246 MT Il- Ġurnal Uffi ċjali ta’ l-Unjoni Ewropea 17.12.2008 
 32005R2096 
21.12.2005 IL-ĠURNAL UFFI ĊJALI TA’ L-UNJONI EWROPEA  L 335/13 
REGOLAMENT TAL-KUMMISSJONI (KE) Nru 2096/2005 
tal-20 ta’ Di ċembru 2005 
li jistabbilixxi rekwi żiti komuni g ħall-forniment ta’ servizzi ta’ navigazzjoni bl-ajru  
(Test b’rilevanza g ħaż-ŻEE) 
IL-KUMMISSJONI TAL-KOMUNITAJIET EWROPEJ, 
Wara li kkunsidrat it-Trattat li jistabbilixxi l-Komunità Ewropea, Wara li kkunsidrat ir-Regolament (KE) Nru 550/2004 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill 
tal-10 ta’ Marzu 2004 dwar il-forniment ta' serv izzi ta' navigazzjoni tal-ajru fl-ajru uniku 
Ewropew (ir-Regolament tal-forniment ta' servizz)
1, b’mod partikolari l-Artikoli 4 u 6, 
Billi: (1) Skont ir-Regolament (KE)  Nru 550/2004, il-Kummissjoni je ħtiġilha tistabbilixi r-
rekwiżiti komuni g ħall-forniment ta’ servizzi ta’ navigazzjoni bl-ajru fil-Komunità. 
Għal dan il-g ħan, l-aħjar strument li jipprovdi a pplikazzjoni diretta huwa r-
Regolament. 
(2) Il-forniment ta’ servizzi ta’ navigazzjoni fi ħdan il-Komunità g ħandu jkun so ġġett 
għaċ-ċertifikazzjoni mill-Istati Membri. Il-forn ituri tas-servizzi ta’ navigazzjoni bl-
ajru, b’mod konformi mar-rekwi żiti komuni g ħandhom jir ċievu ċertifikat skont l-
Artikolu 7 tar-Regolament (KE) Nru 55 0/2004. Il-fornituri tas-servizzi ta’ 
navigazzjoni bl-ajru li jistg ħu joperaw ming ħajr ċertifikat g ħandhom jag ħmlu kull 
sforz sabiex ji żguraw konformità mar-rekwi żiti komuni sakemm jippermettilhom l-
istejtus legali tag ħhom. 
(3) L-applikazzjoni tar-rekwi żiti komuni li g ħandhom ji ġu stabbiliti skont l-Artikolu 6 tar-
Regolament (KE) Nru 550/2004 g ħandha tkun ming ħajr preġudizzju g ħas-sovranità 
tal-Istati Membri fuq l-ispazju tal-ajru tag ħhom u għar-rekwiżiti tal-Istati Membri fir-
rigward tal-ordni pubblika, is-sigurtà pubblika u l-affa rjiet relatati mad-difi ża, kif 
stabbilit fl-Artikolu 13 tar-Regolament (KE) Nru 549/2004 tal-Pa rlament Ewropew u 
tal-Kunsill tal-10 Marzu 2004 li jippreskrivi l-qafas g ħall-ħ
olqien tal-Ajru Uniku 
Ewropew (ir-Regolament qafas)2. Ir-rekwi żiti komuni ma g ħandhomx ikopru 
                                                 
1 ĠU L 96, 31.3.2004, p. 10. 
2 ĠU L 96, 31.3.2004, p. 1. 
17.12.2008 MT Il- Ġurnal Uffi ċjali ta’ l-Unjoni Ewropea 247 
 operazzjonijiet militari u ta ħriġ li jaqgħu fi ħdan l-iskop tal-Ar tikolu 1(2) tar-
Regolament (KE) Nru 549/2004. 
(4) Id-definizzjoni ta’ rekwi żiti komuni g ħall-forniment ta’ servizzi ta’ navigazzjoni bl-
ajru għandha tikkunsidra l-istejtus le gali tal-fornituri tas-serviz zi ta’ navigazzjoni bl-
ajru fl-Istati Membri. Barraminhekk, meta  organizzazzjoni j kollha attiv itajiet oħrajn 
apparti l-forniment ta’ servizzi ta’ navigazzjoni bl-ajru, ir-rekwi żiti komuni li je ħtieġu 
jiġu stabbiliti skont l-Artikolu 6 ta r-Regolament (KE) Nru 550/2004 ma g ħandhomx 
japplikaw g ħal attivitajiet o ħrajn jew g ħal riżorsi allokati g ħal attivitajiet lil hinn mill-
forniment ta’ servizzi ta’ navigazzjoni bl-ajru, sakemm ma ssirx dispo żizzjoni biex isir 
mod ieħor. 
(5) L-applikazjoni g ħar-rekwiżiti komuni tal-fornituri tas-serv izzi ta’ navigazzjoni bl-ajru 
għandha tkun proporzjonata skont ir-r iskji relatati mal-karatteristi ċi speċifiċi ta’ kull 
servizz b ħalma huma n-numru u/jew in-natura u l-karatteristi ċi tal-movimenti 
pproċessati. Jekk xi w ħud mill-fornituri tas-servizzi ta’ navigazzjoni bl-ajru jidde ċiedu 
li ma jiħdux vanta ġġ mill-opportunità li jipprovdu servizzi transkonfini u g ħaldaqstant 
jirrinunzjaw g ħad-dritt għal għarfien reċiproku fi ħdan l-ajru uniku Ewropew, awtorità 
nazzjonali ta’ sorveljanza g ħandha tkun intitolata sabiex t ħalli lil dawk il-fornituri tas-
servizz sabiex jikkonforma w ma’, rispettivament, ċerti rekwi żiti ġenerali g ħall-
forniment ta’ servizzi ta’ navigazzjoni bl-ajru u ċerti rekwi żiti speċifiċi għall-
forniment ta’ servizzi tat-traffiku tal-ajru. Konsegwentement, il-kondizzjonijiet relatati 
maċ-ċertifikat g ħandhom jirriflettu n-natu ra u l-iskop tad-deroga. 
(6) Sabiex ji ġi żgurat il-funzjonament propju tal-iskema ta’ ċertifikazzjoni, l-Istati 
Membri g ħandhom jipprovdu lill-Kummissjoni bl-i nformazzjoni rilevanti fuq id-
derogi mog ħtija mill-awtorità nazzjonali ta’ sorveljanza fil-kuntest tar-rapporti 
annwali tag ħhom. 
(7) It-tipi differenti ta’ servizzi ta’ navigazzjoni bl-ajru mhumiex ne ċessarjament so ġġetti 
għall-istess rekwi żiti. Għaldaqstant huwa me ħtieġ li r-rekwi żiti komuni ji ġu aġġustati 
għall-karatteristi ċi speċjali ta’ kull tip ta’ servizz. 
(8) Id-dmir li ting ħata prova tal-konformità g ħandu jkun tal-fornituri tas-servizzi ta’ 
navigazzjoni bl-ajru, g ħall-perjodu ta’ validità ta ċ-ċertifikat u g ħas-servizzi kollha 
koperti. 
(9) Sabiex ti ġi żgurata l-applikazjoni effettiva tar-rekwi żiti komuni, g ħandhom ji ġu 
stabbilti sistemi ta’ supervi żjoni u spezzjoni regolari tal-konformità ma’ dawk ir-
rekwiżiti komuni u mal- kondizzjonijiet spe ċifikati fiċ-ċertifikat. L-awtorità nazzjonali 
ta’ sorveljanza g ħandha teżamina l-adegwatezza ta’ fornitur qabel ma to ħroġ ċertifikat 
u għandha tassigura l-konformità k ontinwa tal-fornituri tas-se rvizz ta’ navigazzjoni bl-
ajru li tkun i ċċertifikat fuq ba żi annwali. Konsegwentement, hija g ħandha tistabbilxxi 
u taġġorna ta’ kull sena programm ta’ spezzjoni i ndikattiv li jkopri lill -fornituri kollha 
li tkun iċċertifikat, abba żi ta’ evalwazzjoni tar-riskji. Il-programm g ħandu jippermetti 
l-ispezzjoni tal-partijiet rilevanti kollha tal-fornituri tas-servizz ta’ navigazzjoni bl-ajru fi żmien raġonevoli. Waqt li tkun qieg ħda tevalwa l-konformità tal-fornituri tas-
servizz tat-traffiku tal-ajru u s-servizzi metereolo ġiċi, l-awtorità nazzjonali ta’ 
sorveljanza g ħandha tkun intitolata ti ċċekkja r-rekwi żiti rilevanti li jkunu ġejjin mill-
obbligi internazzjonali tal-Is tat Membru inkwistjoni. 
248 MT Il- Ġurnal Uffi ċjali ta’ l-Unjoni Ewropea 17.12.2008 
 (10) Revi żjonijiet bejn il-pari tal-awtoritajiet nazzjonali ta’ supervi żjoni għandhom 
jixprunaw appro ċċ komuni g ħas-supervi żjoni tal-fornituri tas-se rvizzi ta’ navigazzjoni 
bl-ajru madwar il-Komunità kollha. Il -Kummissjoni, b’kooperazzjoni mal-Istati 
Membri, g ħandha torganizza dawn ir-revi żjonijiet bejn il-pari, li g ħandhom ji ġu 
kkoordinati mal-attivitajiet li jsiru fi ħdan il-qafas tal-programm ta’ Implimentazzjoni 
tal-Monitora ġġ u l-Appo ġġ tal-ESARR tal-Eurocontrol (ESARR Implementation 
Monitoring and Support - ESIMS) u l-Pr ogramm ta’ Verifika Universali tal-I żvisti 
għas-Sikurezzza (Universal Safety Over sight Audit Progra mm - USOAP) mmexxi 
mill-Organizzazzjoni Internazzjonali tal-Avjazzjoni Ċivili (ICAO). Dan jevita x-
xogħol doppju. Sabiex ikun hemm lok g ħall-iskambju tal-esperjenzi u l-aqwa pratti ċi 
matul revi żjoni bejn il-pari, l-esperti nazzjonali g ħandhom preferibbilment jori ġinaw 
minn awtorità nazzjonali ta’ sorvel janza jew organizzazzjoni rikonoxxuta. 
(11) L-Eurocontrol żviluppat Rekwi żiti Regolatorji tas-Sikurezza (ESARR) li huma tal-
ogħla importanza g ħall-forniment sigur ta’ servizzi tat-traffiku tal-ajru. Skont ir-
Regolament (KE) Nru 550/2004, il-Kummissjoni g ħandha tidentifika  u tadotta d-
dispożizzjonijiet rilevanti ta’ ESARR 3 dwar l-u żu tas-sistemi ta’ ġestjoni tas-
sikurezza mill-fornituri tas-servizz ta’ ġestjoni tat-traffiku tal-ajru (ATM), ESARR 4 
dwar l-evalwazzjoni u t-taffija tar-riskj i fl-ATM u l-ESARR 5 fuq il-persunal tas-
servizzi tal-ATM, ir-rekwi żiti għall-persunal tekniku u tal-in ġinerija li jkunu qieg ħdin 
jassumu responsabbiltajiet relatati mas-si kurezza. Skont l-Artikolu 5 tar-Regolament 
(KE) Nru 550/2004, il-Kummissjoni ppre żentat proposta g ħal Direttiva tal-Parlament 
Ewropew u tal-Kunsill fuq Li ċenzja Komunitarja g ħal Kontrollur tat-Traffiku tal-Ajru3 
li tkopri d-dispo żizzjonijiet tal-ESARR 5 g ħall-kontrolluri tat-traffiku tal-ajru. Huwa 
għaldaqstant mhux xieraq li dawn id-dispo żizzjonijiet ji ġu ripetuti f’dan ir-
Regolament. Madanakollu, g ħandhom ji ġu inklużi dispożizzjonijiet li je ħtieġu lill-
awtorità nazzjonali ta’ sorveljanza sabiex ti ċċekkja jekk il-persunal ta’ fornitur ta’ 
servizzi tat-traffiku tal-ajru , b’mod partikolari l-kontrol luri tat-traffiku tal-ajru, 
għandhomx il-li ċenzja kif suppost, jekk hekk huwa mitlub. 
(12) Huwa wkoll mhux xieraq li ji ġu ripetuti d-dispo żizzjonijiet tal-ESARR 2 dwar ir-
rappurtar u l-evalwazzjoni tal-okkorrenzi ta s-sikurezza fl-ATM, koperti mid-Direttiva 
tal-Kunsill 94/56/KE tal-21 ta’ N ovembru 1994 li tistabbilixxi l-prin ċipji fondamentali 
li jirregolaw l-investigazzjoni ta' a ċċidenti u in ċidenti ta' avjazzjoni ċivili4 u mid-
Direttiva 2003/42/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat-13 ta' Ġunju 2003 dwar 
rapporti ta' okkorrenza fl-avjazzjoni ċivili5. Madankollu, g ħandhom ji ġu introdotti 
dispożizzjonijiet ġodda fuq l-okkorrenzi tas-sikurezza li je ħtieġu li awtorità nazzjonali 
ta’ sorveljanza tara jekk forn itur ta’ servizzi tat-traffiku ta l-ajru, kif ukoll fornitur ta’ 
servizzi ta’ komunikazzjoni, navigazzjoni  jew ta’ sorveljanza, jissodisfax l-
arranġamenti me ħtieġa li jkopru r-rappurtar u l-evalwazz joni ta’ tali okkorrenzi. Id-
dispożizzjonijiet rilevanti ta’ ESARR 1 dwar l-i żvisti fis-sikurezza fl-ATM, u tal-
ESARR 6 fuq is-softwer f’sistemi tal-ATM, g ħandhom ikunu identifikati u adottati 
permezz ta’ atti Komunitarji separati.  
(13) B’mod partikolari, g ħandu jiġi rikonoxxut li, l-ewwelnett il- ġestjoni tas-sikurezza hija 
dik il-funzjoni tas-servizzi tat-traffiku tal-ajru li ti żgura li r-riskji kollha ta’ sikurezza 
                                                 
3 COM(2004) 473, g ħadha mhux ippubblikata fil- Ġurnal Uffi ċjali. 
4 ĠU L 319, 12.12.1994, p. 14. 
5 ĠU L 167, 4.7.2003, p. 23. 
17.12.2008 MT Il- Ġurnal Uffi ċjali ta’ l-Unjoni Ewropea 249 
 ikunu ġew identifikati, evalwati, u mtaffija b’mod sodisfa ċenti, u li, it-tieninett, 
approċċ formali u sistematiku g ħall-ġestjoni tas-sikurezza jimmassimizza l-benefi ċċji 
tas-sikurezza b’mod vi żibbli u tra ċċabbli. Il-Kummissjoni g ħandha ta ġġorna u 
tispeċifika iktar ir-rekwi żiti tas-sikurezza li japplikaw g ħas-servizzi tat-traffiku tal-
ajru, sabiex tassigura l-og ħla livell possibbli ta’ sikurezza ming ħajr preġudizzju g ħal 
tali rwol, kif jista’ ji ġi definit fil-futur mill-A ġenzija Ewropea g ħas-Sigurtà fl-
Avjazzjoni f’din i ż-żona. 
(14) Il-fornituri tas-servizzi  ta’ navigazzjoni bl-ajru g ħandhom joperaw b’konformità mal-
istandards rilevanti tal-ICAO. Bil-g ħan li jiġi ffaċilitat l-għoti ta’ servizzi  transkonfini, 
l-Istati Membri u l-Kummissjoni, b’koope razzjoni mill-qrib mal-Eurocontrol, 
għandhom ja ħdmu sabiex inaqqsu d-differenzi li jkunu ġew innotifikati mill-Istati 
Membri fl-applikazzjoni tal-istandards tal-ICAO fil-qasam tas-servizzi ta’ navigazzjoni bl-ajru sabiex ji ġi ffurmat sett komuni ta’ standards bejn l-Istati Membri 
fi ħdan l-ajru uniku Ewropew b’mod partikolari bil- ħsieb li jiġu żviluppati regoli 
komuni tal-ajru.  
(15) Arran ġamenti nazzjonali differenti fir-ri gward tar-responsabbiltà ma g ħandhomx 
jimpedixxu lil fornitur ta’ servizzi ta’ navigazzjoni bl-ajru milli jid ħol fi ftehim ta’ 
forniment ta’ servizzi transkonfini,  ladarba jkunu stabbilixxew arran
ġamenti sabiex 
ikopru għat-telfien min ħabba ħsarat li jirri żultaw minn obbligi skont il-li ġi applikabbli. 
Il-metodu applikat g ħandu jsegwi r-rekwi żiti legali nazzjonali. L-Istati Membri li 
jippermettu l-forniment ta’ servizzi ta’ na vigazzjoni bl-ajru fl-ispazju tal-ajru tag ħhom 
kollu jew parti minnu ta ħt ir-responsabbiltà tag ħhom ming ħajr ċertifikazzjoni bi qbil 
mar-Regolament (KE) Nru 550/2004 g ħandhom ikopru r-responsa bbiltajiet ta’ dawn 
il-fornituri. 
(16) Filwaqt li ESARR 4 jiddefinixxi l- probabilità tat-tollerabbiltà massima g ħal ATM li 
tikkontribwixxi direttament g ħal inċidenti fir-re ġjun tal-ECAC (Konferenza Ewropea 
tal-Avjazzjoni Ċivili), għadhom ma ġewx stabbiliti probabbili tajiet tat-tollerabbiltà 
massimi g ħall-klassijiet ta’ gravità kollha. L-Istati Membri u l-Kummissjoni, flimkien 
mal-Eurocontrol, g ħandhom iwettqu u ja ġġornaw dawn il-possibiltajiet u ji żviluppaw 
mekkaniżmi sabiex japplikawhom fi ċ-ċirkostanzi differenti.  
(17) Il-mi żuri li għalihom hemm ipprovdut f’dan ir-Regol ament huma bi qbil mal-opinjoni 
tal-Kumitat g ħal Ajru Uniku stabbilit bl-A rtikolu 5 tar-Regolament (KE) 
Nru 549/2004, 
ADOTTAT DAN IR-REGOLAMENT: 
Artikolu 1 
Is-suġġett u l-iskop 
Dan ir-Regolament jis tabbilixxi r-rekwi żiti komuni g ħall-forniment ta’ servizzi ta’ 
navigazzjoni bl-ajru. Madankollu, sakemm l-Anness I jew II ma jag ħmlux dispo żizzjonijiet 
mod ieħor, dawk ir-rekwi żiti komuni ma japplikawx g ħal: 
 (a) attivitajiet o ħra għajr il-forniment ta’ servizzi ta’ navigazzjoni bl-ajru mill-
fornitur; 
250 MT Il- Ġurnal Uffi ċjali ta’ l-Unjoni Ewropea 17.12.2008 
  (b) ri żorsi allokati g ħal attivitajiet ’il hinn mill-forniment ta’ servizzi ta’ navigazzjoni 
bl-ajru. 
Dan ir-Regolament jidentifika u jadotta d-dispo żizzjonijiet obbligatorji tar-Rekwi żiti 
Regolatorji tas-Sikurezza tal-Euroco ntrol (ESARR) li huma rilevanti g ħaċ-ċertifikazzjoni ta’ 
fornituri ta’ servizzi ta ’ navigazzjoni bl-ajru: 
 (a) ESARR 3 dwar l-u żu ta’ sistemi ta’ ġestjoni tas-sikurezza mill-fornituri tas-
servizz ta’ ġestjoni tat-traffiku tal-ajru (ATM), ma ħruġa fis-17 ta’ Lulju 2000; 
 (b) ESARR 4 dwar l-evalwazzjoni u t-taffija tar-riskji fl-ATM, ma ħruġa fil-
5 ta’ April 2001; 
 (c) ESARR 5 dwar il-persunal tas-servizzi tal-ATM, ir-rekwi żiti għal persunal 
tekniku u tal-in ġinerija li jkun responsabbli g ħal dmirijiet relatati mas-sikurezza 
operattiva, ma ħruġa fil-11 ta’ April 2002. 
Artikolu 2 
Definizzjonijiet 
1. Għall-għanijiet ta’ dan ir-Regolament id-definizzj onijiet stabbiliti mir-Regolament (KE) 
Nru 549/2004 g ħandhom japplikaw. 
2. Apparti d-definizzjonijiet imsemmija fil-paragrafu 1, g ħandhom japplikaw id-
definizzjonijiet li ġejjin: 
 (a)‘xog ħol tal-ajru’ g ħandha tfisser operazzjoni ta’ in ġenji tal-ajru li fiha l-in ġenju 
tal-ajru jintu ża għal servizzi spe ċjalizzati b ħalma huma l-agrikultura, il-bini, il-
fotografija, l-ist ħarriġ, l-osservazzjoni u l-patrol , it-tfittxija u s-salvata ġġ jew ir-
riklami fl-ajru; 
 (b)‘trasport kummer ċjali bl-ajru’ g ħandha tfisser kull operazzjoni ta’ in ġenji tal-ajru 
li tinvolvi t-trasport ta’ passi ġġieri, tagħbija jew posta bi ħlas jew kiri; 
 (c)‘sistema funzjonali’ g ħandha tfisser ta ħlita ta’ sistemi, pro ċeduri u ri żorsi umani 
organizzati sabiex iw ettqu funzjoni fi ħdan il-kuntest tal-ATM; 
 (d)‘avjazzjoni ġenerali’ g ħandha tfisser kull operazzjoni bl-in ġenji tal-ajru minbarra 
dawk bi trasport bl-ajru kummer ċjali jew xog ħol fl-ajru; 
 (e)‘awtorità nazzjona li ta’ sorveljanza’ g ħandha tfisser il-korp jew korpi ma ħtur(in) 
jew stabbilit(i) mill-Istati Membri b ħala l-awtorità nazzjonali tag ħhom skont l-
Artikolu 4 tar-Regolament (KE) Nru 549/2004; 
 (f)‘periklu’ g ħandha tfisser kull kundizzj oni, avveniment, jew ċirkostanza li tista’ 
tikkaġuna inċident; 
 (g)‘organizzazzjoni operattiva’ g ħandha tfisser organizzazzj oni responsabbli mill-
forniment ta’ servizzi tekni ċi u tal-inġiniera li jappo ġġjaw servizzi tat-traffiku tal-
ajru, komunikazzjoni, navigazzjoni jew sorveljanza; 
17.12.2008 MT Il- Ġurnal Uffi ċjali ta’ l-Unjoni Ewropea 251 
  (h)‘riskju’ g ħandha tfisser il-kombinazzjoni tal-pr obabilità globali, jew il-frekwenza 
tal-okkorrenza ta’ effett ta’ ħsara kkaġunat minn periklu u l-gravità ta’ dak l-effett; 
 (i)‘assigurazzjoni tas-sikurezza’ g ħandha tfisser l-a zzjonijiet ippjanati u sistemati ċi 
kollha me ħtieġa sabiex ikun hemm fidu ċja adegwata li prodott, servizz, 
organizzazzjoni jew sistema funzj onali tikseb livelli ta’ sikurezza a ċċettabli jew 
tollerabbli; 
 (j)‘objettiv ta s-sikurezza’ g ħandha tfisser stqarrija kwalita ttiva jew kwantitattiva li 
tiddefinixxi l-frekwenza jew il-probabilità  massima li biha huwa mistenni li jse ħħ 
periklu; 
 (k)‘rekwi żit tas-sikurezza’ g ħandha tfisser mezz ta’ taffija tar-riskji, kif definit mill-
istrateġija ta’ taffija tar-riskji li jikseb objettiv partikol ari tas-sikurezza, inklu ż 
rekwiżiti organizzattivi, operattivi, pro ċedurali, funzjonali, ta’ rendiment, u ta’ 
interoperabbiltà jew karatteristi ċi ambjentali; 
 (l)‘servizzi’ g ħandha tfisser jew servizzi ta’ na vigazzjoni bl-a jru jew grupp ta’ 
servizzi ta’ navigazzjoni bl-ajru. 
3. ‘Fornitur ta’ servizzi ta ’ navigazzjoni bl-ajru’ g ħandha tinftiehem li tinkludi 
organizzazzjoni li tkun applikat g ħal ċertifikat li jipprovdi tali servizzi. 
Artikolu 3 
L-għoti taċ-ċertifikati 
1. Sabiex jiksbu ċ-ċertifikat ne ċessarju biex ikunu jistg ħu jipprovdu servizzi ta’ navigazzjoni 
bl-ajru, u ming ħajr preġudizzju g ħall-Artikolu 7(5) tar-Regol ament (KE) Nru 550/2004, il-
fornituri tas-servizzi ta ’ navigazzjoni bl-ajru g ħandhom jikkonformaw mar-rekwi żiti ġenerali 
komuni stabbiliti fl-Anness I kif ukoll mar-rekwi żiti addizzjonali spe ċifiċi stabbiliti fl-
Annessi II sa V g ħal dan ir-Regolament skont it- tip ta’ servi zz li jipprovdu, so ġġett għad-
derogi skont l-Artikolu 4. 
2. Awtorità nazzjonali ta’ sorveljanza g ħandha tivverifika l-konformità  tal-fornitur tas-servizz 
ta’ navigazzjoni bl-ajru mar-rekwi żiti komuni qabel to ħroġ iċ-ċertifikat lil dak il-fornitur. 
3. Il-fornitur tas-servizzi ta’ navigazzjoni bl-ajru g ħandu jikkonforma mar-rekwi żiti komuni 
mhux aktar tard minn meta jo ħroġ iċ-ċertifikat skont l-Artikol u 7 tar-Regolament (KE) 
Nru 550/2004. 
Artikolu 4 
Derogi 
1. Permezz ta’ deroga mid-dispo żizzjonijiet tal-Artikolu 3(1), ċerti fornituri ta’ servizzi ta’ 
navigazzjoni bl-ajru jistg ħu jiddeċiedu li ma jag ħmlux użu mill-opportunità li jipprovdu 
servizzi trans konfini u jistg ħu jirrinunzjaw id-dritt g ħal rikonoxximent re ċiproku fi ħdan l-ajru 
uniku Ewropew. 
252 MT Il- Ġurnal Uffi ċjali ta’ l-Unjoni Ewropea 17.12.2008 
 Huma jistg ħu, f’dawk i ċ-ċirkostanzi, japplikaw g ħal ċertifikat li jkun limitat g ħall-ispazju tal-
ajru taħt ir-responsabbiltà tal-Istat Membru msemmi  fl-Artikolu 7(2) tar-Regolament (KE) 
Nru 550/2004. 
Sabiex issir tali applikazjoni, il-fornitur tas-servizzi tat-traffiku tal-ajru g ħandu jipprovdi 
servizzi jew g ħandu jippjana li jipprovdihom biss fir-rigward ta’ kategorija wa ħda jew aktar 
minn dawn li ġejjin: 
 (a) avjazzjoni ġenerali; 
 (b) xog ħol bl-ajru; 
 (c) trasport kummer ċjali bl-ajru riservat g ħal inġenji tal-ajru b’inqas minn 10 
tunnellati pi ż waqt it-tlug ħ jew inqas minn 20 sit tal-passi ġġieri; 
 (d) trasport kummer ċjali bl-ajru b’inqas minn 10000 moviment fis-sena, 
irrispettivament mill-pi ż massimu waqt it-tlug ħ u n-numru ta’ sedili tal-passi ġġieri, 
‘movimenti’ ji ġu magħduda bħala t-total tat-tlug ħ u nżul u kkalkulati b ħala medja 
fuq it-tliet snin pre ċedenti.  
Sabiex issir tali applikazjoni, il-fornitur  tas-servizzi ta’ navigazzjoni bl-ajru g ħajr fornitur ta’ 
servizzi tat-traffiku tal-ajru g ħandu jkollu fatturat gro ss ta’ EUR 1000000 jew inqas fir-
rigward tas-servizzi li jipprovdi jew li jkun qieg ħed jippjana li jipprovdi. 
Fejn, min ħabba raġunijiet oġġettivi pratti ċi, fornitur ta’ servizz ta’ navigazzjoni bl-ajru ma 
jkunx jista’ jipprovdi evidenza li huwa jissodisfa dawk il-kriterj i, awtorità nazzjonali ta’ 
sorveljanza tista’ ta ċċetta figuri jew tbassir analogu fir-rigward tal-og ħla limiti li jkun sar qbil 
fuqhom fit-tielet u fir- raba subparagrafi.  
Meta jkun qieg ħed jippreżenta tali applikazjoni, fornitur ta’ servizzi ta’ navigazzjoni bl-ajru 
għandu jissottometti lill-awtorità nazzj onali ta’ sorveljanza, fl-istess ħin, l-evidenza rilevanti 
rigward il-kriterji ta’ kwalifika. 
2. Awtorità nazzjonali ta’ sorveljanza tista’ tag ħti ċerti derogi spe ċifiċi lil applikanti li 
jissodisfaw il-kriterji ta’ paragrafu 1, bi proporzjon mal- kontribuzzjoni tag ħhom lejn il-
ġestjoni tat-traffiku tal-ajru fl-ispazju tal-ajru ta ħt ir-responsabbiltà tal-Istat Membru. 
Dawk id-derogi jistg ħu jirrelataw biss mar-rekwi żiti tal-Anness I, so ġġett għall-eċċezzjonijiet 
li ġejjin: 
 (a) parti 1, il- ħila u l-kompetenza teknika u operattiva; 
 (b) parti 3.1, il- ġestjoni tas-sikurezza; 
 (c) parti 5, ir-ri żorsi umani; 
 (d) parti 8.1, forniment miftu ħ u trasparenti tas-servizzi. 
3. Barra mid-derogi li hemm referenza g ħalihom fil-para grafu 2, awtorità nazzjonali ta’ 
sorveljanza tista’ tag ħti derogi lill-applikanti li jipprovdu servizzi ta’ informazzjoni dwar 
titjiriet minn ajrudromi billi joperaw regolarment mhux i żjed minn po żizzjoni wa ħda ta’ 
xogħol fi kwalunkwe ajrudrom. G ħandha tag ħmel dan b’mod proporzjonali mal-
17.12.2008 MT Il- Ġurnal Uffi ċjali ta’ l-Unjoni Ewropea 253 
 kontribuzzjoni tal-applikanti g ħal ġestjoni tat-traffiku tal-ajru fl-ispazju tal-ajru li jaqa’ ta ħt ir-
responsabbiltà tal-Istat Membru. 
Dawk id-derogi jistg ħu jirrigwardaw ir-rekwi żiti li ġejjin biss tal-Anness II, parti 3: 
 (a) ir-responsabbiltà tal- ġestjoni tas-sikurezza kif ukoll se rvizzi u fornimenti esterni 
(skont parti 3.1.2); 
 (b) l-ist ħarriġ dwar is-sikurezza (skont parti 3.1.3); 
 (c) ir-rekwi żiti tas-sikurezza g ħall-evalwazzjoni u t-taffija tar-riskji fir-rigward tal-
bidliet (parti 3.2). 
4. Ma għandhomx jing ħataw derogi mir-rekwi żiti li hemm imsemmija fl-Annessi III, IV jew 
V. 
5. Bi qbil mal-Anness II tar-Regolament (KE) Nru 550/2004, awtorità nazzjonali ta’ 
sorveljanza g ħandha: 
 (a) tispe ċifika n-natura u l-g ħan tad-deroga fil-ko ndizzjonijiet marbuta ma ċ-ċertifikat 
billi tindika l-istejtus legali; 
 (b) tillimta l-validità ta ċ-ċertifikat fir-rigward ta’ żmien; u 
 (c) timmonitorja jekk il-fornituri tas- servizzi ta’ navigazzjoni bl-ajru jibqg ħux 
jikkwalifikaw g ħad-deroga. 
Artikolu 5 
It-turija tal-konformità 
1. Il-fornituri ta’ servizzi  ta’ navigazzjoni bl-ajru g ħandhom jipprovdu l-evidenza rilevanti 
kollha sabiex juru konformità mar-rekwi żiti komuni applikabbli fuq talba tal-awtorità 
nazzjonali ta’ sorveljanza. Il -fornituri tas-servizz ta ’ navigazzjoni bl-ajru jistg ħu jagħmlu użu 
sħiħ mid-dejta e żistenti. 
2. Fornitur i ċċertifikat ta’ servizzi ta’ navigazzjoni bl-ajru g ħandu jgħarraf lill-awtorità 
nazzjonali ta’ sorveljanza b’bidliet ippj anati fil-forniment tas-servizzi tieg ħu li jistg ħu 
jaffetwaw il-konformità tieg ħu mar-rekwi żiti komuni applikabbl i jew mal-kondizzjonijiet 
marbuta ma ċ-ċertifikat. 
3. Fornitur i ċċertifikat ta’ servizzi tat-traffiku tal-ajru g ħandu jgħarraf lill-awtorità nazzjonali 
ta’ sorveljanza b’bidliet ippjanati relatati ma s-sikurezza fir-rigward tal-forniment ta’ servizzi 
tat-traffiku tal-ajru. 
4. Meta fornitur i ċċertifikat ta’ servizzi ta’ navigazz joni bl-ajru ma jibqax konformi mar-
rekwiżiti komuni applikabbli je w mal-kondizzjonijiet marbuta ma ċ-ċertifikat, l-awtorità 
nazzjonali ta’ sorveljanza kompetenti g ħandha tie ħu deċiżjoni fi żmien mhux itwal minn 
xahar. B’din id-de ċiżjoni l-awtorità nazzjonali ta’ sorveljanza g ħandha teħtieġ lill-fornitur tas-
servizz ta’ navigazzj oni bl-ajru li jie ħu azzjoni korrettiva. 
254 MT Il- Ġurnal Uffi ċjali ta’ l-Unjoni Ewropea 17.12.2008 
 Id-deċiżjoni għandha tiġi mgħarrfa minnufih lill-fornitur tas-se rvizz ta’ navigazzjoni bl-ajru 
rilevanti. 
L-awtorità nazzjonali ta’ sorveljanza g ħandha tassigura li l- azzjoni korrettiva tkun ġiet 
implimentata qabel tg ħarraf bl-approvazzjoni tag ħha lill-fornitur tas-servizzi ta’ navigazzjoni 
bl-ajru rilevanti. Meta l-awtori tà nazzjonali ta’ sorveljanza ti kkonsidra li l-azzjoni korrettiva 
ma ġietx implimentata kif xieraq fi żmien il-perjodu miftiehem, g ħandha tie ħu miżuri ta’ 
infurzar xierqa skont l-Arti kolu 7(7) tar-Regolament (KE)  Nru 550/2004 u l-Artikolu 9 tar-
Regolament (KE) Nru 549/2004 filwaqt li tikkunsidra l- ħtieġa li tiżgura l-kontinwità tas-
servizzi. 
Artikolu 6 
Il-faċilitazzjoni tal-monitora ġġ tal-konformità 
Bi qbil mal-Artikolu 2(2) tar-Regolament (K E) Nru 550/2004, il-fornitu r tas-servizzi ta’ 
navigazzjoni bl-ajru g ħandu jiffa ċilita l-ispezzjonijiet u l-ist ħarriġ mill-awtorità nazzjonali ta’ 
sorveljanza jew minn orga nizzazzjoni rikonoxxuta li ta ġixxi f’isem dan tal-a ħħar, inklużi ż-
żjarat fuq il-post u ż-żjarat ming ħajr avviż minn qabel. 
Il-persuni awtorizzati g ħandu jkollhom is-setg ħa li jwettqu l-atti li ġejjin:  
 (a) je żaminaw ir-rekords, id-dejta, il-pro ċeduri u kull materjal ie ħor rilevanti g ħall-
forniment tas-servizzi ta’ navigazzjoni bl-ajru; 
 (b) jie ħdu kopji ta’ jew siltiet mill-partiji et minn tali rekords, dejta, pro ċeduri u 
materjal ie ħor; 
 (c) jitolbu spjegazzjoni orali fuq il-post;  (d) jid ħlu f’bini rilevanti, artijiet jew mezzi ta’ trasport relevanti. 
Tali spezzjonijiet u st ħarriġ għandhom jitwettqu b’konformità mad-dispo żizzjonijiet legali tal-
Istat Membru li g ħandhom isiru fih. 
Artikolu 7 
Konformità kontinwa 
L-awtorità nazzjonali ta’ sorveljanza g ħandha, abba żi tal-evidenza li jkollha g ħad-
dispożizzjoni tag ħha, timmonitorja ta’ kull sena l-konformità kontinwa tal-fornituri tas-
servizzi ta’ navigazzj oni bl-ajru li tkun i ċċertifikat. 
Għal dan il-g ħan, l-awtorità nazzjonali ta’ sorveljanza g ħandha tistabbilixxi u ta ġġorna ta’ 
kull sena, programm ta’ spezzjoni indikattiv li jkopri lill-fornituri kollha li tkun i ċċertifikat u 
abbażi tal-evalwazzjoni tar-riskji asso ċjati mal-operazzjonijiet di fferenti li jikkostitwixxu s-
servizzi provduti. Hija g ħandha tikkonsulta mal-fornituri tas-se rvizzi ta’ navigazzjoni bl-ajru 
kkonċernati kif ukoll ma’ kull awtorità  nazzjonali ta’ sorveljanza kkon ċernata, jekk ikun 
possibbli, qabel ji ġi stabbilit tali programm. 
17.12.2008 MT Il- Ġurnal Uffi ċjali ta’ l-Unjoni Ewropea 255 
 Il-programm g ħandu jindika l-intervall previst tal- ispezzjonijiet tas-siti diferenti. 
Artikolu 8 
Ir-Regolament tas-sikurezza tal-persunal tekniku u tal-in ġinerija 
Fir-rigward tal-forniment ta’ servizzi relata ti mat-traffiku tal-ajru, il-komunikazzjoni, in-
navigazzjoni jew sorveljanza, l-awtorità n azzjonali ta’ sorveljanza jew kwalunkwe awtorità 
oħra maħtura mill-Istat Membru sabiex taqdi dan id-dmir trid: 
 (a) to ħroġ regoli ta’ sikurezza xierqa g ħall-persunal te kniku u tal-in ġinerija li jkun 
qiegħed iwettaq dmirijiet relatati mas-sikurezza; 
 (b) tassigura kontroll adegwat u propizju tal-persunal tekniku u tal-in ġinerija 
assenjati minn kwalunkwe dmir ta’ organiz zazzjoni operattiva sabiex dan jassumi 
dmirijiet relatati mas-sikurezza; 
 (c) jekk ikun hemm ra ġunijiet validi u wara investigazzjoni xierqa, tie ħu azzjoni 
adegwata fir-rigward tal-or ganizzazzjoni operattiva u/ jew il-persunal tekniku u l-
inġiniera tagħha li ma jissodisfawx id-dispo żizzjonijiet tal-Anness II, parti 3.3; 
 (d) tivverifika li jkunu fis-se ħħ metodi xierqa li ji żguraw li terzi persuni inkarigati 
mid-dmirijiet operattivi relatati mas-sikurezza jissodisfaw id-dispo żizzjonijiet tal-
Anness II, parti 3.3. 
Artikolu 9 
Il-proċedura tar-revi żjoni mill-pari 
1. Il-Kummissjoni, li ta ġixxi f’kooperazzjoni mal-Istati Membri g ħandha torganizza 
reviżjonijiet mill-pari ta’ awtoritajiet nazzjonali ta’ supervi żjoni skont il-paragrafi 2 sa 6. 
2. Reviżjoni mill-pari g ħandha ssir minn tim ta’ esperti nazzjonali. It-tim irid ikun mag ħmul 
minn esperti li jkunu ġejjin minn g ħallinqas tliet Stati Membri differenti. L-esperti ma 
għandhomx jie ħdu sehem fir-revi żjonijiet mill-pari fl-Istat Memb ru fejn huma impjegati. Il-
Kummissjoni g ħandha tistabbilixxi u żżomm grupp ta’ esperti nazzjonali ma ħturin mill-Istati 
Membri, li g ħandu jkopri l-aspetti kollha tar-rekwi żiti komuni kif elenkati fl-Artikolu 6 tar-
Regolament (KE) Nru 550/2004. 
3. Mhux inqas minn tliet xhur qabel revi żjoni mill-pari, il-Kummissjoni g ħandha tinforma lill-
Istat Membru u lill-awtorità nazzjonali ta’ sorveljanza kkon ċernata bir-revi żjoni mill-pari, id-
data li fiha hija mistennija li ssir u l-identità tal-esperti li jkunu qieg ħdin jieħdu sehem fiha. 
L-Istat Membru li l-awtorità nazzjonali ta’ sorveljanza tieg ħu hija so ġġetta għal reviżjoni 
għandu japprova t-tim ta’ esperti qabel issir ir-revi żjoni. 
4. Fi żmien tliet xhur wara r-revi żjoni, it-tim ta’ revi żjoni għandu jfassal, permezz ta’ 
konsensus, rapport li jista’ jkun fih rakkomandazzjonijiet. Il-Kummissjoni g ħandha ssejja ħ 
laqgħa mal-esperti u l-awtorità nazzjonali ta ’ sorveljanza sabiex tiddiskuti r-rapport. 
256 MT Il- Ġurnal Uffi ċjali ta’ l-Unjoni Ewropea 17.12.2008 
 5. Il-Kummissjoni g ħandha tibg ħat ir-rapport lill -Istat Membru kkon ċernat. Dan tal-a ħħar 
jista’, fi żmien tliet xhur minn meta jir ċevih, jippre żenta l-osservazzjonijiet tieg ħu; dawk l-
osservazzjonijiet g ħandhom jinkludu, meta jkun hemm b żonn, il-mi żuri li tkun ħadet jew li 
taħseb li tkun ser tie ħu sabiex twie ġeb għar-reviżjoni fi żmien stipulat. 
Sakemm ma jkunx sar qbil fuqu mal-Istat Membru kkon ċernat, ir-rapport ta’ revi żjoni u l-
follow-up ma g ħandhomx ji ġu ppubblikati. 
6. Il-Kummissjoni g ħandha tinforma lill-Istati Membri permezz tal-Kumitat tal-Ajru Uniku 
bit-tisjibiet ewlenin ta’ dawn ir-revi żjonijiet fuq ba żi annwali.  
Artikolu 10 
Dħul fis-seħħ 
Dan ir-Regolament g ħandu jidħol fis-seħħ fit-tielet jum wara  l-pubblikazzjoni tieg ħu fil-
Ġurnal Uffi ċjali tal-Unjoni Ewropea . 
Dan ir-Regolament g ħandu jorbot fl-intier tieg ħu u huwa applikabbli direttament fl-Istati 
Membri kollha. 
Magħmul fi Brussell, 20 ta’ Di ċembru 2005. 
Għall-Kummissjoni 
Jacques BARROT Viċi-President 
17.12.2008 MT Il- Ġurnal Uffi ċjali ta’ l-Unjoni Ewropea 257 
 ANNESS I  
REKWIŻITI ĠENERALI  GĦALL-FORNIMENT  TA’  SERVIZZI  TA’  
NAVIGAZZJONI  BL-AJRU 
1. IL-KOMPETENZA U L- ĦILA TEKNIKA U OPERATTIVA 
Fornitur ta’ servizzi ta’ navigazzjoni bl-ajru g ħandu jkun kapa ċi jipprovdi s-servizzi b’mod 
sigur, effi ċjenti, kontinwu u sostenibbli b’m od konsistenti ma’ kw alunkwe livell ra ġjonevoli 
ta’ domanda ġenerali għal spazju tal-ajru partikolari. G ħal dan il-g ħan, huwa g ħandu jżomm 
kompetenza u ħila teknika u operattiva adegwata. 
2. L-ISTRUTTURA ORGANIZZATTIVA  U L-AMMINISTRAZZJONI 
2.1. L-istruttura organizzattiva Fornitur tas-servizzi ta’ navigazzjoni bl-ajru g ħandu jistabbilixxi u jmexxi l-organizzazzjoni 
tiegħu skont struttura li tappo ġġja l-forniment kontinwu, sigur u effi ċjenti tas-servizzi. 
L-istruttura organizzattiva g ħandha tiddefinixxi: 
 (a) l-awtorità, id-dmirijiet u r-responsabbi ltajiet tad-detenturi tal-karigi nominati, 
b’mod partikolari tal-personal amministrat tiv responsabbli minn f unzjonijiet relatati 
mas-sikurezza, il-kwalità, is-s ikurezza, il-finanzi u mir-ri żorsi umani; 
 (b) ir-relazzjoni u l-linji ta’ rapporta r bejn il-partijiet differenti u l-pro ċessi tal- 
organizzazzjoni. 
2.2. Il-ġestjoni organizzattiva 
Fornitur ta’ servizzi ta’ navigazzjoni bl-ajru g ħandu jipprodu ċi pjan kummer ċjali li jkopri 
perjodu minimu ta’ ħames snin. Dan il-pjan kummer ċjali għandu: 
 (a) jistabbilixxi l-miri u l-g ħanijiet ġenerali tal-fornitur tas-servizzi ta’ navigazzjoni 
bl-ajru u l-istrate ġija tiegħu lejn l-ilħuq tagħhom b’konsistenza ma’ kull pjan ġenerali 
fit-tul tal-fornitur u mar-rekwi żiti rilevanti Komunitarji rilevanti g ħall-i
żvilupp tal-
infrastruttura jew ta’ teknolo ġija oħra; 
 (b) ikun fih o ġġettivi tar-rendiment xierqa fir-rigward tal-kwalità u l-livell ta’ 
servizz, is-sikurezza u l-effi ċjenza fil-prezz. 
Fornitur ta’ servizzi ta’ navigazzjoni bl-ajru g ħandu jipprodu ċi pjan annwali li jkopri s-sena 
ta’ wara li jispe ċifika aktar il-karatterist ċi tal-pjan kummer ċjali u jiddeskrivi kwalunkwe bidla 
li tkun saritlu. 
Il-pjan annwali g ħandu jkopri d-dispo żizzjonijiet li ġejjin fuq il-livell u l-kwalità tas-servizz 
bħalma huma l-livelli mistennija ta’ kapa ċità, sikurezza u dewmien li jsofru t-titjiriet kif ukoll 
fuq arranġamenti finanzjarji:  
258 MT Il- Ġurnal Uffi ċjali ta’ l-Unjoni Ewropea 17.12.2008 
  (a) informazzjoni dwar l-implim entazzjoni ta’ infrastruttura ġdida jew ta’ żviluppi 
oħrajn u dikjarazzjoni fuq kif dawn sejrin jikkontribwixxu g ħat-titjib tal-livell u l-
kwalità tas-servizzi; 
 (b) indikaturi tal-prestazzjoni li permezz tag ħhom ikunu jistg ħu jiġu evalwati b’mod 
raġjonevoli kemm il-livell kif ukoll il-kwalità tas-servizz; 
 (c) il-po żizzjoni finanzjarja mist ennija fuq perjodu ta’ żmien qasir tal-fornitur tas-
servizz kif ukoll kwalunkwe bidla g ħal jew impatt fil-pjan kummer ċjali. 
3. IS-SIKUREZZA U L- ĠESTJONI TAL-KWALITÀ 
3.1. Il-ġestjoni tas-sikurezza 
Fornitur ta’ servizzi ta ’ navigazzjoni bl-ajru g ħandu jieħu ħsieb is-sikurezza tas-servizzi 
tiegħu kollha. Huwa u jag ħmel dan, g ħandu jistabbilixxi mezzi ta’ komunikazzjoni formali 
mal-imsie ħba kollha li jistg ħu jinfluwenzaw direttament is -sikurezza tas-servizzi tieg ħu. 
3.2. Sistema ta’ ġestjoni tal-kwalità 
Fornitur ta’ servizzi ta’ navigazzjoni bl-ajru g ħandu jkollu fis-se ħħ, mhux iktar tard minn 
sentejn wara d-d ħul fis-seħħ ta’ dan ir-Regolament, sistema ta’ ġestjoni ta’ kwalità li tkopri s-
servizzi ta’ navigazzj oni bl-ajru kollha li ji pprovdi skont il-prin ċipji li ġejjin. Hija g ħandha: 
 (a) tiddefinixxi politika ta ’ kwalità b’tali mod li ji ġu sodisfatti l- ħtiġiet ta’ utenti 
differenti bl-a ħjar mod possibbli; 
 (b) tistabbilixxi programm ta’ assigur azzjoni tal-kwalità li jkun jinkludi pro ċeduri 
mfasslin sabiex jivverifikaw li l-operazzjonijiet kollha jkunu qeg ħdin isiru bi qbil 
mar-rekwi żiti, l-istandards u l-pro ċeduri applikabbli; 
 (c) tag ħti evidenza tal-funzjonament tas-sist ema ta’ kwalità permezz ta’ manwali u 
dokumenti ta’ monitora ġġ; 
 (d) ta ħtar rappre żentanti amministrattivi sabiex jim monitorjaw il-konformità ma’, u 
l-adegwatezza tal-pro ċeduri sabiex ikunu żgurati pratti ċi operattivi siguri u effi ċjenti; 
 (e) twettaq revi żjonijiet tas-sistema ta’ kwalità fis-se ħħ u tieħu azzjonijiet ta’ 
rimedju, kif xieraq. 
Ċertifikat EN ISO 9001, ma ħruġ minn organizzazzjoni akkredita ta b’mod xieraq, li jkopri s-
servizzi ta’ navigazzjoni  bl-ajru tal-fornitur g ħandu jiġi kkunsidrat b ħala prova bi żżejjed ta’ 
konformità. Il-fornitur ta’ servizzi ta’ navigazzjoni bl-ajru g ħandu jaċċetta li jipprovdi d-
dokumentazzjoni relatata ma ċ-ċertifikazzjoni lill-a wtorità nazzjonali ta’ sorveljanza hekk kif 
din titlobha. 
3.3. Il-manwali ta l-operazzjonijiet 
Fornitur tas-servizzi ta ’ navigazzjoni bl-ajru g ħandu jipprovdi u j żomm aġġornati manwali 
tal-operazzjonijiet li g ħandhom x’jaqsmu mal-forniment tas-servizzi tieg ħu għall-użu mill-
persunal tal-operazzjoniji et. F’dan il-manwal g ħandu jiżgura li: 
17.12.2008 MT Il- Ġurnal Uffi ċjali ta’ l-Unjoni Ewropea 259 
  (a) il-manwal tal-operazzjonijiet jinkl udi struzzjonijiet u informazzjoni me ħtieġa 
mill-persunal tal-operazzjonijiet biex iwettaq dmirijietu; 
 (b) partijiet rilevanti tal-ma nwal tal-operazzjonijiet huma a ċċessibbli g ħall-persunal 
ikkonċernat; 
 (c) il-persunal tal-operazzjonijiet ji ġi minnufih infurmat bl-emendi li jsiru fil-manwal 
tal-operazzjonijiet li japplikaw g ħal dmirijietu kif ukoll g ħad-dħul fis-seħħ tagħhom. 
4. IS-SIGURTÀ 
Fornitur tas-servizzi ta’ navigazzjoni bl-ajru g ħandu jistabbilixxi sistema ta’ ġestjoni ta’ 
sigurtà li ti żgura: 
 (a) is-sigurtà tal-fa ċilitajiet u tal-persunal tieg ħu sabiex jimpedixxi interferenza 
illegali mal-forniment tas-servizzi; 
 (b) is-sigurtà tad-dejta operattiva li jir ċievi jew li jipprodu ċi jew juża xort’oħra, 
sabiex l-a ċċess għaliha jkun limitat g ħal dawk biss li jkunu awtorizzati jag ħmlu dan. 
Is-sistema ta’ ġestjoni ta’ sigurtà g ħandha tiddefinixxi: 
 (a) il-pro ċeduri relatati mal-evalwazzjon i u t-taffija ta’ riskju g ħas-sigurtà, il-
monitoraġġ u t-titjib tas-sigurtà, revi żjonijiet dwar is-sigurtà u t-tixrid tal-g ħarfien; 
 (b) il-mezzi mfassla sabiex ji kxfu ksur tas-sigurtà u li jwi ssu lill-persunal bi twissijiet 
xierqa ta’ sigurtà; 
 (c) il-mezzi sabiex jitra żżnu l-effetti ta’ ksur ta s-sigurtà u sabiex ji ġu identifikati 
proċeduri ta’ azzjoni ta’ r kupru u ta’ taffija sabiex  jimpedixxu milli dan jer ġa’ jseħħ. 
Fornitur ta’ servizzi ta’ navigazzjoni bl-ajru g ħandu jiżgura ċ-ċertezza tas-sigurtà fil-persunal 
li jħaddem, jekk ikun hemm b żonn, u jikkoordina mal-awtoritajiet ċivili u militari rilevanti 
sabiex jiżgura s-sigurtà tal-fa ċilitajiet, il-persunal u l-informazzjoni.  
5. RIŻORSI UMANI 
Fornitur ta’ servizzi ta ’ navigazzjoni bl-ajru g ħandu jimpjega persunal im ħarreġ bix-xieraq 
sabiex jiżgura li l-forniment tas-servizzi tieg ħu jkunu siguri, effi ċjenti, kontinwi u sostenibbli. 
F’dan il-kuntest, g ħandu jistabbilixxi politiki g ħar-rekluta ġġ u t-taħriġ tal-persunal.  
6. IS-SAĦĦA FINANZJARJA 
6.1. Il-kapa ċità ekonomika u finanzjarja 
Fornitur ta’ servizzi ta’ navigazzjoni bl-ajru g ħandu jkun kapa ċi jirrispetta l-obbligi finanzjarji 
tiegħu, bħalma huma l-ispejje ż fissi u varjabbli tal-operazzjonijiet jew l-ispejje ż tal-
investimenti kapitali. G ħandu juża sistema ta’ kontabilità tal-ispejje ż xierqa. G ħandu juri l-
abilità tieg ħu permezz tal-pjan annwali kif imsemmi f’parti 2.2 ta’ dan l-Anness kif ukoll 
permezz tal-karti tal-bilan ċ u r-rendikonti ppre żentati skont l-istatut legali. 
260 MT Il- Ġurnal Uffi ċjali ta’ l-Unjoni Ewropea 17.12.2008 
 6.2. L-awditjar finanzjarju 
Bi qbil mal-Artikolu 12(2) tar-Regolament (KE) Nru 550/2004, fornitur ta’ servizzi ta’ 
navigazzjoni bl-ajru g ħandu juri li tkun qieg ħda ssirlu verifika  indipendenti fuq ba żi regolari. 
7. OBBLIGI U KOPERTURA MILL-ASSIKURAZZJONI 
Fornitur ta’ servizzi ta’ navigazzjoni bl-ajru g ħandu jkollu fis-se ħħ arranġamenti li jkopru l-
obbligi legali tieg ħu li jirriżultaw mil-li ġi applikabbli. 
Il-metodu w żat biex jipprovdi l-kopertura g ħandu jkun wie ħed xieraq g ħat-telfien u g ħall-
ħsara potenzjali inkwistj oni, billi jikkunsidra l-istejtus lega li tal-fornitur ta’ servizzi ta’ 
navigazzjoni bl-ajru u l-livell disponibbli tal-kopertura tal-polza tal-assikurazzjoni. 
Fornitur ta’ servizzi ta’ navigazzjoni bl-ajru li jir ċievi servizzi ming ħand fornitur ie ħor ta’ 
servizzi ta’ navig azzjoni bl-ajru g ħandu jiżgura li l-ftehimiet ikopru l-allokazzjoni tal-obbligi 
ta’ bejniethom. 
8. IL-KWALITÀ TAS-SERVIZZI 
8.1. Servizzi ta’ forniment miftu ħa u trasparenti 
Fornitur ta’ servizzi ta’ navigazzjoni bl-ajru g ħandu jipprovdi s-servizzi tieg ħu b’mod miftu ħ 
u trasparenti. G ħandu jippubblika l-kundizzjonijiet g ħall-aċċess tas-servizzi tieg ħu u għandu 
jistabbilixxi pro ċess ta’ konsultazzjoni formali mal-utenti tas-serizzi tieg ħu fuq bażi regolari, 
sew jekk individwalment kif ukoll jekk kollettivament, u mill-inqas darba fis-sena. 
Fornitur ta’ servizzi ta’ na vigazzjoni bl-ajru ma g ħandux jiddiskrimina fuq il-ba żi ta’ 
nazzjonalità jew identità tal-utent jew il-klassi ta’ utenti skont il-li ġi Komunitarja applikabbli. 
8.2. Pjanijiet ta’ kontin ġenza 
Mhux aktar tard minn sena wara ċ-ċertifikazzjoni, fornitur ta’ serv izzi ta’ naviga zzjoni bl-ajru 
għandu jkollu fis-se ħħ pjanijiet ta’ kontin ġenza għas-servizzi kollha li jipprovdi f’ka ż ta’ xi 
episodju li jwassal biex is-servizzi li joffri je ħżienu jew ji ġu interrotti. 
9. IR-REKWI ŻITI TA’ RAPPURTAR 
Fornitur ta’ servizzi ta’ navigazzjoni bl-ajru g ħandu jkun kapa ċi jipprovdi rapport annwali tal-
attivitajiet tieg ħu lill-awtorità nazzjonali ta’ sorv eljanza rilevanti. Dan ir-rapport g ħandu 
jkopri r-ri żultati finanzjarji ming ħajr preġudizzju g ħall-Artikolu 12 tar-Regolament (KE) 
Nru 550/2004, kif ukoll il-prestazzjoni operattiva tieg ħu u kwalunkwe attività u żviluppi 
sinjifikanti o ħra b’mod partikolari fil-qasam tas-sikurezza. 
Bħala minimu, ir-rapport annwali g ħandu jinkludi: 
– evalwazzjoni tal-livell u l- kwalità tas-servizz offrut u l-livell tas-sikurezza provdut, 
– il-prestazzjoni tal-fornitur ta’ servizzi ta’ navigazzjoni bl-ajru meta mqabbla mal-
għanijiet ta’ prestazzjoni st abbiliti fil-pjan kummer ċjali, li tirrokon ċilja l-pretsazzjoni 
attwali mal-pjan annwali bl-u żu tal-indikaturi tal-prestazzjoni stabbiliti fil-pjan 
annwali, 
17.12.2008 MT Il- Ġurnal Uffi ċjali ta’ l-Unjoni Ewropea 261 
 – żviluppi fl-operazzjoniji et u l-infrastruttura, 
– ir-riżultati finanzjarji, sakemm dawn ma jkunux ippubblik ati separatament skont l-
Artikolu 12(1) tar-Regolament (KE) Nru 550/2004, 
– informazzjoni rigward il-pro ċess ta’ konsultazzjoni forma li mal-utenti tas-servizzi 
tiegħu, 
– informazzjoni rigward il-politika tar-ri żorsi umani. 
Il-fornitur ta’ servizzi ta’ navigazzjoni bl-ajru g ħandu jassigura li l-kontenut tar-rapport 
annwali jkun disponibbli g ħall-pubbliku skont il-kundizzjoniji et stabbiliti mill-awtorità 
nazzjonali ta’ sorvelja nza bi qbil mal-li ġi nazzjonali. 
262 MT Il- Ġurnal Uffi ċjali ta’ l-Unjoni Ewropea 17.12.2008 
 ANNESS II  
REKWIŻITI SPEĊIFIĊI GĦALL-FORNIMENT  TA’  SERVIZZI  TAT-TRAFFIKU  
TAL-AJRU   
1. IS-SJIEDA 
Fornitur ta’ servizzi tat-traffiku tal-ajru g ħandu jipprovdi b’mod espli ċitu lill-awtorità 
nazzjonali ta’ sorveljanza mse mmija fl-Artikolu 7(2) tar-Regolament (KE) Nru 550/2004: 
– l-istejtus legali tieg ħu, l-istruttura ta’ sjieda tieg ħu u kull arran ġament li g ħandu 
impatt sinjifikanti fuq il-kontroll tal-assi, 
– kwalunkwe rabta ma’ organizzazzjonijiet mhux involuti fil-forniment ta’ servizzi ta’ 
navigazzjoni bl-ajru, inklu żi l-attivitajiet kummer ċjali li fihom huwa involut jew 
direttament jew permezz ta’ impri żi relatati, li jammontaw g ħal iżjed minn 1 % tad-
dħul mistenni tieg ħu. Barra minn hekk, g ħandu jgħarraf b’kull bidla g ħal kwalunkwe 
azzjonist li jirrappre żenta 10 % jew iktar tat-total tal-ishma tieg ħu. 
Fornitur ta’ servizzi tat-traffiku tal-ajru g ħandu jieħu l-miżuri neċessarji kollha sabiex 
jipprevjeni kwalunkwe sitwazjoni  ta’ kunflitt ta’ inte ress li tista’ tikkomprometti l-forniment 
imparzjali jew o ġġettiv tas-servizzi tieg ħu.  
2. FORNIMENT TA’ SERVIZZI MIFTU Ħ U TRASPARENTI 
Barra mid-dispo żizzjonijiet tal-Anness I, parti 8.1 u meta Stat Membru jidde ċiedi li jorganizza 
l-forniment ta’ servizzi spe ċifiċi tal-ATS f’ambjent kompetittiv, Stat Membru jista’ jie ħu l-
miżuri neċessarji kollha sabiex ji żgura li l-fornituri ta’ dawn is-servizzi spe ċifiċi tat-traffiku 
tal-ajru la jinvolvu ru ħhom f’im ġiba li jkollha b ħala l-għan jew l-effett tag ħha, il-prevenzjoni, 
ir-restrizzjoni jew id-distorsjoni  tal-kompetizzjoni, u lanqas ma g ħandhom jinvolvu ru ħhom 
f’imġiba li twassal g ħal abbuż minn po żizzjoni dominanti skont il-li ġi nazzjonali u 
Komunitarja applikabbli. 
3. IS-SIKUREZZA TAS-SERVIZZI 
3.1. Is-sistema ta’ ġestjoni tas-sikurezza  
3.1.1. Rekwi żiti ta’ sikurezza ġenerali 
Fornitur ta’ servizzi tat-traffiku tal-ajru g ħandu, bħala parti integrali mill- ġestjoni tas-servizzi, 
ikollu fis-se ħħ sistema ta’ ġestjoni tas-sikurezza (SMS) li: 
– tassigura appro ċċ formali, espli ċitu u proattiv g ħall-ġestjoni sistematika tas-sikurezza 
li tissodisfa r-responsabbiltajie t tas-sikurezza fil-forniment tas-servizzi; topera skont 
il-kontroll mani ġerjali s-servizzi u l-arran ġamenti ta’ appo ġġ; u tinkludi, b ħala bażi, 
stqarrija ta’ politika ta’ siku rezza li tiddefinixxi l-appro ċċ fundamentali tal-
organizzazzjoni g ħall-ġestjoni tas-sikurezza (il- ġestjoni tas-sikurezza), 
– tassigura li kull min huwa involut fl-aspet ti ta’ sikurezza tal-forniment ta’ servizzi 
tat-traffiku tal-ajru g ħandu responsabbiltà fir-rigwar d tas-sikurezza individwali g ħall-
17.12.2008 MT Il- Ġurnal Uffi ċjali ta’ l-Unjoni Ewropea 263 
 azzjonijiet tag ħhom infushom, li l-mani ġers huma responsabbli g ħall-prestazzjoni 
tas-sikurezza tad-dipartimenti jew divi żjonijiet rispettivi tag ħhom u li dawk li 
qiegħdin f’kariga g ħolja taħt il-fornitur ikollhom ir-res ponsabbiltà totali tas-sikurezza 
(ir-responsabbiltà tas-sikurezza), 
– tassigura li l-il ħuq ta’ sikurezza sodisfa ċenti fis-servizzi tat-traffiku tal-ajru g ħandu 
jingħata l-ogħla prijorità (il-prijorità tas-sikurezza), 
– tassigura li filwaqt li tipprovdi s-servizzi tat- traffiku tal-ajru, l-g ħan ewlieni tas-
sikurezza g ħandu jkun li tkun minimizzata l-kontribuzzjoni g ħar-riskju ta’ in ċident 
bl-inġenju tal-ajru sakemm dan ikun ra ġjonevolment prattikabbli (l-g ħan tas-
sikurezza). 
3.1.2. Rekwi żiti għas-suċċess fis-sikurezza 
Fi ħdan l-operazzjoni tal-SMS, fornitur ta’ servizzi tat-traffiku tal-ajru g ħandu: 
– jassigura li l-persunal ikun im ħarreġ adegwatament u jkun kompetenti g ħax-xogħol 
meħtieġ minnu, apparti li jkollu li ċenzja xierqa jekk ikun me ħtieġ u jissodisfa r-
rekwiżiti applikabbli g ħas-saħħa fiżika (il-kompetenza), 
– jassigura li funzjoni ta’ ġestjoni ta’ sikurezza tkun iden tifikata mar-responsabbiltà 
tal-organizzazzjoni g ħall-iżvilupp u ż-żamma tas-sistema ta’ ġestjoni tas-sikurezza; 
jassigura li dan il-punt ta’ responsabbiltà jkun indipendenti mill-mani ġers tal-linja 
tax-xogħol, u jkun jaqa’ direttament ta ħt ir-responsabbiltà tal-og ħla livell tal-
organizzazzjoni. Madankollu, fil-ka ż ta’ organizzazzjonijiet żgħar, fejn 
kombinazzjoni ta’ responsabbilt ajiet tista’ timpedixxi bi żżejjed indipendenza f’dan 
ir-rigward, l-arran ġamenti g ħall-assikurazzjoni tas-sikurezza g ħandhom ji ġu 
ssupplimentati permezz ta’ mezzi indipe ndenti addizzjonali ; u jassigura li l-
amministrazzjoni prin ċipali tal-organizzazzjoni tal-forn itur ta’ servizzi tkun involuta 
b’mod attiv fl-i żgurar ta’ ġestjoni tas-sikurezza (responsabbiltà ta’ ġestjoni tas-
sikurezza), 
– jassigura li, fejn ikun prattiku, jinkisbu liv elli kwantitattivi tas-sikurezza u li dawn 
jinżammu għas-sistemi funzjonali kollha (livelli kwantitattivi tas-sikurezza), 
– jassigura li l-SMS ji ġi dokumentat sistematikament b’mod, li juri rabta ċara mal-
politika tas-sikurezza tal-organizzazzj oni (id-dokumentazzjoni tal-SMS), 
– jassigura ġustifikazzjoni adegwata tas-sikurezz a ta’ servizzi u l-provvisti pprovduti 
esternament, wara li jikkunsid ra l-importanza tas-sikurezza fi ħdan il-forniment tas-
servizzi (servizzi esterni u provvisti) tieg ħu, 
– jassigura li l-evalwazzjoni u t-taffija ta r-riskji jsiru b’livell  xieraq biex ikun żgurat li 
tingħata l-kunsiderazzjoni dovuta g ħall-aspetti kollha tal-forniment tal-ATM (l-
evalwazzjoni u t-taffija tar-riskji). Fir-rigward tal-bidliet g ħas-sistema funzjonali tal-
ATM, għandhom japplikaw id-dispo żizzjonijiet tal-parti 3.2 ta’ dan l-Anness, 
– jassigura li l-okkorrenzi operattivi u tekni ċi tal-ATM li huma meqjsuin li g ħandhom 
implikazzjonijiet qawwija fuq is-sikurezza ji ġu investigati minnufih, u li tittie ħed 
kwalunkwe azzjoni korrettiva me ħtieġa (l-okkorrenzi tas-sikurezza). G ħandu juri 
264 MT Il- Ġurnal Uffi ċjali ta’ l-Unjoni Ewropea 17.12.2008 
 wkoll li huwa implimenta r-rekwi żiti fuq ir-rapportar u l-evalwazzjoni tal-okkorrenzi 
tas-sikurezza skont il-li ġi nazzjonali u tal-Komunità applikabbli. 
3.1.3. Rekwi żiti għall-assigurazzjoni  tas-sikurezza 
Fi ħdan l-operazzjoni tal-SMS, fornitur ta’ servizzi tat-traffiku tal-ajru g ħandu jiżgura li: 
– jsiru servejs tas-sikurezza fuq ba żi ta’ rutina, sabiex jirrikmanda titjib fejn me ħtieġ, 
jagħti l-għajnuna, jipprovdi ser ħan-il moħħ lill-mana ġers tas-sikurezza ta’ attivitajiet 
li jaqgħu fi ħdan l-oqsma tag ħhom u li jikkonfermaw il-konf ormità mal-partijiet 
rilevanti tal-SMS (st ħarriġ tas-sikurezza), 
– ikun hemm metodi fis-se ħħ sabiex jindunaw b’bidliet fis-sistemi funzjonali jew 
operattivi li jistg ħu jissuġġerixxu li kwalunkwe element qieg ħed joqrob lejn punt fejn 
standards a ċċettabbli ta’ si kurezza ma jistg ħux jiġu rispettati i żjed, u li tittie ħed 
azzjoni korrettiva (il-monitora ġġ tas-sikurezza), 
– ir-rekords dwar is-sikurezza jin żammu matul l-operazzjoni tal-SMS b ħala l-bażi 
għall-għoti tal-assigurazzjoni tas-sikurezza g ħal dawk kollha asso ċjati ma’, 
responsabbli g ħal jew dipendenti fuq is -servizzi provduti, u g ħall-awtorità nazzjonali 
ta’ sorveljanza (ir-rekords ta’ sikurezza). 
3.1.4. Rekwi żiti għall-promozzjoni tas-sikurezza 
Fi ħdan l-opeazzjoni tal-SMS, fornitur ta’ servizzi tat-traffiku tal-ajru g ħandu jassigura li: 
– l-persunal kollu jkun familjari mal-perikli pot enzjali fir-rigward tas-sikurezza relatati 
mar-responsabbiltajiet tag ħhom (il-familjarità mas-sikurezza), 
– il-lezzjonijiet li jirri żultaw mill-investigazzjonijiet tal-okkorrenzi tas-sikurezza u 
minn attivitajiet ta’ sikurezza o ħrajn jitqassmu fi ħdan l-organizzazzjoni fil-livelli 
maniġerjali u operattivi (it-tixrid tal-informazzjoni), 
– il-persunal kollu huwa m ħeġġeġ b’mod attiv sabiex jipproponi soluzzjonijiet g ħal 
perikli identifikati, u jsiru bidliet biex titj ieb is-sikurezza fejn i kun jidher li dawn 
ikunu meħtieġa (it-titjib fi s-sikurezza). 
3.2. Ir-rekwi żiti tas-sikurezza g ħall-evalwazzjoni u t-taffija tar- riskji fir-rigward tat-tibdiliet 
3.2.1. Sezzjoni 1 
Fi ħdan l-operazzjoni tal-SMS, fornitur ta’ servizzi tat-traffiku tal-ajru g ħandu jiżgura li l-
identifikazzjoni tal-periklu kif ukoll l-ev alwazzjoni u t-taffija tar-riskji jitmexxew 
sistematikament g ħal kull bidla g ħal dawk il-partijiet tas-sistema funzjonali tal-ATM u g ħall-
arranġament ta’ sostenn fi ħdan il-kontroll mani ġerjali, b’mod li jindirizza: 
 (a) i ċ-ċiklu tal-ħajja sħiħ tal-parti kostitwenti tas-sistema funzjonali tal-ATM, mill-
ippjanar tal-bidu u t-tifsira g ħall-operazzjonijiet ta’ wara l-implimentazzjoni, 
manutenzjoni u l-ordni tax-xog ħol; 
 (b) il-komponenti fl-ajru, fl-art u jekk ikun xieraq, il-komponenti spazjali tas-sistema 
funzjonali tal-ATM, permezz ta’ kooperazz joni mal-partijiet responsabbli; u 
17.12.2008 MT Il- Ġurnal Uffi ċjali ta’ l-Unjoni Ewropea 265 
  (c) it-tag ħmir, il-pro ċeduri u r-ri żorsi umani tas-sistema funzjonali tal-ATM, l-
interazzjonijiet bejn dawn l-elementi u l-interazzjonijet bejn il-parti kostitwenta ta ħt 
kunsiderazzjoni u l-bqija tas- Sistema funzjonali tal-ATM. 
3.2.2. Sezzjoni 2 L-identifikazzjoni tal-periklu, il-pro ċessi tal-evalwazzjoni u t-taffija  tar-riskju jridu jinkludu: 
 (a) spjega tal-iskop, il-limitazzjonijiet u l-interfaces tal-parti kostitwenti li tkun 
qiegħda tiġi kkonsidrata, kif ukoll l-identifikazzj oni tal-funzjonijiet li l-parti 
kostitwenti g ħandha twettaq u l-ambjent tal-operazzjon ijiet li fihom hija mistennija li 
topera; 
 (b) spjega tal-objettivi tas-sikurezza g ħandha titpo ġġa fuq il-parti kostitwenti, bl-
inkorporazzjoni ta’: 
– identifikazzjoni tal-perik li kredibbli relatati mal- ATM u l-kundizzjonijiet ta’ 
ħsara, flimkien mal-effetti kombinati tag ħhom, 
– evalwazzjoni tal-effetti li jista’  jkollhom fuq is-sikurezza tal-in ġenju tal-ajru, 
kif ukoll evalwazzjoni fuq il-gravità ta’ dawk l-effetti, bl-u żu tal-iskema ta’ 
klassifikazzjoni tal-gravità li hemm referenza g ħaliha fis-Sezzjoni 4, 
– spjega tat-tollerabilità tag ħhom, f’termini tal-probabbiltà massima tal-
okkorrenza tal-periklu, li tkun ġejja mill-gravità u l-probabilità massima tal-
effetti tal-periklu, b’mod konsistenti ma’ Sezzjoni 4; 
 (c) spjega, kif xieraq, tal-istrate ġija ta’ taffija tar-riskji li: 
– tispeċifika d-difi żi li għandhom ji ġu implimentati kontra perikoli li fihom 
riskji, 
– tinkludi, kif me ħtieġ, l-iżvilupp ta’ rekwi żiti tas-sikurezza li potenzjalment 
għandhom pi ż fuq il-parti kostitwenti li qieg ħda tiġ
i kkunsidrata, jew partijiet 
oħrajn tas-sistema funzjonali tal-ATM je w fuq l-ambjent tal-operazzjonijiet, u 
– tippreżenta assigurazzjoni fuq il-fattibbiltà u l-effika ċja; 
 (d) verifika li l-g ħanijiet tas-sikurezza u r-rekwi żiti tas-sikurezza identifikati kollha 
jkunu intla ħqu: 
– qabel l-implimentazzjoni tag ħha tal-bidla, 
– matul kwalunkwe fa żi ta’ transizzjoni g ħal servizz operattiv, 
– matul il-ħajja operattiva tieg ħu, u 
– matul kwalunkwe fa żi ta’ transizzjoni sakemm ma jibqax jintu ża. 
266 MT Il- Ġurnal Uffi ċjali ta’ l-Unjoni Ewropea 17.12.2008 
 3.2.3. Sezzjoni 3 
Ir-riżultati, ir-ra ġunijiet asso ċjati u l-evidenza tal-pro ċessi ta’ valutazzjoni u ta’ taffija tar-
riskji, inklu ż l-identifikazzjoni tal-periklu, g ħandhom jin ġabru u jiġu ddokumentati b’tali mod 
li jkun żgurat li: 
– jkunu ġew stabbiliti argumenti s ħaħ li juru li l-parti kostitwenti li qieg ħda tiġi 
kkunsidrata, kif ukoll is-sistema funzjonali ġenerali tal-ATA huma, u sejrin jibqg ħu 
tollerabbilment siguri billi jissodisfaw l-g ħanijiet u r-rekwi żiti ta’ sikurezza allokati. 
Dan għandu jinkludi, kif xieraq, spe ċifikazzjonijiet ta’ kull teknika ta’ previ żjoni, 
monitoraġġ jew stħarriġ li jkunu qieg ħdin jintużaw, 
– ir-rekwiżiti ta’ sikurezza kollha relatati mal- implimentazzjoni ta’ bidla huma 
traċċabbli għall-operazzjonijiet /funzjonijiet inti żi. 
3.2.4. Sezzjoni 4 L-identifikazzjoni tal-periklu u l-gravità tal-evalwazzjoni 
Għandha ssir identifikazzjoni sistematika tal-perikli. Il-gravità  tal-effetti tal-perikli f’ambjent 
partikolari tal-operazzjonijiet g ħandha tiġi stabbilita bl-u żu tal-iskema ta’ klassifikazzjoni 
murija fit-tabella li ġejja, filwaqt li l-klassifikazzjoni tal-gravità g ħandha tibba ża fuq argument 
spe
ċifiku li juri l-effett l-iktar probabbli tal-periklu, ta ħt l-agħar ċirkostanzi. 
Il-
klassifikazzjoni 
tal-gravità L-effett fuq l-operazzjonijiet 
1 
(L-agħar) Inċident6 
2 In ċident serju7 
3 In ċident maġġuri assoċjat mal-operazzjoni ta’ in ġenju tal-ajru, fejn is-
sikurezza ta’ in ġenju tal-ajru setg ħet ġiet kompromessa, u li wasslet g ħal 
ċirkostanza fejn in ġenju tal-ajru g ħal ftit ma ħabatx ma’ ie ħor, mal-art jew 
ma’ ostakli o ħra 
4 In ċident sinjifikanti li jinvolvi ċirkostanzi li jindikaw li seta’ se ħħ aċċident, 
inċident serju jew ma ġġuri, kieku r-riskju ma ġiex ġestit fi ħdan il-mar ġni 
tas-sikurezza, jew li kieku in ġenju tal-ajru ie ħor kien fil-qrib 
5 Ebda effett immedjat fuq is-sikurezza 
                                                 
6 Kif definit fid-Direttiva tal-Kunsill 94/56/KE tal-21 ta’ Novembru 1994 li tistabbilixxi l-prin ċipji 
fondamentali li jirregolaw l-investigazzjoni ta' a ċċidenti u in ċidenti ta' avjazzjoni ċivili (ĠU L 319, 
12.12.1994, p. 14). 
7 Kif definit fid-Direttiva tal-Kunsill 94/56/KE tal-21 ta’ Novembru 1994 li tistabbilixxi l-prin ċipji 
fondamentali li jirregolaw l-investigazzjoni ta' a ċċidenti u in ċidenti ta' avjazzjoni ċivili (ĠU L 319, 
12.12.1994, p. 14). 
17.12.2008 MT Il- Ġurnal Uffi ċjali ta’ l-Unjoni Ewropea 267 
 (L-inqas gravi) 
 
Sabiex ikun presuppost l- effett ta’ periklu fuq ope razzjonijiet u sabiex ti ġi stabbilita l-gravità 
tiegħu, l-appro ċċ/proċess sistematiku g ħandu jinkludi l-effetti ta’ pe rikli fuq l-elementi varji 
tas-sistema funzjonali tal-ATM, b ħalma huma l-membri tal-ekwipa ġġ, il-kontrolluri tat-
traffiku tal-ajru, il-kapa ċitajiet funzjonali tal-in ġenji tal-ajru, il-kapa ċitajiet funzjonali tal-parti 
fuq l-art tas-sistema funzjonali tal-ATM, u l-abilità li s-servizzi tat-traffiku tal-ajru ji ġu 
pprovduti b’mod sigur. 
L-iskema tal-klassifikazzjoni tar-riskju L-objettivi tas-sikurezza ibba żati fuq ir-riskji g ħandhom ji ġu stabbiliti skont il-probabilità 
massima tal-okkorrenza tal-perikli, li jkunu ġejjin kemm mill-gravità tal-effetti tieg ħu, kif 
ukoll mill-probabilità massima tal-effett tal-periklu. 
Bħala komplament ne ċessarju g ħall-verifika li l-g ħanijiet kwantitatt ivi stabbiliti ji ġu 
sodisfatti, g ħandhom ji ġu applikati konsiderazzjoni jiet addizzjonali dwar il- ġestjoni tas-
sikurezza sabiex fejn ikun ra ġjonevolment possibbli ti żdied is-sikurezza g ħas-sistema tal-
ATM. 
3.3. Ir-rekwi żiti tas-sikurezza g ħall-persunal tekniku u tal-in ġinerija li jkun responsabbli g ħal 
dmirijiet relatati mas-sikurezza operattiva  
Fornitur ta’ servizzi tat-traffiku tal-ajru g ħandu jiżgura li l-persunal tekniku u tal-in ġinerija 
inkluż il-persunal ta’ organi zzazzjonijiet operattivi se kondarji li j operaw u li ja ħdmu fuq il-
manutenzjoni tat-tag ħmir tal-ATM approvat g
ħall-użu operattiv tieg ħu għandu tagħrif u 
għarfien biżżejjed tas-servizzi li qieg ħein jaħdem fuqhom, tal-effetti reali u potenzjali ta’ 
xogħolu fuq is-sikurezza ta’ dawk is-servi zzi, u l-limitazzjonijiet xierqa tax-xog ħol li jridu 
jiġu applikati. 
Fir-rigward tal-persunal involut fid- dmirijiet relatati mas-sikurezza inklu ż il-persunal ta’ 
organizzazzjonijiet operattivi s ubkuntrattati, il-fornitur ta’ serv izzi tat-traffiku tal-ajru g ħandu 
jiddokumenta l-adegwatezza tal-kompe tenza tal-persunal; l-arran ġamenti tas-sistema ta’ roster 
fis-seħħ sabiex jiżgura kapa ċità u kontinwità suffi ċjenti tas-servizz; l-iskemi tal-kwalifiki tal-
persunal u l-politika, il-politika tat-ta ħriġ tal-persunal, il-pjanijiet g ħat-taħriġ u r-rekords kif 
ukoll l-aran ġamenti għas-supervi żjoni ta’ persunal mhux ikkwalifikat. G ħandu jkun hemm 
proċeduri fis-se ħħ għal każijiet fejn il-kondizzjoni fi żika jew mentali tal- persunal ma tkunx 
ċara. 
Fornitur ta’ servizzi tat-traffiku tal-ajru g ħandu jżomm reġistru ta’ informazzjoni fuq in-
numri, l-istejtus, u l-u żu tal-persunal involut fi dmirijiet relatati mas-sikurezza. Ir-re ġistru jrid: 
 (a) jidentifika l-mani ġers responsabbli g ħal funzjonijiet relatati mas-sikurezza; 
 (b) i żomm rekord tal-kwalifiki ri levanti ta’ persunal tekn iku u operattiv skont il- ħiliet 
u r-rekwiżiti fir-rigward tal-kompetenza me ħtieġa; 
 (c) jispe ċifika l-lok u d-dmirijiet li g ħalihom ikun assenjat il-persunal tekniku u 
operattiv, inklu ż kwalunkwe metodolo ġija ta’ rostering . 
268 MT Il- Ġurnal Uffi ċjali ta’ l-Unjoni Ewropea 17.12.2008 
 4. IL-METODI TA’ ĦIDMA U L-PRO ĊEDURI OPERATTIVI 
Fornitur ta’ servizzi tat-traffiku tal-ajru g ħandu jkun kapa ċi juri li l-metodi ta’ ħidma li ju ża u 
l-proċeduri operattivi huma konformi  mal-istandards fl-Annessi li ġejjin għall-Konvenzjoni 
dwar l-Avjazzjoni Ċivili Internazzjonali sakemm dawn huma rilevanti g ħall-forniment ta’ 
servizzi tat-traffiku tal-ajru fl-ispazju tal-ajru ikkon ċernat: 
– Anness 2 dwar ir-regoli tal-aj ru (l-10 edizzjoni, Lulju 2005), 
– Anness 10 dwar it-telekom unikazzjonijiet ajrunawti ċi, Volum 2 dwar il-pro ċeduri ta’ 
komunikazzjoni (is-6 ed izzjoni, Ottubru 2001 inklu żi l-emendi kollha sa Nru 79), 
– Anness 11 dwar is-servizzi ta t-traffiku tal-ajru (it-13-i l edizzjoni, Lulju 2001 inklu ż 
l-emendi kollha sa Nru 43). 
17.12.2008 MT Il- Ġurnal Uffi ċjali ta’ l-Unjoni Ewropea 269 
 ANNESS III  
REKWIŻITI SPEĊIFIĊI GĦALL-FORNIMENT  TA’  SERVIZZI  METEOROLO ĠIĊI 
1. KOMPETENZA U ĦILA TEKNIKA U OPERATTIVA 
Fornitur ta’ servizzi meteorolo ġiċi għandu jiżgura li l-informazzjoni meteorolo ġika, meħtieġa 
għat-twettiq tal-funzjonijiet ri spettivi u f’forma xierqa g ħall-utenti, tkun disponibbli g ħal: 
– l-operaturi u l-membri tal-ekwipa ġġ tat-titjira g ħall-ippjanar ta’ qabel u ta’ waqt it-
titjira, 
– il-fornituri ta’ servizzi tat-traffiku tal-aj ru u s-servizzi ta’ informazzjoni dwar it-
titjiriet, 
– l-unitajiet ta’ servizzi ta’ tfittxija u salvata ġġ, u 
– l-ajruporti. 
Fornitur ta’ servizzi meteorolo ġiċi għandu jikkonferma l-livell ta’ pre ċiżjoni li jista’ jinkiseb 
fir-rigward tal-informazzjoni mqassma g ħall-operazzjoniiet, inklu ż is-sors ta’ tali 
informazzjoni, filwaqt li ji żgura wkoll li tali informazzjoni titqassam fil- ħin, u tiġi aġġornata 
kif meħtieġ. 
2. IL-METODI TA’ ĦIDMA U L-PRO ĊEDURI OPERATTIVI 
Fornitur ta’ servizzi meteorolo ġiċi għandu jkun kapa ċi juri li l-metodi ta’ ħidma u l-pro ċeduri 
operattivi tieg ħu huma konformi mal-istandards fl-Annessi li ġejjin għall-Konvenzjoni dwar l-
Avjazzjoni Ċivili Internazzjonali sake mm dawn ikunu rilevanti g ħall-forniment ta’ servizzi 
tat-traffiku tal-ajru fl -spazju tal-ajru ikkon ċernat: 
– l-Anness 3 dwar is-servizz meteorolo ġiku għan-navigazzjoni internazzjonali bl-ajru 
(il-15-il edizzjoni, Lulju 2004), 
– Anness 11 dwar is-servizzi ta t-traffiku tal-ajru (it-13-i l edizzjoni, Lulju 2001 inklu ż 
l-emendi kollha sa Nru 43), 
– Anness 14 dwar l-ajrudromi (Volum I: i r-4 edizzjoni, Lulj u 2004; Volum II, it-2 
edizzjoni, Lulju 1995 inklu ż l-emendi kollha sa Nru 3). 
270 MT Il- Ġurnal Uffi ċjali ta’ l-Unjoni Ewropea 17.12.2008 
 ANNESS IV  
REKWIŻITI SPEĊIFIĊI GĦALL-FORNIMENT  TA’  SERVIZZI  TA’  
INFORMAZZJONI  AJRUNAWTIKA 
1. KOMPETENZA U ĦILA TEKNIKA U OPERATTIVA 
Fornitur ta’ servizzi ta’ informazzjoni ajrunawtika g ħandu jiżgura li l-informazzjoni u d-dejta 
jkunu disponibbli g ħall-operazzjonijiet f’forma adatta g ħal: 
– il-persunal li qieg ħed jopera t-titjira, inklu ż il-membri tal-ekwipa ġġ, kif ukoll l-
ippjanar tat-titjira, is-sistemi ta’ ġestjoni tat-titjira u s-simulaturi tat-titjir, u 
– il-fornituri ta’ servizzi tat-tr affiku tal-ajru responsabbli g ħas-servizzi ta’ 
informazzjoni dwar it-titjir, is-servizzi ta’ in formazzjoni tal-ajrudrom i dwar it-titjir, u 
l-forniment tal-informazzjoni ta’ qabel it-titjira. 
Fornitur ta’ servizzi ta’ informazzjoni ajrunawtika g ħandu jiżgura l-integrità tad-dejta u 
għandu jikkonferma l-livell ta’ pre ċiżjoni tal-informazzjoni mqassma g ħall-operazzjonijiet, 
inkluż is-sors ta’ tali informazzjoni, qa bel tali informazzjoni titqassam. 
2. IL-METODI TA’ ĦIDMA U L-PRO ĊEDURI OPERATTIVI 
Fornitur ta’ servizzi ta’ informazzjoni ajrunawtika g ħandu jkun kapa ċi juri li l-metodi ta’ 
ħidma u l-pro ċeduri operattivi tieg ħu huma konformi mal-is tandards fl-Annessi li ġejjin tal-
Konvenzjoni dwar l-Avjazzjoni Ċivili Internazzjonali sakemm dawn ikunu rilevanti g ħall-
forniment ta’ servizzi tat-traffiku tal-ajru fl-ispazju tal-ajru ikkon ċernat: 
– Anness 3 dwar is-servizzi meteorolo ġiċi għan-navigazzjoni fl-ajru internazzjonali (il-
15-il edizzjoni, Lulju 2004), 
– Anness 4 dwar il-kartografija ajrunaw tika (l-10 edizzjoni, Lulju 2001 inklu żi l-
emendi kollha sa Nru 53), 
– Anness 15 dwar is-servizzi ta’ informazzjoni  ajrunawtika (it-12-il edizzjoni, Lulju 
2004). 
17.12.2008 MT Il- Ġurnal Uffi ċjali ta’ l-Unjoni Ewropea 271 
 ANNESS V  
REKWIŻITI SPEĊIFIĊI GĦALL-FORNIMENT  TA’  SERVIZZI  TA’  
KOMUNIKAZZJONI,  NAVIGAZZJONI  JEW  SORVELJANZA   
1. KOMPETENZA U ĦILA TEKNIKA U OPERATTIVA 
Fornitur ta’ servizzi ta’ komunikazz joni, navigazzjoni jew sorveljanza g ħandu jagħmel żgur 
mid-disponibilità, mill-kontinwità, il-pre ċiżjoni u l-integrità tas-servizzi li joffri. 
Fornitur ta’ servizzi ta’ komunikazz joni, navigazzjoni jew sorveljanza g ħandu jikkonferma l-
livell ta’ kwalità tas-servizzi li jkun qieg ħed jipprovdi u g ħandu juri li t-tag ħmir tiegħu huwa 
miżmum regolarment u fejn ikun me ħtieġ, jiġi ikkalibrat. 
2. IS-SIKUREZZA TAS-SERVIZZI 
Fornitur ta’ servizzi ta’ komunikazz joni, navigazzjoni jew sorveljanza g ħandu jkun konformi 
mar-rekwi żiti ta’ Anness II, parti 3 dwar is-sikurezza tas-servizzi. 
3. IL-METODI TA’ ĦIDMA U L-PRO ĊEDURI OPERATTIVI 
Fornitur ta’ servizzi ta’ komunikazz joni, navigazzjoni jew sorveljanza g ħandu jkun kapa ċi juri 
li l-metodi ta’ ħidma u l-pro ċeduri operattivi tieg ħu huma konformi mal-istandards ta’ 
Anness 10 dwar it-telekomuni kazzjonijiet ajrunawti ċi għall-Konvenzjoni dwar l-Avjazzjoni 
Ċivili Internazzjonali (Volum I: il-5 edizzjoni, Lu lju 1996; Volum II: is-6 edizzjoni, Ottubru 
2001; Volum III: l-1 edizzjoni, Lulju 1995; Vo lum IV: it-3 edizzjoni, Lulju 2002; Volum V: 
it-2 edizzjoni, Lulju 2001 inklu ż l-emendi kollha sa Nru 79) sakemm dawn ikunu rilevanti 
għall-forniment ta’ servizzi ta ’ komunikazzjoni, navigazzjoni jew sorveljanza fl-ispazju tal-
ajru ikkon ċernat.