Official Journal C 291 , 13/10/2000 P. 0001 - 0044



Avviż tal-Kummissjoni Linji gwida fuq trażżin vertikali (2000/K 291/01) (Test b'relevanza għaż-ŻEE) KONTENUT I. INTRODUZZJONI 1-7 1. L-Iskop tal-Linji gwida 1-4 2. Applikabilità ta' l-Artikolu 81 għal ftehim vertikali 5-7 II. FTEHIM VERTIKALI LI ĠENERALMENT JAQA' BARRA L-ARTIKOLU 81(1) 8-20 1. Ftehim ta' importanza minuri u SMEs 8-11 2. Ftehim ta' l-Aġenzija 12-20 III. APPLIKAZZJONI TAR-REGOLAMENT DWAR L-EŻENZJONI TAL-BLOKK 21-70 1. Port sigur maħluq mir-Regolament għall-Eżenzjoni tal-Blokk 21-22 2. Il-Qasam ta' applikazzjoni tar-Regolament ta' Eżenzjoni tal-Blokk 23-45 3. Restrizzjonjiet iebsa taħt ir-Regolament ta' Eżenzjoni tal-Blokk 46-56 4. Kondizzjonijiet taħt ir-Regolament ta' l-Eżenzjoni tal-Blokk 57-61 5. Ebda preżunzjoni ta' illegalità barra r-Regolament ta' l-Eżenzjoni tal-Blokk 62 6. Ebda ħtieġa għal notifika ta' prekawzjoni 63-65 7. Severabilità 66-67 8. Portfoljo ta' prodotti distribwiti permezz ta' l-istess sistema ta' distribuzzjoni 68-69 9. Perjodu transitorju 70 IV. L-IRTIRAR TA' L-EŻENZJONI TAL-BLOKK U D-DISAPPLIKAZZJONI TAR-REGOLAMENT TA' EŻENZJONI TAL-BLOKK 71-87 1. Proċedura ta' rtirar 71-79 2. Disapplikazzjoni tar-Regolament dwar l-Eżenzjoni tal-Blokk 80-87 V. DEFINIZZJONI TAS-SUQ U KWISTJONI TAL-KALKOLU TAS-SEHEM TAS-SUQ 88-99 1. Notifika tal-Kummissjoni dwar id-definizzjoni tas-suq rilevanti 88 2. Is-Suq rilevanti għall-kalkolu ta' l-għatba tas-sehem tas-suq ta' 30 % skond ir-Regolament għall-Eżenzjoni tal-Blokk 89-95 3. Is-Suq rilevanti għal stima individwali 96 4. Kalkolu tas-sehem tas-suq skond ir-Regolament għall-Eżenzjoni tal-Blokk 97-99 VI. POLITIKA TA' APPLIKAZZJONI F'KAŻIJIET INDIVIDWALI 100-229 1. Il-kwadru ta' analiżi 103-136 1.1. Effetti negattivi ta' limitazzjonijiet vertikali 103-114 1.2. Effetti pożittivi ta' limitazzjonijiet vertikali 115-118 1.3. Regoli ġenerali għall-valutazzjoni ta' limitazzjonijiet vertikali 119 1.4. Metodoloġija ta' analiżi 120-136 1.4.1. Fatturi rilevanti għall-istima taħt l-Artikolu 81(1) 121-133 1.4.2. Fatturi rilevanti għall-istima taħt l-Artikolu 81(3) 137-229 2. Analiżi ta' limitazzjonijiet vertikali speċifiċi 137-229 2.1. Branding singolu 138-160 2.2. Distribuzzjoni esklużiva 161-177 2.3. Allokazzjoni esklużiva tal-klijent 178-183 2.4. Distribuzzjoni selettiva 184-198 2.5. Franchising 199-201 2.6. Fornitura esklużiva 202-214 2.7. Irbit 215-224 2.8. Prezz rakkomandat u prezz massimu ta' bejgħ mill-ġdid 225-228 2.9. Limitazzjonijiet vertikali oħra 229 I. INTRODUZZJONI 1. Għan għal-linji gwida (1) Dawn il-linji gwida stabbilew il-prinċipji għall-istima ta' ftehim vertikali taħt l-Artikolu 81 tat-trattat ta' l-KE. Dak li jitqies bħala ftehim vertikali definit fl-Artikolu 2(1) tar-Regolament tal-Kummissijoni (KE) Nru 2790/1999 tat-22 ta' Diċembru 1999 dwar l-applikazzjoni ta' l-Artikolu 81(3) tat-Trattat għall-kategoriji ta' ftehim vertikali u prattiċi kunċertati [1] (Regolament ta' Eżenzjoni Ġenerali) (Ara paragrafi 23 sa 45). Dawn il-linji gwida huma mingħajr preġudizzju għall-possibilità ta' applikazzjoni parallela ta' l-Artikolu 82 tat-Trattat għall-ftehim vertikali. Il-Linji gwida huma mibnija bil-mod li ġej: - Sezzjoni II (paragrafi 8 sa 20) tiddeskrivi ftehim vertikali li ġeneralment jaqa' ‘l barra mill-Artikolu 81(1): - Taqsima III (paragrafi 21 sa 70) kummenti dwar l-applikazzjoni tar-Regolament ta' l-Eżenzjoni Ġenerali; - Taqsima IV (paragrafi 71 sa 87) tiddeskrivi l-prinċipji li għandhom x'jaqsmu ma' l-irtirar ta' l-eżenzjoni ġenerali u d-disapplikazzjoni tar-Regolament dwar l-Eżenzjoni Ġenerali; - Taqsima V (paragrafi 88 sa 99) tindirizza d-definizzjoni tas-suq u kwistjonijiet dwar kalkolu tas-sehem fis-suq; - Taqsima VI (paragrafi 100 sa 229) tiddeskrivi l-qafas ġenerali ta' analiżi u l-politika ta' infurzar tal-Kummissjoni f'każijiet individwali dwar ftehim vertikali. (2) F'kull parti ta' dawn il-linji gwida l-analiżi tapplika kemm għall-oġġetti kif ukoll għal servizzi, għalkemm ċertu restrizzjonijiet vertikali jintużaw prinċipalment fid-distribuzzjoni ta' oġġetti. Similment, ftehim vertikali jista' jkun konkluż għal oġġetti finali u intermedji kif ukoll servizzi. Kemm-il darba mhux mistqarr mod ieħor, l-analiżi u l-argumenti fit-test japplikaw għat-tipi kollha ta' oġġetti u servizzi u għal-livelli kollha tan-negozju. It-terminu "prodotti" jinkludi kemm oġġetti u servizzi. It-terminu "fornitur" u "xerrej" jintużaw għal-livelli kollha tan-negozju. (3) Permezz tal-ħruġ ta' dawn il-linji gwida l-Kummissjoni għandha l-għan li tgħin kumpanniji sabiex jagħmlu l-istima tagħhom ta' ftehim vertikali taħt ir-regoli ta' kompetizzjoni tal-KE. L-istandards li hemm f'dawn il-Linji gwida jridu jkunu applikati f'ċirkostanzi speċifiċi għal kull każ. Dan jeskludi applikazzjoni mekkanika. Kull każ għandu jkun evalwat fid-dawl tal-fatti tiegħu. Il-Kummissjoni għandha tapplika l-linji gwida raġonevolment u flessibbilment. (4) Dawn il-linji gwida huma mingħajr preġudizzju għall-interpretazzjoni li tista tingħata mill-Qorti tal-Prima Istanza u l-Qorti tal-Ġustizzja tal-Komunitajiet Ewropej flimkien ma' l-applikazzjoni ta' l-Artikolu 81 għall-ftehim vertikali. 2. Applikabilità ta' l-Artikolu 81 għall-ftehim vertikali (5) L-Artikolu 81 tat-Trattat tal-KE japplika għall-ftehim vertikali li jista' jaffettwa n-negozju bejn Stati Membri u li jipprevjeni, jirrestrinġi jew ifixkel il-kompetizzjoni (aktar tard imsemmi bħala "trażżin vertikali") [2]. Għal trażżin vertikali, l-Artikolu 81 jipprovdi struttura legali xierqa għal stima, li tirrikonoxxi d-distinzjoni bejn effetti kontra l-kompetizzjoni u favur il-kompetizzjoni: l-Artikolu 81(1) jipprojbixxi dawk il-ftehim li ta' min japprezza jirrestrinġu jew jgħawġu l-kompetizzjoni, filwaqt li l-Artikolu 81(3) jippermetti għall-eżenzjoni ta' dawk il-ftehim li jagħtu benefiċċji suffiċjenti sabiex jgħaddu l-effetti kontra l-kompetizzjoni. (6) Għall-ħafna mit-trażżin vertikali, ħsibijiet għall-kompetizzjoni jistgħu biss iqumu jekk ikun hemm kompetizzjoni b'marki internazzjonali insuffiċjenti, i.e. jekk hemm xi grad ta' qawwa tas-suq fil-livell tal-fornitur jew ix-xerrej jew fil-livell tat-tnejn. Jekk hemm kompetizzjoni ta' marka internazzjonali insuffiċjenti, il-protezzjoni tal-kompetizzjoni bejn il-marki u fi ħdan marka ssir importanti. (7) Il-protezzjoni tal-kompetizzjoni hija l-għan primarju tal-politika tal-kompetizzjoni tal-KE, billi din ittejjeb l-għajnuna soċjali tal-konsumatur u toħloq allokazzjoni effiċjenti ta' riżorsi. Bl-applikazzjoni tar-regoli tal-kompetizzjoni tal-KE, Il-Kummissjoni taddotta approċċ ekonomiku li huwa bbażat fuq l-effetti fis-suq; ftehim vertikali għandu jkun analizzat fil-kuntest legali u ekonomiku tagħhom. Madankollu, fil-każ ta' restrizzjonijiet permezz ta' l-oġġett kif elenkat fl-Artikolu 4 tar-Regolament ta' Eżenzjoni Ġenerali, il-Kummissjoni m'hijiex meħtieġa li tassessja l-effetti attwali fis-suq. Integrazzjoni tas-suq hija l-mira addizzjonali tal-politika tal-kompetizzjoni tal-KE. L-integrazzjoni tas-suq ittejjeb il-kompetizzjoni fil-Komunità. Kumpanniji m'għandhomx jitħallew joħolqu mill-ġdid barrieri privati bejn l-Istati Membri fejn barrieri Statali kienu abboliti b'suċċess. II. FTEHIM VERTIKALI LI ĠENERALMENT JAQGĦU ‘L BARRA MILL-ARTIKOLU 81(1) 1. Ftehim ta' importanza minuri u l-SME (8) Ftehim li mhumiex kapaċi jaffettwaw in-negozju b'mod li ta' min japprezza bejn Stati Membri jew kapaċi jirrestrinġu b'mod li ta' min japprezza l-kompetizzjoni permezz ta' oġġett jew effett ma jinqabdux mill-Artikolu 81(1). Ir-Regolament ta' l-Eżenzjoni Ġenerali japplika biss għal ftehim li jaqgħu fi ħdan l-għan ta' l-applikazzjoni ta' l-Artikolu 81(1). Dawn il-linji gwida huma mingħajr preġudizzju għall-applikazzjoni ta' l-avviż "de minimis" [3] tal-preżent jew ta' kull ġejjieni. (9) Suġġett għall-kondizzjonijiet stabbiliti f'punti 11, 18 u 20 ta' l-avviż "de minimis" dwar restrizzjonijiet iebsa u kwistjonijiet ta' effett kumulattiv, ftehim vertikali mdaħħla minn intrapriżi li s-sehem tas-suq tagħhom fis-suq relevanti ma jaqbiżx 10 % huma ġeneralment meqjusa li jaqgħu ’l barra mill-għan ta' l-Artikolu 81(1). M'hemmx supposizzjoni li ftehim vertikali magħmula minn intrapriżi li għandhom aktar minn 10 % tas-sehem fis-suq awtomatikament jiksru l-Artikolu 81(1). Ftehim bejn intrapriżi li s-sehem tas-suq tagħhom jaqbeż l-10 % dħul jistgħu jibqgħu ma jkollhomx effett apprezzabbli fin-negozju bejn Stati Membri jew jistgħu ma jikkostitwixxux restrizzjoni apprezzabbli ta' kompetizzjoni [4]. Ftehim bħal dan jeħtieġ ikunu assessjati fil-kuntest legali u ekonomiku tagħhom. Il-kriterja għall-istima ta' ftehim individwali hija stabbilita f'paragrafi 100 sa 229. (10) Fir-rigward ta' restrizzjonijiet iebsa definiti fl-avviż "de minimis", l-Artikolu 81(1) jista' japplika ’ isfel mill-10 % dħul, kemm-il darba hemm effett apprezzabbli fin-negozju bejn Stati Membri u fuq kompetizzjoni. Il-każ legali applikabbli tal-Qorti tal-Ġustizzja u l-Qorti ta' l-Ewwel Istanza huwa relevanti għal dan [5]. Issir referenza għas-sitwazzjoni partikolari ta' introduzzjoni ta' prodott ġdid jew dħul f'suq ġdid li huwa trattat f'dawn il-linji gwida (paragrafi 119, punt 10). (11) Barra minn hekk, il-Kummissjoni tqis li, suġġett għall-effett kumulattiv u restrizzjonijiet iebsa, ftehim bejn intrapriżi żgħar u ta' daqs medju kif defeniti fl-Anness għar-Rakkomandazzjoni tal-Kummissjoni 96/280/KE [6] huma rarament kapaċi li jaffettwa b'apprezzament negozju bejn l-Istati Membri jew li b'apprezzament jirrestrinġu kompetizzjoni fi ħdan it-tifsira ta' l-Artikolu 81(1), u għalhekk ġeneralment jaqgħu ’l barra mill-għan ta' l-Artikolu 81(1). F'każi fejn ftehim bħal dan mhux ta' l-inqas jilħqu l-kondizzjonijiet għall-applikazzjoni ta' l-Artikolu 81(1), il-Kummissjoni normalment toqgħod lura milli tiftaħ proċeduri għan-nuqqas ta' interess suffiċjenti tal-Komunità kemm-il darba dawk l-intrapriżi kollettivament jew individwalment iżommu pożizzjoni dominanti f'parti sostanzjali tas-suq komuni. 2. Ftehim ta' aġenzija (12) Paragrafi 12 sa 20 jissostitwixxu l-Avviż dwar kuntratti ta' ftehim esklussiv ma' aġenti kummerċjali ta' l-1962 [7]. Għandhom jinqraw b'rabta mad-Direttiva tal-Kunsill 86/653/KEE [8]. Ftehim ta' Aġenzija jkopru s-sitwazzjoni li fiha persuna legali jew fiżika (l-aġent) jingħata l-poter sabiex jinnegozja u/jew jikkonkludi kuntratti f'isem persuna oħra (l-prinċipal), jew f'isem l-aġent stess jew f'isem il-prinċipal, għall: - xiri ta' oġġetti jew servizzi mill-prinċipal, jew - bejgħ ta' oġġetti jew servizzi fornuti mill-prinċipal. (13) Fil-każ ta' ftehim ġenwin ta' aġenzija, l-obbligi imposti fuq l-aġent bħal kuntratti negozjati u/jew konklużi f'isem il-prinċipal ma jaqgħux fi ħdan l-għan ta' applikazzjoni ta' l-Artikolu 81(1). Il-fattur determinanti fl-assessjar dwar jekk l-Artikolu 81(1) huwiex applikabbli hu r-riskju kummerċjali u finanzjarju merfugħ mill-aġent flimkien ma' l-attivitajiet li għalihom kien maħtur bħala aġent mill-prinċipal. F'dan ir-rispett m'huwiex materjali għall-istima jekk l-aġent jaġixxix għal wieħed jew bosta prinċipali. Ftehim ta' aġenziji mhux ġenwini jistgħu jinqabdu mill-Artikolu 81(1), li fil-każ ir-Regolament ta' Eżenzjoni Ġenerali u t-taqsimiet l-oħra ta' dawn il-linji gwida japplikaw. (14) Hemm żewġ tipi ta' riskju finanzjarju jew kummerċjali li huma materjali għall-istima tan-natura ġenwina ta' ftehim ta' aġenzija taħt l-Artikolu 81(1). L-ewwel hemm ir-riskji li huma direttament relatati mal-kuntratti konklużi u/jew negozjati mill-aġent f'isem il-prinċipal, bħalma hu l-finanzjament ta' l-ishma. It-tieni, hemm riskji relatati ma' investimenti speċifiċi tas-suq. Dawn huma investimenti speċifikament meħtieġa għat-tip ta' attività li għaliha l-aġent kien maħtur mill-prinċipal, i.e. li huma meħtieġa li jippermettu l-aġent sabiex jikkonkludi u/jew jinneġozja dan it-tip ta' kuntratt. Investimenti bħal dawn huma normalment mgħarrqa, jekk kif titlaq dak il-qasam partikolari ta' attività l-investiment ma jkunx jista' jintuża għal attivitajiet oħra jew mibjugħ minflok telf sinifikanti. (15) Il-ftehim ta' aġenzija jitqies bħala ftehim ta' aġenzija ġenwin u konsegwentament jaqa’ ’l barra mill-Artikolu 81(1) jekk l-aġent ma jerfax xi, jew jerfa' biss insinifikament, riskji flimkien ma' kuntratti konklużi u/jew negozjati f'isem il-prinċipal u flimkien ma' investimenti speċifiċi tas-suq għal dak il-qasam ta' attività. F'sitwazzjoni bħal din, il-funzjoni tal-bejgħ jew xiri jifforma parti mill-attivitajiet tal-prinċipal, minkejja l-fatt li l-aġent huwa intrapriża separata. Għaldaqstant il-prinċipal jerfa' r-riskji finanzjarji u kummerċjali relatati u l-aġent ma jeżerċitax attività ekonomika indipendenti flimkien ma' l-attivitajiet li għalihom inħatar bħala aġent mill-prinċipal. Fis-sitwazzjoni opposta l-ftehim ta' aġenzija jitqies ftehim ta' aġenzija mhux ġenwin u jista' jaqa' taħt l-Artikolu 81(1). F'dak il-każ l-aġent ma jerfax riskji bħal dawn u jkun trattat bħala negozjatur indipendenti li għandu jibqa' ħieles li jiddetermina l-istrateġija tal-marketing tiegħu sabiex ikun jista' jirkupra l-kuntratt tiegħu jew l-investimenti speċifiċi tas-suq. Riskji li huma relatati ma' l-attività li tipprovdi servizzi ta' aġenzija b'mod ġenerali, bħalma hu r-riskju tad-dħul ta' l-aġent li jkun dipendenti fuq is-suċċess tiegħu bħala aġent jew investimenti ġenerali bħal fil-bini jew il-persunal, m'humiex materjali għal din l-istima. (16) Il-kwistjoni ta' riskju għandha tkun stmata fuq bażi ta' każ b'każ, u fir-rigward tar-realtà ta' l-ekonomija tas-sitwazzjoni aktar mill-forma legali. Mhux ta' lanqas, il-Kummissjoni tqis li l-Artikolu 81(1) ġeneralment ma jkunx applikabbli għall-obbligi imposti fuq l-aġent bħal fil-każ tal-kuntratti negozjati u/jew konklużi f'isem il-prinċipal fejn il-proprjetà fl-oġġetti mixtrija jew mibjugħa tal-kuntratt ma jagħtux poter lill-aġent, jew l-aġent innifsu ma jissupplixxix is-servizzi tal-kuntratt u fejn l-aġent: - ma jikkontribwix għall-ispejjeż li għandhom x'jaqsmu mar-rifornituri/xiri ta' l-oġġetti tal-kuntratt jew servizzi, li jinkludu l-ispejjeż għat-trasport ta' l-oġġetti. Dan ma jeskludix lill-aġent milli jmexxi s-servizz tat-trasport, kemm-il darba li l-ispejjeż huma koperti mill-prinċipal; - m'huwiex, direttament jew indirettament, obbligat li jinvesti fil-promozzjoni tal-bejgħ, bħalma huma kontribuzzjonijiet għall-estimi tar-reklamar tal-prinċipal; - ma jżommx bi spejjeż tiegħu jew riskju ħażniet ta' l-oġġetti tal-kuntratt, li jinkludu l-ispejjeż għall-finanzjar tal-ħażniet u l-ispejjeż tat-telf tal-ħażniet u jista' jirritorna oġġetti mhux mibjugħa lill-prinċipal mingħajr ħlas, sakemm l-aġent ma jkunx responsabbli għal xi difett (per eżempju, billi jfalli milli jsegwi b'miżuri ta' sigurtà raġonevoli sabiex jevita telf tal-ħażniet); - ma joħloqx u/jew iħaddem servizz ta' wara l-bejgħ, tiswija jew servizz ta' garanzija kemm-il darba hu kompletament rimborżat mill-prinċipal; - ma jagħmilx investimenti speċifikament għas-suq fit-tagħmir, bini jew taħriġ tal-persunal, bħal per eżempju it-tank għall-ħażna tal-petrol fil-każ ta' petrol bl-imnut jew "software" speċifiku għall-bejgħ ta' kuntratti ta' l-assigurazzjoni fil-każ ta' aġenti ta' l-assigurazzjoni; - ma jieħux responsabbiltà għal terzi persuni għal ħsara kawżata mill-prodott mibjugħ (responsabbiltà tal-prodott), kemm-il darba, bħala aġent, ikun responsabbli għad-difett f'dan ir-rispett; - ma jieħux responsabbiltà għan-nuqqas ta' rendiment tal-kuntratt tal-klijent, bl-eċċezzjoni tat-telf tal-kummissjoni ta' l-aġent, kemm-il darba l-aġent huwa responsabbli għad-difett (per eżempju, billi jonqos milli jħares sigurtà raġonevoli jew miżuri kontra s-serq jew jonqos milli jħares miżuri raġonevoli sabiex jirrapporta serq lill-prinċipal jew lill-puliżija jew jikkomunika lill-prinċipal it-tagħrif kollu meħtieġ disponibbli għalih fuq ir-responsabbiltà finanzjarja tal-klijent). (17) Din il-lista m'hijiex eżawrjenti. Madankollu, fejn l-aġent jidħol għal wieħed jew aktar mir-riskji jew spejjeż hawn fuq imsemmija, imbagħad l-Artikolu 81(1) jista' japplika bħal kull ftehim vertikali ieħor. (18) jekk ftehim ta' aġenzija ma jaqax fi ħdan l-għan ta' applikazzjoni ta' l-Artikolu 81(1), imbagħad l-obbligi kollha imposti fuq l-aġent li għandhom x'jaqsmu mal-kuntratti konklużi u/jew negozjati f'isem il-prinċipal jaqgħu 'l barra mill-Artikolu 81(1). L-obbligi li ġejjin min-naħa ta' l-aġent ġeneralment jitqiesu li jiffurmaw parti integrali ta' ftehim ta' aġenzija, peress li kull wieħed minnhom jirrelata ma' l-abbilità tal-prinċipal li jiffissa l-għan ta' l-attività ta' l-aġent f'relazzjoni ma' l-oġġetti jew servizzi tal-kuntratt, li hu essenzali jekk il-prinċipal għandu jieħu riskji u għaldaqstant ikun f'qagħda li jistabbilixxi l-istrateġija kummerċjali: - limitazzjonijiet fuq it-territorju li fih l-aġent jista' jbiegħ dawn l-oġġetti jew servizzi; - limitazzjonijiet fuq il-klijenti li lilhom l-aġent jista' jbiegħ dawn l-oġġetti jew servizzi; - il-prezzijiet u kondizzjonijiet li bihom l-aġent għandu jbiegħ jew jixtri dawn l-oġġetti jew servizzi. (19) Barra mill-irregolar tal-kondizzjonijiet tal-bejgħ jew xiri ta' l-oġġetti tal-kuntratt jew servizzi mill-aġent f'isem il-prinċipal, ftehim ta' aġenzija ħafna drabi jkollhom dispożizzjonijiet dwar ir-relazzjoni bejn l-aġent u l-prinċipal. Partikolarment, jista' jkollhom dispożizzjoni li tipprevjeni l-prinċipal milli jaħtar aġenti oħra fir-rispett ta' transazzjoni ta' tip partikolari, klijent jew territorju (dispożizzjonijiet ta' l-aġenzija esklussiva) u/jew dispożizzjoni li tipprevjeni lill-aġent milli jaġixxi ta' aġent jew distributur ta' intrapriżi li jikkompetu mal-prinċipal (dispożizzjonijiet mhux kompetittivi). Dispożizzjonijiet ta' l-aġenzija esklussiva jikkonċernaw biss kompetizzjoni fi ħdan marka u ġeneralment ma twassalx għall-effetti kontra l-kompetizzjoni. Dispożizzjonijiet mhux kompetittivi, li jinkludu dispożizzjonijiet mhux kompetittivi post-term, dwar kompetizzjoni bejn il-marki u jistgħu jiksru l-Artikolu 81(1) jekk iwasslu jwasslu għall-esklużjoni fis-suq relevanti fejn l-oġġetti tal-kuntratt jew servizzi jinbiegħu jew jinxtraw (ara Taqsima VI.2.1). (20) Ftehim ta' aġenzija jista' wkoll jidħol fi ħdan l-għan ta' l-Artikolu 81(1), anke jekk il-prinċipal jerfa' r-riskji kollha kummerċjali u finanzjarji relevanti, fejn tiffaċilita l-konfoffa. Dan jista' per eżempju jkun il-każ fejn numru ta' prinċipali jużaw l-istess aġenti filwaqt li jeskludu kollettivament oħrajn milli jużaw dawn l-aġenti, jew meta jużaw l-aġenti sabiex jikkonfoffaw fuq strateġija ta' marketing jew biex jibdlu tagħrif tas-suq sensittiv bejn il-prinċipali. III. APPLIKAZZJONI TAR-REGOLAMENT GĦALL-EŻENZJONI ĠENERALI 1. Port assigurat maħluq mir-Regolament Għall-Eżenzjoni Ġenerali (21) Ir-Regolament għall-Eżenzjoni Ġenerali joħloq supposizzjoni ta' legalità għal ftehim vertikali li jiddependi fuq is-sehem tas-suq tal-fornitur jew ix-xerrej. Skond l-Artikolu 3 tar-Regolament għall-Eżenzjoni Ġenerali, huwa ġeneralment is-sehem tas-suq tal-fornitur fis-suq fejn ibiegħ l-oġġetti tal-kuntratt jew servizzi li jiddeterminaw it-tħaddim ta' l-eżenzjoni ġenerali. Dan is-sehem tas-suq jista' ma jaqbiżx id-dħul ta' 30 % sabiex tapplika l-eżenzjoni ġenerali. Fejn il-ftehim ikun fih obbligu ta' fornitura esklussiva biss, kif definit fl-Artikolu 1(c) tar-Regolament għall-Eżenzjoni Ġenerali, hu s-sehem tas-suq tax-xerrej fis-suq fejn jixtri l-oġġetti tal-kuntratt jew servizzi li ma jistgħux jaqbżu d-dħul ta' 30 % sabiex tapplika l-eżenzjoni ġenerali. Għall-kwistjonijiet dwar sehem fis-suq ara Taqsima V (paragrafi 88 sa 99). (22) Mil-lat ekonomiku, ftehim vertikali jista' jkollu effetti mhux biss fis-suq bejn fornitur u xerrej imma wkoll fuq swieq ‘l isfel sax-xerrej. L-approċċ simplifikat tar-Regolament għall-Eżenzjoni Ġenerali, li jqis biss is-sehem tas-suq tal-fornitur jew ix-xerrej (kif jista' jkun il-każ) fis-suq bejn dawn iż-żewġ partijiet, hu ġustifikat mill-fatt li ‘l isfel mid-dħul ta' 30 % l-effetti fuq swieq ‘l isfel ġeneralment ikun limitat. Barra minn hekk, il-fatt biss li għandu jitqies is-suq bejn il-fornitur u x-xerrej jagħmel l-applikazzjoni tar-Regolament għall-Eżenzjoni Ġenerali aktar faċli u jtejjeb il-livell ta' ċertezza legali, filwaqt li l-istrument ta' l-irtirar (ara pragrafi 71 sa 87) jibqa' disponibbli sabiex jirrimedja problemi possibbli fi swieq oħra relatati. 2. L-Għan tar-Regolament għall-Eżenzjoni Ġenerali (i) Definizzjoni ta' ftehim vertikali (23) Ftehim definiti huma definiti fl-Artikolu 2(1) tar-Regolament għall-Eżenzjoni Ġenerali bħala "ftehim jew prattiċi miftiehma mdaħħla bejn żewġ intrapriżi jew aktar li kull waħda minnhom tħaddem, għall-għanijiet tal-ftehim, f'livell differenti tal-katina ta' produzzjoni u distribuzzjoni, u dwar il-kondizzjonijiet taħt liema l-partijiet jistgħu jixtru, jbiegħu jew ibiegħu mill-ġdid ċerti oġġetti jew servizzi". (24) Hemm tliet elementi f'din id-definizzjoni: - il-ftehim jew prattika miftiehma jkun bejn żewġ intrapriżi jew aktar. Ftehim vertikali ma' konsumaturi finali li ma jaħdmux bħala intrapriża m'humiex koperti; Aktar ġenerali, ftehim b'konsumaturi finali ma jaqgħux taħt l-Artikolu 81(1), għaliex dak l-Artikolu japplika biss għall-ftehim bejn intrapriżi, deċiżjonijiet minn assoċazzjonijiet ta' intrapriżi u prattiċi miftiehma. Dan hu mingħajr preġudizzju għall-applikazzjoni possibbli ta' l-Artikolu 82 tat-Trattat; - il-ftehim jew prattika miftiehma hu bejn intrapriżi li kull waħda taħdem, għall-għanijiet tal-ftehim, fuq livell differenti tal-katina ta' produzzjoni jew distribuzzjoni. Dan ifisser per eżempju li intrapriża tipproduċi materja prima li l-intrapriża l-oħra tuża bħala dħul, jew li l-ewwel ikun produttur, it-tieni aġent u t-tielet bejjiegħ bl-imnut. Dan ma jeskludix intrapriża milli tkun attiva fuq aktar minn livell wieħed tal-katina ta' produzzjoni jew distribuzzjoni; - Il-ftehim jew prattiċi miftiehma jirrelataw għall-kondizzjonijiet li taħthom il-partijiet għall-ftehim, il-fornitur u x-xerrej, "jistgħu jixtru, jbiegħu jew ibiegħu mill-ġdid ċertu oġġetti jew servizzi". Dan jirrifletti l-għan tar-Regolament għall-Eżenzjoni Ġenerali sabiex ikopri xiri u ftehim tad-distribuzzjoni. Dan huwa ftehim dwar il-kondizzjonijiet għax-xiri, bejgħ jew bejgħ mill-ġdid ta' oġġetti jew servizzi fornuti minn min jissupplixxi u/jew dwar il-kondizzjonijiet għall-bejgħ mix-xerrej ta' l-oġġetti jew servizzi li jinkorporaw dawn l-oġġetti jew servizzi. Għall-applikazzjoni tar-Regolamenti għall-Eżenzjoni Ġenerali kemm l-oġġetti jew servizzi fornuti minn min jissupplixxi u l-oġġetti li jirriżultaw jew servizzi jitqiesu sabiex ikunu oġġetti jew servizzi tal-kuntratt. Ftehim vertikali li għandu x'jaqsam ma' l-oġġetti kollha finali u intermedji u servizzi huma koperti. L-unika eċċezzjoni hu s-settur tal-karrozzi, sakemm dan is-settur jibqa' kopert minn eżenzjoni ġenerali speċifika bħal dik mogħtija mir-Regolament tal-Kummissjoni (KE) Nru 1475/75 [9]. L-oġġetti jew servizzi provduti mill-fornitur jistgħu jinbiegħu mill-ġdid mix-xerrej jew jistgħu jintużaw bħala dħul mix-xerrej sabiex jipproduċi l-oġġetti jew servizzi tiegħu stess. (25) Ir-Regolament għall-Eżenzjoni Ġenerali japplika wkoll għal oġġetti mibjugħa u mixtrija għall-kiri lil partijiet terzi. Madankollu, kera u ftehim ta' ċens m'humiex koperti, għax l-ebda oġġett jew servizz ma jkun qiegħed jinbiegħ mill-fornitur lix-xerrej. B'mod aktar ġenerali, ir-Regolament għall-Eżenzjoni Ġenerali ma jkoprix restrizzjonijiet jew obbligi li m'għandhomx x'jaqsmu mal-kondizzjonijiet tax-xiri, bejgħ u bejgħ mill-ġdid, bħal obbligu li tipprevjeni partijiet milli jwettqu tiftix indipendenti u żvilupp li l-partijiet setgħu nkludew fi ftehim vertikali xort' oħra. Barra minn hekk, l-Artikolu 2(2) sa (5) direttament jew indirettament jeskludi ċertu ftehim vertikali mill-applikazzjoni tar-Regolament għall-Eżenzjoni Ġenerali. (ii) Ftehim vertikali bejn kompetituri (26) L-Artikolu 2(4) tar-Regolament għall-Eżenzjoni Ġenerali espliċitament jeskludi mill-applikazzjoni tiegħu "ftehim vertikali mdaħħla bejn intrapriżi kompetituri". Ftehim vertikali bejn kompetituri jkunu trattati, fir-rigward ta' effetti ta' konfoffa possibbli, fil-linji gwida li ġejjin dwar l-applikabbilità ta' l-Artikolu 81 għall-koperazzjoni orizzontali [10]. Madankollu, l-aspetti vertikali ta' ftehim bħal dan jeħtieġ ikun assessjat taħt dawn il-linji gwida. L-Artikolu 1(a) tar-Regolament għall-Eżenzjoni Ġenerali jiddefenixxi intrapriżi li jikkompetu bħala "fornituri potenzali jew attwali fl-istess suq tal-prodott", irrispettivament jekk humiex jew le kompetituri fuq l-istess suq ġeografiku. Intrapriżi kompetiturii huma intrapriżi li huma fornituri attwali jew potenzali ta' l-oġġetti jew servizzi tal-kuntratt jew oġġetti jew servizzi li huma sostituti għall-oġġetti jew servizzi tal-kuntratt. Fornitur potenzali huwa intrapriża li attwalment ma jipproduċix prodott kompetittiv imma jista' u x'aktarx jagħmel hekk fin-nuqqas tal-ftehim b'reazzjoni għal żieda żgħira u permanenti fi prezzijiet relattivi. Dan ifisser li l-intrapriża tkun tista' u x'aktarx tieħu l-investimenti addizzjonali meħtieġa u tissupplixxi s-suq fi żmien sena. L-istima għandha tkun ibbażata fuq sisien realistiċi; is-sempliċi possibbilità teoretika li tidħol f'suq m'hijiex biżżejjed [11]. (27) Hemm tliet eċċezzjonijiet għall-esklużjoni ġenerali ta' ftehim vertikali bejn kompetituri, it-tlieta kollha qegħdin ikunu stabbiliti fl-Artikolu 2(4) u jirrelataw ma' ftehim mhux reċiproku. Mhux reċiproku tfisser, per eżempju, filwaqt li produttur isir id-distributur tal-prodotti ta' produttur ieħor, ta' l-aħħar ma jsirx id-distributur tal-prodotti ta' l-ewwel produttur. Ftehim mhux reciproċi bejn kompetituri huwa kopert permezz tar-Regolament għall -Eżenzjoni Ġenerali fejn (1) ix-xerrej ikollu profitt li ma jaqbiżx 100 million EURO, jew (2) il-fornitur ikun produttur u distributur ta' l-oġġetti, filwaqt li xerrej huwa biss distributur u mhux ukoll produttur ta' oġġetti li jkunu jikkompetu, jew (3) il-fornitur ikun dak li jipprovdi servizzi li jaħdmu fuq livelli diversi tal-kummerċ, filwaqt li x-xerrej ma jipprovdix servizz li jikkompeti fil-livell ta' kummerċ fejn jixtri s-servizzi ta' kuntratti. It-tieni eċċezzjoni tkopri sitwazzjonijiet ta' distribuzzjoni doppja, i.e. il-produttur ta' oġġetti partikolari jaġixxi wkoll bħala distributur ta' l-oġġetti f'kompetizzjoni ma' distributuri indipendenti ta' l-oġġetti tiegħu. Distributur li jipprovdi speċifikazzjonijiet lill-produttur sabiex jipproduċi oġġetti partikolari taħt il-marka ta' l-isem tad-distributur m'għandux jitqies bħala produttur ta' oġġetti bħal dawn bil-marka tiegħu. It-tielet eċċezzjoni tkopri sitwazzjonijiet simili ta' distribuzzjoni doppja, imma f'dan il-każ għal servizzi, fejn il-fornitur huwa wkoll dak li jipprovdi servizzi fil-livell tax-xerrej. (iii) Assoċazzjonijiet tal-bejjiegħa bl-imnut (28) L-Artikolu 2(2) tar-Regolament għall-Eżenzjoni Ġenerali jinkludi fl-applikazzjoni tiegħu ftehim vertikali mdaħħal permezz ta' assoċazzjoni ta' intrapriżi li twettaq ċertu kondizzjonijiet u b'hekk teskludi mir-Regolament għall-Eżenzjoni Ġenerali ftehim vertikali mdaħħal mill-assoċazzjonijiet l-oħra kollha. Ftehim vertikali mdaħħla bejn assoċazzjoni u l-membri tagħha, jew bejn assoċazzjoni u l-fornituri tagħha, huma koperti mir-Regolament għall-Eżenzjoni Ġenerali biss jekk il-membri huma bejjiegħa bl-imnut ta' oġġetti (mhux servizzi) u jekk kull membru individwali ta' l-assoċazzjoni għandu valur tal-bejgħ li ma jaqbiżx 50 miljun Euro. Bejjiegħa bl-imnut huma distributuri li jbiegħu mill-ġdid oġġetti lill-konsumaturi finali. Fejn numru limitat biss tal-membri ta' l-assoċazzjoni jkollhom profitt li ma jaqbiżx sinifikament il-50 miljun Euro dħul, dan normalment ma jbiddilx l-istima taħt l-Artikolu 81. (29) Assoċazzjoni ta' intrapriżi jistgħu jinvolvu kemm ftehim orizzontali u vertikali. Il-ftehim orizzontali għandu jkun assessjat skond il-prinċipji stabbiliti fil-linji gwida li ġejjin dwar l-applikabbilita ta' l-Artikolu 81 għall-koperazzjoni orizzontali. Jekk din l-istima twassal għall-konklużjoni li koperazzjoni bejn intrapriżi fiż-żona tax-xiri jew bejgħ huwa aċċettabbli, stima oħra tinħtieġ sabiex teżamina l-ftehim veritkali konkluż mill-assoċazzjoni bil-fornituri tagħha jew membri individwali tagħha. L-istima ta' l-aħħar issegwi r-regoli tar-Regolament għall-Eżenzjoni Ġenerali u dawn il-linji gwida. Per eżempju, ftehim orizzontali konkluż bejn il-membri ta' l-assoċazzjoni jew deċiżjonijiet addottati mill-assoċazzjoni, bħad-deċiżjoni li titlob il-membri sabiex jixtru mill-assoċazzjoni jew id-deċiżjoni sabiex ikunu allokati territorji esklussivi għall-membri għandha tkun assessjata l-ewwel bħal ftehim orizzontali. Jekk din l-istima tkun pożittiva biss issir relevanti li tassessja l-ftehim vertikali bejn l-assoċazzjoni u membri individwali jew bejn l-assoċazzjoni u fornituri. (iv) Ftehim vertikali li jkollhom dispożizzjonijiet fuq drittijiet ta' proprjetà intellettwali (IPRs) (30) L-Artikolu 2(3) tar-Regolament għall-Eżenzjoni Ġenerali jinkludi fl-applikazzjoni tiegħu ftehim vertikali li jkun fih ċertu dispożizzjonijiet li għandhom x'jaqsmu ma' l-assenjar ta' l-IPR għal jew użu ta' IPR mix-xerrej u hemm teskludi mir-Regolament għall-Eżenzjoni Ġenerali il-ftehim l-ieħor kollu vertikali li jkollu dispożizzjonijiet ta' l-IPR. Ir-Regolament għall-Eżenzjoni Ġenerali japplika għall-ftehim vertikali li jkollu dispożizzjonijiet ta' l-IPR meta jitwettqu ħames kondizzjonijiet: - Id-dispożizzjonijiet ta' l-IPR trid tkun parti minn ftehim vertikali, i.e. ftehim b'kondizzjonijiet taħt liema l-partijiet jistgħu jixtru, ibiegħu jew ibiegħu mill-ġdid ċerti oġġetti jew servizzi; - L-IPR għandhom ikunu assenjati sabiex, jew għall-użu mix-xerrej; - Id-dispożizzjonijiet ta' l-IPR m'għandhomx jikkostitwixxu l-oġġett primarju tal-ftehim; - Id-dispożizzjonijiet ta' l-IPR għandhom ikunu direttament relatati ma' l-użu, bejgħ jew bejgħ mill-ġdid ta' oġġetti jew servizzi mix-xerrej jew il-klijent tiegħu. Fil-każ ta' ta' awtorizzazzjoni għall-bejgħ ta' oġġetti fejn il-marketing jifforma l-oġġett ta' l-isfruttament ta' l-IPR, l-oġġetti jew servizzi huma distribwiti mill-mexxej/mexxejja awtorizzati bil-bejgħ; - Id-dispożizzjonijiet ta' l-IPR, in-relazzjoni ma' l-oġġetti tal-kuntratt jew servizzi, m'għandhomx ikollhom restrizzjonijiet ta' kompetizzjoni li jkollha l-istess oġġett jew effett bħala trażżin vertikali li m'humiex eżentati taħt ir-Regolament għall-Eżenzjoni Ġenerali. (31) Dawn il-kondizzjonijiet jassiguraw li r-Regolament għall-Eżenzjoni Ġenerali japplika għall-ftehim vertikali fejn l-użu, bejgħ jew bejgħ mill-ġdid ta' oġġetti jew servizzi jista' jsir b'aktar effett għaliex l-IPR ikunu assenjati lil jew trasferiti għall-użu mix-xerrej. Fi kliem ieħor, restrizzjonijiet dwar l-assenjar jew użu ta' IPR jistgħu jkunu koperti meta l-oġġett prinċipali tal-ftehim ikun ix-xiri jew distribuzzjoni ta' oġġetti jew servizzi. (32) L-ewwel kondizzjoni tagħmilha ċara li l-kuntest li fih l-IPR ikunu provduti hu ftehim għax-xiri jew distribuzzjoni ta' oġġetti jew ftehim għax-xiri jew provvista ta' servizzi u mhux ftehim dwar l-assenjar jew liċenzar ta' IPR għall-produzzjoni ta' oġġetti, lanqas ftehim purament għal-liċenzar. Ir-Regolament għall-Eżenzjoni Ġenerali ma jkoprix per eżempju: - ftehim fejn parti tipprovdi lill-parti oħra b'riċetta u liċenzi l-parti l-oħra sabiex tipproduċi xarba b'din ir-riċetta; - Ftehim li taħtu parti tipprovdi parti oħra b'forma jew kopja oriġinali u liċenżji l-parti l-oħra sabiex tipproduċi u tiddistribwixxi kopji; - Il-liċenza pura ta' marka kummerċjali jew sinjal għall-għan ta' oġġetti; - kuntratti ta' sponsorjar dwar id-dritt għar-reklamar tiegħek innifsek bħala li tkun "sponsor" uffiċjali ta' avveniment: - liċenżjar tad-drittijiet ta' l-awtur bħal kuntratti ta' xandir dwar id-dritt li tirreġistra u/jew id-dritt li xxandar avveniment. (33) It-tieni kondizzjoni tagħmilha ċara li r-Regolament għall-Eżenzjoni Ġenerali ma tapplikax meta l-IPR ikunu provduti mix-xerrej għall-fornitur, ma jimpurtax jekk l-IPR ikunu dwar il-mod tal-produzzjoni jew distribuzzjoni. Ftehim li għandu x'jaqsam mat-trasferiment ta' IPR għall-fornitur u li jkollu restrizzjonijiet possibbli fuq il-bejgħ magħmul mill-fornitur mhux kopert mir-Regolament għall-Eżenzjoni Ġenerali. Dan ifisser partikolarment li s-sotto-kuntrattar li jinvolvi t-trasferiment tat-teknika lil sotto-kuntrattur [12] ma jaqax fi ħdan l-għan ta' applikazzjoni tar-Regolament għall-Eżenzjoni Ġenerali. Madankollu, ftehim vertikali li taħtu x-xerrej jipprovdi speċifikazzjonijiet biss lill-fornitur li jiddeskrivu l-oġġetti jew servizzi għat-tqassim huma koperti mir-Regolament għall-Eżenzjoni Ġenerali. (34) It-tielet kondizzjoni tagħmilha ċara li sabiex ikun kopert mir-Regolament għall-Eżenzjoni Ġġenerali l-oġġett primarju tal-ftehim m'għandux ikun l-assenjar jew liċenzar ta' l-IPR. L-oġġett primarju għandu jkun ix-xiri jew distribuzzjoni ta' oġġetti jew servizzi u d-dispożizzjonijiet ta' l-IPR għandhom iservu l-implimentazzjoni tal-ftehim vertikali. (35) Ir-raba' kondizzjoni titlob li d-dispożizzjonijiet ta' l-IPR jiffaċilitaw l-użu, il-bejgħ jew bejgħ mill-ġdid ta' oġġetti jew servizzi mix-xerrej jew mill-klijenti tiegħu. L-oġġetti jew servizzi għall-użu jew bejgħ mill-ġdid huma normalment fornuti mil-liċenzatur imma jistgħu wkoll jinxtraw minn min hu liċenzat mit-tielet fornitur. Id-dispożizzjonijiet ta' l-IPR normalment huma dwar il-marketing ta' oġġetti jew servizzi. Dan hu per eżempju l-każ fi ftehim dwar dritt ta' rappreżentanza fejn min jagħti d-dritt ta' rappreżentanza jbiegħ lil min kiseb id-dritt ta' rappreżentanza oġġetti għall-bejgħ mill-ġdid u ma' dan jilliċenza lil min hu awtorizzat sabiex juża l-marka kummerċjali tiegħu u t-teknika sabiex jimmarkitja l-oġġetti. Kopert ukoll hu l-każ fejn il-fornitur ta' estratt konċentrat jilliċenza x-xerrej sabiex iħallat u jibbottilja l-estratt qabel ibiegħu bħala xarba. (36) Il-ħames kondizzjoni tfisser partikolarment li d-disposizzjonijet ta' l-IPR m'għandux ikollhom l-istess oġġett jew effett għaliex kull restrizzjonijiet dwar materjal solidu elenkati fl-Artikolu 4 tar-Regolament għall-Eżenzjoni Ġenerali jew kull restrizzjoni eskluża mill-kopertura tar-Regolament għall-Eżenzjoni Ġenerali permezz ta' l-Artikolu 5 (Ara paragrafi 46 sa 61). (37) Drittijiet ta' proprjetà intelletwali li jistgħu jitqiesu li jservu l-implimentazzjoni ta' ftehim vertikali fi ħdan it-tifsira ta' l-Artikolu 2(3) tar-Regolament għall-Eżenzjoni Ġenerali dwar tliet materji prinċipali: trademarks, drittijiet ta' l-awtur u teknika. Trademark (38) Liċenza ta' trademark lil distributur tista' tkun relatata mad-distribuzzjoni tal-prodotti tal-liċenzatur f'territorju partikolari. Jekk hija liċenza esklussiva, il-ftehim jammonta għal distribuzzjoni esklussiva. Drittijiet ta' l-awtur (39) Bejjiegħa ta' oġġetti mill-ġdid koperti mid-drittijiet ta' l-awtur (kotba, "software", eċċ) jistgħu jkunu obbligati minn min għandu d-drittijiet ta' l-awtur biss sabiex ibiegħu mill-ġdid taħt il-kondizzjoni li x-xerrej, sew jekk bejjiegħ mill-ġdid ieħor jew dak li juża l-oġġett l-aħħar, ma jiksrux id-drittijiet ta' l-awtur. Obbligi bħal dawn fuq dak li jerġa' jbiegħ, sa l-estrem li jaqgħu taħt l-Artikolu 81(1) għal kollox, huma koperti mir-Regolament għall-Eżenzjoni Ġenerali. (40) Ftehim li taħthom kopji stampati ta' "software" huma distribwiti għall-bejgħ mill-ġdid u fejn dak li jerġa' jbiegħ ma jiksibx liċenza għal xi drittijiet fuq is-"software" imma jkollu biss id-dritt li jerġa' jbiegħ il-kopji stampati, għandhom jitqiesu bħala ftehim għall-fornitura ta' oġġetti għall-bejgħ mill-ġdid għall-għan tar-Regolament għall-Eżenzjoni Ġenerali. Taħt din il-forma ta' distribuzzjoni l-liċenza tas-"software" biss tieħu post bejn is-sid tad-drittijiet ta' l-awtur u min juża s-"software". Din tista' tieħu l-forma ta' liċenżja "shrink wrap", i.e. sett ta' kondizzjonijiet inklużi fil-pakkett tal-kopja stampata li dak li jużaha l-aħħar irid jifhem li jaċċetta billi jiftaħ il-pakkett. (41) Xerrejja ta' hardware li jkollu fih software protett bid-drittijiet ta' l-awtur jistgħu jkunu obbligati mid-detentur tad-drittijiet ta' l-awtur li ma jiksrux id-drittijiet ta' l-awtur, per eżempju li ma jagħmlux kopji u jbiegħu mill-ġdid is-software jew li ma jagħmlux kopji u jużaw is-software flimkien ma' hardware ieħor. Restrizzjonijiet ta' użu bħal dan, sa ċertu punt li jaqgħu fi ħdan l-Artikolu 81(1) għal kollox, huma koperti mir-Regolament Għall-Eżenzjoni Ġenerali. It-teknika (42) Ftehim dwar dritt ta' rappreżentanza, bl-eċċezzjoni ta' ftehim dwar dritt ta' rappreżentanza industrijali, huma l-eżempji l-aktar ovvji fejn it-teknika għall-għanijiet ta' marketing ikun komunikat lix-xerrej. Ftehim dwar dritt ta' rappreżentanza jkollhom liċenzi għal drittijiet ta' proprjetà intellettwali dwar trademarks jew sinjali u teknika għall-użu u d-distribuzzjoni ta' oġġetti jew il-fornitura ta' servizzi. Barra mill-liċenza ta' l-IPR, dak li jagħti d-dritt ta' rappreżentanza normalment jipprovdi lil min jikseb id-dritt ta' rappreżentanza jbiegħ matul il-ħajja tal-ftehim b'assistenza kummerċjali jew teknika, bħal servizzi ta' kisba, taħriġ, pariri fuq bini, pjanar finanzjarju eċċ. Il-liċenza u l-assistenza huma komponenti integrali tal-metodu tan-negozju tad-dritt ta' rappreżentanza. (43) Liċenzar li jkun fi ftehim ta' dritt ta' rappreżentanza huwa kopert mir-Regolament għall-Eżenzjoni Ġenerali jekk jitwettqu l-ħames kondizzjonijiet kollha elenkati f'punt 30. Dan normalment ikun il-każ, għaliex taħt ħafna ftehim ta' dritt ta' rappreżentanza, inklużi ftehim ta' dritt ta' rappreżentanza prinċipali, min jagħti d-dritt ta' rappreżentanza jipprovdi oġġetti u/jew servizzi, partikolarment servizzi ta' assistenza kummerċjali jew teknika, lil min jikseb id-dritt ta' rappreżentanza. L-IPR jgħinu lil min jikseb id-dritt ta' rappreżentanza sabiex ibiegħ mill-ġdid il-prodotti fornuti minn min jagħti d-dritt ta' rappreżentanza jew mill-fornitur maħtur minn min jagħti d-dritt ta' rappreżentanza jew sabiex juża dawk il-prodotti u jbiegħ l-oġġetti jew servizzi li jirriżultaw. Fejn il-ftehim għad-dritt ta' rappreżentanza hu biss dwar jew primarjament il-liċenzar ta' l-IPR, ftehim bħal dan mhux kopert mir-Regolament għall-Eżenzjoni Ġenerali, imma jkun trattat b'mod simili għal dak il-ftehim għad-dritt ta' rappreżentanza li hu kopert mir-Regolament għall-Eżenzjoni Ġenerali. (44) L-obbligi relatati ma' l-IPR li ġejjin huma ġeneralment meqjusa meħtieġa sabiex jipproteġu d-drittijiet ta' proprjetà intellettwali ta' min jagħti d-dritt ta' rappreżentanza u huma, jekk dawn l-obbligi jaqgħu taħt l-Artikolu 81(1), koperti wkoll mir-Regolament għall-Eżenzjoni Ġenerali: (a) obbligu fuq min jikseb id-dritt ta' rappreżentanza sabiex ma jingħaqadx, direttament jew indirettament, f'negozju simili bħal dan; (b) Obbligu fuq min jagħti d-dritt ta' rappreżentanza sabiex ma jakkwistax interessi finanzjarji fil-kapital ta' intrapriża li tkun qiegħda tikkompeti għaliex tagħti lil min jikseb id-dritt ta' rappreżentanza s-setgħa li jinfluwenza l-kondotta ekonomika ta' intrapriża bħal din; (ċ) Obbligu fuq min jikseb id-dritt ta' rappreżentanza sabiex ma' jgħaddix lil partijiet terzi t-teknika provduta minn min jagħti d-dritt ta' rappreżentanza sakemm din it-teknika ma' tkunx fl-interess tal-pubbliku; (d) obbligu fuq min jikseb id-dritt ta' rappreżentanza sabiex jikkomunika lil min jagħti d-dritt ta' rappreżentanza xi esperjenza miksuba fl-isfruttar ta' d-dritt ta' rappreżentanza u li tagħtih, u lill-oħrajn li kisbu d-dritt ta' rappreżentanza, liċenza mhux esklussiva għat-teknika li tirriżulta minn dik l-esperjenza; (e) obbligu fuq min jikseb id-dritt ta' rappreżentanza sabiex jgħarraf lil min tah id-dritt ta' rappreżentanza bi ksur tal-liġi ta' drittijiet ta' proprjetà intellettwali liċenzati, sabiex jieħu passi legali kontra min kiser il-liġi jew sabiex jassisti lil min jagħti d-dritt ta' rappreżentanza ta' kumpannija f'kull azzjoni legali kontra min kiser il-liġi; (f) obbligu fuq min kiseb id-dritt ta' rappreżentanza sabiex ma jużax teknika liċenzata minn min jagħti d-dritt ta' rappreżentanza għall-għanijiet barra mill-isfruttar tad-dritt ta' rappreżentanza; (g) obbligu fuq min kiseb id-dritt ta' rappreżentanza sabiex ma jassenjax id-drittijiet u l-obbligi taħt il-ftehim ta' dritt ta' rappreżentanza mingħajr il-kunsens ta' min jagħti d-dritt ta' rappreżentanza. (v) Relazzjoni ma' regolamenti oħra għall-eżenzjoni ġenerali (45) L-Artikolu 2(5) jgħid li r-Regolament għall-Eżenzjoni Ġenerali "ma tapplikax għall-ftehim vertikali li s-suġġett tagħhom jaqa' fi ħdan l-għan ta' kwalunkwe regolament għall-eżenzjoni ġenerali." Dan ifisser li r-Regolament għall-Eżenzjoni Ġenerali ma japplikax għal ftehim kopert mir-Regolament tal-Kummissjoni (KEE) Nru 240/96 [13] fuq trasferiment ta' teknoloġija, Regolament tal-Kummissjoni (KEE) Nru 1475/1995 [14] għad-distribuzzjoni ta' karrozza jew Regolamenti (KEE) Nru 417/85 [15] u (KEE) Nru 418/85 [16] li jeżenta ftehim vertikali konkluż flimkien ma' ftehim orizzontali, kif l-aħħar Emendat b'Regolament (KE) Nru 2236/97 [17] jew kwalunkwe regolament futur ta' dak it-tip. 3. Restrizzjonijiet li ma jiċċaqalqux taħt ir-Regolament għall-Eżenzjoni Ġenerali (46) Ir-Regolament għall-Eżenzjoni Ġenerali fl-Artikolu 4 fih lista ta' restrizzjonijiet qawwija li jwasslu għall-esklużjoni tal-ftehim vertikali kollu mill-għan ta' applikazzjoni tar-Regolament għall-Eżenzjoni Ġenerali. Il-lista ta' restrizzjonijiet qawwija tapplika għal ftehim vertikali dwar kummerċ fi ħdan il-Komunità. Sakemm ftehim vertikali hu dwar esportazzjoni ’l barra mill-Komunità jew importazzjoni/importazzjoni mill-ġdid minn barra l-Komunità ara l-ġudizzju f'Javico v Yves Saint Laurent. Eżenzjoni individwali ta' ftehim vertikali li fiha restrizzjonijiet qawwija bħal dawn x'aktarx ma sseħħx. (47) Ir-restrizzjoni qawwija stabbilita fl-Artikolu 4(a) tar-Regolament għall-Eżenzjoni Ġenerali hi dwar żamma għall-prezz tal-bejgħ mill-ġdid (RPM), li huwa ftehim jew prattiċi miftiehma li għandhom bħala l-oġġett dirett jew indirett tagħhom l-istabbilir ta' prezz fiss jew prezz minimu għall-bejgħ mill-ġdid jew livell ta' prezz fiss jew minimu sabiex ikun osservat mix-xerrej. Fil-każ ta' dispożizzjonijiet kontrattwali jew prattiċi miftiehma li jistabbilixxu direttament il-prezz tal-bejgħ mill-ġdid, ir-restrizzjonijiet huma ċari. Madankollu, l-RPM jista' wkoll jinkiseb permezz ta' mezzi indiretti. Eżempji ta' dawn ta' l-aħħar huwa ftehim li jiffissa l-marġini tad-distribuzzjoni, li jiffissa l-livell massimu ta' skont li d-distributur jista' jagħti minn livell ta' prezz preskritt, li jagħmel l-għotja ta' ħlas lura jew rimborż ta' spejjeż promozzjonali mill-fornitur suġġett għall-osservazzjoni ta' xi livell fi prezz, li jgħaqqad il-prezzijiet tal-bejgħ mill-ġdid preskritti ma' prezzijiet ta' bejgħ mill-ġdid ta' kompetituri, theddid, intimidazzjonijiet, twissija, penali, ttardjar jew sospensjoni ta' tqassim jew terminazzjoni ta' kuntratti flimkien ma' l-osservanza ta' livell ta' prezz partikolari. Mezzi diretti jew indiretti kif jinkiseb l-iffissar ta' prezz jista' jsir aktar effettiv meta maqgħud ma' miżuri biex jidentifikaw distributuri li qed iqaċċtu l-prezz, bħal m'hi l-implimentazzjoni ta' sistema ta' kontroll tal-prezz, jew l-obbligu fuq bejjiegħa bl-imnut biex jirraportaw membri oħra tan-network ta' distribuzzjoni li jmorru lil hinn mill-livell tal-prezz standard. Bl-istess mod, iffissar ta' prezzijiet dirett jew indirett jista' jsir aktar effettiv meta maqgħud ma' miżuri li jistgħu jnaqqsu l-inċentiv tax-xerrej sabiex ibaxxu l-prezz għall-bejgħ mill-ġdid, bħalma hu l-każ ta' fornitur li jistampa prezz għall-bejgħ mill-ġdid rakkomandat fuq il-prodott jew il-fornitur li jobbliga x-xerrej sabiex japplika klawsola tal-klijent l-aktar favorevoli. L-istess mezzi indiretti u l-istess miżuri "ta' appoġġ" jistgħu jintużaw sabiex tagħmel prezzijiet massimi jew rakkomandati jaħdmu bħall-RPM. Madankollu, id-dispożizzjoni ta' lista ta' prezzijiet rakkomandati jew prezzijiet massimi mill-fornitur lix-xerrej ma titqiesx fiha nnifisha li twassal għall-RPM. (48) Fil-każ ta' ftehim ta' aġenzija, il-prinċipal normalment jistabbilixxi l-prezzijiet tal-bejgħ, għaliex l-aġent ma jsirx is-sid tal-oġġetti. Madankollu, fejn ftehim ta' aġenzija jaqa' fi ħdan l-Artikolu 81(1) (Ara paragrafi 12 sa 20), obbligu li jipprevjeni jew jirrestrinġi l-aġent milli jaqsam il-kummissjoni tiegħu, fissa jew varjabbli, mal-klijent tkun restrizzjoni qawwija taħt l-Artikolu 4(a) tar-Regolament għall-Eżenzjoni Ġenerali. Għaldaqstant l-aġent għandu jitħalla liberu li jbaxxi l-prezz effettiv imħallas mill-klijent mingħajr ma jnaqqas id-dħul għall-prinċipal [18]. (49) Ir-restrizzjoni qawwija stabbilita fl-Artikolu 4(b) tar-Regolament għall-Eżenzjoni Ġenerali dwar ftehim jew prattiċi miftiehma li għandhom bħala l-oġġett dirett jew indirett tagħhom ir-restrizzjoni tal-bejgħ mix-xerrej, sakemm dawk ir-restrizzjonijiet jirrelataw mat-territorju li fih jew il-klijenti li lilhom ix-xerrej jista' jbiegħ l-oġġetti jew servizzi tal-kuntratt. Dik ir-restrizzjoni qawwija tirrelata għall-qsim tas-suq permezz tat-territorju jew permezz tal-klijent. Dak jista' jkun ir-riżultat ta' obbligi diretti, bħalma hu l-obbligu sabiex ma jbiegħx lil ċertu klijenti jew lill-klijenti f'ċerti territorji jew l-obbligu sabiex jirreferi ordnijiet minn dawn il-klijenti lil distributuri oħra. Jista' jirriżulta minn miżuri indiretti li għandhom l-għan li jħajjru lid-distributur sabiex ma jbiegħx lil klijenti bħal dawn, bħalma hu r-rifjut jew t-tnaqqis ta' bonus jew skontijiet, rifjut għall-fornituri, tnaqqis ta' volumi fornuti jew limitazzjoni ta' volumi fornuti skond id-domanda fi ħdan it-territorju allokat jew grupp ta' klijenti, theddid ta' tmiem ta' kuntratt jew jipprofittaw minn obbligi mgħoddija. Jista' jkompli jirriżulta mill-fornitur li ma jipprovdix servizz garanti mifrux mal-Komunità, billi d-distributuri kollha jkunu obbligati li jipprovdu s-servizz ta' garanzija u jkunu rimborżati għal dan is-servizz mill-fornitur, anke in-relazzjoni għall-prodotti mibjugħa minn distributuri oħra fit-territorju tagħhom. Dawn il-prattiċi x'aktarx jitqiesu bħala restrizzjoni tal-bejgħ tax-xerrej meta wżati flimkien ma' l-implimentazzjoni mill-fornitur ta' sistema ta' kontroll li għandha l-għan li tivverifika d-destinazzjoni effettiva tal-oġġetti fornuta, eż. l-użu ta' tabelli differenzati jew numri tas-serje. Madankollu, projbizzjoni imposta fuq id-distributuri kollha sabiex ibiegħu lil ċertu konsumaturi mhux klassifikat bħala restrizzjoni qawwija jekk ikun hemm ġustifikazzjoni oġġettiva li għandha x'taqsam mal-prodott, bħalma hi projbizzjoni ġenerali fuq bejgħ ta' sustanzi perikolużi lil ċertu klijenti għal raġunijiet ta' sigurtà jew saħħa. Timplika li anke l-fornitur innifsu ma jbiegħx lil dawn il-konsumaturi. Lanqas huma l-obbligi fuq il-bejjiegħ mill-ġdid li għandhom x'jaqsmu mal-wirja ta' l-isem tal-marka tal-fornitur klassifikati bħala qawwija. (50) Hemm erba' eċċezzjonijiet għar-restrizzjonijiet qawwija fl-Artikolu 4(b) tar-Regolament għall-Eżenzjoni Ġenerali. L-ewwel eċċezzjoni tippermetti fornitur li jrażżan bejgħ attiv mix-xerrejja diretti tiegħu għal territorju jew grupp ta' klijenti li kienu allokati esklussivament lil xerrej ieħor jew li l-fornitur irriserva għalih innifsu. Territorju jew grupp ta' klijenti huwa esklussivament allokat meta l-fornitur jaqbel li jbiegħ il-prodott tiegħu biss lil distributur għad-distribuzzjoni f'territorju partikolari jew lil grupp ta' klijenti partikolari u d-distributur esklussiv ikun protett kontra bejgħ attiv fit-territorju jew lill-grupp ta' klijenti tiegħu mill-fornitur u x-xerrejja l-oħra kollha tal-fornitur fi ħdan il-Komunità. Il-fornitur jitħalla li jgħaqqad l-allokazzjoni ta' territorju esklussiv u grupp ta' klijent esklussiv billi per eżempju jaħtar distributur esklussiv għall-grupp ta' klijenti partikolari f'ċertu territorju. Din il-protezzjoni ta' territorji esklussivament allokati jew gruppi ta' klijenti għandhom, madankollu, jippermettu bejgħ passiv lil territorji bħal dawn jew gruppi ta' klijenti. Għall-applikazzjoni ta' l-Artikolu 4(b) tar-Regolament għall-Eżenzjoni Ġenerali, il-Kummissjoni tinterpreta bejgħ "attiv" u "passiv" kif ġej: - Bejgħ "attiv" ifisser li tersaq b'mod attiv lejn klijent individwali fit-territorju esklussiv ta' distributur ieħor jew grupp ta' klijenti esklussiv permezz per eżempju ta' posta diretta jew żjajjar; jew tersaq attivament lejn grupp speċifiku ta' klijenti f'territorju speċifiku allokat esklussivament lil distributur ieħor permezz ta' reklamar fil-medja jew promozzjonijiet oħra speċifikament immirati lejn dak il-grupp ta' klijenti jew immirati lejn klijenti f'dak it-territorju; jew li jistabbilixxi maħżen jew post għad-distribuzzjoni f'territorju esklussiv ta' distributur ieħor. - Bejgħ "passiv" ifisser li tirrispondi għal talbiet mhux soliċitati minn klijenti individwali li jinkludu tqassim ta' oġġetti jew servizzi lil klijenti bħal dawn. Reklamar ġenerali jew promozzjoni fil-medja jew fuq l-Internet li jilħaq klijenti f'territorji esklussivi ta' distributuri oħra jew gruppi ta' klijenti imma li jkun b'mod raġonevoli sabiex tilħaq klijenti ‘l barra minn dawk it-territorji jew gruppi ta' klijenti, per eżempju sabiex tilħaq klijenti f'territorji mhux esklussivi jew f'territtorju ta' l-istess persuna, jkun bejgħ passiv. (51) Kull distributur irid ikun ħieles li juża l-internet biex jirreklamaw jew biex ibiegħu prodotti. Restrizzjoni fuq l-użu ta' l-Internet mid-distributuri tista' tkun biss kompatibbli mar-Regolament għall-Eżenzjoni Ġenerali sakemm dik il-promozzjoni fuq l-internet jew bejgħ fuq l-internet twassal għall-bejgħ attiv fit-territorji esklussivi ta' distributuri oħrajn jew gruppi ta' klijenti. B'mod ġenerali, l-użu ta' l-internet ma jitqiesx forma ta bejgħ attiv f'territorji bħal dawn jew gruppi ta' klijenti, sakemm huwa mezz raġonevoli sabiex tilħaq kull klijent. Il-fatt li jista' jkollu effett 'l barra mit-territorju ta' l-istess individwu jew grupp ta' klijenti jirriżulta mit-teknoloġija, i.e. l-aċċess faċli minn kullimkien. Jekk klijent iżur il-websajt ta' distributur u jikkontattja lid-distributur u jekk kuntatt bħal dan iwassal għall-bejgħ, inkluż it-tqassim, imbagħad dak jitqies bħala bejgħ passiv. Il-lingwa wżata fil-websajt jew fil-komunikazzjoni normalment ma' tilgħab l-ebda rwol f'dak ir-rispett. Sakemm websajt ma tkunx immirata speċifikament lejn klijenti li primarjament qegħdin fit-territorju jew grupp ta' klijenti allokati esklussivament ma' distributur ieħor, per eżempju bl-użu ta' banners' jew links fil-paġni ta' provvedituri speċifikament disponibbli għal dawn il-klijenti esklussivament allokati, il-websajt ma titqiesx forma ta' bejgħ attiv. Madankollu, posta elettronika mhux soliċitata mibgħuta lill-klijenti individwali jew gruppi ta' klijenti speċifiċi titqies bejgħ attiv. L-istess konsiderazzjonijiet japplikaw għall-bejgħ permezz ta' katalgu. Minkejja dak li ntqal qabel, il-fornitur jista' jitlob livelli ta' kwalità għall-użu tas-sit ta' l-internet sabiex jerġa' jbiegħ il-oġġetti tiegħu, l-istess bħal ma l-fornitur jista' jitlob livelli ta' kwalità għal ħanut jew għar-reklamar u promozzjoni in-ġenerali. Ta' l-aħħar jista' jkun relevanti partikolarment għal distribuzzjoni selettiva. Projbizzjoni minnufih fuq bejgħ mill-internet jew katalgu huwa biss possibbli jekk hemm ġustifikazzjoni oġġettiva. Fi kwalunkwe każ, il-fornitur ma jistax jirriserva għalih innifsu bejgħ u/jew reklamar fuq l-Internet. (52) Hemm tliet eċċezzjonijiet oħra għat-tieni restrizzjonijiet qawwija stabbiliti fl-Artikolu 4(b) tar-Regolament għall-Eżenzjoni Ġenerali. It-tliet eċċezzjonijiet kollha jippermettu għar-restrizzjoni kemm ta' bejgħ attiv u passiv. Għalhekk, huwa permessibbli li tirrestrinġi aġent milli jbiegħ lill-konsumaturi, li tirrestrinġi distributur f'sistema ta' distribuzzjoni selettiva milli jbiegħ, f'kull livell ta' kummerċ, lil distributuri mhux awtorizzati fis-swieq fejn sistema bħal din hija mħaddma, u li tirrestrinġi xerrej ta' komponenti fornuti għall-inkorporazzjoni milli jbiegħhom mill-ġdid lil kompetituri tal-fornitur. It-terminu "komponent" jinkludi kull oġġetti intermedja u t-terminu "inkorporazzjoni" tirreferi għall-użu ta' kwalunkwe kontribut għall-produzzjoni ta' oġġetti. (53) Ir-restrizzjoni qawwija stabbilita fl-Artikolu 4(c) tar-Regolament għall-Eżenzjoni Ġenerali dwar ir-restrizzjoni ta' bejgħ attiv jew passiv lill-konsumaturi, kemm jekk konsumaturi professjonali jew konsumaturi finali, minn membri ta' network ta' distribuzzjoni selettiva. Dan ifisser li negozjanti f'sistema ta' distribuzzjoni selettiva, kif definit fl-Artikolu 1(d) tar-Regolament għall-Eżenzjoni Ġenerali, ma jistgħux ikunu ristretti għal konsumaturi jew aġenti li jixtru minn għandhom li jaġixxu f'isem dawn il-konsumaturi li lilhom jistgħu jbiegħu. Per eżempju, anke f'sistema ta' distribuzzjoni selettiva n-negozjant għandu jkun ħieles li jirreklama u jbiegħ bl-għajnuna ta' l-internet. Distribuzzjoni selettiva tista' tkun imħallta ma' distribuzzjoni esklussiva kemm-il darba bejgħ attiv u passiv ma jkun ristrett imkien ieħor. Il-fornitur jista' għalhekk jikkommetti ruħu sabiex jissupplixxi biss negozjant wieħed jew numru limitat ta' negozjanti f'territorju partikolari. (54) Barra minn hekk, fil-każ ta' distribuzzjoni selettiva, restrizzjonijiet jistgħu ikunu mposti fuq l-abbiltà tan-negozjant sabiex jiddetermina l-lokazzjoni tal-post tan-negozju tiegħu. Negozjanti magħżula jistgħu jinżammu milli jmexxu n-negozju tagħhom minn postijiet differenti jew billi jiftħu negozju ġdid f'lokal differenti. Jekk in-negozjant ikun mobbli ("ħanut fuq ir-roti"), tista' tkun definita żona barra li l-ħanut mobbli ma jistax ikun operat. (55) Ir-restrizzjoni qawwija stabbilita fl-Artikolu 4(d) tar-Regolament għall-Eżenzjoni Ġenerali dwar ir-restrizzjoni tal-fornituri bejn distributuri maħtura fi ħdan sistema ta' distribuzzjoni selettiva. Dan ifisser li ftehim jew prattika miftiehma jista' ma jkollhomx bħala oġġett dirett jew indirett tagħhom li jipprevjeni jew irażżnu l-bejgħ attiv jew passiv tal-prodotti tal-kuntratt bejn id-distributuri magħżula. Distributuri magħżula għandhom jibqgħu ħielsa li jixtru l-prodotti tal-kuntratt minn distributuri oħra maħtura fi ħdan in-network, li jaħdem jew fl-istess ħin jew f'negozju ta' livell differenti. Dan ifisser li distribuzzjoni selettiva ma tistax titħallat b'restrizzjonijiet vertikali li għandhom l-għan li jinfurzaw distributuri sabiex jixtru l-prodotti tal-kuntratt esklussivament minn sors partikolari, per eżempju xiri esklussiv. Dan ifisser ukoll li fi ħdan network ta' distribuzzjoni selettiva l-ebda restrizzjonijiet ma jistgħu jkunu imposti fuq aġenti maħtura fir-rigward tal-bejgħ tagħhom tal-prodott lill-bejjiegħa bl-imnut maħtura. (56) Ir-restrizzjoni qawwija stabbilita fl-Artikolu 4(e) tar-Regolament għall-Eżenzjoni Ġenerali dwar ftehim li jipprevjeni jew jirrestrinġi konsumaturi, sewwejja indipendenti u dawk li jipprovdu servizzi milli jakkwistaw "spare parts" direttament mill-produttur ta' dawn l-"ispare parts". Ftehim bejn produttur ta' l-"ispare parts" u xerrej li jinkorpora dawn il-parts fil-prodotti tieghu stess (produttur ta' tagħmir oriġinali (OEM)), ma jistax, kemm direttament jew indirettament, jipprevjeni jew jirrestrinġi bejgħ mill-produttur ta' dawn l-ispare parts lill-konsumaturi, sewwejja indipendenti jew dawk li jipprovdu s-servizz. Restrizzjonijiet indiretti jistgħu jitqajjmu partikolarment meta l-fornitur ta' l-ispare parts ikun ristrett milli jissupplixxi tagħrif tekniku u tagħmir speċjali li huma meħtieġa għall-użu ta' spare parts' minn konsumaturi, sewwejja indipendenti jew dawk li jipprovdu servizz. Madankollu, il-ftehim jista' jqiegħed restrizzjonijiet fuq il-fornituri ta' l-ispare parts lis-sewwejja jew dawk li jipprovdu s-servizz fdati mill-produttur tat-tagħmir oriġinali bit-tiswija jew servizzi fuq il-oġġetti tiegħu stess. Fi kliem ieħor, il-produttur tat-tagħmir oriġinali jista' jeħtieġ t-tiswija għalih stess u network ta' servizz sabiex minn għandu jixtri l-ispare parts. 4. Kondizzjonijiet taħt ir-Regolamenti għall-Eżenzjoni Ġenerali (57) L-Artikolu 5 tar-Regolament għall-Eżenzjoni Ġenerali jeskludi ċerti obbligi mill-ħarsien tar-Regolament għall-Eżenzjoni Ġenerali anke minkejja li d-dħul tas-sehem fis-suq ma jinqabiżx. Madankollu, ir-Regolament għall-Eżenzjoni Ġenerali jkompli japplika għall-parti li jkun baqa' tal-ftehim vertikali jekk dik il-parti tkun tinqata' mill-obbligi li m'humiex eżentati. (58) L-ewwel esklużjoni tissemma fl-Artikolu 5(a) tar-Regolament għall-Eżenzjoni Ġenerali u dwar obbligi mhux kompetittivi. Obbligi mhux kompetittivi huma obbligi li jitolbu x-xerrej sabiex jixtri mingħand il-fornitur jew mingħand intrapriża oħra maħtura mill-fornitur aktar minn 80 % tax-xiri totali tax-xerrej matul is-sena ta' qabel tal-oġġetti tal-kuntratt u servizzi u s-sostitwiti tagħhom (Ara d-definizzjoni fl-Artikolu 1(b) tar-Regolament għall-Eżenzjoni Ġenerali), b'hekk jipprevjeni lix-xerrej milli jixtri oġġetti jew servizzi kompetittivi jew jillimita xiri bħal dan għal anqas minn 20 % tax-xiri totali. Fejn għas-sena li tiġi qabel it-tmiem tal-kuntratt l-ebda tagħrif dwar xiri relevanti għax-xerrej ma jkun disponibbli, l-aqwa stima tax-xerrej tal-ħtiġijiet totali annwali tiegħu tista' tintuża. Obbligi mhux kompetittivi bħal dawn m'humiex koperti mir-Regolament għall-Eżenzjoni Ġenerali meta d-dewmien tagħhom huwa indefinit jew jeċċedi ħames snin. Obbligi mhux kompetittivi li jinbidlu bil-kwiet 'l fuq minn perjodu ta' ħames snin m'humiex ukoll koperti mir-Regolament għall-Eżenzjoni Ġenerali. Madankollu, obbligi mhux kompetittivi huma koperti meta l-ħajja tagħhom hija limitata għal ħames snin jew anqas, jew meta tiġdid l fuq minn ħames snin ikun jeħtieġ kunsens espliċitu taż-żewġ partijiet u l-ebda ostakoli ma jkunu jeżistu li jfixklu x-xerrej sabiex itemm effettivament l-obbligu mhux kompetittiva fi tmiem il-perjodu ta' ħames snin. Jekk per eżempju l-ftehim jipprovdi għall-obbligu mhux kompetittiv ta' ħames snin u l-fornitur jipprovdi self lix-xerrej, il-ħlas mill-ġdid ta' dak is-self m'għandux ifixkel lix-xerrej milli effettivament itemm l-obbligu mhux kompetittiv fi tmiem il-perjodu ta' ħames snin; il-ħlas mill-ġdid jeħtieġ ikun strutturat fi ħlasijiet bin-nifs ugwali jew imnaqqsa u m'għandux jiżdied maż-żmien. Dan mingħajr preġudizzju għall-possibbiltà, fil-kaz per eżempju ta' ftuħ ta' distribuzzjoni ġdid, sabiex jittardja l-ħlas mill-ġdid għall-ewwel jew għat-tieni sena sakemm il-bejgħ ikun laħaq ċertu livell. Ix-xerrej għandu jkollu l-possibbiltà li jħallas mill-ġdid id-dejn li jkun fadal fejn ikun għad hemm dejn pendenti fi tmiem ta' l-obbligu mhux kompetittiv. Bl-istess mod, meta l-fornitur jipprovdi lix-xerrej b'tagħmir li m'huwiex speċifiku fir-relazzjoni, ix-xerrej għandu jkollu l-possibbilità sabiex jieħu f'idejh it-tagħmir fil-valur ta' l-assi tas-suq tiegħu fi tmiem ta' l-obbligu mhux kompetittiv. (59) Il-limiti tat-tul ta' ħames snin ma japplikax meta l-oġġetti jew servizzi jinbiegħu mill-ġdid mix-xerrej "minn bini u art fil-pussess tal-fornitur jew mikrija mill-fornitur minn partijiet terzi mhux konnessi max-xerrej". F'każijiet bħal dawn l-obbligu mhux kompetittiv tista' tkun ta' l-istess dewmien daqs il-perjodu ta' l-okkupazzjoni tal-post tal-bejgħ mix-xerrej (l-Artikolu 5(a) tar-Regolament għall-Eżenzjoni Ġenerali). Ir-raġuni għal din l-eċċezzjoni hi li hija normalment bla raġuni li tistenna minn fornitur li jippermetti prodotti kompetittivi sabiex jinbiegħu minn bini u art fil-pussess tal-fornitur mingħajr il-permess tiegħu. Kostruzzjonijiet ta' pussessi artifiċjali maħsuba sabiex jevitaw il-limitu ta' ħames snin ma jistgħux jibbenifikaw minn din l-eċċezzjoni. (60) It-tieni esklużjoni mill-eżenzjoni ġenerali hija provduta fl-Artikolu 5(b) tar-Regolament għall-Eżenzjoni Ġenerali u hi dwar obbligi mhux kompetittivi post terminu. Obbligi bħal dawn normalment m'humiex koperti mir-Regolament għall-Eżenzjoni Ġenerali, sakemm l-obbligu tkun indispensabbli sabiex tipproteġi teknika trasferita mill-fornitur lix-xerrej, tkun limitata għall-post tal-bejgħ li minnu x-xerrej ħadem matul il-perjodu ta' kuntratt, u huwa limitat għall-perjodu massimu ta' sena. Skond id-definizzjoni fl-Artikolu 1(f) tar-Regolament għall-Eżenzjoni Ġenerali it-teknika teħtieġ li tkun "sostanzjali", li tfisser "li t-teknika tinkludi tagħrif li hu ndispensabbli għax-xerrej għall-użu, bejgħ jew bejgħ mill-ġdid tal-oġġetti tal-kuntratt jew servizzi". (61) It-tielet esklużjoni mill-eżenzjoni ġenerali tissemma fl-Artikolu 5(c) tar-Regolament għall-Eżenzjoni Ġenerali u hi dwar il-bejgħ ta' oġġetti li tikkompeti f'sistema ta' distribuzzjoni selettiva. Ir-Regolament għall-Eżenzjoni Ġenerali jkopri l-kombinazzjoni ta' distribuzzjoni selettiva ma' obbligu mhux kompetittiv, li tobbliga n-negozjanti sabiex ma jbiegħux mill-ġdid marki li jikkompetu b'mod ġenerali. Madankollu, jekk l-aġent jipprevjeni lin-negozjanti maħtura tiegħu, kemm jekk direttament jew indirettament, milli jixtru prodotti għall-bejgħ mill-ġdid mingħand aġenti speċifiċi li jikkompetu, obbligu bħal din ma tistax tgawdi l-benefiċċju tar-Regolament għall-Eżenzjoni Ġenerali. L-għan ta' l-esklużjoni ta' dan l-obbligu hija sabiex tevita sitwazzjoni fejn numru ta' aġenti li jużaw l-istess ftuħ ta' distribuzzjoni selettiva jipprevjenu lil kompetitur speċifiku jew ċerti kompetituri speċifiċi milli jużaw dawn il-fetħiet sabiex iqassmu l-prodotti tagħhom (esklużjoni ta' aġent li jkun jikkompeti li jkun forma ta' bojkott kollettiv) [19]. 5. L-ebda supposizzjoni ta' illegalità ‘l barra mir-Regolament għall-Eżenzjoni Ġenerali (62) Ftehim vertikali li jaqgħu ‘l barra mir-Regolament għall-Eżenzjoni Ġenerali ma jitqiesx li jkun illegali imma jista' jinħtieġ eżami individwali. Kumpanniji huma mħajra sabiex jagħmlu l-istima tagħhom stess mingħajr notifika. Fil-każ ta' eżami individwali mill-Kummissjoni, ta' l-aħħar iġorr il-piż tal-prova li l-ftehim in-kwistjoni jikser l-Artikolu 81(1). Meta jintwerew effetti kontra l-kompetizzjoni sinifikanti, intrapriżi jistgħu jissostanzjaw talbiet ta' effiċjenza u jispjegaw għaliex ċertu sistema ta' distribuzzjoni x'aktarx iġġib benefiċċji li huma relevanti għall-kondizzjonijiet għall-eżenzjoni taħt l-Artikolu 81(3). 6. M'hemmx ħtieġa għal notifika ta' prekawzjoni (63) Skond l-Artikolu 4(2) tar-Regolament tal-Kunsill Nru 17 tas-6 ta' Frar 1962, l-ewwel Regolament li jimplimenta l-Artikolu 85 u 86 tat-Trattat [20], kif l-aħħar Emendat b' Regolament (KE) Nru 1216/1999 [21], ftehim vertikali jista' jibbenifika minn eżenzjoni taħt l-Artikolu 81(3) mid-data tad-dħul fis-seħħ tiegħu, anke jekk isseħħ notifika wara dik id-data. Dan ifisser fil-prattika li l-ebda notifika ta' prekawzjoni ma teħtieġ issir. Jekk titqanqal xi kwistjoni, intrapriża tista' xorta tinnotifika, f'liema każ il-Kummissjoni tista' teżenta l-ftehim vertikali b'effett retroattiv mid-data tad-dħul fis-seħħ tal-ftehim jekk l-erba' kondizzjonijiet kollha ta' l-Artikolu 81(3) jitwettqu. Il-parti li tinnotifika m'għandhiex għalfejn tispjega għaliex il-ftehim ma kienx notifikat qabel u ma tkunx miċħuda lilha eżenzjoni retroattiva sempliċiment għaliex ma tkunx innotifikat qabel. Kull notifika tkun eżaminata fuq il-merti tagħha. Din l-emenda għall-Artikolu 4(2) tar-Regolament Nru 17 għandha telimina kawża artifiċjali fil-Qorti nazzjonali u għalhekk issaħħaħ l-infurzar tal-kuntratti taċ-ċivil. Tqis ukoll is-sitwazzjoni fejn intrapriżi ma jkunux innotifikaw għaliex assumew li l-ftehim kien kopert mir-Regolament għall-Eżenzjoni Ġenerali. (64) Mid-data tan-notifika daqshekk jillimita l-possibbiltà ta' eżenzjoni mill-Kummissjoni, Qrati nazzjonali jridu jassessjaw l-probabbiltà li l-Artikolu 81(3) japplika fir-rispett ta' ftehim vertikali li jaqgħu fi ħdan l-Artikolu 81(1). Jekk probabbiltà bħal din teżisti, għandhom jissospendu l-proċeduri li jkunu jistennew l-addozzjoni ta' pożizzjoni mill-Kummissjoni. Madankollu, qrati nazzjonali jistgħu jaddottaw miżuri interim fl-istennija ta' l-istima mill-Kummissjoni dwar l-applikabbilità ta' l-Artikolu 81(3), bl-istess mod kif jagħmlu meta jirreferu mistoqsija preliminari lill-Qorti tal-Ġustizzja taħt l-Artikolu 234 tat-Trattat ta' l-KE. l-ebda sospensjoni m'hija meħtieġa fir-rispett ta' proċeduri ta' digriet, fejn qrati nazzjonali nnifishom jingħataw is-setgħa li jassessjaw il-probbabiltà ta' applikazzjoni ta' l-Artikolu 81(3) [22]. (65) Kemm-il darba jkun hemm kawża fil-qrati nazzjonali jew ilmenti, notifiki ta' ftehim vertikali ma jingħatawx prijorità fil-politika ta' l-infurzar tal-Kummissjoni. Notifiki bħal dawn ma jipprovdux validità proviżorja għall-eżekuzzjoni tal-ftehim. Fejn intrapriżi ma jkunux innotifikaw ftehim minħabba li jkunu assumew b'bona fede li d-dħul tas-sehem tas-suq taħt ir-Regolament għall-Eżenzjoni Ġenerali ma nqabiżx, il-Kummissjoni ma timponix multi. 7. Severabbiltà (66) Ir-Regolament għall-Eżenzjoni Ġenerali jeżenta ftehim vertikali b'kondizzjoni li ebda restrizzjoni qawwija, kif stabbilita fl-Artikolu 4, ma tkun tinsab jew prattikata mal-ftehim vertikali. Jekk hemm restrizzjoni waħda qawwija jew aktar, il-benefiċċju tar-Regolament għall-Eżenzjoni Ġenerali jintilef għall-ftehim vertikali kollu. M'hemmx severabbiltà għal restrizzjonijiet qawwija. (67) Ir-regola tas-severabbiltà ma tapplikax, madankollu, għall-kondizzjonijiet stabbiliti fl-Artikolu 5 tar-Regolament għall-Eżenzjoni Ġenerali. Għalhekk, il-benefiċċju ta' l-eżenzjoni ġenerali jintilef in-relazzjoni għal dik il-parti tal-ftehim vertikali li ma tinftiehemx mal-kondizzjonijiet stabbiliti fl-Artikolu 5. 8. Portfoljo ta' prodotti mqassma permezz ta' l-istess sistema distributtiva (68) Fejn fornitur juża l-istess ftehim ta' distribuzzjoni sabiex iqassam oġġetti diversa/servizzi wħud minn dawn jistgħu, in-vista tad-dħul tas-sehem fis-suq, ikunu koperti mir-Regolament għall-Eżenzjoni Ġenerali filwaqt li oħrajn ma jistgħux. F'dak il-każ, ir-Regolament għall-Eżenzjoni Ġenerali japplika għall-dawk l-oġġetti u servizzi li għalihom jitwettqu l-kondizzjonijiet ta' l-applikazzjoni. (69) Dwar l-oġġetti jew servizzi li m'humiex koperti mir-Regolament għall-Eżenzjoni Ġenerali, japplikaw ir-regoli ordinarji tal-kompetizzjoni, li jfisser: - m'hemmx eżenzjoni ġenerali imma wkoll lanqas supposizzjoni ta' illegalità; - jekk hemm ksur ta' l-Artikolu 81(1) li m'huwiex eżentabbli, tista' titqies dwar jekk hemmx rimedji xierqa sabiex tissolva l-problema tal-kompetizzjoni fi ħdan is-sistema tad-distribuzzjoni eżistenti; - jekk m'hemmx rimedji xierqa bħal dawn, il-fornitur ikkonċernat irid jagħmel arranġamenti ta' distribuzzjoni oħra. Din is-sitwazzjoni tista' wkoll tqum fejn l-Artikolu 82 japplika fir-rispett ta' xi prodotti imma mhux fir-rispett ta' oħrajn. 9. Perjodu transitorju (70) Ir-Regolament għall-Eżenzjoni Ġenerali japplika mill-1 ta' Ġunju 2000. L-Artikolu 12 tar-Regolament għall-Eżenzjoni Ġenerali jipprovdi għal perjodu transitorju għal ftehim vertikali diġa fis-seħħ qabel l-1 ta' Ġunju 2000 li ma jissodisfawx il-kondizzjonijiet għall-eżenzjoni mogħtija fir-Regolament għall-Eżenzjoni Ġenerali, imma li jissodisfa l-kondizzjonijiet għall-eżenzjoni taħt ir-Regoalamenti għall-Eżenzjoni Ġenerali li skada fil-31 ta' Mejju 2000 (Regolamenti tal-Kummissjoni (KEE) Nru 1983/83, (KEE) Nru 1984/83 u (KEE) Nru 4087/88). l-Avviż tal-Kummissjoni dwar ir-Regolamenti (KEE) Nri 1983/83 u 1984/83 jieqaf japplika ukoll fil-31 ta' Mejju 2000. Il-ftehim ta' l-aħħar jistgħu jkomplu jibbenefikaw minn dawn ir-Regolamenti maħruġa sal-31 ta' Diċembru 2001. Ftehim ta' fornituri b'sehem fis-suq li ma jaqbiżx 30 % li ffirmaw max-xerrejja tagħhom ftehim mhux kompetittiv b'dewmien li jaqbeż ħames snin huma koperti mir-Regolament għall-Eżenzjoni Ġenerali jekk fl-1 ta' Jannar 2002 il-ftehim mhux kompetittiv m'għandux aktar minn ħames snin għaddej. IV. IRTIRAR TA' EŻENZJONI ĠENERALI U DISAPPLIKAZZJONI TAR-REGOLAMENT GĦALL-EŻENZJONI ĠENERALI 1. Proċedura għall-irtirar (71) Is-supposizzjoni ta' legalità mogħtija mir-Regolament għall-Eżenzjoni Ġenerali tista' tkun irtirata jekk ftehim vertikali, meqjus kemm f'iżolament jew flimkien ma' ftehim simili nfurzat mill-fornituri li jkunu jikkompetu jew xerrejja, jiġi fi ħdan l-għan ta' l-Artikolu 81(1) u ma jissodisfax il-kondizzjonijiet kollha ta' l-Artikolu 81(3). Dan jista' jseħħ meta fornitur, jew xerrej fil-każ ta' ftehim ta' fornitura esklussiva, li għandu sehem fis-suq li ma jaqbiżx 30 %, jidħol fi ftehim vertikali li ma jwassalx għal vantaġġi oġġettivi sabiex jikkompensa għall-ħsara li tikkawża lill-kompetizzjoni. Dan jista' partikolarment jkun il-każ fir-rispett għad-distribuzzjoni ta' oġġetti lill-konsumaturi, li ħafna drabi huma f'pożizzjoni aktar dgħajfa minn xerrejja professjonali ta' oġġetti intermedji. Fil-każ ta' bejgħ lill-konsumaturi, l-iżvantaġġi kawżati minn ftehim vertikali jista' jkollhom impatt aktar qawwi milli f'każ dwar il-bejgħ u x-xiri ta' oġġetti intermedji. Meta ma jseħħux il-kondizzjonijiet ta' l-Artikolu 81(3), il-Kummissjoni tista' tirtira l-benefiċċju tar-Regolament għall-Eżenzjoni Ġenerali taħt l-Artikolu 6 u jistabbilixxi ksur ta' l-Artikolu 81(1). (72) Fejn il-proċedura ta' l-irtirar tkun applikata, il-Kummissjoni ġġorr il-piż ta' prova li l-ftehim jaqa' fi ħdan l-għan ta' l-Artikolu 81(1) u li l-ftehim ma jissodisfax l-erba' kondizzjonijiet kollha ta' l-Artikolu 81(3). (73) Il-kondizzjonijiet għal eżenzjoni taħt l-Artikolu 81(3) jistgħu partikolarment ma jsirux meta aċċess għas-suq relevanti jew kompetizzjoni tkun sinifikament restritta mill-effett kumulattiv ta' network parallel ta' ftehim vertikali simili prattikat minn fornituri li jikkompetu jew xerrejja. Networks paralleli ta' ftehim vertikali għandhom jitqiesu simili jekk ikollhom restrizzjonijiet li jipproduċu effetti simili fis-suq. Effetti simili normalment iseħħu meta restrizzjonijiet vertikali prattikati minn fornituri li jikkompetu jew xerrejja jiġu fi ħdan wieħed mill-erba' gruppi elenkati f'paragrafi 104 sa 114. Sitwazzjoni bħal din tista' tqum per eżempju meta, f'suq partikolari, ċertu fornituri jipprattikaw distribuzzjoni selettiva purament kwalitattiva filwaqt li fornituri oħra jipprattikaw distribuzzjoni selettiva kwantitattiva. F'ċirkostanzi bħal dawn, l-istima għandha tqis l-effetti kontra l-kompetizzjoni attribbwibbli għall-kull network individwali ta' ftehim. Fejn xieraq, irtirar jista' jkun biss dwar limitazzjonijiet kwantitattivi mposti fuq numru ta' distributuri awtorizzati. Każi oħra li fihom deċiżjoni ta' irtirar tista' tittieħed tinkludi sitwazzjonijiet fejn ix-xerrej, per eżempju fil-kuntest ta' fornitura esklussiva jew distribuzzjoni esklussiva, għandu qawwa ta' suq sinifikanti fis-suq ta' isfel relevanti fejn ibiegħ mill-ġdid il-oġġetti jew jipprovdi servizzi. (74) Responsabbiltà għal effett kumulattiv kontra l-kompetizzjoni tista' tkun biss attribwita lill-dawk l-intrapriżi li jagħmlu kontribuzzjoni apprezzabbli lilha. Ftehim imdaħħal minn intrapriżi li l-kontribuzzjoni tagħhom għall-effett kumulattiv huwa nsinifikanti ma jaqax taħt il-projbizzjoni provduta fl-Artikolu 81(1) [23] u m'huwiex għalhekk suġġett għall-mekkaniżmu ta' l-irtirar. L-istima ta' kontribuzzjoni bħal din issir skond il-kriterja stabbilita f'paragrafi 137 sa 229. (75) Deċiżjoni ta' rtirar tista' biss ikollha effett ex nunc, li tfisser li l-istatus eżentat tal-ftehim konċernat ma jkunx affettwat sad-data li fiha l-irtirar isir effettiv. (76) Taħt l-Artikolu 7 tar-Regolament għall-Eżenzjoni Ġenerali, l-awtorità kompetenti ta' l-Istati Membri tista' tirtira l-benefiċċju tar-Regolament għall-Eżenzjoni Ġenerali dwar ftehim vertikali li l-effetti kontra l-kompetizzjoni tiegħu jinħassu fit-territorju ta' l-Istat Membru kkonċernat jew dik il-parti, li għandha l-karatteristiċi kollha ta' suq ġeografiku distint. Fejn l-Istat Membru ma approvax leġislazzjoni li tħalli l-awtorità għall-kompetizzjoni nazzjonali li tapplika liġi tal-kompetizzjoni tal-Komunità jew għallanqas li tirtira l-benefiċċju tar-Regolament għall-Eżenzjoni Ġenerali, l-Istat Membru jista' jitlob lill-Kummissjoni sabiex tibda proċeduri għal dan l-effett. (77) Il-Kummissjoni għandha s-setgħa esklussiva sabiex tirtira l-benefiċċju tar-Regolament għall-Eżenzjoni Ġenerali fir-rispett ta' ftehim vertikali li jirrestrinġi kompetizzjoni f'suq ġeografiku relevanti li huwa usa' mit-territroju ta' Stat Membru wieħed. Meta t-territorju ta' Stat Membru wieħed, jew dik il-parti, jikkostitwixxi s-suq ġeografiku relevanti, il-Kummissjoni u l-Istat Membru konċernat għandhom kompetenza simultanja għall-irtirar. Ħafna drabi, każijiet bħal dawn isellfu lilhom infushom għall-infurzar deċentralizzat minn awtoritajiet ta' kompetizzjoni nazzjonali. Madankollu, il-Kummissjoni tirriserva d-dritt li taddotta ċerti każijiet li juru interess partikolari fil-Komunità, bħal ma huma każijiet li jqajjmu punt ta' ġdid ta' liġi. (78) Deċiżjonijiet nazzjonali ta' rtirar għandhom jittieħdu skond il-proċeduri ddettati taħt il-liġi nazzjonali u jkollhom effett biss fi ħdan it-territorju ta' l-Istat Membru konċernat. Deċiżjonijiet nazzjonali bħal dawn m'għandhomx jippreġudikaw l-applikazzjoni uniformi tar-regoli tal-kompetizzjoni tal-Komunità u l-effett sħiħ tal-miżuri addottati fl-implimentazzjoni ta' dawk ir-regoli [24]. Konformità ma' dan il-prinċipju timplika li awtoritajiet ta' kompetizzjoni nazzjonali għandhom iwettqu l-istima tagħhom taħt l-Artikolu 81 fid-dawl tal-kriterji relevanti żviluppata mill-Qorti tal-Ġustizzja u l-Qorti ta' l-Ewwel Istanza u fid-dawl ta' avviżi u deċiżjonijiet aktar bikrija addottati mill-Kummissjoni. (79) Il-Kummissjoni tqis li l-mekkaniżmi ta' konsultazzjoni kif provduti fl-avviż dwar il-koperazzjoni bejn awtoritajiet ta' kompetizzjoni nazzjonali u l-Kummissjoni [25] għandhom jintużaw sabiex jiskansaw ir-riskju ta' deċiżjonijiet kuntrastanti u dupplikazzjoni ta' proċeduri. 2. Disapplikazzjoni tar-Regolament għall-Eżenzjoni Ġenerali (80) l-Artikolu 8 tar-Regolament għall-Eżenzjoni Ġenerali jippermetti l-Kummissjoni li teskludi mill-għan tar-Regolament għall-Eżenzjoni Ġenerali, permezz ta' regolament, networks paralleli ta' restrizzjonijiet vertikali simili fejn dawn ikopru aktar minn 50 % ta' suq relevanti. Miżura bħal din m'hijiex indirizzata lejn intrapriżi individwali imma hi dwar l-intrapriżi kollha li l-ftehim tagħhom hu definit fir-regolament li jiddisapplika r-Regolament għall-Eżenzjoni Ġenerali. (81) billi l-irtirar tal-benefiċċju tar-Regolament għall-Eżenzjoni Ġenerali taħt l-Artikolu 6 jimplika l-addozzjoni ta' deċiżjoni li tistabbilixxi ksur ta' l-Artikolu 81 minn kumpannija individwali, l-effett tar-regolament taħt l-Artikolu 8 huwa biss sabiex ineħħi, fir-rispett tar-restrizzjonijiet u s-swieq konċernati, il-benefiċċju ta' l-applikazzjoni tar-Regolament għall-Eżenzjoni Ġenerali u sabiex jirrestawra l-applikazzjoni sħiħa ta' l-Artikolu 81(1) u (3). Wara l-addozzjoni tar-regolament li jiddikjara l-eżenzjoni ġenerali inapplikabbli dwar ċerti trażżin vertikali f'suq partikolari, il-kriterji żviluppati bil-preċedenti legali relevanti tal-Qorti tal-Ġustizzja u l-Qorti ta' Prima Istanza u b'avviżi u deċiżjonijiet preżedenti adottati mill-Kummissjoni jigwidaw l-applikazzjoni ta' l-Artikolu 81 għalll-ftehim individwali. Fejn xieraq, il-Kummissjoni tieħu deċiżjoni f'każ individwali, li tista' tipprovdi gwida lill-intrapriżi kollha li joperaw fis-suq konċernat. (82) Għall-għan ta' kalkolu tal-proporzjon kopert mis-suq ta' 50 %, għandu jitqies kull network individwali ta' ftehim vertikali li jkollu restrizzjonijiet, jew restrizzjonijiet imħallta, li jipproduċu effetti simili fis-suq. Effetti simili normalment jirriżultaw meta r-restrizzjonijiet jiġu fi ħdan wieħed mill-erba' gruppi elenkati f'paragrafi 104 sa 114. (83) l-Artikolu 8 ma jinvolvix obbligu fil-parti tal-Kummissjoni sabiex taġixxi fejn il-proporzjon li jkopri s-suq ta' 50 % jinqabeż. Ġeneralment, id-disapplikazzjoni hija xierqa meta x'aktarx li l-aċċess għas-suq relevanti jew kompetizzjoni tkun restritta b'mod sinifikanti. Dan jista' jseħħ partikolarment meta networks paralleli ta' distribuzzjoni selettiva li jkopru aktar minn 50 % ta' suq jagħmlu użu minn kriterji selettivi li mhumiex meħtieġa min-natura ta' l-oġġetti relevanti jew jiddiskriminaw kontra ċertu forma ta' distribuzzjoni li kapaċi tbiegħ oġġett bħal dawn. (84) Filwaqt li tassessja l-ħtieġa sabiex tapplika l-Artikolu 8, il-Kummissjoni tqis jekk irtirar individwali jkunx rimedju aktar xieraq. Dan jista' jiddependi, partikolarment, fuq in-numru ta' intraprizi li jikkompetu li jikkontribwixxu għal effett kumulattiv f'suq jew in-numru ta' swieq ġeoġrafiċi affettwati fi ħdan il-Komunità. (85) Kull regolament addottat taħt l-Artikolu 8 għandu jistabbilixxi b'mod ċar l-għan tiegħu. Dan ifisser, l-ewwel, li l-Kummissjoni għandha tiddefenixxi l-prodott relevanti u suq(swieq) ġeografiku(ċi) u, t-tieni, li għandha tidentifika it-tip ta' restrizzjoni vertikali dwar ir-Regolament għall-Eżenzjoni Ġenerali ma japplikax aktar. Dwar l-aħħar aspett, il-Kummissjoni tista' tbiddel l-għan tar-regolament tagħha skond il-ħsibijiet tal-kompetizzjoni li għandha l-għan tindirizza. Per eżempju, filwaqt li n-networks paralleli kollha ta' arranġamenti tat-tip ta' marka waħda għandhom jitqiesu bil-ħsieb li jkun stabbilit il-50 % proporzjon ta' suq kopert, il-Kummissjoni tista' madankollu trażżan l-għan tar-regolament tad-disapplikazzjoni biss lill-obbligi mhux kompetittivi li jaqbżu ċertu dewmien. Għalhekk, ftehim ta' dewmien iqsar jew ta' natura anqas restrittiva jista' jibqa' mhux affettwat, billi jqisu l-grad anqas ta' esklużjoni attribwibbli għal restrizzjonijiet bħal dawn. Bl-istess mod, meta f'suq partikolari distribuzzjoni selettiva tkun prattikata f'taħlita ma' restrizzjonijiet addizzjonali bħal mhux kompetittiva jew infurzar bi kwantità fuq ix-xerrej, ir-regolament ta' disapplikazzjoni jista' jkun biss dwar restrizzjonijiet addizzjonali bħal dawn. Fejn xieraq, il-Kummissjoni tista' tipprovdi wkoll gwida billi tispeċifika l-livell tas-sehem fis-suq li, fil-kuntest tas-suq speċifiku, jista' jitqies bħala mhux biżżejjed sabiex iwassal għall-kontribuzzjoni sinifikanti minn intrapriża individwali għall-effett kumulattiv. (86) Il-perjodu transizzjonali ta' mhux anqas minn sitt xhur li l-Kummissjoni tkun trid tistabbilixxi taħt l-Artikolu 8(2) għandu jippermetti lill-intrapriżi konċernati biex jaddottaw il-ftehim tagħhom sabiex iqisu r-regolament li jiddisapplika r-Regolament għall-Eżenzjoni Ġenerali. (87) Regolament li jiddisapplika r-Regolament għall-Eżenzjoni Ġenerali ma jaffettwax l-istatus eżentat tal-ftehim konċernat għall-perjodu li jippreċedi d-dħul fis-seħħtiegħu. V. DEFINIZZJONI TAS-SUQ U KWISTJONIJIET TA' KALKOLU TAS-SEHEM FIS-SUQ 1. Avviż tal-Kummissjoni dwar id-definizzjoni tas-suq relevanti. (88) L-Avviż tal-Kummissjoni dwar definizzjoni tas-suq relevanti għall-għanijiet tal-liġi tal-kompetizzjoni tal-Komunità [26] jipprovdi gwida dwar ir-regoli, kriterji u xhieda li l-Kummissjoni tuża meta tqis kwistjonijiet ta' definizzjoni ta' suq. L-Avviż ma jkunx aktar spjegat f'dawn il-linji gwida u għandu jservi bħala l-bażi għall-kwistjonijiet ta' definizzjoni ta' suq. Dawn il-linji gwida jittrattaw biss kwistjonijiet speċifiċi li jqumu fil-kuntest ta' restrizzjonijiet vertikali u li m'humiex trattati fl-avviż ġenerali dwar id-definizzjoni ta' suq. 2. Is-suq relevanti għall-kalkolu tad-dħul mis-sehem ta' 30 % tas-suq taħt ir-Regolament għall-Eżenzjoni Ġenerali. (89) Taħt l-Artikolu 3 tar-Regolament għall-Eżenzjoni Ġenerali, hu ġeneralment is-sehem tas-suq tal-fornitur li hu deċiżiv għall-applikazzjoni ta' l-eżenzjoni ġenerali. Fil-każ ta' ftehim vertikali konkluż bejn għaqda ta' bejjiegħa bl-imnut u membri individwali, l-għaqda hija l-fornitur u tinħtieġ li tqis is-sehem tas-suq tagħha bħala fornitur. Fil-każ ta' fornituri esklussiv biss kif definit fl-Artikolu 1(c) tar-Regolament għall-Eżenzjoni Ġenerali hu s-sehem tas-suq tax-xerrej, u dak is-sehem tas-suq biss, li hu deċiżiv għall-applikazzjoni tar-Regolament għall-Eżenzjoni Ġenerali. (90) Sabiex tikkalkula s-sehem tas-suq, jinħtieġ li tistabbilixxi s-suq relevanti. Għal dan, is-suq tal-prodott relevanti u s-suq ġeografiku relevanti għandu jkun definit. Is-suq tal-prodott relevanti jinkludi kull oġġetti jew servizzi li jitqiesu mix-xerrej li jistgħu jinbidlu, permezz tal-karatteristika tagħhom, prezzijiet u l-użu maħsub. Is-suq ġeografiku relevanti jinkludi ż-żona li fiha l-intrapriżi konċernati huma involuti fil-fornituri u t-talba ta' oġġetti relevanti jew servizzi, li fiha l-kondizzjonijiet ta' kompetizzjoni huma omoġenji biżżejjed, u li jistgħu jkunu distinti minn żoni ġeografiċi ġirien għaliex, partikolarment, kondizzjonijiet ta' kompetizzjoni huma sinifikament differenti f'dawk iż-żoni. (91) Għall-applikazzjoni tar-Regolament għall-Eżenzjoni Ġenerali, is-sehem tas-suq tal-fornitur huwa s-sehem tiegħu fil-prodott relevanti u suq ġeografiku li fih ibiegħ lix-xerrejja tiegħu [27]. Fl-eżempju mogħti fil-paragrafu 92, dan hu suq A. Is-suq tal-prodott jiddependi l-ewwel nett fuq sostitwibbiltà mill-perspettiva tax-xerrej. Meta l-prodott fornut jintuża bħala dħul biex jipproduċi prodotti oħra u ġeneralment ma jingħarafx fil-prodott finali, is-suq tal-prodott huwa normalment definit mill-preferenza tax-xerrejja diretti. Il-klijenti tax-xerrejja normalment ma jkollhomx preferenza qawwija dwar id-dħul użat mix-xerrejja. Normalment ir-restrizzjonijiet vertikali tad-dħul miftiehma bejn il-fornitur u x-xerrej għandhom x'jaqsmu biss mal-bejgħ u x-xiri tal-prodott intermedju u mhux mal-bejgħ tal-prodott li jirriżulta. Fil-każ ta' distribuzzjoni ta' oġġetti finali, dawk li huma sostitwiti għax-xerrejja diretti normalment ikunu influwenzati mill-preferenzi tal-klijenti finali. Distributur, bħala wieħed li jbiegħ mill-ġdid, ma jistax jinjora l-preferenzi tal-konsumaturi meta jixtri oġġetti finali. Barra minn hekk, fil-livell ta' distribuzzjoni r-restrizzjonijiet vertikali normalment ikunu mhux biss dwar il-bejgħ ta' prodotti bejn il-fornitur u x-xerrej, imma wkoll il-bejgħ mill-ġdid tagħhom. Bħala formats differenti li s-soltu jikkompetu, is-swieq ġeneralment mhumiex definiti bil-forma ta' distribuzzjoni li hi applikata. Fejn fornituri ġeneralment ibiegħu portfoljo ta' prodotti, il-portfoljo sħiħ jista' jiddetermina s-suq tal-prodott meta l-portfoljos u mhux il-prodotti individwali jitqiesu bħala sostitwiti mix-xerrejja. Billi x-xerrejja fis-suq A huma xerrejja professjonali, is-suq ġeografiku hu normalment usa' mis-suq fejn il-prodott jinbiegħ mill-ġdid lill-konsomatur finali. Ħafna drabi, dan iwassal għad-definizzjoni ta' swieq nazzjonali jew swieq ġeografiċi usa'. (92) Fil-każ ta' fornituri esklussiv, is-sehem tas-suq tax-xerrejj huwa s-sehem tiegħu minn kull xiri fis-suq tax-xiri relevanti [28]. fl-eżempju hawn taħt, dan huwa wkoll suq A. +++++ TIFF +++++ (93) Fejn ftehim vertikali jinvolvi tliet partijiet, kull wieħed jaħdem f'livelli differenti ta' negozju, is-sehem tas-suq tagħhom għandu jkun taħt id-dħul tas-sehem tas-suq ta' 30 % fuq iż-żewġ livelli sabiex jibbenefikaw mill-eżenzjoni ġenerali. Jekk per eżempju, fi ftehim bejn produttur, aġent (jew għaqda ta' bejjiegħa bl-imnut) u bejjiegħ bl-imnut, obbligu mhux kompetittiv ikun miftiehem, imbagħad is-sehem tas-suq kemm tal-produttur u l-aġent (jew għaqda ta' bejjiegħa bl-imnut) m'għandhux jaqbeż 30 % sabiex jibbenefikaw mill-eżenzjoni ġenerali. (94) Fejn fornitur jipproduċi kemm tagħmir oriġinali u t-tiswija jew tibdil tal-parts għal dan it-tagħmir, il-fornitur ħafna drabi jkun l-uniku jew il-fornitur maġġuri fis-suq ta' wara għat-tiswija u bdil tal-parts. Dan jista' jqum fejn il-fornitur (fornitur OEM) jissotto-kuntratta l-produzzjoni tat-tiswija jew tibdil tal-parts. Is-suq relevanti għall-applikazzjoni tar-Regolament għall-Eżenzjoni Ġenerali jista' jkun it-tagħmir oriġinali li jinkludi l-"ispare parts" jew suq tat-tagħmir oriġinali separat u suq ta' wara li jiddependi fuq iċ-ċirkostanzi tal-każ, bħalma huma l-effetti tar-restrizzjonijiet involuti, t-tul ta' ħajja tat-tagħmir u l-importanza ta' l-ispiża tat-tiswija jew tibdil [29]. (95) Fejn il-ftehim vertikali, flimkien mal-fornituri ta' l-oġġetti tal-kuntratt, ikun fih ukoll dispożizzjonijiet ta' l-IPR - bħal dispożizzjoni dwar l-użu tal-marka kummerċjali tal-fornitur - li jgħinu lix-xerrej sabiex jimmarkitja l-oġġetti tal-kuntratt, is-sehem tas-suq tal-fornitur fis-suq fejn ibiegħ l-oġġetti tal-kuntratt huwa deċiżiv għall-applikazzjoni tar-Regolament għall-Eżenzjoni Ġenerali. ejn xi ħadd li jkollu awtorità li jbiegħ oġġetti ma jfornix oġġetti sabiex tinbiegħ mill-ġdid imma jipprovdi ġabra ta' servizzi mħallta ma' disposizzjonijeit ta' l-IPR li flimkien jiffurmaw il-metodu tan-negozju li għalih ikun ingħata dritt ta' rappreżentanza, dak li jkun kiseb dritt ta' rappreżentanza jeħtieġ iqis is-sehem tas-suq tiegħu bħala fornitur ta' metodu ta' negozju. Għal dak il-għan, min jagħti d-dritt ta' rappreżentanza jeħtieġ jikkalkula s-sehem tas-suq fis-suq fejn il-metodu tan-negozju jkun sfruttat, li hu s-suq fejn dawk li jiksbu d-dritt ta' rappreżentanza jisfruttaw il-metodu tan-negozju sabiex jipprovdi oġġetti jew servizzi lill-konsumaturi. Min jiskeb id-dritt ta' rappreżentanza irid jibbaża s-sehem tas-suq tiegħu fuq il-valur ta' l-oġġetti jew servizzi forniti bid-dritt ta' rappreżentanza tiegħu f'dan is-suq. F'suq bħal dan il-kompetituri jistgħu jkunu dawk li jipprovdu metodi oħra ta' negozju bid-dritt ta' rappreżentanza imma wkoll fornituri ta' oġġetti sostitwibbli jew servizzi li ma japplikawx dritt ta' rappreżentanza). Ngħidu aħana, mingħajr preġudizzju għad-definizzjoni ta' suq bħal dan, jekk kien hemm suq għal servizzi ta' "fast-food", dak li jagħti dritt ta' rappreżentanza li jopera f'suq bħal dan ikollu bżonn jikkalkula s-sehem tas-suq tiegħu fuq il-bażi ta' ċifri ta' bejgħ relevanti ta' dawk awtorizzati jbiegħu l-oġġetti minnu f'dan is-suq. Jekk min jagħti d-dritt ta' rappreżentanza, flimkien mal-metodu tan-negozju, jissupplixxi wkoll ċertu dħul, bħal laħam u ħwawar, imbagħad min jagħti d-dritt ta' rappreżentanza jkollu bżonn ukoll jikkalkula s-sehem tas-suq tiegħu fis-suq fejn dawn l-oġġetti jinbiegħu. 3. Is-suq relevanti għall-istima individwali (96) Għal stima individwali ta' ftehim vertikali mhux kopert mir-Regolament għall-Eżenzjoni Ġenerali, swieq oħra jistgħu jinħtieġu li jkunu investigati minbarra s-suq relevanti definit għall-applikazzjoni tar-Regolament għall-Eżenzjoni Ġenerali. Ftehim vertikali jista' mhux biss ikollu effetti fis-suq bejn fornitur u xerrej imma jista' wkoll ikollu effetti fi swieq ‘l isfel. Għal stima individwali ta' ftehim vertikali s-swieq relevanti f'kull livell ta' kummerċ affettwati minn restrizzjonijiet fi ħdan il-ftehim ikunu eżaminati: (i) Għal "servizzi u oġġetti intermedji" li huma inkorporati mix-xerrej fis-servizzi u l-oġġetti tiegħu stess, restrizzjonijiet vertikali ġeneralment għandhom effetti biss fis-suq bejn il-fornitur u x-xerrej. Obbligu mhux kompetittiv impost fuq ix-xerrej per eżempju jista' jeskludi fornituri oħra imma ma twassalx għal kompetizzjoni (in-store) ‘l isfel imnaqqsa. Madankollu, f'każi ta' fornituri esklussiv il-pożizzjoni tax-xerrej fis-suq ‘l isfel tiegħu huwa wkoll relevanti għaliex il-komportament li jeskludi tax-xerrej jista' jkollu biss effetti negattivi sinifikanti jekk ikollu saħħa fis-suq tas-suq ‘l isfel. (ii) Għal "prodotti finali" analiżi limitata għas-suq bejn il-fornitur u x-xerrej x'aktarx anqas tkun biżżejjed għaliex restrizzjonijiet vertikali jista' jkollhom effetti negattivi ta' kompetizzjoni bejn il-marki u/jew fi ħdan marka mnaqqsa fis-suq ta' bejgħ mill-ġdid, jiġifieri fis-suq ‘l isfel tax-xerrej. Per eżempju, distribuzzjoni esklussiva tista' mhux biss twassal għal effetti ta' esklużjoni fis-suq bejn il-fornitur u x-xerrej, imma tista' fuq kollox twassal għal kompetizzjoni bejn il-marki anqas fit-teritorji ta' bejgħ mill-ġdid tad-distributuri. Is-suq ta' bejgħ mill-ġdid huwa partikolarment importanti jekk ix-xerrej ikun bejjiegħ bl-imnut li jbiegħ lill-konsumaturi finali. Obbligu mhux kompetittiv miftiehem bejn il-produttur u l-aġent jista' teskludi dan l-aġent għal produtturi oħrajn imma telf ta' kompetizzjoni (in-store) x'aktarx ma jseħħx fil-livell ta' l-aġent. L-istess ftehim konkluż ma' aġent jista' madankollu jikkawża dan it-telf magħdud ta' kompetizzjoni (in-store) bejn il-marki fis-suq ta' bejgħ mill-ġdid. (iii) F'każi ta' stima individwali ta' "suq ta' wara", is-suq relevanti jista' jkun is-suq tat-tagħmir oriġinali jew is-suq ta' wara li jiddependi fuq iċ-ċirkostanzi tal-każ. F'kull eventwalità, is-sitwazzjoni f'suq ta' wara tkun evalwata billi titqies is-sitwazzjoni fis-suq tat-tagħmir oriġinali. Pożizzjoni anqas sinifikanti fuq is-suq tat-tagħmir oriġinali normalment tnaqqas effetti kontra l-kompetizzjoni possibbli fuq is-suq ta' wara. 4. Kalkolu tas-sehem tas-suq taħt ir-Regolament għall-Eżenzjoni Ġenerali (97) Il-kalkolu tas-sehem tas-suq jeħtieġ ikun ibbażat fil-prinċipju fuq ċifri tal-valur. Fejn ċifri tal-valur m'humiex disponibbli jistgħu jsiru estimi sustanzjati. Stimi bħal dawn jistgħu jkunu bbażati fuq tagħrif ta' suq ieħor li ta' min jorbot fuqu bħal figuri ta' volum (Ara l-Artikolu 9(1) tar-Regolament Għall-Eżenzjoni Ġenerali). (98) Produzzjoni interna, li hi produzzjoni ta' prodott intermedju għal użu personali, jista' jkun importanti ħafna f'analiżi tal-kompetizzjoni bħala wieħed mit-trażżin kompettitiv jew biex jaċċentwa l-qagħda fis-suq ta' kumpannija. Madankollu, għall-għan tad-definizzjoni tas-suq u l-kalkolu tas-sehem tas-suq għal oġġetti u servizzi intermedji, produzzjoni fi ħdan il-kumpannija ma titqiesx. (99) Madankollu, fil-każ ta' distribuzzjoni doppja ta' oġġetti finali, i.e. fejn produttur ta' oġġetti finali jaġixxi wkoll bħala distributur fis-suq, id-definizzjoni tas-suq u l-kalkolu tas-sehem tas-suq jeħtieġu jinkludu oġġeti mibjugħa mill-produttur u produtturi li jkunu jikkompetu permezz tad-distributuri u aġenti integri tagħhom (Ara l-Artikolu 9(2)(b) tar-Regolament għall-Eżenzjoni Ġenerali). "Distributuri integrati" huma intrapriżi konnessi fi ħdan it-tifsira ta' l-Artikolu 11 tar-Regolament għall-Eżenzjoni Ġenerali. VI. POLITIKA TA' INFURZAR F'KAŻIJIET INDIVIDWALI (100) Ir-restrizzjonijiet vertikali ġeneralment jagħmlu anqas ħsara minn restrizzjonijiet orizzontali. Ir-raġuni prinċipali għat-trattament ta' restrizzjoni vertikali b'aktar ħniena minn restrizzjoni orizzontali hi li ta' l-aħħar tista' tkun dwar ftehim bejn kompetituri li jipproduċu affarijiet jew servizzi identiċi u sostitwibbli. F'relazzjonijiet orizzontali bħal dawn l-eżerċizzju tas-saħħa tas-suq minn kumpannija (prezz ogħla tal-prodott tagħha) jista' jibbenefika lill-kompetituri tagħha. Dan jista' jipprovdi inċentiv lill-kompetituri sabiex iħajru lil xulxin jaġixxu b'mod kontra l-kompetizzjoni. F'relazzjonijiet vertikali l-prodott tal-wieħed huwa d-dħul għall-ieħor. Dan ifisser li l-eżerċizzju tas-saħħa tas-suq kemm minn kumpannija ta' fuq jew ta' isfel normalment tweġġa' d-domanda għall-prodott ta' l-ieħor. Il-kumpanniji involuti fil-ftehim għalhekk normalment għandhom inċentiv sabiex jipprevjenu l-eżerċizzju tas-saħħa tas-suq mill-ieħor. (101) Madankollu, dan il-karattru li jrażżan lil dak li jkun m'għandux ikun stmat aktar milli suppost. Meta kumpannija ma jkollhiex saħħa tas-suq tkun tista' biss tipprova żżid il-profitti tagħha billi sseddaq il-proċessi tal-produzzjoni u d-distribuzzjoni tagħha, bl-għajnuna jew mingħajrha ta' restrizzjonijiet vertikali. Madankollu, meta jkollha saħħa tas-suq tista' wkoll tipprova żżid il-profitti għas-spejjeż tal-kompetituri diretti tagħha billi tgħolli l-ispejjeż tagħhom u għas-spejjeż tax-xerrejja tagħha u fl-aħħar nett billi tipprova tieħu ftit miż-żejjed tagħhom. Dan jista' jiġri meta kumpannija ta' fuq u ta' isfel jaqsmu l-profitti żejda jew meta wieħed mit-tnejn jużaw restrizzjonijiet vertikali biex jieħdu l-profitti żejda kollha. (102) Fl-istima ta' każi individwali, il-Kummissjoni taddotta approċċ ekonomiku fl-applikazzjoni ta' l-Artikolu 81 għal restrizzjonijiet vertikali. Dan jillimita l-għan ta' l-applikazzjoni ta' l-Artikolu 81 għal intrapriżi li jżommu ċertu grad ta' saħħa tas-suq fejn kompetizzjoni bejn il-marki tista' ma tkunx biżżejjed. F'dawk il-każi, il-protezzjoni ta' kompetizzjoni bejn il-marki u fi ħdan marka hija importanti sabiex tassigura effiċjenzi u benefiċċji għall-konsumaturi. 1. L-istruttura ta' l-analiżi 1.1. Effetti negattivi ta' restrizzjonijiet vertikali (103) L-effetti negattivi fis-suq li jistgħu jirriżultaw minn restrizzjonijiet vertikali li l-liġi tal-kompetizzjoni ta' l-KE għandha l-għan li tipprevjeni huma dawn li ġejjin: (i) Esklużjoni ta' fornituri oħra jew xerrejja oħra billi tgħolli l-barrieri għad-dħul; (ii) Tnaqqis ta' kompetizzjoni bejn il-marka bejn il-kumpanniji li jaħdmu f'suq, li jinkludu possibbiltà ta' konfoffa fost il-fornituri; b'konfoffa jfisser kemm konfoffa espliċita u konfoffa siekta (komportament parallel konxju); (iii) tnaqqis ta' kompetizzjoni fi ħdan marka bejn distributuri ta' l-istess marka; (iv) Il-kreazzjoni ta' l-ostakoli għall-integrazzjoni tas-suq, li jinkludi, fuq kollox, limitazzjonijiet fuq il-ħelsien tal-konsumaturi sabiex jixtru oġġetti jew servizzi f'kull Stat Membru li jistgħu jagħżlu. (104) Effetti negattivi bħal dawn jistgħu jirriżultaw minn restrizzjonijiet vertikali varji. Ftehim li hu differenti fil-forma jista' jkollu l-istess impatt sustantiv fuq il-kompetizzjoni. Sabiex tanalizza dawn l-effetti negattivi possibbli, huwa xieraq li taqsam restrizzjonijiet vertikali f'erba' gruppi: Grupp ta' marka waħda, grupp ta' distribuzzjoni limitata, grupp ta' prezz miżmum għall-bejgħ mill-ġdid. Ir-restrizzjonijiet vertikali fi ħdan kull grupp għandu effetti negattiv simili ħafna fuq il-kompetizzjoni. (105) Il-klassifikazzjoni f'erba' gruppi hija bbażata fuq dawk li jistgħu jkunu deskritti bħala l-komponenti bażiċi tar-restrizzjonijiet vertikali. F'paragrafi 103 sa 136, l-erba' gruppi differenti huma analizzati. F'137 sa 229, ftehim vertikali huwa analizzat waqt li jintuża fil-prattika għaliex ħafna ftehim vertikali jagħmlu użu b'aktar minn wieħed minn dawn il-komponenti. Grupp li għandu marka waħda (106) Taħt l-Intestatura ta' "marka waħda" jiġu dawk il-ftehim li għandhom bħala element prinċipali fejn ix-xerrej huwa mħajjar jikkonċentra l-ordnijiet tiegħu għal tip partikolari ta' prodott ma' fornitur wieħed. Dan il-komponent jista' jinstab fost l-oħrajn f'non-kompetittiv u f'furzar bi kwantità fuq ix-xerrej, fejn obbligu jew skema ta' inċentiv miftiehma bejn il-fornitur u x-xerrej tagħmel lil ta' l-aħħar jixtri l-ħtiġijiet tiegħu għal prodott partikolari u s-sostitwiti tiegħu biss, jew prinċipalment, minn fornitur wieħed. L-istess komponent jista' jinstab billi torbot, fejn l-obbligu jew skema ta' inċentiv ikollha x'taqsam ma' prodott li x-xerrej jintalab jixtri bħala kondizzjoni li jixtri prodott distint ieħor. L-ewwel prodott huwa magħruf bħala l-prodott "marbut" u t-tieni jirreferu għalih bħala l-prodott "li jorbot". (107) Hemm erba' effetti negattivi prinċipali f'kompetizzjoni: (1) fornituri oħra f'dak is-suq ma jistgħux ibiegħu lix-xerrejja partikolari u dan jista' jwassal għall-esklużjoni tas-suq jew, fil-każ li torbot, għall-esklużjoni tas-suq għall-prodotti marbuta; (2) tagħmel is-sehem tas-swieq aktar riġidi u dan jista' jgħin għal konfoffa meta applikat minn bosta fornituri; (3) sakemm id-distribuzzjoni ta' oġġetti finali hija konċernata, il-bejjiegħa bl-imnut partikolari ibiegħu biss marka waħda u għalhekk ma jkunx hemm kompetizzjoni ta' marki differenti fil-ħwienet tagħhom (l-ebda kompetizzjoni "in-store"); u (4) fil-każ ta' rbit, ix-xerrej jista' jħallas prezz ogħla għall-prodott marbut milli kieku kien jagħmel mod ieħor. Dawn l-effetti kollha jistgħu jwasslu għal tnaqqis fil-kompetizzjoni ta' marki differenti. (108) It-tnaqqis f'kompetizzjoni ta' marki differenti jista' jittaffa minn kompetizzjoni inizjali qawwija bejn fornituri sabiex jiksbu kuntratti b'marka waħda, imma aktar ma jtul id-dewmien ta' l-obbligu mhux kompetittiv, aktar ikun possibbli li dan l-effett ma jkunx b'saħħtu biżżejjed biex jikkompensa għat-tnaqqis f'kompetizzjoni ta' marki differenti. Gruppi ta' distribuzzjoni limitata (109) Taħt l-intestatura "distribuzzjoni limitata" jiġu dawk il-ftehim li għandhom bħala element prinċipali tagħhom li l-produttur ibiegħ lil bejjiegħ wieħed biss jew numru limitat ta' bejjiegħa. Dan jista' jkun biex ikunu ristretti n-numru ta' xerrejja għal territorju jew grupp ta' klijenti, jew sabiex jintgħażlu xorta partikolari ta' xerrejja. Il-komponent jista' jinstab fost l-oħrajn f': - distribuzzjoni esklussiva u allokazzjoni ta' klijent esklussiva, fejn il-fornitur jillimita l-bejgħ tiegħu lil xerrej wieħed biss għal ċertu territorju jew klassi ta' klijenti; - fornituri esklussiv u furzar bi kwantità fuq il-fornitur, fejn obbligu jew skema ta' inċentiv miftiehma bejn il-fornitur u x-xerrej tħalli lil ta' qabel ibiegħ biss jew prinċipalment lil xerrej wieħed; - distribuzzjoni selettiva, fejn il-kondizzjonijiet imposti jew miftiehma ma' negozjanti magħżula normalment jillimitaw in-numru tagħhom; - restrizzjonijiet ta' bejgħ tas-suq ta' wara li jillimitaw il-possibbilitajiet tal-bejgħ tal-fornitur tal-komponent. (110) Hemm tliet effetti negattivi prinċipali f'kompetizzjoni: (1) ċertu xerrejja fi ħdan dak is-suq ma jistgħux jixtru aktar mingħand dak il-fornitur partikolari, u dan jista' jwassal partikolarment fil-każ ta' fornituri esklussiv, għall-esklużjoni tas-suq tax-xiri, (2) meta ħafna jew il-fornituri kollha li jikkompetu jillimitaw in-numru ta' bejjiegħa bl-imnut, dan jista' jiffaċilita l-konfoffa, kemm fil-livell tad-distributur jew fil-livell tal-fornitur, u (3) minħabba li anqas distributuri joffru l-prodott dan iwassal ukoll għal tnaqqis ta' kompetizzjoni fi ħdan il-marka. Fil-każ ta' territorji esklussivi wiesgħa jew allokazzjoni ta' klijent esklussiv ir-riżultat jista' jkun eliminazzjoni totali ta' kompetizzjoni fi ħdan il-marka. Dan it-tnaqqis ta' kompetizzjoni fi ħdan il-marka jista' bħala riżultat iwassal għad-dgħufija ta' kompetizzjoni ta' marka differenti. Grupp ta' żamma tal-prezz għall-bejgħ mill-ġdid (111) Taħt l-intestatura ta' "żamma tal-prezz għall-bejgħ mill-ġdid" (RPM) jiġu dawk il-ftehim li l-element prinċipali tagħhom hu li x-xerrej ikun obbligat jew imħajjar sabiex ibiegħ mill-ġdid mhux anqas minn ċertu prezz, b'ċertu prezz jew mhux ogħla minn ċertu prezz. Dan il-grupp jiġbor fih prezzijiet għall-bejgħ mill-ġdid, minimi, fissi, massimi, u dawk rakkomandati.. Prezzijiet għall-bejgħ mill-ġdid massimi u rakkomandati, li m'humiex restrizzjonijiet iebsa, jistgħu jwasslu xorta għal restrizzjoni ta' kompetizzjoni permezz ta' effett. (112) Hemm żewġ effetti negattivi prinċipali ta' RPM f'kompetizzjoni: (1) tnaqqis f'kompetizzjoni ta' prezz fi ħdan il-marka, u (2) trasparenzi miżjuda fuq il-prezzijiet. Fil-każ ta' RPM minimu jew fiss, distributuri ma jistgħux ikomplu jikkompetu fuq prezz għal dik il-marka, li jwassal għal eliminazzjoni totali ta' kompetizzjoni fil-prezz fi ħdan il-marka. Prezz massimu jew rakkomandat jista' jaħdem bħala punt fokali għal dawk li jbiegħu mill-ġdid, li jwassal bejn wieħed u ieħor għal applikazzjoni uniformi ta' dak il-livell ta' prezz. Aktar trasparenza fuq il-prezz u responsabbiltà għal bidliet fil-prezz jagħmel konfoffa orizzontali bejn produtturi jew distributuri aktar faċli, mill-anqas fi swieq konċentrati. It-tnaqqis f'kompetizzjoni fi ħdan marka jista', għaliex iwassal għal anqas pressjoni ‘l isfel fil-prezz għall-oġġetti partikolari, għandu bħala effett indirett tnaqqis ta' kompetizzjoni ta' marka differenti. Grupp li jaqsam is-suq (113) Taħt l-intestatura ta' "taqsim tas-suq" jiġu ftehim li l-element tagħhom prinċipal