Id-Direttiva tal-Kunsill tal-11 ta’ Settembru 1979 dwar l-approssimazzjoni tal-liġijiet ta’ l-Istati Membri fir-rigward tal-meters ta’ l-ilma sħun



Official Journal L 259 , 15/10/1979 P. 0001 - 0009

Finnish special edition: Chapter 13 Volume 10 P. 0109

Greek special edition: Chapter 13 Volume 9 P. 0003

Swedish special edition: Chapter 13 Volume 10 P. 0109

Spanish special edition: Chapter 13 Volume 10 P. 0219

Portuguese special edition Chapter 13 Volume 10 P. 0219

CS.ES Chapter 13 Volume 005 P. 404 - 412

ET.ES Chapter 13 Volume 005 P. 404 - 412

HU.ES Chapter 13 Volume 005 P. 404 - 412

LT.ES Chapter 13 Volume 005 P. 404 - 412

LV.ES Chapter 13 Volume 005 P. 404 - 412

MT.ES Chapter 13 Volume 005 P. 404 - 412

PL.ES Chapter 13 Volume 005 P. 404 - 412

SK.ES Chapter 13 Volume 005 P. 404 - 412

SL.ES Chapter 13 Volume 005 P. 404 - 412



Id-Direttiva tal-Kunsill tal-11 ta’ Settembru 1979 dwar l-approssimazzjoni tal-liġijiet ta’ l-Istati Membri fir-rigward tal-meters ta’ l-ilma sħun (79/830/KEE) IL-KUNSILL TAL-KOMUNITAJIET EWROPEJ, Wara li kkunsidra t-Trattat li jistabbilixxi l-Komunità Ekonomika Ewropea, u b’mod partikolari l-Artikolu 100 tiegħu; Wara li kkunsidra l-proposta mill-Kummissjoni, Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Parlament Ewropew [1], Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat Ekonomiku w Soċjali [2], Billi fl-Istati Membri il-kostruzzjoni u l-metodi tal-kontroll tal-meters ta' l-ilma sħun huma soġġetti għal disposizzjonijiet mandatarji li jvarjaw minn Stat Membru għall-ieħor u konsegwentement ifixklu l-kummerċ ta’ strumenti ta’ dan it-tip; billi huwa għalhekk neċessarju li dawn il-disposizzjonijiet jiġu approssimati; Billi d-Direttiva tal-Kunsill 71/316/KEE tas-26 ta’ Lulju 1971 dwar l-approssimazzjoni tal-liġijiet ta’ l-Istati Membri fir-rigward ta’ disposizzjonijiet komuni kemm għal strumenti ta’ kejl kif ukoll għal metodi ta’ kontroll metroloġiku [3], kif emendata bl-Att ta’ Adeżjoni [4], stabbiliet il-proċeduri ta' l-approvazzjoni tad-mudell tal-KEE u tal-verifika inizjali tal-KEE; billi, bi qbil ma’ din id-Direttiva, il-kondizzjonijiet tekniċi meħtieġa għad-disinn u l-funzjonament ta’ meters ta’ l-ilma sħun għandhom jiġu stabbiliti; billi kondizzjonijiet bħal dawn għandhom jiġu sodisfatti, u għandhom isiru kontrolli, u jitwaħħlu s-sinjali u l-marki x-xierqa, qabel dawn l-istrumenti jkunu jistgħu jiġu importati, mqiegħda fis-suq u użati b’mod liberu, ADOTTA DIN ID-DIRETTIVA: Artikolu 1 Din id-Direttiva għandha tapplika għal meters ta’ l-ilma sħun maħsubin sabiex jiġi ddeterminat b’mod kontinwu l-volum ta’ ilma sħun li jgħaddi minn ġewwa fihom. Meters bħal dawn għandhom jiġu pprovduti b’apparat ta’ kejl imqabbad ma’ apparat indikatur Għall-għan ta’ din id-Direttiva, "ilma sħun" huwa ilma li t-temperatura tiegħu taqbeż it-30 ºĊ iżda ma taqbiżx id-90 ºĊ. Meters ta’ l-ilma sħun biex jiġu inkorporati f’sistemi ċirkolatorji għat-trasferiment ta’ l-enerġija termali huma esklużi mill-kamp ta' applikazzjoni ta’ din id-Direttiva. Artikolu 2 Meters ta’ l-ilma sħun illi fuqhom jistgħu jitwaħħlu marki u sinjali tal-KEE huma deskritti fl-Anness ta’ din id-Direttiva. Għandhom ikunu soġġetti għall-approvazzjoni tal-mudell tal-KEE u għandhom jitressqu għall-verifika inizjali tal-KEE. Artikolu 3 L-ebda Stat Membru ma jista’ jirrifjuta, jipprojbixxi jew jillimita t-tqegħid fis-suq jew id-dħul fis-servizz ta’ meters ta’ l-ilma sħun li jkollhom sinjal ta’ l-approvazzjoni tal-mudell tal-KEE jew il-marka tal-verifika inizjali tal-KEE, għal raġunijiet tal-kwalitajiet metroloġiċi tagħhom. Artikolu 4 1. L-Istati Membri għandhom idaħħlu fis-seħħ il-liġijiet, ir-regolamenti u d-disposizzjonijiet amministrattivi neċessarji biex jikkonformaw ma’ din id-Direttiva sa l-1 ta’ Jannar 1982 u għandhom minnufih jinfurmaw lill-Kummissjoni b'dan. 2. L-Istati Membri għandhom jikkomunikaw lill-Kummissjoni t-test tal-disposizzjonijiet ewlenin tal-liġi nazzjonali illi huma jadottaw fil-qasam irregolat minn din id-Direttiva. Artikolu 5 Din id-Direttiva hija indirizzata lill-Istati Membri. Magħmula fi Brussel, il-11 ta’ Settembru 1979. Għall-Kunsill Il-President Ray Mac Sharry [1] ĠU Nru. C 131, 5.6.1978, pġ. 85. [2] ĠU Nru C 269, 13.11.1978, pġ. 44.. [3] ĠU Nru. L 202, 6.9.1971, pġ. 1. [4] ĠU Nru. L 73, 27.3.1972, pġ. 14 -------------------------------------------------- ANNESS I. TERMINOLOĠIJA U DEFINIZZJONIJIET 1.0. Dan l-Anness japplika biss għall-meters ta’ l-ilma sħun, minn hawn ’il quddiem imsejjaħ "il-meter", li jaħdem dejjem fuq prinċipji mekkaniċi. Meters bħal dawn jew jużaw kompartimenti volumetriċi b'konfini jiċċaqilqu jew jużaw l-azzjoni tal-veloċità ta’ l-ilma fuq skrun bil-paletti (radjali jew turbina assjali). Dan l-Anness ma japplikax għal meters ta’ l-ilma sħun mgħammra b'apparat elettroniku. 1.1. Ir-rata taċ-ċirkolazzjoni Ir-rata taċ-ċirkolazzjoni hija l-volum ta’ l-ilma li jgħaddi minn ġol-meter għal kull unita ta' ħin. 1.2. Volum fornut Il-volum fornut huwa l-volum totali ta’ l-ilma illi jkun għadda minn ġewwa l-meter f'ħin partikolari. 1.3. Rata massima ta’ ċirkolazzjoni(Qmas) Ir-rata massima ta’ ċirkolazzjoni, Qmas, hija l-ogħla rata taċ-ċirkolazzjoni illi biha l-meter għandu jkun kapaċi jaħdem għal perjodi limitati mingħajr ħsara, u mingħajr ma jżid l-iżbalji massimi permissibbli u l-valur massimu permissibbli għat-telf tal-pressjoni. 1.4. Rata taċ-ċirkolazzjoni nominali(Qn) Ir-rata taċ-ċirkolazzjoni nominali Qn, hija ugwali għal nofs ir-rata massima taċ-ċirkolazzjoni, Qmas. Hija espressa f'metri kubi fis-siegħa u hija użata biex jiġi indikat il-meter. Fir-rata taċ-ċirkolazzjoni nominali, Qn, il-meter irid ikun kapaċi jaħdem f'użu normali, jiġifieri, f'kondizzjonijiet operattivi kontinwi u intermittenti, mingħajr ma jinqabeż il-massimu ta’ l-iżbalji permissibbli. 1.5. Ir-rata minima taċ-ċirkolazzjoni(Qmin) Ir-rata minima taċ-ċirkolazzjoni, Qmin, hija r-rata taċ-ċirkolazzjoni illi l-iżbalji massimi permissibbli ma jistgħux ikunu ogħla minnha, u hija stabbilita bħala funzjoni ta' Qn. 1.6. Il-medda tar-rata taċ-ċirkolazzjoni Il-medda tar-rata taċ-ċirkolazzjoni tal-meter hija limitata bir-rati massimi u minimi taċ-ċirkolazzjoni, Qmas u Qmin. Hija maqsuma f'żewġ żoni, imsejħa ta' fuq u ta' isfel, bi żbalji massimi permissibbli differenti. 1.7. Rata taċ-ċirkolazzjoni tranżizzjonali(Qt) Ir-rata taċ-ċirkolazzjoni tranżizzjonali, Qt hija r-rata taċ-ċirkolazzjoni illi taqsam iż-żoni ta' fuq u ta' isfel tal-medda tar-rata taċ-ċirkolazzjoni u r-rata taċ-ċirkolazzjoni illi fiha l-iżbalji massimi permissibli ma jibqux kontinwi. 1.8. L-iżball massimu permissibbli L-iżball massimu permissibbli huwa l-limitu ta’ l-iżball permess minn din id-Direttiva għall-approvazzjoni tal-mudell tal-KEE u għall-verifika inizjali tal-KEE tal-meter. 1.9. Telf ta' pressjoni Telf ta' pressjoni jfisser it-telf illi huwa kkawżat bil-preżenza tal-meter fil-pipeline. II. KARATTERISTIĊI METROLOĠIĊI 2.1. L-iżbalji massimi permissibbli L-iżball massimu permess fiż-żona ta' isfel, minn Qmin inklużiva sa Qt mhux inklużiva, huwa ± 5 %. L-iżball massimu permess fiż-żona ta' fuq, minn Qt inklużiva sa Qmas inklużiva, huwa ± 3 %. 2.2. Klassijiet metroloġiċi Il-meters huma maqsumin, skond il-valuri ta' Qmin u Qt definiti fuq, f'erba' klassijiet metroloġiċi fit-tabella li ġejja: Klassijiet | nQ | < 15m3/h | ≥ 15m3/h | Klassi A Valur ta' Qmin | 0.04 Qn | 0.08 Qn | Valur ta' Qt | 0.10 Qn | 0.20 Qn | Klassi B Valur ta' Qmin | 0.02 Qn | 0.04 Qn | Valur ta' Qt | 0.08 Qn | 0.15 Qn | Klassi C Valur ta' Qmin | 0.01 Qn | 0.02 Qn | Valur ta' Qt | 0.06 Qn | 0.10 Qn | Klassi D Valur ta' Qmin | 0.01 Qn | | Valur ta' Qt | 0.015 Qn | | III. KARATTERISTIĊI TEKNOLOĠIĊI 3.1. Kostruzzjoni - disposizzjonijiet ġenerali Il-meter għandu jkun immanifatturat b'tali mod illi: - jagħti servizz twil u jiggarantixxi li ma jistgħux isiru l-frodi, - jikkonforma mal-disposizzjonijiet ta' din id-Direttiva, - kondizzjonijiet normali ta’ użu. Fejn il-meters jistgħu jkunu soġġetti għal ċirkolazzjoni bil-kontra aċċidentali, dawn għandhom ikunu kapaċi jifilħu għaliha mingħajr xi deterjorazzjoni jew effett ħażin fuq il-kwalitajiet metroloġiċi tagħhom, u fl-istess ħin jimmarkaw din iċ-ċirkolazzjoni bil-kontra. 3.2. Materjali Il-meter għandu jkun magħmul minn materjali ta' saħħa u stabbilità xierqa għall-għan illi għalih għandu jiġi użat. Għandu jkun immanifatturat kollu kemm hu minn materjali li jkunu reżistenti għall-korrużjoni interna u esterna normali u jekk ikun neċessarju jkun protett billi jiġi applikat trattament adegwat għall-wiċċ. Il-varjazzjonijiet tat-temperatura ta’ l-ilma fi ħdan il-medda ta' temperatura 0 sa 110 ºĊ ma għandhomx jaffettwaw il-materjali użati fil-kostruzzjoni tal-meter. 3.3. L-istat tajjeb - felħan għall-pressjoni u reżistenza għat-temperatura Il-meter għandu jkun kapaċi jiflaħ b’mod indefinit, mingħajr ma jiffunzjona ħażin, telf, infiltrazzjoni minn ħitan jew deformazzjoni permanenti, għal temperatura ta' 90 ºĊ applikata b’mod kontinwu u għal pressjoni applikata b’mod kontinwu li għaliha jkun ġie imfassal, imsejħa l-pressjoni massima tat-tħaddim. Il-valur minimu għal din il-pressjoni huwa ta’10 bar. 3.4. Telf ta' pressjoni Il-valur tat-telf tal-pressjoni huwa stabbilit waqt it-testijiet ta’ l-approvazzjoni tal-mudell tal-KEE; ma għandux jaqbeż il-0,25 bar fir-rata taċ-ċirkolazzjoni nominali jew 1 bar fir-rata taċ-ċirkolazzjoni massima. Fuq il-bażi tar-riżultati tat-test, il-meters jiġu kklassifikati f'erba' gruppi skond jekk it-telf tal-pressjoni tagħhom waqt ir-rata taċ-ċirkolazzjoni massima taqbiżx wieħed mill-valuri li ġejjin: 1- 0,6,- 0,3 u 0,1 bar. Il-valur tal-grupp għandu jitniżżel fuq iċ-ċertifikat ta’ l-approvazzjoni tal-mudell tal-KEE. 3.5. L-istrument indikatur L-istrument indikatur għandu jippermetti, b'sempliċi tqegħid ħdejn xulxin tal-varji elementi kostitwenti tiegħu, qari tal-volum ta’ l-ilma mkejjel b'mod affidabbli, ħafif u mhux ambigwu, espress f'metri kubi. Il-volum għandu jiġi mogħti jew bi: (a) il-pożizzjoni ta' vleġġa jew vleġeġ fuq skala tonda; (b) il-wiri ta' ringiela ta' numri f'linja konsekuttiva f'apertura waħda jew aktar; (ċ) kombinazzjoni ta' dawn iż-żewġ sistemi. Il-metru kubu u l-multipli tiegħu huma murija bl-iswed, u s-submultipli ta' metru kubu bl-aħmar. L-għoli attwali jew apparenti tan-numri ma għandux ikun ta' anqas minn 4 mm. Fuq indikaturi diġitali (tipi (b) jew (ċ)) l-ispostjar viżibbli tan-numri kollha għandu jkun vertikalment 'il fuq. Il-mixi 'l quddiem ta' numru ta' kull grupp ta' għaxra għandu jsir waqt il-ħin illi l-grupp ta' għaxra inqas sinnifikanti minnu jaqleb minn 9 sa 0. Ir-romblu li juri l-grupp ta' għaxra inqas sinnifikanti minnu jista' jiċċaqlaq b'mod kontinwu fil-każ ta' tip (ċ). In-numru sħiħ ta' metri kubi għandu jiġi muri b'mod ċar. Indikaturi bil-vleġeġ (tipi (a) u (ċ)) għandhom iduru f'dawran favur l-arloġġ. Il-valur f'metri kubi ta' kull diviżjoni ta' skala għandu jiġi mfisser bħala 10n fejn n huwa numru sħiħ pożittiv jew negattiv jew żero, u b'hekk jistabbilixxi sistema ta' gruppi ta' għaxra konsekuttivi. Informazzjoni bħal li ġejja għandha tintwera ħdejn kull parti ta' l-iskala: × 1000 – × 100 – × 10 – × 1 – × 0,1 – × 0,01 – × 0,001. Fiż-żewġ każi (indikaturi bil-vleġġa u dawk diġitali): - is-simbolu m3 għandu jintwera jew fuq l-arloġġ jew fil-viċinanza immedjata ta' l-indikazzjoni diġitali, - l-element gradwat li jgħaġġel l-aktar u li huwa viżibbli għall-qari - ''l-element tal-kontroll'' - għandu jimxi b'mod kontinwu; l-intervall ta' l-iskala huwa magħruf bħala l-intervall ta' l-iskala tal-verifika. L-element tal-kontroll jista' jkun permanenti jew jista' jkun iffittjat b'mod temporanju biż-żjieda ta' partijiet li jistgħu jinqalgħu. Dawn il-partijiet ma għandhomx ikollhom xi influwenza sinifikanti fuq il-kwalitajiet metroloġiċi tal-meter. It-tul ta' l-intervall ta' l-iskala tal-verifika ma għandux ikun inqas minn 1 mm u ma għandux ikun aktar minn 5 mm. L-iskala għandha tkun magħmula: - jew minn linji ta' l-istess ħxuna li ma jaqbżux kwart tad-distanza bejn l-assi taż-żewġ linji konsekuttivi u differenti biss fit-tul, - jew minn faxex kontrastanti ta' wisa' kostanti ugwali għat-tul ta' l-intervall ta' l-iskala tal-verifika. 3.6. In-numru ta' figuri u valuri ta' l-intervall ta' l-iskala tal-verifika Għandu jkun possibbli għall-istrument indikattiv li jirreġistra volum, espress f'metri kubi, li jikkorrispondi għal mill-inqas 1999 siegħa ta' tħaddim bir-rata taċ-ċirkolazzjoni nominali, mingħajr ma jerġa' lura għal żero. Id-daqs tad-diviżjoni ta' l-iskala tal-verifika għandha tkun imsejsa fuq il-formula 1 × 10n jew 2 × 10n jew 5 × 10n. Waqt il-verifika, għandha tkun żgħira biżżejjed biex tiżgura nuqqas ta' preċiżjoni fil-kejl ta' mhux aktar minn 0,5% (tippermetti għal żball possibbli fil-qari ta' mhux aktar minn-nofs it-tul ta' l-iżgħar intervall ta' l-iskala) u żgħir biżżejjed sabiex fit-test tar-rata taċ-ċirkolazzjoni minima ma jieħux aktar minn 1 1/2 siegħa. Jista' jiġi miżjud strument supplementari (stilla, diska b'marka ta' referenza, eċċ.) sabiex juri l-moviment ta' l-istrument tal-kejl sakemm dan jiġi faċilment viżibbli fuq l-istrument indikattiv. 3.7. Strument ta' aġġustament Il-meter jista' jkun mgħammar bi strument ta' aġġustament illi bih ikun possibbli li titbiddel ir-relazzjoni bejn il-volum indikat u l-volum fil-fatt mgħoddi. Dan l-istrument huwa obbligatorju fuq meters li jagħmlu użu mill-azzjoni tal-veloċità ta’ l-ilma fuq skrun bil-paletti. 3.8. Strument aċċelleratur L-użu ta' strument aċċelleratur biex iżid il-veloċità tal-meter taħt Qmin huwa pprojbit. 3.9. Strumenti addizzjonali Il-meter jista' jinkludi strument li jiġġenera tektik (pulse-generating device) sakemm dan l-istrument ma jaffettwax il-kwalitajiet metroloġiċi tiegħu. Iċ-ċertifikat ta' l-approvazzjoni tal-mudell tal-KEE jista' jipprovdi għaż-żjieda ta' strumenti speċjali fissi jew li jistgħu jinqalgħu biex jippermettu l-verifika awtomatika tal-meter. IV. MARKI U SKRIZZJONIJIET 4.1. Skrizzjonijiet ta' identifikazzjoni Il-meter għandu jkollu, b'mod leġibbli u li ma jitħassarx, jew separatament jew miġbura flimkien fuq il-qoxra ta' barra tal-meter, fuq id-dial werrej jew fuq il-pjanċa ta' l-informazzjoni, l-unitajiet ta' informazzjoni li ġejjin: (a) l-isem tal-manifattur jew l-isem tan-negozju jew l-isem tal-marka; (b) il-klassi metroloġika u r-rata taċ-ċirkolazzjoni nominali Qn f'metri kubi fis-siegħa; (ċ) is-sena tal-manifattura u n-numru individwali tas-serje; (d) vleġġa jew tnejn li juru d-direzzjoni taċ-ċirkolazzjoni; (e) is-sinjal ta' l-approvazzjoni tal-mudell tal-KEE; (f) il-pressjoni operattiva massima f'bar, jekk din tista' taqbeż 10 bar, (g) it-temperatura operattiva massima fil-forma: 90 ºĊ; (h) l-ittra ''V'' jew ''H'' jekk il-meter jista' jitħaddem b'mod xieraq biss fil-pożizzjoni vertikali (V) jew orizzontali (H). 4.2. Tqegħid tal-marki tal-verifika Għandu jiġi pprovdut post għall-marki tal-verifika tal-KEE fuq parti essenzjali (normalment il-kisi ta' barra tal-meter), illi tkun viżibbli mingħajr ma jsir żarmar. 4.3. Siġillar Il-meter għandu jiġi mgħammar bi strumenti ta' protezzjoni li jistgħu jiġu ssiġillati b'tali mod li jaċċertaw, kemm qabel u kemm wara li l-meter ikun installat b'mod korrett, li la l-meter innifsu u lanqas l-istrument ta' aġġustament tiegħu ma jistgħu jiġu żarmati jew alterati mingħajr ma ssir ħsara lill-istrumenti ta' protezzjoni. V. APPROVAZZJONI TAL-MUDELL TAL-KEE 5.1. Proċedura Il-proċedura ta' l-approvazzjoni tal-mudell tal-KEE kif hija deskritta fid-Direttiva 71/316/KEE. 5.2. Testijiet tal-mudell Meta jkun ġie aċċertat mill-file ta' l-applikazzjoni li l-mudell jikkonforma mal-kondizzjonijiet meħtieġa ta' din id-Direttiva, iċ-ċentru tas-servizz kompetenti għandu jwettaq testijiet fil-laboratorju taħt il-kondizzjonijiet li ġejjin: 5.2.1. In-numru ta'metersli għandhom jiġu eżaminati In-numru ta' meters li għandhom jiġu ppreżentati mill-manifattur huwa kif jidher fit-tabella li jmiss: n3Rata taċ-ċirkolazzjoni nominali, Q m/h | Numru ta' metri | | | | | | | | Qn | < | 1.5 | 10 | 1.5 | ≤ | Qn | < | 15 | 3 | | | Qn | ≥ | 15 | 2 | Skond kif imorru t-testijiet is-servizzi kompetenti jistgħu: - jiddeċiedu li ma jagħmlux it-testijiet fuq il-meters kollha ppreżentati, jew - jitolbu meters addizzjonali mingħand il-fabbrikanti sabiex ikomplu t-testijiet. 5.2.2. Pressjoni Għat-testijiet metroloġiċi msemmija f'5.2.4 il-pressjoni tal-ħruġ tal-meter għandha tkun għolja biżżejjed sabiex ma jkunx hemm tħaffir. 5.2.3. Apparat ta' eżaminazzjoni B'mod ġenerali, il-meters għandhom jiġu eżaminati individwalment u, fil-każi kollha, b'tali mod illi juru l-karatteristiċi individwali ta' kull wieħed. Is-servizz metroloġiku ta' l-Istat Membru għandu jieħu l-passi kollha neċessarji sabiex jiżgura illi n-nuqqas ta' preċiżjoni relattiva fil-kejl tal-volum ta’ l-ilma fornut ma jaqbiżx 0,3% wara li jkun hemm konċessjoni għall-kawżi varji ta' żbalji fl-installazzjoni. In-nuqqas ta' preċiżjoni massima permissibbli hija 5 % fil-każ ta' kejl ta' pressjoni u 2,5 % fil-każ ta' kejl ta' telf ta' pressjoni. Waqt kull test, il-varjazzjoni relattiva tar-rati taċ-ċirkolazzjoni ma għandhiex taqbeż 2,5 % bejn Qmin u Qt u 5 % bejn Qt u Qmas. In-nuqqas ta' preċiżjoni massima permissibbli fil-kejl tat-temperatura hija ta' 1 ºĊ. L-apparat għandu jkun approvat mis-servizz metroloġiku ta' l-Istat Membru konċernat mingħajr ma jingħata każ ta' fejn jitwettqu dawn it-testijiet. 5.2.4. It-Testijiet 5.2.4.1. Il-proċedura tat-test It-testijiet jinkludu l-operazzjonijiet li ġejjin, imwettqa fl-ordni murija: 1. test tal-felħan għall-pressjoni; 2. Kalkolazzjoni tal-kurvi ta' żbalji fuq il-bażi taċ-ċirkolazzjoni billi jiġi aċċertat l-effett tal-pressjoni u tat-temperatura u jkun soġġett għall-kondizzjonijiet normali ta' l-installazzjoni (sezzjonijiet dritti ta' pajpijiet 'il fuq u 'l isfel mill-meter, restrizzjonijiet, ostakli, eċċ.) stipulati mill-manifattur ta' dan it-tip ta' meter, 3. kalkolazzjoni tat-telf tal-pressjoni; 4. test tal-felħan aċċellerat; 5. Test tar-reżistenza għal xokk termali għall-meters bir-rata taċ-ċirkolazzjoni Qn ta' mhux aktar minn 10 m3/siegħa. 5.2.4.2. Deskrizzjoni tat-testijiet It-testijiet għandhom isiru kif ġej. - It-test tal-felħan għall-pressjoni isir f'żewġ partijet f'85 (± 5) ºĊ: (a) kull meter għandu jiflaħ mingħajr telf, jew infiltrazzjoni minn ħitan, għal pressjoni ta' 1,6 darba l-pressjoni massima operattiva, applikata għall-perjodu ta' 15-il minuta (ara 4.1 (f)); (b) kull meter għandu jiflaħ mingħajr ħsara, jew iġġamjar, għal pressjoni ta' darbtejn il-pressjoni massima operattiva, applikata għall-perjodu ta' minuta (ara 4.1 (f)). - Ir-riżultati tat-testijiet tal-kurvi ta' żbalji u tat-telf tal-pressjoni għandhom jipprovdu numru suffiċjenti ta' punti biex jippermettu li l-kurvi jiġu pplottjati b'kunfidenza tul il-medda kollha. - It-test tal-felħan aċċellerat jiġi mwettaq kif inhu muri fit-tabella hawn taħt: Rata taċ-ċirkolazzjoni nominali tal-meter | Rata taċ-ċirkolazzjoni tat-test u temperatura | Tip ta' test | Numru ta' interruzzjonijiet | Tul tal-pawżi | Perjodu ta' operazzjoni bir-rata taċ-ċirkolazzjoni tat-test | Tul ta' kemm idum biex jistartja u kemm idum biex jintefa' (sek.) | Qn ≤ 10 m3/h | Qn u (50 ± 5) ºĊ | Mhux kontinwu | 100000 | 15 sec. | 15 sec. | 0.15(Qn) [1]minimu 1 sec. | Qmas u (85 ± 5) ºĊ | Kontinwu | | | 100h | | Qn ≥ 10 m3/h | Qn u (50 ± 5) ºĊ | Kontinwu | | | 500h | | Qmas u (85 ± 5) ºĊ | Kontinwu | | | 200h | | Qabel l-ewwel test u wara kull serje ta' testijiet l-iżbalji tal-kejl għandhom jiġu stabbiliti, taħt l-istess kondizzjonijiet, bħala kondizzjoni minima meħtieġa fir-rati taċ-ċirkolazzjoni li ġejjin: Q — Q — 0•5 Q — Q max F'kull test, il-volum ta' ilma mgħoddi minn ġewwa l-meter għandu jkun biżżejjed biex idawwar il-vleġġa jew ir-romblu fuq l-iskala tal-verifika b'dawra waħda sħiħa jew aktar u jxejjen l-effetti ta' tfixkil ċikliku. - It-test tar-reżistenza għal xokk termiku jinkludi 25 ċiklu li għandhom jiġu mwettqa kif ġej: Temperatura ta’ l-ilma | Rata taċ-ċirkolazzjoni | Dewmien | 85 ± 5ºĊ | Qmas | 8 min. | — | 0 | 1 sa 2 min. | Ilma kiesaħ | Qmas | 8 min. | — | 0 | 1 to 2 min. | 5.2.5. Kondizzjonijiet għall-approvazzjoni tal-mudell tal-KEE Mudell ta' meter jiġi approvat jekk: (a) jikkonforma mal-kondizzjonijiet amministrattivi, tekniċi u metroloġiċi ta' din id-Direttiva u ma' l-Anness tagħha; (b) testijiet 1, 2 u 3 taħt 5.2.4.1 juru illi jikkonforma mal-Partijiet II u III ta' dan l-Anness fir-rigward ta' karatteristiċi metroloġiċi u teknoloġiċi; (ċ) wara kull test tal-felħan aċċellerat u wara t-test tar-reżistenza għal xokk termiku, ma tkun osservata l-ebda varjazzjoni fir-rigward tal-kurva tal-bidu akbar minn 1,5% bejn Qt and Qmas jew aktar minn 3 % bejn Qmin u Qt. 5.3. Ċertifikat ta' l-approvazzjoni tal-mudell tal-KEE Iċ-ċertifikat ta' l-approvazzjoni tal-mudell tal-KEE jista' jipprovdi għall-possibbiltà ta' test ta' preċiżjoni mwettaq b'ilma kiesaħ waqt il-verifika inizjali. Din il-possibbiltà hija permessa biss jekk, waqt l-eżaminazzjoni ta' l-approvazzjoni tal-mudell tal-KEE, studju tar-regoli ta' l-ekwivalenza ta’ l-ilma sħun/ilma kiesaħ jippermetti li jkun jista' jsir test ta' preċiżjoni ta’ l-ilma kiesaħ u juri li meter li jgħaddi minn dan it-test jikkonforma wkoll ma' l-iżbalji massimi permissibbli stabbiliti f'2.1. F'dan il-każ iċ-ċertifikat ta' l-approvazzjoni tal-mudell tal-KEE għandu jinkludi deskrizzjoni ta' dan it-test u tal-kondizzjonijiet meħtieġa relevanti, b'mod partikolari dawk li għandhom x'jaqsmu ma' l-iżbalji permissibbli u r-rati taċ-ċirkolazzjoni tat-test. VI. VERIFIKA INIZJALI TAL-KEE Il-proċedura tal-verifika inizjali tal-KEE hija kif deskritta fid-Direttiva tal-Kunsill 71/316/KEE. 6.1. Metodi ta' verifika Il-verifika inizjali tal-KEE għandha ssir f'post approvat mis-servizz metroloġiku ta' l-Istat Membru. It-tqassim tal-bini u l-apparat tat-test għandu jkun b'tali mod illi l-verifika tkun tista' ssir f'kondizzjonijiet bla perikolu, affidabbli, u bla telf ta' ħin għall-persuna responsabbli għat-testijiet. Il-kondizzjonijiet ta' 5.2.3 għandhom jiġu sodisfatti, għajr fir-rigward tat-temperaturi fejn it-testijiet isiru bl-ilma kiesaħ bi qbil ma' tali disposizzjonijiet kif jistgħu jkunu stabbiliti fiċ-ċertifikat ta' l-approvazzjoni tal-mudell tal-KEE. Jistgħu jsiru arranġamenti fiċ-ċentru ta' l-eżaminazzjoni sabiex il-meters ikunu jistgħu jiġu ttestjati f'serje. Il-pressjoni tal-ħruġ tal-meters kollha għandha dejjem tkun biżżejjed sabiex ma jkunx hemm tħaffir u jista' jkun hemm bżonn ta' miżuri speċjali sabiex jipprevjenu interazzjoni bejn il-meters. L-unità sħiħa tista' tinkludi strumenti awtomatiċi, valvi tal-by-pass, restrinġituri taċ-ċirkolazzjoni, eċċ., sakemm kull ċirkwitu tat-test bejn il-meters li jkunu għad iridu jiġu vverifikati u t-tankijiet tal-kontroll, ikun definit b'mod ċar u li jkun possibbli li jiġi vverifikat il-felħan għall-pressjoni interna taċ-ċirkwiti f'kull ħin. Tista' tintuża kull tip ta' sistema ta' provvista ta’ l-ilma, iżda jekk diversi ċirkwiti tat-test jitħaddmu b'mod parallel, ma jrid ikun hemm l-ebda interazzjoni inkompatibbli mal-kondizzjonijiet ta' 5.2.3. Jekk tank tal-kontroll ikun maqsum f'kompartimenti diversi, il-ħitan li jisseparawhom għandhom ikunu b'saħħithom biżżejjed biex jaċċertaw li l-volum ta' xi kompartiment ma jvarjax b'aktar minn 0,2 % skond jekk il-kompartimenti ta' maġenb xulxin ikunux mimlija jew vojta. 6.2. Il-proċedura tat-test Il-meters għandhom jikkonformaw ma' mudell approvat. Il-verifika inizjali tal-KEE għandha tinkludi testijiet tal-felħan għall-pressjoni u tal-preċiżjoni. 6.2.1. Test tal-felħan għall-pressjoni It-test tal-felħan għall-pressjoni jista' jitwettaq b'ilma kiesaħ. Għandu jsir għal minuta b'16-il darba tal-pressjoni massima operattiva. Waqt it-test, ma għandu jkun hemm l-ebda telf, jew infiltrazzjoni minn ġol-ħitan tal-meter. 6.2.2. Test tal-preċiżjoni 6.2.2.1. Test tal-preċiżjoni bl-ilma sħun It-test tal-preċiżjoni normalment isir b'ilma sħun f'temperatura ta' 50 (± 5) ºĊ fi tliet rati taċ-ċirkolazzjoni mill-inqas: (a) bejn 0,9 Qmas u Qmas; (b) bejn Qt u 1,1 Qt; (ċ) bejn Qmin u 1,1 Qmin. Waqt dan it-test il-meter għandu jikkonforma ma' l-iżbalji massimi permissibbli stipulati f'2.1. Jekk jinstab li l-iżbalji kollha jkunu f'direzzjoni waħda, il-meter għandu jiġi aġġustat sabiex mhux l-iżbalji kollha jaqbżu nofs l-iżball massimu permissibbli. 6.2.2.2. Test tal-preċiżjoni bl-ilma sħun Jekk iċ-ċertifikat ta' l-approvazzjoni tal-mudell jipprovdi għal dan, it-test tal-preċiżjoni jista' jsir bl-ilma kiesaħ. F'dan il-każ it-test isir bi qbil mal-proċeduri stabbiliti fiċ-ċertifikat. [1] huwa numru ugwali għall-valur ta' Qn espress f'm3/h. --------------------------------------------------