajnamometru tax-xażi, eċċ.): 
  - b’veloċità stabbli ta’ 50 km/h sakemm il-magna li tikkonsma l-fjuwil ta’ l-
HEV  tistartja,  
  - jew, jekk vettura ma tistax tilħaq veloċità stabbli ta’ 50 km/h mingħajr ma 
tistartja l-magna li tikkonsma l-fjuwil, il-veloċità għandha titnaqqas sakemm il-vettura tista’ timxi b’veloċità stabbli aktar baxxa fejn il-magna li tikkonsma l-fjuwil ma tistartjax għal żmien/distanza definiti (li jridu jiġu speċifikati bejn is-servizz tekniku u l-fabbrikant),  
  - jew fuq rakkomandazzjoni tal-fabbrikant.  
  Il-magna li tikkonsma l-fjuwil għandha tiġi mwaqqfa f'temp ta' 10 sekondi minn meta tistartja awtomatikament.  
 3.1.2.2. L-ikkundizzjonar tal-vettura  3.1.2.2.1. Għal vetturi mgħammra b'magni li jaħdmu bil-kompressjoni għandu jintuża’ ċ-ċiklu 
tal-Parti Tnejn deskritt fl-Appendiċi 1 ta' l-Anness 4.  Għandhom isiru tliet ċikli 
konsekuttivi skond il-paragrafu 3.1.2.5.3. t’hawn taħt. 
 3.1.2.2.2. Vetturi mgħammra b’magni positive ignition  għandhom ikunu prekondizzjonati 
b’ċiklu wieħed tas-sewqan ta’ l-Ewwel Parti u tnejn tat-Tieni Parti skond il-paragrafu 3.1.2.5.3. t'hawn taħt. 
 3.1.2.3. Wara dan il-prekondizzjonar, u qabel l-ittestjar, il-vettura għandha tinżamm f’kamra 
fejn it-temperatura tibqa’ relattivament kostanti bejn 293 u 303 K (20 °C u 30 °C).  
Dan l-ikkondizzjonar għandu jsir għal talanqas sitt sigħat u jibqa’ sejjer sakemm it-temperatura taż-żejt tal-magna u tal-likwidu li jkessaħ, jekk ikun hemm, ikunu sa ± 2 K tat-temperatura tal-kamra, u l-mekkaniżmu ta’ l-enerġija elettrika/li jaħżen is-saħħa jkun iċċarġjat kollu permezz taċ-ċarġjar preskritt fil-paragrafu 3.1.2.4. t’hawn taħt. 
 500 MT Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea 27.12.2006
E/ECE/324          Rev.1/Add.82/Rev.3  
E/ECE/TRANS/505   
 3.1.2.4. Waqt it-tgħaddis, il-mekkaniżmu li jaħżen l-enerġija elettrika/s-saħħa għandu jkun 
iċċarġjat: 
 
 (a) permezz taċ-ċarġer abbord jekk ikun hemm imwaħħal, jew  
  (b) permezz ta’ ċarġer estern irrikkmandat mill-fabbrikant, permezz tal-proċedura 
ta’ ċċarġjar matul il-lejl.  
  Din il-proċedura teskludi t-tipi kollha ta’ ċċarġjar speċjali li jistgħu jinbdew b’mod awtomatiku jew manwali bħal, ngħidu aħna, iċ-ċarġis ta’ ugwaljanza jew iċ-ċarġis ta’ manutenzjoni.  
  Il-fabbrikant għandu jistqarr li waqt it-test, ma kienx hemmx proċedura ta’ ċarġ speċjali.  
 3.1.2.5. Proċedura tat-test  3.1.2.5.1. Il-vettura għandha tiġi startjata bil-mezzi provduti lix-xufier għall-użu normali.  L-
ewwel ċiklu jibda hekk kif tinbeda l-proċedura ta’ l-istartjar tal-vettura. 
 3.1.2.5.2. It-teħid tal-kampjuni għandu jibda ( BS) qabel jew kif tinbeda l-proċedura ta’ l-
istartjar tal-vettura u jintemm kif jitlesta l-perjodu finali ta’ tħaddim mhux fuq ger fiċ-ċiklu extra urban (it-Tieni Parti, it-tmiem tat-teħid ta' kampjuni ( ES)). 
 3.1.2.5.3. Il-vettura għandha tinstaq skond l-Anness 4, jew fil-każ ta’ strateġija speċjali ta’ qlib 
ta’ gerijiet skond l-istruzzjonijiet tal-fabbrikant, kif imniżżla fil-ħendbuk tas-sewwieqa tal-vetturi tal-produzzjoni u indikati permezz ta' strument tekniku tal-qlib tal-gerijiet (għall-informazzjoni tas-sewwieqa).  Għal dawn il-vetturi l-punti fejn 
jinqalbu l-gerijiet preskritti fl-Anness 4, l-Appendiċi 1 mhumiex applikati.  Għall-
mudell tal-kurva tat-tħaddim għandha tapplika d-deskrizzjoni skond il-paragrafu 2.3.3. fl-Anness 4.  
 3.1.2.5.4. Il-gassijiet ta’ l-egżost għandhom jiġu analizzati skond l-Anness 4.  3.1.2.6. Ir-riżultati tat-testijiet għandhom jiġu mqabbla mal-limiti preskritti fil-paragrafu 
5.3.1.4. ta’ dan ir-Regolament u l-emissjonijiet medji ta’ kull sustanza li tniġġes għal Kundizzjoni A għandhom jiġu kkalkulati (M1
i). 
 3.1.3. Kundizzjoni B  3.1.3.1. Kundizzjonar tal-vettura  3.1.3.1.1. Għal vetturi li għandhom magni jaħdmu bil-kompressjoni għandu jintuża’ ċ-ċiklu tat-
Tieni Parti deskritt fl-Appendiċi 1 ta’ l-Anness 4.  Għandhom isiru tliet ċikli 
konsekuttivi skond il-paragrafu 3.1.3.4.3. t’hawn taħt.  27.12.2006 MT Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea 501
E/ECE/324          Rev.1/Add.82/Rev.3  
E/ECE/TRANS/505   
  
3.1.3.1.2. Vetturi mgħammra b’magni positive ignition  għandhom ikunu prekundizzjonati 
b’ċiklu wieħed tas-sewqan ta’ l-Ewwel Parti u żewġ ċikli tas-sewqan tat-Tieni Parti skond il-paragrafu 3.1.3.4.3. t’hawn taħt. 
 3.1.3.2. Il-mekkaniżmu li jaħżen l-enerġija elettrika/s-saħħa tal-vettura għandu jinħariġlu ċ-
ċarġ waqt is-sewqan (fuq il-korsa tat-test, fuq dajnamometru tax-xażi, eċċ.): 
  - b’veloċità stabbli ta’ 50 km/h sakemm il-magna li tikkonsma l-fjuwil ta’ l- HEV  
tistartja,  
  - jew jekk il-vettura ma tistax tilħaq veloċità stabbli ta’ 50 km/h mingħajr ma 
tistartja l-magna li tikkonsma l-fjuwil, il-veloċità għandha titnaqqas sakemm il-vettura tista’ timxi b’veloċità stabbli aktar baxxa fejn il-magna li tikkonsma l-fjuwil ma tistartjax biss għal żmien/distanza definiti (li jridu jiġu speċifikati bejn is-servizz tekniku u l-fabbrikant),  
  - jew fuq rakkomandazzjoni tal-fabbrikant.  
  Il-magna li tikkonsma l-fjuwil għandha tiġi mwaqqfa f’temp ta’ 10 sekondi minn meta tistartja awtomatikament.  
 3.1.3.3. Wara dan il-prekundizzjonar u qabel l-ittestjar, il-vettura għandha tinżamm f'kamra li 
fiha t-temperatura tibqa' relattivament kostanti bejn 293 u 303 K (20 °C u 30 °C).  
Dan l-ikkundizzjonar għandu jsir għal talanqas sitt sigħat u jibqa’ sejjer sakemm it-temperatura taż-żejt tal-magna u tal-likwidu li jkessaħ, jekk ikun hemm, ikunu sa ± 2 K tat-temperatura tal-kamra. 
 3.1.3.4. Proċedura tat-test  3.1.3.4.1. Il-vettura għandha tiġi startjata bil-mezzi provduti lix-xufier għall-użu normali.  L-
ewwel ċiklu jibda hekk kif tinbeda l-proċedura ta’ l-istartjar tal-vettura. 
 3.1.3.4.2. It-teħid tal-kampjuni għandu jibda ( BS) qabel jew kif tinbeda l-proċedura ta’ l-
istartjar tal-vettura u jintemm kif jitlesta l-perjodu finali ta’ tħaddim mhux fuq ger fiċ-ċiklu extra urban (it-Tieni Parti, it-tmiem tat-teħid ta' kampjuni ( ES)). 
 3.1.3.4.3. Il-vettura għandha tinstaq skond l-Anness 4, jew fil-każ ta’ strateġija speċjali ta’ qlib 
ta’ gerijiet skond l-istruzzjonijiet tal-fabbrikant, kif imniżżla fil-ħendbuk tas-sewwieqa tal-vetturi tal-produzzjoni u indikati permezz ta' strument tekniku tal-qlib tal-gerijiet (għall-informazzjoni tas-sewwieqa).  Għal dawn il-vetturi l-punti fejn 
jinqalbu l-gerijiet preskritti fl-Anness 4, l-Appendiċi 1 mhumiex applikati.  Għall-
mudell tal-kurva tat-tħaddim għandha tapplika d-deskrizzjoni skond il-paragrafu 2.3.3. fl-Anness 4.  
 502 MT Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea 27.12.2006
E/ECE/324          Rev.1/Add.82/Rev.3  
E/ECE/TRANS/505   
 3.1.3.4.4. Il-gassijiet ta’ l-egżost għandhom jiġu analizzati skond l-Anness 4. 
 3.1.3.5. Ir-riżultati tat-testijiet għandhom jiġu mqabbla mal-limiti preskritti fil-paragrafu 
5.3.1.4. ta’ dan ir-Regolament u l-emissjonijiet medji ta’ kull sustanza li tniġġes għal Kundizzjoni B għandhom jiġu kkalkulati (M2
i). 
 3.1.4. Riżultati tat-testijiet  3.1.4.1. Għall-komunikazzjoni, il-valuri mkejla għandhom jiġu kkalkulati kif jidher hawn 
taħt: 
 
 M
i = ( De Α M1 i + Dav Α M2 i ) / ( De + Dav ) 
 
 Fejn: 
  M
i = il-piż ta’ l-emissjonijiet tas-sustanza li tniġġes i fi grammi kull 
kilometru.  
 M1 i = il-piż medju ta’ l-emissjonijiet tas-sustanza li tniġġes i fi grammi kull 
kilometru permezz ta’ mekkaniżmu li jaħżen l-enerġija elettrika/s-saħħa ċċarġjat kollu kkalkulat fil-paragrafu 3.1.2.6.  
 M2
i = il-piż medju ta’ l-emissjonijiet tas-sustanza li tniġġes i fi grammi kull 
kilometru bil-mekkaniżmu li jaħżen l-enerġija elettrika/s-saħħa fi stat ta’ ċarġ minimu (ħruġ massimu tal-kapaċità ta’ l-enerġija elettrika) ikkalkulat fil-paragrafu 3.1.3.5.  
 De = il-medda elettrika tal-vettura, skond il-proċedura deskritta fir-
Regolament Nru. 101, l-Anness 7, fejn il-fabbrikant irid jagħti l-mezzi biex isir il-kejl bil-vettura miexja f’manjiera purament elettrika.  
 Dav = 25 km (distanza medja bejn żewġ ċarġjaturi mill-ġdid tal-batterija)  
 3.2. IĊĊARĠJAR B’MOD ESTERN ( OVC HEV ) BI SWIĊĊ F’POŻIZZJONI TAT-
TĦADDIM  
 3.2.1. Għandhom isiru żewġ testijiet fil-kundizzjonijiet li ġejjin:  3.2.1.1. Kundizzjoni A: it-test għandu jsir permezz ta’ mekkaniżmu li jaħżen l-enerġija 
elettrika/s-saħħa ċċarġjat kollu. 
 3.2.1.2. Kundizzjoni B: it-test għandu jsir bil-mekkaniżmu li jaħżen l-enerġija elettrika/s-
saħħa fi stat minimu ta’ ċarġ (ħruġ massimu tal-kapaċità taċ-ċarġ) 
 27.12.2006 MT Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea 503
E/ECE/324          Rev.1/Add.82/Rev.3  
E/ECE/TRANS/505   
  
3.2.1.3. Is-swiċċ fil-manjiera tat-tħaddim għandu jkun pożizzjonat skond it-tabella t'hawn 
taħt: 
 
    Modi-  
     ibridi 
L-istat taċ-  
ċarġ  
tal-batterija  - Elettriku biss 
 
- Ibridu 
 
 
L-iswiċċ fil-pożizzjoni
 - Konsum tal-  fjuw il biss 
-Ibridu 
 
 
L-iswiċċ fil-pożizzjoni
 - Elettriku biss - Konsum tal- 
 fjuw il biss 
-Ibridu 
 
L-iswiċċ fil-pożizzjoni
 - Mod ibridu n (1) ...... 
- Mod ibridu m (1) 
 
 
L-iswiċċ fil-pożizzjoni
 
Kundizzjoni A  
Iċċarġjat kollu
 Ibridu Ibridu Ibridu L-aktar mod elettriku ibridu (2)
 
Kundizzjoni 
B  
Stat min. ta’  ċarġ
 Ibridu Jikkonsma l-fjuwil Jikkonsma l-fjuwil  L-aktar mod li jikkonsma fjuwil (3)
 
 
(1) Per eżempju: pożizzjoni ta’ l-isport, ekonomika, urban, extra-urban ... (2) L-aktar mod elettriku ibridu
: 
 Il-mod ibridu li jista’ jintwera li għandu l-ogħla konsum tad-dawl mill-modi kollha ibridi li jistgħu jintgħażlu meta ttestjati skond il-kundizzjoni A tal-paragrafu 4. ta’ l-Anness 10 tar-Regolament Nru. 101, irid jiġi stabbilit abbażi ta’ l-informazzjoni mogħtija mill-fabbrikant u bil-kunsens tas-servizz tekniku.  
(3) Il-mod li jikkonsma l-aktar fjuwil:
 
 Il-mod ibridu li jista’ jintwera li għandu l-ogħla konsum ta’ fjuwil mill-modi ibridi kollha li jistgħu jintgħażlu meta ttestjati skond il-kundizzjoni B tal-paragrafu 4. ta’ l-Anness 10 tar-Regolament Nru. 101, irid jiġi stabbilit abbażi ta' informazzjoni mogħtija mill-fabbrikant u bil-kunsens tas-servizz tekniku.  
 3.2.2. Kundizzjoni A  3.2.2.1. Jekk il-medda elettrika biss tal-vettura hi ogħla minn ċiklu wieħed sħiħ, fuq talba tal-
fabbrikant, it-test tat-Tip I jista' jsir fil-mod purament elettriku.  F’dan il-każ, jista’ 
jitħalla barra l-prekundizzjonar tal-magna preskritt fil-paragrafu 3.2.2.3.1. jew 3.2.2.3.2. 
 3.2.2.2. Il-proċedura għandha tibda billi jitbattal miċ-ċarġ il-mekkaniżmu li jaħżen l-enerġija 
elettrika/s-saħħa tal-vettura waqt is-sewqan bis-swiċċ fil-pożizzjoni purament elettrika (fuq il-korsa tat-test, fuq id-dajnamometru tax-xażi, eċċ.) b'veloċità stabbli ta' 70 fil-mija ±5 fil-mija tal-veloċità tat-tletin minuta massimi tal-vettura (determinati skond ir-Regolament Nru. 101). 
  It-twaqqif tal-ħruġ taċ-ċarġ jiġri:  
 504 MT Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea 27.12.2006
E/ECE/324          Rev.1/Add.82/Rev.3  
E/ECE/TRANS/505   
 - meta l-vettura mhix kapaċi timxi f’65 fil-mija tal-veloċità massima ta’ 
tletin minuta; jew 
 
- meta tingħata indikazzjoni lix-xufier biex jieqaf permezz ta’ l-istrumenti 
abbord, jew 
 
- wara li tiġi koperta d-distanza ta’ 100 km. 
 
Jekk il-vettura mhix mgħammra b’mod elettriku biss, it-tbattil miċ-ċarġ tal-mekkaniżmu li jaħżen l-enerġija elettrika/s-saħħa għandu jsir billi l-vettura tinstaq (fuq il-korsa tat-test, fuq id-dajnamometru tax-xażi, eċċ.):  
 - b’veloċità stabbli ta’ 50 km/h sakemm tistartja l-magna tal- HEV li 
tikkonsma l-fjuwil, jew  
 - jekk il-vettura ma tistax tilħaq veloċità stabbli ta’ 50 km/h mingħajr ma 
tistartja l-magna li tikkonsma l-fjuwil, il-veloċità għandha titnaqqas sakemm il-vettura tista’ timxi b’veloċità stabbli aktar baxxa fejn il-magna li tikkonsma l-fjuwil ma tistartjax għal żmien/distanza definiti (li jridu jiġu speċifikati bejn is-servizz tekniku u l-fabbrikant), jew  
 - fuq rakkomandazzjoni tal-fabbrikant.  Il-magna li tikkonsma l-fjuwil għandha titwaqqaf f’temp ta’ 10 sekondi minn meta tistartja awtomatikament.  
 3.2.2.3. Kundizzjonar tal-vettura  3.2.2.3.1. Għall-vetturi li għandhom magni li jaħdmu bil-kompressjoni għandu jintuża’ ċ-ċiklu 
tat-Tieni Parti deskritt fl-Appendiċi 1 ta’ l-Anness 4.  Għandhom isiru tliet ċikli 
konsekuttivi skond il-paragrafu 3.2.2.6.3. t’hawn taħt. 
 3.2.2.3.2. Vetturi mgħammra b’magni positive ignition  għandhom jiġu prekundizzjonati b’ċiklu 
tas-sewqan wieħed ta' l-Ewwel Parti u b'żewġ ċikli tas-sewqan tat-Tieni Parti skond il-paragrafu 3.2.2.6.3. t'hawn taħt. 
 3.2.2.4. Wara dan il-prekundizzjonar, u qabel l-ittestjar, il-vettura għandha tinżamm f’kamra 
li fiha t-temperatura tibqa’ relattivament kostanti bejn 293 u 303 K (20 °C u 30 °C).  
Dan il-kundizzjonar għandu jsir talanqas għal sitt sigħat u jibqa’ sejjer sakemm it-temperatura taż-żejt tal-magna u tal-likwidu li jkessaħ, jekk ikun hemm, ikunu sa ± 2 K tat-temperatura tal-kamra, u l-mekkaniżmu li jaħżen l-enerġija elettrika/s-saħħa jkun iċċarġjat kollu permezz taċ-ċarġjar preskritt fil-paragrafu 3.2.2.5. 
 27.12.2006 MT Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea 505
E/ECE/324          Rev.1/Add.82/Rev.3  
E/ECE/TRANS/505   
 3.2.2.5. Waqt it-tgħaddis, il-mekkaniżmu li jaħżen l-enerġija elettrika/s-saħħa għandu jkun 
iċċarġjat: 
 
 (a) permezz taċ-ċarġer abbord jekk ikun hemm imwaħħal, jew  
  (b)  permezz ta’ ċarġer estern irrikkmandat mill-fabbrikant, bl-użu tal-proċedura 
taċ-ċarġjar matul il-lejl.  
  Din il-proċedura teskludi t-tipi kollha ta’ ċarġis speċjali li jistgħu jinbdew awtomatikament jew manwalment bħal, ngħidu aħna, iċ-ċarġis ta' l-ugwaljanza jew iċ-ċarġis tal-manutenzjoni.  
  Il-fabbrikant għandu jistqarr li waqt it-test, ma ġratx proċedura taċ-ċarġ speċjali.  
 3.2.2.6. Proċedura tat-test  3.2.2.6.1. Il-vettura għandha tiġi startjata bil-mezzi provduti lix-xufier għall-użu normali.  L-
ewwel ċiklu jibda hekk kif tinbeda l-proċedura ta’ l-istartjar tal-vettura. 
 3.2.2.6.2. It-teħid tal-kampjuni għandu jibda ( BS) qabel jew kif tinbeda l-proċedura ta’ l-
istartjar tal-vettura u jintemm kif jitlesta l-perjodu finali ta’ tħaddim mhux fuq ger fiċ-ċiklu extra urban (it-Tieni Parti, it-tmiem tat-teħid ta' kampjuni ( ES)). 
 3.2.2.6.3. Il-vettura għandha tinstaq skond l-Anness 4, jew fil-każ ta’ strateġija speċjali ta’ qlib 
ta’ gerijiet skond l-istruzzjonijiet tal-fabbrikant, kif imniżżla fil-ħendbuk tas-sewwieqa tal-vetturi tal-produzzjoni u indikati permezz ta' strument tekniku tal-qlib tal-gerijiet (għall-informazzjoni tas-sewwieqa).  Għal dawn il-vetturi l-punti tat-tibdil 
tal-gerijiet preskritti fl-Anness 4, l-Appendiċi 1 mhumiex applikati.  Għall-mudell tal-
kurva tat-tħaddim għandha tapplika d-deskrizzjoni skond il-paragrafu 2.3.3. fl-Anness 4.  
 3.2.2.6.4. Il-gassijiet ta’ l-egżost għandhom jiġu analizzati skond l-Anness 4.  3.2.2.7. Ir-riżultati tat-testijiet għandhom jiġu mqabbla mal-limiti preskritti fil-paragrafu 
5.3.1.4. ta’ dan ir-Regolament u l-emissjonijiet medji ta’ kull sustanza li tniġġes għal Kundizzjoni A għandhom jiġu kkalkulati (M1
i). 
 3.2.3. Kundizzjoni B  3.2.3.1. Kundizzjonar tal-vettura 
 
3.2.3.1.1. Għal vetturi li għandhom magni li jaħdmu bil-kompressjoni għandu jintuża' ċ-ċiklu 
tal-Parti Tnejn deskritt fl-Appendiċi 1 ta' l-Anness 4.  Għandhom isiru tliet ċikli 
konsekuttivi skond il-paragrafu 3.2.3.4.3. t’hawn taħt.  
 506 MT Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea 27.12.2006
E/ECE/324          Rev.1/Add.82/Rev.3  
E/ECE/TRANS/505   
 3.2.3.1.2. Vetturi mgħammra b’magni positive ignition  għandhom jiġu prekundizzjonati b’ċiklu 
wieħed tas-sewqan ta' l-Ewwel Parti u żewġ ċikli tas-sewqan tat-Tieni Parti skond il-
paragrafu 3.2.3.4.3. t'hawn taħt. 
 3.2.3.2. Il-mekkaniżmu li jaħżen l-enerġija elettrika/s-saħħa tal-vettura għandu jitbattal miċ-
ċarġ skond il-paragrafu 3.2.2.2. 
 3.2.3.3. Wara dan il-prekundizzjonar, u qabel l-ittestjar, il-vettura għandha tinżamm f’kamra 
li fiha t-temperatura tibqa’ relattivament kostanti bejn 293 u 303K (20 °C u 30 °C).  
Dan il-kundizzjonar għandu jsir għal talanqas sitt sigħat u jibqa’ sejjer sakemm it-temperatura taż-żejt tal-magna u tal-likwidu li jkessaħ, jekk ikun hemm, ikunu sa ± 2 K tat-temperatura tal-kamra. 
 
3.2.3.4. Proċedura tat-test 
 3.2.3.4.1. Il-vettura għandha tiġi startjata bil-mezzi provduti lix-xufier għall-użu normali.       L-
ewwel ċiklu jibda hekk kif tinbeda l-proċedura ta’ l-istartjar tal-vettura. 
 3.2.3.4.2. It-teħid tal-kampjuni għandu jibda ( BS) qabel jew kif tinbeda l-proċedura ta’ l-
istartjar tal-vettura  
  u jintemm kif jitlesta l-perjodu finali ta’ tħaddim mhux fuq ger fiċ-ċiklu extra urban (it-Tieni Parti, it-tmiem tat-teħid ta' kampjuni ( ES)). 
 3.2.3.4.3. Il-vettura għandha tinstaq skond l-Anness 4, jew fil-każ ta’ strateġija speċjali ta’ qlib 
ta’ gerijiet skond l-istruzzjonijiet tal-fabbrikant, kif imniżżla fil-ħendbuk tas-sewwieqa tal-vetturi tal-produzzjoni u indikati permezz ta' strument tekniku tal-qlib tal-gerijiet (għall-informazzjoni tas-sewwieqa).  Għal dawn il-vetturi l-punti fejn 
jinqalbu l-gerijiet preskritti fl-Anness 4, l-Appendiċi 1 mhumiex applikati.  Għall-
mudell tal-kurva tat-tħaddim għandha tapplika d-deskrizzjoni skond il-paragrafu 2.3.3. fl-Anness 4.  
 3.2.3.4.4. Il-gassijiet ta’ l-egżost għandhom jiġu analizzati skond l-Anness 4.  3.2.3.5. Ir-riżultati tat-testijiet għandhom jiġu mqabbla mal-limiti preskritti fil-paragrafu 
5.3.1.4. ta’ dan ir-Regolament u l-emissjonijiet medji ta’ kull sustanza li tniġġes għal Kundizzjoni B għandhom jiġu kkalkulati (M2
i). 
 3.2.4. Riżultati tat-testijiet  3.2.4.1. Għall-komunikazzjoni, il-valuri mkejla għandhom jiġu kkalkulati kif jidher hawn 
taħt:  
M
i = ( De Α M1 i + Dav Α M2 i ) / ( De + Dav ) 
 27.12.2006 MT Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea 507
E/ECE/324          Rev.1/Add.82/Rev.3  
E/ECE/TRANS/505   
 Fejn: 
M i = il-piż ta’ l-emissjonijiet tas-sustanza li tniġġes  fi grammi kull kilometru  
M1 i = il-piż medju ta’ l-emissjonijiet tas-sustanza li tniġġes i fi grammi kull 
kilometru b’mekkaniżmu li jaħżen l-enerġija elettrika/s-saħħa ċċarġjat 
kollu kkalkulat fil-paragrafu 3.2.2.7.  
M2 i = il-piż medju ta’ l-emissjonijiet tas-sustanza li tniġġes i fi grammi kull 
kilometru bil-mekkaniżmu li jaħżen l-enerġija elettrika/s-saħħa fi stat ta’ ċarġ minimu (ħruġ massimu tal-kapaċità ta’ l-enerġija elettrika) ikkalkulat fil-paragrafu 3.2.3.5  
De = il-medda elettrika tal-vettura, skond il-proċedura deskritta fir-Regolament 
Nru. 101, l-Anness 7.  Jekk m’hemmx pożizzjoni elettrika biss, il-
fabbrikant irid jagħti l-mezzi biex isir il-kejl bil-vettura miexja f’manjiera purament elettrika 
Dav = 25 km (distanza medja bejn iċ-ċarġjar mill-ġdid ta’ żewġ batteriji). 
 3.3. LI MA JISTGĦUX JIĠU ĊĊARĠJATI MINN BARRA ( NOTOVC HEV ) 
MINGĦAJR SWIĊĊ FIL-MOD TAT-TĦADDIM  
 3.3.1. Dawn il-vetturi għandhom jiġu ttestjati skond l-Anness 4.  3.3.2. Għall-prekundizzjonar, talanqas żewġ ċikli tas-sewqan konsekuttivi (wieħed ta’ l-
Ewwel Parti u wieħed tat-Tieni Parti) jsiru mingħajr tgħaddis. 
 3.3.3. Il-vettura għandha tinstaq skond l-Anness 4, jew fil-każ ta’ strateġija speċjali ta’ qlib 
ta’ gerijiet skond l-istruzzjonijiet tal-fabbrikant, kif imniżżla fil-ħendbuk tas-sewwieqa tal-vetturi tal-produzzjoni u indikati permezz ta' strument tekniku tal-qlib tal-gerijiet (għall-informazzjoni tas-sewwieqa).  Għal dawn il-vetturi l-punti tal-qlib 
tal-gerijiet preskritti fl-Anness 4, l-Appendiċi 1 mhumiex applikati.  Għall-mudell tal-
kurva tat-tħaddim għandha tapplika d-deskrizzjoni skond il-paragrafu 2.3.3. fl-Anness 4.  
 3.4. LI MA JISTGĦUX JIĠU ĊĊARĠJATI MINN BARRA ( NOTOVC HEV ) BI 
SWIĊĊ FIL-POŻIZZJONI TAT-T ĦADDIM  
 3.4.1. Dawn il-vetturi huma prekundizzjonati u ttestjati fil-mod ibridu skond l-Anness 4.  
Jekk ikun hemm diversi modi ibridi, it-test għandu jsir fil-mod li hu ssettjat awtomatikament wara li tinxtegħel iċ-ċavetta (mod normali).  Abbażi ta’ l-
informazzjoni mogħtija mill-fabbrikant, is-Servizz Tekniku jrid jassigura li l-valuri tal-limiti jintlaħqu fil-modi kollha ibridi. 
 3.4.2. Għall-prekundizzjonar, talanqas żewġ ċikli tas-sewqan sħaħ konsekuttivi (wieħed ta’ 
l-Ewwel Parti u wieħed tat-Tieni Parti) għandhom isiru mingħajr tgħaddis. 
 508 MT Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea 27.12.2006
E/ECE/324          Rev.1/Add.82/Rev.3  
E/ECE/TRANS/505   
 3.4.3. Il-vettura għandha tinstaq skond l-Anness 4, jew fil-każ ta’ strateġija speċjali ta’ qlib 
ta’ gerijiet skond l-istruzzjonijiet tal-fabbrikant, kif imniżżla fil-ħendbuk tas-
sewwieqa tal-vetturi tal-produzzjoni u indikati permezz ta' strument tekniku tal-qlib tal-gerijiet (għall-informazzjoni tas-sewwieqa).  Għal dawn il-vetturi l-punti tal-qlib 
tal-gerijiet preskritti fl-Anness 4, l-Appendiċi 1 mhumiex applikati.  Għall-mudell tal-
kurva tat-tħaddim għandha tapplika d-deskrizzjoni skond il-paragrafu 2.3.3. fl-Anness 4.  
 4. METODI TAT-TEST TAT-TIP II  
 4.1. Il-vetturi għandhom jiġu ttestjati skond l-Anness 5 bil-magna li tikkonsma l-fjuwil 
taħdem.  Il-fabbrikant għandu jipprovdi “mod ta’ servis” li bih ikun jista’ jitwettaq 
dan it-test. 
  Jekk ikun hemm bżonn, għandha tintuża’ l-proċedura speċjali li kien hemm lok għaliha fil-paragrafu 5.1.6. tar-Regolament.  
 5. METODI TAT-TEST TAT-TIP III  
 5.1. Il-vetturi għandhom jiġu ttestjati skond l-Anness 6 bil-magna li tikkonsma l-fjuwil 
taħdem.  Il-fabbrikant għandu jipprovdi “mod ta’ servis” li bih ikun jista’ jitwettaq 
dan it-test. 
 5.2. It-testijiet għandhom isiru għal kundizzjonijiet 1 u 2 tal-paragrafu 3.2. ta’ l-Anness 6.   
Jekk għal xi raġuni ma jkunx jista’ jsir it-test fuq kundizzjoni 2, għandha tintuża’ minflok kundizzjoni oħra tal-veloċità stabbli (bil-magna li tikkonsma l-fjuwil miexja bit-tagħbija). 
 6. METODI TAT-TEST TAT-TIP IV  
 6.1. Il-vetturi għandhom jiġu ttestjati skond l-Anness 7.  6.2. Qabel ma tinbeda l-proċedura tat-test (il-paragrafu 5.1. ta' l-Anness 7), il-vetturi 
għandhom jiġu prekundizzjonati kif ġej: 
 6.2.1. Għal vetturi OVC : 
 6.2.1.1. Vetturi OVC  mingħajr swiċċ fil-pożizzjoni tat-tħaddim:
 il-proċedura għandha tibda 
billi jitbattal miċ-ċarġ il-mekkaniżmu li jaħżen l-enerġija elettrika/s-saħħa tal-vettura waqt is-sewqan (fuq korsa tat-test, fuq dajnamometru tax-xażi, eċċ.):  
  - b’veloċità stabbli ta’ 50 km/h sakemm il-magna ta’ l- HEV  li tikkonsma l-
fjuwil tistartja, jew  
 27.12.2006 MT Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea 509
E/ECE/324          Rev.1/Add.82/Rev.3  
E/ECE/TRANS/505   
  - jekk il-vettura ma tistax tilħaq veloċità stabbli ta’ 50 km/h mingħajr ma 
tistartja l-magna li tikkonsma l-fjuwil, il-veloċità għandha titnaqqas sakemm 
il-vettura tista' timxi b'veloċità stabbli aktar baxxa fejn il-magna li tikkonsma l-fjuwil ma tistartjax biss għal żmien/distanza definiti (li jridu jiġu speċifikati bejn is-servizz tekniku u l-fabbrikant), jew  
  - fuq rakkomandazzjoni tal-fabbrikant.  
  Il-magna li tikkonsma l-fjuwil għandha titwaqqaf f’temp ta’ 10 sekondi minn meta tistartja awtomatikament.  
 6.2.1.2. Vetturi OVC  bi swiċċ fil-pożizzjoni tat-tħaddim:
 il-proċedura għandha tibda billi 
jitbattal miċ-ċarġ il-mekkaniżmu ta’ l-enerġija elettrika/s-saħħa tal-vettura waqt is-sewqan bis-swiċċ fil-pożizzjoni ta' l-elettriku biss (fuq il-korsa tat-test, fuq dajnamometru tax-xażi, eċċ.) b'veloċità stabbli ta' 70 fil-mija ± 5 fil-mija mill-veloċità massima ta’ tletin minuta tal-vettura.  
  It-twaqqif tat-tbattil miċ-ċarġ jiġri:  
  -  meta l-vettura mhix kapaċi timxi sa 65 fil-mija tal-veloċità massima ta’ tletin 
minuta, jew  
  -  meta tingħata indikazzjoni lix-xufier permezz ta’ l-istrumenti standard abbord 
biex iwaqqaf il-vettura, jew  
   -  wara li tiġi koperta d-distanza ta’ 100 km.  
 
 Jekk il-vettura mhix mgħammra b’mod elettriku biss, it-tbattil miċ-ċarġ tal-mekkaniżmu li jaħżen l-enerġija elettrika/s-saħħa għandu jsir bil-vettura miexja (fuq il-korsa tat-test, fuq dajnamometru tax-xażi, eċċ.):  
  - b’veloċità stabbli ta’ 50 km/h sakemm il-magna ta' l- HEV  li tikkonsma l-
fjuwil tistartja, jew  
 
-  jekk il-vettura ma tistax tilħaq veloċità stabbli ta’ 50 km/h mingħajr ma 
tistartja l-magna li tikkonsma l-fjuwil, il-veloċità għandha titnaqqas sakemm il-vettura tista' timxi b'veloċità stabbli aktar baxxa fejn il-magna li tikkonsma l-fjuwil ma tistartjax biss għal żmien/distanza definiti (li jridu jiġu speċifikati bejn is-servizz tekniku u l-fabbrikant), jew 
  - fuq rakkomandazzjoni tal-fabbrikant.  
  Il-magna għandha titwaqqaf f’temp ta’ 10 sekondi minn meta tistartja awtomatikament.  
 510 MT Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea 27.12.2006
E/ECE/324          Rev.1/Add.82/Rev.3  
E/ECE/TRANS/505   
 6.2.2. Għal vetturi NOVC : 
 
6.2.2.1. Vetturi NOVC  mingħajr swiċċ bil-funzjoni tat-tħaddim : il-proċedura għandha tibda 
bi prekundizzjonar ta’ talanqas żewġ ċikli tas-sewqan sħaħ konsekuttivi (wieħed ta’ l-Ewwel Parti u wieħed tat-Tieni Parti) mingħajr tgħaddis. 
 6.2.2.2. Vetturi  NOVC bi swiċċ bil-funzjoni tat-tħaddim
: il-proċedura għandha tibda bil-
prekundizzjonar ta’ talanqas żewġ ċikli tas-sewqan sħaħ konsekuttivi (wieħed ta’ l-Ewwel Parti u wieħed tat-Tieni Parti) mingħajr tgħaddis, bil-vettura taħdem fil-mod ibridu.  Jekk ikun hemm diversi modi ibridi, it-test għandu jsir fil-mod li fih hi 
ssettjata awtomatikament wara li tinxtegħel iċ-ċavetta (mod normali). 
 6.3. Is-sewqan prekundizzjonat u t-test tad-dajnamometru għandhom isiru skond il-
paragrafi 5.2. u 5.4. ta’ l-Anness 7: 
 6.3.1. Għal vetturi OVC
: taħt l-istess kundizzjonijiet kif speċifikat mill-kundizzjoni B tat-
test tat-Tip I (il-paragrafi 3.1.3. u 3.2.3.). 
 6.3.2. Għal vetturi NOVC
: taħt l-istess kundizzjonijiet bħal fit-test tat-Tip I. 
 7. METODI TAT-TEST TAT-TIP V  
 7.1. Il-vetturi għandhom jiġu ttestjati skond l-Anness 9.  7.2. Għal vetturi OVC : 
  Il-mekkaniżmu li jaħżen l-enerġija elettrika/s-saħħa jista’ jiġi ċċarġjat darbtejn kuljum waqt l-akkumulazzjoni tal-mili.  
 Għall-vetturi OVC  bi swiċċ bil-funzjoni tat-tħaddim, l-akkumulazzjoni tal-mili 
għandha tinstaq fil-mod li hu ssettjat awtomatikament wara li tinxtegħel iċ-ċavetta (mod normali).  
 Waqt l-akkumulazzjoni tal-mili jista’ jkun hemm bidla fil-mod ibridu jekk ikun hemm bżonn sabiex jibqgħu jakkumulaw il-mili wara li jingħata kunsens mis-servizz tekniku.  
 Il-kejlijiet ta’ l-emissjonijiet tas-sustanzi li jniġġsu għandhom isiru taħt l-istess kundizzjonijiet bħal dawk speċifikati mill-kundizzjoni B tat-test tat-Tip I (il-paragrafi 3.1.3. u 3.2.3.).  27.12.2006 MT Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea 511
E/ECE/324          Rev.1/Add.82/Rev.3  
E/ECE/TRANS/505   
  
7.3. Għall-vetturi NOVC : 
  Għall-vetturi NOVC  bi swiċċ bil-funzjoni tat-tħaddim, l-akkumulazzjoni tal-mili 
għandha tinstaq fil-mod li hu ssettjat awtomatikament wara li tinxtegħel iċ-ċavetta (mod normali).  
  Il-kejlijiet ta’ l-emissjonijiet tas-sustanzi li jniġġsu għandhom isiru fl-istess kundizzjonijiet bħal fit-test tat-Tip I.  
 8. METODI TAT-TEST TAT-TIP VI  
 8.1. Il-vetturi għandhom jiġu ttestjati skond l-Anness 8.  8.2. Għall-vetturi OVC , il-kejlijiet ta’ l-emissjonijiet tas-sustanzi li jniġġsu għandhom 
isiru taħt l-istess kundizzjonijiet bħal kif speċifikati għal kundizzjoni B tat-test tat-Tip I (il-paragrafi 3.1.3. u 3.2.3.). 
 8.3. Għall-vetturi NOVC , il-kejlijiet ta’ l-emissjonijiet tas-sustanzi li jniġġsu għandhom 
isiru taħt l-istess kundizzjonijiet bħal dawk fit-test tat-Tip I. 
 9. METODI TAT-TEST TAD-DIJANJOSTIĊI ABBORD ( OBD ) 
 9.1. Il-vetturi għandhom jiġu ttestjati skond l-Anness 11.  9.2. Għall-vetturi OVC , il-kejlijiet ta’ l-emissjonijiet tas-sustanzi li jniġġsu għandhom 
isiru taħt l-istess kundizzjonijiet bħal kif speċifikati għal kundizzjoni B tat-test tat-Tip I (il-paragrafi 3.1.3. u 3.2.3.).  
 9.3. Għall-vetturi NOVC , il-kejlijiet ta’ l-emissjonijiet tas-sustanzi li jniġġsu għandhom 
isiru taħt l-istess kundizzjonijiet bħal dawk fit-test tat-Tip I.  512 MT Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea 27.12.2006
E/ECE/324          Rev.1/Add.82/Rev.3  
E/ECE/TRANS/505   
 Anness 14, Appendiċi 1 , 
 
Il-profil ta’ l-Istat taċ-Ċarġ ( SOC ) tal-mekkaniżmu li jaħżen l-enerġija elettrika/s-saħħa għat-test 
OVC HEV tat-Tip I  
 Kundizzjoni A tat-test tat-Tip I
 
 
 
(1 )  (2 )  (3 )                 ( 4 )  (5 )  SOC 10 0 %  
mi ni mu  
 
 
Kundizzjoni A:  
(1) l-istat taċ-ċarġ inizjali tal-mekkaniżmu li jaħżen l-enerġija elettrika/s-saħħa  
(2) neħħi ċ-ċarġ skond il-paragrafu 3.1.2.1. jew 3.2.2.1. (3) kundizzjonar tal-vettura skond il-paragrafu 3.1.2.2. jew 3.2.2.2. (4) iċċarġja waqt it-tgħaddis skond il-paragrafi 3.1.2.3. u 3.1.2.4., jew il-paragrafi 3.2.2.3. u 
3.2.2.4. 
(5) ittestja skond il-paragrafu 3.1.2.5. jew 3.2.2.5.  Kundizzjoni B tat-test tat-Tip I
 
 
 
(1 )  (2 )  (3 )                 ( 4 )  (5 )  SOC 10 0 %  
mi ni mu  
 
Kundizzjoni B:  
(1) l-istat inizjali taċ-ċarġ 
(2) il-kundizzjonar tal-vettura skond il-paragrafu 3.1.3.1. jew 3.2.3.1. (3) neħħi ċ-ċarġ skond il-paragrafu 3.1.3.2. jew 3.2.3.2. (4) għaddas skond il-paragrafu 3.1.3.3. jew 3.2.3.3. (5) ittestja skond il-paragrafu 3.1.3.4. jew 3.2.3.4.  
_____ 27.12.2006 MT Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea 513