12.12.2008 MT Il- Ġurnal Uffi ċjali ta’ l-Unjoni Ewropea 889 
 32006D0056 
L 35/32 IL-ĠURNAL UFFI ĊJALI TA’ L-UNJONI EWROPEA  7.2.2006 
DEĊIŻJONI TAL-KUNSILL 
tat-30 ta’ Jannar 2006 
dwar il-Prin ċipji, il-Prijoritajiet, u l-Kondizzjonijiet fis-S ħubija Ewropea mas-Serbja u l-
Montegro inklu ż il-Kosovo kif definit mir-Ri żoluzzjoni 1244 tal-Kunsill tas-Sigurtà tan-
Nazzjonijiet Uniti ta’ l-10 ta’ Ġunju 1999 
(2006/56/KE) 
IL-KUNSILL TA' L-UNJONI EWROPEA, 
Wara li kkunsidra t-Trattat li jista bbilixxi l-Komunità Ewropea, 
Wara li kkunsidra r-Regolament tal-Kunsill (KE)  Nru 533/2004 dwar l-istabbiliment ta' S ħubija Ewropea fil-
qafas tal-Pro ċess ta' Stabbilizzazzjoni u Asso ċjazzjoni u b’mod partikolari l-Artikolu 2 tieg ħu1, 
Wara li kkunsidra l-proposta mill-Kummissjoni, 
                                                 
1 ĠU L 86, 24.03.2004, p. 1. 
890 MT Il- Ġurnal Uffi ċjali ta’ l-Unjoni Ewropea 12.12.2008 
 Billi: 
(1) Il-Kunsill Ewropew ta' Te ssaloniki tad-19 u l-20 ta' Ġunju 2003 ikkonferma uffi ċjalment l-
introduzzjoni tas-S ħubija Ewropea b ħala mezz biex ti ġi materjalizzata l-perspettiva 
Ewropea tal-pajji żi tal-Balkani tal-Punent fi ħdan il-qafas tal-Pro ċess ta’ Stabbilizzazzjoni 
u Assoċjazzjoni. 
(2) Ir-Regolament (KE) Nru 533/2004 jipprovdi li l-Kunsill irid jidde ċiedi dwar il-prin ċipji, il-
prijoritajiet u l- kondizzjonijiet li g ħandhom jitni żżlu fis-Sħubija Ewropea, kif ukoll fi 
kwalunkwe a ġġustament sussegwenti. 
(3) Fl-14 ta' Ġunju 2004, il-Kunsill adotta l-ewwel S ħubija Ewropea mas-Serbja u l-
Montenegro inklu ż il-Kosovo kif definit mir-Ri żoluzzjoni 1244 tal-Kunsill tas-Sigurtà tan-
Nazzjonijiet Uniti ta' l-10 ta' Ġunju 1999 2(imsemmi b ħala Kosovo (UNSCR 1244)). Jixraq 
li din is-S ħubija tiġi aġġornata sabiex ji ġu identifikati prijoritajiet im ġedda għal ħidma 
ulterjuri, abba żi tas-sejbiet tar-Rapport ta' Progress ta' l-2005 dwar it-t ħejjijiet mag ħmula 
mis-Serbja u l-Montenegro  u l-Kosovo (UNSCR 1244) g ħal integrazzjoni ulterjuri ma’ l-
Unjoni Ewropea. 
(4) Ir-Regolament (KE) Nru 533/2004 ddikjara li s-segwitu g ħas-Sħubija Ewropea ser ji ġu 
żgurati fi ħdan il-qafas tal-mekkani żmi stabbiliti ta ħt il-Proċess ta' Stabbilizzazzjoni u 
Assoċjazzjoni. 
                                                 
2 De ċiżjoni tal-Kunsill 2004/502/KE ta' l-14 ta' Ġunju 2004 dwar il-prin ċipji, prijoritajiet u 
kondizzjonijiet li jinsabu fis-S ħubija Ewropea mas-Serbja u l-Montenegro inklu ż il-Kosovo 
kif definit mir-Ri żoluzzjoni 1244 tal-Kunsill tas-Sigurtà  tan-Nazzjonijiet Uniti tal-10 ta’ 
Ġunju 1999 ( ĠU L 227, 26.6.2004.p. 21). 
12.12.2008 MT Il- Ġurnal Uffi ċjali ta’ l-Unjoni Ewropea 891 
 (5) Sabiex i ħejju għall-integrazzjoni ulterjuri ma’ l-Unjoni Ewropea, l-awtoritajiet kompetenti 
fis-Serbja u l-Montenegro g ħandhom ji żviluppaw pjan bi skeda u bil-mi żuri speċifiċi li 
jindirizzaw il-prijoritajiet ta’ din is-S ħubija Ewropea. Peress li l-Kosovo b ħalissa jinsab 
taħt amministrazzjoni internazzjonali provvi żorja skond il-UNSCR 1244, g ħandu jkun 
żviluppat pjan separat dwar il-prijoritajiet g ħall-Kosovo ta ħt l-awtorità ta’ l-
Amministrazzjoni Provvi żorja tan-Nazzjonijiet Uniti fil-Kosovo. 
892 MT Il- Ġurnal Uffi ċjali ta’ l-Unjoni Ewropea 12.12.2008 
 IDDEĊIEDA KIF ĠEJ: 
Artikolu 1 
Konformement ma' l-Artikolu 1 tar-Regolam ent tal-Kunsill (KE) Nru 533/2004, il-prin ċipji, il-prijoritajiet u 
l-kondizzjonijet tas-S ħubija Ewropea mas-Serbja u l-Montenegro inklu ż il-Kosovo (UNSCR 1244) huma 
stabbiliti fl-Anness ta’ dan l-abbozz, li jag ħmel parti integrali minn din id-De ċiżjoni. 
Artikolu 2 
L-implimentazzjoni tas-S ħubija Ewropea g ħandha tiġi eżaminata permezz tal-qafas tal-mekkani żmi stabbiliti 
taħt il-Proċess ta’ Stabbilizzazzjoni u Asso ċjazzjoni, notevolment ir-Rapporti ta' Progress annwali 
ppreżentati mill-Kummissjoni. 
Artikolu 3 
Din id-De ċiżjoni għandha jkollha effett fit-tielet jum wara l-pubblikazzjoni tag ħha fil-Ġurnal Uffi ċjali tal-
Komunitajiet Ewropej. 
Magħmul fi Brussell, 30 ta’ Jannar 2006.  
 G ħall-Kunsill 
 Il-President 
 U. PLASSNIK  
12.12.2008 MT Il- Ġurnal Uffi ċjali ta’ l-Unjoni Ewropea 893 
 ANNESS 
IS-SERBJA U L-MONTENEGRO, INKLU Ż IL-KOSOVO: S ĦUBIJA EWROPEA 2005 
1.  INTRODUZZJONI 
Il-Kunsill Ewropew ta' Tessaloniki kkonferma uffi ċjalment l-introduzzjoni tas-S ħubija Ewropea b ħala mezz 
għall-materjalizzazzjoni tal-perspettiva Ewropea tal-pajji żi tal-Balkani tal-Punent fi ħdan il-qafas tal-Pro ċess 
ta’ Stabbilizzazzjoni u Asso ċjazzjoni. 
L-ewwel S ħubija mas-Serbja u l-Montenegro inklu ż il-Kosovo (UNSCR 1244) kienet adottata mill-Kunsill 
fl-14 ta' Ġunju 2004. Huwa xieraq li ti ġi aġġornata din l-ewwel s ħubija abba żi tar-riżultati tar-Rapporti ta’ 
Progress tal-Kummissjoni 2005 dwar is-Serbja u l-Montenegro u l-Kosovo (UNSCR 1244). It-tieni S ħubija 
Ewropea tidentifika prijoritajiet ta’ azzjoni ġodda. Il-prijoritajiet il- ġodda huma adattati skond il- ħtiġijiet 
speċifiċi u skond l-istadju tal-preparazzjoni u se jkunu a ġġornati kif me ħtieġ. Is-Sħubija Ewropea toffri wkoll 
gwida għall-assistenza finanzjara lis-Serbja u l-Montenegro inklu ż il-Kosovo (UNSCR 1244). 
Huwa mistenni li l-awtoritajiet kompetenti fis-Serbja u l-Montenegro ji żviluppaw pjan bi skeda u mi żuri 
speċifiċi sabiex jindirizzaw il-prijoritajiet tas-S ħubija Ewropea. Billi l-Kosovo b ħalissa jinsab ta ħt 
amministrazzjoni internazzjonali provvi żorja skond ir-Ri żoluzzjoni 1244 tal-Kunsill tas-Sigurtà tan-
Nazzjonijiet Uniti, pjan separat li jindirizza l-prijoritajiet li jikkon ċernaw il-Kosovo g ħandu jiġi żviluppat 
taħt l-awtorità tal-Amministrazzjoni Provvi żorja tan-Nazzjonijiet Uniti fil-Kosovo. 
894 MT Il- Ġurnal Uffi ċjali ta’ l-Unjoni Ewropea 12.12.2008 
 2.  PRIN ĊIPJI 
Il-Proċess ta’ Stabilizzazzjoni u Asso ċjazzjoni jibqa’ l-qafas g ħall-mixja Ewropea tal-Balkani tal-Punent, sa 
l-adeżjoni futura tag ħhom. 
Il-prijioritajiet prin ċipali identifikati huma relatati mal-kapa ċità tagħha li tissodisfa l-kriterji definiti mill-
Kunsill Ewropej ta’ Kopen ħagen fl-1993 u l-kondizzjonijiet stabbiliti g ħall-proċess ta’ Stabbilizazzjoni u 
Assoċjazzjoni, b'mod partikolari il-kondizzj onijiet definiti mill-Kunsill fil-Konklu żjonijiet tieg ħu tad-29 ta’ 
April 1997 u l-21 u t-22 ta’ Ġunju 1999, il-kontenut tad-dikjarazzjoni finali tas-Summit ta’ Żagreb ta’ l-24 
ta’ Novembru 2000 u l-a ġenda ta’ Tessaloniki. 
3.  PRIJORITAJIET 
Il-prijoritajiet elenkati f'din is-S ħubija Ewropea ntg ħażlu abbażi li huwa realistiku li wie ħed jistenna li s-
Serbja u l-Montenegro inklu ż il-Kosovo (UNSCR 1244) jistg ħu jwettquhom jew javvanzawhom 
sostanzjalment tul is-snin li ġejjin. Hemm distinzjoni bejn prijoritajiet g ħal żmien qasir, li huma mistennija li 
jitlestew fi żmien sena jew sentejn, u prijoritajiet g ħal żmien medju, li huma mistennija jitlestew fi żmien 
tlieta jew erba' snin. Il-prijoritajiet jirrigwardaw kemm il-le ġislazzjoni kif ukoll l-implimentazzjoni tag ħha. 
B'kont me ħud ta' l-ispejje ż sostanzjali involuti fis-sodisfazzjon tar-rekwi żiti kollha ta' l-UE kif ukoll tal-
kumplessità ta' dawn ir-rekwi żiti f'ċerti oqsma, din is-s ħubija ma tinkludix il-kompiti kollha f'dan l-istadju. 
Sħubija futura ser tkun tinkludi prijoritajie t ulterjuri f’konformità mal-progress mag ħmul mill-pajji ż. 
12.12.2008 MT Il- Ġurnal Uffi ċjali ta’ l-Unjoni Ewropea 895 
 Minn fost il-prijoritajiet fuq perijodu ta' żmien qasir, kienu identifikati l-prijoritajiet prin ċipali u dawn 
inġabru flimkien fil-bidu tal-listi ta' prijorita jiet. L-ordni ta’ dawn il-prijoritajiet prin ċipali ma timplikax it-
tqegħid ta' l-importanza tag ħhom f'ġerarkija. 
Il-prijoritajiet li jikkon ċernaw lis-Serbja u l-Montenegro, u l-prijoritajiet li jikkon ċernaw spe ċifikament lill-
Kosovo huma ppre żentati fil-listi mehmu ża. 
4.  PROGRAMMAZZJONI 
L-assistenza Komunitarja ta ħt il-Proċess ta’ Stabbilizzazzjoni u Asso ċjazzjoni g ħall-pajjiżi tal-Balkani tal-
Punent ser tkun provduta ta ħt l-istrumenti finanzjarji e żistenti, b’mod partikolar i bir-Regolament tal-Kunsill 
(KE) Nru 2666/20001. Għaldaqstant, din id-De ċiżjoni ma jkollha l-ebda implikazzjoni finanzjarja. Is-Serbja 
u l-Montenegro inklu ż il-Kosovo (UNSCR 1244) jistg ħu jkollhom a ċċess għal fondi minn programmi 
orizzontali u li jinvolvu diversi pajji żi. 
                                                 
1 ĠU L 306, 7.12.2000, p. 1. Regolament kif emendat bir-Regolament (KE) Nru 2112/2005 
(ĠU L 344, 27.12.2001, p. 3). 
896 MT Il- Ġurnal Uffi ċjali ta’ l-Unjoni Ewropea 12.12.2008 
 5.  KONDIZZJONIJIET 
L-assistenza Komunitarja ta ħt il-Proċess ta’ Stabilizzazzjoni u Asso ċjazzjoni lill-Pajji żi Balkani tal-Punent hi 
bil-kondizzjoni li jkun hemm progress ulterj uri fil-kisba tal-Kriterji ta' Kopen ħagen kif ukoll progress fil-
kisba ta' prijoritajiet spe ċifiċi ta' din is-S ħubija Ewropea. In-nuqqas tar-rispett ta’ dawn il-kondizzjonijiet 
jista’ jwassal lill-Kunsill sabiex jie ħu miżuri xierqa abba żi ta’ l-Artikolu 5 tar-Re golament tal-Kunsill (KE) 
Nru 2666/2000. Assistenza Komunitarja ser tkun su ġġetta wkoll g ħall-kondizzjonijiet definiti mill-Kunsill 
fil-Konklu żjonijiet tieg ħu tad-29 ta’ April 1997, u tal-21-22 ta’ Ġunju 1999 b’mod partikolari fir-rigward ta' 
l-impenn min-na ħa tad-destinatarji li jwettqu riformi demokrati ċi, ekonomi ċi u istituzzjonali. 
6.  MONITORA ĠĠ 
L-implimentazzjoni tas-S ħubija Ewropea g ħandha tiġi eżaminata permezz tal-qafas tal-mekkami żmi 
stabbiliti ta ħt il-Proċess ta’ Stabbilizazzjoni u Asso ċjazzjoni b'mod partikolari r-Rapporti annwali ppre żentati 
mill-Kummissjoni. 
12.12.2008 MT Il- Ġurnal Uffi ċjali ta’ l-Unjoni Ewropea 897 
  
SERBJA U MONTENEGRO1 
Prijoritajiet G ħal Żmien Qasir  
Prijoritajiet Prin ċipali 
– Il-Karta Kostituzzjonali ti ġi rispettata bis-s ħiħ u l-Unjoni ta’ l-Istati trid tkun qed tiffunzjona 
b’mod effettiv (spe ċjalment fir-rigward tal-kompetenzi tal-Qorti tas-Serbja u l-Montenegro, il-
funzjonament tal-Parlament ta’ l-Unjoni ta' l-Istati u l-adozzjoni tal-le ġislazzjoni fuq l-
finanzjament sostenibbli ta' l-Unjoni ta' l-Istati); g ħandha tittie ħed strateġija kostruttiva fl-
implimentazzjoni tad-distribuzzjoni ta’ poteri bejn l-Unjoni ta’ l- Istati u r-Repubbliki. 
– Isiru aktar sforzi sost enibbli biex jimplimentaw ir-riforma  ta' l-amministrazzjoni pubblika, li 
tinkludi s-sistema ta' ħlas tas-servizz pubbliku, sabiex ikun żgurat li jkun hemm rekluta ġġ 
trasparenti, professjonali żmu u responsabbiltà; isa ħħu b’mod partikulari l-is trutturi Ewropej ta' 
integrazzjoni fil-livelli kollha (inklu ż fir-rigward ta' konformità bejn il-ministeri u l-parlament) u 
jtejbu l-kooperazzjoni bejniethom. 
– Tiġi segwita b’determinazzjoni ir-riforma tal-korp ġudizzjarju sabiex ikunu garantiti l-
indipendenza, l-professjonali żmu u l-effi ċjenza tieg ħu, b’mod partikulari ti ġi riveduta s-sistema 
ta’ rekluta ġġ u ta’ karrieri li g ħandha tkun ibba żata fuq kriterji tekni ċi u professjonali, ti ġi evitata 
l-influenza politika, u ti ġi żgurata ż-żamma permanenti tal-postijiet ġudizzjarji. 
– Jiġi żgurat kontroll demokratiku effettiv fuq il-militar billi jissa ħħaħ il-kontroll parlamentari u 
tiġi stabbiltà ġestjoni finanzjarja trasparenti. 
                                                 
1 Ma jinkludix il-Kosovo kif definit bir-Ri żoluzzjoni 1244 tal-Kunsill tas-Sigurtà tan-
Nazzjonijiet Uniti. 
898 MT Il- Ġurnal Uffi ċjali ta’ l-Unjoni Ewropea 12.12.2008 
 – Tiġi żgurata kooperazzjoni s ħiħa mat-Tribunal Kriminali Internazzjonali g ħal dik li qabel kienet 
il-Jugoslavja (l-ICTY). 
– Tkun rispettata bis-s ħiħ il-UNSCR 1244 u ji ġi intensifikat id-djalogu ma' Pristina. Ti ġi 
nkorraġġuta l-parte ċipazzjoni tas-Serbi Kosovani fl-Istituzzjonijiet Provvi żorji ta' Tmexxija 
Awtonoma. Jintwera appro ċċ kostruttiv fir-rigward tal-Kosovo. 
Rekwiżiti Politiċi 
DEMOKRAZIJA U L-ISTAT TAD-DRITT 
Kwistjonijiet kostituzzjonali 
– Il-Kostituzzjonijiet tar-Repubbliki g ħandhom ikunu riveduti skond l-i standards  Ewropej. 
Elezzjonijiet 
– Fis-Serbja: It-ti ġdid tar-riforma fil-li ġi elettorali (inklu ż ir-reġistru elettorali) jitlesta, skond ir-
rakkomandazzjonijiet ta’ l-Uffi ċċju għall-Istituzzjonijiet Demokrati ċi u d-Drittijiet tal-Bniedem; il-
leġislazzjoni dwar il-finanzjament ta’ partiti politi ċi trid tkun implimentata bis-s ħiħ. 
– Fil-Montenegro: Il-politika fl-amministrazzjoni ta’ l-elezzjoni titne ħħa skond ir-rakkoma ndazzjonijiet ta’ 
l-Uffiċċju għall-Istituzzjonijiet Demokrati ċi u d-Drittijiet tal-Bniedem u g ħandu jitwaqqaf qafas 
trasparenti g ħall-finanzjament tal-kampanji. 
12.12.2008 MT Il- Ġurnal Uffi ċjali ta’ l-Unjoni Ewropea 899 
 –  
Amministrazzjoni pubblika 
– Fis-Serbja: Ti ġi implimentata l-le ġislazzjoni biex ji ġi stabbilit Uffi ċċju ta’ l-Ombudsman.  
– Fil-Montenegro: Tissa ħħaħ il-kapaċità amministrattiva ta’ l-Uffi ċċju ta’ l-Ombudsman; ji ġi żgurat 
segwitu xieraq tar-rakkomandazzjonijiet ta’ l-Ombudsman. 
Sistema Ġudizzjarja 
– Fiż-żewġ Repubbliki: Ti ġi adottata u implimentata le ġislazzjoni dwar it-ta ħriġ mandatorju kemm inizjali 
kif ukoll kontinwu g ħall-imħallfin, prosekuturi u l-impjegati ta’ appo ġġ fil-qorti, u jridu ji ġu msaħħa ċ-
ċentri ta' ta ħriġ; jibdew jirrazzjonalizzaw is-sistema  tal-qorti u jimmodernizzaw il-pro ċeduri, b'mod 
partikolari fil-qasam tad-dritt kummer ċjali Tissaħħaħ l-awtonomija tas-sistema ta’ prosekuzzjoni, b'mod 
partikolari fl-uffi ċċji tal-prosekuturi g ħall-kriminalità organizzata.  
– Fis-Serbja: jissa ħħaħ l-uffiċċju tal-prosekutur g ħad-delitti tal-gwerra; jitwaqqfu qrati amministrattivi u ta’ 
appell. 
Politika kontra l-korruzzjoni 
– Fiż-żewġ Repubbliki: Jitwettqu bis-s ħiħ il-liġijiet dwar il-kunflitt ta’ interessi. 
– Fis-Serbja: Ti ġi adottata u implimentata strate ġija komprensiva kontra l-korruzzjoni u sussegwentement 
Pjani ta’ Azzjoni dettaljati, l-aktar permezz ta' l-istabbiliment ta’ istituzzjoni kompetenti g ħall-
implimentazzjoni. 
900 MT Il- Ġurnal Uffi ċjali ta’ l-Unjoni Ewropea 12.12.2008 
 – Fil-Montenegro: Ti ġi implimentata l-istrate ġija ta’ kontra l-korruzzjoni, l-ak tar permezz ta' l-istabbiliment 
ta’ istituzzjoni kompetenti g ħall-implimentazzjoni. 
DRITTIJIET TAL-BNIEDEM U L-PROTEZZJONI TAL- MINORANZI 
– Jiġu osservati l-obbligi kollha li jo ħorġu mis-sħubija tal-Kunsill ta’ l-Ewropa. Ti ġi żgurata 
implimentazzjoni uniformi u effettiva ta' dawn l-obbligi,  fl-Unjoni kollha ta' l-Istati, b'mod partikolari fir-
rigward tal-Konvenzjoni Ewropea dwar id-Drittijie t tal-Bniedem u l-Libertajiet Fundamentali u l-
Konvenzjoni Ewropea g ħall-Prevenzjoni tat-Tortura. 
– Fiż-żewġ Repubbliki: Tittie ħed azzjoni komprensiva u trasparenti fil-ka żijiet allegati kollha ta’ trattament 
ħażin. Jissaħħu s-servizzi interni ta' kontroll li g ħandhom x’jaqsmu mat-trattament ħażin minn a ġenti ta’ 
l-infurzar tal-li ġi. 
– Fiż-żewġ Repubbliki: Ji ġu mtejba l-kondizzjonijiet fil- ħabs, speċjalment fir-rigward tal-gruppi 
vulnerabbli b ħal ma huma minorenni ħatja; jiġi żgurat li jkunu sorveljati b’mod xieraq il-kondizzjonijiet 
tal-ħabs għall-priġunieri li qeg ħdin hemm g ħal medda twila ta' żmien u għall-priġunieri tal-kriminalità 
organizzata, u ji ġi żgurat li jkun hemm aktar ta ħriġ għall-persunal tal- ħabs u li jitjiebu l-fa ċilitajiet għall-
bżonnijiet spe ċjali.  
– Fis-Serbja: Ti ġi implimentata le ġislazzjoni dwar l-e żekuzzjoni tas-sentenzi penali. 
– Tiġi adottata le ġislazzjoni komprensiva kontra d-diskriminazzjoni. 
12.12.2008 MT Il- Ġurnal Uffi ċjali ta’ l-Unjoni Ewropea 901 
 – Fis-Serbja: Tkun infurzata le ġislazzjoni dwar il-mezzi tax-xandir. Ti ġi żgurata l-indipendenza effettiva 
tal-Kunsill tax-Xandir, kif ukoll l-allokazzjoni ġusta u trasparenti ta’ frekwenzi tax-xandir g ħall-operaturi 
tal-mezzi tax-xandir. Ti ġi żgurata l-bidla s ħiħa u f’waqtha tal-mezzi tax-xa ndir ta’ l-istat f’xandara tas-
servizz pubbliku; titlesta t-trasformazzjoni ta’ Radio Television of Serbia f’xandar tas-servizz pubbliku 
skond l-i standards  Ewropej. Titwettaq bis-s ħiħ il-liġi għall-aċċess bla ħlas għall-informazzjoni.  
– Fil-Montenegro: Ti ġi adottata li ġi li tiżgura aċċess għall-informazzjoni pubblika. Titkompla t-
trasformazzjoni ta’ Radio Television of Montenegro f’xandar tas-servizz pubbliku. 
– Fis-Serbja: Ji ġi inkorraġġut l-iżvilupp finanzjarju u b’mod ie ħor ta’ organizazzjonijiet tas-so ċjetà ċivili, l-
aktar permezz ta’ l-adozzjoni tal-li ġi dwar l-asso ċjazzjonijiet, u l-le ġislazzjoni dwar l-istatus legali ta’ l-
NGOs barranin.  
– Fil-Montenegro: Ti ġi adottata strate ġija fuq kooperazzjoni bejn NGOs u korpi governattivi. 
– Fis-Serbja: Ti ġi adottata le ġislazzjoni adegwata dwar ir-restituzzjoni ta’ proprjetà u ji ġi żgurat li tkun 
implimentata bis-s ħiħ, l-aktar billi tkun indirizzata l-kwistjoni ta’ proprjetà urbana (ta’ l-istat).  
– Fil-Montenegro: Titwettaq bis-s ħiħ il-leġislazzjoni dwar ir-restituzzjoni tal-proprjetà. 
– Tiġi żgurata kooperazzjoni adegwata bejn l-Unjoni ta’ l -Istat u r-Repubbliki u fejn ikun xieraq, il-livell 
provinċjali u lokali fir-rigward tal-ba żi leġislattiva g ħal, u protezzjoni prattika tad-drittijiet tal-minoranzi. 
Jiġu implimentati l-Istrate ġiji u l-Pjani ta’ Azzjoni rilevanti g ħall-integrazzjoni tan-nies ta' Roma, inklu żi 
dawk li jirritornaw lejn pajji żhom.  
– Fis-Serbja: Jissa ħħaħ it-tħaddim tal-Kunsilli Nazzjonali g ħall-minoranzi. Ji ġu promossi relazzjonijiet 
tajba bejn il-gruppi etni ċi, b'mod partikolari billi jittie ħdu miżuri adegwati fil-qasam ta’ l-edukazzjoni. 
Tiġi promossa l-parte ċipazzjoni tal-minoranzi fil-korpi ġudizzjarji u ta’ l-infurzar tal-li ġi.  
– Fil-Montenegro: Ti ġi adottata l-li ġi dwar il-protezzjoni tad-drittijiet tal-minoranzi. 
902 MT Il- Ġurnal Uffi ċjali ta’ l-Unjoni Ewropea 12.12.2008 
 KWISTJONIJIET RE ĠJONALI U OBBLIGI INTERNAZZJONALI 
– Jiġi rispettat bis-s ħiħ il-Ftehim ta’ Dayton. 
– Jissaħħu l-kooperazzjoni re ġjonali u relazzjonijiet tajbin bejn il- ġirien, bil-ħsieb, inter alia, tal-
promozzjoni tar-rikon ċiljazzjoni. Jintemm u ji ġi implimentat ftehim mal-pajji żi ġirien, l-aktar dwar il-
kummerċ ħieles, il-kooperazzjoni transnazzjonali, l- ġlieda kontra l-kriminalità organizzata, t-traffikar u l-
kuntrabandu, l-kooperazzjoni ġudizzjarja, l-amministrazzjoni tal-fruntieri, l-ambjent, it-trasport u l-
enerġija. Ħidma lejn il-Ftehim re ġjonali futur ta’ Kummer ċ Ħieles fix-Xlokk ta’ l-Ewropa. 
– Isir kontribut g ħall-ksib ta' soluzzjoni tal-kwistjonijiet dwar  il-konfini li baqa' pendenti mal-Kroazja u l-
Bosnja-Ħerzegovina. 
– Tiġi żgurata kooperazzjoni adegwata bejn l-Unjoni ta' l-Istat u r-Repubbliki fir-rigward tal-ba żi 
leġislattiva g ħal, u protezzjoni prattika tad-drittijiet tar-refu ġjati u persuni spostati internament. Ji ġu 
revokati d-disposizzjonijiet diskriminatorji kollha, b'm od partikolari fil-Montenegro fil-qasam tas-suq ta' 
l-impjiegi, ta’ l-a ċċess għad-drittijiet tal-proprjetà, tar-rimedju legali u ta’ l-a ċċess għaċ-ċittadinanza; ji ġi 
garantit a ċċess bla xkiel g ħas-servizzi tas-sa ħħa u għad-dokumenti personali. Ji ġi żgurat id-dritt g ħall-
għażla vera bejn ir-ritorn sostenibbli u l-integrazzjoni. Isir kontribut biex ti ġi  żgurata ta' l-
implimentazzjoni tad-Dikjarazzjoni ta' Sarajevo. 
12.12.2008 MT Il- Ġurnal Uffi ċjali ta’ l-Unjoni Ewropea 903 
 Rekwiżiti Ekonomi ċi 
Fis-Serbja: 
– Tiġi sostnuta stabbilità makr oekonomika. Jitkomplew l-a ġġustament fiskali u l-konsolidazzjoni 
neċessarji biex jg ħinu fit-tnaqqis ta' żbilanċi esterni u jra żżnu l-pressjonijiet ta’ l-inflazzjoni. 
Tinżamm politika monetarja prudenti, garantita mi nn politika ta’ rata ta’ kambju xierqa. Ti ġi 
segwita politika ta’ paga moderata u ji ġu evitati żidiet fil-pagi tas-settur pubbliku ’l fuq mill-
kisbiet ta’ produttività. Isir monitora ġġ ta' l-espansjoni ta’ kreditu rapidu u jkunu a ġġustati r-
regoli prudenzjali. Jitkompla l-i żvilupp u l-implimentazzjoni tar-rif orma tas-sistema tal-pensjoni 
u titkompla r-riforma tas-sistem a ta’ assigurazzjo ni fuq is-sa ħħa. 
– Titkompla l-formalizzazzjoni ta’ l-ekonomija oskura u t-twessieg ħ tal-bażi ta’ taxxa permezz ta’ 
implimentazzjoni ta’ Sistema ta’ Ġestjoni għan-Nefqa Pubblika (te żor, kontroll finanzjarju intern 
pubbliku) u r-riformi komprensivi ta’ taxxa, b’inqas e żenzjonijiet u rati aktar baxxi, b'mod partikolari 
dwar ix-xog ħol. 
– Jitħaffu r-ristrutturar u l-privatizazzjoni ta’ l-intrapri żi kollettivi l-kbar u dawk ta’ l-istat biex tissa ħħaħ id-
dixxiplina finanzjarja u korpor attiva. Jitkomplew il-pro ċeduri ta’ falliment kontra kumpanniji kollettivi li 
għandhom dejn kbir biex ikun hemm tnaqqis fit-telf kwa żi fiskali. Jit ħaffef ir-ristrutturar ta' intrapri żi 
pubbliċi kbar. Tiġi żgurata l-allokazzjoni ta' ri żorsi tal-budget suffi ċjenti għall-infiq fit-tke ċċija ta’ l-
impjegati u g ħar-ristrutturar. 
– Titlesta r-riforma fis-settur tal-banek, spe ċjalment il-privatizazzjoni tal-bane k ta’ l-istat. Jitkomplew ir-
ristrutturar u l-privatizazzjoni tas-settur ta’ l-assigurazzjoni. 
904 MT Il- Ġurnal Uffi ċjali ta’ l-Unjoni Ewropea 12.12.2008 
 – Tiġi riformata s-sistema tal-prezzijiet regolati u amministrati. B'mod partikolari, isir l-a ġġustament 
ulterjuri ta’ prezzijiet ta’ l-ener ġija lejn livelli ta’ r kupru ta’ l-ispejje ż u gradwalment ukoll jisostitwixxi l-
prezzijiet tas-sussidji kollha li je żistu għall-konsumaturi l-fqar bi trasferimenti diretti. 
– Jiġi żviluppat suq ta' l-art/proprjetà mmobbli stabbli u li ja ħdem sew. Tkun preparata l-le ġislazzjoni tal-
cadastre (re ġistrazzjoni ta’ l-artijiet). 
– Titkompla l-promozzjoni ta’ l-impjiegi u l- ġlieda kontra l-qag ħad, speċjalment permezz ta’ riformi fit-
taħriġ vokazzjonali u fis-suq ta’ l-impjiegi, li jinvolvi l-atturi kollha; jitjiebu s-servizzi g ħall-impjiegi 
pubbliċi u ikunu allokati bi żżejjed ħaddiema u ri żorsi finanzjarji g ħall-implimentazzjoni tal-politika. 
– Jitkomplew l-a ġġustamenti ne ċessarji fil-kondizzjonijiet kummer ċjali Serbi, biex jag ħmluha kompatibbli 
mal-miżuri ta’ kummer ċ awtonomu, mar-regoli tad-WTO u tal-futura SAA. 
Fil-Montenegro: 
– Tiġi sostnuta stabbilità makroekonomika. Jin żamm l-aġġustament fiskali u l-konsolidazzjoni li huma 
neċessarji biex jg ħinu fit-tnaqqis ta' żbilanċi esterni. 
– Tiġi implimentata s-Sistema ta’ Ġestjoni għan-Nefqa Pubblika. 
– Jiġu żgurati mekkani żmi li jistabilixxu l-prezzijiet fis-suq ta' l-impjiegi. Ti ġi implimentata l-li ġi ta’ l-
impjiegi, jitjiebu s-servizzi g ħall-impjiegi pubbli ċi u jkunu allokati persunal u ri żorsi finanzjarji 
suffiċjenti għall-implimentazzjoni tal-politika. 
12.12.2008 MT Il- Ġurnal Uffi ċjali ta’ l-Unjoni Ewropea 905 
 – Titlesta l-liberalizazzjoni tal-prezzijiet li g ħad fadal. Jitkompla l-a ġġustament ta’ prezzijiet ta’ l-ener ġija 
lejn livelli ta’ rkupru ta’ l-ispejje ż, billi tiġi implimentata s-sistema l- ġdida li tiddetermina t-tariffi ta’ l-
elettriku. Gradwalment, is-sussidji kollha tal-prezzijiet li je żistu bħalissa għall-konsumaturi l-fqar, ji ġu 
sostitwiti bi trasferimenti diretti. 
– Jitħaffef ir-ristrutturar ta’ l-intrapri żi ta’ l-istat. Titlesta l-privatizazzjoni ta’ l-intrapri żi kollettivi. Ti ġi 
adottata u implimentata l-li ġi dwar is-supervi żjoni fuq l-assigurazzjoni. 
– Jiġi żviluppat suq ta' l-art/proprje tà immobbli stabbli u li ja ħdem sew. Ti ġi adottata l-li ġi dwar il-
pjanifikazzjoni ta’ spazju u l-li ġi dwar l-art g ħall-kostruzzjoni, u tkun żgurata l-implimentazzjoni effettiva 
tagħhom. 
– Jitkomplew isiru l-a ġġustamenti ne ċessarji fil-kondizzjonijiet kummer ċjali tal-Montenegro, biex 
jagħmluha kompatibbli mal-mi żuri ta’ kummer ċ awtonomu, mar-regoli tad-WTO u tal-futura SAA. 
Standards  Ewropej 
– Jitneħħew l-ostakli e żistenti u ji ġu evitati ostakli ġodda għas-suq komuni ta' l-Unjoni ta' l-Istat. Ji ġi żgurat 
li jkun hemm a ċċess għas-suq fl-Unjoni ta’ l-Istat g ħall-operaturi domesti ċi u barranin fir-rigward ta' 
prodotti, servizzi, kapital u persuni. Ji ġu żgurati li jkun hemm konsultazzjoni le ġislattiva u li jitwettaq il-
prinċipju ta’ l-g ħarfien reċiproku mir-Repubbliki dwar l-a ċċess għas-suq. 
906 MT Il- Ġurnal Uffi ċjali ta’ l-Unjoni Ewropea 12.12.2008 
 Moviment liberu ta’ merkanzija 
– Jitkomplew l-isforzi biex ji ġu allinjati regoli u regolamenti dwar l-istandardizazzjoni, ċ-ċertifikazzjoni, l-
metroloġija, l-akkreditazzjoni u l-valutazjoni tal-konformità ma’ l-acquis ta’ l-UE biex jin ħolqu 
kondizzjonijiet favorevoli g ħall-kummer ċ. Jingħata l-bidu g ħall-adozzjoni ta’ l-i standards  Ewropej. 
– Jitwaqqfu mekkani żmi għal konsultazzjoni esterna u ta’ notifika g ħar-regolamenti tekni ċi ġodda qabel ma 
jiġu adottati mi żuri li jkollhom impatt fuq in-negozju. 
– Fiż-żewġ Repubbliki: Ji ġi stabbilit qafas legali u l-kapa ċità amministrattiva g ħal protezzjoni attiva tal-
konsumatur skond il-politika ta’ l-UE dwar il-konsumatur. 
Moviment liberu tal-kapital 
– Fiż-żewġ Repubbliki: Ti ġi implimentata sistema ta’ kon tijiet korrispondenti fil-banek kummer ċjali sabiex 
ikun żgurat il-moviment liberu tal-kapital bejn ir-Repubbliki. 
Dwana u Taxxa 
– Fiż-żewġ Repubbliki: It-tkomplija ta' l-allinjament tal-le ġislazzjoni u l-pro ċeduri doganali ma’ l-acquis ta' 
l-UE. Titkompla l-modernizzazzjoni ta' l-amministrazzjonijiet tad-dwana sabiex ikun żgurat livell g ħoli 
ta' kapaċità amministrattiva u biex ji ġġieled kontra l-korruzzjoni, l-kriminalità minn fruntiera g ħal oħra, u 
l-evażjoni fiskali. Ti ġi mssaħħa l-kooperazzjoni amministrattiva u ti ġi żgurata osservanza kontinwa ta’ l-
obbligi relatati ma’ l-im plimentazzjoni ta’ mi żuri ta’ kummer ċ preferenzjali (ori ġini). 
12.12.2008 MT Il- Ġurnal Uffi ċjali ta’ l-Unjoni Ewropea 907 
 – Fiż-żewġ Repubbliki: Il-le ġislazzjoni tat-taxxa tkompli titressaq aktar vi ċin ta’ l-acquis ta’ l-UE. Titjib l-
implimentazzjoni tal-li ġijiet tat-taxxa, b'iffukar fuq il- ġbir tad-dħul u l-kontroll, sabiex titnaqqas il-frodi 
tat-taxxa. 
– Fiż-żewġ Repubbliki: Jittie ħed l-impenn lejn il-Prin ċipji tal-Kodi ċi ta’ Kondotta g ħat-Tassazzjoni tan-
Negozju u ti żgura li mi żuri ġodda ta’ taxxa jkunu konformi ma’ dawn il-prin ċipji. 
Kompetizzjoni 
– Fiż-żewġ Repubbliki: Jitwettqu r-re ġimi kontra l-monopolju, li japplikaw g ħall-effetti anti-kompetittivi 
kollha. Jiġi żgurat li hemm kapa ċità amministrattiva g ħall-infurzar effi ċjenti u indipendenti ta’ dawn ir-
regoli. 
– Fiż-żewġ Repubbliki: Jissa ħħu l-punti ta’ koordinazzjoni ta’ l-g ħajnuna mill-istat u tin ħoloq trasparenza 
sħiħa fl-għajnuna mill-istat b ħala l-ewwel pass lejn kontroll ta' l-g ħajnuna ta' l-istat . 
Akkwsiti pubbli ċu 
– Jiġu implimentati re ġimi konsistenti u effettivi g ħall-akkwisti pubbli ċu li jkunu konsistenti u effettivi fi ż-
żewġ Repubbliki. Ji ġi żgurat, li jkun hemm pro ċeduri trasparenti, minkejja l-valur tal-kuntratt kon ċernat, 
u mingħajr diskriminazzjoni bejn il-fornituri t as-Serbja, tal-Montenegro u ta’ l-UE. 
Liġi dwar il-proprjeta intelletwali 
– Jitkompla jissa ħħaħ il-ħarsien tad-Drittijiet tal-Proprjetà Intelletwali billi ji ġu adottati il-li ġijiet u l-
ordinamenti li jkun fadal. Ji ġi żgurat li jkun hemm disposizzjonijiet penali u li tissa ħħaħ il-kapaċità ta' 
implimentazzjoni u infurzar f'dan il-qasam, b'mod partikolari fis-servizzi tal-fruntieri. 
908 MT Il- Ġurnal Uffi ċjali ta’ l-Unjoni Ewropea 12.12.2008 
 Statistika 
– Fiż-żewġ Repubbliki: Ji ġu żviluppati statisti ċi ekonomi ċi li jkunu affidabbli. Ji ġi rivedut u adottat master 
plan dwar l-istatistika bil-g ħan li titjib il-kwalità u jitwessa' il-kamp ta ' applikazzjoni ta' l-istatistika. Ti ġi 
koordinata l-implimentazzjoni tieg ħu bejn ir-Repubbliki u ma’ l-Unjoni ta’ l-Istat. Jissa ħħu l-ġbir u l-
ipproċessar ta’ statistika dwar l-agrikoltura skond l-i standards  u l-metodolo ġija ta’ l-UE; ji ġi finalizzat 
proċess ta’ armonizzazzjoni man-nomenklatura HS 2000/2002.  
– Fis-Serbja: Ti ġi adottata le ġislazzjoni dwar l-istatistika. 
POLITIKA SETTORJALI 
Industrija u SME 
– Fiż-żewġ Repubbliki: Titkompla l-implemen tazzjoni tal-Karta Ewropea g ħall-Intrapri żi Żgħar. 
– Fis-Serbja: titkompla l-implimentazzjoni tas-sistema a ċċelerata ġdida għar-reġistrazzjoni tal-kumpanniji 
u, l-introduzzjoni ta’ pro ċeduri aktar mg ħaġġla għal liċenzjar. Tissokta l-introduzzjoni ta’ valutazzjoni 
regolatorji ta’ l-impatt. Jissa ħħu l-possibiltajiet g ħall-appoġġ u r-rappre żentanza tan-negozju. Ikomplu 
jiġu żviluppati strutturi lokali/re ġjonali ta’ appo ġġ għan-negozji (gruppi, inkubaturi, parki tan-
negozju/teknolo ġija). 
12.12.2008 MT Il- Ġurnal Uffi ċjali ta’ l-Unjoni Ewropea 909 
 – Fil-Montenegro: Tissa ħħaħ l-aġenzija ta’ promozzjoni ta' l-investiment awtonomu li g ħadha kemm 
twaqqfet. Titkompla l-implimentazzjoni tal-fond g ħal garanzija nazzjonali. Tissa ħħaħ il-
konsultazzjoni/appo ġġ tan-negozju. Ji żdiedu l-isforzi biex ikun hemm konformità u konsistenza kif ukoll 
biex jitħaffu s-sistemi ta' li ċenzjar. Ti ġi introdotta ‘approvazzjoni siekta’ fil-li ċenzjar u fir-re ġistrazzjoni. 
Tibda l-introduzzjoni tal-valutazzjoni regolatorji ta’ l-impatt. Jissa ħħaħ l-aċċess għall-finanzjament u ji ġu 
żviluppati strutturi ta’ appo ġġ għan-negozji (gruppi, inkubaturi, parki tan-negozju/teknolo ġija). 
Agrikoltura u Sajd 
– Fis-Serbja: Tissa ħħaħ il-kapaċità amministrattiva g ħall-formolazzjoni u l-implimentazzjoni ta’ politika. 
Jiġi adottat u jibda jkun implimentat qafas ta’ le ġislazzjoni g ħas-sigurtà ta’ l-ikel, veterinarji u 
fitosanitarji. Jitjiebu l-laboratorji veterinarji, fitosanita rji u sanitarji, l-ispettorati u l-kontrolli fil-fruntieri 
esterni; titwaqqaf sistema ta' identifikazzjoni u ta’ re ġistrazzjoni g ħall-annimali bovini; 
– Fil-Montenegro: Tissa ħħaħ il-kapaċità amministrattiva g ħall-formolazzjoni u l-implimentazzjoni ta’ 
politika. Ti ġi implimentata l-li ġi dwar kwistjonijiet veterinarji (inklu żi l-prodotti tas-sajd) u jissa ħħu l-
laboratorji veterinarji u fitosanitarji; jissa ħħu l-kontrolli. Ji żdiedu l-isforzi biex il-le ġislazzjoni tkun 
allinjata ma’ l-acquis veterinarju u fitosanitarj u ta’ l-UE. Is-sistema ta’ identifikazzjoni u re ġistrazzjoni ta’ 
l-annimali g ħall-bovini ti ġi allinjata mar-rekwi żiti ta' l-UE. 
910 MT Il- Ġurnal Uffi ċjali ta’ l-Unjoni Ewropea 12.12.2008 
 –  
Ambjent 
– Fis-Serbja: Il-le ġislazzjoni titkompla titressaq aktar vi ċin lejn il-le ġislazzjoni u l-i standards  ta' l-UE (it-
tniġġiż ta' l-arja, l-amministrazzjoni ta’ l-iskart u l- ħarsien tan-natura); tkun adottata u tinbeda l-
implimentazzjoni ta’ l-Istrate ġija Nazzjonali g ħall-Ħarsien ta’ l-Ambjent. Ti ġi adottata u tinbeda l-
implimentazzjoni ta' l-istrate ġija implimentata g ħal żvilupp sostenibbli. Tissa ħħaħ l-kapaċità 
amministrattiva b'mod par tikolari ta’ l-istituzzjonijiet u tal-korpi responsabbli g ħall-ippjanar, il-permessi, 
l-ispezzjonijiet u l-monitora ġġ, kif ukoll g ħall-ġestjoni ta’ pro ġetti. Jiġi żviluppat pjan pluriennali g ħall-
iffinanzjar ta’ investiment. Titwettaq il-le ġislazzjoni adottata, b'mod partikolari dwar il-valutazzjoni 
ambjentali u t-tni ġġiż industrijali. Tibda l-kostruzzjoni ta’ fa ċilità għat-trattament u g ħar-rimi sigur ta’ 
skart perikolu ż. 
– Fil-Montenegro: Il-le ġislazzjoni titkompla titressaq lejn il-le ġislazzjoni u l-i standards  ta' l-UE, b'mod 
partikolari fil-qafas le ġislattiv għall-protezzjoni ta’ l-ambjent. Ti ġi implimentata u tissa ħħaħ il-
leġislazzjoni adottata. Ti ġi żviluppata strate ġija globali g ħall-ħarsien ta’ l-ambjent (l-ilma, l-iskart, l-arja).  
Jiġi adottat il-Pjan g ħall-Użu ta’ l-Art; Ti ġi adottata l-Istrate ġija dwar l-I żvilupp Sostenibbli u l-istrate ġiji 
settorjali (il- ġestjoni integrata ta ż-żona tal-kosta, l-biodiversità, l-bdil fil-klima). Tissa ħħaħ il-kapaċità 
amministrattiva. 
Politika tat-trasport – Jitlesta l-programm u l-le ġislazzjoni ta’ l-avjazzjoni tkompli ti ġi allinjata ma' l-acquis ta' l-UE skond l-
Ispazju Komuni Ewropew ta’ l-Ajru (ECAA). 
– Jitwettaq il-Memorandum ta’ Ftehim dwar l-I żvilupp ta’ Sistema ta’ Trasport Re ġjonali għall-Qalba ta’ l-
Ewropa tax-Xlokk li jinkludi l-Osservatorju tat-Trasport. 
12.12.2008 MT Il- Ġurnal Uffi ċjali ta’ l-Unjoni Ewropea 911 
 – Fis-Serbja: Ti ġi adottata u implimentata strate ġija nazzjonali g ħat-trasport (it-toroq, il-ferroviji, l-
avjazzjoni u l-kanali interni ta’ l-ilma), b’attenz joni lejn il-vijabilità ekonomika tas-settur. Ti ġi 
implimentata l-li ġi dwar il-ferroviji. Jitlesta l-pjan ġenerali dwar in-navigazzjoni interna. 
– Fil-Montenegro: Ti ġi implimentata l-li ġi dwar it-trasport fuq it-toroq (inklu ż it-twaqqif ta’ strutturi 
rilevanti g ħall-implimentazzjoni). Tibda l-allokazzjoni ta' ri żorsi suffiċjenti għaż-żamma ta’ l-
infrastrutturi u l-istituzzjonijiet tat-trasport. 
Enerġija 
– Tibda l-implimentazzjoni ta' l-impenji me ħuda fil-qafas tat-Trattat tal-Komunità dwar l-Ener ġija. 
– Fis-Serbja: Ti ġi implimentata bis-s ħiħ il-Liġi dwar l-Ener ġija waqt li jkun żgurat il-funzjonament bla 
xkiel ta' l-A ġenzija Regolatorja ta’ l-Ener ġija, jitkompla l-awditjar ambjentali fuq l-impjanti ta’ ener ġija u 
jiġu indirizzati dawk li jni ġġżu l-aktar. Ji ġi żgurat li r-ristrutturar ikun separat mill-privatizazzjoni. 
Jissaħħu l-istrutturi amministrattivi ne ċessarji. Isir aktar progress lejn suq g ħall-enerġija reġjonali (li 
jinkludi interkonnettività mtejba). 
– Fil-Montenegro: Titlesta u titwettaq l-istrate ġija ta’ żvilupp għall-enerġija, li tinkludi l-istrate ġija ta’ 
effiċjenza għall-enerġija; tissaħħaħ il-kapaċità amministrattiva tal-Ministeru ta’ l-Ekonomija fil-qasam ta’ 
l-enerġija; jiġu separati u ristrutturati l-utilitajiet ta’ l-ener ġija elettrika. Jissa ħħaħ ir-Regolatur ta’ l-
Enerġija. Jitlestew ir-ristrutturar u l-liberalizazzjoni tas-suq intern ta’ l-ener ġija; jiġu privatizzati u/jew 
jkunu permessi s ħubija pubblika/privata fis-settur. 
912 MT Il- Ġurnal Uffi ċjali ta’ l-Unjoni Ewropea 12.12.2008 
 –  
Soċjeta ta' l-informazzjoni u medja 
– Fis-Serbja: Ji ġi żgurat li s-settur tal-komunikazzjoni elettronika  jkun liberalizzat, li l-korpi regolatorji 
huma indipendenti u li ja ħdmu b’mod effettiv u li l-li ġijiet u l-politika ne ċessarji għas-setturi ji ġu adottati 
u applikati. 
– Fil-Montenegro: Il-kompetizzjoni fis-suq tit ħeġġeġ permezz tat-tis ħiħ ta’ l-Aġenzija għat-
Telekomunikazzjoni, b’mod partikolari b illi jkunu introdotti s-salvagwardji kompetittivi ne ċessarji u ji ġu 
stabbiliti t-termini u l-kondizzjonijiet g ħall-prezzijiet ta’ l-interkonettività. 
Kontroll finanzjarju, 
– Tiġi żviluppata strate ġija ta’ Kontroll Finanz jarju Pubbliku Intern. 
ĠUSTIZZJA, LIBERTÀ U SIGURTÀ 
Viżi, kontroll fuq il-fruntieri, asil u migrazzjoni 
– Tiġi żviluppata strate ġija fil-livell ta’ l-Istat ta’ l-Unjoni dwar il- ġestjoni integrata ta’ fruntieri u tkun 
żgurata l-implimentazzjoni konsis tenti fuq livell ta’ Repubbliki skond il-Memorandum ta’ konformità 
rilevanti. B ħala segwitu tal-Konferenza re ġjonali ta’ Ohrid, dwar is-sigurtà u l- ġestjoni tal-fruntieri 
f’Mejju 2003, ji ġu implimentati l-mi żuri fuq medda qasira ta’ żmien li kienu adottati mill-Gvern. 
12.12.2008 MT Il- Ġurnal Uffi ċjali ta’ l-Unjoni Ewropea 913 
 – Fis-Serbja: Jittie ħdu passi konkreti g ħall-implimentazzjoni ta' l-a ħjar prattika dwar il-pulizija tal-fruntiera; 
jipproċedu minnufih bit-tne ħħija tal-militarizzazzjoni fuq il-kontroll tal-fruntieri b'koordinazzjoni ma' l-
awtoritajiet ta' l-Unjoni ta' l-Istat. 
– Fil-Montenegro: Ikompli jissa ħħaħ il-kontroll ċivili fuq il-fruntieri (dan jinkludi t-ta ħriġ u t-tagħmir 
kumpatibbli ma' l-i standards  ta’ l-UE). 
– Tiġi żviluppata strate ġija fil-livell ta’ l-Unjoni ta’ l-Istat g ħall-kwistjonijiet li g ħandhom x’jaqsmu mal-
viżi, l-asil u l-migrazzjoni skond il-Karta Kostituzzjonali, b'mod partikolari permezz ta' l-armonizzazzjoni 
kompleta ta' re ġimi ta' viżi li jintużaw fir-Repubbliki. Ji ġu introdotti mekkani żmi għall-monitora ġġ ta' l-
implimentazzjoni konsiste nti ta’ din il-politika fuq-livell tar-Repubbliki. 
– Jiġu adottati l-Li ġijiet għall-Asil fi ż-żewġ Repubbliki u jippro ċedu lejn il-konklu żjoni u l-
implimentazzjoni ta' ftehim ta’ d ħul mill-ġdid. Fis-Serbja: tissa ħħaħ il-kapaċità u l-infrastruttura ta ċ-ċentri 
ta' riċeviment g ħal dawk li qed ifittxu asil u g ħar-refuġjati. Fil-Montenegro: Jitwettaq il-bini ta ċ-ċentri ta' 
riċeviment li hemm ippjanati g ħan-nies li qed ifittxu l-asil u r-refu ġjati. 
Money laundering 
– Fiż-żewġ Repubbliki: Tkun żgurata l-implimentazzjoni effi ċjenti tal-le ġislazzjoni kontra l- money 
laundering  u jissaħħu t-taqsimiet ta’ l-intelli ġenza finanzjarja. 
914 MT Il- Ġurnal Uffi ċjali ta’ l-Unjoni Ewropea 12.12.2008 
 Drogi 
– Fiż-żewġ Repubbliki: Ti żdied il-kapa ċità fil-ġlieda kontra t-traffikar tad-drogi u ti ġi żviluppata u mibdija 
l-implimentazzjoni ta' strate ġija nazzjonali dwar id-drogi konformi ma' l-istrate ġija ta' l-UE dwar id-drogi. 
–  
Pulizija 
– Jiġu implimentati l-oqsfa istituzzjonali li kien hemm konformità dwarhom g ħall-kooperazzjoni 
ġudizzjarja u ta' infurzar tal-li ġi bejn ir-Repubbliki, l-aktar permezz ta’ l-implimentazzjoni s ħiħa tal-
Memoranda ta’ Konformità li kienu ffirmati mill-Ministeri tal- Ġustizzja u Intern rispettivi. 
– Fis-Serbja: Ti ġi implimentata l-li ġi dwar il-Pulizija sabiex ikun hemm professjonali żmu u resposabbilità. 
– Fil-Montenegro: Ji ġu implimentati l-Li ġijiet dwar il-Pulizija u l-A ġenzija tas-Sigurtà Nazzjonali u ji ġi 
żgurat professjonali żmu u responsabbilità. 
 Ġlieda kontra l-kriminalità organizzata u t-terrori żmu  
– Jitwaqqfu mekkani żmi istituzzjonali effi ċjenti għal kooperazzjoni bejn l-a ġenziji fir-Repubbliki u 
jifformalizzaw il-kooperazzjoni bejniethom. 
– Fiż-żewġ Repubbliki: Ti ġi adottata l-le ġislazzjoni u tkun żviluppata l-kapa ċità biex jinqabdu assi. 
Jissaħħu s-servizzi ta’ informazzjoni dwar il-kriminalità. Ti ġ adottata le ġislazzjoni dwar il-protezzjoni ta’ 
data personali u jittie ħdu l-passi ne ċessarji biex issir preparazzjoni g ħall-konklu żjoni ta’ ftehim dwar il-
kooperazzjoni ma’ l-Europol. Tissa ħħaħ il-ġlieda kontra t-traffikar tal-persuni, inklu ż l-għoti ta’ għajnuna 
adegwata u l- ħarsien tal-vittmi. 
12.12.2008 MT Il- Ġurnal Uffi ċjali ta’ l-Unjoni Ewropea 915 
 – Tiżdied l-effi ċjenza ta’ kooperazzjoni internazzjonali u ta ' l-implimentazzjoni  tal-konvenzjonijiet 
internazzjonali rilevanti dwar it-terrori żmu; tissaħħaħ il-kooperazzjoni u l-iskambju ta’ l-informazzjoni 
bejn il-ferg ħat kollha tas-servizzi tas-sigurtà u ma’ Stati o ħra; jiġu evitati l-finanzjament u t-t ħejjija ta' atti 
terroristiċi. 
3.2. Prijoritajiet g ħal Perijodu ta' Żmien Medju 
Rekwiżiti Politiċi 
DEMOKRAZIJA U L-ISTAT TAD-DRITT 
Amministrazzjoni pubblika 
– Jitkomplew jissa ħħu t-taqsimiet ta’ integrazzjoni Ewr opea skond il-ministeri u l-mekkani żmi ta’ 
kooperazzjoni ma’ l-Uffi ċċji ta’ Integrazzjoni Ewropej. 
– Fis-Serbja: Titkompla l-implimentazzjoni s ħiħa tal-liġijiet dwar is-servizz ċivili u l-amministrazzjoni 
pubblika. Ji ġu implimentati mi żuri ta’ żvilupp tar-ri żorsi umani fis-servizz ċivil. Tissa ħħaħ il-kapaċità (il-
ħolqien ta' politika u l-koordinazzjoni interministerja li) ta’ l-amministrazzjoni pubblika fil-livelli lokali u 
ta' gvern; titwaqqaf sistema ċentralizzata ta’ ħlasijiet. Jissa ħħaħ il-proċess ta’ ħolqien ta' politika fl-
ekonomija. Ti ġi adottata u implimentata r-riforma ta' de ċentralizzazzjoni waqt li tkun żgurata l-vijabilità 
tal-gvernijiet lokali. 
– Fil-Montenegro: Ti ġi żgurata s-sostenibbiltà ta’ l-Awtorità g ħall-ġestjoni tar-ri żorsi umani. Jissa ħħaħ il-
proċess tal-ħolqien ta’ politika. Titwettaq ir-riforma de ċentralizzata. 
916 MT Il- Ġurnal Uffi ċjali ta’ l-Unjoni Ewropea 12.12.2008 
 Riforma tad-difi ża 
– Jitkompla l-pro ċess ta' ristrutturar u riforma tal-forzi armati, inklu żi, kif xieraq, it-ti ċkin (bil-
konsiderazzjoni ta’ l-impatt so ċjali), il-konver żjoni u l-privatizzazzjoni ta’ l-assi militari u l-industrija tad-
difiża, kif ukoll it-tis ħiħ tat-trasparenza u l-kontroll ċivili. 
–  
Sistema Ġudizzjarja 
– Fis-Serbja: Ti ġi adattata strate ġija nazzjonali g ħar-riforma ġudizzjarja u l-pjan ta’ azzjoni sussegwenti, 
b'mod partikolari fil-qasam tan-nomina u tal-perjodu ta’ prova g ħall–imħallfin, u ta’ l-awtonomija tal-
prosekuturi. Tin ħoloq u titwettaq Sistema ta’ l-IT g ħall-prosekuturi fil-livelli kollha; ji ġi żgurat l-infurzar 
ta' deċiżjonijiet tal-qorti. Jitkompla t-tis ħiħ tal-kapaċità sabiex il-ka żi li għandhom x’jaqsmu mal-krimini 
tal-gwerra jinstemg ħu domestikament f’konformità s ħiħa ma’ l-obbligi internazzjonali u b’kooperazzjoni 
ma’ l-ICTY. 
– Fil-Montenegro: Ji ġi żgurat it-tħaddim adegwat ta ċ-Ċentru għat-Taħriġ Ġudizzjarju. Ti ġi mplimentata l-
istrateġija IT għall-korp ġuridiku. 
Politika kontra l-korruzzjoni – Tiġi żgurata konformità s ħiħa mal-Konvenzjoni tan-Nazzjonijiet Uniti fil- ġlieda kontra l-korruzzjoni. 
DRITTIJIET TAL-BNIEDEM U L-PROTEZZJONI TAL- MINORANZI 
– Tiġi implimentata l-le ġislazzjoni kontra d-diskriminazzjoni. 
12.12.2008 MT Il- Ġurnal Uffi ċjali ta’ l-Unjoni Ewropea 917 
 – Jiġi żgurat li t-tfal b’di żabilità jew ġejjin minn minoranza jkunu integrati fis-sistema ewlenija ta’ l-
edukazzjoni; ti ġi riformata s-sistema ta’ kura g ħat-tfal. 
– Titkompla l-promozzjoni ta’ l-integrazzjoni tal-minor anzi u tar-relazzjonijiet tajba bejn il-gruppi etni ċi. 
KWISTJONIJIET RE ĠJONALI U OBBLIGI INTERNAZZJONALI 
– Tiġi faċilitata l-integrazzjoni g ħar-refuġjati li jagħżlu li ma jmorrux lura. Fis-Serbja: Ti ġi adottata 
leġislazzjoni ġdida dwar ir-refu ġjati; titkompla l-implimentazzjoni l-istrate ġija nazzjonali. Fil-
Montenegro: Ti ġi implimentata l-istrate ġija Nazzjonali dwar ir-refu ġjati bħala parti minn strate ġija 
komprensiva dwar l-inklu żjoni soċjali u l-integrazzjoni so ċjali. 
Rekwiżiti Ekonomi ċi 
Fis-Serbja: 
– Titkompla l-politika makroekonomika sostenibbli; jitkomplew l-a ġġustament fiskali u l-konsolidazzjoni 
biex ikomplu jitnaqqsu l-i żbilanċi esterni. Ting ħata prijorità lill-infiq pubb liku fil-budgeting annwali u 
fuq terminu medju, b'mod partikolari jitnaqqas it-telf kwa żi-fiskali tal-parti tal-kumpanniji ta' l-istat jew 
kollettivi. Titkompla l-implimentazzjoni ta’ politika ta’ paga moderata. Titkompla r-riforma tas-sistema 
tal-pensjoni u tas-sistemi ta’ assigurazzjoni fuq is-sa ħħa. 
– Jitjieb il-pro ċess tal-budget u l- ġestjoni finanzjarja; jissa ħħaħ il-bini tal- ħila għall-preparazzjoni tal-
budget u g ħall-eżekuzzjoni sabiex tkun permessa l-prijoratizzazzjoni. Tittejjeb l-amministrazzjoni 
finanzjarja fuq livell ta’ gvern ċentrali u lokali. 
918 MT Il- Ġurnal Uffi ċjali ta’ l-Unjoni Ewropea 12.12.2008 
 – Jiġu stabbiliti pro ċeduri effettivi g ħall-kxif, trattament u tkomplija ta’ ka żijiet ta' suspett ta’ frodi u 
irregolaritajiet o ħra li jaffettwaw il-fondi nazzjonali u internazzjonali. 
– Jitkompla l-pro ċess ta’ privatizazzjoni ta’ l-intrapri żi il-kbar kemm ta’ dawk koll ettivi kif ukoll dawk ta’ 
l-istat u, fejn ikun xiereq, l-intrapri żi pubbliċi, biex jgħinu fit-tkabbir tas-sehem tas-settur privat fl-
ekonomija. 
– Jissaħħaħ l-ambjent tal-kummer ċ biex jiġu promossi l-i żvilupp tas-settur privat u ta l-impjieg bi swieq 
kompetittivi, fuq l-istess livell u l-a ċċess għall-finanzjament permezz ta’ l-i żvilupp tas-settur finanzjarju. 
– Jissaħħaħ il-funzjonament tas-suq ta’ l-art/proprjetà. Ji ġu adottati u implimentati l-le ġislazzjoni tal-
cadastre (re ġistrazzjoni ta’ l-artijiet) u l-le ġislazzjoni li tippermetti l-pusses privat ta’ l-art urbana. 
Tinbeda r-riforma ta’ l-art, ir-ristrutturazzjoni u l-privatizzazzjoni tal-irziezet il-kbar. 
– Jitkomplew ir-riformi ne ċessarji biex ikun hemm konformità mar-regoli u ma’ l-obbligi tad-WTO sabiex 
jitħaffef il-pro ċess ta’ ade żjoni mad-WTO. 
– Iż-żieda ta' l-isforzi g ħat-titjib tas-sistema ta' l-edukazzjoni, inklu ża l-edukazzjoni primarja, u g ħall-
ħolqien ta' sistema ta' l-edukazzjoni u t-ta ħriġ vokazzjonali moderna. 
– Jinbeda t-tfassil u l-applikazzjoni ta' politika integrata ta’ ri ċerka. 
12.12.2008 MT Il- Ġurnal Uffi ċjali ta’ l-Unjoni Ewropea 919 
 Fil-Montenegro: 
– Titkompla l-politika makroekonomika sostenibbli; jitkomplew l-a ġġustament fiskali u l-konsolidazzjoni 
biex ikomplu jnaqqsu l-i żbilanċi esterni. Ji ġi prijorizzat l-infiq pubbliku fl-budgeting fuq medda qasira u 
medja ta’ żmien; jonqsu, b'mod partikolari, is-sussidji,  t-trasferimenti u l-kont tal-pagi tas-servizz ċivili. 
Kontinwament jitnaqqas l-infiq pubbliku ġenerali bħala parti mill-GPD. 
– Jitjieb il-pro ċess tal-budget u l- ġestjoni finanzjarja; jissa ħħaħ il-bini tal- ħila għall-preparazzjoni tal-
budget u g ħall-eżekuzzjoni sabiex tkun permessa l-prijoratizzazzjoni. Tittejjeb l-amministrazzjoni 
finanzjarja fuq livell ta’ gvern ċentrali u lokali. 
– Jiġu stabbiliti pro ċeduri effettivi g ħall-kxif, trattament u tkomplija ta’ ka żijiet ta' suspett ta’ frodi u 
irregolaritajiet o ħra li jaffettwaw il-fondi nazzjonali u internazzjonali. 
– Jissaħħaħ l-ambjent tal-kummer ċ biex jiġu promossi l-i żvilupp tas-settur privat u ta' l-impjieg bi swieq 
kompetittivi, fuq l-istess livelli u l-a ċċess għall-finanzjament permezz ta’ l-i żvilupp tas-settur finanzjarju. 
Jiġi żgurat qbil u konsistenza fil-pro ċeduri kummer ċjali ġudizzjarji. 
– Jitkomplew ir-riformi ne ċessarji biex ikun hemm konformità mar-regoli u ma’ l-obbligi tad-WTO sabiex 
jitħaffef il-pro ċess ta’ ade żjoni mal-WTO. 
– Jiżdiedu l-isforzi g ħat-titjib tas-sistema ta' l-edukazzjoni, inklu ża l-edukazzjoni primarja, u g ħall-ħolqien 
ta' sistema ta' l-edukazzjoni u t-ta ħriġ vokazzjonali moderna. 
– Jinbeda it-tfassil u l-applikazzjoni ta' politika integrata ta’ ri ċerka. 
920 MT Il- Ġurnal Uffi ċjali ta’ l-Unjoni Ewropea 12.12.2008 
 Standards  Ewropej 
SUQ INTERN 
Moviment liberu tal-kapital 
– Fiż-żewġ Repubbliki, titkompla l-liberalizazzjoni tal-moviment tal-kapital fuq terminu qasir u medju. 
Moviment liberu ta’ merkanzija 
– Jitkompla l-i żvilupp ta’ l-istandardizazzjoni, spe ċjalment permezz ta’ l-adozzjoni ta’ l-i standards  
Ewropej. Titkompla t-traspo żizzjoni tad-direttivi ta’ l-Istrate ġija l-Ġdida u Globali u l-Istrate ġija l-
Qadima. Titwaqqaf struttura g ħas-sorveljanza tas-suq kif mitlub mill-acquis. 
Dwana u Taxxa 
– Tiġi żgurata l-approssimazzjoni kontinwa ma’ l-acquis tal-le ġislazzjoni doganali u tat-tassazzjoni fis-
Serbja u fil-Montenegro, u tkompli ti żdied il-ħila amministrattiva biex jitwettqu l-le ġislazzjoni tad-dwana, 
u l-ġlieda kontra l-korruzzjoni, l-kriminalità li taqsam il-fruntieri, u l-eva żjoni fiskali. 
– Ittejjeb it-trasparenza u l-iskambju ta’ inform azzjoni ma’ stati membri ta’ l-UE sabiex tiffa ċilita l-infurzar 
ta’ miżuri li jwaqqfu l-eva żjoni tat-taxxi. 
12.12.2008 MT Il- Ġurnal Uffi ċjali ta’ l-Unjoni Ewropea 921 
 – Statistika 
– Fiż-żewġ Repubbliki: Ji ġu żviluppati statisti ċi ekonomi ċi li jkunu affidabbli. Tinbena l-kapa ċità 
istituzzjonali li tipprodu ċi u tippubblika data bażika ta’ statistika armonizzata skond l-i standards  Ewropej 
fiż-żona ta' l-istatistika kummer ċjali, l-istatistika fis-suq ta’ l-impjiegi u tal-kontijiet nazzjonali. 
POLITIKA SETTORJALI 
Industrija u SME 
– Fiż-żewġ Repubbliki: Ti ġi implimentata l-Karta Ewropea g ħas-SMEs. 
Agrikoltura u Sajd 
– Fis-Serbja: Tinbena ulterjorment il-kapa ċità amministrattiva g ħall-formulazzjoni u implimentazzjoni tal-
politika. Ti ġi ippjanata u tinbeda l-implimentazzjoni ta’ politika ta’ i żvilupp rurali. Titkompla tissa ħħaħ 
il-liġi veterinarja, sanitarja, fitosanitarja u tas-sigurtà ta’ l-ikel, inklu żi l-laboratorji tal-inbid. Jittejjeb l-
immaniġġjar ta’ l-iskart u jitnaqqas it-tni ġġis agrikolu. Jissa ħħu s-sistemi tas-swieq ta’ l-agrikoltura u ta’ 
l-ikel, li jinkludu l-kontrolli ta’ kwalità u HACCP; jitn aqqsu d-distorsjonijiet tal-politika fis-swieq ta’ l-
agrikoltura u fir-riforma tad-Direttorat g ħar-Riservi tal-Komoditajiet. Ji ġu estiżi l-identifikazzjoni u r-
reġistrazzjoni ta’ l-annimali g ħal speċi oħra. Jiġi mħejji programm g ħat-titjib ta’ l-istabbilimenti li 
jipproċessaw l-ikel sabiex ji ġu sodisfatti r-rekwi żiti ta’ l-UE. 
922 MT Il- Ġurnal Uffi ċjali ta’ l-Unjoni Ewropea 12.12.2008 
 – Fil-Montenegro: Tinbena ulterjorment il-kapa ċità amministrattiva g ħall-formulazzjoni u implimentazzjoni 
tal-politiċi. Tiġi ppjanata u tinbeda l-implimentazzjoni ta’ politika ta’ i żvilupp rurali. Tissa ħħaħ il-
kapaċità istituzzjonali g ħas-sigurtà ta’ l-ikel. Ji ġi mħejji programm g ħat-titjib ta’ l-istabbilimenti li 
jipproċessaw l-ikel sabiex ji ġu sodisfatti r-rekwi żiti ta’ l-UE. Jing ħata bidu g ħal azzjoni fid-dawl ta’ l-
identifikazzjoni tan-nag ħaġ u l-mogħoż u r-reġistrazzjoni tal-moviment tag ħhom. Jing ħata bidu g ħal 
azzjoni biex ikun żgurat kontroll effi ċjenti tal-produzzjoni tal-pjanti domesti ċi speċjalment g ħal dawk il-
prodotti li g ħandhom rekwi żiti speċifiċi ta’ l-UE. Jittie ħdu miżuri biex ikun żgurat li l-politika tas-sajd 
tersaq aktar vi ċin lejn l-i standards  ta’ l-UE, b'mod partikolari fi ż-żoni ta’ ġestjoni tar-ri żorsi, ta’ spezzjoni 
u ta’ kontroll u fil-politika strutturali u tas-suq. 
Ambjent 
– Fiż-żewġ Repubbliki: Tissokta l-implimentazzjoni u l-infurzar tal-le ġislazzjoni biex tersaq vi ċin il-
leġislazzjoni ta' l-UE. Titkompla l-implimentazzjoni tal-le ġislazzjoni dwar l-valutazzjoni ta’ l-impatt 
ambjentali. Ji ġi ratifikat u tibda l-implimentazzj oni tal-protokoll ta' Kyoto. Ikun żgurat qafas finanzjarju 
vijabbli g ħall-implimentazzjoni ta’ politika g ħall-ħarsien ta’ l-ambjent fuq terminu medju sa twil. 
– Fis-Serbja: Ji ġu adottati u implimentati strate ġiji dwar it-tni ġġiż ta’ l-arja, l- ġestjoni ta’ l-iskart u l- ħarsien 
tan-natura. Titkompla l-implimentazzjoni ta’ l-Istrate ġija Nazzjonali g ħall-Ħarsien ta’ l-Ambjent u ta’ l-
istrateġija għall-ilma. Titkompla tissa ħħaħ il-kapaċità amministrattiva ta’ l-is tituzzjonijiet u tal-korpi 
ambjentali. Tibda l-implimentazzjoni tal-pjan pluriennali g ħal finanzjament ta' l-investiment. Tkun 
finalizzata l-kostruzzjoni ta’ fa ċilità għat-trattament u g ħar-rimi sigur ta’ skart perikolu ż. 
12.12.2008 MT Il- Ġurnal Uffi ċjali ta’ l-Unjoni Ewropea 923 
 – Fil-Montenegro: Il-le ġislazzjoni tkompli tersaq aktar vi ċin lejn il-le ġislazzjoni u l-i standards  ta’ l-UE, l-
aktar il-le ġislazzjoni dwar it-tni ġġiż ta’ l-arja, ta’ l-ilma u ta’ l-iskart . Tibda l-implimentazzjoni tal-Pjan 
dwar l-Użu ta’ l-Art u l-istrate ġija dwar il- ħarsien ambjentali ġenerali. Ti ġi żviluppata strate ġija globali 
għall-ħarsien ta’ l-ambjent (l-ilma, l-iskart, l-arja).  Tibda l-implimentazzjoni ta’ l-Istrate ġija dwar l-
Iżvilupp Sostenibbli u l-istrate ġiji settorjali (il- ġestjoni integrata ta ż-żona tal-kosta, l-biodiversità, l-bdil 
fil-klima). Tkompli tissa ħħaħ l-kapaċità amministrattiva l-aktar ta ’ l-istituzzjonijiet u tal-korpi 
responsabbli g ħall-ippjanar, l-permessi, l-ispezzjonijiet u l-monitora ġġ, kif ukoll g ħall-ġestjoni ta’ 
proġetti. 
Politika tat-trasport 
– Fiż-żewġ Repubbliki: Jissa ħħaħ l-iżvilupp tal-kapa ċitajiet, inklu ż il-preparazzjoni tal-pro ġett għal 
investimenti kbar. Titkompla l-allokazzjoni ta' ri żorsi suffiċjenti għaż-żamma ta’ l-infrastrutturi u l-
istituzzjonijiet tat-trasport. 
– Jiġu implimentati l-obbligi internazzjonali ta ħt l-konvenzjonijiet ta’ l-Organizzazzjoni Marittima 
Internazzjonali u jissa ħħu l-kondizzjonijiet tas-sigurtà marittima g ħall-flotta fid-dawl tal-Memorandum 
ta’ Ftehim ta’ Pari ġi. 
Enerġija 
– Fiż-żewġ Repubbliki: Ti ġi adottata u implimentata strate ġija fuq terminu twil g ħall-politika ta’ l-ener ġija 
ambjentalment sostenibbli. 
– Titkompla l-implimentazzjoni ta' l-impenji re ġjonali u internazzjonali f’dan il-qasam bil- ħsieb li jiġi 
stabbilit suq re ġjonali ta' l-ener ġija kompetittiv. 
924 MT Il- Ġurnal Uffi ċjali ta’ l-Unjoni Ewropea 12.12.2008 
 Soċjeta ta' l-informazzjoni u medja 
– Fiż-żewġ Repubbliki: Issir traspo żizzjoni u implimentazzjoni tal-qafas ġdid ta' l-UE g ħall-
komunikazzjoni elettronika. Jiġu żgurati l-indipendenza, r-ri żorsi suffiċjenti u l-kompetenza ta’ l-
awtoritajiet regolatorji. Jinbeda l-allinjament ma’ l- acquis  awdjoviżiva ta’ l-UE.  
Kontroll finanzjarju 
– L-iżvilupp u l-implimentazzjoni tal-prin ċipji ta’ kontabilità mani ġerjali deċentralizzata u verifika interna 
li taħdem b’mod indipendenti b'mod konformi ma' l-i standards  aċċettati fuq livell internazzjonali u l-
aħjar prattika ta’ l-UE. 
– It-tisħiħ tal-kapaċità operattiva u indipendenza funzjonali kif ukoll finanzjarja ta’ l-Istituzzjoni Suprema 
tal-Verifika . 
– Jiġu żviluppati pro ċeduri u kapa ċitajiet amministrattivi biex ikun żgurat il-ħarsien effettiv ta’ l-interessi 
finanzjarji ta’ l-UE. 
12.12.2008 MT Il- Ġurnal Uffi ċjali ta’ l-Unjoni Ewropea 925 
 ĠUSTIZZJA, LIBERTÀ U SIGURTÀ 
Il-viżi, il-kontroll fuq il-fruntieri, l-asil u l-migrazzjoni 
– Fiż-żewġ Repubbliki: Ti ġi żviluppata l-infrastruttura teknika u l-kapa ċitajiet tar-ri żorsi umani biex 
titwettaq il-politika tal- Ġestjoni Integrata tal-Fruntieri inklu ż t-tisħiħ tal-pulizija tal-fruntiera u tas-
servizzi doganali. Jittejbu l-fa ċilitazzjonijiet transkonfini permezz ta’ posti fuq il-fruntiera ġodda.  
Tissaħħaħ il-kooperazzjoni bejn l-a ġenziji tar-Repubblik i responsabbli g ħall-ġlieda kontra t-
traffikar ta’ persuni.  
Pulizija 
– Fiż-żewġ Repubbliki: Jitkompla r-ristrutturar; ti ġi żgurata r-responsabbiltà; ti ġġedded l-edukazzjoni tal-
pulizija; ti ġi żgurata l-kooperazzjoni fost l-a ġenziji ta’ l-infurzar tal-li ġi. 
Il-ġlieda kontra l-kriminalità organizzata u t-terrori żmu 
– Fiż-żewġ Repubbliki: Ti ġi żviluppata sistema effettiva g ħall-ħarsien tax-xhieda li tkun tinkludi wkoll 
elementi re ġjonali. Tissa ħħaħ il-ġlieda kontra l-kriminalità ekonomi ka u finanzjarja (li tinkludi l- money 
laundering  u l-falsifikazzjoni tal-flus), il-frodi  u l-korruzzjoni, kif ukoll tittejjeb l-le ġislazzjoni relatata. 
Ikun iffaċiltat l-impjieg ta' uffi ċjali ta' kollegament, issekondati minn St ati Membri ta' l-UE fil-korpi 
statali relevanti involuti fil- ġlieda kontra l-kriminalità organizzata. Titwettaq il-Konvenzjoni ta’ Palermo 
dwar il-kriminalità organizzata transnazzjonali. 
926 MT Il- Ġurnal Uffi ċjali ta’ l-Unjoni Ewropea 12.12.2008 
 – Fis-Serbja: Tissa ħħaħ il-kapaċità fil-Ministeru ta’ l-Intern (l-aktar fid-direttorat g ħall-kriminalità 
organizzata). Ikunu żviluppati l-pro ċeduri u l-kapa ċità biex ikun hemm skambju ta’ l- ħtiġiet ta’ sigurtà 
bejn l-aġenziji. 
– Fil-Montenegro: Ti żdied il-kapa ċità amministrattiva u ġudizzjarja biex jitwettaq il-kodi ċi kriminali fir-
rigward tal-kriminalità organizzata. Tissa ħħaħ it-Taqsima g ħall-ġlieda kontra l-kriminalità organizzata fil-
Ministeru ta’ l-Intern u ti ġi żgurata l-koordinazzjoni tal-korpi kollha ta’ l-infurzar. 
IL-KOSOVO kif definit fir-Ri żoluzzjoni 1244 tal-Kunsill tas-Sigurtà  tan-Nazzjonijiet Uniti ta' l-10 ta' Ġunju 
1999. 
3.1. PRIJORITAJIET G ĦAL PERIJODU TA' ŻMIEN QASIR 
– Sabiex jiġi żgurat li l-Kosovo jkun sigur, demokratiku u multi-etniku, hemm b żonn li titwettaq l-
implimentazzjoni ta' l-I standards  tal-Kosovo approvati mill-Kunsill ta ' Sigurtà tan-Nazzjonijiet Uniti. 
– Il-prijoritajiet li ġejjin għandhom ikunu indirizzati f’dan il-kuntest: 
Prijoritajiet Ewlenin – Jiġi żgurat li jkun hemm rispett s ħiħ lejn l-istat tad-dritt u li ti ġi segwita politika ta’ tolleranza żero kontra 
l-korruzzjoni, il-kriminalità organizzata u l-kriminalità finanzjarja. 
– Tiġi żgurata tmexxija demokratika ta', u l-provvediment ta' servizzi pubbli ċi lin-nies kollha tal-Kosovo li 
tistabbilixxi amministrazzjoni pubblika professjonali, responsabbli, a ċċessibbli, rappre żentattiva u 
trasparenti u ħielsa minn ind ħil politiku. 
12.12.2008 MT Il- Ġurnal Uffi ċjali ta’ l-Unjoni Ewropea 927 
 – Jitwettaq avvanz fir-riforma ta' tmexxija awtonom a lokali li tikkunsidra l-veduti u l-interessi tal-
komunitajiet kollha fil-Kosovo inklu ża l-allokazzjoni ta' ri żorsi adegwati g ħall-budget u ti żdied il-
kapaċità amministrattiva biex jit ħaffef il-pro ċess ta' deċentralizzazzjoni. 
– Tinħoloq klima g ħal tolleranza inter-etnika, g ħal multi-etni ċità sostenibbli u li twassal biex ikun hemm 
riżultati. Jiġu żgurati r-rispett, is-sigurtà, il-lib ertà tal-moviment u l-parte ċipazzjoni tal-komunitajiet 
kollha. Ti ġi kkundannata espli ċitament kull manifestazzjoni ta’ sentiment kontra l-komunitajiet 
f’minoranza. Issir prosekuzzjoni vigoru ża ta’ kull kriminalità bejn il-gruppi etni ċi. 
– Jinħolqu l-kundizzjonijiet g ħall-investiment, il-kummer ċ, l-impjieg u t-tkabbir ekonomiku g ħall-
benefiċċju tal-komunitajiet kollha. 
– Tiġi żgurata kooperazzjoni s ħiħa bejn it-Tribunal Kriminali Internazzjonali tan-Nazzjonijiet Uniti g ħal 
dik li qabel kienet il-Jugoslavja (l-ICTY). 
– Tkun rispettata bis-s ħiħ ir-Riżoluzzjoni 1244 tal-Kunsill tas-Sigurtà tan-Nazzjonijiet Uniti (UNSCR 
1244) u jkun intensifikat djalogu preparat tajjeb ma ' Belgrad. Tintwera attitudni kostruttiva. Jin ħolqu l-
kundizzjonijiet ne ċessarji biex jiffa ċilitaw il-parte ċipazzjoni tas-Serbi tal-Kosovo fil-pro ċess politiku. 
928 MT Il- Ġurnal Uffi ċjali ta’ l-Unjoni Ewropea 12.12.2008 
 Rekwiżiti Politiċi 
DEMOKRAZIJA U L-ISTAT TAD-DRITT 
L-Istituzzjonijiet provvi żorji ta’ tmexxija awtonoma 
– Jiġi żgurat il-funzjonament effettiv ta’ l-Assemblea u l-kumitati tag ħha, tal-gvern u tal-muni ċipalitajiet, 
inkluż ir-rispett s ħiħ lejn ir-regoli ta’ pro ċedura rispettivi, u d-drittijiet u l-interessi tal-komunitajiet 
kollha. 
– Tiżdied is-supervi żjoni eżekuttiva,min-na ħa ta’, u r-responsabbiltà u t-trasparenza fi ħdan l-Assemblea. 
– Tiżdied ir-rappre żentanza tal-minoranzi fl-is tituzzjonijiet kollha u fis-servizz ċivil fil-livell muni ċipali u 
ċentrali.  
– Jitħejja u jitwettaq ċensiment dwar il-popolazzjoni u d-djar b'rispett s ħiħ lejn l-i standards  internazzjonali. 
Elezzjonijiet – Isiru elezzjonijiet li jkunu ħielsa, ġusti u trasparenti. Tissa ħħaħ il-Kummissjoni g ħall-Elezzjoni Ċentrali li 
tkun indipendenti u multi-etnika biex tamministra l-elezzjonijiet ta' l-2006 f’waqthom. 
– Jiġi żgurat li jkunu provduti siti adegwati g ħall-votazzjoni, is-sigurtà u l-mi żuri l-oħra għ
all-komunitajiet 
kollha biex je żerċitaw id-drittijiet tal-vot tag ħhom. Il-persuni spostati internament u r-refu ġjati għandhom 
jingħataw l-kapa ċità li jipparte ċipaw fl-elezzjonijiet anke jekk l-abilità tag ħhom li jirritornaw lejn il-
Kosovo hija mnaqqsa. 
12.12.2008 MT Il- Ġurnal Uffi ċjali ta’ l-Unjoni Ewropea 929 
 Amministrazzjoni pubblika 
– Tkun rinforzata l-kapa ċità tal-kordinazzjoni mill-gvern u jkunu definiti b'mod aktar pre ċiż ir-
responsabbiltajiet ta' l-awtoritajiet ċentrali u lokali biex tkun żgurata konsistenza fl-implimentazzjoni tal-
linji politi ċi. 
– Jiġu infurzati pro ċeduri trasparenti dwar ir-rekluta ġġ, it-trasferiment, il-valutazzjoni, il-promozzjoni, il-
kondotta u t-tke ċċija ta’ ħaddiema ta ċ-ċivil li jinkludu l-Korpi tal-Protezzjoni fil-Kosovo (KPC), il-
pulizija, il- ħaddiema mas-sistema ġudizzjarja u dwar il- ġestjoni finanzjarja. 
– Titjieb il-kwalità u d-disponibbiltà tas-servizzi pubbli ċi bażiċi għall-komunitajiet kollha, inklu ż bħala 
kontribut, it-tnaqqis fid-domanda g ħas-servizzi provduti minn strutturi paralleli. 
– Jiġu żviluppati u mi żmuma l-istituzzjonijiet ta' ta ħriġ għas-servizz pubbliku li jkunu effettivi u ħielsa 
minn influenza politika. Jittejjeb it-ta ħriġ fil-livell ta’ tmexxija g ħolja. L-istitut ta’ l-amministrazzjoni 
pubblika tal-Kosovo ji ġi żviluppat f’korp li jkun kapa ċi twassal ta ħriġ professjonali lill- ħaddiema kollha 
taċ-ċivil. 
– Tiġi adottata l-Li ġi dwar il-Ġestjoni ta’ Emer ġenza u jittejbu aktar il- ħidma, il-professjonali żmu u l-
koordinazzjoni ta’ l-istituzzjonijiet rilevanti tal-Ko sovo, li jinkludu l-KPC, dwar kwistjonijiet ta' 
protezzjoni ċivili. 
Sistema Ġudizzjarja 
– Jiġu żgurati qrati effettivi u imparzjali ħielsa mill-influenza politika. 
930 MT Il- Ġurnal Uffi ċjali ta’ l-Unjoni Ewropea 12.12.2008 
 – Jitħarsu x-xhieda. 
– Titwettaq is-sistema ta’ ġestjoni awtomatizzata tal-ka żi biex jonqsu l-pro ċeduri tal-qorti li huma b'lura 
speċjalment fil-li ġi ċivili. Jiġi żgurat li d-de ċiżjonijiet tal-qorti ċivili jkunu infurzati. 
– Ikomplu ji ġu żviluppati l-edukazzjoni u t-ta ħriġ legali, partikolarment g ħall-imħallfin, il-prosekuturi u l-
ħaddiema amministrattivi. Tkun adottata u implimentata l-li ġi dwar l-Istitut Ġudizzjarju tal-Kosovo u 
jinbidel f'istituzzjoni vijabbli responsabbli g ħat-taħriġ ġudizzjarju. 
– Jissaħħu l-qrati muni ċipali u l-azzjoni tal-pulizija g ħall-prevenzjoni, is-sanzjoni u ji ġu indirizzati l-
okkupazzjoni, l-u żu u l-bini illegali ta' proprjetà . 
– Jissaħħaħ l-Uffiċċju tal-Prosekutur biex ji ġi żgurat li huwa kapa ċi li jkun konformi mal-prin ċipji ta’ l-
awtonomija u l-imparzjalità. 
– Tiġi żviluppata kapa ċità li tkun ħielsa mill-influenza politika biex ji ġu assunti kompetenzi fl-oqsma tal-
ġustizzja u l-intern. 
Politika kontra l-korruzzjoni 
– Titwettaq il-li ġi dwar it-tra żżin tal-korruzzjoni. Titwaqqaf l-a ġenzija kontra l-korruzzjoni. Ji ġi adottat u 
implimentat il-pjan kontra l-korruzzjoni. 
12.12.2008 MT Il- Ġurnal Uffi ċjali ta’ l-Unjoni Ewropea 931 
 DRITTIJIET UMANI U PROTEZZJONI TAL- MINORANZI 
– Jiġi żgurat il-funzjonament kontinwu u indipendenti u l-v ijabbiltà finanzjarja ta’ istituzzjoni imparzjali ta' 
ombudsperson, u li ting ħata l-konsiderazzjoni dovuta g ħar-rakkomandazzjonijiet ta’ l-Ombudsperson. 
– Jiġi faċilitat u mħeġġeġ ir-ritorn tar-refu ġjati u tal-persuni spostati mill-komunitajiet kollha u ti ġi 
finalizzata r-riabilitazzjoni ta’ proprjetajiet, inklu żi s-siti stori ċi u reliġjużi, li ġarrbu ħsara jew inqerdu 
waqt l-avvenimenti ta’ Marzu 2004. 
– Jissaħħu l-istrutturi amministrattivi u l-mekkani żmi ta’ responsabbiltà fil-mi nisteru tal-komunitajiet u tal-
persuni li jirritornaw. Ikompli ji ġi żviluppat u implimentat il-qafas strate ġiku konġunt dwar il-
komunitajiet u l-persuni li jirritornaw u ji ġu żviluppati mekkani żmi fil-livell muni ċipali biex ti ġi faċilitata 
l-integrazzjoni sostenibbli tal-persuni li jirritornaw u tal-komunitajiet e żistenti tal-minoranzi . 
– Tiġi adottata u infurzata li ġi effettiva dwar il-lingwi uffi ċjali u jitwaqqaf mekkani żmu effettiv biex tkun 
sorveljata l-implimentazzjoni tag ħha. 
– Jiġu regolarizzati l-insedjamenti informali. Jinsta bu soluzzjonijiet sostenibbli ta’ ripatrijazzjoni g ħall-
integrazzjoni tal-komunitajiet ta' minoranza Rom li qed jg ħixu f'kundizzjonijiet perikolu żi f'kampijiet u 
għall-gruppi ta' l-IDP li jg ħixu f'ċentri informali. 
– Tiġi adottata l-li ġi dwar il-preservazzjoni tal-wirt kulturali u jitwaqqfu l-mekkani żmi amministrattivi li 
jiżguraw li titwettaq. 
932 MT Il- Ġurnal Uffi ċjali ta’ l-Unjoni Ewropea 12.12.2008 
 – Jiġu adottati l-li ġijiet dwar ix-xandir pubbli ku u kontra d-diffamazzjoni ċivili. Tkun ikkonsolidata s-
sistema awto-regolatorja g ħall-medja bit-twaqqif ta’ Kummissjoni Indipendenti g ħall-Medja, bil-
funzjonament effettiv tal-Kunsill ta’ l -Istampa u l-implimentazzjoni ta' Kodi ċi ta' l-Istampa. 
– Jitwaqqaf qafas legali adegwat g ħall-organizzazzjonijiet mhux governattivi u jkun żgurat li dawn jistg ħu 
joperaw b'mod ħieles fi ħdanu. 
– Jitlestew l-le ġislazzjoni u l-azzjonijiet biex jit ħarsu d-drittijiet ta’ proprjetà l-aktar dwar min g ħandu l-
pussess; l-okkupazzjoni u d-drittijiet g ħall-proprjetà residenzjali u mhux residenzjali, inklu ż il-qafas 
leġislattiv li jirregola l-kostruzzjoni. Ji ġu armonizzati r-regolamenti muni ċipali u jitwaqqaf mekkani żmu 
għar-riżoluzzjoni effettiva tat-tilwim dwar il-proprjetà kummer ċjali u agrikola. Ji żdied l-għarfien 
pubbliku dwar il-konsegwenzi tal-kostruzzjoni illegali. 
– Tiġi żviluppata u implimentata strate ġija li tinkludi arran ġamenti ta' su ċċessjoni sostenibbli g ħad-
Direttorat tad-Djar u tal-Proprjetà sabiex jitwettqu l-pretensjonijiet pendenti kollha dwar il-proprjetà 
residenzjali. 
– Tiġi żgurata l-implimentazzjoni effettiva tal-li ġi kontra d-diskriminazzjoni. 
– Jittieħdu miżuri konkreti biex ikun hemm il-prevenzjoni u s-sanzjoni ta’ kull forma ta’ vjolenza kontra n-
nisa. 
KWISTJONIJIET RE ĠJONALI U OBBLIGI INTERNAZZJONALI 
– Jissaħħu l-kooperazzjoni re ġjonali u r-relazzjonijiet tajbin tal-vi ċinat. 
12.12.2008 MT Il- Ġurnal Uffi ċjali ta’ l-Unjoni Ewropea 933 
 – Jiġu konklużi u implimentati ftehim ta’ kummer ċ ħieles fi ħdan ir-reġjun u jkun hemm parte ċipazzjoni fl-
inizjattivi kollha re ġjonali rilevanti l-aktar ta ħt l-awspiċi tal-Patt ta' Stabbilità. 
Rekwiżiti Ekonomi ċi 
– Jiġi finalizzat il-pro ċess ta’ privatizazzjoni skond l-is keda tal-Kosovo Trust Agency. 
– Titlesta l-inkorporazzjoni ta’ l-intrapri żi pubbliċi, l-aktar ta’ l-utilitajiet ta’ l- elettriku, tal-ferroviji, ta’ 
tisħin tad-distretti u tas-servizzi ta’ l- ilma u l-iskart. Jitwettqu aktar mi żuri ta’ ristrutturar sabiex jissa ħħu 
t-tmexxija, l-effi ċjenza u s-sostenibbiltà finanzjarja tag ħhom. Ikompli jissa ħħaħ il-qafas regolatorju g ħall-
intrapriżi pubbliċi u tissaħħaħ il-kapaċità amministrattiva tar-regolaturi indipendenti. 
– Tissaħħaħ it-trasparenza u s-sostenibbiltà tal-finanzi pubbli ċi. Tiġi żgurata konsistenza fil-budget ta’ l-
2006 mal-Qafas ta’ Nefqa fuq Medda Medja ta’ Żmien li kien konsolidat. 
– Jiġu definiti u applikati l-prijoritajiet makroekonomi ċi u tal-budget f'kooperazzjoni stretta ma' l-IMF. 
– Tissaħħaħ id-dixxiplina fiskali u l-kontroll a ħjar tan-nefqa pubblika. Ji ġu stabbiliti pro ċeduri effettivi 
għall-kxif, trattament u tkomplija ta’ ka żijiet ta' suspett ta’ frodi u irregolaritajiet o ħra li jaffettwaw il-
fondi nazzjonali u internazzjonali. 
– Jitkompla l-i żvilupp ta’ qafas le ġislattiv u ta’ politika g ħall-kummer ċ u politika relatata mal-kummer ċ, 
waqt li tkun żgurata konformità ma’ l-UE u l- WTO. Titnieda u titwettaq il-Li ġi dwar l-Attività tal-
Kummerċ Estern. 
934 MT Il- Ġurnal Uffi ċjali ta’ l-Unjoni Ewropea 12.12.2008 
 – Tissaħħaħ il-kwalità ta’ l-edukazzjoni primar ja u sekondarja, l-edukazzjoni og ħla u t-taħriġ vokazzjonali 
u edukattiv. 
STANDARDS  EWROPEJ 
– Tissaħħaħ il-kapaċità amministrattiva ta’ l-istituzzjonijiet kollha g ħall-verifika effettiva dwar il-
konsistenza tal-politika u tal-le ġislazzjoni mar-rekwi żiti ta’ l-UE, l-aktar permezz ta’ l-infurzar mill- ġdid 
ta’ l-istrutturi li g ħandhom x’jaqsmu ma’ l-approssimazzjoni Ewropea. 
SUQ INTERN 
Moviment liberu ta’ merkanzija 
– Titħejja l-leġislazzjoni ne ċessarja u titwaqqaf l-infrastruttura dwar i ċ-ċertifikazzjoni ta’ l-
istandardizzazzjoni, l-metrolo ġija, l-akkreditazzjoni, u l-evalwazzjoni ta’ konformità, waqt li tkun 
meqjusa l-komplimentarjetà mar-re ġjun. 
– Titwettaq il-li ġi dwar il-Kummer ċ Domestiku. 
Moviment liberu tal-kapital – Jiġu adottati r-rekwi żiti adegwati ta’ prudenza u jissa ħħaħ il-proċess supervi żorju fis-settur finanzjarju. 
12.12.2008 MT Il- Ġurnal Uffi ċjali ta’ l-Unjoni Ewropea 935 
 –  
Dwana u Taxxa – Tissaħħaħ il-kapaċità ta’ l-amministrazzjoni tad-dwana biex ji ġu miġġielda l-korruzzjoni u l-kriminalità 
transkonfini. Tissa ħħaħ il-kapaċità tat-taqsima g ħall-investigazzjoni kriminali. 
– Jiġi żgurat li l-obbligi li g ħandhom x’jaqsmu ma’ l-implimentazzjoni ta’ mi żuri preferenzjali ta’ kummer ċ 
(l-oriġini) jiġu osservati. 
– Titjieb is-sistema ta’ tassazzjoni u tissa ħħaħ il-kapaċità tal-kontroll u tal- ġbir ta' l-amministrazzjoni tat-
taxxa. 
– Impenn lejn il-Prin ċipji tal-Kodi ċi ta’ Kondotta g ħat-Tassazzjoni tan-Negozju u ti żgura li mi żuri ġodda 
ta’ taxxa jkunu konfor mi ma’ dawn il-prin ċipji. 
Akkwisti pubbli ċi 
– Tiġi adottata u implimentata b’mod effettiv il-li ġi riveduta g ħall-akkwisti pubbli ċi, inkluża l-
implimentazzjoni tal-le ġislazzjoni relatata. Jitwaqqfu l-pro ċeduri effettivi ta’ revi żjoni. 
Liġi dwar il-proprjetà intelletwali 
–
 Titfassal u ti ġi implimentata le ġislazzjoni dwar il-protezzjoni tad-dr ittijiet ta’ proprjetà intelletwali, 
industrijali u kummer ċjali. Tiġi definita strate ġija għal perijodu ta' żmien medju biex jittejjeb l-infurzar ta' 
dawn id-drittijiet. 
936 MT Il- Ġurnal Uffi ċjali ta’ l-Unjoni Ewropea 12.12.2008 
 Statistika 
– Jitwaqqaf l-ewwel sett ta’ statistika tal-kontijie t (tat-tip nazzjonali) li jkun ta’ min joqg ħod fuqu. 
POLITIKA SETTORJALI 
Industrija u SME 
– Tiġi adottata strate ġija għal perijodu ta' żmien medju g ħal politika dwar l-SME, inklu ż it-twaqqif ta’ l-
aġenzija ta’ appo ġġ għall-SME u l-a ġenzija għall-promozzjoni ta’ l-investiment. Titkompla l-
implementazzjoni tal-Karta Ewropea g ħall-Intrapri żi Żgħar. 
– Jiġi adottat qafas g ħal rappurta ġġ finanzjarju b'g ħan ġenerali għaċ-ċirkostanzi tal-Kosovo, li jillimita l-
użu ta’ IFRS/IAS g ħal entitajiet b’interess pubbliku u jsir u żu sħiħ ta' l-eżenzjonijiet previsti fir-raba' u 
fis-seba' direttiva dwar il-li ġi tal-kumpanniji. 
Agrikoltura u Sajd – Titfassal u tinbeda l-implimentazzjoni ta’ politika ta’ i żvilupp rurali. 
– Jitkompla l-allinjament tal-le ġislazzjoni dwar l-acquis veterinarju u fitosanitarju ta' l-UE. 
– Is-sistema ta’ identifikazzjoni u re ġistrazzjoni ta’ l-annimali g ħall-bovini ti ġi allinjata mar-rekwi żiti ta' l-
UE. 
12.12.2008 MT Il- Ġurnal Uffi ċjali ta’ l-Unjoni Ewropea 937 
 Ambjent 
– Titħejja l-adozzjoni u t-twettiq tal-le ġislazzjoni dwar l-evalwazzjoni ta ’ l-impatt ambjentali skond l-acquis 
ta’ l-UE. 
– Jiġi ppreparat pjan ta’ azzjoni komprensiv g ħall-ambjent, li jittratta b’mod partikolari kwistjonijiet ta’ 
saħħa pubblika, bil-g ħan ta' approssimazzjoni lejn l-acquis UE. 
– Jitħejjew attivitajiet biex ji żdied l-għarfien pubbliku u l-parte ċipazzjoni tas-so ċjetà ċivili fi kwistjonijiet 
ambjentali. 
Politika tat-trasport – Jitwettaq il-Memorandum ta’ Ftehim dwar l-i żvilupp ta’ Sistema tat-Trasport Re ġjonali għall-Qalba ta’ l-
Ewropa tax-Xlokk li jinkludi l-Osservatorju tat-Trasport. 
– Titwettaq il-Li ġi dwar it-trasport bit-triq. Ti ġi adottata Li ġi dwar is-Sigurtà tat-Toroq u jibdew ikunu 
implimentati mi żuri f'dan il-qasam. 
– Tissaħħaħ il-kapaċità ta’ l-ippjanar g ħat-trasport biex tadotta u tib da twettaq qafas ta’ politika g ħat-
trasport, inklu ż l-iżvilupp ta’ strate ġija ta’ trasport b’diversi modi dwar il-livell ċentrali u lokali. 
– Titkompla tissa ħħaħ il-ġestjoni ta’ l-assi mmexxija mid- data għall-manteniment u r-riabilitazzjoni. 
938 MT Il- Ġurnal Uffi ċjali ta’ l-Unjoni Ewropea 12.12.2008 
 – Il-leġislazzjoni ta’ l-avjazzjoni tkompli ti ġi allinjata ma’ l-acquis ta’ l-UE skond i ż-Żona ta’ l-Avjazzjoni 
Komuni Ewropea. 
– Jiġi żviluppat l-operatur ċivili ta’ l-ajruport ta’ Pristina, l- ħaddiema u l-fa ċilitajiet tieg ħu, biex ikun żgurat 
livell ta’ sigurtà u ġestjoni sigura u responsabbli. 
Enerġija 
– Il-bidu ta' l-implimentazzjoni ta' l-impenji me ħuda fil-qafas tat-Trattat tal-Komunità dwar l-Ener ġija. Jiġu 
żgurati l-vijabilità u s-sostenibbiltà tal-ku mpannija ta’ l-elettriku, l-aktar billi ji żdied sostanzjalment il-
ġbir tad-dħul u jsir titjib fl-istrutturi ta’ tmexxija. 
Soċjeta ta' l-informazzjoni u media  
– Tiġi adottata u tibda titwettaq politika dwar is-siste mi u s-servizzi tal-komunikazzjoni elettronika li 
għandhom l-g ħan li joħolqu ambjent stabbli kompetittiv sabiex ji ġi attirat investiment barrani. 
Kontroll finanzjarju – Tiġi żviluppata l-istrate ġija għall-Kontroll Pubbliku Intern tal-Finanzi b ħala l-bażi biex jitwettqu r-
rakkomandazzjonijiet f’dan il-qasam. 
12.12.2008 MT Il- Ġurnal Uffi ċjali ta’ l-Unjoni Ewropea 939 
 ĠUSTIZZJA, LIBERTÀ U SIGURTÀ 
Viżi, il-kontroll fuq il-fruntieri, asil u migrazzjoni  
– Tissaħħaħ il-kooperazzjoni bejn l-a ġenziji għall-ġestjoni ta’ fruntieri/konfini. 
Money laundering 
– Jiġi żgurat li ċ-Ċentru ta’ Informazzjoni Finanzjarja jwettaq ir-rwol tieg ħu fil-ġbir u fl-evalwazzjoni tad-
data dwar il- money laundering  b’mod effettiv. 
Drogi – Tkompli tissa ħħaħ il-kapaċità lokali fit-taqsima ta' l-investigazzjoni dwar id-droga. 
Pulizija 
– Tissaħħaħ l-effettività ta' l-investigazzjonijiet dwar il-kriminalità. Ti ġi adottata u titwettaq il-le ġislazzjoni 
li tistabilixxi s-Servizz tal-Pulizija g ħall-Kosovo (KPS) u jissa ħħu l-kapaċitajiet investigattivi u ta’ 
kontroll intern. Tissa ħħaħ it-tmexxija tieg ħu. 
– Jiġi żgurat li l-akkademja futura g ħall-edukazzjoni u t-ta ħriġ dwar is-sigurtà pubblika tkun korp 
indipendenti u professjonali ta’ ta ħriġ. 
940 MT Il- Ġurnal Uffi ċjali ta’ l-Unjoni Ewropea 12.12.2008 
 Ġlieda kontra l-kriminalità organizzata u t-terrori żmu 
– Tkompli tissa ħħaħ il-kapaċità lokali fid-direttorat g ħall-kriminalità organizzata fi ħdan il-KPS. Jitwettaq 
il-pjan ta’ azzjoni kontra t-traffikar tal-persuni. 
3.2. Prijoritajiet g ħal Perijodu ta' Żmien Medju 
Rekwiżiti Politiċi 
DEMOKRAZIJA U L-ISTAT TAD-DRITT 
Amministrazzjoni pubblika 
– Titkompla r-riforma sostenibbli g ħall-amministrazzjoni pubblika waqt li ji ġu rispettati l-limiti tal-budget. 
Tittejjeb il-kapa ċità ta’ l-amministrazzoni lokali li tag ħti servizzi b’mod ġust u effettiv lill-elettorat. 
Sistema Ġudizzjarja 
– Jiġi definit u konsolidat korp komplet ta’ li ġijiet li jirrispetta d-drittijiet u l-interessi tal-komunitajiet 
kollha, li jitfassal mis-sorsi legali kollha li japplikaw fil-Kosovo. 
– Tiġi mfassla u titwettaq strate ġija komprensiva li ttejjeb l-indipendenza tal- ġudikatura, kif ukoll l-
awtonomija tas-sistema ta’ prosekuzzjoni. 
12.12.2008 MT Il- Ġurnal Uffi ċjali ta’ l-Unjoni Ewropea 941 
 – Tissaħħaħ il-kapaċità amministrattiva u l-effettività ta’ l-a ġenziji ġudizzjarji u dawk g ħall-infurzar tal-li ġi. 
Tiġi żgurata l-vijabilità ta’ sistema komprensiva ta’ g ħajnuna legali. Ji ġi żviluppat mekkani żmu għal 
riżoluzzjoni alternattiva tal-kunflitti. 
– Tissaħħaħ is-sistema penitenzjarja b’attenzjoni partikolari g ħas-sigurtà, il-kontroll, il- ġestjoni, it-ta ħriġ 
vokazzjonali u l-iskemi ta’ integrazzjoni mill- ġdid, kif ukoll il-kundizzjonijiet tal-fa ċilitajiet. 
DRITTIJIET UMANI U PROTEZZJONI TAL- MINORANZI 
– Tiġi adottata le ġislazzjoni u jitwaqqfu u ji ġu rispettati mekkani żmi għall-protezzjoni tad-drittijet umani u 
tal-minoranzi skond ir-rakkomandazz jonijiet tal-Kunsill ta’ l-Ewropa. 
– Tiġi żgurata l-e żistenza vijabbli tal-komunitajiet f'minoranza u l-parte ċipazzjoni mhux diskriminatorja 
tagħhom fis-so ċjetà, waqt li jittie ħdu miżuri konkreti li ji żguraw is-sigurtà, il-libertà tal-moviment kif 
ukoll il-provvediment ġust ta', u l-a ċċess għas-servizzi pubbli ċi u universali. 
– Titwettaq il-li ġi dwar l-ugwaljanza bejn is-sessi. Ti ġi assigurata l-integrazzjoni tad-drittijiet tan-nisa fil-
politika u fil-le ġislazzjoni kollha e żistenti. 
– Tiġi żviluppata politika integrata ta’ konservazzjoni g ħall-wirt kulturali. Ji ġi żgurat li l-g ħarfien ġenerali u 
r-rispett g ħall-wirt kulturali, ji żdied. 
– Jiġi assigurat li x-xandar pubb liku jwettaq ir-rwol tieg ħu bħala servizz pubbliku g ħall-komunitajiet kollha 
u fil-lingwi tag ħhom. Jiġi promoss ix-xandir g ħall-minoranzi u tit ħaffef is-sostenibbiltà tal-mezzi tax-
xandir tal-minoranzi. Ji ġi żgurat li jkun hemm l-istess kundizzjonijiet kemm g ħall-mezzi privati tax-
xandir u anke g ħal dawk pubbli ċi. 
942 MT Il- Ġurnal Uffi ċjali ta’ l-Unjoni Ewropea 12.12.2008 
 – Jiġi żgurat li l-A ġenzija Katastali tal-Kosovo u l-uffi ċċji muniċipali katastali joffru a ċċess trasparenti u 
mhux diskriminatorju g ħad-dokumenti kollha tal-proprjetà u jkollhom mekkani żmi responsabbli li jkunu 
jiffunzjonaw. 
KWISTJONIJIET RE ĠJONALI U OBBLIGI INTERNAZZJONALI 
– Ikomplu jissa ħħu l-mekkani żmi tal-kooperazzjoni re ġjonali u internazzjonali fil-qasam ta’ l-infurzar tal-
liġi, inkluż it-trasferiment tal-persuni suspettati u ta l-persuni sentenzjati u l-assistenza legali re ċiproka 
għal ġurisdizzjonijiet. 
– Taħdem għal Ftehim re ġjonali futur ta’ Kummer ċ Liberu fix-Xlokk ta’ l-Ewropa. 
–  
Rekwiżiti Ekonomi ċi 
– Titħejja l-bażi għall-iżvilupp tal-kapa ċità ta' self u ġestjoni tad-dejn. 
– Jiġu eżaminati l-mekkani żmi ta’ garanzija possibbli li jattiraw investiment barrani, spe ċjalment 
f’kooperazzjoni ma’ l-A ġenzija ta’ Garanzija ta’ Investiment Multilaterali. 
– Jiġu żviluppati linji politi ċi soċjali flessibbli li jippromwovu x-xog ħol u l-koe żjoni soċjali u jiġu 
indirizzati l-faqar u l-esklu żjoni soċjali b'attenzjoni partikolari g ħal xogħol għaż-żgħażagħ. 
– Tiġi żviluppata l-kapa ċità tas-settur bankarju biex jipprovdi servizzi bankarji kompetittivi u finanzjar 
kompetittiv fuq medda twila ta' żmien. Tiġi żgurata supervi żjoni li tkun ta’ min jorbot fuqha u effettiva ta’ 
l-istituzzjonijiet bankarji, ta’ l-assikurazzjoni u tal-pensjoni. 
12.12.2008 MT Il- Ġurnal Uffi ċjali ta’ l-Unjoni Ewropea 943 
 – Isir avvanz fil-formolazzjoni ta’ l-istrate ġija għall-iżvilupp fuq medda medja ta’ żmien u tal-pjan li huwa 
marbut ma’ l-istrate ġiji tas-settur, li jikkunsidra t-tnaqqis tal-fa qar u li jkun allinjat mal-qafas ta’ nefqa 
fuq medda medja ta’ żmien u mal-programm ta’ investiment pubbliku. 
STANDARDS  EWROPEJ 
SUQ INTERN 
Moviment liberu ta’ merkanzija 
– Tibda t-traspo żizzjoni tad-direttivi ta’ l-Istrate ġija l-Ġdida u Globali u l-Istrate ġija Qadima. 
– Titkompla t-traspo żizzjoni ta’ l-i standards  Ewropej (ENs). 
– Titwaqqaf struttura ta’ sorveljanza fuq is-suq. 
Dwana u Tassazzjoni 
– Titkompla l-approssimazzjoni tal-le ġislazzjoni tat-taxxa u tad-dwana ma' l-acquis ta' l-UE u tkompli 
tiżdied il-kapa ċità amministrattiva biex ti ġi infurzata l-le ġislazzjoni u l- ġlieda kontra l-korruzzjoni, il-
kriminalità transkonfini u l-eva żjoni fiskali. 
944 MT Il- Ġurnal Uffi ċjali ta’ l-Unjoni Ewropea 12.12.2008 
 Akkwist pubbliku 
– Jiġi żgurat li r-regoli dwar l-akkwisti pubbli ċi jitwettqu effettivament fil-livelli kollha minn awtorijatjiet u 
entitajiet kontraenti, inklu ż permezz ta’ l-i żvilupp ta' g ħodda operattiva, l-g ħoti ta' taħriġ u t-tisħiħ tal-
kapaċità amminitrattiva. 
Liġi dwar il-proprjetà intellettwali 
– Jitkompla t-tis ħiħ ta’ l-infurzar tad-drittijiet tal-proprje tà intellettwali, industrijali u kummer ċjali, skond l-
istrateġija fuq medda medja ta’ żmien. 
Statistika – Jiżdiedu l-isforzi biex tkun stabbilita sistema ta ’ statistika li tkun ta’ min jorbot fuqha. 
POLITIKA SETTORJALI 
Industrija u SME 
– Jitkompla t-twettiq tal-Karta Ewropea g ħall-SMEs u ta’ l-istrate ġija għall-SME fuq medda medja ta’ 
żmien. 
– Jitkompla l-allinjament gradwali tal-li ġi għall-kumpanniji, li tinkludi l-i standards  ta’ rappurta ġġ 
finanzjarju. 
12.12.2008 MT Il- Ġurnal Uffi ċjali ta’ l-Unjoni Ewropea 945 
 Agrikoltura u Sajd 
– Tiġi żviluppata politika kif ukoll qafas regolatorju biex ti ġi sostnuta riforma vijabbli ta’ l-art. Ti ġi 
sostnuta l-protezzjoni ta’ l-art g ħall-agrikoltura kontra żvilupp urban mhux ippjanat. 
– Tibda tittie ħed azzjoni dwar l-identifikazzjoni tan-nag ħaġ u tal-mog ħoż u dwar ir-re ġistrazzjoni ta ċ-ċaqliq 
tagħhom. 
– Jiġi preparat programm biex itejjeb il-livell ta’ l-istabbilimenti li jippro ċessaw l-ikel. 
– Tibda tittie ħed azzjoni g ħall-kontroll effi ċjenti tal-produzzjoni tal-pjanti domesti ċi speċjalment g ħal dawk 
il-prodotti li g ħandhom obbligi spe ċifiċi ta’ l-UE. 
Ambjent 
– Jiġi adottat u implimentat pjan ta’ azzjoni g ħall-ambjent bil-g ħan li jkun approssimat ma' l-acquis ta’ l-
UE. 
– Jitwettqu u ji ġu appoġġjati attivitajiet biex ji żdied l-għarfien pubbliku u l-parte ċipazzjoni tas-so ċjetà ċivili 
fi kwistjonijiet ambjentali. 
Politika tat-trasport 
– Jitkompla jitwettaq il-Memorandum ta’ Ftehim dwar l-i żvilupp ta’ Sistema g ħat-Trasport Re ġjonali għall-
Qalba ta’ l-Ewropa tax-Xlokk. 
946 MT Il- Ġurnal Uffi ċjali ta’ l-Unjoni Ewropea 12.12.2008 
 –  
Enerġija 
– Jiġu żviluppati l-oqsfa le ġislattivi regolatorji li jinkura ġixxu s-sħubija pubblika-privata u l-investimenti 
mħallta fis-settur ta’ l-ener ġija skond il-konklu żjonijiet ta’ l-istudju dwar il- ġenerazzjoni ta’ l-investiment. 
Soċjeta ta' l-informazzjoni u medja 
– Titwettaq il-le ġislazzjoni dwar is-sistemi u s-servizzi ta’ komunikazzjoni elettronika u tissa ħħaħ il-
pożizzjoni tar-regolatur indipendenti. 
Kontroll finanzjarju – Taħt il-koordinazzjoni tal-Ministeru tal-Finanzi, ji ġu żviluppati u jitwettqu l-prin ċipji tar-responsabbiltà 
ta' ġestjoni de ċentralizzata u ta’ awditjar intern li jiffunzjona independe ntament skond l-i standards  
aċċettati internazzjonalment u l-a ħjar prassi ta’ l-UE permezz ta’ le ġislazzjoni koerenti u l-kapa ċità 
amministrattiva adegwata. 
– It-tisħiħ tal-kapaċità operattiva u indipendenza funzjonali kif ukoll finanzjarja ta’ l-Istituzzjoni Suprema 
tal-Verifika . 
12.12.2008 MT Il- Ġurnal Uffi ċjali ta’ l-Unjoni Ewropea 947 
 ĠUSTIZZJA, LIBERTÀ U SIGURTÀ 
Drogi 
– Jitfasslu u jitwettqu le ġislazzjoni u strate ġiji kontra t-traffikar tad-drogi u l-abbu ż mid-drogi. 
Ġlieda kontra l-kriminalità organizzata u t-terrori żmu 
– Titfassal u titwettaq strate ġija komprensiva g ħall-ġlieda kontra l-kriminalità organizzata, l-kriminalità 
finanzjarja u t-terrori żmu. Jissaħħu l-kapaċitajiet lokali biex jinvestig aw l-attivitajiet kriminali 
organizzati. Jissa ħħu l-kapaċitajiet ġudizzjarji biex issir prosekuzzjoni u jinstemg ħu l-każi ta’ kriminalità 
organizzata u finanzjarja. 
– Tiġi żviluppata l-istrate ġija għal ġbir ta’ armi, titlesta u ti ġi infurzata l-le ġislazzjoni relatata ma’ 
l-armi ż-żgħar. 
 
 
–