3.

L-Anness III (Parti-66) tar-Regolament (KE) Nru 2042/2003 huwa mibdul b’li ġej: “ ANNESS III (Parti-66) WERREJ 66.1. Awtorità kompetenti SEZZJONI A – REKWIŻITI TEKNIĊI SUBPARTI A – LIĊENZJA TA’ MANUTENZJONI TA’ INĠENJI TAL-AJRU 66.A.1 Ambitu 66.A.3 Il-kategoriji ta’ liċenzji 66.A.5 Gruppi ta’ inġenji tal-ajru 66.A.10 Applikazzjoni 66.A.15 Eliġibbiltà 66.A.20 Privileġġi 66.A.25 Rekwiżiti ta’ għarfien bażiku 66.A.30 Rekwiżiti ta’ esperjenza bażika 66.A.40 Validità ssuktata tal-liċenzja tal-manutenzjoni tal-inġenji tal-ajru 66.A.45 Konformità mal-klassifikazzjonijiet tal-inġenju tal-ajru 66.A.50 Limitazzjonijiet 66.A.55 Evidenza tal-kwalifiki 66.A.70 Dispożizzjonijiet tat-tibdil SEZZJONI B – PROĊEDURI GĦAL AWTORITAJIET KOMPETENTI SUBPARTI A – ĠENERALI 66.B.1 Ambitu 66.B.10 Awtorità kompetenti 66.B.20 Żamma tar-rekords 66.B.25 Skambju reċiproku ta’ informazzjoni 66.B.30 Eżenzjonijiet SUBPARTI B – ĦRUĠ TA’ LIĊENZJA TA’ MANUTENZJONI TA’ INĠENJI TAL-AJRU 66.B.100 Proċedura għall-ħruġ ta’ liċenzja ta’ manutenzjoni ta’ inġenju tal-ajru mill-awtorità kompetenti 66.B.105 Proċedura għall-ħruġ ta’ liċenzja ta’ manutenzjoni ta’ inġenju tal-ajru permezz tal-organizzazzjoni tal-manutenzjoni approvata skont Parti-145 66.B.110 Proċedura għat-tibdil ta’ liċenzja ta’ manutenzjoni ta’ inġenju tal-ajru sabiex tinkludi kategorija jew subkategorija bażika addizzjonali 66.B.115 Proċedura għat-tibdil ta’ liċenzja ta’ manutenzjoni ta’ inġenju tal-ajru sabiex tinkludi kategorija ta’ inġenju tal-ajru jew sabiex jitneħħew limitazzjonijiet 66.B.120 Proċedura għat-tiġdid tal-validità ta’ liċenzja ta’ manutenzjoni ta’ inġenju tal-ajru 66.B.125 Proċedura għat-tibdil ta’ liċenzji nkluż il-klassifikazzjonijiet ta’ grupp 66.B.130 Proċedura għall-approvazzjoni diretta ta’ taħriġ tat-tip ta’ inġenju tal-ajru SUBPARTI C – EŻAMIJIET 66.B.200 Eżami mill-awtorità kompetenti SUBPARTI D – TIBDIL TAL-KWALIFIKI TA’ PERSUNAL LI JIĊĊERTIFIKA 66.B.300 Ġenerali 66.B.305 Rapport tat-tibdil għal kwalifiki nazzjonali 66.B.310 Rapport tat-tibdil għall-awtorizzazzjonijiet tal-organizzazzjonijiet ta’ manutenzjoni approvati SUBPARTI E – KREDITS TAL-EŻAMIJIET 66.B.400 Ġenerali 66.B.405 Rapport tal-kredits tal-eżami 66.B.410 Validità tal-kredits tal-eżami SUBPARTI F – ŻBALL MHUX INTENZJONAT ISSOKTAT 66.B.500 Revoka, sospensjoni jew limitazzjoni tal-liċenzja ta’ manutenzjoni ta’ inġenju tal-ajru APPENDIĊIJIET Appendiċi I – Rekwiżiti ta’ għarfien bażiku Appendiċi II – Standard ta’ eżami bażiku Appendiċi III – Standard ta’ taħriġ u eżami tat-tip ta’ inġenju tal-ajru. Taħriġ prattiku Appendiċi IV – Rekwiżiti ta’ esperjenza għall-estensjoni ta’ liċenzja ta’ manutenzjoni ta’ inġenju tal-ajru Appendiċi V – Formola 19 tal-EASA – Formola ta’ applikazzjoni Appendiċi VI – Formola 26 tal-EASA – Liċenzja ta’ manutenzjoni ta’ inġenju tal-ajru li hemm referenza għaliha fl-Anness III (Parti-66) 66.1 Awtorità kompetenti (a) Għall-għanijiet ta’ dan l-Anness (Parti-66), l-awtorità kompetenti għandha tkun: 1. l-awtorità maħtura mill-Istat Membru fejn il-persuna tapplika l-ewwel darba biex tinħarġilha liċenzja ta’ manutenzjoni ta’ inġenju tal-ajru, jew 2. l-awtorità maħtura minn Stat Membru ieħor, fil-każ li dan ikun differenti, soġġett għal ftehim mal-awtorità li hemm referenza għaliha fil-punt 1. F’dak il-każ, il-liċenzja li hemm referenza għaliha fil-punt 1 għandha tiġi revokata, ir-rekords kollha li hemm referenza għalihom fil-punt 66.B.20 għandhom jiġu ttrasferuti u għandha tinħareġ liċenzja ġdida fuq il-bażi ta’ dawn ir-rekords. (b) L-Aġenzija għandha tkun responsabbli għad-definizzjoni ta’: 1. il-lista tat-tipi ta’ inġenji tal-ajru, u 2. liema qafas tal-ajru/magna għandhom jiġu inklużi f’kull klassifikazzjoni ta’ tip ta’ inġejnu tal-ajru partikolari. SEZZJONI A REKWIŻITI TEKNIĊI SUBPARTI A LIĊENZJA TA’ MANUTENZJONI TA’ INĠENJU TAL-AJRU 66.A.1 Ambitu Din is-sezzjoni tiddefinixxi l-liċenzja ta’ manutenzjoni ta’ inġenju tal-ajru u tistabbilixxi r-rekwiżiti għall-applikazzjoni, ħruġ u kontinwazzjoni tal-validità tagħha. 66.A.3 Kategoriji ta’ liċenzji (a) Liċenzji ta’ manutenzjoni ta’ inġenju tal-ajru jinkludu l-kategoriji li ġejjin: — Kategorija A — Kategorija B1 — Kategorija B2 — Kategorija B3 — Kategorija C (b) Il-kategoriji A u B1 huma subdiviżi f’subkategoriji relattivi għall-kombinazzjonijiet ta’ ajruplani, ħelikopters, magni bit-turbini u magni bil-pistuni. Dawn is-subkategoriji huma: — A1 u B1.1 Ajruplani Turbini — A2 u B1.2 Ajruplani Pistons — A3 u B1.3 Ħelikopters Turbini — A4 u B1.4 Ħelikopters Pistons (c) Kategorija B3 hija applikabbli għall-ajruplani mhux bil-pressjoni b’magni bil-pistons ta’ 2 000 kg MTOM u inqas. 66.A.5 Gruppi ta’ inġenji tal-ajru Għall-għan ta’ klassifikazzjonijiet fuq liċenzji ta’ manutenzjoni ta’ inġenju tal-ajru, inġenju tal-ajru għandu jkun ikklassifikat fil-gruppi li ġejjin: 1. Grupp 1: inġenji tal-ajru kumplessi mgħammra b’magna kif ukoll ħelikopters b’aktar minn magna waħda, inġenji tal-ajru b’altitudni massima ta’ tħaddim iċċertifikata li taqbeż FL290, inġenju tal-ajru mgħammar b’sistemi fly-by-wire u inġenji tal-ajru oħrajn li jeħtieġu klassifikazzjoni tat-tip ta’ inġenju tal-ajru meta din tkun iddefinita b’dan il-mod mill-Aġenzija. 2. Grupp 2: inġenji tal-ajru għajr dawk fi Grupp 1 li jappartjenu għas-subgruppi li ġejjin: — subgrupp 2a: ajruplani b’magna waħdanija bi skrun-turbo — subgrupp 2b: ħelikopters b’magna bit-turbini waħdanija — subgrupp 2c: ħelikopters b’magna bil-pistons waħdanija 3. Grupp 3: ajruplani b’magna bil-pistons għajr dawk fil-Grupp 1. 66.A.10 Applikazzjoni (a) Applikazzjoni għal liċenzja ta’ manutenzjoni ta’ inġenju tal-ajru jew għal bidla għal tali liċenzja għandha ssir fuq il-Formola 19 tal-EASA (ara l-Appendiċi V) b’mod stabbilit mill-awtorità kompetenti u għandha tintbagħat lilha. (b) Applikazzjoni għall-bidla għal liċenzja ta’ manutenzjoni ta’ inġenju tal-ajru għandha ssir lill-awtorità kompetenti tal-Istat Membru li jkun ħareġ il-liċenzja ta’ manutenzjoni ta’ inġenju tal-ajru. (c) Apparti d-dokumenti meħtieġa fil-punti 66.A.10(a), 66.A.10(b) u 66.B.105, kif xieraq, l-applikant għal kategoriji jew subkategoriji bażiċi addizzjonali għal liċenzja ta’ manutenzjoni ta’ inġenju tal-ajru għandu jissottometti l-liċenzja ta’ manutenzjoni ta’ inġenju tal-ajru oriġinali attwali tiegħu lill-awtorità kompetenti flimkien mal-Formola 19 tal-EASA. (d) Meta l-applikant għal bidla tal-kategoriji bażiċi jikkwalifika għal tali bidla permezz tal-proċedura li hemm referenza għaliha fil-punt 66.B.100 fi Stat Membru li mhuwiex l-Istat Membru li ħareġ il-liċenzja, l-applikazzjoni għandha tintbagħat lill-awtorità kompetenti li hemm referenza għaliha fil-punt 66.1. (e) Meta l-applikant għal bidla tal-kategoriji bażiċi jikkwalifika għal tali bidla permezz tal-proċedura li hemm referenza għaliha fil-punt 66.B.105 fi Stat Membru li mhuwiex l-Istat Membru li ħareġ il-liċenzja, l-organizzazzjoni tal-manutenzjoni approvata skont l-Anness II (Parti-145) għandha tibgħat il-liċenzja ta’ manutenzjoni ta’ inġenju tal-ajru flimkien mal-Formola 19 tal-EASA lill-awtorità kompetenti li hemm referenza għaliha fil-punt 66.1 għal timbru u firma tal-bidla jew ħruġ mill-ġdid tal-liċenzja, kif jixraq. (f) Kull applikazzjoni għandha tkun appoġġata minn dokumentazzjoni li turi l-konformità mal-għarfien teoretiku applikabbli, ir-rekwiżiti tat-taħriġ prattiku u tal-esperjenza fil-waqt tal-applikazzjoni. 66.A.15 Eliġibbiltà Applikant għal liċenzja ta’ manutenzjoni ta’ inġenju tal-ajru għandu jkollu mill-inqas 18-il sena. 66.A.20 Privileġġi (a) Għandhom japplikaw il-privileġġi li ġejin: 1. Liċenzja ta’ manutenzjoni ta’ inġenju tal-ajru ta’ kategorija A tippermetti lid-detentur sabiex joħroġ ċertifikati ta’ rilaxx għas-servizz wara manutenzjoni tal-linja skedata minuri u rettifika ta’ difett sempliċi fi ħdan il-limiti tad-dmirijiet approvati speċifikament fuq l-awtorizzazzjoni taċ-ċertifikazzjoni li hemm referenza għaliha fil-punt 145.A.35 tal-Anness II (Parti-145). Il-privileġġi taċ-ċertifikazzjoni għandhom ikunu ristretti għal xogħol li d-detentur tal-liċenzja jkun wettaq personalment fl-organizzazzjoni tal-manutenzjoni li tkun ħarġet l-awtorizzazzjoni taċ-ċertifikazzjoni. 2. Liċenzja ta’ manutenzjoni ta’ inġenju tal-ajru ta’ kategorija B1 għandha tippermetti lid-detentur sabiex joħroġ ċertifikati ta’ rilaxx għas-servizz u sabiex jaġixxi bħala persunal ta’ appoġġ B1 wara: — manutenzjoni mwettqa fuq struttura ta’ inġenju tal-ajru, powerplant u sistemi mekkaniċi u elettriċi; — xogħol fuq sistemi avjoniċi li jeħtieġu biss testijiet sempliċi sabiex tingħata prova ta’ kemm jista’ jingħatalhom servis tagħhom u li ma jeħtieġux roubleshooting. Kategorija B1 tinkludi s-subkategorija A korrespondenti. 3. Liċenzja ta’ manutenzjoni ta’ inġenju tal-ajru ta’ kategorija B2 għandha tippermetti lid-detentur: (i) sabiex joħroġ ċertifikati ta’ rilaxx għas-servizz u sabiex jaġixxi bħala persunal ta’ appoġġ B2 għal dawn li ġejjin: — manutenzjoni mwettqa fuq sistemi avjoniċi u elettriċi; u — kompiti elettriċi u tal-avjonika fi ħdan is-sistema tal-powerplant u s-sistema mekkanika, li jeħtieġu biss testijiet sempliċi sabiex tingħata prova ta’ kemm jista’ jingħatalhom servis; u (ii) biex joħroġ ċertifikati ta’ rilaxx għal servis wara manutenzjoni tal-linja skedata minuri u korrezzjoni ta’ difetti sempliċi fi ħdan il-limiti tad-dmirijiet approvati speċifikament fuq l-awtorizzazzjoni taċ-ċertifikazzjoni li hemm referenza għaliha fil-punt 145.A.35 tal-Anness II (Parti-145). Dan il-privileġġ ta’ ċertifikazzjoni għandu jkun ristrett għal xogħol li d-detentur tal-liċenzja jkun wettaq personalment fl-organizzazzjoni tal-manutenzjoni li tkun ħarġet l-awtorizzazzjoni taċ-ċertifikazzjoni u limitat għall-klassifikazzjonijiet li jkunu approvati diġà fil-liċenzja B2. Il-liċenzja ta’ kategorija B2 ma tinkludix kwalunwke subkategorija A. 4. Liċenzja tal-manutenzjoni tal-inġenji tal-ajru tal-kategorija B3 għandha tippermetti lid-detentur sabiex joħroġ ċertifikati ta’ ħruġ għal servis u sabiex jaġixxi bħala persunal ta’ appoġġ ta’ B3 għal: — manutenzjoni mwettqa fuq l-istruttura ta’ ajruplan, impjant tal-enerġija u s-sistemi mekkaniċi u tal-elettriku; — xogħol fuq is-sistemi avjoniċi li jirrikjedu biss testijiet sempliċi biex ikun ippruvat li jistgħu jissewwew u li ma jirrikjedux l-identifikazzjoni ta’ problemi u soluzzjonijiet. 5. Liċenzja ta’ manutenzjoni ta’ inġenju tal-ajru ta’ Kategorija C għandha tippermetti lid-detentur sabiex joħroġ ċertifikati ta’ rilaxx għal servis wara manutenzjoni bażi fuq l-inġenju tal-ajru. Il-privileġġi japplikaw għall-inġenju tal-ajru kollu kemm hu. (b) Id-detentur ta’ liċenzja ta’ manutenzjoni ta’ inġenju tal-ajru ma jistax jeżerċita l-privileġġi tiegħu sakemm: 1. f’konformità mar-rekwiżiti applikabbli tal-Anness I (Parti-M) u l-Anness II (Parti-145); u 2. fil-perjodu ta’ sentejn preċedenti, huwa kellu sitt xhur ta’ esperjenza fuq il-manutenzjoni skont il-privileġġi mogħtija mil-liċenzja ta’ manutenzjoni ta’ inġenju tal-ajru jew, issodisfa d-dispożizzjoni għall-ħruġ tal-privileġġi x-xierqa; u 3. għandu kompetenza adegwata biex jiċċertifika manutenzjoni fuq l-inġenju tal-ajru korrespondenti; u 4. huwa kapaċi jaqra, jikteb u jikkomunika f’livell li jiftiehem fil-lingwa/i li biha huwa/huma miktubin id-dokumentazzjoni teknika u l-proċeduri meħtieġa biex jappoġġaw il-kwistjoni taċ-ċertifikat ta’ rilaxx għas-servizz. 66.A.25 Rekwiżiti ta’ għarfien bażiku (a) Applikant għal liċenzja ta’ manutenzjoni ta’ inġenju tal-ajru, jew iż-żieda ta’ kategorija jew subkategorija f’tali liċenzja, għandu juri, b’eżami, livell ta’ għarfien fil-moduli tas-suġġetti adatti f’konformità mal-Appendiċi I għall-Anness III (Parti-66). L-eżami għandu jsir jew minn organizzazzjoni tat-taħriġ approvata kif dovut skont l-Anness IV (Parti-147) jew mill-awtorità kompetenti. (b) Il-korsijiet ta’ taħriġ u l-eżamijiet għandhom isiru fi żmien għaxar snin qabel l-applikazzjoni għal liċenzja ta’ manutenzjoni ta’ inġenju tal-ajru jew iż-żieda ta’ kategorija jew subkategorija ta’ tali liċenzja ta’ manutenzjoni ta’ inġenju tal-ajru. Jekk dan ma jkunx il-każ, il-kredits tal-eżami jistgħu madankollu jinkisbu skont il-punt (c). (c) L-applikant jista’ japplika għand l-awtorità kompetenti għal kredits tal-eżami li jkunu sħaħ jew parzjali għar-rekwiżiti ta’ għarfien bażiku għal: 1. eżamijiet ta’ għarfien bażiku li ma jissodisfawx ir-rekwiżit deskritt fil-punt (b) hawn fuq, u 2. kwalunkwe kwalifika teknika oħra meqjusa mill-awtorità kompetenti bħala ekwivalenti għall-istandard ta’ għarfien tal-Anness III (Parti-66). Il-kredits għandhom jingħataw skont is-Subpart E tas-Sezzjoni B ta’ dan l-Anness (Parti-66). (d) Il-kredits jiskadu għaxar snin wara li jingħataw lill-applikant mill-awtorità kompetenti. L-applikant jista’ japplika għal kredits ġodda wara li jiskadu. 66.A.30 Rekwiżiti ta’ esperjenza bażika (a) Applikant għal liċenzja tal-manutenzjoni tal-inġenji tal-ajru jrid ikun kiseb: 1. għall-kategorija A, subkategoriji B1.2 u B1.4 u kategorija B3: (i) tliet snin esperjenza ta’ manutenzjoni prattika fuq inġenji tal-ajru li joperaw, jekk l-applikant ma għandu ebda taħriġ tekniku rilevanti preċedenti; jew (ii) sentejn esperjenza ta’ manutenzjoni prattika fuq inġenji tal-ajru li joperaw u taħriġ komplut meqjus bħala rilevanti mill-awtorità kompetenti bħala ħaddiem tas-sengħa, f’sengħa teknika; jew (iii) sena esperjenza ta’ manutenzjoni prattika fuq inġenji tal-ajru li joperaw u twettiq ta’ kors ta’ taħriġ bażiku approvat skont l-Anness IV (Parti-147). 2. għall-kategorija B2 u subkategoriji B1.1 u B1.3: (i) ħames snin ta’ esperjenza ta’ manutenzjoni prattika fuq inġenji tal-ajru li joperaw, jekk l-applikant ma għandu ebda taħriġ tekniku rilevanti preċedenti; jew (ii) tliet snin ta’ esperjenza ta’ manutenzjoni prattika fuq inġenji tal-ajru li joperaw u taħriġ komplut meqjus bħala rilevanti mill-awtorità kompetenti bħala ħaddiem tas-sengħa, f’sengħa teknika; jew (iii) sentejn ta’ esperjenza ta’ manutenzjoni prattika fuq inġenji tal-ajru li joperaw u twettiq ta’ kors ta’ taħriġ bażiku approvat skont l-Anness IV (Parti-147). 3. għall-kategorija C fir-rigward ta’ inġenji tal-ajru kbar: (i) tliet snin esperjenza jeżerċita l-privileġġi tal-kategorija B1.1, B1.3 jew B2 fuq inġenju tal-ajru kbir jew bħala persunal ta’ appoġġ skont il-punt 145.A.35, jew, kombinazzjoni tat-tnejn; jew (ii) ħames snin esperjenza jeżerċita l-privileġġi tal-kategorija B1.2 jew B1.4 fuq inġenju tal-ajru kbir jew bħala persunal ta’ appoġġ skont il-punt 145.A.35, jew, kombinazzjoni tat-tnejn. 4. għall-kategorija C fir-rigward ta’ inġenji tal-ajru barra dawk kbar: tliet snin esperjenza jeżerċita privileġġi tal-kategorija B1 jew B2 fuq inġenji tal-ajru barra dawk kbar jew bħala persunal ta’ appoġġ skont il-punt 145.A.35(a), jew kombinazzjoni tat-tnejn;. 5. għall-kategorija C miksuba mir-rotta akkademika: applikant li għandu degree akkademiku f’dixxiplina teknika, minn università jew istituzzjoni ta’ edukazzjoni ogħla oħra rikonoxxuta mill-awtorità kompetenti, tliet snin esperjenza xogħol f’ambjent ta’ manutenzjoni ta’ inġenju tal-ajru ċivili fuq għażla rappreżentattiva ta’ kompiti assoċjati direttament mal-manutenzjoni ta’ inġenju tal-ajru inkluż sitt xhur ta’ osservazzjoni ta’ kompiti ta’ manutenzjoni bażi. (b) Applikant għal estensjoni għal liċenzja ta’ manutenzjoni ta’ inġenju tal-ajru għandu jkollu rekwiżit ta’ esperjenza minima fil-manutenzjoni tal-inġenji tal-ajru ċivili xierqa għall-kategorija jew subkategorija tal-liċenzja li għaliha saret applikazzjoni kif definit fl-Appendiċi IV għal dan l-Anness (Parti-66). (c) L-esperjenza għandha tkun prattika u għandha tinvolvi sezzjoni trasversali rappreżentattiva tal-kompiti ta’ manutenzjoni fuq inġenju tal-ajru. (d) Tal-inqas sena (1) mill-esperjenza neċessarja għandha tkun esperjenza ta’ manutenzjoni reċenti fuq inġenji tal-ajru tal-kategorija/subkategorija li għaliha hi mitluba l-liċenzja inizjali ta’ manutenzjoni tal-inġenju tal-ajru. Għal żidied ta’ kategoriji/subkategoriji sussegwenti fuq il-liċenzja eżistenti tal-manutenzjoni tal-inġenju tal-ajru, l-esperjenza ta’ manutenzjoni reċenti addizzjonali meħtieġa tista’ tkun ta’ inqas minn sena, iżda għandha tkun tal-inqas ta’ tliet xhur. L-esperjenza meħtieġa għandha tkun dipendenti fuq id-differenza bejn il-kategorija/subkategorija tal-liċenzja fil-pussess u li għaliha saret l-applikazzjoni. Esperjenza miżjuda ta’ dan it-tip għandha tkun tipika tal-kategorija/subkategorija ġdida mitluba. (e) Minkejja l-paragrafu (a), esperjenza ta’ manutenzjoni fuq inġenji tal-ajru miksuba barra ambjent ta’ manutenzjoni fuq inġenji tal-ajru ċivili għandha tkun aċċettata meta tali manutenzjoni tkun ekwivalenti għal dik mitluba minn dan l-Anness (Parti-66) kif stabbilit mill-awtorità kompetenti. Esperjenza addizzjonali ta’ manutenzjoni fuq inġenji tal-ajru ċivili għandha, madanakollu, tkun meħtieġa sabiex ikun żgurat fehim adegwat tal-ambjent ta’ manutenzjoni fuq inġenji tal-ajru ċivili. (f) L-esperjenza għandha tkun inkisbet fi żmien għaxar snin qabel l-applikazzjoni għal-liċenzja ta’ manutenzjoni tal-inġenji tal-ajru jew iż-żieda ta’ kategorija jew subkategorija mat-tali liċenzja. 66.A.40 Validità kontinwata tal-liċenzja ta’ manutenzjoni tal-inġenji tal-ajru (a) Il-liċenzja ta’ manutenzjoni tal-inġenji tal-ajru ssir invalida ħames snin wara l-aħħar ħarġa jew bidla tagħha, sakemm id-detentur ma jissottomettix il-liċenzja tiegħu ta’ manutenzjoni tal-inġenji tal-ajru lill-awtorità kompetenti li ħarġitha, sabiex ikun verifikat li l-informazzjoni li tinsab fil-liċenzja hi l-istess bħal dik li tinsab fir-rekords tal-awtorità kompetenti, skont il-punt 66.B.120. (b) Id-detentur ta’ liċenzja ta’ manutenzjoni tal-inġenji tal-ajru għandu jimla l-partijiet relevanti tal-Formola 19 tal-EASA (ara l-Appendiċi V) u jissottomettiha mal-kopja tal-liċenzja tad-detentur lill-awtorità kompetenti li ħarġet il-liċenzja oriġinali ta’ manutenzjoni tal-inġenji tal-ajru, sakemm id-detentur ma jaħdimx f’organizzazzjoni ta’ manutenzjoni approvata skont l-Anness II (Parti-145) li għandha proċedura fil-preżentazzjoni tagħha fejn tali organizzazzjoni tista’ tissottometti d-dokumentazzjoni neċessarja f’isem id-detentur tal-liċenzja ta’ manutenzjoni tal-inġenji tal-ajru. (c) Kull privileġġ ta’ ċertifikazzjoni bbażat fuq liċenzja ta’ manutenzjoni ta’ inġenju tal-ajru jsir invalidu hekk kif il-liċenzja ta’ manutenzjoni ta’ inġenju tal-ajru ssir invalida. (d) Il-liċenzja ta’ manutenzjoni ta’ inġenju tal-ajru hija valida biss (i) meta maħruġa u/jew tinbidel mill-awtorità kompetenti u (ii) meta d-detentur iffirma d-dokument. 66.A.45 Konformità mal-klassifikazzjonijiet tal-inġenji tal-ajru (a) Sabiex ikun intitolat jeżerċita privileġġi ta’ ċertifikazzjoni fuq tip ta’ inġenju tal-ajru speċifiku, id-detentur ta’ liċenzja ta’ manutenzjoni ta’ inġenju tal-ajru jeħtieġ li jkollu l-liċenzja tiegħu konformi mal-klassifikazzjonijiet relevanti tal-inġenju tal-ajru. — Għall-kategorija B1, B2 jew C, il-klassifikazzjonijiet relevanti tal-inġenju tal-ajru huma kif ġej: 1. Għal inġenji tal-ajru ta’ grupp 1, il-klassifikazzjoni tat-tip ta’ inġenju tal-ajru x-xierqa. 2. Għal inġenji tal-ajru ta’ grupp 2, il-klassifikazzjoni tat-tip ta’ inġenju tal-ajru x-xierqa, klassifikazzjoni ta’ sub-grupp ta’ manifattur jew klassifikazzjoni ta’ sub-grupp sħiħ. 3. Għal inġenji tal-ajru ta’ grupp 3, il-klassifikazzjoni tat-tip ta’ inġenju tal-ajru x-xierqa jew klassifikazzjoni tal-grupp sħiħa. — Għal kategorija B3, il-klassifikazzjoni relevanti hija ‘ajruplani mhux bil-pressjoni b’magni bil-pistons ta’ 2 000 kg MTOM u inqas’ — Għal kategorija A, ebda klassifikazzjoni ma hija meħtieġa, soġġett għall-konformità mar-rekwiżiti tal-punt 145.A.35 tal-Anness II (Parti-145) (b) L-approvazzjoni ta’ klassifikazzjonijiet tat-tip ta’ inġenju tal-ajru teħtieġ it-twettiq b’suċċess tat-taħriġ tat-tip tal-inġenju tal-ajru ta’ kategorija B1, B2 jew Ċ relevanti. (c) Barra mir-rekwiżit tal-punt (b), l-approvazzjoni tal-ewwel klassifikazzjoni tat-tip ta’ inġenju tal-ajru fi ħdan kategorija/sub-kategorija partikolari teħtieġ it-twettiq sodisfaċenti tat-Taħriġ Prattiku korrespondenti, kif deskritt fl-Appendiċi III għall-Anness III (Parti-66). (d) B’deroga mill-punti (b) u (c), għal inġenji tal-ajru ta’ grupp 2 u 3, il-klassifikazzjonijiet tat-tip ta’ inġenju tal-ajru jistgħu jingħataw ukoll wara: — it-twettiq sodisfaċenti tal-eżami tat-tip ta’ inġenju tal-ajru tal-kategorija B1, B2 jew C relevanti deskritt fl-Appendiċi III għal dan l-Anness (Parti-66), u, — fil-każ ta’ kategorija B1 u B2, it-turija ta’ esperjenza prattika fuq it-tip ta’ inġenju tal-ajru. F’dak il-każ, l-esperjenza prattika għandha tinkludi taqsima trasversali rappreżentattiva tal-attivitajiet ta’ manutenzjoni relevanti għall-kategorija tal-liċenzja. Fil-każ ta’ klassifikazzjoni ta’ kategorija C għal persuna kkwalifikata billi għandha degree akkademika kif speċifikat fil-punt 66.A.30(a)(5), l-ewwel eżami tat-tip ta’ inġenju tal-ajru relevanti għandu jkun fil-livell tal-kategorija B1 jew B2. (e) Għall-inġenji tal-ajru ta’ grupp 2: 1. l-approvazzjoni tal-klassifikazzjonijiet ta’ sub-gruppi ta’ manifatturi għad-detenturi ta’ liċenzji ta’ kategorija B1 u C teħtieġ il-konformità mar-rekwiżiti ta’ klassifikazzjoni tat-tip ta’ inġenju tal-ajru ta’ mill-inqas żewġ tipi ta’ inġenji tal-ajru mill-istess manifattur li flimkien huma rappreżentattivi tas-sub-grupp ta’ manifatturi applikabbli; 2. l-approvazzjoni tal-klassifikazzjonijiet ta’ sub-gruppi għad-detenturi ta’ liċenzji ta’ kategorija B1 u C teħtieġ il-konformità mar-rekwiżiti ta’ klassifikazzjoni tat-tip ta’ inġenju tal-ajru ta’ mill-inqas tliet tipi ta’ inġenji tal-ajru minn manifatturi differenti li flimkien huma rappreżentattivi tas-sub-grupp applikabbli; 3. l-approvazzjoni ta’ klassifikazzjonijiet ta’ sub-gruppi ta’ manifatturi u ta’ sub-grupp sħiħ għad-detenturi ta’ liċenzji ta’ kategorija B2 teħtieġ il-konformità tat-turija ta’ esperjenza prattika li għandha tinkludi sezzjoni trasversali rappreżentattiva ta’ attivitajiet ta’ manutenzjoni rilevanti għall-kategorija tal-liċenzja u għas-sub-grupp ta’ inġenji tal-ajru applikabbli. (f) Għall-inġenji tal-ajru ta’ grupp 3: 1. l-approvazzjoni tal-klassifikazzjoni tal-grupp 3 sħiħ għad-detenturi ta’ liċenzji ta’ kategorija B1, B2 u C teħtieġ it-turija ta’ esperjenza prattika li għandha tinkludi sezzjoni trasversali rappreżentattiva ta’ attivitajiet ta’ manutenzjoni rilevanti għall-kategorija tal-liċenzja u għall-grupp 3. 2. għall-kategorija B1, jekk l-applikant ma jipprovdix evidenza ta’ esperjenza xierqa, il-klassifikazzjoni ta’ grupp 3 għandha tkun soġġetta għal-limitazzjonijiet li ġejjin, li għandhom ikunu approvati fuq il-liċenzja: — ajruplani bi pressjoni — ajruplani bi struttura tal-metall — ajruplani bi struttura komposta — ajruplani bi struttura tal-injam — ajruplani bi struttura ta’ tubi tal-metall miksijin bit-tessuti. (g) Għal-liċenzja B3: 1. l-approvazzjoni tal-klassifikazzjoni ‘ajruplani mhux bil-pressjoni b’magni bil-pistons ta’ 2 000 kg MTOM u inqas’ teħtieġ it-turija ta’ esperjenza prattika li għandha tinkludi sezzjoni trasversali rappreżentattiva ta’ attivitajiet ta’ manutenzjoni rilevanti għall-kategorija tal-liċenzja. 2. jekk l-applikant ma jipprovdix evidenza ta’ esperjenza xierqa, il-klassifikazzjoni li hemm referenza għaliha fil-punt 1 għandha tkun soġġetta għal-limitazzjonijiet li ġejjin, li għandhom ikunu approvati fuq il-liċenzja: — ajruplani bi struttura tal-injam, — ajruplani bi struttura ta’ tubi tal-metall miksijin bit-tessuti, — ajruplani bi struttura tal-metall, — ajruplani bi struttura komposta. 66.A.50 Limitazzjonijiet (a) Limitazzjonijiet introdotti fuq liċenzja ta’ manutenzjoni ta’ inġenju tal-ajru huma esklużjonijiet mill-privileġġi ta’ ċertifikazzjoni u jaffettwaw lill-inġenju tal-ajru kollu kemm hu. (b) Għal-limitazzjonijiet li hemm referenza għalihom fil-punt 66.A.45, il-limitazzjonijiet għandhom jitneħħew malli: 1. tintwera esperjenza xierqa, jew 2. wara valutazzjoni prattika sodisfaċenti mwettqa mill-awtorità kompetenti. (c) Għal-limitazzjonijiet li hemm referenza għalihom fil-punt 66.A.70, il-limitazzjonijiet għandhom jitneħħew malli jsir b’suċċess l-eżami fuq dawk il-moduli/suġġetti definiti fir-rapport ta’ konverżjoni applikabbli li hemm referenza għalih fil-punt 66.B.300. 66.A.55 Evidenza tal-kwalifiki Persunal li jeżerċita privileġġi ta’ ċertifikazzjoni kif ukoll persunal ta’ appoġġ għandu juri liċenzja, bħala prova tal-kwalifiki, fi żmien 24 siegħa minn meta jintalbu jagħmlu dan minn persuna awtorizzata. 66.A.70 Dispożizzjonijiet ta’ konverżjoni (a) Id-detentur ta’ kwalifika ta’ persunal li jiċċertifika valida fi Stat Membru, qabel id-data tad-dħul fis-seħħ tal-Anness III (Parti-66) għandu jinħareġ b’liċenzja ta’ manutenzjoni ta’ inġenju tal-ajru mill-awtorità kompetenti ta’ dan l-Istat Membru mingħajr aktar eżaminazzjoni soġġett għall-kundizzjonijiet speċifikati fis-Sezzjoni B Subparti D. (b) Persuna li tkun għaddejja mill-proċess ta’ kwalifikazzjoni tal-persunal li jiċċertifika validu fi Stat Membru, qabel id-data tad-dħul fis-seħħ tal-Anness III (Parti-66) tista’ tkompli tkun ikkwalifikata. Id-detentur ta’ kwalifika ta’ persunal li jiċċertifika miksuba wara tali proċess għandu jinħareġ b’liċenzja ta’ manutenzjoni ta’ inġenju tal-ajru mill-awtorità kompetenti ta’ dan l-Istat Membru mingħajr aktar eżaminazzjoni soġġett għall-kundizzjonijiet speċifikati fis-Sezzjoni B Subparti D. (c) Fejn ikun hemm bżonn, il-liċenzja ta’ manutenzjoni ta’ inġenju tal-ajru għandu jkun fiha limitazzjonijiet skont il-punt 66.A.50 sabiex jiġu riflessi d-differenzi bejn (i) l-ambitu tal-kwalifika tal-persunal li jiċċertifika valida fl-Istat Membru qabel id-dħul fis-seħħ ta’ dan ir-Regolament u (ii) ir-rekwiżiti tal-għarfien bażiċi u l-istandards ta’ eżaminazzjoni bażiċi stabbiliti fl-Appendiċi I u II ta’ dan l-Anness (Parti-66). (d) B’deroga għall-paragrafu (c) għal inġenji tal-ajru mhux involuti fi trasport tal-ajru kummerċjali għajr inġenji tal-ajru kbar, il-liċenzja ta’ manutenzjoni ta’ inġenju tal-ajru għandu jkun fiha limitazzjonijiet skont il-punt 66.A.50 sabiex ikun żgurat li l-privileġġi tal-persunal li jiċċertifika validi fl-Istat Membru qabel id-dħul fis-seħħ ta’ dan ir-Regolament u l-privileġġi tal-liċenzja ta’ manutenzjoni ta’ inġenju tal-ajru ta’ Parti-66 maqluba jibqgħu l-istess. SEZZJONI B PROĊEDURI GĦALL-AWTORITAJIET KOMPETENTI SUBPARTI A ĠENERALI 66.B.1 Ambitu Din is-sezzjoni tistabblixxi l-proċeduri inkluż ir-rekwiżiti amministrattivi li għandhom jiġu segwiti mill-awtoritajiet kompetenti responsabbli mill-implimentazzjoni u mill-infurzar ta’ Sezzjoni A ta’ dan l-Anness (Parti-66). 66.B.10 Awtorità kompetenti (a) Ġenerali L-Istat Membru għandu jaħtar lil awtorità kompetenti b’responsabbiltajiet allokati għall-ħruġ, kontinwazzjoni, bidla, sospensjoni jew revoka ta’ liċenzji ta’ manutenzjoni ta’ inġenji tal-ajru. Din l-awtorità kompetenti għandha tistabblixxi struttura organizzattiva adegwata biex tiżgura konformità ma’ dan l-Anness (Parti-66). (b) Riżorsi L-awtorità kompetenti għandu jkollha biżżejjed riżorsi biex tiżgura l-implimentazzjoni tar-rekwiżiti ta’ dan l-Anness (Parti-66). (c) Proċeduri L-awtorità kompetenti għandha tistabbilixxi proċeduri ddokumentati li jiddeskrivu fid-dettall kif tintlaħaq il-konformità ma’ dan l-Anness (Parti-66). Dawn il-proċeduri għandhom jiġu riveduti u emendati sabiex jiżguraw konformità ssoktata. 66.B.20 Żamma ta’ rekords (a) L-awtorità kompetenti għandha tistabbilixxi sistema ta’ żamma ta’ rekords li tippermetti traċċabbiltà adegwata tal-proċess biex toħroġ, tivvalida mill-ġdid, tibdel, tissospendi jew tirrevoka kull liċenzja ta’ manutenzjoni ta’ inġenju tal-ajru. (b) Dawn ir-rekords għandhom jinkludu għal kull liċenzja: 1. l-applikazzjoni għal liċenzja ta’ manutenzjoni ta’ inġenju tal-ajru jew bidla għal dik il-liċenzja, inkluż id-dokumentazzjoni ta’ appoġġ kollha; 2. kopja tal-liċenzja ta’ manutenzjoni ta’ inġenju tal-ajru inkluż kwalunkwe tibdil; 3. kopji tal-korrespondenza relevanti kollha; 4. dettalji ta’ kwalunkwe azzjoni ta’ eżenzjoni u infurzar; 5. kwalunkwe rapport minn awtoritajiet kompetenti li għandu x’jaqsam mad-detenetur tal-liċenzja ta’ manutenzjoni ta’ inġenju tal-ajru; 6. ir-rekords ta’ eżamijiet imwettqa mill-awtorità kompetenti; 7. ir-rapport ta’ konverżjoni applikabbli użat għall-konverżjoni; 8. ir-rapport tal-kredits applikabbli użat għall-ħruġ ta’ kredits. (c) Rekords li hemm referenza għalihom fil-punti 1 sa 5 tal-punt (b) għandhom jinżammu għal mill-inqas ħames snin wara t-tmiem tal-validità tal-liċenzja. (d) Rekords li hemm referenza għalihom fil-punti 6, 7 u 8 tal-punt (b) għandhom jinżammu għal perjodu ta’ żmien bla limitu. 66.B.25 Skambju reċiproku ta’ informazzjoni (a) Sabiex jimplimentaw ir-rekwiżit ta’ dan ir-Regolament, l-awtoritajiet kompetenti għandhom jipparteċipaw fi skambju reċiproku ta’ informazzjoni skont l-Artikolu 15 tar-Regolament (KE) Nru 216/2008. (b) Bla ħsara għall-kompetenzi tal-Istati Membri, fil-każ ta’ theddida potenzjali għas-sigurtà li tinvolvi lil bosta Stati Membri, l-awtoritajiet kompetenti kkonċernati għandhom jgħinu lil xulxin fit-twettiq tal-azzjoni ta’ kontroll meħtieġa. 66.B.30 Eżenzjonijiet L-eżenzjonijiet mogħtija skont l-Artikolu 14.4 tar-Regolament (KE) Nru 216/2008 għandhom jiġu reġistrati u miżmuma mill-awtorità kompetenti. SUBPARTI B ĦRUĠ TA’ LIĊENZJA TA’ MANUTENZJONI TA’ INĠENJU TAL-AJRU Din is-Subparti tipprovdi l-proċeduri li għandhom jiġu segwiti mill-awtorità kompetenti biex toħroġ, tibdel jew tissokta liċenzja ta’ manutenzjoni ta’ inġenju tal-ajru. 66.B.100 Proċedura għall-ħruġ ta’ liċenzja ta’ manutenzjoni ta’ inġenju tal-ajru mill-awtorità kompetenti (a) Malli tirċievi l-Formola 19 tal-EASA u kwalunkwe dokumentazzjoni ta’ appoġġ, l-awtorità kompetenti għandha tivverifika l-Formola 19 tal-EASA għall-kompletezza u għandha tiżgura li l-esperjenza ddikjarata tissodisfa r-rekwiżit ta’ dan l-Anness (Parti-66). (b) L-awtorità kompetenti għandha tivverifika l-istejtus tal-eżamijiet ta’ applikant u/jew tikkonferma l-validità ta’ kwalunkwe kredit biex tiżgura li l-moduli rekwiżiti kollha tal-Appendiċi I jkunu ġew issodisfati kif meħtieġ minn dan l-Anness (Parti-66). (c) Meta, wara li tkun ivverifikat l-identità u d-data tat-twelid tal-applikant u wara li tkun issodisfata li l-applikant jissodisfa l-istandards ta’ għarfien u esperjenza meħtieġa b’dan l-Anness (Parti-66), l-awtorità kompetenti għandha toħroġ il-liċenzja ta’ manutenzjoni ta’ inġenju tal-ajru relevanti lill-applikant. L-istess informazzjoni għandha tinżamma fuq ir-rekords tal-awtorità kompetenti. (d) Fil-każ li tipi jew gruppi ta’ inġenji tal-ajru jkunu approvati fil-ħin tal-ħruġ tal-ewwel liċenzja ta’ manutenzjoni ta’ inġenju tal-ajru, l-awtorità kompetenti għandha tivverifika l-konformità mal-punt 66.B.115. 66.B.105 Proċedura għall-ħruġ ta’ liċenzja ta’ manutenzjoni ta’ inġenju tal-ajru permezz ta’ organizzazzjoni tal-manutenzjoni approvata skont l-Anness II (Parti-145) (a) Organizzazzjoni ta’ manutenzjoni approvata skont l-Anness II (Parti-145), meta awtorizzata biex twettaq din l-attività mill-awtorità kompetenti, tista’ (i) tħejji l-liċenzja ta’ manutenzjoni ta’ inġenju tal-ajru f’isem l-awtorità kompetenti jew (ii) tagħmel rakkomandazzjonijiet lill-awtorità kompetenti fir-rigward tal-applikazzjoni minn individwu għal liċenzja ta’ manutenzjoni ta’ inġenju tal-ajru sabiex dik l-awtorità kompetenti tkun tista’ tħejji u toħroġ tali liċenzja. (b) Organizzazzjonijiet tal-manutenzjoni li hemm referenza għalihom fil-punt (a) għandhom jiżguraw il-konformità mal-punti 66.B.100 (a) u (b). (c) Fil-każijiet kollha, il-liċenzja ta’ manutenzjoni ta’ inġenju tal-ajru tista’ tinħareġ biss lill-applikant mill-awtorità kompetenti. 66.B.110 Proċedura għall-bidla ta’ liċenzja tal-manutenzjoni tal-inġenji tal-ajru sabiex tiġi inkluża kategorija bażika addizzjonali jew subkategorija (a) Mat-tlestija tal-proċeduri speċifikati fil-punti 66.B.100 jew 66.B.105, l-awtorità kompetenti għandha tapprova l-kategorija bażika addizzjonali jew subkategorija dwar il-liċenzja tal-manutenzjoni tal-inġenji tal-ajru permezz ta’ timbru u firma jew permezz tal-ħruġ tal-liċenzja mill-ġdid. (b) Is-sistema ta’ reġistrazzjonijiet tal-awtorità kompetenti għandha tinbidel kif jixraq. 66.B.115 Proċedura għall-bidla ta’ liċenzja tal-manutenzjoni tal-inġenji tal-ajru sabiex tiġi inkluża klassifikazzjoni ta’ inġenju tal-ajru jew biex jitneħħew il-limitazzjonijiet (a) Meta tirċievi Formola 19 tal-EASA sodisfaċenti u kwalunkwe dokumentazzjoni ta’ appoġġ li turi konformità mar-rekwiżiti tal-klassifikazzjoni applikabbli flimkien mal-liċenzja tal-manutenzjoni tal-inġenji tal-ajru li takkumpanjaha, l-awtorità kompetenti għandha jew: 1. tapprova l-liċenzja tal-manutenzjoni tal-inġenji tal-ajru tal-applikant bil-klassifikazzjoni applikabbli tal-inġenju tal-ajru, jew 2. terġa’ toħroġ il-liċenzja msemmija sabiex tinkludi l-klassifikazzjoni applikabbli tal-inġenju tal-ajru, jew 3. tneħħi l-limitazzjonijiet applikabbli skont il-punt 66.A.50. Is-sistema ta’ reġistrazzjonijiet tal-awtorità kompetenti għandha tinbidel kif jixraq. (b) F’każ li t-taħriġ tat-tip komplet ma jsirx minn organizzazzjoni ta’ taħriġ fil-manutenzjoni approvata kif xieraq skont l-Anness IV (Parti-147), l-awtorità kompetenti għandha tkun sodisfatta li r-rekwiżiti kollha tat-taħriġ tat-tip ġew irrispettati qabel tinħareġ il-klassifikazzjoni tat-tip. (c) F’każ fejn it-Taħriġ fuq ix-Xogħol ma jkunx meħtieġ, il-klassifikazzjoni tat-tip tal-inġenju tal-ajru għandha tiġi approvata fuq il-bażi ta’ Ċertifikat ta’ Rikonoxximent maħruġ minn organizzazzjoni ta’ taħriġ fil-manutenzjoni approvata skont l-Anness IV (parti 147) (d) F’każ fejn it-taħriġ tat-tip tal-inġenju tal-ajru ma jkunx kopert minn kors wieħed, l-awtorità kompetenti għandha tkun sodisfatta, qabel tiġi approvata l-klassifikazzjoni tat-tip, li l-kontenut u t-tul tal-korsijiet jissodisfaw bis-sħiħ l-ambitu tal-kategorija tal-liċenzja u li ż-żoni tal-interface ġew indirizzati kif xieraq. (e) F’każ ta’ taħriġ fid-differenzi, l-awtorità kompetenti għandha tkun sodisfatta li (i) il-kwalifika preċedenti tal-applikant, supplimentata minn (ii) jew kors approvat skont l-Anness IV (Parti-147) jew inkella kors approvat direttament mill-awtorità kompetenti, huma aċċettabbli għal approvazzjoni tal-klassifikazzjoni tat-tip. (f) Il-konformità mal-elementi prattiċi għandha tintwera (i) permezz tal-provvista ta’ reġistri dettaljati ta’ taħriġ prattiku jew ġurnal ta’ abbord ipprovdut minn organizzazzjoni ta’ manutenzjoni approvata kif xieraq skont l-Anness II (Parti-145) jew, fejn disponibbli, (ii) permezz ta’ ċertifikat tat-taħriġ li jkopri l-element ta’ taħriġ prattiku maħruġ minn organizzazzjoni ta’ taħriġ fil-manutenzjoni approvata kif xieraq skont l-Anness IV (Parti-147). (g) L-approvazzjoni tat-tip tal-inġenju tal-ajru għandha tuża l-klassifikazzjonijiet tat-tip tal-inġenju tal-ajru speċifikati mill-Aġenzija. 66.B.120 Proċedura għat-tiġdid tal-validità ta’ liċenzja tal-manutenzjoni tal-inġenji tal-ajru (a) L-awtorità kompetenti għandha tqabbel il-liċenzja għall-manutenzjoni tal-inġenji tal-ajru tad-detentur mar-reġistri tal-awtorità kompetenti u tivverifika kwalunkwe azzjoni pendenti ta’ revoka, sospensjoni jew bidla skont il-punt 66.B.500. Jekk id-dokumenti jkunu identiċi u ma jkun hemm ebda azzjoni pendenti skont il-punt 66.B.500, il-kopja tad-detentur għandha tiġġedded għal ħames snin u l-fajl jiġi approvat kif xieraq. (b) Jekk ir-reġistri tal-awtorità kompetenti jkunu differenti mil-liċenzja tal-manutenzjoni tal-inġenji tal-ajru miżmuma mid-detentur tal-liċenzja: 1. l-awtorità kompetenti għandha tinvestiga r-raġunijiet għal dawn id-differenzi u tista’ tagħżel li ma ġġeddidx il-liċenzja tal-manutenzjoni tal-inġenju tal-ajru. 2. l-awtorità kompetenti għandha tinforma lid-detentur tal-liċenzja u lil kull organizzazzjoni tal-manutenzjoni magħrufa approvata skont l-Anness I (Parti-M) Subparti F jew l-Anness II (Parti-145) li jistgħu jiġu affettwati direttament minn fatt bħal dan. 3. l-awtorità kompetenti għandha, jekk meħtieġ, tieħu azzjoni skont il-punt 66.B.500 biex tirrevoka, tissospendi jew tibdel il-liċenzja inkwistjoni. 66.B.125 Proċedura għall-konverżjoni tal-liċenzji, inklużi klassifikazzjonijiet ta’ gruppi (a) Il-klassifikazzjonijiet tat-tip individwali tal-inġenji tal-ajru li diġà ġew approvati għal-liċenzja tal-manutenzjoni ta’ inġenju tal-ajru msemmija fil-punt 4 tal-Artikolu 5 għandhom jibqgħu fuq il-liċenzja u mgħandhomx jiġu konvertiti għal klassifikazzjonijiet ġodda sakemm id-detentur tal-liċenzja ma jissodisfax b’mod sħiħ ir-rekwiżiti għall-approvazzjoni definiti fil-punt 66.A.45 ta’ dan l-Anness (Parti-66) għall-klassifikazzjonijiet tal-grupp/subgrupp korrispondenti. (b) Il-konverżjoni għandha ssir skont it-tabella ta’ konverżjoni li ġejja: 1. għall-kategorija B1 jew C: — ħelikopters b’magna bil-pistons, grupp sħiħ: maqluba għal ‘subgrupp 2c sħiħ’ flimkien mal-klassifikazzjonijiet tat-tip tal-inġenji tal-ajru għal dawk il-ħelikopters b’magna unika bil-pistons li huma fil-grupp 1. — ħelikopters b’magna bil-pistons, grupp ta’ produtturi: maqluba għal ‘subgrupp 2c tal-produtturi’ korrispondenti flimkien mal-klassifikazzjonijiet tat-tip tal-inġenji tal-ajru għal dawk il-ħelikopters b’magna unika bil-pistons ta’ dak il-produttur li huma fil-grupp 1. — ħelikopters b’magna bit-turbini, grupp sħiħ: maqluba għal ‘subgrupp 2b sħiħ’ flimkien mal-klassifikazzjonijiet tat-tip tal-inġenji tal-ajru għal dawk il-ħelikopters b’magna unika bit-turbini li huma fil-grupp 1. — ħelikopters b’magna bit-turbini, grupp ta’ produtturi: maqluba għal “subgrupp 2b tal-produtturi” korrispondenti flimkien mal-klassifikazzjonijiet tat-tip tal-inġenji tal-ajru għal dawk il-ħelikopters b’magna unika bit-turbini ta’ dak il-produttur li huma fil-grupp 1. — ajruplani b’magna unika bil-pistons — struttura tal-metall, grupp sħiħ jew grupp ta’ produtturi: maqluba għal ‘grupp 3 sħiħ’. Għal-liċenzja B1 iridu jiġu inklużi l-limitazzjonijiet li ġejjin: ajruplani bi struttura komposta, ajruplani bi struttura tal-injam u ajruplani b’tubi tal-metall u tessuti. — ajruplani b’aktar minn magna waħda bil-pistons — struttura tal-metall, grupp sħiħ jew grupp ta’ produtturi: maqluba għal ‘grupp 3 sħiħ’. Għal-liċenzja B1 iridu jiġu inklużi l-limitazzjonijiet li ġejjin: ajruplani bi struttura komposta, ajruplani bi struttura tal-injam u ajruplani b’tubi tal-metall u tessuti. — ajruplani b’magna unika bil-pistons — struttura tal-injam, grupp sħiħ jew grupp ta’ produtturi: maqluba għal ‘grupp 3 sħiħ’. Għal-liċenzja B1 iridu jiġu inklużi l-limitazzjonijiet li ġejjin: ajruplani bi struttura tal-metall, ajruplani bi struttura komposta u ajruplani b’tubi tal-metall u tessuti. — ajruplani b’aktar minn magna waħda bil-pistons — struttura tal-injam, grupp sħiħ jew grupp ta’ produtturi: maqluba għal ‘grupp 3 sħiħ’. Għal-liċenzja B1 iridu jiġu inklużi l-limitazzjonijiet li ġejjin: ajruplani bi struttura tal-metall, ajruplani bi struttura komposta u ajruplani b’tubi tal-metall u tessuti. — ajruplani b’magna unika bil-pistons — struttura komposta, grupp sħiħ jew grupp ta’ produtturi: maqluba għal ‘grupp 3 sħiħ’. Għal-liċenzja B1 iridu jiġu inklużi l-limitazzjonijiet li ġejjin: ajruplani bi struttura tal-metall, ajruplani bi struttura tal-injam u ajruplani b’tubi tal-metall u tessuti. — ajruplani b’aktar minn magna waħda bil-pistons — struttura komposta, grupp sħiħ jew grupp ta’ produtturi: maqluba għal ‘grupp 3 sħiħ’. Għal-liċenzja B1 iridu jiġu inklużi l-limitazzjonijiet li ġejjin: ajruplani bi struttura tal-metall, ajruplani bi struttura tal-injam u ajruplani b’tubi tal-metall u tessuti. — ajruplani bit-turbini — b’magna unika, grupp sħiħ: maqluba għal ‘subgrupp 2a sħiħ’ flimkien mal-klassifikazzjonijiet tat-tip tal-inġenji tal-ajru għal dawk l-ajruplani b’magna unika bl-iskrun turbo li ma kinux jirrikjedu klassifikazzjoni tat-tip tal-inġenji tal-ajru fis-sistema preċedenti u huma fil-grupp 1 — ajruplani bit-turbini — b’magna unika, grupp ta’ produtturi: maqluba għas-‘subgrupp 2a tal-produtturi’ korrispondenti flimkien mal-klassifikazzjonijiet tat-tip tal-inġenji tal-ajru għal dawk l-ajruplani b’magna unika bl-iskrun turbo li ma kinux jirrikjedu klassifikazzjoni tat-tip tal-inġenji tal-ajru fis-sistema preċedenti u huma fil-grupp 1 — ajruplani bit-turbini — b’aktar minn magna waħda, grupp sħiħ: maqluba għall-klassifikazzjonijiet tat-tip tal-inġenji tal-ajru għal dawk l-ajruplani b’aktar minn magna waħda bl-iskrun turbo li ma kinux jirrikjedu klassifikazzjoni tat-tip tal-inġenji tal-ajru fis-sistema preċedenti. 2. għall-kategorija B2: — ajruplan: maqluba għal ‘subgrupp 2a sħiħ’ u ‘grupp 3 sħiħ’, flimkien mal-klassifikazzjonijiet tat-tip tal-inġenji tal-ajru għal dawk l-ajruplani li ma kinux jirrikjedu klassifikazzjoni tat-tip tal-inġenji tal-ajru fis-sistema preċedenti u huma fil-grupp 1 — ħelikopter: maqluba għal ‘subgruppi 2b u 2c sħaħ’, flimkien mal-klassifikazzjonijiet tat-tip tal-inġenji tal-ajru għal dawk il-ħelikopters li ma kinux jirrikjedu klassifikazzjoni tat-tip tal-inġenji tal-ajru fis-sistema preċedenti u huma fil-grupp 1 3. għall-kategorija C: — ajruplan: maqluba għal ‘subgrupp 2a sħiħ’ u ‘grupp 3 sħiħ’, flimkien mal-klassifikazzjonijiet tat-tip tal-inġenji tal-ajru għal dawk l-ajruplani li ma kinux jirrikjedu klassifikazzjoni tat-tip tal-inġenji tal-ajru fis-sistema preċedenti u huma fil-grupp 1 — ħelikopter: maqluba għal ‘subgruppi 2b u 2c sħaħ’, flimkien mal-klassifikazzjonijiet tat-tip tal-inġenji tal-ajru għal dawk il-ħelikopters li ma kinux jirrikjedu klassifikazzjoni tat-tip tal-inġenji tal-ajru fis-sistema preċedenti u huma fil-grupp 1 (c) Jekk il-liċenzja kienet soġġetta għal limitazzjonijiet wara l-proċess tal-konverżjoni msemmi fil-punt 66.A.70, dawn il-limitazzjonijiet għandhom jibqgħu fuq il-liċenzja, sakemm ma jitneħħewx skont il-kundizzjonijiet definiti fir-rapport tal-konverżjoni rilevanti msemmi fil-punt 66.B.300. 66.B.130 Proċedura għall-approvazzjoni diretta tat-taħriġ tat-tip tal-inġenji tal-ajru L-awtorità kompetenti tista’ tapprova taħriġ tat-tip tal-inġenji tal-ajru li ma twettaqx minn organizzazzjoni approvata skont l-Anness IV (Parti-147), skont il-punt 1 tal-Appendiċi III għal dan l-Anness (parti-66). F’tali każ, l-awtorità kompetenti għandu jkollha proċedura fis-seħħ biex tiżgura li t-taħriġ tat-tip ta’ inġenju tal-ajru jkun konformi mal-Appendiċi III ta’ dan l-Anness (Parti-66). SUBPARTI C EŻAMIJIET Din is-Subparti tipprovdi l-proċeduri li għandhom jiġu segwiti għall-eżamijiet imwettqa mill-awtorità kompetenti. 66.B.200 Eżami mill-awtorità kompetenti (a) Il-mistoqsijiet kollha tal-eżamijiet għandhom jinżammu b’mod sigur qabel eżami, sabiex ikun żgurat li l-kandidati ma jkunux jafu liema mistoqsijiet partikolari ser jifformaw il-bażi tal-eżami. (b) L-awtorità kompetenti għandha tinnomina: 1. persuni li jikkontrollaw il-mistoqsijiet li jridu jintużaw għal kull eżami. 2. eżaminaturi li għandhom ikunu preżenti matul l-eżamijiet kollha sabiex tiġi żgurata l-integrità tal-eżami. (c) L-eżamijiet bażiċi għandhom isegwu l-istandard speċifikat fl-Appendiċi I u II ta’ dan l-Anness (Parti-66). (d) L-eżamijiet tat-taħriġ tat-tip u l-eżamijiet tat-tip għandhom isegwu l-istandard speċifikat fl-Appendiċi III għal dan l-Anness (Parti-66). (e) Għandhom jitħejjew komponimenti ġodda mill-inqas kull sitt xhur u l-mistoqsijiet li diġà ntużaw għandhom jiġu rtirati jew mistrieħa mill-użu. Għandu jinżamm rekord tal-mistoqsijiet użati fir-reġistri għal referenza. (f) Il-karti kollha tal-eżamijiet għandhom jitqassmu lill-kandidat fil-bidu tal-eżami u jinġabru lura mill-eżaminatur fl-aħħar tal-perjodu tal-ħin allokat għall-eżami. L-ebda karta tal-eżami ma tista’ titneħħa mill-kamra tal-eżami matul il-perjodu tal-ħin allokat għall-eżami. (g) Minbarra d-dokumentazzjoni speċifika meħtieġa għall-eżamijiet tat-tip, hija biss il-karta tal-eżami li tista’ tkun disponibbli għall-kandidat matul l-eżami. (h) Waqt l-eżamijiet, il-kandidati għandhom ikunu separati minn xulxin sabiex ma jkunux jistgħu jaqraw il-karti tal-eżami ta’ xulxin. Huma ma jistgħu jitkellmu ma’ ebda persuna oħra għajr l-eżaminatur. (i) Kandidati li jinqabdu jqarrqu għandhom jiġu pprojbiti milli jpoġġu għal xi eżami ieħor fi żmien 12-il xahar mid-data tal-eżami li fih instabu jqarrqu. SUBPARTI D KONVERŻJONI TAL-KWALIFIKI TAL-PERSUNAL LI JIĊĊERTIFIKA Din is-Subparti tipprovdi l-proċeduri għall-konverżjoni tal-kwalifiki tal-persunal li jiċċertifika msemmija fil-punt 66.A.70 għal liċenzji tal-manutenzjoni tal-inġenji tal-ajru. 66.B.300 Ġenerali (a) L-awtorità kompetenti tista’ taqleb biss kwalifiki (i) miksuba fl-Istat Membru li għalih hija kompetenti, mingħajr preġudizzju għal ftehimiet bilaterali u (ii) validi qabel id-dħul fis-seħħ tar-rekwiżiti applikabbli ta’ dan l-Anness (Parti-66). (b) L-awtorità kompetenti tista’ twettaq il-konverżjoni biss skont rapport tal-konverżjoni stabbilit skont il-punti 66.B.305 jew 66.B.310, kif applikabbli. (c) Ir-rapporti tal-konverżjoni għandhom ikunu jew (i) żviluppati mill-awtorità kompetenti jew inkella (ii) approvati mill-awtorità kompetenti sabiex tiżgura l-konformità ma’ dan l-Anness (Parti-66). (d) Ir-rapporti tal-konverżjoni flimkien ma’ kwalunkwe bidla fihom għandhom jinżammu fir-reġistru mill-awtorità kompetenti skont il-punt 66.B.20. 66.B.305 Rapport tal-konverżjoni għal kwalifiki nazzjonali (a) Ir-rapport tal-konverżjoni għall-kwalifiki nazzjonali tal-persunal li jiċċertifika għandu jiddeskrivi l-ambitu ta’ kull tip ta’ kwalifika, inkluża l-liċenzja nazzjonali assoċjata, jekk hemm, il-privileġġi assoċjati u jinkludi kopja tar-regolamenti nazzjonali rilevanti li jiddefinixxu lil dawn. (b) Ir-rapport tal-konverżjoni għandu juri għal kull tip ta’ kwalifika msemmija fil-punt (a): 1. għal liema liċenzja ta’ manutenzjoni ta’ inġenju tal-ajru sejra tinqaleb, u 2. liema limitazzjonijiet għandhom jiżdiedu skont il-punti 66.A.70(c) jew (d), kif applikabbli, u 3. il-kundizzjonijiet biex jitneħħew il-limitazzjonijiet, li jispeċifikaw il-modulu/suġġetti li fuqhom hija meħtieġa l-eżaminazzjoni sabiex jitneħħew il-limitazzjonijiet u biex tinkiseb liċenzja sħiħa tal-manutenzjoni tal-inġenju tal-ajru, jew biex tiġi inkluża (sub)kategorija addizzjonali. Dan għandu jinkludi l-moduli definiti fl-Appendiċi III għal dan l-Anness (Parti-66) mhux koperti mill-kwalifika nazzjonali. 66.B.310 Rapport tal-konverżjoni għal awtorizzazzjonijiet approvati tal-organizzazzjonijiet tal-manutenzjoni (a) Għal kull organizzazzjoni tal-manutenzjoni approvata kkonċernata, ir-rapport tal-konverżjoni għandu jiddeskrivi l-ambitu ta’ kull tip ta’ awtorizzazzjoni maħruġa mill-organizzazzjoni tal-manutenzjoni u jinkludi kopja tal-proċeduri approvati rilevanti tal-organizzazzjoni tal-manutenzjoni għall-kwalifikazzjoni u l-awtorizzazzjoni tal-persunal li jiċċertifika li fuqhom huwa bbażat il-proċess tal-konverżjoni. (b) Ir-rapport tal-konverżjoni għandu juri għal kull tip ta’ awtorizzazzjoni msemmija fil-punt (a): 1. għal liema liċenzja ta’ manutenzjoni ta’ inġenju tal-ajru sejra tinqaleb, u 2. liema limitazzjonijiet għandhom jiżdiedu skont il-punti 66.A.70(c) jew (d), kif applikabbli, u 3. il-kundizzjonijiet biex jitneħħew il-limitazzjonijiet, li jispeċifikaw il-modulu/suġġetti li fuqhom hija meħtieġa l-eżaminazzjoni sabiex jitneħħew il-limitazzjonijiet u biex tinkiseb liċenzja sħiħa tal-manutenzjoni tal-inġenju tal-ajru, jew biex tiġi inkluża (sub)kategorija addizzjonali. Dan għandu jinkludi l-moduli definiti fl-Appendiċi III għal dan l-Anness (Parti-66) mhux koperti mill-kwalifika nazzjonali. SUBPARTI E KREDITS TAL-EŻAMIJIET Din is-Subparti tipprovdi l-proċeduri għall-għoti tal-kredits tal-eżamijiet imsemmija fil-punt 66.A.25(c). 66.B.400 Ġenerali (a) L-awtorità kompetenti tista’ tagħti biss kreditu fuq il-bażi ta’ rapport tal-kredits imħejji skont il-punt 66.B.405. (b) Ir-rapport tal-kredits għandu jkun jew (i) żviluppat mill-awtorità kompetenti jew inkella (ii) approvat mill-awtorità kompetenti sabiex tiżgura l-konformità ma’ dan l-Anness (Parti-66). (c) Ir-rapporti tal-kredits flimkien ma’ kwalunkwe bidla fihom għandhom jiġu datati u jinżammu fir-reġistru mill-awtorità kompetenti skont il-punt 66.B.20. 66.B.405 Rapport dwar il-kredits tal-eżamijiet (a) Ir-rapport tal-kredits għandu jinkludi tqabbil bejn: (i) il-moduli, is-submoduli, is-suġġetti u l-livelli ta’ għarfien inklużi fl-Appendiċi I għal dan l-Anness (Parti-66), kif applikabbli; u (ii) is-sillabu tal-kwalifika teknika kkonċernata rilevanti għall-kategorija partikolari mfittxija. Dan it-tqabbil għandu jiddikjara jekk hijiex qiegħda tintwera konformità u jinkludi l-ġustifikazzjonijiet għal kull dikjarazzjoni. (b) Il-kredits għall-eżamijiet, għajr għal eżamijiet ta’ għarfien bażiku mwettqa fl-organizzazzjonijiet tat-taħriġ fil-manutenzjoni approvati skont l-Anness IV (Parti-147), jistgħu jingħataw biss mill-awtorità kompetenti tal-Istat Membru fejn tkun inkisbet il-kwalifika, mingħajr preġudizzju għall-ftehimiet bilaterali. (c) Ma jista’ jingħata l-ebda kredit sakemm ma jkunx hemm dikjarazzjoni tal-konformità kontra kull modulu u submodulu, li tiddikjara fil-kwalifika teknika fejn jista’ jinstab l-istandard ekwivalenti. (d) L-awtorità kompetenti għandha tiċċekkja fuq bażi regolari jekk inbidilx (i) l-istandard tal-kwalifiki nazzjonali jew (ii) l-Appendiċi I għal dan l-Anness (Parti-66) u tivvaluta jekk il-bidliet fir-rapport tal-kredits humiex konsegwentement meħtieġa. Tali bidliet għandhom jiġu ddokumentati, iddatati u rreġistrati. 66.B.410 Il-validità tal-kredits tal-eżamijiet (a) L-awtorità kompetenti għandha tinnotifika lill-applikant bil-miktub dwar kwalunkwe kredits mogħtija flimkien mar-referenza għar-rapport tal-kredits użat. (b) Il-kredits għandhom jiskadu wara għaxar snin li jingħataw. (c) Malli l-kredits jiskadu, l-applikant jista’ japplika għal kredits ġodda. L-awtorità kompetenti għandha tissokta l-validità tal-kredits għal perjodu addizzjonali ta’ għaxar snin mingħajr aktar kunsiderazzjoni jekk ir-rekwiżiti tal-għarfien bażiku definiti fl-Appendiċi I għal dan l-Anness (Parti-66) ma jkunux inbidlu. SUBPARTI F SORVELJANZA KONTINWA Din is-Subparti tiddeskrivi l-proċeduri għas-sorveljanza kontinwa tal-liċenzja tal-manutenzjoni tal-inġenji tal-ajru u b’mod partikolari għar-revoka, is-sospensjoni jew il-limitazzjoni tal-liċenzja tal-manutenzjoni tal-inġenji tal-ajru. 66.B.500 Revoka, sospensjoni jew limitazzjoni tal-liċenzja tal-manutenzjoni tal-inġenji tal-ajru L-awtorità kompetenti għandha tissospendi, tillimita jew tirrevoka l-liċenzja tal-manutenzjoni tal-inġenji tal-ajru meta tkun identifikat kwistjoni ta’ sigurtà jew jekk ikollha evidenza ċara li l-persuna wettqet jew kienet involuta f’waħda jew aktar mill-attivitajiet li ġejjin: 1. kisbet il-liċenzja tal-manutenzjoni tal-inġenji tal-ajru u/jew il-privileġġi taċ-ċertifikazzjoni permezz ta’ falsifikazzjoni ta’ evidenza dokumentarja. 2. naqset milli twettaq il-manutenzjoni mitluba u naqset milli tirrapporta tali fatt lill-organizzazzjoni jew persuna li talbet il-manutenzjoni. 3. naqset milli twettaq il-manutenzjoni meħtieġa li tirriżulta minn spezzjoni proprja u naqset milli tirrapporta tali fatt lill-organizzazzjoni jew persuna li għaliha kienet intiża li titwettaq il-manutenzjoni. 4. manutenzjoni negliġenti. 5. falsifikazzjoni tar-reġistru tal-manutenzjoni. 6. ħarġet ċertifikat ta’ rilaxx għas-servizz minkejja li kienet taf li l-manutenzjoni speċifikata fuq iċ-ċertifikat ta’ rilaxx għas-servizz ma kinitx twettqet jew mingħajr ma vverifikat li tali manutenzjoni twettqet. 7. wettqet manutenzjoni jew ħarġet ċertifikat ta’ rilaxx għas-servizz meta l-persuna kienet affettwata ħażin mill-alkoħol jew mid-drogi. 8. ħarġet ċertifikat ta’ rilaxx għas-servizz waqt li ma kinitx konformi mal-Anness I (Parti-M), mal-Anness II (Parti-145) jew mal-Anness III (Parti-66) Appendiċi I Rekwiżiti tal-Għarfien Bażiku 1. Livelli ta’ għarfien tal-Kategorija A, B1, B2, B3 u C għal-liċenzja tal-manutenzjoni tal-inġenji tal-ajru L-għarfien bażiku għall-kategoriji A, B1, B2 u B3 huwa indikat permezz tal-livelli ta’ għarfien (1, 2 jew 3) għal kull suġġett applikabbli. L-applikanti tal-kategorija C għandu jilħqu l-livelli tal-għarfien bażiku tal-kategorija B1 jew tal-kategorija B2. L-indikaturi tal-livell tal-għarfien huma definiti fuq 3 livelli kif ġej: — LIVELL 1: Familjarizzazzjoni mal-elementi prinċipali tas-suġġett. Għanijiet: (a) L-applikant għandu jkun familjari mal-elementi bażiċi tas-suġġett. (b) L-applikant għandu jkun kapaċi jagħti deskrizzjoni sempliċi tas-suġġett kollu, billi juża kliem u eżempji komuni. (c) L-applikant għandu jkun kapaċi juża termini tipiċi. — LIVELL 2: Għarfien ġenerali tal-aspetti teoretiċi u prattiċi tas-suġġett u abbiltà li japplika dak l-għarfien. Għanijiet: (a) L-applikant għandu jkun kapaċi jifhem il-prinċipji fundamentali teoretiċi tas-suġġett. (b) L-applikant għandu jkun kapaċi jagħti deskrizzjoni ġenerali tas-suġġett, billi juża, kif xieraq, eżempji tipiċi. (c) L-applikant għandu jkun kapaċi juża formuli matematiċi b’rabta mal-liġijiet fiżiċi li jiddeskrivu s-suġġett. (d) L-applikant għandu jkun kapaċi jaqra u jifhem abbozzi, disinji u dijagrammi skematiċi li jiddeskrivu s-suġġett. (e) L-applikant għandu jkun kapaċi japplika l-għarfien tiegħu b’mod prattiku billi juża proċeduri dettaljati. — LIVELL 3: Għarfien dettaljat tal-aspetti teoretiċi u prattiċi tas-suġġett u kapaċità li l-elementi separati tal-għarfien jiġu kkombinati u applikati b’mod loġiku u komprensiv. Għanijiet: (a) L-applikant għandu jkun jaf it-teorija tas-suġġett u r-relazzjonijiet interni ma’ suġġetti oħrajn. (b) L-applikant għandu jkun kapaċi jagħti deskrizzjoni dettaljata tas-suġġett billi juża prinċipji fundamentali teoretiċi u eżempji speċifiċi. (c) L-applikant għandu jifhem u jkun kapaċi juża formuli matematiċi relatati mas-suġġett. (d) L-applikant għandu jkun kapaċi jaqra, jifhem u jħejji abbozzi, disinji sempliċi u dijagrammi skematiċi li jiddeskrivu s-suġġett. (e) L-applikant għandu jkun kapaċi japplika l-għarfien tiegħu b’mod prattiku billi juża l-istruzzjonijiet tal-produttur. (f) L-applikant għandu jkun kapaċi jinterpreta r-riżultati minn sorsi u kejl differenti u japplika azzjoni korrettiva meta jkun xieraq. 2. Modularizzazzjoni Il-kwalifikazzjoni fuq suġġetti bażiċi għal kull kategorija jew subkategorija tal-liċenzja tal-manutenzjoni tal-inġenji tal-ajru għandha tkun skont il-matriċi li ġejja, fejn is-suġġetti applikabbli jkunu indikati b“X”: Modulu tas-suġġett Ajruplan A jew B1 li jkollu: Ħelikopter A jew B1 li jkollu: B2 B3 Magna/i bit-turbini Magna/i bil-pistons Magna/i bit-turbini Magna/i bil-pistons Avjoniċi Ajruplani mhux bil-pressjoni b’magni bil-pistons ta’ 2 000 kg MTOM u inqas 1 X X X X X X 2 X X X X X X 3 X X X X X X 4 X X X X X X 5 X X X X X X 6 X X X X X X 7 A X X X X X 7 B X 8 X X X X X X 9 A X X X X X 9B X 10 X X X X X X 11 A X 11B X 11C X 12 X X 13 X 14 X 15 X X 16 X X X 17 A X X 17B X MODULU 1. MATEMATIKA LIVELL A B1 B2 B3 1.1 Aritmetika 1 2 2 2 It-termini u s-sinjali aritmetiċi, il-metodi ta’ multiplikazzjoni u diviżjoni, frazzjonijiet u deċimali, fatturi u multipli, il-piżijiet, il-qisien u l-fatturi tal-konverżjoni, il-proporzjon, medji u perċentwali, l-erja u l-volum, kwadri, kubi, square roots u cube roots. 1.2 Alġebra (a) Evalwazzjoni ta’ espressjonijiet alġebrajċi sempliċi, l-għadd, it-tnaqqis, multiplikazzjoni u diviżjoni, l-użu tal-brakits, frazzjonijiet alġebrajċi sempliċi; 1 2 2 2 (b) Ekwazzjonijiet lineari u s-soluzzjonijiet tagħhom; L-indiċi u l-powers, l-indiċi negattivi u frazzjonali; Sistemi f’format binary u sistemi oħrajn applikabbli ta’ nnumerar; Ekwazzjonijiet simultanji u ekwazzjonijiet tat-tieni grad b’terminu wieħed mhux magħruf; Il-logarittmi. — 1 1 1 1.3 Ġeometrija (a) Kostruzzjonijiet ġeometriċi sempliċi; — 1 1 1 (b) Rappreżentazzjoni grafika; in-natura u l-użu tal-graffs, graffs ta’ ekwazzjonijiet/funzjonijiet; 2 2 2 2 (c) Trigonometrija sempliċi; relazzjonijiet trigonometriċi, l-użu tat-tabelli u koordinati rettangolari u polari. — 2 2 2 MODULU 2. FIŻIKA LIVELL A B1 B2 B3 2.1 Materja 1 1 1 1 In-natura tal-materja: l-elementi kimiċi, l-istruttura tal-atomi, il-molekuli; Komposti kimiċi; L-istati: solidi, likwidi u gassużi; It-tibdil bejn l-istati. 2.2 Mekkanika 2.2.1 Statika 1 2 1 1 Il-forzi, il-moments u l-couples, ir-rappreżentazzjoni bħala vekters; Iċ-ċentru tal-gravità; L-elementi tat-teorija tal-istress, l-istrejn u l-elastiċità: it-tensjoni, il-kompressjoni, shear u t-torsjoni; In-natura u l-karatteristiċi ta’ solidu, fluwidu u gass; Il-pressjoni u l-kapaċità li żżomm fil-wiċċ fil-likwidi (il-barometri). 2.2.2 Kinetika 1 2 1 1 Moviment lineari: moviment uniformi f’linja dritta, moviment b’aċċelerazzjoni kostanti (moviment taħt l-effett tal-gravità); Moviment rotazzjonali: moviment ċirkolari uniformi (forzi ċentrifugali/ċentripetali); Moviment perjodiku: moviment pendolari; It-teorija sempliċi tal-vibrazzjoni, l-armoniċi u r-reżonanza; Il-proporzjon tal-veloċità, il-vantaġġ mekkaniku u l-effiċjenza. 2.2.3 Dinamika (a) Massa Il-forza, l-inerzja, ix-xogħol, il-power, l-enerġija (l-enerġija potenzjali, kinetika u totali), is-sħana, l-effiċjenza; 1 2 1 1 (b) Il-momentum, il-konservazzjoni tal-momentum; L-impuls; Il-prinċipji ġiroskopiċi; Il-frizzjoni: in-natura u l-effetti, il-koeffiċjent tal-frizzjoni (reżistenza rolling). 1 2 2 1 2.2.4 Dinamika tal-fluwidi (a) Il-gravità speċifika u d-densità. 2 2 2 2 (b) Il-viskożità, ir-reżistenza tal-fluwidi, l-effetti ta’ streamlining; L-effetti tal-kompressibilità fuq il-fluwidi; Il-pressjoni statika, dinamika u totali: it-teorema ta’ Bernoulli, il-venturi. 1 2 1 1 2.3 Termodinamika (a) It-temperatura: it-termometri u l-iskali tat-temperatura: Celsius, Fahrenheit u Kelvin; Id-definizzjoni tas-sħana. 2 2 2 2 (b) Il-kapaċità tas-sħana, is-sħana speċifika; It-trasferiment tas-sħana: konvezzjoni, radjazzjoni u konduzzjoni; L-espansjoni volumetrika; L-ewwel u t-tieni liġi tat-termodinamika; Il-gassijiet: liġijiet ideali tal-gassijiet; is-sħana speċifika f’volum kostanti u taħt pressjoni kostanti, ix-xogħol imwettaq minn gass li jespandi; Espansjoni u kompressjoni isotermali u adjabatika, iċ-ċikli tal-magna, il-volum kostanti u l-pressjoni kostanti, ir-refriġeraturi u l-pompi tas-sħana; Sħana rieqda tal-fużjoni u l-evaporazzjoni, l-enerġija termali, is-sħana tal-kombustjoni. — 2 2 1 2.4 Ottika (Id-Dawl) — 2 2 — In-natura tad-dawl; il-veloċità tad-dawl; Il-liġijiet tar-riflessjoni u r-rifrazzjoni: riflessjoni fuq uċuh ċatti, riflessjoni minn mirja sferiċi, ir-rifrazzjoni, il-lentijiet; Il-fibra ottika. 2.5 Il-Moviment tal-Mewġ u l-Ħoss — 2 2 — Il-moviment tal-mewġ: mewġ mekkaniku, il-moviment tal-mewġ sinusojdali, il-fenomeni tal-interferenza, il-mewġ permanenti; Il-ħoss: il-veloċità tal-ħoss, il-produzzjoni tal-ħoss, l-intensità, it-ton u l-kwalità, l-effett Doppler. MODULU 3. PRINĊIPJI FUNDAMENTALI TAL-ELETTRIKU LIVELL A B1 B2 B3 3.1 Teorija tal-Elettron 1 1 1 1 L-istruttura u d-distribuzzjoni taċ-ċarġ tal-elettriku fi ħdan: l-atomi, il-molekuli, il-joni, il-komposti; L-istruttura molekulari tal-kondutturi, is-semikondutturi u l-iżolaturi. 3.2 Elettriċità Statika u Konduzzjoni 1 2 2 1 L-elettriċità statika u d-distribuzzjoni taċ-ċarġis elettrostatiċi; Il-liġijiet elettrostatiċi tal-attrazzjoni u r-ripulsjoni; L-unitajiet taċ-ċarġ, il-Liġi ta’ Coulomb; Il-konduzzjoni tal-elettriku fis-solidi, il-likwidi, il-gassijiet u l-vakwu. 3.3 Terminoloġija tal-Elettriċità 1 2 2 1 It-termini li ġejjin, l-unitajiet tagħhom u fatturi li jaffettwawhom: id-differenza potenzjali, il-forza elettromottiva, il-vultaġġ, il-kurrent, ir-reżistenza, il-konduttività, iċ-ċarġ, il-fluss konvenzjonali tal-kurrent, il-fluss tal-elettrons. 3.4 Ġenerazzjoni tal-Elettriku 1 1 1 1 Il-produzzjoni tal-elettriku bil-metodi li ġejjin: id-dawl, is-sħana, il-frizzjoni, il-pressjoni, l-azzjoni kimika, il-manjetiżmu u l-moviment. 3.5 Sorsi DC tal-Elettriku 1 2 2 2 Il-kostruzzjoni u l-azzjoni kimika bażika ta’: iċ-ċelloli primarji, iċ-ċelloli sekondarji, iċ-ċelloli taċ-ċomb u l-aċidu, iċ-ċelloli tan-nikil u l-kadmju, iċ-ċelloli alkalini oħrajn; Iċ-ċelloli mqabbda f’serje u paralleli; Ir-reżistenza interna u l-effett tagħha fuq il-batterija; Il-kostruzzjoni, il-materjali u t-tħaddim tal-termokoppji; It-tħaddim tal-fotoċelloli. 3.6 Ċirkwiti DC — 2 2 1 Il-Liġi ta’ Ohm, il-Liġi ta’ Kirchoff dwar il-Vultaġġ u l-Liġijiet tal-Kurrent; Il-kalkoli permezz tal-liġijiet ta’ hawn fuq biex tinstab ir-reżistenza, il-vultaġġ u l-kurrent; Is-sinifikat tar-reżistenza interna tal-provvista. 3.7 Reżistenza/Reżister (a) Ir-reżistenza u l-fatturi li jaffettwawha; Reżistenza speċifika; Il-kodiċi bil-kulur tar-reżisters, il-valuri u t-tolleranzi, il-valuri ppreferuti, il-klassifikazzjonijiet tal-wattage; Ir-reżisters imqabbda f’serje u b’mod parallel; Il-kalkolazzjoni tar-reżistenza totali bl-użu ta’ kombinazzjonijiet f’serje, paralleli u serje paralleli; It-tħaddim u l-użu tal-potenzjometri u r-reostati; It-tħaddim tal-Pont ta’ Wheatstone. — 2 2 1 (b) Il-konduttività tal-koeffiċjenti pożittivi u negattivi tat-temperatura; Reżisters fissi, l-istabilità, it-tolleranza u l-limitazzjonijiet, il-metodi tal-kostruzzjoni; Ir-resistors varjabbli, it-termisters, ir-reżisters dipendenti fuq il-vultaġġ; Il-kostruzzjoni tal-potenzjometri u r-reostati; Il-kostruzzjoni tal-Pont ta’ Wheatstone; — 1 1 — 3.8 Enerġija (power) — 2 2 1 L-enerġija (power), ix-xogħol u l-enerġija (kinetika u potenzjali); Il-ħela tal-enerġija (power) minn reżister; Il-formula tal-enerġija (power); Il-kalkolazzjonijiet li jinvolvu l-enerġija (power), ix-xogħol u l-enerġija. 3.9 Kapaċitanza/Kondensers — 2 2 1 It-tħaddim u l-funzjoni ta’ kondenser; Il-fatturi li jaffettwaw iż-żona tal-kapaċitanza tal-pjanċi, id-distanza bejn il-pjanċi, in-numru tal-pjanċi, id-dielettriki u d-dielettriki; Il-kostanti, il-vultaġġ tax-xogħol, il-klassifikazzjoni tal-vultaġġ; It-tipi, il-kostruzzjoni u l-funzjoni tal-kondensers; Il-kodiċi bil-kulur tal-kondensers; Il-kalkolazzjonijiet tal-kapaċitanza u tal-vultaġġ f’ċirkwiti f’serje u ċirkwiti paralleli; Iċ-ċarġ u l-ħruġ ta’ ċarġ esponenzjali ta’ kondenser, il-kostanti tal-ħin; L-ittestjar tal-kondensers. 3.10 Manjetiżmu (a) It-teorija tal-manjetiżmu; Il-karatteristiċi ta’ kalamita; L-azzjoni ta’ kalamita mdendla fil-qasam manjetiku tad-Dinja; Il-manjetizzazzjoni u d-demanjetizzazzjoni; Ilqugħ (shielding) manjetiku; Diversi tipi ta’ materjal manjetiku; Il-kostruzzjoni u l-prinċipji tat-tħaddim tal-elettrokalamiti; Ir-regoli tal-ponn tal-id il-leminija biex ikun stabbilit: il-kamp manjetiku madwar konduttur li jġorr il-kurrent. — 2 2 1 (b) Il-forza manjetomottiva, is-saħħa tal-kamp, id-densità tal-fluss manjetiku, il-permeabilità, is-sekwenza tal-istereżi, il-kapaċità taż-żamma, ir-riluttanza tal-forza li tisforza, il-punt tas-saturazzjoni, it-tidwir tal-kurrenti; Il-prekawzjonijiet għall-ħażna bil-galbu tal-kalamiti. — 2 2 1 3.11 Inductance/Inductor — 2 2 1 Ir-Regola ta’ Faraday; L-azzjoni tal-induzzjoni tal-vultaġġ f’konduttur li jiċċaqlaq f’kamp manjetiku; Il-prinċipji tal-induzzjoni; L-effetti ta’ dawn li ġejjin fuq il-kobor tal-vultaġġ indott: is-saħħa tal-kamp manjetiku, ir-rata tat-tibdil tal-fluss, in-numru tad-dawriet tal-konduttur; Induzzjoni miż-żewġ naħat; L-effett li għandha r-rata tal-bidla tal-kurrent primarju u l-induzzjoni miż-żewġ naħat fuq il-vultaġġ indott; Il-fatturi li jaffettwaw l-induzzjoni miż-żewġ naħat: in-numru tad-dawriet fil-kojl, id-daqs fiżiku tal-kojl, il-permeabilità tal-kojl, il-pożizzjoni tal-kojls fir-rigward ta’ xulxin; Il-liġi ta’ Lenz u r-regoli tad-determinazzjoni tal-polarità; Forza elettro-mottiva kuntrarja, awtoinduzzjoni; Il-punt tas-saturazzjoni; L-użu prinċipali tal-indutturi. 3.12 Teorija tal-Mutur/Ġeneratur DC — 2 2 1 It-teorija bażika tal-mutur u l-ġeneratur; Il-kostruzzjoni u l-għan tal-komponenti f’ġeneratur DC; It-tħaddim ta’, u l-fatturi li jaffettwaw il-produzzjoni u d-direzzjoni tal-fluss tal-kurrent f’ġeneraturi DC; It-tħaddim ta’, u l-fatturi li jaffettwaw l-enerġija (power) tal-produzzjoni, it-torque, il-veloċità u direzzjoni tar-rotazzjoni tal-muturi DC; Muturi b’winding f’serje, b’winding shunt u komposti; Il-kostruzzjoni ta’ Ġeneratur Starter. 3.13 It-Teorija tal-AC 1 2 2 1 Il-forma ta’ mewġa tat-tip sinusojdali: il-fażijiet, il-perjodu, il-frekwenza, iċ-ċiklu; Il-valuri ta’ kurrent istantanju, medju, root mean square, tal-ogħla konsum, mill-ogħla punt sal-ogħla punt tal-konsum u l-kalkolazzjonijiet ta’ dawn il-valuri, fir-rigward tal-vultaġġ, il-kurrent u l-enerġija (power); Il-mewġ Trijangulari/Kwadri; Il-prinċipji tal-kurrent single/3 phase. 3.14 Ċirkwiti Reżistivi (R), Kapaċittivi (c) u Induttivi (L) — 2 2 1 Ir-relazzjoni tal-fażi tal-vultaġġ u l-kurrent fiċ-ċirkwiti L, C u R, paralleli, f’serje u f’serje paralleli; Il-ħela tal-enerġija (power) fiċ-ċirkwiti L, C u R; Il-kalkolazzjonijiet tal-impedenza, l-angolu tal-fażi, il-fattur tal-enerġija (power) u l-kurrent; Il-kalkolazzjonijiet tal-enerġija (power) vera, l-enerġija (power) apparenti u l-enerġija (power) reattiva. 3.15 Trasformaturi — 2 2 1 Il-prinċipji tal-kostruzzjoni u t-tħaddim tat-trasformaturi; It-telf minn trasformatur u l-metodi biex jingħeleb; L-azzjoni tat-transformatur fil-kundizzjonijiet meta jingħata u ma jingħatax il-kurrent; It-trasferiment tal-enerġija (power), l-effiċjenza, il-marki tal-polarità; Il-kalkolazzjoni tal-vultaġġi u l-kurrenti tal-linja u l-phase; Il-kalkolazzjoni tal-enerġija (power) f’sistema three phase; Il-kurrenti Primarji u Sekondarji, il-vultaġġ, il-proporzjon tad-dawriet, l-enerġija (power), l-effiċjenza; Awtotrasformaturi. 3.16 Filtri — 1 1 — It-tħaddim, l-applikazzjoni u l-użu tal-filtri li ġejjin: low pass, high pass, band pass, band stop. 3.17 Ġeneraturi AC — 2 2 1 Ir-rotazzjoni tas-sekwenza fil-kamp manjetiku u l-forma tal-mewġ prodott; It-tħaddim u l-kostruzzjoni ta’ ġeneraturi AC bl-armature iddur u l-kamp idur; Olternejters single phase, two phase u three phase; Il-vantaġġi u l-użu tal-konnessjonijiet stilla tat-three phase u delta; Ġeneraturi bil-Kalamiti Permanenti. 3.18 Muturi AC — 2 2 1 Il-kostruzzjoni, il-prinċipji tat-tħaddim u l-karatteristiċi ta’: muturi AC sinkroniċi u induttivi muturi kemm single phase kif ukoll polyphase; Il-metodi tal-kontroll tal-veloċità u d-direzzjoni tar-rotazzjoni; Il-metodi tal-produzzjoni ta’ kamp li jdur: il-kapasiter, l-induttur, shaded jew split pole. MODULU 4. IL-PRINĊIPJI FUNDAMENTALI ELETTRONIĊI LIVELL A B1 B2 B3 4.1 Semikondutturi 4.1.1 Diodes (a) Is-simboli tad-diodes; Il-karatteristiċi tad-diodes; Id-diodes f’serje u paralleli; Il-karatteristiċi ewlenin u l-użu ta’ rettifikaturi ikkontrollati bis-silikon (thyristors), diodes li jemettu d-dawl (LEDs), diode konduttiv għad-dawl, il-varistor, id-diodes tar-rettifikaturi; It-testijiet funzjonali tad-diodes. — 2 2 1 (b) Il-materjali, il-konfigurazzjoni tal-elettroni, il-karatteristiċi tal-elettriku; Il-materjali tat-tip P u N: l-effetti tal-impuritajiet fuq il-konduzzjoni, il-karattri tal-maġġoranza u l-minoranza; Il-PN junction f’semikonduttur, l-iżvilupp ta’ potenzjal f’PN junction f’kundizzjonijiet mingħajr preġudizzju, ippreġudikati ‘l quddiem u ppreġudikati lura; Il-parametri tad-diodes: vultaġġ invers massimu, il-kurrent ‘l quddiem massimu, it-temperatura, il-frekwenza, it-tnixxija tal-kurrent, il-ħela tal-enerġija (power); It-tħaddim u l-funzjoni tad-diodes fiċ-ċirkwiti li ġejjin: clippers, clampers, rettifikaturi full u half wave, ir-rettifikaturi bridge, id-doublers u t-triplers tal-vultaġġ; It-tħaddim dettaljat u l-karatteristiċi tat-tagħmir li ġej: ir-rettifikaturi ikkontrollati bis-silikon (thyristors), diodes li jemettu d-dawl, id-diode Schottky, id-diode konduttiv għad-dawl, id-diode varactor, il-varistor, id-diodes tar-rettifikaturi, id-diode Zener. — — 2 — 4.1.2 Tranżisters (a) Is-simboli tat-tranżisters; Id-deskrizzjoni u l-orjentazzjoni tal-komponent; Il-karatteristiċi tat-tranżisters. — 1 2 1 (b) Il-kostruzzjoni u t-tħaddim ta’ tranżisters PNP u NPN; Il-konfigurazzjonijiet tal-bażi, il-kollettur u l-emittur; L-ittestjar tat-tranżisters; L-apprezzament bażiku ta’ tipi oħrajn ta’ tranżisters u l-użu tagħhom; L-applikazzjoni tat-tranżisters: il-kategoriji tal-amplifikaturi (A, B, C); Iċ-ċirkwiti sempliċi li jinkludu: bias, decoupling, feedback u stabbilizzazzjoni; Il-prinċipji ta’ ċirkwiti multistadji: cascades, push-pull, oxxillaturi, multivibraturi, ċirkwiti flip-flop. — — 2 — 4.1.3 Ċirkwiti Integrati (a) Id-deskrizzjoni u t-tħaddim ta’ ċirkwiti loġiċi u ċirkwiti lineari/amplifikaturi operattiv. — 1 — 1 (b) Id-deskrizzjoni u t-tħaddim ta’ ċirkwiti loġiċi u ċirkwiti lineari; L-introduzzjoni għat-tħaddim u l-funzjoni ta’ amplifikatur operattiv użat bħala: integrejter, differentiator, voltage follower, kumparatur; L-istadji tat-tħaddim u l-amplifikazzjoni li jgħaqqdu l-metodi: resistive capacitive, inductive (transformer), inductive resistive (IR), dirett; Il-vantaġġi u l-iżvantaġġi ta’ feedback pożittiv u negattiv. — — 2 — 4.2 Bords taċ-Ċirkwiti Stampati — 1 2 — Id-deskrizzjoni u l-użu tal-bords taċ-ċirkwiti stampati. 4.3 Servomekkaniżmi (a) Il-fehim tat-termini li ġejjin: Sistemi ta’ sekwenza miftuħa u magħluqa, il-feedback, is-segwitu, it-transdusers analogue; Il-prinċipji tat-tħaddim u l-użu tal-komponenti/aspetti tas-sistema sinkro li ġejja: ir-risolvers, id-differenxjal, il-kontroll u t-torque, it-transformers, it-trażmettituri tal-induktanza u l-kapaċitanza. — 1 — — (b) Il-fehim tat-termini li ġejjin: sekwenza miftuħa u magħluqa, is-segwitu, il-mekkaniżmu servo, analogue, it-transdusers, in-null, id-damping, il-feedback, id-deadband; Il-kostruzzjoni, it-tħaddim u l-użu tal-komponenti ta’ sistema sinkro li ġejjin: ir-risolvers, id-differenxjal, il-kontroll u t-torque, it-transformers E u I, it-trażmettituri tal-induktanza, it-trażmettituri tal-kapaċitanza, it-trażmettituri sinkroniċi; Id-difetti ta’ mekkaniżmu servo, l-inverżjoni tas-sinkro leads, il-hunting. — — 2 — MODULU 5. TEKNIKI DIĠITALI/SISTEMI TA’ STRUMENTI ELETTRONIĊI LIVELL A B1-1 B1-3 B1-2 B1-4 B2 B3 5.1 Sistemi ta’ Strumenti Elettroniċi 1 2 2 3 1 L-arranġamenti tipiċi tas-sistemi u t-tifsila tal-kokpit tas-sistemi tal-istrumenti elettroniċi. 5.2 Sistemi ta’ Nnumerar — 1 — 2 — Is-sistemi tal-innumerar: binarji, ottali u ħeksadeċimali; Il-wiri ta’ konverżjonijiet bejn is-sistemi deċimali u l-binarji, l-ottali u l-ħeksadeċimali u viċi-versa. 5.3 Konverżjoni tad-Dejta — 1 — 2 — Id-Dejta Analogue, id-Dejta Diġitali; It-tħaddim u l-applikazzjoni ta’ konverters mill-analogue għad-diġitali, u mid-diġitali għall-analogue, it-tidħil u l-ħruġ, il-limitazzjonijiet tat-tipi differenti. 5.4 Buses tad-Dejta — 2 — 2 — It-tħaddim tal-buses tad-dejta fis-sistemi tal-inġenji tal-ajru, li jinkludi l-għarfien tal-ARINC u speċifikazzjonijiet oħra. Netwerk/Ethernet tal-Inġenji tal-Ajru. 5.5 Ċirkwiti Loġiċi (a) L-identifikazzjoni tas-simboli tal-gejts loġiċi, it-tabelli u ċ-ċirkwiti ekwivalenti; L-applikazjonijiet użati għas-sistemi tal-inġenji tal-ajru, id-dijagrammi skematiċi — 2 — 2 1 (b) L-interpretazzjoni tad-dijagrammi loġiċi. — — — 2 — 5.6 Struttura Bażika tal-Kompjuter (a) It-terminoloġija tal-kompjuter (inklużi l-bit, il-byte, is-softwer, it-tagħmir, is-CPU, l-IC, u l-istrumenti tal-memorji differenti bħar-RAM, ir-ROM, il-PROM); It-teknoloġija tal-kompjuter (kif applikata fis-sistemi tal-inġenji tal-ajru). 1 2 — — — (b) It-terminoloġija relatata mal-kompjuter; It-tħaddim, it-tqassim u l-interfejs tal-komponenti maġġuri f’mikrokompjuter inklużi s-sistemi tal-buses assoċjati tagħhom; L-informazzjoni li tinsab fil-kliem ta’ struzzjoni uniki u multindirizz; It-termini assoċjati mal-memorja; It-tħaddim tal-istrumenti tal-memorja tipiċi; It-tħaddim, il-vantaġġi u l-iżvantaġġi tas-sistemi ta’ ħażna tad-dejta differenti. — — — 2 — 5.7 Mikroproċessuri — — — 2 — Il-funzjonijiet imwettqa u t-tħaddim ġenerali ta’ mikroproċessur; It-tħaddim bażiku ta’ kull wieħed mill-elementi tal-mikroproċessur li ġejjin: l-unità tal-kontroll u l-ipproċessar, l-arloġġ, ir-reġistru, l-unità tal- loġika aritmetika. 5.8 Ċirkwiti Integrati — — — 2 — It-tħaddim u l-użu tal-kodifikaturi u d-dekodifikaturi; Il-funzjoni tat-tipi differenti ta’ kodifikaturi; L-użu ta’ integrazzjoni fuq skala medja, kbira u kbira ħafna. 5.9 Multiplexing — — — 2 — It-tħaddim, l-applikazzjoni u l-identifikazzjoni ta’ multiplexers u demultiplexers f’dijagrammi loġiċi. 5.10 Fibra Ottika — 1 1 2 — Il-vantaġġi u l-iżvantaġġi tat-trażmissjoni tad-dejta bil-fibra ottika bi propagazzjoni fuq wajer tal-elettriku; Bus tad-dejta tal-fibra ottika; It-termini relatati mal-fibra ottika; It-terminazzjonijiet; Il-couplers, it-terminals tal-kontroll, it-terminals remoti; L-applikazzjoni tal-fibra ottika fil-sistemi tal-inġenji tal-ajru. 5.11 Wiri Elettroniku — 2 1 2 1 Il-prinċipji tat-tħaddim ta’ tipi komuni ta’ wiri użat fl-inġenji tal-ajru moderni, inklużi t-Tubi tar-Raġġi Cathode, id-Diodes li Jemettu d-Dawl u l-Liquid Crystal Display. 5.12 Strumenti Sensittivi għall-Elettrostatiċità 1 2 2 2 1 It-trattament speċjali ta’ komponenti sensittivi għall-iskarigi elettrostatiċi; L-għarfien tar-riskji u d-danni potenzjali, it-tagħmir għall-protezzjoni tal-komponenti u l-persunal kontra l-istatiku. 5.13 Kontroll tal-Ġestjoni tas-Softwer — 2 1 2 1 L-għarfien tar-restrizzjonijiet, ir-rekwiżiti tal-ajrunaviġabilità u l-effetti katastrofiċi potenzjali ta’ bidliet mhux approvati fil-programmi tas-softwer. 5.14 Ambjent Elettromanjetiku — 2 2 2 1 L-influwenza tal-fenomeni li ġejjin fuq il-prattiki tal-manutenzjoni tas-sistema elettronika: EMC-Il-Kompatibilità Elettromanjetika EMI-L-Interferenza Elettromanjetika HIRF-Kamp Irradjat b’Intensità Qawwija Is-sajjetti/il-protezzjoni mis-sajjetti. 5.15 Sistemi Elettroniċi/Diġitali Tipiċi tal-Inġenji tal-Ajru — 2 2 2 1 L-arranġament ġenerali tas-sistemi elettroniċi/diġitali tipiċi tal-inġenji tal-ajru u l-BITE (Tagħmir tal-Ittestjar Built-In) assoċjati bħal: (a)Għal B1 u B2 biss: ACARS-ARINC Sistema ta’ Komunikazzjoni u Indirizzar u Rappurtar EICAS- Sistema Indikattiva tal-Magna u t-Twissija tal-Ekwipaġġ FBW-Titjir bil-Wajer FMS-Sistema ta’ Ġestjoni tat-Titjir IRS-Sistema ta’ Referenza Inerzjali (b)Għal B1, B2 u B3: ECAM-Sorveljanza Elettronika Ċentralizzata tal-Inġenji tal-Ajru EFIS-Sistema Elettronika tal-Istrumenti tat-Titjir GPS-Sistema ta’ Ppożizzjonar Globali TCAS-Sistema ta’ Twissija tat-Traffiku għall-Prevenzjoni tal-Ħabtiet L-Avjonika Modulari Integrata Sistemi tal-Kabina Sistemi tal-Informazzjoni. MODULU 6. MATERJALI U TAGĦMIR LIVELL A B1 B2 B3 6.1 Materjali tal-Inġenji tal-Ajru — Tal-Ħadid (a) Il-karatteristiċi u l-identifikazzjoni ta’ ligi tal-azzar komuni użati fl-inġenji tal-ajru; It-trattament bis-sħana u l-applikazzjoni tal-ligi tal-azzar. 1 2 1 2 (b) L-ittestjar ta’ materjali tal-ħadid għall-ebusija, is-saħħa tensili, is-saħħa kontra l-fatigue u r-reżistenza għall-impatt. — 1 1 1 6.2 Materjali tal-Inġenji tal-Ajru — Mhux tal-Ħadid (a) Il-karatteristiċi u l-identifikazzjoni ta’ materjali mhux tal-ħadid komuni użati fl-inġenji tal-ajru; It-trattament bis-sħana u l-applikazzjoni tal-materjali mhux tal-ħadid; 1 2 1 2 (b) L-ittestjar ta’ materjali mhux tal-ħadid għall-ebusija, is-saħħa tensili, is-saħħa kontra l-fatigue u r-reżistenza għall-impatt. — 1 1 1 6.3 Materjali tal-Inġenji tal-Ajru — Komposti u Mhux Mettaliċi 6.3.1 Komposti u mhux mettaliċi minbarra l-injam u t-tessuti (a) Il-karatteristiċi u l-identifikazzjoni ta’ materjali komposti u mhux mettaliċi komuni, minbarra l-injam, użati fl-inġenji tal-ajru; L-aġenti siġillanti u tat-twaħħil. 1 2 2 2 (b) Is-sejbien tad-difetti/deterjorament f’materjali komposti u mhux mettaliċi. It-tiswija ta’ materjal komposti u mhux mettaliċi. 1 2 — 2 6.3.2 Strutturi tal-injam 1 2 — 2 Il-metodi ta’ kostruzzjoni tal-istrutturi ta’ qafas tal-injam; Il-karatteristiċi u t-tipi ta’ injam u kolla użati fl-ajruplani; Il-preżervazzjoni u l-manutenzjoni tal-istruttura tal-injam; It-tipi tad-difetti f’materjal tal-injam u l-istrutturi tal-injam; Is-sejbien tad-difetti fl-istruttura tal-injam; It-tiswija tal-istruttura tal-injam. 6.3.3 Tessuti tal-kisi 1 2 — 2 Il-karatteristiċi, elementi u t-tipi ta’ tessuti użati fl-ajruplani; Il-metodi tal-ispezzjonijiet tat-tessuti; It-tipi tad-difetti fit-tessuti; It-tiswija tat-tessuti tal-kisi. 6.4 Korrużjoni (a) Il-prinċipji fundamentali tal-kimiċi; Il-formazzjoni permezz ta’, proċess ta’ azzjoni galvanika, mikrobijoloġika, stress. 1 1 1 1 (b) It-tipi differenti tal-korrużjoni u l-identifikazzjoni tagħhom; Il-kawżi tal-korrużjoni; It-tipi tal-materjali, suxxettibbli għall-korrużjoni. 2 3 2 2 6.5 Tagħmir tal-Irbit 6.5.1 Kamini tal-viti 2 2 2 2 In-nomenklatura tal-viti; Il-forom, id-dimensjonijiet u t-tolleranzi tal-kamini għall-kamini standard użati fl-inġenji tal-ajru; Il-kejl tal-kamini tal-viti. 6.5.2 Boltijiet, stadds u viti 2 2 2 2 It-tipi tal-boltijiet: l-ispeċifikazzjoni, l-identifikazzjoni u l-marki tal-boltijiet tal-inġenji tal-ajru, l-istandards internazzjonali; L-iskorfini: self locking, anchor, it-tipi standard; Il-viti tal-magni: l-ispeċifikazzjonijiet tal-inġenji tal-ajru; L-istadds: it-tipi differenti u l-użu tagħhom, l-inserzjoni u tneħħija; Il-viti selftapping, id-dawils. 6.5.3 Tagħmir għall-illokkjar 2 2 2 2 It-tab woxers u l-ispring woxers, il-pjanċi li jillokkjaw, l-isplit pins, l-iskorfini pal, l-illokkjar bil-wajer, l-irbit li jinħall malajr, iċ-ċwievet, is-serklips, il-koterpins. 6.5.4 Rivits tal-inġenji tal-ajru 1 2 1 2 It-tipi differenti ta’ rivits solidi u għomja; l-ispeċifikazzjonijiet u l-identifikazzjoni, it-trattament bis-sħana. 6.6 Pajpijiet u Unjins tal-irbit (a) L-identifikazzjoni ta’, u t-tipi differenti ta’ pajpijiet riġidi u flessibbli u l-konnetturi tagħhom użati fl-inġenji tal-ajru. 2 2 2 2 (b) L-unjins tal-irbit standard għall-pajpijiet tal-idrawliku, tal-fjuwil, taż-żejt, pnewmatiċi u tas-sistema tal-arja. 2 2 1 2 6.7 Molol — 2 1 1 It-tipi differenti ta’ molol, il-materjali, il-karatteristiċi u l-applikazzjonijiet. 6.8 Berings 1 2 2 1 L-iskop tal-berings, it-tagħbija, il-materjal, il-kostruzzjoni; It-tipi differenti ta’ berings u l-applikazzjoni tagħhom. 6.9 Trażmissjonijiet 1 2 2 1 It-tipi differenti ta’ gerijiet u l-applikazzjoni tagħhom; Il-proporzjon tal-gerijiet, is-sistemi ta’ gerijiet għat-tnaqqis u l-multiplikazzjoni, il-gerijiet misjuqin u li jsuqu, il-gerijiet idlers, il-mesh patterns; Iċ-ċintorini u t-tarjoli, il-ktajjen u l-isprokits. 6.10 Kejbils tal-Kontroll 1 2 1 2 It-tipi differenti tal-kejbils; L-attrezzaturi tat-truf, it-turnbuckles u t-tagħmir għall-kumpens; Il-komponenti ta’ sistema ta’ tarjoli u kejbils; Il-kejbils Bowden; Is-sistemi ta’ kontroll flessibbli tal-inġenji tal-ajru. 6.11 Kejbils u Konnetturi tal-Elettriku 1 2 2 2 It-tipi differenti, il-kostruzzjoni u l-karatteristiċi tal-kejbils; Il-kejbils tat-tensjoni għolja u koassjali; L-ikkrimpjar; It-tipi differenti tal-konnetturi, il-pinns, il-plaggs, is-sokits, l-iżolaturi, il-klassifikazzjoni tal-kurrent u l-vultaġġ, l-ikkoppjar, il-kodiċi ta’ identifikazzjoni. MODULU 7 A. PRATTIKI TAL-MANUTENZJONI Nota: Dan il-modulu ma japplikax għall-kategorija B3. Materji relevanti għas-suġġett għall-kategorija B3 huma definiti fil-modulu 7B. LIVELL A B1 B2 7.1 Prekawzjonijiet tas-Sigurtà-Inġenji tal-Ajru u Ħwienet tax-Xogħol 3 3 3 L-aspetti tal-prattiċi tax-xogħol li huma sikuri inklużi l-prekawzjonijiet li għandhom jittieħdu meta jsir xogħol bl-elettriku, il-gassijiet speċjalment l-ossiġnu, iż-żjut u l-kimiċi. Barra minn hekk, l-istruzzjoni dwar azzjoni rimedjali li għandha tittieħed fil-każ ta’ nirien jew xi aċċident ieħor b’wieħed jew aktar minn dawn il-perikli li tinkludi l-għarfien dwar l-aġenti tat-tifi. 7.2 Prattiki tal-Ħwienet tax-Xogħol 3 3 3 Il-ħarsien tal-għodda, il-kontroll tal-għodda, l-użu tal-materjali tal-ħwienet tax-xogħol; Id-dimensjonijiet, l-allowances u t-tolleranzi, l-istandards tal-kwalità tax-xogħol; Il-kalibrazzjoni tal-għodda u t-tagħmir, l-istandards tal-kalibrazzjoni. 7.3 Għodda 3 3 3 It-tipi komuni ta’ għodda tal-idejn; It-tipi komuni ta’ għodda tal-elettriku; It-tħaddim u l-użu ta’ għodda ta’ kejl ta’ preċiżjoni; It-tagħmir u l-għodda tal-lubrifikazzjoni; It-tħaddim, il-funzjoni u l-użu ta’ tagħmir ta’ ttestjar ġenerali tal-elettriku. 7.4 Tagħmir tal-Ittestjar Ġenerali tal-Avjoniċi — 2 3 It-tħaddim, il-funzjoni u l-użu ta’ tagħmir ta’ ttestjar ġenerali tal-avjoniċi. 7.5 Disinji, Dijagrammi u Standards tal-Inġinerija 1 2 2 It-tipi differenti tad-disinji u d-dijagrammi, is-simboli, id-dimensjonijiet, it-tolleranzi u l-projezzjonijiet tagħhom; L-informazzjoni fil-blokka tat-titolu ta’ identifikazzjoni; Il-preżentazzjonijiet fuq mikrofilm, mikrofixx u kkompjuterizzati; L-Ispeċifikazzjoni 100 tal-Assoċjazzjoni tat-Trasport bl-Ajru (ATA) tal-Amerika; L-istandards ajrunawtiċi u standards oħrajn applikabbli li jinkludu l-ISO, l-AN, l-MS, in-NAS u l-MIL; Id-dijagrammi tal-wajering u d-dijagrammi skematiċi. 7.6 Fits u Kliransis 1 2 1 Il-qisien tat-trapani għat-toqob tal-boltijiet, il-kategoriji tal-fits; Is-sistema komuni tal-fits u l-kliransis; L-iskeda tal-fits u l-kliransis għall-inġenji tal-ajru u l-magni; Il-limiti għall-bow, twist u wear; Il-metodi standard għall-kontrolli fuq ix-xafts, il-berings u partijiet oħrajn. 7.7 Kejbils u Konnetturi tal-Elettriku 1 3 3 Il-metodi u l-ittestjar tal-kontinwità, l-iżolazzjoni u t-twaħħil; L-użu tal-għodda tal-krimping: imħaddma bl-idejn u bl-idrawliku; L-ittestjar tal-ġonot ikkrimpjati; It-tneħħija u t-tidħil tal-pinn tal-konnettur; Il-kejbils koassjali: il-prekawzjonijiet tal-ittestjar u l-applikazzjoni; Identifikazzjoni ta’ tipi ta’ wajers, il-kriterji ta’ spezzjoni u t-tolleranza ta’ ħsara tagħhom; Il-metodi ta’ protezzjoni tal-wajering: il-luming tal-kejbils u appoġġ tal-lum, il-klampijiet tal-kejbils, il-metodi ta’ sliving protettiv li jinkludu t-tgeżwir ixxrinkjat bis-sħana, ix-xilding; Istallazzjonijiet, spezzjoni, tiswija, manutenzjoni u standards ta’ tindif tal-EWIS. 7.8 Riveting 1 2 — Il-ġonot rivitjati, l-ispazji bejn ir-rivits u l-piċċ; L-għodda użata fir-riviting u d-dimpling; L-ispezzjoni tal-ġonot irrivitjati. 7.9 Pajpijiet u Manek 1 2 — It-tgħawwiġ u l-belling/flering tal-pajpijiet tal-inġenji tal-ajru; L-ispezzjoni u l-ittestjar tal-pajpijiet u l-manek tal-inġenji tal-ajru; L-installazzjoni u l-ikklempjar tal-pajpijiet. 7.10 Molol 1 2 — L-ispezzjoni u l-ittestjar tal-molol. 7.11 Berings 1 2 — L-ittestjar, it-tindif u l-ispezzjoni tal-berings; Ir-rekwiżiti tal-lubrifikazzjoni tal-berings; Id-difetti fil-berings u l-kawżi tagħhom. 7.12 Tranżmissjonijiet 1 2 — L-ispezzjoni tal-gerijiet, backlash; L-ispezzjoni taċ-ċintorini u t-tarjoli, il-ktajjen u l-isprokits; L-ispezzjoni tal-ġekk tal-viti, it-tagħmir li jilliva, is-sistemi ta’ tubi push-pull. 7.13 Kejbils tal-Kontroll 1 2 — L-iswaging tal-attrezzaturi tat-truf; L-ispezzjoni u l-ittestjar tal-kejbils tal-kontroll; Il-kejbils Bowden; is-sistemi ta’ kontroll flessibbli tal-inġenji tal-ajru. 7.14 It-Trattament tal-Materjal 7.14.1 Folji tal-metall — 2 — L-immarkar u l-kalkolazzjoni tal-allowance għat-tgħawwiġ; Ix-xogħol bil-folji tal-metall, inkluż it-tgħawwiġ u l-iffurmar; L-ispezzjoni tax-xogħol bil-folji tal-metall. 7.14.2 Komposti u mhux tal-ħadid — 2 — Il-prattiki tat-twaħħil; Il-kundizzjonijiet ambjentali; Il-metodi tal-ispezzjonijiet. 7.15 Iwweldjar, Ibbrejżar, Issaldjar u Twaħħil (a) Il-metodi tal-issaldjar; l-ispezzjoni tal-ġonot issaldjati. — 2 2 (b) Il-metodi tal-welding u l-ibbrejżjar; L-ispezzjoni tal-ġonot iwweldjati u bbrejżjati; Il-metodi tat-twaħħil u l-ispezzjoni tal-ġonot imwaħħlin. — 2 — 7.16 Piż u Bilanċ tal-Inġenji tal-Ajru (a) Kalkolazzjoni tal-limiti taċ-Ċentru tal-Gravità/Bilanċ: l-użu tad-dokumenti rilevanti. — 2 2 (b) It-tħejjija tal-inġenji tal-ajru biex jintiżnu; Kif jintiżen inġenju tal-ajru. — 2 — 7.17 It-Trattament u l-Magażinaġġ tal-Inġenji tal-Ajru 2 2 2 It-taksijing/irmunkar tal-inġenji tal-ajru u l-prekawzjonijiet tas-sigurtà assoċjati; L-iġġakkjar, iċ-ċoking, l-irbit tal-inġenji tal-ajru u l-prekawzjonijiet tas-sigurtà assoċjati; Il-metodi tal-magażinaġġ tal-inġenji tal-ajru; Il-proċeduri għall-għoti u t-tneħħija tal-fjuwil; Il-proċeduri għat-tneħħija tas-silġ/kontra s-silġ; Fornimenti tal-elettriku, idrawliċi u pnewmatiċi fuq l-art; L-effetti tal-kundizzjonijiet ambjentali fuq it-trattament u t-tħaddim tal-inġenji tal-ajru. 7.18 Metodi ta’ Disassemblaġġ, Spezzjonar, Tiswija u Assemblaġġ (a) It-tipi differenti tad-difetti u l-metodi ta’ spezzjonijiet viżwali; It-tneħħija tal-korrużjoni, l-evalwazzjoni u l-protezzjoni mill-ġdid. 2 3 3 (b) Il-metodi ta’ tiswija ġenerali, il-Manwal tat-Tiswija Strutturali; Il-programmi ta’ kontroll tal-età, l-fatigue u l-korrużjoni. — 2 — (c) Il-metodi tal-ispezzjonijiet mhux distruttivi li jinkludu metodi penetranti, radjografiċi, tat-tidwir tal-kurrent, ultrasoniċi u boroskopji. — 2 1 (d) Il-metodi ta’ disassemblaġġ u assemblaġġ mill-ġdid. 2 2 2 (e) Il-metodi ta’ identifikazzjoni tal-problemi u s-soluzzjonijiet. — 2 2 7.19 Avvenimenti Anormali (a) L-ispezzjonijiet wara impatti mis-sajjetti u l-penetrazzjoni HIRF. 2 2 2 (b) L-ispezzjonijiet wara avvenimenti anormali bħal inżul tqil u titjir f’turbulenza. 2 2 — 7.20 Proċeduri tal-Manutenzjoni 1 2 2 L-ippjanar tal-manutenzjoni; Il-proċeduri tal-modifiki; Il-proċeduri tal-imħażen; Il-proċeduri taċ-ċertifikazzjoni/rilaxx; L-interfejs mat-tħaddim tal-inġenji tal-ajru; L-Ispezzjoni tal-Manutenzjoni/Kontroll tal-Kwalità/Assigurazzjoni tal-Kwalità; Il-proċeduri tal-manutenzjoni addizzjonali; Il-kontroll fuq il-komponenti bi żmien limitat għall-użu tagħhom. MODULU 7B. PRATTIKI TAL-MANUTENZJONI Nota: Il-firxa ta’ dan il-Modulu għandha tirrifletti t-teknoloġija tal-ajruplani pertinenti għall-kategorija B3. LIVELL B3 7.1 Prekawzjonijiet tas-Sigurtà-Inġenji tal-Ajru u Ħwienet tax-Xogħol 3 L-aspetti tal-prattiċi tax-xogħol li huma sikuri inklużi l-prekawzjonijiet li għandhom jittieħdu meta jsir xogħol bl-elettriku, il-gassijiet speċjalment l-ossiġnu, iż-żjut u l-kimiċi. Barra minn hekk, l-istruzzjoni dwar azzjoni rimedjali li għandha tittieħed fil-każ ta’ nirien jew xi aċċident ieħor b’wieħed jew aktar minn dawn il-perikli li tinkludi l-għarfien dwar l-aġenti tat-tifi. 7.2 Prattiki tal-Ħwienet tax-Xogħol 3 Il-ħarsien tal-għodda, il-kontroll tal-għodda, l-użu tal-materjali tal-ħwienet tax-xogħol; Id-dimensjonijiet, l-allowances u t-tolleranzi, l-istandards tal-kwalità tax-xogħol; Il-kalibrazzjoni tal-għodda u t-tagħmir, l-istandards tal-kalibrazzjoni. 7.3 Għodda 3 It-tipi komuni ta’ għodda tal-idejn; It-tipi komuni ta’ għodda tal-elettriku; It-tħaddim u l-użu ta’ għodda ta’ kejl ta’ preċiżjoni; It-tagħmir u l-għodda tal-lubrifikazzjoni; It-tħaddim, il-funzjoni u l-użu ta’ tagħmir ta’ ttestjar ġenerali tal-elettriku. 7.4 Tagħmir tal-Ittestjar Ġenerali tal-Avjoniċi — It-tħaddim, il-funzjoni u l-użu ta’ tagħmir ta’ ttestjar ġenerali tal-avjoniċi. 7.5 Disinji, Dijagrammi u Standards tal-Inġinerija 2 It-tipi differenti tad-disinji u d-dijagrammi, is-simboli, id-dimensjonijiet, it-tolleranzi u l-projezzjonijiet tagħhom; L-informazzjoni fil-blokka tat-titolu ta’ identifikazzjoni; Il-preżentazzjonijiet fuq mikrofilm, mikrofixx u kkompjuterizzati; L-Ispeċifikazzjoni 100 tal-Assoċjazzjoni tat-Trasport bl-Ajru (ATA) tal-Amerika; L-istandards ajrunawtiċi u standards oħrajn applikabbli li jinkludu l-ISO, l-AN, l-MS, in-NAS u l-MIL; Id-dijagrammi tal-wajering u d-dijagrammi skematiċi. 7.6 Fits u Kliransis 2 Il-qisien tat-trapani għat-toqob tal-boltijiet, il-kategoriji tal-fits; Is-sistema komuni tal-fits u l-kliransis; L-iskeda tal-fits u l-kliransis għall-inġenji tal-ajru u l-magni; Il-limiti għall-bow, twist u wear; Il-metodi standard għall-kontrolli fuq ix-xafts, il-berings u partijiet oħrajn. 7.7 Kejbils u Konnetturi tal-Elettriku 2 Il-metodi u l-ittestjar tal-kontinwità, l-iżolazzjoni u t-twaħħil; L-użu tal-għodda tal-krimping: imħaddma bl-idejn u bl-idrawliku; L-ittestjar tal-ġonot ikkrimpjati; It-tneħħija u t-tidħil tal-pinn tal-konnettur; Il-kejbils koassjali: il-prekawzjonijiet tal-ittestjar u l-applikazzjoni; Il-metodi ta’ protezzjoni tal-wajering: il-luming tal-kejbils u appoġġ tal-lum, il-klampijiet tal-kejbils, il-metodi ta’ sliving protettiv li jinkludu t-tgeżwir ixxrinkjat bis-sħana, ix-xilding. 7.8 Riveting 2 Il-ġonot rivitjati, l-ispazji bejn ir-rivits u l-piċċ; L-għodda użata fir-riviting u d-dimpling; L-ispezzjoni tal-ġonot irrivitjati. 7.9 Pajpijiet u Manek 2 It-tgħawwiġ u l-belling/flering tal-pajpijiet tal-inġenji tal-ajru; L-ispezzjoni u l-ittestjar tal-pajpijiet u l-manek tal-inġenji tal-ajru; L-installazzjoni u l-ikklempjar tal-pajpijiet. 7.10 Molol 1 L-ispezzjoni u l-ittestjar tal-molol. 7.11 Berings 2 L-ittestjar, it-tindif u l-ispezzjoni tal-berings; Ir-rekwiżiti tal-lubrifikazzjoni tal-berings; Id-difetti fil-berings u l-kawżi tagħhom. 7.12 Tranżmissjonijiet 2 L-ispezzjoni tal-gerijiet, backlash; L-ispezzjoni taċ-ċintorini u t-tarjoli, il-ktajjen u l-isprokits; L-ispezzjoni tal-ġekk tal-viti, it-tagħmir li jilliva, is-sistemi ta’ tubi push-pull. 7.13 Kejbils tal-Kontroll 2 L-iswaging tal-attrezzaturi tat-truf; L-ispezzjoni u l-ittestjar tal-kejbils tal-kontroll; Il-kejbils Bowden; is-sistemi ta’ kontroll flessibbli tal-inġenji tal-ajru. 7.14 It-Trattament tal-Materjal 7.14.1 Folji tal-metall 2 L-immarkar u l-kalkolazzjoni tal-allowance għat-tgħawwiġ; Ix-xogħol bil-folji tal-metall, inkluż it-tgħawwiġ u l-iffurmar; L-ispezzjoni tax-xogħol bil-folji tal-metall. 7.14.2 Komposti u mhux tal-ħadid 2 Il-prattiki tat-twaħħil; Il-kundizzjonijiet ambjentali; Il-metodi tal-ispezzjonijiet. 7.15 Iwweldjar, Ibbrejżar, Issaldjar u Twaħħil (a) Il-metodi tal-issaldjar; l-ispezzjoni tal-ġonot issaldjati. 2 (b) Il-metodi tal-welding u l-ibbrejżjar; L-ispezzjoni tal-ġonot iwweldjati u bbrejżjati; Il-metodi tat-twaħħil u l-ispezzjoni tal-ġonot imwaħħlin. 2 7.16 Piż u Bilanċ tal-Inġenji tal-Ajru (a) Kalkolazzjoni tal-limiti taċ-Ċentru tal-Gravità/Bilanċ: l-użu tad-dokumenti rilevanti 2 (b) It-tħejjija tal-inġenji tal-ajru biex jintiżnu; Kif jintiżen inġenju tal-ajru. 2 7.17 It-Trattament u l-Magażinaġġ tal-Inġenji tal-Ajru 2 It-taksijing/irmunkar tal-inġenji tal-ajru u l-prekawzjonijiet tas-sigurtà assoċjati; L-iġġakkjar, iċ-ċoking, l-irbit tal-inġenji tal-ajru u l-prekawzjonijiet tas-sigurtà assoċjati; Il-metodi tal-magażinaġġ tal-inġenji tal-ajru; Il-proċeduri għall-għoti u t-tneħħija tal-fjuwil; Il-proċeduri għat-tneħħija tas-silġ/kontra s-silġ; Fornimenti tal-elettriku, idrawliċi u pnewmatiċi fuq l-art; L-effetti tal-kundizzjonijiet ambjentali fuq it-trattament u t-tħaddim tal-inġenji tal-ajru. 7.18 Metodi ta’ Disassemblaġġ, Spezzjonar, Tiswija u Assemblaġġ (a) It-tipi differenti tad-difetti u l-metodi ta’ spezzjonijiet viżwali; It-tneħħija tal-korrużjoni, l-evalwazzjoni u l-protezzjoni mill-ġdid. 3 (b) Il-metodi ta’ tiswija ġenerali, il-Manwal tat-Tiswija Strutturali; Il-programmi ta’ kontroll tal-età, l-fatigue u l-korrużjoni 2 (c) Il-metodi tal-ispezzjonijiet mhux distruttivi li jinkludu metodi penetranti, radjografiċi, tat-tidwir tal-kurrent, ultrasoniċi u boroskopji. 2 (d) Il-metodi ta’ disassemblaġġ u assemblaġġ mill-ġdid. 2 (e) Il-metodi ta’ identifikazzjoni tal-problemi u s-soluzzjonijiet. 2 7.19 Avvenimenti Anormali (a) L-ispezzjonijiet wara impatti mis-sajjetti u l-penetrazzjoni HIRF. 2 (b) L-ispezzjonijiet wara avvenimenti anormali bħal inżul tqil u titjir f’turbulenza. 2 7.20 Proċeduri tal-Manutenzjoni 2 L-ippjanar tal-manutenzjoni; Il-proċeduri tal-modifiki; Il-proċeduri tal-imħażen; Il-proċeduri taċ-ċertifikazzjoni/rilaxx; L-interfejs mat-tħaddim tal-inġenji tal-ajru; L-Ispezzjoni tal-Manutenzjoni/Kontroll tal-Kwalità/Assigurazzjoni tal-Kwalità; Il-proċeduri tal-manutenzjoni addizzjonali; Il-kontroll fuq il-komponenti bi żmien limitat għall-użu tagħhom. MODULU 8. AJRUDINAMIKA BAŻIKA LIVELL A B1 B2 B3 8.1 Fiżika tal-Atmosfera 1 2 2 1 Atmosfera Standard Internazzjonali (ISA), l-applikazzjoni għall-ajrudinamika. 8.2 Ajrudinamika 1 2 2 1 Il-fluss tal-arja madwar korp; Is-saff tal-konfini, il-fluss laminari u turbolenti, il-fluss ta’ nixxiegħa libera, il-fluss tal-arja relattiv, l-upwash u d-downwash, il-vortiċi, l-istaġnar; It-termini: kamber, korda, korda ajrudinamika medja, id-drag tal-profil (parassita), id-drag indott, iċ-ċentru tal-pressjoni, l-angolu tal-attakk, wash in u wash out, il-proporzjon tal-finezza, il-forma tal-ġwejnaħ u l-proporzjon tal-aspett; It-Thrust, il-Piż, ir-Riżultat Ajrudinamiku; Il-ġenerazzjoni tal-Irfigħ u d-Drag; l-Angolu tal-Attakk, il-Koeffiċjenti tal-irfigħ, il-Koeffiċjenti tad-drag, il-kurvatura polari, il-waqfien tal-magna; Il-kontaminazzjoni tal-ajrufojl inkluż bis-silġ, il-borra, il-ġlata. 8.3 Teorija tat-Titjir 1 2 2 1 Ir-relazzjoni bejn l-irfigħ, il-piż, it-thrust u d-drag; Il-proporzjon tal-igglajdjar; Titjiriet fi stat stabbli, il-prestazzjoni; It-teorija tad-dawrin; L-influwenza tal-fattur tal-kariga: il-waqfien tal-magna, l-envelopp tat-titjir u l-limitazzjonijiet strutturali; L-awmentazzjoni tal-irfigħ. 8.4 Stabbilià u Dinamika tat-Titjir 1 2 2 1 Stabbiltà lonġitudinali, laterali u direzzjonali (attiva u passiva). MODULU 9 A. FATTURI UMANI Nota: Dan il-modulu ma japplikax għall-kategorija B3. Materji relevanti għas-suġġett għall-kategorija B3 huma definiti fil-modulu 9B. LIVELL A B1 B2 9.1 Ġenerali 1 2 2 Il-ħtieġa li jitqiesu l-fatturi umani; L-inċidenti attribwibbli għall-fatturi umani/żbalji umani; Ir-regola ta’ Murphy. 9.2 Prestazzjoni Umana u Limitazzjonijiet 1 2 2 Il-vista; Is-smigħ; L-ipproċessar tal-informazzjoni; L-attenzjoni u l-perċezzjoni; Il-memorja; Il-klawstrofobja u l-aċċess fiżiku. 9.3 Psikoloġija Soċjali 1 1 1 Ir-responsabilità: individwali u tal-grupp; Il-motivazzjoni u d-demotivazzjoni; Il-pressjoni tal-ħbieb; Kwistjonijiet ‘kulturali’; Il-ħidma bħala tim; Il-ġestjoni, is-superviżjoni u t-tmexxija. 9.4 Fatturi li Jaffettwaw il-Prestazzjoni 2 2 2 Is-saħħa; L-istress: domestiku u rrelatat max-xogħol; Il-pressjoni tal-ħin u l-iskadenzi; Il-piż tax-xogħol: piż żejjed u piż nieqes; L-irqad u l-fatigue, ix-xogħol bix-xift; L-alkoħol, il-medikazzjoni, l-abbuż mid-drogi. 9.5 Ambjent Fiżiku 1 1 1 Il-ħsejjes u l-irwejjaħ; Id-dawl; Il-klima u t-temperatura; Il-moviment u l-vibrazzjoni; L-ambjent tax-xogħol. 9.6 Kompiti 1 1 1 Ix-xogħol fiżiku; Il-kompiti ripetittivi; L-ispezzjoni viżwali; Sistemi kumplessi. 9.7 Komunikazzjoni 2 2 2 Fit-timijiet u bejniethom; Ir-reġistrazzjoni u r-rekords tax-xogħol; L-aġġornament, l-attwalità; Id-disseminazzjoni tal-informazzjoni. 9.8 Żbalji Umani 1 2 2 Il-mudelli u t-teoriji tal-iżbalji; It-tipi differenti tal-iżbalji fil-kompiti tal-manutenzjoni; L-implikazzjonijiet tal-iżbalji (jiġifieri l-aċċidenti); Kif ikunu evitati u ġestiti l-iżbalji. 9.9 Perikli fil-Post tax-Xogħol 1 2 2 Kif jintgħarfu u jkunu evitati l-perikli; L-indirizzar tal-emerġenzi. MODULU 9B. FATTURI UMANI Nota: Il-firxa ta’ dan il-Modulu għandha tirrifletti l-ambjent tal-manutenzjoni inqas eżiġenti fejn jaħdmu d-detenturi tal-liċenzja B3. LIVELL B3 9.1 Ġenerali 2 Il-ħtieġa li jitqiesu l-fatturi umani; L-inċidenti attribwibbli għall-fatturi umani/żbalji umani; Ir-regola ta’ Murphy. 9.2 Prestazzjoni Umana u Limitazzjonijiet 2 Il-vista; Is-smigħ; L-ipproċessar tal-informazzjoni; L-attenzjoni u l-perċezzjoni; Il-memorja; Il-klawstrofobja u l-aċċess fiżiku. 9.3 Psikoloġija Soċjali 1 Ir-responsabilità: individwali u tal-grupp; Il-motivazzjoni u d-demotivazzjoni; Il-pressjoni tal-ħbieb; Kwistjonijiet ‘kulturali’; Il-ħidma bħala tim; Il-ġestjoni, is-superviżjoni u t-tmexxija. 9.4 Fatturi li Jaffettwaw il-Prestazzjoni 2 Is-saħħa; L-istress: domestiku u rrelatat max-xogħol; Il-pressjoni tal-ħin u l-iskadenzi; Il-piż tax-xogħol: piż żejjed u piż nieqes; L-irqad u l-fatigue, ix-xogħol bix-xift; L-alkoħol, il-medikazzjoni, l-abbuż mid-drogi. 9.5 Ambjent Fiżiku 1 Il-ħsejjes u l-irwejjaħ; Id-dawl; Il-klima u t-temperatura; Il-moviment u l-vibrazzjoni; L-ambjent tax-xogħol. 9.6 Kompiti 1 Ix-xogħol fiżiku; Il-kompiti ripetittivi; L-ispezzjoni viżwali; Sistemi kumplessi. 9.7 Komunikazzjoni 2 Fit-timijiet u bejniethom; Ir-reġistrazzjoni u r-rekords tax-xogħol; L-aġġornament, l-attwalità; Id-disseminazzjoni tal-informazzjoni. 9.8 Żbalji Umani 2 Il-mudelli u t-teoriji tal-iżbalji; It-tipi differenti tal-iżbalji fil-kompiti tal-manutenzjoni; L-implikazzjonijiet tal-iżbalji (jiġifieri l-aċċidenti); Kif ikunu evitati u ġestiti l-iżbalji. 9.9 Perikli fil-Post tax-Xogħol 2 Kif jintgħarfu u jkunu evitati l-perikli; L-indirizzar tal-emerġenzi. MODULU 10. LEĠIŻLAZZJONI TAL-AVJAZZJONI LIVELL A B1 B2 B3 10.1 Qafas Regolatorju 1 1 1 1 L-irwol tal-Organizzazzjoni Internazzjonali tal-Avjazzjoni Ċivili; L-irwol tal-Kummissjoni Ewropea; L-irwol tal-EASA; L-irwol tal-Istati Membri u l-Awtoritajiet Nazzjonali tal-Avjazzjoni; Regolament (KE) Nru 216/2008 u r-regoli tiegħu li jimplimentaw ir-Regolamenti (KE) Nru 1702/2003 u (KE) Nru 2042/2003; Ir-relazzjoni bejn l-Annessi varji (Partijiet) bħal Parti-21, Parti-M, Parti-145, Parti-66, Parti-147 u EU-OPS. 10.2 Persunal li Jiċċertifika — Manutenzjoni 2 2 2 2 Il-fehim iddettaljat tal-Parti-66. 10.3 Organizzazzjonijiet tal-Manutenzjoni Approvati 2 2 2 2 Il-fehim iddettaljat tal-Parti-145 u l-Parti-M Subparti F. 10.4 L-Operat tal-Ajru 1 1 1 1 Fehim ġenerali tal-EU-OPS; Iċ-Ċertifikati ta’ Operaturi tal-Ajru; Ir-Responsabilitajiet tal-Operaturi, b’mod partikolari dwar ajrunavigabbiltà u manutenzjoni kontinwi; Programm ta’ Manutenzjoni tal-Inġenji tal-Ajru; MEL//CDL; Id-Dokumenti li jridu jinġarru; It-Tabelli tal-Inġenji tal-Ajru (Marki). 10.5 Iċ-ċertifikazzjoni tal-inġenju tal-ajru, il-parts u t-tagħmir (a) Ġenerali — 1 1 1 Fehim ġenerali tal-Parti-21 u l-ispeċifikazzjonijiet CS-23, 25, 27, 29 taċ-ċertifikazzjoni tal-EASA. (b) Dokumenti — 2 2 2 Iċ-Ċertifikat tal-Ajrunavigabbiltà; ċertifikati ristretti ta’ ajrunavigabbiltà u permess għat-titjir; Iċ-Ċertifikat tar-Reġistrazzjoni; Iċ-Ċertifikat tal-Ħoss; L-Iskeda tal-Piż; Il-Liċenzja tal-Istazzjon tar-Radju u l-Approvazzjoni. 10.6 Ajrunavigabbiltà kontinwa 2 2 2 2 Fehim dettaljat tad-dispożizzjoniiet tal-Parti-21 dwar l-ajrunavigabbiltà kontinwa. Fehim dettaljat tal-Parti-M. 10.7 Rekwiżiti Nazzjonali u Internazzjonali Applikabbli (jekk mhux issostitwiti mir-rekwiżiti tal-UE). (a) Il-Programmi tal-Manutenzjoni, il-Kontrolli u l-ispezzjonijiet tal-manutenzjoni; Direttivi dwar l-Ajrunavigabbiltà; Bulettins tas-Servizz, informazzjoni dwar is-servizz tal-manifatturi; Modifikazzjonijiet u tiswijiet; Dokumentazzjoni dwar il-manutenzjoni: manwali ta’ manutenzjoni, manwal ta’ tiswija strutturali, katalgu tal-partijiet illustrati, eċċ.; 1 2 2 2 Għal-liċenzji A sa B2 biss: L-Elenki Definittivi tat-Tagħmir Minimu, l-Elenku tat-Tagħmir Minimu, l-Elenki tad-Devjazzjoni tad-Dispaċċ. (b) L-ajrunavigabilità kontinwata; Ir-rekwiżiti tat-tagħmir minimu – it-Titjiriet bi prova; — 1 1 1 Għal-liċenzji B1 u B2 biss: L-ETOPS, ir-rekwiżiti tal-manutenzjoni u d-dispaċċ; L-Operazzjonijiet f’Kull Tip ta’ Temp, l-Operazzjonijiet tal-kategorija 2/3. MODULU 11 A. AJRUDINAMIKA, STRUTTURI U SISTEMI TAL-AJRUPLANI BIT-TURBIN LIVELL A1 B1.1 11.1 Teorija tat-Titjir 11.1.1. L-Ajrudinamika u l-Kontrolli tat-Titjir ta’ Ajruplan 1 2 It-tħaddim u l-effetti ta’: Il-kontroll tar-roll: l-ajlerons u t-tmun; il-kontroll tal-piċċ: l-elevaturi, l-istabilituri, l-istabbilizzaturi tal-inċidenza varjabbli u l-kanards; il-kontroll tal-yaw, il-limitaturi tat-tmun; Il-kontroll permezz tal-elevons, ir-ruddervators; It-tagħmir tal-irfigħ għoli, is-slots, is-slats, il-flaps, il-flaperons; It-tagħmir li jnissel id-drag, id-dumpers tal-irfigħ, il-brejkijiet tal-veloċità; L-effetti tal-fences tal-ġwienaħ, ix-xfarijiet ta’ quddiem f’forma tas-snien ta’ serrieq; Il-kontroll tas-saff tal-konfini permezz ta’ ġeneraturi tal-vortiċi, stall wedges jew tagħmir tax-xfarijiet ta’ quddiem; It-tħaddim u l-effetti tat-trim tabs, it-tabs tal-bilanċ u l-kontrabilanċ (ta’ quddiem), is-servo tabs, l-ispring tabs, il-bilanċ tal-massa, il-co