DEĊIŻJONI TA' IMPLIMENTAZZJONI TAL-KUMMISSJONI (UE) 2018/210

tat-12 ta' Frar 2018

dwar l-adozzjoni tal-programm ta' ħidma pluriennali LIFE għall-perjodu 2018-2020

(Test b'rilevanza għaż-ŻEE)

IL-KUMMISSJONI EWROPEA,

Wara li kkunsidrat it-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea,

Wara li kkunsidrat ir-Regolament (UE) Nru 1293/2013 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-11 ta' Diċembru 2013 dwar l-istabbiliment ta' Programm għall-Ambjent u l-Azzjoni Klimatika (LIFE) u li jħassar ir-Regolament (KE) Nru 614/2007 (1), u b'mod partikolari l-Artikolu 24(1) tiegħu,

Wara li kkunsidrat ir-Regolament (UE, Euratom) Nru 966/2012 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-25 ta' Ottubru 2012 dwar ir-regoli finanzjarji applikabbli għall-baġit ġenerali tal-Unjoni u li jħassar ir-Regolament tal-Kunsill (KE, Euratom) Nru 1605/2002 (2), u b'mod partikolari l-Artikolu 84(2) tiegħu,

Wara li kkonsultat lill-Kumitat LIFE għall-Ambjent u l-Azzjoni Klimatika,

Billi:

ADOTTAT DIN ID-DEĊIŻJONI:

Artikolu 1

Programm ta' ħidma pluriennali

Il-programm ta' ħidma pluriennali LIFE għall-perjodu 2018-2020, kif stipulat fl-Anness, ġie adottat.

Artikolu 2

Kontribuzzjoni tal-Unjoni għall-programm ta' ħidma pluriennali

Il-kontribuzzjoni massima għall-programm ta' ħidma pluriennali LIFE għall-perjodu 2018-2020 huwa stabbilit għal EUR 1 657 063 000 u għandha tintuża biex tiffinanzja s-sottoprogrammi u l-oqsma prijoritarji rilevanti kif ġej:

Artikolu 3

Strumenti finanzjarji

1. L-istrument finanzjarju li ġej, kif deskritt fl-Anness, għandu jirċievi l-kontribuzzjonijiet skont l-Artikolu 17(1) tar-Regolament (UE) Nru 1293/2013:

2. L-implimentazzjoni tal-kontribuzzjoni lill-Finanzjament Privat għall-Istrument tal-Effiċjenza Enerġetika u l-Faċilità ta' Finanzjament tal-Kapital Naturali għandha tiġi fdata f'idejn il-Bank Ewropew tal-Investiment.

Artikolu 4

Din id-Deċiżjoni għandha tapplika mill-1 ta' Jannar 2018.

Din id-Deċiżjoni għandha tidħol fis-seħħ l-għada tal-jum tal-pubblikazzjoni tiegħu f'Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea.

(1) ĠU L 347, 20.12.2013, p. 185.

(2) ĠU L 298, 26.10.2012, p. 1.

ANNESS

1. INTRODUZZJONI

Skont l-Artikolu 3 tar-Regolament (UE) Nru 1293/2013 (minn hawn 'il quddiem ir-“Regolament LIFE”), il-Programm LIFE għandu l-objettivi ġenerali li ġejjin:

— li jikkontribwixxi għat-tranżizzjoni lejn ekonomija effiċjenti fir-riżorsi, b'emissjonijiet baxxi tal-karbonju u reżiljenti għall-klima, għall-protezzjoni u t-titjib tal-kwalità tal-ambjent u biex it-telf tal-bijodiversità jitwaqqaf u jitreġġa' lura, inklużi l-appoġġ tan-netwerk Natura 2000 u l-indirizzar tad-degradazzjoni tal-ekosistemi;

— li jtejjeb l-iżvilupp, l-implimentazzjoni u l-infurzar tal-politika u l-leġiżlazzjoni tal-Unjoni dwar l-ambjent u l-klima, u li jixpruna u jippromwovi l-integrazzjoni u l-assimilazzjoni tal-objettivi ambjentali u klimatiċi fil-politiki l-oħra tal-Unjoni u fil-prattiki tas-settur pubbliku u dak privat, inkluż billi jżid il-kapaċità tas-settur pubbliku u privat;

— li jappoġġja aktar il-governanza ambjentali u klimatika fil-livelli kollha, inkluż aktar involviment tas-soċjetà ċivili, l-NGOs u l-atturi lokali; u

— li jappoġġja l-implimentazzjoni tas-Seba' Programm ta' Azzjoni Ambjentali.

It-tieni programm ta' ħidma pluriennali LIFE (MAWP) attwali jikkunsidra l-esperjenza li nkisbet fil-perjodu bejn l-2014 u l-2017 u, b'mod partikolari, ir-rakkomandazzjonijiet li saru fl-evalwazzjoni ta' nofs it-terminu (1), li primarjament huma relatati ma'

1. is-simplifikazzjoni tal-proċessi tal-applikazzjoni u tar-rapportar;

2. ir-replikazzjoni tar-riżultati tal-proġett;

3. it-titjib tal-istrateġija ta' komunikazzjoni.

Il-miżuri ta' simplifikazzjoni relatati mal-proċess tal-applikazzjoni huma parti integrali tal-kontenuti tal-MAWP LIFE attwali (ara t-Taqsima 5.1.1.1 hawn taħt). Il-ħtieġa għall-kontinwazzjoni, għar-replikazzjoni u/jew għat-trasferiment tar-riżultati tal-proġetti tingħata aktar enfasi fil-fażi tal-Għoti (ara t-Taqsima 5.1.1.2 hawn taħt) u se tirċievi aktar appoġġ permezz tal-akkwist. Is-simplifikazzjoni tar-rapportar se tkun fil-mira permezz ta' proċeduri ta' ġestjoni tal-proġetti u billi l-benefiċjarji jingħataw aċċess għall-bażi tad-dejta online, li tiffaċilita l-ġbir tad-dejta relatata mal-indikaturi ewlenin tal-proġetti. It-titjib tal-istrateġija tal-komunikazzjoni jinkiseb permezz tal-akkwist. Għalhekk, dawn il-miżuri mhumiex indirizzati fid-dettall fl-MAWP LIFE attwali.

L-MAWP LIFE attwali ta' jadotta wkoll żviluppi riċenti fil-politika tal-UE, bħall-pjan ta' azzjoni għal ekonomija ċirkolari (2) u l-Pjan ta' azzjoni dwar in-natura, iċ-ċittadini u l-ekonomija (3), u għandu jservi bħala pont għall-finanzjament futur tas-“sostenibbiltà”, kif deskritt fid-Dokument ta' riflessjoni dwar il-futur tal-finanzi tal-UE (4). Ġew inklużi l-bidliet li ġejjin:

Fir-rigward tas-sottoprogramm għall-Ambjent:

— tnaqqis fl-għadd ta' suġġetti tal-proġetti (minn 87 għal 42) u attenzjoni akbar biex l-applikanti jiġu orjentati aktar lejn il-prijoritajiet tal-politika tal-UE filwaqt li jiżdiedu l-possibbiltajiet għall-proġetti f'ċerti sottosetturi bħall-bijodiversità u l-ekonomija ċirkolari, iżda anki għal proġetti b'impatt qawwi u dirett fuq is-saħħa tal-maġġoranza taċ-ċittadini Ewropej;

— orjentazzjoni mill-ġdid tas-suġġetti tal-governanza u tal-informazzjoni tal-proġetti biex ikun hemm aktar attenzjoni fuq is-sensibilizzazzjoni speċifika u fuq il-kwistjonijiet relatati mal-governanza;

Fir-rigward taż-żewġ sottoprogrammi:

— titjib ulterjuri tal-orjentazzjoni tar-riżultati permezz tal-introduzzjoni tar-rekwiżit li jiġu prodotti effetti li jistgħu jitkejlu fuq l-ambjent jew it-tibdil fil-klima fl-oqsma prijoritarji kollha;

— jitħeġġeġ aktar l-involviment tal-entitajiet privati billi jiġu enfasizzati l-vantaġġi ta' approċċi qrib is-suq bħala għodod li jiżguraw is-sostenibbiltà tar-riżultati tal-proġett. Azzjonijiet ta' appoġġ li jgħinu fl-iżvilupp ta' proġetti lesti għall-investiment li jkunu ekonomikament u ambjentalment vijabbli u li jimmobilizzaw riżorsi finanzjarji privati u pubbliċi addizzjonali biex ir-riżultati jiġu żviluppati u replikati;

— is-simplifikazzjoni tal-proċeduri ta' ġestjoni tal-għotjiet, b'mod partikolari bl-ittestjar ta' proċedura ta' applikazzjoni f'żewġ stadji għall-proġetti pilota, dimostrattivi, tal-aħjar prattiki u ta' informazzjoni, ta' sensibilizzazzjoni u ta' disseminazzjoni, kif issuġġerit fl-evalwazzjoni ta' nofs it-terminu tal-Programm LIFE.

L-evalwazzjoni ta' nofs it-terminu tal-Programm LIFE u l-Parlament Ewropew (fir-rigward tal-infiq tal-UE) (5) ikkonfermaw il-ħtieġa u l-importanza ta' effetti li jistgħu jitkejlu tal-proġetti fil-prattika. Il-Programm LIFE fih indikaturi tal-prestazzjoni u l-programmi ta' ħidma pluriennali fihom indikaturi tal-eżiti kwantitattivi (jiġifieri l-output) u kwalitattivi li huma konformi ma' dawn. Sabiex ikunu jistgħu jirrapportaw dwar dawn l-indikaturi fil-livell tal-programm, il-benefiċjarji jeħtieġ li jipprevedu u jkejlu l-effetti ambjentali, klimatiċi u tal-governanza u tal-informazzjoni, jiġifieri soċjetali, fil-livell tal-proġett fir-rigward ta' indikaturi speċifiċi tal-output u tal-eżiti (6). Sabiex ikun żgurat li dawn l-effetti jdumu, jiġifieri jkunu sostenibbli maż-żmien, dawn għandhom jistabbilixxu wkoll mekkaniżmi robusti biex ikun żgurat li l-proġetti jkollhom effetti li jmorru lil hinn mill-qasam oriġinali tal-proġett permezz tal-estensjoni u r-replikazzjoni. Għalhekk, spjegazzjoni ċara u koerenti ta' kif se jiġu żgurati l-kontinwazzjoni, ir-replikazzjoni u/jew it-trasferiment tal-attivitajiet u tal-effetti tal-proġetti ssir l-aktar kriterju tal-għoti deċiżiv fl-evalwazzjoni ta' proposti ta' proġetti. Min-natura tagħhom, is-soluzzjonijiet qrib is-suq li wrew li huma effettivi għall-isfidi ambjentali u tat-tibdil fil-klima għandhom probabbiltà partikolarment għolja li jitkomplew, jiġu rreplikati jew jiġu ttrasferiti. Għalhekk, il-prosposti li b'mod kredibbli u koerenti jippreżentaw strateġija biex sat-tmiem tal-proġett jintlaħaq il-potenzjal fis-suq se jkollhom punteġġ għoli f'dan il-kriterju.

L-evalwazzjoni ta' nofs it-terminu, f'konformità mal-Artikolu 25 tar-Regolament LIFE, analizzat u kkonfermat il-kapaċità li l-Programm LIFE għandu biex jippromwovi s-sinerġiji fi ħdan il-programm. Id-dokumenti ta' riflessjoni dwar il-futur tal-Finanzi tal-UE (7) jenfasizzaw l-importanza tad-dimensjoni soċjali fil-politiki Ewropej. Għall-programm LIFE, din għandha tagħti spinta biex jinstabu aktar sinerġiji bejn id-dimensjonijiet ambjentali, ekonomiċi u soċjali tal-iżvilupp sostenibbli. Għalhekk, l-approċċi b'diversi skopijiet maħsubin sew, li jsegwu pereżempju l-integrazzjoni soċjali jew it-tkabbir ekonomiku, minbarra l-objettivi ambjentali jew ta' azzjoni klimatika primarji tagħhom, se jirċievu bonus (8). Pereżempju, l-attivitajiet ta' protezzjoni tan-natura u tal-bijodiversità u l-attivitajiet immirati biex titjieb l-ekonomija ċirkolari għandhom il-potenzjal li jikkontribwixxu għat-tisħiħ tal-komunità u għall-integrazzjoni soċjali. L-ekonomija ċirkolari tista' taffronta xi sfidi biex turi l-vijabbiltà ekonomika, u f'ħafna każijiet hu importanti li tiġi kkunsidrata d-dimensjoni soċjali (pereżempju l-integrazzjoni fis-suq tax-xogħol ta' individwi żvantaġġati).

Il-Programm LIFE jippermetti “proġetti oħrajn” u “attivitajiet oħrajn”. Din il-flessibbiltà tista' tintuża biex jiġu sperimentati approċċi ġodda, tipi ta' proġetti ġodda u servizzi ta' appoġġ għall-proġetti eżistenti, u/jew partijiet ikkonċernati li mhumiex attirati mill-formats tradizzjonali tal-proġetti. Pereżempju, id-distakk bejn l-applikazzjoni ta' suċċess ta' soluzzjonijiet għall-ambjent jew għall-azzjoni klimatika fil-proġetti LIFE u l-aċċess reali tagħhom għas-suq spiss jista' jitnaqqas jekk l-aktar proġetti LIFE promettenti jirċievu appoġġ speċifiku biex ikollhom l-aċċess għas-suq u għal investituri potenzjali. Dan jista' jikkonsisti minn proġett kumplimentari li jikkonċentra fuq l-appoġġ għall-aċċess għas-suq, il-ġestjoni tan-negozju speċifiku għall-proġett u l-ikkowċjar dwar l-akkwist tal-fondi, l-appoġġ għat-tisħiħ u/jew għall-kollaborazzjoni f'raggruppamenti tal-ekonomija ċirkolari jew premji annwali għall-proġetti b'valur miżjud tal-UE partikolarment għoli. Jekk ir-Regolament Finanzjarju l-ġdid jippermetti aktar flessibbiltà rigward l-attribuzzjoni ta' somom f'daqqa għal eżiti speċifiċi, dan jista' jintuża wkoll għat-tisħiħ tal-kapaċitajiet favur il-“bankabbiltà” tal-proġetti ta' investiment u l-aċċess għas-suq.

Il-programm LIFE huwa ġestit mis-servizzi tal-Kummissjoni stess u mill-Aġenzija Eżekuttiva (AE) li lilha dan il-kompitu jkun ġie ddelegat f'ġestjoni diretta. L-AE taġixxi fil-limiti tad-delegazzjoni skont id-Deċiżjoni tal-Kummissjoni C(2013)9414 jew kwalunkwe Deċiżjoni tal-Kummissjoni li tissostitwixxiha u taħt is-superviżjoni tas-servizzi tal-Kummissjoni. Ir-responsabbiltà ġenerali tal-programm tibqa' f'idejn il-Kummissjoni. Jistgħu jiġu kkuntattjati esperti esterni biex jappoġġjaw lis-servizzi tal-Kummissjoni u/jew lill-AE fil-ħidma tagħhom.

Meta jiġi applikat il-prinċipju tal-kumplimentarjetà ma' programmi Ewropej oħra ta' finanzjament stabbiliti fil-premessi 5, 11 u 13 u l-Artikolu 8 tar-Regolament LIFE, l-implimentazzjoni tal-MAWP se tiżgura konsistenza u sinerġiji, u, sa fejn ikun possibbli, se tevita trikkib ma' politiki u ma' strumenti finanzjarji oħra tal-Unjoni, filwaqt li tfittex il-kumplimentarjetà mal-Orizzont 2020 (9), mal-programm ta' riċerka u ta' innovazzjoni tal-Unjoni għall-perjodu 2014-2020, u mal-programmi ta' ħidma tagħha (10). Dan se jinkiseb prinċipalment permezz tal-kriterji ta' eliġibbiltà għat-tipi ta' proġetti u għall-orjentazzjonijiet differenti fil-linji gwida tal-applikazzjoni li jakkumpanjaw is-sejħiet, (11) li jfittxu l-kumplimentarjetà mal-Orizzont 2020. Il-finanzjament doppju se jiġi evitat permezz ta' kontroverifiki matul il-fażi tal-għażla u matul il-kontrolli ex post. Il-proġetti li jiffukaw fuq ir-riċerka jew il-kostruzzjoni ta' infrastruttura kbira, li jiġu koperti minn programmi oħra tal-UE, huma esklużi mill-finanzjament permezz tal-Programm LIFE.

L-istruttura tal-MAWP hi bbażata fuq l-istruttura stipulata fl-Artikolu 24(2) tar-Regolament LIFE u tindirizza biss is-sottoprogrammi tal-Azzjoni Ambjentali u Klimatika separatament, fejn meħtieġ.

Din tkopri l-perjodu mill-1 ta' Jannar 2018 sal-31 ta' Diċembru 2020.

1.1. Is-sottoprogramm għall-Ambjent

Is-sottoprogramm għall-Ambjent ikopri l-oqsma prijoritarji tal-Ambjent u l-Effiċjenza fir-Riżorsi, in-Natura u l-Bijodiversità, u l-Governanza Ambjentali u l-Informazzjoni (l-Artikoli 9 sa 12 tar-Regolament LIFE). Kull wieħed mill-oqsma prijoritarji jkopri diversi prijoritajiet tematiċi, elenkati fl-Anness III tar-Regolament LIFE.

L-MAWP attwali għall-perjodu 2018-2020 jiddefinixxi s-suġġetti tal-proġett li jimplimentaw il-prijoritajiet tematiċi.

1.2. Is-sottoprogramm għall-Azzjoni Klimatika

Is-sottoprogramm għall-Azzjoni Klimatika jkopri l-oqsma prijoritarji tal-mitigazzjoni, l-adattament u l-governanza u l-informazzjoni relatati mat-tibdil fil-klima (l-Artikoli 13 sa 16 tar-Regolament LIFE). Kull qasam prijoritarju fih għadd ta' oqsma ta' politika stabbiliti fit-Taqsima 4 hawn taħt, li huma meqjusa ta' interess partikolari matul il-perjodu kopert mill-programm ta' ħidma pluriennali attwali.

2. L-ALLOKAZZJONI TA' FONDI BEJN OQSMA PRIJORITARJI U BEJN TIPI DIFFERENTI TA' FINANZJAMENT - L-ARTIKOLU 24(2)(a)

Skont l-Artikolu 4 tar-Regolament LIFE, il-pakkett baġitarju globali għall-programm LIFE għall-perjodu ta' bejn l-2014 u l-2020 huwa ta' EUR 3 456 655 000, li 75 % minnhom huma attribwiti għas-sottoprogramm għall-Ambjent (EUR 2 592 491 250), u 25 % huma attribwiti għas-sottoprogramm għall-Azzjoni Klimatika (EUR 864 163 750).

Fis-snin ta' bejn l-2014 u l-2017, ġew allokati EUR 1 349 miljun għas-Sottoprogramm għall-Ambjent u EUR 446 miljun għas-sottoprogramm għall-Azzjoni Klimatika. Għas-snin bejn l-2018 u l-2020 hemm disponibbli EUR 1 657 miljun.

Ir-Regolament LIFE jistabbilixxi wkoll il-perċentwal minimu tal-baġit totali li għandu jiġi rriżervat għal proġetti (81 %, l-Artikolu 17(4) tar-Regolament LIFE) u l-perċentwal massimu tar-riżorsi baġitarji allokati għal proġetti appoġġjati permezz ta' għotjiet ta' azzjoni li jistgħu jiġu allokati għal proġetti integrati (30 %, l-Artikolu 17(5) tar-Regolament LIFE).

L-Artikolu 4 tar-Regolament LIFE jinsab taħt reviżjoni biex tiġi inkluża kontribuzzjoni ta' EUR 4 500 000 lill-Korp Ewropew ta' Solidarjetà għal proġetti li jinvolvu lil voluntiera żgħażagħ madwar l-UE fil-protezzjoni ambjentali u fl-azzjoni klimatika (12).

Il-proġetti LIFE għandhom jiġu ffinanzjati minn għotjiet ta' azzjoni jew, fejn ikun xieraq, minn strumenti finanzjarji (l-Artikolu 17(4) tar-Regolament LIFE).

Skont l-Artikolu 24(2)(a) tar-Regolament LIFE, dan l-MAWP jispeċifika l-ammonti li għandhom jiġu allokati għal kull qasam prijoritarju u tip ta' finanzjament.

L-allokazzjoni globali skont it-tip ta' finanzjament għaż-żewġ sottoprogrammi

Baġit 2018-2020 f'miljuni ta' EUR Proġetti u għotjiet operattivi Għotjiet ta' azzjoni 1 263,44 Għotjiet operattivi 36,00 Strumenti finanzjarji 75,00 Akkwist pubbliku 252,70 Nefqa ta' appoġġ 29,92 Total globali 1 657,06





Allokazzjoni globali għal kull qasam prijoritarju għall-perjodu 2018-2020

Oqsma prijoritarji Ambjent u Effiċjenza fir-Riżorsi Natura u Bijodiversità Governanza Ambjentali u Informazzjoni Il-Korp Ewropew ta' Solidarjetà Mitigazzjoni tat-Tibdil fil-Klima Adattament għat-Tibdil fil-Klima Governanza Klimatika u Informazzjoni Total għal kull qasam (f'miljuni ta' EUR) 444,81 632,55 143,38 4,50 230,50 123,85 47,55 Sottototal 1 627,14 Nefqa ta' appoġġ (ATA) 29,92 Total globali 1 657,06

L-allokazzjonijiet għal kull qasam prijoritarju u t-tip ta' finanzjament huma ta' natura indikattiva. Għall-għotjiet ta' azzjoni, l-allokazzjoni finali se tiddependi fuq l-għadd attwali ta' proposti għal proġetti li jistgħu jiġu ffinanzjati taħt kull qasam prijoritarju. L-allokazzjonijiet baġitarji għall-istrumenti finanzjarji u bejniethom jistgħu jiġu adattati tul il-programm LIFE b'rispons għall-użu attwali. F'konformità mar-Regolament Finanzjarju, (13), fi ħdan il-livelli limiti stabbiliti bir-Regolament LIFE, ir-riallokazzjonijiet bejn l-oqsma prijoritarji ma jistgħux jaqbżu l-5 % tal-allokazzjoni totali għall-oqsma prijoritarji kkonċernati.

2.1. Is-sottoprogramm għall-Ambjent

Għat-tul ta' żmien tal-MAWP attwali, għas-sottoprogramm għall-Ambjent hemm allokat baġit ta' EUR 1 243,81 miljun (14).

Perċentwal speċifiku tar-riżorsi baġitarji allokati għal proġetti appoġġjati permezz ta' għotjiet ta' azzjoni fis-sottoprogramm għall-Ambjent huwa allokat għal proġetti li jappoġġjaw il-konservazzjoni tan-natura u l-bijodiversità, inklużi proġetti relatati ta' informazzjoni u governanza, ta' assistenza teknika u preparatorji (l-Artikolu 9(3) tar-Regolament LIFE) (15). Il-bqija tal-baġit allokat għall-proġetti se jiġi allokat għall-proġetti fl-oqsma prijoritarji tal-ambjent u l-effiċjenza fir-riżorsi u tal-governanza ambjentali u l-informazzjoni.

Allokazzjoni indikattiva skont it-tip ta' finanzjament fis-sottoprogramm għall-Ambjent

Baġit 2018-2020 f'miljuni ta' EUR Għotjiet ta' azzjoni (*1) — Proġetti għat-tisħiħ tal-kapaċitajiet 7,75 — Proġetti ta' assistenza teknika 2,95 — Għotjiet ta' azzjoni oħrajn 992,37 Strument Finanzjarju (*2) Il-Faċilità ta' Finanzjament tal-Kapital Naturali (NCFF) p.m. Għotjiet operattivi 27,00 Akkwist pubbliku 193,67 Nefqa ta' appoġġ (*3) 20,07 Total globali 1 243,81

L-allokazzjonijiet għal kull qasam prijoritarju u t-tip ta' finanzjament huma ta' natura indikattiva.

L-allokazzjonijiet baġitarji għall-istrumenti finanzjarji u bejniethom jistgħu jiġu adattati tul il-programm LIFE b'rispons għall-użu attwali. Fi ħdan il-livelli limiti stabbiliti bir-Regolament LIFE, ir-riallokazzjonijiet bejn l-oqsma prijoritarji ma jistgħux jaqbżu l-5 % tal-allokazzjoni totali għall-oqsma prijoritarji kkonċernati.

2.2. Is-sottoprogramm għall-Azzjoni Klimatika

Għal dan il-programm ta' ħidma pluriennali l-baġit għas-sottoprogramm għall-Azzjoni Klimatika huwa ta' EUR 413,25 miljun. L-allokazzjoni għall-oqsma prijoritarji hija indikattiva u soġġetta għall-għadd reali ta' proposti relatati ma' għotjiet ta' azzjoni taħt kull qasam prijoritarju, kif ukoll l-adozzjoni mis-suq relatata skont il-Finanzjament Privat għall-Effiċjenza fl-Enerġija (uniku għal dan is-sottoprogramm) u l-istrumenti finanzjarji tal-Faċilità ta' Finanzjament tal-Kapital Naturali.

Allokazzjoni indikattiva skont it-tip ta' finanzjament taħt is-sottoprogramm għall-Azzjoni Klimatika

Baġit 2018-2020 f'miljuni ta' EUR Għotjiet ta' azzjoni (*4) Proġetti għat-tisħiħ tal-kapaċitajiet 3,00 Proġetti ta' assistenza teknika 0,78 Għotjiet ta' azzjoni oħrajn 256,59 Strumenti finanzjarji (*5) Finanzjament Privat għall-Effiċjenza fl-Enerġija (PF4EE) 75,0 Il-Faċilità ta' Finanzjament tal-Kapital Naturali (NCFF) p.m. Għotjiet operattivi 9,00 Akkwist pubbliku 59,03 Nefqa ta' appoġġ (*6) 9,85 Total globali 413,25

3. IS-SUĠĠETTI TAL-PROĠETTI LI JIMPLIMENTAW IL-PRIJORITAJIET TEMATIĊI STABBILITI FL-ANNESS III GĦAS-SOTTOPROGRAMM GĦALL-AMBJENT (L-ARTIKOLU 24(2)(b) TAR-REGOLAMENT LIFE)

Skont il-premessa 36 u l-Artikolu 24 tar-Regolament LIFE, l-MAWP jinkludi lista mhux eżawrjenti ta' suġġetti ta' proġetti li jimplimentaw il-prijoritajiet tematiċi, filwaqt li jiffukaw l-isforzi fuq prijoritajiet politiċi ambjentali konkreti u fuq il-prijoritajiet politiċi ta' governanza u ta' informazzjoni relatati u fuq l-oqsma ta' azzjoni taħt is-sottoprogramm għall-Ambjent. Skont il-premessa 22 tar-Regolament LIFE, fl-evalwazzjoni tal-valur miżjud tal-Unjoni tal-proġetti taħt is-sottoprogramm għall-Ambjent, jenħtieġ li l-Kummissjoni tagħti attenzjoni lill-kontribuzzjoni tagħhom għall-prijoritajiet tematiċi permezz tas-suġġetti tal-proġetti. Għaldaqstant, is-suġġetti tal-proġetti huma għodda li tippremja lill-proġetti li jindirizzaw oqsma ta' politika strateġikament importanti, mingħajr ma jiġu esklużi proposti sodi f'oqsma oħrajn u l-inkorporazzjoni ta' ideat ġodda li jwieġbu għal sfidi ġodda.

Perċentwal speċifiku tar-riżorsi allokati għal proġetti appoġġjati minn għotjiet ta' azzjoni se jiġi allokat għal proġetti li jappoġġjaw il-konservazzjoni tan-natura u l-bijodiversità (16). L-allokazzjoni miżjuda, meta mqabbla mar-Regolament LIFE+, tillimita l-baġit disponibbli għal proġetti fi prijoritajiet tematiċi oħrajn taħt is-sottoprogramm għall-Ambjent u, għaldaqstant, hi raġuni oħra biex l-użu tal-fondi jiġi ffukat aħjar fuq dawn l-oqsma.

Jenħtieġ li jiġi nnutat li l-finanzjament ta' proġetti dwar suġġetti li ma jkunux inklużi f'din il-lista mhuwiex eskluż. Proġetti ta' kwalità għolja li jissodisfaw l-eliġibbiltà applikabbli u l-kriterji tal-għażla, jistgħu jingħataw il-finanzjament xorta waħda. Għaldaqstant, l-istabbiliment ta' din il-lista għal tul l-MAWP jiżgura kemm il-flessibbiltà neċessarja sabiex jintlaħqu l-objettivi tal-Programm LIFE u kemm l-istabbiltà neċessarja biex l-applikanti potenzjali jippjanaw, jippreparaw u jissottomettu l-proposti.

3.1. Qasam prijoritarju Ambjent u Effiċjenza fir-Riżorsi

Skont l-Artikolu 10(a) tar-Regolament LIFE, is-suġġetti tal-proġetti li jikkorrispondu għal dan il-qasam prijoritarju u l-prijoritajiet tematiċi relatati elenkati fl-Anness III tar-Regolament LIFE, b'mod partikolari għandu jkollhom fil-mira l-objettiv speċifiku “li jiġu żviluppati, ittestjati u jintwerew approċċi għall-politiki jew għall-ġestjoni, l-aħjar prattiki u soluzzjonijiet, inklużi l-iżvilupp u d-dimostrazzjoni ta' teknoloġiji innovattivi, għall-isfidi ambjentali, adattati biex jiġu replikati, ittrasferiti jew assimilati, inkluż fir-rigward tar-rabta bejn l-ambjent u s-saħħa, u b'sostenn għal politika u leġiżlazzjoni b'rabta mal-effiċjenza fir-riżorsi, inkluż il-Pjan Direzzjonali għal Ewropa b'Użu Effiċjenti tar-Riżorsi”. Approċċi innovattivi ta' ġestjoni jinkludu, b'mod partikolari, l-esperimentazzjoni konġunta ta' atturi pubbliċi, privati u tas-soċjetà ċivili tul il-ktajjen tal-valur li mistennija jiksbu impatti ambjentali pożittivi diretti u li jistgħu jitkejlu. Għalhekk, il-proġetti kollha f'dan il-qasam prijoritarju għandhom ikunu jew proġetti pilota jew dimostrattivi fi ħdan it-tifsira tal-Artikolu 18(a) u (b) tar-Regolament LIFE, iżda m'għandhomx jiffukaw fuq ir-riċerka. Bħala parti mill-azzjonijiet ta' tħejjija u/jew ta' monitoraġġ hija permessa r-riċerka applikata limitata. Fir-rigward tal-proġetti dimostrattivi taħt dan il-qasam prijoritarju u li huma koperti minn wieħed mis-suġġetti tal-proġetti elenkati hawn taħt għandha tingħata prijorità lill-proġetti li jimplimentaw fil-prattika, jittestjaw u jevalwaw u jxerrdu azzjonijiet, metodoloġiji jew approċċi li jkunu ġodda jew li ma jkunux magħrufin fl-Unjoni.

Il-prestazzjoni tal-Programm LIFE fir-rigward tal-objettivi tiegħu f'dan il-qasam prijoritarju relatat ma' proġetti pilota u dimostrattivi, u b'mod partikolari l-kontribuzzjoni tiegħu għat-tranżizzjoni lejn ekonomija effiċjenti fir-riżorsi u għall-protezzjoni u t-titjib tal-kwalità tal-ambjent, titkejjel mat-titjib ambjentali attribwibbli għall-proġetti LIFE. Għaldaqstant, il-proġetti kollha tal-programm LIFE f'dan il-qasam prijoritarju għandhom jinkludu azzjonijiet li jirriżultaw f'effetti diretti u li jistgħu jitkejlu fuq l-ambjent matul id-durata tal-proġett.

L-Anness III tar-Regolament LIFE (a) Prijoritajiet tematiċi għall-Ilma, inkluż l-ambjent tal-baħar: attivitajiet għall-implimentazzjoni tal-objettivi speċifiċi għall-ilma stabbiliti fil-Pjan Direzzjonali għal Ewropa b'Użu Effiċjenti tar-Riżorsi u s-Seba' Programm ta' Azzjoni Ambjentali, b'mod partikolari: (i) approċċi integrati għall-implimentazzjoni tad-Direttiva 2000/60/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (17); (ii) attivitajiet għall-implimentazzjoni tad-Direttiva 2007/60/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (18); (iii) attivitajiet għall-implimentazzjoni tal-programm ta' miżuri tad-Direttiva 2008/56/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (19) bil-ħsieb li jinkiseb status ambjentali tajjeb tal-ilma tal-baħar; (iv) attivitajiet għall-iżgurar tal-użu sikur u effiċjenti tar-riżorsi tal-ilma, it-titjib tal-ġestjoni tal-ilma kwantitattiva, iż-żamma ta' livell għoli tal-kwalità tal-ilma u l-evitar tal-użu ħażin u d-deterjorazzjoni tar-riżorsi tal-ilma

L-indirizzar tal-kwalità tal-ilma u l-ġestjoni tal-għargħar u n-nixfa b'mod kosteffiċjenti huma sfidi serji fl-UE. Ir-rispons għall-isfidi u l-opportunitajiet fis-settur tal-ilma jirrikjedi rispons olistiku minn għadd ta' atturi. F'konformità mal-implimentazzjoni tad-Direttiva Qafas dwar l-Ilma, id-Direttiva dwar l-Għargħar u l-prijoritajiet tas-Sħubija ta' Innovazzjoni Ewropea dwar l-ilma, il-proġetti jenħtieġ li jiffukaw fuq l-iżvilupp u, b'mod speċjali, fuq l-implimentazzjoni ta' azzjonijiet li jkunu jistgħu jgħinu lill-Istati Membri sabiex jagħmlu t-tranżizzjoni lejn ġestjoni tar-riżorsi tal-ilma li tkun ġenwinament integrata, filwaqt li jippromwovu approċċi li jkunu bbażati fuq l-ekosistemi fejn rilevanti. Fil-kuntest ta' azzjonijiet immirati lejn l-implimentazzjoni tad-Direttiva Kwadru dwar l-Istrateġija Marina, jenħtieġ li ssir enfasi partikolari fuq il-pressjonijiet u l-impatti emerġenti, kif ukoll fuq it-trawwim ta' ġestjoni integrata tal-kosti u ppjanar spazjali marittimu aħjar. Fir-rigward tal-industrija tal-ilma, it-teknoloġiji u l-proċessi użati biex tkun żgurata d-disponibbiltà tas-servizzi tal-ilma (il-produzzjoni tal-ilma għax-xorb jew it-trattament tal-ilma mormi) qed jilħqu l-maturità tagħhom. F'konformità mal-oqsma prijoritarji tas-Sħubija Ewropea għall-Innovazzjoni dwar l-Ilma, hemm żewġ sfidi attwali: (i) l-iżgurar ta' implimentazzjoni xierqa b'tali mod li tagħti riżultati kosteffiċjenti, effiċjenti fir-riżorsi u riżultati li jkunu legalment konformi, u (ii) l-iżgurar tal-kapaċità fl-indirizzar ta' kwistjonijiet emerġenti fil-qasam jiġu indirizzati.

Għaldaqstant, se tingħata prijorità lis-suġġetti tal-proġetti li ġejjin:

Ilma, għargħar u nixfa — l-Anness III, it-taqsima A, il-punti (a)(i)-(ii)

1. L-implimentazzjoni ta' azzjonijiet għall-ġestjoni tar-riskju tal-għargħar u/jew tan-nixfiet bl-applikazzjoni ta' mill-inqas waħda minn dawn li ġejjin: — Soluzzjonijiet ibbażati fuq in-natura li jikkonsistu f'miżuri għaż-żamma naturali tal-ilma li jżidu l-infiltrazzjoni u l-ħżin tal-ilma u jneħħu l-inkwinanti permezz ta' proċessi naturali jew “li jixbhu lil dawk naturali”, inkluża n-naturalizzazzjoni mill-ġdid tal-morfoloġija tax-xmajjar, tal-lagi, tal-estwarji u tal-kosta u/jew il-ħolqien mill-ġdid ta' ħabitats assoċjati, inklużi pjanuri tal-għargħar u tal-bwar; — għodod u tekniki ta' prevenzjoni u ta' protezzjoni biex jiġu appoġġjati l-politika, l-ippjanar dwar l-użu tal-art, it-tnaqqis tar-riskju, ir-reżiljenza ta' wara l-avveniment u l-ġestjoni ta' emerġenza u/jew — approċċi integrati għall-valutazzjoni u l-ġestjoni tar-riskji li jikkunsidraw il-vulnerabbiltà soċjali u li jimmiraw biex titjieb ir-reżiljenza filwaqt li tiġi żgurata l-aċċettazzjoni soċjali.

2. Proġetti li jindirizzaw il-pressjonijiet idromorfoloġiċi identifikati f'Pjanijiet tal-Immaniġġjar tal-Baċin tax-Xmara u li joriġinaw mill-użu tal-art jew tal-ilma sabiex jinkiseb status jew potenzjal tajjeb tal-ilma, kif meħtieġ mill-objettivi tad-Direttiva Qafas dwar l-Ilma.

3. Ġestjoni integrata tan-nutrijenti u tat-tniġġis organiku li joriġinaw mill-bnedmin jew mill-agrikoltura bit-tneħħija diretta tat-tniġġis. Jenħtieġ li l-azzjonijiet previsti jiġu identifikati bħala riżultat ta' analiżi komprensiva tan-nuqqasijiet (20) li tiddefinixxi l-miżuri meħtieġa fuq skala ta' baċir idrografiku jew ta' magħqad tal-ilma biex ikunu jistgħu jinkisbu r-rekwiżiti tad-Direttiva Qafas dwar l-Ilma u tad-Direttiva Kwadru dwar l-Istrateġija Marina, filwaqt li jiġi kkunsidrat dak li nkiseb permezz tar-rekwiżiti tad-Direttiva dwar it-Trattament tal-Ilma Urban Mormi (21), tad-Direttiva dwar in-Nitrati (22), tad-Direttiva dwar l-Ilma għall-Għawm (23) u tad-Direttiva tal-Ilma ta' Taħt l-Art (24).

4. It-tnaqqis ta' pressjonijiet minn inkwinanti kimiċi fl-ambjent tal-ilma bit-tnaqqis tal-emissjonijiet ta' sustanzi prijoritarji u sustanzi kimiċi oħra identifikati bħala inkwinanti speċifiċi tal-baċiri idrografiċi mis-sors, permezz tal-użu ta' sostituti (25) xierqa jew ta' teknoloġiji alternattivi.

5. L-implimentazzjoni ta' miżuri għall-iffrankar tal-ilma sabiex jitnaqqsu l-pressjonijiet kwantitattivi u kwalitattivi fuq il-korpi tal-ilma f'baċiri bi stress tal-ilma, kif identifikat fil-Pjan ta' Mmaniġġjar tal-Baċin tax-Xmara rilevanti.

Ġestjoni tal-ibħra u tal-kosti — l-Anness III, it-taqsima A, il-punt (a)(iii)

1. L-applikazzjoni ta' għodod, teknoloġiji jew prattiki biex tiġi żgurata s-sostenibbiltà tal-attivitajiet tal-bnedmin relatati mal-ambjent tal-baħar, inklużi billi titnaqqas il-pressjoni tal-attivitajiet tal-bnedmin fuq l-ambjent tal-baħar, u billi jiġi indirizzat mill-inqas wieħed mis-suġġetti li ġejjin ta' tħassib kbir: — l-istorbju ta' taħt l-ilma, — id-disturb ta' qiegħ il-baħar, — l-estrazzjoni minerarja minn fond il-baħar, — is-sajd, — l-agrikoltura u/jew — in-navigazzjoni.

2. Il-proġetti li għandhom l-objettiv li jipprevjenu u jnaqqsu l-iskart jew il-kontaminanti fil-baħar, billi jindirizzawhom mis-sors fuq l-art u/jew fl-ibħra.

L-Industrija tal-Ilma — l-Anness III, it-taqsima A, punt (a)(iv)

1. L-applikazzjoni ta' teknoloġiji għas-sistemi tat-trattament tal-ilma tax-xorb u tal-ilma urban mormi, permezz tal-użu ta' proċessi effiċjenti fir-riżorsi għall-provvista ta' servizzi tal-ilma (26), għall-proċeduri fuq il-post u/jew għall-proċeduri ta' kontroll, biex jitnaqqsu jew jiġu eliminati r-rilaxxi ta' inkwinanti u/jew ta' patoġeni emerġenti, bħala parti mill-effluwenti tat-trattament tal-ilma mormi.

2. L-applikazzjoni ta' għodod li jiżguraw il-provvista ta' servizzi tal-ilma effiċjenti fir-riżorsi, f'konformità mad-Direttiva dwar l-Ilma tax-Xorb u d-Direttiva dwar l-Ilma Urban Mormi għall-popolazzjoni li tgħix f'żoni rurali (27).

3. It-titjib tal-effiċjenza u tal-effikaċja ta' soluzzjonijiet u/jew ta' għażliet ta' trattament li jirrigwardaw l-ilma riċiklat/riġenerat, li jimplimentaw waħda jew aktar minn dawn li ġejjin: — Kunċetti għal provvista (alternattiva) tal-ilma, trattament tal-ilma mormi, l-użu mill-ġdid, l-irkupru u r-riċiklaġġ tar-riżorsi (28); — Metodi ta' kontroll mis-sors u teknoloġiji kosteffiċjenti fuq il-post għar-rilaxxi ta' inkwinanti u ta' patoġeni emerġenti fis-sistema tat-trattament tal-ilma mormi; — Ċentri innovattivi għat-trattament tal-ilma, f'reġjuni li attwalment ma għandhomx sistemi ta' drenaġġ u faċilitajiet ta' trattament u sanitarji xierqa, li japplikaw teknoloġiji intelliġenti u sistemi deċentralizzati b'enfasi fuq sorsi alternattivi tal-ilma; — Approċċi sistematiċi biex jiġi evitat it-telf tal-ilma, tal-enerġija u tar-riżorsi fil-produzzjoni industrijali u/jew fl-infrastruttura tal-ilma u l-ilma mormi.

L-Anness III tar-Regolament LIFE (b) Prijoritajiet tematiċi għall-Iskart: attivitajiet għall-implimentazzjoni tal-objettivi speċifiċi għall-iskart stabbiliti fil-Pjan Direzzjonali għal Ewropa b'Użu Effiċjenti tar-Riżorsi u s-Seba' Programm ta' Azzjoni Ambjentali, b'mod partikolari: (i) approċċi integrati għall-implimentazzjoni ta' pjanijiet u programmi tal-iskart; (ii) attivitajiet għall-implimentazzjoni u għall-iżvilupp tal-leġiżlazzjoni tal-Unjoni dwar l-iskart, b'enfasi partikolari fuq l-ewwel passi tal-ġerarkija tal-Unjoni għall-iskart (prevenzjoni, użu mill-ġdid u riċiklaġġ); (iii) attivitajiet għall-użu effiċjenti tar-riżorsi u impatt taċ-ċiklu tal-ħajja tal-prodotti, tendenzi ta' konsum u dematerjalizzazzjoni tal-ekonomija.

Fir-rigward tal-iskart, il-Pjan Direzzjonali għal Ewropa b'Użu Effiċjenti tar-Riżorsi u s-Seba' Programm ta' Azzjoni Ambjentali jimmiraw li jintlaħqu l-miri ġenerali li ġejjin sal-2020:

— li jitnaqqas l-iskart iġġenerat;

— li jiġi massimizzat ir-riċiklaġġ u l-użu mill-ġdid;

— li tiġi limitata l-inċinerazzjoni għal materjali mhux riċiklabbli; u

— li jiġi llimitat ir-rimi f'miżbliet ta' skart mhux riċiklabbli jew li ma jistax jiġi rkuprat.

Għaldaqstant, se tingħata prijorità lis-suġġetti tal-proġetti li ġejjin:

Implimentazzjoni tal-leġiżlazzjoni dwar l-iskart - l-Anness III, it-taqsima A, il-punti (b)(i)-(ii)

1. L-implimentazzjoni ta' metodi għall-ġestjoni (il-ġbir separat, is-separazzjoni u r-riċiklaġġ) tal-iskart fir-Reġjuni Ultraperiferiċi tal-UE (29) jew fuq gżejjer (30) b'popolazzjoni residenti ta' inqas minn 250 000 abitant (31).

2. Implimentazzjoni ta' soluzzjonijiet innovattivi li jimmiraw għal waħda minn dawn li ġejjin: — Il-ġbir separat u r-riċiklaġġ ta' skart ta' tagħmir elettriku u elettroniku (WEEE) u/jew ta' batteriji u akkumulaturi jew ir-riċiklaġġ ta' WEEE u/jew ta' batteriji u akkumulaturi; — Iż-żarmar u r-riċiklaġġ ta' vetturi li m'għadhomx jintużaw (ELVs) — Id-dekostruzzjoni selettiva ta' xogħlijiet ta' kostruzzjoni jew ta' bini li jirriżulta f'materjali jew fi prodotti riċiklati (32) b'valur miżjud; — Separazzjoni u riċiklaġġ ta' valur miżjud tal-plastik (33); — Il-ġbir separat u r-riċiklaġġ tal-bijoskart u/jew — Ir-riċiklaġġ ta' materjali kompożiti għall-irkupru ta' materja prima kritika. Nota ta' spjegazzjoni: B'mod kumplimentari għal dawn is-soluzzjonijiet innovattivi u għall-proġett LIFE, l-operazzjonijiet l-oħra ta' ġestjoni tal-iskart f'konformità mal-ġerarkija tal-iskart ukoll jenħtieġ li jiġu segwiti waqt u wara l-perjodu tal-proġett.

3. L-identifikazzjoni (34) u s-separazzjoni ta' sustanzi perikolużi li jinsabu fl-iskart, biex ikun jista' jsir riċiklaġġ (35) ta' valur miżjud tal-iskart ittrattat u r-rimi sikur tas-sustanzi perikolużi fi ħdan il-qafas tal-proġett.

Effiċjenza fl-Iskart u fir-Riżorsi — l-Anness III, it-taqsima A, il-punt (b)(iii)

1. L-implimentazzjoni ta' mudelli u/jew ta' approċċi kummerċjali u/jew ta' konsum ġodda biex tiġi appoġġjata l-effiċjenza fir-riżorsi, fl-oqsma industrijali prijoritarji kif stabbilit fil-Pjan Direzzjonali għal Ewropa b'Użu Effiċjenti tar-Riżorsi (36) u l-Pjan ta' Azzjoni tal-UE għal Ekonomija Ċirkolari (37), li jiffokaw fuq id-durabbiltà, l-użu mill-ġdid, it-tiswija u r-riċiklaġġ tal-prodotti u proċessi alternattivi għall-bejgħ tal-prodotti. Diġà matul il-proġett, l-implimentazzjoni ta' mudelli u ta' approċċi kummerċjali ġodda jenħtieġ li — tirriżulta fi tnaqqis fl-użu tar-riżorsi (jiġifieri l-użu tal-materjal, l-użu tal-enerġija u/jew tal-ilma, skont l-effetti ewlenin) u — tappoġġja t-trasformazzjoni f'intrapriżi żgħar u ta' daqs medju (SMEs) (38) u/jew — tintegra d-dimensjoni soċjali fil-mudell kummerċjali. Nota ta' spjegazzjoni: Proċessi alternattivi jinkludu iżda mhumiex limitat għall-kondiviżjoni jew il-lokazzjoni, il-manifattura mill-ġdid, is-simbjożi industrijali, l-ottimizzazzjoni tal-katini alimentari, it-trasporti u l-mobbiltà, il-bini u l-kostruzzjoni/it-twaqqigħ sostenibbli.

L-Anness III tar-Regolament LIFE (c) Prijoritajiet tematiċi għall-Effiċjenza fir-Riżorsi, inklużi l-ħamrija u l-foresti, u l-ekonomija ekoloġika u ċirkolari: attivitajiet għall-implimentazzjoni tal-Pjan Direzzjonali għal Ewropa b'Użu Effiċjenti tar-Riżorsi u s-Seba' Programm ta' Azzjoni Ambjentali li mhumiex koperti minn prioritajiet tematiċi oħrajn imsemmijin f'dan l-Anness, b'mod partikolari: (i) attivitajiet għas-simbjożi industrijali u t-trasferiment ta' għarfien, u l-iżvilupp ta' mudelli ġodda għal tranżizzjoni lejn ekonomija ċirkolari u ekoloġika; (ii) attivitajiet għall-Istrateġija Tematika għall-Ħamrija (Komunikazzjoni tal-Kummissjoni tat-22 ta' Settembru 2006 bit-titolu “L-Istrateġija Tematika għall-Ħarsien tal-Ħamrija”) b'enfasi partikolari fuq il-mitigazzjoni u l-kumpens għas-siġillar tal-ħamrija, u użu mtejjeb tal-art; (iii) attivitajiet għal sistemi ta' monitoraġġ u informazzjoni dwar il-foresti, u għall-prevenzjoni tan-nirien forestali.

Il-proġetti taħt il-prijoritajiet tematiċi għall-Effiċjenza fir-Riżorsi, inklużi l-ħamrija u l-foresti, u l-ekonomija ekoloġika u ċirkolari se jiffukaw fuq l-implimentazzjoni tal-Pjan Direzzjonali lejn Ewropa b'Użu Effiċjenti tar-Riżorsi, il-pjan ta' azzjoni tal-UE għal Ekonomija Ċirkolari (39), l-Istrateġija Tematika għall-Ħarsien tal-Ħamrija (40) u l-Istrateġija tal-UE għall-Foresti tal-2013 (41).

Fir-rigward tas-simbjożi industrijali, it-trasferiment tal-għarfien u t-tranżizzjoni lejn ekonomija ċirkolari u ekoloġika, jenħtieġ li tingħata attenzjoni partikolari għall-prestazzjoni ċirkolari/effiċjenti fir-riżorsi u ambjentalment soda tan-negozji, l-politika tal-konsumaturi, l-mudelli kummerċjali u ta' konsum ġodda, u l-ktajjen tal-valur. L-appoġġ pubbliku għal ekonomija ċirkolari s'issa kien iffokat fuq ir-“riċiklaġġ”, filwaqt li proġetti għall-użu mill-ġdid, għat-tiswija u għall-manifattura mill-ġdid mhumiex irrappreżentati biżżejjed (42). Jekk tiġi implimentata tul il-ktajjen tal-valur (lokali), l-ekonomija ċirkolari għandha potenzjal kbir li toħloq effetti soċjali pożittivi, pereżempju fir-rigward tal-integrazzjoni fis-suq tax-xogħol ta' individwi inqas privileġġati u l-formalizzazzjoni tal-attivitajiet fl-ekonomija sewda. Il-proġetti li jindirizzaw l-ekonomija ċirkolari huma mistiedna li jikkunsidraw dawn l-aspetti flimkien mal-impatt ambjentali dirett li jista' jitkejjel. Dawn il-ktajjen tal-valur se jindirizzaw l-oqsma prijoritarji, u għalhekk se jippromwovu wkoll l-implimentazzjoni tal-“Istrateġija dwar il-Plastik fl-Ekonomija Ċirkolari” (43) li ġejja.

Fir-rigward tal-protezzjoni tal-ħamrija, jeħtieġ li titjieb il-ġestjoni tal-ħamrija u, b'mod partikolari, li jiġi limitat u jitnaqqas l-issiġillar tal-ħamrija. Id-dejta relatata mal-ħamrija li tinġabar fil-proġett jenħtieġ li tingħata lill-bażijiet tad-dejta reġjonali, nazzjonali u/jew tal-UE rilevanti.

Il-proġetti mmirati lejn il-foresti mistennija li jikkontribwixxu għall-monitoraġġ tal-foresti billi jipprovdu kull dejta rilevanti li jistgħu jiġġeneraw lis-sistemi Ewropej ta' informazzjoni attwali jew futuri dwar il-foresti. Min-naħa l-oħra, hemm il-ħtieġa li jinstabu approċċi ta' silvikulturali kosteffiċjenti u qrib in-natura jew approċċi simili alternattivi relatati ma' siġar miżrugħa tal-istess età u ta' speċi waħda sabiex tingħata spinta lill-bijodiversità u lir-reżiljenza. Jenħtieġ li jsiru sforzi partikolari biex jiġu evitati l-okkorrenzi ta' nirien tal-foresti, biex jitnaqqsu l-kundizzjonijiet biex dawn ikomplu jinfrixu, u biex tiżdied ir-reżiljenza ġenerali tal-foresti, speċjalment f'żoni protetti bħas-siti ta' Natura 2000, li fihom proporzjoni kbir ta' foresti u jirrappreżentaw il-pedament tal-azzjoni għall-protezzjoni tan-natura tal-UE.

Għaldaqstant, se tingħata prijorità lis-suġġetti tal-proġetti li ġejjin:

Effiċjenza fir-Riżorsi, ekonomija ekoloġika u ċirkolari — l-Anness III, it-taqsima A, il-punt (c)(i)

L-implimentazzjoni tal-kunċett ta' ekonomija ċirkolari huwa mmirat lejn mill-inqas wieħed mis-setturi prijoritarji tal-Pjan ta' Azzjoni tal-UE għal Ekonomija Ċirkolari (44) u li jiżgura l-użu ta' riżorsi sekondarji, ta' fdal ta' materjali u/jew ta' skart ta' kwalità għolja f'katina tal-valur jew fi ktajjen tal-valur differenti. Diġà matul id-durata tal-proġett, l-implimentazzjoni tal-ekonomija ċirkolari għandha:

— l-appoġġ għat-trasformazzjoni f'intrapriżi żgħar u ta' daqs medju (SMEs) u/jew

— L-integrazzjoni tad-dimensjoni soċjali fil-katina(ktajjen) tal-valur.

Ħamrija — l-Anness III, it-taqsima A, il-punt (c)(ii)

1. L-implimentazzjoni tal-azzjonijiet f'konformità mal-Linji Gwida dwar l-Issiġillar tal-Ħamrija (45), b'aktar effiċjenza meta mqabbla mas-soluzzjonijiet tas-suq bl-għan li jinkiseb żvilupp spazjali reġjonali jew fil-pajjiż kollu mingħajr aktar teħid tal-art jew issiġillar tal-ħamrija. Dawn l-azzjonijiet għandhom jikkonsistu f'mill-inqas waħda minn dawn li ġejjin: — il-limitazzjoni u/jew l-azzjonijiet ta' rimedju l-oħra ffukati fuq siti kkontaminati; — il-mitigazzjoni tas-siġillar tal-ħamrija u/jew; — il-kumpens għas-siġillar tal-ħamrija.

2. L-implimentazzjoni ta' prattiki integrati u sostenibbli għall-ġestjoni tal-ħamrija f'konformità mal-Linji Gwida Volontarji għall-Ġestjoni Sostenibbli tal-Ħamrija (46) permezz ta' netwerks jew organizzazzjonijiet reġjonali, nazzjonali jew transnazzjonali.

Foresti — l-Anness III, it-taqsima A, il-punt (c)(iii)

Minbarra d-dejta indikattiva relatata mal-ħabitats u mal-ekosistemi tal-foresti u mas-servizzi tagħhom, il-proġetti LIFE mmirati lejn il-foresti jenħtieġ li jipprovdu wkoll id-dejta dwar l-indikaturi rilevanti skont il-kriterji 1, 2, 4 u 5 tal-Indikaturi Pan-Ewropej Aġġornati għall-Ġestjoni Sostenibbli tal-Foresti (47).

1. L-applikazzjoni effettiva u effiċjenti ta' għodod, metodoloġiji, tekniki, teknoloġiji u tagħmir għall-implimentazzjoni ta' approċċi ta' ġestjoni tal-foresti qrib in-natura u approċċi ta' silvikultura simili alternattivi (48) għal ġestjoni aktar intensiva tal-foresti (49) u/jew ta' approċċi ta' ġestjoni bbażati fuq siġar miżrugħa tal-istess età u ta' speċi waħda, b'kosteffettività li tista' titqabbel ma' dik ta' operazzjonijiet fuq skala medja jew kbira użati f'kuntest ekwivalenti ta' ġestjoni tal-foresti aktar intensiva u/jew f'kuntest ta' ġestjoni tal-foresti tal-istess età u ta' speċi waħda (50). Nota ta' spjegazzjoni: “Ġestjoni tal-foresti qrib in-natura” (xi drabi msejħa wkoll bħala “forestrija ekoloġikament tajba” jew “forestrija ta' kopertura kontinwa”) hi kkaratterizzata minn prattiki li jippruvaw jimitaw proċessi naturali u li għandhom l-objettiv li jgħaqqdu l-użu ekonomiku tal-foresti mal-konservazzjoni tan-natura. Ir-riżultati huma ġestiti b'mod attiv, ħlief għall-foresti b'diversi saffi u mħallta sew li jkunu relattivament qrib il-foresti naturali. Il-kunċett jinkludi l-ġestjoni attiva tal-foresti bil-ħsad tal-injam u għalhekk m'għandux jitfixkel ma' approċċi li għandhom l-objettiv espliċitu li jippreservaw il-proċessi naturali, eż. f'żoni fi stat naturali. Il-prattiki li tipikament jintużaw jistgħu jvarjaw ftit minn pajjiż għal ieħor iżda jkunu mistennija li jinkludu l-elementi li ġejjin; l-użu ta' speċi tas-siġar indiġeni jew adattati għas-sit, ir-riġenerazzjoni naturali, it-tħaddim limitat tal-magni, l-inklużjoni ta' miżuri ta' konservazzjoni tan-natura, l-esklużjoni tal-fertilizzazzjoni jew l-użu ta' pestiċidi, perjodu twil tan-newba, il-ħsad individwali taz-zkuk jew fi grupp (51).

2. Metodi ta' ttestjar u ta' implimentazzjoni (52) għall-konverżjoni ta' foresti eżistenti suxxettibbli ħafna għan-nirien għal popolamenti aktar reżiljenti b'inqas riskju li jinġemal-fjuwil u li jinxtered in-nar, li jiddependu fuq prattiki silvikulturali u ta' ġestjoni tal-art li jiffavorixxu foresti seminaturali mħallta jew dawk bil-weraq wesgħin, li jeskludu l-isfruttament żejjed ta' korpi tal-ilma relatati u/jew li jiżguraw l-użu sostenibbli tal-art biex jitnaqqas ir-riskju ta' nirien u/jew l-intensità tan-nirien.

L-Anness III tar-Regolament LIFE (d) Prijoritajiet tematiċi għall-Ambjent u s-Saħħa, inklużi s-sustanzi kimiċi u l-istorbju: attivitajiet ta' appoġġ għall-implimentazzjoni tal-objettivi speċifiċi għall-ambjent u s-saħħa stabbiliti fis-Seba' Programm ta' Azzjoni Ambjentali, b'mod partikolari: (i) attivitajiet ta' appoġġ għall-implimentazzjoni tar-Regolament (KE) Nru 1907/2006 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (53) (REACH) u r-Regolament (UE) Nru 528/2012 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (54) (Regolament dwar il-Prodotti Bijoċidali) għall-iżgurar ta' użu iktar sikur, sostenibbli jew ekonomiku ta' sustanzi kimiċi (inklużi n-nanomaterjali); (ii) attivitajiet ta' appoġġ biex tiġi faċilitata l-implimentazzjoni tad-Direttiva 2002/49/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (55) (Direttiva dwar l-Istorbju) sabiex jinkisbu livelli ta' storbju li ma jirriżultawx f'impatti negattivi sinifikanti u riskji għas-saħħa tal-bniedem; (iii) attivitajiet ta' appoġġ biex jiġu evitati inċidenti serji b'mod partikolari biex tiġi faċilitata l-implimentazzjoni tad-Direttiva 2012/18/UE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (56) (Direttiva Seveso III).

Fir-rigward tal-ambjent u s-saħħa, għandhom jiġu esplorati metodi ġodda biex jitnaqqas l-impatt tas-sustanzi kimiċi, l-istorbju u l-aċċidenti industrijali fuq l-ambjent u s-saħħa tal-bniedem.

Għaldaqstant, se tingħata prijorità lis-suġġetti tal-proġetti li ġejjin:

Sustanzi kimiċi — l-Anness III, it-taqsima A, il-punt (d)(i)

It-tnaqqis tal-impatt fuq l-ambjent jew fuq is-saħħa tal-bniedem, ta' mill-inqas waħda minn dawn li ġejjin:

— Is-sustanzi identifikati bħala ta' periklu għas-saħħa tal-bniedem jew għall-ambjent skont ir-Regolament dwar il-klassifikazzjoni, l-ittikkettar u l-imballaġġ tas-sustanzi u t-taħlitiet (CLP) (57);

— it-taħlita tal-effetti tas-sustanzi kimiċi, inklużi interferenti endokrinali;

— nanomaterjali;

— il-prodotti bijoċidali u/jew il-pestiċidi.

Dan se jintlaħaq permezz ta' waħda jew iktar minn dawn li ġejjin:

— l-użu aktar sikur u aktar sostenibbli,

— it-tnaqqis tal-esponiment għal sustanzi kimiċi tossiċi fil-prodotti jew fl-ambjent, u/jew

— is-sostituzzjoni ma' sustanzi aktar sikuri jew ma' soluzzjonijiet mhux kimiċi.

L-istorbju — l-Anness III, it-taqsima A, il-punt (d)(ii)

Taħt din l-intestatura, se tingħata prijorità lill-proġetti f'żoni urbani biex titjieb is-sitwazzjoni għal għadd massimu ta' persuni.

It-tnaqqis tal-istorbju mit-toroq f'żoni urbani b'popolazzjoni densa permezz tal-użu ta' superfiċji u/jew ta' tajers bi storbju baxx bi spejjeż tul iċ-ċiklu tal-ħajja komparabbli ma' dawk ta' superfiċji u/jew ta' tajers standard, filwaqt li jinkiseb tnaqqis sostanzjali fl-istorbju.

Aċċidenti industrijali — l-Anness III, it-taqsima A, il-punt (e)(iii)

Il-faċilitazzjoni tal-implimentazzjoni tad-Direttiva Seveso III (id-Direttiva 2012/18/UE) dwar il-kontroll ta' perikli ta' inċidenti kbar li jinvolvu sustanzi perikolużi permezz tal-użu ta' għodod metodoloġiċi partikolarment kosteffiċjenti biex isir immappjar tar-riskji għas-saħħa tal-bniedem u għall-ambjent, u biex jiġu indirizzati l-effetti domino. Il-proġetti għandhom jipprevedu l-applikazzjoni dimostrattiva ta' dawn l-għodod minn detenturi differenti tal-kompiti u jimplimentaw miżuri ta' prevenzjoni jew ta' tnaqqis tar-riskju abbażi tagħhom.

L-Anness III tar-Regolament LIFE (e) Prijoritajiet tematiċi għall-Kwalità tal-Arja u l-emissjonijiet, inkluż l-ambjent urban: attivitajiet ta' appoġġ għall-implimentazzjoni tal-objettivi speċifiċi għall-arja u l-emissjonijiet fil-Pjan Direzzjonali għal Ewropa b'Użu Effiċjenti tar-Riżorsi u s-Seba' Programm ta' Azzjoni Ambjentali, b'mod partikolari: (i) approċċi integrati għall-implimentazzjoni tal-leġiżlazzjoni dwar il-kwalità tal-arja; (ii) attivitajiet ta' appoġġ favur il-faċilitazzjoni tal-konformità mal-kwalità tal-arja tal-Unjoni u l-istandards tal-emissjonijiet fl-arja relatati, inkluża d-Direttiva 2001/81/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (58) (Direttiva dwar il-Livelli Nazzjonali Massimi tal-Emissjonijiet); (iii) attivitajiet ta' appoġġ għat-titjib tal-implimentazzjoni mtejba tad-Direttiva 2010/75/UE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (59) (Direttiva dwar l-Emissjonijiet Industrijali) b'enfasi partikolari fuq it-titjib tal-proċess ta' definizzjoni u ta' implimentazzjoni tal-aqwa tekniki disponibbli, bl-iżgurar ta' aċċess faċli tal-pubbliku għall-informazzjoni u t-titjib tal-kontribut tad-Direttiva dwar l-Emissjonijiet Industrijali għall-innovazzjoni.

Il-prijorità tematika “kwalità tal-arja u l-emissjonijiet inkluż l-ambjent urban” tiffoka fuq l-implimentazzjoni tal-leġiżlazzjoni dwar il-kwalità tal-arja u fuq approċċ komprensiv lejn il-problemi ambjentali urbani. It-tniġġis tal-arja jibqa' l-aktar problema serja għas-saħħa ambjentali fl-Ewropa, b'rata ta' mortalità li hi aktar minn għaxar darbiet ogħla minn dik tal-aċċidenti tat-traffiku, u li għandha impatt sinifikanti anki fuq l-ekosistemi (eż., 70 % tas-siti ta' Natura 2000 jiġu affettwati mill-ewtrofikazzjoni b'riżultat tat-tniġġis tal-arja). Dan għandu jiġi indirizzat f'konformità mal-Istrateġija tal-Kwalità tal-Arja tal-UE li jmiss għall-perjodu li jwassal sal-2030. Il-proġetti jenħtieġ li jirreferu għall-PM u/jew in-NO2, mhux għas-CO2. Jekk it-tnaqqis tal-emissjonijiet ta' CO2 jkun l-objettiv primarju, il-proġett jenħtieġ li jiġi ppreżentat taħt is-sottoprogramm għall-Azzjoni Klimatika.

Id-Direttiva dwar l-Emissjonijiet Industrijali (IED) hija l-istrument prinċipali għall-prevenzjoni u l-kontroll tat-tniġġis minn punti ta' sorsi kbar. L-esperjenza miksuba mill-implimentazzjoni tal-IED (u l-preċedessur tagħha, id-Direttiva dwar il-prevenzjoni u l-kontroll integrati tat-tniġġis IPPC) ippermettiet li jiġu identifikati l-bżonnijiet addizzjonali f'termini ta' informazzjoni pubblika u l-introduzzjoni ta' tekniki emerġenti

Għaldaqstant, se tingħata prijorità lis-suġġetti tal-proġetti li ġejjin:

Il-leġiżlazzjoni dwar il-kwalità tal-arja u d-Direttiva NEC — l-Anness III, it-taqsima A, il-punti (e)(i)-(ii)

Sakemm ma jiġix dikjarat mod ieħor b'mod espliċitu, il-proġetti tal-kwalità tal-arja jenħtieġ li jiffukaw b'mod ġenerali fuq iż-żoni urbani sabiex jiġi kopert l-akbar ammont ta' nies possibbli.

1. It-titjib tal-kwalità tal-arja u t-tnaqqis tal-emissjonijiet tal-materja partikolata (PM) f'żoni b'użu kbir ta' fjuwil solidu bħall-bijomassa, il-faħam, u l-pit għat-tisħin domestiku. Dawn il-proġetti għandhom jimplimentaw waħda jew iktar minn dawn li ġejjin: — soluzzjonijiet tekniċi (60), — ta' ġestjoni, — regolatorji u/jew — ibbażati fuq l-inċentivi (61).

2. Mobbiltà sostenibbli għat-trasport bit-triq li timmira lejn l-emissjonijiet ta' sustanzi li jniġġsu l-arja, li t-tnaqqis tagħhom huwa essenzjali biex jiġu ssodisfati aħjar l-istandards tal-kwalità tal-arja, b'attenzjoni għal waħda jew aktar minn dawn li ġejjn: — Sewqan fid-dinja reali aktar nadif; — vetturi b'żewġ jew bi tliet roti aktar nodfa jew tal-elettriku u/jew l-analiżi u l-implimentazzjoni fuq skala tal-ittestjar tal-ħtiġijiet infrastrutturali relatati; — l-użu ta' vetturi elettriċi jew b'emissjonijiet tassew baxxi (62); — l-użu ta' fjuwils alternattivi; — programmi retroattivi innovattivi għall-vetturi (63); — teknoloġija alternattiva tal-mototrażmissjoni (64); — sistemi ta' aċċess għat-traffiku b'impatt għoli (bħal Żoni b'Emissjoni Baxxa u skemi ta' pedaġġi tat-triq) permezz ta' kriterji ta' aċċess avvanzati u/jew tikketti; u/jew — l-użu ta' pjattaformi loġistiċi innovattivi (65).

3. L-avjazzjoni sostenibbli u l-mobbiltà ta' Makkinarju Mobbli Mhux tat-Triq (NRMM) għat-tnaqqis tal-emissjonijiet, b'mod partikolari minn NRMM eżistenti li (għad) mhumiex koperti mir-Regolament (UE) 2016/1628 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (66).

4. Tnaqqis tal-emissjonijiet tal-ammonijaka, tal-metan u tal-PM mill-agrikoltura b'appoġġ għall-implimentazzjoni tal-Kodiċi aġġornat għall-Prattiki Tajbin tan-NU/KEE għat-tnaqqis tal-emissjonijiet mill-agrikoltura (67).

Id-Direttiva dwar l-Emissjonijiet Industrijali — l-Anness III, it-taqsima A, il-punti (e)(iii)

L-applikazzjoni ta' tekniki ta' prevenzjoni u ta' tnaqqis tat-tniġġis imsemmija fid-Direttiva dwar l-Emissjonijiet Industrijali bħala tekniki emerġenti.

L-ambjent urban — l-Anness III, it-taqsima A, il-punt (e)

L-implimentazzjoni ta' politiki urbani u approċċi regolatorji integrati għal ippjanar u tfassil sostenibbli u/jew biex jiġu appoġġjati soluzzjonijiet tekniċi innovattivi biex jitjieb mill-inqas wieħed mill-aspetti li ġejjin:

— it-trasport u l-mobbiltà pubblika urbana,

— l-effiċjenza fl-enerġija jew fir-riżorsi jew l-enerġija rinnovabbli (68) mingħajr emissjonijiet/b'emissjonijiet baxxi jew soluzzjonijiet materjali (69).

— il-produzzjoni tal-ikel lokali u/jew

— il-kundizzjoni ta' ekosistemi urbani u s-servizzi tagħhom (70).

3.2. Qasam prijoritarju Natura u Bijodiversità

Skont l-Artikolu 11(a) tar-Regolament LIFE, is-suġġetti tal-proġetti li jikkorrispondu għal dan il-qasam prijoritarju u l-prijoritajiet tematiċi relatati elenkati fl-Anness III tar-Regolament LIFE għandhom isegwu l-objettiv speċifiku li “jingħata kontribut għall-iżvilupp u għall-implimentazzjoni tal-politika u l-leġiżlazzjoni tal-Unjoni fil-qasam tan-natura u l-bijodiversità, inkluż l-Istrateġija tal-Unjoni għall-Bijodiversità sal-2020, u d-Direttiva tal-Kunsill 92/43/KEE (71) u d-Direttiva 2009/147/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (72), partikolarment bl-applikazzjoni, l-iżvilupp, l-ittestjar u d-dimostrazzjoni ta' approċċi, l-aħjar prattiki u soluzzjonijiet”.

LIFE ilu jservi ta' għodda prinċipali fl-appoġġ tal-implimentazzjoni tad-Direttivi dwar l-Għasafar u dwar il-Ħabitats għal dawn l-aħħar 25 sena u kien strumentali u f'ċerti każijiet kruċjali biex jiġi żgurat l-istabbiliment tan-netwerk Natura 2000. Il-kontroll tal-idoneità tad-Direttivi dwar in-Natura (73) u l-Pjan ta' azzjoni għan-natura, għaċ-ċittadini u għall-ekonomija (74) jenfasizza l-ħtieġa li jiżdied il-finanzjament f'dan il-qasam prijoritarju, li huwa kopert mir-Regolament Delegat li jemenda l-Artikolu 9, il-paragrafu 4 tar-Regolament LIFE. LIFE Natura u Bijodiversità se jkompli jiffoka r-riżorsi finanzjarji fuq Natura 2000 biex ikun żgurat li jitwettqu bis-sħiħ l-impenji rigward il-mira 1 tal-istrateġija għall-Bijodiversità, u, fl-istess waqt, jiġu promossi l-proġetti li jindirizzaw il-miri 2, 3, 4 u 5 tal-Istrateġija għall-Bijodiversità sal-2020.

Il-proġetti LIFE Natura u LIFE Bijodiversità huma maħsuba biex jikkomplementaw lil xulxin u, fejn ikun rilevanti, il-prijoritajiet tematiċi oħra relatati man-natura u mal-bijodiversità, eż. meta proġett ikun immirat lejn Natura 2000, fejn rilevanti, jenħtieġ li jindirizza wkoll speċijiet aljeni invażivi. Għalhekk, biex jiġu evitati l-inkonsistenzi, il-prinċipji li japplikaw taħt waħda mill-prijoritajiet tematiċi japplikaw ukoll taħt il-prijorità kumplementari. Jekk il-proġetti li jimplimentaw il-Miri 2, 3, 4 u/jew 5 tal-Istrateġija għall-Bijodiversità sal-2020 isiru (anke parzjalment) f'siti ta' Natura 2000, il-miżuri proposti jeħtieġ li jkunu konformi mal-objettivi ta' konservazzjoni tas-sit, mal-pjan ta' ġestjoni tas-sit jew ma' strumenti ekwivalenti u/jew mal-att ta' deżinjazzjoni taż-Żoni Speċjali ta' Konservazzjoni (ŻSK). Barra minn hekk, il-proġetti LIFE li għandhom fil-mira l-foresti jenħtieġ li jipprovdu wkoll id-dejta dwar l-indikaturi rilevanti skont il-kriterji 1, 2, 4 u 5 tal-Indikaturi Pan-Ewropej Aġġornati għall-Ġestjoni Sostenibbli tal-Foresti (75).

L-Anness III tar-Regolament LIFE (a) Prijoritajiet tematiċi għan-Natura: attivitajiet għall-implimentazzjoni tad-Direttivi 92/43/KEE u 2009/147/KE, b'mod partikolari: (i) Attivitajiet immirati lejn it-titjib tal-istatus ta' konservazzjoni tal-ħabitats u l-ispeċi, inklużi l-ħabitats u l-ispeċi tal-baħar, u l-ispeċi tal-għasafar, fl-interess tal-Unjoni; (ii) Attivitajiet b'appoġġ għas-seminars bijoġeografiċi tan-netwerk Natura 2000; (iii) Approċċi integrati għall-implimentazzjoni tal-oqfsa ta' azzjoni prijoritizzata.

Jingħataw prijorità s-suġġetti tal-proġetti li ġejjin li jikkontribwixxu għall-Mira 1 tal-Istrateġija għall-Bijodiversità sal-2020 biex jiġu implimentati bis-sħiħ id-Direttivi dwar l-Għasafar u l-Ħabitats:

1. Titjib fl-istatus tal-konservazzjoni tat-tipi ta' ħabitats jew tal-ispeċijiet ta' Interess Komunitarju (76) skont id-Direttivi Dwar l-Għasafar u dwar il-Ħabitats tal-UE, li huma mmirati lejn is-siti ta' Natura 2000 proposti jew imfassla għal dawn it-tipi ta' ħabitats jew speċijiet (77).

2. Proġetti mmirati lejn it-titjib tal-istatus ta' konservazzjoni tat-tipi ta' ħabitats jew ta' speċijiet li jkunu ta' Interess Komunitarju, dment li l-istatus tagħhom ma jkunx wieħed “favorevoli/sikur u ma jkunx qed jonqos fil-kwalità” jew “mhux magħruf” skont l-aktar valutazzjonijiet ġenerali reċenti li l-Istati Membri jkunu pprovdew fil-livell ġeografiku relevanti skont l-Artikolu 17 tad-Direttiva dwar il-Ħabitats jew l-aktar valutazzjonijiet reċenti skont l-Artikolu 12 tad-Direttiva dwar l-Għasafar u l-valutazzjonijiet tal-għasafar fil-livell tal-UE.

3. L-implimentazzjoni tal-komponent tal-baħar tad-Direttivi dwar il-Ħabitats u dwar l-Għasafar u d-dispożizzjonijiet relatati skont id-deskrittur 1 tad-Direttiva Kwadru dwar l-Istrateġija Marina, fejn it-tali proġetti jiffukaw fuq waħda mill-azzjonijiet li ġejjin jew fuq diversi azzjonijiet: — l-ikkompletar u l-iffinalizzar tal-inventarji nazzjonali għall-istabbiliment tan-netwerk ta' siti marini lil hinn mill-kosta ta' Natura 2000; — ir-restawr u l-ġestjoni tas-siti marini ta' Natura 2000, inklużi t-tħejjija u l-implimentazzjoni tal-pjanijiet tal-ġestjoni tas-siti; — azzjonijiet li jindirizzaw kunflitti relatati mal-ispeċijiet, il-ħabitats jew is-siti bejn il-konservazzjoni tal-baħar u s-sajjieda jew “utenti tal-baħar” oħrajn, kif ukoll azzjonijiet li jlaqqgħu l-miżuri ta' konservazzjoni ma' użu sostenibbli tas-siti ta' Natura 2000; u/jew — approċċi dimostrattivi jew innovattivi biex jivvalutaw jew jimmonitorjaw l-impatt tal-attivitajiet tal-bniedem fuq il-ħabitats u l-ispeċijiet tal-baħar kritiċi u l-applikazzjoni tagħhom bħala għodda li tiggwida l-miżuri konkreti tal-konservazzjoni.

L-Anness III tar-Regolament LIFE (b) Prijoritajiet tematiċi għall-Bijodiversità: attivitajiet għall-implimentazzjoni tal-Istrateġija tal-Bijodiversità tal-Unjoni sal-2020, b'mod partikolari: (i) Attivitajiet maħsuba biex jikkontribwixxu għall-kisba tal-Mira 2; (ii) Attivitajiet maħsuba biex jikkontribwixxu għall-kisba tal-Miri 3, 4 u 5.

Is-suġġetti tal-proġetti li ġejjin jiffukaw fuq l-implimentazzjoni tal-Miri 2, 3, 4 u 5 tal-Istrateġija għall-Bijodiversità sal-2020, sakemm dawn primarjament jimmiraw lejn l-objettivi ġenerali u speċifiċi skont l-Artikoli 3 u 11 tar-Regolament LIFE u b'hekk ikunu jistgħu jiġu ffinanzjati taħt il-programm LIFE.

Se tingħata prijorità lis-suġġetti tal-proġetti elenkati hawn taħt:

1. L-iżvilupp u l-implimentazzjoni ta' pjanijiet ta' Infrastruttura Ekoloġika (78) u azzjonijiet li jtejbu l-kundizzjoni tal-ekosistemi u s-servizzi li jipprovdu (79) u/jew il-konnettività bejn is-siti ta' Natura 2000 u/jew żoni protetti oħra. L-iżvilupp u l-applikazzjoni ta' metodi u/jew ta' tekniki replikabbli b'mod mifrux relatati mal-Infrastruttura Ekoloġika li jnaqqsu b'mod effettiv l-impatti negattivi tal-infrastruttura tal-enerġija jew tat-trasport fuq il-bijodiversità billi jsaħħu l-konnettività. Jenħtieġ li dawn it-tekniki u/jew il-metodi jkunu aktar kosteffikaċi minn soluzzjonijiet kwalitattivi ekwivalenti li diġà jiġu offruti fis-suq, u, fejn ikun rilevanti, għandhom iwasslu għal soluzzjonijiet li jiġu kondiviżi mingħajr ħlas jew għall-iżvilupp ta' standards tekniċi.

2. L-iżvilupp u l-applikazzjoni ta' għodod li huma mmirati lejn l-integrazzjoni tal-bijodiversità f'deċiżjonijiet finanzjarji u tan-negozju sabiex ikun żgurat li, permezz tal-konservazzjoni u r-restawr tal-bijodiversità li twettqu matul il-proġett, ma jkun hemm l-ebda telf nett tal-bijodiversità u/jew li l-introjtu fil-provvediment ta' servizzi tal-ekosistema jiġi mtejjeb (80).

3. L-immirar lejn speċijiet jew ħabitats mhedda li mhumiex inklużi fl-Annessi tad-Direttiva dwar il-Ħabitats iżda li għandhom stat ta' “fil-periklu” jew agħar fil-Listi Ħomor Ewropej tal-ispeċijiet (81) jew tal-ħabitats (82) jew, għal dawk l-ispeċijiet li mhumiex koperti mil-Listi Ħomor Ewropej, fil-Lista Ħamra tal-IUCN (83).

4. L-indirizzar ta' Speċijiet Aljeni Invażivi (84) permezz tal-ittestjar u tal-implimentazzjoni tat-tliet passi li ġejjin fuq skala spazjali xierqa fi ħdan qafas komprensiv: — il-prevenzjoni tal-introduzzjoni tal-ispeċijiet aljeni invażivi, partikolarment, bl-indirizzar tad-direzzjonijiet prijoritarji tal-introduzzjoni tagħhom, — l-istabbiliment ta' sistema ta' identifikazzjoni bikrija u ta' eradikazzjoni rapida, u — l-eradikazzjoni, il-kontroll jew iż-żamma ta' speċijiet aljeni invażivi stabbiliti. Il-proġetti jenħtieġ li jiġu stabbiliti biex jitjiebu oqfsa tekniċi, amministrattivi u/jew legali, jew jiġu żviluppati oħrajn ġodda, fil-livell rilevanti, b'mod partikolari fir-rigward, iżda mhux biss, tal-ispeċijiet inklużi fil-lista ta' speċijiet aljeni invażivi ta' tħassib għall-Unjoni skont l-Artikolu 4(1) tar-Regolament (UE) Nru 1143/2014 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (85). Nota ta' spjegazzjoni: Fejn pass ikun diġà ġie indirizzat independentement mill-proġett jew ma jkunx jista' jiġi indirizzat fil-kuntest tal-proġett, l-azzjonijiet tal-proġett għandhom mill-inqas jitqiegħdu b'mod ċar f'qafas usa' li jgħaqqad it-tliet passi kollha.

3.3. Qasam prijoritarju Governanza Ambjentali u Informazzjoni

Skont l-Artikolu 12(a) tar-Regolament LIFE, is-suġġetti tal-proġetti li jikkorrispondu għal dan il-qasam prijoritarju u l-prijoritajiet tematiċi relatati elenkati fl-Anness III tar-Regolament LIFE, għandu jkollhom fil-mira l-objettiv speċifiku “li tiġi promossa s-sensibilizzazzjoni dwar kwistjonijiet ambjentali, inkluż il-ġenerazzjoni tal-appoġġ pubbliku u tal-partijiet ikkonċernati għat-tfassil tal-politika tal-Unjoni fil-qasam tal-ambjent, u li jiġi promoss l-għarfien dwar l-iżvilupp sostenibbli u tendenzi ġodda għall-konsum sostenibbli.”

L-Anness III tar-Regolament LIFE Qasam prijoritarju Governanza Ambjentali u Informazzjoni: (a) kampanji ta' informazzjoni, komunikazzjoni u sensibilizzazzjoni b'konformità mal-prijoritajiet tas-Seba' Programm ta' Azzjoni Ambjentali; (b) attivitajiet b'appoġġ ta' proċess ta' kontroll effettiv kif ukoll miżuri għall-promozzjoni tal-konformità b'rabta mal-leġiżlazzjoni ambjentali tal-Unjoni, u b'appoġġ ta' sistemi ta' informazzjoni u għodda ta' informazzjoni dwar l-implimentazzjoni tal-leġiżlazzjoni ambjentali tal-Unjoni.

Kampanji ta' informazzjoni, ta' komunikazzjoni u ta' sensibilizzazzjoni — l-Anness III, it-taqsima C, il-punt (a)

L-ambitu ġeografiku tal-kampanji ta' informazzjoni, ta' komunikazzjoni u ta' sensibilizzazzjoni se jiġi kkunsidrat fil-valutazzjoni tal-valur miżjud Ewropew tal-proġetti proposti.

Sensibilizzazzjoni dwar il-problemi ambjentali, il-politiki ambjentali tal-UE, l-għodod u/jew il-leġiżlazzjoni fost l-udjenza fil-mira rilevanti, bl-għan li jinbidlu l-perċezzjonijiet tagħhom u titrawwem l-adozzjoni ta' mġiba u ta' prattiki favur l-ambjent u/jew l-involviment dirett taċ-ċittadini. L-applikanti jeħtieġ li jipprovdu evidenza sostanzjali li bidla fil-livelli ta' sensibilizzazzjoni (86) fil-qasam(fl-oqsma) indirizzat(i) mill-proġett hija fattur kruċjali li jappoġġja l-implimentazzjoni korretta u/jew l-iżvilupp tal-ġejjieni tal-għodod u/jew il-leġiżlazzjoni tal-politiki ambjentali tal-UE. L-attivitajiet ta' sensibilizzazzjoni jenħtieġ li jkollhom l-aktar kopertura wiesgħa rilevanti għall-kwistjoni speċifika fil-mira (87). Il-problemi ambjentali, il-politiki, l-għodod u/jew il-leġiżlazzjoni ambjentali mmirati jenħtieġ li jkunu marbutin direttament ma' waħda mit-temi jew aktar li huma elenkati hawn taħt it-tliet prijoritajiet li ġejjin (88):

Tkabbir ekoloġiku: — Il-konsum sostenibbli b'attenzjoni fuq il-prevenzjoni tal-iskart, b'mod partikolari l-iskart tal-plastik, l-iskart tal-ikel u l-iskart fil-baħar; — It-tranżizzjoni lejn ekonomija ċirkolari, b'mod partikolari l-implimentazzjoni ta' mudelli ta' negozju sostenibbli, produzzjoni, prodotti u servizzi sostenibbli (89);

Kuntatt maċ-ċittadini: — Natura 2000 u l-benefiċċji tal-implimentazzjoni tal-leġiżlazzjoni Ewropea dwar in-natura, f'konformità mal-Pjan ta' azzjoni dwar in-natura, iċ-ċittadini u l-ekonomija (90); — Speċi aljena invażiva; — L-użu sikur ta' sustanzi kimiċi; — Il-benefiċċji tan-natura inkluż infrastruttura ekoloġika u servizzi relatati tal-ekosistema;

Kif nagħmluha realtà: — Il-kwalità tal-arja f'żoni urbani u l-benefiċċji tagħha fuq is-saħħa; u/jew — Il-benefiċċji tal-implimentazzjoni tal-leġiżlazzjoni dwar l-ilma.

Attivitajiet b'appoġġ ta' proċess ta' kontroll effettiv kif ukoll miżuri għall-promozzjoni tal-konformità — l-Anness III, it-taqsima C, il-punt (b)

Is-sistemi ta' informazzjoni, il-kwalità tal-amministrazzjoni pubblika u l-approċċi volontarji

1. It-titjib tas-sistemi ta' informazzjoni ambjentali użati mill-awtoritajiet pubbliċi għall-ġbir, l-ipproċessar, il-ħżin u l-qsim elettroniku ta' informazzjoni ambjentali, bl-iżvilupp u bil-provvediment ta' sistemi ġodda jew, fejn ikun disponibbli, bit-titjib ta' sistemi eżistenti. Jenħtieġ li l-proġetti jtejbu l-implimentazzjoni tal-politika ambjentali tal-UE u jkunu konformi mal-obbligu ta' rapportar tal-UE Nota ta' spjegazzjoni: It-titjib jista' jieħu l-forma ta' piż amministrattiv imnaqqas, ta' qsim aħjar tal-informazzjoni fi ħdan u bejn l-awtoritajiet, ta' użi finali mtejba tal-informazzjoni ambjentali, inkluż ir-rapportar, u servizz aħjar lill-utenti aħħarin, inkluż il-pubbliku. Fir-rigward tad-dejta tal-monitoraġġ tas-sustanzi kimiċi, jenħtieġ li l-proġetti jtejbu d-disponibbiltà u l-aċċessibbiltà tad-dejta tal-monitoraġġ tas-sustanzi kimiċi għall-proċessi regolatorji permezz tal-użu tal-Pjattaforma ta' Informazzjoni għall-Monitoraġġ tas-Sustanzi Kimiċi (IPCHEM), billi jgħaqqdu u jikkorrelataw id-dejta tal-monitoraġġ tas-sustanzi kimiċi mad-dejta dwar is-saħħa tal-bniedem u tal-ambjent.

2. It-titjib tal-kapaċità u tal-kwalità tal-amministrazzjoni pubblika fir-rigward ta' pjanijiet, programmi, analiżijiet, reviżjonijiet u valutazzjonijiet u/jew permessi, derogi, u deċiżjonijiet oħrajn dwar attivitajiet speċifiċi, fejn xieraq anki fi sħubija ma' entitajiet privati, bl-għan li jitnaqqas il-piż amministrattiv filwaqt li jiġu ottimizzati l-eżiti ambjentali u, fejn ikun xieraq, tiġi integrata l-konservazzjoni tan-natura. Waħda jew aktar minn dawn li ġejjin għandhom ikunu fil-mira: Pjanijiet, programmi, analiżijiet, reviżjonijiet u valutazzjonijiet — Il-pjanijiet dwar il-kwalità tal-arja (91); — Programmi nazzjonali għall-kontroll tat-tniġġis tal-arja (92); — Pjanijiet tal-immaniġġjar tal-baċini tax-xmara (93) u programmi assoċjati ta' miżuri, analiżijiet u reviżjonijiet; — Pjanijiet spazjali tal-baħar, u programmi assoċjati ta' miżuri, u strateġiji tal-baħar bl-għan li jiġu żgurati sinerġiji ma' Natura 2000 u ma' pjanijiet tal-immaniġġjar tal-baċini tax-xmara; — Pjan ta' ġestjoni tar-riskju tal-għargħar (94); — Pjanijiet ta' azzjoni dwar in-nitrati (95); — Pjanijiet għall-ġestjoni tal-iskart (96); — Pjanijiet ta' ġestjoni ta' Natura 2000 (97); — Pjanijiet għall-ġestjoni tal-foresti meħtieġa skont ir-Regolament dwar l-Iżvilupp Rurali, biex tiġi żgurata aktar bijodiversità fil-foresti; — Pjanijiet għall-użu tal-art u pjanijiet oħra li jeħtieġu valutazzjoni ambjentali strateġika (98) bl-għan li titjieb il-kunsiderazzjoni tal-ekosistemi (99) u s-servizzi tagħhom (100); — Valutazzjonijiet tas-sistemi tal-ekosistema u l-ħidma relatata (101); u/jew Deċiżjonijiet relatati ma': — l-emissjonijiet industrijali; — il-ġestjoni tal-iskart; — it-tniġġis tal-ilma u l-astrazzjoni tal-ilma (102); — protezzjoni tan-natura (103). Nota ta' spjegazzjoni: Għall-pjanijiet jew il-programmi jew miżuri oħra fil-mira, it-titjib tal-kapaċità u tal-kwalità tal-amministrazzjoni pubblika jista' jkun relatat ma' wieħed jew aktar minn dawn li ġejjin: l-involviment u l-appoġġ tal-partijiet ikkonċernati; il-konsultazzjoni tal-pubbliku; l-ottimizzar tal-kontenut tad-dokumenti; il-monitoraġġ tal-implimentazzjoni tal-miżura fil-mira u tal-konformità magħha; il-kondiviżjoni tal-aħjar prattiki; l-użu ta' metodi effettivi għat-tħejjija, għar-reviżjoni u għall-valutazzjoni ambjentali tal-miżuri fil-mira. Aktar kapaċità ta' monitoraġġ permezz ta' eż. tekniki ta' monitoraġġ mifruxin u f'ħin reali stabbiliti b'mod koerenti f'diversi lokalitajiet, iżżid l-opportunitajiet u l-bażi tal-informazzjoni mhux biss għall-valutazzjoni tal-pjanijiet iżda anki għall-ħolqien ta' pjanijiet ġodda u dinamiċi. Fir-rigward tal-pjanijiet ta' ġestjoni ta' Natura 2000 u d-deċiżjonijiet relatati mal-protezzjoni tan-natura, jenħtieġ li jiġu kkunsidrati r-rakkomandazzjonijiet mis-seminars bijoġeografiċi ta' Natura 2000. Fir-rigward tad-deċiżjonijiet relatati mal-protezzjoni tan-natura, dan jirrigwarda l-permess ta' rekwiżiti skont l-Artikolu 6(3) u l-Artikolu 6(4) tad-Direttiva dwar il-Ħabitats u regoli dwar il-ħarsien tal-ispeċi skont l-Artikoli 12 u 16 tad-Direttiva dwar il-Ħabitats u l-Artikoli 5 u 9 tad-Direttiva dwar l-Għasafar. Il-valutazzjoni tinkludi l-kejl u l-immudellar, kif ukoll l-istabbiliment u/jew it-titjib ta' inventarji tal-emissjonijiet. Id-deċiżjonijiet huma deċiżjonijiet tal-awtoritajiet kompetenti bl-għan li tiġi rispettata l-leġiżlazzjoni ambjentali rilevanti tal-UE.

3. L-iżvilupp, il-promozzjoni, l-implimentazzjoni u/jew l-armonizzazzjoni ta' wieħed jew aktar mill-approċċi volontarji li ġejjin u l-użu tagħhom minn entitajiet bl-għan li jnaqqsu l-impatt fuq l-ambjent tal-attivitajiet, tal-prodotti u tas-servizzi tagħhom: — Verifika minn parti terza tal-prestazzjoni ta' teknoloġiji innovattivi meta dawn ikunu lesti għas-suq, bħall-Verifika tat-Teknoloġija Ambjentali (ETV) (104); — regoli tal-kategorija dwar l-impronta ambjentali (PEFCR) u/jew regoli settorjali dwar l-impronta ambjentali tal-organizzazzjonijiet (OEFSR) fil-livell Ewropew għall-prodotti u s-setturi li għadhom mhumiex koperti mill-PEFCRs/OEFSRs eżistenti u l-bażijiet tad-dejta relatati ta' kwalità għolja, abbażi tal-metodoloġija Ewropea tal-impronta ambjentali (105) u l-aktar gwida riċenti disponibbli (106); — Azzjonijiet, servizzi, netwerks u mudelli ta' negozju ġodda biex jitrawwem l-użu ta' prodotti mmanifatturati mill-ġdid, imsewwija, rinnovati u/jew użati mill-ġdid marbutin ukoll mad-durabbiltà u mal-obsolexxenza programmata tal-prodott, u/jew biex jitrawwem l-użu ta' ekotikketti uffiċjalment rikonoxxuti bħall-Ekotikketta tal-UE; — Speċifikazzjonijiet komuni u/jew għodod ta' monitoraġġ dwar l-adozzjoni għal awtoritajiet pubbliċi bi ħtiġijiet simili ta' akkwist, biex titrawwem l-adozzjoni ta' Akkwist Pubbliku Ekoloġiku u Ċirkolari; — L-għaqda ta' inċentivi regolatorji, finanzjarji jew reputazzjonali mal-prestazzjoni ambjentali bl-użu ta' EMAS; — Il-valutazzjoni tal-prestazzjoni ambjentali tal-bini bl-użu tal-qafas dwar il-bini b'indikaturi ewlenin (107).

Assigurazzjoni tal-konformità ambjentali u aċċess għall-ġustizzja

1. Appoġġ għall-assigurazzjoni tal-konformità ambjentali bl-iżvilupp u bl-implimentazzjoni jew bl-implimentazzjoni ta' strateġiji transkonfinali, nazzjonali jew reġjonali eżistenti bbażati fuq ir-riskju għall-promozzjoni, l-kontroll u l-infurzar tal-konformità permezz tal-użu ta' taħlita ta' liġi amministrattiva, liġi kriminali u responsabbiltà ambjentali rigward waħda jew aktar minn dawn li ġejjin: — Kriminalità u reati marbuta mal-iskart; — Traffikar ta' organiżmi selvaġġi; — Kriminalità u reati marbuta mal-organiżmi selvaġġi u man-natura, inkluż il-qtugħ illegali ta' siġar għall-injam; — Tniġġis tal-ilma minn sorsi lokalizzati jew diffużi u/jew astrazzjoni illegali tal-ilma; — Sorsi lokalizzati u mobbli tat-tniġġis tal-arja. Nota ta' spjegazzjoni: “Ibbażati fuq ir-riskju” tirreferi, l-ewwel nett, għal valutazzjoni tal-probabbiltà li ċerti kategoriji ta' persuni jwettqu reati u, it-tieni, kemm l-impatt mistenni li jkun serju fuq l-ambjent u s-saħħa tal-bniedem. Aktar ma tkun għolja l-probabbiltà ta' reat u aktar ma jkun kbir l-impatt mistenni, aktar għandha tkun urġenti l-ħtieġa li jsir intervent. L-għażla tal-intervent jenħtieġ li tirrifletti n-natura tar-riskji u tkun immirata biex tnaqqashom kemm jista' jkun.

2. Appoġġ lill-assigurazzjoni tal-konformità ambjentali bl-istabbiliment ta' netwerks transkonfinali, nazzjonali jew reġjonali ġodda, jew meta jkunu fis-seħħ, it-titjib ta' dawk eżistenti, tal-prattikanti jew tal-esperti tal-assigurazzjoni tal-konformità ambjentali u/jew bl-istabbiliment ta', jew jekk ikun hemm fis-seħħ, bit-titjib ta' kwalifiki u ta' taħriġ professjonali (108) biex titjieb il-konformità mal-istrumenti ambjentali vinkolanti tal-UE, permezz tal-promozzjoni, l-kontroll u l-infurzar tal-konformità bl-użu ta' taħlita ta' liġi amministrattiva, liġi kriminali u responsabbiltà ambjentali. Nota ta' spjegazzjoni: Il-prattikanti tal-assigurazzjoni tal-konformitá ambjentali jistgħu jinkludu dawk li jaħdmu għal awtoritajiet u għal korpi b'responsabbiltajiet ta' assigurazzjoni tal-konformità, bħal awtoritajiet lokali, reġjonali, tal-pulizija u doganali, aġenziji u spettorati għall-ambjent, korpi pubbliċi supremi tal-awditjar u l-ġudikatura. Jistgħu jinkludu wkoll organizzazzjonijiet mhux governattivi u akkademiċi u riċerkaturi speċjalizzati f'aspett wieħed jew aktar tal-assigurazzjoni tal-kwalità. Fir-rigward tal-kwalifiki u tat-taħriġ professjonali, jenħtieġ li l-proġetti jassiguraw kredenzjali akkademiċi u jimmassimizzaw il-potenzjal tat-teknoloġija tal-informazzjoni b'mezzi bħal webinars u korsijiet online miftuħa massivi (MOOCs) biex it-tagħlim mill-bogħod ikun jista' jilħaq kemm jista' jkun prattikanti bl-aktar mod kosteffiċjenti possibbli.

3. L-iżvilupp u l-użu ta' għodod u ta' azzjonijiet innovattivi għall-promozzjoni, għall-monitoraġġ u għall-infurzar tal-konformità permezz tal-istabbiliment u tal-użu ta' għodod u ta' azzjonijiet ġodda jew, fejn ikun hemm fis-seħħ, permezz tat-titjib ta' dawk eżistenti, li jappartjenu għal kategorija waħda jew aktar minn dawn li ġejjin: — sistemi u tekniki bbażati fuq ir-riskju li jippromwovu l-konformità; — sistemi u tekniki bbażati fuq ir-riskju għall-monitoraġġ effettiv tal-konformità mal-istrumenti vinkolanti tal-UE relatati mal-ambjent u l-kisba ta' evidenza tal-problemi relatati mal-konformità u l-analiżi tagħhom li fuqhom b'mod affidabbli tista' tibbaża l-azzjoni ta' segwitu; — sistemi u tekniki bbażati fuq ir-riskju għal segwitu u infurzar effettivi li jwieġbu għan-nuqqas ta' konformità mal-istrumenti vinkolanti tal-UE relatati mal-ambjent jew mar-responsabbiltajiet relatati magħhom u li jkopru l-użu tal-liġi amministrattiva, tad-dritt kriminali u tar-responsabbiltà għall-ħsara ambjentali. Nota ta' spjegazzjoni Is-sistemi u t-tekniki bbażati fuq ir-riskju għandhom l-objettiv li jifhmu kemm is-sidien ta' artijiet, l-industrija, l-SMEs, l-utilitajiet pubbliċi u oħrajn (“detenturi tad-dmirijiet”) jikkonformaw mal-obbligi tagħhom skont l-istrumenti ambjentali vinkolanti tal-UE u x'se jkunu l-impatti tan-nuqqas ta' konformità fuq is-saħħa tal-ambjent u tal-bniedem. Abbażi ta' dan il-fehim, dawn is-sistemi u t-tekniki jfittxu li jħeġġu l-konformità u jiskoraġġixxu n-nuqqas ta' konformità permezz tal-promozzjoni, tal-monitoraġġ u tal-infurzar. Is-sistemi u t-tekniki ta' promozzjoni jistgħu jinvolvu l-użu ta' gwida, servizzi ta' konsulenza, kampanji ta' sensibilizzazzjoni, ftehimiet ta' sħubija, jew sistemi ta' awtomonitoraġġ li jgħinu lid-detenturi tad-dmirijiet sabiex ikunu konformi. Is-sistemi u t-tekniki tal-monitoraġġ jistgħu jkunu relatati ma' spezzjonijiet fuq il-post, sorveljanza (inkluż permezz ta' satelliti u drones), verifiki għal għarrieda, ġbir ta' informazzjoni, analiżi tal-industrija, investigazzjoni tal-pulizija, analiżi tad-dejta u awditjar ambjentali. It-tekniki ta' segwitu u ta' infurzar jista' jkollhom kopertura wiesgħa simili.

4. It-titjib tal-ġestjoni mill-awtoritajiet pubbliċi ta' lmenti u ta' sottomissjonijiet mill-pubbliku relatati mal-ambjent, fejn xieraq anki fi sħubija ma' entitajiet privati, permezz tal-iżvilupp u tal-għoti ta' sistemi u ta' tekniki ġodda għall-ġestjoni ta' lmenti u ta' sottomissjonijiet mill-pubbliku, jew it-titjib ta' dawk eżistenti, bl-għan li tiġi ottimizzata l-affidabbiltà tal-informazzjoni li tkun ngħatat, tiġi ffaċilitata l-interazzjoni bejn l-awtoritajiet u l-pubbliku, jitnaqqas il-piż amministrattiv, u ssir kontribuzzjoni għall-implimentazzjoni ta' suċċess tal-istrumenti ambjentali vinkolanti tal-UE. Nota ta' spjegazzjoni: Is-sistemi u t-tekniki għall-ġestjoni ta' lmenti u ta' sottomissjonijiet jistgħu jinkludu sistemi elettroniċi għat-trattament tal-ilmenti, linji telefoniċi, osservatorji taċ-ċittadini u pjattaforma xjentifiċi oħra taċ-ċittadini. Il-pjattaformi xjentifiċi jistgħu, fost affarijiet oħra, jippermettu lill-awtoritajiet kompetenti nazzjonali, reġjonali u lokali biex jinvolvu liċ-ċittadini fil-monitoraġġ tal-istat tal-ambjent u f'forom oħra ta' monitoraġġ, filwaqt li jiġġeneraw ukoll dejta li tkun aktar armonizzata u li tista' tintuża.

5. Il-promozzjoni tal-aċċess għall-ġustizzja f'kwistjonijiet ambjentali u/jew ta' medjazzjoni bejn il-pubbliku, l-NGOs, l-avukati, il-ġudikatura, l-amministrazzjonijiet pubbliċi jew il-partijiet ikkonċernati l-oħra bl-għan li jitjiebu l-għarfien, il-fehim u l-applikazzjoni ta' dawn il-mezzi ta' kif jiġi trattat it-tilwim ambjentali, b'attenzjoni partikolari fuq: — il-protezzjoni tas-saħħa u tal-benesseri tan-nies permezz tar-rekwiżiti tal-istrumenti tal-arja, tal-ilma u tal-iskart tal-UE koperti mill-prijoritajiet tematiċi tal-programm LIFE; — il-ħarsien tan-natura, tal-bijodiversità u tal-kwalità tal-ilma permezz tal-istrumenti tan-natura, tal-bijodiversità u tal-ilma koperti mill-prijoritajiet tematiċi tal-programm LIFE; — l-applikazzjoni effettiva tad-Direttiva dwar ir-Responsabbiltà Ambjentali (109). Jenħtieġ li l-proġetti jkunu bbażati fuq il-moduli eżistenti u fuq l-għarfien espert fil-qasam tat-taħriġ tal-liġi ambjentali żviluppati mill-Kummissjoni. (110)

4. RABTA BEJN L-OBJETTIVI ĠENERALI U L-GĦOTJIET TA' AZZJONI SKONT IS-SOTTOPROGRAMM GĦALL-AZZJONI KLIMATIKA

F'konformità mal-objettivi ġenerali tar-Regolament LIFE, u biex jiġi żgurat il-valur miżjud meħtieġ tal-UE, l-implimentazzjoni tal-għotjiet ta' azzjoni se tkun marbuta mat-tliet oqsma prijoritarji tal-Azzjoni Klimatika msemmija fl-Artikolu 13 tar-Regolament LIFE: il-mitigazzjoni tat-tibdil fil-klima, l-adattament għat-tibdil fil-klima u l-governanza klimatika u informazzjoni, kif ukoll l-objettivi speċifiċi stabbiliti fl-Artikolu 14, 15 u 16 tar-Regolament LIFE. Il-prijoritajiet tematiċi u s-suġġetti tal-proġetti mhumiex previsti għall-għotjiet ta' azzjoni implimentati taħt is-sottoprogramm għall-Azzjoni Klimatika; madankollu, l-oqsma ta' politika rilevanti tal-Azzjoni Klimatika huma elenkati hawn taħt u s-sejħiet annwali għal proposti fihom oqsma tax-xogħol aktar dettaljati marbutin mal-oqsma ta' politika t'hawn taħt.

Il-Programm LIFE se jikkontribwixxi wkoll għat-trasformazzjoni tal-Unjoni f'soċjetà b'emissjonijiet baxxi tal-karbonju u reżiljenti għat-tibdil fil-klima, billi jappoġġja l-implimentazzjoni tal-politika dwar il-klima tal-UE u jħejji lill-UE għall-isfidi tat-tibdil fil-klima fis-snin u fid-deċennji li ġejjin. F'dan ir-rigward, il-prijoritajiet huma: l-implimentazzjoni tal-qafas ta' politika għall-klima u għall-enerġija għall-2030 u l-miri tal-Pjan Direzzjonali għall-Enerġija 2050, kif ukoll il-Ftehim ta' Pariġi u l-politika ta' adattament. It-teknoloġija emerġenti tal-mitigazzjoni tat-tibdil fil-klima se tiġi ffaċilitata permezz tal-aħjar prattika, permezz ta' proġetti ta' dimostrazzjoni u ta' proġetti pilota bl-għan ta' finanzjament suċċessiv f'każijiet xierqa. Il-politika dwar il-klima tal-UE se tkun marbuta sew mal-aqwa prattiki u mal-inizjattivi u se turi eżempji ta' approċċi ġodda u aħjar lejn l-implimentazzjoni ta' tranżizzjoni lejn soċjetà b'emissjonijiet baxxi tal-karbonju u reżiljenti għat-tibdil fil-klima. Biex jirnexxu, it-teknoloġiji/is-soluzzjonijiet eżistenti li jipproduċu emissjonijiet baxxi ta' karbonju jenħtieġ li jiġu eżaminati wkoll fir-rigward ta' ostakli mhux teknoloġiċi li jipprevjenu l-penetrazzjoni fis-suq. LIFE se jappoġġja wkoll l-implimentazzjoni tal-istrateġija għall-adattament tat-tibdil fil-klima tal-UE biex ikun hemm kontribuzzjoni favur Unjoni li tkun aktar reżistenti għall-klima (111).

Rigward il-mitigazzjoni tat-tibdil fil-klima, jenħtieġ li l-proġetti juru l-implimentazzjoni ta' strateġiji b'emissjonijiet baxxi tal-karbonju jew pjanijiet ta' ġestjoni dwar l-użu tal-art fil-livell nazzjonali, reġjonali jew sottoreġjonali. Dawn ikunu jinkludu l-integrazzjoni ta' miżuri għat-tnaqqis tal-emissjonijiet u għall-użu tar-riżorsi b'mod effiċjenti fis-setturi kollha u l-promozzjoni ta' għodod li jagħtu inċentiv għal bidla fl-imġiba. Se jingħata wkoll appoġġ għall-iżvilupp ta' approċċi ġodda (bliet u reġjuni ta' mudell), fejn rilevanti, permezz tal-Patt Globali tas-Sindki għall-Klima u l-Enerġija (112), għall-produzzjoni, il-konsum u l-governanza b'impatt ta' trasformazzjoni.

Fir-rigward tal-qasam prijoritarju tal-adattament, għandu jingħata appoġġ għall-implimentazzjoni ta' strateġiji ta' adattament, li jiffokaw fuq għadd ta' oqsma ewlenin b'valur miżjud tal-UE, inklużi proġetti fil-livell reġjonali jew transkonfinali, u permezz ta' adattament ibbażat fuq l-ekosistema, fejn ikun rilevanti. Il-proġetti se jkollhom potenzjal ta' dimostrazzjoni u ta' trasferibbiltà u jenħtieġ li jindirizzaw il-promozzjoni ta' soluzzjonijiet innovattivi ta' adattament, b'mod partikolari permezz tal-mobilizzazzjoni tas-settur privat, u, fejn ikun rilevanti, permezz tal-Patt Globali tas-Sindki. Jenħtieġ li l-proġetti jippromwovu wkoll sinerġiji bejn l-adattament u l-mitigazzjoni tat-tibdil fil-klima, kif ukoll il-politiki għat-tnaqqis tar-riskju ta' diżastri.

Il-politika attwali u futura tal-UE dwar il-klima tista' tiġi appoġġjata minn applikazzjonijiet fl-oqsma ta' politika tal-Azzjoni Klimatika li ġejjin:

(a) Mitigazzjoni tat-Tibdil fil-Klima — L-isforzi tal-awtoritajiet tal-Istati Membri u dawk reġjonali/lokali biex jitnaqqsu l-emissjonijiet ta' gassijiet serra fis-setturi mhux koperti fis-Sistema għall-Iskambju ta' Kwoti ta' Emissjonijiet (“EU ETS”, Direttiva 2003/87/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (113)) u fid-Deċiżjoni dwar il-Kondiviżjoni tal-Isforzi (Deċiżjoni 406/2009/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (114)): it-trasport u l-fjuwils, l-agrikoltura, il-kostruzzjoni (eż. l-effiċjenza fl-enerġija fil-bini), l-użu tal-art, il-bidla fl-użu tal-art u l-forestrija; — L-iżvilupp u l-implimentazzjoni tal-kontabilità tal-gassijiet serra u l-mitigazzjoni tat-tibdil klimatiku fis-settur tal-użu tal-art; — L-iżvilupp ta' prattiki tal-użu tal-art li jkollhom impatt fuq l-emissjonijiet u t-tneħħija tal-emissjonijiet, eż. bħala miżuri supplimentari għal dawk appoġġjati mill-Fondi Strutturali u ta' Investiment Ewropej (FSIE); Ir-Regolament (UE) Nru 1303/2013 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (115); — Azzjonijiet li jtejbu l-funzjonament tas-sistema għall-iskambju ta' kwoti tal-emissjonijiet u li għandhom impatt fuq il-produzzjoni industrijali intensiva fl-enerġija u fil-gassijiet serra; — Gassijiet fluworurati u sustanzi li jnaqqsu s-saff tal-ożonu, b'mod partikolari proġetti li jgħinu fl-implimentazzjoni tal-Protokoll ta' Montreal u l-emenda tiegħu ta' Kigali u r-Regolament tal-UE dwar il-gassijiet serra fluworurati; u/jew — Il-monitoraġġ u r-rapportar tal-gassijiet serra mill-awtoritajiet.

(b) Adattament għat-Tibdil fil-Klima — L-adattment urban u l-ippjanar dwar l-użu tal-art li jillimitaw l-impatti tat-tibdil fil-klima; — Ir-reżiljenza tal-infrastruttura, inkluża l-applikazzjoni ta' infrastruttura ekoloġika blu u approċċi għal adattament ibbażati fuq l-ekosistema; — Il-ġestjoni sostenibbli tal-ilma f'żoni suxxettibbli għan-nixfa, il-ġestjoni tal-għargħar u ta' żoni kostali; — Ir-reżiljenza tas-setturi tal-agrikoltura, tal-forestrija u tat-turiżmu, inkluż f'żoni ta' gżejjer u ta' muntanji; u/jew — L-appoġġ għar-Reġjuni Ultraperiferiċi tal-UE: tħejjija għal avvenimenti ta' temp estrem, b'mod partikolari f'żoni kostali.

(c) Governanza Klimatika u Informazzjoni — L-iżvilupp u l-implimentazzjoni ta' strateġiji nazzjonali għall-klima u l-enerġija għall-2030 u/jew strateġiji sa nofs is-seklu; — L-għoti ta' inċentivi għal bidla fl-imġiba, l-integrazzjoni ta' azzjonijiet ta' tnaqqis tal-emissjonijiet u ta' effiċjenza fir-riżorsi fis-setturi; — Il-valutazzjoni mill-awtoritajiet tal-funzjonament tal-EU ETS; — It-tisħiħ tal-kapaċitajiet, is-sensibilizzazzjoni fost l-utenti finali u l-katina tad-distribuzzjoni ta' tagħmir tal-gassijiet fluworurati; — Il-monitoraġġ, il-valutazzjoni u l-evalwazzjoni ex post tal-politika dwar il-klima; u/jew — L-aħjar prattiki u attivitajiet ta' sensibilizzazzjoni li jindirizzaw il-ħtiġijiet tal-adattament.

5. IL-METODOLOĠIJA TEKNIKA GĦALL-PROĊEDURA TAL-GĦAŻLA TAL-PROĠETTI U L-KRITERJI GĦALL-GĦAŻLA U GĦALL-AĠĠUDIKAZZJONI TAL-GĦOTJIET (L-ARTIKOLU 24(2)(d) TAR-REGOLAMENT LIFE)

Fil-paragrafi li ġejjin, se jiġu deskritti l-metodoloġija teknika għall-proċedura tal-għażla tal-proġetti u, għall-għotjiet, l-eliġibbiltà speċifika prinċipali (116) u l-kriterji tal-għoti skont l-Artikoli 2 u 19 tar-Regolament LIFE. Billi l-metodoloġija u l-kriterji huma essenzjalment l-istess għall-istess tipi ta' proġetti taħt iż-żewġ sottoprogrammi, fejn ikun hemm differenza jsiru referenzi espliċiti għal wieħed mis-sottoprogrammi biss.

Għat-tipi kollha ta' għotjiet, il-kumplimentarjetà u l-aħjar użu tal-fondi tal-UE, inklużi fondi għall-attivitajiet kumplimentari minn strumenti finanzjarji oħrajn tal-Unjoni, kif stipulat fl-Artikolu 8 tar-Regolament LIFE, se jiġu evalwati u kkunsidrati fil-kriterju tal-għoti “Valur miżjud tal-UE: sinerġiji”. Biex ma jkunx hemm ripetizzjonijiet mhux mixtieqa, l-applikanti għandhom jiġġustifikaw għaliex għażlu li japplikaw għall-fondi taħt il-programm LIFE u mhux minn fondi oħra tal-Unjoni f'każ li dawn ikunu jistgħu jappoġġjaw proġetti u azzjonijiet simili.

Il-proġetti ffinanzjati f'qasam prijoritarju partikolari għandhom jevitaw li jipperikolaw l-objettivi ambjentali jew klimatiċi ta' qasam prijoritarju ieħor dment li dan l-impatt jiġi spjegat u ġġustifikat b'mod ċar fil-proposta u l-alternattivi potenzjali u l-miżuri ta' mitigazzjoni u ta' adattament ikunu ġew ppjanati b'mod korrett kif xieraq.

Se jingħataw aktar dettalji fil-linji gwida dwar l-applikazzjoni u l-evalwazzjoni, li se jiġu ppubblikati flimkien mas-sejħiet għal proposti relatati. Fi ħdan il-qafas tal-MAPW attwali u tar-Regolament LIFE, l-għażla tal-proġetti tista' tkun soġġetta għal adattament u għal simplifikazzjoni f'kull sejħa annwali għall-proposti.

5.1. Għotjiet ta' azzjoni

Il-proposti minn applikanti li jkunu se jiġu esklużi jew li ma jissodisfawx il-kriterji tal-eliġibbiltà ġenerali skont l-Artikolu 131 tar-Regolament Finanzjarju mhux se jinżammu.

Barra minn hekk, il-proposti jridu jissodisfaw ir-rekwiżiti tal-eliġibbiltà (eż. għal ċerti proġetti s-sottomissjoni tal-applikazzjoni ssir b'mod diġitali biss) u l-kriterji ta' eliġibbiltà (eż. l-konformità mal-Linji gwida dwar l-eliġibbiltà tal-entitajiet tal-Iżrael u l-attivitajiet tagħhom fit-territorji okkupati mill-Iżrael minn Ġunju 1967 għal għotjiet, premji u strumenti finanzjarji ffinanzjati mill-UE mill-2014 'il quddiem (117)) applikabbli għall-għotjiet ta' azzjoni kollha taħt il-programm LIFE, li se jiġu wkoll espliċitament indikati fil-linji gwida tal-applikazzjoni rispettivi.

Isir riferiment għall-kriterji tal-eliġibbiltà applikabbli għat-tipi differenti ta' proġetti taħt l-intestatura relevanti hawn taħt. Il-kriterji li japplikaw bl-istess mod għal tipi differenti ta' proġetti jissemmew fit-taqsima 5.1.1 (Proġetti skont l-Artikolu 18(a), (b), (c) u (h) tar-Regolament LIFE).

Skont l-Artikolu 6(2) tar-Regolament LIFE, persuni ġuridiċi stabbiliti barra l-Unjoni jistgħu jieħdu sehem fil-proġetti msemmija fl-Artikolu 18 tar-Regolament LIFE, dment li l-benefiċjarju li jikkoordina l-proġett ikun ibbażat fl-Unjoni u kull attività li tkun se titwettaq barra mill-Unjoni tissodisfa r-rekwiżiti stipulati fl-Artikolu 6(1) tar-Regolament LIFE. Għalhekk, dawn l-attivitajiet iridu jkunu neċessarji biex jinkisbu l-objettivi ambjentali u klimatiċi tal-Unjoni u biex tiġi żgurata l-effettività tal-azzjonijiet tal-proġetti (“interventi”) imwettqa fit-territorji tal-Istati Membri li għalihom japplikaw it-Trattati.

Skont l-Artikolu 7 tar-Regolament LIFE, il-kooperazzjoni mal-organizzazzjonijiet internazzjonali relevanti, mal-istituzzjonijiet u mal-korpi tagħhom, għandha tkun possibbli matul l-implimentazzjoni tal-Programm LIFE fejn din tkun meħtieġa sabiex jinkisbu l-objettivi ġenerali stipulati fl-Artikolu 3 tar-Regolament LIFE.

Barra minn hekk, il-proposti se jintgħażlu biss jekk, abbażi ta' dokumenti ta' sostenn speċifiċi relatati mal-prestazzjoni tal-applikant tagħhom tul is-snin preċedenti, dawn ikun jistgħu juru

— kapaċità operazzjonali — l-applikant jeħtieġ li jkollu l-kompetenzi u l-kwalifiki professjonali meħtieġa biex jiġi ffinalizzat il-proġett u

— kapaċità finanzjarja — l-applikant jeħtieġ li jkollu sorsi stabbli u suffiċjenti ta' finanzjament għaż-żamma tal-attività matul il-perjodu tal-proġett u biex jipparteċipa fil-finanzjament tagħha.

L-Artikolu 131 tar-Regolament Finanzjarju se japplika għall-għażla tal-korpi pubbliċi u għall-organizzazzjonijiet internazzjonali fir-rigward tal-kapaċità finanzjarja tagħhom.

5.1.1. Proġetti skont l-Artikolu 18(a), (b), (c) u (h) tar-Regolament LIFE

L-għażla ta' proġetti pilota, ta' dimostrazzjoni, tal-aħjar prattika, ta' informazzjoni, ta' sensibilizzazzjoni u ta' disseminazzjoni fi ħdan l-Artikolu 18(a), (b), (c) u (h) tar-Regolament LIFE ssegwi l-istess metodoloġija teknika bħal dik tal-għażla tal-proġetti u hija soġġetta għall-kriterji ta' eliġibbiltà u ta' għoti simili, kif spjegat f'dan li ġej.

5.1.1.1. Metodoloġija teknika għas-sottomissjoni tal-proġetti u l-proċedura tal-għażla

Fid-dawl tal-proposta li saret fl-evalwazzjoni ta' nofs it-terminu u tal-esperjenza pożittiva li li nkisbet permezz tal-approċċi b'żewġ stadji f'xi programmi oħra tal-UE, l-MAWP LIFE attwali jintroduċi approċċ b'żewġ stadji għal dawk l-oqsma prijoritarji fejn s'issa l-applikanti potenzjali b'ideat ta' proġetti b'valur miżjud għoli tal-UE u mingħajr ebda esperjenza fil-programm LIFE, deher li kienu skoraġġuti mil-livell ta' dettall meħtieġ għall-evalwazzjoni ta' proposta għal proġett sħiħ fid-dawl tal-probabbiltà ta' suċċess relattivament baxxa. Fl-approċċ b'żewġ stadji, l-applikanti bi proposti li għandhom probabbiltà kbira li jintgħażu biss se jkunu meħtieġa li jissottomettu proposta sħiħa (ara 5.1.1.2(b))

Għalhekk, skont il-programm LIFE attwali, huma previsti żewġ proċeduri:

— Approċċ b'żewġ stadji bbażat fuq dokument kunċettwali segwit minn proposta sħiħa;

— Approċċ bi stadju wieħed ibbażat biss fuq proposta sħiħa.

L-għażla bejn dawn iż-żewġ approċċi se ssir mill-AE fi ftehim mal-Kummissjoni (id-Direttorati Ġenerali għall-Ambjent u l-Azzjoni Klimatika) fid-dawl tar-restrizzjonijiet organizzazzjonali u operattivi għal kull sejħa għal proposti.

Għas-sejħa tal-2018, l-approċċ b'żewġ stadji se jintuża għas-sottoprogramm għall-Ambjent. Abbażi tal-feedback mill-benefiċjarji, l-approċċ jista' jiġi estiż għas-sottoprogramm għall-Azzjoni Klimatika fis-snin li ġejjin

L-evalwazzjoni tal-proposti sħaħ bl-approċċ bi stadju wieħed hija deskritta fit-taqsimiet 5.1.1.2 u 5.1.1.3.

L-approċċ b'żewġ stadji se jiġi organizzat kif ġej:

(a) L-approċċ b'żewġ stadji

Stadju 1:

— Sejħa għal proposti

— Sottomissjoni ta' dokument kunċettwali L-applikant jissottometti dokument kunċettwali ta' massimu ta' 10 paġni li jinkludi dan li ġej: — formoli amministrattivi li jirrigwardaw il-benefiċjarji li jieħdu sehem fil-proġett; — spjegazzjoni ġenerali tal-kontenut tal-proġett, inkluża deskrizzjoni tal-fokus ambjentali ewlieni tal-proġett, is-sħubija prevista, ir-restrizzjonijiet li jistgħu jirriżultaw u l-pjan ta' kontinġenza biex dawn jiġu indirizzati, kif ukoll l-istrateġija magħżula biex tiġi żgurata s-sostenibbiltà tar-riżultati tal-proġett lil hinn mid-durata tal-proġett; u — il-baġit tal-proġett fil-livell tal-kategoriji tal-ispejjeż.

— Evalwazzjoni u klassifikazzjoni tad-dokument kunċettwali Kriterji ta' eliġibbiltà tad-dokument kunċettwali Abbażi tad-dokument kunċettwali, l-AE tidentifika l-proposti li jikkonformaw mal-kriterji ta' eliġibbiltà (ara 5.1.1.2(a)). Kriterji tal-għoti tad-dokument kunċettwali Il-proposti se jiġu kklassifikati skont il-mertu, jiġifieri l-punti riċevuti abbażi tal-kriterji tal-għoti “Kwalità ġenerali tal-proposta” u “Valur miżjud ġenerali tal-UE”. Il-proposti li ma jkunux laħqu l-livell minimu rigward kriterju wieħed jew iż-żewġ kriterji se jiġu esklużi. Fil-każ ta' proposti li jkollhom l-istess punteġġ għall-kriterju tal-għotja “Kwalità ġenerali tal-proposta”, se tingħata prijorità lil dawk b'punteġġ ogħla għall-“Valur miżjud ġenerali tal-UE”. F'każ li jkun hemm proposti bl-istess punteġġ għaż-żewġ kriterji, il-klassifikazzjoni finali se tiġi deċiża mill-kumitat ta' evalwazzjoni.

— Lista ta' proġetti miżmuma Il-lista twila ta' proposti ta' dokumenti kunċettwali mistiedna biex jissottomettu proposta sħiħa se tinkludi l-proposti bl-ogħla klassifikazzjoni, li għalihom is-somma tal-kontribuzzjonijiet mitluba mill-UE tirrappreżenta darbtejn sa darbtejn u nofs tal-baġit disponibbli. L-AE se tistabbilixxi l-fattur abbażi tar-riżultati tal-klassifikazzjoni, filwaqt li tikkunsidra d-daqs tal-proposti u l-esperjenza miksuba rigward l-approċċ b'żewġ stadji. Il-lista twila se tinkludi sottolisti għal kull qasam prijoritarju. F'każ li d-domanda f'qasam prijoritarju ma tkunx biżżejjed, jistgħu jiġu estiżi l-listi li jikkorrispondu għall-oqsma prijoritarji l-oħra.

Stadju 2:

— Sottomissjoni tal-proposta sħiħa: L-applikanti tad-dokumenti kunċettwali eliġibbli li jiġu kklassifikati bħala proposti li jistgħu jiġu kkunsidrati għall-finanzjament huma mistiedna jissottomettu proposta sħiħa. Hija permessa flessibbiltà limitata bejn id-dokument kunċettwali u l-proposta sħiħa rigward l-azzjonijiet, is-sħubija u l-baġit. Madankollu, il-flessibbiltà ma tistax twassal għal bidla fin-natura tal-proposta tad-dokument kunċettwali. Il-baġit jista' jiddevja minn dak li jinsab fid-dokument kunċettwali b'massimu ta' 10 %.

— Evalwazzjoni u klassifikazzjoni tal-proposta sħiħa Il-proposti se jiġu evalwati u kklassifikati abbażi tal-eliġibbiltà u tal-kriterji tal-għoti kif deskritt f'5.1.1.2.

— Tħejjija tal-lista finali ta' proġetti li għandhom jiġu ffinanzjati u tal-lista ta' riżerva Wara l-fażi tar-reviżjoni l-proġetti aċċettati se jiġu proposti għall-finanzjament, fi ħdan il-baġit disponibbli. Il-lista ta' riżerva se tinkludi l-proġetti bl-ogħla punti li ma jkunux jistgħu jiġu ffinanzjati fid-dawl tal-baġit disponibbli. Il-lista ta' riżerva se tinkludi 20 % addizzjonali tal-baġit disponibbli għall-programm LIFE.

— Iffirmar tal-ftehim tal-għotja

(b) L-approċċ bi stadju wieħed

— Sejħa għal proposti

— Sottomissjoni tal-proposta sħiħa L-applikanti jissottomettu proposta sħiħa.

— Evalwazzjoni u klassifikazzjoni tal-proposta sħiħa Il-proposti se jiġu evalwati abbażi tal-eliġibbiltà u tal-kriterji tal-għoti u klassifikati kif deskritt f'5.1.1.2.

— Tħejjija tal-lista finali ta' proġetti li għandhom jiġu ffinanzjati u tal-lista ta' riżerva Wara l-fażi tar-reviżjoni l-proġetti aċċettati se jiġu proposti għall-finanzjament, fi ħdan il-baġit disponibbli. Il-lista ta' riżerva se tinkludi l-proġetti bl-ogħla punti li ma jkunux jistgħu jiġu ffinanzjati fid-dawl tal-baġit disponibbli. Il-lista ta' riżerva se tinkludi 20 % addizzjonali tal-baġit disponibbli għall-programm LIFE.

— Iffirmar tal-ftehim tal-għotja

5.1.1.2. Il-kriterji ta' eliġibbiltà u tal-għoti

Il-kriterji ta' eliġibbiltà (a) se jiġu applikati għad-dokument kunċettwali, fil-każ tal-approċċ b'żewġ stadji, u għall-proposti sħaħ, fil-każ tal-approċċ bi stadju wieħed.

Il-kriterji tal-għoti (b) se jiġu applikati kif deskritt f'5.1.1.1 hawn fuq:

(a) Kriterji ta' eliġibbiltà

Kemm id-dokument kunċettwali kif ukoll il-proposta sħiħa għal proġett fi ħdan it-tifsira tal-Artikolu 18(a), (b), (c), jew (h) tar-Regolament LIFE mhix se tinżamm għal evalwazzjoni tal-mertu tagħha, jekk il-proposta għal proġett ma turix li l-proġett:

— jikkontribwixxi għal wieħed jew aktar mill-objettivi ġenerali stipulati fl-Artikolu 3 tar-Regolament LIFE u mill-objettivi speċifiċi applikabbli fl-Artikoli 10, 11, 12 u 14, 15 u 16 tar-Regolament LIFE,

— jaqa' fil-kamp ta' applikazzjoni tal-qasam prijoritarju tas-sottoprogramm LIFE, kif stabbilit fl-Artikoli 9 u 13 tar-Regolament LIFE skont taħt liema tkun ġiet sottomessa l-proposta għall-proġett, u

— jikkorrispondi għal wieħed mit-tipi ta' proġetti li ġejjin kif huwa definit fl-Artikolu 2(a), (b), (c) u (h) tar-Regolament LIFE: — “Proġetti pilota” tfisser proġetti li japplikaw teknika jew metodu li ma jkunux ġew applikati jew ittestjati qabel, jew xi mkien ieħor, li joffru vantaġġi potenzjali ambjentali jew klimatiċi meta mqabbla mal-aħjar prattiki kurrenti u li sussegwentement jistgħu jiġu applikati fuq skala akbar għal sitwazzjonijiet simili. — “Proġetti dimostrattivi” tfisser proġetti li jpoġġu fil-prattika, jittestjaw, jevalwaw u jxerrdu azzjonijiet, metodoloġiji jew approċċi li jkunu ġodda jew mhux magħrufa fil-kuntest speċifiku tal-proġett, bħall-kuntest ġeografiku, ekoloġiku, soċjoekonomiku, u li jistgħu jiġu applikati bnadi oħra f'ċirkostanzi simili. — “Proġetti tal-aħjar prattiki” tfisser proġetti li japplikaw tekniki, metodi u approċċi xierqa, kosteffikaċi u dawk l-aktar avvanzati filwaqt li jitqies il-kuntest speċifiku tal-proġett. — “proġetti ta' informazzjoni, ta' sensibilizzazzjoni u ta' disseminazzjoni” tfisser proġetti mmirati lejn l-appoġġ tal-komunikazzjoni, id-disseminazzjoni tal-informazzjoni u s-sensibilizzazzjoni fl-oqsma tas-sottoprogrammi għall-Ambjent u għall-Azzjoni Klimatika. — Il-proġetti pilota u dimostrattivi taħt il-qasam prijoritarju Ambjent u Effiċjenza fir-Riżorsi , u l-proġetti pilota, dimostrattivi u tal-aħjar prattiki taħt l-oqsma prijoritarji Mitigazzjoni tat-Tibdil fil-Klima u Adattament għat-Tibdil fil-Klima , jeħtieġ li jkun fihom azzjonijiet li jwasslu għal effetti diretti sostanzjali u li jistgħu jitkejlu fuq il-kwistjoni(jiet) ambjentali u/jew tal-azzjoni klimatika fil-mira. — Il-proġetti pilota, dimostrattivi u tal-aħjar prattiki fil-qasam prijoritarju Natura u Bijodiversità , jeħtieġ li jiddedikaw tal-anqas 25 % tal-baġit għal azzjonijiet konkreti ta' konservazzjoni (se jkunu possibbli eċċezzjonijiet limitati fid-dawl tal-bżonnijiet politiċi speċifiċi u dawn se jiġu identifikati b'mod espliċitu fil-linji gwida għall-applikazzjonijiet). Azzjonijiet konkreti ta' konservazzjoni huma dawk li jkollhom effetti diretti sostanzjali u li jistgħu jitkejlu fuq il-kwistjoni(jiet) ambjentali u klimatika/ċi fil-mira, li f'dan il-każ iwasslu għat-titjib jew għad-dewmien/għat-twaqqif/għar-riverżjoni tad-degradazzjoni tal-istat tal-koservazzjoni jew tal-kundizzjoni ekoloġika tal-ispeċijiet, tal-ħabitats, tal-ekosistemi jew tas-servizzi tal-ekosistemi fil-mira (għal aktar dettalji rreferi għal-linji gwida għall-applikazzjoni). — Il-proġetti pilota, dimostrattivi, tal-aħjar prattiki jew ta' informazzjoni, ta' sensibilizzazzjoni u ta' disseminazzjoni taħt l-oqsma prijoritarji Governanza u Informazzjoni Ambjentali jew għall-Azzjoni Klimatika jeħtieġ li jkun fihom azzjonijiet li jwasslu għal effetti diretti jew indiretti sostanzjali jew li jistgħu jitkejlu fuq il-kwistjoni(jiet) ambjentali u/jew ta' azzjoni klimatika mmirata(i) billi jikkawżaw effetti diretti sostanzjali u li jistgħu jitkejlu fuq il-kwistjoni(jiet) ta' governanza, ta' informazzjoni u/jew ta' sensibilizzazzjoni u ta' disseminazzjoni ambjentali jew relatata(i) mal-klima mmirata(i).

L-effetti ambjentali, ta' azzjoni klimatika u/jew dawk relatati mal-governanza u mal-informazzjoni mmirati jenħtieġ li diġà jkunu jistgħu jitkejlu u li jkunu tkejlu jew ġew immudellati abbażi tal-kejl li sar matul il-perjodu.

Bħala miżura biex jiġi evitat trikkib ma' programmi oħra tal-UE (118), il-proġetti li jiffukaw fuq ir-riċerka (119) jew li huma dedikati għall-bini ta' infrastruttura kbira ma jaqgħux fil-kamp ta' applikazzjoni tal-programm LIFE u għalhekk mhumiex eliġibbli.

Il-proġetti LIFE ma għandhomx jintużaw għall-finanzjament ta' miżuri ta' kumpens li ġejjin minn obbligi stabbiliti fil-liġi nazzjonali jew tal-UE.

(b) Kriterji tal-għoti

Il-kriterji tal-għoti japplikaw għall-oqsma prijoritarji kollha, sakemm ma jkunx speċifikat mod ie