ANNESS IX

Rekwiżiti tat-test tat-tip IX: livell tal-ħoss

1. Introduzzjoni

Dan l-Anness jiddeskrivi l-proċedura tat-test tat-tip IX, kif imsemmi fil-Parti A tal-Anness V tar-Regolament (UE) Nru 168/2013. L-Anness jippreskrivi dispożizzjonijiet speċifiċi rigward il-proċeduri permessibbli tat-testijiet tal-livell tal-ħoss għall-vetturi tal-kategorija L.

2. Il-proċedura tat-test, il-kejl u r-riżultati

3. Il-vettura tat-test

(1) ĠU L 317, 14.11.2012, p. 1.

Appendiċi 4

Speċifikazzjonijiet tal-korsa tat-test

0. Introduzzjoni

Dan l-Appendiċi jippreskrivi l-ispeċifikazzjonijiet li huma relatati mal-karatteristiċi fiżiċi u mat-tqegħid tal-mogħdija tal-korsa tat-test.

1. Il-karatteristiċi meħtieġa tas-superfiċje

Superfiċje titqies bħala konformi ma’ dan ir-Regolament jekk l-istruttura u l-kontenut tal-ispazji jew il-koeffiċjent tal-assorbiment tal-ħsejjes ikunu tkejlu u nstabu li jissodisfaw ir-rekwiżiti tal-punti 1.1. sa 1.4., kif ukoll jekk ikunu ġew issodisfati r-rekwiżiti tad-disinn (il-punt 2.2.).

1.1. Il-kontenut tal-ispazji residwi

Il-kontenut tal-ispazji residwi, Vc, tat-taħlita għall-mogħdija tal-korsa tat-test, ma għandux jaqbeż it-8 %. Il-proċedura tal-kejl hija stabbilita fil-punt 3.1.

1.2. Il-koeffiċjent tal-assorbiment tal-ħsejjes

Jekk is-superfiċje tonqos milli tikkonforma mar-rekwiżit tal-kontenut tal-ispazji residwi, hija tkun aċċettabbli biss jekk il-koeffiċjent tal-assorbiment tal-ħsejjes tagħha, α ≤ 0,10. Il-proċedura tal-kejl hija stabbilita fil-punt 3.2.

Ir-rekwiżit tal-punti 1.1. u 1.2. jiġi ssodisfat ukoll jekk jitkejjel biss l-assorbiment tal-ħsejjes u jekk jinstab li dan huwa α ≤ 0,10.

1.3. Il-fond tal-istruttura

Il-fond tal-istruttura (TD) imkejjel skont il-metodu volumetriku (ara l-punt 3.3.) għandu jkun:

TD ≥ 0,4 mm.

1.4. L-omoġeneità tas-superfiċje

Għandu jsir kull sforz prattiku biex ikun żgurat li s-superfiċje tkun kemm jista’ jkun omoġenja fiż-żona tat-test. Dan jinkludi l-istruttura u l-kontenut tal-ispazji, iżda għandu jiġi osservat ukoll li jekk il-proċess tal-irromblar jirriżulta f’irromblar aktar effettiv f’uħud mill-postijiet milli f’oħrajn, l-istruttura tista’ tkun differenti u n-nuqqas ta’ uniformità jista’ jagħti lok għal ħotob.

1.5. Il-perjodu tal-ittestjar

Sabiex jiġi ċċekkjat jekk is-superfiċje għadhiex konformi mal-istruttura u mal-kontenut tal-ispazji jew mar-rekwiżiti tal-assorbiment tal-ħsejjes stipulati f’din l-ispeċifikazzjoni, għandu jsir ittestjar perjodiku tas-superfiċje fl-intervalli li ġejjin:

(a) għall-kontenut tal-ispazji residwi jew għall-assorbiment tal-ħsejjes: — meta s-superfiċje tkun ġdida; jekk is-superfiċje tissodisfa r-rekwiżiti meta tkun ġdida, ma jkun hemm bżonn ta’ ebda ttestjar perjodiku ieħor, — jekk is-superfiċje ma tissodisfax ir-rekwiżit meta tkun ġdida, hija tista’ tissodisfah aktar tard għaliex is-superfiċji għandhom it-tendenza li jinstaddu u jsiru kompatti maż-żmien;

(b) għall-fond tal-istruttura (TD): — meta s-superfiċje tkun ġdida, — meta jibda l-ittestjar għall-ħsejjes (NB: mill-inqas erba’ ġimgħat wara li titqiegħed is-superfiċje), — kull tnax-il xahar minn hemm ’il quddiem.

2. Id-disinn tas-superfiċje tat-test

2.1. Iż-żona

Meta jiġi ddisinjat l-arranġament tal-korsa tat-test, huwa importanti li jiġi żgurat li, bħala rekwiżit minimu, iż-żona ttraversata mill-vetturi li jgħaddu mill-istrixxa tat-test tkun miksija bil-materjal tat-test speċifikat b’marġnijiet xierqa għal sewqan sikur u prattiku. Dan ikun jirrikjedi li l-wisa’ tal-korsa tkun ta’ mill-inqas 3 metri u t-tul tal-korsa jestendi ’lil hinn mil-linji AA u BB b’mill-inqas 10 metri fuq kull tarf. Il-Figura Ap4-1 turi pjan ta’ sit tat-test xieraq u tindika ż-żona minima li għandha titqiegħed u ssir kompatta permezz tal-magni bil-materjal speċifikat għas-superfiċje tat-test.

Figura Ap4-1

Ir-rekwiżiti minimi għaż-żona tas-superfiċje tat-test

Il-parti skurata tissejjaħ “l-erja tat-test” Ma għandux ikun hemm oġġetti kbar li jirrifletu l-ħsejjes f’dan ir-raġġ Erja minima koperta mis-superfiċje tat-triq li tintuża għat-test Mikrofonu (h = 1,2 m)

2.2. Ir-rekwiżiti tad-disinn għas-superfiċje

Is-superfiċje tat-test għandha tissodisfa erba’ rekwiżiti tad-disinn:

(a) hija għandha tkun magħmula minn konkrit dens tal-asfalt;

(b) id-daqs massimu taż-żrar għandu jkun ta’ 8 mm (it-tolleranzi jippermettu minn 6.3 sa 10 mm);

(c) il-ħxuna tal-kisi għandha tkun ta’ ≥ 30 mm;

(d) is-sustanza li tgħaqqad għandha tkun bitum mhux immodifikat bi grad ta’ penetrazzjoni diretta.

Bħala gwida għall-kostruttur tas-superfiċje tat-test, fil-Figura Ap4-2 qiegħda tintwera kurva għall-gradazzjoni aggregata li għandha tagħti l-karatteristiċi mixtieqa. Barra minn hekk, it-Tabella Ap4-1 tagħti linji gwida sabiex jinkisbu l-istruttura u d-durabbiltà mixtieqa. Il-kurva tal-gradazzjoni taqbel mal-formula li ġejja:

Ekwazzjoni Ap4-1:

fejn:

d id-daqs tat-toqob kwadri tal-għarbiel, f’mm dmass 8 mm għall-kurva medja dmass 10 mm għall-kurva tat-tolleranza ta’ taħt dmass 6,3 mm għall-kurva tat-tolleranza ta’ fuq

Barra minn hekk:

— il-frazzjoni tar-ramel (0,063 mm < id-daqs tat-toqob kwadri tal-għarbiel < 2 mm) għandha tinkludi mhux aktar minn 55 % ta’ ramel naturali u mill-inqas 45 % ta’ ramel mitħun,

— il-bażi u s-sotto-bażi għandhom jiżguraw stabbiltà u uniformità tajba, skond l-aħjar prattika fil-kostruzzjoni tat-toroq,

— iż-żrar għandu jiġi mfarrak (100 % tal-uċuh imfarrka) u jkun ta’ materjal b’reżistenza għolja għat-tifrik,

— iż-żrar li jintuża fit-taħlita għandu jinħasel,

— ma għandux jiżdied żrar żejjed mas-superfiċje,

— l-ebusija tas-sustanza li tgħaqqad epressa bħala valur PEN għandha tkun bejn 40 u 60, bejn 60 u 80 jew bejn 80 u 100, skont il-kondizzjonijiet klimatiċi. Ir-regola hija li għandha tintuża sustanza li tgħaqqad li tkun iebsa kemm jista’ jkun, diment li tkun konsistenti mal-prattika komuni,

— it-temperatura tat-taħlita qabel jgħaddi r-romblu għandha tkun tali li jkun jista’ jinkiseb il-kontenut tal-ispazji meħtieġa bl-irromblar sussegwenti. Bil-għan li jiġu ssodisfati l-ispeċifikazzjonijiet tal-punti 1.1. sa 1.4. fir-rigward tal-kompattezza, għandha tingħata attenzjoni mhux biss għal għażla xierqa ta’ temperaturi tat-taħlita, iżda wkoll għal numru xieraq ta’ passati u għall-għażla tal-vettura li tikkompatta t-taħlita.

Figura Ap4-2

Il-kurva tal-gradazzjoni aggregata fit-taħlita tal-asfalt, bit-tolleranzi

Tabella Ap4-1

Il-linji gwida tad-disinn

Il-valuri fil-mira Tolleranzi Skont il-massa totali tat-taħlita Skont il-massa tal-aggregat Massa ta’ ġebel, għarbiel b’toqob kwadri (SM) > 2 mm 47,6 % 50,5 % ± 5 Massa tar-ramel 0,063 < SM < 2 mm 38,0 % 40,2 % ± 5 Massa tal-filtru SM < 0,063 mm 8,8 % 9,3 % ± 2 Massa tas-sustanza li tgħaqqad (bitum) 5,8 % M.A. ± 0,5 Daqs massimu taż-żrar 8 mm 6,3-10 Ebusija tas-sustanza li tgħaqqad (ara aktar ’l isfel) Valur tal-ġebel ippolixxjat (PSV) > 50 Kompattezza, relattiva għall-kompattezza Marshall 98 %

3. Il-metodi tat-test

3.1 Il-kejl tal-kontenut tal-ispazji residwi

Għall-finijiet ta’ dan il-kejl, għandhom jittieħdu kampjuni minn mill-inqas erba’ punti differenti li jkunu mqassma b’mod ugwali fiż-żona tat-test bejn il-linji AA u BB (ara l-Figura Ap4-1). Sabiex jiġi evitat in-nuqqas ta’ omoġeneità u ta’ uniformità fil-korsi tar-roti, ma għandhomx jittieħdu kampjuni fil-korsi nfushom, iżda qrib tagħhom. Għandhom jittieħdu mill-inqas żewġ kampjuni qrib il-korsi tar-roti u mill-inqas kampjun ieħor bejn wieħed u ieħor fin-nofs bejn il-korsa u l-pożizzjoni ta’ kull mikrofonu.

Jekk ikun hemm suspett li r-rekwiżit tal-omoġeneità mhuwiex qiegħed jiġi ssodisfat (ara l-punt 1.4), għandhom jittieħdu kampjuni minn aktar punti fiż-żona tat-test.

Għal kull kampjun għandu jiġi ddeterminat il-kontenut tal-ispazji residwi. Imbagħad għandu jiġi kkalkolat il-valur medju għall-kampjuni kollha u eventwalment jitqabbel mar-rekwiżit tal-punt 1.1. Barra minn hekk, l-ebda kampjun ma għandu jkollu valur ta’ spazji ogħla minn 10 %.

Il-kostruttur tas-superfiċje tat-test għandu jżomm f’moħħu l-problemi li jistgħu jinqalgħu meta ż-żona tat-test tissaħħan b’pajpijiet jew b’wajers tal-elettriku. Għandhom jittieħdu kampjuni minn din iż-żona u tali installazzjonijiet għandhom jiġu ppjanati bir-reqqa fir-rigward tal-postijiet futuri għat-tħaffir tal-kampjuni. Huwa rrakkomandat li jitħallew ftit żoni b’daqs ta’ bejn wieħed u ieħor 200 mm × 300 mm fejn ma jkunx hemm wajers jew pajpijiet, jew inkella fejn dawn tal-aħħar ikunu fil-fond biżżejjed li ma tiġrilhomx ħsara minħabba l-kampjuni li jittieħdu mis-saff tas-superfiċje.

3.2. Il-koeffiċjent tal-assorbiment tal-ħsejjes

Il-koeffiċjent tal-assorbiment tal-ħsejjes (inċidenza normali) għandu jitkejjel bil-metodu ta’ impedenza b’tubu permezz tal-proċedura li ġiet speċifikata fl-ISO 10534-1:1996 ‘Determination of sound absorption coefficient and impedance tubes - Part 1: Method using standard wave ratio’.

Għall-kampjuni tat-test għandhom jiġu applikati l-istess rekwiżiti li ġew applikati fir-rigward tal-kontenut tal-ispazji residwi (ara l-punt 3.1).

L-assorbiment tal-ħsejjes għandu jitkejjel fil-medda ta’ bejn 400 Hz u 800 Hz u fil-medda ta’ bejn 800 Hz u 1 600 Hz (mill-inqas fil-frekwenzi ċentrali ta’ dawn il-meded ta’ terz ta’ ottava), filwaqt li għandhom jiġu identifikati l-valuri massimi għal kull waħda minn dawn iż-żewġ meded tal-frekwenza. Imbagħad għandha tiġi kkalkolata l-medja mill-valuri tal-kampjuni kollha tat-test sabiex jiġi kostitwit ir-riżultat finali.

3.3. Il-kejl volumetriku tal-makrostruttura

Il-qisien tal-fond tal-istruttura għandhom jittieħdu minn mill-inqas għaxar punti li bejniethom ikun hemm l-istess spazju tul il-korsi tar-roti tal-istrixxa tat-test, filwaqt li l-valur medju jitqabbel mal-fond minimu tal-istruttura li ġie speċifikat. Ara l-Anness F tal-Istandard ISO 10844:2011 għal deskrizzjoni ta’ din il-proċedura.

4. L-istabbiltà fiż-żmien u l-manutenzjoni

4.1. L-influwenza taż-żmien

Huwa mistenni li l-livelli tal-ħsejjes tat-tajers/triq imkejla fuq is-superfiċje tat-test jistgħu jiżdiedu bi ftit matul l-ewwel 6 sa 12-il xahar wara l-kostruzzjoni.

Is-superfiċje għandha tikseb il-karatteristiċi meħtieġa minnha mill-inqas erba’ ġimgħat wara l-kostruzzjoni.

L-istabbiltà biż-żmien tiġi ddeterminata primarjament bl-ippolixxjar u bit-tballit ikkawżati mill-vetturi li jinstaqu fuq is-superfiċje. Hija għandha tiġi kkontrollata perjodikament kif ġie ddikjarat fil-punt 1.5.

4.2. Il-manutenzjoni tas-superfiċje

Kwalunkwe fdalijiet mhux kompatti jew trabijiet li jistgħu jnaqqsu b’mod sinjifikanti l-fond effettiv tal-istruttura għandhom jitneħħew mis-superfiċje. Il-melħ jista’ jimmodifika s-superfiċje b’mod temporanju jew saħansitra b’mod permanenti b’tali mod li jiżdiedu l-ħsejjes u, għalhekk, mhuwiex irrakkomandat li jintuża l-melħ sabiex iħoll is-silġ.

4.3. Pavimentar mill-ġdid taż-żona tat-test

Jekk ikun hemm bżonn li tiġi pavimentata mill-ġdid il-korsa tat-test, normalment ikun hemm bżonn biss li tiġi pavimentata mill-ġdid l-istrixxa tat-test (b’wisa’ ta’ 3 metri kif indikat fil-Figura Ap4-1) fejn jinstaqu l-vetturi, diment li ż-żona tat-test barra l-istrixxa tkun issodisfat ir-rekwiżiti tal-kontenut tal-ispazji residwi jew tal-assorbiment tal-ħsejjes meta ġiet imkejla.

5. Id-dokumentazzjoni tas-superfiċje u tat-testijiet imwettqa fuqha

5.1. Id-dokumentazzjoni tas-superfiċje tat-test

Id-dejta li ġejja għandha tingħata f’dokument li jiddeskrivi s-superfiċje tat-test:

(a) il-post fejn tinsab il-korsa tat-test;

(b) it-tip ta’ sustanza li tgħaqqad, l-ebusija tas-sustanza li tgħaqqad, it-tip ta’ aggregat, id-densità teoretika massima tal-konkrit (‘DR’), il-ħxuna tal-kisi tas-superfiċje u l-kurva ta’ gradazzjoni stabbiliti minn kampjuni li ttieħdu mill-korsa tat-test;

(c) il-metodu tat-tballit (pereżempju; it-tip ta’ romblu, il-massa tar-romblu, in-numru ta’ passati li jingħataw);

(d) it-temperatura tat-taħlita, it-temperatura tal-arja ambjentali u l-veloċità tar-riħ waqt it-tqegħid tas-superfiċje;

(e) id-data meta tqiegħdet is-superfiċje u l-identità tal-kuntrattur;

(f) ir-riżultati tat-testijiet kollha, jew għall-inqas ir-riżultati tal-aktar test riċenti, inklużi: (i) il-kontenut tal-ispazji residwi ta’ kull kampjun; (ii) il-postijiet fiż-żona tat-test minn fejn ittieħdu l-kampjuni biex jitkejlu l-ispazji; (iii) il-koeffiċjent tal-assorbiment tal-ħsejjes ta’ kull kampjun (jekk tkejjel), li jispeċifika r-riżultati għal kull kampjun u għal kull medda tal-frekwenza, kif ukoll il-medja globali; (iv) il-postijiet fiż-żona tat-test minn fejn ittieħdu l-kampjuni għall-kejl tal-assorbiment; (v) il-fond tal-istruttura, inkluż in-numru ta’ testijiet u d-devjazzjoni standard; (vi) l-istituzzjoni responsabbli mit-testijiet (i) u (iii) u t-tip ta’ tagħmir li ntuża; (vii) id-data tat-test(ijiet) u d-data ta’ meta ttieħdu l-kampjuni mill-korsa tat-test.

5.2. Id-dokumentazzjoni tat-testijiet tal-ħsejjes tal-vetturi

Fid-dokument li jiddeskrivi t-test(ijiet) tal-ħsejjes tal-vetturi, għandu jiġi ddikjarat jekk ir-rekwiżiti kollha ġewx issodisfati jew le. Ir-referenza għal dokument għandha ssir skont il-punt 5.1.