MT Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea L 270/1

DEĊIŻJONI TAL-KUMMISSJONI

tal-11 ta' Diċembru 2007

dwar l-għajnuna Nru C 7/06 (eks NN 83/05) Implimentata mill-Finlandja għal Tieliikelaitos/Destia

(notifikata taħt bid-dokument numru C(2007) 6073)

(Il-verżjonijiet bil-Finlandiż u bl-Iżvediż biss huma awtentiċi)

(Test b'rilevanża għaż-ŻEE)

(2008/765/KE)

IL-KUMMISSJONI TAL-KOMUNITAJIET EWROPEJ,

Wara li kkunsidrat it-Trattat li jistabbilixxi l-Komunità Ewropea, u b'mod partikolari l-ewwel sottoparagrafu ta' l-Artikolu 88(2) tiegħu,

Wara li kkunsidrat il-Ftehim dwar iż-Żona Ekonomika Ewropea, u b'mod partikolari l-Artikolu 62(1)(a) tiegħu,

Wara li stiednet lill-partijiet interessati sabiex iressqu l-kummenti tagħhom skond id-dispożizzjonijiet iċċitati aktar ‘il fuq (1), u wara li kkunsidrat il-kummenti tagħhom,

Billi:

1. IL-PROĊEDURA

(1) Fit-22 ta' Frar 2006, il-Kummissjoni ħadet deċiżjoni li tagħti bidu għall-proċedura ta' investigazzjoni formali (C(2006) 461 finali) wara diversi lmenti minn żewġ assoċjazzjonijiet industrijali Finlandiżi, li allegaw li l-awtoritajiet Finlandiżi, matul il-proċess tat-tneħħija ta' Tieliikelaitos mill-amministrazzjoni nazzjonali Finlandiża bħala intrapriża ta' l-Istat, kienu kisru numru ta' dispożizzjonijiet tat-Trattat KE, inklużi dawk dwar l-għajnuniet mill-Istat.

(2) F'ittra li ġġib id-data tat-23 ta' Frar 2006, il-Kummissjoni informat lill-Finlandja bid-deċiżjoni tagħha li tagħti bidu għall-proċedura, fejn tat lill-awtoritajiet Finlandiżi l-opportunità li jippreżentaw l-osservazzjonijiet tagħhom fi żmien xahar.

(3) F'ittra li ġġib id-data tat-3 ta' Mejju 2006, il-Kummissjoni ttrażmettiet kopja tad-deċiżjoni li tagħti bidu għall-proċedura lill-entitajiet li għamlu l-ilment, fejn tathom l-opportunità li jikkummentaw dwar id-deċiżjoni fi żmien xahar.

(4) Il-Kummissjoni rċeviet ir-reazzjoni tal-Finlandja għad-deċiżjoni tal-Kummissjoni li tagħti bidu għall-proċedura b'ittra li ġġib id-data tal-31 ta' Mejju 2006, wara li għal darbtejn tawlet il-perjodu ta' żmien biex tingħata r-risposta.

(5) F'ittra li ġġib id-data tat-22 ta' Ġunju 2006, l-entitajiet li għamlu l-ilment ittrażmettew il-kummenti tagħhom dwar id-deċiżjoni tal-Kummissjoni li tagħti bidu għall-proċedura.

(6) Il-Kummissjoni ttrażmettiet dawn il-kummenti b'ittra li ġġib id-data tas-6 ta' Lulju 2006 lill-awtoritajiet Finlandiżi, fejn tathom opportunità li jirrispondu fi żmien xahar.

(7) Il-Kummissjoni rċeviet ir-reazzjoni tal-Finlandja għall-kummenti ta' l-entitajiet li għamlu l-ilment b'ittra li kienet iġġib id-data tas-27 ta' Settembru 2006.

(8) Wara l-laqgħa tas-7 ta' Settembru 2006 bejn l-awtoritajiet Finlandiżi u l-Kummissjoni, fis-6 ta' Frar 2007 l-awtoritajiet Finlandiżi ressqu informazzjoni addizzjonali.

(9) Fl-20 ta' April 2007, il-Kummissjoni bagħtet ittra lill-awtoritajiet Finlandiżi fejn talbet kjarifiki ulterjuri. Ir-risposta ta' l-awtoritajiet Finlandiżi kienet riċevuta fit-22 ta' Mejju 2007.

(10) Fl-ittri tagħha li kienu jġibu d-dati ta' l-4 ta' Lulju u tas-27 ta' Lulju 2007 il-Kummissjoni talbet lill-awtoritajiet Finlandiżi sabiex jipprovdu l-informazzjoni li kien għad fadlilhom jagħtu li kienet meħtieġa għall-adozzjoni tad-deċiżjoni finali. Ir-risposti kienu riċevuti fl-10 ta' Awwissu u fid-29 ta' Awwissu 2007, rispettivament.

2. IL-FATTI

2.1. Il-benefiċjarji

(11) Tieliikelaitos hija Intrapriża ta' l-Istat Finlandiża li hija attiva, fuq in-naħa l-waħda, fid-disinn tat-toroq, fil-kostruzzjoni tat-toroq u fil-manutenzjoni tat-toroq, u fuq in-naħa l-oħra, fis-servizzi bil-laneċ. Għalkemm mill-14 ta' Frar 2007 isem l-intrapriża tbiddel għal Destia, għal raġunijiet ta' kontinwità il-Kummissjoni se tuża l-isem inizjali ta' l-entità, jiġfieri Tieliikelaitos, tul it-test kollu ta' din id-deċiżjoni.

(12) Skond il-liġi amministrattiva Finlandiża, Intrapriża ta' l-Istat hija entità proprjetà ta' l-Istat li mhix inkorporata u li twettaq attivitajiet ta' negozju. L-Intrapriżi ta' l-Istat huma rregolati mid-dispożizzjonijiet ta' l-Att dwar l-Intrapriżi ta' l-Istat (2). L-istatus ta' Intrapriża ta' l-Istat huwa status ibridu bejn aġenzija amministrattiva u kumpanija ta' l-Istat. Intrapriża ta' l-Istat topera skond prinċipji ta' negozju; madankollu, il-Parlament, il-Gvern u l-Ministeri rilevanti għandhom setgħat ta' teħid ta' deċiżjonijiet u ta' tmexxija fuqha.

(13) Għalkemm il-figura tal-fatturat annwali tagħha bdiet tonqos tul dawn l-aħħar 6 snin (tnaqqis ta' 15 %), b'fatturat annwali ta' EUR 474,1 miljuni fl-2006, Tieliikelaitos tibqa' parteċipanti importanti tas-suq fis-settur infrastrutturali tas-suq Finlandiż ta' l-inġinerija ċivili.

(14) L-aktar komponenti importanti tal-fatturat tagħha huma s-servizzi ta' kostruzzjoni (47 %), is-servizzi ta' manutenzjoni (31 %), is-servizzi tal-kisi ta' l-uċuh tat-toroq u ta' l-aggregati minerali (xogħlijiet bl-asfalt, servizzi ta' mmarkar tat-toroq, produzzjoni ta' aggregati minerali – 11 %). Tieliikelaitos tiprovdi servizzi lill-Amministrazzjoni tat-Toroq Finlandiża (68 % mill-fatturat ta' Tieliikelaitos), lil intrapriżi kummerċjali (15 %), lil muniċipalitajiet u bliet (13 %), lil aġenziji governattivi oħrajn (2 %), eċċ.

(15) Il-profitt operattiv ta' Tieliikelaitos fl-2006 kien ilaħħaq EUR 10,6 miljuni. Fl-2006, in-numru medju ta' impjegati tagħha kien ta' 2 469.

2.2. Ir-riforma fis-servizzi tat-toroq u fis-servizzi bil-laneċ fil-Finlandja

(16) Sa tmiem l-2000, il-manutenzjoni tan-netwerk Finlandiż tat-toroq ta' l-Istat kienet titwettaq prinċipalment mis-Servizzi tat-Toroq Finlandiżi. Is-Servizzi tat-Toroq kienet parzjalment twettaq ukoll id-disinn u l-kostruzzjoni tat-toroq il-ġodda ta' l-Istat. F'dan il-kuntest, irid jissemma li fil-Finlandja hemm 78,000 km ta' toroq ta' l-Istat, 26,000 km ta' toroq muniċipali u 350,000 km ta' toroq privati “forestali” (ta' kwalità baxxa).

(17) Is-Servizzi tat-Toroq kienet aġenzija ta' l-Istat li kienet responsabbli għall-ġestjoni u għall-manutenzjoni tat-toroq pubbliċi u għall-iżvilupp tal-kundizzjonijiet tat-traffiku fit-toroq u ta' attivitajiet ta' servizzi relatati. Skond il-liġi amministrattiva Finlandiża, aġenzija ta' l-Istat hija dipartiment ta' l-amministrazzjoni nazzjonali, li m'għandiex personalità legali proprja, imma hija parti mill-Istat.

(18) Fil-perjodu ta' qabel il-liberalizzazzjoni, is-servizzi tal-konsulenti privati, ta' l-iżviluppaturi u tal-kumpaniji ta' manutenzjoni kienu jintużaw biss sal-punt li l-parti “tal-produzzjoni tat-toroq” (3) tas-Servizzi tat-Toroq ma kinitx tkun tista' tipprovdi s-servizz. B'mod partikolari, fis-settur tal-manutenzjoni regolari tat-toroq (4), li fil-parti l-kbira jikkonsisti f'ħidma biex it-toroq jinżammu ħielsa mis-silġ, prattikament ma kien hemm l-ebda kuntrattur privat qabel il-bidu tal-proċess ta' liberalizzazzjoni: kienu ħadu biss żewġ proġetti ċkejknin meta kien hemm it-tfigħ ta' l-offerti preliminari/ta' test tard fis-snin 90 tas-seklu 20.

(19) F'Marzu 2000, l-awtoritajiet Finlandiżi ddeċidiew li l-attivitajiet produttivi tas-Servizzi tat-Toroq kellhom jitneħħew bħala Intrapriża ta' l-Istat u isimha jitbiddel għal Tieliikelaitos, filwaqt li l-Amministrazzjoni tat-Toroq kellha taħdem bħala aġenzija għall-klijenti fil-manutenzjoni tat-toroq. Dan sar sabiex jinqasmu r-rwoli tal-klijent li jixtri servizzi ta' manutenzjoni u ta' kostruzzjoni u tal-fornitur ta' dawn is-servizzi.

(20) Il-Finlandja għażlet ftuħ gradwali tas-suq. F'dan il-kuntest, il-kompitu ta' l-Amministrazzjoni tat-Toroq kien li toħloq opportunitajiet għall-emerġenza ta' swieq attivi, pereżempju, billi ddaħħal proċeduri kompetittivi ġodda ta' tfigħ ta' l-offerti.

(21) Minħabba din ir-riforma, sa tmiem l-2004, id-disinn, il-kostruzzjoni u l-manutenzjoni tat-toroq ta' l-Istat nfetħu għalkollox għall-kompetizzjoni. Rigward it-toroq muniċipali, skond il-prinċipju ta' sussidjarjetà, l-għażla tħalliet f'idejn il-muniċipalitajiet individwali dwar jekk jużawx il-kapaċitajiet produttivi interni tagħhom jew le. Madankollu, jekk jagħżlu li s-servizzi rispettivi joħorġuhom ‘il barra (outsourcing), kellhom jagħmlu dan billi jużaw proċeduri miftuħin ta' sejħiet għall-offerti.

(22) Fejn għandhom x'jaqsmu s-servizzi bil-laneċ, il-ftuħ tas-suq għall-kompetizzjoni se jsir fl-2010.

2.3. Ir-regoli li jiggvernaw lil Tieliikelaitos, inklużi l-arranġmenti speċjali għall-perjodu tranżitorju mill-2001 sa l-2004

(23) Matul perjodu tranżitorju mill-2001 sa l-2004, skond l-Att li jirregola lil Tieliikelaitos (5) u d-digriet governattiv dwar Tieliikelaitos (6) , Tieliikelaitos: — ma setgħetx topera bħala fornitriċi ta' aggregati minerali u setgħet tuża tali aggregati biss biex tiksi t-toroq; kellha toqgħod lura minn xogħol fl-ilmijiet interni, kostruzzjoni ta' għerien tal-ġebel, kostruzzjoni ta' netwerks ta' enerġija, xogħol ta' pedamenti, xogħol f'ż-żona partikolari fil-kostruzzjoni tal-bini, u xogħol li mhux relatat ma' lejns tat-traffiku u ma' l-ambjent tat-traffiku, inkluż xogħol ta' demolizzjoni; — kienet obbligata li ma toħoloqx kapaċità żejda fis-settur tagħha stess; ma kelliex id-dritt li tixtri magni tat-tħaffir, impjanti tat-titħin jew li żżid in-numru ta' tagħmir ieħor.

(24) Barra minn hekk, matul il-perjodu tranżitorju, il-persunal ittrasferit f'Tieliikelaitos ingħata sigurtà ta' l-impjieg: id-deċiżjoni tal-Parlament dwar ir-riforma tas-Servizzi tat-Toroq (7) kienet tistipula li Tieliikelaitos ma kelliex tagħti avviż ta' senzja lill-istaff tagħha, tagħti s-sensja lill-istaff, jew timponi trasferimenti forzati ta' impjiegi matul il-perjodu tranżitorju.

(25) Kienu imposti numru ta' restrizzjonijiet oħra fuq Tieliikelaitos li japplikaw għaliha fuq bażi permanenti.

(26) L-ewwelnett, skond l-Att li jirregola lil Tieliikelaitos, l-intrapriża hija obbligata b'mod permanenti li tagħmel offerti għall-kuntratti kollha tal-manutenzjoni tat-toroq u għall-provvista kollha tat-traffiku bil-laneċ mal-pajjiż kollu.

(27) It-tieninett, il-kumpanija trid tkun ippreparata li tipprovdi s-servizzi tagħha f'sitwazzjonijiet ta' emerġenza. L-Amministrazzjoni tat-Toroq u Tieliikelaitos huma obbligati li jagħmlu preparazzjonijiet għal sitwazzjonijiet ta' emerġenza skond att separat dwar il-kwistjoni, l-Att dwar is-Setgħat ta' Emerġenza (8). Il-preparazzjonijiet għandhom isiru permezz ta' ppjanar minn qabel, preparazzjonijiet minn qabel għal attivitajiet f'kundizzjonijiet ta' emerġenza, u miżuri oħra. Fuq il-bażi ta' l-abbozz tal-liġi tal-gvern (9), il-Ministeru tat-Trasport u tal-Komunikazzjonijiet jiddeċiedi separatament dwar il-livell ta' preparazzjoni meħtieġ, u dwar id-diviżjoni tar-responsabbiltajiet bejn l-Amministrazzjoni tat-Toroq u Tieliikelaitos. Barra minn hekk, matul il-perjodu tranżitorju Tieliikelaitos kienet obbligata li żżomm ħażniet ta' emerġenza ta' fjuwils likwidi.

(28) Fl-aħħarnett, bħal kwalunkwe Intrapriża ta' l-Istat oħra, Tieliikelaitos hija meħtieġa li tikkonċentra fuq il-funzjonijiet prinċipali tagħha. B'mod partikolari, hija suġġetta għal restrizzjonijiet rigward l-attivitajiet li jistgħu jitwettqu mill-kumpaniji sussidjarji tagħha u rigward il-ħila tagħha li topera barra mill-pajjiż, kif ukoll projbizzjoni formali fuq ċerti tranżazzjonijiet finanzjarji fi ħdan grupp.

2.4. Deskrizzjoni tal-miżuri rilevanti

2.4.1. Is-self ta' l-Istat

(29) Fis-sessjoni ġenerali tiegħu tal-21 ta' Diċembru 2000, il-Gvern Finlandiż iddeċieda dwar l-istruttura ta' l-assi tal-karta tal-bilanċ ta' Tieliikelaitos, li bdiet topera fil-bidu ta' l-2001. Parti mill-assi ttrasferiti għal taħt il-kontroll ta' Tieliikelaito tniżżlu bħala self tul perjodu twil ta' żmien u bħala parti mill-kapital ta' l-ishma.

(30) B'hekk, Tieliikelaitos ngħatat mill-Istat kapital misluf tul perjodu twil ta' żmien li jlaħħaq EUR 41,44 miljun. Il-perjodu ta' ħlas lura tas-self huwa ta' 15-il sena (mill-1 ta' Jannar 2001 sal-1 ta' Jannar 2015), li minnu l-ewwel tliet snin kienu ħielsa minn ħlasijiet prinċipali. Kien deċiż ukoll li r-rata ta' l-imgħax kellha tiżdied gradwalment għal 5 %, sabiex fl-2001 kellha tkun ta' 1 %, fl-2002 ta' 1,5 %, fl-2003 ta' 2,5 %, fl-2004 ta' 3,5 %, u mill-2005 ‘il quddiem, ta' 5 %.

2.4.2. L-assi mhux finanzjarji mqiegħda għad-dispożizzjoni ta' Tieliikelaitos, inklużi s-siti ta' l-art u taż-żrar

(31) Meta kienet deċiża l-qasma tas-Servizzi tat-Toroq fl-Amministrazzjoni tat-Toroq u f'Tieliikelaitos, il-prinċipju għad-diviżjoni tal-proprjetà tas-Servizzi tat-Toroq kien li l-assi koperti mil-leġiżlazzjoni tat-toroq, jiġifieri prinċipalment it-toroq infushom, baqgħu taħt il-kontroll ta' l-Amministrazzjoni tat-Toroq, filwaqt li l-assi li jintużaw fil-manutenzjoni tat-toroq u fil-laneċ tniżżlu fil-kotba ta' Tieliikelaitos.

(32) It-trasferiment tat-tagħmir seħħ skond il-valur kontabbli, li kien ibbażat fuq l-ispiża ta' l-akkwist bit-tnaqqis ta' kwalunkwe deprezzament akkumulat. Barra minn hekk, ir-riżorsi estratti taż-żrar tniżżlu fil-karta tal-bilanċ ta' Tieliikelaitos skond il-valur kontabbli li kellhom.

(33) Il-valur kontabbli tas-siti ta' l-art u taż-żrar ġie miżjud, għaliex il-Gvern Finlandiż qies li kien taħt il-valur reali tas-siti. Għal dan il-fini, il-Ministeru tat-Trasport u tal-Komunikazzjonijiet Finlandiż stabbilixxa grupp ta' ħidma (10) li kellu jagħmel proposti dwar is-siti tar-riżorsi li baqa' għand l-Amministrazzjoni tat-Toroq u dawk li kienu qed jiġu ttrasferiti lil Tieliikelaitos u dwar il-valur ġust fis-suq ta' dawn is-siti. Madankollu, ma ntlaħaqx kunsens dwar il-valur tas-siti ta' l-art.

(34) Il-Ministeru tat-Trasport u tal-Komunikazzjonijiet iddeċieda dwar il-valutazzjoni tas-siti ta' l-art u taż-żrar huwa stess wara li talab parir mingħand konsulent indipendenti, Catella Real Estate Consulting Ltd (li minn hawn ‘il quddiem se jissejjaħ “Catella”).

2.4.3. Il-kuntratti nnegozjati għas-servizzi tat-toroq

(35) L-arranġamenti tranżitorji għar-riforma tas-Servizzi tat-Toroq kienu jipprevedu li għas-snin mill-2001 sa l-2004, parti biss mill-kuntratti għall-ippjanar tat-toroq, għall-kostruzzjoni tat-toroq u għall-manutenzjoni tat-toroq fit-toroq ta' l-Istat kellhom jingħataw b'kuntratt permezz ta' sejħa għall-offerti mill-Amministrazzjoni tat-Toroq, imma li din il-parti kellha tiżdied gradwalment. Il-kuntratti li fadal kellhom jiġu konklużi bejn Tieliikelaitos u l-Amministrazzjoni tat-Toroq bħala kuntratti nnegozjati mingħajr proċedura ta' tfigħ ta' l-offerti.

(36) Il-punt ta' tluq ta' l-ipprezzar li ġie applikat għall-kuntratti nnegozjati kien il-livell tal-prezzijiet tal-kuntratti li ngħataw f'sejħa għall-offerti. Għaldaqstant, l-Amministrazzjoni tat-Toroq eżaminat l-offerti tal-prezzijiet ta' Tieliikelaitos għall-kuntratti nnegozjati u pparagunathom mal-prezzijiet kompetittivi ta' l-offerti. Matul in-negozjati segwenti bejn Tieliikelaitos u l-Amministrazzjoni tat-Toroq, tqies il-fatt li Tieliikelaitos kellha staff żejjed, li kellu l-effett li jżid l-ispejjeż tagħha. Id-differenzjal ta' l-ispejjeż li kien introdott bħala fattur f'miżuri oħra ta' aġġustament ta' l-istaff (prinċipalment proġetti speċjali tas-servizzi) madankollu ma kienx ikkumpensat permezz ta' kuntratti nnegozjati.

(37) Matul il-perjodu tranżitorju, l-Amministrazzjoni tat-Toroq u Tieliikelaitos ftiehmu kull sena dwar il-proċedura ta' l-aġġustament tan-nefqa, li permezz tagħha d-differenzi fil-marġni ġġenerat fl-ipprezzar tal-kuntratti bejn il-kuntratti nnegozjati u l-kuntratti maħruġa b'sejħa għall-offerti, sussegwentement, sa ċertu punt ġew illivellati. Il-punt safejn sar dan ġie analizzat fil-Kapitoli sussegwenti – il-Kapitoli 4, 5 u 6 (anki wara l-aġġustamenti xorta kien hemm ċerti differenzi fil-marġnijiet tal-kuntratti nnegozjati u dawk maħruġa għal sejħa għall-offerti). Dawn l-arranġamenti għenu sabiex, matul il-perjodu tranżitorju, il-marġnijiet tal-proġetti tal-kuntratti nnegozjati u tal-kuntratti maħruġa b'sejħa għall-offerti jinġiebu eqreb ta' xulxin.

2.4.4. Il-kuntratti nnegozjati għas-servizzi bil-laneċ

(38) Fil-Finlandja, is-servizzi bil-laneċ jiġu pprovduti bħala parti mis-servizz pubbliku tat-toroq fi 43 rmiġġ għal-laneċ. L-irmiġġi għal-laneċ huma kkonċentrati fl-arċipelagu ta' Turku u fiż-żoni ta' l-ilmijiet interni fil-Lvant tal-Finlandja.

(39) Minbarra r-riforma fl-amministrazzjoni tat-toroq, kien deċiż li, mill-2005, it-traffiku tal-laneċ ipprovdut bħala parti mis-servizz pubbliku tat-toroq għandu jinfetaħ gradwalment għall-kompetizzjoni, u li sa l-2010 il-kuntratti l-ġodda kollha għas-servizzi bil-laneċ ikunu attribwiti permezz ta' sejħiet għall-offerti.

(40) Is-sejħa għal espressjoni ta' interess ta' l-2005, li kienet tikkonċerna 3 minn total ta' 10 kuntratti għat-traffiku tal-laneċ, ma ġabitx riżultati sodisfaċenti minħabba li kieku kienet tirriżulta f'aktar spejjeż għall-Amministrazzjoni tat-Toroq fuq in-naħa l-waħda (11) u fit-tisħiħ tal-pożizzjoni fis-suq ta' Tieliikelaitos fuq l-oħra. Għalhekk, għalissa, l-Amministrazzjoni tat-Toroq tkompli bil-kuntratti nnegozjati ma' Tieliikelaitos filwaqt li qed tfittex mudell ta' akkwist ieħor sabiex jintuża għal sensiliet futuri ta' tfigħ ta' offerti kompetittivi.

2.4.5. Id-dispożizzjonijiet speċjali għat-tnaqqis ta' l-istaff żejjed

(41) Meta nħolqot Tieliikelaitos, l-istaff kollu tal-manutenzjoni tat-toroq tas-Servizzi tat-Toroq kien ittrasferit f'Tieliikelaitos. Dan wassal għal numru sinifikanti ta' membri żejda ta' l-istaff f'Tieliikelaitos. Dan il-fatt mhux qed jiġi kkontestati mill-entitajiet li għamlu l-ilment, fis-sottomissjoni li għamlu f'Ġunju 2006 li jirrikonoxxu li “Tieliikelaitos kellha żvantaġġ strutturali għaliex kienet obbligata timpjega l-istaff kollu tagħha u ma setgħet tagħti s-sensja lil ħadd”. Matul il-perjodu tranżitorju ttieħdu tliet tipi ta' miżuri sabiex tkun ittrattata din il-kwistjoni.

(42) L-ewwelnett, 116-il impjegat ġew offruti u użaw possibbiltà li jimlew postijiet battala f'aġenziji governattivi oħrajn (9 minnhom kienu pożizzjonijiet fl-Amministrazzjoni tat-Toroq).

(43) It-tieninett, kienu allokati EUR 20,1 miljuni biex jappoġġjaw l-aġġustamenti tal-persunal f'Tieliikelaitos prinċipalment, biex l-impjegati jiġu mgħejjuna jsibu impjiegi ġodda, tiġi ffinanzjata edukazzjoni supplimentari u miżuri ta' taħriġ mill-ġdid u jiġu appoġġjati pensjonijiet għal irtirar bikri.

(44) It-tieletnett, l-individwi li għalihom ma kienx hemm xogħol disponibbli fuq il-bażi jew tal-kuntratti mogħtija lil Tieliikelaitos f'sejħa għall-offerti, jew tal-kuntratti nnegozjati bejn Tieliikelaitos u l-Amministrazzjoni tat-Toroq, u li ma kinux għadhom jistgħu jibbenefikaw minn irtirar bikri jew arranġamenti simili, kienu impjegati fi proġetti tas-servizzi kkumissjonati mill-Amministrazzjoni tat-Toroq. Dawn il-proġetti kienu relatati, pereżempju, mat-tindif tal-ġnub tat-toroq, jew mar-restawr tal-bini u taż-żoni fuq barra. B'kollox, l-Amministrazzjoni tat-Toroq ħallset EUR 68 miljun għall-finanzjament ta' dawn il-proġetti tas-servizzi. Bħala medja, il-proġetti tas-servizzi intużaw sabiex jinxtraw 600–700 snin ta' xogħol minn bniedem wieħed ta' xogħol annwali tul l-2001-2004.

(45) Matul il-perjodu tranżitorju, l-istaff ta' Tieliikelaitos naqas minn 4 235 impjegat fl-2001 għal 3 037 impjegat fl-2004.

2.4.6. L-inapplikabbiltà tal-leġiżlazzjoni dwar il-fallimenti

(46) L-Intrapriżi ta' l-Istat mhumiex persuni legali indipendenti u, għalhekk, l-Istat, fl-aħħar mill-aħħar, huwa responsabbli għall-impenji li tieħu Intrapriża ta' l-Istat, kif inhu pprovdut fl-Artikolu 6 ta' l-Att dwar l-Intrapriżi ta' l-Istat.

(47) Minħabba r-responsabbiltà ta' l-Istat, skond l-Artikolu 3 tal-Kapitolu 1 ta' l-Att dwar il-Fallimenti, l-Intrapriżi ta' l-Istat ma jistgħux jiġu ddikjarati falluti.

(48) Biex ikunu bbilanċjati l-vantaġġi relatati ma' l-inapplikabbiltà tal-leġiżlazzjoni dwar il-fallimenti, il-leġiżlazzjoni Finlandiża tipprevedi li l-Istat għandu jingħata ħlas rigward is-self miksub u l-garanziji mogħtija minn Intrapriża ta' l-Istat wara l-1 ta' Jannar 2003 (12).

(49) Skond l-Artikolu 15 ta' l-Att li jirregola s-self mill-Istat u l-provvista ta' garanziji mill-Istat (13) biex jiġi ddeterminat id-daqs ta' tali ħlas ta' garanzija, jeħtieġ li jitqiesu d-daqs tal-ħlasijiet obbligatorji possibbli mill-Istat ikkawżati mill-garanzija, in-natura u l-firxa ta' l-operazzjonijiet tas-suġġett tar-riskju u l-ekonomija tiegħu, l-affidabbiltà finanzjarja tas-suġġett tar-riskju, l-affidabbiltà finanzjarja ta' l-ekonomija nazzjonali tas-suġġett tar-riskju, u kwistjonijiet oħra flimkien mal-kundizzjonijiet kompetittivi li jaffetwaw ir-riskju kopert.

(50) Rigward krediti tul perjodu twil ta' żmien, id-digriet governattiv dwar il-ħlasijiet miġbura mill-garanziji ta' l-Istat (14) jistipula s-somma f'darba li għandha tinġabar fuq il-livell ta' 0,25 fil-mija tal-kreditu (ħlas ta' mmaniġġjar). Jekk ir-riskju ta' telf relatat mal-garanzija ikun eċċezzjonalment għoli, is-somma f'darba miġbura tiġi miżjuda b'1,50 punt perċentwali. Barra minn hekk, il-ħlas annwali jiġi impost fuq il-livell ta' 0,35 fil-mija tal-kreditu. Meta jkun hemm bidliet sinifikanti fil-kundizzjonijiet tas-suq, il-livell tal-ħlas annwali għandu jiġi aġġustat mhux sa aktar tard minn fi żmien 12-il xahar.

(51) Rigward il-krediti tul perjodu qasir ta' żmien, il-ħlas annwali huwa ffissat għal nofs il-ħlas annwali għal kreditu tul perjodu twil ta' żmien mill-Att li jirregola s-self ta' l-Istat u l-provvista ta' garanziji mill-Istat li ssemma aktar ‘il fuq.

2.4.7. Il-partikolaritajiet tat-trattament għal finijiet ta' taxxa fuq id-dħul tal-kumpaniji

(52) It-trattament ta' l-Intrapriżi ta' l-Istat rigward it-taxxa fuq id-dħul tal-kumpaniji ġie stabbilit fl-Att dwar it-Taxxa fuq id-Dħul (15). Skond il-prinċipji stabbiliti fl-Artikolu 21(3) ta' l-Att, l-Intrapriżi ta' l-Istat li joperaw prinċipalment sabiex jissodisfaw il-ħtiġiet ta' istituzzjonijiet ta' l-Istat oħra m'għandhomx iħallsu t-taxxa.

(53) Matul il-perjodu tranżitorju, il-parti l-kbira tal-fatturat ta' Tieliikelaitos kien iġġenerat minn kuntratti lil istituzzjoni oħra ta' l-Istat (l-Amministrazzjoni tat-Toroq), u minħabba dan, ma ġiet imposta l-ebda taxxa fuq id-dħul li ġie riċevut minn din l-attività.

(54) Barra minn hekk, sa Lulju 2004, kuldarba li Tieliikelaitos xtrati siti ta' l-art, il-bejjiegħa kienu fil-parti l-kbira meħlusa mit-taxxa fuq il-qligħ kapitali rispettiv tagħhom skond l-Artikolu 49 ta' l-Att dwar it-Taxxa fuq id-Dħul (16). F'Lulju 2004, din il-miżura tneħħiet mill-Att dwar it-Taxxa fuq id-Dħul.

3. ID-DUBJI TAL-KUMMISSJONI

(55) Fid-deċiżjoni tagħha li tagħti bidu għall-proċedura, il-Kummissjoni qajmet dubji: — Rigward il-kwistjoni jekk id-dispożizzjonijiet speċjali għat-trasferiment ta' l-istaff bejn Tieliikelaitos u l-aġenzji governattivi u l-proġetti speċjali għal ħaddiema żejda imma mhux issensjati tawx vantaġġ lil Tieliikelaitos, — Rigward il-kwistjoni jekk it-trasferiment tas-siti ta' l-art u taż-żrar mill-Istat Finlandiż lil Tieliikelaitos sarx skond il-valur tas-suq, — Rigward il-valur monetarju eżatt tal-vantaġġi li l-Gvern Finlandiż ta lil Tieliikelaitos, — Rigward il-kompatibbiltà tas-self b'imgħax imnaqqas, tal-kuntratti nnegozjati u tal-(potenzjalment) proġetti speċjali għall-ħaddiema żejda imma mhux issensjati, u tat-trasferiment tas-siti ta' l-art u taż-żrar mas-suq komuni fuq il-bażi ta' l-Artikolu 86(2) tat-Trattat KE, u hawnhekk speċjalment rigward il-preżenza ta' obbligu ta' servizz pubbliku u rigward in-nuqqas ta' kumpens żejjed; — Rigward il-kompatibbiltà tas-self b'imgħax imnaqqas, tal-kuntratti nnegozjati u tal-(potenzjalment) proġetti speċjali għall-ħaddiema żejda imma mhux issensjati u tat-trasferiment tas-siti ta' l-art u taż-żrar mas-suq komuni, fuq il-bażi ta' l-Artikolu 87(3)(c) tat-Trattat KE, u hawnhekk speċjalment rigward il-proporzjonalità tal-miżuri u rigward il-kwistjoni jekk l-effetti pożittivi ta' l-għajnuna humiex akbar mill-effetti negattivi fuq il-kompetizzjoni; — Rigward il-kompatibbiltà tad-dispożizzjonijiet fiskali speċjali u tan-nuqqas ta' applikazzjoni tal-liġi dwar il-fallimenti mas-suq komuni fuq il-bażi ta' l-Artikolu 87(3)(c) tat-Trattat KE.

4. IL-KUMMENTI MILL-PARTIJIET INTERESSATI – IL-KUMMENTI MRESSQA B'MOD KONĠUNT MILL-KONFEREDERAZZJONI TA' L-INDUSTRIJI TAL-KOSTRUZZJONI FINLANDIŻI RT U MILL-ASSOĊJAZZJONI ĊENTRALI TAL-KUNTRATTURI GĦAT-TNEĦĦIJA TAL-ĦAMRIJA FIL-FINLANDJA

4.1. Is-self mill-Istat

(56) L-entitajiet li għamlu l-ilment iqisu li jidher biċ-ċar li r-rata ta' l-imgħax iffissata għas-self ta' l-Istat mogħti lil Tieliikelaitos hija inqas mir-rata tas-suq, u li l-vantaġġ monetarju korrispondenti li rċeviet Tieliikelaitos matul l-2001-2004 kien, bejn wieħed u ieħor, ta' EUR 3,2 miljuni.

(57) L-entitajiet li għamlu l-ilment iqisu li l-ħlasijiet b'rata ogħla ta' imgħax ffissati għall-perijodu 2005-2015 ma jtaffux tabilħaqq dan il-vantaġġ. Peress li r-rati ta' l-imgħax ilhom jiżdiedu sa mill-2005, ir-rata ta' l-imgħax ta' 5 % li ġiet iddeterminata għall-perjodu 2005-2015 dalwaqt tista' tkun rata ta' imgħax ogħla minn dawk li jipprevalu bħalissa fis-suq.

4.2. Is-siti ta' l-art u taż-żrar imqiegħda għad-dispożizzjoni ta' Tieliikelaitos

(58) L-entitajiet li għamlu l-ilment jinnotaw li l-valur li bih ir-riżorsi ta' l-art tniżżlu mill-Istat Finlandiż fil-karta tal-bilanċ tal-bidu ta' Tieliikelaitos kien ta' FIM 15-il miljun (17) aktar baxx mill-istima ta' espert indipendenti (Catella). Fuq il-bażi ta' l-istima mis-settur privat ta' xogħlijiet l-art, id-differenza għandha tkun saħansitra akbar. Barra minn hekk, fil-fehma ta' l-entitajiet li għamlu l-ilment, ikun aktar xieraq jekk Tieliikelaitos kienet qed tixtri riżorsi ta' l-art meħtieġa għat-twettiq tal-kuntratti tagħha minn fornituri esterni bil-prezz tas-suq.

(59) L-entitajiet li għamlu l-ilment iqisu wkoll li t-tnaqqis tan-nuqqas ta' kummerċjabbiltà rigward il-valur tas-siti ta' l-art u taż-żrar li sar fil-prospetti finanzjarji ta' Tieliikelaitos matul is-snin 2002-2004 u li ġie aċċettat mill-awdituri ta' Tieliikelaitos ma jistax jitqies bħala prova ta' nuqqas ta' għajnuna fit-trasferiment tas-siti ta' l-art u taż-żrar. L-entitajiet li għamlu l-ilment jemmnu li l-awdituri ta' Tieliikelaitos ma kellhomx biżżejjed kompetenza rigward ir-riżorsi ta' l-art sabiex iwettqu din ix-xorta ta' valutazzjoni. Skond l-entitajiet li għamlu l-ilment, l-awdituri bbażaw fehmithom fuq l-istima li saret mill-maniġment ta' Tieliikelaitos.

4.3. Il-kuntratti nnegozjati għas-servizzi tat-toroq

(60) L-entitajiet li għamlu l-ilment iqisu li l-għajnuna relatata mal-kuntratti nnegozjati mogħtija lil Tieliikelaitos mill-Amministrazzjoni tat-Toroq kienet ta' EUR 21,5 miljun li huma kkalkulaw fuq il-bażi tad-differenza fil-marġnijiet tal-kuntratti nnegozjati u tal-kuntratti maħruġa b'sejħa għall-offerti mwettqa minn Tieliikelaitos.

(61) Barra minn hekk, l-entitajiet li għamlu l-ilment jissuspettaw li l-marġnijiet tal-kuntratti nnegozjati setgħu tbaxxew artifiċjalment billi tqiesu wkoll l-ispejjeż tal-persunal li ma kienx involut fl-implimentazzjoni tal-kuntratti nnegozjati.

(62) Barra minn hekk, huma jemmnu li dik li tissejjaħ il-proċedura ta' aġġustament tan-nefqa relatata mal-kuntratti nnegozjati (18) tat lil Tieliikelaitos aċċess għal fondi żejda kull sena matul l-2001-2004 li setgħet tuża għal madwar sena mingħajr ma kellha tħallas l-imgħax fuqhom lill-Amministrazzjoni tat-Toroq.

(63) L-entitajiet li għamlu l-ilment iqisu li l-għajnuna li rċeviet Tieliikelaitos, fost l-oħrajn, ippermettitilha li twettaq kuntratti “plan-and-implement” (19) li kellhom marġni aktar baxx.

(64) L-entitajiet li għamlu l-ilment jemmnu li l-fatt li r-rendiment finanzjarju ta' Tieliikelaitos meta pparagunat mal-kompetituri tagħha kien taħt il-medja industrijali biss juri li l-operazzjonijiet ta' Tieliikelaitos ma kinux effiċjenti u li użat politika ta' pprezzar anti-kompetittiv fis-setturi liberalizzati.

4.4. Il-kuntratti nnegozjati għas-servizzi bil-laneċ

(65) L-entitajiet li għamlu l-ilment iqisu li l-kuntratti nnegozjati għas-servizzi tat-traffiku tal-laneċ jagħtu vantaġġ fuq Tieliikelaitos. Huma jemmnu li Tieliikelaitos tista' tipprovdi servizzi bil-laneċ bi prezz komparattivament baxx biss għaliex hija rċeviet tagħmir għal-laneċ mill-Amministrazzjoni tat-Toroq li jew m'għandux għalfejn jiġi mġedded, jew għaliex fil-valur tat-tagħmir mhemmx għalfejn jitqiesu l-ispejjeż kapitali assoċjati.

4.5. Il-miżuri għat-tnaqqis ta' l-istaff ta' Tieliikelaitos

(66) Fil-fehma ta' l-entitajiet li għamlu l-ilment, Tieliikelaitos, matul l-2001-2004, irċeviet madwar EUR 100 miljun f'għajnuna mill-Istat biex issolvi l-kwistjoni ta' l-istaff żejjed.

(67) Fost l-oħrajn, l-entitajiet li għamlu l-ilment jemmnu li Tieliikelaitos ibbenefikat minn għajnuna relatata mal-fatt li l-impjegati tagħha kienu f'pożizzjonijiet privileġġjati biex jimlew pożizzjonijiet battala fl-aġenziji governattivi, inkluża l-Amministrazzjoni tat-Toroq. B'kollox, dan ta l-possibbiltà lil Tieliikelaitos li tnaqqas il-problema tagħha ta' staff żejjed b'116-il persuna.

(68) L-entitajiet li għamlu l-ilment jemmnu li l-proċedura rispettiva ta' trasferiment ta' l-impjegati wasslet biex l-aġenziji governattivi involuti jitilfu l-libertà li jagħżlu l-aħjar applikanti u li l-aktar li jgħoddu għal bwiethom li kienu disponibbli fis-suq tax-xogħol għal pożizzjoni, u kkawżat spejjeż addizzjonali lill-Istat. L-Istat seta' jimpjega persunal estern b'inqas spejjeż u b'kundizzjonijiet ta' l-impjieg aktar favorevoli. L-individwi minn Tieliikelaitos kienu ttrasferiti bil-kundizzjonijiet ta' l-impjieg il-qodma tagħhom f'pożizzjonijiet ġodda u kienu ttrattati bħala staff veteran.

(69) Barra minn hekk, l-entitajiet li għamlu l-ilment josservaw li Tielliikelaitos irċeviet EUR 20,1 miljun bħala għajnuna mill-Istat mill-baġit ta' l-Amministrazzjoni tat-Toroq sabiex tingħata l-impjegati ta' Tieliikelaitos jiġu mgħejjuna jsibu impjiegi ġodda, jiġu ffinanzjati edukazzjoni supplimentari u taħriġ mill-ġdid u jiġu appoġġjati pensjonijiet għal irtirar bikri.

(70) L-entitajiet li għamlu l-ilment jemmnu wkoll li l-persunal involut fil-proġetti speċjali tas-servizzi kien jikkostitwixxi r-riserva ta' ħaddiema ta' Tieliikelaitos stess filwaqt li l-ispejjeż tħallsu mill-Istat Finlandiż. L-entitajiet li għamlu l-ilment qed isostnu li opportunitajiet għal din ix-xorta ta' arranġament ma jeżistux fis-settur privat; anzi, meta proġett jew kuntratt jintemm, persuna li tħaddem fis-settur privat xorta tkun obbligata tħallas lill-impjegat is-salarju tiegħu jew alternattivament tagħtih l-avviż tas-sensja u tħallaslu s-salarju waqt il-perjodu ta' l-avviż.

(71) Fl-aħħarnett, l-entitajiet li għamlu l-ilment qed jiddubitaw jekk Tieliikelaitos ikkontribwietx biżżejjed mir-riżorsi tagħha stess għall-finanzjament tal-miżuri għat-tnaqqis ta' l-istaff. Fil-fehma tagħhom, il-prospetti finanzjarji ta' Tieliikelaitos ma juru l-ebda evidenza f'dan ir-rigward.

4.6. L-għajnuna fiskali indiretta relatata max-xiri ta' l-artijiet

(72) L-entitajiet li għamlu l-ilment jinnotaw li sakemm Tieliikelaitos xtrat siti ta' l-art matul il-perjodu tranżitorju, il-bejjiegħa fil-biċċa l-kbira kienu meħlusa mit-taxxa fuq il-qligħ kapitali dak ukoll jikkostitwixxi wkoll għajnuna indiretta mill-Istat għall-benefiċċju ta' Tieliikelaitos.

4.7. Il-vantaġġi mogħtija lil Tieliikelaitos fuq bażi permanenti: l-inapplikabbiltà tal-liġi dwar il-fallimenti u d-devjazzjonijiet mil-liġi fiskali normali

4.7.1. Il-leġiżlazzjoni dwar il-fallimenti

(73) L-entitajiet li għamlu l-ilment iqisu li l-fatt li Tieliikelaitos ma kinitx inkluża fl-ambitu tal-leġiżlazzjoni dwar il-fallimenti jikkostitwixxi għajnuna mill-Istat ipprojbita. Huma jiġbdu l-attenzjoni għall-fatt li għalkemm l-Att kurrenti dwar il-Fallimenti (20) daħal fis-seħħ biss fl-1 ta' Settembru 2004, il-possibbiltà li Tieliikelaitos tiġi ddikjarata falluta ma kienx jeżisti lanqas qabel.

(74) L-entitajiet li għamlu l-ilment jemmnu li huwa biżżejjed li teżisti l-possibbiltà għal din ix-xorta ta' għajnuna, anki jekk qatt ma kien hemm it-theddida ta' falliment.

(75) Huma jenfasizzaw li Tieliikelaitos kellha possibbiltà li tirċievi finanzjament b'kundizzjonijiet aktar favorevoli minħabba d-dispożizzjoni legali rispettiva. Barra minn hekk, Tieliikelaitos kontinwament tordna servizzi u materjali mingħand fornituri esterni, li jikkostitwixxi dejn min-naħa ta' Tieliikelaitos ma' dawn l-atturi esterni. Għaldaqstant, Tieliikelaitos tista' tikseb vantaġġ kompetittiv peress li ma tistax tiġi ddikjarata falluta.

(76) Barra minn hekk, jiġbdu l-attenzjoni tal-Kummissjoni għall-fatt li l-ħlas ta' garanzija fuq is-self miksub u fuq il-garanziji mogħtija minn Intrapriża ta' l-Istat, li l-fini tiegħu huwa li jikkumpensa għall-fatt li organizzazzjoni li topera bħala parti mill-Istat tista' tirċievi finanzjament estern b'termini aktar favorevoli, kien introdott biss fl-2003 (l-Artikolu 5 ta' l-Att dwar l-Intrapriżi ta' l-Istat). Dan jimplika li s'issa Tieliikelaitos ma għamlitx tali ħlas (ma japplikax retroattivament għas-self ta' qabel l-2003 li kisbet Tieliikelaitos).

(77) Ikun xi jkun il-każ, l-entitajiet li jagħmlu l-ilment jinnotaw li l-intrapriżi privati, li jistgħu jiġu ddikjarati falluti skond il-liġi Finlandiża, lill-fornitur tas-self iridu wkoll jagħtuh garanziji li jaqblu ma' l-ispiża tal-ħlas ta' garanzija ta' l-Istat. Spejjeż ta' din ix-xorta isiru minħabba, pereżempju, l-ipoteka fuq immobbli u kirjiet permanenti, kif ukoll garanziji pprovduti minn istituzzjonijiet finanzjarji u minn partijiet oħrajn.

4.7.2. It-trattament fiskali

(78) Fil-fehma ta' l-entitajiet li għamlu l-ilment, il-fatt li Tieliikelaitos ma tħallasx taxxa fuq id-dħul tal-kumpaniji lill-Istat, peress li l-kuntratti ta' l-Istat jifformaw aktar minn nofs il-fatturat tagħha, jikkostitwixxi għajnuna pprojbita.

(79) L-entitajiet li għamlu l-ilment iqisu li Tieliikelaitos kisbet vantaġġ ta' EUR 14,5 miljun permezz ta' din l-eżenzjoni fiskali għas-snin mill-2001 sa l-2004 biss, peress li kien ikollha tħallas EUR 14,5 miljun aktar taxxi kieku kienet suġġetta għar-rata fiskali ta' 29 % applikabbli għall-intrapriżi privati fis-snin mill-2001 sa l-2004 (fl-2005 ir-rata tbaxxiet għal 26 %).

(80) Il-fatt li Tieliikelaitos ħarġet parti mill-qligħ tagħha lill-Istat jikkorrispondi għall-ħlas ta' dividend minn kumpanija limitata privata, li d-daqs tiegħu jiġi dejjem deċiż mill-azzjonjisti fil-Laqgħa Ġenerali Annwali. Id-dividend jitħallas biss mill-qligħ li jibqa' wara l-ħlas tat-taxxa fuq id-dħul tal-kumpaniji.

4.8. Il-piżijiet li jirriżultaw mill-istatus speċifiku ta' Tieliikelaitos

(81) Rigward il-fatt li Tieliikelaitos hija legalment obbligata li tressaq offerti għal kull sejħa għall-offerti għall-manutenzjoni tan-netwerk tat-toroq, kemm matul il-perjodu tranżitorju kif ukoll wara li jiskadi, l-entitajiet li għamlu l-ilment ma jaraw l-ebda piż finanzjarju addizzjonali fuq Tieliikelaitos. Ikun xi jkun il-każ, l-entitajiet li għamlu l-ilment iqisu li l-prospetti finanzjarji ta' Tieliikelaitos ma juru l-ebda nefqa addizzjonali ta' din ix-xorta.

(82) Peress li Tieliikelaitos għandha uffiċċji mal-Finlandja kollha, l-entitajiet li għamlu l-ilment jemmnu li għandha opportunità eċċellenti biex tipprovdi servizzi ta' manutenzjoni fil-pajjiż kollu. Barra minn hekk, l-Amministrazzjoni tat-Toroq introduċiet, sabiex tappoġġja l-parteċipazzjoni fl-offerti, ħlas ta' EUR 5,000 li tagħti lill-offerenti kollha li l-offerti tagħhom jikkorrispondu għad-dokumentazzjoni ta' l-offerti. Bħala medja, 4–4,7 kuntratturi ressqu l-offerti tagħhom għall kull kuntratt ta' manutenzjoni li nħareġ b'sejħa għall-offerti fl-2001-2004. Dan juri l-interess tal-kumpaniji li jitfgħu l-offerti.

(83) B'mod simili, l-entitajiet li għamlu l-ilment jikkontestaw li Tieliikelaitos kellha spejjeż addizzjonali meta pparagunata ma' kumpaniji oħrajn attivi fis-settur minħabba l-obbligu li għandha li tkun ippreparata biex tipprovdi s-servizzi tagħha f'sitwazzjonijiet ta' emerġenza. L-ewwelnett, jenfasizzaw li fil-prospetti finanzjarji ta' Tieliikelaitos ma setgħet tiġi identifikata l-ebda spiża żejda ta' din ix-xorta. It-tieninett, l-entitajiet li għamlu l-ilment jemmnu li l-kumpaniji kollha jridu jippreparaw għall-kundizzjonijiet ta' emerġenza, u li dan huwa parti mis-sistema ta' ġestjoni tar-riskji ta' kumpanij privata.

(84) Barra minn hekk, l-entitajiet li għamlu l-ilment jemmnu li fil-kontabbiltà finanzjarja ta' Tieliikelaitos mhemm l-ebda separazzjoni bejn l-ispejjeż u l-irċevuti assoċjati ma' servizzi identifikati b'mod ċar ta' interess ekonomiku ġenerali u dawk assoċjati ma' servizzi oħrajn, u li ma ġie ddefinit l-ebda parametru għall-allokazzjoni ta' l-ispejjeż u tad-dħul bejn żewġ kategoriji ta' servizzi ta' din ix-xorta.

(85) Għalhekk, l-entitajiet li għamlu l-ilment jenfasizzaw li l-miżuri favur Tieliikelaitos ma jistgħux jiġu kkwalifikati bħala kumpens għal obbligu ta' servizz pubbliku.

(86) Rigward ir-restrizzjonijiet imposti fuq l-operazzjonijiet ta' Tieliikelaitos, l-entitajiet li għamlu l-ilment jenfasizzaw li l-grupp ta' segwitu stabbilit mill-Ministeru tat-Trasport u tal-Komunikazzjonijiet innota li Tieliikelaitos ripetutament kisret ir-restrizzjonijiet rispettivi, pereżempju, billi bniet netwerks ta' enerġija u b'inġinerija muniċipali. H'hekk ma kkawżawx spejjeż sinifikanti u telf ta' dħul, u tali punti lanqas ma ġew ippreżentati fil-prospetti finanzjarji ta' Tieliikelaitos.

4.9. Il-konklużjonijiet ġenerali min-naħa ta' l-entitajiet li għamlu l-ilment

(87) Kollox ma' kollox, l-entitajiet li għamlu l-ilment jemmnu li Tieliikelaitos irċeviet mill-inqas EUR 164–171 miljun f'għajnuna pprojbita: (EUR) Miżuri Għajnuna li rriżultat Sussidji għar-rati ta' l-imgħax mis-self ta' l-2001–2004 3 182 978 Tagħmir 13 800 000 – 20 700 000 Riżorsi ta' l-art li jistgħu jiġu estratti 7 230 000 Riżorsi ta' l-art li ġew estratti 3 750 000 Kuntratti nnegozjati fl-2001–2004 21 500 000 Aġġustament tal-persunal fl-2001–2004 100 000 000 Benefiċċji fiskali fl-2001–2004 14 454 620

(88) Skond l-entitajiet li għamlu l-ilment, is-somom rispettivi jridu jiġu miżjuda bl-ammont ta' l-għajnuna li kien riċevut permezz ta' kuntratti nnegozjati fit-traffiku tal-laneċ u d-dħul mill-imgħax fuq fondi li sar qligħ annwali minnhom minn kuntratti nnegozjati permezz tal-proċedura ta' aġġustament tan-nefqa.

(89) L-entitajiet li għamlu l-ilment jemmnu li Tieliikelaitos irċeviet vantaġġi li naqqsu l-ispejjeż tagħha u li ma setgħetx tirċievi f'kundizzjonijiet normali tas-suq.

(90) Filwaqt li l-entitajiet li għamlu l-ilment ma jikkontestawx li ġew iffrankati l-ispejjeż bil-ftuħ gradwali tas-suq għall-kompetizzjoni, huma jenfasizzaw li matul il-perjodu tranżitorju Tieliikelaitos irċeviet għajnuna li kienet kważi daqs l-ammont li ffranka l-Istat għall-istess perjodu.

(91) L-entitajiet li għamlu l-ilment iqisu li l-għajnuna mogħtija lil Tieliikelaitos għawġet il-kompetizzjoni fis-settur infrastrutturali u ppermettiet li Tieliikelaitos twettaq kuntratti b'marġni aktar baxx mill-atturi privati f'suq kompetittiv. Fil-fehma ta' l-entitajiet li għamlu l-ilment, matul il-perjodu tranżitorju kollu Tieliikelaitos gawdiet minn pożizzjoni dominanti fis-suq rigward il-kuntratti ta' manutenzjoni tat-toroq, u fl-2005 ħadet 88 % mill-kuntratti ta' manutenzjoni l-ġodda mogħtija mill-Amministrazzjoni tat-Toroq. Dan juri li l-ftuħ tas-suq falla.

(92) B'hekk, l-entitajiet li għamlu l-ilment qed jikkontestaw li l-miżuri ta' l-għajnuna mill-Istat kienu meħtieġa u proporzjonati għar-riżultati, fi kliem ieħor, il-liberalizzazzjoni tas-swieq Finlandiżi tal-manutenzjoni tat-toroq u tat-traffiku tal-laneċ. B'hekk, fil-fehma ta' l-entitajiet li għamlu l-ilment, l-għajnuna ta' l-Istat li rċeviet Tieliikelaitos ma kinitx iġġustifikata u b'hekk mhix kompatibbli mas-suq komuni.

5. IL-KUMMENTI MRESSQA MILL-AWTORITAJIET FINLANDIŻI

(93) L-ewwelnett, l-awtoritajiet Finlandiżi spjegaw ir-raġunijiet sottostanti l-metodu li ntgħażel għal-liberalizzazzjoni tas-servizzi tat-toroq fil-Finlandja.

(94) Fil-fehma tagħhom, il-ftuħ gradwali tas-suq flimkien ma' l-għoti ta' sigurtà ta' impjieg lill-impjegati ta' Tieliikelaitos kienu meħtieġ sabiex jintlaħaq kompromess politiku dwar il-ftuħ tas-swieq.

(95) Fil-fatt, fl-1994il-Gvern Finlandiż diġà kien beda jaħdem fuq it-tfassil tar-riforma fis-servizzi tat-toroq. Madankollu, meta jitqiesu l-interessi qawwija involuti, għal żmien twil ma kienx possibbli li jintlaħaq ftehim dwar il-liberalizzazzjoni tas-suq u fl-20 ta' Mejju 1997 il-Kumitat Governattiv dwar il-Politika Ekonomika ddeċieda li jżomm is-sistema eżistenti fil-parti l-kbira l-istess ħlief għall-introduzzjoni ta' ċerti “linji ta' konfini” bejn il-funzjonijiet amministrattivi u dawk “ta' produzzjoni” tas-Servizzi tat-Toroq. Kien biss fil-bidu ta' l-2000 li l-Gvern seta' jilħaq ftehim politiku dwar il-liberalizzazzjoni gradwali tas-suq tas-servizzi tat-toroq. Dan il-ftehim kien rifless fil-pakkett tal-proposti leġiżlattivi mressqa quddiem il-Parlament, prinċipalment il-proposti għall-Att dwar l-Amministrazzjoni tat-Toroq u għall-Att li jirregola lil Tieliikelaitos, kif ukoll il-proposta preliminari għal-liġi dwar il-baġit annwali (b'din ta' l-aħħar tinkludi l-finanzjament previst meħtieġ għall-miżuri li jakkumpanjaw ir-riforma). Meta approva l-atti rispettivi, il-Parlament mhux biss approva l-pakkett tal-miżuri ta' appoġġ għall-benefiċċju ta' Tieliikelaitos proposti mill-Gvern, imma ddeċieda li għandhom jiġu introdotti salvagwardji addizzjonali għall-benefiċċju ta' l-impjegati ta' l-intrapriża.

(96) Minbarra l-konsiderazzjonijiet politiċi u soċjali, kien hemm ukoll aspett relatat mal-kompetizzjoni li rifed il-mudell ta' liberalizzazzjoni tas-suq magħżul mill-Gvern Finlandiż. Fil-fehma ta' l-awtoritajiet Finlandiżi, il-ftuħ tas-suq mingħajr tranżizzjoni seta' wassal għal oligopolju jew saħansitra monopolju fis-suq, peress li Tieliikelaitos kienet tgħib mis-suq, bis-sehem tagħha jinġabar mill-akbar kompetituri privati.

(97) Il-Finlandja temmen li l-azzjonijiet li wettqet ma jikkostitwux għajnuna mill-Istat. Anki jekk il-Kummissjoni kellha ssostni li l-azzjonijiet jinkludu għajnuna mill-Istat, l-awtoritajiet Finlandiżi jemmnu li l-għajnuna għandha tkun iddikjarata kompatibbli mas-suq komuni.

(98) Sabiex tissostanzja l-pożizzjoni tagħha, il-Finlandja ressqet, fost l-oħrajn, dikjarazzjoni ekonomika ta' espert minn kumpanija ta' sensarija Icecapital Securities Ltd relatata mal-vantaġġi ekonomiċi allegati mogħtija lil Tieliikelaitos (li minn hawn ‘il quddiem se tissejjaħ “id-dikjarazzjoni ta' l-espert”).

(99) Filwaqt li l-entitajiet li għamlu l-ilment jiddubitaw il-validità ta' din id-dikjarazzjoni ekonomika ta' l-esperti, minħabba li Icecapital hija ekonomikament dipendenti fuq Tieliikelaitos, l-awtoritajiet Finlandiżi qed jargumentaw li Tieliikelaitos hija biss waħda mill-klijenti ta' Icecapital fost bosta oħrajn. Ħidmet Icecapital għal Tieliikelaitos kienet okkażjonali matul is-sentejn li kellhom relazzjoni ta' negozju. (Fl-2005 ħidmet IceCapital għal Tieliikelaitos issarfet f'4,7 % mid-dħul annwali tagħha; fl-2006 – 3,1 %). Il-Gvern Finlandiż issottopona l-provvista tad-dikjarazzjoni ta' l-espert għal sejħa għall-offerti, u Icecapital intgħażlet biex tipprovdi d-dikjarazzjoni. L-awtoritajiet Finlandiżi josservaw ukoll li l-fatt li Tieliikelaitos użat is-servizzi ta' Icecapital fl-imgħoddi approfondixxa l-fehim li għandha Icecapital tas-settur tat-tneħħija tal-ħamrija, li kien ta' benefiċċju fil-preparazzjoni tad-dikjarazzjoni ta' l-espert.

5.1. Is-self ta' l-Istat

(100) L-awtoritajiet Finlandiżi jasserixxu li ma kienx każ ta' għotja normali ta' self, fejn kumpanija tingħata self ta' ċertu daqs, li jitħallas lura bl-imgħax f'ċertu perjodu ta' żmien. Anzi, kien trasferiment ta' assi lil Tieliikelaitos b'obbligu ta' ħlas lura.

(101) Il-Finlandja temmen li jekk il-ħażna kollha ta' l-assi ngħatat lil Tieliikelaitos bħala ishma, seta' jinħoloq tgħawiġ tal-kompetizzjoni. Meta jiġu eżaminati l-karti tal-bilanċ ta' l-intrapriżi privati f'dan is-settur, l-intrapriżi għandhom assi fissi fil-karti tal-bilanċ tagħhom li ġew akkwistati kemm bħala ishma kif ukoll bħala self. Għalhekk, kien importanti li l-karta tal-bilanċ ta' Tieliikelaitos kienet tinkludi l-assi akkwistati bħala self. Jekk dan ma sarx, il-Finlandja qed issostni li Tieliikelaitos kienet tikseb vantaġġ kompetittiv finanzjarjament daqs il-ħlas lura kapitali tas-self. L-awtoritajiet Finlandiżi jemmnu li l-istruttura tal-karta tal-bilanċ tal-bidu ta' Tieliikelaitos inħolqot f'konformità mal-karti tal-bilanċ ta' l-intrapriżi privati fis-settur.

(102) Jekk il-miżura tiġi eżaminata bħala self normali tul perjodu twil ta' żmien, il-Finlandja temmen li l-ispiża tas-self għandha tiġi pparagunata mal-finanzjament disponibbli fis-suq matul it-terminu kollu tas-self. Paragun li jipparaguna biss uħud mis-snin tas-self ma' alternattivi tas-suq ma jagħtix stampa sħiħa ta' l-ispiża tas-self. Għalhekk, il-Finlandja temmen li l-perjodu 2005–2015 irid jitqies flimkien mal-perjodu tranżitorju 2001–2004.

(103) L-awtoritajiet Finlandiżi qed jiddikjaraw li Tieliikelaitos m'għandiex il-possibbiltà li ttemm il-ftehim ta' self matul it-terminu tas-self mingħajr il-kunsens tas-sellief. Għalhekk, fil-kalkolu tal-vantaġġ possibbli mogħti mis-self tul perjodu twil ta' żmien, irid jitqies kif inhu xieraq il-perjodu kollu ta' żmien li matulu Tieliikelaitos kellha tħallas l-imgħax. Tali kalkolu jirriżulta f'riżultat ferm differenti mill-kalkoli ta' l-entitajiet li għamlu l-ilment.

(104) Rigward ir-rata rilevanti ta' l-imgħax, l-awtoritajiet Finlandiżi josservaw li bħala r-rata ta' l-imgħax ta' referenza fis-self lill-kumpaniji ġeneralment jintuża Euribor ta' 12-il xahar. Il-Finlandja tinnota li teżisti kurva futura (jiġifieri l-kurva tar-rati ta' l-imgħax futuri mad-dati tal-maturità tal-bonds) li tipprevedi x'se jkun il-livell tar-rati ta' l-imgħax tas-suq sa l-2015. Il-kurva hija bbażata fuq l-aspettattivi ta' l-iżvilupp tar-rati ta' l-imgħax minn diversi parteċipanti fis-suq. Ir-rati ta' l-imgħax ta' referenza li ntużaw fil-kalkoli tad-dikjarazzjoni ta' l-espert huma bbażati fuq l-informazzjoni disponibbli mis-suq futur, u b'hekk jiddeskrivu l-fehim tas-suq ta' x'se tkun ir-rata futura ta' l-imgħax.

(105) Fuq il-bażi ta' dan, huwa evidenti mild-dikjarazzjoni ta' l-espert li minn tmiem il-perjodu tranżitorju sa tmiem it-terminu tas-self, Tieliikelaitos trid tħallas madwar EUR 2,0 miljuni aktar milli għal finanzjament bir-rata ta' l-imgħax tas-suq, kif kien previst mill-analisti tas-suq mit-8 ta' Mejju 2006 (21).

(106) B'hekk, il-Finlandja tikkonkludi li, ikun xi jkun il-każ, dan l-ammont ta' EUR 2 miljuni għandu jitnaqqas mill-EUR 3,2 miljuni evalwati mill-entitajiet li għamlu l-ilment, bir-riżultat li l-vantaġġ massimu possibbli ta' Tieliikelaitos mis-self ta' l-Istat huwa ta' EUR 1,2 miljun.

5.2. Is-siti ta' l-art u taż-żrar imqiegħda għad-dispożizzjoni ta' Tieliikelaitos

(107) L-ewwelnett, l-awtoritajiet Finlandiżi jispjegaw li wieħed mill-prinċipji prinċipali li jirfdu l-qasma tas-Servizzi tat-Toroq fl-Amministrazzjoni tat-Toroq u f'Tieliikelaitos kien li l-assi koperti mil-leġiżlazzjoni dwar it-toroq, jiġifieri prinċipalment it-toroq stess, kellhom jinżammu mill-Amministrazzjoni tat-Toroq, filwaqt li l-assi li preċedentement kienu jintużaw mill-“parti ta' produzzjoni” tas-Servizzi tat-Toroq (il-predeċessur ta' Tieliikelaitos) matul il-manutenzjoni tat-toroq kellhom jintużaw għal finijiet ta' manutenzjoni tat-toroq minn Tieliikelaitos.

(108) Rigward il-valutazzjoni tas-siti ta' l-art u taż-żrar għad-dispożizzjoni ta' Tieliikelaitos, l-awtoritajiet Finlandiżi jemmnu li l-valutazzjoni tas-siti ta' l-art u tas-siti taż-żrar twettqet skond il-prinċipji deskritti fil-Komunikazzjoni tal-Kummissjoni dwar elementi ta' għajnuna Statali dwar bejgħ ta' art u bini ta' awtoritajiet pubbliċi (22).

(109) Il-Finlandja ssostni li l-valutazzjoni ta' Catella li tqieset bħala l-bażi biex ikun stabbilit il-valur tas-siti ta' l-art u taż-żrar tista' titqies bħala r-riżultat ta' stima minn stimatur imparzjali.

(110) L-aġġustament ta' l-istima ta' Catella (reviżjoni ‘l isfel minn FIM 128 miljun għal FIM 113-il miljun (23) saret għaliex il-Ministeru tat-Trasport u tal-Komunikazzjonijiet Finlandiż qies li l-prezz taż-żrar għall-konkrit kien jonqos meta Tieliikelaitos tidħol fis-suq rispettiv bħala bejjiegħa, li l-valur miżjud fil-proċess ta' estrazzjoni kien aktar baxx fuq il-bażi tas-Servej Nazzjonali ta' l-Artijiet tal-Finlandja u li l-ispejjeż tat-trattament ta' wara jkunu ogħla minħabba r-rekwiżiti l-ġodda li jikkonċernaw it-trattament ta' wara taż-żoni tar-riżorsi ta' l-art.

(111) Minħabba r-reviżjoni ‘l isfel tal-valur ta' l-assi ta' l-art li sar fir-rapporti finanzjarji ta' Tieliikelaitos matul il-perjodu trażitorju u li ġiet aċċetata mill-awdituri ta' Tieliikelaitos (Ernst and Young), l-awtoritajiet Finlandiżi jistmaw li s-siti ta' l-art u taż-żrar xorta tniżżlu fil-karta tal-bilanċ ta' Tieliikelaitos b'valur eċċessiv meta pparagunat mal-valuri kontabbli vverifikati. Din il-konklużjoni kienet ikkonfermata minn IceCapital li wettqet l-evalwazzjoni ġenerali ta' l-arranġamenti għall-benefiċċju ta' Tieliikelaitos. Għalhekk, Tieliikelaitos ma kisbitx vantaġġ ekonomiku, imma pjuttost tgħabbiet bi żvantaġġ ekonomiku ta' EUR 4,3 miljuni.

(112) Il-Finlandja tinnota li l-awdituri huma esperti fl-evalwazzjoni tal-bażijiet tad-dħul mistenni u għalhekk kellhom il-kwalifiki meħtieġa sabiex jivverifikaw il-validità tat-tnaqqis mhux kummerċjabbli li sar mill-kumpanija.

(113) Rigward il-preferenza ta' l-entitajiet li għamlu l-ilment sabiex fil-kotba ta' Tieliikelaitos ma titniżżel l-ebda art u sabiex Tieliikelaitos tixtri r-riżorsi kollha ta' l-art li kienet teħtieġ esternament bi prezzijiet tas-suq (ara t-Taqsima 4.2), il-Finlandja tinnota li matul il-perjodu tranżitorju Tieliikelaitos xtrat ammonti sinifikanti ta' riżorsi ta' l-art mingħand partijiet esterni bi prezzijiet tas-suq: 47 % fl-2001, 39 % fl-2002, 41 % fl-2003 u 34 % fl-2004.

5.3. Il-kuntratti nnegozjati għas-servizzi tat-toroq

(114) L-ewwelnett, l-awtoritajiet Finlandiżi jfakkru li l-proċedura li tirrettifika n-nefqa annwali, li kien hemm matul il-perjodu tranżitorju (ara t-Taqsima 2.4.3), żgurat li d-differenzi fil-marġnijiet bejn il-kuntratti nnegozjati u l-kuntratti li nħarġu b'sejħa għall-offerti sa ċertu punt ġew illivellati. L-aġġustamenti għan-nefqa matul il-perjodu tranżitorju kienu jlaħħqu total ta' EUR 16,8 miljun.

(115) Rigward id-differenzi fil-marġnijiet li baqa', skond il-Finlandja, mhux xieraq li l-marġni tal-kuntratti nnegozjati ta' Tieliikelaitos jiġi pparagunat mal-marġni medju li rċeviet Tieliikelaitos fuq il-kuntratti maħruġa b'sejħa għall-offerti matul il-perjodu tranżitorju kollu kif sar mill-entitajiet li għamlu l-ilment.

(116) Fil-fehma ta' l-awtoritajiet Finlandiżi, wieħed għandu jikkalkula d-differenzi fil-marġnijiet għal kuntratti li jistgħu jiġu pparagunati ma' xulxin.

(117) F'dan ir-rigward, l-ispeċifiċità tas-snin 2001 u 2002 kienet li bosta mill-kuntratti maħruġa b'sejħa għall-offerti matul dawn is-snin kienu xorta ġdida ta' kuntratti “plan-and-implement” (kuntratti ST). Għall-bidu, Tieliikelaitos ma kinitx ipprepara għal livell ferm ogħla ta' riskju meta pparagunat mal-kuntratti tradizzjonali. Għal din ir-raġuni, il-livell ta' marġni tal-kuntratti “plan-and-implement” rriżulta li kien ferm aktar baxx mill-marġni mistenni. Il-kuntratti nnegozjati, min-naħa tagħhom, ma kinux jinkludu kuntratti “plan-and-implement”. Għalhekk, huwa xieraq li l-kuntratti “plan-and-implement” jiġu esklużi mill-kalkolu.

(118) Min-naħa tagħha, l-ispeċifiċità tas-snin 2003 u 2004, kienet li l-kuntratti nnegozjati li kienu riċevuti mill-Amministrazzjoni tat-Toroq fl-2003 u 2004 kienu esklussivament kuntratti ta' manutenzjoni u ta' disinn tat-toroq. Għalhekk, il-livell ta' marġni jrid jiġi pparagunat ma' livell ta' marġni ta' kuntratti li b'mod simili nħarġu b'sejħa għall-offerti.

(119) Barra minn hekk, l-awtoritajiet Finlandiżi josservaw li parti mill-kuntratti li kienu implimentati bħala kuntratti nnegozjati setgħu– anki mingħajr id-dispożizzjoni tranżitorja inkluża fl-Artikolu 9 ta' l-Att li jirregola lil Tieliikelaitos – kienu implimentati b'mod ieħor permezz ta' nnegozjar dirett skond il-leġiżlazzjoni dwar l-akkwist fis-seħħ.

(120) Skond id-dikjarazzjoni ta' l-espert, Tieliikelaitos kisbet vantaġġ, ta' mhux aktar minn EUR 8,5 miljuni mill-kuntratti nnegozjati, meta tiġi kkalkulata d-differenza fil-marġnijiet bejn kuntratti nnegozjati u maħruġa b'sejħa għall-offerti paragunabbli: Sena 2001 2002 2003 2004 Total Kuntratti nnegozjati MEUR 451,4 346,3 207,1 85,9 1 090,7 marġni 12 % 9,3 % 8,9 % 11,9 % Kuntratti maħruġa b'sejħa għall-offerti paragunabbli MEUR 88,4 183,8 231,7 280,5 784,4 marġni 10,1 % 8,5 % 10,2 % 12,1 % Differenza fil-marġnijiet (24) MEUR 8,6 2,8 -2,7 -0,2 8,5

(121) Anki jekk Tieliikelaitos irċeviet vantaġġ ekonomiku ta' EUR 8,5 miljuni, dan il-vantaġġ kien kumpens iġġustifikat għall-obbligu li twettaq servizzi pubbliċi, u għall-ispejjeż ikkawżati mill-iżvantaġġi strutturali (ara t-Taqsima 2.3).

(122) Matul il-perjodu tranżitorju, l-ispejjeż addizzjonali li rriżultaw partikolarment mill-ispejjeż eċċessivi tal-persunal kellhom jitqiesu fl-ipprezzar tal-kuntratti nnegozjati sal-punt li ma tqisux permezz ta' miżuri ta' aġġustament ta' l-istaff oħrajn. Għalkemm, parti kbira mill-istaff eċċessiv kienu involuti fi proġetti speċjali tas-servizzi, xorta kien hemm, bħala medja, 100 impjegat aktar f'Tieliikelaitos milli kien ikun in-numru ottimali matul il-perjodu tranżitorju.

(123) L-awtoritajiet Finlandiżi jiċħdu allegazzjonijiet li l-għajnuna li rċeviet Tieliikelaitos ippermetti li l-Intrapriża ta' l-Istat taċċetta livell ta' marġni aktar baxx fuq kuntratti “plan-and-implement”. Kif ġie spjegat aktar ‘il fuq, il-livell ta' marġni tal-kuntratti “plan-and-implement” kien baxx għaliex Tieliikelaitos ma kinitx ipprepara għal-livell ta' riskju li jinvolvu.

(124) Rigward id-dikjarazzjoni ta' l-entitajiet li għamlu l-ilment li l-ispejjeż ikkawżati minn persunal addizzjonali tqiesu bħala spiża li artifiċjalment naqqas il-marġni ta' Tieliikelaitos fil-kuntratti nnegozjati, l-awtoritajiet Finlandiżi jinnotaw li l-persunal eċċessiv ma kienx inkluż fil-kalkolu tal-livell ta' marġni tal-kuntratti nnegozjati. Il-persunal eċċessiv tqiegħed fil-proġetti tas-servizzi.

(125) Fl-aħħarnett, il-Finlandja tiċħad l-allegazzjoni li r-rendiment finanzjarju komparattivament fqir ta' Tieliikelaitos jiġbed l-attenzjoni għall-ineffiċjenzi min-naħa ta' l-operazzjonijiet ta' Tieliikelaitos u għall-użu ta' politika ta' pprezzar mhux kompetittiv fi swieq liberalizzati. Skond il-Finlandja, ir-riżultat fqir jista' jiġi spjegat bl-ispejjeż addizzjonali minħabba l-aġġustament tal-persunal ta' Tieliikelaitos, u minħabba l-fatt li l-arranġamenti speċjali li saru għall-persunal ma setgħux ikopru l-ispejjeż kollha tal-pesunal addizzjonali.

5.4. Il-kuntratti nnegozjati għas-servizzi bil-laneċ

(126) Skond l-awtoritajiet Finlandiżi, għalissa huwa irħas li l-Amministrazzjoni tat-Toroq tkompli bil-kuntratti nnegozjati. L-ewwel tentattiv li parti mis-servizzi bil-laneċ jinħarġu b'sejħa għall-offerti ma rnexxiex għar-raġunijiet li ġejjin.

(127) L-ewwelnett, il-prezzijiet offruti mill-offerenti kienu 17–25 % ogħla mill-prezzijiet tal-kuntratti nnegozjati fis-seħħ bejn l-Amministrazzjoni tat-Toroq u Tieliikelaitos, li dwarhom il-partijiet kellhom negozjati separati għall-prezz annwali. Għalhekk, wara li tkun aċċettat ir-riżultati ta' l-offerta, l-Amministrazzjoni tat-Toroq kien ikollha tħallas aktar għas-servizzi rispettivi.

(128) It-tieninett, il-pożizzjoni fis-suq ta' Tieliikelaitos kienet tissaħħaħ (peress li l-prezzijiet ikkwotati minn Tieliikelaitos kienu l-aktar prezzijiet baxxi offruti, għalkemm minkejja li xorta kienu ogħla mill-prezzijiet fil-kuntratti nnegozjati, l-Amministrazzjoni tat-Toroq kien ikollha taċċetta lil Tieliikelaitos bħala l-offerenti rebbieħa).

(129) Għalhekk, l-awtoritajiet Finlandiżi ċaħdu l-allegazzjoni li l-kuntratti nnegozjati bejn l-Amministrazzjoni tat-Toroq u Tieliikelaitos jinvolvu kwalunkwe vantaġġ kompetittiv għal Tieliikelaitos. Anzi, dawn jistgħu jikkostitwixxu żvantaġġ, peress li l-kundizzjonijiet tal-kuntratti nnegozjati ma jirriflettux b'mod adegwat il-ħtieġa għat-tiġdid tat-tagħmir (l-ispejjeż kapitali mhumiex inklużi kollha fil-prezz tas-servizzi bil-laneċ).

(130) Il-Finlandja qed jiżviluppa mudell ta' akkwist ġdid għas-sensieliet futuri ta' tfigħ ta' offerti kompettivi, billi jiġu riveduti l-kundizzjonijiet tal-liberalizzazzjoni assoċjati ma' l-ispejjeż kapitali u mar-rinnovazzjoni tal-laneċ. Opportunità biex isir dan tista' tinkiseb billi jitnaqqsu l-ispejjeż assoċjati ma' l-investimenti permezz ta' kundizzjonijiet ta' ammortament għat-tagħmir tal-laneċ mehmuż mal-ftehim. Possibbiltà oħra hija jinħtieġ li l-offerenti kollha jkollhom laneċ ġodda. Sadanittant, il-kuntratti eżistenti tal-laneċ ġew estiżi sa tmiem l-2009.

5.5. Id-dispożizzjonijiet speċjali għat-tnaqqis ta' l-istaff żejjed

(131) L-awtoritajiet Finlandiżi qed jargumentaw li l-arranġamenti speċjali u l-proġetti speċjali ma jistax jitqies li jikkostitwixxu vantaġġ.

(132) Meta Tieliikelaitos bdiet topera fl-1 ta' Jannar 2001, hija kellha 4 235 impjegat, għalkemm fir-realtà kienet teħtieġ ferm inqas persunal. Jidher ċar li dak li kien is-Servizzi tat-Toroq, bħala isitituzzjoni uffiċjali bbażata fuq il-ġerarkija, kellha numru sinifikanti ta' pożizzjonijiet u ta' kompiti li ma kinux meħtieġa f'Tieliikelaitos, li b'hekk wassal għal staff żejjed sinifikanti f'Tieliikelaitos.

(133) Skond il-Finlandja, il-fatt li Tieliikelaitos kienet meħtieġa timpjega l-istaff kollu tagħha u kienet ipprojbita milli tissensja lil xi ħadd kien żvantaġġ strutturali għal Tieliikelaitos. L-ispejjeż li nefqet il-kumpanija minħabba l-iżvantaġġ strutturali eċċedew kwalunkwe vantaġġ ekonomiku, anki teoretiku, li kisbet Tieliikelaitos. Il-proċeduri ta' trasferiment tal-persunal disponibbli għal Tieliikelaitos qamu aktar u kienu aktar bil-mod mill-politiki għall-persunal disponibbli għall-kompetituri ta' Tieliikelaitos.

(134) Skond il-Finlandja, l-Istat Finlandiż seta' għażel li ma jittrasferix l-impjegati eċċessivi f'Tieliikelaitos meta din ġiet stabbilita.

(135) Il-Finlandja tirreferi wkoll għas-sentenza Combus tal-Qorti tal-Prim'Istanza (25) fejn il-Qorti tal-Ġustizzja trattat sitwazzjoni simili li kienet tikkonċerna t-trasferimenti tal-persunal. F'din il-kawża kien konkluż li ħlas ta' darba mill-Istat Daniż lil uffiċjali li kienu impjegati minn Combus u li qablu li jċedu l-istatus tagħhom bħala uffiċjali u li jiġu impjegati fuq bażi kuntrattwali ma' dik l-intrapriża ma kienx jikkostitwixxi għajnuna mill-Istat. Il-Qorti tal-Prim'Istanza qieset li l-miżura ma wasslitx biex jitħaffef il-piż li normalment ikun hemm fil-baġit ta' intrapriża.

(136) Ir-riforma tas-settur ta' l-amministrazzjoni u tal-manutenzjoni tat-toroq fil-Finlandja twettqet f'sitwazzjoni simili għal dik f'Combus. Il-fatt li Tieliikelaitos ma ħallset l-ebda kumpens lill-persunal li kien ittrasferit f'aġenziji governattivi, inkluża l-Amministrazzjoni tat-Toroq, ma jistax jitqies bħala li jikkostitwixxi għajnuna mill-Istat.

(137) Skond il-Finlandja, l-applikabbiltà tas-sentenza Combus bl-ebda mod ma tnaqqset bis-sentenzi tal-Qorti tal-Ġustizzja ċċitati mill-Kummissjoni fid-deċiżjoni tagħha biex tagħti bidu għall-proċedura (Altmark Trans (26) u Franza vs Il-Kummissjoni (27). Tabilħaqq dawn is-sentenzi ngħataw qabel is-sentenza Combus u b'hekk bilfors tqiesu mill-Qorti tal-Prim'Istanza.

(138) Barra minn hekk, il-Finlandja qed targumenta li jekk miżura mhix maħsuba biex tagħti vantaġġ li jkollu effett fuq il-baġit, mhix każ ta' trasferiment ta' fondi ta' l-Istati u għalhekk ma tikkostitwix għajnuna mill-Istat (28). Il-Finlandja tqis li l-miżuri amministrattivi li m'għandhom l-ebda effett fuq il-finanzi ta' l-Istat ma jikkostitwux għajnuna mill-Istat.

(139) B'hekk, il-Finlandja temmen li l-Istat ma tilifx dħul għaliex qabel li jimpjega 115-il membru tal-persunal preċedenti ta' Tieliikelaitos u jħallas is-salarji tagħhom. L-ebda wieħed minn dawn l-impjegati ma nħatar mingħajr ma saret valutazzjoni ta' kemm kien/et adattat/a għall-pożizzjoni. It-trasferimenti tal-persunal bejn Tieliikelaitos u d-dipartimenti tas-servizz Ċivili kienu possibbli biss meta tbattal post u dan kien ippubblikat. Jekk fi ħdan Tieliikelaitos ma setax jinstab applikant xieraq, tqiesu applikanti oħrajn.

(140) Rigward it-trasferimenti finanzjarji mill-Istat sabiex tissolva l-problema ta' l-istaff żejjed ta' Tieliikelaitos, il-Finlandja tenfasizza li Tieliikelaitos ma rċevietx EUR 100 miljun f'għajnuna mill-Istat kif qed isostnu l-entitajiet li għamlu l-ilment. Tieliikelaitos irċeviet EUR 68 miljun mill-Amministrazzjoni tat-Toroq sabiex ikunu ffinanzjati proġetti tas-servizzi (minn 68 miljun, madwar 56 miljun marru biex ikopru l-ispejjeż tal-persunal u l-bqija ntefqu fuq materjali u fuq elementi oħra “mhux relatati mal-persunal”). Barra minn hekk, l-Amministrazzjoni tat-Toroq ħallset EUR 20,1 miljun biex tappoġġja l-aġġustament ta' l-istaff. Il-kumpens totali ta' EUR 88,1 miljun ma kopriex l-ispejjeż kollha li ntefqu minħabba l-istaff eċċessiv. Skond id-dikjarazzjoni ta' l-espert, tul il-perjodu 2001–2004, l-istaff eċċessiv ikkawża żvantaġġi strutturali li jammontaw għal EUR 157 miljun.

(141) Il-Finlandja tinnota li, fil-preparazzjoni tal-prospetti finanzjarji ta' Tieliikelaitos, kienu segwiti proċeduri tajba ta' kontabbiltà u li l-prospetti finanzjarji ġew ivverifikati. Il-prospett finanzjarju ma jinkludix noti fuq il-livell ta' dettall li jirreferu għalih l-entitajiet li għamlu l-ilment. Minkejja dan, id-dikjarazzjoni ta' l-espert tipprovdi l-ġustifikazzjonijiet li ġejjin għal żvantaġġ strutturali mhux kopert relatat ma' l-istaff eċċessiv (EUR 69 miljun b'kollox, jiġifieri EUR 157 miljun – EUR 88 miljun):

(142) L-ewwelnett, l-Amministrazzjoni tat-Toroq ma koprietx l-ispejjeż kollha relatati mal-proġetti speċjali tas-servizzi. Pereżempju, ma koprietx l-ispejjeż rispettivi ta' superviżjoni li kien stmat li jlaħħqu EUR 2,8 miljuni tul erba' snin. Barra minn hekk, il-proġetti tas-servizzi rreġistraw telf totali ta' EUR 1,4 miljun matul il-perjodu tranżitorju minbarra l-ispejjeż rispettivi ta' superviżjoni (id-defiċit kien ikkalkulat billi n-nefqa għall-pagi u għall-materjali għall-proġetti tas-servizzi tnaqqset mid-dħul relatat ma' dawk il-proġetti). Għalhekk, il-proġetti tas-servizzi ikkawżaw żvantaġġ nett ta' EUR 4,2 miljuni lil Tieliikelaitos.

(143) It-tieninett, il-fondi pprovduti mill-Amministrazzjoni tat-Toroq sabiex ikunu ffinanzjati miżuri relatati mat-tiftix għal impjiegi ġodda, mat-taħriġ supplimentari u mat-taħriġ mill-ġdid u ma' l-appoġġ għal irtirar bikri antiċipat ma kinux biżżejjed. Għaldaqstant, Tieliikelaitos kellha talloka aktar minn EUR 20 miljun fi spejjeż ta' aġġustament tal-persunal mill-fondi tagħha stess (EUR 12,8 miljun minnhom tħallsu fl-2004 u 2005).

(144) It-tieletnett, Tieliikelaitos kellha titgħabba bi nfiq amministrattiv addizzjonali relatat ma' l-aġġustamenti tal-persunal, li kien stmat li jilħaq livell ta' EUR 2,8 miljuni għall-perjodu tranżitorju.

(145) Ir-rabanett, Tieliikelaitos kellha tiffaċċja spejjeż addizzjonali, dawn ukoll minħabba kundizzjonijiet ta' btajjel aktar favorevoli għal dawk l-impjegati ta' Tieliikelaitos li kienu jaqgħu fil-kategorija ta' impjegati ta' l-Istat li ilhom perjodu twil ta' żmien (btala itwal b'50 %). Dawn l-ispejjeż addizzjonali kien stmat li jilħqu l-livell ta' EUR 42 miljun matul l-erba' snin tal-perjodu tranżitorju.

(146) Ikun xi jkun il-każ, l-iskemi ta' pensjoni għabbew lil Tieliikelaitos b'piż tqil. Anki wara l-konverżjoni tagħha f'Intrapriża ta' l-Istat, l-istaff ta' Tieliikelaitos baqa' rregolat mill-Att dwar il-Pensjonijiet ta' l-Istat Nru 280 ta' l-20 ta' Mejju 1966, li jimplika li l-Intrapriża ta' l-Istat kellha tħallas kontribuzzjoni ta' min iħaddem tal-pensjoni ta' l-Istat, li hija ogħla mill-kontribuzzjoni tal-pensjoni ta' min iħaddem fis-settur privat. L-Emenda għall-Att dwar il-Pensjonijiet ta' l-Istat (Nru 679 tat-30 ta' Lulju 2004) se twassal għall-approssimazzjoni tal-kontribuzzjonijiet tal-pensjoni u tal-benefiċċji tal-pensjoni ta' l-impjegati bejn is-settur privat u s-settur pubbliku, imma biss eventwalment. Fl-2005, il-kontribuzzjoni tal-pensjoni ġenerali għal min iħaddem fis-settur privat kienet ta' 16,8 fil-mija. B'kuntrast, il-kontribuzzjoni tal-pensjoni ta' Tieliikelaitos kienet iddeterminata individwalment u fl-2005 kienet tlaħħaq il-21,13 fil-mija.

(147) Barra minn hekk, huwa biss fis-16 ta' Frar 2005 li d-dispożizzjonijiet tal-ftehimiet kollettivi ta' Tieliikelaitos dwar il-pagi mħallsa waqt lif għall-mard kienu adattati biex jikkorrispondu għall-kundizzjonijiet ekwivalenti tal-ftehimiet tas-settur privat. Qabel dak, dawn id-dispożizzjonijiet kienu aktar għaljin għal Tieliikelaitos minn dawk applikabbli għal min iħaddem fis-settur privat.

(148) Mill-perspettiva globali, il-Finlandja tiddikjara li l-kundizzjonijiet ta' l-impjieg ta' l-istaff xorta għadhom aħjar minn dawk ta' l-istaff fil-kumpaniji privati. Dan huwa minnu irrispettivament mill-fatt li l-emendi għall-ftehimiet kollettivi ta' l-2005 ġabu l-kundizzjonijiet ta' l-impjieg eqreb ta' dawk li hemm fis-settur privat. Id-dritt għal-lif annwali, pereżempju, li huwa bbażat fuq dispożizzjonijiet kuntrattwali ekwivalenti għal dawk fil-kuntratti ta' l-Istat, xorta għadu aħjar minn dak li għandu l-istaff fis-settur privat. B'hekk il-kundizzjonijiet ta' l-impjieg kollha, inklużi l-benefiċċji tal-pensjoni, xorta jistgħu jitqiesu, b'mod ċar, bħala piż meta pparagunati ma' dawk li jipprevalu għall-operaturi fis-settur privat.

5.6. Il-miżura fiskali relatata max-xiri ta' l-artijiet minn Tieliikelaitos

(149) Skond l-Artikolu 49(1)(4) ta' l-Att dwar it-Taxxa fuq id-Dħul, l-ammont taxxabbli tal-qligħ kapitali riċevut minn persuna taxxabbli għajr korporazzjoni, sħubija jew sħubija limitata kien jiġi kkalkulat billi jitnaqqas jew 80 % mill-prezz tal-bejgħ jew mill-ispiża reali ta' l-akkwist, liema somma minnhom hija l-akbar, sakemm il-proprjetà tal-beni immobbli tinbiegħ lill-Istat, lil provinċja, lil muniċipalità jew lil awtorità muniċipali konġunta. Għalhekk, l-ammont ta' qligħ kapitali taxxabbli jlaħħaq mhux aktar minn 20 % tal-prezz tal-bejgħ. B'hekk, għall-finijiet tad-determinazzjoni ta' l-ammont ta' qligħ kapitali taxxabbli, il-bejjiegħa rispettivi jistgħu jnaqqsu mill-prezz tal-bejgħ 30 % jew 60 % aktar milli jistgħu jnaqqsu taħt regoli normali ta' tassazzjoni, jiddependi minn jekk ibigħux l-art tagħhom qabel jew wara li kienet tagħhom għal aktar minn 10 snin.

(150) It-trasferimenti ta' l-artijiet lil Tieliikelaitos/lill-predeċessur tagħha kien inklużi mill-bidunett fl-ambitu ta' l-iskema ta' konċessjonijiet (29). Dan ifisser li anki l-predeċesur ta' Tieliikelaitos, jiġifieri s-Servizzi tat-Toroq, indirettament ibbenefika mill-istess miżura. Għalhekk, l-awtoritajiet Finlandiżi jenfasizzaw li anki jekk din il-miżura kienet tikkostitwixxi għajnuna mill-Istat indiretta għall-benefiċċju ta' Tieliikelaitos, hija konformi mad-definizzjoni ta' “għajnuna eżistenti” skond l-Artikolu 1(b) tar-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 659/1999.

(151) F'Lulju 2004, l-Artikolu 49 ta' l-Att kien emendat b'tali mod (30) li m'għadux japplika meta l-proprjetà tinbiegħ lil Intrapriża ta' l-Istat għal finijiet li mhumiex il-ħarsien tan-natura, l-użu mill-forzi armati, u r-riċerka jew finijiet soċjali simili. Għaldaqstant, id-dħul mill-bejgħ tas-siti ta' l-art lil Tieliikelaitos issa huwa suġġett għat-taxxa standard fuq il-qligħ kapitali.

5.7. Il-vantaġġi mogħtija lil Tieliikelaitos fuq bażi permanenti: l-inapplikabbiltà tal-liġi dwar il-fallimenti u tal-liġi dwar it-taxxa fuq id-dħul tal-kumpaniji għal Tieliikelaitos

(152) Rigward il-vantaġġi mogħtija lil Tieliikelaitos fuq bażi permanenti, l-awtoritajiet Finlandiżi jenfasizzaw li anki jekk dawn il-miżuri jikkostitwixxu għajnuna mill-Istat, huma konformi mad-definizzjoni ta' “għajnuna eżistenti” skond l-Artikolu 1(b) tar-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 659/1999.

(153) Tieliikelaitos u l-predeċessuri ta' l-entità ekonomika rispettiva (sal-31.12.1997 – is-Servizzi tat-Toroq bħala tali, mill-1.1.1998 sal-31.12.2000 – il-parti tal-produzzjoni tas-Servizzi tat-Toroq) qatt ma kienu suġġetti la għar-regoli normali dwar il-fallimenti u lanqas għar-regoli dwar it-taxxa fuq id-dħul tal-kumpaniji.

(154) Din is-sitwazzjoni ilha teżisti minn qabel mhux biss il-bidu tal-liberalizzazzjoni tas-settur tas-servizzi tat-toroq fil-Finlandja (l-Artikolu 1(b)(v) tar-Regolament 659/1999), imma anki l-adeżjoni tal-Finlandja ma' l-UE (l-Artikolu 1(b)(i) tar-Regolament 659/1999).

(155) L-awtoritajiet Finlandiżi qed jimpenjaw irwieħhom li, sa mhux aktar tard mill-1 ta' Marzu 2008, jittrasformaw lil Tieliikelaitos f'kumpanija limitata ta' l-Istat li se tkun suġġetta għar-regoli normali dwar il-fallimenti u dwar it-tassazzjoni fuq id-dħul tal-kumpaniji.

5.7.1. Il-liġi dwar il-fallimenti

(156) Dan ġej mill-istatus ta' Tieliikelaitos bħala Intrapriża ta' l-Istat u mill-istatus tas-Servizzi tat-Toroq bħala aġenzija governattiva li ma setgħux ifallu.

(157) L-awtoritajiet Finlandiżi josservaw li skond l-avviż tal-Kummissjoni dwar l-applikazzjoni ta' l-Artikoli 87 u 88 tat-Trattat KE għall-għajnuna mill-Istat fil-forma ta' garanziji aktar favorevoli, it-termini ta' finanzjament miksuba mill-intrapriżi li l-forma legali tagħhom teskludi l-falliment jitqies bħala li jikkostitwixxu għajnuna mill-Istat. Madankollu, l-awtoritajiet Finlandiżi jqisu li Tieliikelaitos ma rċevietx termini ta' finanzjament aktar favorevoli ta' din ix-xorta peress li Tieliikelaitos ma kelliex għalfejn tissellef fondi.

(158) Qatt ma kien hemm theddida li Tieliikelaitos tfalli u li dan iwassal biex tidħol fil-prattika r-responsabbiltà ta' l-Istat.

(159) Għalhekk, skond l-awtoritajiet Finlandiżi, ma kienx possibbli li Tieliikelaitos tikseb vantaġġ kompetittiv meta tiġi pparagunata ma' kompetituri privati.

(160) Rigward l-użu ta' finanzjament estern fil-ġejjieni qrib, ħlas ta' garanzija preskritt mill-Att dwar l-Intrapriżi ta' l-Istat jqiegħed lill-Intrapriżi ta' l-Istat finanzjarjament fuq l-istess livell fis-suq tas-self ta' kumpaniji oħra li joperaw mingħajr garanziji ta' l-Istat (ara t-Taqsima 2.4.6).

(161) Ir-referenza li uża l-Gvern Finlandiż għar-reviżjoni perjodika tal-ħlas annwali huwa l-qligħ mifrux fuq is-suq bejn il-bonds serjali ta' l-Istat u l-bonds tal-kumpaniji ta' grad ta' investiment fl-indiċi JP Morgan tas-self tan-negozji. Il-ħlas il-ġdid huwa applikabbli għas-self maħruġ wara l-aġġustament in kwistjoni.

(162) L-awtoritajiet Finlandiżi ma jaqblux mal-fehma ta' l-entitajiet li għamlu l-ilment li l-ħlas ta' garanzija huwa paragunabbli ma' l-ispejjeż tal-kumpaniji privati li ġejjin minn ipoteka. L-ipoteki huma spejjeż ta' darba, filwaqt li l-ħlas ta' garanzija huwa spiża annwali. Il-ħlasijiet ta' l-ipoteka huma relattivament żgħar fil-każ ta' self kbir, u f'self korrispondenti l-kollaterali kienet tiġi mmaniġġjata permezz ta' ipoteka fuq il-kumpanija. Fil-prattika, il-ħlas ta' garanzija jikkorrispondi pjuttost għal marġni kkalkulat flimkien ma' l-Euribor.

5.7.2. Il-liġi fiskali

(163) L-ammont kemm għandhom jiġu intaxxati fuq id-dħul l-intrapriżi li joperaw fi ħdan l-amministrazzjoni ta' l-Istat jiġi ddeterminat bl-istess mod bħall-ammont kemm għandhom jiġu intaxxati l-Intrapriżi ta' l-Istat, jiġifieri skond l-Artikolu 21 ta' l-Att dwar it-Taxxa fuq id-Dħul. B'hekk il-predeċessur ta' Tieliikelaitos (“il-parti tal-produzzjoni” ta' dik li kienet is-Servizzi tat-Toroq) ma kienx suġġett għat-taxxa fuq id-dħul. L-Artikolu 21 ta' l-Att dwar it-Taxxa fuq id-Dħul kien diġà inkluż fil-verżjoni inizjali ta' l-Att dwar it-Taxxa fuq id-Dħul, li daħal fis-seħħ fl-1 ta' Jannar 1993. L-Atti dwar it-Taxxa fuq id-Dħul u dwar il-Ġid (31), li kienu fis-seħħ qabel, kienu jinkludu dispożizzjonijiet simili dwar kemm l-Istat u l-intrapriżi tiegħu għandhom jiġu intaxxati fuq id-dħul.

(164) Għalkemm Tieliikelaitos ma tħallasx taxxa fuq id-dħul tal-kumpaniji lill-Istat fuq il-profitti tagħha, l-awtoritajiet Finlandiżi qed jargumentaw li dan il-fattur qed jitqies meta jittieħdu deċiżjonijiet annwali dwar l-ikkreditar tal-profitti (profit-crediting) lill-Istat minn Tieliikelaitos.

(165) Il-profitt totali ta' Tieliikelaitos matul il-perjodu tranżitorju kien ta' EUR 62 miljun, u matul l-ewwel erba' snin, Tieliikelaitos ħarġet lill-Istat ikkreditar tal-profitti totali ta' 59 % (EUR 37,3 miljun). Il-perċentwali ta' l-ikkreditar tal-profitti varjat bejn 47 % u 71 %. Matul il-perjodu tranżitorju, it-taxxi teoretiċi ta' Tieliikelaitos b'rata ta' taxxa ta' 29 % kienu jkunu inqas minn EUR 18-il miljun.

(166) Fil-fehma ta' l-awtoritajiet Finlandiżi, kumpaniji bħall-Grupp YIT u l-Grupp Lemminkäinen (ta' l-ewwel – grupp b'bejgħ annwali li jeċċedi t-EUR 3 biljuni u ta' l-aħħar – grupp b'bejgħ annwali qrib iż-EUR 2 biljuni), li huma l-kompetituri privati prinċipali ta' Tieliikelaitos, jistgħu jitqiesu bħala kumpaniji ta' referenza għall-analiżi komparattiva ta' l-informazzjoni rispettiva. Fuq il-bażi ta' l-informazzjoni minn Bloomberg, fl-2001-04 is-sehem ikkombinat tad-dividendi u tat-taxxa fuq id-dħul tal-kumpaniji kien jammonta għal 68 % tal-profitt ta' qabel it-taxxi għall-grupp YIT u għal 63 % għall-Grupp Lemminkäinen. L-indiċijiet annwali għal dan il-perjodu kienu jvarjaw bejn 58 % u 85 % tal-profitti qabel it-taxxi għal YIT u bejn 37 % u 98 % għall-Grupp Lemminkäinen.

(167) Fl-2005, l-ewwel sena wara l-perjodu tranżitorju, l-ikkreditar tal-profitti kien ta' 69 % tal-profitt (EUR 4,6 miljuni). Fl-2006, kien ta' 50 % (EUR 4,8 miljuni). Fuq il-bażi ta' l-informazzjoni mir-rapporti annwali tal-kumpaniji kompetituri, il-perċentwali tal-profitti tal-grupp YIT u tal-grupp Lemminkäinen naqas hekk kif id-dividendi u t-taxxa fuq id-dħul tal-kumpaniji ammontat, rispettivament, għal 52 % u 59 % fl-2005, u għal 50 % u 61 % fl-2006, rispettivament.

(168) Il-Finlandja tqis li, bl-eżerċizzju tad-drittijiet li għandha bħala proprjetarju, l-Istat irċieva ferm aktar minn Tieliikelaitos matul il-perjodu kollu ta' operat tagħha milli kieku kieku kien jikseb mit-taxxa fuq id-dħul tal-kumpaniji fuq profitt ta' l-istess ammont.

(169) Il-Finlandja tinnota wkoll li r-rata tat-taxxa fuq il-valur miżjud, ir-rata tat-taxxa fuq it-trasferiment kapitali u r-rata tat-taxxa fuq il-proprjetà tal-beni immobbli applikati għall-Intrapriżi ta' l-Istat huma l-istess kif inhuma għall-kumpaniji limitati.

5.8. Il-piżijiet li rriżultaw mill-istatus speċifiku ta' Tieliikelaitos

5.8.1. L-obbligi ta' servizz pubbliku

(170) Il-Finlandja tqis li, anki jekk il-Kummissjoni kellha tikkonkludi li Tieliikelaitos ingħatat għajnuna mill-Istat, tali għajnuna għandha titqies bħala meħtieġa sabiex jiġu kkumpensati l-ispejjeż li qed tiffaċċja Tieliikelaitos minħabba l-kompiti speċjali li ġew imposti fuqha mill-Att li jirregola lil Tieliikelaitos. (ara l-Kapitolu 2.3).

(171) Bl-impożizzjoni fuq Tieliikelaitos ta' l-obbligu li titfa' offerti għall-kuntratti kollha tal-manutenzjoni tat-toroq, minbarra li jkun żgurat li jkunu sodisfatti r-rekwiżiti u l-monitoraġġ tal-kwalità inklużi fil-proċeduri ta' l-ordnijiet u fil-ftehimiet kuntrattwali, dan il-kompitu speċjali għandu wkoll jippromwovi l-implimentazzjoni tal-kompetizzjoni funzjonanti fil-kuntratti ta' manutenzjoni, għaliex minbarra l-intrapriżi privati, Tieliikelaitos għandha titfa' l-offerti wkoll għall-kuntratti maħruġa b'sejħa għall-offerti.

(172) Rigward l-obbligu ta' l-intrapriża li tkun ippreparata biex tipprovdi s-servizzi tagħha waqt sitwazzjonijiet ta' emerġenza, dan l-arranġament tqies mill-Finlandja bħala meħtieġ għaliex waqt sitwazzjonijiet ta' emerġenza ta' din ix-xorta jista' jkun hemm ħtieġa li jiġu mmaniġġjati diversi attivitajiet ta' manutenzjoni tat-toroq tul perjodu ta' żmien ristrett ħafna u b'mod li jiddevja mill-ordinarju.

(173) Il-Finlandja temmen li dawn il-kompiti speċjali jistgħu jitqiesu bħala l-obbligi tas-servizz pubbliku li jissemmew fl-Artikolu 86(2) tat-Trattat KE. Hija temmen li l-obbligi in kwistjoni jirriżultaw fi spejjeż sostanzjali għal Tieliikelaitos.

(174) Rigward l-obbligu li jintefgħu offerti għall-manutenzjoni tat-toroq pubbliċi u għall-provvista tat-traffiku tal-laneċ mal-pajjiż kollu, l-awtoritajiet Finlandiżi josservaw li huwa diffiċli li jiġu stmati eżattament l-ispejjeż korrispondenti.

(175) Rigward il-preparazzjoni għall-kundizzjonijiet ta' emerġenza, skond id-dikjarazzjoni ta' l-espert, matul il-perjodu tranżitorju (2001–2004), din irriżultat f'madwar EUR 4,6 miljuni fi spejjeż addizzjonali għal Tieliikelaitos. Dawn l-ispejjeż irriżultaw partikolarment mill-obbligu li għandha Tieliikelaitos li żżomm ħażniet ta' emerġenza ta' fjuwils likwidi sa tmiem l-2004 (l-ispiża rispettiva ammontat għal EUR 2,2 miljuni). Elementi oħrajn ta' spiża jinkludu: — il-ħażna, il-manutenzjoni u t-tiswija ta' pont ta' emerġenza bla ħlas fl-2001 (EUR 0,4 miljun); — l-immaniġġjar tal-kwistjonijiet ta' preparazzjoni fuq il-livell ta' grupp ta' servizzi u ta' uffiċċju ċentrali (EUR 0,6 miljun) u — l-obbligu li tagħmel preparazzjonijiet u arranġamenti għal taħriġ inklużi fil-ftehimiet ta' servizz (EUR 1,4 miljun).

(176) Ikun xi jkun il-każ, l-awtoritajiet Finlandiżi jqisu li l-ammont ta' dawn l-ispejjeż jidher biċ-ċar li huwa akbar mir-riżorsi li tqiegħdu għad-dispożizzjoni ta' Tieliikelaitos.

(177) L-awtoritajiet Finlandiżi jinnotaw li spejjeż bħal dawn ma jridux jitgħabbew bihom l-atturi tas-settur privat fis-setturi ta' xogħlijiet l-art u tal-bini.

(178) Rigward id-dikjarazzjoni ta' l-entitajiet li għamlu l-ilment li l-Amministrazzjoni tat-Toroq toħroġ ħlas ta' EUR 5,000 għall-offerti kuntrattwali, l-awtoritajiet Finlandiżi jinnotaw li l-Amministrazzjoni tat-Toroq ħarġet il-ħlas imsemmi mill-entitajiet li għamlu l-ilment għall-offerti kollha għal kuntratti ta' manutenzjoni li jissodisfaw il-kriterji ta' kwalità ta' l-offerti. Trid issir distinzjoni bejn dan ix-xorta ta' kumpens imħallas lill-offerenti kollha u l-kumpens imħallas għal obbligi ta' servizz pubbliku. Il-kumpens imħallas lill-offerenti kollha ma jneħħix il-fatt li Tieliikelaitos akkumulat spejjeż mill-obbligu li għandha li tagħmel offerta fit-tfigħ ta' l-offerti kompettitivi kollu.

5.8.2. Kundizzjonijiet oħrajn imposti fuq l-operat ta' Tieliikelaitos

(179) Matul il-perjodu tranżitorju, Tieliikelaitos kellha tirrispetta restrizzjonijiet pjuttost sinfikanti li ma kinux imposti fuq l-atturi privati, eż. ir-regolamentazzjoni tas-settur, resrizzjonijiet fuq il-kumpaniji sussidjarji, il-projbizzjoni ta' kontribuzzjonijiet ta' grupp, u restrizzjonijiet fuq l-operazzjonijiet barranin.

(180) Kif inhu evidenti mid-dikjarazzjoni ta' l-espert, ir-restrizzjonijiet relatati ma' l-operazzjonijiet barranin ikkawżaw xi diffikultajiet biex Tieliikelaitos titfa' offerti fuq kuntratti għall-manutenzjoni tat-toroq barra mill-pajjiż (fl-Estonja, pereżempju). Tieliikelaitos ma setgħetx titfa' l-offerti direttament fuq proġetti barranin.

(181) Barra minn hekk, Tieliikelaitos daħlet fi spejjeż minħabba obbligi ta' rapportaġġ aktar ġenerali imposti fuq l-Intrapriżi ta' l-Istat b'paragun ma' l-intrapriżi privati, u minħabba l-burokrazija amministrattiva ta' l-Intrapriżi ta' l-Istat.

(182) Ir-rekwiżiti li Tieliikelaitos tiffoka fuq l-operazzjonijiet ċentrali tagħha, pereżempju, wasslet għal dewmien fid-diversifikazzjoni ta' l-operat ta' Tieliikelaitos f'eż. kuntratti ta' netwerk ta' l-enerġija elettrika, li wassal għal telf ta' dħul.

(183) Il-Finlandja, madankollu, tirrikonoxxi li l-istima ta' l-ispejjeż minħabba l-iżvantaġġi strutturali elenkati aktar ‘il fuq kienet ferm diffiċli.

(184) Il-Finlandja tistma li, minħabba r-restrizzjoni fuq il-bejgħ ta' l-aggregati minerali lil partijiet barranin, matul il-perjodu tranżitorju, Tieliikelaitos tilfet profitti ta' madwar EUR 1,6 miljun. Din l-istima hija bbażata fuq bejgħ annwali potenzjali ta' aggregati minerali ta' EUR 3 miljuni (dan kien jikkorrispondi għall-previżjoni tal-bejgħ għall-2006) li kieku ma kinitx preżenti r-restrizzjoni, u fuq l-istruttura ta' l-ispejjeż ta' l-2006 (32).

(185) Rigward id-dikjarazzjoni ta' l-entitajiet li għamlu l-ilment li Tieliikelaitos kontinwament kisret ir-restrizzjonijiet kollha fuq l-operat tagħha li kien hemm matul il-perjodu tranżitorju, l-awtoritajiet Finlandiżi josservaw li l-allegat ksur kien investigat u nstab li ma kienx sinifikanti. Ksur insinfikanti ma jbiddilx il-fatt li r-restrizzjonijiet ikkawżaw żvantaġġi lil Tieliikelaitos.

5.9. L-evalwazzjoni globali tal-vantaġġi u ta' l-iżvantaġġi ta' Tieliikelaitos

(186) Fid-dikjarazzjoni ta' l-espert mressqa mill-awtoritajiet Finlandiżi il-vantaġġi u l-iżvantaġġi possibbli ta' Tieliikelaitos matul il-perjodu tranżitorju inġabru fil-qosor bil-mod grafiku li ġej: (EUR) Sors ta' vantaġġ/żvantaġġ Effett Self ta' l-Istat + EUR 1,2 miljun Kuntratti nnegozjati + EUR 8,5 miljuni Trasferiment tas-siti ta' l-art u taż-żrar - EUR 4,3 miljuni Obbligi ta' servizz pubbliku - EUR 4,6 miljuni Żvantaġġi strutturali (33) - EUR 70,6 miljuni

(187) Fuq il-bażi ta' l-istimi t'hawn fuq, il-Finlandja qed tikkonkludi li l-effett totali tal-vantaġġi u ta' l-iżvantaġġi li kellha Tieliikelaitos matul il-perjodu tranżitorju kien telf totali ta' EUR 69,8 miljun għal Tieliikelaitos.

5.10. L-iżviluppi fis-suq

(188) L-awtoritajiet Finlandiżi qed jargumentaw li l-kompetizzjoni żviluppat b'rata mgħaġġla fil-gruppi tal-prodotti kollha tal-manutenzjoni, ta' l-ippjanar u tal-kostruzzjoni tat-toroq. Ir-riforma ta' l-istrateġija ta' akkwist ta' l-Amministrazzjoni tat-Toroq wasslet għall-iżvilupp ta' komunità ta' kuntratturi u ta' konsulenti indipendenti.

(189) Jekk wieħed iħares lejn it-tipi kollha ta' xogħlijiet u ta' servizzi pprovduti minn Tieliikelaitos fil-Finlandja, is-sehem tagħha naqas minn 31 % fil-bidu tal-proċess ta' riforma għal 17 % fl-2006.

5.10.1. L-evoluzzjoni tal-kuntratti ta' l-Amministrazzjoni tat-Toroq matul il-perjodu tranżitorju

(190) Il-valur tas-servizzi tat-toroq maħruġa b'sejħa għall-offerti kkummissjonati mill-Amministrazzjoni tat-Toroq żdied minn EUR 54,1 miljun fl-2000 għal EUR 549,1 miljun fl-2004. Matul l-istess perjodu, il-valur tal-kuntratti nnegozjati kkummissjonati mill-Amministrazzjoni tat-Toroq naqas minn EUR 451,4 miljun għal EUR 85,9 miljun. Fl-2005 il-kuntratti kollha kkummissjonati mill-Amministrazzjoni tat-Toroq ngħataw permezz ta' proċedura ta' tfigħ ta' l-offerti. Min-naħa tiegħu, il-valur tas-servizzi tat-toroq imwettqa mill-kuntratturi għajr Tieliikelaitos żdied minn EUR 20,2 miljun fl-2000 għal EUR 203,5 miljun fl-2004. Minbarra l-kuntratturi prinċipali, ir-riforma bbenefikat lill-kumpaniji privati li jagħmluha ta' sottokuntratturi għal Tieliikelaitos.

(191) Ġew riċevuti biżżejjed offerti għat-tipi kollha ta' kuntratti magħruġa b'sejħa għall-offerti (ibda bil-kuntratti ta' ppjanar u spiċċa bil-kuntratti ta' kostruzzjoni) b'medja ta' 4,0–4,7 offerti għal kull kuntratt.

(192) Il-livell tal-prezzijiet tal-kuntratti naqas b'mod ċar meta pparagunat mal-perjodu qabel ir-riforma. Skond stima mill-Amministrazzjoni tat-Toroq Finlandiża, ir-riforma tas-Servizzi tat-Toroq b'hekk wasslet biex jiġu ffrankati total ta' EUR 60 miljun fis-sena. Dawn jinkludu EUR 48 miljun fis-sena li ġew iffrankati f'kuntratti ta' manutenzjoni reġjonali (ix-xogħol regolari tal-manutenzjoni tat-toroq kollu (34) jingħata b'kuntratti permezz ta' kuntratti għall-manutenzjoni reġjonali); fi tmiem il-perjodu tranżitorju, l-ispejjeż tal-kuntratti ta' manutenzjoni mogħtija b'sejħa għall-offerti kompettitiva li ġew konklużi mill-Amministrazzjoni tat-Toroq kienu 21,7 % aktar baxxi mill-ispejjeż tal-kuntratti konklużi permezz ta' proċedura nnegozjata fil-bidu tal-perjodu. Il-bqija tas-EUR 60 miljun li ġew iffrankati fil-parti l-kbira huma magħmula minn servizzi ta' kostruzzjoni u ta' ppjanar.

(193) B'mod aktar speċifiku, għall-kuntratti ta' manutenzjoni reġjonali, l-akbar sors biex jiġu ffrankati l-ispejjeż kien il-manutenzjoni fix-Xitwa (35) (EUR 15,2 miljun fis-sena), segwit mill-manutenzjoni tat-toroq biż-żrar (EUR 8,6 miljuni) u mill-manutenzjoni ta' l-ambjent tat-traffiku (36) (EUR 8,3 miljuni).

(194) Skond l-awtoritajiet Finlandiżi, illum il-kompetituri ta' Tieliikelaitos jinkludu diversi kompetituri kbar nazzjonali u barranin bħal Skanska Oy (kumpanija sussidjarja ta' l-Iżvediża Skanska AB) u NCC Roads Oy (kumpanija sussidjarja ta' l-Iżvediża NCC Ab) (37) kif ukoll numru sinifikanti ta' kompetituri reġjonali u lokali żgħar u ta' daqs medju, dinamiċi u li jagħmlu ħafna qligħ, li huma kumpaniji limitati.

5.10.2. L-evoluzzjoni tal-kuntratti ta' manutenzjoni tat-toroq reġjonali kkummissjonati mill-Amministrazzjoni tat-Toroq

(195) B'mod speċifiku, tqies is-settur tal-kuntratti ta' manutenzjoni tat-toroq reġjonali ta' l-Amministrazzjoni tat-Toroq minħabba l-allegazzjoni ta' l-entitajiet li għamlu l-ilment li s-sehem ta' Tieliikelaitos ta' 88 % mill-kuntratti ta' manutenzjoni l-ġodda mogħtija b'sejħa għall-offerti fl-2005 f'dan is-settur jindika li l-liberalizzazzjoni tas-suq falliet.

(196) L-awtoritajiet Finlandiżi jqisu li mhux xieraq li jsiru ġudizzji bbażati fuq dak li rriżulta mir-riżultati ta' l-offerti ta' sena speċifika. F'dan il-kuntest, jispjegaw li l-Amministrazzjoni tat-Toroq Finlandiża qasmet lill-Finlandja f'84 żona/kuntratt. Kuntratt wieħed idum bejn 3-7 snin u l-parti l-kbira tax-xogħol/ta' l-ispejjeż jikkonstiti f'ħidma biex it-toroq jinżammu ħielsa mis-silġ. Kull sena, perċentwali relattivament żgħira biss ta' dawn il-kuntratti għandha tinħareġ b'sejħa għall-offerti. Għalhekk, ir-riżultati għal sena waħda mhux bilfors ikunu rappreżentattivi.

(197) Rigward ir-riżultati ta' l-2005, kien hemm diversi kuntratti ta' EUR 10 miljuni li Tieliikelaitos rebħet biss b'marġni ferm dejjaq (EUR 20 000–30 000). Dawk il-kuntratti setgħu faċilment marru għand il-kompetituri tagħha.

(198) Fir-rigward tar-riżultati tat-tfigħ ta' l-offerti għall-2006, dawn kienu radikalment differenti: Tieliikelaitos rebħet biss ħamsa mill-15-il kuntratt ta' manutenzjoni li l-Amministrazzjoni tat-Toroq Finlandiża ħarġet għal sejħa ta' offerti kompetittivi. Il-valur totali tal-kuntratti mogħtija kien ta' EUR 48,2 miljun, u, fuq il-bażi tal-valuri tal-kuntratti, is-sehem mis-suq ta' Tieliikelaitos kien ta' 31 %.

(199) F'dan il-kuntest, l-awtoritajiet Finlandiżi huma tal-fehma li jeħtieġ li jipprovdu informazzjoni dwar l-iżvilupp tal-pakkett kollu tal-kuntratti kurrenti li għandha Tieliikelaitos. Fl-2000, il-predeċessur ta' Tieliikelaitos kien responsabbli għal kważi 100 % mix-xogħol ta' manutenzjoni tat-toroq reġjonali rispettiv filwaqt li fi tmiem l-2006 sehem Tieliikelaitos fil-portafoll ta' l-Amministrazzjoni tat-Toroq tal-kuntratti ta' manutenzjoni tat-toroq kien ta' 68 %. Jekk wieħed jiffoka fuq sehem il-kuntratti ta' Tieliikelaitos li kienu attribwiti permezz ta' proċedura miftuħa ta' sejħa għal offerti, dan naqas minn 77 % fl-2001 għal 68 % fi tmiem l-2006.

(200) Dan is-sehem mis-suq tal-manutenzjoni tat-toroq ta' Tieliikelaitos li għadu relattivament għoli kien xi ħaġa li kellha tkun mistennija fis-sens li fil-bidu tal-proċess ta' liberalizzazzjoni Tieliikelaitos kellha vantaġġ konness mal-pożizzjoni sokkombenti tagħha u l-kumpaniji l-ġodda kienu jeħtieġu xi ftit taż-żmien sabiex jistabbilixxu preżenza fis-suq Finlandiż għas-servizzi ta' manutenzjoni tat-toroq.

(201) Barra minn hekk, numru ta' indikaturi jissuġġerrixu li kien hemm żvilupp fil-kompetizzjoni effettiva.

(202) L-ewwelnett, in-numru ta' l-offerti dejjem qiegħed jiżdied u fl-2006 għal kull kuntratt ġdid maħruġ b'sejħa għall-offerti kien hemm 5,7 offerti riċevuti li ssodisfaw l-ispeċifikazzjonijiet tas-sejħa għall-offerti. Minħabba s-sejħa għall-offerti ta' l-2006, disgħa minn 15-il kuntratt marru għand operaturi oħra għajr is-sokkombenti.

(203) It-tieninett, il-prezzijiet naqsu. Il-prezzijiet li kienu r-riżultat ta' offerti kienu irħas mill-istima ex-ante ta' l-Amministrazzjoni tat-Toroq b'16 % fl-2005, bi 18 % fl-2006 u b'14 % fl-2007. Għalhekk, il-kompetizzjoni fis-suq kienet effettiva u intensiva.

(204) Bħalissa, hemm sitt kuntratturi differenti li qed iwettqu kuntratti ta' manutenzjoni reġjonali. Minbarra r-Road Enterprise Finlandiża, huma involuti l-kuntratturi li ġejjin (fil-parenteżi hemm is-sehem mis-suq): YIT Rakennus Oy li tappartjeni lill-grupp YIT (20 %), NCC Roads Oy (5 %), Koillistie Määttä Oy (3 %), Savon Kuljetus Oy (2 %) u kuntrattur Estonjan, AS Teho (2 %).

5.11. Il-konklużjonijiet ġenerali mill-awtoritajiet Finlandiżi

(205) L-awtoritajiet Finlandiżi jenfasizzaw li l-allegati miżuri ta' għajnuna kienu prinċipalment assoċjati mal-perjodu tranżitorju, li ntemm fl-2004. L-attivitajiet ta' Tieliikelaitos fi Stati Membri oħra kienu insinifikanti matul il-perjodu tranżitorju.

(206) Il-liberalizzazzjoni ta' swieq nazzjonali magħluqa huwa mira ċentrali tal-politika ta' kompetizzjoni ta' l-UE. F'dan ir-rigward, il-Finlandja tirreferi għal diversi dokumenti (38).

(207) L-arranġament tranżitorju tas-suq kien prerekwiżit meħtieġ tal-liberalizzazzjoni tas-suq ta' manutenzjoni tat-toroq tal-Finlandja. Għalhekk, il-miżuri ta' l-għajnuna kienu meħtieġa sabiex ikun iffaċilitat proġett li huwa skond l-interessi ġenerali Komunitarji.

(208) Barra minn hekk, l-allegati miżuri ta' l-għajnuna mill-entitajiet li għamlu l-ilment kienu proporzjonati għar-riżultati ippjanati, fi kliem ieħor il-liberalizzazzjoni tas-swieq tal-manutenzjoni tat-toroq u tat-traffiku tal-laneċ tal-Finlandja. Il-benefiċċji mill-għajnuna eċċedew l-effetti avversi possibbli tagħha.

(209) Fl-aħħarnett, il-Finlandja tirreferi għall-impenn li ħadet li titrasforma lil Tieliikelaitos f'kumpanija limitata ta' l-Istat suġġetta għar-regoli normali dwar il-fallimenti u dwar it-taxxa fuq id-dħul tal-kumpaniji sa mhux aktar tard mill-1 ta' Marzu 2008.

6. L-EŻISTENZA TA' GĦAJNUNA FIT-TIFSIRA TA' L-ARTIKOLU 87(1) KE

(210) L-Artikolu 87(1) tat-Trattat KE, fil-prinċipju, jipprojbixxi kwalunkwe għajnuna mogħtija minn Stat Membru jew permezz ta' riżorsi ta' l-Istat fi kwalunkwe forma li tgħawweġ jew thedded li tgħawweġ il-kompetizzjoni billi tiffavorixxi lil ċerti intrapriżi jew il-produzzjoni ta' ċerti oġġetti, sakemm taffetwa l-kummerċ bejn l-Istati Membri.

(211) Tieliikelaitos, minkejja l-istatus legali tagħha, hija entità involuta f'attività ekonomika, u bħala tali, hija intrapriża fit-tifsira ta' l-Artikolu 87 tat-Trattat KE. Dan ma ġiex ikkontestat mill-awtoritajiet Finlandiżi.

6.1. L-applikabbiltà tal-ġurisprudenza Altmark

(212) Kif ġie spjegat fil-qosor aktar ‘il fuq, l-awtoritajiet Finlandiżi qed jargumentaw li l-miżuri meqjusa hawnhekk jikkostitwixxu kumpens għall-ispejjeż addizzjonali li Tieliikelaitos kellha titgħabba bihom minħabba l-kompiti speċjali imposti fuqha.

(213) F'Altmark (39), il-Qorti tal-Ġustizzja sostniet li l-kumpens ta' servizz pubbliku ma jikkostitwix għajnuna mill-Istat fit-tifsira ta' l-Artikolu 87 tat-Trattat KE sakemm jiġu sodisfatti erba' kriterji kumulattivi. L-ewwelnett, l-intrapriża riċeventi trid effettivament ikollha obbligi ta' servizz pubbliku x'taqdi, u l-obbligi jridu jiġu ddefiniti b'mod ċar. It-tieninett, il-parametri li fuq il-bażi tagħhom jiġi kkalkulat il-kumpens iridu jiġu stabbiliti bil-quddiem b'mod oġġettiv u trasparenti. It-tieletnett, il-kumpens ma jistax jeċċedi dak li huwa meħtieġ sabiex ikunu koperti l-ispejjeż kollha, jew parti minnhom, li saru sabiex jiġu sodisfatti l-obbligi ta' servizz pubbliku, fejn jitqiesu l-ammonti riċevuti rilevanti u profitt raġonevoli. Fl-aħħarnett, fejn l-intrapriża li se taqdi obbligi ta' servizz pubbliku f'każ speċifiku ma tingħażilx skond proċedura ta' akkwist pubbliku li tippermetti l-għażla ta' l-offerent li kapaċi jipprovdi dawk is-servizzi bl-inqas spiża għall-komunità, il-livell ta' kumpens meħtieġ irid jiġi ddeterminat fuq il-bażi ta' analiżi ta' l-ispejjeż li kieku kienet toħroġ intrapriża tipika, ġestita sew u mgħammra b'mod adegwat. Meta dawn l-erba' kriterji (minn hawn ‘il quddiem, “il-kriterji ta' Altmark”) jiġu sodisfatti kumulattivament, l-intervent ta' l-Istat ma jinvolvix l-għotja ta' vantaġġ lil intrapriża.

(214) Rigward l-ewwel kriterju ta' Altmark, il-Kummissjoni tinnota li l-kompitu impost fuq l-intrapriża mill-Artikolu 3 ta' l-Att li jirregola lil Tieliikelaitos, jiġifieri l-obbligu li tagħmel offerti għall-kuntratti kollha ta' manutenzjoni tat-toroq u għall-provvista kollha tat-traffiku tal-laneċ mal-pajjiż kollu, jidher li jikostitwixxi obbligu ta' servizz pubbliku, jiġifieri l-obbligu li jkunu pprovduti servizzi ta' interess ekonomiku ġenerali. L-istess jista' jingħad rigward l-obbligu li tieħu ħsieb il-ħażniet ta' emerġenza tal-fjuwils likwidi matul il-perjodu tranżitorju u l-obbligu li taħżen, iżżomm f'kundizzjoni tajba u ssewwi t-tagħmir tal-pontijiet ta' emerġenza ta' l-Amministrazzjoni tat-Toroq b'xejn (l-obbligu ta' l-aħħar kien limitat għall-2001) (40).

(215) Fil-fatt, bl-eċċezzjoni tas-setturi fejn hemm regoli Komunitarji li jiggvernaw il-kwistjoni, l-Istati Membri għandhom diskrezzjoni wiesgħa biex jiddefinixxu s-servizzi li jistgħu jiġu kklassifikati bħala servizzi ta' interess ekonomiku ġenerali, li hija suġġetta biss għall-kontroll tal-Kummissjoni sabiex ma jkun sar l-ebda żball manifest f'tali klassifikazzjoni (41).

(216) B'hekk il-Kummissjoni qablet li l-kompitu ta' Tieliikelaitos li tieħu ħsieb il-ħażniet ta' emerġenza tal-fjuwils likwidi matul il-perjodu tranżitorju, l-obbligu kontinwu tagħha li titfa' offerti għall-kuntratti kollha ta' manutenzjoni tat-toroq u tas-servizzi bil-laneċ maħruġa b'sejħa għall-offerti mill-Amministrazzjoni tat-Toroq, kif ukoll l-obbligu li taħżen, iżżomm f'kundizzjoni tajba u ssewwi l-pont ta' emerġenza bla ħlas matul l-2001 jidher biċ-ċar li huma piżijiet li l-kompetituri ta' Tieliikelaitos mhumiex suġġetti għalihom u li jistgħu jiġu kklassifikati bħala obbligi ta' servizz pubbliku.

(217) Rigward miżuri oħra ta' preparazzjoni f'każ ta' emerġenza u obbligi oħra ta' taħriġ ta' l-istaff imposti fuq Tieliikelaitos, il-Kummissjoni ma ġietx ipprovduta b'biżżejjed informazzjoni biex teskludi li, kif sostnew l-entitajiet li għamlu l-ilment, dawn mhumiex ta' piż aktar mill-miżuri ta' ġestjoni tar-riskji li jwettqu l-kompetituri tagħha (42) (l-intrapriżi kollha jridu jippreparaw għal kundizzjonijiet ta' emerġenza, peress li dan huwa parti mis-sistema ta' ġestjoni tar-riskji ta' l-intrapriżi kollha). Barra minn hekk, il-Kummissjoni tinnota li l-obbligi rispettivi kienu jestendu biss sat-toroq li l-manutenzjoni tagħhom kienet fdata f'idejn Tieliikelaitos stess. Madankollu, mhemmx għalfejn jiġi segwit ulterjorment l-eżami ta' dan il-punt peress li jidher li hemm xi problemi biex jiġu sodisfatti l-kriterji l-oħra ta' Altmark.

(218) L-ebda waħda mill-miżuri li ġew deskritti fit-Taqsima 2,4 ma kienet fil-mira għall-kumpens tal-piż finanzjarju possibbli maħluq mill-kompiti rispettivi. Dan imur kontra l-punti 90 u 91 tas-sentenza Altmark, li jippreżupponu konnessjoni bejn l-ispejjeż u l-kumpens (kumpens li għandu jiġi ffissat ex ante fuq il-bażi ta' parametri oġġettivi). Mhemm xejn ta' din ix-xorta fil-każ ta' Tieliikelaitos. Fil-fatt, id-diversi vantaġġi ngħataw u ġew ikkalkulati fuq il-bażi ta' għanijiet li mhuma relatati bl-ebda mod ma' l-allegati obbligi ta' servizz pubbliku. B'hekk, it-tieni kriterju ta' Altmark ma ġiex sodisfatt.

(219) Barra minn hekk, id-data pprovduta mill-awtoritajiet Finlandiżi ma tagħmilix possibbli li l-Kummissjoni tikkonkludi li l-kumpens ma jeċċedix dak li huwa meħtieġ sabiex ikunu koperti l-ispejjeż li saru biex jinqdew l-obbligi ta' servizz pubbliku (it-tielet kriterju ta' Altmark). Il-fatt li ma kien hemm l-ebda kumpens għal servizz pubbliku fil-baġit wara tmiem il-perjodu tranżitorju jappoġġja ulterjormnet l-argument li l-pakkett ta' miżuri mwettaq għall-benefiċċju ta' Tieliikelaitos ma kienx meħtieġ sabiex tkun mgħejjuna taqdi l-allegati obbligi ta' servizz pubbliku.

(220) Fl-aħħarnett, Tieliikelaitos ma ntgħażlitx biex tipprovdi s-servizzi rispettivi permezz ta' proċedura miftuħa ta' sejħa għall-offerti. L-ispejjeż involuti lanqas ma kienu ddeterminati fuq il-bażi ta' analiżi ta' l-ispejjeż li kieku kien ikollha intrapriża tipika, li tkun ġestita sew u tkun mgħammra b'mod adegwat.

(221) Is-sett ta' miżuri meħuda flimkien għalhekk ma jistax jitqies li jeskludi l-involviment ta' l-għajnuna mill-Istat fuq il-bażi tal-kriterji ta' Altmark. Għalhekk, il-Kummissjoni trid tanalizza jekk il-miżuri kkonċernati humiex selettivi (il-Kapitolu 6,2 t'aktar ‘l isfel), jagħtux vantaġġ lil Tieliikelaitos li huwa ffinanzjat mir-riżorsi ta' l-Istat (il-Kapitolu 6,3 t'aktar ‘l isfel), u jekk jgħawġux jew jheddu li jgħawġu l-kompetizzjoni u jaffetwaw il-kummerċ bejn l-Istati Membri (il-Kapitolu 6,4 t'aktar ‘l isfel). Dawn l-elementi kollha huma kundizzjonijiet kumulattivi sabiex jinstab jekk miżura tinvolvix għajnuna mill-Istat fit-tifsira ta' l-Artikolu 87(1) KE.

6.2. Is-selettività tal-miżuri

(222) Mhux ikkontestat li l-miżuri rilevanti kollha kienu jew speċifikatament imfassla għal Tieliikelaitos jew huma limitati għal intrapriżi li jibbenefikaw mill-istatus ta' Intrapriża ta' l-Istat Finlandiża. Huwa ugwalment ċar li, fis-sweiq fejn hija attiva, Tieliikelaitos tinsab f'kompetizzjoni ma' intrapriżi li mhumiex Intrapriżi ta' l-Istat. Bħala tali, il-Kummissjoni tqis li l-miżuri involuti huma selettivi.

6.3. L-eżistenza ta' vantaġġ selettiv mogħti permezz ta' l-użu tar-riżorsi ta' l-Istat

(223) Taħt din l-intestatura, il-Kummissjoni se tivverifika jekk il-miżuri stabbiliti mill-Gvern Finlandiż ġewx iffinanzjati jew le permezz ta' riżorsi ta' l-Istat u jagħtux vantaġġ selettiv lil Tieliikelaitos. Ta' l-aħħar jinvolvi l-valutazzjoni jekk il-miżuri in kwistjoni jħaffux għal Tieliikelaitos il-piżijiet li normalment jitgħabba bihom baġit ta' intrapriża u għalhekk għandhomx jitqiesu bħala vantaġġ ekonomiku li kieku ma kinitx tikseb f'kundizzjonijiet normali tas-suq (43).

6.3.1. L-għotja ta' self preferenzjali mill-Istat

(224) Il-kapital li Tieliikelaitos sselfet tul perjodu twil ta' żmien, li jlaħħaq l-ammont ta' EUR 39,5 miljun (FIM 237 miljun), li kien ipprovdut lil Tieliikelaitos fil-waqt tal-formazzjoni tagħha ġie ddefinit b'mod differenti mill-entitajiet li għamlu l-ilment u mill-awtoritajiet Finlandiżi. Filwaqt li ta' l-ewwel qisuh bħala self, ta' l-aħħar qisuh bħala t-trasferiment ta' l-assi b'obbligu ta' ħlas lura. F'dan ir-rigward, il-Kummissjoni tqis li d-definizzjoni tal-miżura hija inqas importanti mill-impatt effettiv tagħha fuq il-ħlasijiet li tgħabbiet bihom l-intrapriża kkonċernata, jiġifieri jekk teħlisx lil dik l-intrapriża mill-ħlasijiet li normalment ikollha titgħabba bihom.

(225) Għall-finijiet ta' l-evalwazzjoni ta' l-element ta' għajnuna tal-miżura, is-sitwazzjoni għandha titqies mill-perspettiva tas-sellief privat fil-waqt meta ġie approvat is-self (44). Peress li l-kambjala rispettiva tat-Teżor ta' l-Istat tal-Finlandja kienet iffirmata fit-28 ta' Diċembru 2000 (self ta' Intprapriża ta' l-Istat Nru 6030-14) (45), għall-finijiet tal-kalkolu ta' l-element ta' għajnuna mill-Istat tas-self preferenzjali, il-Kummissjoni trid tuża r-rata ta' referenza li kienet fis-seħħ f'dik id-data għall-Finlandja. B'hekk, skond l-avviż rilevanti tal-Kummissjoni (46) ir-rata applikabbli li għandha tiġi applikata kemm idum validu l-ftehim ta' kreditu hija ta' 5,7 % – bir-rata ta' l-imgħax tkun ikkalkolata bħala s-swap rate interbankarja ta' ħames snin flimkien ma' primjum ta' 75 punt bażi.

(226) B'hekk, fl-2001 Tieliikelaitos ibbenefikat minn rata ta' l-imgħax aktar baxxa b'4,7 punti perċentwali, fl-2002, 2003 u 2004, rispettivament b'4,2, bi 3,2 u bi 2,2, u fis-snin sussegwenti – rata ta' l-imgħax aktar baxxa b'0,7 punt perċentwali. Bil-multiplikazzjoni tad-differenza rispettiva fir-rati ta' l-imgħax mas-somma ta' kred