MT Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea L 201/109

DEĊIŻJONI TAL-KUMMISSJONI (UE) 2015/1227

tat-23 ta’ Lulju 2014

dwar l-għajnuna mill-istat SA.22614 (C 53/07) implimentata minn Franza favur il-Kamra tal-Kummerċ u tal-Industrija ta’ Pau-Béarn, Ryanair, Airport Marketing Services u Transavia

(notifikata bid-dokument C(2014)5085)

(It-test bil-Franċiż biss huwa awtentiku)

(Test b’rilevanza għaż-ŻEE)

IL-KUMMISSJONI EWROPEA,

Wara li kkunsidrat it-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea, u b’mod partikolari l-ewwel subparagrafu tal-Artikolu 108(2) tiegħu (1),

Wara li kkunsidrat il-Ftehim dwar iż-Żona Ekonomika Ewropea, u b’mod partikolari l-Artikolu 62(1)(a) tiegħu,

Wara li stiednet lill-partijiet interessati jressqu l-kummenti tagħhom skont l-imsemmija Artikoli (2) u wara li kkunsidrat dawn il-kummenti,

Billi:

1. PROĊEDURA

(1) Permezz tal-ittra tal-25 ta’ Jannar 2007, l-awtoritajiet Franċiżi nnotifikaw lill-Kummissjoni, skont l-Artikolu 108(3), tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea (minn issa ‘l quddiem it-“TFUE”), dwar miżura ta’ appoġġ lill-impriża Airport Marketing Services (minn issa ‘l quddiem “AMS”) – sussidjara totali tal-kumpanija tal-ajru Ryanair Limited (minn issa ‘l quddiem “Ryanair”) – fil-forma ta’ kuntratt ta’ servizzi ta’ promozzjoni konkluż ma’ din tal-aħħar. Din il-miżura ġiet innotifikata bħala għajnuna mill-Istat mill-awtoritajiet Franċiżi. Peress li l-miżura diġà kienet ġiet implimentata mill-awtoritajiet Franċiżi, hija irreġistrata mill-Kummissjoni fir-reġistru tal-għajnuniet illegali bin-numru NN 12/07.

(2) Fuq talba tal-awtoritajiet Franċiżi, ġew organizzati laqgħat ta’ ħidma mas-servizzi tal-Kummissjoni fl-20 ta’ Frar 2007 u fis-16 ta’ Lulju 2007.

(3) B’ittra tas-26 ta’ Frar 2007, il-Kummissjoni stiednet lill-awtoritajiet Franċiżi jipprovdu aktar informazzjoni. Billi ma waslitx tweġiba fl-iskadenza mogħtija, intbagħtet nota ta’ tfakkir lill-awtoritajiet Franċiżi fil-15 ta’ Ġunju 2007. Bl-ittra tat-12 ta’ Lulju 2007, l-awtoritajiet Franċiżi pprovdew l-informazzjoni mitluba.

(4) B’ittra tat-28 ta’ Novembru 2007, il-Kummissjoni nnotifikat lill-awtoritajiet Franċiżi dwar id-deċiżjoni tagħha li tibda proċedura ta’ investigazzjoni formali skont l-Artikolu 108(2) tat-TFUE.

(5) Id-deċiżjoni tal-Kummissjoni dwar il-ftuħ tal-proċedura ġiet ippubblikata f’Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea fil-15 ta’ Frar 2008 (3). Il-Kummissjoni stiednet lill-partijiet interessati sabiex jagħmlu l-kummenti tagħhom dwar il-miżura inkwistjoni.

(6) Fit-18 ta’ Diċembru 2007 u fid-29 ta’ Jannar 2008, l-awtoritajiet Franċiżi talbu estensjoni tal-iskadenza li kienet ingħatatilhom sabiex jippreżentaw il-kummenti tagħhom dwar id-deċiżjoni tal-ftuħ. Permezz tal-ittri tal-4 ta’ Jannar 2008 u tal-1 ta’ Frar 2008, il-Kummissjoni aċċettat li ttawwal l-iskadenza sat-28 ta’ Frar 2008.

(7) Il-kummenti tal-awtoritajiet Franċiżi ntbagħtu lill-Kummissjoni fit-2 ta’ Ġunju 2008.

(8) Il-Kummissjoni rċeviet kummenti mingħand il-Kamra tal-Kummerċ u tal-Industrija ta’ Pau-Béarn (“chambre de commerce et d’industrie de Pau-Béarn”, minn hawn ‘il quddiem “is-CCIPB”)- fil-25 ta’ Frar 2008 (4), mingħand AMS (5), mingħand il-kumpanija tal-ajru Ryanair, u mill-għaqda tal-kumpaniji tal-ajru Ewropej (Association of European Airlines, minn hawn ‘il quddiem “l-AEA”) permezz tal-ittri tal-14 ta’ Marzu 2008 kif ukoll mingħand il-kumpanija tal-ajru Air France fid-19 ta’ Marzu 2008 (6). Il-Kummissjoni bagħtet dawn il-kummenti lil Franza permezz tal-ittra tal-11 ta’ Ġunju 2008 u tatha l-possibbiltà li tikkumenta dwarhom.

(9) Permezz tal-ittra tas-7 ta’ Lulju 2008, l-awtoritajiet Franċiżi infurmaw lill-Kummissjoni li ma kellhomx kummenti dwar il-kummenti tal-partijiet terzi.

(10) Fuq talba tal-awtoritajiet Franċiżi, fl-4 ta’ Novembru 2008 ġiet organizzata laqgħa bejn is-servizzi tal-Kummissjoni u r-rappreżentanti tas-CCIPB. Waqt il-laqgħa, il-Kummissjoni għarrfet lill-awtoritajiet Franċiżi li kienet qabbdet konsulent indipendenti sabiex jgħinha tanalizza l-kuntratti inkwistjoni (minn hawn ‘il quddiem “il-konsulent”). Il-konsulent ippreżenta r-rapport tiegħu fit-30 ta’ Marzu 2011.

(11) Permezz tal-ittra tas-17 ta’ Marzu 2011, il-Kummissjoni talbet lill-awtoritajiet Franċiżi għal aktar informazzjoni. Permezz tal-ittra tat-13 ta’ April 2011, l-awtoritajiet Franċiżi talbu estensjoni tal-iskadenza sal-1 ta’ Ġunju 2011, li s-servizzi tal-Kummissjoni aċċettaw permezz tal-ittra tas-6 ta’ Mejju 2011. L-awtoritajiet Franċiżi bagħtu t-tweġiba tagħhom permezz tal-ittra tat-30 ta’ Mejju 2011.

(12) Bl-ittra tal-11 ta’ April 2011, il-Kummissjoni stiednet lil Ryanair tipprovdi aktar informazzjoni. Ryanair wieġbet bl-ittra tal-31 ta’ Awwissu 2011. Il-Kummissjoni bagħtet dawn il-kummenti lil Franza għall-kummenti tagħha bl-ittra tal-11 ta’ Ottubru 2011. Permezz tal-ittra tal-21 ta’ Novembru 2011, l-awtoritajiet Franċiżi għarrfu lill-Kummissjoni li ma xtaqux iwieġbu għal dawn il-kummenti.

(13) Bl-ittra tal-25 ta’ Jannar 2012, il-Kummissjoni nnotifikat lil Franza bid-deċiżjoni tagħha li testendi l-proċedura ta’ investigazzjoni formali miftuħa fl-2007 għal diversi miżuri favur kumpaniji tal-ajru li jużaw l-ajruport ta’ Pau kif ukoll favur l-operatur tal-ajruport. Id-deċiżjoni tal-Kummissjoni ġiet ippubblikata f’Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea fil-31 ta’ Marzu 2012 (7). Il-Kummissjoni stiednet lill-partijiet interessati jippreżentaw il-kummenti tagħhom dwar il-miżuri inkwistjoni.

(14) Permezz tal-ittra tat-22 ta’ Frar 2012 il-Kummissjoni talbet lill- awtoritajiet Franċiżi għal aktar informazzjoni. Fit-28 ta’ Frar 2012, l-awtoritajiet Franċiżi talbu estensjoni tal-iskadenza li ngħatatilhom sabiex jibagħtu l-kummenti tagħhom dwar id-deċiżjoni tal-25 ta’ Jannar 2012, u tal-iskadenza li kienet ingħatatilhom fl-ittra tal-Kummissjoni tat-22 ta’ Frar 2012. Il-Kummissjoni aċċettat li dawn l-iskadenzi jittawlu sas-27 ta’ Marzu 2012. Permezz tal-ittra tad-29 ta’ Marzu 2012, l-awtoritajiet Franċiżi pprovdew it-tweġiba għall-ittra tal-Kummissjoni tat-22 ta’ Frar 2012 u l-kummenti tagħhom dwar id-deċiżjoni ta’ estensjoni tal-proċedura.

(15) Fil-kuntest tal-estensjoni tal-proċedura, il-Kummissjoni rċeviet kummenti mingħand is-CCIPB fit-30 ta’ April 2012 (8), mingħand AMS fit-30 ta’ April 2012 (9), u mingħand il-kumpanija tal-ajru Ryanair fit-30 ta’ April 2012 (10). Il-Kummissjoni bagħtet dawn il-kummenti lil Franza għall-kummenti tagħha permezz tal-ittra tal-31 ta’ Mejju 2012. Permezz tal-ittra tat-13 ta’ Ġunju 2012, Franza indikat li ma kellha l-ebda kumment.

(16) Permezz tal-ittra tas-26 ta’ April 2012 il-Kummissjoni talbet lill-awtoritajiet Franċiżi aktar informazzjoni. L-awtoritajiet Franċiżi bagħtu t-tweġiba tagħhom permezz tal-ittra tal-10 ta’ Mejju 2012.

(17) Permezz tal-ittra tal-10 ta’ April 2013, Ryanair bagħtet lill-Kummissjoni żewġ noti mfassla mill-kumpanija Oxera u analiżi mwettqa mill-Professur Damien P. McLoughlin. Permezz tal-ittra tat-3 ta’ Mejju 2013, il-Kummissjoni bagħtet dawn id-dokumenti lill-awtoritajiet Franċiżi għall-kummenti. Permezz tal-ittra tas-7 ta’ Ġunju 2013, Franza indikat li ma kellha l-ebda kumment.

(18) Permezz tal-ittra tal-14 ta’ Novembru 2013, il-Kummissjoni talbet aktar informazzjoni mingħand Franza.

(19) Permezz tal-ittra tas-16 ta’ Diċembru 2013 il-Kummissjoni bagħtet ir-rapport tal-konsulent lill-awtoritajiet Franċiżi għall-kummenti. Franza ma bagħtet l-ebda kumment sal-iskadenza mogħtija.

(20) Fid-19 ta’ Diċembru 2013, Franza talbet estensjoni tal-iskadenza li kienet ingħatatilha sabiex twieġeb għat-talba ta’ informazzjoni tal-14 ta’ Novembru 2013. Il-Kummissjoni aċċettat li l-iskadenza tiġi estiża sat-23 ta’ Jannar 2014. Billi ma rċeviet l-ebda tweġiba f’din l-iskadenza, il-Kummissjoni bagħtet tfakkira lil Franza permezz tal-ittra tal-24 ta’ Jannar 2014, waqt li stabbilixxiet estensjoni addizzjonali ta’ għaxart ijiem ta’ xogħol. Franza wieġbet permezz tal-ittra tas-6 ta’ Frar 2014.

(21) Il-Kummissjoni rċeviet kummenti mingħand Ryanair fl-20 ta’ Diċembru 2013, fis-17 ta’ Jannar 2014 u fil-31 ta’ Jannar 2014. Dawn il-kummenti addizzjonali ntbagħtu permezz ta’ ittra lil Franza fid-9 ta’ Jannar 2014, fit-23 ta’ Jannar 2014 u fl-4 ta’ Frar 2014 rispettivament. Franza, fl-ittri tagħha tad-29 ta’ Jannar 2014, tat-3 ta’ Frar 2014 u tal-21 ta’ Mejju 2014, għarrfet lill-Kummissjoni li ma kellha l-ebda kumment x’tagħmel.

(22) Fl-24 ta’ Frar, fit-13 ta’ Marzu u fid-19 ta’ Marzu 2014, wara l-adozzjoni tal-Linji Gwida dwar l-għajnuna mill-Istat għall-ajruporti u l-linji tal-ajru (11) (minn hawn ‘il quddiem “il-Linji Gwida l-ġodda”), il-Kummissjoni stiednet lil Franza u lill-partijiet interessati jagħmlu l-kummenti tagħhom dwar l-applikazzjoni tal-Linji Gwida l-ġodda għal dan il-każ. Fid-19 ta’ Marzu 2014, Franza bagħtet xi kummenti.

(23) Barra minn hekk, fil-15 ta’ April 2014, ġie ppubblikat avviż f’Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea (12), li fih l-Istati Membri u l-partijiet interessati ġew mistiedna jippreżentaw il-kummenti tagħhom, inkluż għal dan il-każ, fid-dawl tad-dħul fis-seħħ tal-Linji Gwida l-ġodda. Il-kumpanija Air France, l-organizzazzjoni nongovernattiva Transport & Environment, u s-CCIPB, bagħtu l-kummenti sal-iskadenza mogħtija. Permezz tal-ittra tat-28 ta’ Mejju 2014, il-Kummissjoni bagħtet dawn il-kummenti lill-awtoritajiet Franċiżi. Fl-ittra tagħha tas-6 ta’ Ġunju 2014 Franza għarrfet lill-Kummissjoni li ma kellha l-ebda kumment x’tagħmel.

(24) Bl-ittra tas-27 ta’ Frar 2014, il-Kummissjoni talbet aktar informazzjoni mingħand Franza. Fis-17 ta’ Marzu 2014, Franza talbet estensjoni tal-iskadenza li ngħatat sabiex twieġeb għat-talba ta’ informazzjoni tas-27 ta’ Frar 2014. Il-Kummissjoni aċċettat li testendi l-iskadenza sas-27 ta’ April 2014. Franza wieġbet permezz tal-ittra tal-25 ta’ April 2014 (13).

(25) Bl-ittra tas-16 ta’ Mejju 2014, il-Kummissjoni talbet aktar informazzjoni mingħand Franza. Franza wieġbet permezz tal-ittra tas-6 ta’ Ġunju 2014.

2. TAGĦRIF ĠENERALI RIGWARD L-AJRUPORT

(26) Kif indikat fid-deċiżjoni tal-ftuħ tal-proċedura ta’ investigazzjoni formali, l-ajruport Pau-Pyrénées (minn hawn ‘il quddiem, “l-ajruport ta’ Pau”) jinsab fid-dipartiment tal-Pyrénées-Atlantiques, fir-Reġjun ta’ Aquitaine.

(27) Għall-bidu dan l-ajruport kien proprjetà tal-Istat, li kien fda l-operat tiegħu lis-CCIPB permezz ta’ konċessjoni ta’ użu pubbliku stabbilita sal-31 ta’ Diċembru 2015 permezz ta’ digriet interministerjali tat-12 ta’ Marzu 1965 (minn hawn ‘il quddiem “id-Digriet tal-1965”), li miegħu hemm mehmużin l-ispeċifikazzjonijiet li jistabbilixxu l-obbligi rispettivi tal-Istat u tas-CCIPB. Id-digriet interministerjali u l-ispeċifikazzjonijiet tal-konċessjoni ġew immodifikati permezz ta’ erba’ emendi suċċessivi.

(28) Is-CCIPB tagħmel parti min-netwerk tal-Kmamar tal-Kummerċ u tal-Industrija. Fi Franza, il-kmamar tal-kummerċ u tal-industrija huma istituzzjonijiet amministrattivi pubbliċi. B’mod ġenerali, kamra tal-kummerċ u tal-industrija tirrappreżenta l-interessi ġenerali tal-kummerċ, tal-industrija u tas-servizzi tad-distrett tagħha. Il-missjonijiet u l-prerogattivi tal-kmamar tal-kummerċ u tal-industrija huma stabbiliti bil-liġi u huma soġġetti għas-superviżjoni amministrattiva u finanzjarja tal-Istat, permezz tal-intermedjarji tal-Ministru tal-Finanzi u tal-Faċilitajiet u ta’ dak tal-Ippjanar u l-Amministrazzjoni Territorjali, b’kull wieħed jaġixxi fil-qasam tal-kompetenza tiegħu. Skont l-Artikolu R 712-2 tal-Kodiċi tal-Kummerċ, “Is-superviżjoni tal-kmamar tal-kummerċ u tal-industrija tar-Reġjun u tal-kmamar tal-kummerċ u tal-industrija territorjali ssir mill-prefett tar-reġjun, mgħejun mill-entità reġjonali responsabbli mill-finanzi pubbliċi”. L-awtorità ta’ superviżjoni għandha għalhekk tkun konxja minn ċerti kategoriji ta’ deċiżjonijiet importanti stabbiliti mir-regolament (dwar pereżempju l-baġit, is-self, l-għoti ta’ garanziji lil partijiet terzi, it-trasferimenti, l-akkwist jew l-estensjoni ta’ parteċipazzjonijiet finanzjarji f’kumpaniji ċivili jew kummerċjali, eċċ.). Dawn l-atti ma jistgħux isiru jekk l-ewwel ma jkunux indirizzati lill-awtorità ta’ superviżjoni, li għandha d-dritt toġġezzjona għalihom. Il-kmamar tal-kummerċ u tal-industrija huma mmexxija minn assemblea eletta minn fost ir-rappreżentanti tal-kumpaniji fil-kostitwenza tagħhom.

(29) Il-ġestjoni tal-ajruport ta’ Pau hija soġġetta għal kontabbiltà speċifika, separata mill-kontabbiltà ġenerali tas-CCIPB.

(30) Fl-1 ta’ Jannar 2007, bħala parti mill-implimentazzjoni tal-Artikolu 28 tal-Liġi 2004-809 tat-13 ta’ Awwissu 2004 dwar il-libertajiet u r-responsabbiltajiet lokali, l-Istat għadda l-proprjetà tal-ajruport lil grupp ta’ awtoritajiet lokali, l-assoċjazzjoni konġunta tal-ajruport Pau-Pyrénées (minn hawn ‘il quddiem, l-“assoċjazzjoni konġunta”), li tagħha huma membri l-Kunsill Reġjonali tal-Aquitaine, il-Kunsill Ġenerali tal-Pyrénées-Atlantiques, il-Komunità ta’ agglomerazzjoni ta’ Pau Porte des Pyrénées u 14-il komunità ta’ komuni. Għal dan il-għan ġie konkluż ftehim bejn l-Istat u l-assoċjazzjoni konġunta, li daħal fis-seħħ fl-1 ta’ Marzu 2007. Dan il-ftehim ġie emendat permezz ta’ klawżola addizzjonali tat-12 ta’ Awwissu 2009.

(31) Issa li saret proprjetarja tal-ajruport, l-assoċjazzjoni konġunta ħadet post l-Istat bħala l-awtorità ta’ konċessjoni. B’applikazzjoni tad-dispożizzjonijiet tal-Artikolu 28-VI-2o tal-liġi msemmija qabel it-13 ta’ Awwissu 2004, hija ħadet f’idejha l-kuntratti preċedenti u fosthom il-kuntratt ta’ konċessjoni konkluż mas-CCIPB. Għaldaqstant is-CCIPB baqgħet l-operatur tal-ajruport qabel u wara t-trasferiment tal-proprjetà lill-assoċjazzjoni konġunta.

(32) L-ajruport jilqa’ fih kemm ajruplani ċivili kif ukoll dawk militari. It-tabella li ġejja tindika t-total ta’ passiġġieri li waslu u telqu mill-ajruport matul il-perjodu tal-2000-2013. Tabella 1 It-traffiku tal-ajruport ta’ Pau (għadd ta’ passiġġieri) matul il-perjodu tal-2000-2013 Sena Total 2000 6 13 333 2001 6 00 084 2002 5 85 410 2003 6 82 428 2004 7 20 588 2005 7 29 409 2006 7 63 942 2007 7 63 018 2008 8 17 511 2009 6 91 037 2010 6 73 697 2011 6 41 496 2012 6 09 535 2013 6 45 577 Sors: dejta pprovduta minn Franza u mis-sit tal-Internet tas-CCIPB

(33) L-attività ta’ Ryanair fl-ajruport ta’ Pau bdiet f’April 2003. Matul il-perjodu tal-investigazzjoni (mill-2003 sal-2011), Ryanair għamlet titjiriet lejn Londra, Charleroi, Bristol u Beauvais.

(34) Fl-2010, it-titjiriet li għamlet Ryanair ġarrew madwar 16 % tal-passiġġieri tal-ajruport. Ryanair waqqfet it-titjiriet tagħha fuq Pau wara li ntemmu l-impenji kuntrattwali tagħha mal-ajruport, fl-1 ta’ April 2011.

(35) Minbarra Ryanair, il-kumpanija kummerċjali ewlenija li tuża l-ajruport ta’ Pau hija Air France. Din topera l-parti l-kbira tat-titjiriet tagħha minn Pau u tirrappreżenta l-parti l-kbira tat-traffiku ta’ dan l-ajruport (madwar 80 % tal-passiġġieri).

(36) Kumpaniji tal-ajru oħrajn għamlu użu mill-ajruport fil-perjodu tal-investigazzjoni, b’mod partikolari Transavia CV (minn hawn ‘il quddiem “Transavia”), sussidjarja tal-grupp Air France KLM.

3. IL-MIŻURI SOĠĠETTI GĦAD-DEĊIŻJONI TAL-FTUĦ TA’ PROĊEDURA TA’ INVESTIGAZZJONI FORMALI U R-RAPPORT TAL-KONSULENT

(37) Il-miżuri li kienu soġġetti għad-deċiżjoni tal-ftuħ ta’ proċedura ta’ investigazzjoni formali kienu jikkonċernaw b’mod partikolari l-operat tar-rotta bejn l-ajruporti ta’ Pau u ta’ Londra, Stansted. Minn naħa kien hemm il-kuntratt tas-servizzi ta’ promozzjoni konkluż mis-CCIPB ma’ AMS fl-2005 u, min-naħa l-oħra, il-kuntratt ta’ servizzi fl-ajruport konkluż mis-CCIPB ma’ Ryanair fl-istess data. Iż-żewġ kuntratti msemmija (minn hawn ‘il quddiem “il-kuntratti tal-2005”) ġew iffirmati fit-30 ta’ Ġunju 2005 u konklużi għal perjodu ta’ ħames snin, bil-possibbiltà li jiġġeddu għal ħames snin oħra.

3.1. IL-KUNTRATTI TAL-2005 KONKLUŻI MA’ AMS U RYANAIR

3.1.1. IL-KUNTRATT TA’ SERVIZZI TA’ PROMOZZJONI KONKLUŻ MA’ AMS GĦAR-ROTTA PAU – LONDRA, STANSTED

(38) AMS hija sussidjarja ta’ Ryanair li għandha liċenzja esklussiva biex toffri servizzi ta’ promozzjoni fuq is-sit tal-Internet ta’ Ryanair www.ryanair.com. Il-kuntratt ta’ servizzi ta’ promozzjoni fuq l-Internet konkluż ma’ AMS (minn hawn ‘il quddiem, “il-kuntratt ta’ servizzi ta’ promozzjoni tal-2005”), innotifikat minn Franza jgħid: “dan il-kuntratt huwa bbażat fuq l-impenn ta’ Ryanair li topera kuljum linja bejn Pau u Londra (Stansted)” (l-Artikolu 1). Il-kuntratt ta’ servizzi ta’ promozzjoni għandu l-għan li “jiddetermina l-kundizzjonijiet li fihom Airport Marketing Services għandha tipprovdi lis-CCIPB servizzi ta’ promozzjoni speċifiċi maħsuba sabiex jippromwovu d-diversi attrazzjonijiet turistiċi u ta’ negozju tar-reġjun ta’ Pau u ta’ Béarn” u jgħid li “l-għodda ewlenija li għandha tintuża biex jitwasslu s-servizzi ta’ promozzjoni skont dan il-ftehim hija s-sit tal-Internet http://www.ryanair.com li permezz tiegħu jintlaħqu b’mod dirett passiġġieri potenzjali tal-kumpanija tal-ajru bi prezz baxx Ryanair.” (l-Artikolu 1.1).

(39) Il-kuntratt tas-servizzi ta’ promozzjoni tal-2005 jiddefinixxi l-modi li bih AMS għandha twettaq ċerti servizzi ta’ reklamar fuq is-sit tal-Internet ta’ Ryanair (14). Dawn is-servizzi kollha huma bbażati fuq: — “spazju xieraq fuq il-paġna tad-destinazzjoni ta’ Pau fuq is-sit http://www.ryanair.com għal ħames (5) paragrafi ta’ 150 kelma fit-taqsima ‘Airport marketing Services Top Five Things To Do’ (ħames affarijiet li m’għandekx titlef f’Pau) (prezz għal paragrafu fis-sena skont l-iskeda tat-tariffi: EUR 20 000)”; — “spazju xieraq fl-istrixxa fuq il-lemin tal-paġna tad-destinazzjoni ta’ Pau fuq is-sit http://www.ryanair.com fejn titqiegħed ħolqa (1) lejn is-sit tal-Internet indikat mis-CCIPB (prezz għal ħolqa fis-sena skont l-iskeda tat-tariffi: EUR 15 000”; — “spazju xieraq fit-taqsima ‘Top Five Things To Do’ tal-paġna tad-destinazzjoni ta’ Pau fuq is-sit http://www.ryanair.comgħal seba’ (7) links lejn is-siti elettroniċi indikati mis-CCIPB (prezz għal link fis-sena skont l-iskeda tat-tariffi: EUR 10 000)”; — “45 (ħamsa u erbgħin) jum fis-sena ta’ preżenza ta’ ħolqa lejn is-sit tal-Internet indikat mis-CCIPB fuq il-paġna ewlenija bil-lingwa Ingliża tas-sit http://www.ryanair.com (prezz kuljum skont l-iskeda tat-tariffi: EUR 6 000) (l-Artikolu 3)”.

(40) Fuq il-bażi ta’ dan il-kuntratt, is-CCIPB intrabtet li tħallas EUR 4 37 000 fis-sena lil AMS kull sena għal kemm idum il-kuntratt.

3.1.2. IL-KUNTRATT TA’ SERVIZZI FL-AJRUPORT KONKLUŻ MA’ RYANAIR GĦAR-ROTTA PAU–LONDRA STANSTED

(41) Il-kuntratt ta’ servizzi fl-ajruport (minn hawn ‘il quddiem, “il-kuntratt ta’ servizzi fl-ajruport tal-2005”) konkluż ma’ Ryanair jiddefinixxi l-modi ta’ tqegħid għad-dispożizzjoni tal-infrastrutturi tal-ajruport ta’ Pau għat-trasportatur, b’mod partikolari f’dak li jirrigwarda s-servizzi ta’ groundhandling fl-ajruport u l-forniment ta’ postijiet privati. Dan il-kuntratt jirrigwarda r-rotta bejn Stansted Londra u Pau, imnedija f’April 2003. Jieħu post il-kuntratt inizjali konkluż fit-28 ta’ Jannar 2003, annullat mill-Qorti amministrattiva ta’ Pau fit-3 ta’ Mejju 2005.

(42) L-għan ta’ dan il-kuntratt huwa li “jiġu ddeterminati kemm il-kundizzjonijiet operazzjonali kif ukoll dawk finanzjarji li bihom Ryanair tintrabat li topera u tipprovdi titjiriet kummerċjali internazzjonali minn u lejn l-ajruport. Barra minn hekk, il-[…] kuntratt jiddefinixxi l-kundizzjonijiet tal-inżul, tal-assistenza u tas-servizzi l-oħrajn offruti lil Ryanair mill-Ajruport” (l-Artikoli 1.1 u 1.2).

(43) Skont l-Artikolu 4 tal-kuntratt ta’ servizzi fl-ajruport tal-2005, Ryanair għandha tipprovdi servizzi tal-ajru regolari u kuljum fuq ir-rotta Londra–Pau u tħallas lill-ajruport l-imposti speċifikati fl-Artikoli 7.1 (imposti tal-avjazzjoni rregolati) u 7.2 (imposti tal-avjazzjoni mhux irregolati).

3.2. IR-RAPPORT TAL-KONSULENT

(44) Fir-rapport tiegħu, il-konsulent investiga b’mod partikolari n-natura tas-servizzi ta’ promozzjoni u d-dettalji tas-servizzi fl-ajruport li kienu s-suġġett tal-kuntratti konklużi mis-CCIPB ma’ kumpaniji tal-ajru, fosthom il-kuntratti tal-2005 li hija kkonkludiet ma’ Ryanair u ma’ AMS (15).

3.2.1. IL-KUNTRATTI TA’ SERVIZZI TA’ PROMOZZJONI KONKLUŻI MA’ RYANAIR U MA’ AMS

(45) Il-konsulent ġabar fil-qosor il-kuntratti ta’ servizzi ta’ promozzjoni kollha tal-ajruport ta’ Pau li ġew iffirmati mis-CCIPB ma’ Ryanair u ma’ AMS bejn l-2003 u l-2008, li minnhom il-kuntratti tal-2005 bisskienu soġġetti għad-deċiżjoni tal-ftuħ.

(46) B’mod partikolari, il-konsulent: — iċċekkja jekk it-tariffi definiti fil-kuntratti ta’ servizzi ta’ promozzjoni kinux konsistenti mat-tariffi li tqiegħdu onlajn fuq is-sit ta’ AMS (http://airportmarketingservices.com/pdfs/ratecard.pdf). Skont il-konsulent, it-tariffi definiti fuq is-sit ta’ AMS huma konsistenti mat-tariffi stabbiliti fil-kuntratt ta’ servizzi ta’ promozzjoni tal-2005; — analizza l-korrelazzjoni tal-ammonti mitluba minn AMS mal-livell ta’ attività ta’ Ryanair f’Pau. Skont il-konsulent, it-tariffi tas-servizzi ta’ promozzjoni jidhru li jsegwu x-xejriet tal-għadd ta’ titjiriet magħmula; — qabbel is-servizzi pprovduti minn AMS lis-CCIPB ma’ servizzi ta’ promozzjoni oħrajn fuq l-Internet, li s-soltu jkunu offruti b’termini simili.

(47) Il-konsulent xeħet dubji fuq l-interess tas-CCIPB li tiffirma kuntratt għax-xiri ta’ tali servizzi ta’ promozzjoni, għar-raġunijiet li ġejjin. L-ewwel nett, is-sit ta’ Ryanair huwa essenzjalment sit ta’ bejgħ ta’ biljetti u mhux sit ġenerali ta’ bejgħ ta’ vjaġġi. Għalhekk, skont il-konsulent, is-sit ta’ Ryanair jidher li jixbah aktar lis-siti ta’ kumpaniji tal-ajru oħrajn li ġeneralment jospitaw biss ftit reklamar bi flus u li fuqhom l-ajruporti ma jirreklamawx. It-tieni, il-konsulent josserva li l-ajruporti ma jistgħux jitqabblu mal-promoturi potenzjali l-oħrajn fuq is-siti tal-kumpaniji tal-ajru bħal Ryanair, peress li s-servizzi pprovduti mill-ajruport lill-passiġġieri ta’ Ryanair ma jistgħux ikunu separati mis-servizzi ta’ Ryanair infisha, għall-kuntrarju tas-servizzi anċillari bħall-akkomodazzjoni jew il-kiri ta’ karozzi. Fl-aħħar nett, b’mod ġenerali, il-konsulent jixħet dubju fuq il-loġika tal-imġiba ta’ ajruporti li jonfqu flushom fuq kumpaniji tal-ajru biex jattiraw klijenti fuq it-titjiriet minn u lejn l-ajruport, meta dawn il-passiġġieri addizzjonali jkunu ta’ vantaġġ dirett għall-imsemmija kumpaniji tal-ajru.

(48) Għal dawn ir-raġunijiet, il-konsulent jikkonkludi li ftit li xejn hemm interess kummerċjali għal ajruport li jirreklama fuq is-sit ta’ Ryanair.

(49) Min-naħa l-oħra, skont il-konsulent, jekk wieħed jassumi li jeżisti tali interess, dan ma jitkejjilx la mill-ajruport u lanqas minn Ryanair. Il-konsulent josserva wkoll li l-informazzjoni tal-promozzjoni li tidher fuq is-sit ta’ Ryanair hija pjuttost qasira u ftit li xejn elaborata, u li kieku r-reklam tqies effikaċi (kemm mill-ajruport kif ukoll minn Ryanair), kien isir investiment biex jitjiebu l-kwalità u d-dehra tiegħu. Minn dan, il-konsulent jikkonkludi li l-valur kummerċjali tas-servizzi ta’ promozzjoni ma kienx ta’ importanza kruċjali għaż-żewġ partijiet għall-kuntratt.

(50) Għall-kuntrarju, fil-fehma tal-konsulent, ir-reġjun tad-destinazzjoni jista’ effettivament igawdi mis-servizzi ta’ reklamar li jħeġġeġ lill-klijenti ta’ Ryanair biex iqattgħu aktar żmien hemmhekk jew biex jonfqu aktar ladarba jkunu hemm. Madankollu, il-konsulent iqis li billi l-kuntratt ġie ffirmat bejn is-CCIPB u Ryanair jew is-sussidjarja tagħha, il-vantaġġi potenzjali li minnhom jista’ jgawdi r-reġjun għandhom ikunu esklużi mill-analiżi tal-kuntratt.

(51) Skont il-konsulent, id-diskrepanza bejn in-natura ferm volatili tas-suq tal-promozzjoni onlajn u l-iskeda ta’ tariffi stabbilita minn AMS twassal ukoll biex wieħed jistaqsi x’inhu fil-verità l-iskop reali ta’ din il-kumpanija. Skont Ryanair, il-ftehim ma’ AMS huwa fakultattiv u l-operaturi tal-ajruporti ma kinux jiffirmawh kieku ma kellux valur kummerċjali. Madankollu l-konsulent huwa dubjuż dwar il-pressjoni li setgħet għamlet Ryanair waqt in-negozjati mal-ajruport b’rabta mal-operat tar-rotot tal-ajru, l-aktar meta diversi ajruporti fl-inħawi (pereżempju Tarbes u Biarritz lejn Pau) kienu f’kompetizzjoni biex jilqgħu lil Ryanair.

(52) Skont il-konsulent, jirriżulta minn dawn il-fatti kollha li l-istrateġija ta’ Ryanair sottostanti għall-konklużjoni tal-kuntratti ta’ servizzi ta’ promozzjoni hija li tikseb sussidju mill-ajruport biex tkun tista’ żżomm il-prezzijiet tagħha baxxi.

3.2.2. IL-KUNTRATTI TA’ SERVIZZI TA’ PROMOZZJONI KONKLUŻI MA’ TRANSAVIA

(53) Il-konsulent investiga wkoll kuntratt ta’ servizzi ta’ promozzjoni konkluż bejn is-CCIPB u l-kumpanija tal-ajru Transavia fl-2006. Dan il-kuntratt ma kienx inkluż fid-deċiżjoni tal-ftuħ.

3.2.3. IL-KUNTRATTI TA’ SERVIZZI FL-AJRUPORT

(54) Imbagħad il-konsulent analizza diversi kuntratti ta’ servizzi fl-ajruport iffirmati bejn is-CCIPB u d-diversi kumpaniji tal-ajru (jiġifieri Ryanair, Air France u Transavia) matul il-perjodu ta’ bejn l-2003 u l-2005.

(55) Skont il-konsulent, il-prezzijiet tas-servizzi fl-ajruport jevolvu b’dan il-mod: il-prezz tal-imposti regolati (imposta għad-dwal tar-runway, imposta għall-inżul, imposta għall-parkeġġar u l-imposta għall-passiġġieri) jirriżulta minn skeda ta’ tariffi applikabbli għall-kumpaniji tal-ajru kollha. It-tariffa applikabbli għal kull imposta hija aġġornata kull sena permezz ta’ rata bbażata fuq in-negozjati fil-kumitat ta’ konsulenza ekonomika tal-ajruport. Għalhekk, skont il-konsulent, ma jistax ikun hemm differenza fit-tariffi stabbiliti għas-servizzi rregolati bejn il-kumpaniji tal-ajru.

(56) Skont il-konsulent, il-prezz tal-imposti mhux regolati (servizzi ta’ assistenza fl-ajruport) ivajra skont il-kumpaniji tal-ajru u joħroġ min-negozjati kummerċjali bilaterali.

(57) Il-konsulent qabbel is-servizzi mhux irregolati fatturati lil Ryanair mal-istess servizzi fatturati lill-kumpaniji tal-ajru l-oħrajn (Air France u Transavia). Dan it-tqabbil huwa bbażat kemm fuq it-tip ta’ servizz kif ukoll fuq il-prezz applikat.

(58) Il-konsulent innota li s-servizzi ta’ assistenza previsti fil-kuntratti ta’ dawn iż-żewġ kumpaniji jidhru li huma rrispettati sew, u li fil-fatt teżisti differenza vera bejn it-tip ta’ servizzi pprovduti lid-diversi kumpaniji. Fil-fatt il-kumpanija Air France tgawdi minn sensiela ta’ servizzi aktar kompluta. Barra minn hekk, Ryanair tgawdi wkoll minn rata fissa inqas (iżda għal attività akbar) meta mqabbla ma’ Transavia.

(59) Madankollu, skont il-konsulent, li qabbel it-tariffi applikati b’rata fissa lil Ryanair u lil Transavia u t-tariffa applikata għal Air France għal servizzi simili, b’servizz komuni paragunabbli, Ryanair tgawdi minn tariffa inqas (EUR […] (*)) minn dik applikata għal Air France (EUR […]) jew Transavia (EUR […]). Il-prezz imħallas huwa bejn wieħed u ieħor […]% ta’ dak imħallas mill-kumpaniji l-oħrajn.

(60) Skont Franza, it-tqabbil tas-servizzi fl-ajruport – servizzi mhux irregolati – li għamel il-konsulent ma jiġborx b’mod korrett ir-riżultati tad-diversi negozjati mwettqa mis-CCIPB. Franza ssemmi xi ftit eżempji li jiġġustifikaw dawn it-tariffi, b’mod partikolari meta Ryanair ma tgawdix minn ċerti servizzi offruti lil Air France.

4. IL-MIŻURI SOĠĠETTI GĦAD-DEĊIŻJONI TAL-ESTENSJONI TAL-PROĊEDURA

(61) Il-Kummissjoni kkunsidrat li kellha testendi l-proċedura ta’ investigazzjoni formali u teżamina l-kuntratti kollha konklużi mis-CCIPB ma’ AMS u Ryanair matul il-perjodu kollu li matulu Ryanair wettqet l-attività tagħha fl-ajruport ta’ Pau (mill-2003 sal-2011) sabiex tiddetermina jekk il-kuntratti li s-CCIPB ikkonkludiet ma’ Ryanair u ma’ AMS kinux jinkludu għajnuna mill-Istat.

(62) Il-Kummissjoni ddeċidiet ukoll li testendi l-proċedura ta’ investigazzjoni formali għall-kuntratt li s-CCIPB iffirmat mal-kumpanija tal-ajru Transavia fit-23 ta’ Jannar 2006, kif ukoll għal diversi kontribuzzjonijiet finanzjarji magħmula minn entitajiet pubbliċi favur l-ajruport matul il-perjodu investigat u li lista tagħhom ġiet mgħoddija lill-Kummissjoni minn Franza permezz tal-ittra tat-30 ta’ Mejju 2011.

(63) Dettalji ta’ dawn il-miżuri huma mogħtija hawn taħt, fis-sezzjonijiet 4.1 sa 4.3.

4.1. IL-KUNTRATTI KONKLUŻI BEJN IS-CCIPB U RYANAIR U AMS

(64) Id-deċiżjoni tal-estensjoni tal-proċedura tkopri diversi kuntratti konklużi mis-CCIPB mal-kumpaniji Ryanair u AMS bejn l-2003 u l-2011.

4.1.1. IL-KUNTRATT TAT-28 TA’ JANNAR 2003

(65) Il-kuntratt iffirmat fit-28 ta’ Jannar 2003 ġie konkluż bejn is-CCIPB u Ryanair direttament (u mhux mal-kumpanija AMS). Dan il-kuntratt jinkludi dispożizzjonijiet dwar is-servizzi fl-ajruport u s-servizzi tal-promozzjoni.

(66) L-Artikolu 2 tal-kuntratt isemmi l-obbligi ta’ Ryanair fir-rigward tas-CCIPB kif ukoll l-ammont ta’ imposti tal-ajruport. L-Artikolu 3 tal-kuntratt jispeċifika l-obbligi tas-CCIPB u jindika b’mod partikolari li din għandha, a spejjeż tagħha, fit-termini li ġejjin: (a) “tipprovdi jew tara li jkunu pprovduti s-servizzi tat-terminali/tal-infrastrutturi tal-ajruport għas-servizz deskritti f’aktar dettall fl-Anness A mehmuż; (b) twettaq il-funzjonijiet deskritti f’aktar dettall fl-Anness B mehmuż fil-qasam tar-relazzjonijiet pubbliċi u tal-kummerċjalizzazzjoni; (c) tħallas lil Ryanair is-somma f’daqqa ta’ tmenin elf euro (EUR 80 000) għat-tnedija ta’ din ir-rotta l-ġdida wara l-iffirmar tal-kuntratt; (d) minħabba r-reklamar li minnu gawda l-ajruport ta’ Pau permezz tal-links tal-Internet ipprovduti lis-CCIPB fuq is-sit web ta’ Ryanair, għar-reklamar fil-midja stampata għall-prezzijiet baxxi mogħtija minn u lejn l-ajruport ta’ Pau u permezz ta’ mezzi oħrajn bħar-reklamar fuq ir-radju, it-televiżjoni u barra, magħżulin minn Ryanair, tħallas lil Ryanair is-somma ta’ ħdax-il euro (EUR 11) għal kull passiġġier mat-tluq mill-ajruport ta’ Pau fuq is-servizzi, kull xahar bl-arretrati u/jew bi tnaqqis mill-ħlasijiet dovuti minn Ryanair lis-CCIPB skont id-dispożizzjonijiet tal-Artikolu 2(b), aktar ‘il fuq, bil-limitu massimu jkun iffissat għal erba’ mitt elf euro (EUR 4 00 000) fis-sena u skont ir-rotazzjoni ta’ kuljum tas-servizzi; (e) dan il-ftehim huwa validu biss għar-rotta bejn Pau u Londra fuq il-bażi minima ta’ titjira kuljum u 364 jum fis-sena. Jekk ir-rotta Pau-Londra tiżviluppa b’mod li toffri diversi frekwenzi fil-ġurnata, is-CCIPB ma tħallas l-ebda suppliment. Jekk, bi qbil reċiproku, jinfetħu rotot oħrajn lejn il-Ġermanja, il-Belġju, l-Irlanda jew l-Italja, dan il-ftehim jiġġedded u l-istess ammont ta’ tmenin elf euro (EUR 80 000), limitat għal massimu ta’ erba’ mitt elf euro (EUR 4 00 000) fis-sena kkalkolati abbażi ta’ ħdax-il euro (EUR 11) għal kull passiġġier mat-tluq, jitħallas għat-tnedija tagħhom. Kull rotta ġdida tkun soġġetta għal ftehim ġdid jew għal emenda ta’ dan il-ftehim …”.

(67) L-Anness A għall-ftehim jipprovdi lista tas-servizzi ta’ groundhandling u tas-servizzi assoċjati applikabbli għat-titjiriet magħmula minn Ryanair. L-Anness B jinkludi dispożizzjonijiet dwar il-funzjonijiet tar-relazzjonijiet pubbliċi, ta’ bejgħ u ta’ kummerċjalizzazzjoni tal-ajruport. Il-parti li tirrigwarda l-bejgħ u l-kummerċjalizzazzjoni tindika fost l-oħrajn: “L-ajruport għandu jipprovdi lil Ryanair appoġġ u assistenza għall-missjonijiet tagħha ta’ bejgħ perjodiku fiż-żona ta’ attrazzjoni tal-ajruport, b’mod partikolari l-provvista bla ħlas ta’ uffiċċju, linja tat-telefon u fax lit-tim ta’ Ryanair. L-ajruport għandu janalizza l-possibbiltajiet ta’ reklamar kollha (barra, gazzetti, televiżjoni, radju, eċċ.) fir-reġjun li huwa jqis ta’ interess għal Ryanair …”.

(68) Dan il-kuntratt ġie annullat mill-Qorti Amministrattiva ta’ Pau fit-3 ta’ Mejju 2005 (16) għar-raġunijiet li ġejjin: “l-iżbilanċ […] żvelat bejn l-impenji reċiproċi tal-partijiet għall-ftehim, minħabba l-ambigwità tal-obbligi ta’ Ryanair Limited fir-rigward tal-attivitajiet ta’ promozzjoni turistika barra l-belt ta’ Pau u minħabba li lanqas rimborż anki parzjali tal-ammonti mħallsa ma huwa previst f’każ li ma jintlaħqux l-għanijiet proposti, iwassal biex id-deċiżjoni kkontestata titqies bħala għajnuna finanzjarja favur il-kumpanija Ryanair Limited”. “id-deċiżjoni kkontestata, li tapprova l-ftehim li jistabbilixxi għajnuna finanzjarja favur il-kumpanija Ryanair Limited, fin-nuqqas ta’ notifika minn qabel tal-imsemmija deċiżjoni lill-Kummissjoni tal-Komunitajiet Ewropej, hija illegali u għandha tiġi annullata”.

(69) Il-Qorti Amministrattiva ta’ Pau fakkret fis-sentenza tagħha tat-3 ta’ Mejju 2005 li s-CCIPB, li tmexxi l-ajruport ta’ Pau, kienet intrabtet li tħallas lil Ryanair EUR 80 000“mingħajr kontroparti” għall-ftuħ tar-rotta tagħha ta’ Londra Stansted-Pau fl-2003. Is-CCIPB kienet intrabtet ukoll li tħallas EUR 11 għal kull passiġġier lil Ryanair, sa limitu massimu annwali ta’ EUR 4 00 000, “bħala kontroparti ta’ azzjonijiet maħsuba biex jivvalorizzaw lill-belt ta’ Pau”. Il-Qorti kkonkludiet għalhekk li l-ftehim kien “għajnuna finanzjarja favur Ryanair”.

(70) Għalhekk, dan il-kuntratt tal-2003 kien sostitwit miż-żewġ kuntratti tal-2005 li kienu s-suġġett tad-deċiżjoni tal-ftuħ tal-proċedura ta’ investigazzjoni formali.

4.1.2. IL-KUNTRATTI TAL-2005 (17)

(71) Il-kuntratti tal-2005 kienu s-suġġett ta’ investigazzjoni mix-Chambre régionale des comptes (Kamra Reġjonali tal-Awdituri) ta’ Aquitaine (minn hawn ‘il quddiem “is-CRC”).

(72) Ir-rapport tal-kummenti finali tas-CRC dwar is-CCIPB kien diskuss fid-19 ta’ Ottubru 2006 u jirrigwarda s-snin finanzjarji 2001 u dawk sussegwenti. Parti minn dan ir-rapport jirrigwarda “ l-għajnuna mogħtija lil kumpanija tal-ajru bi prezz baxx” (il-Kapitolu 3 tar-rapport). Qabel dan ir-rapport is-CRC eżaminat il-kuntratt tas-servizzi ta’ promozzjonipromozzjoni. Fir-rapport tagħha tal-kummenti finali, fost l-oħrajn is-CRC għamlet l-kummenti li ġejjin:

“is-CCI (…) irrikorriet, sabiex tevita l-effetti tad-deċiżjoni tal-qorti amministrattiva [li kkonkludiet li l-ftehim tal-2003 mal-kumpanija Ryanair kien joħloq għajnuna illegali mill-Istat], għal qafas legali ġdid.”

“il-kumpanija AMS hija biss fergħa ta’ Ryanair, immexxija minn żewġ uffiċjali eżekuttivi tal-kumpanija Ryanair.”

“biex intennu r-raġunament użat mill-imħallef amministrattiv (il-Qorti Amministrattiva ta’ Strasbourg, 24 ta’ Lulju 2003, il-kumpanija Brit Air v is-CCI ta’ Strasbourg u tal-Bas-Rhin, is-CAA ta’ Strasbourg, it-18 ta’ Diċembru 2003, is-CCI ta’ Strasbourg u tal-Bas-Rhin v il-kumpanija Brit Air), l-iżbilanċ bejn l-impenji tal-partijiet għall-ftehim huwa ċar. Ir-reklamar fuq is-sit Internet tagħha huwa wkoll ta’ vantaġġ għall-kumpanija Ryanair u ma jistax jitqies bħala kontroparti diretta għall-impenji finanzjarji li ħadet il-Kamra Konsulari [is-CCIPB]”.

(73) Skont ir-rapport tal-kummenti, jidher “żbilanċ […] evidenti bejn l-impenji reċiproċi tal-partijiet għall-ftehim”.

(74) Ir-rapport isemmi li s-CRC, minkejja l-argumenti ppreżentati mill-kumpanija AMS u minn Ryanair “iżżomm il-pożizzjoni tagħha”. Huwa jikkonkludi dan li ġej:

(75) Ir-rapport jittratta wkoll l-effikaċja tal-għajnuna (il-Kapitolu 3.2) u l-effiċjenza tagħha (il-Kapitolu 3.3). Jgħid li l-effetti ekonomiċi tar-rotta tal-ajru Pau – Stansted Londra għar-reġjun ta’ Béarn huma evidenti:

(76) F’dak li jirrigwarda l-effiċjenza tal-għajnuna, ir-rapport jgħid li “il-kost globali għas-CCI fl-2004 għar-rotta tal-ajru, li tinkludi d-dħul iġġenerat minn din l-attività, huwa stmat għal kważi EUR 3 60 000”.

(77) Is-CRC tiddubita kemm kien possibbli li s-CCIPB tikseb l-istess riżultati għall-iżvilupp ekonomiku ta’ Béarn kieku tat inqas għajnuna finanzjarja lill-kumpanija tal-ajru Ryanair. F’dan il-kuntest ir-rapport jirreferi għall-kundizzjonijiet ta’ kompatibbiltà stabbiliti fil-Linji Gwida Komunitarji dwar l-iffinanzjar tal-ajruporti u l-għajnuna mill-Istat tal-bidu lil-linji tal-ajru li jitilqu minn ajruporti reġjonali (18) tal-2005 (minn hawn ‘il quddiem “il-Linji Gwida tal-2005”). F’dan ir-rigward, ir-rapport jikkonkludi li l-kundizzjonijiet mhumiex irrispettati.

4.1.3. IL-KUNTRATTI KONKLUŻI BEJN L-AJRUPORT U RYANAIR U AMS WARA L-2005

(78) Skont l-awtoritajiet Franċiżi, id-diversi kuntratti jew emendi għall-kuntratti tal-2005 konklużi bejn is-CCIPB u Ryanair u AMS wara l-2005 huma dawn li ġejjin: — Kuntratt ta’ servizzi ta’ promozzjoni konkluż fil-25 ta’ Settembru 2007 għal perjodu inizjali ta’ ħames snin mid-data tal-iffirmar tiegħu, fejn iż-żewġ partijiet qablu “li jiltaqħu sabiex jiddiskutu l-issuktar tal-kooperazzjoni bejn is-CCIPB u AMS”“mill-inqas sitt xhur qabel jiskadi l-perjodu inizjali”. Din il-promozzjoni hija marbuta mal-operat ta’ servizz Pau-Charleroi bi tliet titjiriet fil-ġimgħa f’sena sħiħa ta’ operat. Bħala kontroparti għal link fuq l-Internet lejn is-sit indikat mis-CCIPB fuq il-paġna ewlenija Belġjana u Olandiża tas-sit Internet ta’ Ryanair (www.ryanair.com), is-CCIPB tħallas lil AMS is-somma ta’ EUR […] fis-sena. Ir-rotta nfetħet fit-30 ta’ Ottubru 2007. Dan il-kuntratt ġie emendat bi skambju ta’ korrispondenza fis-16 ta’ Ġunju 2009 li żied l-isforz għall-promozzjoni għal EUR […] mill-1 ta’ Jannar 2009 mingħajr tibdil fis-servizzi. — Fil-25 ta’ Settembru 2007 saret emenda għall-kuntratt tas-servizzi fl-ajruport tal-2005 fil-forma ta’ ittra ta’ aċċettazzjoni mis-CCIPB tal-applikazzjoni tal-kundizzjonijiet stipulati fil-kuntratt ta’ servizzi fl-ajruport tal-2005 għar-rotta Pau-Charleroi għal perjodu ta’ ħames snin. — Fis-17 ta’ Marzu 2008 saret emenda għall-kuntratt tas-servizzi fl-ajruport tal-2005 fil-forma ta’ ittra ta’ aċċettazzjoni mis-CCIPB tal-applikazzjoni tal-kundizzjonijiet stipulati fil-kuntratt ta’ servizzi fl-ajruport tal-2005 għar-rotta Pau-Bristol għal perjodu ta’ sena. — Kuntratt ta’ servizzi ta’ promozzjoni konkluż fil-31 ta’ Marzu 2008 għall-perjodu ta’ bejn is-16 ta’ Mejju 2008 u t-13 ta’ Settembru 2008, li fih iż-żewġ partijiet qablu “li jiltaqgħu sabiex jiddiskutu l-issuktar tal-kooperazzjoni bejn is-CCIPB u AMS mill-inqas tliet xhur qabel ma jiskadi l-perjodu inizjali”. L-attivitajiet ta’ promozzjoni previsti f’dan il-kuntratt huma marbuta mal-impenn ta’ Ryanair li topera rotta Pau-Bristol bi tliet titjiriet fil-ġimgħa matul l-istess perjodu. Bħala kontroparti għal link fuq l-Internet lejn is-sit indikat mis-CCIPB fuq il-paġna ewlenija Ingliża www.ryanair.com, għal tmint ijiem, is-CCIPB tħallas lil AMS is-somma ta’ EUR […]. — Bid-deliberazzjoni tal-15 ta’ Ġunju 2009, is-CCIPB awtorizzat lill-President tagħha jibdel l-ammont tal-kuntratt ta’ servizzi ta’ promozzjoni tal-2005 billi jillimitah għal EUR […] għas-sena 2009, b’konnessjoni mat-tnaqqis għal 211 tal-għadd ta’ titjiriet ippjanati minn Ryanair fuq ir-rotta Pau-Londra. — Fis-16 ta’ Ġunju 2009 saret emenda għall-kuntratt tas-servizzi fl-ajruport tal-2005 fil-forma ta’ ittra ta’ aċċettazzjoni mis-CCIPB tal-applikazzjoni tal-kundizzjonijiet stipulati fil-kuntratt ta’ servizzi fl-ajruport tal-2005 għar-rotta Pau-Bristol għas-sajf tal-2009. — Kuntratt ta’ servizzi ta’ promozzjoni konkluż fis-16 ta’ Ġunju 2009 għall-perjodu ta’ bejn l-1 ta’ April 2009 u l-24 ta’ Ottubru 2009 li jista’ jiġġedded soġġett għal ftehim tliet xhur qabel jiskadi. L-attivitajiet ta’ promozzjoni previsti f’dan il-kuntratt huma marbuta mal-operar ta’ servizz Pau-Bristol b’żewġ titjiriet fil-ġimgħa fuq programm ta’ tbassir ta’ 60 titjira tul l-istess perjodu. Bħala kontroparti għal link fuq l-Internet lejn is-sit indikat mis-CCIPB fuq il-paġna ewlenija Ingliża www.ryanair.com, għal disat ijiem, is-CCIPB tħallas lil AMS is-somma ta’ EUR […]. Ir-rotta twaqqfet f’Ottubru tal-2009; — Kuntratt ta’ servizzi ta’ promozzjoni konkluż fit-28 ta’ Jannar 2010“għal perjodu inizjali li jibda mid-data tal-iffirmar tiegħu u li jintemm sena wara d-data tat-tnedija tar-rotot” u li jista’ jiġi “estiż għal perjodu addizzjonali ta’ sena”. L-attivitajiet ta’ promozzjoni previsti f’dan il-kuntratt huma marbuta mas-servizz ta’ Pau-Stansted Londra mit-30 ta’ Marzu 2010 bi tliet titjiriet fil-ġimgħa b’minimu ta’ 220 titjira, minn Pau-Charleroi mill-istess data bi tliet titjiriet fil-ġimgħa b’minimu ta’ 100 titjira, u minn Pau-Beauvais minn April tal-2010 bi tliet titjiriet fil-ġimgħa b’minimu ta’ 100 titjira. Bħala kontroparti għal link fuq l-Internet lejn is-sit indikat mis-CCIPB fuq il-paġna ewlenija Ingliża, Belġjana, Olandiża u Franċiża ta’ www.ryanair.com għal perjodi ta’ bejn 25 jew 45 jum, is-CCIPB tħallas lil AMS is-somma ta’ EUR […].

(79) Is-servizzi proposti minn AMS kif ukoll il-kundizzjonijiet finanzjarji tagħhom huma indikati fl-Artikolu 3 tad-diversi kuntratti ta’ servizzi ta’ promozzjoni. Skont l-awtoritajiet Franċiżi, l-evoluzzjoni tal-ammonti mħallsa lil AMS hija bbażata fuq l-iffirmar ta’ kuntratti ġodda konnessi mar-rotot il-ġodda (Charleroi, Bristol) u fuq il-varjazzjonijiet fil-programmi ta’ tbassir tat-titjiriet, b’mod partikolari fuq ir-rotta Pau-Londra Stansted. Meta skadew il-kuntratti mġedda tat-30 ta’ Ġunju 2005 u tal-25 ta’ Settembru 2007, ġie konkluż kuntratt ġdid li kien jinkludi r-rotot kollha koperti mit-30 ta’ Marzu 2010.

(80) Skont l-awtoritajiet Franċiżi, ma sar l-ebda kuntratt ġdid ta’ servizzi fl-ajruport wara li skada l-kuntratt ta’ servizzi fl-ajruport tal-2005, f’April tal-2010. Għaldaqstant, it-tariffi li applikaw għal Ryanair bejn April tal-2010 u April tal-2011 kienu dawk adottati mill-kummissjoni konsultattiva ekonomika għall-imposti regolati u dawk previsti mill-kuntratt tal-2005 għas-servizzi fl-ajruport, peress li n-negozjati għal kuntratt ġdid ma ġewx konklużi. L-awtoritajiet Franċiżi indikaw li s-servizzi ta’ promozzjoni biss kienu soġġetti għal kuntratt ġdid.

(81) Skont Franza, ir-rotot Pau-Londra, Pau-Charleroi u Pau-Beauvais koperti mill-kuntratt ta’ servizzi fl-ajruport infetħu fit-30 ta’ Marzu 2010 fil-każ tal-ewwel żewġ rotot u f’April tal-2010 fil-każ tat-tielet rotta. Għalhekk, il-perjodu inizjali kien dak tal-programm għax-xitwa 2010/2011. Permezz tal-ittra datata l-14 ta’ Frar 2011, is-CCIPB “billi nnutat li l-kuntratt ma ġiex estiż għal perjodu addizzjonali ta’ sena, fl-iskadenzi mogħtija” talbet lil AMS “tikkunsidra l-iskadenza awtomatika tal-kuntratt fl-1 ta’ April 2011”.

(82) Fl-ittri tagħha tat-30 ta’ Mejju 2011 u tal-10 ta’ Mejju 2012, Franza ppreżentat rapport tal-ammonti mħallsa lill-kumpanija AMS (jew lil Ryanair fil-każ tal-kuntratt tat-28 ta’ Jannar 2003) mis-CCIPB u l-entitajiet pubbliċi l-oħrajn matul il-perjodu ta’ bejn l-2003 u l-2011. L-ammont totali ta’ dawn il-ħlasijiet bejn l-2003 u l-2011 kien ta’ EUR [4-6] miljun taħt il-kuntratti msemmija fil-premessi 64 sa 81. L-ammonti eżatti mħallsa mis-CCIPB u l-entitajiet pubbliċi l-oħrajn lill-kumpanija AMS (jew lil Ryanair) jidhru fit-Tabella 2 hawn taħt. Tabella 2 Sussidji lil AMS jew lil Ryanair skont ir-rotot operati (f’eluf ta’ EUR) Sussidji mħallsa lil AMS jew lil Ryanair skont ir-rotta operata 2003 2004 2005 2006 2007 2008 2009 2010 2011 Total Pau-Londra (…) (…) (…) 437 (…) (…) (…) (…) (…) (…) Pau-Charleroi (…) (…) (…) (…) (…) (…) Pau-Bristol (…) (…) (…) Pau-Beauvais (…) (…) (…) Total tal-ħlasijiet magħmula lil AMS jew lil Ryanair (…) (…) (…) 437 (…) (…) (…) (…) (…) [4 000 -6 000 ] Sors: L-ittri ta’ Franza tat-30 ta’ Mejju 2011 u tal-10 ta’ Mejju 2012 ().

4.2. IL-KUNTRATT KONKLUŻ BEJN IS-CCIPB U TRANSAVIA

(83) Is-CCIPB iffirmat kuntratt mal-kumpanija tal-ajru Transavia fit-23 ta’ Jannar 2006. Dan il-kuntratt ġie konkluż għal tliet snin mis-26 ta’ April 2006, id-data li fiha bdiet taħdem ir-rotta Pau-Amsterdam, u seta’ jiġġedded għal perjodu addizzjonali ta’ sentejn. Fil-fatt dan iġġedded b’mod taċitu f’April tal-2009 iżda ġie tterminat f’Ottubru tal-2009 wara li Transavia ddeċidiet li twaqqaf is-servizzi tagħha.

(84) Dan il-kuntratt jipprovdi ħlasijiet għal servizzi ta’ promozzjoni ta’ EUR 2 50 000 għall-ewwel sentejn, għal 156 titjira mill-ajruport fis-sena. F’każ li l-għadd ta’ titjiriet ikun inqas minn 156 fis-sena, il-ħlas irid jiġi aġġustat b’mod proporzjonali. Matul it-tielet sena, il-ħlas huwa ta’ EUR […] għal kull passiġġier li jitlaq mill-ajruport (b’limitu massimu fis-sena ta’ EUR […]).

(85) Il-kuntratt jipprovdi wkoll għażla ta’ tiġdid għal sentejn oħra, bi ħlas ta’ EUR […] għal kull passiġġier li jitlaq mill-ajruport għar-raba’ sena, u EUR […] għal kull passiġġier li jitlaq mill-ajruport għall-ħames sena.

(86) Il-kuntratt wassal għal total ta’ EUR [7 00 000-9 00 000] fi ħlasijiet mingħand is-CCIPB lil Transavia għas-servizzi ta’ promozzjoni pprovduti minn din tal-aħħar bejn is-26 ta’ April 2006 u d-29 ta’ Ottubru 2009.

4.3. IL-KONTRIBUZZJONIJIET FINANZJARJI TAD-DIVERSI ENTITAJIET PUBBLIĊI LILL-AJRUPORT TA’ PAU

(87) Fl-ittra tagħha tat-30 ta’ Mejju 2011, Franza ppreżentat lill-Kummissjoni rapport tas-sussidji kollha mogħtija lill-ajruport permezz tar-riżorsi pubbliċi. Il-miżuri koperti mill-estensjoni tal-proċedura huma deskritti fil-premessi 88 sa 107. Skont Franza, l-ajruport ma jirċievi l-ebda finanzjament mill-Istat jew għajnuna pubblika maħsubin sabiex jibbilanċjaw l-operat tal-ajruport.

(88) Għall-fini tal-valutazzjoni tagħhom skont id-dispożizzjonijiet applikabbli għall-għajnuna mill-Istat, jeħtieġ li ssir distinjoni bejn is-sussidji “għat- tagħmir” imħallsa mid-diversi entitajiet pubbliċi u s-sussidji mogħtija mill-Istat biex ikopru l-ispejjeż li jirriżultaw mill-missjonijiet sovrani skont l-awtoritajiet Franċiżi. Tabella 3 Ajruport Pau Pyrénées Kontribuzzjonijiet finanzjarji riċevuti mill-ajruport mingħand diversi entitajiet pubbliċi matul il-perjodu 2000-2010 (f’eluf ta’ EUR) Tip ta’ sussidju 2000 2001 2002 2003 2004 2005 2006 2007 2008 2009 2010 Total Sussidju mill-Istat FIATA (Missjonijiet Sovrani) 396 11 400 300 1 107 Sussidju għat-Tagħmir mill-Istat (Allokazzjoni ta’ Investimenti Sovrani) 166 (il-bini tal- SSLIA (2)) 1 782 (2 Skaners + Vettura) SSLIA 466 (Vettura SSLIA) 2 414 Total Sussidju għat-Tagħmir għall-Missjonijiet Sovrani 166 2 178 466 11 400 300 3 521 Kunsill Ġenerali Pyrénées Atlantiques (Allokazzjoni ta’ tagħmir) 1 326 (terminal tal-merkanzija) 91 (materjal tar-runway) 478 (xogħlijiet fuq it-taxiway) 1 895 Kunsill Reġjonali ta’Aquitaine 1 413 (terminal tal-merkanzija) 2 164 (terminal tal-passiġġieri) 232 (terminals) 479 (xogħlijiet fuq it-taxiway) 4 288 Assoċjazzjoni tal-Muniċipalitajiet u l-Agglomerazzjoni ta’ Pau 1 479 (terminal tal-merkanzija u tal-passiġġieri) 1 683 (terminal tal-passiġġieri) 643 (terminal tal-passiġġieri) 5 (terminals) 3 810 FEŻR 1 559 (terminal tal-passiġġieri) 1 184 (terminals) 291 (terminal tal-passiġġieri) 653 (xogħlijiet fuq it-taxiway) 3 687 Gaz de France 38 (impjant ta’ koġenerazzjoni) 38 Assoċjazzjoni konġunta tal-Ajruport ta’ Pau Pyrénées 4 030 (tiswija u dwal tar-runway) 100 (tiswija u dwal tar-runway piste et balisage) 4 130 Total Sussidju għat-Tagħmir (Minbarra Missjonijiet Sovrani) 4 218 5 406 2 150 334 1 610 4 030 100 17 848 Kunsill Ġenerali Pyrénées Atlantiques (Rimborż tal-kapital tas-self sottoskritt) 97 272 113 122 98 77 779 Investimenti magħmula 3 470 8 656 5 781 1 352 272 2 744 260 315 416 5 419 167 28 852

4.3.1. SUSSIDJI “GĦAT-TAGĦMIR”

(89) Matul il-perjodu 2000-2010, l-ajruport irċieva ħlasijiet (minn hawn ‘il quddiem “sussidji għat-tagħmir”) imħallsa mill-Assoċjazzjoni Konġunta, l-Istat, diversi awtoritajiet lokali, il-Fond Ewropew għall-Iżvilupp Reġjonali (“FEŻR”) u Gaz de France għall-iffinanzjar ta’ diversi investimenti (terminal, tiswija tar-runway, tiġdid tad-dawl, stazzjon tal-merkanzija, impjant ta’ koġenerazzjoni eċċ.) għall-ammont totali ta’ madwar EUR 17,8 miljun (ara t-tabella 3 hawn fuq).

(90) Il-Kunsill ġenerali tal-Pyrénées Atlantiques ta lill-ajruport “allokazzjoni ta’ tagħmir” ta’ EUR 1,895 miljun għall-iffinanzjar tat-terminal tal-merkanzija, tal-materjal għar-runway u tax-xogħlijiet tat-taxiway. Franza indikat ukoll li l-Kunsill Ġenerali tal-Pyrénées Atlantiques kien ħallas, bejn is-sena 2000 u s-sena 2005, ammont ta’ EUR 7 79 000 għar-rimborż tal-kapital ta’ self. Franza spjegat li din il-miżura ġejja minn protokoll dwar il-pjan ta’ finanzjament tal-ajruport ta’ Pau konkluż fil-5 ta’ Novembru 1990 bejn l-awtoritajiet lokali u s-CCIPB. Dan il-pjan b’ammont totali massimu ta’ EUR 5,680 miljun, kien jinkludi x-xogħol ta’ mmodernizzar taż-żoni u tad-dwal kif ukoll estensjoni tat-terminal. Skont il-protokoll, il-finanzjament tal-awtoritajiet lokali seta’ jsir biss fil-forma ta’ allokazzjoni għat-tagħmir, jew fil-forma ta’ rimborż ta’ self sottoskritt mill-operatur sabiex jiffinanzja l-investimenti, jew anki fil-forma ta’ taħlita ta’ dawn il-mezzi ta’ finanzjament. Is-somma ta’ EUR 7 79 000 imsemmija hawn fuq tikkorrispondi għar-rimborż tal-kapital ta’ self li l-Kunsill Ġenerali tal-Pyrénées Atlantiques intrabat li jkopri skont il-protokoll tal-1990, u li kien jiġi fi tmiemu fl-2005.

(91) Mingħand il-Kunsill reġjonali ta’ Aquitaine, l-ajruport irċieva erba’ sussidji għal ammont totali ta’ EUR 4,288 miljun għall-finanzjament tat-terminal tal-merkanzija u tal-passiġġieri u għal xogħlijiet fuq it-taxiway.

(92) L-Assoċjazzjoni tal-Muniċipalitajiet u l-Komunità ta’ Agglomerazzjoni ta’ Pau Pyrénées taw lill-ajruport EUR 3,810 miljun għall-finanzjament tat-terminal tal-merkanzija u tal-passiġġieri.

(93) Il-FEŻR issussidja l-iżvilupp tat-terminal tal-passiġġieri u x-xogħlijiet fuq it-taxiway għal EUR 3,687 miljun.

(94) Fl-2003 Gaz de France tat EUR 38 000 lill-ajruport ta’ Pau għall-finanzjament ta’ tagħmir ta’ koġenerazzjoni wkoll. Meta tat dan il-finanzjament, Gaz de France kienet stabbiliment pubbliku industrijali u kummerċjali.

(95) Fl-aħħar nett, l-Assoċjazzjoni Konġunta ffinanzjat programm ta’ investimenti li jinkludi t-tiswija tar-runway u tad-dawl, kif ukoll l-estensjoni tal-parkeġġ tal-karozzi, għal EUR 4,130 miljun.

(96) It-tabella 4 hawn taħt tipprovdi ħarsa ġenerali lejn id-diversi miżuri, jiġifieri d-diversi atti legali li wasslu għas-sussidji tat-tagħmir deskritti hawn fuq. Din tipprovdi għal dawn il-miżuri differenti, id-dati tal-għoti tas-sussidju għat-tagħmir, it-tip ta’ investiment iffinanzjat u l-kostijiet totali ta’ dawn l-investimenti, l-ammonti totali tas-sussidju għat-tagħmir riċevuti skont dawn il-miżuri, kif ukoll il-perjodi li matulhom tħallsu dawn l-ammonti. Tabella 4 Ħarsa ġenerali lejn il-miżuri li wasslu għas-sussidji għat-tagħmir Data tal-għoti tas-sussidju L-entitajiet pubbliċi li taw is-sussidju In-natura tal-investimenti Spejjeż totali tal-investimenti (f’miljuni ta’ EUR) L-ammont totali tas-sussidju (en Mio EUR) Perjodu ta’ ħlas 1999-2000 Il-Kunsill ġenerali Il-Kunsill reġjonali L-Assoċjazzjoni tal-muniċipalitajiet u l-agglomerazzjoni ta’ Pau Gaz de France It-terminals tal-merkanzija u tal-passiġġieri, il-materjal tar-runway, l-impjant ta’ koġenerazzjoni 15,3 11,9 2000-2003 2004 Il-Kunsill Ġenerali Il-Kunsill Reġjonali L-Unjoni Ewropea (FEŻR) Xogħlijiet fuq it-taxiway 2,6 1,6 2005 2009 Assoċjazzjoni Konġunta Tiġdid tar-runway u tad-dwal, l-estensjoni tal-parkeġġ 5,1 (3) 4,1 2009-2010 Sors: dokumenti pprovduti minn Franza

4.3.2. SUSSIDJI MILL-ISTAT LI SKONT FRANZA KIENU MAĦSUBA BIEX JIFFINANZJAW IL-MISSJONIJIET SOVRANI – SISTEMA TA’ FINANZJAMENT TAL-MISSJONIJIET SOVRANI FL-AJRUPORTI FRANĊIŻI

(97) It-tabella 3 tippreżenta wkoll is-sussidji mill-Istat maħsuba, skont Franza, biex jiffinanzjaw il-missjonijiet sovrani. Dawn huma (ara l-linja 1 u 2 tat-tabella, il-perjodu mis-sena 2000 sal-2010): — sussidji mill-fondi ta’ intervent għall-ajruporti u t-trasport bl-ajru (“FIATA”) li jammontaw għal EUR 1,107 miljun; — sussidji għat-tagħmir li jammontaw għal EUR 2,414 miljun.

(98) B’kollox, bejn l-2000 u l-2010, l-ajruport ta’ Pau irċieva ammont totali ta’ EUR 3,521 miljun f’sussidji.

(99) Skont Franza, dawn is-sussidji jkopru l-kost tal-missjonijiet sovrani li l-implimentazzjoni tagħhom taqa’ f’idejn l-operaturi tal-ajruporti u l-finanzjament f’idejn l-Istat, skont il-liġi Franċiża. Il-missjonijiet inkwistjoni huma ffinanzjati mir-rikavat tat-taxxa tal-ajruport kif ukoll minn mekkaniżmi anċillari. L-istorja u l-kundizzjonijiet ta’ dawn il-mekkaniżmi kif ukoll it-tipi ta’ missjonijiet li jiffinanzjaw huma deskritti fil-premessi 100 sa 108.

(100) Fl-1998, il-Kunsill tal-Istat fis-sentenza SCARA (19), iddeċieda li l-missjonijiet ta’ sigurtà u ta’ sikurezza fl-ajruporti kienu missjonijiet sovrani taħt ir-responsabbiltà tal-Istat u għal din ir-raġuni ma setgħux jiġu imposti fuq l-utenti tal-ajruporti permezz ta’ imposti. Wara din is-sentenza, il-Liġi Nru 98-1171 tat-18 ta’ Diċembru 1998 dwar l-organizzazzjoni ta’ ċerti servizzi ta’ trasport bl-ajru u l-Artikolu 136 tal-Liġi Nru 98-1266 tat-30 ta’ Diċembru 1998 (Liġi tal-finanzi għall-1999) (20) stabbilixxew t-taxxa tal-ajruport, mill-1 ta’ Lulju 1999. Din hija taxxa assenjata, fis-sens li r-rikavat tagħha jista’ jintuża biss sabiex jiġu ffinanzjati ċerti spejjeż, f’dan il-każ il-kostijiet tal-missjonijiet li Franza tikkunsidra sovrani fl-ajruporti. Id-dispożizzjonijiet imsemmija stabbilixxew ukoll mekkaniżmu anċillari ta’ finanzjament ta’ dawn il-missjonijiet, deskritti fil-premessi 105 sa 107.

(101) Il-leġiżlazzjoni, speċifikata mir-regolamenti, tiddefinixxi eżattament il-missjonijiet eliġibbli għall-iffinanzjar mit-taxxa tal-ajruport. Dawn huma s-salvataġġ u t-tifi tan-nar fuq l-ajruplani, il-prevenzjoni tal-periklu mill-annimali (21), l-ispezzjoni tal-bagalji fl-istiva, l-ispezzjoni tal-passiġġieri u tal-bagalji fil-kabina, il-kontroll tal-aċċess komuni għaż-żoni riservati (22), miżuri ta’ kontroll ambjentali (23) kif ukoll il-kontroll awtomatizzat fuq il-fruntieri permezz tal-identifkazzjoni bijometrika. Ir-referenza għall-kontroll awtomatizzat fil-fruntieri permezz tal-identifkazzjoni bijometrika ddaħħlet fil-leġiżlazzjoni fl-2008. Mill-bqija, l-ambitu tal-missjonijiet eliġibbli għall-finanzjament mit-taxxa tal-ajruport baqa’ l-istess minn meta ġie stabbilit dan il-mekkaniżmu, u jikkorrispondi għall-missjonijiet imsemmija mis-sentenza SCARA. Diversi regolamenti, nazzjonali u Ewropej jispeċifikaw l-obbligi tal-operaturi tal-ajruporti fir-rigward tat-twettiq ta’ dawn il-missjonijiet. Pereżempju, f’dak li jirrigwarda s-salvataġġ u t-tifi tan-nar fuq l-ajruplani, ir-regolamenti jiddeterminaw eżatt ir-riżorsi umani u materjali li għandhom ikunu implimentati skont il-karatteristiċi tal-ajruport.

(102) Fil-każ ta’ kwalunkwe ajruport, it-taxxa tal-ajruport għandha titħallas minn kull kumpanija tal-ajru li tuża l-ajruport. Hija msejsa fuq l-għadd ta’ passiġġieri u l-piż tal-merkanzija u tal-posta mgħobbija mill-kumpanija. It-tariffa tat-taxxa tal-ajruport għal kull passiġġier jew tunnellata ta’ merkanzija jew posta tiġi stabbilita kull sena, għal kull ajruport individwali, skont l-kostijiet stmati għat-twettiq tal-missjonijiet iffinanzjati mill-mekkaniżmu.

(103) L-operaturi tal-ajruporti jistabbilixxu kull sena dikjarazzjoni annwali tal-kostijiet u tat-traffiku. Din id-dikjarazzjoni tippreżenta, għas-sena ta’ qabel, il-livelli ta’ traffiku u l-kostijiet tal-missjonijiet ta’ sigurtà u ta’ sikurezza rreġistrati kif ukoll l-ammonti riċevuti mit-taxxa tal-ajruport u mill-mekkaniżmu addizzjonali għall-iffinanzjar ta’ dawn il-missjonijiet. Ikunu jinkludu wkoll it-tbassir tat-traffiku, tal-kost u tad-dħul marbuta mal-missjonijiet ta’ sigurtà u ta’ sikurezza għas-sena kurrenti u s-sentejn segwenti. Dawn id-dikjarazzjonijiet jiġu vverifikati mill-awtoritajiet amministrattivi, li fost l-oħrajn jistgħu jagħmlu kontrolli fuq is-sit. Imbagħad, it-tariffa tat-taxxa tiġi stabbilita fuq il-bażi ta’ dan permezz ta’ digriet interministerjali.

(104) Peress li l-kalkoli tat-tariffa tat-taxxa jsiru skont id-dejta stmata tal-kost u tat-traffiku, ġie stabbilit, a posteriori, mekkaniżmu ta’ aġġustament, li jiżgura li r-rikavat mit-taxxa tal-ajruport, miżjud jekk ikun meħtieġ bil-finanzjamenti mogħtija bil-mekkaniżmu addizzjonali deskritt fil-premessi 105 sa 107, ma jaqbiżx il-kostijiet attwalment imġarrba mill-missjonijiet ikkonċernati. Il-kostijiet inkwistjoni jinkludu l-kostijiet tal-funzjonament u tal-persunal imġarrba fit-twettiq ta’ dawn il-missjonijiet, l-amortizzazzjoni li tikkorrispondi għall-investimenti magħmula f’dawn il-missjonijiet, kif ukoll il-proporzjon tal-ispejjeż ġenerali marbuta ma’ dawn il-missjonijiet (24). L-operaturi jridu jżommu kont multiannwali tad-dħul mit-taxxa tal-ajruport u mill-mekkaniżmu addizzjonali, kif ukoll tal-ispejjeż imġarrba minħabba l-missjonijiet ikkonċernati. Ladarba jiġi osservat bilanċ pożittiv, dan jiġi rreġistrat fil-kontijiet kumulattivi tas-snin preċedenti, li minnhom jista’ jirriżulta bilanċ pożittiv jew negattiv, u dan il-bilanċ jiġi kkunsidrat fl-iffissar tat-tariffa tat-taxxa għas-sena segwenti. Barra minn hekk, kwalunkwe bilanċ pożittiv jiżdied mal-ispejjeż finanzjarji sostnuti mill-operatur.

(105) Minn meta nħoloq, il-mekkaniżmu ta’ finanzjament mit-taxxa tal-ajruport kellu jkun akkumpanjat minn mekkaniżmu addizzjonali. Fil-fatt, il-kostijiet tas-sigurtà u tas-sikurezza mhumiex proporzjonali għat-traffiku tal-ajru, għall-kuntrarju tad-dħul mit-taxxa tal-ajruport. F’dan il-kuntest, deher li fl-ajruporti bi ftit li xejn traffiku, kien ikun meħtieġ li t-tariffa tat-taxxa tal-ajruport tiġi ffissata għal livell għoli u diffiċilment tollerabbli mill-utenti, biex tibbilanċja il-kostijiet tas-sigurtà u tas-sikurezza. Għaldaqstant, għal dawn l-ajruporti kien previst li t-taxxa tal-ajruport tkun tista’ tiġi ffissata għal livell inqas minn dak meħtieġ biex jitkopru l-kostijiet u li jintuża mekkaniżmu ta’ finanzjament addizzjonali li jiffinanzja, kif xieraq, il-missjonijiet eliġibbli għall-finanzjament mit-taxxa tal-ajruport.

(106) Segwew lista ta’ diversi mekkaniżmi kumplimentari. Għall-ewwel, l-awtoritajiet Franċiżi rrikorrew għal fond fiduċjarju, il-fond ta’ intervent għall-ajruporti u t-trasport bl-ajru (“FIATA”), stabbilit b’mod parallel mat-taxxa tal-ajruport, u bħalha, mil-Liġi Nru 98-1266 tat-30 ta’ Diċembru 1998 imsemmija qabel. Dan il-fond, ipprovdut minn sehem tat-taxxa tal-avjazzjoni ċivili, issostitwixxa l-fond ta’ aġġustament tat-trasport bl-ajru (“FPTA”) li għall-ewwel kien riservat għall-finanzjament tar-rotot tal-ajru li jservu l-iżvilupp reġjonali u l-ippjanar spazjali. Il-finanzjament mill-FIATA kien ikopri l-istess missjonijiet iffinanzjati mill-FPTA u ġie estiż għall-missjonijiet koperti mit-taxxa tal-ajruport, sabiex jikkumplimentaw lil din tal-aħħar għall-ajruporti ż-żgħar. B’mod konkret, il-missjonijiet tal-FIATA kienu essenzjalment maqsuma f’żewġ “sezzjonijiet” differenti: is-sezzjoni “ajruporti” għall-kopertura addizzjonali tal-missjonijiet ta’ sigurtà u ta’ sikurezza fl-ajruporti ż-żgħar u s-sezzjoni “trasport bl-ajru” għas-sussidji lir-rotot tal-ajru li jservu l-iżvilupp reġjonali u l-ippjanar spazjali. Id-deċiżjonijiet ta’ ħlas tas-sussidji mill-FIATA għall-finanzjament addizzjonali tal-missjonijiet ta’ sigurtà u ta’ sikurezza kienu jittieħdu fuq il-parir ta’ kumitat ta’ ġestjoni tas-sezzjoni “ajruporti” tal-FIATA.

(107) Fl-2005, il-FIATA tneħħa u l-finanzjament korrispondenti ġie inkorporat direttament fil-baġit tal-Istat għal sentejn skont l-istess prinċipji ta’ funzjonament, u kien jinvolvi b’mod partikolari l-opinjoni ta’ kumitat ta’ ġestjoni. Mill-2008, l-Istat issostitwixxa dan il-mekkaniżmu b’żieda fit-taxxa tal-ajruport, li wasslet biex it-taxxa tiġi ffissata għal livell ogħla minn kemm meħtieġ biex tkopri l-kostijiet tal-missjonijiet ta’ sigurtà u ta’ sikurezza għal ċerti ajruporti. Is-surplus li nħoloq b’konsegwenza ta’ dan tqassam mill-ġdid fost l-ajruporti ż-żgħar biex jissupplimenta r-rikavat mit-taxxa tal-ajruport, fejn stabbilita.

(108) Kif kien indikat qabel, id-dikjarazzjonijiet annwali tal-operaturi tal-ajruporti, li jiġu vverifikati mill-awtoritajiet amministrattivi, jindikaw il-kostijiet proġettati u rreġistrati kif ukoll id-dħul proġettat u rreġistrat, li jkunu ġejjin kemm mit-taxxa tal-ajruport kif ukoll mill-mekkaniżmu addizzjonali. Bl-istess mod, il-kontijiet annwali miżmuma mill-operaturi, li abbażi tagħhom jiġi kkalkolat il-bilanċ tal-kost u tad-dħul reali, li, jekk ikun pożittiv, iwassal għal tnaqqis tat-taxxa u allokazzjoni tal-ispejjeż finanzjarji li jridu jitħallsu mill-operaturi, jinkludi kemm ir-rikavat mit-taxxa tal-ajruport kif ukoll il-finanzjamenti riċevuti mill-mekkaniżmu addizjonali. Għalhekk, il-mekkaniżmu ta’ dikjarazzjoni, ta’ kontroll u ta’ aġġustament a posteriori maħsub biex jiġi evitat milli jitħallsu aktar riżorsi pubbliċi mill-kostijeit realment imġarrba japplika kemm għat-taxxa tal-ajruport kif ukoll għall-mekkaniżmu addizzjonali.

5. IR-RAĠUNIJIET LI WASSLU GĦALL-FTUĦ U GĦALL-ESTENSJONI TAL-PROĊEDURA TA’ INVESTIGAZZJONI FORMALI

5.1. ID-DEĊIŻJONI TAL-FTUĦ TAL-PROĊEDURA TA’ INVESTIGAZZJONI FORMALI

(109) Fid-deċiżjoni tal-ftuħ tal-proċedura ta’ investigazzjoni formali, il-Kummissjoni tosserva, skont in-notifika ta’ Franza, li l-ħlas ibbażat fuq il-kuntratt ta’ servizzi ta’ promozzjoni tal-2005 huwa sussidju mħallas lil AMS mis-CCIPB. Minħabba n-natura pubblika tas-CCIPB, il-Kummissjoni qieset li l-kuntratt kien jinvolvi l-użu ta’ riżorsi tal-Istat.

(110) Rigward l-eżistenza ta’ vantaġġ ekonomiku skont it-tifsira tal-Artikolu 107(1) tat-TFUE, il-Kummissjoni esprimiet id-dubji tagħha dwar kemm is-CCIPB, meta kkonkludiet dawn il-kuntratti ma’ AMS u Ryanair, ġabet ruħha bħal operatur f’ekonomija tas-suq prudenti li jsegwi politika strutturali, globali jew settorjali, u ggwidat minn prospetti ta’ profittabbiltà ftit jew wisq fit-tul.

(111) F’dan il-kuntest, il-Kummissjoni qieset b’mod partikolari u b’mod preliminari, fuq il-bażi tal-informazzjoni li kellha, li l-kuntratt ta’ servizzi ta’ promozzjoni tal-2005, minkejja s-servizzi effettivament ipprovduti, kien konkluż biex jissussidja r-rotta Pau–Stansted Londra u li permezz tas-sussidjarja tagħha AMS, kien jagħti lil Ryanair, vantaġġ ekonomiku li ma kinitx tingħata f’kundizzjonijiet normali tas-suq. Il-Kummissjoni qieset li l-miżura inkwistjoni setgħet tikkostitwixxi għajnuna mill-Istat soġġetta għall-projbizzjoni tal-prinċipju tal-Artikolu 107(1) tat-TFUE, imħallsa lil AMS mis-CCIPB. Din il-valutazzjoni kienet ibbażata fuq l-analiżi tal-informazzjoni ppreżentata minn Franza u ċ-ċirkostanzi tal-konklużjoni ta’ dan il-kuntratt.

(112) Rigward il-kuntratt ta’ servizz ta’ groundhandling tal-2005, il-Kummissjoni esprimiet id-dubji tagħha dwar il-preżenza ta’ vantaġġ ekonomiku lil Ryanair permezz tal-imposti tal-avjazzjoni imnaqqsa.

(113) Fl-aħħar nett, il-Kummissjoni esprimiet id-dubji tagħha dwar il-kompatibbiltà ta’ dawn il-miżuri mas-suq intern skont il-Linji Gwida tal-2005.

5.2. ID-DEĊIŻJONI TA’ ESTENSJONI TAL-PROĊEDURA TA’ INVESTIGAZZJONI FORMALI

(114) F’dak li jirrigwarda l-kuntratti konklużi bejn is-CCIPB u Ryanair u AMS (jiġifieri l-kuntratti ta’ servizzi fl-ajruport u l-kuntratti ta’ servizzi ta’ promozzjoni), fid-deċiżjoni ta’ estensjoni tal-proċedura l-Kummissjoni qieset li l-kuntratti ta’ servizzi fl-ajruport u l-kuntratti ta’ servizzi ta’ promozzjoni konklużi fl-istess żmien kellhom ikunu vvalutati flimkien, peress li Ryanair u AMS huma benefiċjarju wieħed tal-miżuri inkwistjoni. Minħabba dan, il-Kummissjoni qieset li sabiex tiddetermina jekk dawn id-diversi kuntratti kinux jikkostitwixxu għajnuna mill-Istat, kien jeħtieġ li tapplika l-kriterju tal-operatur privat f’ekonomija tas-suq fid-diversi dati li fihom ġew konklużi l-kuntratti (25), jiġifieri: — Fit-28 ta’ Jannar 2003 (ir-rotta Pau-Londra Stansted). — Fit-30 ta’ Ġunju 2005 (ir-rotta Pau-Londra Stansted), u fis-16 ta’ Ġunju 2009 għall-emenda ta’ dan il-kuntratt. — Fil-25 ta’ Settembru 2007 (ir-rotta Pau-Charleroi), u fis-16 ta’ Ġunju 2009 għall-emenda ta’ dan il-kuntratt. — F’Marzu 2008 (il-kuntratt ta’ servizzi fl-ajruport tas-17 ta’ Marzu 2008, il-kuntratt ta’ servizzi ta’ promozzjoni konkluż fil-31 ta’ Marzu 2008) (ir-rotta Pau-Bristol). — Fis-16 ta’ Ġunju 2009 (ir-rotta Pau-Bristol). — Fit-28 ta’ Jannar 2010 (ir-rotot Pau-Londra, Pau-Charleroi, Pau-Beauvais).

(115) Il-Kummissjoni kkonkludiet li ma tistax teskludi fuq il-bażi tal-informazzjoni li kellha li Ryanair u AMS gawdew minn għajnuna mill-Istat bħala parti mill-kuntratti investigati, iżda madankollu hija kkunsidrat li ma kellhiex biżżejjed evidenza biex tkun tista’ tiddeċiedi b’mod definittiv dwar dan il-punt. Biex twettaq din il-valutazzjoni, il-Kummissjoni kkunsidrat li, fuq il-bażi tal-indizji li kellha, l-imġiba tas-servizz tas-CCIPB li jmexxi l-ajruport, tas-CCIPB u tal-entitajiet pubbliċi l-oħrajn kellha tiġi vvalutata b’mod konġunt fir-relazzjoni tagħhom ma’ Ryanair u ma’ AMS.

(116) B’mod simili, il-Kummissjoni wriet dubji dwar il-konformità tal-kuntratt iffirmat ma’ Transavia mal-kriterju tal-operatur privat f’ekonomija tas-suq.

(117) F’dak li jirrigwarda l-kompatibbiltà ta’ għajnuna eventwali lill-kumpaniji tal-ajru (26), il-Kummissjoni għamlet distinzjoni bejn il-miżuri ta’ qabel id-dħul fis-seħħ tal-Linji Gwida tal-2005, u l-miżuri li ġew wara.

(118) F’dak li jirrigwarda l-ewwel kategorija, il-Kummissjoni kkunsidrat li l-kriterji għall-valutazzjoni tal-kompatibbiltà tal-għajnuna eventwali inkwistjoni mas-suq intern kienu dawn li ġejjin: — il-miżura tikkontribwixxi biex jinkiseb għan ta’ interess komuni jiġifieri l-ftuħ ta’ rotot ġodda, vijabbli fil-ġejjieni, lejn ajruport ieħor tal-Unjoni; — l-ammont tal-għajnuna huwa meħtieġ u proporzjonali għall-kostijiet supplimentari kkawżati mill-ftuħ ta’ rotot ġodda, u l-miżura għandha effett ta’ inċentiv; — il-miżura ngħatat b’mod trasparenti u nondiskriminatorju; — hija tipprevedi penali f’każ li l-kumpanija tal-ajru ma twettaqx l-obbligi tagħha; — ma taffettwax il-kompetizzjoni b’mod li jmur kontra l-interess ġenerali.

(119) Il-Kummissjoni esprimiet dubju rigward l-issodisfar ta’ dawn il-kriterji, kif ukoll rigward il-kompatibbiltà ta’ dawn l-għajnuniet operatorji eventwali mas-suq intern.

(120) Rigward il-kompatibbiltà tal-miżuri sussegwenti mad-dħul fis-seħħ tal-Linji Gwida tal-2005, il-Kummissjoni għamlet referenza primarja għall-kriterji stabbiliti f’dawn il-Linji Gwida għall-għajnuniet tal-bidu lill-kumpaniji tal-ajru. Il-Kummissjoni esprimiet id-dubji tagħha rigward l-issodisfar ta’ dawn il-kriterji.

(121) Rigward is-sussidji għat-tagħmir lis-CCIPB, il-Kummissjoni esprimiet id-dubji tagħha dwar kemm l-awtoritajiet pubbliċi aġixxew bħal investitur prudenti meta taw dawn is-sussidji. Għalhekk il-Kummissjoni indikat li hija ma setgħetx teskludi li dawn tal-aħħar kienu għajnuna mill-Istat.

(122) F’dak li jirrigwarda l-kompatibbiltà ta’ dawn l-għajnuniet eventwali mas-suq intern, il-Kummissjoni rreferiet għall-kriterji stabbiliti mil-Linji Gwida tal-2005 għall-għajnuna għall-investimenti lill-ajruporti. Il-Kummissjoni esprimiet id-dubji tagħha rigward il-kompatibbiltà ta’ din l-għajnuna eventwali mas-suq intern.

6. IL-KUMMENTI TAL-PARTIJIET INTERESSATI

6.1. IL-KUMMENTI PPREŻENTATI MILL-PARTIJIET TERZI INTERESSATI WARA L-FTUĦ TAL-PROĊEDURA TA’ INVESTIGAZZJONI FORMALI

(123) Il-Kummissjoni rċeviet kummenti mingħand ħames partijiet terzi interessati:

6.1.1. IL-KAMRA TAL-KUMMERĊ U TAL-INDUSTRIJA TA’ PAU-BÉARN (IS-CCIPB)

6.1.1.1. Il-kuntratt ta’ servizzi fl-ajruport konkluż ma’ Ryanair

(124) Skont is-CCIPB, meta wieħed iqis il-kundizzjonijiet oġġettivi u nondiskriminatorji li fihom l-imposti tal-ajruport jiġu applikati għal Ryanair u għall-bqija tal-kumpaniji tal-ajru li jużaw l-ajruport ta’ Pau, il-kuntratt ta’ servizzi fl-ajruport ma fih l-ebda element ta’ għajnuna mill-Istat.

(125) Is-CCIPB tinnota li l-ajruport ta’ Pau jiffinanzja huwa stess l-operat tiegħu permezz tad-dħul tiegħu u tqis li ma jgawdi mill-ebda għajnuna jew finanzjament mill-Istat sabiex jibbilanċja l-operat tiegħu.

(126) F’dak li jirrigwarda l-imposti tal-ajruport applikati għal Ryanair, is-CCIPB tikkonferma li dawn huma r-riżultat tal-applikazzjoni tat-tariffi applikabbli għal Ryanair u għal kwalunkwe kumpanija tal-ajru oħra.

(127) Is-CCIPB tinnota li jeżistu tliet kategoriji ta’ imposti tal-ajruport: — l-imposti tal-avjazzjoni regolati; — l-imposti tal-groundhandling mhux irregolati; — it-taxxi tal-Istat.

(128) L-ewwel nett, is-CCIPB tikkonferma li tapplika l-imposti tal-avjazzjoni rregolati (li huma erbgħa: l-imposta tal-inżul, l-imposta tal-ipparkjar, l-imposta għad-dawl tar-runway, l-imposta tal-passiġġieri) għall-kumpaniji tal-ajru b’mod oġġettiv u nondiskriminatorju. L-ammont tagħhom huwa ddeterminat minn kummissjoni konġunta li tiġbor fiha lill-operaturi u lill-kumpaniji tal-ajru kif ukoll lill-awtorità ta’ superviżjoni.

(129) Is-CCIPB tindika li ma teżentax lil Ryanair mill-imposti tal-ipparkjar u tad-dwal, iżda li l-kuntratt jindika sempliċiment li “Ryanair normalment ma jkollhiex tħallas” it-tali imposti. Is-CCIPB tinnota li fir-rigward tal-imposta tal-ipparkjar, din tkun dovuta biss jekk l-ajruplan ikun ilu aktar minn sagħtejn ipparkjat fl-ajruport, filwaqt li l-waqfa ta’ Ryanair normalment ma ddumx aktar minn 25 minuta. Is-CCIPB tinnota wkoll li rigward il-ħlas għad-dwal, it-titjiriet ta’ Ryanair isiru biss binhar, u dan inaqqas il-probabbiltà li Ryanair ikollha tħallas għad-dawl.

(130) It-tieni, rigward l-imposti tas-servizzi ta’ grounhandling mhux irregolati (pereżempju s-servizzi ta’ għajnuna fl-ajruport jew l-irmiġġ tal-ajruplani), is-CCIPB tinnota li t-tariffi jiġu nnegozjati ma’ kull kumpanija tal-ajru waqt li jiġu kkunsidrati l-ispeċifiċitajiet tas-sitwazzjoni individwali. Fil-prattika, mhux bilfors ikun rilevanti li jsir tqabbil purament matematiku bejn il-kumpaniji peress li minkejja li l-ajruplani huma ndaqs, iridu jkunu kkunsidrati diversi kriterji oħra bħall-volum annwali ta’ movimenti li tagħmel il-kumpanija, il-frekwenza tagħhom, il-perjodu (kwiet jew attiv) li matulu t-titjiriet isiru matul il-ġurnata, is-supplimenti għat-titjiriet ta’ bil-lejl, l-operazzjonijiet ta’ tneħħija tas-silġ, l-operazzjonijiet ta’ tindif tal-ajruplani, eċċ.

(131) Is-CCIPB tenfasizza wkoll li rigward it-taxxi tal-Istat (li huma tnejn: it-taxxa tal-ajruport u t-taxxa tal-avjazzjoni ċivili), dawn jiġu applikati strettament bl-istess mod għall-kumpaniji tal-ajru kollha. Is-CCIPB ma tintervjenix fid-determinazzjoni tal-ammont tagħhom li jkun stabbilit mill-awtorità regolatorja.

6.1.1.2. Il-kuntratt ta’ servizzi ta’ promozzjoni konkluż ma’ AMS

(132) Skont is-CCIPB, l-ammonti mħallsa mis-CCIPB lill-kumpanija AMS, mhumiex għajnuna mill-Istat. Is-CCIPB tinnota li bħala awtorità konċessjonarja tal-ajruport ta’ Pau, hija ddeċidiet, f’konformità mal-Linji Gwida tal-2005, li tippubblika fir-rivista Air & Cosmos tax-xahar ta’ Diċembru 2007, sejħa għal proġetti biex issib kumpanija tal-ajru jew aktar li, permezz ta’ għajnuna finanzjarja, lesti jiftħu rotot ġodda fl-Ewropa minn Pau (kienu previsti tmien lottijiet). Madankollu, indikat li sal-31 ta’ Jannar 2008, id-data li fiha għalqet is-sejħa, l-ebda kumpanija tal-ajru ma kienet għamlet offerta.

(133) Is-CCIPB tikkunsidra wkoll li d-deċiżjoni tagħha li tikkonkludi l-kuntratt ta’ servizzi ta’ promozzjoni ma’ Ryanair mhijiex attribwibbli lill-Istat. Skont is-CCIPB, la l-awtoritajiet pubbliċi, u lanqas l-awtoritajiet amministrattivi ma ġew involuti, fi kwalunkwe ħin, fl-iżvolġiment tan-negozjati ma’ Ryanair u fil-konklużjoni tas-sħubija kummerċjali ma’ din il-kumpanija.

(134) Is-CCIPB tqis li l-Kmamar tal-Kummerċ u tal-Industrija (“is-CCI”) joperaw il-faċilitajiet tal-ajruporti “bil-kundizzjonijiet tad-dritt privat”.

(135) Skont is-CCIPB, is-CCI huma “kategorija speċifika ħafna ta’ entitajiet pubbliċi (…) li l-għan tagħhom huwa li jirrappreżentaw b’mod liberu l-interessi kummerċjali u industrijali tal-kostitwenza tagħhom mal-awtoritajiet pubbliċi”. Is-CCIPB tkompli tgħid li “il-fatt li huma marbutin mal-Istat (…) fih innifsu ma jimplika l-ebda subordinazzjoni”. Meta topera l-ajruport u, għaldaqstant, meta tikkonkludi sħubija ma’ Ryanair, is-CCIPB tkun qiegħda taġixxi b’mod awtonomu vis-à-vis l-ġestjoni tagħha u, għalhekk, mingħajr ebda intervent dirett jew indirett mill-Istat.

6.1.1.3. Il-kriterju tal-investitur privat f’ekonomija tas-suq

(136) Is-CCIPB tindika li hija kienet irċeviet offerta mingħand il-kumpanija Ryanair sabiex topera r-rotta Pau-Stansted Londra wara li fit-3 ta’ Mejju 2005 il-Qorti Amministrattiva ta’ Pau ħassret il-kuntratt tat-28 ta’ Jannar 2003.

(137) Is-CCIPB ikkonkludiet mal-kumpanija Ryanair, għall-aspett operazzjonali tar-rotta, kuntratt ta’ servizzi fl-ajruport li skont is-CCIPB ma juri l-ebda differenza sostanzjali ta’ trattament bejn Ryanair u l-kumpaniji tal-ajru l-oħrajn li jużaw l-ajruport ta’ Pau. Is-CCIPB iżżid li għall-iżvilupp kummerċjali tal-ajruport, ikkonkludiet kuntratt ta’ servizzi ta’ promozzjoni fuq l-Internet ma’ sussidjarja sħiħa tal-kumpanija Ryanair, il-kumpanija AMS. Rigward dan il-kuntratt, is-CCIPB tqis li aġixxiet bħal investitur privat f’ekonomija tas-suq għal ħames raġunijiet, li huma spjegati fil-premessi 138 sa 142.

(138) L-ewwel nett, bħala kontroparti għall-prezz li ħallset is-CCIPB, AMS kellha tipprovdi benefiċċji kummerċjali reali, jiġifieri diversi links tal-Internet fuq is-sit ryanair.com li jippermettu lill-utenti tal-Internet jiġu ggwidati direttament lejn is-siti tas-CCIPB, tal-ajruport, tal-infrastrutturi tar-reġjun (il-karozzi tal-linja, il-ferroviji, it-taxis), tal-uffiċċju tat-turiżmu ta’ Béarn, eċċ.

(139) It-tieni, mingħajr ebda dubju, illum is-sit ryanair.com sar l-ewwel sit ta’ prenotazzjoni tal-vjaġġi fl-Ewropa u żgur wieħed mill-aktar siti mfittxija mill-utenti tal-Internet li jidħlu fil-mutur tat-tiftix Google. L-użu tas-sit Ryanair.com biex jiġi rreklamat l-ajruport ta’ Pau huwa opportunità ta’ vera għall-ajruport ta’ Pau jew il-komunitajiet lokali li jaqdi. L-ajruporti, u l-partijiet terzi (dawk li jikru l-karozzi, il-lukandi, ir-reġjuni, eċċ.) huma lesti jħallsu l-prezz tal-iskala ta’ prezzijiet stabbilita fil-lista tat-tariffi ppubblikata fis-sit ta’ AMS. Jidher li anki ċerti ajruporti li huma għal kollox privati aċċettaw li jħallsu dawn l-ammonti. Is-CCIPB tisħaq fuq il-valur miżjud tar-reklamar fuq is-sit ryanair.com, billi ssemmi studju tal-kumpanija Planet-Work li nnota li r-reklami mixtrija fuq is-sit ryanair.com offrew viżibbiltà ogħla għall-ajruport ta’ Pau u r-reġjun tiegħu, f’termini ta’ numru ta’ klikks mill-utenti tal-Internet, meta mqabblin ma’ reklam fuq is-sit voyages-sncf.com. Għalhekk, is-CCIPB tikkonkludi li għall-benefiċċji pprovduti, il-prezzijiet mitluba minn AMS u mħallsa mis-CCIPB jikkorrispondu “għall-prezzijiet tas-suq”.

(140) It-tielet, mill-perspettiva tas-CCIPB, in-natura unika tal-prezz imħallas għas-servizzi pprovduti ma jidhirx li għandu jkun kriterju li jiddetermina l-eżistenza ta’ għajnuna mill-Istat.

(141) Ir-raba’, l-ammonti mħallsa skont il-kuntratt ta’ Pau-Charleroi jippermettu li jinkisbu benefiċċji differenti minn dawk li s-CCIPB tgawdi minnhom fil-kuntratt ta’ Pau-Londra. B’hekk, is-CCIPB ma tħallasx darbtejn għall-istess servizz, fatt li jkompli juri li l-ammonti mħallsa mhumiex sussidji għall-ftuħ ta’ xi rotta. Is-CCIPB tiddikjara wkoll li kieku l-ammont kien maħsub biex issostni d-defiċit strutturali tal-operat tar-rotta, ovvjament dan ma kienx ikun biżżejjed.

(142) Il-ħames, is-CCIPB tqis li huwa diffiċli ferm għal “awtorità pubblika li mhijiex maħsuba biex tagħmel profitt”, li turi li l-EUR […] mogħtija lill-kumpanija AMS għenu biex “irendu” EUR […] għas-CCIPB. Madankollu, is-CCIPB hija ċerta, li mill-aspett ta’ reputazzjoni u/jew attrazzjoni, il-link fuq is-sit www.ryanair.com (u l-assenza ta’ destinazzjonijiet oħrajn fil-qrib fuq is-sit) kien jistħoqqlu dan l-investiment.

6.1.1.4. Distorsjoni tal-kompetizzjoni

(143) Is-CCIPB tqis li l-flus li hija ħallset bħala kontroparti għas-servizzi ta’ promozzjoni pprovduti minn AMS ma jaffettwawx il-kompetizzjoni

(144) Id-destinazzjoni ta’ Pau waħedha ma kienet tinteressa lill-ebda kumpanija tal-ajru għajr Air France, u minkejja l-isforzi tal-ajruport, ippreżentaw rwieħhom biss Ryanair għal Londra u Transavia għal Amsterdam.

(145) Is-CCIPB tinnota li l-wasla tal-linji bi prezz baxx ma affettwatx ir-rotot ta’ Air France, li mill-2003 ‘l hawn tidher li żiedet it-traffiku tagħha li jitlaq minn Pau.

6.1.2. L-ASSOĊJAZZJONI TAL-KUMPANIJI TAL-AJRU EWROPEJ (ASSOCIATION OF EUROPEAN AIRLINES “AEA”)

(146) L-AEA tqis lilha nfisha bħala parti interessata fil-kuntest ta’ dan il-każ. Fil-fatt, fost il-membri tagħha għandha kumpanija tal-ajru li tuża l-ajruport ta’ Pau (Air France). B’mod aktar ġenerali, l-AEA, li tirrappreżenta l-interessi tat-trasportaturi Ewropej “fuq netwerk”, tqis li għandha interess naturali li ssegwi l-implimentazzjoni tal-Linji Gwida tal-2005. Fil-fehma tagħha, it-trasportaturi li jgawdu b’mod illegali minn ċertu tnaqqis tal-imposti tagħhom joħolqu distorsjonijiet fil-kompetizzjoni fis-suq komuni, bi ħsara għal trasportaturi oħrajn li jridu jġarrbu l-kostijiet tal-attivitajiet tagħhom.

(147) L-AEA hija tal-fehma li ż-żewġ kuntratti li s-CCIPB iffirmat ma’ Ryanair u ma’ AMS, is-sussidjarja sħiħa tagħha, jiġifieri 1) il-kuntratt tas-servizzi fl-ajruport li jirrigwardaw ir-rotta Londra Stansted-Pau u 2) il-kuntratt tas-servizzi ta’ promozzjoni fuq l-Internet, li għalihom AMS tirċievi ammont fiss ta’ EUR 4 37 000 fis-sena, għandhom għaliex joħolqu tħassib serju.

(148) Fil-fehma tagħha, il-fatt li Ryanair hija l-uniku utent tal-ajruport li jgawdi minn kuntratt speċifiku għas-servizzi fl-ajruport huwa prattika ferm dubjuża. Barra minn hekk, tqis li Ryanair ma għandhiex tkun eżenti mill-imposti tal-ipparkjar u tad-dawl u li meta r-rotazzjonijiet tal-kumpanija jaqbżu s-sagħtejn, din għandha tkun soġġetta għall-istess imposti li jħallsu l-kumpaniji tal-ajru l-oħrajn.

(149) L-AEA tiddikjara li d-diversi ġurisdizzjonijiet Franċiżi rrikonoxxew b’mod ġenerali li l-kuntratt ta’ servizzi ta’ promozzjoni iffirmat ma’ AMS ħoloq kundizzjonijiet favorevoli wisq għal Ryanair (27). Hija tindika li ntużaw ukoll espressjonijiet bħal “żbilanċ” mill-Qorti Amministrattiva ta’ Pau f’sentenza mogħtija f’Mejju 2005, li setgħet tikkonkludi biss li dan it-tip ta’ kuntratt huwa għajnuna finanzjarja lil Ryanair. L-AEA ma tiddubitax dwar il-prattika tas-servizzi ta’ promozzjoni bħala tali, iżda tiddubita kemm il-kundizzjonijiet normali tas-suq ġew irrispettati fid-dispożizzjonijiet kuntrattwali inkwistjoni.

6.1.3. RYANAIR

(150) Ryanair tiddikjara li l-patti u l-kundizzjonijiet tal-kuntratt ta’ servizzi fl-ajruport tal-2005 huma konformi mal-kundizzjonijiet tas-suq u li l-kuntratt ma jagħti l-ebda vantaġġ selettiv lill-kumpanija, u minħabba f’hekk ma jipperikolax il-kompetizzjoni, u lanqas ma jaffettwa l-kummerċ bejn l-Istati Membri.

(151) Il-kumpanija tisħaq li hija tħallas l-imposti u t-taxxi tal-avjazzjoni standard fis-seħħ fl-ajruport ta’ Pau minbarra l-kommissjonijiet fuq il-bejgħ tal-biljetti u l-eċċess tal-bagalji. Hija tippreċiża li l-imposti huma simili għal dawk applikati f’ajruporti oħrajn simili jew għal trasportaturi tal-ajru oħrajn li joperaw fl-ajruport ta’ Pau. Safejn taf hi, is-CCIPB ma tittrattahiex aħjar mill-kumpaniji tal-ajru l-oħrajn.

(152) Skont Ryanair, it-tnaqqis kundizzjonali mogħti fuq l-imposti għall-ipparkjar u għad-dawl u fuq l-ispejjeż ta’ manutenzjoni previsti fl-Artikoli 7.1.3 u 7.2 tal-kuntratt tas-servizzi fl-ajruport tal-2005 huwa bbażat fuq kriterji oġġettivi speċifikati fil-kuntratt, jiġifieri l-assenza ta’ dawl binhar u ta’ pparkjar jew ta’ mmaniġġjar tqil minħabba t-tul tar-rotazzjoni ta’ 25 minuta ta’ Ryanair u s-servizz “bla frilli” li hija toffri lill-passiġġieri tagħha. Ryanair tindika li dawn l-eżenzjonijiet japplikaw ukoll għal kumpaniji tal-ajru oħrajn simili, u li l-Artikolu 3 tal-kuntratt ta’ servizzi fl-ajruport tal-2005 isemmi espliċitament l-obbligu, tas-CCIPB, li tapplika l-kundizzjonijiet mogħtija lil Ryanair għal kumpaniji tal-ajru simili oħrajn (28).

(153) Ryanair tisħaq li t-termini u l-kundizzjonijiet li ġew proposti lilha mhumiex sigrieti u li, għall-kuntrarju tal-prattiki attwali fis-settur, il-kuntratt ta’ servizzi fl-ajruport tal-2005 jawtorizza b’mod espliċitu lis-CCIPB sabiex tiżvela l-kontenut tiegħu lil kumpaniji tal-ajru oħrajn.

(154) Ryanair issostni li hija ma kinitx tirċievi vantaġġi illegali mingħand is-CCIPB skont il-kuntratt ta’ servizzi fl-ajruport tal-2005 u li r-relazzjoni trasparenti koperta mill-kuntratt hija kkaratterizzata min-nuqqas ta’ selettività, kundizzjoni essenzjali (għalkemm mhux biżżejjed) biex miżura tikkwalifika bħala għajnuna mill-Istat. Hija targumenta li l-kundizzjonijiet l-oħrajn meħtieġa biex tinħoloq għajnuna mill-Istat (effett fuq il-kummerċ bejn l-Istati Membri u distorsjonijiet fil-kompetizzjoni, pereżempju) mhumiex issodisfati mill-miżuri inkwistjoni.

6.1.4. AIRPORT MARKETING SERVICES (AMS)

(155) AMS tindika li hija toffri spazji għar-reklamar fuq is-sit tal-Internet ta’ Ryanair fil-kundizzjonijiet tas-soltu tas-suq u għal tariffi ppubblikati fuq is-sit tal-Internet tagħha stess.

(156) Il-kumpanija tqis li l-kuntratt ta’ servizzi ta’ promozzjoni fuq l-Internet (WMS) mis-CCIPB ma jaqax fil-kamp ta’ applikazzjoni tar-regoli tal-Unjoni dwar it-trasport peress li huwa kuntratt ta’ reklamar kummerċjali klassiku, simili għal dawk li jiġu konklużi spiss mal-gazzetti, mal-kanali tat-televiżjoni, mal-istazzjonijiet tar-radju u mal-fornituri tal-ispazji għar-reklamar fuq barra, eċċ.

(157) Skont AMS, il-kundizzjonijiet relatati max-xiri tal-ispazji għar-reklamar fuq is-sit tal-Internet ta’ Ryanair mis-CCIPB jirriflettu l-kundizzjonijiet tas-suq u huma konformi magħhom. F’dak li jirrigwarda l-valur tal-ispazji għar-rekalmar fuq is-sit tal-Internet ta’ Ryanair, AMS tisħaq li l-prezzijiet stabbiliti minnha għal dawn l-ispazji jirriflettu s-suċċess kummerċjali dejjem akbar li qed jagħmel dan is-sit u l-kapaċità unika tiegħu li jservi bħala appoġġ għal reklam li jindirizza pubbliku speċifiku ħafna.

(158) AMS targumenta li s-sit tal-Internet ta’ Ryanair huwa ferm aktar imfittex għall-ispazju ta’ reklamar minn kwalunkwe sit tal-ivvjaġġar ieħor ta’ kwalunkwe portal ġenerali użat bħala punt ta’ paragun mill-Kummissjoni. Hija tippreċiża li s-sit tal-Internet ta’ Ryanair jirreġistra aktar minn 300 miljun żjara tal-paġna fix-xahar.

(159) AMS tallega li s-CCIPB xtrat spazji għar-reklami fl-istess kundizzjonijiet tal-klijenti privati. Fil-fehma tagħha, il-prezzijiet definiti fil-kuntratt ta’ servizzi ta’ promozzjoni fuq l-Internet jikkorrispondu għat-tariffi kurrenti li hija kienet titlob fiż-żmien tal-kuntratt u kienu l-istess għall-klijenti kollha, kemm pubbliċi kif ukoll privati. Il-kumpanija tindika li operaturi privati ta’ ajruporti (pereżempju […] u […]) iffirmaw ma’ AMS kuntratti simili għall-ftehim konkluż mas-CCIPB.

(160) AMS tikkontesta r-rilevanza tal-ħtieġa tas-suq inkwistjoni, imsemmija mill-Kummissjoni b’dan il-mod fid-deċiżjoni tal-ftuħ: “[…] il-Kummissjoni tiddubita kemm is-servizzi ta’ promozzjoni miftiehma huma meħtieġa għas-CCIPB u jekk il-Kuntratt tas-servizzi ta’ promozzjoni kienx konkluż biss biex jissussidja r-rotta Pau-Londra Stansted” (29).

(161) Fil-fatt, skont AMS, dan it-tip ta’ operazzjoni mwettqa bil-kundizzjonijiet tas-suq jeskludi l-eżistenza ta’ għajnuna u ma jeżisti l-ebda preċedent ġuridiku f’dak li jirrigwarda l-evalwazzjoni tal-“ħtieġa”. Madankollu, AMS tfakkar li, peress li l-Kummissjoni tkompli tinsisti fuq din il-ħtieġa, is-CCIPB hija inkarigata kemm mill-promozzjoni tar-reġjun ta’ Pau-Béarn kif ukoll mill-operat tal-ajruport ta’ Pau. Hija tqis li minħabba dawn iż-żewġ objettivi, ir-reklamar fuq is-sit tal-Internet ta’ Ryanair huwa loġiku mill-perspettiva kummerċjali.

(162) F’dak li jirrigwarda x-xiri tal-ispazji ta’ reklamar għall-promozzjoni tar-reġjun, AMS tenfasizza li l-kmamar tal-kummerċ u tal-industrija Franċiżi huma f’kompetizzjoni kontra xulxin u jridu jirrikorru għal “promozzjoni territorjali” biex ir-reġjun tagħhom jisboq lill-kompetituri tiegħu.

(163) AMS hija tal-fehma li l-ispazju tar-reklamar mixtri fuq is-sit tal-Internet ta’ Ryanair jippermetti li tiżdied il-viżibbiltà tal-ajruport ta’ Pau. Fil-fehma tagħha, is-CCIPB għandha interess kummerċjali dirett li taġixxi b’dan il-mod peress li ż-żieda fl-għadd ta’ passiġġieri li tirriżulta minnu tattira kumpaniji anċillari lejn l-ajruport u żżid id-dħul tiegħu.

(164) AMS targumenta li s-CCIPB ma tirreklamax fuq is-sit tal-Internet ta’ Ryanair biex tissussidja r-rotta Pau-Londra, iżda li l-ispazju fuq is-sit tal-Internet ta’ Ryanair li AMS tqiegħed għad-dispożizzjoni tas-CCIPB jikkostitwixxi riżorsa mfittxija li għaliha ntwera bil-provi li teżisti domanda mingħand oħrajn li jixtiequ jirreklamaw, inkluż mis-settur privat. Għaldaqstant ma jkunx eżatt li wieħed jiddeskrivi l-bejgħ ta’ dan l-ispazju bħala sempliċi skuża biex tikseb il-ħlas ta’ xi sussidju.

(165) Skont AMS, il-kuntratt ta’ servizzi ta’ promozzjoni fuq l-Internet mhuwiex għajnuna peress li l-kundizzjonijiet tiegħu huma konformi ma’ dawk ta’ kuntratt kummerċjali klassiku u ma jagħti l-ebda vantaġġ lil AMS (jew lil Ryanair). Il-kumpanija tqis li dan il-ftehim ma joħloqx distorsjoni fil-kompetizzjoni u ma jaffettwax il-kummerċ bejn l-Istati Membri.

6.1.5. AIR FRANCE

(166) Mill-ajruport ta’ Pau, Air France toffri madwar ħames vjaġġi kuljum lejn l-ajruport ta’ Paris Orly, tliet vjaġġi kuljum lejn l-ajruport ta’ Paris Roissy Charles de Gaulle, u erba’ vjaġġi ta’ kuljum lejn l-ajruport ta’ Lyon (permezz ta’ sussidjarja).

(167) Air France tiddikjara li l-vantaġġi mogħtija lill-kumpanija Ryanair kif ukoll lis-sussidjarja tagħha AMS u li ma tgawdix minnhom Air France għandhom l-effett li jnaqqsu b’mod sinifikanti l-kostijeit operatorji ta’ Ryanair. Għalhekk, skont Air France, dan jaffettwa l-kompetizzjoni diretta li teżisti bejn Ryanair u Air France għat-titjiriet offruti minn u lejn l-ajruport ta’ Pau iżda wkoll il-kompetizzjoni fuq ir-rotot kollha fil-Komunità. Għaldaqstant il-kummerċ bejn l-Istati Membri huwa direttament affettwat.

6.1.5.1. Imposti tal-ajruport

(168) Air France tosserva li skont il-ktejjeb tat-tariffi tal-2007 ippubblikat mis-CCIPB, it-tariffa pubblika tal-imposta tal-ipparkjar hija ffissata għal EUR 0,16 kull tunnellata/siegħa. Dan il-ħlas japplika meta l-ajruplan jieqaf tal-inqas sagħtejn fuq it-tarmak. Air France tindika li mhuwiex anormali li Ryanair ma tħallasx din it-tariffa għal rotazzjoni ta’ 25 minuta iżda, madankollu, malli r-rotazzjoni taqbeż is-sagħtejn, Ryanair għandha tħallas it-tariffa.

(169) Air France tinnota li skont il-ktejjeb tat-tariffi tal-2007 ippubblikat mis-CCIPB, it-tariffa pubblika tal-imposta għad-dwal hija stabbilita għal EUR 35,18 għal kull moviment tal-ajruplan. Din l-imposta hija dovuta meta t-tagħmir tad-dawl jintuża għal “moviment tal-ajruplan”, jiġifieri nżul jew tlugħ, binhar jew billejl. Għaldaqstant, il-fatt li din l-imposta ma tiġix applikata għall-kumpanija Ryanair bl-iskuża li din tagħmel biss rotazzjonijiet binhar mhuwiex konformi mal-kundizzjonijiet ġenerali ta’ applikazzjoni ta’ din l-imposta.

(170) Air France tisħaq li dawn it-tariffi pubbliċi normalment ikunu riverduti minn żmien għal ieħor u tqis li Ryanair – bħat-trasportaturi l-oħrajn li joperaw minn u lejn l-ajruport ta’ Pau – għandha tkun soġġetta għall-varjazzjonijiet eventwali fil-livell ta’ dawn l-imposti.

6.1.5.2. Servizzi ta’ assistenza fl-ajruport.

(171) Air France tindika li s-servizz ta’ assistenza fuq l-art li hija tingħata f’Pau huwa r-riżultat ta’ kuntratt formali. Air France tinnota li skont il-Linji Gwida tal-2005, “operatur ta’ ajruport li jaġixxi bħala fornitur ta’ servizzi ta’ groundhandling jista’ juża tariffi differenti fuq il-ħlasijiet ta’ assistenza mitluba mingħand il-kumpaniji tal-ajru, jekk dawn id-differenzi fit-tariffi jirriflettu differenzi fil-kostijiet marbuta mat-tip jew mal-ammont ta’ servizzi pprovduti”. Air France tenfasizza li fis-sentenza tagħha tat-3 ta’ Mejju 2005, il-Qorti Amministrattiva ta’ Pau qieset li skont mhux ġustifikat fuq it-tariffi tas-servizzi ta’ groundhandling mogħti lil Ryanair kien jirrappreżenta għajnuna mill-Istat li, minħabba li ma ġietx notifikata, għandha titqies illegali.

(172) Air France tinnota li toffri ferm aktar servizzi minn u lejn l-ajruport ta’ Pau mill-kumpanija Ryanair. F’dawn il-kundizzjonijiet, Air France tħoss li t-tariffi mogħtija mis-CCIPB lill-kumpanija Ryanair għas-servizzi ta’ assistenza fl-ajruport ma għandhomx ikunu aktar vantaġġjużi minn dawk li tgawdi minnhom Air France.

6.1.5.3. Il-kuntratt ta’ servizzi ta’ promozzjoni konkluż ma’ AMS

(173) Air France tgħid li dan it-tip ta’ kuntratti bejn l-entità li topera ajruport u s-sussidjarja ta’ Ryanair AMS huwa prattika komuni ta’ Ryanair fl-ajruporti li minnhom tiddeċiedi li tiftaħ rotot tal-ajru. Air France tindika li l-qrati amministrattivi Franċiżi diġà ssanzjonaw dan it-tip ta’ miżuri, billi s-servizzi preżunti ta’ promozzjoni ma kinux qegħdin jitwettqu jew kienu qegħdin jitwettqu f’kundizzjonijiet favorevoli wisq għal Ryanair.

(174) Air France ssemmi l-“iżbilanċ” li l-Qorti Amministrattiva ta’ Pau innutat fis-sentenza tagħha tat-3 ta’ Mejju 2005 bejn l-impenji reċiproċi tal-partijiet għall-ftehim konkluż bejn is-CCIPB u Ryanair fl-2003. Air France taħseb li huwa ġġustifikat li tiddubita dwar l-eżistenza ta’ bilanċ bejn l-obbligi tal-partijiet għall-ftehim tal-2005 ma’ AMS. Skont Air France, ma hemm xejn li jindika li dan l-ammont kollu jew parti minnu jista’ jitħallas lura minn Ryanair kemm f’każ li tingħalaq ir-rotta tal-ajru kkonċernata kif ukoll f’każ li l-objettivi promozzjonali eventwalment stabbiliti ma jintlaħqux.

(175) Air France ma tikkontestax il-fatt li ċerta għajnuna ta’ “promozzjoni” tista’ tkun aċċettabbli f’dak li jirrigwarda r-regoli Komunitarji. Madankollu, Air France tqis li hemm ftit probabbiltà li l-kuntratt imsejjaħ ta’ “servizzi ta’ promozzjoni” jista’ jissodisfa l-kundizzjonijiet meħtieġa biex ikun kompatibbli mas-suq intern skont l-Artikolu 107(3)(c) tat-TFUE.

6.1.5.4. Konklużjoni

(176) Air France tixtieq li l-ħlasijiet li fil-fehma tagħha huma indebiti u li minnhom Ryanair ilha tgawdi fl-ajruport ta’ Pau mill-2005 jieqfu u li jiġi ordnat l-irkupru tal-għajnuna illegali mingħand Ryanair.

6.2. IL-KUMMENTI MRESSQA MILL-PARTIJIET TERZI INTERESSATI WARA L-ESTENSJONI TAL-PROĊEDURA TA’ INVESTIGAZZJONI FORMALI

6.2.1. IL-KAMRA TAL-KUMMERĊ U TAL-INDUSTRIJA TA’ PAU-BÉARN (CCIPB)

(177) Is-CCIPB taħseb li l-kuntratti ta’ servizzi ta’ promozzjoni u l-kuntratti ta’ servizzi fl-ajruport li hija kkonkludiet mal-kumpaniji tal-ajru u/jew mas-sussidjarji tagħhom ma jinkludu l-ebda għajnuna mill-Istat.

(178) Is-CCIPB tinnota li rigward il-kuntratti, in-natura u l-għan tagħhom huma radikalment differenti u għandhom ikunu analizzati b’mod separat. Ftit li xejn jimporta li dawn il-kuntratti setgħu ġew konklużi fl-istess jum peress li kull wieħed għandu għan differenti. Il-kuntratt tas-servizzi fl-ajruport għandu l-għan li jiddetermina l-kundizzjonijiet li fihom l-ajruport ta’ Pau jqiegħed għad-dispożizzjoni tal-kumpaniji tal-ajru l-faċilità tal-ajruport tiegħu u jipprovdilhom diversi servizzi fl-ajruport bi ħlas. Għall-kuntrarju, il-kuntratt tas-servizzi ta’ promozzjoni għandu l-għan li jiddefinixxi l-kundizzjonijiet li fihom kumpanija tal-ajru għandha, bi ħlas, tippromwovi lill-ajruport ta’ Pau u l-attrazzjonijiet turistiċi u tan-negozju tar-reġjun ta’ Pau u ta’ Béarn fuq is-sit tal-Internet tagħha. Għaldaqstant, iż-żewġ tipi ta’ kuntratti mhumiex intrinsikament marbutin. Bl-istess mod, għad li l-patti u l-kundizzjonijiet li fihom is-servizzi fl-ajruport ipprovduti mill-ajruport u s-servizzi ta’ promozzjoni ipprovduti minn kumpanija tal-ajru jew sussidjarja tagħha jistgħu jidhru f’kuntratt wieħed, dan xorta waħda ma jfissirx li l-analiżi ġuridika dwar l-eżistenza ta’ għajnuna mill-Istat għandha tkopri dawn iż-żewġ tipi ta’ servizzi li ma “jikkumpensawx” lil xulxin.

(179) Rigward l-imġiba tas-CCIPB u tal-entitajiet pubbliċi l-oħra, is-CCIPB tqis li ma jistgħux jiġu vvalutati flimkien, għall-inqas fir-rigward tal-kuntratti ta’ servizzi ta’ promozzjoni (li jiġġustifika l-valutazzjoni separata tal-kuntratti), billi dawn il-kuntratti ġew innegozjati u konklużi mis-CCIPB b’mod strettament awtonomu, mingħajr l-intervent tal-entitajiet pubbliċi l-oħrajn.

6.2.1.1. Il-kuntratti ta’ servizzi ta’ promozzjoni konklużi mis-CCIPB

Imputabbiltà

(180) Skont is-CCIPB, il-ħlasijiet magħmula skont il-kuntratti ta’ servizzi ta’ promozzjoni mhumiex imputabbli lill-Istat peress li s-CCIPB tgawdi minn awtonomija totali fil-ġestjoni tal-ajruport vis-à-vis l-awtoritajiet ta’ superviżjoni tagħha. Id-deċiżjonijiet li tħallas, min-naħa, lil Ryanair, imbagħad lil AMS, u min-naħa l-oħra, lil Transavia, għal servizzi ta’ promozzjoni, ittieħdu mis-CCIPB b’mod awtonomu u individwali, mingħajr l-intervent dirett jew indirett tal-Istat.

Vantaġġ ekonomiku mogħti lill-kumpaniji tal-ajru

(181) Is-CCIPB tqis li aġixxiet b’mod ċar bħal investitur privat prudenti fl-ekonomija tas-suq. B’mod partikolari, il-kumpanija AMS u l-kumpanija Transavia pprovdew servizzi kummerċjali reali, b’mod partikolari links fuq is-sit tal-Internet tagħhom li jippermettu lill-utenti tal-Internet jiġu ggwidati direttament lejn is-siti tas-CCIPB, u li l-ħlas tagħhom kien jikkorrispondi għall-prezz tas-suq. F’dan ir-rigward is-CCIPB tisħaq fuq il-volum kbir ta’ frekwenza li għandhom is-siti tal-Internet ta’ Ryanair u ta’ Transavia.

(182) Barra minn hekk, is-CCIPB tinnota li l-prezzijiet applikati minn AMS huma bbażati fuq skala stabbilita f’lista pubblika ta’ tariffi disponibbli fuq is-sit tagħha. Din l-iskala tiġi applikata għall-ajruporti kollha klijenti ta’ AMS mingħajr distinzjoni, inklużi ċerti ajruporti Britanniċi għal kollox privati. Min-naħa tagħha Transavia tipprovdi servizzi ta’ promozzjoni lil ajruport privat fl-Italja.

(183) Barra minn hekk, skont is-CCIPB, ċerti ajruporti Franċiżi, immexxija minn kumpaniji privati (bħala delegati tas-servizz pubbliku) jidhru li kkonkludew kuntratt ta’ servizzi ta’ promozzjoni ma’ AMS, fosthom l-ajruport ta’ Tarbes-Lourdes-Pyrénées, ġestit mill-kumpanija Kanadiża SNC-Lavalin. Is-CCIPB tqis dan bħala prova tal-konformità tal-imġiba tagħha ma’ dik ta’ operatur privat.

(184) Is-CCIPB tinnota wkoll li n-natura fissa tal-prezz imħallas għas-servizzi pprovduti ma jidhirx li huwa kriterju determinanti għall-kwalifika ta’ għajnuna mill-Istat u li l-ammonti mħallsa skont il-kuntratt Pau-Charleroi jippermettu li jinkisbu servizzi differenti minn dawk li s-CCIPB tgawdi minnhom skont il-kuntratt Pau-Londra, u għalhekk is-CCIPB mhijiex qiegħda tħallas darbtejn għall-istess servizz. Barra minn hekk, is-CCIPB tikkunsidra li l-ammonti mħallsa mhumiex biżżejjed għall-ftuħ ta’ rotta tal-ajru.

(185) Is-CCIPB tikkunsidra li bix-xiri ta’ dawn is-servizzi ta’ promozzjoni għall-prezzijiet imsemmija fil-kuntratti, hija gawdiet minn kontropartijiet ekonomiċi indiskutibbli, u għal żewġ raġunijiet. L-ewwel nett, is-servizzi ta’ promozzjoni kellhom impatt favorevoli fuq id-dħul tal-operat tal-ajruport b’mod partikolari billi kkontribwixxew għal żieda fil-fluss ta’ passiġġieri fl-ajruport. Barra minn hekk, dawn il-kontropartijiet kienu wkoll ta’ benefiċċju għall-belt kollha ta’ Pau u għar-reġjun tagħha.

(186) Is-CCIPB mhijiex tal-istess fehma bħall-konsulent li “l-istrateġija ta’ Ryanair sottostanti għall-konklużjoni tal-kuntratti ta’ promozzjoni hija li tikseb sussidju mill-ajruport sabiex iżżomm il-prezzjijiet tagħha baxxi”. Għall-kuntrarju tal-konsulent, is-CCIPB tqis li għandha interess kummerċjali kbir li tixtri tali servizzi peress li l-ajruport ta’ Pau huwa ajruport reġjonali li ma jgawdix minn fluss naturali ta’ passiġġieri f’volum suffiċjenti biex jibbilanċja l-kontijiet operazzjonali tagħha. Is-CCIPB tindika li minn meta waslet Ryanair fl-ajruport u l-isforzi ta’ reklamar li saru fuq is-sit tal-Internet tagħha, l-ajruport ta’ Pau żied it-traffiku tiegħu b’mod sostanzjali.

(187) Fl-aħħar nett, is-CCIPB tindika li rrifjutat li ġġedded il-kuntratt tas-servizzi ta’ promozzjoni ma’ AMS minħabba li l-prezzijiet il-ġodda nnegozjati kienu għoljin wisq. Din id-deċiżjoni tikkonferma li hija ma kinitx lesta li tilqa’ lil Ryanair akkost ta’ kollox.

Distorsjoni tal-Kompetizzjoni

(188) Skont is-CCIPB, l-ammonti mħallsa bħala kontroparti għas-servizzi ta’ promozzjoni bl-ebda mod ma affettwaw il-kompetizzjoni bejn il-kumpaniji tal-ajru u lanqas bejn l-ajruporti. Is-CCIPB tisħaq li hija trid tagħmel sforzi ta’ promozzjoni, peress li huwa ferm diffiċli għaliha li tattira kumpaniji tal-ajru peress li dawn jippreferu jmorru fl-ajruporti qrib u aktar attraenti għat-turiżmu tad-divertiment. Is-CCIPB issemmi l-ajruport ta’ Biarritz-Anglet-Bayonne, li jservi reġjun rinomat għall-bajjiet tiegħu, u l-ajruport ta’ Tarbes-Lourdes, li jibbenefika mil-lokalità reliġjuża ta’ Lourdes.

(189) Is-CCIPB tinnota li fl-ajruport ta’ Pau, il-kompetizzjoni kkawżata mill-kumpaniji bi prezz baxx xejn ma affettwat lill-attività ta’ Air France li kompliet tikber sal-2008, meta feġġet il-kriżi ekonomika. Is-CCIPB tenfasizza wkoll li qabel il-wasla ta’ Ryanair fl-2003, l-ebda kumpanija tal-ajru ma kienet topera rotot internazzjonali mill-ajruport ta’ Pau, u li għalhekk din il-wasla ma affettwatx il-kompetizzjoni fuq ir-rotot eżistenti.

6.2.1.2. Il-Kuntratti tas-servizzi fl-ajruport

(190) Is-CCIPB tfakkar li l-imposti tal-ajruport jiġu applikati kollha b’mod strett għal kull utent kif ukoll għal kull kumpanija tal-ajru tal-pjattaforma tal-ajruport ta’ Pau bl-istess mod. Is-CCIPB tiċħad f’dan ir-rigward li teżisti xi prattika diskriminatorja.

(191) Min-naħa l-oħra, is-CCIPB ma taqbilx mal-konsulent meta jgħid li l-imposti mhux regolati jvarjaw minn kumpanija tal-ajru għal oħra mingħajr raġuni valida. Skont is-CCIPB, it-tariffi tas-servizzi mhux irregolati jiġu nnegozjati ma’ kull kumpanija tal-ajru skont l-ispeċifiċitajiet tas-sitwazzjoni individwali. Is-CCIPB tikkonkludi minn dawn l-argumenti li l-ebda wieħed mill-kuntratti ta’ servizzi fl-ajruport eżaminati mill-Kummissjoni ma jinkludi xi element ta’ għajnuna mill-Istat.

6.2.1.3. Sussidji lill-ajruport

(192) Is-CCIPB tqis li l-ebda “sussidju” riċevut mill-ajruport ta’ Pau matul il-perjodu tas-sena 2000 sal-2010 u kopert mill-proċedura ta’ investigazzjoni formali ma kien fih element ta’ għajnuna mill-Istat.

Sussidji sovrani

(193) Skont is-CCIPB, is-sussidji ta’ EUR 3,521 miljun imsemmija fis-sezzjoni 4.3.1, kienu maħsuba biex jiffinanzjaw il-missjonijiet fdati mil-liġi lill-operaturi tal-ajruporti iżda li normalment jaqgħu taħt ir-responsabbiltà tal-Istat fit-twettiq tar-responsabbiltajiet pubbliċi tiegħu. B’hekk, dawn il-missjonijiet mhumiex ekonomiċi u għal din ir-raġuni, is-sussidji inkwistjoni ma jaqgħux fl-ambitu ta’ applikazzjoni tar-regoli dwar l-għajnuna mill-Istat.

Sussidji għat-tagħmir

(194) Is-CCIPB tqis li s-sussidji għat-tagħmir mogħtija mill-assoċjazzjoni konġunta u l-awtoritajiet lokali ma jinkludux element ta’ għajnuna mill-Istat. Dawn l-ammonti kienu jservu biex jiffinanzjaw investimenti magħmulin mill-proprjetarji tal-faċilità tal-ajruport għall-manutenzjoni u t-titjib tiegħu, jiġifieri għall-valorizzazzjoni tal-patrimonju proprju. Għaldaqstant dawn l-investimenti jsiru għall-vantaġġ biss tal-proprjetarji tagħhom. Dawn is-somom għall-kuntrarju ma jagħtu l-ebda vantaġġ ekonomiku lis-CCIPB għaliex ma jtaffux il-piżijiet tal-operat li normalment ikollha ġġarrab bħala operatur tal-ajruport. Kull ma jagħmlu dawn l-ammonti huwa li “jittranżitaw” permezz tas-CCIPB li, fil-kwalità tagħha ta’ amministratur ta’ faċilità pubblika, tingħata l-missjoni li twettaq l-imsemmija ħidma ta’ manutenzjoni, tiġdid u titjib.

(195) Għalhekk, skont is-CCIPB, bl-għoti tas-sussidji għat-tagħmir, l-awtorità konċessjonarja u l-awtoritajiet lokali jintervjenu b’mod naturali fil-kwalità tagħhom ta’ proprjetarji ta’ faċilitajiet tal-ajruport, fil-kuntest tal-konċessjoni ta’ faċilità pubblika, għal finijiet ta’ xogħol ta’ standardizzazzjoni, ta’ manutenzjoni u ta’ titjib tas-servizz pubbliku fl-ajruport, bl-għan li jivvalorizzaw il-patrimonju tagħhom. Dawn huma investimenti li jaqgħu, naturalment, fuq il-