RAKKOMANDAZZJONI TAL-KUMMISSJONI (UE) 2022/554

tal-5 ta’ April 2022

dwar ir-rikonoxximent tal-kwalifiki għan-nies li qed jaħarbu mill-invażjoni tar-Russja tal-Ukrajna

IL-KUMMISSJONI EWROPEA,

Wara li kkunsidraw it-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea, u b’mod partikolari l-Artikolu 292 tiegħu,

Billi:

(1) Wara l-aggressjoni u l-invażjoni militari Russa mhux provokati tal-Ukrajna fl-24 ta’ Frar 2022, li l-Unjoni Ewropea kkundannat bl-aktar mod qawwi possibbli, l-Unjoni Ewropea qed tiffaċċja influss bla preċedent ta’ nies li qed jaħarbu mill-gwerra u li qed ifittxu protezzjoni. L-għadd ta’ persuni spostati minn djarhom u mġiegħla jaħarbu mill-Ukrajna laħaq madwar erba’ miljuni.

(2) Fil-Komunikazzjoni tagħha “Solidarjetà Ewropea mar-refuġjati u dawk li qed jaħarbu mill-gwerra fl-Ukrajna” tat-8 ta’ Marzu 2022 (1), il-Kummissjoni ddeskriviet l-appoġġ sostanzjali li l-UE kienet għamlet disponibbli biex tgħin lin-nies li qed jaħarbu mill-invażjoni tar-Russja tal-Ukrajna, kif ukoll lill-Istati Membri li jirċevuhom. Dan jinkludi għajnuna umanitarja diretta, assistenza ta’ emerġenza għall-protezzjoni ċivili, appoġġ fil-fruntiera, kif ukoll status legali ċar li jippermetti lil dawk li qed jaħarbu mill-gwerra jirċievu protezzjoni immedjata fl-UE.

(3) Fil-Komunikazzjoni tagħha ”Nilqgħu lil dawk li qed jaħarbu mill-gwerra fl-Ukrajna: Inħejju l-Ewropa biex tkun tista’ tissodisfa l-ħtiġijiet” tat-23 ta’ Marzu 2022 (2), il-Kummissjoni tistabbilixxi miżuri biex tgħin lin-nies li qed jaħarbu mill-invażjoni tar-Russja tal-Ukrajna u biex tiżgura li dawn ikunu jistgħu jaċċessaw id-drittijiet tagħhom b’mod effettiv. Il-miżuri jinkludu mhux biss dawk immedjati li jipprovdu kenn, għajnuna umanitarja u aċċess għall-kura tas-saħħa, iżda wkoll azzjoni biex jiġi żgurat li n-nies ikunu integrati bla xkiel fil-pajjiżi ospitanti u jkollhom aċċess għall-edukazzjoni, l-akkomodazzjoni u l-impjiegi. L-awtoritajiet tal-gvern, l-NGOs, u l-voluntiera fl-Istati Membri, b’mod partikolari fil-pajjiżi tal-ewwel dħul (il-Polonja, ir-Rumanija, is-Slovakkja u l-Ungerija) iżda wkoll f’dawk tad-destinazzjoni finali, qed jagħmlu l-almu tagħhom biex jipprovdu appoġġ u protezzjoni lin-nies li qed jaħarbu mill-invażjoni tar-Russja tal-Ukrajna.

(4) Id-Deċiżjoni ta’ Implimentazzjoni tal-Kunsill (UE) 2022/382 (3)li attivat il-mekkaniżmu ta’ protezzjoni temporanja stabbilit fid-Direttiva 2001/55/KE (4), tipprovdi lill-persuni li qed jaħarbu mill-invażjoni tar-Russja tal-Ukrajna bi status legali ċar hekk kif jaslu fl-Unjoni Ewropea. Il-protezzjoni temporanja fl-ewwel istanza se ddum sena waħda (1) u tista’ tiġġedded awtomatikament darbtejn għal sitt (6) xhur kull darba. Il-protezzjoni temporanja tinkludi permess ta’ residenza, appoġġ soċjali u kura tas-saħħa, u aċċess għall-akkomodazzjoni, l-edukazzjoni u l-impjiegi.

(5) L-Artikolu 12 tad-Direttiva 2001/55/KE jiddikjara li l-Istati Membri għandhom jawtorizzaw lill-persuni li jgawdu l-protezzjoni temporanja li “jidħlu għall-attivitijajiet tax-xogħol jew tax-xogħol għal rasu”, bla ħsara għar-regoli li japplikaw għall-professjoni, kif ukoll f’attivitajiet bħalma huma opportunitajiet ta’l-edukazzjoni tal-persuni adulti, it-taħriġ professjonali u l-esperjenza prattika fuq ix-xogħol.

(6) Id-dritt ta’ aċċess għas-suq tax-xogħol huwa aspett ewlieni tal-protezzjoni temporanja. L-esperjenza turi li ċ-ċittadini mhux tal-UE, u b’mod partikolari r-refuġjati, spiss ikollhom isibu impjieg taħt il-livell tal-kwalifiki tagħhom (5). Il-provvediment ta’ mekkaniżmu ta’ rikonoxximent sempliċi u rapidu jikkontribwixxi bil-kbir biex jiġi żgurat li l-persuni li jgawdu minn protezzjoni temporanja jkunu jistgħu jaħdmu f’impjiegi li għalihom huma kkwalifikati. Dan jiffaċilita l-integrazzjoni tagħhom u jwassal għal użu aħjar tal-ħiliet tagħhom, għall-benefiċċju kemm tal-individwu kif ukoll tal-komunità ospitanti. Jiżgura wkoll li n-nies jiksbu esperjenza u ħiliet rilevanti matul il-perjodu ta’ protezzjoni temporanja tagħhom, li jżid il-valur tal-kwalifiki tagħhom meta jirritornaw fil-pajjiż ta’ oriġini tagħhom.

(7) Il-pjan ta’ azzjoni tal-Kummissjoni għall-2021–2027 dwar l-integrazzjoni u l-inklużjoni (6) jirrikonoxxi li l-iffaċilitar tar-rikonoxximent tal-kwalifiki miksuba f’pajjiżi mhux tal-UE u ż-żieda fil-komparabbiltà tagħhom mal-kwalifiki tal-UE huma essenzjali għal inklużjoni aktar rapida u aktar ġusta tar-refuġjati u l-migranti fis-suq tax-xogħol. Jirrikonoxxi wkoll li ħafna migranti u refuġjati b’livell għoli ta’ edukazzjoni — b’mod partikolari n-nisa — huma kwalifikati żżejjed għall-impjieg tagħhom, li jista’ jwassal għal deprezzament tal-ħiliet tagħhom. Il-pjan ta’ azzjoni jħeġġeġ lill-Istati Membri jiżguraw li l-proċeduri għar-rikonoxximent tal-kwalifiki barranin ikunu rapidi, ġusti, trasparenti u affordabbli.

(8) Jekk Stat Membru jkun għażel li jirregola professjoni speċifika (7), il-persuni li jgawdu minn protezzjoni temporanja jeħtieġ li jiksbu rikonoxximent tal-kwalifiki professjonali tagħhom biex jinvolvu ruħhom f’attivitajiet regolati bħala impjegati jew billi jaħdmu għal rashom f’dik il-professjoni. Skont l-Istat Membru speċifiku, dan jista’ jinkludi pereżempju gruppi differenti ta’ professjonijiet tas-saħħa, tat-tagħlim, legali, soċjali jew tas-snajja’. Ir-rikonoxximent tal-kwalifiki professjonali ta’ ċittadini ta’ pajjiżi terzi jseħħ fil-livell nazzjonali, bl-applikazzjoni tal-liġi u l-proċeduri tal-Istat Membru ospitanti sakemm ma japplikawx ftehimiet internazzjonali.

(9) Għal okkupazzjonijiet mhux regolati, ir-rekwiżiti għall-impjieg mhumiex regolati mil-liġi u jistgħu jvarjaw minn speċifiċi ħafna għal ġenerali ħafna. Għal dawn l-okkupazzjonijiet ma hemm l-ebda ostaklu regolatorju għall-impjegar ta’ persuna li l-kwalifiki tagħha ma ġewx rikonoxxuti u ma hemm l-ebda proċess uniku fis-seħħ għar-rikonoxximent tal-kwalifiki għall-finijiet ta’ dħul f’impjiegi mhux regolati (8).

(10) Xi Stati Membri u reġjuni jiltaqgħu ma’ nuqqasijiet f’għadd ta’ okkupazzjonijiet madwar l-ekosistemi industrijali (9), inkluż f’diversi professjonijiet regolati. Ir-rikonoxximent tal-kwalifiki professjonali jista’ jgħin biex jiġu indirizzati wħud minn dawn in-nuqqasijiet u jinkiseb suq tax-xogħol aktar ibbilanċjat.

(11) Ir-rikonoxximent tal-kwalifiki professjonali għandu jkun ikkumplimentat minn qafas li jippermetti l-eżerċizzju tal-professjonijiet fil-prattika, jevita ostakli burokratiċi u joffri pariri lil dawk li jeħtiġuhom.

(12) Għan-nies li qed jaħarbu mill-gwerra, ir-rikonoxximent tal-kwalifiki tagħhom mhux se jkun l-ewwel ħaġa f’moħħhom. Madankollu huwa importanti li jiġu pprovduti sinjali u informazzjoni bażika sabiex in-nies ikollhom ir-rikonoxximent disponibbli ladarba jkollhom bżonnu. Minbarra l-Istati Membri li jipprovdu informazzjoni, il-Kummissjoni stabbiliet is-sit web “Solidarjetà tal-UE mal-Ukrajna” (10)

(13) Minbarra ċ-ċittadini Ukreni, id-Deċiżjoni ta’ Implimentazzjoni tal-Kunsill (UE) 2022/382 tipprevedi li l-Istati Membri jridu japplikaw jew protezzjoni temporanja jew protezzjoni adegwata skont il-liġi nazzjonali fir-rigward ta’ ċittadini ta’ pajjiżi mhux tal-UE għajr l-Ukrajna li jistgħu jagħtu prova li kienu jirrisjedu legalment fl-Ukrajna qabel l-24 ta’ Frar 2022 abbażi ta’ permess ta’ residenza permanenti. Minbarra dawk li jgawdu minn protezzjoni temporanja, il-Kummissjoni għalhekk tħeġġeġ lill-Istati Membri biex, sa fejn ikun possibbli skont il-liġi nazzjonali, japplikaw din ir-Rakkomandazzjoni għal persuni li ħarbu mill-invażjoni tal-Ukrajna mir-Russja u li huma benefiċjarji ta’ protezzjoni adegwata skont il-liġi nazzjonali, f’konformità ma’ dik id-Deċiżjoni.

(14) Id-Direttiva 2005/36/KE (11) ma tapplikax għal ċittadini ta’ pajjiżi terzi inklużi dawk li jgawdu minn ta’ protezzjoni temporanja. Fiha regoli għar-rikonoxximent ta’ kwalifiki minn pajjiżi terzi fil-pussess ta’ ċittadini tal-UE. Madankollu, id-Direttiva tirrikjedi li l-Istati Membri ma jirrikonoxxu l-ebda kwalifika relatata mal-professjonijiet elenkati fit-Titolu III, il-Kapitolu III, sakemm ma jiġux issodisfati l-kundizzjonijiet minimi ta’ taħriġ stabbiliti f’dak il-kapitolu. Dawn il-professjonijiet huma: tobba, ċerti tobba speċjalizzati, infermiera responsabbli għall-kura ġenerali, dentisti, kirurgi veterinarji, qwiebel, spiżjara u periti. Fejn persuni li qed jaħarbu mill-aggressjoni Russa ma jissodisfawx dawn ir-rekwiżiti minimi ta’ taħriġ, huwa essenzjali li jiġu identifikati rimedji kif dawn jistgħu jiġu ssodisfati malajr jew soluzzjonijiet kif xorta waħda tista’ tinkiseb integrazzjoni rapida fis-suq tax-xogħol.

(15) Is-sitwazzjoni attwali hija kkaratterizzata minn influss rapidu ta’ għadd kbir ħafna ta’ nies, li ħafna minnhom jistgħu jkunu kkwalifikati sew. Is-sistemi u l-proċeduri ta’ rikonoxximent li ilhom stabbiliti fl-Istati Membri ma jistgħux jitfasslu biex jipproċessaw tant applikazzjonijiet f’daqqa. B’mod partikolari, l-awtoritajiet kompetenti fl-Istati Membri ospitanti jistgħu ma jkunux f’pożizzjoni li jivvalutaw kull waħda minnhom fuq bażi ta’ każ b’każ u jwettqu analiżi dettaljata korrispondenti.

(16) L-informazzjoni dwar il-kwalifiki tal-Ukrajna, is-sistema ta’ kwalifiki tal-Ukrajna u l-qafas ta’ kwalifiki tal-Ukrajna hija kruċjali biex l-Istati Membri jkunu jistgħu jissimplifikaw il-proċessi u jevalwaw l-applikazzjonijiet għar-rikonoxximent tal-kwalifiki malajr.

(17) L-Ukrajna hija membru taż-Żona Ewropea ta’ Edukazzjoni Għolja li nħolqot taħt il-Proċess ta’ Bolonja. Il-proċess ta’ Bolonja jġib koerenza fis-sistemi tal-edukazzjoni għolja madwar ir-reġjun Ewropew u jħeġġeġ ir-rikonoxximent ġust u trasparenti tal-kwalifiki. Wieħed mill-objettivi ewlenin tiegħu huwa li jappoġġa l-mobbiltà tal-persunal u tal-istudenti. Il-pajjiżi li qed jipparteċipaw fil-Proċess ta’ Bolonja qablu li jiżguraw ir-rikonoxximent reċiproku tal-kwalifiki għal skopijiet akkademiċi. Ir-regoli dwar ir-rikonoxximent tal-kwalifiki tal-edukazzjoni għolja kemm għal skopijiet professjonali kif ukoll għal tagħlim ulterjuri huma stabbiliti mill-Konvenzjoni dwar ir-Rikonoxximent tal-Kwalifiki dwar l-Edukazzjoni Għolja fir-Reġjun Ewropew (il-Konvenzjoni ta’ Lisbona dwar ir-Rikonoxximent) (12) li l-Istati Membri kollha minbarra l-Greċja, kif ukoll l-Ukrajna u pajjiżi oħra mhux tal-UE huma partijiet għaliha.

(18) In-network ENIC-NARIC (Netwerk Ewropew ta’ Ċentri ta’ Informazzjoni fiċ-Ċentri Ewropej ta’ Informazzjoni dwar ir-Rikonoxximent Akkademiku Reġjonali u Nazzjonali fl-Unjoni Ewropea) żviluppa l-proġett Q-entry tal-Erasmus+, bażi tad-data li tkopri l-Istati Membri u l-pajjiżi mhux tal-UE u tipprovdi informazzjoni dwar il-kwalifiki tat-tluq mill-iskola li jagħtu aċċess għall-edukazzjoni għolja. Din il-bażi tad-data tinkludi informazzjoni dwar il-kwalifiki Ukreni u tista’ tintuża biex tappoġġa l-proċess ta’ rikonoxximent għal persuni li jgawdu minn protezzjoni temporanja.

(19) L-Istati Membri jistgħu jiffaċċjaw l-isfida li l-applikanti ma jistgħux jipprovdu evidenza ta’ kwalifiki formali. In-nies li qed jaħarbu mill-invażjoni tar-Russja tal-Ukrajna setgħu ġew imġiegħla jitilqu mingħajr id-dokumentazzjoni oriġinali tal-kwalifiki tagħhom. L-Artikolu VII tal-Konvenzjoni dwar ir-Rikonoxximent ta’ Lisbona jobbliga lill-partijiet tagħha biex jieħdu l-passi raġonevoli u fattibbli kollha — fi ħdan u f’konformità mal-qafas legali rispettiv tagħhom — biex jiżviluppaw modi alternattivi ta’ valutazzjoni tal-kwalifiki tar-refuġjati f’sitwazzjonijiet fejn l-ebda evidenza dokumentarja ma tista’ tagħti prova ta’ tali kwalifika. Ir-“Rakkomandazzjoni dwar ir-Rikonoxximent tal-Kwalifiki tar-Refuġjati skont il-Konvenzjoni ta’ Lisbona dwar ir-Rikonoxximent u l-Memorandum ta’ Spjegazzjoni” (13), tagħti aktar gwida dwar kif l-Istati Membri għandhom jipproċedu f’din is-sitwazzjoni biex jimplimentaw kif xieraq l-Artikolu VII tal-konvenzjoni.

(20) L-Ukrajna hija wieħed mill-pajjiżi sħab li ilhom jeżistu tal-Fondazzjoni Ewropea għat-Taħriġ. Il-Fondazzjoni Ewropea għat-Taħriġ ħolqot ċentru ta’ riżorsi (14) biex jappoġġa r-rikonoxximent tal-kwalifiki, il-ħiliet u l-istudji mill-Ukrajna. Iċ-ċentru tar-riżorsi se jinkludi informazzjoni u dokumenti bħal rapporti u valutazzjonijiet dwar il-kwalifiki tal-Ukrajna, informazzjoni dwar is-sistema u l-qafas ta’ kwalifiki tal-Ukrajna, u informazzjoni dwar is-sistema tal-edukazzjoni u t-taħriġ tal-Ukrajna b’mod aktar wiesa’. Se jkun jinkludi wkoll studji u analiżijiet tas-suq tax-xogħol, rapporti tal-proġetti, punti ta’ kuntatt, u links għal siti web relatati bħal bażijiet tad-data tal-kwalifiki. Se jikkondividi wkoll ir-riżorsi żviluppati taħt il-Programm Erasmus+ miċ-Ċentri Nazzjonali ta’ Informazzjoni dwar ir-Rikonoxximent Akkademiku (NARIC) bħal, pereżempju, il-proġett Scand-D b’aktar minn 300 diploma Ukrena murija. Iċ-Ċentru tar-riżorsi se jillinkja ma’ bażijiet tad-data u informazzjoni rilevanti dwar is-sistema tal-edukazzjoni għolja tal-Ukrajna u l-kwalifiki akkademiċi tagħha, disponibbli fuq is-sit web tal-Ewropa Tiegħek (15)u fuq is-sit web tan-network ENIC-NARIC (16).

(21) L-għodda tal-eTranslation żviluppata mill-Kummissjoni ġiet adattata biex iżżid lill-Ukren bħala lingwa disponibbli. It-traduzzjoni mir-Russu hija possibbli wkoll u tista’ tkun utli, peress li ħafna professjonisti fl-Ukrajna kisbu d-diplomi tagħhom bir-Russu. L-għodda tippermetti r-rikonoxximent ta’ test f’stampi jew scans ta’ dokumenti (rikonoxximent ottiku tal-karattri, OCR). Dan se jippermetti lill-awtoritajiet kompetenti jiffrankaw il-ħin u jħaffu l-proċessi.

(22) Hemm domanda għolja u li qed tiżdied għall-professjonisti tal-kura tas-saħħa biex jissodisfaw il-ħtiġijiet immedjati tan-nies li qed jaħarbu mill-invażjoni tar-Russja tal-Ukrajna. Professjonisti tas-sengħa bi sfondi varji fil-kura tas-saħħa jistgħu jikkontribwixxu biex jintlaħqu dawn il-ħtiġijiet. Jeħtieġ li ssir enfasi speċjali fuq il-pedjatrija u l-ispeċjalitajiet mediċi relatati minħabba l-għadd kbir ta’ tfal fost in-nies li qed jaħarbu mill-invażjoni tar-Russja tal-Ukrajna, u fuq is-servizzi tas-saħħa mentali peress li n-nies li qed jaħarbu mill-gwerra jistgħu jsofru minn esperjenzi trawmatiċi severi. L-ostaklu lingwistiku m’għandux ikun ostaklu għat-trattament ta’ dawk in-nies malajr kemm jista’ jkun biex tiġi mmitigata l-ħsara. Fejn il-komunikazzjoni orali diretta hija kruċjali għall-bini tal-fiduċja u t-trattament b’suċċess, il-professjonisti li jitkellmu bl-Ukren jistgħu jipprovdu s-servizz meħtieġ.

(23) Il-Kummissjoni ppubblikat nota ta’ gwida matul il-kriżi tal-COVID-19 li tkopri r-rikonoxximent ta’ professjonisti tas-saħħa bi kwalifiki minn barra l-UE/EFTA (17).

(24) Minħabba l-għadd ta’ tfal li ħarbu mill-Ukrajna matul il-gwerra, hemm domanda għolja għal għalliema li jitkellmu bl-Ukren li jistgħu jgħinu lil dawk it-tfal jiġu inklużi fl-iskejjel u jkollhom rutina stabbli malajr kemm jista’ jkun. L-esperti enfasizzaw kemm hija importanti rutina skolastika għat-tfal, peress li din tista’ tappoġġjahom emozzjonalment fi żminijiet tal-biża’ u li wieħed mhux faċli jassorbi (18). Huwa kruċjali li jiġi żgurat li l-gvernijiet u awtoritajiet oħra jkollhom ir-riżorsi u l-kapaċità li jipprovdu kemm lill-popolazzjonijiet spostati kif ukoll lil dawk lokali b’aċċess għal edukazzjoni sħiħa, ekwa u ta’ kwalità. Dan japplika fil-livelli kollha — l-edukazzjoni u l-kura bikrija tat-tfal, l-edukazzjoni primarja, sekondarja, vokazzjonali, u l-edukazzjoni għolja. L-awtoritajiet għandhom jagħmlu l-aħjar użu mill-għalliema u persunal edukattiv ieħor fost dawk spostati biex jiksbu dan u biex iqajmu kuxjenza interkulturali fi ħdan is-sistema edukattiva ospitanti (19) L-edukazzjoni mill-bogħod tista’ tiġi esplorata fejn ma tkun disponibbli l-ebda għażla għat-tagħlim fil-klassi. L-Erasmus+ School Education Gateway jipprovdi aċċess għal materjal ta’ appoġġ, dokumenti ta’ gwida u riżorsi edukattivi għall-għalliema u persunal ieħor, anke bil-lingwa Ukrena.

(25) Deċiżjoni tal-Kummissjoni tad-19 ta’ Marzu 2007 waqqfet grupp ta’ koordinaturi għar-rikonoxximent tal-kwalifiki professjonali (20) biex, fost affarijiet oħra, jistabbilixxu kooperazzjoni bejn l-awtoritajiet tal-Istati Membri u l-Kummissjoni dwar kwistjonijiet relatati mar-rikonoxximent tal-kwalifiki professjonali. L-Istati Membri jistgħu jkunu diġà żviluppaw sistemi estensivi dwar kif jivvalutaw u jirrikonoxxu kwalifiki mhux tal-UE. Dan il-grupp jista’ jservi bħala forum għall-Kummissjoni u l-Istati Membri biex iżommu djalogu kontinwu biex jimmonitorjaw l-implimentazzjoni effettiva ta’ din ir-Rakkomandazzjoni. L-involviment ta’ rappreżentanti ta’ persuni li qed jaħarbu mill-aggressjoni Russa, l-awtoritajiet kompetenti Ukreni u s-soċjetà ċivili huma kruċjali għall-implimentazzjoni effettiva ta’ dawn ir-rakkomandazzjonijiet.

(26) Il-Kummissjoni tista’ tipprovdi lill-Istati Membri, fuq talba tagħhom, b’għarfien espert imfassal apposta biex jimplimentaw dawn ir-rakkomandazzjonijiet skont l-Istrument ta’ Appoġġ Tekniku tagħha.

ADOTTAT DIN IR-RAKKOMANDAZZJONI:

L-ORGANIZZAZZJONI TAR-RIKONOXXIMENT TAL-KWALIFIKI PROFESSJONALI GĦALL-PERSUNI LI JGAWDU MINN PROTEZZJONI TEMPORANJA

1. Il-Kummissjoni tħeġġeġ lill-Istati Membri jiżguraw li l-professjonisti li jgawdu minn protezzjoni temporanja skont id-Direttiva 2001/55/KE jkunu jistgħu jaċċessaw impjiegi li jikkorrispondu għal-livell tal-kwalifiki tagħhom billi jserħu fuq sistema effiċjenti, rapida u li tiffunzjona tajjeb ta’ rikonoxximent tal-kwalifiki professjonali tagħhom. F’dan il-kuntest, jenħtieġ li l-Istati Membri jieħdu miżuri biex jistmaw l-għadd mistenni ta’ professjonisti li jidħlu biex jiżguraw li jkollhom biżżejjed kapaċità biex jipproċessaw l-applikazzjonijiet għar-rikonoxximent.

2. Il-Kummissjoni tirrakkomanda lill-Istati Membri biex joħorġu malajr id-deċiżjonijiet ta’ rikonoxximent tagħhom għall-professjonisti li jkunu deħlin li jgawdu minn protezzjoni temporanja. Jekk ikun hemm differenzi sinifikanti bejn it-taħriġ miksub fil-pajjiż ta’ oriġini tal-professjonist u t-taħriġ meħtieġ għall-istess attività fl-Istat Membru ospitanti, l-Istati Membri jeħtieġ li jieħdu d-deċiżjoni li jimponu kwalunkwe miżura ta’ kumpens malajr kemm jista’ jkun, iżda mhux aktar tard minn xahar wara li l-applikant jitlob ir-rikonoxximent.

3. Il-Kummissjoni tirrakkomanda lill-Istati Membri biex inaqqsu għal minimu l-formalitajiet għar-rikonoxximent tal-kwalifiki professjonali. Għal dan il-għan, l-Istati Membri huma mħeġġa: — iħaffu l-proċess billi jistabbilixxu proċeduri rapidi għat-trattament tal-applikazzjonijiet ta’ professjonisti li jgawdu minn protezzjoni temporanja; — jiżguraw li jkunu meħtieġa biss dokumenti essenzjali; — jaċċettaw forom oħra ta’ prova minn dokumenti oriġinali (eż. kopji diġitali); — ineħħu ċerti rekwiżiti, eż. li ma jitolbux traduzzjonijiet iċċertifikati; — inaqqsu jew jeliminaw l-ispejjeż, bħat-tariffi tal-applikazzjoni, fejn possibbli. F’każ ta’ dubju dwar l-awtentiċità tal-kwalifika, il-verifika trid tkun rapida u effiċjenti. Għal dan il-għan jistgħu jintużaw għodod diġitali bħal FRAUDOC - Guidelines on Diploma Mills and Document Fraud for Credential Evaluators (21).

4. Il-Kummissjoni tħeġġeġ lill-Istati Membri biex japplikaw approċċ flessibbli għat-trattament ta’ professjonisti li jkunu deħlin u li jgawdu minn protezzjoni temporanja li jippermetti li għadd kbir ta’ każijiet jiġu pproċessati fi żmien qasir b’riżultat pożittiv. B’mod partikolari, l-Istati Membri għandhom jikkunsidraw li jivverifikaw il-kwalifiki tal-professjonisti biss jekk dan ikun essenzjali, u għandhom ineħħu kwalunkwe restrizzjoni u rekwiżit li mhumiex assolutament meħtieġa. Il-Kummissjoni tfakkar lill-Istati Membri ospitanti li huma permessi, iżda mhux obbligati, li jivverifikaw il-kwalifiki ta’ professjonisti li għalihom ma jeżistux rekwiżiti minimi armonizzati ta’ taħriġ.

5. Il-Kummissjoni tħeġġeġ lill-Istati Membri biex jidentifikaw sitwazzjonijiet li fihom valutazzjoni fil-fond tal-applikazzjonijiet għar-rikonoxximent mhijiex essenzjali, speċjalment f’każijiet fejn l-Istat Membru jkun ivvaluta minn qabel il-kwalifika għal professjoni partikolari u ma jkun hemm l-ebda dubju serju dwar l-ekwivalenza tagħha mal-kwalifiki komparabbli fl-Istat Membru ospitanti. Jekk l-eżitu ta’ tali valutazzjoni preċedenti kien favorevoli, il-valutazzjoni fil-fond ma għandhiex tkun meħtieġa.

6. Il-Kummissjoni tħeġġeġ lill-Istati Membri biex jiżguraw proċedura ta’ rikonoxximent rapida u effiċjenti anke meta tkun meħtieġa valutazzjoni fil-fond tal-kwalifiki. F’każijiet bħal dawn, il-valutazzjoni tal-Istat Membru ospitanti tista’ ssegwi approċċ simili għal dak tas-sistema ġenerali ta’ rikonoxximent skont id-Direttiva 2005/36/KE.

L-IFFAĊILITAR TAR-RIKONOXXIMENT AKKADEMIKU GĦAL PERSUNI LI JGAWDU MINN PROTEZZJONI TEMPORANJA

7. Il-Kummissjoni tirrakkomanda lill-Istati Membri biex jippromwovu proċeduri ta’ rikonoxximent rapidi, flessibbli u effiċjenti għar-rikonoxximent akkademiku minn istituzzjonijiet responsabbli.

8. Il-Kummissjoni tirrakkomanda lill-Istati Membri biex jirrikonoxxu awtomatikament il-kwalifiki ta’ edukazzjoni għolja Ukreni li jissodisfaw ir-rekwiżiti kollha tal-Proċess ta’ Bolonja.

9. Il-Kummissjoni tirrakkomanda li l-Istati Membri jipprovdu aktar appoġġ liċ-Ċentri Nazzjonali ta’ Informazzjoni dwar ir-Rikonoxximent Akkademiku (NARIC) biex jiżguraw li jkollhom ir-riżorsi u l-kapaċitajiet meħtieġa biex jittrattaw għadd akbar ta’ talbiet ta’ rikonoxximent u biex ikunu jistgħu jipprovdu appoġġ, gwida u taħriġ għall-evalwaturi tal-kredenzjali.

10. Il-Kummissjoni tirrakkomanda li, sa fejn ikun possibbli u f’konformità mal-liġi nazzjonali, deċiżjoni ta’ rikonoxximent meħuda fi Stat Membru wieħed għandha tiġi aċċettata fi Stati Membri oħra.

GĦOTI TA’ INFORMAZZJONI U UŻU TA’ GĦODOD ELETTRONIĊI

11. Il-Kummissjoni tirrakkomanda lill-Istati Membri biex jipprovdu lis-servizzi l-aktar esposti tagħhom b’informazzjoni xierqa u sempliċi bl-Ukren dwar il-proċeduri ta’ rikonoxximent fit-territorju tagħhom. L-informazzjoni għandha tkun disponibbli wkoll b’mod diġitali u mfassla għall-ħtiġijiet u s-sitwazzjoni tal-persuni li jaslu mill-Ukrajna, filwaqt li tispjega b’mod partikolari d-differenzi bejn l-Ukrajna u l-pajjiż ospitanti.

12. Il-Kummissjoni tħeġġeġ lill-Istati Membri biex jużaw l-għodda tal-eTranslation ( 22 ) bħala mezz biex jitħaffu l-proċessi ta’ rikonoxximent. Fejn ikun fattibbli, it-traduzzjoni awtomatika għandha tkun biżżejjed.

13. Il-Kummissjoni tħeġġeġ lill-Istati Membri biex ikunu trasparenti ma’ xulxin u mal-Kummissjoni u biex jaqsmu l-informazzjoni kollha dwar il-kwalifiki Ukreni u s-sistema edukattiva tal-Ukrajna li jista’ jkollhom. Il-Fondazzjoni Ewropea għat-Taħriġ, fuq talba tal-Kummissjoni, ħolqot ċentru ta’ riżorsi dwar il-kwalifiki Ukreni fejn l-informazzjoni tista’ tiġi kondiviża.

IT-TRATTAMENT TA’ EVIDENZA MHUX KOMPLUTA DWAR IL-KWALIFIKI

14. Il-Kummissjoni tħeġġeġ lill-Istati Membri, fejn hemm nuqqas ta’ evidenza tal-kwalifiki, biex l-ewwel jivverifikaw jekk tistax tinkiseb konferma affidabbli tal-kwalifika miksuba mill-awtoritajiet Ukreni. Biex tiffaċilita dan il-proċess, il-Kummissjoni se taħdem mal-Istati Membri f’kooperazzjoni mal-awtoritajiet Ukreni u mal-korpi tal-għoti biex tiġi kkonfermata d-dokumentazzjoni nieqsa tal-kwalifiki u se tesplora jekk il-Kredenzjali Diġitali Ewropej għat-Tagħlim ( 23 ) jistgħux jintużaw biex terġa’ tinħareġ id-dokumentazzjoni tal-kwalifiki b’mod diġitali għal dak il-għan.

15. Il-Kummissjoni tfakkar lill-Istati Membri li, jekk ma tkun possibbli l-ebda soluzzjoni oħra, il- “Passaport Ewropew tal-Kwalifiki għar-Refuġjati” ( 24 ) żviluppat mill-Kunsill tal-Ewropa flimkien mas-sħab, jipprevedi valutazzjoni tal-kwalifiki postsekondarji abbażi tad-dokumentazzjoni disponibbli u intervista strutturata. Għalkemm dan il-passaport ta’ kwalifika nnifsu ma jikkostitwixxix att ta’ rikonoxximent formali, huwa jgħin biex jiġu vvalutati l-kwalifiki li refuġjat x’aktarx ikollu, u jista’ jiġi applikat ukoll għal persuni li jgawdu minn protezzjoni temporanja. Jistgħu jiġu esplorati wkoll għodod oħra bħall-passaport tal-kwalifiki żviluppat mill-UNESCO ( 25 ) u sistemi simili żviluppati taħt il-Programm Erasmus+ (pereżempju s-sett ta’ għodod REACT — Refuġjati u Rikonoxximent) ( 26 )

REKWIŻITI SPEĊIFIĊI GĦAL ĊERTI PROFESSJONIJIET

16. Il-Kummissjoni tħeġġeġ lill-Istati Membri biex jesploraw kif persuni li jgawdu minn protezzjoni temporanja jistgħu jiġu impjegati fis-servizzi tal-kura tas-saħħa, bħal: — l-identifikazzjoni ta’ prattiki tajbin fejn ċittadini mhux tal-UE jistgħu jipparteċipaw fi programmi rapidi fil-qasam tal-professjonijiet tal-kura tas-saħħa biex jiġi ffaċilitat l-eżerċizzju ta’ dawk il-professjonijiet; — il-valutazzjoni tal-fattibbiltà ta’ faċilitajiet tal-kura tas-saħħa extraterritorjali fejn il-persunal tal-kura tas-saħħa li jgawdi minn protezzjoni temporanja jista’ jittratta persuni spostati mill-Ukrajna (eż. sptarijiet Ukreni fuq il-post operati fuq l-art ta’ Stat Membru); — il-valutazzjoni tal-kurrikuli ta’ taħriġ tal-Ukrajna għall-professjonijiet mediċi u, fejn fattibbli, l-iżvilupp ta’ programmi ta’ titjib tal-ħiliet għal żmien qasir biex jintlaħqu l-istandards minimi ta’ taħriġ meħtieġa għal ċerti professjonijiet.

17. Għall-professjonisti bi kwalifiki li ma jissodisfawx ir-rekwiżiti minimi ta’ taħriġ stabbiliti fid-Direttiva 2005/36/KE, il-Kummissjoni tħeġġeġ lill-Istati Membri japplikaw l-istess approċċ bħal fin-nota ta’ gwida għall-kriżi tal-COVID-19 għar-rikonoxximent ta’ professjonisti tas-saħħa bi kwalifiki minn barra l-UE/EFTA. L-Istati Membri xorta jistgħu jippermettu lill-persuni li jgawdu minn protezzjoni temporanja biex iwettqu ċerti attivitajiet, bi status differenti minn dak ta’ membru sħiħ tal-professjoni. Pereżempju, infermier kwalifikat minn pajjiż terz li t-taħriġ tiegħu ma jissodisfax ir-rekwiżiti minimi ta’ taħriġ jista’ jitħalla jaħdem bħala assistent tal-kura tas-saħħa.

18. Il-Kummissjoni tistieden lill-Istati Membri biex jesploraw modi differenti biex jiżguraw li l-aċċess għas-settur rilevanti tal-attività jiġi żgurat fil-pront għall-għalliema u professjonisti oħra tal-edukazzjoni, eż. billi: — l-impjegar ta’ persuni li jgawdu minn protezzjoni temporanja li jkunu kisbu l-kwalifika professjonali ta’ għalliem fl-Ukrajna fi skejjel fejn ikunu tqiegħdu tfal li jaħarbu mill-invażjoni tar-Russja tal-Ukrajna; — l-għoti ta’ taħriġ lingwistiku lill-professjonisti tat-tagħlim; — l-allokazzjoni ta’ għalliema li jitkellmu bl-Ukren lil skejjel b’kapaċità addizzjonali u nuqqas ta’ għalliema; — it-tibdil tal-kuntratti tal-għalliema bi kwalifika professjonali miksuba fl-Ukrajna, li ġew impjegati temporanjament bħala assistenti għalliema fil-pajjiżi ospitanti, għal kuntratti ta’ għalliema kwalifikati bla dewmien wara li l-kwalifika professjonali tkun ġiet rikonoxxuta; — appoġġ lill-istudenti għalliema li jgawdu protezzjoni temporanja biex jaċċessaw l-edukazzjoni u t-taħriġ tal-għalliema tal-pajjiżi ospitanti.

19. Il-Kummissjoni tistieden lill-Istati Membri biex jiffaċilitaw ir-reklutaġġ ta’ persunal edukattiv li jgawdi minn protezzjoni temporanja biex jaħdem fi strutturi li jipprovdu edukazzjoni u kura formali bikrija tat-tfal, bħal crèches u kindergartens, u fi strutturi informali, bħal ċentri tal-logħob, b’qies tad-diversità wiesgħa ta’ dawn il-professjonijiet madwar l-Ewropa u l-ħtieġa urġenti li jiġu indirizzati n-nuqqasijiet ta’ persunal fis-settur.

20. Il-Kummissjoni tenfasizza li l-miżuri għall-iffaċilitar tar-reklutaġġ ta’ professjonisti edukattivi u tat-tagħlim li jgawdu minn protezzjoni temporanja għandhom iqisu d-dispożizzjonijiet nazzjonali għall-protezzjoni tat-tfal u ż-żgħażagħ.

L-IFFAĊILITAR TAL-EŻERĊIZZJU TA’ PROFESSJONIJIET REGOLATI

21. Il-Kummissjoni tħeġġeġ lill-Istati Membri biex jiżguraw li l-professjonisti jkunu jistgħu jeżerċitaw il-professjoni tagħhom sabiex ikollhom aċċess għas-suq tax-xogħol wara li jiksbu rikonoxximent tal-kwalifiki professjonali tagħhom, mingħajr ostakli amministrattivi bla bżonn u bl-appoġġ li jeħtieġu.

22. Il-Kummissjoni tirrakkomanda li l-Istati Membri ma jintroduċux jew ma jżommu l-ebda rekwiżit għall-kumpaniji biex jagħtu prova li ma setgħux jimpjegaw ċittadin tal-UE qabel ma jirreklutaw persuna li tgawdi minn protezzjoni temporanja.

23. Il-Kummissjoni tirrakkomanda li l-Istati Membri jiżguraw li l-ħiliet u l-kompetenzi professjonali rilevanti kollha tal-persuni li jgawdu minn protezzjoni temporanja jiġu vvalutati u kkunsidrati, irrispettivament minn jekk ikunux inkisbu permezz ta’ tagħlim formali, informali jew mhux formali. Il-Kummissjoni tħeġġeġ lill-Istati Membri biex jappoġġaw lin-nies biex jirreġistraw il-ħiliet u l-kwalifiki tagħhom, inkluż billi jipprovdu appoġġ individwali. Biex jiġu ffaċilitati tali ġbir u valutazzjoni tal-ħiliet u l-kompetenzi jistgħu jintużaw il-Europass ( 27 ) u l-Għodda tal-UE għall-Profil tal-Ħiliet għaċ-Ċittadini ta’ Pajjiżi Terzi ( 28 )

24. Il-Kummissjoni tirrakkomanda li l-Istati Membri jistabbilixxu miżuri biex jiffaċilitaw l-eżerċizzju ta’ professjonijiet għal persuni li jgawdu minn protezzjoni temporanja li ma jkollhomx għarfien jew ikollhom għarfien limitat tal-lingwa tal-pajjiż ospitanti, bħal korsijiet tal-lingwa, jew arranġamenti biex jipprattikaw il-professjoni tagħhom taħt superviżjoni jew f’ambjent fejn il-lingwa tal-pajjiż ospitanti ma tkunx meħtieġa.

SEGWITU TAL-MIŻURI PROPOSTI

25. Il-Kummissjoni tistieden lill-Istati Membri jikkooperaw mill-qrib mal-awtoritajiet Ukreni, ir-rappreżentanti tas-soċjetà ċivili tal-Ukrajna, inkluża d-dijaspora tal-Ukrajna, u l-Kummissjoni biex jiġu appoġġati soluzzjonijiet prattiċi għar-rikonoxximent tal-kwalifiki u l-integrazzjoni bla xkiel ta’ persuni li jgawdu minn protezzjoni temporanja fis-suq tax-xogħol.

26. Il-Kummissjoni se tibda u se tikkoordina laqgħat dedikati fi ħdan il-grupp ta’ koordinaturi għar-rikonoxximent tal-kwalifiki professjonali. Dan il-grupp se jiltaqa’ regolarment biex jiddiskuti u jiskambja prattiki nazzjonali dwar dan is-suġġett. Il-Kummissjoni se tistieden rappreżentanti tal-awtoritajiet Ukraini rilevanti għal dawn il-laqgħat. Id-diskussjoni u t-tagħlim bejn il-pari se jinbdew ukoll fi strutturi rilevanti oħra, bħal fil-Gruppi ta’ Ħidma tal-qafas taż-Żona Ewropea tal-Edukazzjoni u n-Network ta’ Ċentri ta’ Informazzjoni dwar ir-Rikonoxximent Akkademiku (ENIC-NARIC).

27. Il-Kummissjoni titlob lill-Istati Membri jaqsmu l-għarfien espert tagħhom fil-laqgħat ad hoc iddedikati, bil-ħsieb li jitħaffef il-proċess u jiġu evitati d-duplikazzjonijiet. Il-kooperazzjoni, l-aħjar prattiki, u l-kondiviżjoni estensiva tal-informazzjoni huma kruċjali f’dan l-istadju.

Magħmul fi Brussell, il-5 ta’ April 2022. Għall-Kummissjoni Thierry BRETON Membru tal-Kummissjoni

(1) Komunikazzjoni tal-Kummissjoni lill-Parlament Ewropew, lill-Kunsill Ewropew, lill-Kunsill, lill-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew u lill-Kumitat tar-Reġjuni, Solidarjetà Ewropea mar-refuġjati u dawk li qed jaħarbu mill-gwerra fl-Ukrajna, COM(2022) 107 final.

(2) Komunikazzjoni tal-Kummissjoni lill-Parlament Ewropew, il-Kunsill Ewropew, il-Kunsill, il-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew u l-Kumitat tar-Reġjuni, Nilqgħu lil dawk li qed jaħarbu mill-gwerra fl-Ukrajna: Inħejju l-Ewropa biex tkun tista’ tissodisfa l-ħtiġijiet, COM (2022) 131 final.

(3) Id-Deċiżjoni ta’ Implimentazzjoni tal-Kunsill (UE) 2022/382 tal-4 ta’ Marzu 2022 li tistabbilixxi l-eżistenza ta’ influss bil-massa ta’ persuni spostati mill-Ukrajna skont it-tifsira tal-Artikolu 5 tad-Direttiva 2001/55/KE, u li għandha l-effett li tintroduċi protezzjoni temporanja, ĠU L 71, 4.3.2022, p. 1).

(4) Id-Direttiva tal-Kunsill 2001/55/KE tal-20 ta’ Lulju 2001 dwar l-istandards minimi sabiex tingħata protezzjoni temporanja fl-eventwalità ta’ influss bil-massa ta’ persuni spostati u dwar il-miżuri li jippromwovu bilanċ fl-isforzi bejn l-Istati Membri meta jirċievu dawn il-persuni u li jġorru l-konsegwenzi ta’ dawn (ĠU L 212, 7.8.2001, p. 12).

(5) OECD (2019), Ready to Help?: Improving Resilience of Integration Systems for Refugees and other Vulnerable Migrants, OECD Publishing, Pariġi, https://doi.org/10.1787/9789264311312-en

(6) Il-Komunikazzjoni tal-Kummissjoni lill-Parlament Ewropew, lill-Kunsill, lill-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew u lill-Kumitat tar-Reġjuni “Pjan ta’ Azzjoni dwar l-Integrazzjoni u l-Inklużjoni 2021-2027”, COM(2020) 758 final.

(7) Skont l-Artikolu 3.1 (a) tad-Direttiva 2005/36/KE, “professjoni regolata” hija: attività professjonali jew grupp ta’ attivitajiet professjonali, li l-aċċess għalihom, l-eżerċizzju tagħhom, jew wieħed mill-modi ta’ l-eżerċizzju tagħhom huma soġġetti, direttament jew indirettament, permezz ta’ dispożizzjonijiet leġislattivi, regolamentari jew amministrattivi, għall-pussess ta’ kwalifiki professjonali speċifiċi; b’mod partikolari, l-użu ta’ titolu professjonali limitat minn dispożizzjonijiet leġislattivi, regolamentari jew amministrattivi lil titolari ta’ kwalifiki professjonali għandu jikkostitwixxi mod ta’ eżerċizzju.

(8) https://www.enic-naric.net/non-regulated-professions.aspx

(9) Ġew irrapportati nuqqasijiet eż. għall-plumbers, il-professjonisti tal-infermerija, il-welders, l-inġiniera ċivili, it-tobba ġenerali, il-bricklayers, l-elettriċisti, il-kontabilisti u s-saqqafa. Ara l-Awtorità Ewropea tax-Xogħol (2021), Report on Labour Shortages and Surpluses, November 2021, https://www.ela.europa.eu/sites/default/files/2021-12/2021%20Labour%20shortages%20%20surpluses%20report.pdf

(10) https://ec.europa.eu/info/strategy/priorities-2019-2024/stronger-europe-world/eu-solidarity-ukraine_mt

(11) Id-Direttiva 2005/36/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-7 ta’ Settembru 2005 dwar ir-Rikonoxximent ta’ Kwalifiki Professjonali (ĠU L 255, 30.9.2005, p. 22).

(12) https://www.coe.int/en/web/higher-education-and-research/lisbon-recognition-convention

(13) https://rm.coe.int/recommendation-on-recognition-of-qualifications-held-by-refugees-displ/16807688a8

(14) https://www.etf.europa.eu/en/education-and-work-information-ukrainians-and-eu-countries/education-and-work-eu-support-ukraine

(15) https://europa.eu/youreurope/citizens/work/professional-qualifications/index_en.htm

(16) https://www.enic-naric.net/ukraine.aspx?srcval=ukraine

(17) Il-Komunikazzjoni tal-Kummissjoni,Gwida dwar il-moviment liberu tal-professjonisti fil-kura medika u l-armonizzazzjoni minima tat-taħriġ fir-rigward tal-miżuri ta’ emerġenza tal-COVID-19 — rakkomandazzjonijiet rigward id-Direttiva 2005/36/KE (ĠU C 156, 8.5.2020, p. 1).

(18) UNHCR (2011), Refugee Education: A Global Review, https://www.unhcr.org/4fe317589.pdf

(19) Il-Komunikazzjoni tal-Kummissjoni lill-Parlament Ewropew, lill-Kunsill, lill-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew u lill-Kumitat tar-Reġjuni, Lejn Ħajja b’Dinjità: minn dipendenza fuq l-għajnuna għal ħajja indipendenti – L-Ispustar bil-forza u l-Iżvilupp (COM/2016/234 final)

(20) Deċiżjoni tal-Kummissjoni tad-19 ta’ Marzu 2007 għall-ħolqien ta’ grupp ta’ koordinaturi għar-rikonoxximent tal-kwalifiċi professjonali (ĠU L 79, 20.3.2007, p. 38)

(21) http://www.cimea.it/it/progetti-in-evidenza/fraudoc/fraudoc-project.aspx

(22) https://ec.europa.eu/info/resources-partners/machine-translation-public-administrations-etranslation_en

(23) https://europa.eu/europass/en/europass-digital-credentials. Il-Kredenzjal Diġitali Ewropej qed iġorru siġill elettroniku u għalhekk jaqgħu taħt l-Artikolu 35 tar-Regolament (UE) Nru 910/2014 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat- 23 ta’ Lulju 2014 dwar l-identifikazzjoni elettronika u s-servizzi fiduċjarji għal tranżazzjonijiet elettroniċi fis-suq intern u li jħassar id-Direttiva 1999/93/KE (ĠU L 257, 28.8.2014, p. 73). Għalhekk, dawn għandhom jiġu aċċettati bħala prova ta’ kwalifika.

(24) https://www.coe.int/en/web/education/recognition-of-refugees-qualifications

(25) https://en.unesco.org/themes/education-emergencies/qualifications-passport

(26) https://www.nokut.no/globalassets/nokut/artikkelbibliotek/utenlandsk_utdanning/veiledere/toolkit_for_recognition_of_refugees_qualifications.pdf. Ara wkoll il-proġett REACT (REACT – Refuġjati u Rikonoxximent | Nokut)

(27) https://europa.eu/europass

(28) https://ec.europa.eu/migrantskills/