DEĊIŻJONI TAL-KUMMISSJONI (UE) 2018/1498

tal-21 ta' Diċembru 2017

dwar l-Għajnuna mill-Istat u dwar il-miżuri SA.38613 (2016/C) (ex 2015/NN) implimentati mill-Italja għal Ilva S.p.A. f'Amministrazione Straordinaria

(notifikata bid-dokument C(2017) 8391)

(It-test bit-Taljan biss huwa awtentiku)

(Test b'rilevanza għaż-ŻEE)

IL-KUMMISSJONI EWROPEA,

Wara li kkunsidrat it-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea, u b'mod partikolari l-ewwel subparagrafu tal-Artikolu 108(2) tiegħu

Wara li kkunsidrat il-Ftehim dwar iż-Żona Ekonomika Ewropea, u b'mod partikolari l-Artikolu 62(1)(a) tiegħu,

Wara li talbet lill-partijiet interessati sabiex jippreżentaw l-kummenti tagħhom skont id-dispożizzjoni ċċitata hawn fuq, (1) u wara li kkunsidrat il-kummenti tagħhom,

Billi:

1. PROĊEDURA

(1) Wara li tressqu żewġ ilmenti formali fil-11 u fl-14 ta' April 2014 minn kompetituri (li jixtiequ li l-identitajiet tagħhom ma jiġux żvelati), il-Kummissjoni fetħet investigazzjoni preliminari rigward allegati miżuri ta' sostenn favur l-ażjenda Taljana li tipproduċi l-azzar Ilva S.p.A. f'Amministrazione Straordinaria (“Ilva”). Wirtschaftsvereinigung Stahl (il-Federazzjoni Ġermaniża tal-Azzar —, “WV Stahl”) u Eurofer (l-Assoċjazzjoni Ewropea tal-Azzar) ukoll ippreżentaw ilmenti formali fl-10 ta' April 2015 u fl-24 ta' Ġunju 2015, rispettivament. Dawn l-ilmentaturi ġew appoġġjati fil-25 ta' Ġunju 2015 mill-British Steel Association.

(2) Permezz ta' ittra ddatata l-20 ta' Jannar 2016, il-Kummissjoni infurmat lill-Italja li kienet iddeċidiet li tibda l-proċedura stabbilita fl-Artikolu 108(2) tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea (minn hawn 'l quddiem “TFUE”) fir-rigward ta' erba' miżuri ta' sostenn mogħtija lill-Ilva. Permezz ta' ittra tat-13 ta' Mejju 2016, il-Kummissjoni infurmat lill-Italja dwar l-estensjoni ta' din il-proċedura għall-ħames miżura ta' sostenn.

(3) Id-deċiżjoni tal-Kummissjoni li tiftaħ il-proċedura ta' investigazzjoni formali (minn issa 'l quddiem, “id-Deċiżjoni tal-Ftuħ”) u d-deċiżjoni tal-Kummissjoni li testendi din il-proċedura għal ħames miżura (minn hawn 'l quddiem id-“Deċiżjoni tal-Estensjoni”) ġew ippubblikati f'Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea (2). Il-Kummissjoni stiednet lill-partijiet interessati biex jippreżentaw il-kummenti tagħhom dwar il-miżuri.

(4) L-Italja ressqet kummenti dwar id-Deċiżjonijiet tal-Ftuħ u tal-Estensjoni permezz ta' ittri tat-3 ta' Marzu u tas-26 ta' Lulju 2016.

(5) Il-Kummissjoni rċeviet ukoll kummenti mingħand il-partijiet interessati. Għaddiethom lill-Italja, li ngħatat l-opportunità li tirreaġixxi. Il-kummenti waslu permezz tal-ittra bid-data tad-29 ta' Lulju 2016.

(6) Il-Kummissjoni talbet informazzjoni addizzjonali mingħand l-Italja permezz ta' ittri ddatati l-24 ta' Frar 2016, l-4 ta' Mejju 2016, it-30 ta' Settembru 2016, l-1 ta' Frar 2017 u t-8 ta' Settembru 2017. L-Italja wieġbet dawn it-talbiet għal informazzjoni, rispettivament, fl-10 ta' Marzu 2016, fit-13 ta' Mejju 2016, fit-8 ta' Novembru 2016, fl-10 ta' Marzu 2017 u fis-16 ta' Ottubru 2017.

(7) Wara li ġiet infurmata bid-deċiżjoni tal-Italja li toffri l-assi ta' Ilva għall-bejgħ, il-Kummissjoni talbet lill-Italja biex taħtar trustee ta' monitoraġġ indipendenti, li kellu r-rwol li jirrapporta għand il-Kummissjoni dwar l-organizzazzjoni u l-implimentazzjoni tal-proċess tal-bejgħ. It-trustee tal-monitoraġġ bagħat rapporti lill-Kummissjoni fil-15 ta' Ġunju 2016, fit-3 ta' Ottubru 2016, fit-13 u fl-14 ta' Diċembru 2016, fl-1 ta' Frar 2017, fit-22 ta' Frar 2017 u fit-30 ta' Ġunju 2017 u bagħat ir-rapport finali tiegħu dwar il-proċess tal-bejgħ fl-20 ta' Lulju 2017. L-awtoritajiet Taljani infurmaw ukoll lill-Kummissjoni bir-riżultat tal-proċess tas-sejħiet għall-offerti b'ittra tas-7 ta' Ġunju 2017 u ppreżentaw aktar informazzjoni dwar il-proċess tal-bejgħ fl-24 ta' Lulju 2017.

2. DESKRIZZJONI

2.1. Il-benefiċjarju

(8) L-impriża Ilva hija waħda mill-akbar produtturi tal-azzar fl-Ewropa, u topera fil-produzzjoni, l-ipproċessar u l-bejgħ ta' prodotti tal-azzar tal-karbonju, inter alia billi timmaniġġja stabbilimenti industrijali ta' interess strateġiku nazzjonali kif iddefinit fl-Artikolu 1 tad-Digriet Amministrattiv Nru 207 tat-3 ta' Diċembru 2012, mibdul, b'emendi, permezz tal-Liġi Nru 231 tal-24 ta' Diċembru 2012 (“Digriet Amministrattiv Nru 207/2012”). Ilha fis-sjieda tal-familja Riva mill-1996 u qabel kienet taħt il-kontroll tal-Istat Taljan permezz tal-Istituto per la Ricostruzione Industriale (“IRI”). Sal-2016, Ilva kienet qed timpjega b'kollox madwar 14 000 persuna, li madwar 11 000 impjegat minnhom kienu jaħdmu fis-sit tal-produzzjoni prinċipali tagħha f'Taranto (Reġjun tal-Puglia). Ilva għandha wkoll unitajiet ta' produzzjoni oħrajn fl-Italja u siti kummerċjali fi Franza, fit-Tuneżija u fil-Greċja.

(9) Ilva tipproduċi prodotti tal-azzar tal-karbonju inklużi fil-lista ta' prodotti, li jiddefinixxu s-settur tal-azzar kif imniżżla fl-Anness IV tal-Linji Gwida dwar l-għajnuna mill-Istat reġjonali għall-2014-2020, il-punti (a) sa (e) (3).

(10) B'kapaċità ta' produzzjoni annwali ta' […] (*1) tunnellata, l-impjant ta' Ilva f'Taranto jirrappreżenta madwar 9,8 % tal-kapaċità totali tal-produzzjoni tal-azzar tal-karbonju fl-Unjoni (4). Taħt l-amministrazzjoni straordinarja attwali u l-limitazzjonijiet ambjentali, Ilva ilha taħdem fi […] tal-kapaċità nominali tagħha (tliet fran operattivi minn ħamsa). Ipproduċiet 5,8 miljun tunnellata ta' azzar tal-karbonju fl-2016 (5), li jammontaw għal madwar 65 % tal-produzzjoni tal-azzar tal-karbonju fl-Italja u madwar 7 % ta' dik tal-Unjoni. Ilva tbigħ primarjament fl-Italja ([…]), imbagħad f'pajjiżi Ewropej oħra ([…]) u f'pajjiżi terzi (6).

(11) Iż-żona ta' Taranto fejn Ilva topera s-sit prinċipali tal-produzzjoni tagħha hija mniġġsa ħafna. It-testijiet li saru wrew tniġġis qawwi tal-arja, tal-ħamrija u tal-ilmijiet tal-wiċċ u tal-pjan kemm fis-sit ta' Ilva kif ukoll f'żoni abitati qrib il-belt ta' Taranto, b'konsegwenzi serji għas-saħħa tal-bniedem u għall-ambjent (7). Ilva kif ukoll l-azzjonisti ewlenin u l-ġestjoni preċedenti tagħha ġew akkużati fl-Italja b'allegati diżastri ambjentali (8). Ilva hija wkoll is-suġġett ewlieni ta' proċedura ta' ksur miftuħa mill-Kummissjoni kontra l-Italja (9). Wara żewġ ittri ta' avviż formali (10), fis-16 ta' Ottubru 2014 il-Kummissjoni bagħtet l-opinjoni motivata tagħha (“l-Opinjoni Motivata”) lill-Italja għal ksur tad-Direttiva 2008/1/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (11) u tad-Direttiva 2010/75/UE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (12), li stabbilixxa regoli għall-Istati Membri fl-għoti ta' permessi ambjentali għal installazzjonijiet industrijali.

(12) Fil-qalba ta' din il-kwistjoni ambjentali, il-ġestjoni preċedenti ta' Ilva kellha titneħħa mit-tmexxija tal-kumpanija u ġiet sostitwita f'Ġunju 2013 minn Kummissarju Straordinarju maħtur mill-gvern (13). Il-mandat tal-Kummissarju Straordinarju kien li jiggarantixxi t-tkomplija tal-attività industrijali filwaqt li juża r-riżorsi tal-kumpanija biex ikopri l-ispejjeż għall-ħsara fuq is-saħħa u fuq l-ambjent ikkawżati minn ksur preċedenti tal-permess ambjentali ta' Ilva. F'dan il-kuntest, fl-14 ta' Marzu 2014 il-Kunsill tal-Ministri approva “Pjan Ambjentali” maħsub biex jipprevjeni t-tniġġis u biex jaġġorna l-impjant f'konformità mal-permess ambjentali (14). Skont dan il-pjan, fl-2014 l-ispiża totali tal-investimenti meħtieġa biex l-impjant ta' Taranto jsir konformi mal-ħtiġijiet tal-permess ambjentali kienet EUR […].

(13) Meta qies is-sitwazzjoni finanzjarja dejjem aktar fraġli ta' Ilva, fil-5 ta' Jannar 2015 il-Gvern Taljan adotta d-Digriet Amministrattiv Nru 1/2015, li permezz tiegħu introduċa proċedura ad hoc ta' insolvenza għal Ilva. Din il-proċedura ad hoc ġiet immudellata fuq l-hekk imsejħa liġi Marzano, li hija liġi speċjali tal-insolvenza li torganizza l-amministrazzjoni straordinarja ta' impriżi kbar f'diffikultà li jkunu fdati b'servizzi pubbliċi essenzjali. B'riżultat ta' dan, il-Qorti ta' Milan iddikjarat lil Ilva impriża insolventi fit-30 ta' Jannar 2015 (15). Id-dejn totali indikat fid-dikjarazzjoni tal-insolvenza kien EUR 2,9 biljun. Il-Gvern ħatar tliet Kummissarji Straordinarji għall-ġestjoni tal-kumpanija. Id-Digriet Ammistrattiv Nru 1/2015 ġie mibdul f'Liġi Nru 20/2015 fit-3 ta' Marzu 2015, b'emendi (16).

(14) Fl-4 ta' Diċembru 2015, l-awtoritajiet Taljani infurmaw lill-Kummissjoni bl-adozzjoni fl-istess jum tad-Digriet Amministrattiv Nru 191/2015 intitolat “Disposizioni urgenti per la cessione a terzi dei complessi aziendali del Gruppo Ilva”. Id-Digriet Ammistrattiv ġie mibdul f'Liġi Nru 13/2016 fl-1 ta' Frar 2016, b'emendi (17). L-Artikolu 1 tad-Digriet Ammistrattiv jipprevedi l-bejgħ tal-assi ta' Ilva permezz ta' proċedura pubblika trasparenti u mhux diskriminatorja sat-30 ta' Ġunju 2016 biex tiġi żgurata d-diskontinwità mal-kumpanija preċedenti. Fil-5 ta' Jannar 2016, il-Kummissarji Straordinarji ta' Ilva ppubblikaw sejħa għal espressjonijiet ta' interess fir-rigward tat-trasferiment tan-negozji li kienu fis-sjieda ta' Ilva u ta' kumpaniji oħra tal-istess grupp. Ġew aċċettati 25 parti interessata għall-fażi preliminari ta' diliġenza dovuta, u wara ġew iffurmati konsorzji ta' akkwist biex jiġu ppreżentati l-offerti formali sat-30 ta' Ġunju 2016. Fit-30 ta' Ġunju 2016, ġew aċċettati żewġ offerenti għall-fażi finali tal-proċess tal-offerta: (i) konsorzju mmexxi mill-kumpanija globali tal-azzar ArcelorMittal, flimkien mal-produttur tal-azzar Taljan Marcegaglia u l-bank Intesa Sanpaolo bħala membri (“il-Konsorzju AM”) u (ii) 'l hekk imsejjaħ il-Konsorzju AcciaItalia (“il-Konsorzju AcciaItalia”) ffurmat, inter alia, mill-produttur tal-azzar Taljan Arvedi, il-kumpanija tal-azzar Indjana Jindal Steel u l-bank ta' investiment tal-Istat Cassa Depositi e Prestiti (“CDP”).

(15) Il-proċess tal-bejgħ iltaqa' ma' xi dewmien. Fl-aħħar, fis-26 ta' Mejju 2017, il-Kummissarji ta' Ilva rrakkomandaw li l-assi ta' Ilva jiġu aġġudikati lill-Konsorzju AM, li offra l-prezz ta' EUR 1,8 biljun (18). Din ir-rakkomandazzjoni kienet segwita mill-Ministru għall-Iżvilupp Ekonomiku, li ħareġ id-digriet tal-aġġudikazzjoni finali favur il-Konsorzju AM fil-5 ta' Ġunju 2017 (19). L-għeluq tat-tranżazzjoni għad jonqsu l-awtorizzazzjoni tal-konċentrazzjoni mill-Kummissjoni. F'dan ir-rigward, fil-21 ta' Settembru 2017, il-Konsorzju AM innotifika t-tranżazzjoni lill-Kummissjoni, li fit-8 ta' Novembru 2017 iddeċidiet li tiftaħ investigazzjoni fil-fond (20).

2.2. Il-miżuri taħt valutazzjoni

(16) L-awtoritajiet Taljani adottaw u emendaw diversi miżuri biex jagħtu sostenn lil Ilva. Din id-Deċiżjoni tirrigwarda l-ħames miżuri li kienu soġġetti għad-Deċiżjonijiet tal-Ftuħ u tal-Estensjoni: (a) miżura 1: it-trasferiment tal-assi maqbuda matul il-proċess kriminali kontra s-sidien preċedenti ta' Ilva (b) miżura 2: il-liġi dwar is-self prededuċibbli kif applikata għal self privat ta' EUR 250 miljun (c) miżura 3: il-garanzija tal-Istat fuq self ta' EUR 400 miljun (d) miżura 4: il-ftehim ta' soluzzjoni ma' Fintecna (e) miżura 5: is-self mill-Istat ta' EUR 300 miljun

2.2.1. Miżura 1: it-trasferiment tal-assi maqbuda matul il-proċess kriminali kontra s-sidien preċedenti ta' Ilva

(17) Uħud mill-membri tal-familja Riva li qabel kienu involuti fil-ġestjoni ta' Ilva ġew akkużati quddiem il-qrati Taljani b'diversi reati relatati ma' frodi. F'Mejju 2013, l-imħallef nazzjonali ffriża (sequestro preventivo) EUR […] f'assi likwidi fis-sjieda tal-familja Riva (“l-assi Riva”), li kellhom proċessi kriminali pendenti kontrihom.

(18) Skont il-liġi proċedurali kriminali ġenerali fl-Italja, l-assi li jiġu kkonfiskati fil-kuntest ta' proċessi kriminali għandhom jiġu ttrasferiti lill-hekk imsejjaħ Fond tal-Ġustizzja (Fondo Unico di Giustizia) — fond tal-Ministeru għall-Ġustizzja Taljan li għandu r-rwol ta' “kustodju” (custode ex lege) sakemm jintemmu l-proċessi kriminali u li huwa ġestit minn Equitalia Giustizia S.p.A. (“Equitalia”) (21). Skont il-mandat tal-investiment ta' Equitalia, l-assi likwidi miżmuma mill-Fondo Unico di Giustizia jistgħu jiġu ddepożitati biss f'kontijiet kurrenti li juru livelli adegwati ta' solidità u ta' affidabbiltà, jew inkella jiġu investiti f'bonds tal-Istat Taljan (22). Matul il-proċessi tal-qorti, l-ammonti kkonfiskati jibqgħu jappartienu lis-sidien oriġinali, li madankollu ma jistgħux jiddisponu minnhom.

(19) Fil-każ tal-assi Riva, l-Artikolu 3, il-paragrafu 1 tad-Digriet Amministrattiv Nru 1/2015 introduċa dispożizzjoni ad hoc, li permezz tagħha dawn l-assi setgħu jiġu ttrasferiti lil Ilva qabel it-tmiem tal-proċessi kriminali (23). Skont din id-dispożizzjoni, it-trasferiment kellu jsir skont termini u kondizzjonijiet speċifiċi. Ilva l-ewwel kellha toħroġ bonds li jammontaw għall-valur tal-assi Riva. Il-Fondo Unico di Giustizia mbagħad kellu juża l-assi Riva taħt il-kustodja tiegħu biex jissottoskrivi għal dawn il-bonds. B'riżultat ta' dan, il-bonds ta' Ilva mbagħad jissostitwixxu lill-assi Riva fil-kontijiet tal-Fondo Unico di Giustizia bħala kollateral fil-kuntest tal-proċessi kriminali pendenti. L-istess Digriet Amministrattiv speċifika li l-flus li jaslu għand Ilva wara dan it-trasferiment kellhom jiġu allokati għall-implimentazzjoni tal-Pjan Ambjentali tiegħu.

(20) Fil-11 ta' Mejju 2015, permezz ta' digriet ġudizzjarju (Decreto di Trasferimento), l-imħallef nazzjonali ordna t-trasferiment tal-assi Riva. Madankollu, it-trasferiment għall-Fondo Unico di Giustizia ma setax isir minħabba li l-assi Riva kienu miżmuma mill-familja Riva f'kontijiet bankarji li jinsabu barra l-Italja (24), u l-qrati barranin li għandhom ġurisdizzjoni fuq dawn il-kontijiet baqgħu jirrifjutaw b'mod konsistenti li jittrasferixxu l-assi lejn l-Italja (25).

(21) Is-sitwazzjoni żblokkat ruħha meta f'Diċembru 2016, il-familja Riva u Ilva laħqu ftehim ta' soluzzjoni li permezz tiegħu l-membri involuti tal-familja Riva taw il-kunsens tagħhom biex l-assi Riva miżmuma minnhom fil-kontijiet bankarji barranin isiru definittivament disponibbli għal Ilva fil-forma legali prevista mill-Artikolu 3, paragrafu 1 tad-Digriet Amministrattiv Nru 1/2015. […]. Skont l-awtoritajiet Taljani, il-pretensjonijiet tad-danni ta' Ilva kontra l-familja Riva setgħu jilħqu madwar EUR […]. Minbarra l-EUR 1,1 biljun li kienu l-oġġett tal-konfiska u allokati mil-liġi għall-Pjan Ambjentali, il-familja Riva qablet ukoll li tagħmel disponibbli lil Ilva ammont ulterjuri ta' EUR 145 miljun biex isostnu l-operazzjonijiet kummerċjali tagħha. B'riżultat ta' dan il-ftehim ta' soluzzjoni, l-assi Riva ġew ripatrijati lejn l-Italja (26) u ttrasferiti lill-Fondo Unico di Giustizia, li fit-13 u fit-22 ta' Ġunju 2017 b'kollox issottoskrivew EUR […] f'bonds ġodda maħruġa minn Ilva.

2.2.2. Miżura 2: il-liġi dwar is-self prededuċibbli

(22) Skont l-istampa, f'Mejju 2014 Ilva kienet qed taffaċċja diffikultajiet biex tħallas is-salarji u lill-fornituri (27). L-istampa rrappurtat li l-banek dehru jesprimu ċerta riluttanza biex jagħtu kwalunkwe self tranżitorju biex jitkoprew il-ħtiġijiet tal-likwidità tal-kumpanija (28). Jidher ukoll li matul l-2014, l-awtoritajiet Taljani (b'mod partikolari permezz tal-Ministeru għall-Iżvilupp Ekonomiku u l-awtoritajiet reġjonali tal-Puglia) kienu kompletament involuti fil-laqgħat u fid-diskussjonijiet ma' istituzzjonijiet finanzjarji rigward l-għoti ta' tali self (29).

(23) Fil-11 ta' Awwissu 2014, l-Italja emendat l-Artikolu 12, il-paragrafu 5 tad-Digriet Amministrattiv Nru 101/2013 biex is-self mogħti lill-impriżi ta' interess nazzjonali strateġiku mqiegħdin taħt amministrazzjoni straordinarja għall-implimentazzjoni tal-pjanijiet ta' rimedju ambjentali u tas-saħħa jiġu kkwalifikati b'mod eċċezzjonali bħala prededuċibbli (30). Is-self prededuċibbli jingħata privileġġ ta' rkupru minn qabel fil-massa tal-likwidazzjoni ta' impriża insolventi, bi prijorità fuq self u obbligazzjonijiet oħrajn minn kredituri tal-impriża. Is-sitwazzjoni ta' Ilva kkorrispondiet mad-definizzjoni stabbilita fil-liġi u, għaldaqstant, is-self lil Ilva seta' minn dak il-punt 'l quddiem ikun ikkwalifikat bħala prededuċibbli (31).

(24) Xahar wara din l-emenda fil-Liġi, fil-11 ta' Settembru 2014, tliet banek privati qablu li jagħtu self ta' EUR 250 miljun lil Ilva (32). Fl-iskadenza tiegħu fit-28 ta' Frar 2015, Ilva naqset milli tirrimborża s-self.

2.2.3. Miżura 3: il-garanzija tal-Istat fuq self ta' EUR 400 miljun

(25) L-Artikolu 3, il-paragrafu 1ter tad-Digriet Amministrattiv Nru 1/2015 ippermetta li Ilva tinnegozja ma' banek interessati self prededuċibbli ta' EUR 400 miljun assigurat minn garanzija tal-Istat. Is-self kellu jintuża għall-implimentazzjoni tal-Pjan Ambjentali ta' Ilva (33).

(26) Permezz ta' Digriet, fit-30 ta' April 2015 il-Ministru għall-Ekonomija u l-Finanzi ħareġ il-garanzija tal-Istat bi primjum ta' 3,12 % fis-sena.

(27) Wara l-ħruġ tal-garanzija tal-Istat, fis-27 ta' Mejju 2015, tliet istituzzjonijiet finanzjarji qablu li jagħtu self ta' EUR 400 miljun lil Ilva, imqassma kif ġej: EUR 330 miljun minn CDP, EUR 50 miljun minn Intesa Sanpaolo u EUR 20 miljun minn Banco Popolare. Intesa Sanpaolo u Banco Popolare huma l-istess żewġ banek privati li kienu involuti fil-miżura 2.

(28) Is-self ta' EUR 400 miljun inħareġ f'erba' pagamenti suċċessivi ta' EUR 100 miljun, rispettivament fl-10 ta' Ġunju, fid-9 ta' Ottubru, fl-10 ta' Diċembru u fit-28 ta' Diċembru 2015. Is-self kellu imgħax annwali Euribor ta' 6 xhur + […] pagabbli kull semestru u għandu jiġi rimborżat […] wara l-iżbors b'perjodu ta' grazzja inizjali […].

2.2.4. Miżura 4: il-ftehim ta' soluzzjoni mal-Fintecna

(29) Matul il-privatizzazzjoni ta' Ilva fl-1995, l-IRI li huwa tal-Istat qabel skont l-Artikolu 17.7 tal-kuntratt tal-privatizzazzjoni biex jiggarantixxi pretensjonijiet futuri għall-ħsara ambjentali li kienet saret qabel il-privatizzazzjoni sa LIT […], flimkien mal-interessi (jiġifieri madwar EUR […] u EUR […], esklużi l-interessi, jew EUR […], inklużi l-interessi, fil-31 ta' Diċembru 2014). Il-kuntratt tal-privatizzazzjoni stabbilixxa l-iskadenza finali għall-kwantifikazzjoni ta' din il-ħsara ambjentali fil-31 ta' Diċembru 1996. Fis-16 ta' April 1996, l-IRI nieda proċedura ta' arbitraġġ rigward il-prezz tal-bejgħ. Din il-proċedura ġiet konkluża fl-2000 mingħajr ma ġiet solvuta t-tilwima dwar ir-responsabbiltà għad-dannu ambjentali. Fis-6 ta' Mejju 1996, Ilva bdiet proċedura ta' arbitraġġ parallela dwar ir-responsabbiltà ambjentali, li madankollu ma ġietx konkluża.

(30) Fl-2002, il-Fintecna tal-Istat saret is-suċċessur legali tal-IRI. Mill-2012 'l hawn, Fintecna hija 100 % proprjetà ta' CDP, li hija 100 % proprjetà tal-Istat. Ir-rendikonti finanzjarji u l-ġestjoni tal-assi ta' Fintecna huma soġġetti għal kontrolli minn maġistrat maħtur mill-Qorti tal-Awdituri Taljana, li jattendi l-laqgħat tal-korpi ta' ġestjoni u ta' superviżjoni skont l-Artikoli 7 u 12 tal-Liġi Nru 259/1958.

(31) Fil-kuntest tat-tranżizzjoni mill-IRI għal Fintecna fl-2002, il-ġestjoni preċedenti tal-IRI kienet iddeċiediet li twarrab ammont ta' EUR […] bħala stima tal-ħsara ambjentali dovuti lil Ilva.

(32) Fit-12 ta' Ġunju 2008, Ilva u Fintecna ffirmaw il-minuti ta' laqgħa (verbale di incontro), fejn qablu li l-kwistjonijiet ambjentali ewlenin miftuħa kienu jirrigwardaw lill-impjant f'Taranto. F'dak il-kuntest, il-partijiet qablu li l-qsim tal-ispejjeż bejniethom jista' jsir biss meta jiġu kkwantifikati dawk l-ispejjeż. Fil-frattemp, permezz ta' abbozz ta' ftehim tat-3 ta' Diċembru 2008, il-Ministeru għall-Ambjent, flimkien ma' entitajiet pubbliċi oħrajn, ippjana soluzzjoni abbażi tal-istimi tal-ispejjeż meħtieġa għat-tindif tal-ilma tal-pjan u għall-ħsara ambjentali. Dik il-kwantifikazzjoni eskludiet b'mod espliċitu l-ħsara lil partijiet terzi li tirriżulta mit-tniġġis tal-arja.

(33) Ilva bagħtet ħafna avviżi lil Fintecna, u l-aħħar tnejn kienu fit-2 ta' Mejju 2011 u fl-10 ta' Ġunju 2013. Fintecna kkontestat kull responsabbiltà, b'mod partikolari rigward ħsara lil partijiet terzi marbuta mat-tniġġis tal-arja.

(34) Matul it-tħejjija tar-rapporti finanzjarji tal-2011, is-servizzi kompetenti ta' Fintecna stmaw li d-danni dovuti lil Ilva kienu jammontaw għal EUR […], aġġustati għal EUR […] fl-2014.

(35) Fid-19 ta' Diċembru 2013, il-Ministru għall-Ambjent adotta att ministerjali (provvedimento) kontra Fintecna b'mandat biex jiddisponi mill-iskart li jinsab fil-bini ta' Ilva. L-att ministerjali ġie kkontestat quddiem il-Qorti Amministrattiva Reġjonali (Tribunale Amministrativo Regionale) tal-Puglia. L-att ministerjali ġie annullat minħabba raġunijiet proċedurali fl-14 ta' Novembru 2014. Madankollu, il-Qorti kkonkludiet, fis-sustanza, li l-attività inkwinanti ċertament kienet żvolġiet qabel l-1995 u għalhekk taqa' taħt ir-responsabbiltà ta' Fintecna.

(36) L-Artikolu 3, paragrafu 5 tad-Digriet Amministrattiv Nru 1/2015 awtorizza lill-Kummissarju Straordinarju ta' Ilva biex isolvi t-tilwima ma' Fintecna rigward il-ħsara ambjentali msemmija fl-Artikolu 17.7 tal-kuntratt tal-privatizzazzjoni tal-1995, fi żmien 60 jum mid-dħul fis-seħħ tad-Digriet Amministrattiv Nru 1/2015. L-istess artikolu stabbilixxa l-ammont tas-saldu għal EUR 156 miljun u speċifika li dan is-saldu għandu jkun finali u definittiv (34).

(37) Fit-12 ta' Jannar 2015, Fintecna impjegat konsulent legali indipendenti biex jgħinha fin-negozjar tal-ftehim tas-saldu ma' Ilva. Dan l-espert ħareġ l-opinjoni legali tiegħu fit-3 ta' Marzu 2015, fejn ikkonferma li s-somma ta' EUR 156 miljun kienet fil-limitu tal-ammont massimu stipulat fil-kuntratt tal-privatizzazzjoni u anke taħt l-istimi proprji ta' Fintecna.

(38) Fintecna talbet opinjoni legali minn konsulent ieħor dwar (i) kull pagament preċedenti li diġà kien sar lil Ilva fil-kuntest tal-arbitraġġ tal-imgħoddi, u (ii) id-data tal-bidu għall-kalkolu tal-interessi fuq l-ammont garantit. Din l-opinjoni ħarġet fis-16 ta' Frar 2015. Skont din l-opinjoni, (i) Fintecna ma għamlitx pagamenti lil Ilva fil-kuntest ta' proċeduri ta' arbitraġġ tal-imgħoddi li jirrigwardaw l-applikazzjoni tal-Artikolu 17.7 tal-kuntratt tal-privatizzazzjoni, u (ii) l-interessi kellhom ikunu dovuti mill-1996.

(39) Wara l-konverżjoni fil-liġi tad-Digriet Amministrattiv Nru 1/2015, tal-4 ta' Marzu 2015, il-Bord tad-Diretturi ta' Fintecna ddeċieda li jsolvi t-tilwima filwaqt li jqis l-opinjonijiet legali taż-żewġ konsulenti. Il-Bord tad-Diretturi enfasizza l-karattru finali tas-soluzzjoni wkoll fir-rigward ta' partijiet terzi (eż. viżavì l-kredituri ta' Ilva f'każ ta' falliment u ta' pretensjonijiet ambjentali potenzjali oħra lejn Fintecna) u l-fatt li l-esponiment massimu li jirriżulta mill-kuntratt tal-privatizzazzjoni jikkorrispondi għal EUR […], esklużi interessi, jew EUR […], inklużi interessi. Id-deċiżjoni tal-Bord tad-Diretturi ħadet nota tal-opinjoni favorevoli tal-azzjonista tal-Fintecna CDP, f'konformità mal-punt 8.3.2 tar-Regolament għall-eżerċizzju tal-attività ta' kontroll fil-grupp CDP (Regolamento per l'esercizio dell'attività di direzione e coordinamento sulle società participate del gruppo CDP).

(40) Fintecna għalhekk solviet it-tilwima ma' Ilva fil-5 ta' Marzu 2015. Fis-6 ta' Marzu 2015, ġew trasferiti EUR 156 miljun lil Ilva.

(41) Skont l-istqarrija għall-istampa konġunta maħruġa minn CDP u Fintecna fil-11 ta' Marzu 2015, it-tranżazzjoni saret “biex timplimenta l-Artikolu 3, paragrafu 5 tad-Digriet Amministrattiv tal-5 ta' Jannar 2015 Nru 1, kif ikkonvertit b'emendi fil-Liġi tal-4 ta' Marzu 2015, Nru 20 (Digriet Ilva)” (35).

2.2.5. Miżura 5: is-self mill-Istat ta' EUR 300 miljun

(42) Kif spjegat fil-premessa 14, fl-4 ta' Diċembru 2015 l-awtoritajiet Taljani infurmaw lill-Kummissjoni dwar l-adozzjoni fl-istess jum tad-Digriet Amministrattiv Nru 191/2015. Minbarra d-dispożizzjonijiet li jirrigwardaw il-bejgħ tal-assi ta' Ilva, dan id-Digriet Amministrattiv fl-Artikolu 1, paragrafu 3 tiegħu awtorizza lill-Istat biex jagħti self ta' EUR 300 miljun lil Ilva permezz ta' Digriet Ministerjali, b'rata ta' imgħax annwali Euribor ta' 6 xhur + 300 punt bażi, bil-ħsieb li jiġu appoġġjati l-ħtiġijiet urġenti ta' likwidità ta' Ilva. Skont id-Digriet Amministrattiv, is-self kellu jitħallas lura mill-akkwirent tal-assi tal-Ilva, 60 jum wara d-dikjarazzjoni mill-qorti nazzjonali kompetenti tal-waqfien tal-attività tal-Ilva skont l-Artikolu 73 tad-Digriet Amministrattiv Nru 270/99, wara l-bejgħ finali tal-assi tal-kumpanija.

(43) Id-Digriet Ministerjali li jagħti s-self lil Ilva ġie adottat fil-15 ta' Diċembru 2015 u l-ammont tħallas fit-23 ta' Diċembru 2015. Id-Digriet Ministerjali speċifika li s-self ingħata lill-amministrazzjoni straordinarja ta' Ilva.

(44) Fid-9 ta' Ġunju 2016, il-Gvern Taljan adotta d-Digriet Amministrattiv Nru 98/2016 li jemenda d-Digriet Amministrattiv Nru 191/2015. Skont l-Artikolu 1(1)(a) tad-Digriet Amministrattiv, l-obbligu tar-rimborż tas-self ta' EUR 300 miljun ġie ttrasferit mill-akkwirent tal-assi ta' Ilva lil Ilva stess. Id-Digriet Ammistrattiv ġie mibdul fil-Liġi Nru 151/2016 fl-1 ta' Awwissu 2016, b'emendi (36).

(45) Fid-29 ta' Diċembru 2016, il-Gvern Taljan adotta d-Digriet Amministrattiv Nru 243/2016 tal-4 ta' Diċembru 2015, mibdul fil-Liġi Nru 18/2017 fis-27 ta' Frar 2017, b'emendi (37). L-Artikolu 1(1)(b) tad-Digriet Amministrattiv estenda t-tul tal-amministrazzjoni straordinarja ta' Ilva lil hinn mid-data tat-tlestija tat-trasferiment tal-assi, sabiex il-Kummissarji Straordinarji ta' Ilva jkunu jistgħu jidentifikaw u jimplimentaw aktar miżuri ta' tindif f'żoni li ma kinux ittieħdu mill-akkwirent. Bħala riżultat, l-adozzjoni tad-digriet li jiddikjara l-waqfien tal-attività ta' Ilva skont l-Artikolu 73 tad-Digriet Amministrattiv Nru 270/99 ġiet posposta għad-data futura tat-tlestija kompleta tal-attivitajiet ta' tindif imsemmija qabel. Madankollu, sabiex jiġi evitat il-posponiment fl-istess ħin tad-data finali tal-ħlas lura tas-self ta' EUR 300 miljun, l-Artikolu 1(1)(a) tad-Digriet Amministrattiv bidel id-data tal-ħlas lura tas-self għal 60 jum wara l-iżvestiment finali tal-assi ta' Ilva, u b'hekk ħelisha mill-obbligi tad-digriet li jiddikjara l-waqfien tal-attività ta' Ilva.

2.3. Raġunijiet għall-bidu ta' proċedura ta' investigazzjoni formali

(46) Wara l-investigazzjoni preliminari msemmija fil-premessa 1, il-Kummissjoni qajmet dubji dwar il-konformità tal-miżuri ta' sostenn mar-regoli tal-Unjoni dwar l-għajnuna mill-Istat. Il-fehma preliminari tal-Kummissjoni kienet li l-miżuri dehru li jikkostitwixxu għajnuna mill-Istat u li ma kienx jidher li hemm raġunijiet li abbażi tagħhom din l-għajnuna setgħet tiġi ddikjarata kompatibbli mas-suq intern.

2.3.1. Il-kwalifika bħala għajnuna mill-Istat

(47) Fid-Deċiżjoni tal-Ftuħ, il-Kummissjoni qieset b'mod preliminari li l-miżuri kollha li kienu s-suġġett tal-investigazzjoni fil-fond kellhom il-potenzjal li joħolqu distorsjoni fil-kompetizzjoni u li jaffettwaw il-kummerċ bejn l-Istati Membri, minħabba l-preżenza ta' kompetituri fis-swieq tal-azzar fejn Ilva hija attiva u l-livelli ta' kummerċ intra-Unjoni fuq prodotti tal-azzar, li għalihom tikkontribwixxi Ilva.

(48) Il-valutazzjoni preliminari mill-Kummissjoni tal-kriterji l-oħra tal-għajnuna mill-Istat (l-imputabbiltà għall-Istat, ir-riżorsi tal-Istat, is-selettività u l-vantaġġ ekonomiku) huma miġbura fil-qosor fit-Taqsimiet 2.3.1.1 sa 2.3.1.5.

2.3.1.1. Miżura 1

(49) Fir-rigward tal-imputabbiltà lill-Istat tal-miżura 1, fid-Deċiżjoni tal-Ftuħ il-Kummissjoni kkonkludiet b'mod preliminari li d-deċiżjoni li l-assi Riva jiġu ttrasferiti lil Ilva permezz ta' sottoskrizzjoni f'bonds hija imputabbli lill-gvern Taljan, li inkluda din id-dispożizzjoni fid-Digriet Amministrattiv Nru 1/2015. Il-Kummissjoni ħadet ukoll il-fehma preliminari li l-Fondo Unico di Giustizia li jwettaq din id-deċiżjoni (permezz ta' Equitalia) ikun qiegħed jaġixxi fuq il-bażi tal-istruzzjonijiet mogħtija mill-awtorità ġudizzjarja, li hija organu ta' dak l-Istat u għalhekk marbuta bid-dmir tal-kooperazzjoni leali (38).

(50) Abbażi tal-fatti stabbiliti fiż-żmien tad-Deċiżjoni tal-Ftuħ, il-fehma preliminari tal-Kummissjoni kienet li l-miżura 1 tinvolvi riżorsi tal-Istat minħabba l-fatt li l-assi Riva għandhom jitqiesu bħala li kienu taħt il-kontroll tal-Istat matul iż-żmien tal-kustodja tagħhom mill-Fondo Unico di Giustizia. Barra minn hekk, il-Kummissjoni ma setgħetx teskludi li l-Istat (permezz tal-Fondo Unico di Giustizia) iċedi l-introjtu possibbli billi jinvesti l-assi Riva f'bonds riskjużi ta' Ilva mingħajr rimunerazzjoni xierqa, minflok ma jfittex ritorn sigur f'depożiti bankarji jew f'bonds tal-Istat.

(51) Skont id-Deċiżjoni tal-Ftuħ meħuda mill-Kummissjoni, l-għoti ta' vantaġġ ekonomiku selettiv jirriżulta mill-fatt li abbażi ta' deroga ad hoc mill-proċedura kriminali standard, l-assi Riva kellhom isiru disponibbli għal Ilva qabel it-tmiem tal-proċessi kriminali, biex b'hekk il-kumpanija tingħata l-likwidità kontra bonds li kellhom jinħarġu b'rata mhux magħrufa u mhux neċessarjament ibbażata fuq is-suq.

2.3.1.2. Miżura 2

(52) Minkejja l-fatt li s-self ta' EUR 250 miljun ingħata minn banek privati, il-Kummissjoni qieset b'mod preliminari li l-miżura hija imputabbli lill-Istat fid-dawl tas-sekwenza tal-avvenimenti, jiġifieri l-emenda tad-Digriet Amministrattiv Nru 101/2013 u l-involviment tal-Istat fin-negozjati ta' Ilva mal-banek, li eventwalment wasslu għall-għoti tas-self.

(53) Il-fehma preliminari tal-Kummissjoni kienet li, jekk l-Istat jew korpi pubbliċi oħrajn kienu fost il-kredituri prinċipali ta' Ilva, bl-għoti ta' prijorità ogħla lill-ħlas lura tas-self privat ta' EUR 250 miljun li kien għadu kif ingħata, il-miżura 2 tkun tikkostitwixxi de facto rinunzja ta' dejn pubbliku (39). F'dak il-każ, il-miżura 2 tkun tinvolvi riżorsi tal-Istat.

(54) Skont il-Kummissjoni, minkejja l-formulazzjoni ġenerali tal-liġi emendata, f'dak il-punt il-miżura kienet applikata biss għal Ilva u għalhekk hija de facto selettiva. Billi tippermetti lil Ilva tissodisfa l-ħtiġijiet ta' likwidità tagħha, il-miżura tidher li tat vantaġġ li Ilva ma kinitx tkun tista' tikseb taħt il-kondizzjonijiet normali tas-suq. Għalhekk, il-Kummissjoni qieset b'mod preliminari li l-miżura tagħti vantaġġ ekonomiku selettiv lil Ilva.

2.3.1.3. Miżura 3

(55) Meta qieset li l-garanzija tal-Istat inħarġet permezz ta' Digriet Ministerjali skont id-dispożizzjonijiet ta' Digriet Amministrattiv tal-Gvern, il-fehma preliminari tal-Kummissjoni kienet li l-miżura 3 hija imputabbli lill-Istat. Ir-riskju fuq ir-riżorsi tal-Istat jista' jiġi identifikat mill-fatt li jekk din tibda tingħata jkollha titħallas garanzija tal-Istat mill-baġit tal-Istat.

(56) Fir-rigward tal-preżenza ta' vantaġġ ekonomiku selettiv, il-Kummissjoni kkontestat il-konformità mas-suq tal-garanzija tal-Istat. L-ewwel nett, ma kienx ċar jekk xi operatur tas-suq kienx qatt se jaqbel li jagħti xi garanzija lil Ilva, xahrejn biss wara li din tkun irreġistrat inadempjenza fuq self preċedenti. It-tieni nett, anke jekk nassumu li Ilva seta' potenzjalment kellha aċċess għal sorsi esterni ta' finanzjament u/jew garanziji esterni, il-Kummissjoni xeħtet dubji dwar jekk il-primjum mitlub mill-Istat Taljan kienx jikkostitwixxi rimunerjazzjoni adegwata għar-riskju ta' kreditu mġarrab mill-Istat.

2.3.1.4. Miżura 4

(57) Abbażi tas-sett rilevanti ta' indikaturi indikati mill-każistika tal-Qorti tal-Unjoni (40), il-Kummissjoni qieset b'mod preliminari li l-miżura 4 implimentata minn Fintecna hija imputabbli lill-Istat Taljan. Fir-rigward tal-oriġini tar-riżorsi involuti, il-Kummissjoni nnotat li Fintecna tikkwalifika bħala impriża pubblika. Għalhekk ir-riżorsi tagħha huma meqjusa bħala riżorsi tal-Istat.

(58) Fir-rigward tal-preżenza ta' vantaġġ ekonomiku selettiv, filwaqt li nnotat li fuq il-prinċipju tagħha l-garanzija limitata mill-Istat għal danni ambjentali li ġiet miftiehma fiż-żmien meta l-kumpanija kienet proprjetà tal-Istat u qabel ma Ilva ġiet privatizzata u mibjugħa lill-familja Riva kienet prattika tas-suq u mhux oġġezzjonabbli, il-Kummissjoni kkontestat kemm l-ammont kif ukoll iż-żmien tal-ftehim ta' soluzzjoni u staqsiet jekk operatur f'ekonomija tas-suq kienx iġib ruħu b'mod simili f'sitwazzjoni komparabbli.

2.3.1.5. Miżura 5

(59) Billi l-miżura tikkonsisti f'self mogħti mill-Ministeru għall-Iżvilupp Ekonomiku u mill-Ministeru għall-Ekonomija u l-Finanzi, minn riżorsi baġitarji tal-Istat Taljan, il-Kummissjoni qieset b'mod preliminari li din hija imputabbli lill-Istat u tinvolvi riżorsi tal-Istat.

(60) Fir-rigward tal-preżenza ta' vantaġġ ekonomiku selettiv, il-Kummissjoni staqsiet jekk xi operatur tas-suq privat kienx qatt se jaqbel li jislef EUR 300 miljun lil Ilva bl-istess kondizzjonijiet tal-Italja, anke jekk jitqiesu biss id-diffikultajiet finanzjarji ta' Ilva.

2.3.2. Raġunijiet ta' kompattibiltà

(61) Peress li l-Kummissjoni ma tara ebda raġuni li fuqha l-għajnuna mill-Istat favur Ilva tista' tkun kompatibbli mas-suq intern, stiednet lill-Italja biex tissostanzja dawn ir-raġunijiet u tindika lill-Kummissjoni l-bażi legali rilevanti, dejjem jekk ikun hemm.

2.3.3. Dwar il-kontinwità ekonomika possibbli bejn Ilva u l-entità l-ġdida li akkwistat l-assi tagħha

(62) Fil-premessa 107 tad-Deċiżjoni tal-Ftuħ, il-Kummissjoni fakkret li f'każ ta' kontinwità ekonomika bejn il-benefiċjarju tal-għajnuna li l-Kummissjoni tiddikjara inkompatibbli mas-suq intern u l-akkwirent tagħha, dan tal-aħħar jista' jintalab iħallasha lura.

(63) L-iskop finali tal-bejgħ xorta jista' jevolvi bħala riżultat tal-valutazzjoni li għaddejja bħalissa dwar il-fużjoni msemmija fil-premessa 15 hawn fuq. L-Italja u Peacelink ressqu r-rimarki tagħhom dwar il-kwistjoni tad-(dis)kontinwità ekonomika bejn Ilva kif inhi bħalissa u x-xerrej tal-assi ta' Ilva. Madankollu f'dan l-istadju jkun prematur li l-Kummissjoni tasal għal opinjoni finali u għalhekk din il-kwistjoni mhix se tibqa' tiġi ttrattata aktar f'din id-Deċiżjoni.

2.3.4. Ebda oġġezzjoni għal interventi ambjentali u sanitarji urġenti

(64) Fil-premessa 114 tad-Deċiżjoni tal-Ftuħ, il-Kummissjoni ċċarat li ma kinitx biħsiebha topponi xi azzjoni immedjata li l-awtoritajiet Taljani jistgħu jqisu meħtieġa sabiex jipproteġu s-saħħa taċ-ċittadini, minħabba s-sitwazzjoni ambjentali u sanitarja rrikonoxxuta uffiċjalment bħala urġenti f'Taranto, li ġiet deskritta fil-premessa 11. Għaldaqstant, il-ftuħ ta' proċeduri formali kien mingħajr preġudizzju għal kwalunkwe sostenn pubbliku għal infiq fuq xogħlijiet meħtieġa biex jitnaddaf is-sit ta' Ilva u ż-żoni tal-madwar, dment li dawn ix-xogħlijiet ikunu meħtieġa b'mod urġenti biex jiġi affrontat it-tniġġis eżistenti u biex tiġi garantita s-saħħa pubblika fil-belt ta' Taranto, sakemm issir jiġi identifikat l-inkwinatur skont l-istandard meħtieġ f'konformità mar-regoli applikabbli.

(65) F'dan ir-rigward, il-Kummissjoni nnotat fil-premessa 115 tad-Deċiżjoni tal-Ftuħ li l-awtoritajiet Taljani kienu ħadu l-passi meħtieġa biex jidentifikaw lill-inkwinatur. Fin-nuqqas tal-eżitu tal-proċeduri ġudizzjarji, il-Kummissjoni qieset li l-Istat Taljan kien qed jaġixxi b'mod ġustifikabbli sabiex jiżgura li t-tniġġis akkumulat s'issa ma jagħmilx ħsara lis-saħħa taċ-ċittadini u lill-ambjent fiż-żona ta' Taranto. Il-Kummissjoni ċċarat li f'każ li fil-proċeduri ġudizzjarji li għaddejjin kellu jiġi identifikat xi inkwinatur, dan ikollu jirrimborża b'interessi, f'konformità mar-regoli applikabbli li jistabbilixxu jew jimplimentaw il-prinċipju li “min iniġġes iħallas”, l-ammonti li diġà jkunu ntefqu mill- Istat fuq it-tindif.

(66) Peress li l-awtoritajiet ġudizzjarji Taljani qegħdin jieħdu passi xierqa biex jidentifikaw lill-inkwinatur u r-responsabbiltajiet finanzjarji li jirriżultaw mill-azzjonijiet tiegħu, din id-Deċiżjoni hija mingħajr preġudizzju għall-konsegwenzi finanzjarji assoċjati mal-allokazzjoni tal-ispejjeż imġarrba biex jiġi rimedjat it-tniġġis eżistenti li diġà ntefqu bejn l-Istat jew entitajiet pubbliċi jew privati oħrajn u l-inkwinatur(i) fl-applikazzjoni tal-prinċipju ta' min iniġġes iħallas stabbilit fl-Artikolu 191(2) tat-TFUE. Fir-rigward tal-ispejjeż futuri fuq it-tindif, il-Kummissjoni tinnota li EUR 1,1 biljun ta' fondi li ġew ittrasferiti mill-azzjonisti attwali ta' Ilva ġew allokati mil-liġi għall-Pjan Ambjentali (premessa 21), flimkien ma' kwalunkwe investiment ulterjuri għall-aġġornament tal-prestazzjoni ambjentali tal-impjant ta' Taranto li s-sid u l-ġestur possibbli tal-ġejjieni jista' jimplimenta (ara l-premessa 15 u 63).

3. KUMMENTI MILL-ITALJA

3.1. Kummenti ġenerali dwar l-iskop tal-miżuri

(67) Skont l-Italja, il-miżuri adottati mill-Gvern Taljan kienu meħtieġa biex jippreżervaw l-interessi pubbliċi u ma jaqgħux fil-kamp ta' applikazzjoni tal-Artikolu 107 tat-TFUE. L-Italja ssostni li l-premessa 114 u 115 tad-Deċiżjoni tal-Ftuħ jirrigwardaw sitwazzjonijiet deskritti mid-Direttiva 2004/35/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (41) u l-Artikolu 250 tal-Kodiċi Ambjentali Taljan (42), li skonthom l-amministrazzjoni pubblika għandha tipproċedi bix-xogħlijiet meħtieġa biex tirrimedja d-danni ambjentali, sakemm jiġi identifikat l-inkwinatur. F'konformità ma' dawn id-dispożizzjonijiet legali, id-Digriet Amministrattiv Nru 1/2015 u d-Digriet tal-President tal-Kunsill tal-Ministri (Decreto del Presidente del Consiglio dei Ministri) tal-14 ta' Marzu 2014 li jadotta l-Pjan Ambjentali għalhekk fdaw lill-Kummissarji Straordinarji ta' Ilva b'poteri ta' natura pubblika biex jaġixxu f'isem l-Istat għat-tindif ambjentali ta' Ilva.

(68) F'dan l-isfond, xogħlijiet ambjentali li jammontaw għal EUR […] jeħtieġ li jitqiesu bħala permissibbli skont il-premessa 114 u 115 tad-Deċiżjoni tal-Ftuħ. Dawn ix-xogħlijiet jinkludu: (a) Xogħlijiet ta' tindif (tindif ta' ilmijiet u ta' żoni kkontaminati, l-immaniġġjar tal-iskart, it-tneħħija tal-asbestos) u xogħlijiet inklużi fl-Opinjoni Motivata tal-Kummissjoni (43). L-ammont totali ta' din il-kategorija huwa EUR […]. (b) Xogħlijiet addizzjonali meħtieġa mill-Kummissjoni fl-Opinjoni Motivata tagħha biex jiġi rimedjat il-ksur tad-Direttiva 2008/1/KE sas-7 ta' Jannar 2014 u tad-Direttiva 2010/75/UE tal-istess data. L-ammont totali ta' din il-kategorija huwa EUR […].

(69) L-awtoritajiet Taljani jinnotaw li l-ammont totali ta' dawk ix-xogħlijiet permessi jaqbeż l-ammont magħdud tal-miżuri 2, 3 u 4.

(70) L-awtoritajiet Taljani jenfasizzaw ukoll li l-proċedura tal-Kummissjoni dwar l-għajnuna mill-Istat hija marbuta b'mod intrinsiku mal-proċedura ta' ksur parallela tagħha. L-Opinjoni Motivata tal-Kummissjoni tirrikonoxxi li d-diffikultajiet ta' Ilva biex jinstabu riżorsi finanzjarji jistgħu jdewmu l-implimentazzjoni tax-xogħlijiet meħtieġa biex jiġu ssodisfati l-preskrizzjonijiet tal-permess ambjentali tagħha f'Taranto. F'dan il-kuntest, l-għoti ta' riżorsi pubbliċi lill-Kummissarji Straordinarji ta' Ilva kien il-mod magħżul mill-awtoritajiet Taljani biex jikkonformaw mal-obbligi stabbiliti fl-Opinjoni Motivata, u biex jimplimentaw ix-xogħlijiet meħtieġa. Skont l-awtoritajiet Taljani, il-premessa 114 u 115 tad-Deċiżjoni tal-Ftuħ jimplikaw li l-Kummissjoni mhix se topponi dan it-tip ta'miżuri.

(71) Fl-aħħar, l-Italja enfasizzat l-importanza soċjoekonomika tal-impjant ta' Taranto, li jimpjega direttament u indirettament madwar 24 % tal-popolazzjoni totali impjegata fil-provinċja ta' Taranto, f'reġjun fejn il-qgħad żdied minn 15,5 % fl-2013 għal 18,5 % fl-2014.

3.2. Miżura 1

3.2.1. Ir-riżorsi tal-Istat

(72) Skont l-awtoritajiet Taljani, il-miżura 1 ma tinvolvix riżorsi tal-Istat. L-awtoritajiet Taljani ressqu l-ewwel sett ta' argumenti qabel intlaħaq il-ftehim ta' soluzzjoni bejn il-familja Riva u Ilva, li ssemma fil-premessa 21 hawn fuq. Dawn l-argumenti huma ppreżentati fil-premessa 73 sa 77. Wara l-ftehim ta' soluzzjoni, l-awtoritajiet Taljani inkorporaw fir-rimarki tagħhom argumenti addizzjonali biex juru n-nuqqas ta' riżorsi tal-Istat (ara l-premessa 78).

(73) L-ewwel nett, l-awtoritajiet Taljani huma tal-fehma li l-ġurisprudenza kkwotata fid-Deċiżjoni tal-Ftuħ, b'mod partikolari s-sentenza Doux Elevage (44), ġiet żviluppata f'ċirkostanzi kompletament differenti. F'dan ir-rigward, l-Italja kkwotat il-paragrafi 208 u 209 tas-sentenza tal-Qorti Ġenerali tal-24 ta' Settembru 2015 fil-każ T-674/11 biex tenfasizza li r-riżorsi minn partijiet privati jistgħu jitqiesu bħala riżorsi tal-Istat biss jekk: (i) dawk ir-riżorsi jkunu tqiegħdu għad-dispożizzjoni tal-Istat mis-sidien tagħhom, jew (ii) dawk ir-riżorsi jkunu ġew abbandunati mis-sidien tagħhom, billi l-Istat ikun ħa kontroll tal-ġestjoni tagħhom bis-saħħa tal-poteri sovrani tiegħu (45). Ma jistax jingħad li r-riżorsi jinsabu taħt kontroll pubbliku u li għalhekk jikkostitwixxu riżorsi tal-Istat fis-sens ta' hawn fuq sempliċement fuq il-bażi li, permezz ta' azzjoni leġiżlattiva, l-Istat jirrikjedi li parti terza tuża r-riżorsi tagħha b'xi mod partikolari.

(74) Skont l-Italja, dawk il-kondizzjonijiet ma ġewx issodisfati fil-każ tal-miżura 1, peress li l-EUR 1,1 biljun kienu jappartjenu lill-azzjonisti prinċipali u lill-ġestjoni preċedenti ta' Ilva. Fi kliem ieħor, il-liġi inkwistjoni sempliċement imponiet ċertu użu ta' assi li kienu proprjetà tal-azzjonisti prinċipali ta' Ilva u tal-ġestjoni preċedenti u mhux tal-Istat.

(75) Skont l-awtoritajiet Taljani, il-miżura ma tikkwalifikax bħala esproprjazzjoni favur l-Istat. Hija sempliċiment implimentazzjoni ta' regola ġenerali tal-liġi mill-Artikolu 2497 tal-Kodiċi Ċivili li jipprevedi r-responsabbiltà tal-kumpanija omm fir-rigward tal-azzjonisti u l-kredituri tas-sussidjarji tagħha, f'każ ta' amministrazzjoni ħażina (“responsabilità patrimoniale dell'impresa-holding”), kif iddikjarat f'digriet ġudizzjarju mogħti dwar din il-kwistjoni fit-28 ta' Ottubru 2014).

(76) Barra minn hekk, il-Fondo Unico di Giustizia huwa biss kustodju (custode ex lege) li huwa marbut li jirrispetta d-dispożizzjonijiet legali applikabbli (pereżempju d-Digriet Ministerjali tat-30 ta' Lulju 2009) u l-indikazzjonijiet mill-awtorità ġudizzjarja. Dan ma' għandux l-ammonti għad-dispożizzjoni libera tiegħu. Is-somma inkwistjoni se tintuża biss biex tissewwa l-ħsara ambjentali kkawżata, f'konformità mal-prinċipju ta' “min iniġġes iħallas”.

(77) Barra minn hekk, is-sidien inizjali tal-assi maqbuda mhux se jitilfu d-drittijiet tal-proprjetà tagħhom peress li, f'każ li jiġu liberati, dawn jirċievu l-bonds u dritt rilevanti li jinkassaw il-valur rilevanti flimkien mal-interessi.

(78) Wara li ġie ffirmat il-ftehim ta' soluzzjoni msemmi fil-premessa 21, l-awtoritajiet Taljani ressqu l-argumenti addizzjonali li ġejjin. Permezz tal-ftehim ta' soluzzjoni, il-membri tal-familja Riva taw b'mod formali il-kunsens tagħhom biex jagħmlu l-ammonti maqbuda (li għadhom miżmuma minnhom fl-Iżvizzera) definittivament disponibbli għal Ilva, inkluż f'każ li jiġu liberati. B'riżultat ta' dan, l-ammonti ġew trasferiti b'mod volontarju mill-familja Riva lil Ilva, darba għal dejjem, mingħajr ma l-Fondo Unico di Giustizia eżerċita xi kontroll fuqhom.

3.2.2. L-effett fuq il-baġit tal-Istat

(79) Skont l-Italja, sabiex tiġi ddeterminata l-eżistenza ta' għajnuna mill-Istat, jenħtieġ tiġi stabbilita rabta suffiċjentement diretta bejn, minn naħa, il-vantaġġ mogħti lill-benefiċjarju u, min-naħa l-oħra, it-tnaqqis mill-baġit tal-Istat jew riskju ekonomiku konkret biżżejjed ta' piżijiet fuq dak il-baġit (46). F'dan ir-rigward, l-argument tal-Kummissjoni fid-Deċiżjoni tal-Ftuħ li, jekk jiġu investiti l-ammonti maqbuda f'bonds ta' Ilva minflok f'bonds tal-Istat, l-Istat jista' jkollu jċedi introjtu possibbli, huwa biss ipotetiku u bla bażi.

(80) L-ewwel nett, ma hemm ebda raġuni biex wieħed jemmen li, f'xenarju kontrofattwali, l-ammonti maqbuda kienu se jiġu investiti f'bonds tal-Istat u mhux sempliċement iddepożitati f'kont bankarju miżmum mill-Fondo Unico di Giustizia.

(81) It-tieni nett, il-Kummissjoni ma wrietx rabta diretta biżżejjed bejn id-deċiżjoni li l-ammonti maqbuda ma jiġux investiti f'bonds tal-Istat u xi effett negattiv potenzjali fuq il-baġit tal-Istat.

(82) Għalhekk, l-awtoritajiet Taljani kkonkludew li l-miżura 1 ma' għandha ebda effett negattiv fuq il-baġit tal-Istat. Għall-kuntrarju, jista' jkollha effett pożittiv fuqu.

3.2.3. Il-vantaġġ selettiv

(83) L-Italja argumentat ukoll li ma ngħata ebda vantaġġ selettiv lil Ilva.

(84) L-ammonti inkwistjoni huma maħsuba biex jitqiegħdu f'kont separat u allokati għall-Pjan Ambjentali, inklużi x-xogħlijiet preskritti fl-Opinjoni Motivata. Għalhekk, il-miżura sempliċement tikkonforma mal-prinċipju ta' “min iniġġes iħallas” billi ssib il-bilanċ korrett bejn l-interessi kostituzzjonali tal-protezzjoni tas-saħħa, tal-impjiegi u tal-ambjent. Filfatt, din għandha l-għan li: (i) tiffaċilita l-amministrazzjoni straordinarja ta' Ilva billi tqiegħed għad-dispożizzjoni tagħha l-fondi meħtieġa biex tikkonforma max-xogħlijiet li l-Kummissjoni stess imponiet fuq l-Italja fl-Opinjoni Motivata, u (ii) żżomm id-drittijiet legali tal-individwi li jkunu għaddejjin mill-investigazzjoni kriminali.

(85) B'mod aktar ġenerali, fid-dawl tan-natura partikolari tagħha, il-miżura inkwistjoni ma tistax titqies li tagħti xi vantaġġ selettiv abbażi ta' mill-inqas żewġ raġunijiet. L-ewwel nett, l-Istati Membri jibqgħu liberi li jiddeċiedu kif jimmaniġġjaw is-sitwazzjoni sakemm jiġu konklużi l-proċeduri kriminali (res controversa), u din il-kwistjoni hija barra mill-iskrutinju tal-Kummissjoni skont ir-regoli tal-għajnuna mill-Istat. It-tieni nett, l-antiċipazzjoni fuq il-bażi provviżorja tar-riżultat tal-proċeduri kriminali pendenti hija prinċipju ġenerali kondiviż mill-parti kbira tas-sistemi legali Ewropej u ma tistax bħala tali tagħti xi vantaġġ selettiv lill-impriża li tibbenefika minn din l-antiċipazzjoni.

(86) Fl-aħħar, fir-rigward tal-kondizzjonijiet finanzjarji tal-bonds maħruġa minn Ilva, l-awtoritajiet Taljani spjegaw li l-bonds kellhom jinħarġu bir-rata medja ta' imgħax applikata għal kontijiet f'isem il-Fondo Unico di Giustizia, pereżempju […] fis-sena 2015. Huma enfasizzaw ukoll li mhix xi ħaġa rara li impriżi f'diffikultà jew li jkunu taħt amministrazzjoni straordinarja joħorġu bonds biex ikopru l-ħtiġijiet finanzjarji tagħhom.

3.3. Miżura 2

3.3.1. Selettività

(87) Skont l-Italja, id-dispożizzjoni leġiżlattiva inkwistjoni sempliċement timplimenta prinċipju ġenerali tal-liġi li jippermetti l-istatus tal-prededuċibbiltà tal-krediti, jekk dan ikun meħtieġ biex jiġu ppreżervati l-valur ta' impriża u l-ġestjoni tal-assi tagħha. Is-sagrifiċċju impost fuq ċerti kredituri jiġi kkumpensat bil-preżervazzjoni tal-assi tal-impriża. Ebda impriża oħra ma bbenefikat minn din id-dispożizzjoni, iżda dan huwa l-każ biss għax din id-dispożizzjoni leġiżlattiva ġiet introdotta biss dan l-aħħar.

3.3.2. Ir-riżorsi tal-Istat u l-impatt fuq il-baġit tal-Istat

(88) Skont l-Italja, il-miżura 2 ma tinvolvix riżorsi tal-Istat. Id-dispożizzjoni legali inkwistjoni ma tatx lill-awtorità kompetenti “s-setgħa li jordnaw jew jinfluwenzaw l-amministrazzjoni tal-fondi” (47). F'dan il-każ, l-awtoritajiet Taljani ma kinux involuti fir-relazzjoni bejn l-istituzzjonijiet ta' finanzjament u Ilva.

(89) Barra minn hekk, il-miżura ma għandha ebda impatt negattiv fuq il-baġit tal-Istat ukoll fir-rigward tal-krediti tal-Istat viżavì Ilva.

(90) Barra mill-miżuri fiskali, il-Kummissjoni għandha turi rabta suffiċjentement diretta bejn il-vantaġġ mogħti lill-benefiċjarju u riskju ekonomiku konkret ta' piż fuq il-baġit tal-Istat (48).

(91) F'dan il-każ, ir-rabta hija ineżistenti. L-ewwel nett, l-Istat ma jirrinunzjax għal riżorsi, ikun xi jkun is-sors (taxxi, kontribuzzjonijiet jew oħrajn), li jkollhom jitħallsu minn Ilva lill-Istat. It-tieni nett, il-miżura ma tnaqqasx il-possibbiltà li l-Istat jiġbor il-krediti tiegħu u ma jiżvantaġġjax krediti tal-Istat aktar minn krediti oħra. Għall-kuntrarju, billi ssalvagwardjat l-assi ta' Ilva, il-miżura kellha effetti pożittivi fuq il-kredituri kollha, inkluż l-Istat, li se jissodisfa l-pretensjonijiet tagħhom minn dawk l-assi.

(92) Barra minn hekk, fis-sentenza Piaggio, il-Qorti qieset li l-impatt potenzjali fuq il-kredituri pubbliċi mhuwiex aspett essenzjali, iżda biss indikatur fost oħrajn, biex tiġi stabbilita l-eżistenza ta' xi vantaġġ selettiv iffinanzjat mir-riżorsi tal-Istat (49). Dik is-sentenza tobbliga wkoll lill-Kummissjoni biex tipprova li l-Istat jew l-entitajiet pubbliċi jkunu fost il-kredituri prinċipali tal-impriża li tkun f'diffikultà, li skont l-Italja hawnhekk mhuwiex il-każ. Fl-aħħar nett, l-Italja enfasizzat li l-miżura kkontestata sempliċement timplimenta fil-każ preżenti prinċipju ġenerali tal-liġi Taljana li huwa mnaqqax fl-Artikolu 111 tal-Liġi dwar il-Falliment (“Legge Fallimentare”, Regio decreto, 16 ta' Marzu 1942, Nru 267), li jinsab ukoll preżenti f'dispożizzjonijiet oħra tiegħu bħalma huwa l-Artikolu 182-quater u quinquies, li jagħti kompetenza lill-imħallfin ordinarji biex jagħtu l-privileġġ tal-prededuċibbiltà lil ċertu self, notevolment jekk dak is-self ikun indispensabbli għat-tkomplija tal-attivitajiet tal-kumpanija u jiżgura li l-kredituri jkunu moqdijin aħjar.

3.3.3. Il-vantaġġ ekonomiku

(93) L-awtoritajiet Taljani huma tal-opinjoni li l-kondizzjonijiet tas-self huma kondizzjonijiet normali tas-suq għal self mogħti b'kollateral baxx. Is-self mogħti mill-istituzzjonijiet ta' finanzjament għandu rata ta' interessi Euribor ta' 3 xhur + […] punti bażi kull sena. It-tul tas-self huwa mill-11 ta' Settembru 2014 sat-28 ta' Frar 2015. Il-kuntratt għandu l-kondizzjonijiet tas-soltu. Peress li sadanittant Ilva daħlet f'amministrazzjoni straordinarja, li matulha l-kredituri mhumiex intitolati li jinfurzaw il-pretensjonijiet tagħhom, is-self ma ġiex rimborżat fi tmiem l-iskadenza tiegħu. Matul l-amministrazzjoni straordinarja d-djun kollha jridu jiġu rimborżati skont ir-regoli applikabbli.

(94) Dwar il-kwistjoni rigward jekk l-għoti tas-self kienx sar possibbli permezz tal-għoti tal-prededuċibbiltà, l-awtoritajiet Taljani sostnew li r-rikonoxximent tan-natura prededuċibbli sseħħ biss wara li l-qorti nazzjonali kompetenti tkun ivverifikat li s-self jikkonforma mal-kondizzjonijiet kollha meħtieġa mill-Artikolu 12, paragrafu 5 tad-Digriet Amminstrattiv Nru 101/2013, wara l-proċedura tat-tlestija tal-lista tal-kredituri (accertamento del passivo). Għalhekk, fil-mument tal-għoti tas-self il-kwalifika tal-kreditu bħala prededuċibbli kienet biss ipotetika.

3.4. Miżura 3

(95) L-awtoritajiet Taljani l-ewwel innotaw li s-self garantit skont il-liġi huwa assenjat esklussivament għall-investimenti inklużi fil-Pjan Ambjentali. Għalhekk, dan huwa maħsub biex jittratta t-tħassib tal-Kummissjoni inkluż fl-Opinjoni Motivata.

3.4.1. Ir-riżorsi tal-Istat u l-vantaġġ ekonomiku

(96) Skont l-awtoritajiet Taljani, l-użu ta' riżorsi tal-Istat ma jirriżultax mill-fatt li l-garanziji tal-Istat ipoġġu r-riżorsi tal-Istat f'iskju f'każ li dawn jinxtraw. Minflok, ir-riżorsi tal-Istat jintlaqtu biss jekk it-telf potenzjali għall-Istat ma jkunx remunerat b'mod xieraq.

(97) F'dan ir-rigward, l-awtoritajiet Taljani jqisu li l-primjum tal-garanzija ta' 3,12 % huwa wieħed orjentat lejn is-suq, u dan minħabba diversi raġunijiet.

(98) L-ewwel nett, l-awtoritajiet Taljani kkommissjonaw studju espert (minn hawn 'l quddiem “l-opinjoni […]”) biex jiġi stabbilit dan il-primjum. L-opinjoni […] tiddependi fuq metodoloġija stabbilita skont il-punt 3.2(d) tal-Avviż tal-Kummissjoni dwar l-applikazzjoni tal-Artikoli 87 u 88 tat-Trattat KE għal għajnuna mill-Istat fil-forma ta' garanziji (“l-Avviż ta' Garanzija”) (50): (a) Ir-riskju tal-kreditu tal-mutwatarju ġie analizzat permezz ta' mudell li jippermetti l-assenjazzjoni ta' punteġġ tal-kreditu abbażi tal-informazzjoni disponibbli; (b) Filwaqt li tqies dak il-punteġġ tal-kreditu, saret analiżi ta' benchmarking biex tintgħażel medda raġonevoli ta' valuri tas-suq għall-primjum tal-garanzija abbażi tad-diversi metodoloġiji użati mill-prattika internazzjonali; (c) Ir-riżultati miksuba komplew jiġu kkorroborati bi kriterji ta' evalwazzjoni addizzjonali; (d) Ir-riżultat kien Euribor ta' 6 xhur + medda ta' bejn 2,5 % u 3,12 %; (e) Intgħażel l-ogħla perċentwal.

(99) It-tieni nett, il-primjum tal-garanzija u r-rata tal-imgħax tas-self imħallsa minn Ilva b'mod ġenerali jaqgħu fil-medda indikata fil-premessa 90 tad-Deċiżjoni tal-Ftuħ (jiġifieri li l-marġni għal self lil kumpanija teknikament insolventi bi klassifikazzjoni taħt is-CCC tkun bejn 400 u 1 000 punt bażi). F'dan ir-rigward, in-natura prededuċibbli tas-self garantit jeħtieġ li titqies meta jiġi vvalutat ir-riskju tal-kreditu marbut miegħu.

(100) It-tielet nett, ir-riskju li ħa l-Istat għandu jiġi vvalutat apparagun mal-objettivi ġenerali tal-profittabbiltà tal-Istat. F'dan ir-rigward, għandu jiġi enfasizzat li l-miżura kienet allokata għall-infiq meħtieġ fuq il-konformità mal-obbligi ambjentali tal-Istat Taljan li jirriżultaw mill-Opinjoni Motivata tal-Kummissjoni. Il-prinċipju ta' investitur f'ekonomija tas-suq jeħtieġ għalhekk jiġi vvalutat globalment apapragun mal-konsiderazzjonijiet rilevanti kollha għall-Istat, inkluż il-fatt li l-piż aħħari fuq ir-riżorsi tal-Istat ikun inqas jekk l-investimenti ambjentali jitwettqu bis-saħħa tal-miżura 3 (51).

(101) Fil-qosor, l-Italja temmen li: (i) il-garanzija hija remunerata skont il-kondizzjonijiet tas-suq, u (ii) ir-riskju li ħa l-Istat bħala garanti huwa ekonomikament razzjonali u koerenti mal-objettivi ġenerali tal-profittabbiltà tal-Istat.

(102) Fl-aħħar, l-Italja saħqet li mhux rari li l-istituzzjonijiet ta' kreditu diġà esposti għal kumpanija li tkun għaddejja minn proċedimenti ta' insolvenza jipprovdu finanzjament interim prededuċibbli addizzjonali għal din il-kumpanija, anke f'każi fejn tali finanzjament ma jkunx sostnut b'xi garanzija tal-Istat. Għalhekk, l-imġiba tal-banek Intesa Sanpaolo u Banco Popolare fir-rigward tal-miżura 3 mhix xi ħaġa rari. Dawn il-banek kif ukoll banek oħra diġà esposti għal Ilva kienu qed iżommu linji ta' kreditu miftuħa għall-benefiċċju ta' Ilva, minkejja n-nuqqas ta' garanziji tal-Istat fuq dawn il-linji ta' kreditu.

3.5. Miżura 4

(103) L-awtoritajiet Taljani enfasizzaw li d-dispożizzjoni legali fl-Artikolu 3, paragrafu 5 tad-Digriet Amministrattiv Nru 1/2015 ma imponietx fuq l-impriżi xi obbligu biex ifittxu ftehim iżda kienet biss proċedurali, u b'hekk ippermettiet li l-Kummissarji Straordinarji ta' Ilva jużaw il-fondi mis-saldu fil-kuntest tal-proċedura tal-amministrazzjoni straordinarja. Is-saldu ġie konkluż b'mod ħieles u volontarju minn Ilva u Fintecna.

3.5.1. Il-prinċipju tal-operatur fl-ekonomija tas-suq

(104) L-awtoritajiet Taljani saħqu li fil-fehma tagħhom Fintecna, li hija korporazzjoni tal-Istat, ġeneralment topera bħal kull operatur ieħor f'ekonomija tas-suq (52). Dan kien ikkonfermat mid-Deċiżjoni tal-Ftuħ infisha li, skont l-awtoritajiet Taljani, tiddikjara li l-klawsola tal-kuntratt tal-1996 kienet impenn li bejjiegħ privat kien ikun wettaq u li l-ammont imħallas minn Fintecna kien koerenti ma' deċiżjoni razzjonali meħuda minn investitur privat (53).

(105) Madankollu, id-Deċiżjoni tal-Ftuħ dehret tiddubita jekk operatur privat kienx jistenna fażi aktar avvanzata tar-ristrutturar ta' Ilva qabel ma jissodisfa l-obbligu tiegħu. L-awtoritajiet Taljani huma tal-opinjoni li t-tranżazzjoni tirrappreżenta s-sempliċi twettiq ta' obbligu kuntrattwali għal danni ambjentali. Għalhekk, il-piż finanzjarju għal Fintecna ma jagħtix xi vantaġġ partikolari lill-impriżi involuti, kif iddefinit mis-sentenzi tal-Qorti fi Sloman Neptun (54) u Ecotrade (55).

(106) L-awtoritajiet Taljani jfakkru fil-proċedura preliminari bir-reqqa, inklużi l-opinjonijiet u r-rapporti tal-esperti, segwita minn Fintecna qabel ma ħadet id-deċiżjoni finali fl-4 ta' Marzu 2015 li tasal għal ftehim. Permezz tal-ftehim, Fintecna temmet kull responsabbiltà legali li setgħet ikkawżat spejjeż saħansitra ogħla għal danni futuri. L-imġiba alternattiva msemmija fil-premessa 96 tad-Deċiżjoni tal-Ftuħ (jiġifieri n-nonpagament jew l-pagament inqas immedjat fil-perspettiva tat-tibdil fil-ġestjoni ta' Ilva) kienet tkun tirrappreżenta attitudni opportunistika u riskjuża li ma kinitx tkun kompatibbli ma' dik ta' operatur f'ekonomija tas-suq kif iddefinit mill-Qorti (56).

3.6. Miżura 5

3.6.1. Il-vantaġġ ekonomiku selettiv

(107) L-awtoritajiet Taljani huma tal-opinjoni li l-kondizzjonijiet tas-self huma l-kondizzjonijiet normali tas-suq. Is-self mogħti mill-Istat iġorr interess bir-rata annwali ta' Euribor ta' 6 xhur + 300 punt bażi. Ġurnata tax-xogħol qabel l-għoti tas-self, l-Euribor ta' 6 xhur kien – 0,04 %. Għalhekk, ir-rata tal-imgħax ġiet iffissata għal 2,96 %.

(108) L-Italja ssostni li din ir-rata hija konformi mal-opinjoni […] mħejjija għall-iskop tal-għoti tal-miżura 3 (ara l-premessa 98). L-opinjoni […] tindika li rata ta' imgħax fil-medda ta' bejn 2,50 % u 3,12 % tkun konformi mas-suq. Fin-nuqqas ta' bidliet sinifikanti fis-sitwazzjoni ta' Ilva bejn l-għoti tal-miżura 3 u l-għoti tal-miżura 5 (April 2015 vs Diċembru 2015), l-awtoritajiet Taljani jqisu li l-opinjoni […] tista' tintuża biex tiġi vvalutata l-miżura 5.

(109) Barra minn hekk, l-Italja tenfasizza li s-self huwa prededuċibbli — fatt addizzjonali importanti li l-Kummissjoni jeħtieġ li tqis meta tevalwa r-riskju tal-kreditu marbut miegħu.

(110) Barra minn hekk, l-Italja ssostni li l-miżura 5 sservi l-fini li tiffaċilita l-proċess tal-bejgħ ta' Ilva u fil-frattemp tiggarantixxi l-operazzjonijiet b'mod kompatibbli mar-rekwiżiti tal-protezzjoni tal-ambjent, tas-saħħa u tal-impjieg.

(111) Fl-aħħar nett, l-Italja tfakkar li fid-9 ta' Ġunju 2016, id-Digriet Amministrattiv Nru 98/2016 emenda l-obbligu tar-rimborż tas-self billi ttrasferih mill-akkwirent tal-assi ta' Ilva lejn Ilva nifisha. Barra minn hekk, minħabba bidliet fil-proċess tal-bejgħ u biex jiġi evitat il-posponiment tad-data finali tal-ħlas tas-self lil hinn mill-iżvestiment finali tal-assi ta' Ilva, l-Artikolu 1(1)(a) tad-Digriet Amministrattiv Nru 243/2016 bidel id-data tal-ħlas lura tas-self għal 60 jum wara l-iżvestiment finali tal-assi ta' Ilva, u b'hekk ħariġha mill-obbligi tad-digriet li jiddikjara l-waqfien tal-attività ta' Ilva.

4. KUMMENTI MINN PARTIJIET INTERESSATI

4.1. Kummenti minn Ilva

(112) Ilva infurmat lill-Kummissjoni li hija taqbel kompletament mar-rimarki ppreżentati mill-awtoritajiet Taljani, li huma miġbura fil-qosor fit-Taqsima 3 ta' din id-Deċiżjoni.

4.2. Kummenti minn Peacelink

(113) Peacelink hija organizzazzjoni Taljana mhux governattiva li tfittex li tipprovdi liċ-ċittadini informazzjoni trasparenti dwar diversi suġġetti, bħal konflitti militari jew ambjentali.

(114) Peacelink tqis li d-dubji li esprimiet il-Kummissjoni fid-Deċiżjoni tal-Ftuħ tagħha huma kompletament iġġustifikati. Fir-rigward tal-miżura 1, din issostni li l-ħlas antiċipat ta' ammonti maqbuda ġudizzjarjament iwassal biex l-Istat ikollu jerfa' r-riskju tal-eżitu tal-proċedura ġudizzjarja. Ebda operatur privat ma jaċċetta li jġorr riskju bħal dan. Fir-rigward tal-miżura 2, Peacelink hija tal-fehma li ebda operatur tas-suq ma kien jagħti self lil Ilva mingħajr l-intervent mill-Istat. Barra minn hekk, dan l-intervent jinvolvi riskju fuq ir-riżorsi tal-Istat peress li jaffettwa l-ordni tal-ħlas lura ta' krediti pubbliċi. Fir-rigward tal-miżura 3, Peacelink temmen li ebda kreditur tas-suq ma kien jagħti self skont it-termini li ġew offruti lil Ilva. U fir-rigward tal-miżura 4, Peacelink tqis li hemm għajnuna mill-Istat minħabba li Fintecna aċċettat biss li ssalda l-pretensjoni tagħha minħabba d-dispożizzjonijiet stipulati fid-Digriet Amministrattiv Nru 1/2015. Barra minn hekk, il-fatt li Fintecna hija proprjetà pubblika jixħet dubju fuq il-kapaċità tagħha li taġixxi bħal operatur privat.

(115) Peacelink talbet ukoll lill-Kummissjoni biex testendi l-ambitu tal-investigazzjoni fil-fond tagħha għas-sostenn pubbliku mogħti mid-Digriet Amministrattiv Nru 191/2015 fil-forma ta' self ta' EUR 300 miljun u ieħor ta' EUR 800 miljun.

(116) Fl-aħħar nett, Peacelink ressqet rimarki dwar aspetti ambjentali ta' Ilva li mhumiex rilevanti għall-proċedura attwali ta' għajnuna mill-Istat.

4.3. Kummenti minn WV Stahl

(117) WV Stahl hija l-assoċjazzjoni tal-kummerċ tal-industrija tal-azzar fil-Ġermanja. Din hija bbażata f'Düsseldorf.

(118) WV Stahl taqbel mad-dubji mistqarra mill-Kummissjoni fid-Deċiżjoni tal-Ftuħ tagħha. Fir-rigward tal-miżura 1, WV Stahl tqis li l-ħlas avvanzat ta' ammonti maqbuda ġudizzjarjament jagħti vantaġġ ekonomiku lil Ilva. Fir-rigward tal-miżura 2, hija tqis li l-prededuċibbiltà taħdem bħala forma ta' garanzija u għalhekk hija mezz li jwassal għal għajnuna illegali. Fil-fehma tagħha, il-preżenza ta' għajnuna mill-Istat fil-miżura 3 hija evidenti. Fir-rigward tal-miżura 4, WV Stahl tispjega li operatur f'ekonomija tas-suq ma kienx jaċċetta ftehim bħal dan.

(119) WV Stahl wissiet lill-Kummissjoni dwar l-għoti potenzjali ta' sostenn addizzjonali mill-Istat fil-forma ta' żewġ selfiet, b'valur ta' EUR 300 miljun u EUR 800 miljun rispettivament. Hija talbet lill-Kummissjoni biex tiżgura li ebda sostenn pubbliku ma jingħata lil Ilva. B'mod partikolari, kull nefqa tal-Istat fuq miżuri li jkunu meħtieġa b'mod urġenti biex jiġi affrontat it-tniġġis eżistenti u biex tiġi garantita s-saħħa pubblika f'Taranto, għandha tibqa' konformi mal-prinċipju ta' “min iniġġes iħallas” u ma għandhiex tkun pretest għall-aġġornament tal-impjanti tal-azzar ta' Ilva.

(120) Fl-aħħar nett, WV Stahl talbet lill-Kummissjoni biex tiżgura l-irkupru rapidu ta' kwalunkwe għajnuna li tista' tinstab inkompatibbli wara investigazzjoni fil-fond. Fir-rigward tal-għajnuna mill-Istat fil-forma ta' self, l-ammont tal-għajnuna jeħtieġ li jiġi kkalkulat abbażi tad-differenza bejn ir-rata tal-imgħax imposta mill-Istat u dik li titqies bħala rata tas-suq fiż-żmien tal-għoti tal-għajnuna.

4.4. Kummenti minn Riva Fire SpA

(121) Riva Fire SpA (“Riva Fire”) kienet fil-kontroll ta' Ilva mill-1995, meta akkwistat il-kumpanija minn IRI, sal-4 ta' Ġunju 2013, meta l-ġestjoni tal-impjanti tal-azzar ta' Ilva ġiet trasferita lill-Kummissarju maħtur mill-Gvern skont id-Digriet Amministrattiv Nru 61/2013.

(122) Ir-rimarki ta' Riva Fire għandhom l-għan li jiċċaraw dik li Riva Fire tqis bħala l-verżjoni vera tal-istorja tal-kumpanija sal-punt li din tal-aħħar daħlet fi proċedimenti ta' insolvenza skont id-Digriet Amministrattiv Nru 1/2015. B'mod partikolari, Riva Fire issostni li twarrbet b'mod mhux xieraq mill-ġestjoni ta' Ilva permezz ta' sensiela ta' miżuri maħruġa mill-ġudikatura Taljana u mill-poteri eżekuttivi, mingħajr ma setgħet tiddefendi l-fehmiet tagħha fi proċedura kontradittorja xierqa li tiżgura d-drittijiet ta' difiża tagħha.

(123) Riva Fire ma kkummentax b'mod speċifiku dwar xi waħda mill-miżuri, li huma l-għan tad-Deċiżjonijiet tal-Ftuħ jew tal-Estensjoni.

(124) Madankollu, din tisħaq fuq dak li tara kontradittorju fil-preżentazzjoni tal-fatti mill-awtoritajiet Taljani. Skond Riva Fire, minn naħa, l-awtoritajiet Taljani sostnew fil-kuntest tal-investigazzjoni tal-għajnuna mill-Istat tal-Kummissjoni li r-riżorsi pubbliċi mogħtija lil Ilva ma kinux jikkostitwixxu għajnuna mill-Istat minħabba l-fatt li kellhom jintużaw għal rimedju ambjentali, filwaqt li min-naħa l-oħra huma sostnew ukoll fil-kuntest tal-proċedura ta' ksur ambjentali tal-Kummissjoni li ma kien hemm ebda riskju ambjentali jew riskju relatat mas-saħħa marbut mal-faċilità ta' Ilva f'Taranto.

4.5. Kummenti mill-Italja dwar il-kummenti tal-partijiet interessati

(125) Il-Kummissjoni għaddiet ir-rimarki ta' Riva Fire, Peacelink, WV Stahl u Ilva lill-awtoritajiet Taljani.

(126) L-awtoritajiet Taljani jqisu li dawn ir-rimarki huma ġeneriċi fil-formulazzjoni tagħhom jew irrilevanti għall-proċedura preżenti. Skont il-fehma tagħhom, l-argumenti ġeneriċi li jinsabu f'dan is-sett ta' rimarki diġà ġew indirizzati mill-kummenti mressqa mill-awtoritajiet Taljani b'risposta għad-Deċiżjonijiet tal-Ftuħ u tal-Estensjoni.

(127) Barra minn hekk, l-awtoritajiet Taljani jqisu li l-pożizzjoni ta' Riva Fire rigward il-kontradizzjoni apparenti deskritta fil-premessa 124 hija bla bażi. L-awtoritajiet Taljani rrikonoxxew b'mod inekwivoku l-emerġenza sanitarja u ambjentali fiż-żona ta' Taranto. Il-kwota magħżula minn Riva Fire rigward l-allegat nuqqas ta' riskji ambjentali u ta' riskji relatati mas-saħħa f'Taranto kieku kienet tittieħed barra mill-kuntest tagħha u f'ebda każ ma kienet tkun tirrifletti l-pożizzjoni uffiċjali tal-awtoritajiet Taljani.

5. IL-VALUTAZZJONI TAL-GĦAJNUNA

5.1. Rigward l-allegata kontradizzjoni bejn il-proċeduri ta' għajnuna mill-Istat u l-proċedimenti għal ksur tal-leġiżlazzjoni ambjentali tal-Unjoni

(128) B'mod ġenerali, l-awtoritajiet Taljani jsostnu li d-diversi interventi tal-Istat favur Ilva primarjament kellhom l-għan li jindirizzaw it-tħassib mistqarr mill-Kummissjoni fl-Opinjoni Motivata tagħha. Riva Fire, fir-rimarki tagħhom dwar id-deċiżjoni tal-ftuħ, tinnota kontradizzjoni fl-allegazzjonijiet tal-awtoritajiet Taljani fil-proċedura ta' ksur u ta' għajnuna mill-Istat (ara l-premessa 124 u l-kontroargument tal-Italja fil-premessa 127). Skont l-Italja, il-Kummissjoni tkun qed tikkontradixxi lilha nfisha meta, minn naħa, tirrikjedi mill-Italja l-implimentazzjoni rapida tax-xogħlijiet meħtieġa biex l-impjant ta' Taranto jsir konformi mar-regoli ambjentali applikabbli u mbagħad, min-naħa l-oħra, iżżomm lill-awtoritajiet milli jiffinanzjaw dawk ix-xogħlijiet.

(129) Il-Kummissjoni tiċħad dan l-argument. Bħala kwistjoni ta' prinċipju, il-waqfien mill-ksur ta' sett ta' regoli partikolari ma jiġġustifikax il-ksur ta' sett ieħor ta' regoli. F'dan il-każ, l-infurzar tal-konformità mar-regoli ambjentali tal-Unjoni applikabbli ma għandux isir bi ksur tar-regoli tal-Unjoni dwar l-għajnuna mill-Istat billi jingħata sostenn pubbliku li mhux disponibbli għall-kompetituri ta' Ilva, li min-naħa tagħhom ukoll għandhom jikkonformaw mar-regoli ambjentali tal-Unjoni mingħajr ma jibbenefikaw minn sostenn illegali simili tal-Istat.

(130) Imbagħad, l-awtoritajiet Taljani jargumentaw li l-miżuri ta' sostenn pubbliku allokati għall-implimentazzjoni tal-Pjan Ambjentali jaqgħu barra mill-kamp ta' applikazzjoni tal-Artikolu 107(1) tat-TFUE peress li dawn huma maħsuba biex jirrimedjaw danni ambjentali sakemm jiġi identifikat l-inkwinatur, f'konformità mad-Direttiva 2004/35/KE u mal-Artikolu 250 tal-Kodiċi Ambjentali Taljan, kif ukoll mal-premessa 114 u 115 tad-Deċiżjoni tal-Ftuħ tal-Kummissjoni.

(131) Il-Kummissjoni tqis li r-raġunament żviluppat mill-awtoritajiet Taljani huwa żbaljat minħabba r-raġunijiet li ġejjin.

(132) Bħala rimarka preliminari, il-Kummissjoni tfakkar li kienu biss il-miżuri 1 u 3 li ġew assenjati mil-liġi għall-implimentazzjoni tal-Pjan Ambjentali.

(133) L-iktar importanti, huwa l-effett tal-miżura fuq l-impriża biss li jitqies rilevanti, u mhux il-kawża jew l-objettiv tal-intervent mill-Istat (57). Ġaladarba l-effett tal-miżura fuq l-impriża biss huwa importanti, kwalunkwe għan ambjentali jew għan ieħor li jsejjes il-miżura bħala tali huwa irrilevanti. Huwa wkoll irrilevanti jekk il-vantaġġ ikunx obbligatorju għall-impriża minħabba li din ma tkunx tista' tevitah jew tirrifjutah (58).

(134) Għalhekk, l-interventi pubbliċi mwettqa skont l-Artikolu 6(3) tad-Direttiva 2004/35/KE ma jaqgħux barra mill-kamp ta' applikazzjoni tal-Artikolu 107(1) tat-TFUE. L-Artikolu 107(1) tat-TFUE japplika bl-istess mod għaż-żewġ xenarji differenti: (i) meta l-inkwinatur ma jkunx għadu ġie identifikat u (ii) meta l-inkwinatur ikun ġie identifikat iżda jonqos milli jieħu l-azzjonijiet ta' rimedju meħtieġa. Fiż-żewġ xenarji, l-azzjonijiet ta' tindif meħudin mill-Istat isiru għajnuna mill-Istat jekk l-Istat itaffi l-piż li normalment jinġarr minn benefiċjarju bħal Ilva u ma jippruvax jitlob lura mingħand l-inkwinatur identifikat ir-riżorsi li jkun uża għat-tindif.

(135) F'dan il-każ id-Deċiżjoni tal-Ftuħ tippermetti biss kopertura temporanja mill-Istat ta' miżuri ta' tindif urġenti, u dan biss sal-mument li jiġi identifikat l-inkwinatur u bil-kondizzjoni li l-Italja titlob lura l-ispejjeż mingħand l-inkwinatur (59). Id-Deċiżjoni tal-Ftuħ għalhekk ma tagħti ebda permess assolut u inkondizzjonat biex jintużaw fondi tal-Istat sabiex jiġu implimentati r-rekwiżiti mqajma fl-Opinjoni Motivata u/jew fil-Pjan Ambjentali ta' Ilva.

(136) F'dan ir-rigward, pereżempju, il-Kummissjoni tinnota li l-Pjan Ambjentali li tirreferi għalih l-Italja jinkludi sensiela ta' miżuri li ma jistgħux jiġu kklassifikati bħala “miżuri ta' tindif urġenti” iżda pjuttost bħala titjib maħsub biex jaġġorna l-prestazzjoni ta' Ilva f'konformità mal-istandards ambjentali applikabbli għall-produzzjoni tal-azzar, kif stabbilit fil-permess ambjentali ta' Ilva.

(137) L-aktar importanti, ġaladarba huma biss l-effetti tal-miżuri tal-Istat li huma importanti (u mhux il-kawżi jew l-objettivi tagħhom), ma jistax jiġi dedott li miżuri li bħala tali jikkostitwixxu għajnuna mill-Istat ma jibqgħux jitqiesu bħala għajnuna sempliċiment għaliex jintużaw għall-Pjan Ambjentali ta' Ilva. Id-Deċiżjoni tal-Ftuħ ma tippermettix (u ma setgħet qatt tippermetti) dan.

(138) Bħala konklużjoni, l-Italja ma tistax tistrieħ fuq ir-rekwiżiti mressqa fl-Opinjoni Motivata u fuq id-diċitura tal-premessa 114 u 115 tad-Deċiżjoni tal-Ftuħ tal-Kummissjoni biex tikkwalifika l-finanzjament mill-Istat tal-operazzjonijiet attwali ta' Ilva kif ukoll l- ispejjeż ambjentali bħala miżuri li ma jikkostitwixxux għajnuna.

5.2. L-eżistenza tal-għajnuna

(139) Skont l-Artikolu 107(1) tat-TFUE, “kull għajnuna, ta' kwalunkwe forma, mogħtija minn Stat Membru jew permezz ta' riżorsi tal-Istat, li twassal għal distorsjoni jew theddida ta' distorsjoni għall-kompetizzjoni billi tiffavorixxi ċerti impriżi jew ċerti produtturi għandha, safejn tolqot il-kummerċ bejn l-Istati Membri, tkun inkompatibbli mas-suq intern.”

(140) Il-kriterji stabbiliti fl-Artikolu 107(1) tat-TFUE huma kumulattivi. Għalhekk, sabiex jiġi determinat jekk il-miżura inkwistjoni tikkostitwixxix għajnuna skont it-tifsira tal-Artikolu 107(1) tat-TFUE, għandhom jiġu ssodisfati l-kondizzjonijiet kollha li ġejjin: (a) il-benefiċjarju jkun impriża skont it-tifsira tal-Artikolu 107(1) tat-TFUE, li jimplika li huwa jinvolvi ruħu f'attività ekonomika; (b) il-miżura tkun iffinanzjata minn riżorsi tal-Istat u tkun imputabbli lill-Istat; (c) il-miżura tagħti vantaġġ ekonomiku; (d) dan il-vantaġġ ikun selettiv; (e) il-miżura tfixkel jew thedded li tfixkel il-kompetizzjoni u tista' taffettwa l-kummerċ bejn l-Istati Membri.

(141) Fir-rigward tal-issodisfar tal-kondizzjoni li l-benefiċjarju għandu jkun impriża skont it-tifsira tal-Artikolu 107(1) tat-TFUE, il-Qorti tal-Ġustizzja b'mod konsistenti ddefinixxiet impriżi bħala entitajiet involuti f'attività ekonomika, irrispettivament mill-istatus legali tagħhom u mill-mod li dawn jiġu ffinanzjati (60) filwaqt li kwalunkwe attività li tikkonsisti fl-offerta ta' prodotti u ta' servizzi f'suq hija attività ekonomika (61). Il-Kummissjoni tinnota li Ilva tipproduċi u tbiegħ l-azzar fis-suq tal-Unjoni u barra minnu, u li dan jikkwalifika bħala attività ekonomika. Għaldaqstant il-Kummissjoni tikkonkludi li Ilva, irrispettivament mis-sjieda jew mill-istatus li għandha taħt l-amministrazzjoni straordinarja skont il-liġi Taljana, hija impriża skont it-tifsira tal-Artikolu 107(1) tat-TFUE.

(142) Il-Kummissjoni għandha tanalizza jekk il-miżuri jfixklux jew jheddux li jfixklu l-kompetizzjoni u jekk jistax ikollhom effett fuq il-kummerċ bejn l-Istati Membri. Hemm is-suppożizzjoni li meta l-għajnuna mogħtija minn Stat Membru ssaħħaħ il-pożizzjoni ta' impriża meta mqabbla ma' impriżi oħrajn li jikkompetu fil-kummerċ intra-Unjoni, dawn tal-aħħar għandhom jitqiesu bħala affettwati minn dik l-għajnuna (62). Skont din huwa biżżejjed li l-benefiċjarju tal-għajnuna jikkompeti ma' impriżi oħrajn fi swieq miftuħa għall-kompetizzjoni (63). Is-swieq tal-azzar tal-karbonju li topera fihom Ilva huma soġġetti għal kompetizzjoni u kummerċ intra-Unjoni intensi (64) u Ilva tbigħ il-prodotti tagħha fl-Italja u fi Stati Membri oħra. B'riżultat ta' dan, il-miżuri kollha taħt valutazzjoni jfixklu jew jheddu li jfixklu l-kompetizzjoni u jistgħu jaffettwaw il-kummerċ bejn l-Istati Membri.

(143) Għall-kriterji l-oħra stabbiliti fl-Artikolu 107(1) tat-TFUE u elenkati hawn fuq fil-premessa 140, punti (b), (c) u (d), il-Kummissjoni se tipproċedi b'valutazzjoni separata għal kull miżura.

5.2.1. Miżura 1

(144) Kif spjegat fil-premessa 21, fl-24 ta' Mejju 2017 il-familja Riva u Ilva laħqu ftehim ta' soluzzjoni, li permezz tiegħu ġiet riżolta t-tilwima li kienet għaddejja bejn l-amministrazzjoni straordinarja ta' Ilva u l-membri tal-familja Riva.

(145) Il-ftehim ta' soluzzjoni huwa purament ftehim bejn partijiet privati, jiġifieri ċerti membri tal-familja Riva li jaġixxu fil-kapaċità tagħhom bħala azzjonisti ta' Ilva u l-ġestjoni attwali ta' Ilva li tinsab taħt amministrazzjoni straordinarja. […]. Ilva mhix parti f'dawk il-proċessi kriminali. L-ammonti li għandhom jiġu ttrasferiti lil Ilva skont il-ftehim ta' soluzzjoni jinkludu: (i) l-assi Riva miżmuma mill-familja Riva fil-kontijiet bankarji barranin tagħhom, li għandhom isiru definittivament disponibbli għal Ilva fil-forma legali prevista fl-Artikolu 3, paragrafu 1 tad-Digriet Amministrattiv Nru 1/2015, jiġifieri fil-forma ta' bonds li għandhom jiġu sottoskritti mill-Fondo Unico di Giustizia, mingħajr ma l-bonds ikollhom jiġu rritornati lill-membri tal-familja Riva anke fil-każ tal-liberazzjoni tagħhom; u (ii) ammont ieħor ta' EUR 145 miljun.

(146) Meta mqabbel mas-sitwazzjoni fiż-żmien tad-Deċiżjoni tal-Ftuħ, dan il-ftehim ta' soluzzjoni jikkostitwixxi fatt ġdid li għandu jitqies fil-valutazzjoni finali tal-miżura 1 mill-Kummissjoni, b'mod partikolari fir-rigward tal-vantaġġ possibbli mogħti lil Ilva u tal-imputabbiltà tal-miżura lill-Istat.

(147) F'dan ir-rigward, mhuwiex qed jiġi kkontestat li l-intenzjoni li l-assi Riva jiġu ttrasferiti lil Ilva qabel tmiem il-proċessi kriminali kienet oriġinarjament dik tal-awtoritajiet Taljani, kif spjegat fid-Deċiżjoni tal-Ftuħ. Madankollu huwa fatt li, minkejja d-dispożizzjonijiet tad-Digriet Amministrattiv Nru 1/2015 u d-Decreto di Trasferimento sussegwenti, it-trasferiment tal-assi Riva baqa' ma seħħx kaġun tal-oppożizzjoni soda tal-qorti Żvizzera biex teżegwixxi din l-ordni mingħajr il-kunsens minn qabel tas-sidien putattivi tal-assi — il-membri tal-familja Riva. Is-sitwazzjoni setgħet tiżblokka ruħha biss meta l-membri tal-familja Riva ddeċidew huma stess, permezz ta' ftehim ta' soluzzjoni purament privat li jittrasferixxu l-assi li kellhom taħt il-kontroll tagħhom lil Ilva (65). Huwa wkoll fatt li l-ambitu tal-ftehim ta' soluzzjoni ma jaqbilx perfettament mal-formulazzjoni kollha mfassla mill-awtoritajiet Taljani fid-Digriet Amministrattiv Nru 1/2015: l-ewwel, l-ammonti ttrasferiti lil Ilva huma filfatt ogħla minn dak ipprovdut f'dan id-Digriet Amministrattiv u, it-tieni, hemm kontropartijiet importanti mogħtija lill-familja Riva bi skambju għat-trasferiment tal-ammonti.

(148) L-eżistenza ta' dan il-ftehim ta' soluzzjoni privat u l-fatt li s-sitwazzjoni żblokkat ruħha biss wara li ntlaħaq dan il-ftehim, jikkostitwixxu evidenza li d-deċiżjoni li l-assi Riva jiġu ttrasferiti lil Ilva eventwalment kienet (i) parti minn ftehim usa' li kien qed jirrikonċilja l-interessi privati tal-familja Riva u ta' Ilva, u (ii) f'idejn il-familja Riva u Ilva (mhux f'idejn l-Istat). Dan irid jitqies biex jiġi ddeterminat jekk id-dubji inizjali tal-Kummissjoni dwar jekk it-tranżazzjoni tagħtix vantaġġ ekonomiku lil Ilva u dwar jekk hix imputabbli lill-Istat għandhomx jibqgħu hemm.

(149) Fir-rigward tal-imputabbiltà lill-Istat tat-trasferiment tal-assi tal-familja Riva lill-Ilva, il-Kummissjoni tinnota li dan it-trasferiment twettaq bħala parti minn ftehim usa' li ġie deċiż mill-familja Riva u Ilva. Għal darb'oħra, mhuwiex qiegħed jiġi kkontestat li l-intenzjoni inizjali li jiġu ttrasferiti assi mill-familja Riva lejn Ilva qabel tmiem il-proċessi kriminali kienet dik tal-awtoritajiet Taljani. Madankollu, id-deċiżjoni finali ttieħdet mill-familja Riva permezz tal-ftehim ta' soluzzjoni, li fl-implimentazzjoni tiegħu ittra li nbagħtet mill-familja Riva biex tagħti struzzjonijiet lill-banek barranin biex jirrilaxxaw il-fondi effettivament ippermettiet it-twettiq tat-trasferiment lil Ilva. Għaldaqstant, il-bażi tat-trasferiment tal-assi Riva lil Ilva hija l-ftehim privat ta' soluzzjoni li ntlaħaq bejn il-familja Riva u Ilva, li mhux imputabbli lill-Istat.

(150) Barra minn hekk il-Kummissjoni tosserva, fir-rigward tal-eżistenza ta' vantaġġ ekonomiku, li fil-ftehim ta' soluzzjoni mal-familja Riva ma jidhirx li Ilva rċeviet xi benefiċċju li ma kienx ikun possibbli li tirċievi f'kondizzjonijiet normali tas-suq. Il-familja Riva kellha inċentiv biex tidħol f'negozjati ta' soluzzjoni minħabba li din kienet esposta għar-riskju li jkollha tħallas sa EUR […] lil Ilva fi pretensjonijiet ta' danni bis-suppożizzjoni li l-pretensjonijiet kollha ta' Ilva kienu filfatt se jintlaqgħu mill-imħallef nazzjonali. Min-naħa tagħha, Ilva kellha ħtieġa ta' likwidità pjuttost urġenti biex tiffinanzja l-operazzjonijiet attwali kif ukoll il-miżuri tat-tindif iddefiniti fil-Pjan Ambjentali. Ilva għalhekk qablet li tirrinunzja għal kwalunkwe pretensjoni futura (potenzjalment b'valur li jlaħħaq EUR […]) bi skambju għat-trasferiment immedjat ta' madwar EUR 1,2 biljun, li parti minnhom huma l-assi Riva fil-mira tad-Digriet Amministrattiv Nru 1/2015. Din l-imġiba tirrifletti l-fatt li l-operaturi prudenti li jridu jevitaw it-telf jistgħu jippreferu jsolvu tilwima li tkun ilha tkaxkar b'mod amikevoli aktar milli jirrikorru għal imħallef jew arbitru. F'dan l-isfond, xejn ma jindika li l-ftehim ta' soluzzjoni milħuq minn Ilva u l-familja Riva ma ġiex deċiż fl-interessi reċiproċi taż-żewġ partijiet privati. Għalhekk, ġaladarba l-ftehim kollu ta' soluzzjoni sar taħt kondizzjonijiet normali tas-suq bejn Ilva u l-azzjonisti tagħha u għaldaqstant ma jagħti ebda vantaġġ ekonomiku lil Ilva, it-trasferiment tal-assi Riva li jagħmel parti minn din il-ftehim ġenerali lanqas ma jagħti xi vantaġġ ekonomiku lil Ilva.

(151) Fid-dawl ta' dak li ntqal hawn fuq, il-Kummissjoni tqis li t-trasferiment tal-assi Riva lil Ilva fil-forma legali prevista mid-Digriet Amministrattiv Nru 1/2015 la jagħti vantaġġ ekonomiku lil Ilva u lanqas ma huwa imputabbli lill-Istat Taljan.

5.2.1.1. Konklużjoni dwar il-miżura 1

(152) Abbażi tal-fatti msemmija hawn fuq, il-Kummissjoni tikkonkludi li l-miżura implimentata mhijiex imputabbli lill-Istat. Peress li l-kriterji stabbiliti fl-Artikolu 107(1) tat-TFUE huma kumulattivi, il-Kummissjoni tikkonkludi li l-miżura 1 ma tikkostitwix għajnuna mill-Istat.

5.2.2. Miżura 2

5.2.2.1. Il-vantaġġ ekonomiku li jirriżulta minn riżorsi tal-Istat

(153) Sabiex tivvaluta jekk il-miżura 2 tagħtix vantaġġ ekonomiku lil Ilva, il-Kummissjoni l-ewwel analizzat l-argumenti tal-Italja ppreżentati fil-premessa 87 dwar il-karattru regolatorju ta' din il-miżura. Skont l-Italja, id-dispożizzjoni leġiżlattiva inkwistjoni sempliċement timplimenta prinċipju ġenerali tal-liġi li jippermetti l-istatus tal-prededuċibbiltà tal-krediti, jekk dan ikun meħtieġ biex jiġu ppreżervati l-valur ta' impriża u l-ġestjoni tal-assi tagħha.

(154) Bl-adozzjoni tal-miżura 2, l-Italja poġġiet lill-kumpaniji kważi insolventi bħal Ilva, li huma ta' interess strateġiku nazzjonali, taħt is-sistema tal-prededuċibbiltà, li hija karatteristika komuni tal-proċedimenti ta' insolvenza. Din hija karatteristika essenzjali tal-qafas legali ġenerali dwar l-insolvenza applikabbli għall-impriżi kollha li joperaw fl-Italja u li jkunu soġġetti għal insolvenza jew qrib l-insolvenza (“Legge Fallimentare” stipulata fir-Regio decreto, 16 ta' Marzu 1942, Nru 267 (ara l-premessa 92).

(155) Il-Kummissjoni tqis li, ġaladarba l-Italja aġixxiet bħala awtorità regolatorja pubblika aktar milli bħala investitur, ma hemm ebda raġuni biex isir it-test tal-operatur f'ekonomija tas-suq għall-miżura 2 (66). Fi kliem ieħor, bl-adozzjoni tal-miżura 2, l-Italja aġixxiet fit-tħaddim tas-setgħat regolatorji tal-Istat tagħha biex tippreżerva l-valur tal-assi tal-impriżi li jkunu qed jaffaċċjaw ir-riskju ta' insolvenza u mhux bħala operatur tas-suq. Tabilħaqq, permezz tal-miżura 2, l-Italja ddeterminat mill-ġdid b'mod unilaterali l-prijorità tal-kredituri ta' Ilva, li mhix azzjoni komparabbli ma' azzjonijiet li jistgħu jwettqu persuni privati. L-Istat biss għandu s-setgħa li jissubordina l-pretensjonijiet kollha eżistenti (inkluż id-dejn superjuri) taħt oħrajn ġodda, u tali poter mhux disponibbli għal kredituri privati jew għall-persuni privati inġenerali. Għalhekk, it-test tal-operatur f'ekonomija tas-suq mhuwiex applikabbli għall-miżura 2.

(156) Għaldaqstant isegwi, mill-inapplikabbiltà tat-test tal-operatur f'ekonomija tas-suq, li l-kriterju deċiżiv għall-eżistenza ta' xi vantaġġ fil-miżura 2 mhuwiex jekk l-Istat jimmassimizzax ir-ritorn jew jimminimizzax it-telf ta' riżorsi tal-Istat li jirriżultaw mill-miżura. Madankollu, il-Kummissjoni għadha trid tevalwa jekk il-miżura 2 tinvolvix xi forma oħra ta' vantaġġ li ġejja mir-riżorsi tal-Istat.

(157) Fiċ-ċirkostanzi msemmija hawn fuq, il-possibbiltà aktarx iżgħar li l-Istat jirkupra djun dovuti lil xi entitajiet pubbliċi wara li dejn ġdid jingħata l-istatus tal-prededuċibbiltà hija sempliċement effett sekondarju tal-miżura regolatorja inkwistjoni. Il-fini u l-effett prinċipali tal-emenda tal-liġi inkwistjoni ma kienx li jinħafer id-dejn ta' Ilva dovut lill-Istat biex b'hekk jingħata vantaġġ lil Ilva. Barra minn hekk, kif innotaw l-awtoritajiet Taljani, l-istatus tal-prededuċibbiltà tal-krediti jista' jingħata wkoll skont il-liġi ġenerali dwar l-insolvenza (premessa 92), u hemm evidenza empirika dwar żieda fl-użu fl-Italja fir-rigward ta' krediti li jingħataw lil kumpaniji f'sitwazzjonijiet ta' insolvenza li jikkonkludu ftehimiet ta' kompożizzjoni ssorveljati mill-Qorti, wara li mill-2010 ġew introdotti ċerti riformi li estendew progressivament il-kamp ta' applikazzjoni tal-krediti prededuċibbli (67). Kif ikkonfermat il-Qorti, effett negattiv indirett fuq l-introjtu tal-Istat li joriġina minn miżuri regolatorji ma jikkostitwixxix trasferiment ta' riżorsi tal-Istat, fejn dan ikun karatteristika inerenti tal-miżura (68). Għalhekk, ġaladarba effett negattiv possibbli fuq krediti tal-Istat li ngħataw lil Ilva jkun karatteristika inerenti tas-sistema tal-prededuċibbiltà tal-proċedimenti ta' insolvenza fl-Italja, dan ma jistax ikun mezz biex jingħata vantaġġ partikolari mir-riżorsi tal-Istat lil Ilva.

5.2.2.2. Konklużjoni dwar il-miżura 2

(158) Il-Kummissjoni tikkonkludi li l-miżura 2 ma tagħtix vantaġġ ekonomiku lil Ilva li ġej mir-riżorsi tal-Istat. Peress li l-kriterji stabbiliti fl-Artikolu 107(1) tat-TFUE huma kumulattivi, il-Kummissjoni tikkonkludi li l-miżura 2 ma tikkostitwix għajnuna mill-Istat.

5.2.3. Miżura 3

5.2.3.1. Ir-riżorsi tal-Istat u l-imputabbiltà lill-Istat

(159) Fir-rigward tal-fatt li l-miżura toriġina mill-Istat, il-Kummissjoni tosserva li l-miżura tikkonsisti f'garanzija għal self mogħtija mill-Ministeru għall-Ekonomija u l-Finanzi.

(160) Billi l-kunċett tal-Istat Membru jinkludi fih il-livelli kollha tal-awtoritajiet pubbliċi, irrispettivament jekk ikunux awtorità nazzjonali, reġjonali jew lokali, il-Kummissjoni tikkonkludi li l-miżura hija imputabbli lill-Istat.

(161) Il-garanziji tal-Istat ipoġġu r-riżorsi tal-Istat f'riskju, peress li x-xiri tagħhom jitħallas mill-baġit tal-Istat. Għal din ir-raġuni, u kuntrarjament għall-argument tal-awtoritajiet Taljani, anke garanziji tal-Istat imħallsa b'mod xieraq jinvolvu riżorsi tal-Istat. Barra minn hekk, kif jidher hawn taħt, f'dan il-każ il-Kummissjoni ssib ukoll li, ġaladarba t-tariffa ta' garanzija mitluba mill-Italja hija taħt il-kondizzjonijiet tas-suq, l-Istat Taljan ukoll irrinunzja — u għadu jirrinunzja — riżorsi li kienu jakkumulaw b'tariffa ta' garanzija ogħla u bbażata fuq is-suq. Il-valutazzjoni tat-termini tal-garanzija tal-Istat, inkluża t-tariffa mitluba, tista' biss tipprekludi l-eżistenza ta' vantaġġ ekonomiku (jekk ma jikkorrispondux mat-termini tas-suq), u mhux il-kostatazzjoni ta' riżorsi tal-Istat li mhumiex diskutibbli. Għaldaqstant, il-Kummissjoni tikkonkludi li l-miżura 3 tinvolvi riżorsi tal-Istat.

5.2.3.2. Il-vantaġġ ekonomiku

(162) Skont il-ġurisprudenza stabbilita, biex jiġi ddeterminat jekk miżura tal-Istat tikkostitwixxix għajnuna fis-sens tal-Artikolu 107(1) tat-TFUE, irid jiġi stabbilit, fost ħwejjeġ oħra, jekk l-impriża benefiċjarja rċevietx vantaġġ ekonomiku li kieku ma kinitx tikseb taħt kundizzjonijiet normali tas-suq (69).

(163) Vantaġġ ekonomiku jeżisti kull meta s-sitwazzjoni finanzjarja ta' impriża titjieb bħala riżultat ta' intervent mill-Istat fuq termini li jkunu differenti mill-kondizzjonijiet tas-suq normali (70). Madankollu, intervent li jsir minn awtorità pubblika mhux neċessarjament jagħti vantaġġ lill-benefiċjarju, u bħala tali ma jikkostitwix għajnuna jekk dan jitwettaq taħt kundizzjonijiet normali tas-suq. Fi kliem ieħor, jekk l-awtorità pubblika taġixxi bħal operatur prudenti f'ekonomija tas-suq f'ċirkostanzi simili, ma tkun involuta ebda għajnuna mill-Istat.

(164) F'dan ir-rigward, l-awtoritajiet Taljani jargumentaw li l-primjum mitlub mill-awtoritajiet Taljani għall-garanzija tal-Istat ġie stabbilit skont ir-rakkomandazzjoni tal-espert […] (71). Bħala tali, skont il-fehma tagħhom ir-rimunerazzjoni tar-riskju meħud mill-Istat hija f'konformità mar-rimunerazzjoni li operatur prudenti f'ekonomija tas-suq kien ikun jeħtieġ, u l-garanzija ma tagħtix vantaġġ ekonomiku lil Ilva.

(165) Min-naħa tagħhom, il-partijiet interessati li kkummentaw dwar il-miżura 3 jqisu li operatur f'ekonomija tas-suq ma kien qatt jaċċetta tali kondizzjonijiet finanzjarji. WV Stahl, b'mod partikolari, titlob lill-Kummissjoni biex tistabbilixxi r-rata tas-suq applikabbli u biex tirkupra l-ammont ta' għajnuna li huwa inkompatibbli fil-forma tad-differenza bejn din ir-rata tas-suq u r-rata attwali imposta fuq Ilva mill-awtoritajiet Taljani.

(166) Bħala rimarka preliminari, il-Kummissjoni tixtieq tindika li, fiż-żmien tal-għoti tal-garanzija tal-Istat inkwistjoni, Ilva kienet għaddejja minn proċedimenti ta' insolvenza. Bħala tali, din ikkwalifikat bħala impriża f'diffikultà skont il-punt 20(c) tal-Linji Gwida dwar għajnuna mill-Istat biex jiġu salvati u ristrutturati impriżi mhux finanzjarji f'diffikultà (“Linji Gwida R&R”) (72).

(167) Fit-taqsima 4.1 tal-Avviż ta' Garanzija, il-Kummissjoni tispjega li “għal kumpaniji f'diffikultà, garanti tas-suq, jekk ikun hemm, jitlob fiż-żmien meta ssir il-garanzija, ħlas ta' primjum għoli meta wieħed iqis ir-rata mistennija ta' inadempjenza. Jekk il-probabbiltà li min jissellef ma jkunx jista' jħallas lura s-self issir partikolarment kbira, huwa possibbli li din ir-rata tas-suq ma tkunx teżisti u f'ċirkostanzi eċċezzjonali l-element tal-għajnuna tal-garanzija jista' jirriżulta li jkun għoli daqs l-ammont effettivament kopert minn dik il-garanzija” (73). Dan l-approċċ huwa wkoll adottat mill-Qorti, li ddeċidiet li meta Stat jagħti garanzija għal self bankarju lil kumpanija f'diffikultà “mingħajr konsiderazzjoni adegwata”, il-garanziji għandhom jitqiesu bħala għajnuna ugwali għall-ammont tas-self iggarantit (74).

(168) F'dan l-isfond, il-Kummissjoni l-ewwel evalwat jekk il-każ preżenti jippreżentax ċirkostanzi li fihom il-probabbiltà li l-mutwatarju ma jkunx jista' jħallas lura s-self hija tant għolija li l-ammont kollu tas-self garantit jikkostitwixxi filfatt għajnuna. Impriża f'diffikultà hija impriża li qed tgħaddi minn inkwiet ekonomiku u finanzjarju serju, illi, mingħajr intervent mill-Istat, kważi żgur tfalli fi żmien qasir jew medju. F'dawn iċ-ċirkostanzi, aktarx ebda operatur tas-suq ma jagħti self jew garanzija lil dik l-intrapriża b'xi rata jew oħra, u għaldaqstant kull self jew garanzija mill-Istat li tingħata lil dik l-impriża għandu fil-prinċipju jammonta għal għajnuna ugwali għall-ammont totali tas-self (garantit). Madankollu, jenħtieġ li din is-suppożizzjoni ċentrali tiġi vverifikata apparagun mal-fatti ta' kull każ u, meta l-benefiċjarju jkun għaddej minn proċedimenti ta' insolvenza, apparagun mar-regoli dwar l-insolvenza applikabbli fl-Istat Membru rilevanti.

(169) Fir-rigward ta' dawn tal-aħħar, il-Kummissjoni tinnota li l-liġi Taljana dwar insolvenza fir-rigward ta' impriżi kbar tagħti prijorità lill-ħlas lura fuq il-massa tal-likwidazzjoni (pre-deduzione) għal kwalunkwe kreditu ġdid mogħti matul iż-żmien tal-proċedimenti ta' insolvenza fuq krediti mogħtija qabel id-dikjarazzjoni tal-insolvenza. Barra minn hekk, bil-kontra ta' krediti mogħtija qabel id-dikjarazzjoni ta 'insolvenza, l-imgħax ikompli jakkumula għal self mogħti matul iż-żmien tal-proċedimenti ta' insolvenza. Dawn id-dispożizzjonijiet għandhom l-għan li jinċentivaw lill-kredituri potenzjali biex jappoġġjaw l-impriża matul iż-żmien tal-proċedimenti ta' insolvenza sabiex jippreżervaw il-valur ekonomiku tal-assi tagħha, sakemm joħroġ l-eżitu tal-proċedimenti (bidla fid-direzzjoni, bejgħ jew likwidazzjoni).

(170) Is-sempliċi eżistenza ta' dawk id-dispożizzjonijiet tindika li s-selliefa f'xi każi jaqblu li jsellfu flus ġodda lil intrapriżi li jkunu għaddejjin minn proċedimenti ta' insolvenza (jiġifieri lil impriżi f'diffikultà).

(171) Dan jissuġġerixxi wkoll li r-raġunament ta' sellief jew garanti li jittratta ma' mutwatarju f'diffikultà jista' jkun kemxejn differenti minn dak li jitħaddem f'sitwazzjoni kummerċjali tas-soltu. Min-naħa waħda, fiż-żewġ sitwazzjonijiet is-sellief jew il-garanti jevalwa l-probabbiltà li l-mutwatarju mhux se jkun jista' jħallas lura s-self. Min-naħa l-oħra, l-enfasi tista' titpoġġa fl-ewwel lok fuq il-probabbiltà ta' inadempjenza mill-mutwatarju f'sitwazzjoni kummerċjali tas-soltu, filwaqt li tista' tingħata aktar attenzjoni lit-telf fil-każ ta' inadempjenza (“LGD”) fuq self jew garanzija fir-rigward ta' mutwatarji li aktarx f'xi punt jisfgħu inadempjenti.

(172) Għal kumpaniji li jkunu għaddejjin minn proċedimenti ta' insolvenza, sakemm ma jkunx hemm probabbiltà kbira li l-kumpanija tirristruttura ruħha waħidha b'suċċess jew li tiġi akkwistata minn investitur ġdid flimkien mal-obbligazzonijiet tagħha, l-LGD fuq self ġdid jiddependi prinċipalment mill-valur mistenni tal-likwidazzjoni tal-kumpanija, li għalih is-sellief ikollu prijorità ta' ripagament skont ir-regoli dwar il-prededuċibbiltà applikabbli. F'xi każi, il-valur mistenni tal-likwidazzjoni jista' jkun baxx apparagun mal-ammont tad-djun prededuċibbli tal-kumpanija. F'dawk il-każi, il-kumpanija tista' taffaċċja diffikultajiet biex ikollha aċċess għall-finanzi privati u garanzija pubblika jkollha aktar probabbiltà li tagħti vantaġġ ugwali għall-ammont kollu garantit. Madankollu f'każi fejn ikun mistenni valur għoli tal-massa tal-likwidazzjoni, jista' jkun hemm opportunità kummerċjali għal selliefa (jew garanti) privati li jkunu mdorrijin jittrattaw ma' krediti riskjużi.

(173) Fil-każ ta' Ilva, il-fatt li l-proċess tal-bejgħ kien suċċess juri li l-valur tas-suq tal-assi ta' Ilva, li kompliet topera b'mod kontinwu, xorta baqa' għoli minkejja d-diffikultajiet ekonomiċi tal-kumpanija: dawk l-assi filfatt inbiegħu bi prezz ta' EUR 1,8 biljun. Dan l-ammont mhuwiex partikolarment sorprendenti fid-dawl tas-saħħa kompetittiva ta' Ilva: is-sit ta' Taranto huwa l-akbar sit integrat tal-industrija tal-azzar fin-Nofsinhar tal-Ewropa, u s-siti ta' Ilva għandhom qagħda strateġika fuq rotot importanti ta' importazzjoni u ta' esportazzjoni u jinsabu wkoll qrib il-qalba tat-tieni l-ikbar suq tal-azzar fl-Ewropa (l-Italja).

(174) Id-diskrepanza bejn il-valur tas-suq tal-assi ta' Ilva u l-prestazzjoni ekonomika fqira tagħha tista' tiġi spjegata b'diversi fatturi speċifiċi għall-każ tagħha, fosthom dawn it-tnejn: (a) Il-produzzjoni ta' Ilva kienet ġiet limitata b'mod amministrattiv għal 6 miljun tunnellata, jiġifieri ferm taħt il-kapaċità tal-produzzjoni totali tagħha, minħabba d-dannu ambjentali li kien jiġi kkawżat kieku l-kumpanija kellha tħaddem il-kapaċità sħiħa tal-produzzjoni tagħha permezz tat-tagħmir ambjentali attwali. Peress li faċilitajiet tal-produzzjoni tal-azzar bħall-impjant ta' Taranto għandhom intensità għolja ta' kapital bi spejjeż fissi għoljin, sabiex dawn iħallu profitt jenħtieġ li joperaw qrib il-kapaċità sħiħa tagħhom. Il-limitu impost fuq il-produzzjoni ta' Ilva minħabba raġunijiet ambjentali validi inevitabbilment wassal għal tnaqqis fil-profittabbiltà tagħha. Madankollu, bl-investimenti ambjentali t-tajbin, Ilva tista' tmur lura f'livelli ta' produzzjoni aħjar. Dan il-potenzjal jispjega għaliex l-assi ta' Ilva baqgħu siewja f'għajnejn investituri potenzjali li kienu lesti jagħmlu l-investimenti xierqa. (b) Ilva ilha taħt amministrazzjoni straordinarja ħames snin — l-ewwel minħabba kwistjonijiet ambjentali, u mbagħad kaġun tad-diffikultajiet finanzjarji tagħha. Billi l-assi ta' Ilva ma tħaddmux taħt kondizzjonijiet normali tas-suq tul bosta snin, il-kumpanija ltaqgħet ma' diffikultajiet finanzjarji iżda mingħajr ma dan jimplika li l-istess assi ma setgħux jitħaddmu b'mod profitabbli taħt kondizzjonijiet normali tas-suq u bil-livell xieraq ta' investimenti privati.

(175) Ir-raġunijiet tad-diffikultajiet finanzjarji ta' Ilva kienu ilhom magħrufa żmien twil. Peress li ma kinux marbuta mal-valur intrinsiku tal-assi ta' Ilva, dawn ma kinux qed jiskoraġġixxu lill-atturi kummerċjali milli jesprimu interess li jakkwistaw l-assi ta' Ilva, u dan mhux biss matul il-proċess tal-bejgħ riċenti iżda wkoll minn ħafna qabel (75).

(176) Minn dan isegwi li diġà fi żmien l-għoti tal-garanzija tal-Istat f'April 2015, seta' jkun mistenni prezz raġonevolment għoli mill-bejgħ jew mil-likwidazzjoni tal-assi ta' Ilva. Peress li skont il-liġi Taljana dwar l-insolvenza għal impriżi kbar il-krediti l-ġodda jkunu prededuċibbli, dan il-prezz tal-bejgħ li jmexxi l-massa tal-likwidazzjoni kellu jintuża bħala prijorità biex jitħallsu lura krediti ġodda (jew garanziji għal dawn il-krediti, jekk jinxtraw). Abbażi tal-informazzjoni mressqa mill-awtoritajiet Taljani, is-sekwenza tar-ripagament tad-djun ta' Ilva fi żmien l-għoti tal-miżura 3 kienet mistennija tkun kif ġej (76): Graff 1 Is-sekwenza tar-ripagament tad-dejn ta' Ilva f'April 2015 […]

(177) Meta titqies id-differenza fil-kobor bejn, minn naħa, l-ammont tas-self garantit inkwistjoni (EUR 400 miljun) u, min-naħa l-oħra, l-ammont ta' djun oħra bi prijorità ta' ripagament ugwali jew ogħla (madwar EUR […]) u l-valur tal-massa tal-likwidazzjoni ta' Ilva (EUR 1,8 biljun jekk jitqies il-prezz offrut mill-ogħla offerent fil-proċess tal-bejgħ riċenti), il-Kummissjoni tikkonkludi li operatur f'ekonomija tas-suq seta' ta lil Ilva self jew garanzija b'rata adegwata matul il-perjodu tad-diffikultajiet tagħha.

(178) Din il-konklużjoni hija appoġġjata mill-fatt li Ilva żammet l-aċċess għal finanzjament privat matul iż-żmien tal-proċedimenti ta' insolvenza tagħha. Fi żmien l-għoti tal-garanzija tal-Istat (tmiem April 2015), Ilva kellha mill-inqas tliet linji ta' kreditu miftuħa ma' banek privati: EUR […] ma' […] (77), EUR […] ma' […] u EUR […] ma' […]). Dawk il-krediti kienu linji ta' fatturar, li għandhom profil ta' riskju differenti minn dak ta' EUR 400 miljun garantit mill-Istat Taljan. Madankollu, l-eżistenza ta' dawn il-linji ta' kreditu tikkostitwixxi indikatur addizzjonali li Ilva ma kinitx f'qagħda tant prekarja li ebda kreditur ma kien se jaqbel li jiffinanzja l-operazzjonijiet tagħha.

(179) Mill-evidenza msemmija hawn fuq, isegwi li l-każ preżenti ma jippreżentax ċirkostanzi li fihom l-aċċess tal-benefiċjarju għall-finanzjament privat jista' jiġi eskluż sabiex l-element ta' għajnuna fi kwalunkwe self jew garanzija pubblika għandu jitqies bħala għajnuna mill-Istat għall-ammont kollu tas-self jew tal-garanzija.

(180) Il-Kummissjoni mbagħad evalwat jekk it-termini finanzjarji tal-garanzija pubblika fuq l-EUR 400 miljun mogħtija lil Ilva jirremunerawx b'mod adegwat ir-riskju meħud mill-Istat. F'dan ir-rigward, il-Kummissjoni tfakkar fl-Avviż ta' Garanzija: “għal kumpaniji f'diffikultà, garanti tas-suq, jekk ikun hemm, jitlob fiż-żmien meta ssir il-garanzija, ħlas ta' primjum għoli meta wieħed iqis ir-rata mistennija ta' inadempjenza.”

(181) F'dan il-każ, il-garanzija tal-Istat ingħatat bi primjum annwali ta' 3,12 %. Dan il-primjum ġie stabbilit abbażi tal-opinjoni […].

(182) Għall-kuntrarju tal-awtoritajiet Taljani, il-Kummissjoni tqis li l-opinjoni […] ma tikkalkulax sewwa r-remunerazzjoni li operatur prudenti f'ekonomija tas-suq kien jitlob bi skambju għall-garanzija tiegħu, billi l-opinjoni […] ma tagħtix stima adegwata tal-probabbiltà li l-garanzija tiġi invokata u tal-probabbiltà li tiġi mħallsa. Fil-fatt, l-opinjoni […] tiddependi għalkollox mis-suppożizzjoni żbaljata li s-self ta' EUR 400 miljun mogħti lil Ilva se jiġi ttrasferit lil kumpanija ġdida (“NewCo”) li tibda tħaddem l-assi ta' Ilva taħt kondizzjonijiet aħjar. L-opinjoni […] tagħmel valutazzjoni fil-fond tal-affidabbiltà kreditizja ta' din l-ipotetika NewCo u tikkonkludi, abbażi tas-sistema ta' evalwazzjoni tal-kreditu ta' NewCo, li l-Istat Taljan għandu japplika primjum ta' garanzija li jkun fil-medda 1,53 % sa 3,12 %. Madankollu, fiż-żmien tal-għoti tal-garanzija, ma kienx hemm raġuni biex wieħed jassumi li s-self ta' EUR 400 miljun se jiġi ttrasferit b'mod awtomatiku lil sid ipotetiku ġdid tal-assi ta' Ilva (78). F'dan il-kuntest, l-awtoritajiet Taljani kellhom jevalwaw l-affidabbiltà kreditizja ta' Ilva (u mhux ta' akkwirent ipotetiku) u jagħmlu stima tal-LGD tas-sef fuq dik il-bażi.

(183) Ġaladarba l-opinjoni […] ma setgħetx tintuża biex jiġi evalwat jekk il-primjum mitlub mill-Istat Taljan jirrimunerax b'mod adegwat ir-riskju, il-Kummissjoni kellha tfittex punti ta' riferiment ta' rati applikati għal entitajiet f'sitwazzjoni finanzjarja simili bħal dik ta' Ilva. F'konformità ma' prattika deċiżjonali stabbilita u riċenti rigward ditti li jkunu għaddejjin minn proċedimenti ta' insolvenza u allokati għall-bejgħ, (79) il-Kummissjoni tqis li, mingħajr ebda klassifikazzjoni tal-kreditu alternattiva disponibbli u fid-dawl tal-kwalifika tagħha bħala impriża f'diffikultà, l-iżjed l-iżjed il-klassifikazzjoni ta' Ilva hija CCC (ara wkoll premessa 189). Konsegwentement, il-Kummissjoni ġabret data finanzjarja mill-bażi tad-data S&P Capital IQ Platform (80) dwar firxiet ta' swaps ta' inadempjenza tal-kreditu (“CDS”) kif ukoll dwar ir-rendimenti tal-bonds għal kumpaniji b'rata ta' CCC+, D jew SD fid-data tal-għoti tal-miżura 3.

(184) Is-CDS huwa ftehim dwar swap finanzjarju li l-bejjiegħ tas-CDS se jikkumpensa lill-akkwirent (normalment il-kreditur tas-self ta' referenza) fil-każ ta' inadempjenza fuq is-self (mid-debitur). Fi kliem ieħor, il-bejjiegħ tas-CDS jassigura lill-akkwirent kontra ċertu inadempjenza fuq is-self ta' referenza. Dan l-istrument bħala tali huwa rilevanti biex tingħata indikazzjoni ta' xi jkun ir-riskju ta' primjum/tariffa ta' garanzija li operatur tas-suq ikun jeħtieġ biex jiġi żgurat ir-riskju ta' inadempjenza fuq self. Id-data miġbura fi 11-il osservazzjoni disponibbli f'Mejju tal-2015 turi l-firxiet tas-CDS għal maturitajiet ta' għaxar snin li jvarjaw minn 6,3 % għal 277,7 % b'valur medjan ta' 17,6 %.

(185) Ir-rendimenti tal-bonds jagħtu indikazzjoni tajba tal-ispiża “all-in” ta' self għal kumpanija, jiġifieri r-rata tal-imgħax u l-primjum tal-garanzija f'daqqa f'perċentwali. Id-data miġbura fi 8 osservazzjonijiet disponibbli f'Mejju 2015 tindika rati ta' bejn 5,3 % u 35,6 % b'valur medjan ta' 17,0 % għal bonds b'maturità ta' għaxar snin. Żewġ osservazzjonijiet biss kienu disponibbli għal bonds b'maturità ta' ħamsa u għoxrin sena: dawn l-osservazzjonijiet jippreżentaw rata ta' 14,2 %.

(186) Kif turi d-data analizzata, l-ispiża tal-finanzjament ta' kumpa