DEĊIŻJONI TAL-KUMMISSJONI (UE) 2020/1411

tat-2 ta’ Marzu 2020

dwar l-għajnuna mill-Istat Nru C 64/99 (ex NN 68/99) implimentata mill-Italja għall-kumpaniji tat-tbaħħir Adriatica, Caremar, Siremar, Saremar u Toremar (il-Grupp Tirrenia)

(notifikata bid-dokument C(2020) 1108)

(It-test bit-Taljan biss huwa awtentiku)

(Test b’rilevanza għaż-ŻEE)

IL-KUMMISSJONI EWROPEA,

Wara li kkunsidrat it-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea, u b’mod partikolari l-ewwel subparagrafu tal-Artikolu 108(2) tiegħu,

Wara li kkunsidrat il-Ftehim dwar iż-Żona Ekonomika Ewropea, u b’mod partikolari l-Artikolu 62(1)(a) tiegħu,

Wara li talbet lill-partijiet interessati jissottomettu l-kummenti tagħhom skont id-dispożizzjoni(jiet) imsemmija aktar ’il fuq (1) u wara li kkunsidrat dawn il-kummenti,

Filwaqt li:

1. PROĊEDURA

1.1. Deċiżjoni tal-Kummissjoni 2005/163/KE

(1) Wara bosta lmenti, fl-1999 il-Kummissjoni ddeċidiet li tibda l-proċedura stabbilita fl-Artikolu 108(2) tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea (“TFUE”) fir-rigward ta’ għajnuna mħallsa lil sitt kumpaniji tal-ex Grupp Tirrenia, jiġifieri Saremar di Naviazione S.p.A. (“Tirrenia”), Adriatica di Navigazione S.p.A. (“Adriatica”), Caremar - Campania Regionale Maritima S.p.A. (“Caremar”), Saremar - Sardegna Regionale Marittima S.p.A (“Saremar”), Toremar – Toscana Regionale Marittima S.p.A. (“Toremar”) u Siremar – Sicilia Regionale Maritima S.p.A. (“Siremar”). F’dak iż-żmien dawn il-kumpaniji kienu kkontrollati mill-kumpanija pubblika Finmare li kellha l-kapital azzjonarju ta’ Tirrenia, li min-naħa tagħha kienet is-sid tal-kumpaniji reġjonali Adriatica, Caremar, Saremar, Siremar u Toremar.

(2) L-għajnuna ħadet il-forma ta’ sussidji mħallsa direttament lil kull waħda mill-kumpaniji fil-grupp biex isostnu s-servizzi tat-trasport marittimu li dawn il-kumpaniji pprovdew taħt sitt ftehimiet ta’ servizz pubbliku konklużi mal-Istat Taljan fl-1991 (“il-Konvenzjonijiet Inizjali”). L-għan tal-Konvenzjonijiet Inizjali kien li jiggarantixxu l-provvista ta’ servizzi ta’ trasport marittimu, bil-maġġoranza tagħhom jipprovdu konnessjoni bejn l-Italja kontinentali ma’ Sqallija, Sardinja u gżejjer oħra Taljani iżgħar.

(3) Permezz ta’ ittra datata s-6 ta’ Awwissu 1999, il-Kummissjoni infurmat lill-Italja bid-deċiżjoni tagħha li tibda l-proċedura ta’ investigazzjoni formali (“id-Deċiżjoni tal-Ftuħ”). Permezz tal-ittra tat-28 ta’ Settembru 1999, l-awtoritajiet Taljani ppreżentaw il-kummenti tagħhom dwar id-Deċiżjoni tal-Ftuħ.

(4) Wara l-pubblikazzjoni tad-Deċiżjoni tal-Ftuħ f’Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea, (2) diversi operaturi privati ssottomettew il-kummenti tagħhom lill-Kummissjoni. Dawn il-kummenti ntbagħtu lill-awtoritajiet Taljani biex jingħataw l-opportunità li jirreaġixxu.

(5) Fit-18 ta’ Ottubru 1999, l-Italja ressqet rikors għal annullament kontra d-Deċiżjoni tal-Ftuħ quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja, fir-rigward tal-parti li tistipula li l-għajnuna għandha tiġi sospiża. Il-kawża kienet irreġistrata taħt in-numru C-400/99. Barra minn hekk, fid-19 ta’ Ottubru 1999 Tirrenia, Adriatica, Caremar, Saremar, Siremar u Toremar ressqu quddiem il-Qorti Ġenerali rikors għall-annullament tad-Deċiżjoni tal-Ftuħ kollha kemm hi, skont l-Artikolu 230(4) tat-Trattat tal-KE [issa l-Artikolu 263(4) TFUE]. Din l-applikazzjoni ġiet irreġistrata taħt in-numru T-246/99.

(6) Permezz tas-sentenza tal-10 ta’ Mejju 2005 fil-kawża C-400/99, il-Qorti tal-Ġustizzja annullat id-Deċiżjoni ta’ Ftuħ “safejn din kienet tinvolvi s-sospensjoni tat-trattament fiskali applikat għall-provvista ta’ karburant u żejt lubrifikanti għall-bastimenti tal-Grupp Tirrenia”, sakemm l-awtoritajiet Taljani jiġu nnotifikati bid-deċiżjoni li tagħlaq il-proċedura fir-rigward tal-impriża kkonċernata (3). Għall-bqija, l-applikazzjoni ġiet miċħuda.

(7) Permezz tas-sentenza tal-20 ta’ Ġunju 2007 fil-kawża T-246/99, (4) il-Qorti Ġenerali ċaħdet l-applikazzjoni ppreżentata minn Tirrenia u Adriatica, Caremar, Saremar, Siremar u Toremar għall-annullament tad-Deċiżjoni ta’ Ftuħ b’mod ġenerali.

(8) Matul il-fażi tal-investigazzjoni, l-awtoritajiet Taljani talbu li l-każ tal-Grupp Tirrenia jinqasam sabiex tingħata prijorità biex tintlaħaq deċiżjoni finali dwar Tirrenia. Din it-talba kienet motivata mix-xewqa tal-awtoritajiet Taljani li jipprivatizzaw il-grupp, li jibda bil-kumpanija Tirrenia, u l-intenzjoni tagħhom li jħaffu l-proċess fir-rigward ta’ din il-kumpanija.

(9) Fir-rigward ta’ din it-talba, il-Kummissjoni nnotat li, filwaqt li Tirrenia aġixxiet bħala mexxej tal-grupp f’termini tal-istrateġija finanzjarja u kummerċjali tal-Grupp, is-sitt kumpaniji membri ta’ dak iż-żmien kienu legalment indipendenti u operati f’segmenti tas-suq ġeografikament distinti soġġetti għal gradi differenti ta’ kompetizzjoni, kemm minn operaturi Taljani privati kif ukoll minn operaturi minn Stati Membri oħra. Il-Kummissjoni nnutat ukoll li s-sussidji mħallsa mill-awtoritajiet Taljani, skont il-Konvenzjonijiet Inizjali msemmija fil-premessa 2, kienu kkalkulati li jkopru t-telf operatorju nett fuq ir-rotot servuti minn kull waħda mill-kumpaniji msemmija u li kienu ngħataw direttament lil dawk il-kumpaniji mingħajr ma għaddew minn taħt idejn Tirrenia. Fl-aħħar nett, il-miżuri l-oħra ta’ għajnuna koperti mill-proċedura – għajnuna għall-investiment u għajnuna ta’ natura fiskali – kienu jeħtieġu analiżi separata fir-rigward ta’ kull kumpanija tal-Grupp. Għalhekk, il-Kummissjoni ddeċidiet li setgħet taderixxi mat-talba tal-awtoritajiet Taljani, u bid-Deċiżjoni 2001/851/KE għalqet il-proċedura mibdija fir-rigward tal-għajnuna mogħtija lil Tirrenia (“id-Deċiżjoni tal-2001”) (5).

(10) Il-proċedura baqgħet miftuħa fir-rigward tal-għajnuna mogħtija mill-Italja lill-ħames kumpaniji li kien fadal fil-Grupp Tirrenia (jiġifieri Adriatica, Caremar, Saremar, Siremar u Toremar, “il-Kumpaniji Reġjonali”). Matul diversi laqgħat bilaterali bejn l-2001 u l-2003, l-awtoritajiet Taljani pprovdew informazzjoni dwar kull waħda mir-rotot operati minn dawn il-kumpaniji, li tindika l-karatteristiċi partikolari tas-swieq inkwistjoni, ix-xejra tat-traffiku, il-preżenza ta’ kumpaniji privati kompetituri, jekk ikun hemm, u bidliet fl-ammont tal-finanzjament pubbliku mogħti lil kull waħda mill-kumpaniji.

(11) Barra minn hekk, f’Jannar, Frar u Settembru 2003 numru ta’ ilmentaturi, b’mod partikolari ċerti operaturi privati li jikkompetu ma’ Caremar fil-Golf ta’ Napli, ippreżentaw informazzjoni addizzjonali lill-Kummissjoni, li fiha data ġdida li trid titqies fil-proċedura ta’ investigazzjoni. L-awtoritajiet Taljani ġew mistiedna jressqu l-kummenti tagħhom dwar dawn il-kwistjonijiet addizzjonali. Saret laqgħa bilaterali fl-20 ta’ Ottubru 2003, li b’riżultat tagħha l-awtoritajiet Taljani ħadu ċerti impenji fir-rigward ta’ għadd ta’ konnessjonijiet ta’ veloċità għolja operati minn Caremar fil-Golf ta’ Napli. Dawn l-impenji ġew formalizzati permezz ta’ ittra tad-29 ta’ Ottubru 2003, li waslet għand il-Kummissjoni fil-31 ta’ Ottubru 2003, u li ġiet ikkonfermata permezz ta’ ittra datata s-17 ta’ Frar 2004. Fir-rigward ta’ Adriatica, l-awtoritajiet Taljani ppreżentaw informazzjoni addizzjonali lill-Kummissjoni b’fax datata t-23 ta’ Frar 2004.

(12) Fl-aħħar nett, permezz tad-Deċiżjoni 2005/163/KE (6) (“id-Deċiżjoni tal-2005”), il-Kummissjoni ddikjarat li l-kumpens mogħti mill-Italja lill-Kumpaniji Reġjonali kien parzjalment kompatibbli mas-suq intern, parzjalment kompatibbli mal-osservanza ta’ ċerti impriżi mill-awtoritajiet Taljani, u parzjalment inkompatibbli. Il-Kummissjoni imponiet l-irkupru tal-parti tal-għajnuna, li kienet iddikjarata inkompatibbli mas-suq intern.

(13) B’mod partikolari, l-Artikoli 1, 2, 3, 4 u 5 tad-Deċiżjoni tal-2005 jiddikjaraw: — “Artikolu 1 Mingħajr preġudizzju għad-dispożizzjonijiet tal-paragrafu 2, l-għajnuna mogħtija mill-Italja lil Adriatica mill-1 ta’ Jannar 1992 bħala kumpens għall-forniment ta’ servizz pubbliku hija kompatibbli mas-suq komuni skont l-Artikolu 86(2) tat-Trattat. L-għajnuna mogħtija lil Adriatica għall-perjodu minn Jannar 1992 sa Lulju 1994 b’rabta mal-konnessjoni Brindisi/Corfu/Igoumenitsa/Patras hija inkompatibbli mas-suq komuni. L-Italja għandha tieħu l-passi kollha meħtieġa biex tirkupra mingħand Adriatica l-għajnuna msemmija fil-paragrafu 2 mogħtija illegalment lil din il-kumpanija. L-irkupru għandu jsir mingħajr dewmien skont il-proċeduri stipulati fil-liġi Taljana, sakemm dawn jippermettu l-eżekuzzjoni immedjata u effettiva ta’ din id-deċiżjoni. L-għajnuna li għandha tiġi rkuprata għandha trendi imgħax mid-data li fiha tkun saret disponibbli lill-benefiċjarju sad-data li fiha tiġi rkuprata. L-imgħax għandu jiġi kkalkulat fuq il-bażi tar-rata ta’ referenza użata għall-kalkolu tas-sussidju ta’ għajnuna reġjonali ekwivalenti fuq bażi komposta, kif stipulat fil-Komunikazzjoni tal-Kummissjoni dwar ir-rati tal-imgħax li għandhom jiġu applikati meta l-għajnuna mogħtija illegalment tiġi rkuprata. Mill-1 ta’ Jannar 2004, għandhom jinżammu kontijiet separati għall-attivitajiet kollha ta’ servizz pubbliku imposti mill-Italja fuq il-kumpanija Adriatica f’kull waħda mir-rotot ikkonċernati. — Artikolu 2 L-għajnuna mogħtija mill-Italja lil Siremar, Saremar u Toremar mill-1 ta’ Jannar 1992 bħala kumpens għall-forniment ta’ servizz pubbliku hija kompatibbli mas-suq komuni skont l-Artikolu 86(2) tat-Trattat. Mill-1 ta’ Jannar 2004, għandhom jinżammu kontijiet separati għall-attivitajiet kollha ta’ servizz pubbliku imposti mill-Italja fuq Siremar, Saremar u Toremar f’kull waħda mir-rotot ikkonċernati. — Artikolu 3 L-għajnuna mogħtija mill-Italja lil Caremar mill-1 ta’ Jannar 1992 bħala kumpens għall-forniment ta’ servizz pubbliku hija kompatibbli mas-suq komuni skont l-Artikolu 86(2) tat-Trattat. L-Italja għandha tieħu l-impenn li, sa mhux aktar tard mill-1 ta’ Settembru 2004: (a) tneħħi l-għajnuna mogħtija lil Caremar għall-forniment ta’ servizzi skedati ta’ trasport ta’ passiġġieri b’veloċità għolja fuq ir-rotta ta’ Napli/Capri; (b) tnaqqas, f’termini ta’ postijiet offruti, il-kapaċità tas-servizzi tat-trasport tal-passiġġieri skedati b’veloċità għolja fuq ir-rotta Napli/Procida/Ischia minn 1 142 260 għal 633 200 post matul il-perjodu tax-xitwa u minn 683 200 għal 520 400 post matul il-perjodu tas-sajf; (c) tillimita l-għajnuna mogħtija lil Caremar għall-forniment ta’ servizzi skedati ta’ trasport tal-passiġġieri b’veloċità għolja fuq ir-rotta Napli/Procida/Ischia biex tkopri t-telf nett tal-operat fuq is-servizzi; (d) ikollha kontijiet separati għall-attivitajiet kollha tas-servizz pubbliku imposti minnha fuq Carmar fuq kull waħda mir-rotot ikkonċernati. — Artikolu 4 L-impriżi għat-tnaqqis tal-kapaċità speċifikati fl-Artikolu 3 għandhom jiġu inklużi fid-digriet interministerjali li jadatta l-pjan ta’ ħames snin tal-kumpaniji reġjonali għall-perjodu 2005-2008. — Artikolu 5 Il-Kummissjoni għandha tiġi nnotifikata bil-quddiem dwar kwalunkwe bidla permanenti, kemm jekk parzjali kif ukoll jekk totali, għal-livell ta’ servizzi offruti minn Adriatica, Siremar, Saremar, Toremar jew Caremar, li tkun tfisser żieda fl-għajnuna.”

1.2. Is-sentenza tal-Qorti Ġenerali li tannulla d-Deċiżjoni tal-2005

(14) Tliet azzjonijiet li jisfidaw id-Deċiżjoni tal-2005 tressqu quddiem il-Qorti Ġenerali, rispettivament minn (i) Tirrenia, li fl-2004 kienet akkwistat in-negozju li kien għaddej ta’ Adriatica (il-Kawża T-265/04), (ii) Caremar, Saremar, Siremar, u Toremar (il-Kawża T-292/04), u (iii) kompetitur partikolari, Navigazione Libera del Golfo S.p.A. (il-Kawża T-504/04).

(15) Bis-sentenza tal-4 ta’ Marzu 2009 fil-Kawżi Konġunti T-265/04, T-292/04 u T-504/04 (“is-Sentenza tal-2009”) (7) il-Qorti Ġenerali annullat id-Deċiżjoni tal-2005.

(16) B’mod partikolari, il-Qorti Ġenerali ddeċidiet li l-Kummissjoni ma kinitx iddikjarat b’mod adegwat ir-raġunijiet biex l-għajnuna tikkwalifika bħala waħda ġdida, aktar milli eżistenti, kif iddikjarat mill-applikanti. B’mod partikolari, hija kkunsidrat li l-Kummissjoni ma kinitx iġġustifikat b’mod adegwat għalfejn qieset li l-għajnuna ma kinitx waslet qabel id-dħul fis-seħħ tat-Trattat tal-KE fl-Italja, kif kienu sostnew l-awtoritajiet Taljani matul il-proċedura li l-għajnuna inkwistjoni kienet ibbażata fuq id-dispożizzjonijiet ta’ Digrieti Amministrattivi adottati fl-1936. Barra minn hekk, il-Qorti kkunsidrat li l-Kummissjoni ma kinitx indirizzat biżżejjed l-allegazzjonijiet tal-awtoritajiet Taljani li saru matul il-proċedura ta’ investigazzjoni formali, b’tali mod li l-emendi sussegwenti għall-qafas legali rilevanti esklużivament irriżultaw fi tnaqqis fl-ammont globali tal-għajnuna (8).

(17) It-tieni, il-Qorti Ġenerali ddeċidiet li l-Kummissjoni kienet naqset milli tapplika l-Artikolu 4(3) tar-Regolament tal-Kunsill (KEE) Nru 3577/92 (9) (“ir-Regolament dwar il-Kabotaġġ Marittimu”) li jistipula li l-kuntratti pubbliċi eżistenti ta’ servizzi jistgħu jibqgħu fis-seħħ sad-data ta’ skadenza tagħhom. Il-Qorti Ġenerali kkunsidrat li l-kumpens imħallas lill-Kumpaniji Reġjonali tal-Grupp Tirrenia skont il-Konvenzjonijiet Inizjali għall-operat tar-rotot ta’ kabotaġġ kien jikkostitwixxi għajnuna eżistenti, safejn il-Kummissjoni kienet diġà kkonkludiet li tali kumpens ma kienx jaqbeż dak li kien meħtieġ biex jiġu ffinanzjati l-obbligi ta’ servizz pubbliku (10).

1.3. Proċedura wara l-annullament tad-Deċiżjoni tal-2005

(18) B’ittra tas-7 ta’ April 2010, il-Kummissjoni stiednet lill-awtoritajiet Taljani biex iressqu l-kummenti tagħhom dwar l-annullament tad-Deċiżjoni tal-2005 u jipprovdu l-informazzjoni kollha meħtieġa biex il-miżuri inkwistjoni jiġu vvalutati b’mod eżawrjenti. B’mod partikolari, hija talbet lill-awtoritajiet Taljani biex jipprovdu (i) kjarifiki dwar l-operat minn Adriatica u Saremar tar-rotot internazzjonali, jiġifieri l-perjodu ta’ operat, l-att legali li jistabbilixxi l-obbligi ta’ servizz pubbliku u l-karatteristiċi tas-servizz: regolarità, kapaċità, frekwenza, tip ta’ bastiment, kif ukoll kwalunkwe modifika sussegwenti fl-obbligi tas-servizz pubbliku u (ii) deskrizzjoni tal-mekkaniżmu ta’ kumpens u tal-modifiki sussegwenti kollha tal-metodu ta’ kalkolu tal-kumpens u r-redditu fuq il-kapital investit, barra mill-effett ta’ tali modifiki fuq il-livell tal-kumpens.

(19) Fl-istess data, il-Kummissjoni talbet ukoll lill-partijiet interessati għall-proċedura li wasslet għall-adozzjoni tad-Deċiżjoni tal-2005, biex jipprovdu l-kummenti tagħhom f’dan ir-rigward. Il-Kummissjoni rċeviet biss kummenti mill-benefiċjarji tal-miżuri soġġetti għad-Deċiżjoni tal-2005. Dawn il-kummenti ntbagħtu lill-awtoritajiet Taljani biex jingħataw l-opportunità li jirreaġixxu.

(20) Billi l-awtoritajiet Taljani ma tawx risposta għall-ittra tas-7 ta’ April 2010, ta’il-Kummissjoni fakkret lill-awtoritajiet Taljani b’ittra datata t-22 ta’ Ġunju 2010, biex jipprovdu l-informazzjoni mitluba.

(21) Permezz ta’ ittra datata s-27 ta’ Lulju 2010, l-awtoritajiet Taljani pprovdew ċerti kjarifiki dwar il-leġiżlazzjoni applikabbli għar-reġimi tas-servizz pubbliku fis-settur marittimu fl-Italja.

(22) B’ittra datata t-22 ta’ Diċembru 2010, il-Kummissjoni talbet lill-awtoritajiet Taljani biex jipprovdu l-informazzjoni addizzjonali li ġejja: (a) Il-kumpens annwali mogħti lil Adriatica/Tirrenia, Saremar, Toremar, Siremar u Caremar matul il-perjodu bejn l-2001 u l-2008 (inkluż it-tqassim tal-ispejjeż ikkunsidrat għal kull waħda mill-kumpaniji); (b) Għall-perjodu bejn l-1992 u l-2008, il-livell tal-profitt, il-metodoloġija tal-kalkolu u l-ġustifikazzjoni li dan il-livell jista’ jitqies raġonevoli filwaqt li jitqiesu r-riskji tal-kumpaniji fil-forniment tas-servizz pubbliku; (c) Skont il-Konvenzjonijiet konklużi minn Adriatica, Saremar, Toremar, Siremar u Caremar mal-Istat Taljan fl-1991, ir-rotot u l-portijiet li għandhom jiġu servuti, it-tip u l-kapaċità tal-bastimenti assenjati għall-konnessjonijiet marittimi inkwistjoni, il-frekwenza tas-servizz u t-tariffi li kellhom jitħallsu kellhom jiġu speċifikati fil-pjanijiet ta’ ħames snin. L-awtoritajiet Taljani ntalbu jissottomettu l-pjanijiet ta’ ħames snin għall-perjodu 2000-2004 u 2005-2008, li ma kinux ġew ipprovduti lill-Kummissjoni fiż-żmien tad-Deċiżjoni tal-2005; (d) L-awtoritajiet Taljani ntalbu jindikaw jekk il-kundizzjonijiet imposti mid-Deċiżjoni tal-2005 (11) kinux ġew rispettati.

(23) B’ittra datata d-29 ta’ Ġunju 2011, il-Kummissjoni reġgħet stiednet lill-awtoritajiet Taljani biex jipprovdu l-informazzjoni mitluba. Il-Kummissjoni b’mod espliċitu avżat lill-awtoritajiet Taljani li, jekk l-informazzjoni mitluba ma tkunx ġiet sottomessa sa dik l-iskadenza, hija toħroġ inġunzjoni ta’ informazzjoni skont l-Artikolu 10(3) tar-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 659/1999 (12) (“ir-Regolament proċedurali”).

(24) Permezz ta’ ittra datata d-19 ta’ Lulju 2011, l-awtoritajiet Taljani pprovdew ċerti kjarifiki, dwar il-punti a, c u d tat-talba tal-Kummissjoni tat-22 ta’ Diċembru 2010. B’mod partikolari, huma pprovdew il-kumpens annwali mogħti lil Adriatica matul il-perjodu 2001–2004, u lil Saremar, Toremar, Siremar u Caremar matul il-perjodu 2001–2008, ikkonfermaw l-osservanza tal-kundizzjonijiet imposti mid-Deċiżjoni tal-2005, u spjegaw li, aktar milli l-adozzjoni ta’ pjanijiet ta’ ħames snin għall-perjodi 2000-2004 u 2005-2008, kienu ttieħdu miżuri ta’ razzjonalizzazzjoni ad hoc, bil-għan li s-servizzi jinġiebu f’konformità aktar mill-qrib mal-ħtiġijiet tal-komunitajiet lokali, madankollu mingħajr ma jsiru bidliet sostantivi fis-sistema tas-servizz pubbliku. Fir-rigward tal-livell ta’ profitt, l-awtoritajiet Taljani spjegaw li, minħabba ż-żmien konsiderevoli li għadda mill-adozzjoni tad-Deċiżjoni tal-2005, u b’mod partikolari, il-perjodu ta’ żmien u l-kumplessità tal-informazzjoni mitluba, ma setgħux faċilment jirkupraw din l-informazzjoni mill-arkivji tal-Ministeru. Għalhekk, ma ġiet sottomessa l-ebda tweġiba sħiħa għall-ittra tal-Kummissjoni datata t-22 ta’ Diċembru 2010.

(25) F’Ġunju 2012, saret laqgħa mal-awtoritajiet Taljani sabiex jitlesta l-fajl tal-każ u sabiex il-Kummissjoni tkun tista’ tiffinalizza l-valutazzjoni tal-miżuri inkwistjoni. Matul din il-laqgħa, il-Kummissjoni talbet data dettaljata, b’mod partikolari biex tistabbilixxi li l-kumpaniji kkonċernati ma kinux ibbenefikaw minn kumpens żejjed.

(26) Minħabba li l-informazzjoni pprovduta mill-awtoritajiet Taljani wara din il-laqgħa ma kinitx biżżejjed biex tippermetti lill-Kummissjoni tlesti l-valutazzjoni tagħha, intbagħtet talba ġdida għall-informazzjoni lill-Italja fis-7 ta’ Novembru 2012, dwar: (a) il-kumpens u l-profitt raġonevoli mogħtija lil Adriatica/Tirrenia, Saremar, Toremar, Siremar u Caremar għall-perjodu bejn l-1992 u l-2008; (b) il-lista ta’ rotot internazzjonali operati minn Adriatica/Tirrenia u Saremar rispettivament taħt il-Konvenzjonijiet Inizjali, u t-tul tal-operat tagħhom; (c) l-infurzar effettiv tad-dispożizzjonijiet ta’ rkupru tad-Deċiżjoni tal-2005; (d) l-osservanza tal-kundizzjonijiet stabbiliti fl-Artikolu 2(1) tad-Deċiżjoni tal-Kummissjoni 2005/842/KE (13)(“id-Deċiżjoni SIEĠ tal-2005”); (e) l-obbligi tas-servizz pubbliku imposti fuq Adriatica għall-operazzjoni tar-rotta Ġenova/Termini Imerese, is-sitwazzjoni kompetittiva fuq ir-rotta u t-tul tal-operazzjoni minn Adriatica/Tirrenia tar-rotta taħt ir-reġim tas-servizz pubbliku wara l-2004; (f) jekk xi waħda mill-kumpaniji kinitx f’diffikultà skont it-tifsira tal-Linji Gwida Komunitarji dwar l-għajnuna għas-salvataġġ u r-ristrutturar ta’ impriżi f’diffikultà (“il-Linji Gwida R&R”) (14) u għal liema perjodu.

(27) B’ittra datata s-7 ta’ Diċembru 2012, l-awtoritajiet Taljani taw tweġibiet mhux kompluti għall-mistoqsijiet li tqajmu mill-Kummissjoni. B’mod partikolari, l-Italja wieġbet dawn il-mistoqsijiet b’dan il-mod: (a) fir-rigward tal-kumpens u l-profitt raġonevoli bejn l-1992 u l-2008, l-awtoritajiet Taljani pprovdew: (i) il-kontijiet għal kull linja għal kull kumpanija għall-perjodu bejn l-1999 u l-2001; (ii) ir-rata annwali ta’ profitt mogħtija lil Adriatica fil-perjodu bejn l-1999 u l-2003 u lill-kumpaniji Reġjonali li jifdal fil-perjodu bejn l-1998 u l-2003. Ir-rata annwali ta’ profitt ta’ Saremar fl-1999 ma ġietx ipprovduta; (iii) l-ammont ta’ telf effettivament ikkumpensat kull sena fil-perjodu bejn l-2004 u l-2008 għall-operat tar-rotot operati minn Adriatica/Tirrenia; (iv) il-kontijiet għal kull linja għal kull kumpanija għall-perjodu bejn l-2004 u l-2008; bl-eċċezzjoni ta’ Saremar. Il-kontijiet għal kull linja kienu previsti biss għall-2005, l-2006 u l-2007 fil-każ ta’ Toremar u għall-2006 biss għal Siremar. Ir-rata annwali ta’ profitt għas-snin bejn l-2004 u l-2008 ma kienet ipprovduta għall-ebda waħda mill-Kumpaniji Reġjonali; (b) rigward il-lista ta’ rotot internazzjonali operati minn Adriatica/Tirrenia u Saremar skont il-Konvenzjonijiet Inizjali u t-tul ta’ żmien tal-operat tagħhom, l-Italja ma pprovdietx id-dati finali fir-rigward tal-operat tar-rotta Trieste/Durrës. Ma ġiet ipprovduta l-ebda evidenza dokumentarja li ssostni d-dikjarazzjoni li l-bidu tal-operat tar-rotta Santa Teresa di Gallura/Bonifacio ddatat lura għal qabel l-1989; (c) rigward l-irkupru tal-għajnuna ddikjarata inkompatibbli bid-Deċiżjoni tal-2005, l-Italja kkonfermat l-irkupru tal-għajnuna inkompatibbli mogħtija lil Adriatica minn Jannar 1992 sa Lulju 1994 għall-operazzjoni tal-konnessjoni Brindisi/Corfu/Igoumenitsa/Patras, ikkwantifikata għal total ta’ EUR 8 651 600 (EUR 3 207 810 prinċipali u EUR 5 443 790 imgħax li jibdew mill-1 ta’ Jannar 1992) fil-31 ta’ Diċembru 2006. L-għajnuna tħallset lura biss mill-benefiċjarju fis-26 ta’ Marzu 2007. Ma saret l-ebda referenza għal imgħax imħallas għall-perjodu mill-1 ta’ Jannar 2007 sas-26 ta’ Marzu 2007; (d) rigward l-osservanza tal-kundizzjonijiet stabbiliti fl-Artikolu 2(1) tad-Deċiżjoni SIEĠ tal-2005, ma ġiet ipprovduta l-ebda informazzjoni; (e) rigward ir-rotta Ġenova/Termini Imerese, l-Italja ċċarat li din ir-rotta ġiet sospiża fl-2005 u mrażżna fl-2006. Ma ngħatat l-ebda informazzjoni dwar is-sitwazzjoni kompetittiva fir-rotta; (f) rigward il-kwalifikazzjoni potenzjali tal-kumpaniji bħala waħda f’diffikultà skont il-Linji Gwida R&R, l-Italja kkonfermat li l-kumpaniji ma kinux ibbenefikaw minn għajnuna ta’ salvataġġ fil-perjodu rilevanti, iżda mingħajr ma pprovdiet konferma definittiva dwar jekk xi waħda mill-kumpaniji setgħetx tkun ikkunsidrata f’diffikultà fi kwalunkwe ħin matul il-Konvenzjonijiet Inizjali.

(28) Tfakkira oħra intbagħtet lill-awtoritajiet Taljani fit-28 ta’ Jannar 2013 fejn intalbu jippreżentaw l-informazzjoni kollha mitluba qabel mingħajr dewmien. Il-Kummissjoni reġgħet poġġiet lill-awtoritajiet Taljani fl-avviż tagħha li jekk l-informazzjoni kollha mitluba ma tiġix sottomessa sa dik l-iskadenza, hija toħroġ inġunzjoni ta’ informazzjoni skont l-Artikolu 10(3) tar-Regolament Proċedurali.

(29) Fil-11 ta’ Marzu 2013 il-Kummissjoni ddeċidiet li tordna lill-Italja skont l-Artikolu 10(3) tar-Regolament Proċedurali, biex tagħti l-informazzjoni mitluba mill-ittri tat-22 ta’ Diċembru 2010 u tas-7 ta’ Novembru 2012.

(30) Fl-10 ta’ April 2013 l-Italja wieġbet għall-inġunzjoni ta’ informazzjoni. L-Italja pprovdiet l-ispejjeż/id-dħul operattivi u s-sussidju annwali (bħala differenza bejn l-ispiża u d-dħul, l-ebda marġni għall-operatur) għall-kumpaniji kollha wara l-2004. L-Italja ma indirizzatx it-talbiet li kien fadal fid-deċiżjoni ta’ inġunzjoni tal-Kummissjoni.

(31) Fis-16 ta’ Ottubru 2015 il-Kummissjoni talbet lill-Italja biex tipprovdi informazzjoni addizzjonali rigward l-amalgamazzjoni ta’ Adriatica ma’ Tirrenia, jiġifieri dettalji dwar il-bejgħ tal-assi ta’ Adriatica u l-kundizzjonijiet marbuta mal-amalgamazzjoni. Fl-4 ta’ Novembru 2015, b’ittra datata t-22 ta’ Ottubru 2015, l-awtoritajiet Taljani wieġbu li permezz ta’ deċiżjoni tat-18 ta’ Marzu 2004, Tirrenia akkwistat in-negozju li kien għaddej tas-sussidjarja tagħha u li l-amalgamazzjoni la affettwat l-attivitajiet imwettqa minn Adriatica taħt il-Konvenzjonijiet Inizjali u lanqas ma ġabet bidla fil-kumpensi previsti fihom.

(32) Fit-18 ta’ Ottubru 2018 il-Kummissjoni talbet lill-Italja biex tipprovdi kjarifiki fir-rigward tal-kumpens imħallas għar-rotta Bari/Durrës u l-ammont eżatt ta’ għajnuna (kapital u imgħax) irkuprat mill-awtoritajiet Taljani għall-operat tar-rotta Brindisi/Korfu/Igoumenitsa/Patras fis-snin bejn l-1992 u l-1994. L-Italja wieġbet fil-21 ta’ Diċembru 2018, fejn iċċarat li ma tħallas l-ebda kumpens għas-servizzi pprovduti fir-rotta Bari/Durrës fis-snin bejn l-2002 u l-2008 u kkonfermat li l-irkupru ta’ EUR 8 651 600 ta’ għajnuna inkompatibbli mogħtija lil Adriatica minn Jannar 1992 sa Lulju 1994 għall-operazzjoni ta’ Brindisi/Corfu/Igoumenitsa/Patras ma kienx jinkludi l-imgħax għall-perjodu mill-1 ta’ Jannar 2007 sas-26 ta’ Marzu 2007.

1.4. Każijiet ta’ għajnuna mill-Istat wara l-iskadenza tal-Konvenzjonijiet Inizjali

(33) Minn Jannar 2009, Tirrenia, Siremar, Saremar, Toremar u Caremar ipprovdew servizzi ta’ trasport marittimu taħt il-Konvenzjonijiet Inizjali estiżi kif ġej: (a) il-Liġi tad-Digriet nru 207 tat-30 ta’ Diċembru 2008, ikkonvertita fil-Liġi Nru 14 tas-27 ta’ Frar 2009 stabbiliet l-estensjoni tal-Konvenzjonijiet Inizjali sal-aħħar tal-2009; (b) l-Artikolu 19ter tad-Digriet Amministrattiv Nru 135 tal-25 ta’ Settembru 2009, ikkonvertit fil-Liġi Nru 166 tal-20 ta’ Novembru 2009 (“il-Liġi tal-2009”), tawwal ulterjorment il-Konvenzjonijiet Inizjali sat-30 ta’ Settembru 2010, meta l-Italja kellha l-ħsieb li tiffinalizza l-proċess ta’ privatizzazzjoni tal-kumpaniji tal-Grupp Tirrenia; (c) il-Liġi Nru 163 tal-1 ta’ Ottubru 2010 li tibdel id-Digriet Amministrattiv Nru 125 tal-5 ta’ Awwissu 2010 finalment ipprovdiet għal estensjoni ulterjuri tal-Konvenzjonijiet Inizjali sal-aħħar tal-proċess ta’ privatizzazzjoni.

(34) Bis-saħħa tal-Liġi tal-2009, l-akkwirenti tal-kumpaniji kellhom jiġu fdati b’Konvenzjonijiet/kuntratti ta’ servizz pubbliku ġodda.

(35) Fil-5 ta’ Ottubru 2011, wara li rċeviet diversi lmenti, il-Kummissjoni fetħet il-proċedura ta’ investigazzjoni formali fir-rigward ta’ diversi miżuri adottati mill-Istat Taljan favur il-kumpaniji tal-Grupp preċedenti ta’ Tirrenia, inkluż il-kumpens imħallas lill-kumpaniji taħt it-titwil tal-Konvenzjonijiet Inizjali kif imsemmi hawn fuq, u l-għajnuna potenzjali involuta fil-privatizzazzjonijiet (15). Fid-19 ta’ Diċembru 2012 ġiet adottata estensjoni tal-proċedura ta’ investigazzjoni formali (16). Dawk il-miżuri qed jiġu investigati separatament fil-każijiet SA.32014, SA.32015 u SA.32016 u għalhekk mhumiex koperti minn din id-deċiżjoni.

1.5. Il-kamp ta’ applikazzjoni tad-deċiżjoni attwali

(36) Din id-deċiżjoni tkopri biss is-sussidji li rċevew il-Kumpaniji Reġjonali matul il-perjodu bejn l-1992 u l-2008 u hija mingħajr preġudizzju għal kwalunkwe każ ieħor ta’ għajnuna mill-Istat li għadu għaddej, inkluża l-proċedura ta’ investigazzjoni formali dwar il-kumpens għal servizz pubbliku mħallas lil dawk il-kumpaniji mill-2009 skont l-estensjoni tal-Konvenzjonijiet Inizjali (ara l-każijiet SA.32014, SA.32015 u SA.32016).

(37) Din id-deċiżjoni tikkonċerna biss l-aspetti tal-għajnuna mill-Istat u hija mingħajr preġudizzju għall-applikazzjoni ta’ dispożizzjonijiet oħra tat-Trattat, b’mod partikolari rigward il-liġi dwar il-kuntratti pubbliċi u l-konċessjonijiet tas-servizzi.

2. DESKRIZZJONI DDETTALJATA TAL-MIŻURI

2.1. Il-benefiċjarji u s-swieq li joperaw fihom

2.1.1. Adriatica

(38) Adriatica operat rotot internazzjonali bejn l-Italja u l-Greċja, l-Albanija u l-ex Jugoslavja, flimkien ma’ network ta’ konnessjonijiet ta’ kabotaġġ lokali ma’ Sqallija (merkanzija biss) u l-gżejjer tal-arċipelagu ta’ Tremiti.

(39) Il-parti l-kbira tat-traffiku tal-passiġġieri ta’ Adriatica kienet ikkonċentrata fuq il-konnessjonijiet internazzjonali mal-Albanija u fuq il-konnessjonijiet ta’ kabotaġġ mal-gżejjer tal-arċipelagu ta’ Tremiti (17). F’termini ta’ traffiku tal-merkanzija, aktar minn 90 % tal-volum globali ta’ Adriatica kien meqjus mill-konnessjonijiet ta’ kabotaġġ ma’ Sqallija u l-konnessjonijiet internazzjonali (dawn tal-aħħar jirrappreżentaw 67 % tat-traffiku totali tal-merkanzija tal-kumpanija) (18).

(40) Adriatica ffaċċjat livelli differenti ta’ kompetizzjoni fuq id-diversi rotot li kienet topera.

(41) Fir-rigward tal-konnessjonijiet internazzjonali: — ir-rotta Bari/Durrës (l-Albanija) kienet operata minn Adriatica u minn operaturi oħra matul is-sena kollha, inkluż operatur wieħed tal-Unjoni (iżda biss fl-eqqel tal-istaġun); — ir-rotta Ancona/Split (il-Kroazja) kienet operata minn Adriatica u tliet operaturi oħra, inkluż mill-2001 operatur wieħed tal-Unjoni (iżda biss fl-eqqel tal-istaġun); — ir-rotta Bari/Dubrovnik (il-Kroazja) kienet operata minn Adriatica biss bejn l-1997 u l-1998 flimkien ma’ operatur wieħed mhux tal-Unjoni; — ir-rotta Bari/bar (Montenegro) kienet operata minn Adriatica bejn l-1997 u l-1998 biss flimkien ma’ żewġ operaturi mhux tal-Unjoni; — ir-rotta Brindisi/Corfu/Igoumenitsa/Patras (il-Greċja) kienet operata minn Adriatica sal-2004 (iżda twaqqfet bejn is-sena 2000 u l-2004) (19) flimkien ma’ operaturi oħra, inklużi operaturi tal-Unjoni; — fuq ir-rotot Ancona/Durrës (l-Albanija), Ancona/bar (il-Montenegro) u Trieste/Durrës (l-Albanija), Adriatica ma ffaċċjaw l-ebda kompetizzjoni.

(42) Fir-rigward tal-konnessjonijiet ta’ kabotaġġ: — dwar il-konnessjonijiet ma’ għadd ta’ gżejjer fl-arċipelagu ta’ Tremiti, Adriatica ħabbtet wiċċha ma’ kompetizzjoni minn operaturi Taljani oħrajn l-aktar fl-eqqel tal-istaġun; — dwar ir-rotot tal-merkanzija Ġenova/Termini Imerese u Ravenna/Catania, Adriatica kienet f’kompetizzjoni ma’ operaturi Taljani oħra; — fuq ir-rotot tal-merkanzija Venezja/Katanja u Livorno/Catania, Adriatica ma ffaċċjat l-ebda kompetizzjoni.

2.1.2. Saremar

(43) Saremar operat rotot ta’ kabotaġġ lokali mal-gżejjer lejn ix-Xlokk u l-Lbiċ ta’ Sardinja, flimkien mar-rotta internazzjonali Santa Teresa di Gallura/Bonifacio bejn Sardinja u Korsika.

(44) Fuq dawn ir-rotot, l-operat ta’ Saremar kien jammonta għal 64 % tas-suq tat-trasport tal-passiġġieri u 70 % tas-suq tal-merkanzija.

(45) Minbarra r-rotta Santa Teresa di Gallura/Bonifacio (li tkejjel 10 mili nawtiċi), ir-rotot operati minn Saremar (La Maddalena/Palau, Carloforte/Calasetta, Carloforte/Portovesme) kienu pjuttost qosra, u b’hekk ikejlu medja ta’ ħames mili nawtiċi. Dawn, flimkien mal-frekwenza tal-vjaġġi ta’ kuljum, irrendew dawn il-konnessjonijiet marittimi mhux differenti mis-sistema tat-trasport suburban maħsuba biex tipprovdi lill-abitanti tal-gżejjer ġirien bit-trasport u l-provvista (20). In-natura speċjali ta’ dan is-suq ġejja wkoll mill-ġeografija lokali u l-kundizzjonijiet meteoroloġiċi fuq il-baħar, li kienu jitolbu l-użu ta’ tip partikolari ta’ bastiment mhux adattat għall-użu xi mkien ieħor għal tipi oħra ta’ tbaħħir.

(46) Saremar kellha l-kompetizzjoni minn operaturi oħra Taljani fuq tlieta mill-erba’ rotot li kienet topera, inkluż fuq il-konnessjoni bejn Sardinja u Korsika.

2.1.3. Toremar

(47) Toremar operat ir-rotot ta’ kabotaġġ marittimu bejn il-kontinent u l-gżejjer tat-Toskana (Elba, Gorgona, Capraia, Pianosa u Giglio). Il-kumpanija essenzjalment mexxiet network ta’ servizzi lokali li l-frekwenza u l-iskedi tagħhom kellhom l-għan li jissodisfaw ir-rekwiżiti tal-provvista u l-mobbiltà tal-popolazzjonijiet tal-gżejjer. Il-karatteristiċi tan-network tas-servizzi pprovduti minn Toremar għamluha paragunabbli ma’ network tas-servizzi tat-trasport lokali suburban.

(48) Tnejn mis-sitt rotot operati minn Toremar kienu operati wkoll minn operaturi Taljani oħrajn matul is-sena kollha.

2.1.4. Siremar

(49) Siremar operat konnessjonijiet lokali bejn il-portijiet ta’ Sqallija u l-gżejjer minuri madwar Sqallija (il-gżejjer Eoliċi, il-gżejjer Pelaġi, il-gżejjer Egadi, Ustica u Pantelleria).

(50) Il-konnessjonijiet mal-arċipelagu tal-gżejjer Eoliċi lejn it-Tramuntana ta’ Sqallija ġew estiżi sal-peniżola (Napli). Dan kien network ta’ rotot purament lokali. Il-vjaġġi ġeneralment qosra, il-frekwenza tas-servizz u l-iskeda kienu maħsuba biex jaqdu r-rekwiżiti tal-mobbiltà tar-residenti tal-gżejjer. Il-gżejjer Eoliċi, li fihom jabitaw 12 000 resident permanenti, li 9 000 minnhom jgħixu fuq il-gżira ewlenija ta’ Lipari, dak iż-żmien kienu moqdija minn ħames konnessjonijiet imħaddma minn Siremar mill-port ta’ Milazzo fi Sqallija. Siremar ipprovdiet s-servizz matul is-sena kollha bl-użu ta’ bastimenti mħallta (tal-passiġġieri/tal-vetturi) u inġenji tal-baħar ta’ veloċità għolja għall-passiġġieri. Operatur Taljan wieħed ikkompeta ma’ Siremar f’erbgħa mill-ħames rotot, bl-użu ta’ bastimenti mħallta ta’ kapaċità żgħira, filwaqt li ieħor kien f’kompetizzjoni mas-servizzi ta’ veloċità għolja fuq tliet rotot fl-istaġun kalm u erbgħa fl-eqqel tal-istaġun.

(51) Fir-rigward tal-konnessjoni mat-tliet gżejjer tal-arċipelagu Egadi, Siremar operat madwar is-sena kollha mill-port ta’ Trapani fi Sqallija, permezz ta’ bastiment wieħed imħallat (tal-passiġġieri/tal-vetturi) u żewġ inġenji b’veloċità għolja. Żewġ operaturi privati Taljani kienu preżenti f’dan is-suq: l-ewwel wieħed ipprovda servizz ta’ trasport tal-merkanzija biss filwaqt li t-tieni wieħed ipprovda servizzi ta’ veloċità għolja.

(52) Siremar ma ffaċċjat l-ebda kompetizzjoni minn operaturi privati fuq ir-rotot l-oħra li kienet topera mill-portijiet ta’ Palermo u Agrigento. Siremar kienet għalhekk l-uniku trasportatur li jservi ta’ servizz għall-ħtiġijiet ta’ mobbiltà tal-abitanti tal-gżejjer inkwistjoni.

2.1.5. Caremar

(53) Caremar operat network ta’ konnessjonijiet marittimi lokali bejn il-portijiet kontinentali tal-Golf ta’ Napli (Napli, Sorrento u Pozzuoli) u l-gżejjer Partenopee (Capri, Ischia, Procida) u bejn il-portijiet kontinentali ta’ Formia u Anzio (Lazio) u l-gżejjer minuri ta’ Ponza u Ventotene. Is-servizzi li pprovdiet kienu essenzjalment maħsuba biex jissodisfaw ir-rekwiżiti tal-mobilità tal-komunitajiet lokali u kienu komparabbli ma’ network tat-trasport suburban f’termini ta’ frekwenza u skeda, b’mod partikolari fir-rigward tal-Golf ta’ Napli.

(54) Fil-Golf ta’ Napli, Caremar operat f’kompetizzjoni ma’ operaturi Taljani privati oħra fuq ir-rotot Capri/Napli, Capri/Sorrento, Ischia/Napli u Procida/Napli.

(55) Għall-kuntrarju, Caremar ma ffaċċjat l-ebda kompetizzjoni fir-rigward tal-konnessjonijiet li kienet topera mal-gżejjer ta’ Ponza u Ventotene, li serviet is-sena kollha bl-użu ta’ bastimenti mħallta għall-passiġġieri u għall-vetturi. Madankollu, hija ffaċċjat kompetizzjoni minn operatur privat għas-servizzi ta’ veloċità għolja li pprovdiet fuq ir-rotot ta’ Ponza/Formia u Ventotene/Formia.

2.2. Kumpens tas-servizz pubbliku

2.2.1. Il-qafas leġiżlattiv

(56) Sabiex ikun hemm konformità mas-Sentenza tal-2009, il-qafas legali applikabbli fil-livell nazzjonali huwa deskritt fid-dettall fil-premessi 57-93.

2.2.1.1. Leġiżlazzjoni mhux eżaminata fid-Deċiżjoni tal-2005

— Digrieti Amministrattivi Nru 2081 u Nru 2082 tas-7 ta’ Diċembru 1936

(57) Digrieti Amministrattivi Nru 2081 u Nru 2082 tas-7 ta’ Diċembru 1936 (“id-Digrieti tal-1936”) stabbilixxew għadd ta’ rotot ta’ interess nazzjonali (Linee di interesse nazionale) u stipulaw dispożizzjonijiet dwar l-interventi finanzjarji meħtieġa biex jimplimentaw l-operat tagħhom.

(58) Sabiex jiġi żgurat livell meħtieġ ta’ servizz fuq ir-rotot ta’ interess nazzjonali, id-Digriet Amministrattiv Nru 2081 tas-7 ta’ Diċembru 1936 (“Digriet Amministrattiv 2081/1936”) stabbilixxa erba’ kumpaniji: Italia (ibbażata f’Ġenova), Lloyd Triestino (ibbażata fi Trieste), Tirrenia (ibbażata f’Napli) u Adriatica (ibbażata f’Venezja). Skont id-Digriet Amministrattiv Nru 2082 tas-7 ta’ Diċembru 1936 (“Digriet Amministrattiv 2082/1936”), kumpanija li tkun għadha kemm inħolqot u li hija proprjetà pubblika (Finmare) jkollha l-maġġoranza tal-ishma f’dawn il-kumpaniji.

(59) Ir-rotot ta’ interess nazzjonali kienu miġbura f’erba’ setturi fuq il-bażi ta’ kriterju ġeografiku. Għalkemm xi rotot ta’ interess nazzjonali kienu konnessjonijiet nazzjonali bejn il-kontinent u l-gżejjer Taljani ewlenin, il-biċċa l-kbira minnhom kienu rotot internazzjonali li jgħaqqdu lill-Italja mal-kontinenti Amerikani u Afrikani. Skont l-Artikolu 3(4) tad-Digriet 2081/1936, il-forniment ta’ servizzi marittimi f’kull wieħed minn dawn l-erba’ setturi ġie fdat għal perjodu ta’ għoxrin sena (mill-1 ta’ Jannar 1937) lill-erba’ kumpaniji ġodda stabbiliti kif ġej: (a) Settur I (l-Amerika): L-Italja; (b) Settur II (l-Afrika lil hinn mill-kanali ta’ Suez u Ġibiltà, l-Asja lil hinn mill-kanal ta’ Suez, u l-Awstralja): Lloyd Triestino; (c) Settur III (il-Baħar Tirrenjan u l-Libja, Italic Periplus, il-Baħar tal-Punent tal-Mediterran, l-Ewropa tat-Tramuntana lil hinn mill-kanal ta’ Ġibiltà): Tirrenia; (d) Settur IV (il-Baħar Adrijatiku u l-Baħar Mediterran tal-Lvant): Adriatica.

(60) Artikolu 6 tad-Digriet 2081/1936 stipula l-possibbiltà li sussegwentement tiġi estiża l-lista tar-rotot ta’ interess nazzjonali permezz ta’ Digriet Ministerjali, sakemm kull rotta ġdida tkun ġiet allokata lill-kumpaniji stabbiliti fid-Digriet tal-1936.

(61) L-istessl-Artikolu stabbilixxa li, fejn meħtieġ għall-forniment ta’ servizzi marittimi fuq ir-rotot inkwistjoni, tista’ tingħata kontribuzzjoni pubblika lill-kumpaniji msemmija hawn fuq abbażi ta’ kuntratti ta’ servizz pubbliku b’durata ta’ għoxrin sena. Għalhekk ġie stabbilit li l-livell tas-sussidji pubbliċi għandu jiġi stabbilit f’kuntratti ta’ servizz pubbliku b’durata ta’ għoxrin sena.

(62) Skont l-Artikolu 7 tad-Digriet 2081/1936, il-kontribuzzjoni pubblika tista’ tiġi riveduta kull erba’ snin taħt għadd ta’ kundizzjonijiet. Din id-dispożizzjoni kellha l-għan li tiżgura li l-kumpaniji kienu joperaw aktar minn 75 % tar-rotot fdati lilhom, u li l-marġni ta’ profitt medju mogħti għall-operat tagħhom kien ivarja bejn 4 % u 8 % Id-Digrieti tal-1936 ma jispeċifikawx b’mod ċar il-baġit totali tal-iskema ta’ finanzjament.

(63) Id-Digriet Amministrattiv Nru 781 tat-12 ta’ Mejju 1938 stabbilixxa l-possibbiltà li l-lista tar-rotot nazzjonali ta’ interess prevista fl-Artikolu 2 tad-Digriet Ministerjali 2081/1936 tiġi emendata permezz ta’ Digriet Ministerjali (u approvat permezz tad-Digriet Ministerjali tat-5 ta’ Jannar 1937). Id-Digriet Ministerjali tal-20 ta’ Diċembru 1938 introduċa ċerti modifiki fil-lista tar-rotot.

(64) Il-kuntratti ta’ servizz pubbliku konklużi skont id-Digriet 2081/1936 skadew fil-31 ta’ Diċembru 1956. Il-leġiżlatur Taljan sussegwentement estenda l-kuntratti sat-30 ta’ Ġunju 1962 (21).

— il-Liġi Nru 34 tal-5 ta’ Jannar 1953 u l-Liġi Nru 178 tas-26 ta’ Marzu 1959

(65) Il-Liġi Nru 34 tal-5 ta’ Jannar 1953 (“Liġi 34/1953”) u l-Liġi Nru 178 tas-26 ta’ Marzu 1959 (“il-Liġi 178/1959”), li tirregola s-servizzi lokali tat-trasport bil-baħar postali u kummerċjali, awtorizzaw lill-Ministeru tat-Trasportazzjoni Merkantili sabiex iniedi sejħiet għall-offerti pubbliċi għall-inkarigu ta’ kumpaniji privati tas-servizzi ta’ trasport ta’ posta u ta’ pakketti postali u l-forniment ta’ servizzi kummerċjali ta’ natura purament lokali.

(66) Il-Liġi 34/1953 stabbiliet erba’ setturi sussidjati biex jiġu fdati b’sejħiet għall-offerti pubbliċi separati: (a) l-arċipelagu Toskan; (b) il-gżejjer Partenopee u Pontine; (c) il-gżejjer Eoliċi, (d) il-gżejjer Egadi, il-gżejjer Pelaġi, Ustica u Pantelleria. Il-Liġi 178/1959 żiedet is-setturi ssussidjati li ġejjin: (e) il-Baħar Adrijatiku Medjan: (f) il-Baħar Adrijatiku Għoli.

(67) Skont l-Artikolu 4 tal-Liġi 34/1953, is-sussidji mogħtija mill-Istat għat-tħaddim tas-servizzi msemmija hawn fuq kellhom jiġu miftiehma f’kuntratti ta’ servizz pubbliku li damu għoxrin sena. L-istess dispożizzjoni kienet tapplika wkoll għar-rotot koperti mil-Liġi 178/1959.

— il-Liġi Nru 600 tat-2 ta’ Ġunju 1962

(68) Il-Liġi Nru 600 tat-2 ta’ Ġunju 1962 (“Liġi 600/1962”) organizzat mill-ġdid is-sistema tas-servizz pubbliku marittimu fl-Italja.

(69) B’mod aktar speċifiku, l-Artikolu 2 tal-Liġi 600/1962 stabbilixxa li kuntratti ġodda ta’ servizz pubbliku kellhom jiġu konklużi bejn il-Ministeru tal-Marina Merkantili u l-kumpaniji Italia, Lloyd Triestino, u Adriatica. Dawn il-kuntratti jkollhom tul ta’ għoxrin sena u jinkludu: (i) il-lista ta’ rotot ta’ interess nazzjonali, (ii) l-obbligi ta’ servizz pubbliku dettaljati imposti fuq il-kumpaniji li joperaw ir-rotot, u (iii) regoli dettaljati dwar il-kumpens li l-Istat jista’ jagħti għall-operat tar-rotot inkwistjoni. Dawn jidħlu fis-seħħ fl-1 ta’ Lulju 1962.

(70) L-ammont totali ta’ kumpens pubbliku li kellu jingħata lill-operaturi kollha inkarigati bl-operat tar-rotot kien stabbilit mill-Artikolu 6 tal-Liġi 600/1962. Il-kontribuzzjoni li għandha tingħata lil kull operatur tista’ tiġi riveduta kull sentejn f’każ ta’ tibdil fid-dħul u l-ispejjeż tal-operatur, wara li jiġu kkunsidrati l-kriterji indikati fl-Artikolu 8 tiegħu. Sabiex jiġi introdott inċentiv ta’ effiċjenza, kien previst li l-kontribuzzjoni tista’ tiġi riveduta ’l fuq jew ’l isfel sakemm il-varjazzjonijiet f’ċerti oġġetti ta’ dħul u nfiq, imsemmija fil-liġi, jaqbżu l-valur assolut 1 % tad-dħul gross. Ir-reviżjoni tista’ taffettwa biss il-parti żejda ta’ dak l-ammont.

2.2.1.2. Leġiżlazzjoni eżaminata fid-Deċiżjoni tal-2005

— il-Liġi Nru 684/1974 u Digriet Presidenzjali Nru 501/1979

(71) Il-Liġi Nru 684 tal-20 ta’ Diċembru 1974 dwar ir-ristrutturar tas-servizzi marittimi ta’ interess nazzjonali ewlieni (“il-Liġi 684/1974”) ħassret id-Digriet 2081/1936 u l-Liġi Nru 600/1962, kif ukoll kwalunkwe dispożizzjoni kuntrarja jew inkompatibbli, u kienet tipprovedi t-terminazzjoni mill-31 ta’ Diċembru 1974 tal-ftehimiet konklużi skont il-Liġi 600/1962.

(72) Il-Liġi 684/1974 introduċiet distinzjoni bejn il-linji tal-merkanzija (Artikolu 4), il-linji tal-passiġġieri (Artikolu 6), u l-konnessjonijiet ma’ gżejjer Taljani maġġuri u minuri (Artikolu 8).

(73) B’referenza għall-konnessjonijiet marittimi ma’ gżejjer Taljani kbar u żgħar, l-Artikolu 8 kien jeħtieġ il-konformità mar-rekwiżiti li jikkonċernaw l-iżvilupp ekonomiku u soċjali tar-reġjuni kkonċernati, b’mod partikolari l-Mezzogiorno. Għal dan il-għan, l-istessl-Artikolu kien jipprevedi li l-kumpaniji tal-Grupp Finmare ta’ dak iż-żmien fdati bil-forniment ta’ servizzi bħal dawn jingħataw sussidji skont kuntratti ta’ servizz pubbliku ta’ tul ta’ għoxrin sena.

(74) Skont l-Artikolu 9, il-kuntratti ta’ servizz pubbliku kellhom jinkludu lista tar-rotot li għandhom jiġu moqdija, il-frekwenza tas-servizz, it-tip ta’ bastimenti li għandhom jiġu ddedikati għal kull rotta u l-ammont tal-kontribuzzjoni pubblika. Dan l-ammont jista’ jkun soġġett għal rieżami annwali jekk mill-inqas wieħed mill-elementi tal-kost li jitqies għall-kalkolu tiegħu jkun irreġistra varjazzjoni ogħla minn 5 % meta mqabbel mas-sena ta’ qabel.

(75) Fir-rigward tal-linji tal-passiġġieri, l-Artikolu 6 stabbilixxa t-terminazzjoni tal-konnessjonijiet tal-passiġġieri operati minn Italia, Lloyd Triestino, Adriatica u Saremar fi żmien tliet snin mid-dħul fis-seħħ tal-liġi (dawn is-servizzi marittimi ġew ikklassifikati mil-liġi bħala Gestione stralcio dei servizi passeggeri). L-Artikolu 7 irrikonoxxa l-possibbiltà li jingħata kumpens li jiżgura l-ekwilibriju ekonomiku ta’ dawk l-erba’ kumpaniji fir-rigward ta’ dawk is-servizzi matul il-perjodu msemmi ta’ tliet snin, abbażi ta’ konvenzjonijiet annwali.

(76) Fir-rigward tal-linji tal-merkanzija, l-Artikolu 4 tal-Liġi 684/1974 awtorizza lill-Ministru tat-Trasportazzjoni Merkantili biex jagħti sussidji lil kumpaniji tal-Grupp Finmare jew biex iniedu rotot marittimi ġodda (l-Artikolu 4(a)), jew joperaw rotot eżistenti (l-Artikolu 4(b)), f’każ ta’ impossibbiltà li dawn tal-aħħar jiksbu bilanċ ekonomiku. Iż-żewġ tipi ta’ sussidji setgħu jingħataw għal perjodu massimu ta’ ħames snin u s-sussidju fir-rigward ta’ rotot eżistenti kellu jingħata fuq il-bażi ta’ konvenzjonijiet annwali.

(77) Il-Liġi 684/1974 ma pprovdietx allokazzjoni baġitarja globali għall-iskemi differenti ta’ finanzjament li kienet waqqfet.

(78) Id-Digriet Presidenzjali Nru 501 tal-1 ta’ Ġunju 1979, li jimplimenta il-Liġi 684/1974 kif emendata (“Digriet Nru 501/1979”), (22) ipprovda regoli dettaljati dwar l-applikazzjoni tal-Liġi 684/1974. L-Artikolu 3 tad-Digriet 501/1979 jiċċara li, għall-finijiet tal-għoti tal-kumpens previst fl-Artikolu 7 tal-Liġi 684/1974, ir-rotot kollha tal-passiġġieri nazzjonali u internazzjonali mmexxija mill-Italja, Lloyd Triestino, u Adriatica kellhom jiġu kkunsidrati.

(79) L-Artikolu 26 tad-Digriet 501/1979 stabbilixxa li l-kumpens annwali għal-linji tal-passiġġieri (Gestione stralcio dei servizi passeggeri) kellu jiġi stabbilit abbażi tal-ispejjeż u d-dħul mistennija. Skont l-Artikolu 35 ta’ dan id-Digriet, il-kumpens għal-linji tal-merkanzija jista’ jiġi rivedut sat-30 ta’ Ġunju ta’ kull sena sabiex jiġi żgurat il-bilanċ ekonomiku ta’ kull linja. L-Artikolu 9 tad-Digriet 501/1979 jispeċifika d-diversi elementi li għandhom jitqiesu għall-kalkolu tas-sussidju mħallas lill-kumpaniji skont l-Artikoli 4(b), 7 u 8 tal-Liġi 684/1974.

(80) Id-Digriet 501/1979 stipula wkoll li l-ħinijiet tat-tluq u tal-wasla għal kull waħda mir-rotot moqdija mill-kumpaniji kellhom jiġu approvati permezz ta’ digriet ministerjali u talab lill-kumpaniji biex jissostitwixxu l-bastimenti tagħhom li kellhom aktar minn 18-il sena, sakemm dan l-obbligu ma jiġix espressament rinunzjat mill-Ministeru. Barra minn hekk, il-bastimenti użati kellhom jiġu assenjati individwalment għal kull rotta ta’ servizz pubbliku. Din ir-restrizzjoni, li obbligat lill-kumpaniji li jġeddu l-flotta tagħhom perjodikament, kienet tikkostitwixxi obbligu speċifiku għall-kumpaniji.

(81) Minbarra s-servizzi ordinarji, l-Artikolu 40 tad-Digriet 501/1979 ta s-setgħa lill-Ministru tal-Marina Merkantili biex jagħmel arranġamenti biex il-forniment ta’ servizzi addizzjonali jissodisfa rekwiżiti straordinarji fl-interess pubbliku jew biex jagħmel tajjeb għal żidiet fit-traffiku.

— il-Liġi Nru 169 tad-19 ta’ Mejju 1975

(82) Il-Liġi Nru 169 tad-19 ta’ Mejju 1975 dwar ir-riorganizzazzjoni tas-servizzi lokali tat-trasport bil-baħar postali u kummerċjali (“il-Liġi 169/1975”) organizzat mill-ġdid is-sistema lokali tas-servizz pubbliku postali u kummerċjali.

(83) B’mod partikolari, l-Artikolu 1 stabbilixxa t-twaqqif ta’ tliet Kumpaniji Reġjonali, jiġifieri Caremar, Siremar u Toremar, u inkariga lil dawn tal-aħħar bl-obbligi ta’ servizz pubbliku fir-rigward tat-trasport ta’ posta u pakketti postali, kif ukoll il-forniment ta’ servizzi kummerċjali ta’ natura purament lokali. L-Artikolu 1 kien jirrikjedi wkoll li Tirrenia żżomm parteċipazzjoni ta’ mill-inqas 51 % fil-kapital azzjonarju ta’ kull waħda minn dawn il-kumpaniji. L-Artikolu 2 tal-Liġi 169/1975 awtorizza lill-Ministru tal-Marina Merkantili biex jagħti sussidji lill-Kumpaniji Reġjonali kif miftiehem f’kuntratti ta’ servizz pubbliku għal tul ta’ għoxrin sena.

— il-Liġi Nru 856 tal-5 ta’ Diċembru 1986

(84) Il-Liġi Nru 856 tal-5 ta’ Diċembru 1986 dwar ir-regolamenti għar-ristrutturazzjoni tal-flotta pubblika (Grupp Finmare) u miżuri rigward it-tbaħħir privat (“il-Liġi 856/1986”) ipprovdew għal ċerti bidliet fir-reġim tas-servizz pubbliku marittimu.

(85) B’mod partikolari, l-Artikolu 1 stabbilixxa li linji tat-trasport tal-merkanzija essenzjali għall-ekonomija nazzjonali li jagħmlu telf kellhom ikunu soġġetti għal programm ta’ ristrutturar u appoġġ finanzjarju mill-Istat. L-Artikolu 2 ippreveda l-għoti ta’ sussidju tal-bidu għal perjodu massimu ta’ ħames snin (li jibda fl-1 ta’ Jannar 1985) għal dawk ir-rotot. Fil-każ tal-akkwist ta’ bastiment ġdid ingħata sussidju ta’ bidu ta’ ħames snin, limitat għall-ammont tal-investiment (l-imposta tad-deprezzament u l-imgħax).

(86) Fir-rigward tar-rabtiet ma’ gżejjer minuri u maġġuri, l-Artikolu 11 emenda l-kriterji għall-kalkolu tas-sussidji. B’mod partikolari, is-sussidju ta’ bbilanċjar kellu jiġi kkalkulat fuq il-bażi tad-differenza bejn id-dħul u l-ispejjeż imġarrba fl-għoti tas-servizz, iddeterminat b’referenza għal parametri medji u oġġettivi, u kellu jinkludi redditu raġonevoli fuq il-kapital investit. Il-kuntratti ta’ servizz pubbliku kellhom jinkludu dettalji speċifiċi dwar l-elementi li jridu jitqiesu fil-kalkolu tas-sussidju, flimkien mal-lista sħiħa tar-rotot sussidjati, il-frekwenzi u l-bastiment li jrid jintuża. Is-sussidji kellhom jiġu approvati mill-Ministri tal-Marina Merkantili, tal-Parteċipazzjonijiet Pubbliċi u tat-Teżor. Il-Paragrafu 7 stabbilixxa li sussidju addizzjonali jista’ jingħata għall-ewwel perjodu ta’ ħames snin sabiex jiġi żgurat il-bilanċ ekonomiku tal-benefiċjarji.

(87) Skont l-Artikolu 13, l-operazzjoni minn Lloyd Triestino tal-konnessjonijiet marittimi fil-Baħar Adrijatiku ta’ Fuq mal-kosta tal-Istria kellha tiġi trasferita lil Adriatica. Barra minn hekk, skont il-paragrafu 4 ta’ dan l-Artikolu, ir-rabtiet imħallta eżistenti fl-1 ta’ Jannar 1986 u sfruttati minn Adriatica (23) saru soġġetti għar-regoli li jinsabu f’Artikoli 8 u 9 tal-Liġi 684/1974 u l-emendi sussegwenti (li jikkonċernaw ir-rabtiet ma’ gżejjer Taljani maġġuri u minuri). B’riżultat ta’ dan,l-Artikolu 11 tal-Liġi 856/1986 sar applikabbli wkoll għall-konnessjonijiet internazzjonali operati minn Adriatica.

(88) L-Artikolu 15 tal-Liġi 856/1986 jipprevedi t-twaqqif ta’ kumpanija reġjonali li hija proprjetà pubblika (Saremar) li ġiet inkarigata bil-forniment ta’ servizzi postali u kummerċjali bejn Sardenja, Korsika u l-gżejjer minuri ġirien li qabel kienu operati minn Tirrenia.

(89) L-Artikolu 12 tal-Liġi 856/1986 stipula li t-tariffi tas-servizz kellhom jiġu stabbiliti permezz ta’ Digriet Ministerjali fuq proposta mill-kumpaniji nfushom. Ir-residenti u l-ħaddiema migranti gawdew minn rati preferenzjali.

(90) Bħal-Liġi 684/1974, il-Liġi 856/1986 ma stabbilietx allokazzjoni baġitarja globali għall-iskemi ta’ finanzjament interessati.

— id-Digriet Amministrattiv Nru 77 tal-4 ta’ Marzu 1989 kif ikkonvertit f’liġi bil-Liġi Nru 160 tal-5 ta’ Mejju 1989

(91) L-aħħar innovazzjonijiet fil-qafas legali applikabbli għall-Konvenzjonijiet Inizjali, kemm fir-rigward tat-trasport tal-passiġġieri kif ukoll tat-trasport tal-merkanzija, ġew introdotti permezz tad-Digriet Amministrattiv Nru 77 tal-4 ta’ Marzu 1989 dwar dispożizzjonijiet urġenti rigward it-trasport marittimu u l-konċessjonijiet (“id-Digriet Amministrattiv 77/1989”), kif ikkonvertit f’liġi bil-Liġi Nru 160 tal-5 ta’ Mejju 1989.

(92) B’mod partikolari,l-Artikolu 9 tad-Digriet Amministrattiv 77/1989 stabbilixxa li mill-1 ta’ Jannar 1990 il-linji meqjusa bħala essenzjali biex jiggarantixxu t-trasport tal-passiġġieri u tal-merkanzija setgħu jibbenefikaw minn sussidju ta’ bilanċ. Ir-rotot li kellhom jiġu moqdija u l-frekwenza tas-servizz kellhom jiġu stabbiliti mill-awtoritajiet pubbliċi fuq il-bażi ta’ proposti tekniċi mill-kumpaniji inkarigati bl-operat tas-servizz, li għal dan l-għan kellhom jissottomettu pjan ta’ servizz kull ħames snin.

(93) Fir-rigward tar-rabtiet mal-gżejjer,l-Artikolu 9(3) kien jistipula wkoll li l-ammont tas-sussidju ta’ bbilanċjar kellu jiġi stabbilit fil-kuntratti ta’ servizz pubbliku li jieħdu bħala referenza l-parametri medji u oġġettivi li jirriżultaw mit-tariffi applikati mill-kumpanija ferrovjarja nazzjonali (Ferrovie dello Stato) għal servizzi u distanzi ekwivalenti.

2.2.2. Il-Konvenzjonijiet Inizjali

(94) Il-Konvenzjonijiet Inizjali huma kuntratti ta’ servizz pubbliku konklużi f’Lulju 1991 mill-Istat Taljan ma’ kull waħda mill-ħames kumpaniji Reġjonali ta’ dak li qabel kien il-Grupp Tirrenia. Dawn il-ftehimiet kienu identiċi għall-kumpaniji kollha li s-sid tagħhom kien il-Grupp Tirrenia, inkluż Tirrenia. Bis-saħħa tal-Artikolu 2, il-Konvenzjonijiet Inizjali kienu japplikaw retroattivament b’effett mill-1 ta’ Jannar 1989 u kellhom jiskadu fil-31 ta’ Diċembru 2008. Madankollu, il-Konvenzjonijiet Inizjali kienu jipprovdu li r-relazzjonijiet ekonomiċi għas-snin 1989, 1990 u 1991 jiġu determinati minn miżuri ad hoc, li mhumiex koperti minn din id-Deċiżjoni.

(95) Skont it-termini tal-Artikolu 3 tal-Konvenzjonijiet Inizjali, l-ammont tas-sussidju annwali ġie stabbilit fuq il-bażi ta’ applikazzjoni li l-benefiċjarju ppreżenta fi Frar ta’ kull sena finanzjarja. L-applikazzjoni kienet soġġetta għal konsultazzjonijiet interministerjali u sussegwentement approvata fix-xahar ta’ Mejju permezz ta’ digriet ministerjali. L-għan tas-sussidju annwali kien li jippermetti lill-kumpanija tkopri t-telf li jirriżulta mid-defiċit bejn l-ispejjeż operattivi u d-dħul.

(96) L-Artikolu 5 tal-Konvenzjonijiet Inizjali ta dettalji dwar id-diversi elementi ta’ dħul u spejjeż li kellhom jitqiesu għall-kalkolu tal-kumpens, kif ukoll ir-redditu fuq il-kapital investit, skont l-Artikolu 11 tal-Liġi Nru 856/1986.

2.2.3. Il-pjanijiet ta’ ħames snin

(97) L-Artikolu 1 tal-Konvenzjonijiet Inizjali kien jipprevedi pjanijiet ta’ ħames snin biex jiġu speċifikati r-rotot u l-portijiet li kellhom jiġu moqdija, it-tip u l-kapaċità tal-bastimenti assenjati għall-konnessjonijiet marittimi inkwistjoni, il-frekwenza tas-servizz u n-nollijiet li kellhom jitħallsu, inklużi nollijiet sussidjati, b’mod partikolari għar-residenti tar-reġjuni tal-gżejjer.

(98) L-ewwel pjan ta’ ħames snin (bejn l-1990 u l-1994) ġie approvat permezz tad-Digriet Ministerjali tad-29 ta’ Mejju 1990, u applikat retroattivament mill-1 ta’ Jannar 1990. It-tieni pjan, li kien ikopri l-perjodu bejn l-1995 u l-1999 u li kien approvat bid-Digriet tal-14 ta’ Mejju 1996, ħalla r-rotot u l-frekwenzi fil-biċċa l-kbira tagħhom kif kienu.

(99) It-tielet pjan (li kopra l-perjodu bejn l-2000 u l-2004), ippreżentat mill-kumpaniji lill-awtoritajiet Taljani f’Settembru 1999, ma ġiex approvat fiż-żmien tal-adozzjoni tad-Deċiżjoni tal-2005. Sakemm ġieadottat dan il-pjan, id-Digriet tat-8 ta’ Marzu 2000 intitola lill-kumpaniji tal-Grupp Tirrenia li jżommu fis-seħħ fl-1999 is-servizzi speċifikati fl-Artikolu 9 tal-Liġi Nru 160/1989 skont il-kundizzjonijiet miftiehma fil-pjan ta’ ħames snin bejn l-1994 u l-1999.

(100) Wara l-annullament tad-Deċiżjoni tal-2005, l-awtoritajiet Taljani infurmaw lill-Kummissjoni li, minflok ma kienu formalment adottaw pjanijiet ta’ ħames snin għall-perjodi bejn l-2000 ul-2004 u bejn l-2005 u l-2008, huma ħadu miżuri ta’ razzjonalizzazzjoni ad hoc, bil-għan li s-servizzi jsiru aktar allinjati mal-ħtiġijiet tal-komunitajiet lokali, iżda mingħajr ma għamlu bidliet sostantivi fis-sistema tas-servizz pubbliku. L-awtoritajiet Taljani ċċaraw li l-ippjanar fit-tul ma kienx baqa’ possibbli minħabba tħassib dwar il-baġit.

2.2.4. Il-kumpens annwali

2.2.4.1. Il-kumpens evalwat skont id-Deċiżjoni tal-2005

(101) Is-sussidju annwali kkorrisponda mat-telf nett fl-operat tas-servizzi msemmija fil-pjan ta’ ħames snin, li miegħu ġie miżjud ammont varjabbli li jikkorrispondi mar-redditu fuq il-kapital investit. It-telf nett tal-operat kien ġej mid-dħul miksub matul il-perjodu u l-ispejjeż imġarrba għat-tħaddim tar-rotot.

(102) Il-Konvenzjonijiet Inizjali pprevedew is-sussidju ta’ bbilanċjar annwali li kellu jitħallas kif ġej: (a) ħlas bil-quddiem ta’ 70 % tal-ammont ta’ sussidju mogħti s-sena ta’ qabel, li jitħallas f’Marzu ta’ kull sena; (b) it-tieni ħlas f’Ġunju ta’ kull sena, ugwali għal 20 % minn dan is-sussidju; (c) id-differenza bejn l-ammonti mħallsa u n-nuqqas bejn l-ispejjeż operattivi u d-dħul matul is-sena attwali kienet tikkostitwixxi l-bilanċ, imħallas fl-aħħar tas-sena. Meta kumpanija rċeviet ammont akbar mill-ispiża netta tas-servizzi pprovduti (dħul li minnu jitnaqqas it-telf), din tal-aħħar kellha tħallas lura d-differenza fi żmien 15-il jum wara l-approvazzjoni tal-karta tal-bilanċ.

(103) L-elementi tal-ispejjeż li tqiesu għall-fini tal-kalkolu tal-kumpens annwali kienu: l-ispejjeż tal-kummissjoni/akkwist tal-aġenzija, it-taxxi tal-port/l-ispejjeż tat-tranżitu tal-port u spejjeż oħra tat-traffiku, l-ispejjeż operattivi, id-deprezzament, it-tariffi finanzjarji netti, l-ispejjeż amministrattivi u spejjeż oħra. Dawn l-elementi ta’ spejjeż, kif annessi mal-Konvenzjonijiet Inizjali, kienu l-istess għall-kumpaniji Reġjonali kollha.

(104) L-ispejjeż operattivi kienu jinkludu l-ispiża tal-ekwipaġġ, il-manutenzjoni, l-assigurazzjoni, il-fjuwil u ż-żjut minerali. Il-parti “amministrazzjoni” kienet tinkludi essenzjalment l-ispiża tal-persunal tax-xatt u tal-bini amministrattiv.

(105) Skont id-data pprovduta mill-awtoritajiet Taljani, l-ispejjeż tal-kumpaniji reġjonali (f’miljuni ta’ ITL) u l-ammont ta’ sussidju bejn l-1992 u l-2001 (24) kienu kif ġej (25).

Adriatica

Elementi tal-ispejjeż 1992 1993 1994 1995 1996 1997 1998 1999 2000 2001 Kummissjoni tal-Aġenzija, eċċ 9 750,0 11 940,0 12 432,0 13 915,0 14 224,0 13 949,0 16 307,0 16 376,0 12 702,0 17 451,6 Taxxi tal-port, eċċ 12 268,0 13 249,0 15 137,0 19 357,0 20 292,0 20 915,0 24 007,0 23 503,0 21 241,0 31 257,2 Spejjeż operattivi 64 942,0 66 079,0 78 385,0 83 169,0 90 140,0 97 448,0 96 426,0 83 486,0 80 622,0 100 151,6 Deprezzament 15 086,0 17 502,0 22 761,0 23 706,0 23 719,0 23 727,0 23 463,0 23 286,0 23 351,0 29 053,7 Ħlasijiet finanzjarji netti 4 626,0 -125.0 11 185,0 9 483,0 4 963,0 -3 031,0 -8 050,0 -12 440,0 -11 453,0 -4 172,7 Amministrazzjoni 16 318,0 15 685,0 15 720,0 14 653,0 13 938,0 13 952,0 14 688,0 14 877,0 14 735,0 14 194,8 Spejjeż oħrajn 4 028,0 -139.0 2 913,0 2 051,0 2 819,0 7 371,0 8 968,0 2 021,0 - 3 942,0 - 4 116,5 Spejjeż totali (A) 127 018,0 124 191,0 158 533,0 166 334,0 170 095,0 174 331,0 175 809,0 151 109,0 137 256,0 183 819,8 Dħul operattiv (B) 64 772,0 79 716,0 80 324,0 95 114,0 95 422,0 94 995,0 114 210,0 126 403,0 109 786,0 155 616,1 Profitt nett (B - A) - 62 246,0 - 44 475,0 - 78 209,0 - 71 220,0 - 74 673,0 - 79 336,0 - 61 599,0 - 24 706,0 - 27 470,0 - 28 203,7 Redditu fuq il-kapital investit 8 258,0 10 615,0 7 819,0 9 304,0 7 935,0 5 788,0 5 271,0 3 646,0 4 377,0 6 147,7 Ammont ta’ sussidju annwali 70 504,0 55 090,0 86 028,0 80 524,0 82 608,0 85 124,0 66 870,0 28 352,0 31 847,0 34 351,4

Saremar

Elementi tal-ispejjeż 1992 1993 1994 1995 1996 1997 1998 1999 2000 2001 Kummissjoni tal-Aġenzija, eċċ 697.0 1 108,0 1 386,7 1 672,9 1 566,7 1 624,0 1 233,0 1 786,4 1 405,8 1 319,0 Taxxi tal-port, eċċ 2 308,0 2 505,0 1 929,8 1 898,4 1 776,8 2 099,1 2 508,0 2 096,4 2 250,0 2 265,4 Spejjeż operattivi 22 213,0 24 077,0 23 570,7 23 433,8 26 129,1 26 664,2 28 112,0 29 883,9 23 914,8 20 094,0 Deprezzament 3 099,0 3 733,0 3 976,8 3 959,8 3 611,8 3 300,5 3 352,0 3 400,4 3 369,0 3 559,1 Ħlasijiet finanzjarji netti 7.0 - 906.0 - 862.7 - 895.0 - 2 233,5 - 2 451,6 - 3 011,0 - 2 933,8 - 313.0 119.5 Amministrazzjoni 3 574,0 3 503,0 3 627,1 3 538,0 3 619,4 3 589,9 3 851,0 3 843,8 3 401,0 3 508,7 Spejjeż oħrajn 1 621,0 1 918,0 1 666,8 997,8 502,9 1 827,3 3 557,0 2 141,7 2 272,0 239.9 Spejjeż totali (A) 33 519,0 35 938,0 35 295,2 34 605,7 34 973,2 36 653,4 39 602,0 40 218,8 36 299,6 31 105,6 Dħul operattiv (B) 7 464,0 8 365,0 9 383,8 11 396,6 11 533,5 11 746,7 11 744,0 12 425,6 12 652,0 13 456,1 Profitt nett (B - A) - 26 055,0 - 27 573,0 - 25 911,4 - 23 209,1 - 23 439,7 - 24 906,7 - 27 858,0 - 27 793,2 - 23 647,6 - 17 649,5 Redditu fuq il-kapital investit 1 342,0 2 641,0 1 606,2 1 781,6 1 560,4 1 172,8 973,0 738,8 828,0 1 075,6 Ammont ta’ sussidju annwali 27 397,0 30 214,0 27 517,6 24 990,7 25 000,1 26 079,5 28 831,0 28 532,0 24 475,6 18 725,1

Toremar

Elementi tal-ispejjeż 1992 1993 1994 1995 1996 1997 1998 1999 2000 2001 Kummissjoni tal-Aġenzija, eċċ 3 743,0 4 651,0 4 897,0 4 767,7 4 932,8 5 356,3 3 687,0 2 433,0 3 660,0 1 808,7 Taxxi tal-port, eċċ 3 279,0 3 141,0 2 871,5 3 050,7 3 380,1 3 512,1 4 311,0 3 839,9 4 513,0 4 596,3 Spejjeż operattivi 26 980,0 27 398,0 30 740,3 32 605,1 34 738,3 34 875,0 34 539,0 36 411,1 31 448,0 30 796,0 Deprezzament 5 218,0 5 210,0 5 171,1 5 164,7 5 176,0 5 180,8 5 151,0 5 158,3 5 169,0 5 634,4 Ħlasijiet finanzjarji netti - 264.0 - 2 273,0 - 2 456,6 - 2 784,1 - 3 860,2 - 4 706,8 - 4 777,0 - 4 326,5 - 3 590,0 - 3 595,1 Amministrazzjoni 3 535,0 3 107,0 3 424,8 3 259,3 3 259,3 3 553,8 3 291,0 3 655,4 3 632,0 3 631,1 Spejjeż oħrajn 1 020,0 3 673,0 3 048,5 1 923,9 2 889,8 1 133,9 4 599,0 668.9 843.0 2 031,7 Spejjeż totali (A) 43 511,0 44 907,0 47 696,6 47 987,3 50 516,1 48 905,1 50 801,0 47 840,1 45 675,0 44 903,1 Dħul operattiv (B) 27 406,0 30 750,0 32 759,6 31 968,5 32 483,3 31 200,8 29 996,0 32 362,0 34 577,0 35 573,5 Profitt nett (B - A) - 16 105,0 - 14 157,0 - 14 937,0 - 16 018,8 - 18 032,8 - 17 704,3 - 20 805,0 - 15 478,1 - 11 098,0 - 9 329,5 Redditu fuq il-kapital investit 1 367,0 2 145,0 1 312,1 1 408,0 1 285,0 936,5 718,0 588,1 1 993,0 3 033,6 Ammont ta’ sussidju annwali 17 472,0 16 302,0 16 249,1 17 426,8 19 317,8 18 640,8 21 523,0 16 066,2 13 091,0 12 363,1

Siremar

Elementi tal-ispejjeż 1992 1993 1994 1995 1996 1997 1998 1999 2000 2001 Kummissjoni tal-Aġenzija, eċċ 3 180,0 3 786,0 3 398,9 3 224,1 3 146,6 3 501,1 3 691,5 4 799,0 4 065,7 3 604,4 Taxxi tal-port, eċċ 5 545,0 5 338,0 5 622,1 5 837,5 6 181,2 6 421,2 6 793,1 6 982,9 7 604,8 7 532,9 Spejjeż operattivi 56 391,0 55 740,0 56 771,1 59 664,1 65 284,6 76 630,0 81 153,8 85 560,1 73 500,7 77 345,1 Deprezzament 10 174,0 11 203,0 10 767,7 10 991,8 10 968,5 10 918,0 11 008,6 12 494,6 13 734,1 14 419,6 Ħlasijiet finanzjarji netti - 1 415,0 - 5 007,0 - 5 044,9 - 5 621,5 - 7 387,7 - 8 690,0 - 10 215,8 - 7 687,0 - 4 226,3 3 516,1 Amministrazzjoni 4 462,0 4 064,0 4 179,8 4 522,4 4 845,4 5 251,0 4 479,9 4 515,3 4 903,9 4 418,4 Spejjeż oħrajn 1 206,0 721.0 2 855,0 2 329,1 2 896,0 3 505,6 9 652,0 3 946,2 3 298,2 3 270,4 Spejjeż totali 79 543,0 75 845,0 78 549,7 80 947,5 85 934,6 97 536,9 106 563,1 110 611,1 102 881,1 114 106,7 Dħul operattiv (B) 26 903,0 30 444,0 32 845,7 33 847,0 32 724,0 35 203,5 37 244,8 40 274,2 43 335,0 47 314,3 Profitt nett (B - A) - 52 640,0 - 45 401,0 - 45 704,0 - 47 100,5 - 53 210,6 - 62 333,4 - 69 318,3 - 70 336,9 - 59 546,1 - 66 792,4 Redditu fuq il-kapital investit 2 874,0 5 334,0 3 336,0 4 363,7 3 888,4 3 155,1 2 599,3 2 211,2 3 940,0 4 248,2 Ammont ta’ sussidju annwali 55 514,0 50 735,0 49 040,0 51 464,2 57 099,0 65 488,5 71 917,6 72 548,1 63 486,1 71 040,6

Caremar

(106) Fir-rigward tar-redditu fuq il-kapital investit, ammonti assoluti huma disponibbli għall-perjodu kollu (bejn l-1992 ul-2001). Barra minn hekk, l-Italja pprovdiet lill-Kummissjoni bir-rata ta’ redditu fuq il-kapital investit, aċċettata mill-1998 sal-2001, li turi li f’dawn is-snin kienet tvarja fl-istess firxa bħall-inflazzjoni u r-rati ta’ interess, minn 1,6 % għal 8 % Sena Adriatica Saremar Toremar Siremar Caremar 1998 - 7,1 % 1,90 % 2,70 % 3,30 % 1999 2,30 % - 1,60 % 2,10 % 2,50 % 2000 2,20 % 6,10 % 5,90 % 4,90 % 3,90 % 2001 2,30 % 8,00 % 8,00 % 5,00 % 6,70 %

(107) Barra minn hekk, l-Italja ssottomettiet il-kontijiet għal kull kumpanija għall-perjodu bejn l-1992 u l-2001 u ċċarat il-fatturi li għal kull kumpanija affettwaw il-livelli tal-ispejjeż u – b’riżultat ta’ dan – il-kumpens.

(108) B’mod partikolari, għal Adriatica, il-konnessjonijiet internazzjonali mal-ex Jugoslavja u l-Albanija raw varjazzjonijiet sinifikanti fit-traffiku minn sena għall-oħra minħabba s-sitwazzjoni politika fir-reġjun. Il-varjazzjonijiet imdaqqsa fl-ammont tas-sussidju annwali (l-aħħar ringiela) kienu ġġustifikati mill-awtoritajiet Taljani minħabba l-varjazzjonijiet fl-ispejjeż operattivi netti tal-konnessjonijiet internazzjonali mal-Albanija u l-ex Jugoslavja, li fuqhom ġew interrotti s-servizzi minħabba s-sitwazzjoni politika fil-Balkani. Barra minn hekk, il-waqfien fl-2000 tal-konnessjonijiet mal-Greċja wassal għal tnaqqis fl-ispejjeż operattivi. Min-naħa l-oħra, l-ispejjeż operattivi netti u r-rekwiżit annwali ta’ sussidju għall-konnessjonijiet ta’ kabotaġġ mal-arċipelagu ta’ Tremiti ġeneralment baqgħu stabbli bejn l-1992 u l-2001.

(109) Għal Saremar, l-istabbiltà relattiva tal-ispejjeż operattivi bejn l-1992 u l-2001 tirriżulta min-natura tas-servizzi li l-kumpanija pprovdiet – essenzjalment konnessjonijiet ta’ kabotaġġ bejn Sardegna u l-gżejjer ġirien – li primarjament issodisfaw ir-rekwiżiti tal-komunitajiet lokali u għalhekk ma kinux soġġetti għal varjazzjonijiet kbar fil-provvista u d-domanda. Is-servizzi pprovduti mill-kumpanija baqgħu fil-biċċa l-kbira tagħhom l-istess – f’termini ta’ frekwenza u skedi – minn meta daħlet fis-seħħ (26) il-Konvenzjonijiet Inizjali u baqgħu prattikament l-istess matul kull sena partikolari. Din is-sitwazzjoni tispjega l-istabbiltà relattiva tas-sussidju annwali li rċeviet Saremar.

(110) Toremar operat konnessjonijiet lokali mal-gżejjer tal-arċipelagu Toskan li kienu soġġetti għal ftit varjazzjonijiet fil-provvista u d-domanda, u dan jiġġustifika n-nuqqas relattiv ta’ varjabbiltà tal-ispejjeż. Is-servizzi li l-kumpanija pubblika pprovdiet fl-2000 kienu l-istess – f’termini ta’ frekwenza u skedi – bħal dawk ipprovduti fl-1992 (27) u baqgħu l-istess matul is-sena irrispettivament mill-varjazzjonijiet staġjonali fid-domanda. Il-livell tas-sussidju annwali matul is-snin kien pjuttost stabbli.

(111) Is-servizzi pprovduti minn Siremar tqiesu bħala komparabbli fin-natura tagħhom ma’ dawk ipprovduti minn Saremar u Toremar: il-provvista baqgħet stabbli peress li l-ftehim ta’ servizz pubbliku daħal fis-seħħ u ftit li xejn kien affettwat minn varjazzjonijiet staġjonali. L-ispejjeż operattivi għoljin tal-kumpanija meta mqabbla mad-dħul tagħha ġew spjegati mill-għadd ta’ rotot (18-il rotta skedata) operati sabiex jissodisfaw ir-rekwiżiti ta’ mobbiltà tal-abitanti tal-14-il gżira li jinsabu barra Sqallija.

(112) Fir-rigward ta’ Caremar, is-servizzi pprovduti baqgħu fil-biċċa l-kbira l-istess minħabba li l-ftehim mal-Istat kien daħal fis-seħħ (28). Iż-żieda fl-ispejjeż operattivi kienet parallela ma’ żieda fid-dħul mir-rotot operati, li tippermetti li s-sussidju annwali jinżamm f’livell relattivament stabbli.

2.2.4.2. Il-kumpens wara l-annullament tad-Deċiżjoni tal-2005

(113) Wara l-annullament tad-Deċiżjoni tal-2005, l-Italja kkumplimentat l-informazzjoni dwar il-kumpens riċevut mill-kumpaniji Reġjonali fil-perjodu 2002-2008. B’mod partikolari, dan ipprovda: (i) l-ispejjeż imġarrba fl-operat tar-rotot tas-servizz pubbliku; (ii) it-telf nett fl-operat tas-servizzi; (iii) l-ammonti assoluti tar-redditu fuq il-kapital investit; (iv) l-ammont tas-sussidju annwali mogħti lill-kumpaniji.

(114) L-Italja kkonfermat ukoll, waqt laqgħa li saret mal-Kummissjoni f’Ġunju 2012, li l-elementi tal-ispejjeż ikkunsidrati għall-kalkolu tal-kumpens kienu baqgħu l-istess mill-1991.

(115) Id-data pprovduta (f’eluf ta’ EUR) kienet kif ġej:

Adriatica

Sena (A) L-Ispejjeż Totali (B) Dħul Operattiv (C) Profitt Nett (B - A) Redditu Fuq il-Kapital Investit Ammont ta’ Sussidju Annwali 2002 100 412,0 76 199,0 - 24 213,0 2 533,0 26 746,0 2003 107 741,0 81 396,0 - 26 345,0 1 958,0 28 303,0 2004 (29) 69 465,0 57 198,0 - 12 267,0 MA MA 2005 66 261,0 56 959,0 - 9 302,0 MA MA 2006 53 040,0 55 405,0 2 365,0 MA MA 2007 55 489,0 59 626,0 4 137,0 MA MA 2008 62 751,0 61 069,0 - 1 682,0 MA MA

Saremar

Sena (A) L-Ispejjeż Totali (B) Dħul Operattiv (C)Profitt Nett (B - A) Redditu Fuq il-Kapital Investit Ammont ta’ Sussidju Annwali 2002 20 393,0 7 026,0 - 13 367,0 604,0 13 971,0 2003 20 292,0 6 992,0 - 13 300,0 649,0 13 949,0 2004 21 387,0 6 910,0 - 14 477,0 709,0 15 186,0 2005 22 146,0 7 290,0 - 14 856,0 679,0 15 535,0 2006 22 663,0 8 161,0 - 14 502,0 801,0 15 303,0 2007 21 240,0 8 078,0 - 13 162,0 893,0 14 055,0 2008 21 526,0 8 138,0 - 13 388,0 855,0 14 243,0

Toremar

Sena (A) L-Ispejjeż Totali (B) Dħul Operattiv (C)Profitt Nett (B - A) Redditu Fuq il-Kapital Investit Ammont ta’ Sussidju Annwali 2002 27 774,0 18 164,0 - 9 610,0 1 448,0 11 058,0 2003 30 571,0 18 559,0 - 12 012,0 1 399,0 13 411,0 2004 32 920,0 18 277,0 - 14 643,0 1 300,0 15 943,0 2005 34 889,0 17 583,0 - 17 306,0 1 261,0 18 567,0 2006 37 355,0 21 364,0 - 15 991,0 1 597,0 17 588,0 2007 36 880,0 22 621,0 - 14 259,0 1 691,0 15 950,0 2008 35 981,0 24 280,0 - 11 701,0 1 699,0 13 400,0

Siremar

Sena (A) L-Ispejjeż Totali (B) Dħul Operattiv (C)Profitt Nett (B - A) Redditu Fuq il-Kapital Investit Ammont ta’ Sussidju Annwali 2002 62 540,0 23 951,0 - 38 589,0 1 750,0 40 339,0 2003 65 845,0 22 349,0 - 43 496,0 1 743,0 45 239,0 2004 66 288,0 23 283,0 - 43 005,0 1 935,0 44 940,0 2005 85 183,0 22 011,0 - 63 172,0 1 907,0 65 079,0 2006 94 096,0 23 198,0 - 70 898,0 1 935,0 72 833,0 2007 90 501,0 22 585,0 - 67 916,0 2 092,0 70 008,0 2008 96 842,0 23 448,0 - 73 394,0 2 060,0 75 454,0

Caremar

Sena (A) L-Ispejjeż Totali (B) Dħul Operattiv (C)Profitt Nett (B - A) Redditu Fuq il-Kapital Investit Ammont ta’ Sussidju Annwali 2002 41 931,0 17 850,0 - 24 081,0 1 654,0 25 735,0 2003 47 568,0 21 257,0 - 26 311,0 1 556,0 27 867,0 2004 49 847,0 20 178,0 - 29 669,0 1 438,0 31 107,0 2005 55 910,0 21 380,0 - 34 530,0 1 391,0 35 921,0 2006 59 859,0 25 600,0 - 34 259,0 1 863,0 36 122,0 2007 59 618,0 26 565,0 - 33 053,0 1 895,0 34 948,0 2008 61 481,0 28 065,0 - 33 416,0 1 874,0 35 290,0

(116) Skont l-awtoritajiet Taljani l-bidliet matul iż-żmien fl-elementi individwali tal-ispejjeż tal-Kumpaniji Reġjonali kienu primarjament dovuti għal fatturi esterni bħall-inflazzjoni u l-bidliet fir-rati tal-imgħax, li għandhom impatt mhux biss fuq il-prezzijiet fis-suq iżda wkoll fuq ir-rata ta’ redditu mistennija fuq il-kapital investit. Għall-kalkolu tar-rata msemmija qabel, ġew ikkunsidrati r-rati tal-imgħax tal-banek u r-rati medji ta’ self għall-krediti navali.

(117) Fir-rigward tar-rata tar-redditu fuq il-kapital investit, l-Italja pprovdiet lill-Kummissjoni bir-rati aċċettati mill-2002 sal-2003 iżda ma setgħetx tipprovdi dawn ir-rati għall-2004-2008. Sena Adriatica Saremar Toremar Siremar Caremar 2002 1,80 % 5,80 % 6,10 % 3,90 % 5,70 % 2003 1,70 % 12,20 % 6,80 % 3,40 % 6,00 %

(118) L-Italja pprovdiet ukoll lill-Kummissjoni bil-kontijiet ta’ Tirrenia għal kull linja mill-2004, sabiex jiġu identifikati l-ispejjeż imġarrba minn din tal-aħħar fl-operat tar-rotot nazzjonali/internazzjonali li qabel kienu operati minn Adriatica. Madankollu ġie enfasizzat li dawn il-valuri għandhom jitqiesu bħala sempliċi stima tal-ispejjeż attwali mġarrba fuq kull linja, minħabba li ċerti elementi ta’ spejjeż ikkunsidrati ma setgħux jinqasmu għal kull rotta.

(119) Abbażi ta’ din l-informazzjoni, ir-riżultati ta’ Tirrenia (f’EUR) fuq ir-rotot internazzjonali li qabel kienu operati minn Adriatica kienu kif ġej: Sena Ancona - Durrës Ancona - Bar Bari - Durrës Ancona - Split 2004 - 3 267 000 - 653 000 4 041 000 - 3 021 000 2005 MA MA 3 701 256 - 4 249 739 2006 MA MA 5 503 024 - 145 514 2007 MA MA 7 119 285 MA 2008 MA MA 4 308 702 MA

2.2.5. L-investimenti skedati fil-pjanijiet ta’ ħames snin u l-pjan tan-negozju

(120) Minbarra l-ispeċifikazzjoni tar-rotot li għandhom jiġu servuti u l-frekwenza meħtieġa, il-pjanijiet ta’ ħames snin speċifikaw ukoll l-investimenti li l-benefiċjarji kellhom l-intenzjoni li jagħmlu matul il-perjodu sabiex jiggarantixxu s-servizz fuq ir-rotot inkwistjoni. Fl-investigazzjoni tagħha, il-Kummissjoni fittxet li tistabbilixxi b’mod partikolari l-mod li bih ġew ikkunsidrati l-ispejjeż tal-akkwist tal-bastimenti u d-deprezzament għall-finijiet tal-kalkolu tas-sussidju annwali.

(121) Il-Kummissjoni riedet ukoll tivverifika jekk l-investimenti addizzjonali ppjanati għall-Kumpaniji Reġjonali tal-ex Grupp Tirrenia skont il-pjan tan-negozju adottat minn Tirrenia f’Marzu 1999 għall-perjodu bejn l-1999 u l-2002 kinux jinkludu xi element ta’ għajnuna. Il-pjan tan-negozju kellu l-għanijiet ewlenin li ġejjin: (a) li jippermetti li l-kumpaniji jkunu jistgħu jlaħħqu mal-kundizzjonijiet mibdula li kienu rriżultaw mil-liberalizzazzjoni tas-suq Taljan tal-kabotaġġ (l-1 ta’ Jannar 1999) u jħejjuhom għall-iskadenza fl-2008 tal-Konvenzjonijiet Inizjali konklużi mal-Istat; (b) li jitnaqqsu l-ispejjeż tas-servizzi pprovduti skont il-Konvenzjonijiet Inizjali msemmija hawn fuq; (c) li jappoġġja l-iżvilupp tal-Grupp u jsir l-aħjar użu mir-riżorsi disponibbli; (d) li jinħolqu l-kundizzjonijiet għall-privatizzazzjoni tal-kumpaniji.

(122) Il-pjan tan-negozju kien jinkludi bidliet fl-investiment meħtieġ fis-servizzi koperti mill-Konvenzjonijiet Inizjali, li għandhom jintużaw għad-dekommissjonar ta’ bastimenti qodma, it-trasferiment ta’ bastimenti oħra fi ħdan il-Grupp u investimenti ġodda li jammontaw għal ITL 700 biljun (bejn wieħed u ieħor EUR 361,5 miljun) (30).

2.3. Trattament fiskali preferenzjali

(123) Id-Digriet Amministrattiv Nru 504 tas-26 ta’ Ottubru 1995 introduċa ċerti arranġamenti fiskali preferenzjali għaż-żjut minerali użati bħala fjuwil għat-trasport bil-baħar. Skont l-Artikolu 63(3) ta’ dan id-Digriet, id-dazji tas-sisa tnaqqsu għal-lubrikanti użati abbord.

(124) Fid-Deċiżjoni tal-Ftuħ, il-Kummissjoni kienet esprimiet xi dubji dwar il-mod kif dan il-ħelsien fiskali kien qed jiġi applikat għal bastimenti stabbiliti f’portijiet Taljani għal skopijiet ta’ manutenzjoni. Il-Kummissjoni riedet assigurazzjoni mill-ġdid li din il-miżura ma kinitx tiddiskrimina kontra operaturi marittimi oħra li l-bastimenti tagħhom kienu fl-istess sitwazzjoni.

3. KUMMENTI MINN PARTIJIET INTERESSATI

3.1. Kummenti qabel l-adozzjoni tad-Deċiżjoni tal-2005

3.1.1. Kummenti mingħand il-kumpaniji tal-Grupp Tirrenia

(125) Il-kumpaniji tal-Grupp Tirrenia ssottomettew il-kummenti tagħhom dwar id-Deċiżjoni tal-Ftuħ permezz ta’ ittra datata t-22 ta’ Novembru 1999. Primarjament, il-kumpaniji kkontestaw il-kwalifika l-ġdida ta’ għajnuna tal-kumpens imħallas skont il-Konvenzjonijiet Inizjali u għalhekk il-leġittimità tad-deċiżjoni li tinbeda l-proċedura ta’ investigazzjoni formali. Huma sostnew, b’mod partikolari, li l-Kummissjoni kienet ilha ħafna infurmata qabel l-eżistenza ta’ arranġamenti ta’ kumpens għas-servizz pubbliku u li qatt ma kienet qajmet oġġezzjonijiet għalihom. Huma sostnew ukoll li l-ammont ta’ kumpens annwali mħallas lill-kumpaniji pubbliċi kien strettament proporzjonat u limitat għall-ispiża netta addizzjonali tal-obbligi ta’ servizz pubbliku. Għalhekk tqies li tali ħlas ma tellifx il-kompetizzjoni ma’ operaturi oħra tas-suq.

(126) Fl-istess ħin Tirrenia, Adriatica, Caremar, Saremar, Siremar u Toremar ressqu rikors għal annullament quddiem il-Qorti Ġenerali skont l-Artikolu 263(4) TFUE (ara wkoll il-premessa 5).

3.1.2. Kummenti minn operaturi privati

(127) Il-Kummissjoni rċeviet kummenti minn diversi operaturi privati li kienu qed jikkompetu fuq għadd ta’ rotot moqdija minn Caremar, Saremar u Toremar. Dawn jistgħu jinġabru fil-qosor kif ġej: (a) il-kumpaniji tal-Grupp Tirrenia ipprattikaw politika kummerċjali aggressiva fuq ir-rotot li fuqhom kienet iffukata l-kompetizzjoni mill-operaturi privati, billi ħadu l-forma ta’ vjaġġi bi prezzijiet li huma l-oġġett ta’ dumping, skontijiet u sistemi ta’ pagament differit, bl-unika ġustifikazzjoni raġonevoli tkun li rċevew finanzjament pubbliku; (b) l-obbligi ta’ servizz pubbliku ma kinux trasparenti, u l-kapaċità tal-kumpaniji tal-Grupp Tirrenia li jbiddlu l-firxa ta’ dawn l-obbligi, b’mod partikolari f’termini tar-rotot moqdija u tal-iskedi u l-frekwenzi speċifiċi, jenħtieġ li titqies bħala kuntrarja għan-natura proprja tal-obbligi tas-servizz pubbliku; (c) minħabba li kienu qed jiġu pprovduti servizzi minn operaturi privati fuq ċerti rotot moqdija mill-kumpaniji tal-Grupp Tirrenia, il-ħtieġa għal servizz pubbliku dehret dibattibbli ħafna; (d) l-arranġamenti ta’ finanzjament għall-investimenti mwettqa sa mill-1995, jew skedati fil-pjan tan-negozju, kien fihom elementi ta’ għajnuna, inkluż f’termini ta’ aċċess aktar favorevoli għall-finanzjament privat li jgawdu l-kumpaniji tal-Grupp Tirrenia; (e) il-kumpaniji tal-Grupp Tirrenia gawdew minn trattament fiskali preferenzjali għaż-żjut minerali użati abbord il-bastimenti tagħhom meta jidħlu fil-portijiet Taljani.

3.2. Kummenti wara l-annullament tad-Deċiżjoni tal-2005

(128) Wara l-annullament tad-Deċiżjoni tal-2005 mill-Qorti Ġenerali, il-Kummissjoni stiednet lill-partijiet interessati fil-proċedura biex jipprovdu l-kummenti tagħhom dwar l-annullament imsemmi hawn fuq u l-implikazzjonijiet tiegħu (ara wkoll it-Taqsima 1.3).

(129) Il-Kummissjoni rċeviet biss kummenti mill-benefiċjarji tal-miżuri li qed jiġu investigati. Dawn tal-aħħar essenzjalment iddikjaraw li l-Kummissjoni jenħtieġ li tqis l-elementi rilevanti kollha ta’ fatt u ta’ liġi, inklużi r-raġunijiet addizzjonali ppreżentati mill-applikanti fil-kuntest tal-proċedimenti tal-Qorti u konsegwentement tikkonkludi li l-miżuri inkwistjoni: (a) ma jikkostitwixxux għajnuna, jew (b) jikkostitwixxu għajnuna eżistenti, safejn ir-reġim tas-servizz pubbliku marittimu fl-Italja (i) kien jeżisti qabel id-dħul fis-seħħ tat-Trattat tal-KE, (ii) kien soġġett għal awtorizzazzjoni impliċita jew espliċita mill-Kummissjoni Ewropea (31) u (iii) fi kwalunkwe każ kien jippreċedi d-dħul fis-seħħ tar-Regolament dwar il-Kabotaġġ Marittimu.

4. KUMMENTI MINGĦAND L-AWTORITAJIET TALJANI

4.1. Kummenti qabel l-adozzjoni tad-Deċiżjoni tal-2005

4.1.1. Sussidji mħallsa fir-rigward tal-obbligi tas-servizz pubbliku

(130) Permezz ta’ ittra bid-data tad-29 ta’ Settembru 1999, l-awtoritajiet Taljani ppreżentaw l-osservazzjonijiet tagħhom dwar id-deċiżjoni li tinbeda l-proċedura ta’ investigazzjoni formali. Fl-opinjoni tagħhom, l-Artikolu 4 tar-Regolament dwar il-Kabotaġġ Marittimu ppermetta li l-Konvenzjonijiet Inizjali konklużi ma’ kull kumpanija tal-Grupp Tirrenia jibqgħu kompletament fis-seħħ sal-iskadenza tagħhom fl-aħħar tal-2008. Konsegwentement, is-sistema tal-obbligi tas-servizz pubbliku li jirriżultaw mill-Konvenzjonijiet Inizjali ma setgħetx tiġi ddubitata mid-deċiżjoni li tinbeda l-proċedura.

(131) L-awtoritajiet Taljani kkontestaw ukoll il-fatt li l-kwalifika l-ġdida ta’ għajnuna kienet tikkostitwixxi għajnuna skont l-Artikolu 108(3) tat-TFUE u li din l-għajnuna setgħet affettwat il-kummerċ bejn l-Istati Membri qabel ma s-suq Taljan infetaħgħall-kabotaġġ fl-1 ta’ Jannar 1999.

(132) Minbarra dawn il-kummenti ġenerali, l-awtoritajiet Taljani enfasizzaw li l-preżenza ta’ operaturi privati fuq ir-rotot moqdija mill-kumpaniji tal-Grupp Tirrenia ħafna drabi kienet fenomenu reċenti u limitat, ristrett għal għadd żgħir ta’ rotot u kkonċentrat fl-eqqel tal-istaġun. Barra minn hekk, il-metodu tal-kalkolu tal-kumpens annwali, li kien jikkonsisti fit-tnaqqis tal-profitt akkumulat matul is-sajf mit-telf akkumulat matul ix-xitwa, kien jillimita l-ammont ta’ kumpens għall-minimu strett.

(133) Għaldaqstant, skont l-awtoritajiet Taljani, il-kumpens kien meħtieġ u strettament proporzjonat fir-rigward tal-obbligi tas-servizz pubbliku, li d-definizzjoni tagħhom taqa’ taħt id-diskrezzjoni tal-Istat Membru.

(134) Rigward il-ksur min-naħa ta’ Adriatica tar-regoli tal-kompetizzjoni dwar il-konnessjoni operata bejn l-Italja u l-Greċja, l-awtoritajiet Taljani enfasizzaw li d-deċiżjoni tal-Kummissjoni dwar il-ksur f’dak iż-żmien ma kinitx definittiva. Huma insistew li ż-żewġ proċeduri kienu strettament indipendenti minn xulxin, li fi kwalunkwe każ l-għajnuna ma ntużatx biex tiffinanzja mġiba anti-kompetittiva, li l-fatt li tiġi ddikjarata bħala inkompatibbli jkun ekwivalenti għal sanzjoni addizzjonali u li l-irkupru tagħha jikkomprometti kemm lil Adriatica kif ukoll lill-proċess ġenerali ta’ privatizzazzjoni.

4.1.2. L-investimenti skedati fil-pjan tan-negozju

(135) L-awtoritajiet Taljani enfasizzaw li l-investimenti skedati fil-pjan tan-negozju kienu maħsuba biex inaqqsu l-ispejjeż tas-servizzi filwaqt li jżommu livell għoli ta’ kwalità. Huma sostnew ukoll li l-metodi għall-finanzjament tal-investimenti ppjanati ma kien fihom l-ebda element ta’ għajnuna sakemm dawn l-investimenti kienu ffinanzjati parzjalment mir-riżorsi proprji tal-kumpaniji u parzjalment permezz ta’ self bankarju nnegozjat f’kundizzjonijiet normali tas-suq.

4.1.3. Trattament fiskali preferenzjali

(136) L-awtoritajiet Taljani pprovdew dettalji tal-qafas legali li jirregola t-trattament fiskali taż-żjut minerali użati bħala fjuwils għat-trasport bil-baħar. L-informazzjoni mogħtija lill-Kummissjoni wriet li, permezz ta’ deċiżjoni ġenerali tat-2 ta’ Marzu 1996 meħuda skont id-Digriet Amministrattiv Nru 504/1995, it-trattament fiskali preferenzjali previst mid-Digriet Amministrattiv ġie estiż għall-fjuwils u l-lubrikanti użati minn kull bastiment stabbilit f’port għall-operazzjonijiet ta’ manutenzjoni.

(137) Fl-istess ħin, kif imsemmi fil-premessa (5), l-Italja ressqet appell quddiem il-Qorti kontra d-deċiżjoni li tinbeda l-proċedura, fir-rigward tal-parti li tistipula li l-għoti ta’ għajnuna illegali jiġi sospiż.

4.2. Kummenti wara l-annullament tad-Deċiżjoni tal-2005

(138) F’April 2010 il-Kummissjoni talbet lill-awtoritajiet Taljani biex jipprovdu l-kummenti tagħhom dwar l-annullament tad-Deċiżjoni tal-Qorti Ġenerali tal-2005 u biex jiċċaraw ċerti aspetti li jikkonċernaw ir-rotot internazzjonali operati minn Adriatica u Saremar. Il-Kummissjoni talbet ukoll li tipprovdi deskrizzjoni dettaljata tal-mekkaniżmu ta’ kumpens għall-operat tar-rotot inkwistjoni, inklużi l-modifiki sussegwenti kollha li saru għall-metodu ta’ kalkolu tal-kumpens u r-redditu fuq il-kapital investit.

(139) L-awtoritajiet Taljani ddikjaraw mill-ġdid li l-miżuri inkwistjoni kellhom jiġu kkwalifikati bħala għajnuna eżistenti, kif diġà ġie ddikjarat u muri fil-qafas tal-proċedura ta’ investigazzjoni formali. Huma sostnew li kemm il-kriterji tal-għoti kif ukoll il-metodi ta’ kalkolu tal-kumpens għat-twettiq tal-obbligi tas-servizz pubbliku kienu rregolati mid-Digriet 2081/1936, sussegwentement imħassar mil-Liġi 684/1974, u mid-Digriet 2082/1936. Fil-fatt, l-Artikolu 2 tad-Digriet 2081/1936 stabbilixxa r-rotot ta’ interess nazzjonali u l-Artikolu 6 stabbilixxa li l-ispejjeż addizzjonali mġarrba mill-kumpaniji fl-operat tar-rotot inkwistjoni kienu jkunu koperti mill-Istat skont il-ftehimiet ta’ għoxrin sena.

(140) L-awtoritajiet Taljani ddikjaraw li l-emendi sussegwenti għall-qafas leġiżlattiv li jirregola s-sistema tas-servizz pubbliku marittimu kienu għamlu l-obbligi tas-servizz pubbliku fdati lill-benefiċjarji aktar stretti minn naħa waħda, u aġġornaw il-mekkaniżmi għall-kalkolu tal-kumpens sabiex tiġi limitata l-kontribuzzjoni pubblika, min-naħa l-oħra.

(141) Fil-fatt, l-awtoritajiet Taljani enfasizzaw li l-Liġi 856/1986 introduċiet is-sussidju ta’ bilanċ annwali bħala d-differenza bejn id-dħul u l-ispejjeż imġarrba fit-tħaddim tas-servizz, abbażi ta’ parametri oġġettivi aktar milli spejjeż storiċi u li tinkludi rata raġonevoli ta’ redditu. L-awtoritajiet Taljani kkonkludew li din l-innovazzjoni fil-qafas leġiżlattiv kienet partikolarment rilevanti peress li pprovdiet inċentivi ta’ effiċjenza lill-kumpaniji.

(142) Skont l-awtoritajiet Taljani, l-istess kunsiderazzjonijiet kienu japplikaw fir-rigward tal-kumpens lill-Kumpaniji Reġjonali. B’mod partikolari, l-awtoritajiet Taljani kkonfermaw li l-impożizzjoni ta’ obbligi ta’ servizz pubbliku kienet ġiet introdotta bil-Liġi 34/1953, li tistabbilixxi l-erba’ setturi ssussidjati li ġejjin: (a) l-arċipelagu Toskan (Toremar); (b) il-gżejjer Partenopee u Pontine (Caremar); (c) il-gżejjer Eoliċi (Siremar), (d) il-gżejjer Egadi, il-gżejjer Pelaġi, Ustica u Pantelleria (Siremar).

(143) Il-konnessjonijiet mal-gżejjer minuri ta’ Sardegna u Korsika allegatament kienu operati minn Saremar skont id-Digriet Ministerjali tal-5 ta’ Jannar 1937, li introduċa fit-tielet settur tat-traffiku tar-rotot ta’ interess nazzjonali r-rabtiet ma’ La Maddalena, Palau, Bonifacio, Carloforte, Calasetta u Portovesme. Fil-fatt dawn kienu l-konnessjonijiet operati minn Saremar, stabbiliti fl-1988 bis-separazzjoni minn Tirrenia.

(144) L-awtoritajiet Taljani ssottolinjaw ukoll li l-istess Digriet kien jinkludi l-konnessjonijiet imħaddma minn Adriatica mal-Greċja, l-Albanija u l-gżejjer ta’ Tremiti fis-settur IV tar-rotot ta’ interess nazzjonali (ara l-premessa 59).

(145) Fuq din il-bażi, l-awtoritajiet Taljani kkonkludew li kien hemm biżżejjed elementi ta’ kontinwità bejn is-sistema ta’ servizz pubbliku soġġetta għad-Deċiżjoni tal-2005 u l-qafas regolatorju storiku tal-konnessjonijiet marittimi mal-gżejjer. Fid-dawl ta’ dak li ntqal qabel, l-awtoritajiet Taljani qiesu li s-sistema tas-servizz pubbliku kienet datata qabel id-dħul fis-seħħ tat-Trattat tal-KE u tar-Regolament dwar il-Kabotaġġ Marittimu.

5. VALUTAZZJONI

5.1. Kumpens tas-servizz pubbliku

5.1.1. L-eżistenza ta’ għajnuna mill-Istat

(146) Skont l-Artikolu 107(1) tat-TFUE, “kull għajnuna, ta’ kwalunkwe forma, mogħtija minn Stat Membru jew permezz ta’ riżorsi tal-Istat, li twassal għal distorsjoni jew theddida ta’ distorsjoni għall-kompetizzjoni billi tiffavorixxi ċerti impriżi jew ċerti produtturi għandha, safejn tolqot il-kummerċ bejn l-Istati Membri, tkun inkompatibbli mas-suq intern.”

(147) Il-kriterji stabbiliti fl-Artikolu 107(1) TFUE huma kumulattivi. Għalhekk, sabiex jiġi ddeterminat jekk il-miżuri jikkostitwixxux għajnuna mill-Istat skont it-tifsira tal-Artikolu 107(1) TFUE, iridu jiġu ssodisfati l-kundizzjonijiet kollha msemmija hawn fuq. B’mod partikolari, jenħtieġ li l-appoġġ finanzjarju: (a) jingħata minn Stat Membru jew permezz ta’ riżorsi tal-Istat, (b) jiffavorixxi lil ċerti intrapriżi jew il-produzzjoni ta’ ċerti oġġetti; (c) ifixkel jew jhedded li jfixkel il-kompetizzjoni; (d) jaffettwa l-kummerċ bejn l-Istati Membri.

(148) Riżorsi tal-Istat : Is-sussidji inkwistjoni huma mogħtija b’mod ċar mill-Istat u permezz ta’ riżorsi tal-Istat.

(149) Vantaġġ ekonomiku : Sabiex jiġi konkluż jekk il-kumpens għall-operat tas-servizz pubbliku jikkostitwixxix vantaġġ jew le skont it-tifsira tal-Artikolu 107 TFUE, il-Qorti tal-Ġustizzja stabbiliet il-kriterji li ġejjin fis-sentenza tagħha fil-kawża Altmark (32): (1) l-impriża benefiċjarja jrid ikollha obbligi ta’ servizz pubbliku xi twettaq, u l-obbligi għandom ikunu ddefiniti b’mod ċar (l-ewwel kriterju ta’ Altmark); (2) il-parametri li abbażi tagħhom jiġi kkalkulat il-kumpens iridu jiġu stabbiliti minn qabel b’mod oġġettiv u trasparenti (it-tieni kriterju ta’ Altmark); (3) il-kumpens ma jistax jaqbeż dak li huwa meħtieġ sabiex ikunu koperti l-ispejjeż kollha li jkunu saru biex jitwettqu l-obbligi tas-servizz pubbliku jew parti minnhom, filwaqt li jitqies id-dħul rilevanti u l-qligħ raġjonevoli għat-twettiq ta’ dawn l-obbligi.(it-tielet kriterju ta’ Altmark); (4) meta l-impriża li tkun se twettaq l-obbligi tas-servizz pubbliku, f’każ speċifiku, ma tkunx intgħażlet skont proċedura tal-akkwist pubbliku li tippermetti li jintgħażel l-offerent li jkun kapaċi jipprovdi dawk is-servizzi li jiswew l-inqas lill-komunità, il-livell ta’ kumpens meħtieġ irid jiġi ddeterminat abbażi ta’ analiżi tal-ispejjeż li ġġarrab impriża tipika, li tkun immexxija tajjeb u li jkollha biżżejjed mezzi tat-trasport sabiex tkun tista’ tissodisfa r-rekwiżiti meħtieġa tas-servizz pubbliku, filwaqt li jiġu kkunsiderati l-irċevuti rilevanti u l-profitt raġjonevoli sabiex jitwettqu l-obbligi.(ir-raba’ kriterju ta’ Altmark)

(150) Ir-raba’ kriterju ta’ Altmark jitqies li jkun ġie ssodisfat jekk il-benefiċjarji tal-kumpens jintgħażlu wara proċedura ta’ sejħa għall-offerti, li tippermetti l-għażla tal-offerent li jkun kapaċi jipprovdi s-servizzi bl-inqas spiża jew, fin-nuqqas ta’ dan, il-kumpens ikun ġie kkalkulat b’referenza għall-ispejjeż ta’ impriża effiċjenti.

(151) F’dan il-każ il-benefiċjarji ma ntgħażlux wara proċedura ta’ sejħa pubblika għall-offerti. L-Italja lanqas ma ppruvat li l-livell ta’ kumpens kien iddeterminat fuq il-bażi ta’ analiżi tal-ispejjeż li impriża tipika, immexxija tajjeb u mgħammra b’mod adegwat b’mezzi ta’ trasport sabiex tkun tista’ tissodisfa r-rekwiżiti ta’ servizz pubbliku meħtieġa, tkun ġarrbet fit-twettiq ta’ dawn l-obbligi, b’kunsiderazzjoni tad-dħul rilevanti u profitt raġonevoli għat-twettiq tal-obbligi.

(152) Peress li l-kriterji ta’ Altmark huma kumulattivi, in-nuqqas li jiġi ssodisfat ir-raba’ kriterju huwa biżżejjed biex tiġi stabbilita l-preżenza ta’ vantaġġ ekonomiku mogħti lill-Kumpaniji Reġjonali tal-ex Grupp Tirrenia.

(153) Selettività : Is-sussidji inkwistjoni huma selettivi, minħabba li huma diretti lejn ċerti impriżi li jipprovdu servizzi tat-trasport marittimu.

(154) Distorsjoni tal-kompetizzjoni u l-effett fuq il-kummerċ : Meta għajnuna mogħtija minn Stat Membru ssaħħaħ il-pożizzjoni ta’ impriża meta mqabbla ma’ impriżi oħra li jikkompetu fil-kummerċ intern tal-Unjoni, dan tal-aħħar għandu jitqies li jiġi affettwat minn din l-għajnuna. Huwa biżżejjed li r-riċevitur tal-għajnuna jikkompeti ma’ impriżi oħra fi swieq miftuħa għall-kompetizzjoni. F’dan il-każ, il-benefiċjarji joperaw f’kompetizzjoni ma’ impriżi oħra li jipprovdu servizzi ta’ trasport marittimu fl-Unjoni, b’mod partikolari mid-dħul fis-seħħ tar-Regolament tal-Kunsill (KEE) Nru 4055/86 (33) u r-Regolament dwar il-Kabotaġġ Marittimu, li jilliberalizza s-suq tat-trasport marittimu internazzjonali u l-kabotaġġ marittimu, rispettivament. Għalhekk, il-kumpens pubbliku taħt skrutinju jista’ jaffettwa l-kummerċ tal-Unjoni u jxekkel il-kompetizzjoni fis-suq intern.

(155) Fuq il-bażi ta’ dak li ntqal qabel, il-Kummissjoni tqis li l-kumpens imħallas mill-awtoritajiet Taljani lill-kumpaniji Reġjonali tal-Grupp Tirrenia għall-operat tal-kabotaġġ u l-konnessjonijiet internazzjonali bejn l-1992 u l-2008 jikkostitwixxi għajnuna mill-Istat skont l-Artikolu 107(1) tat-TFUE.

5.1.2. In-natura tal-għajnuna kkonċernata: għajnuna eżistenti jew ġdida?

(156) Wara li ġie stabbilit li l-kumpens imħallas mill-awtoritajiet Taljani lill-Kumpaniji Reġjonali tal-Grupp Tirrenia għall-operat tal-kabotaġġ u l-konnessjonijiet internazzjonali bejn l-1992 u l-2008 jikkostitwixxi għajnuna mill-Istat skont l-Artikolu 107(1) tat-TFUE, il-Kummissjoni trid tevalwa jekk din l-għajnuna mill-Istat hijiex għajnuna eżistenti jew għajnuna ġdida.

(157) Għal dan il-għan, għandha ssir distinzjoni bejn il-konnessjonijiet ta’ kabotaġġ u l-konnessjonijiet internazzjonali.

5.1.2.1. Il-konnessjonijiet ta’ kabotaġġ

(158) Fir-rigward tat-tħaddim tal-konnessjonijiet tal-kabotaġġ, bis-sentenza tal-2009 il-Qorti Ġenerali annullat parzjalment id-Deċiżjoni tal-2005 minħabba li l-Kummissjoni kienet applikat bi żballl-Artikolu 4(3) tar-Regolament dwar il-Kabotaġġ Marittimu, li jistipula li “kuntratti ta’ servizz pubbliku eżistenti jistgħu jibqgħu fis-seħħ sad-data ta’ skadenza tal-kuntratt rilevanti”.

(159) Fis-Sentenza tal-2009, il-Qorti Ġenerali interpretat danl-Artikolu bħala klawżola tipika ta’ anterjorità (34) u kkonkludiet li l-kumpens li huwa “neċessarju” (35) għall-finanzjament tal-obbligi tas-servizz pubbliku huwa għajnuna eżistenti skont l-Artikolu 4(3) tar-Regolament dwar il-Kabotaġġ Marittimu u, bħala tali, mhux suġġett għall-valutazzjoni tal-kompatibbiltà.

(160) Il-Qorti Ġenerali rreferiet għall-punti 60-66 tas-sentenza tal-Qorti tal-Ġustizzja tal-10 ta’ Mejju 2005 fil-kawża C-400/99 (36), fejn l-Awla Manja għamlitha ċara li: “[…]l-Artikolu 4 tar-Regolament Nru 3577/92, […], jipprovdi, fil-paragrafu 3, li l-kuntratti ta’ servizz pubbliku li kienu jeżistu fl-1 ta’ Jannar 1993 jistgħu jibqgħu fis-seħħ sad-data ta’ skadenza tagħhom. Il-kuntratti ta’ dak it-tip min-natura tagħhom fihom dispożizzjonijiet finanzjarji meħtieġa biex ikopru l-obbligi ta’ servizz pubbliku li jipprovdu għalihom. Safejn il-kliem tal-Artikolu 4(3) tar-Regolament Nru 3577/92 jikkonċerna l-kontinwazzjoni tal-kuntratti inkwistjoni, mingħajr ma jiġi limitat l-ambitu ta’ dik id-dispożizzjoni għal ċerti aspetti ta’ dawk il-kuntratti, id-dispożizzjonijiet finanzjarji meħtieġa biex ikopru l-obbligi tas-servizz pubbliku msemmija fihom huma koperti mill-imsemmil-Artikolu 4(3). Il-Kummissjoni għalhekk hija żbaljata li tafferma li dik id-dispożizzjoni ma tagħmilx aktar milli tawtorizza l-manteniment possibbli ta’ drittijiet esklussivi jew speċjali li jirriżultaw minn kuntratti bħal dawn. Barra minn hekk, fid-deċiżjoni kkontestata, il-Kummissjoni ma ħadet ebda pożizzjoni restrittiva bħal din peress li rrikonoxxiet li, fil-limiti tal-finanzjament tal-ispejjeż addizzjonali tal-obbligi ta’ servizz pubbliku, il-mekkaniżmi ta’ finanzjament tal-kuntratti inkwistjoni kienu koperti mill-Artikolu 4(3) tar-Regolament Nru 3577/92 (punt 64)”; u li “[…] kwalunkwe għajnuna li taqbeż dak li huwa meħtieġ biex jiġu koperti l-obbligi ta’ servizz pubbliku previsti fil-kuntratti inkwistjoni ma tistax taqa’ fl-ambitu tal-Artikolu 4(3) tar-Regolament Nru 3577/92, preċiżament minħabba li mhijiex meħtieġa għall-istabbiltà, u għalhekk iż-żamma, ta’ dawk il-kuntratti. Għalhekk ma jistgħux, fuq il-bażi ta’ din id-dispożizzjoni, jitqiesu bħala għajnuna eżistenti (il-punt 65)”.

(161) Sabiex jiġi ddeterminat jekk miżura hijiex għajnuna ġdida jew eżistenti fuq il-bażi tal-Artikolu 4(3) tar-Regolament dwar il-Kabotaġġ Marittimu, il-Kummissjoni għandha tinterpreta l-ambitu tal-għajnuna li huwa “meħtieġ biex ikopri l-obbligi tas-servizz pubbliku provduti fil-kuntratti tas-servizz pubbliku li kienu jeżistu fl-1 ta’ Jannar 1993” skont it-tifsira tas-sentenza msemmija hawn fuq. Il-Kummissjoni tifhem li l-ambitu ta’ tali test tan-neċessità għandu jkun usa’ mit-test tal-proporzjonalità li l-Kummissjoni twettaq meta tivvaluta l-kompatibbiltà ta’ miżura ta’ għajnuna skont l-Artikolu 106(2) tat-TFUE. Jekk iż-żewġ testijiet kellhom l-istess ambitu, għajnuna ġdida li ma tissodisfaxl-Artikolu 4(3) tar-Regolament dwar il-Kabotaġġ Marittimu ma setgħet qatt tiġi ddikjarata kompatibbli mas-suq intern fuq il-bażi tal-Artikolu 106(2) tat-TFUE, peress li din awtomatikament ma tkunx proporzjonata skont it-tifsira ta’ din id-dispożizzjoni tal-aħħar. Għalhekk, il-Kummissjoni tifhem li, billi qieset bħala eżistenti kull għajnuna li kienet “meħtieġa biex tkopri l-obbligi tas-servizz pubbliku pprovduti f’kuntratti tas-servizz pubbliku li kienu jeżistu fl-1 ta’ Jannar 1993”, il-Qorti tal-Ġustizzja inkludiet f’dan il-kunċett kull kumpens marbut direttament mal-obbligi tas-servizzi pubbliċi pprovduti fil-kuntratt pubbliku. Tali konnessjoni diretta teżisti, pereżempju, meta l-kuntratt jistabbilixxi l-ammont tal-kumpens jew il-metodoloġija għall-kalkolu tiegħu, jew, fi kwalunkwe każ, meta jkun ċar li l-kuntratt tas-servizzi pubbliċi ma kienx ikun konkluż fin-nuqqas tal-kumpens.

(162) Għalhekk, il-Kummissjoni se tittratta bħala għajnuna ġdida biss il-kumpens għat-tħaddim tal-konnessjonijiet ta’ kabotaġġ li m’għandu l-ebda bażi legali fil-kuntratti pubbliċi li jeżistu fid-data tad-dħul fis-seħħ tar-Regolament dwar il-Kabotaġġ Marittimu.

(163) F’dan il-każ, il-Konvenzjonijiet Inizjali ġew konklużi f’Lulju 1991, qabel id-dħul fis-seħħ tar-Regolament dwar il-Kabotaġġ Marittimu, u kien hemm rabta diretta bejn il-kumpens u l-obbligi ta’ servizz pubbliku pprovduti fih.

(164) L-iskop tas-sussidju annwali stabbilit fil-Konvenzjonijiet Inizjali kien li jippermetti lill-Kumpaniji Reġjonali jkopru telf li jirriżulta mid-defiċit bejn l-ispejjeż operattivi u d-dħul tagħhom. Kif imsemmi fil-premessa 103, l-elementi tal-ispejjeż rilevanti għall-kumpens, kif spjegat fid-dettall fl-Artikolu 5 tal-Konvenzjonijiet Inizjali, kienu: l-ispejjeż tal-akkwist, ir-reklamar u l-akkomodazzjoni, l-ispejjeż tat-tagħbija u l-ħatt u l-manuvrar, l-ispejjeż tal-persunal amministrattiv fuq l-art, l-ispejjeż tal-manutenzjoni tal-bastimenti, l-ispejjeż amministrattivi, l-ispejjeż tal-assigurazzjoni, il-kera u l-kiri fit-tul, fjuwil, taxxi u spejjeż ta’ deprezzament. Dawn l-elementi kollha ta’ spejjeż kienu relatati mal-provvista tas-servizzi pubbliċi u kienu definiti mill-awtoritajiet pubbliċi, filwaqt li jħallu lill-kumpaniji mingħajr flessibbiltà.

(165) Barra minn hekk, il-Konvenzjonijiet Inizjali konklużi bejn l-Istat Taljan u kull waħda mill-ħames Kumpaniji Reġjonali kienu identiċi għall-Konvenzjoni Inizjali konkluża bejn l-Istat Taljan u Tirrenia (ara l-premessa 94) u qiesu l-istess elementi ta’ spejjeż. Fid-Deċiżjoni tagħha tal-2001 dwar Tirrenia, il-Kummissjoni tirrikonoxxi li dawn l-elementi tal-ispejjeż kienu strettament meħtieġa għall-forniment tas-servizzi pubbliċi, għax kienu riflessi fl-ispejjeż fissi u varjabbli marbuta direttament mal-forniment tas-servizzi kkwalifikati mill-awtoritajiet pubbliċi bħala servizzi ta’ interess ġenerali u li, bħala tali, kienu koperti mill-Konvenzjoni Inizjali (37). Fir-rigward speċifiku tad-deprezzament tal-bastimenti, il-Kummissjoni kkunsidrat li jista’ jitqies bħala meħtieġ għall-forniment ta’ dawn is-servizzi sal-punt li l-bastimenti inkwistjoni kienu użati esklussivament għas-servizzi koperti mill-Konvenzjonijiet Inizjali (38). Il-kunsiderazzjonijiet ta’ hawn fuq japplikaw bil-bidliet meħtieġa għall-Kumpaniji Reġjonali.

(166) Fid-dawl tar-rabta diretta li teżisti bejn il-kumpens u l-operat tar-rotot ta’ kabotaġġ moqdija mill-kumpaniji Reġjonali taħt il-Konvenzjonijiet inizjali, il-Kummissjoni tikkonkludi li l-kumpens imsemmi kien meħtieġ biex ikopri l-ispejjeż addizzjonali tal-obbligi ta’ servizz pubbliku previsti fil-Konvenzjonijiet Inizjali.

(167) Il-konklużjoni ta’ hawn fuq ma tinbidilx lanqas jekk il-Kummissjoni kellha tivverifika jekk il-kumpens annwali mħallas lill-kumpaniji Reġjonali kienx il-minimu meħtieġ biex jiġi pprovdut is-servizz pubbliku. L-analiżi ta’ (i) il-mekkaniżmu ta’ kalkolu ta’ kumpens, (ii) id-dħul tal-kumpanija u (iii) l-ispejjeż addizzjonali li saru għall-operat ta’ konnessjonijiet ta’ kabotaġġ taħt il-Konvenzjonijiet Inizjali turi li l-kumpens imħallas lil dawn il-kumpaniji taħt il-Konvenzjonijiet Inizjali kien strettament proporzjonali għall-ispejjeż addizzjonali li jirriżultaw mill-kompitu ta’ servizz pubbliku fdat lill-benefiċjarji.

(168) L-ewwel nett, il-livell ta’ kumpens annwali kien ikkalkulat b’kunsiderazzjoni tal-profitti operattivi rreġistrati minn kull waħda mill-Kumpaniji Reġjonali fuq ir-rotot koperti mill-Konvenzjonijiet Inizjali, li kienu mnaqqsa mit-telf akkumulat fuq ir-rotot kollha (l-Artikolu 3 tal-Konvenzjonijiet Inizjali). Dan il-metodu ta’ kalkolu, li kien jipprovdi għall-profitti li saru matul l-istaġun ta’ ħafna xogħol biex jitnaqqas it-telf akkumulat matul l-istaġun, serva biex jillimita l-ammont ta’ sussidju mħallas lill-kumpaniji pubbliċi, biex b’hekk il-livell ta’ kumpens annwali li rriżulta kien aktar baxx b’mod ġenerali milli kien ikun kieku t-telf akkumulat kien sempliċiment miżjud flimkien għal kull rotta.

(169) It-tieni nett, id-dħul tal-kumpanija kien suġġett għal restrizzjoni doppja f’termini ta’ tariffi, jiġifieri t-tariffi preferenzjali għal ċerti kategoriji soċjali u l-ħtieġa li l-kumpanija tikseb l-approvazzjoni tal-awtoritajiet pubbliċi għal kwalunkwe bidla fit-tariffi. L-informazzjoni mogħtija mill-awtoritajiet Taljani wriet li l-Kumpaniji Reġjonali ma kinux liberi li jadattaw it-tariffi tagħhom biex iqisu b’ mod partikolari l-bidliet fl-ispejjeż operattivi (39). Fid-Deċiżjoni tal-2001, il-Kummissjoni diġà rrikonoxxiet li din ir-restrizzjoni doppja, li wasslet għal tnaqqis sinifikanti fid-dħul tal-kumpaniji u affettwat il-livell ta’ kumpens annwali, ma kellhiex tikkwalifika bħala politika kummerċjali aggressiva, ikkaratterizzata minn prezzijiet predatorji.

(170) It-tielet, l-awtoritajiet Taljani pprovdew lill-Kummissjoni b’tagħrif dwar l-ispejjeż li ġġarrbu bejn l-1992 u l-2008 mill-Kumpaniji Reġjonali fit-tħaddim tar-rotot tas-servizz pubbliku. B’mod partikolari, fir-rigward tal-operat tas-servizz pubbliku matul il-perjodu bejn l-1992 u l-2008, l-Italja pprovdiet: — l-ispejjeż totali, id-dħul operattiv u r-redditu fuq il-kapital investit irreġistrati mill-Kumpaniji Reġjonali kollha (40) bejn l-1992 u l-2008 u l-ammont korrispondenti tas-sussidju annwali; — il-kontijiet għal kull linja għal kull kumpanija għall-perjodu bejn l-1992 u l-2001 u bejn l-2004 u l-2008; — ir-rata ta’ redditu fuq il-kapital investit mogħti lil Adriatica bejn l-1999 u l-2003, lil Saremar għall-1998 u bejn l-2000 u l-2003, u lil Toremar, Siremar u Caremar bejn l-1998 u l-2003 (li tvarja minn 1,6 % għal 12,2 %).

(171) Id-data pprovduta (ara t-tabelli fil-premessa 115) turi li l-isp