MT Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea L 201/48

DEĊIŻJONI TAL-KUMMISSJONI (UE) 2015/1226

tat-23 ta’ Lulju 2014

dwar l-Għajnuna mill-Istat SA.33963 (2012/C) (ex 2012/NN) implimentata minn Franza favur il-Kamra tal-Kummerċ u tal-Industrija ta’ Angoulême, SNC-Lavalin, Ryanair u Airport Marketing Services

(notifikata bid-dokument numru C(2014) 5080)

(It-test bil-Franċiż biss huwa awtentiku)

(Test b’rilevanza għaż-ŻEE)

IL-KUMMISSJONI EWROPEA,

Wara li kkunsidrat it-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea, u b’mod partikolari l-ewwel subparagrafu tal-Artikolu 108(2) tiegħu (1),

Wara li kkunsidrat il-Ftehim dwar iż-Żona Ekonomika Ewropea, u b’mod partikolari l-Artikolu 62(1)(a) tiegħu,

Wara li l-partijiet interessati ġew mistiedna jressqu l-osservazzjonijiet tagħhom skont dawn l-Artikoli (2), u wara li ġew ikkunsidrati dawn l-osservazzjonijiet,

Billi:

1. IL-PROĊEDURA

(1) Permezz tal-ittra tas-26 ta’ Jannar 2010, il-kumpanija tal-ajru Air France ressqet ilment dwar il-vantaġġi li allegatament irċeviet il-kumpanija tal-ajru Ryanair f’numru ta’ ajruporti reġjonali u lokali Franċiżi. Dan l-ilment jagħmel referenza wkoll għall-kontribuzzjonijiet finanzjarji li l-operatur tal-ajruport ta’ Angoulême Brie Champniers (minn issa ’l quddiem imsejjaħ “l-ajruport ta’ Angoulême”), jiġifieri l-Kamra tal-Kummerċ u tal-Industrija (Chambre de Commerce et d’Industrie) ta’ Angoulême (minn issa ’l quddiem imsejħa “is-CCI ta’ Angoulême”), allegatament ibbenefika minnhom.

(2) Permezz tal-ittra tas-16 ta’ Marzu 2010, il-Kummissjoni bagħtet kopja mhux kunfidenzjali tal-ilment lill-awtoritajiet Franċiżi u stiednet ukoll lill-awtoritajiet Franċiżi biex jipprovdu kjarifiki dwar il-miżuri allegati. L-awtoritajiet Franċiżi bagħtu t-tweġibiet tagħhom permezz tal-ittri tal-31 ta’ Mejju u tas-7 ta’ Ġunju 2010.

(3) Permezz tal-ittra tat-2 ta’ Novembru 2011, il-kumpanija tal-ajru Air France pprovdiet xi tagħrif addizzjonali biex issostni l-ilment tagħha. Permezz tal-ittra tal-5 ta’ Diċembru 2011, il-Kummissjoni bagħtet dawn id-dettalji u talbet lil Franza biex tagħtiha aktar informazzjoni. Fit-22 ta’ Diċembru 2011, l-awtoritajiet Franċiżi talbu li tiġi estiża l-iskadenza biex jagħtu t-tweġiba tagħhom; il-Kummissjoni aċċettat din l-estensjoni permezz tal-ittra tal-4 ta’ Jannar 2012. L-awtoritajiet Franċiżi bagħtu l-kummenti u t-tweġibiet tagħhom permezz tal-ittra tal-20 ta’ Jannar 2012.

(4) Permezz tal-ittra tal-21 ta’ Marzu 2012, il-Kummissjoni nnotifikat lil Franza bid-deċiżjoni tagħha li tagħti bidu għall-proċedura ta’ investigazzjoni formali skont l-Artikolu 108(2) tat-TFUE dwar l-għajnuna potenzjali lill-ajruport ta’ Angoulême u lill-kumpanija tal-ajru Ryanair. Id-eċiżjoni tal-Kummissjoni (minn hawn ’il quddiem imsejħa d-“deċiżjoni ta’ ftuħ”) ġiet ippubblikata f’Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea (3) fil-25 ta’ Mejju 2012.

(5) L-awtoritajiet Franċiżi ppreżentaw il-kummenti u t-tweġibiet tagħhom għall-mistoqsijiet li kien hemm fid-deċiżjoni ta’ ftuħ u għall-mistoqsijiet addizzjonali tal-Kummissjoni permezz tal-ittri tat-22 ta’ Mejju 2012 u tal-21 ta’ Settembru 2012 rispettivament.

(6) Il-kumpaniji Air France, Ryanair u Airport Marketing Services (minn hawn ’il quddiem imsejħa “AMS”) ippreżentaw l-osservazzjonijiet tagħhom matul il-perjodu ta’ żmien previst għal dan l-iskop fid-deċiżjoni ta’ ftuħ. Permezz tal-ittri tal-20 ta’ Awwissu 2012 u tat-3 ta’ Mejju 2013, il-Kummissjoni bagħtet dawn l-osservazzjonijiet lill-awtoritajiet Franċiżi. Fl-ittri tagħha tat-12 ta’ Settembru 2012 u tas-7 ta’ Ġunju 2013, Franza infurmat lill-Kummissjoni li min-naħa tagħha, ma kellhiex osservazzjonijiet xi żżid f’dan ir-rigward.

(7) Il-Kummissjoni rċeviet xi osservazzjonijiet addizzjonali min-naħa ta’ Ryanair fit-13 ta’ April 2012, l-10 ta’ April 2013, l-20 ta’ Diċembru 2013, is-17 ta’ Jannar 2014 u l-31 ta’ Jannar 2014. Dawn l-osservazzjonijiet addizzjonali ntbagħtu lil Franza permezz tal-ittri tat-13 ta’ Lulju 2012, it-3 ta’ Mejju 2013, id-9 ta’ Jannar 2014, it-23 ta’ Jannar 2014 u l-4 ta’ Frar 2014 rispettivament. Fl-ittri tagħha tas-17 ta’ Lulju 2012, l-4 ta’ Ġunju 2013, id-29 ta’ Jannar 2014, it-3 ta’ Frar 2014 u l-21 ta’ Mejju 2014, Franza infurmat lill-Kummissjoni li min-naħa tagħha, ma kellhiex osservazzjonijiet xi żżid f’dan ir-rigward.

(8) Fl-24 ta’ Frar, fit-13 ta’ Marzu u fid-19 ta’ Marzu 2014, wara l-adozzjoni tal-linji gwida tal-Unjoni dwar l-għajnuna mill-Istat għall-ajruporti u l-linji tal-ajru (minn issa ’l quddiem imsejħa “il-linji gwida l-ġodda”) (4), il-Kummissjoni stiednet lil Franza u lill-partijiet interessati biex jipprovdu l-osservazzjonijiet tagħhom dwar l-applikazzjoni tal-linji gwida l-ġodda, speċjalment fil-każ preżenti. Fid-19 ta’ Marzu 2014, l-awtoritajiet Franċiżi ppreżentaw xi osservazzjonijiet f’dan ir-rigward.

(9) Barra minn hekk, fil-15 ta’ April 2014, ġie ppubblikat avviż f’Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea (5), biex jistieden lill-Istati Membri u lill-partijiet interessati jressqu l-kummenti tagħhom, inkluż fil-każ preżenti, fid-dawl tad-dħul fis-seħħ tal-linji gwida l-ġodda. Il-kumpaniji Air France u Transport & Environment ippreżentaw l-osservazzjonijiet tagħhom matul il-perjodu ta’ żmien previst għal dan l-iskop. Permezz tal-ittri tat-28 ta’ Mejju 2014, il-Kummissjoni bagħtet dawn l-osservazzjonijiet lill-awtoritajiet Franċiżi. Fl-ittra tagħha tal-21 ta’ Mejju 2014, Franza infurmat lill-Kummissjoni li min-naħa tagħha, ma kellhiex osservazzjonijiet x’tagħti f’dan ir-rigward.

2. IL-FATTI

2.1. L-operaturi u s-sidien tal-infrastruttura tal-ajruport

(10) Sal-2011, il-ġestjoni tal-ajruport ta’ Angoulême kienet f’idejn is-CCI ta’ Angoulême. Bl-ordni ministerjali tal-20 ta’ Settembru 2002, l-Istat, li dak iż-żmien kien is-sid tal-ajruport ta’ Angoulême, ikkonċeda l-ajruport lis-CCI ta’ Angoulême għal ħames snin. Skont il-ftehim (6) konkluż bejn is-CCI ta’ Angoulême u l-Istat, is-CCI ta’ Angoulême kienet inkarigata mill-bini, il-manutenzjoni u l-operat tal-ajruport. Għal dan il-għan, is-CCI ta’ Angoulême, fir-rwol tagħha ta’ operatur u ta’ korp ta’ ġestjoni tal-ajruport ta’ Angoulême (minn issa ’l quddiem imsejħa “CCI-ajruport”) setgħet tgawdi minn kontabbiltà separata minn dik tad-dipartiment ġenerali tas-CCI ta’ Angoulême (7). Bl-ordni tal-Prefett tat-22 ta’ Diċembru 2006, is-sjieda tal-ajruport ta’ Angoulême mbagħad ġiet ittrasferita għas-Syndicat mixte des aéroports de Charente (minn issa ’l quddiem imsejħa “SMAC”). Għaldaqstant, fl-1 ta’ Jannar 2007, l-SMAC issostitwixxiet lill-Istat fir-rwol ta’ awtorità konċedenti. Minn din id-data ‘l hemm, l-investimenti u l-finanzjamenti kollha tal-ajruport waqgħu taħt ir-responsabbiltà tal-SMAC.

(11) L-SMAC hija responsabbli mis-sistemazzjoni, it-tagħmir, il-manutenzjoni, il-ġestjoni u l-operat tal-ajruport ta’ Angoulême, u tinkludi l-kontea ta’ Charente (minn issa ’l quddiem, “CG16”), il-Communauté d’agglomération du grand Angoulême (minn issa ’l quddiem, “COMAGA”), il-Communauté des communes de Braconne Charente (minn issa ’l quddiem, “CCBC”), is-CCI ta’ Angoulême, il-Communauté des communes de Cognac (minn issa ’l quddiem, “CCC”) u l-Kamra tal-Kummerċ u tal-Industrija ta’ Cognac. Kif indikat fid-deċiżjoni ta’ ftuħ (8), l-istatuti tal-SMAC jipprevedu li l-ispejjeż li jsiru b’rabta mal-ajruport ta’ Angoulême jitqassmu bejn il-membri tagħha.

(12) Wara li estendiet il-konċessjoni mogħtija lis-CCI ta’ Angoulême sal-31 ta’ Diċembru 2008, l-SMAC ikkonkludiet ftehim ta’ sottokuntratti tal-ġestjoni mas-CCI ta’ Angoulême fit-22 ta’ Jannar 2009 (minn issa ’l quddiem imsejjaħ il-“ftehim ta’ sottokuntratti tal-2009”). Mill-1 ta’ Jannar 2009, għal perjodu ta’ tliet snin, l-investimenti li saru bħala parti mill-operat tal-ajruport kienu jaqgħu taħt ir-responsabbiltà tal-SMAC u mhux tas-CCI-ajruport.

(13) Fl-aħħar nett, b’segwitu għal proċedura ta’ akkwist pubbliku kompetittiv, mill-1 ta’ Jannar 2012, il-ġestjoni u l-operat tal-ajruport waqgħu f’idejn il-kumpanija privata SNC-Lavalin (9).

2.2. Il-karatteristiċi tal-ajruport u t-traffiku

(14) Kif imfakkar fid-deċiżjoni ta’ ftuħ, l-ajruport ta’ Angoulême jinsab fil-kontea ta’ Charente u huwa miftuħ għat-traffiku kummerċjali nazzjonali u internazzjonali. Huwa jinsab 75 km bogħod mill-ajruporti ta’ Périgueux u ta’ Limoges, 80 km bogħod mill-ajruport ta’ Niort, u bejn wieħed u ieħor 120 km bogħod mill-ajruporti ta’ La Rochelle u ta’ Bordeaux. Tabella 1 L-ajruporti qrib l-ajruport ta’ Angoulême (1) Niort Périgueux Limoges La Rochelle Bordeaux Tul ta’ żmien f’minuti 93 106 79 119 102 Traġitt f’km 108 110 97 156 127

(15) F’April 2007 ġie interrott is-servizz tal-ajru skedat soġġett għal obbligu ta’ servizz pubbliku (OSP), bejn Angoulême u Lyon, li kien operat minn Twin Jet. Fl-2008 u l-2009, Ryanair kienet qed toffri servizz għal Londra Stansted minn April sa Ottubru, bi frekwenza ta’ tliet rotazzjonijiet kull ġimgħa. Mill-2004 sal-2011, il-movimenti kummerċjali l-oħra tal-ajruport ta’ Angoulême kienu ġejjin l-aktar mit-titjiriet tal-klabbs tal-avjazzjoni jew tal-klabbs tal-ħelikopters u mill-vjaġġi ta’ negozju.

(16) It-traffiku tal-passiġġieri fl-ajruport ta’ Angoulême, hekk kif ippreżentat fil-qosor fit-Tabella 2 hawn taħt, iqiegħdu fil-kategorija D, f’dak li jirrigwarda l-punt 15 tal-Linji Gwida Komunitarji tal-2005 dwar il-finanzjament tal-ajruporti u l-għajnuna mill-Istat tal-bidu ta’ negozju għall-kumpaniji tal-ajru li jitilqu minn ajruporti reġjonali (10) (minn issa ’l quddiem imsejħa “Linji Gwida tal-2005”). Tabella 2 It-traffiku u l-movimenti fl-ajruport ta’ Angoulême (2) Passiġġieri li minnhom, huma ta’ Ryanair % servizz skedat Movimenti 2004 5 496 0 85,53 % 26 731 2005 6 789 0 89,45 % 28 328 2006 6 553 0 94,26 % 24 381 2007 2 362 0 66,30 % 22 868 2008 25 596 24 494 95,69 % 22 650 2009 28 216 27 490 97,43 % 31 358 2010 345 0 0,00 % 24 632 2011 (3) 394 0 0,00 % 26 060

(17) L-analiżi tas-sitwazzjoni finanzjarja tal-ajruport ta’ Angoulême turi li l-ġestjoni tal-pjattaforma ġabet magħha telf sostanzjali fuq il-perjodi kkunsidrati. B’kollox, il-kontribuzzjonijiet mogħtija lill-korp ta’ ġestjoni tal-ajruport għall-operat tal-ajruport matul il-perjodu 2004-2011, telgħu għal EUR 1 0 2 32 310 (11). L-investimenti mhux statali li saru mill-korp ta’ ġestjoni tal-ajruport matul il-perjodu 2004-2011 kienu jammontaw għal EUR 1 2 77 000. Il-finanzjament tagħhom ġie assigurat mill-awtoritajiet territorjali interessati, u mbagħad mill-SMAC u mis-CCI-ajruport (12).

3. DESKRIZZJONI DETTALJATA TAL-MIŻURI

3.1. L-appoġġ finanzjarju mogħti lill-ajruport

3.1.1. Qafas kuntrattwali għas-sussidji mogħtija lill-ajruport

(18) Parti mill-investimenti u mid-defiċit tal-operat tal-ajruport ta’ Angoulême tħallsu mis-CG16, is-COMAGA u s-CCBC, wara l-ftehim ta’ sħubija (13) (minn issa ’l quddiem imsejjaħ il-“Ftehim tal-2002”) li kkonkludew mas-CCI ta’ Angoulême. Dan il-ftehim sar wara l-għoti mill-Istat ta’ konċessjoni għat-tagħmir pubbliku lokali. Minħabba f’hekk, is-CG16, is-COMAGA u s-CCBC ipprovdew, sal-31 ta’ Diċembru 2006, appoġġ finanzjarju lis-CCI ta’ Angoulême għall-operat tal-ajruport (14). L-SMAC reġgħet assumiet l-impenji msemmija fil-Ftehim tal-2002 fl-1 ta’ Jannar 2007.

(19) Skont il-ftehim ta’ sottokuntratti tal-2009, l-SMAC kopriet id-defiċit operattiv tas-CCI-ajruport għall-perjodu 2009-2011. It-tqassim tal-kontribuzzjonijiet bejn il-membri kostitwenti tal-SMAC f’dak li jikkonċerna l-ispejjeż attribwiti għall-ajruport ta’ Angoulême għadu, għal dan il-perjodu, identiku għal dak previst fil-Ftehim tal-2002.

(20) Fl-aħħar nett, kif ġie rrimarkat qabel, l-impriża SNC-Lavalin ilha tieħu ħsieb il-ġestjoni tal-ajruport ta’ Angoulême mill-1 ta’ Jannar 2012, fil-qafas ta’ kuntratt pubbliku ta’ operat ta’ sitt snin, mogħti mill-SMAC (15). Kull kandidat għas-sejħa għall-offerti (16) kellu jipproponi pjan ta’ orjentament strateġiku li jiddistingwi bejn “xenarju bażi” (17) u “xenarju proattiv” (18). L-awtorità li tiddelega marret għat-tieni xenarju.

3.1.2. L-investimenti fl-infrastruttura

(21) Id-dettalji tal-kontribuzzjonijiet li effettivament tħallsu lis-CCI-ajruport mid-diversi awtoritajiet pubbliċi għall-finanzjament ta’ investimenti fl-infrastruttura tal-ajruport huma stabbiliti fid-deċiżjoni ta’ ftuħ (19). Il-Kummissjoni tfakkar li l-investimenti mhux statali li saru mis-CCI-ajruport matul il-perjodu 2004-2011 telgħu għal EUR 1 2 77 000. Il-finanzjament tagħhom ġie assigurat mill-awtoritajiet territorjali interessati (CG16, COMAGA, CCBC) u mbagħad mill-SMAC u mis-CCI-ajruport.

(22) Dawn l-investimenti kienu maħsuba li jestendu r-runway b’50 metru sabiex l-ajruport ta’ Angoulême jkollu l-karatteristiċi tekniċi meħtieġa biex jilqa’ fih lill-kumpaniji tal-ajru li jistgħu jikkontribwixxu għat-tkabbir tat-traffiku tal-ajru. L-awtoritajiet Franċiżi jisħqu wkoll li x-xogħlijiet ta’ manutenzjoni tal-ajruport u l-istallazzjonijiet modulari l-aktar kellhom l-għan li jissodisfaw l-istandards regolatorji li japplikaw għall-istabbilimenti li jilqgħu lill-pubbliku.

(23) Bl-eċċezzjoni tal-prerogattivi statali, l-SMAC kienet ilha responsabbli mill-ispiża u l-immaniġġjar tal-investimenti għas-sistemazzjoni u għat-tagħmir tal-ajruport mill-1 ta’ Jannar 2012. Minkejja li ma ġiex stabbilit programm definittiv, dawn l-investimenti ġew stmati li jammontaw għal EUR 1 2 00 000 matul il-perjodu 2012-2017 (20).

3.1.3. Il-finanzjament tal-kostijiet marbuta mal-mandati statali

(24) Il-Ftehim tal-2002 jeskludi espliċitament, mill-kamp ta’ applikazzjoni tiegħu, l-investimenti direttament marbuta mal-mandati statali. Skont l-awtoritajiet Franċiżi, dawn il-kostijiet (21) ikopru l-ispejjeż operazzjonali, it-tagħmir ta’ sikurezza (22) u t-tagħmir ta’ sigurtà (23). Dawn l-ispejjeż jinqasmu kif ġej: Tabella 3 L-ispejjeż marbuta mas-sigurtà u mas-sikurezza (EUR) Sena 2002 2003 2004 2005 2006 2007 2008 2009 2010 2011 Sikurezza 2 44 858 2 34 727 2 43 989 2 55 209 2 92 450 2 55 555 5 36 194 5 17 307 4 63 595 3 15 065 Sigurtà 59 490 1 08 626 1 20 002 1 30 078 1 11 919 59 943 2 76 869 2 54 428 57 206 45 269 Spejjeż tal-amministrazzjoni 0 0 0 0 0 0 0 77 174 52 080 36 033 Total 3 04 348 3 43 353 3 63 991 3 85 287 4 04 369 3 15 498 8 13 063 8 48 909 5 72 881 3 96 367

(25) Dawn l-ispejjeż ġew koperti, fuq bażi pro rata tal-imposti tad-deprezzament, mit-taxxa tal-ajruport u minn sussidji addizzjonali tal-Fond għall-Ajruporti u għat-Trasport bl-Ajru (Fonds d’intervention pour les aéroports et le transport aérien – FIATA), u mill-2008 ġew sostitwiti minn żieda fit-taxxa tal-ajruport. It-taxxa tal-ajruport, stabbilita skont l-Artikolu 1609 quatervicies tal-Kodiċi Ġenerali tat-taxxi, tinġabar mill-operaturi tal-ajruporti li fihom it-traffiku ta’ imbarkamenti u żbarkamenti qabeż l-5 000 passiġġier matul is-sena kalendarja preċedenti. Ordni ministerjali tistabbilixxi l-lista tal-ajruporti kkonċernati u t-tariffa tat-taxxa li tapplika għal kull ajruport (24).

(26) Skont l-awtoritajiet Franċiżi, ir-riżorsi miġbura b’dan il-mod jinqasmu kif ġej: Tabella 4 Ir-rikavati mir-riżorsi allokati għall-finanzjament ta’ attivitajiet statali (EUR) Sena 2002 2003 2004 2005 2006 2007 2008 2009 2010 2011 Dħul mit-taxxa 45 560 48 704 26 087 30 657 32 673 11 995 1 30 734 82 1 359 1 644 Żieda 0 0 0 0 0 0 7 86 190 8 38 362 5 82 712 1 33 340 FIATA 3 89 000 1 31 802 2 96 639 3 36 184 3 07 806 5 90 775 0 0 0 0 Total 4 34 560 1 80 506 3 22 726 3 66 841 3 40 479 6 02 770 9 16 924 8 38 444 5 84 071 1 34 984

3.1.4. Sussidji tal-operat

(27) Sal-2008, is-CG16, is-COMAGA u s-CCBC koprew id-defiċit tal-operat u ħallsu l-akkonti ta’ self f’konformità mal-Ftehim tal-2002, filwaqt li s-CCI ta’ Angoulême ħallset il-bilanċ tad-defiċit eventwali permezz ta’ kontribuzzjoni mis-servizz ġenerali tagħha (25). Il-limitu massimu tad-defiċit annwali kopert mill-partijiet kontraenti għall-Ftehim tal-2002, li inizjalment kien ta’ EUR 3 50 000, żdied mill-2004 ‘l hemm. Fl-aħħar nett, l-SMAC ikkumpensat għad-defiċit kollu tal-operat tas-CCI-ajruport mill-2008, u wara l-1 ta’ Jannar 2009, id-data li fiha l-SMAC ħadet impenn skont is-sottokuntratt tal-2009.

(28) B’kollox, il-kontribuzzjonijiet mogħtija lis-CCI-ajruport għall-operat tal-ajruport ta’ Angoulême matul il-perjodu 2004-2011, jinqasmu kif ġej: Tabella 5 L-ammont ta’ sussidji tal-operat li rċeviet is-CCI-ajruport (eluf ta’ EUR) Sena 2004 2005 2006 2007 2008 2009 2010 2011 Sussidji 801,38 999,23 1 295,37 1 222,77 1 896,21 1 679,63 1 313,90 1 023,82

(29) Sa mill-2012, SNC-Lavalin ġiet aġġudikata l-operat tal-ajruport skont kuntratt pubbliku. Ix-xenarju bażi u x-xenarju proattiv deskritti hawn fuq (ara n-noti f’qiegħ il-paġna 17 u 18) ippreżentaw, abbażi tar-riżultat tat-tbassir tal-operat, l-ammont massimu tal-kontribuzzjoni ta’ bbilanċjar iffinanzjata mill-SMAC u l-livell tar-remunerazzjoni ta’ rata fissa mogħtija lid-delegat. L-offerti ppreżentati minn SNC-Lavalin kienu dawn li ġejjin: Tabella 6 Il-limitu massimu tas-sussidji tal-operat u tar-remunerazzjoni mogħtija lil SNC-Lavalin (bit-taxxi inklużi) – Ix-xenarju bażi (EUR) Sena 2012 2013 2014 2015 2016 2017 Kontribuzzjoni ta’ bbilanċjar 4 01 000 3 64 000 3 74 000 3 57 000 3 50 000 3 42 000 Remunerazzjoni 1 79 400 1 79 400 1 79 400 1 79 400 1 79 400 1 79 400 Total 5 80 400 5 43 400 5 53 400 5 36 400 5 29 400 5 21 400 Tabella 7 Il-limitu massimu tas-sussidji tal-operat u tar-remunerazzjoni mogħtija lil SNC-Lavalin (bit-taxxi inklużi) – Ix-xenarju proattiv (EUR) Sena 2012 2013 2014 2015 2016 2017 Kontribuzzjoni ta’ bbilanċjar 4 64 722 4 25 471 4 48 416 3 84 230 3 41 228 2 96 389 Remunerazzjoni 1 79 400 1 79 400 1 79 400 1 79 400 1 79 400 1 79 400 Total 6 44 122 6 04 871 6 27 816 5 63 630 5 20 628 4 75 789

3.2. Qafas tariffarju għall-ajruport ta’ angoulême

(30) Is-CCI ta’ Angoulême ħadet erba’ deċiżjonijiet tariffarji suċċessivi, u minnhom l-SMAC approvat l-aħħar tnejn: Tabella 8 L-imposti ajrunawtiċi tal-ajruport ta’ Angoulême (EUR) Tariffi fil-15/06/2003 Tariffi fl-01/12/2005 Tariffi fl-01/01/2009 Tariffi fl-01/06/2010 Inżul Diversi kategoriji Diversi kategoriji Diversi kategoriji Diversi kategoriji L-inżul B737-800 284,56 296,77 296,81 305,94 Dwal tar-runway 26,25 27,35 27,35 35 Parkeġġ (kull siegħa u kull tunnellata lil hinn minn sagħtejn) 0,25 0,26 0,26 0,27 Passiġġieri tal-Unjoni 3,61 3,76 2,76 2,85 Imposta għall-passiġġieri b’diżabbiltà u b’mobbiltà mnaqqsa (4) — — — 0,42

(31) Il-kumpaniji li jippjanaw titjiriet regolari setgħu jkunu soġġetti għal ftehim speċifiku, skont is-servizzi meħtieġa. F’dan il-kuntest, setgħu jingħataw xi rifużjonijiet (26).

3.3. Ir-relazzjonijiet ma’ Ryanair

3.3.1. Il-kuntratti konklużi ma’ Ryanair u ma’ Airport Marketing Services

(32) Wara l-pubblikazzjoni ta’ sejħa Ewropea għal proġetti (27), ġew konklużi żewġ kuntratti fit-8 ta’ Frar 2008 bejn l-SMAC u, min-naħa l-waħda, il-kumpanija tal-ajru Ryanair u, min-naħa l-oħra, l-impriża Airport Marketing Services, li hija 100 % sussidjarja ta’ Ryanair (minn issa ’l quddiem “AMS”). L-iskop ta’ dawn iż-żewġ kuntratti (minn issa ’l quddiem imsejħa “il-Ftehimiet tal-2008”) huwa li joħolqu servizz tal-ajru regolari bejn l-ajruport ta’ Angoulême u dak ta’ Londra Stansted.

(33) Il-kuntratt konkluż ma’ Ryanair jirrigwarda s-servizzi tal-ajruport (minn issa ’l quddiem imsejjaħ “il-Kuntratt tas-Servizzi tal-Ajruport”). Il-kuntratt konkluż ma’ AMS (minn issa ’l quddiem imsejjaħ “il-Kuntratt tas-Servizzi ta’ Kummerċjalizzazzjoni”) jikkonċerna s-servizzi ta’ promozzjoni u ta’ kummerċjalizzazzjoni tal-linja.

(34) Il-Ftehimiet tal-2008 ġew konklużi għal ħames snin minn meta tiġi mnedija l-linja (28). Minkejja li l-ebda kuntratt komparabbli ma ġie konkluż ma’ kumpanija tal-ajru oħra, id-deċiżjoni tariffarja tal-1 ta’ Marzu 2009 tiġbor dawn il-miżuri tariffarji kollha. Din id-deċiżjoni ssemmi “kontribuzzjoni għall-kost involut fl-iżvilupp tal-linja” ta’ EUR 15, EUR 12 u EUR 9 għal kull passiġġier, għall-ewwel tliet snin minn meta tiġi mnedija l-linja, b’limitu massimu ta’ EUR 4 00 000, EUR 3 00 000 u EUR 2 25 000 rispettivament. Din il-miżura tal-aħħar mhijiex inkluża fid-deċiżjoni tariffarja tal-2010.

3.3.2. Il-Kuntratt tas-Servizzi tal-Ajruport

(35) Skont il-Kuntratt tas-Servizzi tal-Ajruport, Ryanair intrabtet li topera tliet titjiriet fil-ġimgħa matul il-perjodu sajfi (29). Barra minn hekk, hekk kif indikat fid-deċiżjoni ta’ ftuħ (30), l-SMAC offriet lil Ryanair ċertu tnaqqis f’dak li jirrigwarda t-Tariffi Standard fis-seħħ: Tabella 9 L-imposti tal-ajruport applikati għal Ryanair (EUR) Sena 2008 2009 2010 2011 2012 Imposti għal kull passiġġier 1,18 1,44 2,1 2,76 2,76 Imposti tal-inżul għal kull rotazzjoni 252,29 252,29 252,29 252,29 252,29 Imposti tal-groundhandling għal kull rotazzjoni 195 245 245 245 245

(36) L-SMAC intrabtet li żżomm il-livell ta’ dawn l-imposti kemm idum il-kuntratt u li ma timponix, direttament jew indirettament, imposti oħrajn (31). Fl-aħħar nett, il-Kuntratt tas-Servizzi tal-Ajruport kien jistipula li Ryanair trid tħallas xi penali f’każ li din ittemm il-kuntratt (32). Fil-fatt, din il-klawsola kienet tistipula li, jekk il-kuntratt jintemm minn Ryanair qabel ma tgħaddi t-tielet sena tal-applikazzjoni tal-kuntratt, Ryanair tkun trid tħallas EUR 17 000 għar-raba’ sena u EUR 8 500 għall-ħames sena.

3.3.3. Il-Kuntratt tas-Servizzi ta’ Kummerċjalizzazzjoni

(37) Il-Kuntratt tas-Servizzi ta’ Kummerċjalizzazzjoni jissejjes espliċitament fuq l-impenn ta’ Ryanair li topera fuq ir-rotta Angoulême – Londra Stansted deskritta fil-Kuntratt tas-Servizzi tal-Ajruport (33). Permezz ta’ dan il-kuntratt, AMS tintrabat li tipprovdi servizzi ta’ kummerċjalizzazzjoni fuq il-websajt ta’ Ryanair għall-ewwel tliet snin ta’ dan il-kuntratt, bi skambju għal pagament mill-SMAC (34).

(38) Barra minn hekk, minkejja li l-Kuntratt tas-Servizzi ta’ Kummerċjalizzazzjoni ġie ffirmat minn AMS, dan (35) kien jipprevedi li, f’każ li l-kuntratt jintemm min-naħa ta’ Ryanair qabel ma tgħaddi t-tielet sena tal-applikazzjoni tal-kuntratt, Ryanair tkun trid tħallas lill-SMAC penali ta’ EUR 50 000 għar-raba’ sena u penali ta’ EUR 25 000 għall-ħames sena.

3.3.4. L-implimentazzjoni tal-kuntratt mill-SMAC, is-CCI ta’ Angoulême u Ryanair/AMS

(39) Fl-2008 u fl-2009, l-attività kummerċjali ta’ Ryanair kienet tirrappreżenta bejn 95 % u 97 % tat-traffiku tal-ajruport ta’ Angoulême. Din l-attività kienet tuża bejn 25 % u 28 % tal-kapaċità teorika globali tal-ajruport, stmata mill-awtoritajiet Franċiżi għal 1 00 000 passiġġier fis-sena.

(40) Il-flussi finanzjarji bejn il-korp ta’ ġestjoni tal-ajruport, l-SMAC, Ryanair u AMS bejn l-2008 u l-2010 jinqasmu kif ġej: Tabella 10 Fluss finanzjarju bejn l-2008 u l-2010 (EUR) 2008 2009 2010 Total Imposti 54 086 70 294 0 1 24 380 Appoġġ tal-kummerċjalizzazzjoni (5) 4 00 000 3 00 000 0 7 00 000 Trasferiment nett (6) 4 54 086 3 70 294 0 8 24 380

(41) Il-Ftehimiet tal-2008 ma ġewx implimentati lil hinn mis-sena 2009. Wara li, inizjalment, ikkundizzjonat il-kontinwità tas-servizz fl-2010 għaċ-ċessjoni tal-pagamenti previsti mill-Kuntratt tas-Servizzi ta’ Kummerċjalizzazzjoni ta’ EUR 2 25 000 għat-tielet sena u ta’ EUR 4 00 000 għar-raba’ sena, imbagħad għaż-żamma tal-volum ta’ servizzi previsti fil-Kuntratt tas-Servizzi ta’ Kummerċjalizzazzjoni, iżda b’limitazzjoni fuq is-servizz biex ikopri x-xahrejn tas-sajf minflok it-tmien xhur stipulati fil-kuntratt, Ryanair tat in-notifika tagħha li mhux se tibqa’ topera fuq din ir-rotta.

(42) Fit-28 ta’ Ġunju 2010, l-SMAC ressqet talba għal kumpens quddiem il-Qorti Amministrattiva ta’ Poitiers għat-telf li ġarrbet minħabba l-waqfien tal-attivitajiet. Ryanair min-naħa tagħha rreferiet il-kwistjoni lill-Qorti tal-Arbitraġġ Internazzjonali ta’ Londra, li minn dakinhar, il-ġuriżdizzjoni tagħha ġiet ikkontestata mill-SMAC quddiem il-Kunsill tal-Istat. Din l-aħħar proċedura għadha pendenti sa issa.

4. IR-RAĠUNIJIET LI WASSLU BIEX INGĦATA BIDU GĦALL-PROĊEDURA TA’ INVESTIGAZZJONI FORMALI

(43) Fil-qafas tad-deċiżjoni tagħha li tagħti bidu għall-proċedura ta’ investigazzjoni formali, il-Kummissjoni esprimiet xi dubji dwar l-appoġġ finanzjarju mogħti lill-operaturi tal-ajruport (36).

(44) L-ewwel nett, il-Kummissjoni esprimiet xi dubji f’dak li jirrigwarda l-ambitu tal-attivitajiet mhux ta’ natura ekonomika li aktarx jitħallsu mill-awtorità pubblika. Fil-fatt, il-Kummissjoni enfasizzat li l-inklużjoni tal-attivitajiet kollha tal-ajruport ta’ Angoulême fl-ambitu ta’ servizz ta’ interess ekonomiku ġenerali (“SIEĠ”), aktarx li kienet ivvizzjata bi żball manifest ta’ valutazzjoni, fid-dawl tal-ewwel kundizzjoni stabbilita mis-sentenza Altmark (37).

(45) It-tieni nett, il-Kummissjoni esprimiet xi tħassib dwar l-osservanza tat-tieni kundizzjoni tas-sentenza Altmark, li skontha l-parametri li jiddeterminaw l-ammont ta’ kumpens fir-rigward tal-attivitajiet imwettqa jridu jiġu stabbiliti minn qabel.

(46) It-tielet nett, il-Kummissjoni esprimiet it-tħassib tagħha relatat mal-livell tal-kumpens mogħti lil SNC-Lavalin għall-kostijiet li ġarrbet fil-qadi tal-obbligi ta’ servizz pubbliku (it-tielet kundizzjoni stipulata mis-sentenza Altmark). Ir-raba’ u l-aħħar nett, il-Kummissjoni esprimiet dubji serji dwar il-proċedura għall-għażla tal-fornituri ta’ servizz (ir-raba’ kundizzjoni tas-sentenza Altmark), inkluż dwar il-perjodu ta’ operat iggarantit minn SNC-Lavalin fin-nuqqas ta’ kwalunkwe informazzjoni dwar l-offerta rivali.

(47) Mill-banda l-oħra, il-Kummissjoni esprimiet it-tħassib tagħha dwar il-miżuri mogħtija lil Ryanair. Fil-fatt, wara li stabbilixxiet l-eżistenza ta’ rabta potenzjali bejn il-Kuntratt tas-Servizzi tal-Ajruport u l-Kuntratt tas-Servizzi ta’ Kummerċjalizzazzjoni, il-Kummissjoni qieset li Ryanair ma kinitx ħallset prezz tas-suq biex użat is-servizzi tal-ajruport (38).

5. L-OSSERVAZZJONIJIET TA’ FRANZA

5.1. Dwar l-appoġġ finanzjarju mogħti lill-ajruport

5.1.1. Dwar il-klassifikazzjoni bħala għajnuna

5.1.1.1. Dwar il-kunċett ta’ attività ekonomika

(a) L-entitajiet li jeżerċitaw l-attività tal-operat tal-ajruport

(48) L-awtoritajiet Franċiżi qabel xejn jindikaw li l-SMAC baqgħet l-entità responsabbli mill-investimenti u mill-politika kummerċjali. Hija tikkostitwixxi l-uniku firmatarju tal-kuntratti flimkien ma’ Ryanair. L-awtoritajiet Franċiżi jqisu li dan l-intervent fl-operat tal-ajruport huwa ġustifikat mill-kompiti ta’ interess ġenerali li jaqgħu taħt ir-responsabbiltà tal-awtoritajiet pubbliċi.

(b) Il-bażi ġuridika tal-valutazzjoni tal-finanzjament pubbliku tal-infrastrutturi

(49) L-awtoritajiet Franċiżi jqisu li l-valutazzjoni tal-finanzjament tal-infrastrutturi tal-ajruport għandha ssir abbażi tal-Linji Gwida tal-1994 (39). Għaldaqstant, l-awtoritajiet Franċiżi huma tal-fehma li l-punt 12 tal-Linji Gwida jeskludi kwalunkwe skrutinju ta’ dan il-finanzjament fil-qafas tar-regoli dwar l-għajnuna mill-istat. Huma jżidu jgħidu li l-klassifikazzjoni tal-attivitajiet u tal-infrastrutturi tal-ajruport ġiet sottomessa għal inċertezza tad-dritt qabel ma daħlu fis-seħħ il-Linji Gwida tal-2005. Il-pożizzjoni tal-Qorti Ġenerali tal-Unjoni Ewropea ma kinitx biżżejjed biex tiġi stabbilita b’mod ċar in-natura ekonomika tal-attivitajiet marbuta mal-ġestjoni u mal-operat tal-ajruport.

(c) Il-prerogattivi ta’ setgħa pubblika

(50) L-awtoritajiet Franċiżi jenfasizzaw li, fid-deċiżjoni tagħha dwar l-ajruport ta’ Leipzig (40), il-Kummissjoni kkunsidrat li ċerti infrastrutturi ta’ ajruporti, maħsuba għall-eżerċitar ta’ prerogattivi marbuta mas-sikurezza pubblika, mat-tifi tan-nar u mas-sikurezza tal-operat, ma jikkwalifikawx bħala attivitajiet ekonomiċi. Skont l-awtoritajiet Franċiżi, dawn il-kompiti ta’ sigurtà u ta’ sikurezza (41) huma ffinanzjati mid-dħul mit-taxxa tal-ajruport (42). Din it-taxxa hija ffissata kull sena skont il-kostijiet li jkunu jridu jiġu koperti u miġbura għall-benefiċċju tal-korpi pubbliċi jew privati li jieħdu ħsieb l-operat tal-ajruporti fejn l-attività tkun taqbeż il-5 000 unità ta’ traffiku (43). Dan il-mekkaniżmu huwa ġustifikat mil-limiti speċifiċi ta’ sigurtà u sikurezza li jmorru lil hinn mis-sempliċi ħtiġijiet tal-operat.

(51) L-awtoritajiet Franċiżi jippreċiżaw li ftit mill-ispejjeż huma koperti b’dan il-mod parzjalment biss (44). Barra minn hekk, id-dejta ddikjarata mill-operaturi tal-ajruporti aktarx li tkun soġġetta għal kontrolli relatati ma’ dik is-sena partikolari u mas-sentejn ta’ qabel.

(52) L-awtoritajiet Franċiżi jsostnu li dan il-mekkaniżmu ma jwassal għall-ebda kumpens żejjed. Min-naħa l-waħda, it-taxxa tal-ajruport ma tintużax biex tirrimborża l-ispejjeż ħlief wara li tiġi vverifikata d-dejta ddikjarata. Min-naħa l-oħra, l-investimenti jiġu kkumpensati fuq bażi pro rata tal-allokazzjonijiet għall-investiment. Wara dan, il-bilanċ pożittiv jiġi riportat fuq is-snin ta’ wara u jiġi allokat għall-kostijiet finanzjarji mġarrba mill-operatur. F’dan ir-rigward, l-awtoritajiet Franċiżi jirreferu għal diskrepanza tal-likwidità frekwenti mit-taxxa tal-ajruport minħabba ż-żieda fil-kostijiet ta’ sigurtà u sikurezza (45).

(53) Barra minn hekk, l-awtoritajiet Franċiżi jippreċiżaw li s-CCI ta’ Angoulême ġġarrab kostijiet oħra relatati mal-prerogattivi ta’ setgħa pubblika, f’konformità mal-ftehim u mal-ispeċifikazzjonijiet tal-konċessjoni. F’dan ir-rigward, l-operatur iggarantixxa s-servizz ta’ informazzjoni dwar it-titjir (AFIS) (46) meta l-Istat ma kienx jipprovdi servizz ta’ kontroll tat-traffiku tal-ajru. Apparti dan, meta l-Istat ħa f’idejh din l-attività, l-operatur ħallas lill-Istat kontribuzzjoni għall-kostijiet ta’ dan is-servizz (47). B’applikazzjoni tas-sottokuntratt iffirmat bejn is-CCI u l-SMAC, is-CCI ta’ Angoulême kienet dik li kompliet timplimenta servizz AFIS ‘il barra mis-sigħat tal-kontroll tat-traffiku tal-ajru mill-Istat. L-awtoritajiet Franċiżi jqisu li l-kostijiet li jirriżultaw minn dawn il-kompiti, u li ġġarrbu mis-CCI ta’ Angoulême, huma s-segwenti: (eluf ta’ EUR) Sena 2002 2003 2004 2005 2006 2007 2008 2009 2010 2011 AFIS 113 114 115 117 125 122 82 63 44 37 Kontroll tat-traffiku tal-ajru 0 0 0 0 0 0 240 0 0 0 Total 113 114 115 117 125 122 322 63 44 37

(54) Fl-aħħar nett, l-awtoritajiet Franċiżi jirreferu għall-finanzjament ta’ EUR 84 800 min-naħa tas-CCI ta’ Angoulême, l-awtoritajiet lokali u l-SMAC, għax-xogħlijiet ta’ rinnovament tat-torri ta’ kontroll fl-2004 u fl-2005 kif ukoll għall-finanzjament tagħhom ta’ EUR 89 300 għax-xogħlijiet fid-dwal tar-runway u fil-provvista tal-elettriku mhux interrotta għas-superfiċji asfaltati tar-runway fl-2008.

5.1.1.2. Dwar l-eżistenza ta’ vantaġġ selettiv

(55) F’dak li jirrigwarda l-finanzjament tal-infrastrutturi u l-operat ’il barra mill-ambitu tal-attivitajiet statali, l-awtoritajiet Franċiżi qabel xejn jenfasizzaw li l-awtoritajiet pubbliċi li kkontribwew għall-finanzjament tal-ajruport ta’ Angoulême ma kinux qed ifittxu biss li jagħmlu l-qligħ. Huma kkunsidraw ukoll l-effetti konsegwenzjali ekonomiċi u soċjali għar-reġjun. Minħabba f’hekk, it-test tal-operatur privat fl-ekonomija tas-suq mhuwiex biżżejjed biex jiġu ġġustifikati dawn il-finanzjamenti. Madankollu, l-awtoritajiet Franċiżi jsemmu x-xewqa tal-SMAC li tottimizza l-operat tal-ajruport sabiex tillimita l-kontribuzzjoni li kienet tħallas. Bħala appoġġ għall-pożizzjoni tagħhom, l-awtoritajiet Franċiżi jirreferu għal-limitu massimu kuntrattwali fuq id-defiċit garantit li ġie introdott wara li ħarġet is-sejħa għall-offerti, kif ukoll għar-razzjonalizzazzjoni tar-rata ta’ previżjoni tal-investimenti tul il-ftehim.

5.1.1.3. Dwar l-effett fuq il-kompetizzjoni u l-iskambji kummerċjali

(56) L-awtoritajiet Franċiżi jsostnu li l-appoġġ finanzjarju pubbliku mogħti lill-ajruport ta’ Angoulême ma jaffettwax il-kompetizzjoni. Meta jiġi kkunsidrat li l-ajruporti ta’ Périgueux, Limoges, Niort, La Rochelle u Bordeaux jinsabu aktar minn 60 minuta (48) bogħod bil-karozza mill-ajruport ta’ Angoulême, huma jqisu li dawn l-ajruporti ma għandhomx jiġu inklużi fiż-żona ta’ lħuq ta’ dan tal-aħħar.

(57) Barra minn dan, l-ajruport ta’ Niort mhuwiex adattat għat-titjiriet kummerċjali. Tali traffiku tal-ajru parttikament ma jeżistix hemmhekk. L-ajruport ta’ Périgueux jista’ jakkomoda biss inġenji tal-ajru b’żewġ turboprops li jkun fihom inqas minn 60 post bilqiegħda, u dawn ma jikkorrispondux mal-karatteristiċi tal-inġenji tal-ajru ta’ distanza medja Ewropej, operati mill-biċċa l-kbira tal-kumpaniji tal-ajru bi prezzijiet irħas (“low-cost”). L-analiżi tat-traffiku tal-passiġġieri lejn Londra minn Bordeaux, Limoges u La Rochelle ma tiżvela l-ebda varjazzjoni sinifikanti fit-traffiku marbut mal-ftuħ u mal-għeluq tar-rotta Angoulême – Londra Stansted: Pax Londra Angoulême Limoges La Rochelle Bordeaux 2007 0 0 1 12 257 83 171 2008 24 494 0 1 00 312 88 826 2009 27 490 94 133 60 432 80 073 2010 0 81 817 54 773 1 43 171 (7)

(58) Barra minn hekk, l-awtoritajiet Franċiżi jqisu li l-konnessjonijiet ferrovjarji ma’ Angoulême ma jikkompetux mar-rotta bl-ajru lejn Londra. Dawn is-swieq huma distinti minn xulxin minħabba d-differenza kbira fil-prezz u fil-ħin meħud għat-traġitt bil-ferroviji TGV u Eurostar. Barra minn dan, l-intermodalità bejn it-TGV u l-ajruport ta’ Bordeaux prattikament ma tiswa xejn, minħabba li l-konnessjoni Tours – Angoulême – Bordeaux mhijiex ta’ veloċità kbira.

(59) B’mod aktar ġenerali, l-awtoritajiet Franċiżi jirreferu għal-Linji Gwida tal-Ajru tal-2005 li skonthom: “il-finanzjamenti mogħtija lill-ajruporti reġjonali ż-żgħar (il-kategorija D) ftit li xejn jistgħu jfixklu l-kompetizzjoni jew jaffettwaw l-iskambji kummerċjali sal-punt li jkun imur kontra l-interess komuni”. Minkejja l-kunsiderazzjonijiet imsemmija hawn fuq, l-awtoritajiet Franċiżi jqisu li l-ajruporti ta’ Bordeaux, Limoges u La Rochelle biss, f’dak li jirrigwarda t-traffiku u l-karatteristiċi tagħhom, potenzjalment jinsabu fiż-żona ta’ lħuq tal-ajruport ta’ Angoulême.

(60) Madankollu, il-fatt li Ryanair fetħet rotot lejn Londra Stansted li jitilqu mill-ajruporti ta’ La Rochelle u ta’ Limoges ifisser li l-kumpaniji tal-ajru jikkunsidrawhom bħala swieq distinti. Bl-istess mod, il-ħin meħud għat-traġitt mill-belt ta’ Angoulême lejn l-ajruporti ta’ Bordeaux, Limoges u La Rochelle, li huwa simili għat-tul tat-titjira bejn Angoulême u Londra Stansted, huwa fattur dissważiv għall-abitanti ta’ Angoulême.

(61) Konsegwentement, l-awtoritajiet Franċiżi jqisu li l-kriterju tal-effett fuq il-kompetizzjoni ma ġiex rispettat u li l-oġġezzjonijiet tal-Kummissjoni għall-finanzjamenti pubbliċi favur l-ajruport ta’ Angoulême ma jistgħux jiġu ġġustifikati minħabba li waħda mill-kundizzjonijiet essenzjali għall-applikazzjoni tal-Artikolu 107(1) tat-TFUE ma ġietx issodisfata f’dan il-każ.

5.1.2. Dwar il-kompatibbiltà mas-suq intern

5.1.2.1. Il-kompatibbiltà skont l-Artikolu 106(2) tat-TFUE

(62) L-awtoritajiet Franċiżi jqisu li l-finanzjamenti mogħtija lill-korpi ta’ ġestjoni tal-ajruport ta’ Angoulême setgħu jiġu ddikjarati kompatibbli mas-suq intern u eżentati min-notifika, anke fil-każ fejn mhux il-kundizzjonijiet kollha stabbiliti mis-sentenza Altmark kienu ssodisfati. Huma tal-fehma li dan l-ajruport għandu jitqies bħala SIEĠ maħsub biex jipparteċipa għall-iżvilupp ekonomiku reġjonali. Skont l-awtoritajiet Franċiżi, din il-kompatibbiltà kienet ibbażata direttament fuq l-Artikolu 106(2) tat-TFUE u fuq id-Deċiżjoni tal-Kummissjoni 2005/842/KE (49) (minn issa ’l quddiem imsejħa “id-Deċiżjoni SIEĠ tal-2005”) għall-perjodu ta’ qabel it-30 ta’ Jannar 2012. Wara din id-data, hija ġiet ibbażata fuq id-Deċiżjoni tal-Kummissjoni 2012/21/UE (50) (minn issa ’l quddiem imsejħa “id-Deċiżjoni SIEĠ tal-2011”).

(a) Il-perjodu taħt it-tmexxija tas-CCI ta’ Angoulême jew tas-CCI ta’ Angoulême f’assoċjazzjoni mal-SMAC

(i) L-eżistenza ta’ mandat

(63) L-awtoritajiet Franċiżi jqisu li l-inkarigu tal-kompitu tas-servizz pubbliku lis-CCI ta’ Angoulême jirriżulta mill-Artikolu 170-1 tal-Kodiċi tal-Kummerċ. Skont din id-dispożizzjoni, dan l-istabbiliment jikkontribwixxi “għall-iżvilupp ekonomiku, għall-attrattività u għall-ippjanar tal-art tat-territorji, kif ukoll għall-appoġġ lill-intrapriżi u lill-assoċjazzjonijiet tagħhom billi jissodisfa (…) kwalunkwe kompitu tas-servizz pubbliku u kwalunkwe kompitu ta’ interess ġenerali, meħtieġa għat-tlestija ta’ dawn il-kompiti”. Għal dan il-għan, “kull stabbiliment (…) jista’ jwettaq (…) kompitu ta’ ħolqien u ta’ ġestjoni ta’ installazzjonijiet, b’mod partikolari (…) l-ajruporti”.

(64) L-awtoritajiet Franċiżi jżidu jgħidu li dan il-qafas legali jikkumplimenta l-atti li jikkonferixxu lis-CCI ta’ Angoulême r-responsabbiltà għall-ġestjoni u l-operat tal-ajruport. Dan wassal biex is-CCI ta’ Angoulême ġiet inkarigata mill-kostruzzjoni u mill-ġestjoni tal-infrastrutturi tal-ajruport. L-istess japplika għad-deċiżjonijiet li permezz tagħhom is-CCI ta’ Angoulême u l-awtoritajiet territorjali involuti stabbilixxew il-parteċipazzjoni tagħhom fil-finanzjament tal-ajruport.

(ii) Il-livell tal-kumpens

(65) L-awtoritajiet Franċiżi huma tal-fehma li l-qafas baġitarju u kontabbli li japplika għas-CCI ta’ Angoulême (51) kien tali li jevita kwalunkwe kumpens żejjed.

(66) B’mod ġenerali, ġiet allokata partita tal-baġit speċifika għall-attivitajiet tal-ajruport. Barra minn hekk, dan il-monitoraġġ kien ir-riżultat tal-vot dwar il-baġit tal-ajruport, wara li ġie vvalidat mill-Bureau (52) tas-CCI ta’ Angoulême, mill-membri eletti tas-CCI ta’ Angoulême. F’dan ir-rigward, l-awtoritajiet Franċiżi jippreċiżaw li t-tħejjija tal-baġit hija akkumpanjata minn dokumenti relatati mal-istat tal-operati ta’ funzjonament, l-istat tal-kapaċità ta’ awtofinanzjament, l-istat tat-tranżazzjonijiet kapitali, it-tabella tas-servizzi offruti u tal-kontribuzzjonijiet interdipartimentali, kif ukoll it-tabella tal-impjegati u l-kont tal-pagi.

(67) Bl-istess mod, l-awtoritajiet Franċiżi jargumentaw li l-istatuti tal-SMAC jirreferu għall-kompitu tagħha, li huwa kompletament iddedikat għall-provvista ta’ servizz pubbliku tal-ajruport. L-attivitajiet tal-ajruport huma soġġetti għal baġit partikolari. L-awtoritajiet Franċiżi jżidu jgħidu li l-baġit jiġi vvutat mill-kumitat tal-SMAC. Barra minn hekk, kwalunkwe miżura ġdida kif ukoll il-qabża fil-valur b’5 % fil-baġit preċedenti jkunu jridu jiġu awtorizzati mill-maġġoranza kwalifikata.

(68) Fl-aħħar nett, l-awtoritajiet Franċiżi jqisu li rappurtar organizzat fuq bażi regolari jippermetti li jiġi vverifikat jekk il-baġit ivvutat ikunx implimentat sew, u b’hekk jiġi evitat kwalunkwe kumpens żejjed. L-assemblea ġenerali mbagħad tivvota mill-ġdid f’n+1 sabiex taċċetta l-baġits implimentati. Livell finali ta’ monitoraġġ jiġi żgurat billi jintbagħtu l-kontijiet tas-CCI ta’ Angoulême lill-Prefettura li tagħmel verifika tar-regolarità. Sal-31 ta’ Diċembru 2006, l-Awtorità tal-Avjazzjoni Ċivili ħarġet opinjoni dwar il-konformità. L-SMAC, min-naħa tagħha, tapprova l-baġits inizjali, ratifikati u implimentati, fir-rwol tagħha ta’ awtorità konċedenti.

(b) Il-perjodu taħt it-tmexxija tal-kumpanija SNC-Lavalin u tal-SMAC

(i) L-eżistenza ta’ mandat

(69) L-awtoritajiet Franċiżi jqisu li d-definizzjoni tal-kompiti ta’ servizz ta’ interess ekonomiku ġenerali fdati lill-kumpanija SNC-Lavalin tinsab fl-ispeċifikazzjonijiet u fil-klawsoli tekniċi (53). Huma jsostnu li l-iżvilupp tal-pjattaforma tal-ajruport jifforma parti integrali minnha.

(ii) Il-livell tal-kumpens

(70) L-awtoritajiet Franċiżi jiddikjaraw li r-rapporti tal-introjtu tas-CCI-ajruport jindikaw li ma hemm l-ebda kumpens żejjed.

(71) Apparti s-separazzjoni tal-kontijiet iggarantita mill-ħolqien ta’ kumpanija sussidjarja ta’ SNC-Lavalin (54), in-nuqqas ta’ kumpens żejjed jiġi żgurat permezz tal-monitoraġġ tal-SMAC (55), maħsub li jevita li jkun hemm kumpens żejjed tal-kontribuzzjoni tagħha għall-kost tal-kompiti ta’ interess ekonomiku ġenerali.

(72) Barra minn hekk, l-awtoritajiet Franċiżi jqisu li r-remunerazzjoni tal-kumpanija SNC-Lavalin ma kinitx irraġonevoli. Min-naħa l-waħda, l-offerent kellu jistabbilixxi l-garanzija massima mitluba mill-SMAC biex tibbilanċja l-operat tagħha, fix-xenarju bażi (operat mingħajr traffiku kummerċjali) u fix-xenarju proattiv (operat bit-traffiku kummerċjali). Kieku x-xenarju proattiv ġie aċċettat, l-awtoritajiet Franċiżi jenfasizzaw li l-offerta tal-kumpanija SNC-Lavalin kienet l-aktar waħda baxxa mil-lat finanzjarju. Min-naħa l-oħra, huma jsostnu li l-ispejjeż mġarrba mill-SMAC matul is-sena finanzjarja 2012, mingħajr traffiku kummerċjali, kienu jammontaw għal EUR 6 44 000, meta mqabbla mat-EUR 8 10 000 tal-2010.

(73) Fl-aħħar nett, l-awtoritajiet Franċiżi jippreċiżaw li l-piż tat-taxxa fuq il-proprjetà kien jaqa’ fuq l-SMAC li, fir-rwol tagħha bħala proprjetarju, għażlet li ma tgħaddix dan il-piż lill-operatur.

(74) Konsegwentament, l-awtoritajiet Franċiżi jqisu li l-finanzjamenti mogħtija lill-korpi ta’ ġestjoni tal-ajruport ta’ Angoulême jistgħu jiġu ddikjarati bħala kompatibbli mas-suq intern abbażi tal-Artikolu 106(2) tat-TFUE u abbażi tad-Deċiżjoni SIEĠ tal-2005 għall-perjodu ta’ qabel it-30 ta’ Jannar 2012 u tad-Deċiżjoni SIEĠ tal-2011 għall-perjodu ta’ wara.

5.1.2.2. Il-kompatibbiltà skont l-Artikolu 107(3)(c) tat-TFUE

(a) Dwar l-investimenti tal-infrastruttura

(75) L-awtoritajiet Franċiżi jqisu li, fil-każ ipotetiku li l-Kummissjoni tikkunsidra li s-sussidju pubbliku għall-investimenti tal-infrastruttura jikkostitwixxi għajnuna mill-Istat skont it-tifsira tal-Artikolu 107(1) tat-TFUE, dan ikollu jiġi kkunsidrat bħala kompatibbli mas-suq intern, f’konformità mal-preskrizzjonijiet tal-Linji Gwida tal-2005.

(i) Objettiv ta’ interess ġenerali definit b’mod ċar (il-kriterju 1)

(76) L-awtoritajiet Franċiżi jqisu li l-iżvilupp ekonomiku u turistiku fil-kontea ta’ Charente jikkorrispondi għal objettiv ta’ interess ġenerali definit b’mod ċar. Huma tal-fehma li l-prassi tal-Kummissjoni (56) tawtorizza lill-amministrazzjoni pubblika tqis l-iżvilupp ta’ ajruport reġjonali bħala li jikkostitwixxi tali objettiv.

(ii) In-neċessità u l-proporzjonalità tal-investimenti għall-objettiv stabbilit (il-kriterju 2)

(77) Dawn l-investimenti ssodisfaw il-kriterji tan-neċessità u tal-proporzjonalità. F’dan ir-rigward, l-awtoritajiet Franċiżi jagħmlu referenza għal studju (57) li jiġġustifika l-ħolqien ta’ struttura li tiġbor flimkien l-awtoritajiet lokali u reġjonali kollha u l-istabbilimenti turistiċi pubbliċi u professjonali, bl-interess espliċitu li tiżviluppa l-ajruport ta’ Angoulême, u mhux xi infrastruttura oħra, u li twettaq il-valutazzjoni tal-investimenti minimi meħtieġa għal dan l-iskop.

(iii) Prospetti sodisfaċenti tal-użu fuq terminu medju (il-kriterju 3)

(78) L-awtoritajiet Franċiżi jqisu li dan l-istess studju jbassar traffiku fuq terminu medju ta’ aktar minn 1 00 000 passiġġier fis-sena, ċifra li tikkorrispondi ma’ prospett tal-użu fuq terminu medju sodisfaċenti. Skonthom, dan it-tbassir kien ibbażat fuq l-ipotesi ta’ żieda fil-frekwenza tal-ewwel rotta lejn Londra u fuq il-ftuħ tat-tieni rotta.

(iv) Aċċess ugwali u nondiskriminatorju għall-infrastrutturi (il-kriterju 4)

(79) L-awtoritajiet Franċiżi jenfasizzaw li l-aċċess għall-infrastrutturi kien wieħed nondiskriminatorju. L-unika restrizzjoni fl-użu tal-infrastrutturi tal-ajruport ta’ Angoulême kienet marbuta mal-limitu impost mill-kapaċità tal-ajrudrom u tat-terminal li jilqgħu fihom it-traffiku. Minkejja li l-inċentivi kienu miftuħa għal-linji tal-ajru kollha li kienu qed iniedu rotta ġdida, il-kumpanija Ryanair biss effettivament ibbenefikat minnhom.

(v) Nuqqas ta’ effett fuq l-iskambji kummerċjali li jmur kontra l-interess komuni (il-kriterju 5)

(80) L-awtoritajiet Franċiżi jiddikjaraw li s-sempliċi fatt li l-ajruport ta’ Angoulême huwa kklassifikat taħt il-kategorija D fil-Linji Gwida tal-Ajru tal-2005 huwa biżżejjed biex juri li l-kompetizzjoni mhijiex affettwata b’tali mod li jmur kontra l-interess komuni.

(vi) In-neċessità u l-proporzjonalità tal-għajnuna (il-kriterju 6)

(81) L-awtoritajiet Franċiżi jqisu li l-finanzjament pubbliku tal-investimenti ta’ 100 % kien neċessarju, kemm biex jinżamm il-potenzjal tal-ajruport kif ukoll għall-iżvilupp tiegħu. Skont l-awtoritajiet Franċiżi, huwa proprju dan ir-rekwiżit li ġġustifika l-allokazzjoni tal-finanzjament tal-investimenti bejn l-SMAC u l-operatur permezz tas-sottokuntratt tat-22 ta’ Jannar 2009. Għandha ssir distinzjoni bejn din is-sitwazzjoni u dik li, mill-2012 ’l hemm, wasslet lill-SMAC biex tħallas remunerazzjoni annwali ta’ EUR 1 79 400 għall-provvista ta’ servizzi wara s-sejħa għall-offerti. L-awtoritajiet Franċiżi jindikaw li dan il-qafas legali ma kienx jipprevedi li l-SMAC tagħmel l-investimenti, iżda li hija tiżgura l-immaniġġjar tal-investimenti proposti mill-fornitur ta’ servizz jew deċiżi mill-SMAC.

(b) Dwar il-finanzjamenti għall-operat

(82) L-ewwel nett, l-awtoritajiet Franċiżi jiddikjaraw li s-CCI ta’ Angoulême tat xi ħlas bil-quddiem lill-ajruport mill-1984 sal-2001. Huma tal-fehma li dan il-perjodu ma għandux jiġi inkluż fil-portata tal-investigazzjoni tal-Kummissjoni. Lil hinn minn dan il-perjodu, l-għajnuna l-oħra tħallset permezz tal-għajnuna operatorja.

(83) Imbagħad, meta jitħalla barra l-finanzjament għall-investimenti, l-awtoritajiet Franċiżi jiddikjaraw li d-defiċit kopert mill-awtoritajiet territorjali kien limitat għal EUR 3 50 000 fis-snin finanzjarji 2002 u 2003 (58). Huma jżidu jgħidu li, f’dak li jirrigwarda s-snin finanzjarji mill-2004 sal-2006, id-deċiżjonijiet tal-bord tal-ajruport ma tniżżlux fil-minuti. Id-dipartiment ġenerali tas-CCI ta’ Angoulême pprovda l-ammont meħtieġ biex jiġi bbilanċjat il-baġit implimentat.

(84) Fl-aħħar, l-awtoritajiet Franċiżi jqisu li, għar-raġunijiet imsemmija fil-premessi 56 sa 61 ta’ din id-Deċiżjoni, dawn il-finanzjamenti għall-operat ma jaffettwawx il-kompetizzjoni. Minħabba f’hekk, l-awtoritajiet Franċiżi jqisu li l-kriterju relatat mal-effett fuq il-kompetizzjoni mhuwiex issodisfat u li l-finanzjamenti pubbliċi għall-operat tal-ajruport ta’ Angoulême ma jistgħux jikkostitwixxu għajnuna skont l-Artikolu 107(1) tat-TFUE.

(85) Barra minn hekk, l-awtoritajiet Franċiżi jsostnu li, anke li kieku l-finanzjamenti inkwistjoni kienu jikkostitwixxu għajnuna, xorta jridu jiġu ddikjarati bħala kompatibbli mas-suq intern u eżentati min-notifika. F’dan ir-rigward, l-awtoritajiet Franċiżi jserrħu fuq il-Linji Gwida tal-2005 u fuq id-Deċiżjoni SIEĠ tal-2005.

5.2. Dwar ir-relazzjonijiet ma’ Ryanair

5.2.1. Dwar il-klassifikazzjoni bħala għajnuna

(86) L-awtoritajiet Franċiżi jqisu li, qabel xejn, il-Kuntratt tas-Servizzi tal-Ajruport u l-Kuntratt tas-Servizzi ta’ Kummerċjalizzazzjoni jridu jiġu vvalutati flimkien. It-tieni nett, huma tal-fehma li l-SMAC ma ġabitx ruħha bħala investitur prudenti fl-ekonomija tas-suq, għar-raġunijiet imsemmija fil-premessa 55 ta’ din id-Deċiżjoni. Skont l-awtoritajiet Franċiżi, huwa n-nuqqas ta’ rispons għas-sejħa għal proġetti li tnediet għall-ftuħ ta’ rotot tal-ajru internazzjonali li wassal lis-CCI ta’ Angoulême, wara li ġie approvat mandat mill-SMAC, jinnegozja ma’ Ryanair dwar il-ftuħ ta’ rotta bejn Londra Stansted u Angoulême.

(87) Huma jenfasizzaw ukoll li x-xogħlijiet ta’ manutenzjoni (59) mibdija fl-2006 ma kellhomx l-għan li jissodisfaw kumpanija waħda partikolari, iżda li jippermettu li l-kumpaniji tal-ajru jkunu akkomodati. Madankollu, l-awtoritajiet Franċiżi jindikaw li l-fatt li ma kienx hemm kumpaniji tal-ajru oħra li jagħmlu użu mill-ajruport regolarment wassal biex dawn l-investimenti ġew allokati kważi kollha lil Ryanair.

(88) F’dak li jirrigwarda l-kostijiet tar-relazzjonijiet kummerċjali ma’ Ryanair, l-awtoritajiet Franċiżi jindikaw li l-operatur tal-ajruport kellu jġarrab xi kostijiet tal-persunal addizzjonali. Huma jirreferu għad-differenza bejn il-kostijiet imbassra u dawk reali: Sikurezza Valur referenzjarju 2007 Varjazzjoni 2008/2007 Varjazzjoni 2009/2007 Varjazzjoni 2010/2007 Previżjoni Reali Previżjoni Reali Previżjoni Numru ta’ membri tal-persunal 5 + 6 + 6 + 6 + 6 + 6 Ekwivalenti għall-full-time 4,6 + 1,46 + 1,35 + 3 + 1,35 + 3 Kostijiet tal-pagi (eluf ta’ EUR) 219,1 + 137,4 + 116,8 + 109,3 + 52,17 + 133,1 Sigurtà Valur referenzjarju 2007 Varjazzjoni 2008/2007 Varjazzjoni 2009/2007 Varjazzjoni 2010/2007 Previżjoni Reali Previżjoni Reali Previżjoni Numru ta’ membri tal-persunal 10 — — — — — Ekwivalenti għall-full-time 0,7 + 1,4 + 1,6 + 2 + 1,6 + 2 Kostijiet tal-pagi (eluf ta’ EUR) 42,5 + 102,2 + 86,2 + 119,7 + 115,6 + 122,8 Assistenza u akkoljenza Valur referenzjarju 2007 Varjazzjoni 2008/2007 Varjazzjoni 2009/2007 Varjazzjoni 2010/2007 Previżjoni Reali Previżjoni Reali Previżjoni Numru ta’ membri tal-persunal 1 — — — Ekwivalenti għall-full-time 0,3 + 0,3 + 0,3 + 0,5 + 0,5 + 0,5 Kostijiet tal-pagi (eluf ta’ EUR) 11 + 20 + 14 + 30 + 20 + 30

(89) L-istess japplika għall-kostijiet addizzjonali marbuta mal-attività kummerċjali ta’ Ryanair, minbarra l-kostijiet tal-persunal: Sikurezza Valur referenzjarju 2007 Varjazzjoni 2008/2007 Varjazzjoni 2009/2007 Varjazzjoni 2010/2007 Previżjoni Reali Previżjoni Reali Previżjoni Servizzi (eluf ta’ EUR) 0 — — — — — Kostijiet oħrajn 36,5 + 269,1 + 163,2 + 316,9 + 248,5 + 326 inklużi l-lokazzjonijiet tal-vetturi (eluf ta’ EUR) 0 + 157,9 + 138,4 + 210,5 + 223,5 + 210,5 Sigurtà Valur referenzjarju 2007 Varjazzjoni 2008/2007 Varjazzjoni 2009/2007 Varjazzjoni 2010/2007 Previżjoni Reali Previżjoni Reali Previżjoni Servizzi (eluf ta’ EUR) 0 + 118,6 + 112,6 + 253,2 + 113,5 + 263,2 Kostijiet oħrajn (eluf ta’ EUR) 12,5 + 16,8 + 14 + 14,8 - 4,5 + 15,2 Assistenza u akkoljenza Valur referenzjarju 2007 Varjazzjoni 2008/2007 Varjazzjoni 2009/2007 Varjazzjoni 2010/2007 Previżjoni Reali Previżjoni Reali Previżjoni Servizzi (eluf ta’ EUR) 5 + 140 + 96 + 180 + 90 + 180 Kostijiet oħrajn (eluf ta’ EUR) 5 + 20 + 10 + 25 + 12 + 25

5.2.2. Dwar il-kompatibbiltà mas-suq intern

(90) L-awtoritajiet Franċiżi jqisu li ċerti kriterji tal-Linji Gwida tal-2005 mhumiex rispettati.

(91) L-ewwel nett, l-awtoritajiet Franċiżi jiddikjaraw li Ryanair ma ppreżentatx pjan ta’ direzzjoni tan-negozju. Huma ħassew li l-għajnuna digressiva li wasslet biex ġew iffirmati l-Ftehimiet tal-2008 kienet ta’ natura tali li ppermettiet lill-kumpanija tal-ajru tagħmel marġni kummerċjali sodisfaċenti.

(92) Konsegwentament, fin-nuqqas ta’ pjan ta’ direzzjoni tan-negozju, l-awtoritajiet Franċiżi jenfasizzaw li huwa impossibbli li jiġi vverifikat jekk il-kriterju tal-intensità ġiex irrispettat jew le. Mill-banda l-oħra, huwa proprju abbażi tal-informazzjoni disponibbli għall-ħolqien ta’ rotot ta’ obbligu ta’ servizz pubbliku li s-CCI ta’ Angoulême u l-SMAC ikkunsidraw li dan il-kriterju kien ġie ssodisfat.

(93) Barra minn hekk, l-awtoritajiet Franċiżi jqisu li x-xejra annwali ta’ żieda ta’ […] (*) % fl-għadd ta’ passiġġieri, mingħajr iż-żieda fir-rotazzjonijiet li ġiet osservata fl-2008 u fl-2009, aktarx li kienet tkompli għaddejja fl-2010.

(94) Fl-aħħar nett, hekk kif stabbilit fil-premessi 56 sa 60 ta’ din id-Deċiżjoni, l-awtoritajiet Franċiżi jqisu li l-miżuri adottati ma jaffettwawx l-iskambji kummerċjali b’tali mod li jmur kontra l-interess komuni.

5.3. Dwar il-linji gwida l-ġodda

(95) Franza fformulat xi kummenti dwar l-interpretazzjoni tal-linji gwida l-ġodda u dwar il-forma u l-kontenut tagħhom, u uriet li taqbel mal-applikazzjoni tagħhom għall-każijiet li jirrigwardaw miżuri implimentati qabel ma dawn ġew ippubblikati.

(96) Hija tirrimarka li l-linji gwida l-ġodda huma aktar flessibbli minn dawk li kien hemm qabel fir-rigward tal-għajnuna operatorja. Skont Franza, l-applikazzjoni retroattiva tagħhom għal kull tip ta’ għajnuna għalhekk se tkun tippermetti li sitwazzjonijiet preċedenti għal ċerti ajruporti, jiġu ttrattati b’mod inqas żvantaġġuż.

6. OSSERVAZZJONIJIET TA’ PARTIJIET TERZI INTERESSATI

6.1. Osservazzjonijiet ta’ Air France

(97) Air France tqis li l-miżuri mogħtija favur Ryanair u s-sussidjarja tiegħu AMS huma partikolarment rappreżentattivi tal-prattiki kummerċjali ta’ Ryanair.

(98) Air France ppreżentat ukoll xi osservazzjonijiet lill-Kummissjoni dwar l-applikazzjoni tal-linji gwida l-ġodda għall-kawża inkwistjoni. Hija tikkontesta l-applikazzjoni tal-linji l-gwida l-ġodda għal kawżi li jirrigwardaw l-għoti ta’ għajnuna operatorja lill-ajruporti, anke jekk din l-għajnuna tkun tħallset qabel ma l-linji gwida ġew ippubblikati.

(99) Min-naħa l-waħda, Air France hi tal-fehma li din hija applikazzjoni retroattiva tal-linji gwida l-ġodda li tiffavorixxi l-atturi bla skruplu billi tilleġittimizza mġiba li ma kinitx konformi mar-regoli applikabbli fiż-żmien meta dawn ġew implimentati. Għall-kuntrarju, dan l-approċċ jippenalizza lill-atturi li kkonformaw mal-linji gwida preċedenti billi qagħdu lura milli jirċievu fondi pubbliċi.

(100) Min-naħa l-oħra, Air France tenfasizza li l-applikazzjoni retroattiva tal-linji gwida l-ġodda għall-għajnuna operatorja mogħtija lill-ajruporti tmur kontra l-prinċipji ġenerali tal-liġi u tal-ġurisprudenza Ewropea.

6.2. Osservazzjonijiet ta’ Ryanair

(101) Il-kumpanija Ryanair (minn issa ’l quddiem, “Ryanair”) tikkontesta l-affermazzjoni li l-Kuntratt tas-Servizzi tal-Ajruport li kkonkludiet mal-ajruport ta’ Angoulême jista’ jikkostitwixxi għajnuna mill-Istat.

(102) Ryanair issostni li d-deċiżjoni tagħha li tiftaħ rotta bejn Londra Stansted u Angoulême kienet tirrifletti r-rieda tagħha li tassigura bażi tal-ajru bi prezz irħis fejn l-ambjent jikkorrispondi mal-karatteristiċi tal-ajruport ta’ Angoulême. Barra minn hekk, il-kumpanija tindika li l-ispeċifiċitajiet tal-ajruport ta’ Angoulême kienu tali li ħeġġuha toffri livell kompetittiv ta’ tariffi tal-ajruport. Minkejja l-inċertezzi marbuta mal-ftuħ ta’ rotta ġdida (60) u konsegwentament ir-riskju meħud, Ryanair temmen li l-ajruport seta’ b’mod raġonevoli jistenna li jagħmel profitt mill-ftehim konkluż minħabba fis-suċċess li dan għamel fuq rotot oħrajn.

(103) Barra minn hekk, Ryanair tindika li d-deċiżjoni li tintemm ir-rotta bejn Londra Stansted u Angoulême kienet marbuta ma’ raġunijiet kummerċjali. Skontha, it-tnaqqis fil-qligħ kien laħaq […] % fl-2009, meta mqabbel mal-qligħ tal-2008 (61). Hija tenfasizza li hija nnegozjat in bona fide, b’applikazzjoni tal-Artikolu 9 tal-Kuntratt tas-Servizzi tal-Ajruport, bil-ħsieb li tasal għal ftehim ekonomiku vijabbli mal-ajruport ta’ Angoulême. Hija tiddikjara li f’Settembru 2009 talbet tnaqqis fit-tariffi tal-ajruport. Wara li fit-3 ta’ Frar 2010 l-SMAC ċaħdet it-talba tagħha, Ryanair indikat li hija pproponiet li tkompli topera r-rotta matul ix-xhur ta’ Lulju u Awwissu biss, proposta li l-SMAC ċaħdet minnufih, u li wasslet fit-terminazzjoni tal-ftehim.

6.2.1. Riżorsi tal-Istat u l-imputabilità lill-Istat

6.2.1.1. Preżenza tar-riżorsi tal-Istat

(104) Ryanair tenfasizza li mhux ir-riżorsi kollha tas-CCI jiġu ġġenerati mit-taxxi. Hija tqis li l-Artikolu R. 224-6 tal-Kodiċi tal-Avjazzjoni Ċivili jitlob lill-ajruporti li l-ġestjoni tagħhom hija assigurata mis-CCI, jiffinanzjaw l-ispejjeż tagħhom permezz tal-qligħ iġġenerat mill-operat tal-ajruport. Ryanair tqis li s-CCI ta’ Angoulême kienet tipprovdi l-biċċa l-kbira tal-finanzjament tal-ajruport. F’kuntrast ma’ dan, l-SMAC ma kellha l-ebda esperjenza fl-operat ta’ ajruport (62).

6.2.1.2. Imputabilità tal-miżuri lill-Istat

(105) Ryanair temmen li s-sempliċi fatt li s-CCI ta’ Angoulême hija taħt il-kontroll tal-Istat u li r-riżorsi tagħha huma t-taxxi, mhuwiex biżżejjed biex jitqies li l-kriterju ta’ imputabilità lill-Istat huwa ssodisfat.

(106) Hija tiddikjara li l-kriterju organizzazzjonali, jiġifieri n-natura pubblika ta’ entità, minnu nnifsu ma jippermettix li tiġi stabbilita l-imputabilità tal-miżura lill-Istat (63). F’dan il-każ, trid issir distinzjoni bejn is-CCI u l-istabbilimenti pubbliċi l-oħra (64). F’dan ir-rigward, Ryanair tenfasizza li l-Artikolu L. 711-1 tal-Kodiċi tal-Kummerċ li daħal fis-seħħ f’Ġunju 2005 jikklassifika lis-CCI bħala entitajiet pubbliċi ekonomiċi u li rapport parlamentari jidentifika d-“duwalità istituzzjonali” tagħhom kif ukoll iqajjem dubji dwar kif għandhom jiġu kklassifikati (65). Ryanair tirrimarka wkoll li l-Istat mhuwiex involut fil-proċess tat-teħid tad-deċiżjonijiet tagħhom, billi r-rwol tiegħu jillimita ruħu sas-superviżjoni amministrattiva (66).

6.2.2. Vantaġġ selettiv

6.2.2.1. Valutazzjoni konġunta ta’ vantaġġ ekonomiku mogħti lil Ryanair u lil AMS

(107) Ryanair tqis li hi u AMS ma setgħux jiġu kkunsidrati bħala benefiċjarju uniku tal-miżuri inkwistjoni.

(108) Min-naħa l-waħda, il-Kuntratt tas-Servizzi ta’ Kummerċjalizzazzjoni li minnu kien qed jibbenefika l-ajruport, ma kellux l-għan li jżid il-fattur ta’ tagħbija jew ir-rendiment tar-rotta operata minn Ryanair. Min-naħa l-oħra, la l-istruttura azzjonarja tal-kumpanija AMS u lanqas l-għan tagħha ma jikkostitwixxu raġuni biex jiġi kkontestat il-fatt li l-kuntratti inkwistjoni kellhom objettivi separati. Ryanair tisħaq ukoll li dawn iż-żewġ kuntratti ġew iffirmati minn persuni differenti (67), minkejja li, kif enfasizzat mill-Kummissjoni, hemm ġestjoni unika.

(109) Ryanair tippreċiża wkoll li l-konklużjoni ta’ Kuntratt tas-Servizzi ta’ Kummerċjalizzazzjoni ma tirrappreżentax rekwiżit biex tinfetaħ rotta. Madankollu, din il-prattika hija aktar frekwenti fil-każ ta’ ajruporti reġjonali (68).

6.2.2.2. Valutazzjoni konġunta tal-Kuntratt tas-Servizzi tal-Ajruport u tal-Kuntratt tas-Servizzi ta’ Kummerċjalizzazzjoni

(110) Ryanair tikkontesta l-valutazzjoni konġunta tal-Kuntratt tas-Servizzi tal-Ajruport u tal-Kuntratt tas-Servizzi ta’ Kummerċjalizzazzjoni. Hija tenfasizza li l-Kuntratti tas-Servizzi ta’ Kummerċjalizzazzjoni jaqgħu taħt AMS, sussidjarja ta’ Ryanair. Huma jiġu nnegozjati u konklużi separatament mill-ftehimiet ta’ Ryanair mal-ajruporti.

(111) Madankollu, Ryanair tindika li hi stess tieħu ħsieb il-kampanji pubbliċitarji għad-destinazzjonijiet li topera fuqhom. Hija tirrimarka wkoll li poġġiet xi reklami fuq il-websajt tagħha għall-benefiċċju ta’ partijiet terzi, mingħajr ma involviet lill-kumpanija AMS. Fl-aħħar nett, hija tqis li l-Kummissjoni tirrikonoxxi, fid-Deċiżjoni tagħha dwar l-ajruport ta’ Bratislava (69), li hemm ċertu valur marbut mar-reklami li jitpoġġew fuq il-websajt ta’ Ryanair.

6.2.2.3. Prinċipju ta’ investitur f’ekonomija tas-suq

(a) Pjan ta’ direzzjoni tan-negozju

(112) Ryanair tiddikjara li d-deċiżjonijiet ta’ investiment ma jiġux sistematikament ippreċeduti minn pjan ta’ direzzjoni tan-negozju. Il-fatt li hija stess, kif ukoll intrapriżi oħrajn jew ċerti awtoritajiet tal-kompetizzjoni (70) ma jikkunsidrawx il-pjanijiet ta’ direzzjoni tan-negozju bħala sistematikament utli, huwa biżżejjed biex jiġi stabbilit li mhux realistiku li wieħed jarahom bħala fattur li jikkaratterizza l-imġiba ta’ investitur f’ekonomija tas-suq.

(b) Rimarki dwar il-kundizzjonijiet ta’ applikazzjoni tal-prinċipju tal-investitur prudenti f’ekonomija tas-suq (MEIP)

(113) Ryanair tqis li l-Kummissjoni ma tistax tapplika l-prinċipju tal-operatur privat f’ekonomija tas-suq b’mod selettiv. Billi tirreferi għall-pożizzjoni tal-Qorti Ġenerali (71), hija tenfasizza li l-Kummissjoni trid tipprevedi t-tranżazzjoni kummerċjali kollha kemm hi u tikkunsidra l-elementi kollha rilevanti kif ukoll il-kuntest tagħhom (72).

(114) Barra minn hekk, Ryanair tqis li l-Kummissjoni trid tqabbel il-ftehimiet konklużi bejn Ryanair u l-ajruporti pubbliċi ma’ dawk konklużi mal-ajruporti li jappartjenu parzjalment jew totalment mill-investituri privati. Ryanair tirreferi għal studju (73) għall-finijiet ta’ din l-analiżi. Billi tfakkar il-ġurisprudenza tal-Qorti (74), hija tiddikjara li huwa biss fil-każ ipotetiku fejn ma tkun disponibbli l-ebda referenza għal investitur privat li l-Kummissjoni għandha tadotta approċċ ibbażat fuq il-kostijiet.

(115) Ryanair tqis li l-metodu tal-Kummissjoni li taċċetta biss ajruporti ta’ referenza li jinsabu fl-istess żona ta’ lħuq tal-ajruport li jkun qed jiġi investigat huwa żbaljat (75).

(116) Ryanair issostni li l-prezzijiet ta’ referenza tas-suq li jinkisbu mill-ajruporti ta’ referenza mhumiex imniġġsa mill-għajnuna mill-Istat mogħtija lill-ajruporti tal-madwar. Għalhekk, huwa possibbli li l-valur referenzjarju jiġi kkalkulat b’mod affidabbli waqt it-testijiet tal-MEIP.

(117) Fil-fatt, — L-analiżi komparattivi jintużaw ħafna għat-testijiet tal-MEIP f’oqsma oħra mhux marbuta mal-għajnuna mill-Istat, — L-intrapriżi jinfluwenzaw id-deċiżjonijiet ta’ xulxin biss fil-każ li l-prodotti tagħhom ikunu sostitwibbli jew kumplimentari, — L-ajruporti li jinsabu fl-istess żona ta’ lħuq mhux neċessarjament ikunu jikkompetu ma’ xulxin, u l-ajruporti ta’ referenza użati fir-rapporti ppreżentati jiffaċċjaw kompetizzjoni limitata ta’ ajruporti pubbliċi fiż-żona ta’ lħuq tagħhom. Inqas minn terz tal-ajruporti kummerċjali li jinsabu fl-istess żona ta’ lħuq tal-ajruporti ta’ referenza jappartjenu kompletament għall-Istat, u l-ebda wieħed mill-ajruporti li jinsabu fl-istess żona ta’ lħuq tal-ajruporti ta’ referenza ma kien soġġett għal proċedura dwar l-għajnuna mill-Istat (f’April 2013), — Anke meta l-ajruporti ta’ referenza jiffaċċjaw il-kompetizzjoni minn ajruporti pubbliċi fl-istess żona ta’ lħuq, ikun hemm lok li wieħed jemmen li l-imġiba tagħhom tkun konformi mal-MEIP (pereżempju, jekk is-settur privat ikollu sehem ta’ sjieda kbir jew jekk l-ajruport ikun immexxi mill-privat), — L-ajruporti li jirrispettaw l-MEIP ma jiffissawx il-prezzijiet tagħhom f’livell li jkun taħt il-kost inkrementali.

(118) Ryanair tiddikjara li l-prinċipju tal-operatur privat f’ekonomija tas-suq irid jieħu inkunsiderazzjoni l-valur ekonomiku baxx tal-ajruporti reġjonali qabel ma jkun hemm żvilupp rapidu tal-attività tagħhom. Fir-rigward tal-kostijiet marbuta mal-għeluq jew mal-kontinwità tal-operat tagħhom, Ryanair tqis, billi tfakkar fil-ġurisprudenza tal-Qorti Ġenerali (76), li kwalunkwe offerta alternattiva li tiswa inqas trid tiġi kkunsidrata bħala konformi mal-prinċipju tal-investitur prudenti f’ekonomija tas-suq.

(119) Konsegwentament, Ryanair tqis li l-kostijiet ikkunsidrati mill-Kummissjoni għandhom ikunu l-kostijiet inkrementali u mhux il-kostijiet medji. Fil-fatt, l-ajruport ta’ Angoulême kellu interess ekonomikament razzjonali mill-ipprezzar b’kost inkrementali, jew anke b’kost iktar baxx.

(120) L-ewwel nett, aktar ma l-kompetizzjoni li jrid jiffaċċja ajruport tkun kbira, aktar ikollu inċentiv biex inaqqas il-prezzijiet tiegħu għal-livell tal-kost inkrementali.

(121) Bl-istess mod, skont Ryanair, il-Kummissjoni għandha tikkunsidra l-ispeċifiċità ta’ kull ajruport (77). F’dan ir-rigward, hija tqis li l-kuntest ferm kompetittiv li hemm bejn l-ajruporti reġjonali jġiegħlhom jikkompetu bejniethom biex jikkonkludu l-ftehimiet magħha. Meta jagħmlu hekk, dawn l-ajruporti jkunu qed jaġixxu bħallikieku jkunu investituri privati.

(122) Barra minn hekk, ir-rieda tal-ajruport li jtejjeb l-immaġni tiegħu twasslu biex jorganizza kampanji pubbliċitarji. Dan l-effett ikun aktar u aktar intens meta s-saħħa tas-suq tal-ajruporti reġjonali tkun limitata u meta dawn ikollhom l-interess jattiraw lil dawk il-kumpaniji tal-ajru li jkunu kapaċi jiżviluppawlhom it-traffiku.

(123) Apparti dan, Ryanair tisħaq li l-pjan ta’ direzzjoni tan-negozju applikabbli għal dawn l-ajruporti għandu jimplika li parti biss mill-kostijiet fissi u l-kostijiet tal-infrastruttura titqies bħala kostijiet mitlufa. Barra minn hekk, l-orizzont tal-pjan ta’ direzzjoni tan-negozju għandu jkun minn tal-inqas 15-il sena u mhux it-tul standard ta’ 5 snin.

(124) F’dan il-kuntest, Ryanair issostni li l-approċċ adottat irid ikun dak ta’ “single till”. Billi tissejjes fuq il-pożizzjoni tal-Kummissjoni fid-Deċiżjoni relatata mal-ajruport ta’ Bratislava (78), hi tikkunsidra li l-qligħ mhux ajrunawtiku li, bejn wieħed u ieħor jirrappreżenta 50 % tal-qligħ ta’ ajruport, huwa ta’ importanza partikolari għall-ajruporti reġjonali li ma tantx jintużaw. Hija appuntu r-rieda li jiġi żviluppat dan il-qligħ biex jiġu koperti kemm jista’ jkun kostijiet fissi li tispjega l-penali previsti fil-ftehimiet konklużi ma’ Ryanair jekk din tal-aħħar ma tissodisfax l-impenji tagħha. L-attività ta’ Ryanair iżżid il-valur ekonomiku tal-ajruport, li jinsab liberu li jaħtaf l-opportunità biex jattira kumpaniji tal-ajru oħrajn.

(125) Skont Ryanair, l-interess tal-ajruporti reġjonali li jikkonkludu ftehim ma’ kumpanija tal-ajru bħalma hija hi, jikber permezz tal-effetti tan-netwerk marbuta mal-ftuħ ta’ rotta (79). Fil-fehma ta’ Ryanair, l-interess tal-ajruport ta’ Angoulême li jikkonkludi ftehim magħha kien terġa’ akbar minħabba li l-unika alternattiva kienet tkun li jinfetħu rotot b’obbligu ta’ servizz pubbliku operati minn kumpaniji tal-ajru li jużaw inġenji tal-ajru żgħar bħalma huma t-Twin Jet. Madankollu, Ryanair tenfasizza li din it-tieni opzjoni kienet tkun tinvolvi kost tal-għażla għall-ajruport, billi l-kumpaniji tal-ajru ta’ daqs sinifikanti jiġġeneraw kost għal kull passiġġier iktar baxx.

(126) Ryanair hija tal-fehma wkoll li l-Kummissjoni għandha tikkunsidra l-esternalitajiet tan-netwerk li jiġu ġġenerati mill-attività tagħha. Ftehim konkluż ma’ Ryanair jaġixxi bħala “kalamita” fir-rigward ta’ kumpaniji tal-ajru oħrajn li jkunu qed ifittxu li jiksbu aktar viżibilità u infrastruttura ta’ kwalità aħjar. Dawn l-effetti tan-netwerk għandhom impatt pożittiv fuq il-qligħ ajronawtiku u fuq dak mhux ajronawtiku (80). Ryanair temmen li l-Kummissjoni stess adottat dan l-approċċ fid-Deċiżjoni relatata mal-ajruport ta’ Bratislava (81). Għalhekk, l-ajruporti għandhom interess biex jikkonkludu ftehim ma’ kumpanija tal-ajru li tieħu impenji ta’ traffiku.

(127) Ryanair tippreċiża li l-ftehimiet li hija tikkonkludi mhumiex esklużivi. Kwalunkwe kumpanija tal-ajru oħra li toffri l-istess servizz bħal Ryanair setgħet tingħata kundizzjonijiet ta’ attività identiċi.

(128) Fir-rigward tal-analiżi tal-profittabilità, Ryanair targumenta li l-prinċipji illi kieku jadotta investitur razzjonali tas-settur privat huma dawn li ġejjin (82): — il-valutazzjoni ssir fuq bażi inkrementali, — mhux neċessarjament meħtieġ pjan tal-intrapriża ex ante, — fil-każ ta’ ajruport mhux traffikuż, l-approċċ ibbażat fuq il-prinċipju tas-“single till” huwa l-metodu ta’ pprezzar adegwat, — għandu jitqies biss il-qligħ marbut mal-attività ekonomika tal-ajruport li jkun qed jopera, — għandu jiġi kkunsidrat it-tul ta’ żmien kollu tal-ftehim, inkluż kwalunkwe estensjoni eventwali, — il-flussi finanzjarji futuri għandhom jiġu attwalizzati sabiex tkun tista’ tiġi vvalutata l-profittabilità tal-ftehimiet.

(129) Il-profittabilità inkrementali li ġabu magħhom il-ftehimiet konklużi bejn Ryanair u l-ajruporti għandha tiġi vvalutata abbażi ta’ stimi tar-rata ta’ redditu interna jew tal-miżuri bbażati fuq il-valur preżenti nett.

(c) Applikazzjoni tal-prinċipju ta’ investitur prudenti f’ekonomija tas-suq

(130) B’mod ġenerali, Ryanair tqis li l-fatt li s-CCI ta’ Angoulême aġixxiet bħala investitur privat ġenwin minħabba l-istatus tagħha, indipendent mill-Istat, jikkostitwixxi fih innifsu prova li l-prinċipju ta’ investitur f’ekonomija tas-suq ġie rrispettat. Il-fatt li l-finanzjament ta’ investimenti tal-ajruport kien ġie pprovdut mill-membri tal-SMAC serva ta’ evidenza ulterjuri, peress li l-proprjetarji tal-ajruport kellhom interess li jiżdied il-valur tiegħu.

(131) Ryanair tenfasizza li l-valutazzjoni tat-tariffi tal-ajruport li tħallas għandha titwettaq abbażi tal-bżonnijiet imnaqqsa tagħha. Meta mqabbla ma’ kumpaniji tal-ajru oħra, Ryanair targumenta li l-mudell ta’ negozju tagħha juża inqas desks għaċ-check-in u jirrikjedi inqas faċilitajiet u servizzi, u l-fatt li hija ma tirrikorrix għall-waqfiet inaqqas id-dewmien u l-intensità tal-groundhandling għall-inġenji tal-ajru tagħha u jżid il-produttività tal-ekwipaġġ sabiex titnaqqas id-dipendenza fuq is-servizzi tal-ajruport.

(132) Hija tqis ukoll li, għall-finijiet tal-applikazzjoni tal-prinċipju tal-investitur f’ekonomija tas-suq, ċerti ajruporti Ewropej huma sostitwibbli għall-ajruport ta’ Angoulême minħabba s-similaritajiet tagħhom (83). F’dan ir-rigward, Ryanair tippreżenta studju komparattiv li jikkonkludi li t-tariffi tal-ajruport imposti mill-ajruporti ta’ […], […], […] u […], li jitqabblu mal-ajruport ta’ Angoulême, fil-medja huma orħos mit-tariffi imposti fl-ajruport ta’ Angoulême (84). Tabella 11 Ajruporti li jitqabblu mal-ajruport ta’ Angoulême Karatteristiċi tal-ajruport imqabbla Angoulême (…) (…) (…) (…) Popolazzjoni tal-belt fejn jinsab l-ajruport 45 000 1 68 000 1 57 000 31 400 1 21 000 Distanza lejn il-belt (f’kilometri) 14 12 45 46 11,5 L-akbar belt fil-firxa tal-150 km (popolazzjoni) Bordeaux (2 41 000 ) […] (4 41 000 ) […] (4 81 000 ) […] (76 000 ) […] (1 1 19 000 ) L-eqreb ajruport kbir (passiġġieri fl-2009) Bordeaux (3,3 miljun) […] (1,8 miljun) […] (7,7 miljun) […] (2,8 miljun) […] (19-il miljun)

(133) Ryanair tiddikjara wkoll li l-għażliet li għamel l-ajruport ta’ Angoulême wara li kien għalaq ir-rotta lejn Londra Stansted kienu tali li jistabbilixxu li l-ajruport ikkunsidra li servizz kummerċjali skedat lejn ir-Renju Unit offrut minn kumpanija bi prezzijiet irħas kien soluzzjoni kredibbli. F’dan ir-rigward, hija tirreferi għall-ftehim konkluż ma’ SNC-Lavalin, li kellha mandat biex timplimenta xenarju ta’ żvilupp aggressiv.

(134) Barra minn hekk, Ryanair targumenta li livell garantit ta’ passiġġieri, bħal dak li hija kkommettiet ruħha dwaru, ikun jillimita r-riskju ekonomiku meħud minn ajruport. Bħala riżultat ta’ dan, il-garanzija tiġġustifika livell aktar baxx ta’ profittabilità minn dak li jkun meħtieġ minn investitur privat li ma jgawdix minn din il-klawsola.

(135) Barra minn hekk, Ryanair tirrimarka li l-approċċ “single till” (85) jispjega għaliex ajruport ifittex li jimmassimizza d-dħul tiegħu billi jnaqqas il-livell ta’ tariffi li hu jimponi. Għalhekk, Ryanair tikkontesta l-valutazzjoni li prezz negattiv ma jistax ikun prezz tas-suq. Hija temmen li tariffa negattiva tal-ajruport tista’ tkun konsistenti mal-prinċipju tal-investitur f’ekonomija tas-suq jekk il-livell mistenni ta’ qligħ mhux ajrunawtiku jkun għoli biżżejjed. F’dan il-każ, Ryanair hi tal-fehma li investitur privat seta’ raġonevolment jassumi li l-qligħ mhux ajrunawtiku, li kien ineżistenti, kien se jiġi żviluppat bis-saħħa tat-traffiku li hija setgħet tiġġenera (86).

(136) Hija ssostni li dan l-approċċ huwa msaħħaħ bl-ispeċifiċità tas-sitwazzjoni tal-ajruport ta’ Angoulême. Hija tal-fehma li investitur li jopera f’ekonomija tas-suq għandu jqis l-kostijiet involuti fl-infrastruttura kif ukoll il-kostijiet operatorji bħalma huma l-ispejjeż mitlufa. Dan huwa iktar u iktar minnu fil-każ preżenti peress li l-ajruport ta’ Angoulême aktarx li kien se jbati mill-kompetizzjoni mal-ferrovija ta’ veloċità qawwija TGV (87). Barra minn hekk, Ryanair issostni illi li kieku l-għeluq tal-ajruport kien possibbiltà oħra, il-valur tas-suq tal-assi netti mill-kostijiet tal-għeluq ma kienx ikun sinifikanti. Għaldaqstant, dawn l-ispejjeż mitlufa għandhom jiġu injorati.

(137) Barra minn hekk, meta jitqies li Ryanair ikkommettiet ruħha biex tiggarantixxi livell minimu ta’ traffiku, u li jekk tonqos milli tilħaq tali livell setgħet tiffaċċja xi penali, hija tikkunsidra li kwalunkwe offerta kummerċjali tirrappreżenta titjib fuq is-sitwazzjoni ta’ ajruport li jkollu l-istess karatteristiċi tal-ajruport ta’ Angoulême. L-unika kundizzjoni hi li d-dħul marġinali għandu jkun ogħla mill-kostijiet marġinali tagħha, u b’hekk tinħoloq distinzjoni bejn is-sitwazzjoni tal-ajruport ta’ Angoulême u dik analizzata mill-Qorti tal-Ġustizzja fis-sentenza Chronopost (88). Konsegwentament, Ryanair tiddikjara li, f’dan il-każ, investitur privat f’ekonomija tas-suq ma jkunx neċessarjament qed ifittex li jġib redditu fuq l-investiment fir-rigward tal-infrastruttura li kienet teżisti minn qabel. Skont Ryanair, tali investitur lanqas mhu se jitlob lill-kumpanija tal-ajru kontraenti biex tipparteċipa fil-kopertura tal-kostijiet operatorji mġarrba qabel ma ġie konkluż il-ftehim.

(138) Fl-aħħar nett, Ryanair tiddikjara li d-deċiżjonijiet meħuda mill-ajruport ta’ Angoulême ma kinux speċifikament indirizzati lilha.

(139) Dan huwa l-każ, qabel xejn, tad-deċiżjonijiet maħsuba li jadattaw l-ajruport ta’ Angoulême. Il-biċċa l-kbira ta’ dawn l-investimenti saru qabel il-wasla tagħha. Bl-istess mod, hija tenfasizza li, f’ħafna mill-każijiet, il-kuntratti ta’ reklutaġġ għall-membri tal-persunal ġew konklużi jew estiżi wara li telqet. Għalhekk, dawn id-deċiżjonijiet kienu jagħmlu parti minn pjan usa’ biex jippożizzjonaw lill-ajruport ta’ Angoulême fis-suq tal-kumpaniji tal-ajru li joffru titjiriet bi prezzijiet irħas (89). Id-deċiżjonijiet li ttieħdu sussegwentement minn SMAC ladarba telqet Ryanair, bħall-għażla tax-xenarju mfittex minn SNC-Lavalin, huma xhieda ta’ dan.

(140) Fl-aħħar nett, Ryanair tenfasizza li l-Artikolu 3 tal-Kuntratt tas-Servizzi tal-Ajruport kien jistipula li l-kundizzjonijiet operattivi mogħtija lilha setgħu jingħataw lil kwalunkwe kumpanija tal-ajru oħra. Hija tindika li l-livell ta’ tariffi tal-ajruport, fi kwalunkwe każ, kien ippubblikat mill-ajruport ta’ Angoulême.

(d) Kummenti relatati mal-pagamenti lil AMS

(141) Ryanair ma taqbilx mal-valutazzjoni preliminari tal-Kummissjoni li tqis il-pagamenti lil AMS bħala spejjeż għall-ajruport, peress li dan l-approċċ ma jikkunsidrax il-valur tas-servizzi ta’ AMS għall-ajruport. Barra minn hekk, Ryanair temmen li, għall-finijiet tal-analiżi tal-operatur f’ekonomija tas-suq, jaqbel li ssir distinzjoni bejn ix-xiri ta’ servizzi ta’ kummerċjalizzazzjoni ta’ valur bir-rati tas-suq u arranġament kuntrattwali relatat bejn l-ajruport u l-kumpanija tal-ajru.

(142) B’appoġġ għal dan, Ryanair tippreżenta analiżi komparattiva li tqabbel il-prezzijiet mitluba minn AMS mal-prezzijiet ta’ servizzi simili offruti minn websajts oħra tal-ivvjaġġar (90). L-analiżi tikkonkludi li l-prezzijiet mitluba minn AMS kienu jew inqas mill-medja jew inkella fil-medda tan-nofs tal-prezzijiet mitluba mill-websajts referenzjarji.

(143) Skont Ryanair, dan juri li l-prezzijiet ta’ AMS huma konformi mal-prezzijiet tas-suq u li d-deċiżjoni minn ajruport pubbliku li jixtri s-servizzi ta’ AMS hija konsistenti mat-test tal-operatur fl-ekonomija tas-suq. Ryanair tipprovdi aktar evidenza tas-servizzi li jingħataw lill-ajruporti fil-qafas ta’ kuntratti ma’ AMS, bil-għan li turi kemm jiswew dawn is-servizzi għall-ajruporti.

(144) Skont Ryanair, jekk il-Kummissjoni, minkejja l-oppożizzjoni tagħha għal tali approċċ, tinsisti li tinkludi l-kuntratti ma’ AMS u l-Kuntratti tas-Servizzi tal-Ajruport ta’ Ryanair f’test tal-operatur fl-ekonomija tas-suq uniku, ma għandux jiġi injorat il-valur tas-servizzi ta’ AMS għall-ajruport.

(145) Barra minn hekk, Ryanair tirreferi għall-konklużjonijiet ta’ diversi rapporti li jikkonfermaw li hija għandha marka kummerċjali b’saħħitha madwar l-Ewropa kollha, li hija kapaċi tattira primjum għas-servizzi ta’ reklamar tagħha.

(146) Ryanair ippreżentat ukoll rapport imħejji minn Oxera, il-konsulent ekonomiku tagħha, dwar il-prinċipji li hija temmen li għandhom jiġu applikati għall-kriterju ta’ profittabilità fit-test tal-operatur fl-ekonomija tas-suq li jinkorpora kemm il-kuntratti dwar is-servizzi bl-ajru konklużi bejn Ryanair u l-ajruporti u l-kuntratti ta’ kummerċjalizzazzjoni konklużi bejn AMS u l-istess ajruporti (91). Ryanair tenfasizza li dan ma jippreġudikax il-pożizzjoni tagħha li l-kuntratti ta’ AMS u l-kuntratti dwar is-servizzi bl-ajru għandhom ikunu soġġetti għal testijiet tal-operatur fl-ekonomija tas-suq separati.

(147) Ir-rapport jgħid li l-introjtu ġġenerat minn AMS għandu jiġi inkluż fuq in-naħa tad-dħul għall-finijiet ta’ analiżi konġunta tal-profittabilità, filwaqt li n-nefqa ta’ AMS għandha tiġi inkluża fuq in-naħa tal-kostijiet. Sabiex dan isir, ir-rapport jipproponi metodu bbażat fuq il-flussi tal-flus li permezz tiegħu n-nefqa fuq AMS tiġi trattata bħala nefqa operazzjonali inkrementali.

(148) Ir-rapport isostni li l-attivitajiet ta’ kummerċjalizzazzjoni jikkontribwixxu għall-ħolqien u għat-tisħiħ tal-valur tal-marka kummerċjali, li aktarx tkun tiġġenera n-negozju u ġġib il-profitti, kemm tul il-ftehim ta’ kummerċjalizzazzjoni kif ukoll wara li dan jiskadi. Dan ikun partikolarment il-każ meta, bis-saħħa ta’ ftehim ma’ Ryanair, kumpaniji oħra tal-ajru jitħajru għal dan l-ajruport, li mbagħad min-naħa tagħhom jattiraw lill-operaturi kummerċjali, u b’hekk iżidu d-dħul mhux ajrunawtiku tal-ajruport. Skont Ryanair, kieku l-Kummissjoni kellha twettaq analiżi konġunta tal-profittabilità, dawn il-benefiċċji jkunu jridu jiġu kkunsidrati billi n-nefqa fuq AMS tiġi ttrattata bħala nefqa operazzjonali inkrementali, fejn il-profitti inkrementali jiġu kkalkulati bħala netti mill-pagamenti ta’ AMS.

(149) Barra minn hekk, Ryanair tqis li valur finali jista’ jiġi inkluż fil-profitti inkrementali previsti fl-aħħar tad-durata tal-ftehim dwar is-servizzi bl-ajru sabiex jiġi kkunsidrat il-valur iġġenerat wara li jiskadi l-ftehim. Il-valur finali jista’ jiġi aġġustat abbażi ta’ suppożizzjoni prudenti dwar il-probabbiltà li jiġġedded jew le l-ftehim ma’ Ryanair jew jiġux miftiehma kundizzjonijiet simili ma’ kumpaniji tal-ajru oħrajn. Ryanair tqis li dan jippermetti li jiġi stmat livell inferjuri għall-benefiċċji ġġenerati konġuntement mill-ftehim konkluż ma’ AMS u mill-ftehim dwar is-servizzi bl-ajru, meta tiġi kkunsidrata l-inċertezza tal-profitti inkrementali wara li jiskadi l-ftehim dwar is-servizzi bl-ajru.

(150) B’appoġġ għal dan l-approċċ, ir-rapport imsemmi hawn fuq jippreżenta sommarju tar-riżultati ta’ studji li jittrattaw l-impatt tar-riklamar fuq il-valur tal-marka kummerċjali. Dawn l-istudji jirrikonoxxu li r-reklamar jista’ jsaħħaħ il-valur ta’ marka kummerċjali u jżid il-lealtà tal-klijenti. B’mod partikolari, skont ir-rapport, ir-reklamar fuq ryanair.com iżid il-viżibbiltà tal-marka kummerċjali għal ajruport. Ir-rapport iżid jgħid li ajruporti reġjonali iżgħar li jkollhom l-għan li jżidu t-traffiku tagħhom jistgħu jsaħħu l-valur tal-marka kummerċjali tagħhom billi jidħlu fi kuntratti ta’ reklamar ma’ AMS.

(151) Ir-rapport jissuġġerixxi li l-approċċ ibbażat fuq il-flussi tal-flus għandu jiġi ppreferut fuq l-approċċ bil-kapitalizzazzjoni, li fil-qafas tiegħu n-nefqa ta’ AMS tkun ittrattata bħala nefqa kapitali fl-assi intanġibbli (jiġifieri l-valur tal-marka kummerċjali tal-ajruport). In-nefqa marbuta mal-kummerċjalizzazzjoni tiġi kkapitalizzata bħala assi intanġibbli u mbagħad amortizzata matul il-ħajja utli ta’ dawn l-assi, billi jiġi previst valur residwu fi tmiem il-perjodu skedat tal-ftehim dwar is-servizzi bl-ajru. Madankollu, dan l-approċċ ma jinkludix benefiċċji addizzjonali għall-ajruport b’konsegwenza tal-iffirmar tal-ftehim dwar is-servizzi bl-ajru ma’ Ryanair, u mhuwiex faċli jiġi stmat il-valur tal-assi intanġibbli minħabba n-nefqa marbuta mal-marka kummerċjali u minħabba t-tul tal-ħajja utli tal-assi.

6.3. Kummenti min-naħa ta’ AMS

(152) AMS tikkontesta l-affermazzjoni li l-Kuntratt tas-Servizzi ta’ Kummerċjalizzazzjoni li hija kkonkludiet mal-ajruport ta’ Angoulême jikkostitwixxi għajnuna mill-Istat. Il-kuntratt ma jagħti l-ebda vantaġġ selettiv fuqha.

6.3.1. Valutazzjoni konġunta ta’ vantaġġ ekonomiku mogħti lil Ryanair u lil AMS

(153) AMS tenfasizza li hija għandha skopijiet korporattivi ġenwini li jikkonsistu fil-provvista ta’ servizzi ta’ kummerċjalizzazzjoni fuq l-Internet. Hija tippreċiża li l-biċċa l-kbira tal-attività tagħha hija maħsuba biex iżżid il-valur tal-ispazju ddedikat għar-reklamar fuq il-websajt ta’ Ryanair.

(154) Barra minn hekk, hija tindika li Ryanair għażlet li tikkollabora ma’ strutturi intermedji oħra biex tikkumerċjalizza spazji oħra ddedikati għar-reklamar.

(155) B’segwitu ta’ dan, ma hemmx lok li jitqies li hemm bżonn issir valutazzjoni konġunta ta’ kwalunkwe benefiċċju ekonomiku mogħti lil Ryanair u lil AMS.

6.3.2. Valutazzjoni konġunta tal-Kuntratt tas-Servizzi tal-Ajruport u tal-Kuntratt tas-Servizzi ta’ Kummerċjalizzazzjoni

(156) AMS iqis li ż-żieda fin-numru ta’ passiġġieri li jużaw is-servizzi ta’ Ryanair mhuwiex l-uniku vantaġġ li bbenefika minnu l-ajruport ta’ Angoulême fil-qafas tal-Kuntratt tas-Servizzi ta’ Kummerċjalizzazzjoni. L-ewwel nett, hija tinnota li l-kuntratt konkluż mill-ajruport ma’ AMS huwa differenti minn dak konkluż ma’ Ryanair. It-tieni nett, hija tenfasizza li Ryanair tippromwovi s-servizzi tagħha billi tuża r-riżorsi tagħha stess. Għaldaqstant, l-ajruport ta’ Angoulême, billi kkonkluda kuntratt tas-servizzi ta’ kummerċjalizzazzjoni ma’ AMS, mhux jikkontibwixxi fil-promozzjoni tas-servizzi ta’ Ryanair.

(157) Bħala eżempju, AMS tinnota li l-fattur medju ta’ tagħbija ta’ Ryanair huwa invarjabbilment ta’ […] %, irrispettivament minn jekk ġiex konkluż kuntratt tas-servizzi ta’ kummerċjalizzazzjoni magħha jew le. Barra minn hekk, AMS targumenta li d-dħul li qed tibbenefika minnu Ryanair huwa identiku għall-passiġġieri kollha, kemm jekk jaslu u kemm jekk jitilqu minn ajruport partikolari.

(158) B’mod ġenerali, AMS tinnota li l-kampanji ta’ reklamar ikunu ta’ benefiċċju għall-fornituri tal-ispazju ddedikat għar-reklamar stess (92). F’dan il-każ, din l-esternalità hija riflessa fil-popolarità dejjem akbar tal-websajt ta’ Ryanair, irrispettivament minn jekk l-entità wara l-kampanja ta’ reklamar hijiex pubblika jew privata. Peress li investitur privat ma joqgħodx lura milli jagħmel investiment minħabba li partijiet terzi jistgħu jibbenefikaw minnu, AMS tqis li l-ajruport ta’ Angoulême ma kellux għalfejn jieħu inkunsiderazzjoni l-fatt li Ryanair ibbenefikat ukoll mill-investiment tagħha fir-reklamar.

(159) AMS hi tal-fehma li f’dan il-każ Ryanair kellha rwol ta’ pijunier billi l-biċċa l-kbira tal-kumpaniji tal-ajru llum il-ġurnata saru jikkummerċjalizzaw l-ispazju li jkollhom disponibbli fuq il-websajt tagħhom. Madankollu, hija temmen li l-websajt ta’ Ryanair ma kinitx tas-soltu peress li kellha valur eċċezzjonali (93). Għaldaqstant, hija ma setgħetx titqabbel ma’ websajts ta’ kumpaniji tal-ajru oħrajn.

6.3.3. Il-kriterju ta’ investitur prudenti f’ekonomija tas-suq

6.3.3.1. Dwar l-eżistenza ta’ vantaġġ favur AMS

(160) AMS tqis li hija ma bbenefikat mill-ebda vantaġġ ekonomiku skont it-tifsira tal-Artikolu 107(1) tat-TFUE. Hija tgħid li s-servizzi tagħha huma diretti kemm lejn entitajiet privati kif ukoll lejn dawk pubbliċi. Għalhekk, hija setgħet ibbenefikat mill-istess miżura minn kumpanija privata. Hija żżid tgħid li hija ma tisfurzax lill-ajruporti jixtru s-servizzi ta’ kummerċjalizzazzjoni tagħha (94) u li l-ispazju ddedikat għar-reklamar li hija tikkummerċjalizza huwa riżorsa skarsa li għaliha hemm domanda għolja.

6.3.3.2. Dwar ir-relazzjoni bejn is-servizzi ta’ AMS u l-bżonnijiet tal-klijenti tagħha

(161) AMS tqis li l-organizzazzjoni ta’ kampanji ta’ reklamar hija neċessità għall-ajruporti reġjonali. L-objettiv tagħhom huwa li jkabbru l-viżibbiltà tas-servizzi li joffru. Hija żżid tgħid li l-akbar hubs ta’ ajruporti stess issa qed iħossu x-xewqa li jorganizzaw kampanji ta’ reklamar. It-titjib tal-immaġini li jirriżulta minnhom ikun ta’ benefiċċju għall-ajruporti inkwistjoni (95). F’dan ir-rigward, AMS tiddikjara li din in-nefqa hija forma ta’ investiment strateġiku komparabbli ma’ dawk magħmula minn kumpaniji bħal Coca-Cola, McDonald’s u Nike.

(162) Dan l-investiment huwa iktar u iktar determinanti peress li l-ajruporti għandhom tendenza li jiġġeneraw kważi nofs id-dħul tagħhom minn attivitajiet mhux ajrunawtiċi. F’dan il-każ, l-ajruport ta’ Angoulême kellu interess saħansitra ikbar li jiġġenera traffiku magħmul minn klijentela internazzjonali minħabba li t-traffiku ta’ passiġġieri regolari kien kważi ineżistenti. Għall-kuntrarju ta’ dan, AMS hija tal-fehma li Ryanair ma kellhiex interess li tikkontribwixxi għal dawn l-investimenti fir-riklamar għaliex din ma tagħmilx dħul addizzjonali mill-passiġġieri li jkunu deħlin jew ħerġin.

(163) AMS tiddikjara li l-promozzjoni tal-“marka kummerċjali” tal-ajruporti, u b’mod partikolari tal-ajruporti reġjonali, saret prattika komuni. F’dan ir-rigward, hija tirreferi għax-xewqa li żżid il-valur u l-viżibbiltà tal-ajruport sabiex isir destinazzjoni magħżul mill-vjaġġaturi, għall-fatt li dawn l-investimenti huma ekonomikament razzjonali kemm għall-investituri pubbliċi kif ukoll għal dawk privati, għall-fatt li dawn l-investimenti jsiru wkoll minn ajruporti kbar, għall-fatt li l-ajruporti għandhom interess li jżidu l-għadd ta’ passiġġieri ħerġin minnhom, u għall-fatt li l-element li joħloq distinzjoni bejn l-ajruporti reġjonali u l-hubs huwa li dawk tal-ewwel ma jgawdux mill-istess viżibbiltà internazzjonali. Din l-istrateġija hija indipendenti mill-kumpanija tal-ajru magħżula mill-vjaġġaturi, billi l-ajruporti jiddefinixxu l-investimenti tagħhom ta’ kummerċjalizzazzjoni skont kemm l-ispazju ta’ reklamar ikun kapaċi jimmira lejn il-klijenti potenzjali tagħhom.

6.3.3.3. Dwar il-prezz tas-servizzi pprovduti minn AMS

(164) AMS tiddikjara li l-prezzijiet tagħha f’dak li jirrigwarda l-ajruport ta’ Angoulême huma l-prezzijiet tas-suq. Waqt li tqabbel il-kuntratti konklużi mal-ajruporti ta’ […] u ta’ […], hija ssostni li ma tiddiskriminax bejn il-klijenti tal-ajruport u dawk mhux tal-ajruport. Barra minn hekk, hija tal-opinjoni illi l-fatt li wieħed jagħmel użu kummerċjali mill-ispazju disponibbli fuq il-websajt ta’ Ryanair (96) aktarx li jistabbilixxi wkoll li l-prezz tas-servizz ipprovdut lill-ajruport ta’ Angoulême jikkorrispondi għal prezz tas-suq.

(165) AMS targumenta li l-Kummissjoni, fid-deċiżjoni tagħha dwar l-ajruport ta’ Bratislava kkwotata fil-premessa 111 ta’ din id-Deċiżjoni, qieset li ma setax jiġi eskluż li s-sempliċi preżenza ta’ isem ta’ ajruport fuq il-websajt ta’ Ryanair iġġorr ċertu valur, sakemm dak l-ajruport jissemma bħala destinazzjoni.

(166) Barra minn hekk, AMS tirrimarka li l-iskala tal-klassifikazzjoni tar-rati tagħha hija oġġettiva u disponibbli fuq il-websajt tagħha (97). Il-prezzijiet applikati għall-kuntratt konkluż mal-ajruport ta’ Angoulême huma konsistenti ma’ dan il-qafas. Il-prezzijiet ġew stabbiliti skont it-tip ta’ paġna inkwistjoni (98), it-tip ta’ tqegħid tal-prodott (99), l-għadd ta’ viżitaturi li jkun hemm kuljum u l-għadd ta’ rotot li jibdew mill-ajruport u li jispiċċaw fih.

(167) Fl-aħħar nett, AMS tiddikjara li s-servizzi li tipprovdi hi huma aktar effikaċi – minħabba li huma aktar immirati – minn dawk ipprovduti permezz ta’ pjattaformi ta’ reklamar tradizzjonali oħra, bħall-gazzetti. Dan huwa iktar u iktar minnu, peress li r-reklami li tipprovdi hi fuq il-websajt ta’ Ryanair huma “fissi”, filwaqt li websajts oħra għandhom sistema ta’ rotazzjoni, u l-prezzijiet stipulati fil-Kuntratt tas-Servizzi ta’ Kummerċjalizzazzjoni konkluż mal-ajruport ta’ Angoulême ġew stabbiliti permezz ta’ bażi tariffarja tal-2007, filwaqt li t-traffiku fuq il-websajt Brittanika ta’ Ryanair żdied b’55 % bejn l-2008 u l-2012.

6.4. Kummenti tal-organizzazzjoni Transport & Environment

(168) Il-kummenti ta’ din l-organizzazzjoni mhux governattiva fil-qafas ta’ din il-proċedura huma limitati għal li jpoġġu fid-dubju l-merti tal-linji gwida l-ġodda dwar l-avjazzjoni u tad-deċiżjonijiet adottati mill-Kummissjoni fis-settur tal-avjazzjoni, minħabba l-impatt ambjentali tagħhom.

7. KUMMENTI TA’ FRANZA DWAR IL-KUMMENTI TAL-PARTIJIET INTERESSATI

(169) L-awtoritajiet Franċiżi indikaw li huma ma għandhom l-ebda kummenti addizzjonali x’jagħmlu b’reazzjoni għall-kummenti tal-partijiet interessati.

8. VALUTAZZJONI TAL-MIŻURI TA’ GĦAJNUNA FAVUR IL-KORPI TA’ ĠESTJONI SUĊĊESSIVI TAL-AJRUPORT

8.1. L-eżistenza ta’ għajnuna skont it-tifsira tal-Artikolu 107(1) tat-TFUE

(170) Skont l-Artikolu 107(1) tat-TFUE, kull għajnuna, ta’ kwalunkwe forma, mogħtija minn Stat Membru jew permezz ta’ riżorsi tal-Istat, li twassal għal distorsjoni jew theddida ta’ distorsjoni għall-kompetizzjoni billi tiffavorixxi ċerti impriżi jew ċerti produtturi, sa fejn tolqot il-kummerċ bejn l-Istati Membri, titqies bħala inkompatibbli mas-suq intern.

(171) Għalhekk, biex miżura nazzjonali tiġi kklassifikata bħala għajnuna mill-Istat, iridu jiġu ssodisfati l-kriterji kumulattivi li ġejjin: 1) il-benefiċjarju jew il-benefiċjarji jridu jkunu impriżi skont it-tifsira tal-Artikolu 107(1) tat-TFUE; 2) il-miżura trid tingħata permezz ta’ riżorsi tal-Istat u trid tkun imputabbli għall-Istat; 3) il-miżura trid tagħti vantaġġ selettiv lil min jirċeviha; u 4) il-miżura trid toħloq distorsjoni jew thedded li toħloq distorsjoni għall-kompetizzjoni u aktarx trid tkun tolqot il-kummerċ bejn l-Istati Membri.

8.1.1. Il-kunċetti ta’ impriża u ta’ attività ekonomika

(172) Sabiex jiġi ddeterminat jekk is-sussidji deskritti hawn fuq jikkostitwixxux għajnuna mill-Istat, għandu jiġi vverifikat jekk il-benefiċjarji humiex impriżi skont it-tifsira tal-Artikolu 107(1) tat-TFUE.

(173) Il-Kummissjoni tfakkar f’dan ir-rigward li hija ġurisprudenza stabbilita li l-kunċett ta’ impriża jkopri kwalunkwe entità involuta f’attività ekonomika, irrispettivament mill-istatus legali tagħha u mill-mod ta’ kif din tiġi ffinanzjata (100). Barra minn hekk, il-kunċett ta’ attività ekonomika jkopri kwalunkwe attività li tikkonsisti fil-provvista ta’ oġġetti u servizzi f’suq partikolari (101).

(174) Fis-sentenza tagħha “l-ajruport ta’ Leipzig-Halle”, il-Qorti tal-Ġustizzja kkonfermat li l-operat ta’ ajruport għal skopijiet kummerċjali u l-kostruzzjoni tal-infrastruttura tal-ajruport jikkostitwixxu attivitajiet ekonomiċi (102). Operatur tal-ajruport involut f’attivitajiet ekonomiċi, irrispettivament mill-istatus legali tiegħu u mill-mod ta’ kif dan jiġi ffinanzjat, neċessarjament jikkostitwixxi impriża skont it-tifsira tal-Artikolu 107(1) tat-TFUE u għaldaqstant japplikaw ir-regoli tat-Trattat dwar l-għajnuna mill-Istat (103).

(175) F’dan il-każ, il-Kummissjoni tindika li l-infrastruttura li għaliha saru l-investimenti ffinanzjati minn sussidji pubbliċi, b’mod partikolari l-estensjoni tar-runway u l-ħidma fuq it-terminal, ġiet operata fuq bażi kummerċjali mill-operaturi suċċessivi tal-ajruport. Għalhekk, dawn l-operaturi żammew il-flus għall-użu tal-infrastruttura kkonċernata.

(176) Għaldaqstant, il-finanzjament ta’ din l-infrastruttura tal-ajruport u l-għajnuna operatorja potenzjali servew primarjament biex jiffinanzjaw l-attività ekonomika tal-operazzjoni kummerċjali tal-ajruport li kienu involuti fiha l-operaturi suċċessivi tiegħu. Minn dan jirriżulta li l-entitajiet li joperaw l-infrastruttura jikkostitwixxu impriżi skont it-tifsira tal-Artikolu 107(1) tat-TFUE.

8.1.1.1. L-entitajiet involuti fl-attività ekonomika tal-operat tal-ajruport

(177) Il-Kummissjoni tirrimarka li CCI-ajruport ħadet ħsieb il-ġestjoni u għaldaqstant anke l-operazzjoni kummerċjali tal-ajruport ta’ Angoulême waħedha bejn l-2002 u l-2006.

(178) Fir-rigward tal-perjodi ta’ wara l-2006, il-Kummissjoni tindika li hemm żewġ entitajiet ġuridiċi distinti li jistgħu jitqiesu li kienu involuti b’mod konġunt f’attività ekonomika għall-finijiet tal-applikazzjoni tar-regoli tal-għajnuna mill-Istat fejn dawn effettivament jipprovdu oġġetti jew servizzi b’mod konġunt f’suq partikolari. Min-naħa l-oħra, entità li fiha nnifisha ma tkunx involuta fil-provvista ta’ oġġetti jew servizzi f’suq ma tistax titqies bħala impriża abbażi biss tal-fatt li din ikollha sehem, saħansitra sehem ta’ kontroll, jekk dak is-sehem jagħti lok biss għall-eżerċitar tad-drittijiet marbuta mal-istatus ta’ azzjonist jew ta’ membru (104). Il-Kummissjoni hija tal-fehma li matul il-perjodu 2007-11 SMAC u CCI-ajruport kienu involuti b’mod konġunt fl-operazzjoni kummerċjali tal-ajruport ta’ Angoulême. Id-dħul kummerċjali mill-provvista ta’ servizzi tal-ajruport ġie stabbilit u miġbur minn CCI-ajruport, u din kienet ukoll responsabbli mill-ġestjoni operatorja tal-ajruport. Fl-istess ħin, l-SMAC kellha s-setgħa tidħol f’impenji kummerċjali ma’ partijiet terzi f’isem l-ajruport. Hija kienet ukoll responsabbli mil-lat operattiv u finanzjarju f’dak li jirrigwarda l-investimenti ta’ natura kummerċjali fis-sit tal-ajruport. L-SMAC kienet direttament involuta fil-provvista ta’ servizzi tal-ajruport, b’mod partikolari permezz tal-kontribut tagħha fil-ġestjoni kummerċjali tal-ajruport matul dan il-perjodu, pereżempju billi kkonkludiet il-ftehimiet tal-2008.

(179) Bl-istess mod, il-Kummissjoni tirrimarka li t-trasferiment tal-ġestjoni tal-ajruport ta’ Angoulême għal SNC-Lavalin mill-1 ta’ Jannar 2012 ma jħollx lill-SMAC mir-responsabbiltajiet tagħha. Fil-qafas kuntrattwali stabbilit permezz tal-proċedura ta’ akkwist pubbliku tas-6 ta’ Lulju 2011, ċerti obbligi baqgħu taħt ir-responsabbiltà tal-SMAC matul il-perjodu tal-kuntratt.

(180) L-ewwel nett, l-SMAC hija responsabbli biss mid-deċiżjonijiet li jirrigwardaw l-investiment. Hija tiffinanzja n-nefqa relatata (105) anke jekk din in-nefqa hija inseparabbli mill-attività tal-operat tal-ajruport (106). It-tieni nett, l-SMAC għandha sehem sinifikanti tar-riskju operatorju bil-kundizzjoni li tiggarantixxi, sal-livell massimu annwali, l-ekwilibriju tal-kontijiet tal-ajruport (107). Fl-aħħar nett, l-SMAC esprimiet l-intenzjoni tagħha li tiffinanzja direttament l-appoġġ lill-kumpaniji tal-ajru maħsub biex jimplimenta l-politika kummerċjali tal-ajruport għall-ftuħ mill-ġdid ta’ rotta bejn l-ajruport ta’ Angoulême u l-Gżejjer Brittaniċi.

(181) Għalhekk, il-Kummissjoni hija tal-fehma li, fil-perjodu li beda mill-1 ta’ Jannar 2012, l-SMAC kienet għadha l-operatur konġunt tal-ajruport.

(182) Il-Kummissjoni għaldaqstant tqis li l-attività ekonomika tal-operazzjoni kummerċjali tal-ajruport ta’ Angoulême suċċessivament baqgħet titwettaq mit-tliet gruppi ta’ entitajiet li ġejjin: — CCI-ajruport għall-perjodu li jkopri mill-2002 sal-2006, — b’mod konġunt mill-SMAC u minn CCI-ajruport għall-perjodu li jkopri mill-2007 sal-2011, u — b’mod konġunt mill-SMAC u minn SNC-Lavalin mill-1 ta’ Jannar 2012.

8.1.1.2. L-eżerċitar ta’ setgħat pubbliċi

(183) Il-Kummissjoni tixtieq tirrimarka li mhux l-attivitajiet kollha li jinvolvu lill-korp ta’ ġestjoni tal-ajruport ikunu neċessarjament ta’ natura ekonomika. L-attivitajiet relatati mal-eżerċitar tas-setgħat pubbliċi, fil-prinċipju, mhumiex ta’ natura ekonomika.

(a) Sistema nazzjonali għall-finanzjament ta’ kompiti tal-Istat fl-ajruporti Franċiżi

(184) Diversi kompiti li twettqu mill-korpi ta’ ġestjoni suċċessivi tal-ajruport ta’ Angoulême fir-rigward tas-sikurezza tat-traffiku tal-ajru, is-sigurtà jew il-protezzjoni ambjentali ġew iffinanzjati mill-awtoritajiet pubbliċi bejn l-2002 u l-2012. Dan il-finanzjament jaqa’ fil-kamp ta’ applikazzjoni ta’ din il-proċedura ta’ investigazzjoni formali.

(185) F’dan ir-rigward, Franza rreferiet għas-sistema ġenerali tal-finanzjament ta’ kompiti tal-Istat fl-ajruporti Franċiżi, stipulata fil-liġi nazzjonali u deskritta hawn taħt.

(186) Din is-sistema hija bbażata fuq taxxa, it-taxxa tal-ajruport, flimkien ma’ strument ta’ finanzjament addizzjonali. L-isfond ta’ dawn l-istrumenti u r-regoli li jirregolawhom, kif ukoll il-kompiti ffinanzjati minnhom, huma deskritti hawn taħt.

(187) Fl-1998, fis-sentenza tiegħu SCARA (108), il-Kunsill tal-Istat iddeċida li l-kompiti relatati mas-sikurezza u s-sigurtà fl-ajruporti kienu responsabbiltajiet sovrani tal-Istat u li għalhekk dawn ma setgħux jitħallew f’idejn l-utenti tal-ajruport. B’segwitu għal din is-sentenza, il-Liġi Nru 98-1171 tat-18 ta’ Diċembru 1998 dwar l-organizzazzjoni ta’ ċerti servizzi tat-trasport bl-ajru u l-Artikolu 136 tal-Liġi Nru 98-1266 tat-30 ta’ Diċembru 1998 (il-Liġi dwar il-Baġit tal-1999) (109) introduċew it-taxxa tal-ajruport, li bdiet tapplika mill-1 ta’ Lulju 1999. Din hija taxxa assenjata, fis-sens li d-dħul minnha jista’ jintuża biss biex tiġi ffinanzjata ċertu nefqa, jiġifieri l-kost tal-kompiti li Franza tqis bħala responsabbiltajiet sovrani fl-ajruporti. Id-dispożizzjonijiet legali ta’ hawn fuq introduċew ukoll strument addizzjonali għall-finanzjament ta’ tali kompiti. It-tip ta’ kompiti ffinanzjati mit-taxxa tal-ajruport u mill-istrument ta’ finanzjament addizzjonali, u r-regoli li jirregolaw it-taxxa tal-ajruport u l-istrument addizzjonali, huma stabbiliti hawn taħt.

(188) Il-leġiżlazzjoni Franċiża flimkien mad-dispożizzjonijiet regolatorji ddettaljati, jistabbilixxu b’mod preċiż liema kompiti jistgħu jiġu ffinanzjati mit-taxxa tal-ajruport. Dawn huma s-salvataġġ u t-tifi tan-nar ta’ inġenji tal-ajru, il-prevenzjoni mill-perikli minn annimali selvaġġi (110), l-iskrinjar tal-bagalji tal-istiva, tal-passiġġieri u tal-bagalji tal-kabina, il-kontroll ta’ punti ta’ aċċess pubbliċi għaż-żona ristretta (111), miżuri ta’ protezzjoni ambjentali (112) u l-kontroll awtomatiku tal-fruntiera permezz tal-identifikazzjoni bijometrika. Ir-referenza għall-kontroll awtomatiku tal-fruntiera permezz tal-identifikazzjoni bijometrika ġiet introdotta fil-leġiżlazzjoni fl-2008. Mill-bqija, is-sensiela ta’ kompiti eliġibbli għall-finanzjament mit-taxxa tal-ajruport ma nbidlitx minn mindu ġiet introdotta, u tikkorrispondi għall-kompiti koperti mis-sentenza SCARA. Għadd ta’ strumenti regolatorji nazzjonali u Ewropej jippreċiżaw l-obbligi li għandhom l-operaturi tal-ajruporti b’rabta mat-twettiq ta’ dawn il-kompiti. Pereżempju, għas-salvataġġ u t-tifi tan-nar ta’ inġenji tal-ajru, ir-regolamenti jistabbilixxu b’mod preċiż ir-riżorsi umani u materjali li għandhom jiġu adottati skont il-karatteristiċi tal-ajruport.

(189) Għal kull ajruport partikolari, it-taxxa tal-ajruport trid titħallas mill-kumpaniji tal-ajru kollha li jużaw dak l-ajruport. Hija tiġi bbażata fuq l-għadd ta’ passiġġieri u l-massa ta’ merkanzija u posta li jinġarru mill-kumpanija tal-ajru. Ir-rata tat-taxxa tal-ajruport għal kull passiġġier jew għal kull tunnellata ta’ merkanzija jew posta tiġi stabbilita kull sena għal kull ajruport, skont kemm jiġi stmat il-kost biex jitwettqu l-kompiti ffinanzjati mit-taxxa.

(190) Kull sena l-operaturi tal-ajruporti jħejju dikjarazzjoni annwali tal-kostijiet u tat-traffiku. Dawn id-dikjarazzjonijiet jippreżentaw, għas-sena preċedenti, il-livelli tat-traffiku osservati u l-kostijiet involuti biex twettqu l-kompiti marbuta mas-sikurezza u s-sigurtà (113), kif ukoll l-ammonti miġbura permezz tat-taxxa tal-ajruport u l-istrument addizzjonali għall-finanzjament ta’ dawn il-kompiti. Huma jinkludu wkoll stimi tat-traffiku, tal-kostijiet u tad-dħul relatati mal-kompiti marbuta mas-sikurezza u s-sigurtà għas-sena kurrenti u għas-sentejn ta’ wara. Id-dikjarazzjonijiet jiġu vverifikati mill-awtoritajiet amministrattivi, li jistgħu jagħmlu wkoll spezzjonijiet fuq il-post. Imbagħad ir-rata tat-taxxa tiġi stabbilita fuq din il-bażi, permezz ta’ ordni interministerjali.

(191) Billi r-rati tat-taxxa huma kkalkulati abbażi ta’ stimi tal-kostijiet u tat-traffiku, ġie adottat mekkaniżmu ta’ aġġustament ex post sabiex jiżgura li d-dħul li jagħmel l-ajruport mit-taxxi, supplimentat fejn xieraq minn dħul mill-istrument ta’ finanzjament addizzjonali deskritt hawn taħt, ma jaqbiżx il-kostijiet li ġġarrbu realment biex twettqu l-kompiti rilevanti. Il-kostijiet ikkonċernati jinkludu l-kostijiet operatorji u dawk tal-persunal li ġġarrbu biex twettqu dawn il-kompiti, id-deprezzament li jikkorrispondi għall-investimenti li jkunu saru għal ma’ dawn il-kompiti, u s-sehem mill-ispejjeż ġenerali marbuta ma’ dawn il-kompiti (114). L-operaturi jridu jżommu rendikonti pluriennali tad-dħul mit-taxxa tal-ajruport u mill-istrument ta’ finanzjament addizzjonali, u tal-kostijiet li jkunu ġarrbu biex wettqu l-kompiti rilevanti. Hekk kif jiġi osservat bilanċ pożittiv, dan jiġi ttrasferit fil-kontijiet kumulattivi għas-snin preċedenti, li jistgħu jirriżultaw f’bilanċ pożittiv jew negattiv. Dan il-bilanċ jiġi kkunsidrat meta tiġi stabbilita r-rata tat-taxxa għas-sena ta’ wara. Barra minn hekk, kwalunkwe bilanċ pożittiv ikollu imposti finanzjarji li jkunu jridu jitħallsu mill-operatur.

(192) Mill-bidu nett, il-finanzjament mit-taxxa tal-ajruport kellu jiġi supplimentat permezz tal-istrument ta’ finanzjament addizzjonali. Dan minħabba li l-kostijiet ta’ sikure