Official Journal L 134 , 30/04/2004 P. 0001 - 0113



Id-Direttiva 2004/17/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-31 ta' Marzu 2004 li tikkoordina l-proċeduri ta' akkwisti ta' entitajiet li joperaw fis-setturi tas-servizzi ta' l-ilma, l-enerġija, t-trasport u postali IL-PARLAMENT EWROPEW U L-KUNSILL TA' L-UNJONI EWROPEA, Wara li kkunsidraw it-Trattat li jistabbilixxi l-Komunità Ewropea, u b'mod partikolari l-Artikolu 47(2) u l-Artikoli 55 u 95 tiegħu, Wara li kkunsidraw il-proposta mill-Kummissjoni [1], Wara li kkunsidraw l-Opinjoni tal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali [2], Wara li kkunsidraw l-Opinjoni tal-Kumitat tar-Reġjuni [3], Filwaqt li jaġixxu skond il-proċedura preskritta fl-Artikolu 251 tat-Trattat [4], fid-dawl tat-test konġunt approvat mill-Kumitat ta' Konċiljazzjoni fid-9 ta' Diċembru 2003, Billi: (1) Fl-okkażjoni ta' emendi ġodda li jkunu qed isiru għad-Direttiva tal-Kunsill 93/38/KEE ta' l-14 ta' Ġunju 1993 li tikkoordina l-proċeduri ta' akkwisti ta' entitajiet li joperaw fis-setturi ta' l-ilma, l-enerġija, it-trasport u t-telekomunikazzjonijiet [5], li huma meħtieġa biex jilħqu talbiet għal simplifikazzjoni u modernizzazzjoni magħmula minn kemm entitajiet kontraenti u operaturi ekonomiċi fit-tweġibiet tagħhom lill-Karta l-Ħadra (Green Paper) adottata mill-Kummissjoni fis-27 ta' Novembru 1996, id-Direttiva għandha, fl-interess ta' ċarezza, tiġi abozzata mill-ġdid. Din id-Direttiva hija bażata fuq ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja, partikolarment ġurisprudenza fuq kriterja ta' għotja, li tiċċara l-possibiltajiet għall-entitajiet kontraenti li jilħqu l-bżonnijiet tal-pubbliku konċernat, inkluż l-erja ambjentali u/jew soċjali, basta iżda li dawn il-kriterji huma magħquda mal-kontenut tas-suġġett tal-kuntratt, ma jagħtux liberta ta' għażla mhux ristretta lill-entità kontraenti, huma msemmija espressament u jikkonformaw mal-prinċipji fondamentali msemmija f'reċitazzjoni 9. (2) Raġuni waħda prinċipali għall-introduzzjoni ta' regoli li jikkordinaw proċeduri għall-għoti ta' kuntratti f'dawn is-setturi hija l-varjeta ta' modi li fihom l-awtoritajiet nazzjonali jistgħu jinfluwenzaw l-imġieba ta' dawn l-entitajiet, inkluż parteċipazzjoni fil-kapital tagħhom u rappreżentazzjoni fil-korpijiet amministrattivi, maniġerjali jew superviżorji ta' l-entitajiet. (3) Raġuni oħra prinċipali għaliex huwa meħtieġ li jiġu kordinati proċeduri ta' akkwisti applikati mill-entitajiet li qed joperaw f'dawn is-setturi hija n-natura magħluqa tas-swieq li fihom joperaw, minħabba fl-eżistenza ta' drittijiet speċjali jew esklussivi mogħtija mill-Istati Membri li għandhom x'jaqsmu mal-provvista lill-provvediment jew operat ta' xbieki biex jiġi provdut is-servizz konċernat. (4) Leġislazzjoni Komunitarja, u partikolarment ir-Regolament tal-Kunsill (KEE) Nru 3975/87 ta' l-14 ta' Diċembru 1987 li jippreskrivi l-proċedura għall-applikazzjoni tar-regoli dwar kompetizzjoni lill-impriżi fis-settur tat-trasport bl-ajru [6] u r-Regolament (KEE) Nru 3976/87 ta' 14 ta' Diċembru 1987 dwar l-applikazzjoni ta' l-Artikolu 85(3) tat-Trattat lill-ċerti kategoriji ta' ftehim u prattiċi għalenija fis-settur tat-trasport bl-ajru [7], hija disinjata biex tintroduċi aktar kompetizzjoni bejn ġarrara li jipprovdu servizzi ta' trasport bl-ajru lill-pubbliku. Mhuwiex għalhekk xieraq li jiġu nklużi dawn l-entitajiet fl-iskop ta' din id-Direttiva. Bil-ħsieb tal-pożizzjoni kompetittiva ta' trasport bil-baħar tal-Komunità, lanqas ma jkun xieraq li jsiru l-kuntratti mogħtija f'dan is-settur bla ħsara għar-regoli ta' din id-Direttiva. (5) L-iskop ta' Direttiva 98/38/KEE ikopri, fil-preżent, ċerti kuntratti mogħtija minn entitajiet kontraenti li joperaw fis-settur tat-telekomunikazzjonijiet. Qafas leġislattiv, kif imsemmi fir-Raba' rapport dwar l-implimentazzjoni tar-regolamenti tat-telekomunikazzjonijiet tal-25 ta' Novembru 1998, ġie adottat biex jinfetaħ dan is-settur. Waħda mill-konsegwenzi tiegħu kienet l-introduzzjoni ta' kompetizzjoni effettiva, kemm de jure u de facto, f'dan is-settur. Għall-iskopijiet ta' tagħrif, u fid-dawl ta' din is-sitwazzjoni, il-Kummissjoni pubblikat lista ta' servizzi ta' telekomunikazzjonijijet [8] li jista' jkun li diġa ġiet eskluża mill-iskop ta' din id-Direttiva minħabba fl-Artikolu 8 tiegħu. Aktar progress ġie konfermat fis-Seba' rapport dwar l-implimentazzjoni ta' regolamenti ta' telekomunikazzjonijiet tas-26 ta' Novembru 2001. Huwa għalhekk li m'għadux meħtieġ li jiġi regolat xiri minn entitajiet li qed joperaw f'dan is-settur. (6) Huwa għalhekk li m'għadux xieraq li jinżamm il-Kumitat Konsultattiv dwar Akkwist ta' Telekomunikazzjonijiet stabbilit mid-Direttiva tal-Kunsill 90/531/KEE tas-17 ta' Settembru 190 dwar il-proċeduri ta' akkwist ta' entitajiet li qed joperaw fis-setturi ta' l-ilma, l-enerġija, it-trasport u t-telekomunikazzjonijiet [9]. (7) Madankollu, huwa xieraq li jitkompla l-monitoraġġ ta' żviluppi fis-settur ta' telekomunikazzjonijiet u li tiġi kunsidrata mill-ġdid is-sitwazzjoni jekk ikun stabbilit li m'għadx hemm kompetizzjoni effettiva f'dak is-settur. (8) Id-Direttiva 93/38/KEE teskludi mill-iskop tagħha xiri ta' servizzi ta' telefonija bil-vuċi, tat-telex, tat-telefon ċellulari, ta' paging u tas-satellita. Dawn l-esklużjonijiet ġew introdotti biex jitqies il-fatt li s-servizzi msemmija setgħu ġew provvduti biss minn provveditur wieħed ta' servizz f'erja ġeografika msemmija minħabba fl-assenza ta' kompetizzjoni effettiva u l-eżistenza ta' drittijiet speċjali jew esklussivi. L-introduzzjoni ta' kompetizzjoni effettiva fis-settur tat-telekomunikazzjonijiet tneħħi l-ġustifikazzjoni għal-dawn l-esklużjonijiet. Huwa għalhekk meħtieġ li jiġi nkluż l-akkwist ta' dawn is-servizzi ta' telekomunikazzjonijiet fl-iskop ta' din id-Direttiva. (9) Sabiex jiġi garantit il-ftuħ għall-kompetizzjoni ta' kuntratti ta' akkwist pubbliku mogħtija minn entitajiet li qed joperaw f'setturi tas-servizzi ta' l-ilma, l-enerġijia, it-trasport u tal-posta, huwa ta' parir li jitfasslu dispożizzjonijiet għal koordinazzjoni tal-Komunità ta' kuntratti ‘l fuq minn ċertu valur. Din il-kordinazzjoni hija bażata fuq ħtiġijiet inferibbli mill-Artikoli 14, 28 u 49 tat-Trattat tal-KE u mill-Artikolu 97 tat-Trattat ta' l-Euratom, prinċipalment ta' trattament ugwali, li tiegħu il-prinċipju ta' nuqqas ta' diskriminazzjoni mhuwiex aktar minn espressjoni speċifika, il-prinċipju ta' għarfien bejn xulxin, il-prinċipju ta' proporzjonalita, kif ukoll il-prinċipju ta' trasparenza. Bil-ħsieb tan-natura tas-setturi affettwati minn din il-kordinazzjoni, dan ta' l-aħħar għandu, fil-waqt li jissalvagwardja l-applikazzjoni ta' dawn il-prinċipji, jistabbilixxi qafas għal prattika kummerċjali soda u għandu jippermetti flessibilita massima. Għal kuntratti pubbliċi li l-valur tagħhom huwa inqas minn dak li jċaqlaq l-applikazzjoni ta' dispożizzjonijiet ta' kordinazzjoni Komunitarja, huwa ta' parir li titfakkar il-ġurisprudenza żviluppata mill-Qorti ta' Ġustizzja skond liema r-regoli u l-prinċipji tat-Trattati riferiti fuq japplikaw. (10) Biex jiġi żgurat il-ftuħ veru tas-suq u bilanċ bil-fier fl-applikazzjoni ta' regoli ta' akkwist fis-setturi tas-servizzi ta' l-ilma, l-enerġija, it-trasport u tal-posta huwa meħtieġ għall-entitijiet koperti li jiġu identifikati fuq bażi oħra għajr l-istat legali tagħhom. Għandu jiġi żgurat, għalhekk, li t-trattament ugwali ta' entitajiet kontraenti li qed joperaw fis-settur pubbliku u dawk li qed joperaw fis-settur privat mhuwiex preġudikat. Huwa għalhekk meħtieġ li jiġi żgurat, fil-limiti ta' l-Artikolu 295 tat-Trattat, li r-regoli li jirregolaw is-sistema ta' pussess ta' propjeta fl-Istati Membri ma jkunux preġudikati. (11) L-Istati Membri għandhom jiżguraw li l-parteċipazzjoni ta' korp irregolat minn liġi pubblika bħala persuna li tagħmel offerta fi proċedura għall-għoti ta' kuntratt ma tikkawżaw xi tgħawwiġ ta' kompetizzjoni f'relazzjoni ma' persuni li jagħmlu l-offerti privati. (12) Skond l-Artikolu 6 tat-Trattat, ħtiġijiet ta' protezzjoni ambjentali jridu jiġu ntegrati fid-definizzjoni u l-implimentazzjoni tal-politika u l-attivitajiet tal-Komunità riferiti fl-Artikolu 3 tat-Trattat, partikolarment bil-ħsieb li jippromwovu żvilupp sostenibbli. Din id-Direttiva għalhekk tiċċara kif l-entitajiet kontraenti jistgħu jikkontribbwixxu għall-protezzjoni ta' l-ambjent u l-promozzjoni ta' żvilupp sostenibbli, fil-waqt li tiġi żgurata l-possibbilta tal-ksib ta' l-aħjar valur għall-flus għall-kuntratti tagħhom. (13) Xejn f'din id-Direttiva m'għandu jipprevjeni l-imposizzjoni jew l-infurzar ta' miżuri meħtieġa biex tiġi protetta l-moralita pubblika, il-politika pubblika, is-sigurtà pubblika, is-saħħa, il-ħajja tal-bniedem u l-annimali jew il-priservazzjoni ta' ħajja tal-pjanti, partikolarment bil-ħsieb ta' żvilupp sostenibbli, basta iżda li dawn il-miżuri huma f'konformita mat-Trattat. (14) Id-Deċiżjoni tal-Kunsill 94/800/KEE tat-22 ta' Diċembru 1994 dwar il-konklużjoni f'isem il-Komunità Ewropea rigward materji fil-kompetenza tagħha, tal-Ftehim milħuqa f'negozjati multilaterali tar-"Round" ta' l-Urugwaj (1986 sa 1994) [10], approvat partikolarment il-Ftehim tal-ODK dwar l-Akkwist tal-Gvern (minn issa ‘l quddiem imsejjaħ bħala "l-Ftehim"), li l-għan tiegħu huwa li jistabbilixxi qafas multilaterali ta' drittijiet u obbligazzjonijiet bilanċjati li għandhom x'jaqsmu ma' kuntratti pubbliċi bil-għan li tinkiseb il-liberalizzazzjoni u l-espansjoni ta' kummerċ dinji. Bil-ħsieb tad-drittijiet u rbit internazzjonali li jiddevolvu fuq il-Komunità bħala riżultat ta' l-aċċettazzjoni tal-Ftehim, l-arranġamenti li jridu jiġu applikati lill-persuni li jagħmlu l-offerti u prodotti minn pajjiżi terzi firmatarji huma dawk definiti mill-Ftehim. Il-Ftehim m'għandux l-effett dirett. L-entitajiet kontraenti koperti mill-Ftehim li jikkonformaw ma' din id-Direttiva u li japplikaw dan ta' l-aħħar għall-operaturi ekonomiċi ta' pajjiżi terzi li huma firmatarji mal-Ftehim għandhom għalhekk ikunu f'konformita mal-Ftehim. Huwa għalhekk xieraq li din id-Direttiva għandha tiggarantixxi għall-operaturi ekonomiċi tal-Komunità kondizzjonijiet għal parteċipazzjoni fil-ksib pubbliku li huma favorevoli daqs dawk riservati għal operaturi ekonomiċi ta' pajjiżi terzi li huma firmatarji għall-Ftehim. (15) Qabel it-tnedija ta' proċedura ta' akkwist, entitajiet kontraenti jistgħu, permezz ta' djalogu tekniku, jfittxu jew jaċċettaw pariri li jistgħu jintużaw fit-tħejjija ta' l-ispeċifikazzjonijiet, basta iżda, madankollu, li dan il-parir ma jkollux l-effett li jipprekludi l-kompetizzjoni. (16) Bil-ħsieb tad-diversita ta' kuntratti tax-xogħol, entitajiet kontraenti għandhom ikunu jistgħu jagħmlu dispożizzjoni għal kuntratti għad-disinn u l-eżekuzzjoni ta' xogħol li jridu jingħataw jew separatament jew b'mod konġunt. M'hijiex l-intenzjoni ta' din id-Direttiva li jiġu preskritti jew għotjiet ta' kuntratti konġunti jew separati. Id-deċiżjoni biex jingħataw kuntratti separatament jew b'mod konġunt għandha tiġi stabbilita minn kriterji kwalitattivi u ekonomiċi, li jistgħu jiġu definiti mill-liġi nazzjonali. Kuntratt jista' jitqies bħala kuntratt tax-xogħol biss jekk il-kontenut tas-suġġett tiegħu speċifikament ikopri l-eżekuzzjoni ta' attivitajiet imniżżla f'lista fl-Anness XII, anke jekk il-kuntratt ikopri d-dispożizzjoni ta' servizzi oħra meħtieġa għall-eżekuzzjoni ta' dawn l-attivitajiet. Kuntratti ta' servizz, partikolarment fl-isfera ta' servizzi ta' tmexxija tal-propjeta, jistgħu f'ċerti ċirkostanzi jinkludu xogħlijiet. Madankollu, sakemm u safejn dawn ix-xogħlijiet huma inċidentali għall-kontenut tas-suġġett prinċipali tal-kuntratt, u huma konsegwenza possibbli tiegħu jew kumpliment tiegħu, il-fatti li dawn ix-xogħlijiet huma nklużi fil-kuntratt ma jiġġustifikax il-kwalifika tal-kuntratt bħala kuntratt tax-xogħol. Għall-għan ta' kalkolu tal-valur stmat ta' kuntratt tax-xogħol huwa xieraq li jittieħed bħala bażi l-valur tax-xogħlijiet infushom kif ukoll il-valur stmat ta' provvisti u servizzi, jekk ikun hemm, li l-entitajiet kontraenti jpoġġu għad-dispożizzjoni ta' kuntratturi, sakemm u safejn dawn is-servizzi jew provvisti ikunu meħtieġa għall-eżekuzzjoni tax-xogħlijiet msemmija. Għandu għalhekk jinftiehem li, għall-għanijiet ta' dan il-paragrafu, is-servizzi konċernati huma dawk mogħtija mill-entitajiet kontrattant permezz tal-personal tagħhom stess. Mill-banda l-oħra, kalkolu tal-valur ta' kuntratti ta' servizzi, sewwa jekk iridu jitqiegħdu għad-dispożizzjoni ta' kuntrattur għat-twettieq sossegwenti ta' xogħlijiet u sewwa jekk le, isegwi r-regoli applikabbli għal kuntratti ta' servizzi. (17) Il-qasam ta' servizzi huwa abbozzat l-aħjar, għall-għan li jiġu applikati r-regoli proċedurali ta' din id-Direttiva u għall-għanijiet ta' monitorjar, billi jiġi mqassam f'kategoriji li jikkorrespondu għal intestaturi partikolari ta' klassifika komuni u billi jinġiebu flimkien f'żewġ l-Annessi, XVII A u XVII B, skond ir-reġim li għalih huma suġġetti. Rigward servizzi fl-Annessi XVII B, id-dispożizzjonijiet rilevanti ta' din id-Direttiva għandhom ikunu mingħajr preġudizzju għall-applikazzjoni ta' regoli tal-Komunità speċifiċi għas-servizzi msemmija. (18) Rigward kuntratti ta' servizz, applikazzjoni sħiħa ta' din id-Direttiva għandha tkunu limitata, għal perjodu transitorju ta' żmien, għal kuntratti fejn id-dispożizzjonijiet tagħha jkunu jippermettu l-potenzal sħiħ għal kummerċ li jaqsam il-fruntieri miżjud li jrid jiġi realizzat. Kuntratti għal servizzi oħra jeħtieġu li jiġu monitorjati matul dan il-perjodu transitorju qabel ma tittieħed deċiżjoni dwar l-applikazzjoni sħiħa ta' din id-Direttiva. F'dan ir-rigward, il-mekkaniżmu għal dan il-monitoraġġ jeħtieġ li jiġi definit. Dan il-mekkaniżmu, għandu, fl-istess ħin, jippermetti lil partijiet interessati li jkollhom aċċess għat-tagħrif rilevanti. (19) Ostakoli għad-dispożizzjoni ħielsa ta' servizzi għandhom jiġu evitati. Għalhekk, provvedituri ta' servizzi jistgħu jkunu jew persuni naturali jew legali. Din id-Diretttiva m'għandhiex, madankollu, tippreġudika l-applikazzjoni, fil-livell nazzjonali, ta' regoli rigward il-kondizzjonijiet għas-segwiment ta' attività jew professjoni, basta iżda li huma kompatibbli mal-liġi Komunitarja. (20) Ċerti metodi ta' teknika elettroniċi ta' xiri ġodda qed jiġu żviluppati kontinwament. Dawn il-metodi ta' teknika jgħinu biex tiżdiet il-kompetizzjoni u xiri pubbliku aktar effettiv (streamline), partikolarment f'termini tat-tfaddil fil-ħin u l-flus li l-użu tagħhom jippermetti. Entitajiet kontraenti jistgħu jagħmlu użu minn metodi ta' teknika elettroniċi ta' xiri, basta iżda li dan l-użu jikkonforma mar-regoli ta' din id-Direttiva u l-prinċipji ta' trattament ugwali, nuqqas ta' diskriminazzjoni u trasparenza. Sa dan il-punt, offerta sottomessa minn persuna li tagħmel l-offerti, partikolarment skond qafas ta' ftehim jew fejn qed tintuża sistema dinamika ta' xiri, tista' tieħu l-forma ta' dak il-katalgu elettroniku ta' persuna li tagħmel l-offerti jekk din tuża l-mezzi ta' komunikazzjoni magħżula mill-entità kontraenti skond l-Artikolu 48. (21) Bil-ħsieb ta' l-espansjoni rapida ta' sistemi elettroniċi ta' xiri, regoli xierqa għandhom jiddaħħlu biex entitajiet kontraenti jiġu permessi li jieħdu vantaġġ sħiħ mill-possibilitajiet mogħtija minn dawn is-sistemi. Ma' dan l-isfond, huwa meħtieġ li tiġi definita sistema dinamika ta' xiri kompletament elettronika għal xiri użat normalment u biex jiġu preskritti regoli speċifiċi għat-twaqqif u l-operat ta' din is-sistema sabiex jiġi żgurat trattament bil-fier ta' kull operatur ekonomiku li jixtieq jidħol fiha. Kull operatur ekonomiku li jissottometti offerta indikattiva bi qbil ma' l-ispeċifikazzjoni u jilħaq il-kriterji ta' għażla għandu jiġi permess li jidħol f'din is-sistema. Dan il-metodu ta' teknika ta' xiri jippermetti lill-entità kontraenti, permezz ta' l-istabbilizzazzjoni ta' lista ta' persuni li jagħmlu l-offerti diġa magħżula u l-opportunita mogħtija lill-persuni li jagħmlu l-offerti ġodda biex jingħaqdu magħha, biex ikun hemm firxa wiesgħa ta' offerti, bħala riżultat tal-faċilitajiet elettroniċi disponibbli, u b'hekk jiġi żgurat l-użu ottimu ta' fondi permezz ta' kompetizzjoni wiesgħa. (22) Ladarba l-użu tal-metodu ta' teknika ta' rkanti elettroniċi x'aktarx jiżdied, dan l-irkant għandu jingħata definizzjoni Komunitarja u jiġi regolat minn regoli speċifiċi sabiex jiġi żgurat li joperaw totalment bi qbil mal-prinċipji ta' trattament ugwali, nuqqas ta' diskriminazzjoni u trasparenza. Għal dak il-għan, dispożizzjoni għandha ssir għal dan l-irkant elettroniku biex jitratta biss kuntratti għal xogħlijiet, provvisti jew servizzi li għalihom l-ispeċifikazzjonijiet jistgħu jiġu stabbiliti bi preċiżjoni. Dan jista' jkun il-każ, partikolarment, għal kuntratti ta' provvisti, xogħlijiet u servizzi li jerġgħu jseħħu. Bl-istess għan, għandu jkun possibbli wkoll li tiġi stabbilita klassifika rispettiva ta' persuni li jagħmlu l-offerti f'kull stadju ta' l-irkant elettroniku. Rikors għal irkanti elettroniċi jippermetti lill-entitajiet kontraenti biex isaqsu lill-persuni li jagħmlu l-offerti biex jissottomettu prezzijiet ġodda, riveduti ‘l isfel, u fejn il-kuntratt jingħata lil dak li jagħmel l-offerti li huwa l-aktar vantaġġuż ekonomikament, anke biex jitjiebu elementi ta' l-offerti oħra għajr il-prezzijiet. Sabiex tiġi garantita konformita mal-prinċipju ta' trasparenza, l-elementi biss li huma xierqa għal evalwazzjoni awtomatika mill-mezzi elettroniċi, mingħajr xi intervent u/jew apprezzament mill-entità kontraenti, jistgħu jkunu l-għan ta' rkant elettroniku, jiġifieri, l-elementi biss li huma kwantifikabbli sabiex ikunu jistgħu jiġu espressi f'figuri jew persentaġġi. Mill-banda l-oħra, dawk l-aspetti ta' offerti li jimplikaw apprezzament ta' elementi mhux kwantifikabbli m'għandhomx ikunu l-għan ta' rkant elettroniku. B'konsegwenza, ċerti kuntratti ta' xogħlijiet u ċerti kuntratti ta' servizz li għandhom bħala l-kontenut tas-suġġett tagħhom twettieq intelletwali, bħal ma huwa d-disinn ta' xogħlijiet, m'għandhomx ikunu l-għan ta' rkanti elettroniċi. (23) Ċerti metodi ta' teknika ċentralizzati ta' xiri ġew żviluppati fl-Istati Membri. Numru ta' awtoritajiet kontraenti huma responsabbli biex isiru akkwisti jew jagħtu kuntratti/ftehim qafas għal entitajiet kontraenti. Bil-ħsieb tal-volumi kbar mixtrija, dawk il-metodi ta' teknika jgħinu l-kompetizzjoni u x-xiri pubbliku aktar effettiv (streamline). Dispożizzjoni għandha għalhekk issir għal definizzjoni Komunitarja ta' korpijiet ċentrali ta' xiri wżati minn entitajiet kontraenti. Definizzjoni għandha tingħata wkoll tal-kondizzjonijiet skond liema, bi qbil mal-prinċipji ta' nuqqas ta' diskriminazzjoni u trattament ugwali, entitajiet kontraenti li jixtru xogħlijiet, provvisti u/jew servizzi permezz ta' korp ċentrali ta' xiri jistgħu jitqiesu li jkunu kkonformaw ma' din id-Direttiva. (24) Sabiex jitqiesu ċ-ċirkostanzi differenti miksuba fi Stati Membri, Stati Membri għandhom ikunu permessi li jagħżlu jekk entitajiet kontraenti jistgħux jużaw korpijiet ċentrali ta' xiri, sistemi dinamiċi ta' xiri jew irkanti elettroniċi, kif definit u regolat minn din id-Direttiva. (25) Irid ikun hemm definizzjoni xierqa tal-kunċett ta' drittijiet speċjali jew esklussivi. Il-konsegwenza tad-definizzjoni hija l-fatt li, għall-għan li jinbnew xbieki jew faċilitajiet tal-port jew l-ajruport, entità tista' tieħu vantaġġ minn proċedura għall-esproprjazzjoni jew l-użu ta' propjeta jew jistgħu iqegħdu tagħmir ta' xbieki fuq, taħt jew ‘l fuq mill-highway pubbliku fiha nnifisha ma tikkostitwixxix drittijiet esklussivi jew speċjali fit-tifsira ta' din id-Direttiva. Lanqas mal-fatt li entità tipprovdi ilma għax-xorb, elettriku, gass jew sħana lil xibka li hija nnifisha hija operata minn entità li tgawdi drittijiet speċjali jew esklussivi mogħtija minn awtorita kompetenti ta' l-Istat Membru konċernat fih innifsu ma jikkostitwixxi dritt esklussiv jew speċjali fit-tifsira ta' din id-Direttiva. Lanqas mad-drittijiet mogħtija minn Stat Membru f'kull forma, inluż permezz ta' atti ta' konċessjoni, lil numru limitat ta' impriżi fuq il-bażi ta' kriterji oġġettivi, proporzjonati u mhux diskriminatorji li jippermettu kull parti interessata li twettaq dawk il-kriterji biex tgawdi dawk id-drittijiet li jkunu meqjusa bħala drittijiet speċjali jew esklussivi. (26) Huwa xieraq għall-entitajiet kontraenti li japplikaw proċeduri komuni ta' akkwist rigward l-attivitajiet tagħhom li għandhom x'jaqsmu ma' l-ilma u biex dawn ir-regoli japplikaw ukoll fejn awtoritajiet kontraenti fit-tifsira ta' din id-Direttiva jagħtu kuntratti rigward il-proġetti tagħhom fil-qasam ta' inġinerija idrawlika, irrigazzjoni, land drainage jew ir-rimi/qerda u t-trattament tad-dranaġġ. Madankollu, regoli ta' akkwist tat-tip propost għal provvisti ta' merkanzija mhumiex xierqa għax-xiri ta' ilma, meta jitqies il-bżonn li jinkiseb l-ilma minn sorsi viċin l-erja li fiha se tintuża. (27) Ċerti entitajiet li jipprovdu servizzi ta' trasport bil-karozza tal-linja lill-pubbliku kienu diġa ġew esklużi mill-iskop tad-Direttiva 93/38/KEE. Dawn l-entitajiet għandhom jiġu esklużi wkoll mill-iskop ta' din id-Direttiva. Sabiex jipprevjedu l-eżistenza ta' numru kbir ta' arranġamenti speċifiċi li japplikaw għal ċerti setturi biss, il-proċedura ġenerali li tippermetti l-effetti ta' ftuħ għal kompetizzjoni li trid titqies għandhom japplikaw ukoll għall-entitajiet kollha li jipprovdu servizzi ta' trasport bil-karozza tal-linja li mhumiex esklużi mill-iskop tad-Direttiva 93/38/KEE skond l-Artikolu 2(4) tiegħu. (28) Waqt li jitqies aktar ftuħ tas-servizzi postali tal-Komunità għal kompetizzjoni u l-fatt li dawn is-servizzi huma provvduti permezz ta' xibka minn awtoritajiet kontraenti, impriżi pubbliċi u impriżi oħra, kuntratti mogħtija minn entitajiet kontraenti li jipprovdu servizzi postali għandhom ikunu suġġetti għar-regoli ta' din id-Direttiva, inkluż dawk fl-Artikolu 30, li, waqt li jissalvagwardjaw l-applikazzjoni tal-prinċipji riferiti f'reċitazzjoni 9, joħolqu qafas għal prattika kummerċjali soda u jippermettu aktar flessibilita milli hija offruta mid-Direttiva 2004/18/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-31 ta' Marzu 2004 dwar il-kordinazzjoni ta' proċeduri għall-għoti ta' kuntratti ta' xogħlijiet pubbliċi, kuntratti ta' provvisti pubbliċi u kuntratti ta' servizz pubbliku [11]. Għad-definizzjoni ta' l-attivitajiet msemmija, huwa meħtieġ li jitqiesu d-definizzjonijiet tad-Direttiva 97/67/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-15 ta' Diċembru 1997 dwar regoli komuni għall-iżvilupp tas-suq intern ta' servizzi postali Komunitarji u t-titjib ta' kwalità ta' servizz [12]. Ikun xi jkun l-istat legali tagħhom, entitajiet li jipprovdu servizzi postali mhumiex korrentement suġġetti għar-regoli dikjarati fid-Direttiva 93/38/KEE. L-aġġustament ta' proċeduri ta' għoti ta' kuntratti għal din id-Direttiva jistgħu għalhekk idum aktar biex jiġi mplimentat għal dawn l-entitajiet milli għal entitajiet diġa suġġetti għal dawk ir-regoli li sempliċement iridu jadattaw il-proċeduri tagħhom għall-emendi diġa magħmula minn din id-Direttiva. Għalhekk għandu jkun permessibbli li tintefa lura applikazzjoni ta' din id-Direttiva biex jiġi akkomodat il-ħin addizzjonali meħtieġ għal dan l-aġġustament. Meta jitqiesu s-sitwazzjonijiet varjabbli ta' dawn l-entitajiet, l-Istati Membri għandhom ikollhom l-għażla li jipprovdu għal perjodu transitorju għall-applikazzjoni ta' din id-Direttiva lill-entitajiet kontraenti li qed joperaw fis-settur tas-servizzi postali. (29) Kuntratti jistgħu jingħataw għall-għan li jintlaħqu l-ħtiġijiet ta' numru ta' attivitajiet, possibilment suġġetti għal reġimi legali differenti. Għandu jiġi ċarat li r-reġim legali applikabbli għal kuntratt waħdieni maħsub li jkopri numru ta' attivitajiet għandu jkun suġġett għar-regoli applikabbli għall-attività li għalih huwa maħsub prinċipalment. Stabbilizzazzjoni ta' l-attività li għaliha l-kuntratt ġie maħsub prinċipalment tista' tiġi bażata fuq analiżi tal-ħtiġijiet li l-kuntratt speċifiku jrid jilħaq, mwettqa mill-entità kontraenti għall-għanijiet li jiġi stmat il-valur tal-kuntrat u jitfasslu d-dokumenti ta' l-offerta. F'ċerti każi, bħax-xiri ta' biċċa waħda ta' tagħmir għas-segwiment ta' attivitajiet li għalihom ma jkunx disponibbli t-tagħrif li jippermetti estimu tar-rati rispettivi ta' użu, jista' jkun oġġettivament impossibbli li jiġi stabbilit għal liema attività l-kuntratt ġie prinċipalement maħsub. Ir-regoli applikabbli għal dawn il-każijiet għandhom jiġu ndikati. (30) Mingħajr preġudizzju għall-irbit internazzjonali tal-Komunità, huwa meħtieġ li tiġi simplifikata l-implimentazzjoni ta' din id-Direttiva, partikolarment billi jiġu simplifikati l-livelli minimi u billi ssir applikabbli għall-entitajiet kontraenti kollha, mingħajr ma jitqies is-settur li fih joperaw, id-dispożizzjonijiet rigward it-tagħrif li jrid jingħata lil parteċipanti rigward deċiżjonijiet meħuda rigward proċeduri ta' għoti ta' kuntratti u r-riżultati tagħhom. Barra minn hekk, fil-kuntest ta' l-Unjoni Monetarja, dawn l-livelli minimi għandhom jiġu stabbiliti f'euro b'tali mod li jissimplifikaw l-applikazzjoni ta' dawn id-dispożizzjonijiet filwaqt li fl-istess ħin jiżguraw konformita ma' l-livelli minimi preskritti fil-Ftehim, li huma espressi fi Drittijiet Speċjali għall-Ġbid tal-Flus (DSĠF). F'dan il-kuntest, dispożizzjoni għandha ssir ukoll għal reviżjonijiet perjodiċi ta' l-livelli minimi espressi f'euro sabiex jiġu aġġustati, fejn meħtieġ, f'linja mal-varjazzjonijiet possibbli fil-valur ta' l-euro f'relazzjoni mad-DSĠF. B'żieda ma' dan, l-livelli minimi applikabbli għal kuntesti ta' disinn għandhom ikunu identiċi għal dawk applikabbli għal kuntratti ta' servizz. (31) Dispożizzjoni għandha ssir għal każijiet li fihom huwa possibbli li jibqgħu lura milli japplikaw il-miżuri għal proċeduri ta' kordinazzjoni fuq bażi li għandha x'taqsam ma' sigurtà jew segretezza ta' l-Istat, jew minħabba li huma huma applikabbli regoli speċifiċi dwar l-għoti ta' kuntratti li joħorġu minn ftehim internazzjonali, li għandhom x'jaqsmu ma' l-istazzjonar ta' truppi, jew li huma speċifiċi għal organizzazzjonijiet internazzjonali. (32) Huwa xieraq ukoll li jiġu esklużi ċerti kuntratti ta' servizz, provvista u xogħlijiet mogħtija lil impriża affiljata li għandha bħala l-attività prinċipali tagħha l-provvediment ta' dawn is-servizzi, provvista jew xogħlijiet lill-grupp li minnu hija parti, aktar milli jiġu offruti lilhom fis-suq. Huwa xieraq ukoll li jiġu esklużi ċerti kuntratti ta' servizz, provvista u xogħlijiet mogħtija minn entità kontraenti lil joint venture li huwa magħmul minn numru ta' entitajiet kontraenti għall-għan li jitwettqu attivitajiet koperti minn din id-Direttiva u li l-entità hija parti minnhom. Madankollu, huwa xieraq li jiġi żgurat li din l-esklużjoni ma toħloqx tgħawwiġ ta' kompetizzjoni għall-benefiċċju ta' l-impriżi jew joint ventures li huma affiljati ma' l-entitajiet kontraenti; huwa xieraq li jiġi provvdut sett xieraq ta' regoli, partikolarment rigward il-limiti massimi li fihom l-impriżi jistgħu jiksbu parti mill-turnover mis-suq u li ‘l fuq minnha jitilfu l-possibilta li jingħataw kuntratti mingħajr sejħat għal kompetizzjoni, il-komposizzjoni ta' joint ventures u l-istabilita ta' rabtiet bejn dawn il-joint ventures u l-entitajiet kontraenti li huma mibnija minnhom. (33) Fil-kuntest ta' servizzi, kuntratti għall-akkwist jew kiri ta' propjeta immobbli jew drittijiet għal din il-propjeta għandhom karatteristiċi partikolari li jagħmlu l-applikazzjoni ta' regoli ta' akkwist mhux xierqa. (34) Servizzi ta' arbitraġġ u ta' konċiljazzjoni (conciliation) huma normalment provvduti minn korpijiet jew individwi nominati jew magħżula f'manjiera li ma tistax tiġi regolata minn regoli ta' akkwist. (35) Bi qbil mal-Ftehim, is-servizzi finanzjarji koperti minn din id-Direttiva ma jinkludux kuntratti li għandhom x'jaqsmu mal-ħruġ, ix-xiri, il-bejgħ jew it-trasferiment ta' sigurtàjiet u strumenti finanzjarji oħra; partikolarment, transazzjonijiet mill-entitajiet kontraenti biex jinġabru flus u kapital mhumiex koperti. (36) Din id-Direttiva għandha tkopri biss il-provvediment ta' servizzi meta jkunu bażati fuq kuntratti. (37) Skond l-Artikolu 163 tat-Trattat, l-inkoraġġiment ta' riċerka u żvilupp teknoloġiku huwa mezz sabiex tissaħħaħ il-bażi xjentifika u teknoloġika ta' l-industrija tal-Komunità, u l-ftuħ ta' kuntratti ta' servizz jikkontribbwixxi għal dan il-għan. Din id-Direttiva m'għandhiex tkopri l-finanzjament ukoll ta' programmi ta' riċerka u ta' żvilupp: kuntratti ta' riċerka u ta' żvilupp oħra għajr dawk fejn il-benefiċċji jmorru esklussivament lill-awtorita kontraenti sabiex jintużaw fil-kondotta ta' l-affarijiet tagħha bil-kondizzjoni li s-servizz provvdut jiġu mħallas kollu mill-awtorita kontraenti, mhumiex għalhekk koperti minn din id-Direttiva. (38) Biex jipprevjedu l-proliferazzjoni ta' arranġamenti speċifiċi applikabbli għal ċerti setturi biss, l-arranġamenti speċjali korrenti maħluqa mill-Artikolu 3 tad-Direttiva 93/38/KEE u l-Artikolu 12 tad-Direttiva 94/22/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat-30 ta' Mejju 1994 dwar il-kondizzjonijiet għall-għoti u l-użu ta' awtorizzazzjonijiet għall-prospection, l-esplorazzjoni u l-produzzjoni ta' idrokarboni [13] li jirregolaw entitajiet li qed jesplojtaw erja ġeografika għall-għan ta' esplorazzjoni għal jew l-estrazzjoni ta' żejt, gass, faħam jew karburanti solidi oħra għandhom jiġu mibdula mill-proċedura ġenerali li tippermetti l-eżenzjoni ta' setturi direttament esposti għall-kompetizzjoni. Irid jiġi żgurat, madankollu, li dan ikun mingħajr preġudizzju għad-Deċiżjoni tal-Kummissjoni 93/676/KEE ta' l-10 ta' Diċembru 1993 li tistabbilixxi li l-esplojtazzjoni ta' erji ġeografiċi għall-għan ta' esporazzjoni għal jew estrazzjoni ta' żejt jew gass ma tikkostitwixxix fl-Olanda attività definita mill-Artikolu 2(2)(b)(i) tad-Direttiva tal-Kunsill 90/531/KEE u li entitajiet li jwettqu din l-attività m'għandhomx jitqiesu fl-Olanda bħala li qed joperaw skond drittijiet speċjali jew esklussivi fit-tifsira ta' l-Artikolu 2(3)(b) tad-Direttiva [14], id-Deċiżjoni tal-Kummissjoni 97/367/KE tat-30 ta' Mejju 1997 li tistabbilixxi li l-esplojtazzjoni ta' erji ġeografiċi għall-għan ta' esplorazzjoni għal jew estrazzjoni ta' żejt jew gass ma tikkostitwixxix fir-Renju Unit attività definita mill-Artikolu 2(2)(b09i) tad-Direttiva tal-Kunsill 93/38/KEE u li entitajiet li jwettqu din l-attività m'għandhomx jitqiesu fir-Renju Unit bħala li qed joperaw skond drittijiet speċjali jew esklussivi fit-tifsira ta' l-Artikolu 2(3)(b) tad-Direttiva [15], id-Deċiżjioni tal-Kummissjoni 2002/205/KE ta' l-4 ta' Marzu 2002 fuq talba mill-Awstrija li qed tapplika għall-istess reġim provvdut fl-Artikolu 3 tad-Direttiva 93/38/KEE [16] u d-Deċiżjoni tal-Kummissjoni 2004/73/KE fuq talba mill-Ġermanja biex tiġi applikata l-proċedura speċjali preskritta fl-Artikolu 3 tad-Direttiva 93/38/KEE [17] (39) Impjieg u xogħol huma elementi prinċipali fil-garanzija ta' opportunitajiet ugwali għal kulħadd u jikkontribwixxu għal integrazzjoni fis-soċjeta. F'dan il-kuntest, workshops u programmi ta' impjieg protetti (sheltered) jikkontribwixxu b'mod effiċjenti lejn l-integrazzjoni jew l-integrazzjoni mill-ġdid ta' persuni b'diżabilitajiet fis-suq tax-xogħol. Madankollu, dawn il-workshops jistgħu ma jkunux kapaċi jiksbu kuntratti fuq kondizzjonijiet normali ta' kompetizzjoni. B'konsegwenza, huwa xieraq li jiġi provdut li Stati Membri jkunu jistgħu jirriservaw id-dritt li jipparteċipaw fi proċeduri ta' għotja għal kuntratti lil dawn il-workshops jew jirriservaw twettieq ta' kuntratti lill-programmi ta' impjieg protetti (sheltered). (40) Din id-Direttiva m'għandhiex tapplika la għal kuntratti maħsuba biex jippermettu t-twettieq ta' attività riferita fl-Artikoli 3 sa 7 u lanqas biex jiddisinjaw kuntesti organizzati għas-segwiment ta' din l-attività jekk, fl-Istat Membru li fih din l-attività hija mwettqa, tkun esposta direttament għal kompetizzjoni fis-swieq li għalihom aċċess mhuwiex limitat. Huwa għalhekk xieraq li tiddaħħal proċedura, applikabbli għas-setturi kollha koperti minn din id-Direttiva, li jippermettu li jitqiesu l-effetti ta' ftuħ korrenti jew fil-futur għal kompetizzjoni. Din il-proċedura għandha tipprovdi ċertezza legali għall-entitajiet konċernati, kif ukoll proċess xieraq ta' teħid ta' deċiżjonijiet, waqt li tiżgura, f'limiti qosra ta' ħin, applikazzjoni uniformi ta' liġi Komunitarja f'din l-erja. (41) Esposizzjoni diretta għall-kompetizzjoni għandha tiġi stmata fuq il-bażi ta' kriterji oġġettivi, waqt li jitqiesu l-karatterisitiċi speċifiċi tas-settur konċernat. L-implimentazzjoni u l-applikazzjoni ta' leġislazzjoni Komunitarja xierqa li tiftaħ settur msemmi, jew parti minnu, se jitqiesu li jipprovdu bażi suffiċjenti biex jiġi stmat li hemm aċċess ħieles għas-suq imsemmi. Din il-leġislazzjoni xierqa għandha tiġi identifikata bħala anness li jista' jiġi aġġornat mill-Kummissjoni. Meta taġġorna, il-Kummissjoni tqis partikolarment l-adozzjoni possibbli ta' miżuri li jwasslu għal ftuħ ġenwin ta' kompetizzjoni ta' setturi oħra għajr dawk li għalihom diġa hija msemmija leġislazzjoni fl-Anness XI, bħal din ta' trasport bil-ferrovija. Fejn aċċess ħieles għal suq msemmi ma jirriżultax mill-implimentazzjoni ta' leġislazzjoni Komunitarja xierqa, għandu jiġi muri li, de jure u de facto, dan l-aċċess huwa ħieles. Għal dan il-għan, applikazzjoni ta' Direttiva minn Stat Membru, bħal ma hija d-Direttiva 94/22/KE li tiftaħ settur msemmi għal kompetizzjoni, għal settur ieħor, bħal ma huwa s-settur tal-faħam, hija ċirkostanza li trid titqies għall-għanijiet ta' l-Artikolu 30. (42) L-ispeċifikazzjonijiet tekniċi mfassla minn xerreja għandhom jippermettu li jinfetaħ akkwist pubbliku għall-kompetizzjoni, Għal dan il-għan, għandu jkun possibbli li jiġu sottomessi offerti li jirriflettu d-diversita ta' soluzzjonijiet tekniċi. Għal din ir-raġuni, għandu jkun possibbli li jitfasslu l-ispeċifikazzjonijiet tekniċi f'termini ta' twettieq u ħtiġijiet funzjonali u, fejn tintgħamel riferenza għall-istandard Ewropew jew, fl-assenza tiegħu, għall-istandard nazzjonali, offerti bażati fuq arranġamenti oħra ekwivalenti li jilħqu l-ħtiġijiet ta' l-entitajiet kontraenti u huma ekwivalenti f'termini ta' sigurtà għandhom jitqiesu mill-entitajiet kontraenti. Biex tintwera ekwivalenza, persuni li jagħmlu l-offerti għandhom jiġu permessi li jużaw kull forma ta' xhieda. Entitajiet kontraenti għandhom ikunu jistgħu jipprovdu raġuni għal kull deċiżjoni li l-ekwivalenza ma teżistix f'każ imsemmi. Entitajiet kontraenti li jixtiequ jiddefinixxu ħtiġijiet ambjentali għall-ispeċifikazzjonijiet tekniċi ta' kuntratt imsemmi jistgħu jippreskrivu l-karatteristiċi ambjentali, bħal ma huma metodu ta' produzzjoni msemmi, u/jew effetti ambjentali speċifiċi ta' gruppi ta' prodott jew servizzi. Jistgħu jużaw, imma mhumiex obbligati li jużaw speċifikazzjonijiet xierqa li huma definiti f'tikketti eco, bħat-tikketta Eco Ewropea, tikketti eco (multi) nazzjonali jew kull tikketta eco oħra basta li l-ħtiġijiet għat-tikketta huma mfassla u adottati fuq il-bażi ta' tagħrif xjentifiku permezz ta' proċedura li fiha stakeholders, bħall-korpijiet tal-gvern, konsumaturi, fabbrikanti, distributuri u organizzazzjonijiet ambjentali jistgħu jipparteċipaw, u basta li t-tikketta hija aċċessibbli u disponibbli lill-partijiet interessati kollha. Entitajiet kontraenti għandhom, kull meta jkun possibbli, jippreskrivu speċifikazzjonijiet tekniċi sabiex iqisu kriterji ta' aċċessibilita għal persuni b'diżabilitajiet jew disinn għall-utenti kollha. L-ispeċifikazzjonijiet tekniċi għandhom jiġu ndikati b'mod ċar, sabiex dawk kollha li jagħmlu l-offerti ikunu jafu l-ħtiġijiet stabbililti mill-kopertura ta' l-entità kontraenti. (43) Sabiex jiġi nkoraġġit l-involviment ta' impriżi ta' daqs żgħir u medju fis-suq ta' l-akkwist ta' kuntratti pubbliċi, huwa ta' parir li jiġu nklużi dispożizzjonijiet fuq subcontracting. (44) Kondizzjonijiet ta' twettieq ta' kuntratti huma kompatibbli mad-Direttiva basta iżda li mhumiex diskriminatorji direttament jew indirettament u huma ndikati fl-avviż użat biex issir is-sejħa għal kompetizzjoni, jew fl-ispeċifikazzjonijiet. Jistgħu partikolarment ikunu maħsuba biex jinkoraġġixxu stħarriġ vokazzjonali fuq il-post, l-impjieg ta' persuni li jesperjenzaw partikolarment diffikulta fl-integrazzjoni, il-ġlieda kontra l-qagħad jew il-protezzjoni ta' l-ambjent. Per eżempju, jistgħu jissemmew il-ħtiġijiet – applikabbli matul it-twettieq tal-kuntratt – biex jirreklutaw persuni li qed ifittxu x-xogħol fuq skond fit-tul jew biex jimplimentaw miżuri ta' stħarriġ għal persuni qiegħda (bla xogħol) jew għal persuni li għadhom żgħar, biex jikkonformaw mad-dispożizzjonijiet tal-Konvenzjonijiet ta' l-Organizzazzjoni ta' Xogħol Internazzjonali bażiċi (OXI), filwaqt li jiġi stmat li dawn id-dispożizzjonijiet ma ġewx implimentati fil-liġi nazzjonali, u biex jirreklutaw aktar persuni b'diżabilita milli huma meħtieġa skond il-leġislazzjoni nazzjonali. (45) Il-liġijiet, regolamenti u ftehim kollettivi, kemm fil-livell nazzjonali kif ukoll Komunitarju, li huma fis-seħħ fl-erji ta' kondizzjonijiet ta' impjieg u sigurtà fix-xogħol japplikaw matul it-twettieq ta' kuntratt, basta iżda li dawn ir-regoli, u l-applikazzjoni tagħhom, jikkonformaw mal-liġi Komunitarja. F'sitwazzjonijiet li jaqsmu l-fruntieri fejn ħaddiema minn Stat Membru wieħed jipprovdu servizzi fi Stat Membru ieħor għall-għan ta' twettieq ta' kuntratt, id-Direttiva 96/71/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-16 ta' Diċembru 1996 rigward l-għoti ta' xogħol lill-ħaddiema fil-qafas tal-provvediment ta' servizzi [18] tippreskrivi l-kondizzjonijiet minimi li jridu jiġu osservati mill-pajjiż tal-lqugħ rigward dawn il-ħaddiema mibgħuta jaħdmu. Jekk liġi nazzjonali tikkontejni dispożizzjonijiet għal dan il-għan, nuqqas ta' konformita ma' dawk l-obbligazzjonijiet jista' jitqies bħala kondotta ħażina gravi jew offiża rigward il-kondotta professjonali ta' l-operatur ekonomiku konċernat, li jista' jwassal għall-esklużjoni ta' dak l-operatur ekonomiku mill-proċedura għall-għoti ta' kuntratt. (46) Bil-ħsieb ta' żviluppi ġodda fit-teknoloġija tat-tagħrif u t-telekomunikazzjonijiet, u s-simplifikazzjonijiet li dawn jistgħu jġibu f'termini ta' kuntratti ta' pubbliċita u l-effiċjenza u t-trasparenza ta' proċeduri ta' akkwist, mezzi elettroniċi għandhom jitqiegħdu fil-livell ta' mezzi tradizzjonali ta' skambju ta' komunikazzjoni u ta' tagħrif. Safejn ikun possibbli, il-mezzi u t-teknoloġija magħżula għandhom ikunu kompatibbli mat-teknoloġiji wżati fl-Istati Membri l-oħra. (47) L-użu ta' mezzi elettroniċi jwassal għat-tfaddil fil-ħin. Bħala riżultat, għandu jsir provvediment għat-tnaqqis tal-perjodi minimi fejn mezzi elettroniċi jintużaw, bla ħsara, madankollu, għall-kondizzjoni li huma kompatibbli mal-mod speċifiku ta' trasmissjoni prevvist fil-livell tal-Komunità. Madankollu, huwa meħtieġ li jiġi żgurat li l-effett kumulattiv ta' tnaqqis fil-limiti tal-ħin ma jwassalx għal limiti tal-ħin eċċessivament qosra. (48) Id-Direttiva 1999/93/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat-13 ta' Diċembru 1999 dwar qafas Komunitarju għal firem elettroniċi [19] u d-Direttiva 2000/31/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat-8 ta' Ġunju 2000 dwar ċerti aspetti legali ta' servizzi ta' socjeta ta' tagħrif, partikolarment kummerċ elettroniku, fis-suq intern ("Direttiva dwar kummerċ elettroniku") [20] għandhom, fil-kuntest ta' din id-Direttiva, japplikaw għat-trasmissjoni ta' tagħrif permezz ta' mezzi elettroniċi. Il-proċeduri ta' akkwist pubbliku u r-regoli applikabbli għal kuntesti ta' servizz jeħtieġu livell ta' sigurtà u kunfidenzalita aktar għolja minn dawk meħtieġa minn dawn id-Direttivi. Għal din ir-raġuni, il-mezzi għall-irċevuta elettronika ta' offerti, talbiet għal parteċipazzjoni u pjanijiet u proġetti għandhom jikkonformaw ma' ħtiġijiet addizzjonali speċifiċi. Għal dan il-għan, l-użu ta' firem elettroniċi, partikolarment firem elettroniċi avvanzati, għandhom, safejn ikun possibbli, ikunu nkoraġġiti. Madankollu, l-eżistenza ta' skemi ta' akkreditazzjoni volontarji jistgħu jikkostitwixxu qafas favorevoli biex jitgħolla l-livell ta' provvediment ta' servizz ta' ċertifikazzjoni għal dawn il-mezzi. (49) Huwa xieraq li l-parteċipanti fi proċedura ta' għotja jiġu mgħarrfa b'deċiżjonijiet biex jiġi konkluż qafas ta' ftehim jew biex jingħata kuntratt jew biex tintelaq (abandon) il-proċedura fil-limiti taż-żmien li huma qosra biżżejjed sabiex ma jirrendux id-depożitu ta' talbiet għal reviżjoni impossibbli; dan it-tagħrif għandu għalhekk jingħata kemm jista' jkun malajr u ġeneralment fi żmien 15-il ġurnata wara d-deċiżjoni. (50) Għandu jiġi ċċarat li entitajiet kontraenti li jistabbilixxu kriterji ta' għażla fi proċedura miftuħa għandhom jagħmlu dan bi qbil mar-regoli u kriterji oġġettivi, l-istess bħal ma kriterji ta' għażla fi proċeduri resitritti u negozjati għandhom ikunu oġġettivi. Dawn ir-regoli u kriterji oġġettivi, l-istess bħall-kriterji ta' għażla, ma jimplikawx neċessarjament tweżin. (51) Huwa importanti li titqies ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja f'każijiet fejn operatur ekonomiku jippretendi l-kapaċitajiet ekonomiċi, finanzjarji jew tekniċi ta' entitajiet oħra, tkun xi tkun in-natura legali tar-rabta bejnha nnifisha u dawk l-entitajiet, sabiex jintlaħqu kriterji ta' għażla jew, fil-kuntest ta' sistemi ta' kwalifikazzjoni, f'appoġġ ta' l-applikazzjoni tagħha għal kwalifikazzjoni. Fil-każ msemmi l-aħħar, huwa l-operatur ekonomiku li jrid jipprova li dawk ir-risorsi se jkunu fil-fatt disponibbli għalih matul il-perjodu ta' validita tal-kwalifikazzjoni. Għall-għanijiet ta' dik il-kwalifikazzjoni, entità kontraenti tista' għalhekk tistabbilixxi l-livell ta' ħtiġijiet li jridu jintlaħqu u partikolarment, per eżempju fejn l-operatur jitlob il-bażi finanzjarja ta' entità oħra, tista' teħtieġ li l-entità tinżamm responsabbli, jekk ikun meħtieġ b'mod konġunt u wieħed wieħed. Sistemi ta' kwalifikazzjoni għandhom jitħaddmu bi qbil mar-regoli u l-kriterji oġġettivi, li, fuq l-għażla ta' l-entitajiet kontraenti, jistgħu jikkonċernaw il-kapaċitajiet ta' l-operaturi ekonomiċi u/jew il-karatteristiċi tax-xogħlijiet, il-provvisti jew is-servizzi koperti mis-sistema. Għall-għanijiet ta' kwalifika, entitajiet kontraenti jistgħu jikkonduċu t-testijiet tagħhom stess sabiex jevalwaw il-karatteristiċi tax-xogħlijiet, il-provvisti jew is-servizzi konċernati, partikolarment f'termini ta' kompatibilita u sigurtà. (52) Ir-regoli rilevanti tal-Komunità dwar għarfien bejn xulxin ta' diplomi, ċertifikati jew xhieda oħra ta' kwalifiċi formali japplikaw meta xhieda ta' kwalifika partikolari hija meħtieġa għal parteċipazzjoni fi proċedura ta' akkwist jew kuntest ta' disinn. (53) F'każijiet xierqa, li fihom in-natura tax-xogħlijiet u/jew is-servizzi tiġġustifika li jiġu applikati miżuri jew skemi ta' tmexxija ambjentali matul it-twettieq ta' kuntratt, tista' tinħtieġ l-applikazzjoni ta' dawn il-miżuri jew skemi. Skemi ta' tmexxija ambjentali, sewwa jekk huma reġistrati u sewwa jekk le taħt strumenti Komunitarji bħal ma huma r-Regolament (KE) Nru 761/2001 (EMAS) [21] , jistgħu juru li l-operatur ekonomiku għandu l-kapaċita teknika biex iwettaq il-kuntratt. Barra minn hekk, deskrizzjoni tal-miżuri implimentati mill-operatur ekonomiku biex jiġi żgurat l-istess livell ta' protezzjoni ambjentali għandhom jiġu aċċettati bħala alternattiva għal skemi ta' reġistrazzjoni ta' tmexxija ambjentali bħala forma ta' xhieda. (54) L-għoti ta' kuntratti pubbliċi lil operaturi ekonomiċi li jkunu parteċipaw f'organizzazzjoni kriminali jew li nsabu ħatja ta' korruzzjoni jew ta' frodi għad-detriment ta' l-interessi finanzjarji tal-Komunitajiet Ewropej jew ta' ħasil tal-flus għandu jiġi evitat. Meta jitqies li l-entitajiet kontraenti, li mhumiex awtoritajiet kontraenti, jista' ma jkollhomx aċċess għal prova mingħajr dubju fil-materja, huwa xieraq li titħalla l-għażla ta' jekk jiġux applikati jew le l-kriterji ta' esklużjoni mniżżla f'lista fl-Artikolu 45(1) tad-Direttiva 2004/18/KE lil dawn l-entitajiet kontraenti. L-obbligazzjoni li jiġi applikat l-Artikolu 45(1) għandha għalhekk tiġi limitata biss għal entitajiet kontraenti li huma awtoritajiet kontraenti. Fejn xieraq, l-entitajiet kontraenti għandhom isaqsu lill-applikanti għal kwalifika, kandidati jew persuni li jagħmlu l-offerti biex jipprovdu d-dokumenti rilevanti u, fejn ikollhom dubji rigward is-sitwazzjoni personali ta' dawn l-operaturi ekonomiċi, jistgħu jfittxu l-koperazzjoni ta' l-awtoritajiet kompetenti ta' l-Istat Membru konċernat. L-esklużjoni ta' dawn l-operaturi ekonomiċi għandha sseħħ malli l-awtorita kontraenti jkollha għarfien ta' ġudizzju rigward dawn l-offiżi mirduda bi qbil mal-liġi nazzjonali li għandha s-saħħa ta' res judicata. Jekk liġi nazzjonali tikkontjeni dispożizzjonijiet għal dan il-għan, nuqqas ta' konformita ma' legislazzjoni ambjentali jew leġislazzjoni fuq ftehim illegali f'kuntratti li kien is-suġġett ta' ġudizzju finali jew deċiżjoni li għandha effett ekwivalenti jista' jitqies bħala offiża rigward il-kondotta professjonali ta' l-operatur ekonomiku konċernat jew kondotta ħażina gravi. Nuqqas ta' osservazzjoni ta' dispożizzjonijiet nazzjonali li jimplimentaw id-Direttiva tal-Kunsill 2000/78/KE [22] u 76/207/KEE [23] rigward trattament ugwali ta' ħaddiema, li kien is-suġġett ta' ġudizzju finali jew deċiżjoni li għandha effett ekwivalenti jista' titqies bħala offiża rigward il-kondotta professjonali ta' l-operatur ekonomiku konċernat jew kondotta ħażina gravi. (55) Kuntratti jistgħu jingħataw fuq il-bażi ta' kriterji oġġettivi li jiżguraw konformita mal-prinċipji ta' trasparenza, nuqqas ta' diskriminazzjoni u trattament ugwali u li jiggarantixxi li offerti huma stmati f'kondizzjonijiet ta' kompetizzjoni effettiva. Bħala riżultat, huwa xieraq li titħalla l-applikazzjoni ta' żewġ kriterji ta' għotja biss: "il-prezz l-aktar baxx" u "l-offerta l-aktar vantaġġuża ekonomikament". Biex tiġi żgurata konformita mal-prinċipju ta' trattament ugwali fl-għoti ta' kuntratti, huwa xieraq li jiġi preskritt bħala obbligazzjoni – stabbilit minn ġurisprudenza – biex tiġi żgurata t-trasparenza meħtieġa biex tippermetti lill-persuni kollha li qed jagħmlu l-offerti li jkunu mgħarrfa raġunevolment bil-kriterji u l-arranġamenti li se jiġu applikati biex jidentifikaw l-offerta l-aktar vantaġġuża ekonomikament. Hija għalhekk ir-responsabbilita ta' entitajiet kontraenti li jindikaw il-kriterji għall-għoti tal-kuntratt u t-tweżin relattiv mogħti lil kull waħda minn dawk il-kriterji f'ħin suffiċjenti għal persuni li jagħmlu l-offerti biex ikunu konxji tagħhom waqt li jkunu qed iħejju l-offerti. Entitajiet kontraenti jistgħu jidderogaw milli jindikaw it-tweżin tal-kriterji għall-għoti tal-kuntratt f'każijiet ġustifikati kif mistħoqq għal liema jridu jkunu jistgħu jagħtu raġunijiet, fejn it-tweżin ma jistax jiġi stabbilit bil-quddiem, partikolarment minħabba fil-kumplessita tal-kuntratt. F'dan il-każijiet, iridu jindikaw l-ordni dexxendenti ta' importanza tal-kriterji. Fejn entitajiet kontraenti jagħżlu li jagħtu kuntratt għall-offerta l-aktar vantaġġuża ekonomikament, għandhom jistmaw offerti sabiex jiġi stabbilit liema wieħed joffri l-aħjar valur għall-flus. Sabiex jagħmlu dan, għandhom jistabbilixxu l-kriterji ekonomiċi u ta' kwalità li, kollha kemm huma, iridu jagħmluha possibbli li tiġi stabbilita l-offerta l-aktar vantaġġuża ekonomikament għall-entità kontraenti. L-istabbilizzazzjoni ta' dawn il-kriterji tiddependi fuq l-għan tal-kuntratt minħabba li jridu jippermettu li l-livell ta' twettieq offrut minn kull offerta jiġi stmat fid-dawl ta' l-għan tal-kuntratt, kif definit fl-ispeċifikazzjonijiet tekniċi, u l-valur għall-flus għal kull offerta li trid titkejjel. Sabiex jiġi garantit trattament ugwali, il-kriterji għall-għoti tal-kuntratt iridu jippermettu li l-offerti jiġu mqabbla u stmati oġġettivament. Jekk dawn il-kondizzjonijiet jitwettqu, kriterji ekonomiċi u kwalitattivi għall-għoti tal-kuntratt, bħal ma huma li jintlaħqu ħtiġijiet ambjentali, jistgħu jippermettu lill-entità kontraenti li tilħaq il-bżonnijiet tal-pubbliku konċernat, kif espress fl-ispeċifikazzjonijiet tal-kuntratt. Fuq l-istess kondizzjonijiet, entità kontraenti tista' tuża kriterji li jimmiraw li jilħqu ħtiġijiet soċjali, partikolarment bħala risposta għall-bżonnijiet – definiti fl-ispeċifikazzjonijiet tal-kuntratt – ta' gruppi partikolarment żvantaġġjati ta' persuni li għalihom jappartjenu dawk li qed jerċievu/jużaw ix-xogħlijiet, il-provvisti jew is-servizzi li huma l-għan tal-kuntratt. (56) Il-kriterji ta' l-għotja ma jridux jaffettwaw l-applikazzjoni ta' dispożizzjonijiet nazzjonali fuq ir-rimunerazzjoni ta' ċerti servizzi, bħal ma huma servizzi provvduti minn periti, inġiniera jew avukati. (57) Ir-Regolament tal-Kunsill (KEE, Euratom) Nru 1182/71 tat-3 ta' Ġunju 1971 li jistabbilixxi r-regoli applikabbli għal perjodi, dati u limiti taż-żmien [24] għandu japplika għall-kalkolu tal-limiti taż-żmien li jinstabu f'din id-Direttiva. (58) Din id-Direttiva għandha tkun mingħajr preġudizzju għall-obbligazzjonijiet internazzjonali eżistenti tal-Komunità jew ta' Istati Membri u m'għandhiex tippreġudika l-applikazzjoni tad-dispożizzjonijiet tat-Trattat, partikolarment l-Artikoli 81 u 86 miġjuba fih. (59) Din id-Direttiva m'għandhiex tippreġudika l-limiti taż-żmien dikjarati fl-Anness XXV, li fihom l-Istati Membri jinħtieġu li jibdlu u japplikaw id-Direttiva 93/38/KEE. (60) Il-miżuri meħtieġa għall-implimentazzjoni ta' din id-Direttiva għandhom jiġu adotti bi qbil mad-Deċiżjoni tal-Kunsill 1999/468/KE tat-28 Ġunju 1999 li tippreskrivi l-proċeduri għall-eżerċizzju tal-poteri ta' implimentazzjoni mogħtija lill-Kummissjoni. [25]. ADOTTAW DIN ID-DIRETTIVA: WERREJ It-TITOLU I Il-Kapitolu I Artikolu 1 Il-Kapitolu II Sezzjoni 1 Artikolu 2 Sezzjoni 2 Artikolu 3 Artikolu 4 Artikolu 5 Artikolu 6 Artikolu 7 Artikolu 8 L-Artikolu 9 Il-Kapitolu III L-Artikolu 10 It-TITOLU II Il-Kapitolu I Artikolu 11 Artikolu 12 Artikolu 13 Artikolu 14 Artikolu 15 Il-Kapitolu II Sezzjoni 1 Artikolu 16 Artikolu 17 Sezzjoni 2 Sotto sezzjoni 1 Artikolu 18 Sottosezzjoni 2 Artikolu 19 Artikolu 20 Artikolu 21 Artikolu 22 Artikolu 23 Sottosezzjoni 3 Artikolu 24 Artikolu 25 Sottosezzjoni 4 Artikolu 26 Sottosezzjoni 5 Artikolu 27 Artikolu 28 Artikolu 29 Artikolu 30 Il-Kapitolu III Artikolu 31 Artikolu 32 Artikolu 33 Il-Kapitolu IV Artikolu 34 Artikolu 35 Artikolu 36 Artikolu 37 Artikolu 38 Artikolu 39 Il-Kapitolu V Artikolu 40 Il-Kapitolu VI Sezzjoni 1 Artikolu 41 Artikolu 42 Artikolu 43 Artikolu 44 Sezzjoni 2 Artikolu 45 Artikolu 46 Artikolu 47 Sezzjoni 3 Artikolu 48 Artikolu 49 Artikolu 50 Il-Kapitolu VII Artikolu 51 Sezzjoni 1 Artikolu 52 Artikolu 53 Artikolu 54 Sezzjoni 2 Artikolu 55 Artikolu 56 Artikolu 57 Sezzjoni 3 Artikolu 58 Artikolu 59 It-TITOLU III Artikolu 60 Artikolu 61 Artikolu 62 Artikolu 63 Artikolu 64 Artikolu 65 Artikolu 66 It-TITOLU IV Artikolu 67 Artikolu 68 Artikolu 69 Artikolu 70 Artikolu 71 Artikolu 72 Artikolu 73 Artikolu 74 Artikolu 75 L-Anness I L-Anness II L-Anness III L-Anness IV L-Anness V L-Anness VI L-Anness VII L-Anness VIII L-Anness IX L-Anness X L-Anness XI L-Anness XII L-Anness XIII A. Proċeduri miftuħa B. Proċeduri ristretti Ċ. Proċeduri negozjati D. Avviż simplifikat ta' kuntratt għall-użu f'sistema dinamika ta' xiri L-Anness XIV L-Anness XV A L-Anness XV B L-Anness XVI L-Anness XVII A L-Anness XVII B L-Anness XVIII L-Anness XIX L-Anness XX L-Anness XXI L-Anness XXII L-Anness XXIII L-Anness XXIV L-Anness XXV L-Anness XXVI IT-TITOLU I DISPOSIZZJONIJIET ĠENERALI APPLIKABBLI GĦAL KUNTRATTI U KUNTESTI TA' DISINN IL-KAPITOLU I Termini bażiċi Artikolu 1 Definizzjonijiet 1. Għall-għanijiet ta' din id-Direttiva, id-definizzjonijiet dikjarati f'dan l-Artikolu għandhom japplikaw. 2. (a) "Kuntratti ta' provvista, xogħlijiet u servizz" huma kuntratti għal interess ta' flus (pecuniary) konklużi bil-miktub bejn waħda jew aktar mill-entitajiet kontraenti riferiti fl-Artikolu 2(2), u provveditur ta' servizz, kuntrattur jew supplent wieħed jew aktar. (b) "Kuntratti tax-xogħol" huma kuntratti li għandhom bħala l-għan tagħhom jew l-eżekuzzjoni, jew kemm id-disinn u l-eżekuzzjoni, ta' xogħlijiet li għandhom x'jaqsmu ma' waħda mill-attivitajiet fit-tifsira ta' l-Anness XII jew xogħol, jew ir-realizzazzjoni b'kwalunkwe mezz ta' xogħol li jikkorrespondi għall-ħtiġijiet speċifikati mill-entità kontraenti. "Xogħol" ifisser ir-riżultat ta' xogħlijiet ta' bini jew inġinerija ċivili fl-intier tagħhom li huwa biżżejjed fih innifsu biex iwettaq funzjoni ekonomika jew teknika. (ċ) "Kuntratti ta' provvista" huma kuntratti oħra għajr dawk riferiti f'(b) li għandhom bħala l-għan tagħhom ix-xiri, kiri b'self, kiri jew xiri bin-nifs, bl-għażla jew mingħajrha ta' xiri, ta' prodotti. Kuntratt li għandu bħala l-għan tiegħu l-provvista ta' prodotti, li jkopri wkoll, bħala materja inċidentali, operati ta' tfittxija ta' post (siting) u stallazzjoni għandu jitqies bħala "kuntratt ta' provvista". (d) "Kuntratti ta' servizz" huma kuntratti oħra għajr kuntratti ta' xogħol jew ta' provvista li għandhom bħala l-għan tagħhom il-provvediment ta' servizzi riferiti fl-Anness XVII. Kuntratt li għandu bħala l-għan tiegħu kemm il-prodotti kif ukoll is-servizzi fit-tifsira ta' l-Anness XVII għandu jitqies bħala "kuntratt ta' servizz" jekk il-valur tas-servizzi msemmija jaqbeż dak tal-prodotti koperti mill-kuntratt. Kuntratt li għandu bħala l-għan tiegħu servizzi fit-tifsira ta' l-Anness XVII u jinkludi attivitajiet fit-tifsira ta' l-Anness XII li huma inċidentali biss għall-iskop prinċipali tal-kuntratt għandu jitqies bħala kuntratt ta' servizz. 3. (a) "Konċessjoni ta' xogħlijiet" hija kuntratt ta' l-istess tip tal-kuntratt tax-xogħlijiet minbarra għall-fatt li l-konsiderazzjoni biex jitwettqu x-xogħlijiet tikkonsisti jew fid-dritt biex jiġi esplojtat ix-xogħol biss jew f'dak id-dritt flimkien ma' ħlas; (b) "Konċessjoni ta' servizz" hija kuntratt ta' l-istess tip tal-kuntratt ta' servizz minbarra għall-fatt li l-konsiderazzjoni għall-provvediment ta' servizzi tikkonsisti jew fid-dritt biex jiġi esplojtat is-servizz biss jew f'dak id-dritt flimkien ma' ħlas. 4. "Qafas ta' ftehim" huwa ftehim bejn entità kontraenti waħda jew aktar riferiti fl-Artikolu 2(2) u operatur ekonomiku wieħed jew aktar, li l-għan tiegħu huwa li jiġu stabbiliti kuntratti li jirregolaw li jridu jingħataw matul perjodu msemmi, partikolarment rigward prezz u, fejn xieraq, il-kwantitajiet prevvisti. 5. "Sistema dinamika ta' xiri" huwa proċess kompletament elettroniku biex isir xiri normalment użat, li l-karatteristiċi tiegħu, kif ġeneralment disponibbli fis-suq, jilħqu l-ħtiġijiet ta' l-entità kontraenti, li huwa limitat fit-tul taż-żmien tiegħu u miftuħ matul il-validita tiegħu lil kull operatur ekonomiku li jissodisfa l-kriterji ta' għażla u ssottometta offerta indikattiva li tikkonforma ma' l-ispeċifikazzjoni. 6. "Irkant elettroniku" huwa proċess ripetittiv li jinvolvi mezz elettroniku għall-preżentazzjoni ta' prezzijiet ġodda, riveduti ‘l isfel, u/jew valuri ġodda rigward ċerti elementi ta' offerti, li jseħħ wara evalwazzjoni sħiħa inizjali ta' l-offerti, li jippermettihom li jitqiegħdu f'ordni permezz ta' metodi awtomatiċi ta' evalwazzjoni. B'konsegwenza, ċerti kuntratti ta' servizz u ċerti kuntratti ta' xogħlijiet li għandhom bħala l-kontenut tas-suġġett tagħhom twettieq intelletwali, bħal ma huwa d-disinn ta' xogħlijiet, m'għandhomx ikunu l-għan ta' rkanti elettroniċi. 7. It-termini "kuntrattur", "supplent" jew "provveditur ta' servizz" ifissru jew persuna naturali jew legali, jew entità kontraenti fit-tifsira ta' l-Artikolu 2(2)(a) jew (b), jew grupp ta' dawn il-persuni u/jew entitajiet li joffri fis-suq, rispettivament, l-eżekuzzjoni ta' xogħlijiet u/jew xogħol, prodotti jew servizzi. It-termini "operatur ekonomiku" għandhom ikopru ugwalment il-kunċetti ta' kuntrattur, supplent u provveditur ta' servizz. Huwa wżat sempliċement fl-interessi ta' simplifikazzjoni. "Persuna li tagħmel offerta" hija operatur ekonomiku li jissottometti offerta, u "kandidat" ifisser wieħed li fittex stedina biex jieħu parti fi proċedura ristretta jew negozjata. 8. "Korp ċentrali ta' xiri" huwa awtorita kontraenti li fit-tifsira ta' l-Artikolu 2(1)(a) jew awtorita kontraenti fit-tifsira ta' l-Artikolu 1(9) tad-Direttiva 2004/18/KE li: - takkwista provvisti u/jew servizzi maħsuba għal entitajiet kontraenti jew - tagħti kuntratti pubbliċi jew tikkonkludi qafas ta' ftehim għal xogħlijiet, provvisti jew servizzi maħsuba għal entitajiet kontraenti. 9. "Proċeduri miftuħa, ristretti u negozjati" huma l-proċeduri ta' akkwist applikati minn entitajiet kontraenti, li bihom: (a) fil-każ ta' proċeduri miftuħa, kull operatur ekonomiku interessat jista' jissottometti offerta; (b) fil-każ ta' proċeduri ristretti, kull operatur ekonomiku jista' jitlob li jipparteċipa u kandidati biss mistiedna mill-entità kontraenti jistgħu jissottomettu offerta; (ċ) fil-każ ta' proċeduri negozjati, l-entità kontraenti tikkonsulta lill-operaturi ekonomiċi dwar l-għażla tagħha u tinnegozja t-termini tal-kuntratt ma' waħda jew aktar minn dawn. 10. "Kuntesti ta' disinn" huma dawk il-proċeduri li jippermettu lill-entità kontraenti li takkwista, prinċipalment fl-oqsma ta' pjanar fl-ibliet u fil-kampanja, arkitettura, inġinerija jew proċessar ta' fatti magħrufa (data), pjan jew disinn magħżul minn ġurija wara li jkun iddaħħal f'kompetizzjoni bl-għoti jew mingħajr l-għoti ta' premji. 11. "Miktub" jew "bil-miktub" ifisser kull espressjoni li tikkonsisti minn kliem jew ċifri li jistgħu jinqraw, jiġu riprodotti u sossegwentement komunikati. Jista' jinkludi tagħrif trasmess u reġistrat permezz ta' mezzi elettroniċi. 12. "Mezzi elettroniċi" ifisser l-użu ta' tagħmir elettroniku għall-proċessar (inkluż kompressjoni diġitali) u r-reġistrazzjoni ta' fatti magħrufa (data) li hija trasmessa, imwassla u rċevuta permezz tar-radju, permezz ta' mezzi ottiċi jew b'mezzi oħra elettromanjetiċi. 13. "Vokabolarju Komuni dwar l-Akkwisti (CPV – Common Procurement Vocabulary)" ifisser in-nomenklatura riferenza applikabbli lil kuntratti pubbliċi kif adottat mir-Regolament (KE) Nru 2195/2002 tal-5 ta' Novembru 2002 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill dwar il-Vokabolarju Komuni dwar l-Akkwisti (CPV) [26] waqt li tiġi żgurata ekwivalenza man-nomenklaturi eżistenti l-oħra. Fil-każ ta' interpretazzjonijiet li jvarjaw ta' l-iskop ta' din id-Direttiva, minħabba fid-differenzi possibbli bejn in-nomenklaturi CPV u NACE mniżżla f'lista fl-Anness XII jew bejn in-nomenklaturi CPV u CPC (versjoni provisorja) imniżżla f'lista fl-Anness XVII, in-nomenklatura NACE jew CPC rispettivament għandha tieħdu preċedenza. IL-KAPITOLU II Definizzjonijiet ta' l-attivitajiet u l-entitajiet koperti Sezzjoni 1 Entitajiet Artikolu 2 Entitajiet kontraenti 1. Għall-għanijiet ta' din id-Direttiva: "Awtoritajiet kontraenti" - stabbilit għall-għan speċifiku li jilħaq bżonnijiet fl-interess ġenerali, li m'għandux karattru industrijali jew kummerċjali, - li għandu personalità legali u - finanzjat, fil-biċċa ‘l kbira, minn awtoritajiet ta' l-Istat, reġjonali jew lokali, jew korpijiet oħra irregolati mill-liġi pubblika; jew suġġetti għal sorveljanza ta' tmexxija minn dawk il-korpijiet; jew li għandhom bord amministrattiv, maniġerjali jew superviżorju, li aktar minn nofs il-membri tiegħu huma maħtura minn awtoritajiet ta' l-Istat, reġjonali jew lokali, jew minn korpijiet oħra irregolati mill-liġi pubblika; "impriża pubblika" - iżommu l-parti l-kbira tal-kapital sottoskritt ta' l-impriża, jew - jikkontrollaw il-maġġoranza tal-voti li jkollhom l-ishma maħruġin mill-impriża, jew - jistgħu jaħtru iktar min-nofs il-korp amminstrattiv, maniġerjali jew superviżorju ta' l-impriża. 2. Din id-Direttiva għandha tapplika għal entitajiet kontraenti: (a) li huma awtoritajiet kontraenti jew impriżi pubbliċi u li jsegwu waħda mill-attivitajiet riferiti fl-Artikoli 3 sa 7; (b) li, meta m`humiex awtoritajiet kontraenti jew impriżi pubbliċi, jkollhom bħala waħda mill-attivitajiet tagħhom xi waħda mill-attivitajiet riferiti fl-Artikoli 3 sa 7, jew xi kombinazzjoni tagħhom u joperaw fuq il-bażi ta' drittijiet speċjali jew esklussivi mogħtija minn awtorita kompetenti ta' Stat Membru. 3. Għall-għanijiet ta' din id-Direttiva, drittijiet speċjali jew esklussivi jfissru drittijiet mogħtija minn awtorita kompetenti ta' Stat Membru permezz ta' xi dispożizzjoni leġislattiva, regolatorja jew amministrattiva li l-effett tagħha hija li tillimita l-eżerċizzju ta' attivitajiet kif definit fl-Artikoli 3 u 7 jew entità waħda jew aktar, u li sostanzjalment taffettwa l-kapaċita ta' l-entitajiet l-oħra li jwettqu din l-attività. Sezzjoni 2 Attivitajiet Artikolu 3 Gass, sħana u elettriku 1. Safejn huma konċernati l-gass u s-sħana, din id-Direttiva għandha tapplika għall-attivitajiet li ġejjin: (a) il-provvediment jew operat ta' xbieki fissati maħsuba biex jipprovdu servizz lill-pubbliku f'konnessjoni mal-produzzjoni, it-trasport jew id-distribuzzjoni ta' gass jew sħana; jew (b) il-provvista ta' gass jew sħana lil dawn ix-xbieki. 2. Il-provvista ta' gass jew sħana lil xbieki li jipprovdu servizz lill-pubbliku minn entità kontraenti oħra għajr awtorita kontraenti m'għandhiex titqies bħala attività rilevanti fit-tifsira ta' paragrafu 1 fejn: (a) il-produzzjoni ta' gass jew sħana mill-entità konċernata hija l-konsegwenza li ma tistax tiġi evitata ta' twettieq ta' attività oħra għajr dawk riferiti f'paragrafi 1 jew 3 ta' dan l-Artikolu jew f'L-Artikoli 4 sa 7; u (b) provvista lix-xibka pubblika hija mirata biss lejn l-esplojtazzjoni ekonomika ta' din il-produzzjoni u ammonti lil mhux aktar minn 20 % tat-turnover ta' l-entità wara li tiġi kunsidrata l-medja għat-tliet snin preċedenti, inkluż is-sena korrenti. 3. Safejn huwa konċernat l-elettriku, din id-Direttiva għandha tapplika għall-attivitajiet li ġejjin: (a) il-provvediment jew operat ta' xbieki fissati maħsuba biex jipprovdu servizz lill-pubbliku f'konnessjoni mal-produzzjoni, it-trasport jew id-distribuzzjoni ta' l-elettriku; jew (b) il-provvista ta' l-elettriku lil dawn ix-xbieki. 4. Il-provvista ta' l-elettriku lil xbieki li jipprovdu servizz lill-pubbliku minn entità kontraenti oħra għajr awtorita kontraenti m'għandhiex titqies bħala attività rilevanti fit-tifsira ta' paragrafu 3 fejn: (a) il-produzzjoni ta' l-elettriku mill-entità konċernata sseħħ minħabba li l-konsum tiegħu huwa meħtieġa għat-twettieq ta' attività oħra għajr dawk riferiti f'paragrafi 1 jew 3 ta' dan l-Artikolu jew f'L-Artikoli 4 sa 7; u (b) provvista lix-xibka pubblika tiddependi biss fuq il-konsum ta' l-entità stess u ma qabżitx it-30 % tal-produzzjoni totali ta' l-entità, wara li tiġi kunsidrata l-medja għat-tliet snin preċedenti, inkluż is-sena korrenti. Artikolu 4 Ilma 1. Din id-Direttiva għandha tapplika għall-attivitajiet li ġejjin: (a) il-provvediment jew operat ta' xbieki fissati maħsuba biex jipprovdu servizz lill-pubbliku f'konnessjoni mal-produzzjoni, it-trasport jew id-distribuzzjoni ta' l-ilma tax-xorb; jew (b) il-provvista ta' l-ilma tax-xorb lil dawn ix-xbieki. 2. Din id-Direttiva għandha tapplika wkoll għal kuntratti jew kuntesti ta' disinn mogħtija jew organizzati minn entitajiet li jsegwu attività riferita fil-paragrafu 1 u li: (a) huma konnessi ma' proġetti ta' inġinerija idrawlika, irrigazzjoni jew dranaġġ ta' l-art (land drainage), basta iżda li l-volum ta' ilma li jrid jintuża għall-provvista ta' l-ilma tax-xorb jirrappreżenta aktar minn 20 % mill-volum totali ta' l-ilma magħmul disponibbli minn dawn il-proġetti jew irrigazzjoni jew stallazzjonijiet ta' dranaġġ, jew (b) huma konnessi mar-rimi/qerda jew it-trattament tal-ħmieġ tad-dranaġġ. 3. Il-provvista ta' l-ilma tax-xorb lil xbieki li jipprovdu servizz lill-pubbliku minn entità kontraenti oħra għajr awtorita kontraenti m'għandhiex titqies bħala attività rilevanti fit-tifsira ta' paragrafu 1 fejn: (a) il-produzzjoni ta' l-ilma tax-xorb mill-entità konċernata sseħħ minħabba li l-konsum tiegħu huwa meħtieġa għat-twettieq ta' attività oħra għajr dawk riferiti f'L-Artikoli 3 sa 7; u (b) provvista lix-xibka pubblika tiddependi biss fuq il-konsum ta' l-entità stess u ma qabżitx it-30 % tal-produzzjoni totali ta' l-ilma tax-xorb mill-entità, wara li tiġi kunsidrata l-medja għat-tliet snin preċedenti, inkluż is-sena korrenti. Artikolu 5 Servizzi ta' trasport 1. Din id-Direttiva għandha tapplika għal attivitajiet li għandhom x'jaqsmu mal-provvediment jew l-operat ta' xbieki li jipprovdi servizz lil pubbliku fil-qasam ta' trasport bil-ferrovija, sistemi automated, bit-trammijiet, trolley bus, karozza tal-linja jew kejbil. Rigward servizzi ta' trasport, xibka għandha titqies li teżisti fejn is-servizz provvdut huwa skond kondizzjonijiet ta' operat preskritti minn awtorita kompetenti ta' Stat Membru, bħal ma huma kondizzjonijiet fir-rotti li jridu jiġu servuti, il-kapaċita li jsiru disponibbli jew il-frekwenza tas-servizz. 2. Din id-Direttiva m'għandhiex tapplika għal entitajiet li jipprovdu servizzi tat-trasport lill-pubbliku li kienu esklużi mill-iskop tad-Direttiva 93/38/KEE skond l-Artikolu 2(4) tiegħu. Artikolu 6 Servizzi postali 1. Din id-Direttiva għandha tapplika għal attivitajiet li għandhom x'jaqsmu mal-provvediment ta' servizzi postali jew, fuq il-kondizzjonijiet dikjarati fil-paragrafu 2(ċ), servizzi oħra għajr servizzi postali. 2. Għall-għan ta' din id-Direttiva u mingħajr preġudizzju għad-Direttiva 97/67/KE: "oġġett postali" : ifisser oġġett indirizzat fil-forma finali li fiha jrid jinġarr, irrispettivament mill-użin. B'żieda ma' oġġetti ta' korrespondenza, dawn l-oġġetti jinkludu wkoll per eżempju, kotba, katalgi, gazzetti, perjodiċi u pakketti postali li jikkontjenu merkanzija b'valur kummerċjali jew mingħajru, irrispettivament mill-użin; "servizzi postali" - "servizzi postali riservati": servizzi postali li huma jew jistgħu ikunu riservati fuq il-bażi ta' l-Artikolu 7 tad-Direttiva 97/67/KE, - "servizzi postali oħra": servizzi postali li ma jistgħux jiġu riservati fuq il-bażi ta' l-Artikolu 7 tad-Direttiva 97/67/KE; u "servizzi oħra għajr servizzi postali" - servizzi ta' tmexxija ta' servizz tal-posta (servizzi kemm preċedenti u sossegwenti għad-dispaċċ, bħal ma huma "servizzi ta' tmexxija tal-kamra ta' l-ittri"), - servizzi ta' valur miżjud magħquda ma' u provvduti kollha kemm huma permezz ta' mezzi elettroniċi (inkluża t-trasmissjoni ta' dokumenti kodifikati permezz ta' mezzi elettroniċi, servizzi ta' tmexxija ta' indirizzar u trasmissjoni ta' posta elettronika reġistrata), - servizzi rigward oġġetti postali mhux inklużi f'punt (a), bħal ma huma posta diretta mingħajr indirizz, - servizzi finanzjarji, kif definiti fil-kategorija 6 ta' l-Anness XVII A u fl-Artikolu 24(ċ) u inkluż b'mod partikolari money orders postali u trasferimenti giro postali, - servizzi ta' bolli (philatelic), u - servizzi loġistiki (servizzi li jikkombinaw twassil fiżiku u/jew magażżinaġġ ma' funzjonijiet oħra mhux postali), fuq kondizzjoni li dawn is-servizzi huma provvduti minn entità li tipprovdi wkoll servizzi postali fit-tifsira ta' punt (b), l-ewwel jew it-tieni indent, u basta iżda li l-kondizzjonijiet dikjarati fl-Artikolu 30(1) mhumiex sodisfatti rigward is-servizzi li jidħlu f'dawk l-indenti. Artikolu 7 Esplorazzjoni għal, jew estrazzjoni ta', żejt, gass, faħam jew karburanti solidi oħra, kif ukoll portijiet u ajruporti Din id-Direttiva għandha tapplika għal attivitajiet li għandhom x'jaqsmu ma' l-esplojtazzjoni ta' erja ġeografika għall-għan ta': (a) esplorazzjoni għal jew estrazzjoni ta' żejt, gass, faħam jew karburanti solidi oħra, jew (b) il-provvediment ta' ajruporti u portijiet marittimi jew interni jew faċilitajiet ta' terminals oħra lil ġarrara bl-ajru, bil-baħar jew bil-kanali interni; Artikolu 8 Listi ta' entitàjiet kontraenti Il-listi mhux mitmuma ta' entitajiet kontraenti fit-tifsira ta' din id-Direttiva jinstabu fl-Annessi I sa X. L-Istati Membri għandhom jgħarrfu lill-Kummissjoni perjodikament b'xi tibdiliet fil-listi tagħhom. Artikolu 9 Kuntratti li jkopru numru ta' attivitajiet 1. Kuntratt li huwa maħsub li jkorpi numru ta' attivitajiet għandu jkun suġġetti għar-regoli applikabbli għall-attività li għaliha kien maħsub prinċipalment. Madankollu, l-għażla bejn l-għoti ta' kuntratt wieħed u l-għoti ta' numru ta' kuntratti separati ma tistax issir bil-għan li tiġi eskluża mill-iskop ta' din id-Direttiva jew, fejn applikabbli, id-Direttiva 2004/28/KE. 2. Jekk waħda mill-attivitajiet li għaliha il-kuntratt huwa maħsub hija suġġetta għal din id-Direttiva u l-oħra għad-Direttiva 2004/18/KE imsemmija fuq u jekk huwa oġġettivament impossibbli li jiġi stabbilit għal liema attività l-kuntratt huwa prinċipalment maħsub, il-kuntratt għandu jingħata bi qbil mad-Direttiva 2004/18/KE imsemmija fuq. 3. Jekk waħda mill-attivitajiet li għaliha il-kuntratt huwa maħsub hija suġġetta għal din id-Direttiva u l-oħra mhijiex suġġetta jew għal din id-Direttiva jew għad-Direttiva 2004/18/KE imsemmija fuq, u jekk huwa oġġettivament impossibbli li jiġi stabbilit għal liema attività l-kuntratt huwa prinċipalment maħsub, il-kuntratt għandu jingħata bi qbil ma' din id-Direttiva. IL-KAPITOLU III Prinċipji ġenerali Artikolu 10 Prinċipji ta' għoti ta' kuntratti Entitajiet kontraenti għandhom jittrattaw lil operaturi ekonomiċi ugwalment (indaqs) u mhux b'mod diskriminatorju u għandhom jaġixxu b'mod trasparenti. IT-TITOLU II REGOLI APPLIKABBLI GĦAL KUNTRATTI IL-KAPITOLU I Dispożizzjonijiet ġenerali Artikolu 11 Operaturi ekonomiċi 1. Kandidati jew persuni li jagħmlu l-offerti li, skond il-liġi ta' l-Istat Membru li fih huma stabbiliti, huma ntitolati li jipprovdu servizz rilevanti, m'għandhomx jiġu rifjutati biss fuq il-bażi li, skond il-liġi ta' l-Istat Membru li fiha il-kuntratt ingħata, ikunu meħtieġa li jkunu persuni jew naturali jew legali. Madankollu, fil-każ ta' kuntratti ta' servizz u ta' xogħlijiet kif ukoll kuntratti ta' provvista li jkopru wkoll servizzi u/jew operati ta' tfittxija ta' post (siting) u ta' stallazzjoni, persuni legali jistgħu jinħtieġu li jindikaw, fl-offerta jew fit-talba għal parteċipazzjoni, l-ismijiet u kwalifiki professjonali rilevanti ta' l-istaff li se jkun responsabbli għat-twettieq tal-kuntratt imsemmi. 2. Gruppi ta' operaturi ekonomiċi jistgħu jissottomettu offerti jew jippreżentaw ruħhom bħala kandidati. Sabiex tiġi sottomessa offerta jew talba għal parteċipazzjoni, dawn il-gruppi ma jistgħux jinħtieġu mill-entitajiet kontraenti li jassumu forma legali speċifika; madankollu, il-grupp magħżul jista' jinħtieġ li jagħmel dan meta jkun ingħata l-kuntratt, sal-punt li din il-bidla hija meħtieġa għat-twettieq sodisfaċenti tal-kuntratt. Artikolu 12 Kondizzjonijiet li għandhom x'jaqsmu ma' ftehim konklużi fl-Organizzazzjoni Dinjija tas-Saħħa Għall-għanijiet ta' l-għoti ta' kuntratti minn entitajiet kontraenti, l-Istati Membri għandhom japplikaw fir-relazzjonijiet tagħhom kondizzjonijiet favorevoli bħal dawk li jagħtu lil operaturi ekonomiċi ta' pajjiżi terzi fl-implimentazzjoni tal-Ftehim. L-Istati Membri għandhom, għal dan il-għan, jikkonsultaw lil xulxin fil-Kumitat Konsultattiv għal Kuntratti Pubbliċi dwar il-miżuri meħuda skond il-Ftehim. Artikolu 13 Kunfidenzjalità 1. Fil-kuntest ta' provvediment ta' speċifikazzjonijiet tekniċi lil operaturi ekonomiċi interessati, ta' kwalifika u għażla ta' operaturi ekonomiċi u ta' l-għoti ta' kuntratti, entitajiet kontraenti jistgħu jimponu ħtiġijiet bil-ħsieb li jipproteġu n-natura kunfidenzali ta' tagħrif li huma jagħmlu disponibbli. 2. Mingħajr preġudizzju għad-dispożizzjonijiet ta' din id-Direttiva, partikolarment dawk li jirrigwardjaw l-obbligazzjonijiet li għandhom x'jaqsmu mal-pubbliċita ta' kuntratti mogħtija u mat-tagħrif lill-kandidati u persuni li jagħmlu l-offerti dikjarati fl-Artikoli 43 u 49, u bi qbil mal-liġi nazzjonali li għaliha hija suġġetta l-entità kontraenti, l-awtorita kontraenti m'għandhiex tiżvela tagħrif mibgħut lilha minn operaturi ekonomiċi li ġie nominat bħala kunfidenzali; dan it-tagħrif jinkludi, partikolarment, sigrieti tekniċi jew ta' kummerċ u l-aspetti kummerċjali ta' offerti. Artikolu 14 Qafas ta' ftehim 1. Entitajiet kontraenti jistgħu iqisu qafas ta' ftehim bħala kuntratt fit-tifsira ta' l-Artikolu 1(2) u jagħtuh bi qbil ma' din id-Direttiva. 2. Fejn entitajiet kontraenti ikunu taw qafas ta' ftehim bi qbil ma' din id-Direttiva, ikunu jistgħu jiddisponu mill-Artikolu 40(3)(i) meta kuntratti ta' għotja jkunu bażati fuq dak il-qafas ta' ftehim. 3. Fejn qafas ta' ftehim ma jkunx ingħata bi qbil ma' din id-Direttiva, entitajiet kontraenti ma jistgħux jiddisponu mill-Artikolu 40(3)(i). 4. Entitajiet kontraenti ma jistgħux jagħmlu użu ħażin minn qafas ta' ftehim sabiex ifixklu, jillimitaw jew jgħawwġu l-kompetizzjoni. Artikolu 15 Sistemi dinamiċi ta' xiri 1. L-Istati Membri jistgħu jipprovdu li entitajiet kontraenti jistgħu jużaw sistemi dinamiċi ta' xiri. 2. Sabiex titwaqqaf sistema dinamika ta' xiri, entitajiet kontraenti għandhom isegwu r-regoli ta' proċedura miftuħa fil-fażijiet kollha sa l-għoti tal-kuntratti li jridu jiġu konklużi skond din is-sistema. Il-persuni kollha li jagħmlu l-offerti li jissodisfaw il-kriterji ta' l-għażla u jkunu sottomettew offerta indikattiva li tikkonforma ma' l-ispeċifikazzjoni u kull dokument addizzjonali possibbli għandhom jiddaħħlu fis-sistema, offerti indikattivi jistgħu jiġu mtejba f'kull ħin basta jkomplu jikkonformaw ma' l-ispeċifikazzjoni. Bil-ħsieb li titwaqqaf is-sistema u ta' l-għoti ta' kuntratti skond dik is-sistema, entitajiet kontraenti għandhom jużaw biss mezzi elettroniċi bi qbil ma' l-Artikolu 48(2) sa (5). 3. Għall-għanijiet tat-twaqqif tas-sistema dinamika ta' xiri, entitajiet kontraenti għandhom: (a) jippubblikaw avviż ta' kuntratt li jagħmilha ċara li sistema dinamika ta' xiri hija involuta; (b) jindikaw fl-ispeċifikazzjoni, fost materji oħra, in-natura tax-xiri prevvist skond dik is-sistema, kif ukoll it-tagħrif kollu meħtieġ rigward is-sistema ta' xiri, it-tagħmir elettroniku wżat u l-arranġamenti u l-ispeċifikazzjonijiet tekniċi ta' konnessjoni; (ċ) joffru permezz ta' mezzi elettroniċi, mal-pubblikazzjoni ta' l-avviż u sakemm tiskadi s-sistema, aċċess mhux ristrett, dirett u sħiħ għall-ispeċifikazzjoni u għal kull dokument addizzjonali u għandhom jindikaw fl-avviż l-indirizz ta' l-internet li fih dawk id-dokumenti jistgħu jiġu konsultati. 4. Entitajiet kontraenti għandhom jagħtu lil kull operatur ekonomiku, matul il-perjodu intier tas-sistema dinamika ta' xiri, il-possibilta ta' sottomissjoni ta' offerta indikattiva u li jiġi mdaħħal fis-sistema fuq il-kondizzjonijiet riferiti fil-paragrafu 2. Għandhom ikomplu l-evalwazzjoni fi żmien massimu ta' 15-il ġurnata mid-data tas-sottomissjoni ta' l-offerta indikattiva. Madankollu, jistgħu jestendu l-perjodu ta' evalwazzjoni basta li sadattant ma tinħareġ l-ebda stedina għall-offerti. Entitajiet kontraenti għandhom jgħarrfu lill-persuna li tagħmel l-offerti riferita l-ewwel sottoparagrafu ma' l-ewwel opportunita possibbli bid-dħul tagħha fis-sistema dinamika ta' xiri jew fir-rifjut ta' l-offerta indikattiva tagħha. 5. Kull kuntratt speċifiku għandu jkun is-suġġett ta' stedina għall-offerti. Qabel ma tinħareġ stedina għall-offerti, entitajiet kontraenti għandhom jippubblikaw avviż simplifikat ta' kuntratt li jistieden lill-operaturi ekonomiċi kollha interessati li jissottomettu offerta indikattiva, bi qbil mal-paragrafu 4, f'limitu ta' żmien li ma jistax ikun inqas minn 15-il ġurnata mid-data li fiha ntbagħat l-avviż simplifikat. Entitajiet kontraenti ma jistgħux jipproċedu bi stediniet ta' offerti sakemm ma jkunux lestew evalwazzjoni ta' l-offerti indikattivi kollha rċevuti f'dak il-limitu ta' żmien. 6. Entitajiet kontraenti għandhom jistiednu lill-persuni kollha li jagħmlu l-offerti li jiddaħħlu fis-sistema biex jissottomettu offerta għal kull kuntratt speċifiku li jrid jingħata skond is-sistema. Għal dak il-għan, għandhom ifasslu limitu ta' żmien għas-sottomissjoni ta' offerti. Għandhom jagħtu l-kuntratt lill-persuna li tagħmel l-offerti li tkun issottomettiet l-aħjar offerta fuq il-bażi tal-kriterji ta' l-għoti dikjarati fl-avviż tal-kuntratt għall-istabbilizzazzjoni tas-sistema dinamika ta' xiri. Dawk il-kriterji jistgħu, jekk ikun xieraq, jiġu formulati aktar preċiżament fl-istedina riferita fl-ewwel sottoparagrafu. 7. Sistema dinamika ta' xiri tista' ma ddumx aktar minn erba' snin, minbarra f'każijiet eċċezzjonali ġustifikati kif mistħoqq. Entitajiet kontraenti ma jistgħux iduru għal din is-sistema biex jipprevjenu, jirrestrinġu jew jgħawwġu l-kompetizzjoni. L-ebda ħlasijiet ma jistgħu jitħallsu mill-operaturi ekonomiċi interessati jew minn partijiet fis-sistema. IL-KAPITOLU II Livelli minimi u dispożizzjonijiet ta' esklużjoni Sezzjoni 1 Livelli minimi Artikolu 16 Livelli minimi ta' kuntratti Minbarra fejn ikunu mwarrba mill-esklużjonijiet fl-Artikoli 19 sa 26 jew skond l-Artikolu 30, rigward is-segwiment ta' l-attività msemmija, din id-Direttiva għandha tapplika għal kuntratti li għandhom valur li jeskludi t-taxxa tal-valur miżjud (VAT) stmat li mhuwiex inqas mill-livelli minimi li ġejjin: (a) 499000 EUR fil-każ ta' kuntratti ta' provvdita u ta' servizz; (b) 6242000 EUR fil-każ ta' kuntratti ta' xogħlijiet. Artikolu 17 Metodi ta' kalkolu tal-valur stmat ta' kuntratti, qafas ta' ftehim u sistemi dinamiċi ta' xiri 1. Il-kalkolu tal-valur stmat ta' kuntratt għandu jiġi bażat fuq l-ammont totali pagabbli, nett ta' VAT, kif stmat mill-entità kontraenti. Dan il-kalkolu għandu jqis l-ammont totali stmat, inkluż kull forma ta' għażla u kull tiġdid tal-kuntratt. Fejn l-entità kontraenti tipprovdi għal premijiet jew ħlasijiet lil kandidati jew persuni li jagħmlu l-offerti għandha tqis dawn meta tikkalkola l-valur stmat tal-kuntratt. 2. Entitajiet kontraenti jistgħu ma jaħarbux minn din id-Direttiva billi jifirdu proġetti ta' xogħlijiet jew xiri propost ta' ċertu kwantità ta' provvisti u/jew servizzi jew billi jużaw metodi speċjali għall-kalkolu tal-valur stmat ta' kuntratti. 3. Rigward qafas ta' ftehim u sistemi dinamiċi ta' xiri, il-valur stmat li jrid jitqies għandu jkun il-valur nett massimu stmat ta' VAT tal-kuntratti kollha prevvisti għall-iskond totali tal-ftehim jew tas-sistema. 4. Għall-għanijiet ta' l-Artikolu 16, entitajiet kontraenti għandhom jinkludu fil-valur stmat ta' kuntratt ta' xogħlijiet kemm l-ispiża tax-xogħlijiet kif ukoll il-valur ta' xi provvisti jew servizzi meħtieġa għall-eżekuzzjoni tax-xogħlijiet, li jistgħu jagħmlu disponibbli lill-kuntrattur. 5. Il-valur ta' provvisti jew servizzi li mhumiex meħtieġa għat-twettieq ta' kuntratt tax-xogħol partikolari jista' ma jiżdiedx mal-valur tal-kuntratt ta' xogħlijiet meta dan ikun jirriżulta fit-tneħħija ta' l-akkwist ta' dawk il-provvisti jew servizzi mill-iskop ta' din id-Direttiva. 6. (a) Fejn xogħol propost jew xiri ta' servizzi jista' jiriżulta fl-għoti ta' kuntratti fl-istess ħin fil-forma ta' lottijiet separati, għandu jitqies il-valur totali stmat ta' dawn il-lottijiet. Fejn il-valur aggregat tal-lottijiet huwa ugwali għal jew jaqbeż l-livell minimu preskritt fl-Artikolu 16, din id-Direttiva għandha tapplika għall-għoti ta' kull lott. Madankollu, l-entitajiet kontraenti jistgħu jirrinunzjaw din l-applikazzjoni rigward il-lottijiet li l-valur stmat tagħhom, nett ta' VAT, huwa inqas minn 80000 EUR għal servizzi jew miljun EUR għal xogħlijiet, basta li l-valur aggregat ta' dawk il-lottijiet ma jaqbiżx l-20 % tal-valur aggregat tal-lottijiet kollha. (b) Fejn proposta għall-akkwist ta' provvisti simili tista' tiriżulta fl-għoti ta' kuntratti fl-istess ħin fil-forma ta' lottijiet separati, għandu jitqies il-valur totali stmat ta' dawn il-lottijiet meta jiġi applikat l-Artikolu 16. Fejn il-valur aggregat tal-lottijiet huwa ugwali għal jew jaqbeż il-livell minimu preskritt fl-Artikolu 16, din id-Direttiva għandha tapplika għall-għoti ta' kull lott. Madankollu, l-entitajiet kontraenti jistgħu jirrinunzjaw din l-applikazzjoni rigward il-lottijiet, li l-valur stmat tagħhom, nett ta' VAT, huwa inqas minn 80000 EUR, basta li l-ispiża aggregata ta' dawk il-lott-ijiet ma jaqbiżx l-20 % tal-valur aggregat tal-lottijiet kollha. 7. Fil-każ ta' kuntratti ta' provvista jew ta' servizz li huma ta' natura regolari jew li hemm il-ħsieb li jiġġeddu f'perjodu msemmi, il-kalkolu tal-valur stmat tal-kuntratt għandu jiġi bażat fuq dan li ġej: (a) jew il-valur totali attwali tal-kuntratti suċċessivi ta' l-istess tip mogħtija matul it-tnax-il xahar preċedenti jew is-sena finanzjarja aġġustata, jekk ikun possibbli, biex jitqiesu t-tibdiliet fi kwantità jew valur li jisgħu jseħħu fil-kors tat-12-il xahar wara l-kuntratt inizjali; (b) jew il-valur totali stmat tal-kuntratti suċċessivi mogħtija matul it-12-il xahar wara l-ewwel kunsinja, jew matul is-sena finanzjarja jekk din tkun itwal minn 12-il xahar. 8. Il-bażi għall-kalkolu tal-valur stmat ta' kuntratt inkluż kemm il-provvisti kif ukoll is-servizzi għandha tkun il-valur totali tal-provvisti u s-servizzi, mingħajr ma jingħata każ ta' l-ishma rispettivi tagħhom. Il-kalkolu għandu jinkludi l-valur ta' l-operati ta' tfittxija ta' post (siting) u ta' stallazzjoni. 9. Rigward kuntratti ta' provvista li għandhom x'jaqsmu ma' kiri b'self, kiri (hire), kiri (rentali) jew xiri bin-nifs ta' prodotti, il-valur li jrid jittieħed bħala bażi għall-kalkolu tal-valur stmat tal-kuntratt għandu jkun kif ġej: (a) fil-każ ta' kuntratti fuq skond fiss, jekk dak l-iskond huwa inqas jew ugwali għal 12-il xahar, il-valur totali stmat għall-iskond tal-kuntratt jew, jekk l-iskond tal-kuntratt huwa aktar minn 12-il xahar, il-valur totali inkluż il-valur residwu stmat; (b) fil-każ ta' kuntratti mingħajr skond fiss jew li l-iskond tagħhom ma jistax jiġi definit, il-valur ta' kull xahar moltiplikat b'48. 10. Għall-għanijiet tal-kalkolu tal-valur stmat tal-kuntratt ta' kuntratti ta' servizz, għandhom jitqiesu, fejn xieraq, l-ammonti li ġejjin: (a) il-primjum pagabbli, u forom oħra ta' rimunerazzjoni, fil-każ ta' servizzi ta' assigurazzjoni; (b) miżati, kummissjonijiet, imgħax u modi oħra ta' rimunerazzjoni, fil-każ ta' servizzi bankarji u finanzjarji oħra; (ċ) miżati, kummissjonijiet pagabbli u forom oħra ta' rimunerazzjoni, fil-każ ta' kuntratti li jinvolvu xogħlijiet ta' disinn. 11. Fil-każ ta' kuntratti ta' servizz li ma jindikawx prezz totali, il-valur li jrid jintuża bħala l-bażi għall-kalkolu tal-valur stmat tal-kuntratt għandu jkun: (a) fil-każ ta' kuntratti fuq skond fiss, jekk dak it-terminu huwa inqas minn jew ugwali għal 48 xahar: il-valur totali għall-iskond sħiħ tagħhom; (b) fil-każ ta' kuntratti mingħajr skond fiss jew bi skond aktar minn 48 xahar: il-valur ta' kull xahar moltiplikat b'48. Sezzjoni 2 Kuntratti u konċessjonijiet u kuntratti suġġetti għal arranġamenti speċjali SOTTOSEZZJONI 1 Artikolu 18 Konċessjonijiet ta' xogħlijiet u servizz Din id-Direttiva m'għandhiex tapplika għal konċessjonijiet ta' xogħlijiet u servizz li huma mogħtija minn entitajiet kontraenti li qed iwettqu waħda jew aktar mill-attivitajiet riferiti fl-Artikoli 3 sa 7, fejn dawk il-konċessjonijiet huma mogħtija għat-twettieq ta' dawk l-attivitajiet. SOTTOSEZZJONI 2 Esklużjonijiet applikabbli għall-entitajiet kontraenti kollha u għat-tipi kollha ta' kuntratt Artikolu 19 Kuntratti mogħtija għall-għanijiet ta' bejgħ mill-ġdid jew kiri b'self lill-partijiet terzi 1. Din id-Direttiva m'għandhiex tapplika għal kuntratti mogħtija għall-għanijiet ta' bejgħ mill-ġdid jew kiri b'self lill-partijiet terzi, basta li l-entità kontraenti ma tgawdi l-ebda dritt speċjali jew esklussiv għall-bejgħ jew il-kiri b'self ta' dawn il-kuntratti, u entitajiet oħra huma ħielsa li jbigħuh jew jikruh b'self fuq l-istess kondizzjonijiet ta' l-entità kontraenti. 2. L-entitajiet kontraenti għandhom jgħarrfu lill-Kummissjoni fuq talba tagħha bil-kategoriji kollha ta' prodotti jew attivitajiet li huma jqisu bħala esklużi skond il-paragrafu 1. Il-Kummissjoni tista' perjodikament tippubblika fil-Ġurnal Uffiċjali ta' l-Unjoni Ewropea, għal għanijiet ta' tagħrif, listi tal-kategoriji ta' prodotti u attivitajiet li hija tqis li huma koperti minn din l-esklużjoni. B'hekk, il-Kummissjoni għandha tirrispetta kull aspett kummerċjali sensittiv li l-entitajiet kontraenti jistgħu jsemmu meta jkunu qed jibagħtu t-tagħrif. Artikolu 20 Kuntratti mogħtija għall-għanijiet oħra għajr is-segwiment ta' attività koperta jew għas-segwiment ta' din l-attività f'pajjiż terz 1. Din id-Direttiva m'għandhiex tapplika għal kuntratti li l-entitajiet kontraenti jagħtu għal għanijiet oħra għajr is-segwiment ta' l-attivitajiet tagħhom kif deskritt fl-Artikoli 3 sa 7 jew għas-segwiment ta' dawn l-attivitajiet f'pajjiż terz, f'kondizzjonijiet li ma jinvolvux l-użu fiżiku ta' xibka jew erja ġeografika fil-Komunità. 2. L-entitajiet kontraenti għandhom jgħarrfu lill-Kummissjoni fuq talba tagħha bl-attivitajiet kollha li huma jqisu bħala esklużi skond il-paragrafu 1. Il-Kummissjoni tista' perjodikament tippubblika fil-Ġurnal Uffiċjali ta' l-Unjoni Ewropea għal għanijiet ta' tagħrif, listi tal-kategoriji ta' attivitajiet li hija tqis li huma koperti minn din l-esklużjoni. B'hekk, il-Kummissjoni għandha tirrispetta kull aspett kummerċjali sensittiv li l-entitajiet kontraenti jistgħu jsemmu meta jkunu qed jibagħtu t-tagħrif. Artikolu 21 Kuntatti li huma sigrieti jew jeħtieġu miżuri speċjali ta' sigurtà Din id-Direttiva m'għandhiex tapplika għal kuntratti meta dawn huma dikjarati bħala sigrieti minn Stat Membru, meta t-twettieq tagħhom irid jiġi akkompanjat minn miżuri speċjali ta' sigurtà bi qbil mal-liġijiet, regolamenti jew dispożizzjonijiet amministrattivi fis-seħħ fl-Istat Membru konċernat, jew fejn dan ikun meħtieġ mill-protezzjoni ta' l-interessi bażiċi ta' sigurtà ta' dak l-Istat Membru. Artikolu 22 Kuntratti mogħtija skond regoli internazzjonali Din id-Direttiva m'għandhiex tapplika għal kuntratti regolati minn regoli proċedurali differenti u mogħtija: (a) skond ftehim internazzjonali konkluż bi qbil mat-Trattat bejn Stat Membru u wieħed jew aktar mill-pajjiżi terzi u li jkopri provvisti, xogħlijiet, servizzi jew kuntesti ta' disinn maħsuba għall-implimentazzjoni konġunta jew l-esplojtazzjoni ta' proġett mill-Istati firmatarji; il-ftehim kollha għandhom jiġu komunikati lill-Kummissjoni, li tista' tikkonsulta mal-Kumitat Konsultattiv għal Kuntratti Pubbliċi riferit fl-Artikolu 68; (b) skond ftehim internazzjonali konkluż li għandu x'jaqsam ma' l-istazzjonar ta' truppi u rigward l-impriżi ta' Stat Membru jew pajjiż terz; (ċ) skond il-proċedura partikolari ta' organizzazzjoni internazzjonali. Artikolu 23 Kuntratti mogħtija lill-impriża affiljata, lill-joint venture jew lil entità kontraenti li tifforma parti minn joint venture 1. Għall-għanijiet ta' dan l-Artikolu "impriża affiljata" tfisser kull impriża li l-kontijiet annwali tagħha huma konsolidata ma' dawk ta' l-entità kontraenti bi qbil mal-ħtiġijiet tas-Seba' Direttiva tal-Kunsill 83/349/KEE tat-13 ta' Ġunju bażata fuq l-Artikolu 44(2)(g) tat-Trattat dwar kontijiet konsolidati [27] [28], jew, fil-każ ta' entitajiet mhux suġġetti għal dik id-Direttiva, kull impriża li fuqha l-entità kontraenti tista' teżerċita, direttament jew indirettament, influwenza dominanti fit-tifsira ta' l-Artikolu 2(1)(b) misjub fih jew li tista' teżerċita influwenza fuq entità kontraenti jew li, bħall-entità kontraenti, hija suġġetta għall-influwenza dominanti ta' impriża oħra minħabba f'pussess, parteċipazzjoni finanzjarja, jew ir-regoli li jirregolawha. 2. Sakemm jintlaħqu l-kondizzjonijiet fil-paragrafu 3, din id-Direttiva m'għandhiex tapplika għal kuntratti mogħtija: (a) minn entità kontraenti lil impriża affiljata, jew (b) minn joint venture, iffurmata esklussivament minn numru ta' entitajiet kontraenti għall-għan tat-twettieq ta' attivitajiet fit-tifsira ta' l-Artikoli 3 sa 7, lil impriża li hija affiljata ma' waħda minn dawn l-entitajiet kontraenti. 3. Paragrafu 2 għandu jgħodd: (a) għal kuntratti ta' servizz basta li mill-80 % tat-turnover medju ta' l-impriża affiljata rigward is-servizzi għat-tliet snin preċedenti joħroġ mill-provvediment ta' dawn is-servizzi lil impriżi li magħhom hija affiljata; (b) għal kuntratti ta' servizz basta li mill-inqas 80 % tat-turnover medju ta' l-impriża affiljata rigward il-provvisti għat-tliet snin preċedenti joħroġ mill-provvediment ta' dawn il-provvisti lil impriżi li magħhom hija affiljata; (ċ) għal kuntratti ta' xogħlijiet basta li mill-inqas 80 % tat-turnover medju ta' l-impriża affiljata igward ix-xogħlijiet għat-tliet snin preċedenti joħroġ mill-provvediment ta' dawn ix-xogħlijiet lil impriżi li magħhom hija affiljata. Fejn, minħabba fid-data li fiha impriża affiljata ġiet maħluqa jew bdiet l-attivitajiet, it-turnover mhuwiex disponibbli għat-tliet snin preċedenti, ikun suffiċjenti għal dik l-impriża li jintwera li t-turnover riferita f'punti (a), (b) jew (ċ) huwa kredibbli, partikolarment permezz ta' proġettazzjonijiet ta' negozju. Fejn aktar minn impriża waħda affiljata ma' l-entità kontraenti tipprovdi l-istess servizzi, provvisti jew xogħlijiet jew servizzi provvisti jew xogħlijiet simili, il-persentaġġi msemmija fuq għandhom jiġu kalkolati waqt li jitqies it-turnover totali li jinħoloq rispettivament mill-provvediment ta' servizzi, provvisti jew xogħlijiet minn dawk l-impriżi affiljati. 4. Din id-Direttiva m'għandhiex tapplika għal kuntratti mogħtija: (a) minn joint venture, iffurmata esklussivament minn numru ta' entitajiet kontraenti għall-għan tat-twettieq ta' attivitajiet fit-tifsira ta' l-Artikoli 3 sa 7, ma' waħda minn dawn l-entitajiet kontraenti, jew (b) minn entità kontraenti lil joint venture bħal din li minnha tifforma parti, basta li l-joint venture ġiet imfassla sabiex titwettaq l-attività konċernata fuq perjodu ta' mill-inqas tliet snin u li l-istrument fit-twaqqif tal-joint venture jistipula li l-entitajiet kontraenti, li jiffurmawha, se jkunu parti minnha għal mill-inqas l-istess perjodu. 5. Entitajiet kontraenti għandhom jgħarrfu lill-Kummissjoni, fuq talba tagħha, bit-tagħrif li ġej rigward l-applikazzjoni ta' paragrafi 2,3 u 4: (a) l-ismijiet ta' l-impriżi jew il-joint ventures konċernati, (b) in-natura u l-valur tal-kuntratti nvoluti, (ċ) prova kif meqjus xieraq mill-Kummissjoni li r-relazzjoni bejn l-impriża jew il-joint venture li għaliha jingħataw il-kuntratti u l-entità kontraenti tikkonforma mal-ħtiġijiet ta' dan l-Artikolu. SOTTOSEZZJONI 3 Esklużjonijiet applikabbli għall-entitajiet kontraenti kollha, imma għal kuntratti ta' servizz biss Artikolu 24 Kuntratti li għandhom x'jaqsmu ma' ċerti servizzi esklużi mill-iskop ta' din id-Direttiva Din id-Direttiva m'għandhiex tapplika għal kuntratti ta' servizz għal: (a) l-akkwist jew il-kiri, permezz ta' mezzi finanzjarji jkunu x' ikunu, ta' art, bini eżistenti, jew propjeta immobbli oħra jew drittijiet konċernati fuqhom; madankollu, kuntratti ta' servizz finanzjarju konklużi fl-istess ħin bħal, jew qabel jew wara l-kuntratt ta' akkwist jew kiri, tkun xi tkun l-għamla tagħhom, għandhom jiġu soġġetti għal din id-Direttiva; (b) servizzi ta' arbitraġġ u ta' konċiljazzjoni; (ċ) servizzi finanzjarji f'konnessjoni mal-ħruġ, il-bejgħ, ix-xiri jew it-trasferiment ta' sigurtajiet jew strumenti finanzjarji oħra, partikolarment transazzjonijiet mill-entitajiet kontraenti biex jinġabru flus jew kapital; (d) kuntratti ta' mpieg; (e) servizzi oħra ta' riċerka u ta' żvilupp għajr dawk fejn il-benefiċċji jmorru esklussivament lill-entità kontraenti biex jintużaw fil-kondotta ta' l-affarijiet tagħha, fuq kondizzjoni li s-servizz provvdut jiġu mħallas kollu mill-entità kontraenti. Artikolu 25 Kuntratti ta' servizz mogħtija fuq il-bażi ta' dritt esklussiv Din id-Direttiva m'għandhiex tapplika għal kuntratti ta' servizz mogħtija lill-entità li hija fiha nnifisha awtorita kontraenti fit-tifsira ta' l-Artikolu 2(1)(a) jew lil assoċjazzjoni ta' awtoritajiet kontraenti fuq il-bażi ta' dritt esklussiv li huma jgawdu skond liġi pubblikata, regolament jew disposizzjon amministrattiv li huwa kompatibbli mat-Trattat. SOTTOSEZZJONI 4 Esklużjonijiet applikabbli għal ċerti entitajiet kontraenti biss Artikolu 26 Kuntratti mogħtija minn ċerti entitajiet kontraenti għax-xiri ta' ilma u għall-provvista ta' enerġija jew ta' karburanti għall-produzzjoni ta' l-enerġija Din id-Direttiva m'għandhiex tapplika: (a) għal kuntratti għax-xiri ta' l-ilma jekk jingħataw minn entitajiet kontraenti imqabbda f'attività waħda jew fiż-żewġ attivitajiet riferiti fl-Artikolu 4(1). (b) għal kuntratti għall-provvista ta' l-enerġija jew tal-karburanti għall-produzzjoni ta' l-enerġija, jekk jingħataw minn entitajiet kontraenti mqabbda f'attività riferita fl-Artikolu 3(1), l-Artikolu 3(3) jew l-Artikolu 7(a). SOTTOSEZZJONI 5 Kuntratti suġġetti għal arranġamenti speċjali, dispożizzjonijiet rigward korpijiet ċentrali ta' xiri u l-proċedura ġenerali fil-każ ta' esposizzjoni diretta għall-kompetizzjoni Artikolu 27 Kuntratti suġġetti għal arranġamenti speċjali Mingħajr preġudizzju għall-Artikolu 30 ir-Renju ta' l-Olanda, ir-Renju Unit, ir-Repubblika ta' l-Awstrija u r-Repubblika Federali tal-Ġermanja għandhom jiżguraw li, minħabba fil-kondizzjonijiet ta' awtorizzazzjoni jew miżuri oħra xierqa, li kull entità li qed topera fis-setturi msemmija f'Deċiżjonijiet 93/676/KEE, 97/367/KEE, 2002/205/KE u 2004/73/KE: (a) tosserva l-prinċipji ta' nuqqas ta' diskriminazzjoni u akkwist kompetittiv rigward l-għoti ta' kuntratti ta' provvisti, xogħlijiet u ta' servizz, partikolarment rigward it-tagħrif li l-entità tagħmel disponibbli lill-operaturi ekonomiċi rigward l-intenzjonijiet tagħha ta' akkwist; (b) tikkomunika lill-Kummissjoni, skond il-kondizzjonijiet definiti fid-Deċiżjoni tal-Kummissjoni 93/327/KEE li tiddefinixxi l-kondizzjonijiet li skondhom entitajiet kontraenti li jesplojtaw erji ġeografiċi għall-għan ta' esplorazzjoni għal jew estrazzjoni ta' żejt, gass, faħam jew karburanti solidi oħra jridu jikkomunikaw lill-Kummissjoni tagħrif li għandu x'jaqsam mal-kuntratti li jagħtu [29]. Artikolu 28 Kuntratti riservati L-Istati Membri jistgħu jirriservaw id-dritt li jipparteċipaw fi proċeduri ta' għoti ta' kuntratti lil workshops prottetti jew jipprovdu li dawn il-kuntratti jitwettqu fil-kuntest ta' programmi ta' impjieg protetti fejn ‘l biċċa ‘l kbira ta' l-impjegati konċernati huma persuni b'diżabilita li, minħabba fin-natura jew is-serjeta tad-diżabilitajiet tagħhom, ma jistgħux iwettqu xogħlijiet fuq kondizzjonijiet normali. L-avviż użat biex issir sejħa għal kompetizzjoni għandu jagħmel riferenza għal dan l-Artikolu. Artikolu 29 Kuntratti u qafas ta' ftehim mogħtija minn korpijiet ċentrali ta' xiri 1. L-Istati Membri jistgħu jippreskrivu li entitajiet kontraenti jistgħu jixtru xogħlijiet, provvisti u/jew servizzi minn jew permezz ta' korp ċentrali ta' xiri. 2. Entitajiet kontraenti li jixtru xogħlijiet, provvisti u/jew servizzi minn jew permezz ta' korp ċentrali ta' xiri fil-każijiet dikjarati fl-Artikolu 1(8) għandhom jitqiesu li jkunu konformaw ma' din id-Direttiva sakemm il-korp ċentrali ta' xiri jkun ikkonforma magħha jew, fejn ikun xieraq, mad-Direttiva 2004/18/KE. Artikolu 30 Proċedura biex tiġi stabbilita jekk attività mogħtija hijiex esposta direttament għall-kompetizzjoni 1. Kuntratti maħsuba biex jgħinu biex attività msemmija fl-Artikoli 3 sa 7 titwettaq m'għandhomx ikunu suġġetti għal din id-Direttiva jekk, fl-Istat Membru li fih titwettaq, l-attività hija esposta direttament għal kompetizzjoni fuq swieq li għalihom l-aċċess m‘huwiex ristrett. 2. Għall-għanijiet ta' paragrafu 1, il-kwistjoni ta' jekk attività hijiex esposta direttament għal kompetizzjoni għandha tiġi deċiża fuq il-bażi ta' kriterji li huma f'konformita mad-dispożizzjonijiet tat-Trattat fuq kompetizzjoni, bħalma huma l-karatteristiċi tal-merkanzija jew is-servizzi konċernati, l-eżistenza ta' merkanzija jew servizzi alternattivi, l-prezzijiet u l-presenza attwali jew potenzali ta' aktar minn provveditur wieħed tal-merkanzija jew servizzi msemmija. 3. Għall-għanijiet ta' paragrafu 1, aċċess għal suq għandu jitqies li m‘huwiex ristrett jekk l-Istat Membru jkun implimenta u applika d-dispożizzjonijiet tal-leġislazzjoni Komunitarja msemmija fl-Anness XI. Jekk aċċess ħieles għal suq imsemmi ma jistax jiġi meqjus fuq il-bażi ta' l-ewwel sottoparagrafu, għandu jiġi muri li aċċess għax-suq imemmi huwa ħieles de facto u de jure. 4. Fejn Stat Membru jqis li, f'konformita mal-paragrafi 2 u 3, paragrafu 1 huwa applikabbli għal attività msemmija, għandu javża lill-Kummissjoni u jgħarrafha bil-fatti rilevanti kollha, u partikolarment b'kull liġi, regolament, dispożizzjoni amministrattiva jew ftehim rigward konformita mal-kondizzjonijiet dikjarati fil-paragrafu 1, fejn xieraq flimkien mal-pożizzjoni adottata minn awtorita nazzjonali indipendenti li hija kompetenti f'relazzjoni ma' l-attività konċernata. Kuntratti maħsuba biex igħinu biex titwettaq l-attività konċenata m'għandhomx ikunu suġġetti aktar għal din id-Direttiva jekk il-Kummissjoni: - tkun adottat Deċiżjoni li tistabbilixxi l-applikabilita ta' paragrafu 1 bi qbil mal-paragrafu 6 u f'perjodu ta' żmien provvdut minnha, jew - ma tkunx adottat Deċiżjoni rigward din l-applikabilita f'dak il-perjodu. Madankollu, fejn aċċess ħieles għal suq imsemmi huwa meqjus fuq il-bażi ta' l-ewwel sottoparagrafu ta' paragrafu 3, u fejn awtorita nazzjonali indipendenti li hija kompetenti fl-attività konċernata tkun stabbiliet l-applikabilita ta' paragrafu 1, kuntratti maħsuba biex igħinu biex titwettaq l-attività konċernata m'għandhomx jiġu suġġetti aktar għal din id-Direttiva jekk il-Kummissjoni ma tkunx stabbiliet in-nuqqas ta' applikabilita ta' paragrafu 1 minn Deċiżjoni adottata f'konformita ma' paragrafu 6 u fil-perjodu taż-żmien li tipprovdi. 5. Meta l-leġislazzjoni ta' l-Istat Membru konċernat tipprovdi għal dan, l-entitajiet kontraenti jistgħu jistaqsu lill-Kummissjoni biex tistabbilixxi l-applikabilita ta' paragrafu 1 għal attività msemmija minn Deċiżjoni f'konformita ma' paragrafu 6. F'dan il-każ, il-Kummissjoni għandha tgħarraf immedjatament l-Istat Membru konċernat. Dak L-Istat Membru għandu, huwa u jqis il-paragrafi 2 u 3, jgħarraf lill-Kummissjoni bil-fatti rilevanti kollha, u partikolarment b'kull liġi, regolament, dispożizzjoni amministrattiva jew ftehim rigward konformita mal-kondizzjonijiet dikjarati fil-paragrafu 1, fejn xieraq flimkien mal-pożizzjoni adottata minn awtorita nazzjonali indipendenti li hija kompetenti fl-attività konċernata. Il-Kummissjoni tista' tibda wkoll il-proċedura għall-adozzjoni ta' Deċiżjoni li tistabbilixxi l-applikabilita ta' paragrafu 1 għal attività msemmija fuq l-inizjattiva tagħha stess. F'dan il-każ, il-Kummissjoni għandha tgħarraf immedjatament l-Istat Membru konċernat. Jekk, fl-aħħar tal-perjodu ta' żmien preskritt fil-paragrafu 6, il-Kummissjoni ma tkunx adottat Deċiżjoni rigward l-applikabilita ta' paragrafu 1 għal attività msemmija, paragrafu 1 għandu jitqies li huwa applikabbli. 6. Għall-adozzjoni ta' Deċiżjoni skond dan l-Artikolu, bi qbil mal-proċedura skond l-Artikolu 68(2), il-Kummissjoni għandha tiġi permessa perjodu ta' żmien ta' tliet xhur li jibda fl-ewwel ġurnata tax-xogħol li tiġi wara d-data li fiha terċievi n-notifika jew it-talba. Madankollu, dan il-perjodu jista' jiġi estiż darba b'massimu ta' tliet xhur f'każijiet ġustifikati kif mistħoqq, partikolarment jekk it-tagħrif li jinstab fin-notifika jew fit-talba jew fid-dokumenti annessati miegħu m‘huwiex komplet jew m‘huwiex eżatt jekk il-fatti kif rapportati jgħaddu minn tibdiliet sostantivi. Din l-estensjoni għandha tiġi limitata għal xahar fejn awtorita nazzjonali indipendenti li hija kompetenti fl-attività konċernata tkun stabbiliet l-applikabilita ta' paragrafu 1 fil-każijiet provduti skond it-tielet sottoparagrafu ta' paragrafu 4. Fejn attività fi Stat Membru msemmi hija diġa s-suġġett ta' proċedura skond dan l-Artikolu, aktar talbiet rigward l-istess attività fl-istess Stat Membru qabel l-iskadenza tal-