Official Journal L 248 , 06/10/1993 P. 0015 - 0021

Finnish special edition: Chapter 13 Volume 25 P. 0033

Swedish special edition: Chapter 13 Volume 25 P. 0033



Id-Direttiva tal-Kunsill 93/83/KEE tas-27 ta’ Settembru 1993 dwar il-kordinazzjoni ta’ ċerti regoli dwar id-drittijiet ta’ l-awtur u drittijiet relatati ma’ drittijiet ta’ l-awtur applikabbli għal xandir bis-satellita u ritrasmissjoni bil-cable IL-KUNSILL TAL-KOMUNITAJIET EWROPEJ, Wara li kkunsidra t-Trattat li jistabbilixxi l-Komunità Ekonomika Ewropea, u b’mod partikulari l-Artikoli 57(2) u 66 tiegħu, Wara li kkunsidra l-proposta mill-Kummissjoni [1], B’koperazzjoni mal-Parlament Ewropew [2], Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali [3], (1) Billi l-għanijiet tal-Komunità kif stabbiliti fit-Trattat jinkludu l-istabbiliment ta’ unjoni aktar mill-qrib bejn il-popli ta’ l-Ewropa, it-tisħiħ ta’ relazzjonijiet aktar mill-qrib bejn l-Istati Membri tal-Komunità u l-assigurazzjoni tal-progress ekonomiku u soċjali tal-pajjiżi tal-Komunità permezz ta’ azzjoni komuni biex ikunu eliminati l-barrieri li jifirdu l-Ewropa; (2) Billi, għal dak il-għan, it-Trattat jipprovdi għall-istabbiliment ta’ suq komuni u għal żona mingħajr fruntieri interni; billi l-miżuri biex jintlaħaq dan jinkludu t-tneħħija ta’ ostakoli għall-moviment liberu ta’ servizzi u l-introduzzjoni ta’ sistema li tassigura li l-kompetizzjoni fis-suq komuni ma tkunx distorta; billi, għal dak il-għan, il-Kunsill jista’ jadotta direttivi għall-kordinazzjoni tad-disposizzjonijiet stabbiliti bil-liġi, b’regolament jew azzjoni amministrattiva fi Stati Membri dwar il-bidu ta’ u l-insegwiment ta’ attivitajiet bħala persuni li jaħdmu għal rashom; (3) Billi xandiriet trasmessi bejn fruntieri fil-Komunità, b’mod partikolari permezz tas-satellita jew cable, huma wieħed mill-modi l-aktar importanti biex ikunu milħuqa l-għanijiet tal-Komunità, li jkunu fl-istess ħin politiċi, ekonomiċi, soċjali, kulturali u legali; (4) Billi l-Kunsill diġà adotta d-Direttiva 89/552/KEE tat-3 ta’ Ottubru 1989 dwar il-kordinazzjoni ta’ ċerti disposizzjonijiet stabbiliti permezz ta’ liġi, regolament jew azzjoni amministrattiva fi Stati Membri dwar it-twettiq ta’ attivitajiet ta’ xandiriet televiżivi [4], li jagħmlu disposizzjonijiet għall-promozzjoni tad-distribuzzjoni u produzzjoni ta’ programmi televiżivi Ewropej u għall-promozzjoni u sponsorship, il-protezzjoni ta’ minuri u d-dritt ta’ tweġiba; (5) Billi, iżda, l-kisba ta’ dawn l-għanijiet għar-rigward ta’ xandir bis-satellita minn fruntiera għal oħra u t-ritrasmissjoni bil-cable ta’ programmi minn Stati Membri oħra preżentement għadha mxekkla b’diversi differenzi bejn regoli nazzjonali dwar drittijiet ta’ l-awtur u ċerta grad ta’ inċertezza legali; billi dan ifisser li dawk li jkollhom jeddijiet huma esposti għat-theddida li jaraw ix-xogħlijiet tagħhom sfruttati mingħajr ħlas ta’ remunerazzjoni jew li dawk l-individwi li jkollhom jeddijiet esklussivi f’diversi Stati Membri jimblukkaw l-isfruttar tal-jeddijiet tagħhom; billi l-inċertezza legali b’mod partikolari tikkostitwixxi ostakolu dirett għaċ-ċirkolazzjoni ħielsa ta’ programmi fil-Komunità; (6) Billi preżentement qed issir distinzjoni għal finijiet ta’ drittijiet ta’ l-awtur bejn komunikazzjoni mal-pubbliku permezz ta’ satellita diretta u komunikazzjoni mal-pubbliku permezz ta’ satellita ta’ komunikazzjoni; billi, peress li llum hi possibbli individual reception u possibbli li wieħed jixtriha fiż-żewġ tipi ta’ satellita, m’hemmx aktar xi ġustifikazzjoni għal dan it-trattament legali differenti; (7) Billi x-xandir liberu ta’ programmi hu wkoll impedit minħabba l-inċertezza legali preżenti dwar jekk xandir bis-satellita li s-sinjali tagħha jistgħu jkunu rċevuti direttament jaffettwa l-jeddijiet fil-pajjiż ta’ trasmissjoni biss jew fil-pajjiżi kollha ta’ reception flimkien; billi, peress li satelliti ta’ komunikazzjoni u satelliti diretti huma trattati l-istess għal finijiet ta’ drittijiet ta’ l-awtur, din l-inċertezza legali issa taffettwa kważi l-programmi kollha mxandra fil-Komunità permezz tas-satellita; (8) Billi, aktar minn hekk, ċertezza legali, li hi pre-rekwiżit għall-moviment liberu ta’ xandir fil-Komunità, hi nieqsa meta programmi trasmessi minn fruntiera għal oħra jkunu trasmessi u ri-trasmessi permezz ta’ cable networks; (9) Billi l-iżvilupp ta’ akkwist ta’ jeddijiet fuq bażi kuntrattwali permezz ta’ awtorizzazzjoni diġà qed tagħti kontribuzzjoni vigoruża għat-twaqqif ta’ ż-żona awdjo-viżiva Ewropeja; billi l-kontinwazzjoni ta’ dawk il-ftehim kuntrattwali għandha tkun assigurata u t-tħaddim sewwa fil-prattika għandu jkun promoss fejn dan jista’ jkun possibbli; (10) Billi fil-preżent operaturi bil-cable b’mod partikolari ma jistgħux ikunu ċerti li huma jkunu attwalment akkwistaw il-jeddijiet kollha tal-programm kopert b’dak il-ftehim; (11) Billi, fl-aħħar nett, il-partijiet fl-Istati Membri differenti mhumiex kollha marbuta l-istess b’obbligazzjonijiet li jipprevjenuhom milli jirrifjutaw mingħajr raġuni valida li jinnegozjaw l-akkwist tal-jeddijiet meħtieġa għad-distribuzzjoni bil-cable jew li jippermettu dawk in-negozjati li jfallu; (12) Billi l-qafas legali għat-twaqqif ta’ żona awdjo-viżiva waħda stabbilita fid-Direttiva 89/552/KEE għandu, għalhekk, ikun supplimentat b’referenza għal drittijiet ta’ l-awtur; (13) Billi, għalhekk, għandu jkun hemm tmiem għad-differenzi ta’ trattament tat-trasmissjoni ta’ programmi permezz ta’ satelliti ta’ komunikazzjoni li jeżistu fl-Istati Membri, sabiex id-distinzjoni vitali fil-Komunità ssir jekk xogħlijiet u materji oħra protetti humiex komunikati lill-pubbliku; billi dan jassigura wkoll trattament ugwali tal-fornituri ta’ xandir li jaqsam il-fruntieri, irrispettivament jekk jużawx xandir bis-satellita dirett jew satellita ta’ komunikazzjoni; (14) Billi l-inċertezza legali dwar il-jeddijiet li għandhom ikunu akkwistati li timpedixxi xandir bis-satellita minn fruntiera għal oħra għandha tkun megħluba billi jkun definit il-kunċett ta’ komunikazzjoni mal-pubbliku permezz tas-satellita fuq livell tal-Komunità; billi din id-definizzjoni għandha fl-istess waqt tispeċifika fejn isir l-att ta’ komunikazzjoni; billi dik it-tifsira hi meħtieġa biex tkun evitata l-applikazzjoni kumulattiva ta’ diversi liġijiet nazzjonali għal att wieħed ta’ xandir; billi l-komunikazzjoni mal-pubbliku permezz tas-satellita ssir biss meta, u fl-Istat Membru fejn, is-sinjali li jġorru l-programm huma introdotti taħt il-kontroll u responsabbiltà ta’ l-organizzazzjoni tax-xandir fil-katina mhux interrotta ta’ komunikazzjoni li twassal għas-satellita u ’l isfel lejn id-dinja; billi proċeduri tekniċi normali dwar is-sinjali li jwasslu l-programm m’għandhomx ikunu kunsidrati bħal interruzzjonijiet fil-katina tax-xandir; (15) Billi l-akkwist fuq bażi kuntrattwali ta’ jeddijiet esklussivi ta’ xandir għandu jkun konformi ma’ kull leġislazzjoni dwar drittijiet ta’ l-awtur u jeddijiet dwar drittijiet ta’ l-awtur fl-Istati Membri li fihom isseħħ il-komunikazzjoni mal-pubbliku bis-satellita; (16) Billi l-prinċipju ta’ ħelsien kuntrattwali li fuqu hi bbażata din id-Direttiva tagħmilha possibbli li jkompli jkun limitat l-isfruttament ta’ dawn il-jeddijiet, b’mod speċjali safejn ċerti mezzi tekniċi ta’ trasmissjoni jew ċerti verżjonijiet tal-lingwa jkunu nvoluti; (17) Billi, biex wieħed jasal għall-ammont tal-pagament li għandu jsir għall-jeddijiet akkwistati, il-partijiet għandhom jikkunsidraw l-aspetti kollha tax-xandir, bħall-udjenza attwali, l-udjenza potenzjali u l-verżjoni tal-lingwa; (18) Billi l-applikazzjoni tal-prinċipju tal-pajjiż-ta’-oriġini li jinsab f’din id-Direttiva għandu jipprovdi għal perjodu ta’ ħames snin għar-rigward ta’ kuntratti eżistenti; billi din id-Direttiva għandha tipprovdi perjodu ta’ ħames snin għal kuntratti eżistenti sabiex ikunu adottati, fejn meħtieġ, fid-dawl tad-Direttiva; billi l-imsemmi prinċipju ta’ pajjiż-ta’-oriġini m’għandux, għalhekk, japplika għall-kuntratti eżistenti li jiskadu qabel l-1 ta’ Jannar 2000; billi jekk sa dik id-data l-partijiet ikun fadlilhom interess fil-kuntratt, l-istess partijiet għandhom ikunu ntitolati li jerġgħu jinnegozjaw il-kondizzjonijiet tal-kuntratt; (19) Billi ftehim dwar ko-produzzjoni internazzjonali eżistenti għandhom ikunu interpretati fid-dawl ta’ l-għan ekonomiku u l-iskop maħsub mill-partijiet li jiffirmaw; billi fil-passat ftehim ta’ ko-produzzjoni internazzjonali ħafna drabi ma indirizzawx espressament u speċifikament il-komunikazzjoni mal-pubbliku permezz tas-satellita skond it-tifsir ta’ din id-Direttiva forma partikolari ta’ sfruttament; billi l-cableosofija li hemm wara ħafna ftehim ta’ ko-produzzjoni internazzjonali eżistenti hi li l-jeddijiet fil-ko-produzzjoni huma mħaddma separatament u indipendentement minn kull ko-produttur, billi jkunu diviżi l-jeddijiet ta’ sfruttament bejniethom mal-linji territorjali; billi, bħala regola ġenerali, fis-sitwazzjoni fejn komunikazzjoni mal-pubbliku permezz tas-satellita awtorizzata minn ko-produttur tista’ tippreġudika l-valur tal-jeddijiet ta’ sfruttament ta’ ko-produttur ieħor, l-interpretazzjoni ta’ dak il-ftehim eżistenti għandha normalment tissuġġerixxi li l-ko-produttur ta’ l-aħħar ikollu jagħti l-kunsens tiegħu għall-awtorizzazzjoni, mill-ko-produttur ta’ l-ewwel, tal-komunikazzjoni mal-pubbliku permezz tas-satellita; billi l-esklussività tal-lingwa tal-ko-produttur ta’ l-aħħar ikun preġudikat fejn il-verżjoni jew verżjonijiet tal-lingwa tal-komunikazzjoni mal-pubbliku, inkluż fejn il-verżjoni tkun dubbed jew bis-sotto-titli, tikkoinċidi(jikkoinċidu) mal-lingwa jew il-lingwi li jkunu mifhuma b’mod ġenerali fit-territorju magħżul mill-ftehim għall-ko-produttur ta’ l-aħħar; billi l-prinċipju ta’ esklussività għandu jkun mifhum f’sens aktar wiesa’ fejn il-komunikazzjoni mal-pubbliku permezz tas-satellita tirreferi għal xogħol li jikkonsisti sempliċiment fi stampi u ma jkun fiha l-ebda djalogu jew sotto-titli; billi regola ċara hi meħtieġa fil-każijiet fejn il-ftehim ta’ ko-produzzjoni internazzjonali ma jirregolax espressament id-diviżjoni ta’ jeddijiet fil-każ speċifiku ta’ komunikazzjoni mal-pubbliku permezz tas-satellita skond it-tifsira ta’ din id-Direttiva; (20) Billi l-komunikazzjonijiet mal-pubbliku permezz tas-satellita minn pajjiżi li mhumiex membri għandhom taħt ċerti kondizzjonijiet ikunu meqjusa li jseħħu fi Stat Membru tal-Komunità; (21) Billi hu meħtieġ li jkun assigurat li l-protezzjoni għall-awturi, artisti, produtturi ta’ fonogrammi u organizzazzjonijiet ta’ xandir tingħata fl-Istati Membri kollha u li din il-protezzjoni ma tkunx soġġetta għal sistema statutorja ta’ liċenzjar; billi b’dan il-mod biss ikun possibbli li jkun assigurat li kull differenza fil-livell ta’ protezzjoni fis-suq komuni ma toħloqx tgħawwiġ fil-kompetizzjoni; (22) Billi l-wasla ta’ teknoloġiji ġodda x’aktarx li jkollha impatt kemm fuq il-kwalità u l-kwantità ta’ l-isfruttament tax-xogħlijiet u suġġetti oħra; (23) Billi fid-dawl ta’ dawn l-iżviluppi l-livell ta’ protezzjoni mogħti bis-saħħa ta’ din id-Direttiva lil dawk kollha li jkollhom jedd fiż-żoni koperti b’din id-Direttiva għandu jibqa’ taħt kunsiderazzjoni; (24) Billi l-armonizzazzjoni tal-leġislazzjoni maħsuba f’din id-Direttiva tinvolvi l-armonizzazzjoni tad-disposizzjonijiet billi tassigura livell għoli ta’ protezzjoni ta’ awturi, artisti, produtturi ta’ fonogrammi, u organizzazzjonijiet tax-xandir; billi din l-armonizzazzjoni m’għandhiex tippermetti organizzazzjoni tax-xandir li tieħu vantaġġ mid-differenzi fil-livelli ta’ protezzjoni billi tirrialloka attivitajiet, għad-detriment tal-produzzjonijiet awdjo-viżivi; (25) Billi l-protezzjoni li pprovdiet jeddijiet dwar drittijiet ta’ l-awtur għandha tkun alinjata ma’ dik li tinsab fid-Direttiva tal-Kunsill 92/100/KEE tad-19 ta’ Novembru 1992 dwar jeddijiet ta’ kiri u jeddijiet ta’ tislif dwar ċerti jeddijiet relatati mal-drittijiet ta’ l-awtur fil-qasam tal-proprjetà intellettwali [5] għall-finijiet ta’ komunikazzjoni mal-pubbliku permezz tas-satellita; billi, b’mod partikolari, dan jassigura li artisti u produtturi ta’ fonogrammi jkunu garantiti remunerazzjoni xierqa għall-komunikazzjoni mal-pubbliku bis-satellita tal-wirja tagħhom jew fonogrammi; (26) Billi d-disposizzjonijiet ta’ l-Artikolu 4 ma jipprevenux Stati Membri milli jestendu l-preżunzjoni stabbilita fl-Artikolu 2(5) tad-Direttiva 92/100/KEE għall-jeddijiet esklussivi msemmija fl-Artikolu 4; billi, aktar minn hekk, id-disposizzjonijiet ta’ l-Artikolu 4 ma jipprevenux l-Istati Membri milli jipprovdu preżunzjoni li tirribatti l-awtorizzazzjoni ta’ sfruttament għar-rigward tal-jeddijiet esklussivi ta’ l-artisti imsemmija f’dak l-Artikolu, safejn dik il-preżunzjoni tkun kompatibbli mal-Konvenzjoni Internazzjonali għall-Protezzjoni ta’ Artisti, Produtturi ta’ Fonogrammi u Organizzazzjonijiet tax-Xandir; (27) Billi t-ritrasmissjoni bil-cable ta’ programmi minn Stati Membri oħra hu att soġġett għad-drittijiet ta’ l-awtur u, skond il-każ, jeddijiet relatati ma’ drittijiet ta’ l-awtur; billi l-operatur bil-cable għandu, għalhekk, jikseb l-awtorizzazzjoni minn kull min ikollu l-jeddijiet f’kull parti tal-programm li jkun trasmess mill-ġdid; billi, bis-saħħa ta’ din id-Direttiva, l-awtorizzazzjonijiet għandhom jingħataw b’mod kuntrattwali kemm-il darba ma tkunx ipprovduta eċċezzjoni temporanja fil-każ ta’ skemi legali ta’ liċenzjar; (28) Billi, sabiex ikun assigurat li t-tħaddim bla xkiel ta’ ftehim kuntrattwali ma jitpoġġiex fid-dubbju bl-intervent ta’ barranin li jkollhom jeddijiet fil-partijiet individwali tal-progamm, għandhom isiru disposizzjonijiet, permezz ta’ l-obbligazzjoni li jkun hemm rikors għal soċjetà li tiġbor, għall-eżerċizzju ta’ kollezzjoni esklussiv tal-jedd ta’ awtorizzazzjoni safejn dan hu meħtieġ mill-karatteristiċi speċjali tat-ritrasmissjoni bil-cable; billi l-jedd ta’ awtorizzazzjoni bħala tali jibqa’ intatt u l-eżerċizzju ta’ dan il-jedd biss hu regolat sa ċertu punt, sabiex il-jedd li tkun awtorizzata t-ritrasmissjoni bil-cable tista’ tkun assenjata; billi din id-Direttiva ma taffettwax il-jeddijiet morali; (29) Billi l-eżenzjoni pprovduta fl-Artikolu 10 m’għandhiex tagħmel limitu fuq l-għażla ta’ dawk li jkollhom il-jeddijiet li jitrasferixxu l-jeddijiet tagħhom lil soċjetà li tiġbor u b’hekk ikollhom sehem dirett fir-remunerazzjoni mħallsa mid-distributur bil-cable għal ritrasmissjoni bil-cable; (30) Billi arranġamenti kuntrattwali dwar l-awtorizzazzjoni ta’ ritrasmissjoni bil-cable għandhom ikunu promossi permezz ta’ miżuri addizzjonali; billi parti li tkun qed tfittex li tikkonkludi kuntratt ġenerali għandha, minn naħa tagħha, tkun obbligata tissottometti proposta kollettiva għal ftehim; billi, aktar minn hekk, kull parti għandha tkun intitolata, f’kull ħin, li titlob l-assistenza ta’ medjaturi imparzjali li x-xogħol tagħhom ikun li jassistu negozjati u li jistgħu jissottomettu proposti; billi dawk il-proposti u kull opposizzjoni għalihom għandhom isiru lill-partijiet interessati skond ir-regoli applikabbli dwar is-servizz ta’ dokumenti legali, b’mod partikolari kif stabbilit fil-Konvenzjoni internazzjonali; billi, fl-aħħar nett, hu meħtieġ li jkun assigurat li n-negozjati ma jkunux blukkati mingħajr ġustifikazzjoni valida jew li l-partijiet individwali ma jkunux prevenuti mingħajr ġustifikazzjoni valida milli jieħdu sehem fin-negozjati; billi l-ebda waħda minn dawn il-miżuri għall-promozzjoni ta’ l-akkwist tal-jeddijiet ma jpoġġi fid-dubbju n-natura kuntrattwali ta’ l-akkwist tal-jeddijiet ta’ ritrasmissjoni bil-cable; (31) Billi għal perjodu transitorju l-Istati Membri għandhom ikunu permessi li jżommu korpi eżistenti li jkollhom ġurisdizzjoni fit-territorju tagħhom fuq każijiet fejn il-jedd li jkun trasmess mill-ġdid programm bil-cable lill-pubbliku jkun ġie rifjutat b’mod mhux raġonevoli jew offrut b’kondizzjonijiet mhux raġonevoli minn organizzazzjoni tax-xandir; billi hu mifhum li l-jedd tal-partijiet interessati li jkunu mismugħa mill-korp għandu jkun garantit u li l-eżistenza ta’ korp m’għandhiex tipprevjeni lill-partijiet interessati milli jkollhom aċċess normali għall-qrati; (32) Billi, iżda, r-regoli tal-Komunità mhumiex meħtieġa biex ikunu trattati dawk il-materji kollha, li l-effetti tagħhom x’aktarx b’ċerti eċċezzjonijiet kummerċjali insinifikanti, jinħassu biss fil-fruntieri ta’ Stat Membru wieħed; (33) Billi għandhom ikunu stabbiliti regoli minimi sabiex ikun stabbilit u garantit xandir minn fruntiera għal oħra liberu u mhux interrott permezz tas-satellita u fl-istess ħin, ritrasmissjoni bil-cable mhux alterat ta’ programmi mxandra minn Stati Membri oħra, fuq bażi essenzjalment kuntrattwali; (34) Billi din id-Direttiva m’għandhiex tkun ta’ ħsara għal aktar armonizzazzjoni fil-qasam tal-drittijiet ta’ l-awtur u jeddijiet relatati ma’ drittijiet ta’ l-awtur u l-amministrazzjoni kollettiva ta’ dawk il-jeddijiet; billi l-possibbiltà għal Stati Membri li jirregolaw l-attivitajiet ta’ soċjetajiet li jiġbru m’għandhiex tkun ta’ ħsara għall-ħelsien ta’ negozjati kuntrattwali tal-jeddijiet li jinsabu f’din id-Direttiva, bil-ftehim li dawk in-negozjati jsiru fil-qafas ta’ regoli ġenerali jew speċifikament nazzjonali għar-rigward tal-liġi tal-kompetizzjoni jew il-prevenzjoni ta’ abbuż ta’ monopolji; (35) Billi għandu, għalhekk, jinkombi lill-Istati Membri li jissupplimentaw id-disposizzjonijiet ġenerali meħtieġa biex jintlaħqu l-għanijiet ta’ din id-Direttiva billi jittieħdu miżuri leġislattivi u amministrattivi fil-liġi domestika tagħhom, sakemm dawn ma jmorrux kontra l-għanijiet ta’ din id-Direttiva u huma kompatibbli mal-liġi tal-Komunità; (36) Billi din id-Direttiva ma taffettwax l-applikabilità tar-regoli ta’ kompetizzjoni fl-Artikoli 85 u 86 tat-Trattat, ADOTTA DIN ID-DIRETTIVA: KAPITOLU I TIFSIR Artikolu 1 Tifsiriet 1. Għall-fini ta’ din id-Direttiva, "satellita" tfisser kull satellita li taħdem fuq faxxi ta’ frekwenza li, skond il-liġi ta’ telekomunikazzjoni, jkunu riservati għax-xandir ta’ sinjali għal reception mill-pubbliku jew li jkunu riservati għal komunikazzjoni magħluqa, point-to-point. Fil-każ ta’ l-aħħar, iżda, iċ-ċirkostanzi li fihom isseħħ ir-reception individwali ta’ sinjali għandhom ikunu kompatibbli ma’ dawk li japplikaw fl-ewwel każ. 2. (a) Għall-fini ta’ din id-Direttiva, "komunikazzjoni lill-pubbliku permezz tas-satellita" tfisser l-att li jkunu introdotti, taħt il-kontroll u r-responsabbiltà ta’ l-organizzazzjoni tax-xandir, is-sinjali li jġorru l-programm maħsuba għal reception mill-pubbliku f’katina mhux interrotta ta’ komunikazzjoni li twassal sas-satellita u ’l isfel lejn id-dinja. (b) L-att ta’ komunikazzjoni mal-pubbliku permezz ta’ satellita jseħħ biss fl-Istati Membri billi, taħt il-kontroll u responsabbiltà ta’ l-organizzazzjoni tax-xandir, is-sinjali li jġorru l-programm huma introdotti f’katina mhux interrotta ta’ komunikazzjoni li twassal lejn is-satellita u ’l isfel lejn id-dinja. (ċ) Jekk is-sinjali li jġorru programmi huma encrypted, allura jkun hemm komunikazzjoni mal-pubbliku permezz tas-satellita bil-kondizzjoni li l-mezzi għal decrypting ix-xandir ikunu provduti lill-pubbliku mill-organizzazzjoni tax-xandir jew bil-kunsens tagħha. (d) Billi att ta’ komunikazzjoni mal-pubbliku permezz tas-satellita jseħħ fi Stat mhux tal-Komunità li ma jipprovdix il-livell ta’ protezzjoni pprovdut fil-Kapitolu II, (i) jekk is-sinjali li jwasslu l-programm huma trasmessi lis-satellita minn uplink situation li tkun fl-Istati Membri, l-att ta’ komunikazzjoni mal-pubbliku permezz tas-satellita għandu jitqies li jkun seħħ f’dak l-Istat Membru u l-jeddijiet ipprovduti fil-Kapitolu II għandhom ikunu eżerċitati kontra l-persuna li tħaddem l-uplink station; jew (ii) jekk ma jkunx hemm użu ta’ xi uplink station li jinsab fi Stat Membru iżda organizzazzjoni tax-xandir stabbilita fi Stat Membru tkun ikkummissjonat l-att ta’ komunikazzjoni mal-pubbliku bis-satellita, dak l-att għandu fil-Komunità u l-jeddijiet provduti taħt il-Kapitolu II għandhom ikunu eżerċitati kontra l-organizzazzjoni tax-xandir. 3. Għall-finijiet ta’ din id-Direttiva, "ritrasmissjoni bil-cable" tfisser it-ritrasmissjoni simultanja, mhux alterata u mhux imqassra bil-cable jew sistema ta’ microwave għal reception mill-pubbliku għal trasmissjoni inizjali minn Stat Membru ieħor, bil-wire jew over the air, inkluża dik bis-satellita, jew programmi tat-televiżjoni jew tar-radju maħsuba għal reception mill-pubbliku. 4. Għall-finijiet ta’ din id-Direttiva "soċjeta li tiġbor" tfisser kull organizzazzjoni li timmaniġġja jew tamministra drittijiet ta’ l-awtur jew jeddijiet relatati ma’ drittijiet ta’ l-awtur bħala l-għan ewlieni tagħha jew bħala wieħed mill-għanijiet prinċipali. 5. Għall-finijiet ta’ din id-Direttiva, id-direttur prinċipali ta’ xi xogħol ċinematografiku jew awdjo-viżiva għandu jkun kunsidrat bħala l-awtur tiegħu jew wieħed mill-awturi. L-Istati Membri jistgħu jagħżlu li oħrajn ikunu kunsidrati bħala ko-awturi. KAPITOLU II XANDIR TA’ PROGRAMMI BIS-SATELLITA Artikolu 2 Stati Membri li jkollhom jedd li jxandru għandhom jipprovdu jedd esklussiv għall-awtur li jawtorizza l-komunikazzjoni mal-pubbliku permezz tas-satellita ta’ xogħlijiet li jkollhom id-drittijiet ta’ l-awtur, bla ħsara għad-disposizzjonijiet stabbiliti f’dan il-kapitolu. Artikolu 3 Akkwist ta’ jeddijiet ta’ xandir 1. L-Istati Membri għandhom jassiguraw li l-awtorizzazzjoni msemmija fl-Artikolu 2 tista’ tkun akkwistata biss permezz ta’ ftehim. 2. Stat Membru jista’ jipprovdi li ftehim kollettiv bejn soċjetà li tiġbor u organizzazzjoni tax-xandir dwar xi kategorija partikolari ta’ xogħlijiiet jista’ jkun estiż għal dawk li jkollhom jeddijiet tal-istess kategorija li ma jkunux rappreżentati mis-soċjetà li tiġbor, sakemm: - il-komunikazzjoni mal-pubbliku permezz tas-satellita tkun bħala xandir terrestri mill-istess xandar, u - dak li jkollu jedd u li ma jkunx rappreżentat għandu, f’kull ħin, ikollu l-possibbiltà li jeskludi l-estensjoni tal-ftehim kollettiv għax-xogħlijiet tiegħu u li jeżerċita l-jeddijiet tiegħu kemm individwalment jew kollettivament. 3. Paragrafu 2 ma japplikax għal xogħlijiet ċinematografiċi, inklużi xogħlijiet magħmula minn proċess li jixbaħ iċ-ċinematografija. 4. Meta l-liġi ta’ xi Stat Membru tipprovdi għal estensjoni ta’ ftehim kollettiv skond id-disposizzjonijiet tal-paragrafu 2, dak l-Istat Membru għandu jinforma lill-Kummissjoni liema organizzazzjonijiet tax-xandir ikunu ntitolati li jagħmlu użu minn dik il-liġi. Il-Kummissjoni għandha tippubblika din l-informazzjoni fil-Ġurnal Uffiċjali tal-Komunitajiet Ewropej (serje C). Artikolu 4 Jedd ta’ artisti, produtturi ta’ fonogramm u organizzazzjonijiet tax-xandir. 1. Għall-finijiet ta’ komunikazzjoni mal-pubbliku permezz tas-satellita, il-jeddijiet ta’ artisti, produtturi ta’ fonogramm u organizzazzjonijiet tax-xandir għandhom ikunu protetti b’mod konformi mad-disposwizzjonijiet ta’ l-Artikoli 6, 7, 8 u 10 tad-Direttiva 92/100/KEE. 2. Għall-finijiet tal-paragrafu 1, "xandir permezz ta’ mezzi bla cable" fid-Direttiva 92/100/KEE għandha tinftiehem li tinkludi komunikazzjoni mal-pubbliku bis-satellita. 3. Għar-rigward ta’ l-eżerċizzju tal-jeddijiet imsemmija fil-paragrafu 1, l-Artikoli 2(7) u 12 tad-Direttiva 92/100/KEE għandhom jgħoddu. Artikolu 5 Relazzjoni bejn drittijiet ta’ l-awtur u jeddijiet relatati Protezzjoni ta’ jeddijiet relatati mad-drittijiet ta’ l-awtur taħt din id-Direttiva għandhom iħallu intatt u m’għandhom bl-ebda mod jaffettwaw il-protezzjoni tal-drittijiet ta’ l-awtur. Artikolu 6 Protezzjoni minima 1. L-Istati Membri jistgħu jipprovdu għal protezzjoni aktar fit-tul għal dawk li jkollhom jeddijiet relatati mad-drittijiet ta’ l-awtur milli dik meħtieġa permezz ta’ l-Artikolu 8 tad-Direttiva 92/100/KEE. 2. Fit-tħaddim tal-paragrafu 1 l-Istati Membri għandhom josservaw it-tifsiriet li jinsabu fl-Artikolu 1(1) u (2). Artikolu 7 Disposizzjonijiet transitorji 1. Għar-rigward ta’ l-applikazzjoni fil-ħin tal-jeddijiet imsemmija fl-Artikolu 4(1) ta’ din id-Direttiva, l-Artikolu 13(1), (2), (6) u (7) tad-Direttiva 92/100/KEE għandu jgħodd. L-Artikolu 13(4) u (5) tad-Direttiva 92/100/KEE għandu japplika mutatis mutandis. 2. Il-ftehim dwar l-isfruttament tax-xogħlijiet u suġġetti oħra protetti li jkunu fis-seħħ fid-data msemmija fl-Artikolu 14(1) għandhom ikunu soġġetti għad-disposizzjonijiet ta’ l-Artikoli 1(2), 2 u 3 sa mill-1 ta’ Jannar 2000 jekk dawn jiskadu wara din id-data. 3. Meta ftehim ta’ ko-produzzjoni internazzjonali li jkun sar qabel id-data msemmija fl-Artikolu 14(1) bejn ko-produttur minn xi Stat Membru u ko-produttur wieħed jew aktar minn Stati Membri oħra jew pajjiżi mhux membri espressament jipprovdu għal sistema ta’ diviżjoni ta’ jeddijiet ta’ sfruttament bejn il-ko-produtturi permezz taż-żoni ġeografiċi għall-mezzi kollha ta’ komunikazzjoni mal-pubbliku, mingħajr ma jiddistingwu bejn l-arranġament applikabbli għall-komunikazzjoni mal-pubbliku permezz tas-satellita mid-disposizzjonijiet applikabbli lill-mezzi l-oħra tal-komunikazzjoni, u fejn il-komunikazzjoni mal-pubbliku permezz tas-satellita tal-ko-produzzjoni tista’ tippreġudika l-esklussività, b’mod partikolari l-esklussività tal-lingwa, ta’ wieħed mill-ko-produtturi jew dawk nominati minnu f’xi territorju partikolari, l-awtorizzazzjoni minn wieħed mill-ko-produtturi jew dawk nominati minnu għall-komunikazzjoni mal-pubbliku permezz tas-satellita għandu jkollha l-qbil minn qabel ta’ dak li jkollu l-esklussività, kemm jekk ko-produttur jew persuna nominata. KAPITOLU III RITRASMISSJONI PERMEZZ BIL-CABLE Artikolu 8 Jedd ta’ ritrasmissjoni permezz bil-cable 1. L-Istati Membri għandhom jassiguraw li meta programmi minn Stati Membri oħra jkunu trasmessi mill-ġdid permezz bil-cable fit-territorju tagħhom ikunu osservati d-drittijiet ta’ l-awtur applikabbli u l-jeddijiet relatati u li dik ir-ri-trasmissjoni ssir abbażi ta’ ftehim kuntrattwali individwali jew kollettiv bejn dawk li jkollhom il-drittijiet ta’ l-awtur, dawk li jkollhom il-jeddijiet relatati u operaturi tal-cable. 2. Minkejja l-paragrafu 1, l-Istati Membri jistgħu jżommu sal-31 ta’ Diċembru 1997 dawk is-sistemi statutorji ta’ liċenzjar li jkunu mħaddma jew espressament mitluba minn liġi nazzjonali fil-31 ta’ Lulju 1991. Artikolu 9 Eżerċizzju tal-jedd ta’ ritrasmissjoni bil-cable 1. L-Istati Membri għandhom jassiguraw li l-jedd ta’ min għandu d-drittijiet ta’ l-awtur u dawk li jkollhom jeddijiet relatati li jagħtu jew jirrifjutaw awtorizzazzjoni lil operatur tal-cable għal cable retransmission jista’ jkun estiż biss permezz ta’ soċjetà kollettriċi. 2. Meta dak li jkollu jedd ma jkunx trasferixxa l-immaniġġjar tal-jeddijiet tiegħu lil soċjetà kollettriċi, is-soċjetà kollettriċi li timmaniġġja jeddijiet ta’ l-istess kategorija għandha titqies li ngħatatilha l-mandat li timmaniġġja l-jeddijiet. Meta aktar minn soċjetà kollettriċi waħda timmaniġġja jeddijiet ta’ dik il-kategorija, dak li jkollu l-jedd għandu jkun liberu li jagħżel liema minn dawk is-soċjetajiet kollettriċi tkun meqjusa li jkollha l-mandat li timmaniġġja l-jeddijiet tiegħu. Dak li jkollu l-jedd kif imsemmi f’dan il-paragrafu għandu jkollu l-istess jeddijiet u obbligazzjonijiet li jirriżultaw mill-ftehim bejn l-operatur tal-cable u s-soċjetà kollettriċi li tkun meqjusa li jkollha l-mandat li timmaniġġja l-jeddijiet tiegħu daqs dak li jkollu l-jeddijiet li jkun ta mandat lil dik is-soċjetà kollettriċi u dan għandu jkun jista’ jinvoka dawk il-jeddijiet f’perjodu ta’ żmien, li għandu jkun stabbilit mill-Istat Membru interessat, li m’għandux ikun iqsar minn tliet snin mid-data tat-ritrasmissjoni bil-cable li tinkludi xi-xogħol tiegħu jew suġġett ieħor protett. 3. Stat Membru jista’ jipprovdi li, meta dak li jkollu jedd jawtorizza t-trasmissjoni inizjali fit-territorju tiegħu ta’ xogħol jew suġġett ieħor protett, dan għandu jitqies li jkun qabel li ma jeżerċitax il-jeddijiet tiegħu ta’ ri-trasmissjoni fuq bażi individwali iżda li jeżerċitahom skond id-disposizzjonijiet ta’ din id-Direttiva. Artikolu 10 Eżerċizzju tal-jedd ta’ cable retransmission minn organizzazzjonijiet tax-xandir L-Istati Membri għandhom jassiguraw li l-Artikolu 9 ma japplikax għall-jeddijiet eżerċitati minn organizzazzjoni tax-xandir għar-rigward it-trasmissjoni tagħha stess, irrispettivament dwar jekk il-jeddijiet in kwistjoni jkunux tagħha jew ikunu ġew trasferiti lilha minn oħrajn li għandhom id-drittijiet ta’ l-awtur u/jew dawk li jkollhom jeddijiet relatati. Artikolu 11 Medjaturi 1. Meta l-ebda ftehim ma jkun konkluż dwar awtorizzazzjoni ta’ cable retransmission ta’ xi xandira. L-Istati Membri għandhom jassiguraw li kull parti tista’ titlob l-assistenza ta’ wieħed jew aktar medjaturi. 2. Ix-xogħol tal-medjaturi għandu jkun li jipprovdu assistenza fin-negozjati. Dawn jistgħu wkoll jissottomettu proposti lill-partijiet. 3. Għandu jkun preżunt li l-partijiet kollha jaċċettaw proposta kif imsemmi fil-paragrafu 2 jekk l-ebda wieħed minnhom ma juri l-opposizzjoni f’perjodu ta’ tliet xhur. Avviż tal-proposta u ta’ xi opposizzjoni għaliha għandha tingħata lill-partijiet interessati skond ir-regoli applikabbli dwar is-servizz ta’ dokumenti legali. 4. ll-medjaturi għandhom ikunu magħżula b’tali mod li l-indipendenza u imparzjalità tagħhom tkun lil hinn minn kull dubbju raġonat. Artikolu 12 Prevenzjoni ta’ l-abbuż tal-posizzjonijiet ta’ negozjati 1. L-Istati Membri għandhom jassiguraw permezz tal-liġi ċivili jew amministrattiva, kif xieraq, li l-partijiet jibdew u jagħmlu negozjati dwar l-awtorizzazzjoni għal ritrasmissjoni bil-cable in bona fede u ma jipprevenux jew ifixklu n-negozjati mingħajr ġustifikazzjoni valida. 2. Stat Membru li, fid-data msemmija fl-Artikolu 14(1), ikollu korp li jkollu ġurisdizzjoni fit-territorju tiegħu fuq il-każijiet fejn il-jedd li jkun ri-trasmess programm permezz bil-cable lill-pubbliku f’dak l-Istat Membru jkun rifjutat b’mod mhux raġonevoli jew offert b’kondizzjonijiet mhux raġonevoli mill-organizzazzjoni tax-xandir jista’ jżomm lil dak il-korp. 3. Paragrafu 2 japplika għal perjodu transitorju ta’ tmien snin mid-data msemmija fl-Artikolu 14(1). KAPITOLU IV DISPOSIZZJONIJIET ĠENERALI Artikolu 13 Amministrazzjoni kollettiva ta’ jeddijiet Din id-Direttiva tkun mingħajr preġudizzju għar-regolament ta’ l-attivitajiet ta’ soċjetà kollettriċi mill-Istati Membri. Artikolu 14 Disposizzjonijiet finali 1. L-Istati Membri għandhom idaħħlu fis-seħħ il-liġijiet, ir-regolamenti u d-disposizzjonijiet amministrattivi meħtieġa biex jikkonformaw ma’ din id-Direttiva qabel l-1 ta’ Jannar 1995. Dawn għandhom jinfurmaw minnufih lill-Kummissjoni b’dan. Meta l-Istati Membri jadottaw dawn il-miżuri, dawn ta’ l-aħħar għandu jkollhom referenza għal din id-Direttiva jew ikunu akkumpanjati b’dik ir-referenza fil-ħin tal-pubblikazzjoni uffiċjali tagħhom. Il-metodi li bihom issir dik ir-referenza għandhom ikunu stabbiliti mill-Istati Membri. 2. L-Istati Membri għandhom jikkomunikaw lill-Kummissjoni d-disposizzjonijiet tal-liġi nazzjonali li huma jadottaw fil-qasam kopert b’din id-Direttiva. 3. Mhux aktar tard mill-1 ta’ Jannar 2000, il-Kummissjoni għandha tissottometti lill-Parlament Ewropew, lill-Kunsill u lill-Kumitat Ekonomiku u Soċjali rapport dwar l-applikazzjoni ta’ din id-Direttiva u, jekk ikun meħtieġ, tagħmel aktar proposti biex tadottah għal żviluppi fis-settur awdjo u awdjo-viżiv. Artikolu 15 Din id-Direttiva hi indirizzata lill-Istati Membri. Magħmula fi Brussel, fis-27 ta’ Settembru 1993. Għall-Kunsill Il-President R. Urbain [1] ĠU C 255, ta’ l-1.10.1991, pġ. 3 uĠU C 25, tat-28.1.1993, pġ. 43. [2] ĠU C 305, tat-23.11.1992, pġ. 129 uĠU C 255, ta’ l-20.9.1993. [3] ĠU C 98, tal-21.4.1992, pġ. 44. [4] ĠU L 298, tas-17.10.1989, pġ. 23. [5] ĠU L 346, tas-27.11.1992, pġ. 61. --------------------------------------------------