MT Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea L 7/1

DEĊIŻJONI TAL-KUMMISSJONI

tal-24 ta’ Frar 2010

Dwar il-Kuntratti ta’ servizz pubbliku ta’ trasport bejn il-Ministeru Daniż tat-Trasport u Danske statsbaner (Għajnuna mill-Istat C 41/08 (ex NN 35/08))

(notifikata bid-dokument numru C(2010) 975)

(Il-test Daniż biss huwa awtentiku)

(Test b’relevanza għaż-ŻEE)

(2011/3/UE)

IL-KUMMISSJONI EWROPEA,

Wara li kkunsidrat it-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea, u b’mod partikolari l-ewwel subparagrafu tal-Artikolu 108(2) tiegħu (1),

Wara li kkunsidrat il-Ftehim dwar iż-Żona Ekonomika Ewropea, u b’mod partikolari l-Artikolu 62(1)(a) tiegħu,

wara li stiednet lill-partijiet interessati biex jippreżentaw l-osservazzjonijiet tagħhom skont id-dispożizzjonijiet tal-istess Artikoli (2),

Billi:

1. PROĊEDURA

(1) Wara żewġ ilmenti u bosta skambji bejn, minn naħa waħda, il-Kummissjoni u ż-żewġ partijiet li ressqu l-ilment, u min-naħa l-oħra bejn il-Kummissjoni u l-awtoritajiet Daniżi, il-Kummissjoni ddeċidiet li tiftaħ il-proċedura ta’ investigazzjoni formali fl-10 ta’ Settembru 2008 f’dan il-każ u għalhekk stiednet lid-Danimarka u lill-partijiet interessati, permezz tal-pubblikazzjoni tad-Deċiżjoni ta’ ftuħ f’Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea (3), sabiex iressqu l-kummenti tagħhom.

(2) Id-Deċiżjoni tal-Kummissjoni li tiftaħ proċedura ta’ investigazzjoni formali kienet parzjalment is-suġġett ta’ rikors ta’ annullament ippreżentat minn wieħed mill-partijiet li ressqu l-ilment quddiem il-Qorti tal-Unjoni Ewropea. Dan l-appell ġie miċħud bħala inammissibbli permezz ta’ digriet tal-Qorti tal-Prim’Istanza tal-25 ta’ Novembru 2009 (4).

(3) Permezz ta’ ittra tas-17 ta’ Diċembru 2009, il-Kummissjoni stiednet lid-Danimarka u lill-partijiet interessati sabiex jippreżentaw l-osservazzjonijiet tagħhom dwar il-bażi legali xierqa għar-reviżjoni tal-kompatibbiltà ta’ Għajnuna mill-Istat f’dan il-każ, minħabba d-dħul fis-seħħ tar-Regolament (KE) Nru 1370/2007 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat-23 ta’ Ottubru 2007 dwar servizzi pubbliċi tat-trasport tal-passiġġieri bil-ferrovija u bit-triq u li jħassar ir-Regolamenti tal-Kunsill (KEE) Nru 1191/69 u Nru 1107/70 (5).

2. PREŻENTAZZJONI TAL-BENEFIĊJARJU U TAL-PERSUNI LI QED JIPPREŻENTAW L-ILMENT

2.1. IL-BENEFIĊJARJU TAL-MIŻURI: DANSKE STATSBANER

2.1.1. IL-KUMPANIJA FERROVJARJA STORIKA DANIŻA

(4) Danske Statsbaner SV (DSB) hija l-kumpanija ferrovjarja ewlenija fid-Danimarka.

(5) DSB hija proprjetà sħiħa tal-Istat Daniż (6). DSB topera biss servizzi ta’ trasport tal-passiġġieri bil-ferrovija u servizzi relatati (7). DSB hija attiva wkoll permezz tas-sussidjarji tagħha b’mod partikolari fl-Isvezja, fin-Norveġja u fir-Renju Unit.

(6) Fl-1998, il-Parlament Daniż adotta liġi li tifred l-infrastruttura ferrovjarja mill-attivitajiet ta’ trasport ferrovjarju ta’ DSB (8).

(7) Fl-2008, DSB kellha madwar 9 200 impjegat. Il-fatturat tagħha fl-2008 kien jammonta għal madwar DKK 9,85 biljun (EUR 1,32 biljun).

2.1.2. IL-ĦOLQIEN TAL-KUMPANIJA PUBBLIKA DSB

(8) Fl-1999, DSB ġiet trasformata f’kumpanija pubblika indipendenti (9).

(9) Għal dan il-għan ġie stabbilit mudell ġdid ta’ ġestjoni finanzjarja tal-kumpanija. Il-bilanċ ta’ ftuħ tal-kumpanija ġie elaborat fuq il-bażi ta’ evalwazzjoni tal-attiv u tal-passiv. L-awtoritajiet Daniżi indikaw li għall-karigi kollha sinifikanti, DSB kisbet evalwazzjoni oħra magħmula minn esperti indipendenti.

(10) L-awtoritajiet Daniżi spjegaw li l-kapital ta’ ekwità ta’ DSB ġie kkalkolat permezz ta’ tqabbil ma’ kumpaniji simili li għandhom assi fissi kbar. Il-bilanċ ta’ ftuħ finali tal-kumpanija kien ibbażat fuq proporzjon ta’ likwidità ta’ 36 % u fuq allokazzjoni inizjali.

(11) Barra minn hekk, għandu jkun innotat li l-qafas legali applikabbli għal DSB ġie ssupplimentat permezz ta’ standards ta’ kontabilità u linji gwida nazzjonali tal-kompetizzjoni li jobbligaw lill-kumpanija żżomm kontijiet separati tal-attivitajiet ewlenin tagħha u b’hekk tevita l-kontrosussidji. Il-kontijiet tal-ħlasijiet kuntrattwali mogħtija lil DSB fuq il-bażi tal-kuntratti ta’ servizzi pubbliċi tat-trasport jiġu wkoll miżmuma separati mill-attivitajiet l-oħra li jsiru fuq bażi strettament kummerċjali.

(12) Il-kontijiet ta’ DSB huma miżmuma għal kull attività u huma bbażati fuq kontabilità analitika dettaljata li tuża bażi ta’ tqassim tal-ispejjeż u tal-prodotti (10).

2.1.3. IL-GRUPP DSB

i. DSB S-tog a/s

(13) Il-Grupp DSB jinkludi wkoll is-sussidjarja DSB S-tog a/s, proprjetà 100 % ta’ DSB SV, li topera s-servizzi ferrovjarji suburbani kollha tal-belt ta’ Kopenħagen.

(14) Il-kontijiet ta’ DSB S-tog a/s jinżammu separati minn DSB SV minħabba li hija kumpanija indipendenti. Bl-istess mod, ir-regolament tal-kontabilità ta’ DSB jipprovdi li t-transazzjonijiet bejn DSB u DSB S-tog a/s għandhom isiru skont il-kundizzjonijiet tas-suq.

(15) Il-bilanċ żejjed iġġenerat mis-sussidjarja DSB S-tog a/s ttieħed inkunsiderazzjoni, wara li tneħħiet it-taxxa, fir-riżultat konsolidat ta’ DSB SV. Il-politika tal-Istat Daniż fil-qasam ta’ dividendi hija definita meta mqabbla mal-kumpanija ewlenija DSB SV fis-sens li d-dividendi jitħallsu minn din tal-aħħar.

ii. Ishma oħra

(16) DSB għandha 100 % tal-ishma ta’ DSB Sverige AB, DSB Norge u DSB UK Ltd AS li l-attività tagħhom tikkonsisti, kif intqal aktar ‘il fuq, fil-provvista tas-servizzi ta’ trasport tal-passiġġieri u attivitajiet oħrajn relatati, rispettivament, fl-Isvezja, fin-Norveġja u fir-Renju Unit.

(17) Barra minn hekk, DSB għandha 60 % ta’ Roslagståg AB li topera l-linja Roslag fir-reġjun ta’ Stokkolma. DSB għandha l-kumpanija privata BSD ApS, inkarigata mill-ħarsien tad-drittijiet ta’ proprjetà intellettwali.

(18) Barra minn hekk, DSB u DSB S-tog a/s għandhom flimkien l-azjenda DSB Rejsekort A/S, li għandha 52 % ta’ Rejsekort A/S, operatur tal-biljetterija elettronika (e-Ticketing) tat-trasport pubbliku.

(19) Fl-aħħar nett, DSB għandha 100 % ta’ Kort & Godt, katina ta’ ħwienet fl-istazzjonijiet.

2.2. IL-PARTIJIET LI RESSQU L-ILMENT

2.2.1. L-EWWEL PARTI LI RESSQET L-ILMENT

(20) L-ewwel parti li ressqet l-ilment hija Gråhundbus, kumpanija privata ta’ trasport tal-passiġġieri bix-xarabank (minn hawn ‘il quddiem Gråhundbus).

2.2.2. IT-TIENI PARTI LI RESSQET L-ILMENT

(21) It-tieni parti li ressqet l-ilment hija Dansk Kollektiv Traffik, assoċjazzjoni professjonali li tirrappreżenta diversi operaturi tat-trasport Daniżi (minn hawn ‘il quddiem DKT).

3. DESKRIZZJONI DETTALJATA TAL-KUNTRATTI TA’ SERVIZZ PUBBLIKU TA’ TRASPORT BEJN IL-MINISTERU TAT-TRASPORT DANIŻ U DSB

3.1. IL-QAFAS LEGALI TAL-KUNTRATTI TA’ SERVIZZ PUBBLIKU TA’ TRASPORT FID-DANIMARKA

(22) Sal-1 ta’ Jannar 2000, DSB kellha l-monopolju tas-servizzi ta’ trasport ferrovjarju tal-passiġġieri fid-Danimarka. Minn dakinhar ‘l hawn, il-leġiżlatur Daniz abolixxa l-monopolju u pprovda żewġ skemi alternattivi għall-provvediment tas-servizzi ta’ trasport tal-passiġġieri bil-ferrovija (11): — minn naħa, it-trasport ferrovjarju tal-passiġġieri li jopera fuq bażi kummerċjali, mingħajr l-ebda kumpens għall-awtoritajiet pubbliċi (“traffiku ħieles”); — min-naħa l-oħra, it-traffiku li jopera taħt kuntratti ta’ servizz pubbliku ta’ trasport b’kumpens mill-awtoritajiet pubbliċi (“traffiku ta’ servizz pubbliku”).

(23) Skont l-awtoritajiet Daniżi, bħalissa ma jopera l-ebda servizz ta’ trasport tal-passiġġieri, fuq bażi regolari taħt l-iskema ta’ traffiku ħieles.

(24) Fil-każ tal-kuntratti ta’ servizz pubbliku ta’ trasport, il-qafas regolatorju Daniż jagħmel distinzjoni bejn żewġ tipi ta’ kuntratti: — il-kuntratti ta’ servizz pubbliku ta’ trasport li huma nnegozjati bi ftehim reċiproku bejn l-awtoritajiet pubbliċi kompetenti u l-operatur mingħajr sejħa għall-offerti minn qabel. Il-Ministeru tat-Trasport huwa l-awtorità responsabbli fid-Danimarka għan-negozjazzjoni ta’ dan it-tip ta’ kuntratti ta’ servizz pubbliku, bl-eċċezzjoni tas-servizzi mħaddma minn ċerti operaturi żgħar reġjonali; — il-kuntratti ta’ servizz pubbliku ta’ trasport li jingħataw wara proċedura ta’ sejħa għall-offerti. L-awtorità kompetenti responsabbli għal dawn il-kuntratti permezz ta’ sejħa għall-offerti hija t-Trafikstyrelsen, awtorità regolatorja stabbilita mill-Ministeru tat-Trasport.

(25) F’dan il-kuntest, DSB topera servizzi prinċipali, reġjonali u lokali ta’ trasport ferrovjarju tal-passiġġieri taħt kuntratti ta’ servizz pubbliku konklużi minn żmien għal żmien mal-Ministeru tat-Trasport.

(26) Barra minn hekk, l-użu ta’ proċeduri ta’ sejħa għall-offerti żviluppa gradwalment matul is-snin. Fl-2002, Arriva fil-fatt kisbet parti mit-trasport pubbliku reġjonali fid-Danimarka tal-Punent. Fl-2007, kumpanija bi sħab bejn DSB u First Group (DSB First) ukoll kisbet parti mit-trasport pubbliku reġjonali fid-Danimarka tal-Lvant u fin-Nofsinhar tal-Isvezja li kien jinkludi rotot transnazzjonali reġjonali ta’ trasport pubbliku.

(27) L-awtoritajiet Daniżi indikaw ukoll l-intenzjoni tagħhom li jippreżentaw aktar kuntratti għal proċedura ta’ sejħa għall-offerti.

3.2. IL-KUNTRATT TA’ SERVIZZ PUBBLIKU TA’ TRASPORT GĦALL-PERJODU 2000-2004

(28) Dan il-kuntratt jirrigwarda t-trasport tal-linji prinċipali u reġjonali li jitħaddem taħt servizz pubbliku minn DSB matul il-perjodu 2000-2004.

(29) Is-sezzjoni 1 tipprovdi li “l-għan ta’ dan il-kuntratt huwa li jippromwovi żvilupp pożittiv tat-trasport ferrovjarju tal-passiġġieri billi jieħu bħala punt ta’ tluq is-sitwazzjoni finanzjarja solida ta’ DSB, il-kumpanija ferrovjarja pubblika Daniża”.

(30) Il-premessi li ġejjin jiġbru fil-qosor id-dispożizzjonijiet l-aktar rilevanti għall-analiżi ta’ dan il-kuntratt ta’ servizz pubbliku.

3.2.1. KONTENUT TAL-KUNTRATT (12)

(31) L-Artikolu 3 jiddefinixxi l-ambitu ta’ applikazzjoni tal-kuntratt. Huwa jirreferi għall-provvista ta’ servizzi ta’ trasport ferrovjarju u ta’ servizzi lill-passiġġieri. Il-kuntratt ma jkoprix is-servizzi pubbliċi ta’ trasport mogħtija permezz ta’ sejħa għall-offerti u lanqas it-trasport fit-traffiku ħieles inkluż it-trasport tal-merkanzija.

(32) Is-servizzi ta’ trasport ipprovduti minn DSB huma spjegati fid-dettall fl-Artikolu 7 tal-kuntratt. DSB għandha l-obbligu li tagħti ċertu ammont ta’ prestazzjonijiet [imkejla fi produzzjoni ta’ kilometri-ferrovjarji (minn hawn ‘il quddiem kilometri-ferrovjarji)] għat-tul tal-kuntratt. Produzzjoni ta’ kilometri-ferrovjarji għat-tul tal-kuntratt Sena 2000 2001 2002 2003 2004 km ferr. (miljuni) 41,0 41,7 41,9 42,1 43,3

(33) L-Artikolu 7(1)(a) jistabbilixxi l-mira ta’ produzzjoni annwali ta’ 51 miljun kilometri-ferrovjarji li għandha tintlaħaq mill-1 ta’ Jannar 2006.

(34) L-Artikolu 8 tal-kuntratt jispeċifika madankollu li l-Ministeru Daniż tat-Trasport jista’ jiddeċiedi li joħroġ sejħa għall-offerti għal ċerta parti tal-produzzjoni ta’ kilometri-ferrovjarji, li jirriżulta fit-tmiem tal-kuntratt. Id-dispożizzjonijiet tal-Artikolu 8 jagħtu dettalji tas-sistema legali applikabbli għas-sejħiet għall-offerti. Jispeċifikaw ukoll il-konsegwenzi b’mod partikolari t-tnaqqis tal-kumpens u l-implikazzjonijiet li jirrigwardaw materjal ferrovjarju (magni u vaguni) (rolling stock).

(35) L-Artikolu 7 jistabbilixxi wkoll ir-regoli li jirrigwardaw il-ħinijiet u l-frekwenza tas-servizzi ta’ trasport. Fil-każ tal-ħinijiet, l-Artikolu 9 jipprovdi l-koordinazzjoni tal-iskedi tal-ħinijiet. Diversi dispożizzjonijiet huma mfassla sabiex jiżguraw li DSB tista’ timplimenta sistema ta’ trasport pubbliku koerenti billi joffru l-possibbiltà ta’ koordinazzjoni bejn il-karozzi tal-linja u l-ferroviji.

(36) L-Artikolu 10 fih id-dispożizzjonijiet dwar l-użu u l-akkwist ta’ materjal ferrovjarju ġdid li jikkorrispondi għal ammont totali ta’ DKK 5,6 biljun sal-2006. Dan il-materjal ferrovjarju ġdid huwa mudell ġdid ta’ ferroviji li jaħdmu bid-diżil imsejħa IC4. Il-karatteristiċi tekniċi ta’ dawn il-ferroviji ġodda f’termini ta’ veloċità, numru ta’ postijiet jew il-livell ta’ kumdità huma definiti fl-Artikolu 10, bħall-kundizzjonijiet ta’ użu ta’ dawn il-ferroviji fuq ċerti rotot. Dawn l-investimenti huma kkumpensati permezz ta’ ħlasijiet kuntrattwali deskritti hawn taħt.

(37) Id-dispożizzjonijiet l-oħrajn rilevanti li jistħoqqilhom jissemmew huma: — l-Artikolu 11 li jispeċifika l-kundizzjonijiet rigward l-infrastruttura u jiddefinixxi r-relazzjonijiet ma’ Banedanmark; — l-Artikolu 12 li fih id-dispożizzjonijiet li jirrigwardaw is-servizzi lill-passiġġieri; — l-Artikolu 13 li jiddefinixxi l-penali f’każ ta’ nuqqas ta’ puntwalità; — l-Artikolu 14 li jistabbilixxi l-kundizzjonijiet għall-iffissar tal-prezzijiet tat-trasport.

3.2.2. IL-ĦLASIJIET KUNTRATTWALI

(38) Il-kumpens finanzjarju għal DSB huwa definit fl-Artikolu 4 tal-kuntratt.

(39) Id-dħul mill-bejgħ tal-biljetti jmur għand DSB. Barra minn hekk, DSB tirċievi ħlas kuntrattwali mill-Ministeru tat-Trasport Daniż għas-servizzi stabbiliti mill-kuntratt.

(40) Il-ħlasijiet kuntrattwali huma deskritti fit-tabella ta’ hawn taħt: Ħlasijiet kuntrattwali 2000-2004 Sena 2000 2001 2002 2003 2004 DKK (miljuni) 2 884,9 2 945,7 2 953,7 3 039,4 3 057,9

(41) Dawn il-ħlasijiet huma indiċjati fuq l-indiċi tal-prezzijiet netti kull sena.

(42) It-total tal-ħlasijiet kuntrattwali huwa bbażat fuq il-previżjoni fuq għaxar snin tal-baġit ta’ DSB li ġie adottat fil-11 ta’ Ġunju 1999 u li jiddefinixxi l-istrateġija finanzjarja fit-tul ta’ DSB.

(43) L-Artikolu 4 jipprovdi wkoll ċerti aġġustamenti b’konnessjoni mal-implimentazzjoni tal-Ftehim qafas għal ħames snin mis-26 ta’ Novembru 1999 applikabbli għas-settur tat-trasport ferrovjarju. Dan il-Ftehim qafas wassal għall-adozzjoni ta’ bosta addenda speċifiċi għall-kuntratt rigward: — l-akkwist u l-kummissjonar ta’ materjal ferrovjarju ġdid (l-Artikolu 10 tal-kuntratt); — il-pools tat-trasport ferrovjarju ħafif u l-immodernizzar tal-istazzjonijiet; — it-titjib tal-kwalità tar-rotta ferrovjarja Odense-Svendborg; — l-inċentivi finanzjarji li jippromwovu produzzjoni raġonevoli ta’ traffiku fuq il-livell soċjo-ekonomiku.

(44) Il-ħlasijiet kuntrattwali jkopru l-amortizzament u l-imgħax fuq il-materjal ferrovjarju mixtri skont l-Artikolu 10 tal-kuntratt. Madankollu, l-addenda l-oħra jistgħu jimplikaw żieda fil-ħlasijiet kuntrattwali.

(45) L-Artikolu 5 jirrigwarda l-ispejjeż ferrovjarji. Il-ħlasijiet kuntrattwali jinkludu l-infiq ta’ DSB għall-ħlas tal-ispejjeż ferrovjarji dovuti għall-ferroviji koperti mill-kuntratt. L-Artikolu 5 jipprovdi wkoll skema ta’ aġġustament annwali tal-ispejjeż ferrovjarji.

3.2.3. IT-TRASPORT URBAN

(46) Ġie konkluż ukoll kuntratt bejn il-Ministeru tat-Trasport Daniż u DSB S-tog a/s rigward il-provvista ta’ trasport pubbliku fuq in-netwerk ferrovjarju metropolitan li jaħdem bl-elettriku matul il-perjodu 2000-2004.

(47) Dan il-kuntratt huwa mibni fuq l-istess mudell u fih dispożizzjonijiet simili għal dawk tal-kuntratt li jirrigwarda s-servizzi ta’ trasport tal-linji prinċipali u reġjonali. Huwa jiddeskrivi fid-dettall is-servizzi ta’ trasport pubbliku metropolitan li għandha tipprovdi DSB S-tog a/s, billi jistabbilixxi l-obbligu li jsir ċertu ammont ta’ servizzi (imkejjel fi produzzjoni ta’ kilometri-ferrovjarji) għat-tul tal-kuntratt. Jinkludi obbligi li jirrigwardaw il-ħinijiet u l-frekwenza tas-servizzi kif ukoll id-dispożizzjonijiet dwar l-użu u l-akkwist ta’ materjal ferrovjarju ġdid.

(48) Is-sistema ta’ kumpens prevista minn dan il-kuntratt hija identika għal dik tal-kuntratt dwar is-servizzi ta’ trasport pubbliċi ta’ linji prinċipali u ta’ linji reġjonali. Il-ħlasijiet kuntrattwali huma ddeterminati fuq l-istess bażi ta’ kalkolu (qligħ fuq il-kapital ta’ ekwità ta’ 6 % wara t-taxxa).

(49) Il-ħlasijiet kuntrattwali huma deskritti fit-tabella hawn taħt u soġġetti għall-istess termini bħall-kuntratt li jirrigwarda s-servizzi pubbliċi ta’ trasport tal-linji prinċipali u reġjonali: Ħlasijiet kuntrattwali 2000-2004 Sena 2000 2001 2002 2003 2004 DKK (miljuni) 547,2 701,9 855,7 1 016,6 1 127,3

3.3. IL-KUNTRATT TA’ SERVIZZ PUBBLIKU TA’ TRASPORT GĦALL-PERJODU 2005-2014

(50) It-tieni kuntratt bejn il-Ministeru tat-Trasport Daniż u DSB jirrigwarda l-provvista ta’ servizzi pubbliċi ta’ trasport tal-linji prinċipali u reġjonali matul il-perjodu bejn l-1 ta’ Jannar 2005 – u l-31 ta’ Diċembru 2014.

(51) L-għan tal-kuntratt huwa deskritt fl-introduzzjoni kif ġej: “L-istabbiliment ta’ qafas ċar biex dan is-servizz pubbliku jingħata b’mod li jiggarantixxi lill-Istat l-aħjar riżultat possibbli f’termini ta’ trasport tal-passiġġieri bil-ferrovija, bir-riżorsi finanzjarji magħmula disponibbli għat-trasport ferrovjarju u l-iżgurar li DSB jkollha sitwazzjoni finanzjarja soda”.

3.3.1. KONTENUT TAL-KUNTRATT (13)

(52) L-Artikolu 1.1 jiddefinixxi l-ambitu ta’ applikazzjoni tal-kuntratt. Dan fih is-sezzjonijiet speċifiċi tan-netwerk li fih it-traffiku huwa żgurat bħala servizz pubbliku b’mod konformi mal-kuntratt.

(53) Għandu jiġi nnutat li fuq żewġ rotot speċifiċi, DSB ma tirċievi l-ebda dħul mill-biljetti. Il-kuntratt jirrigwarda wkoll rotot internazzjonali mal-Ġermanja u r-rotta Kopenħagen – Ystad, li qabel kienet tiġi operata fit-traffiku ħieles.

(54) Is-servizzi ta’ trasport li għandha tagħti DSB huma definiti fi pjan ta’ traffiku (numru u spazjar tal-ferroviji), pjan tal-waqfiet (servizz tal-waqfiet) u pjan tal-linji (ħtiġijiet ta’ rotot). Dawn it-tliet pjanijiet huma deskritti fl-ewwel Artikolu l-istess bħar-regoli li jirrigwardaw il-kapaċità f’postijiet bilqiegħda, il-frekwenza, l-affidabbiltà, is-sodisfazzjon tal-passiġġieri, il-waqfien tas-servizz u l-kundizzjonijiet speċjali l-oħra.

(55) L-Artikolu 2 jipprovdi t-termini ta’ ffissar tal-prezzijiet, inklużi dispożizzjonijiet speċifiċi li jirrigwardaw il-vjaġġi li jgħaddu minn Øresund.

(56) L-Artikolu 3 jirrigwarda l-ambitu ta’ applikazzjoni tas-servizzi ta’ trasport rilevanti meta mqabbla ma’ dawk ipprovduti fit-traffiku ħieles. B’mod partikolari, fil-paragrafu 3 ta’ dan l-Artikolu huwa speċifikat li s-servizzi pubbliċi ta’ trasport jistgħu jiġu estiżi lil hinn mill-qafas attwali, mingħajr żieda fil-ħlasijiet kuntrattwali.

(57) L-Artikolu 4 jistabbilixxi r-regoli, ir-responsabbiltajiet u l-obbligi li jirrigwardaw l-immodernizzar tal-istazzjonijiet. DSB għandha tħejji pjanijiet għall-immodernizzar tal-istazzjonijiet li għandhom jiġu sottomessi lill-Ministeru Daniż tat-Trasport bħala informazzjoni.

(58) L-Artikolu 5 tal-kuntratt jelenka l-impenji speċifiċi ta’ DSB għall-operat tal-attivitajiet ta’ trasport. Dawn l-impenji jirrigwardaw fost oħrajn l-informazzjoni, l-ispezzjonijiet tat-tagħmir, l-obbligu li materjal ferrovjarju jkun magħmul disponibbli għall-operaturi f’każ ta’ sejħa għall-offerti fuq ċerti rotot jew ċerti kundizzjonijiet għall-ħruġ ta’ biljetti jew ta’ pass b’xejn għal ċerti kategoriji ta’ passiġġieri.

(59) Fl-aħħar nett, l-Artikolu 6 jipprovdi l-possibbiltà u l-kundizzjonijiet għall-organizzazzjoni tas-sejħiet għall-offerti fuq ċerti rotot u t-tnaqqis tal-ħlasijiet kuntrattwali li jikkorrispondi għas-servizzi kkonċernati li jirriżultaw minnha.

3.3.2. ĦLASIJIET KUNTRATTWALI

(60) Il-kumpens finanzjarju għal DSB huwa stabbilit fl-Artikolu 7 tal-kuntratt.

(61) Id-dħul mill-bejgħ tal-biljetti jmur għand DSB (14). Barra minn hekk, DSB tirċievi ħlas kuntrattwali mill-Ministeru tat-Trasport Daniż għas-servizzi previsti mill-kuntratt.

(62) Il-ħlasijiet kuntrattwali huma deskritti fit-tabella ta’ hawn taħt: Ħlasijiet kuntrattwali 2005-2014 Sena 2005 2006 2007 2008 2009 2010 2011 2012 2013 2014 DKK (miljuni) 2 985 3 021 2 803 2 669 2 523 2 480 2 486 2 433 2 475 2 470

(63) Dawn il-ħlasijiet huma fissi u mhumiex soġġetti għal xi aġġustamenti awtomatiċi sakemm ma jkunx speċifikat xort’oħra fil-kuntratt. Madankollu, dawn jiġu riveduti kull sena fuq il-bażi tal-evoluzzjoni tal-indiċi tal-prezzijiet netti inklużi fl-Att tal-Finanzi.

(64) Il-kuntratt ma jispeċifikax kif jiġi kkalkulat it-total ta’ ħlasijiet kuntrattwali. Il-Ministeru Daniż tat-Trasport indika li l-ħlasijiet huma bbażati fuq previżjoni tal-baġit ta’ għaxar snin, ibbażati fuq stima tal-ispejjeż u tad-dħul.

(65) Il-ħlasijiet kuntrattwali jkopru, fost elementi oħrajn, l-amortizzament u l-imgħax fuq il-materjal ferrovjarju l-ġdid, kif deskritt f’din it-tabella: Amortizzament tal-materjal ferrovjarju l-ġdid 2005-2014 (f’ DKK miljuni) Sena 2005 2006 2007 2008 2009 2010 2011 2012 2013 2014 IC4 50 167 247 258 258 258 258 258 258 258 IC2 1 24 46 46 46 46 46 46 46 46 Ferroviji lokali 15 44 74 89 89

(66) Il-pjan ta’ kunsinna għall-investimenti annwali f’materjal ferrovjarju ġdid huwa ppreżentat f’din it-tabella li ġejja: Kunsinna tal-materjal ferrovjarju l-ġdid Sena 2003 2004 2005 2006 2007 2008 2009 2010 2011 IC4 1 31 44 7 IC2 1 22 Ferroviji lokali 14 (*) 14 (*) 14 (*)

(67) Iddaħħlu diversi dispożizzjonijiet fil-kuntratt li jikkunsidraw id-dewmien fil-kunsinna tal-materjal ferrovjarju fil-qafas tal-kuntratt għall-perjodu 2000-2004.

(68) L-Artikolu 7.1.2. jipprovdi l-possibbiltà li l-ħlasijiet kuntrattwali jiġu aġġustati kull sena fuq il-bażi tal-kunsinna tal-materjal ferrovjarju l-ġdid. Dawn l-aġġustamenti m’għandhomx iwasslu sabiex DSB tirċievi kumpens akbar. Dan l-aġġustament ma jsirx meta t-tnaqqis ikun inqas minn DKK 8 miljun.

3.3.3. IT-TRASPORT URBAN

(69) Kuntratt ieħor bejn il-Ministeru Daniż tat-Trasport u DSB S-tog a/s jirrigwarda l-provvista ta’ servizzi pubbliċi ta’ trasport fuq in-netwerk ferrovjarju metropolitan li jaħdem bl-elettriku matul il-perjodu tal-1 ta’ Jannar 2005 sal 31 ta’ Diċembru 2014.

(70) Dan il-kuntratt jibbaża fuq sistema ta’ dispożizzjonijiet simili għall-kuntratt dwar is-servizzi pubbliċi ta’ trasport tal-linji prinċipali u reġjonali. Huwa jiddefinixxi l-prestazzjonijiet li għandhom jiġu żgurati minn DSB S-tog a/s rigward il-linji rilevanti, is-servizzi ta’ trasport, ir-rekwiżiti f’termini ta’ kapaċità, regolarità, u affidabbiltà tas-servizz kif ukoll il-livell ta’ sodisfazzjon tal-passiġġieri jew il-waqfien tas-servizz. Il-kuntratt jispeċifika wkoll il-kundizzjonijiet tal-iffissar tal-prezzijiet, tal-immodernizzar tal-istazzjonijiet u l-komunikazzjoni tal-informazzjoni. Huwa jipprovdi s-sanzjonijiet f’każ ta’ ksur tal-kuntratt.

(71) Is-sistema ta’ kumpens stabbilita f’dan il-kuntratt hija wkoll identika għal dik tal-kuntratt li jirrigwarda s-servizzi ta’ trasport tal-linji prinċipali u reġjonali. Il-ħlasijiet kuntrattwali huma ddeterminati fuq l-istess bażi ta’ kalkolu (qligħ fuq il-kapital ta’ ekwità ta’ 6 % wara t-taxxa).

(72) Il-ħlasijiet kuntrattwali huma deskritti fit-tabella ta’ hawn taħt: Ħlasijiet kuntrattwali 2005-2014 Sena 2005 2006 2007 2008 2009 2010 2011 2012 2013 2014 DKK (miljuni) 1 340 1 370 1 265 1 160 1 077 1 021 965 918 876 831

(73) Bħall-kuntratt li jirrigwarda s-servizzi pubbliċi ta’ trasport tal-linji prinċipali u reġjonali, il-kuntratt jipprovdi l-kundizzjonijiet ta’ reviżjoni ta’ dawn il-ħlasijiet kif ukoll il-ħlasijiet kuntrattwali għall-amortizzament tal-materjal ferrovjarju.

4. RAĠUNIJIET LI WASSLU GĦALL-ADOZZJONI TAD-DEĊIŻJONI TA’ FTUĦ TAL-PROĊEDURA

(74) Fid-Deċiżjoni ta’ ftuħ ta’ proċedura tagħha, il-Kummissjoni esprimiet dubji rigward il-kompatibbiltà tal-kumpens għall-għoti tas-servizz pubbliku mħallas lil DSB mas-suq intern. Il-Kummissjoni semmiet li l-għan tal-proċedura kien li tiddetermina jekk dawn il-kuntratti ta’ servizz pubbliku jimplikawx l-għoti ta’ għajnuniet mill-Istat lil DSB u jekk il-ħlasijiet kuntrattwali mħallsa wasslux għal kumpens żejjed għall-ispejjeż imġarrba minn DSB biex taqdi l-missjoni ta’ servizz pubbliku definita fil-kuntratti.

(75) L-ewwel nett, il-Kummissjoni esprimiet dubji dwar l-eżistenza ta’ vantaġġ ekonomiku favur DSB. Għal dan hija applikat il-kriterji stabbiliti mill-Qorti tal-Ġustizzja fis-sentenza Altmark (15).

(76) Għalkemm il-Kummissjoni kkunsidrat li l-kumpanija benefiċjarja kienet effettivament responsabbli għall-implimentazzjoni tal-obbligi ta’ servizz pubbliku ta’ trasport definiti b’mod ċar (premessi 69 sa 76 tad-Deċiżjoni ta’ ftuħ), madankollu hija esprimiet id-dubji tagħha dwar l-eżistenza ta’ parametri stabbiliti minn qabel b’mod oġġettiv u trasparenti li fuq il-bażi tagħhom kien ġie kkalkulat il-kumpens għall-perjodu 2009-2014 (premessi 77 sa 80 tad-Deċiżjoni msemmija).

(77) Il-Kummissjoni esprimiet dubji wkoll dwar il-fatt li l-kumpens ma jaqbiżx dak li huwa meħtieġ biex ikopri l-ispejjeż kollha jew parti mill-ispejjez imġarrba mill-implimentazzjoni tal-obbligi ta’ servizz pubbliku, waqt li jitqies id-dħul rilevanti kif ukoll profitt raġonevoli għat-twettiq ta’ dawn il-missjonijiet. F’dan ir-rigward, il-Kummissjoni xtaqet speċifikament tirrevedi l-qliegħ mid-dħul ta’ DSB (premessi 83 sa 90 tad-Deċiżjoni ta’ ftuħ), id-dewmien fil-kunsinna tal-materjal ferrovjarju (premessi 91 sa 100 tad-Deċiżjoni msemmija) u l-każ speċifiku tar-rotta Kopenħagen – Ystad (premessi 101 sa 103 tad-Deċiżjoni msemmija).

(78) Barra minn hekk, il-Kummissjoni nnutat li l-kuntratti ta’ servizz pubbliku ma ngħatawx wara proċedura ta’ sejħa għall-offerti. Għaldaqstant hija esprimiet id-dubji tagħha dwar il-fatt li l-livell ta’ kumpens meħtieġ ġie ddeterminat fuq il-bażi ta’ analiżi tal-ispejjeż li kumpanija medja, ġestita tajjeb u mgħammra b’mezzi ta’ trasport adegwati sabiex tissodisfa r-rekwiżiti ta’ servizz pubbliku, kien ikollha ssostni sabiex twettaq dawn l-obbligi, filwaqt li jiġi kkunsidrat id-dħul rilevanti kif ukoll profitt raġonevoli għat-twettiq ta’ dawn l-obbligi (premessi 104 sa 107 tad-Deċiżjoni msemmija).

(79) Minħabba li l-kumpens għas-servizz pubbliku huwa riżors tal-Istat u aktarx joħloq distorsjoni fil-kompetizzjoni u jaffettwa l-kummerċ bejn l-Istati Membri, il-Kummissjoni għalhekk esprimiet dubji li l-kuntratti ta’ servizz pubbliku ta’ trasport jimplikaw għajnuniet mill-Istat favur DSB.

(80) Wara dan, il-Kummissjoni esprimiet dubji dwar il-kompatibbiltà ta’ dawn il-kuntratti ta’ servizz pubbliku mas-suq intern fuq il-bażi tal-Artikolu 14 tar-Regolament (KEE) Nru 1191/69 (16).

(81) Il-Kummissjoni esprimiet dubji wkoll dwar jekk l-ammont tal-kumpens, jiġifieri l-prezz imħallas mill-gvern Daniż, kienx limitat għal dak li kien meħtieġ sabiex ikopri l-ispejjeż iġġenerati mit-twettiq ta’ missjoni ta’ servizz pubbliku, għar-raġunijiet mogħtija hawn fuq fl-evalwazzjoni tas-sodisfar tat-tielet kriterju stabbilit mis-sentenza Altmark. B’mod partikolari, il-Kummissjoni esprimiet dubji dwar jekk il-ġbid ta’ dividendi mill-Istat Daniż fuq id-dħul ta’ DSB kif ukoll it-tnaqqis ta’ ħlasijiet kuntrattwali annwali evitawx kull riskju ta’ kumpens żejjed (premessi 129 u 131 tad-Deċiżjoni msemmija).

5. ARGUMENTI TAL-AWTORITAJIET DANIŻI WARA L-FTUĦ TA’ PROĊEDURA

Rimarki preliminari

(82) Fl-ittra tagħhom tat-12 ta’ Diċembru 2008, l-awtoritajiet Daniżi kkunsidraw li huma kienu diġà pprovdew bħala parti mill-inkjesta preċedenti tal-Kummissjoni, l-elementi fattwali u legali li kienet teħtieġ il-Kummissjoni sabiex tistabbilixxi li l-ħlasijiet kuntrattwali mhumiex għajnuna mill-Istat jew, għall-inqas, li kwalunkwe għajnuna mill-Istat hija kompatibbli mat-Trattat. L-awtoritajiet Daniżi għalhekk fakkru l-elementi fattwali u legali ppreżentati lill-Kummissjoni. Barra minn hekk, huma żviluppaw argumenti dwar l-elementi fattwali u legali li għandhom jiġu koperti fid-dettall minħabba avvenimenti li seħħew sadanittant jew fid-dawl tal-kummenti magħmula mill-Kummissjoni fid-Deċiżjoni tagħha li tiftaħ il-proċedura ta’ eżami formali.

(83) Fil-prinċipju, l-awtoritajiet Daniżi jindikaw ukoll li jappoġġaw ir-raġunament tal-Kummissjoni dwar minn naħa l-verifika tal-eżistenza ta’ għajnuna mill-Istat bl-applikazzjoni tal-kriterji tas-sentenza Altmark, u min-naħa l-oħra l-bażi legali biex tistabbilixxi l-kompatibbiltà mat-Trattat.

(84) Madankollu, l-awtoritajiet Daniżi jesprimu n-nuqqas ta’ qbil tagħhom dwar l-interpretazzjoni magħmula mill-Kummissjoni tas-sentenza Danske Busvognmænd (magħrufa wkoll bħala s-sentenza “Combus”) (17). Il-Kummissjoni fil-fatt iddikjarat li jekk il-kuntratt ta’ servizz pubbliku jimplika għajnuna mill-Istat, din kien imissha ġiet notifikata. Għall-kuntrarju, l-awtoritajiet Daniżi jqisu li jekk ir-Regolament (KEE) Nru 1191/69 huwa applikabbli u l-kumpens previst taħt il-kuntratt ta’ servizz pubbliku huwa konformi mar-Regolament, allura dan il-kumpens huwa eżentat mill-obbligu tan-notifika skont l-Artikolu 17(2) tar-Regolament (KEE) Nru 1191/69.

(85) Fl-aħħar nett, id-Danimarka tenfasizza li, fil-ġurisprudenza reċenti, u b’mod partikolari fil-kawża T-289/03 BUPA e. a./Kummissjoni tal-Qorti tal-Prim’Istanza, huwa speċifikat li l-kriterji stabbiliti fis-sentenza Altmark għandhom jiġu applikati b’kunsiderazzjoni għas-sitwazzjoni fis-settur ikkonċernat u li l-Istati Membri għandhom diskrezzjoni wiesgħa.

Dwar it-tieni kriterju tas-sentenza Altmark

(86) L-awtoritajiet Daniżi jinnutaw li l-Kummissjoni rrikonoxxiet li t-tieni kriterju tas-sentenza Altmark kien issodisfat f’dak li jirrigwarda l-kumpens imħallas għall-perjodu 1998-2008 iżda li hija għandha dubji dwar il-perjodu 2009-2014.

(87) L-awtoritajiet Daniżi jemmnu li dawn id-dubji huma bbażati fuq interpretazzjoni żbaljata, minħabba li l-kumpens, bħal fil-każ tal-perjodu preċedenti, ġie kkalkulat fuq il-bażi ta’ baġit ta’ għaxar snin għall-perjodu 2005-2014.

(88) Huma bagħtu dan il-baġit lill-Kummissjoni u ppreżentaw it-tbassir u s-suppożizzjonijiet użati sabiex jibbażaw dan il-baġit, jiġifieri: — inflazzjoni annwali ġenerali ta’ 2,5 %, — żieda fil-prezz tal-biljetti ta’ 2,5 % li tikkorrispondi għall-inflazzjoni, — żieda medja fil-produttività ta’ 2,5 % fis-sena, — rata ta’ imgħax annwali ta’ 5,15 %, — qligħ fuq id-dħul wara t-taxxa ta’ 6 %, — investimenti fil-materjal ferrovjarju ta’ madwar 10 biljun DKK, — żieda ta’ madwar 20 % fl-għadd ta’ kilometri vvjaġġati, — żieda ta’ madwar 20 % fl-għadd ta’ vjaġġaturi, — l-eżenzjoni mit-taxxa fuq il-pagi tal-persunal ta’ DSB.

(89) Barra minn hekk, id-Danimarka tgħid li dan il-baġit tfassal inizjalment fuq il-bażi tal-obbligi li jirrigwardaw l-ispejjeż marbuta mal-infrastruttura fl-2003. Il-bidliet li saru f’dawn l-obbligi u t-tnaqqis sussegwenti tal-kumpens mogħti lil DSB sadanittant, ġew inklużi fil-kuntratt qabel ma dan ġie ffirmat. Il-Ministeru tat-Trasport spjega l-kontenut tal-kuntratt u l-baġit fl-Att Nru 112 tal-2004 u din id-dejta ġiet inkluża fl-Att tal-Finanzi.

Dwar it-tielet kriterju tas-sentenza Altmark

(90) L-awtoritajiet Daniżi ressqu xi argumenti u elementi ta’ informazzjoni dwar it-tliet aspetti li fuqhom il-Kummissjoni esprimiet dubji rigward riskju ta’ kumpens żejjed.

i. Titjib fir-riżultati ta’ DSB

(91) L-ewwel nett, l-awtoritajiet Daniżi jemmnu li t-titjib fid-dħul ta’ DSB mhuwiex dovut għal xi kumpens żejjed. Skont id-Danimarka, il-bażi ta’ kalkolu tal-kumpens kienet tajba u għalhekk it-titjib fir-riżultati miksuba mhumiex attribwibbli għal xi kumpens żejjed iżda huwa dovut għal ċirkostanzi oħrajn.

Kapital ta’ ekwità

(92) Id-Danimarka pprovdiet analiżi dettaljata tal-bidliet fil-kapital ta’ ekwità ta’ DSB li żdiedu matul il-perjodu 1999-2004 minn 4,797 biljun DKK għal 7,701 biljun DKK (jiġifieri żieda ta’ 2,852 biljun DKK). Iż-żieda fl-ekwità hija dovuta għal ċerti ċirkostanzi li ma kinux ġew ikkunsidrati waqt it-tfassil tal-baġit, fosthom titjib qawwi mhux mistenni fl-effiċjenza ta’ DSB u dħul ogħla min-normal minn pereżempju l-bejgħ ta’ proprjetà immobbli. Dawn mhumiex ċirkostanzi li l-gvern Daniż seta’ raġonevolment jikkunsidra biex jistabbilixxi l-baġit u b’hekk jistabbilixxi l-ammont ta’ kumpens.

(93) L-awtoritajiet Daniżi jispjegaw li ż-żieda fil-kapital ta’ ekwità mhijiex madankollu dovuta għal xi sussidji operattivi mħallsa mill-Istat iżda għal ħames fatturi oħra li wħud minnhom ma kinux mistennija: — fuq naħa waħda, parti kbira taż-żieda tal-kapital ta’ ekwità ta’ DSB kienet prevista fil-baġit ta’ kostituzzjoni (1,709 biljun DKK). L-Att 249/1999 juri li fil-bidu kien hemm kundizzjoni politika u ekonomika evidenti li tirregola t-trasformazzjoni ta’ DSB f’kumpanija pubblika indipendenti sostenibbli, li DSB kellha tasal fi ftit snin għal relazzjoni tas-solvenza ta’ mill-inqas 30 %. Din il-kundizzjoni minn qabel kienet ibbażata fuq apprezzament ekonomiku tal-proporzjoni ta’ solvenza meħtieġa għall-impriżi tad-daqs ta’ DSB; — l-Istat tħallas xi dividendi fi tmiem dan il-perjodu fl-2005 (736 miljun DKK), li jfisser li DSB ma setgħetx attwalment ikollha dan il-kapital ta’ ekwità fl-aħħar tal-2004; — parti miż-żieda fil-kapital ta’ ekwità hija dovuta għal modifiki fil-prattiki tal-kontabilità fl-1999 u fl-2001 f’dak li jirrigwarda l-kundizzjonijiet minn qabel imposti fuq il-baġit inizjali fl-1999 (evalwazzjoni tal-kapital ta’ ekwità ta’ total ta’ 594 miljun DKK). Din il-bidla fil-prattiki tal-kontabilità ma kellha l-ebda sinifikat ekonomiku reali għall-kumpanija u għalhekk għandha ssir korrezzjoni. L-awtoritajiet Daniżi jenfasizzaw għalhekk li bid-dejta korretta ta’ dawn il-bidliet fil-kontabilità, wieħed jista’ jinnota li l-bidla fil-kapital ta’ ekwità kienet fil-fatt waħda negattiva, bi tnaqqis ta’ 135 miljun DKK — ir-rata tat-taxxa fuq il-kumpaniji li, fi żmien il-baġit ta’ kostituzzjoni fl-1999, kienet ta’ 32 % wara (fis-snin 2002, 2003 u 2004) tniżżlet għal 30 %. Dan it-tnaqqis fir-rata ta’ taxxa ġab dħul mhux mistenni ta’ 43 miljun DKK fuq il-perjodu meqjus. Mingħajr dan l-effett, kien ikun osservat impatt negattiv fuq il-kapital ta’ ekwità ta’ 178 miljun DKK; — ir-reviżjoni ‘l isfel tal-kapital ta’ ekwità fil-bilanċ ta’ ftuħ tal-1999 ta’ 36 miljun DKK.

(94) Skont id-Danimarka, dawn l-elementi juru li ż-żieda fil-kapital ta’ ekwità ta’ DSB mhijiex dovuta għal xi sussidji operattivi għolja mħallsa mill-Istat u għandha titqies skont l-aspetti finanzjarji, ta’ kontabilità u tat-taxxa msemmija hawn fuq. DSB għalhekk ma użatx is-sussidji mogħtija mill-Istat sabiex iżżid il-kapital ta’ ekwità tagħha fi proporzjonijiet ogħla mit-total previst fil-baġit ta’ kostituzzjoni.

Riżultati operattivi

(95) Fir-rigward tar-riżultati operattivi mniżżla fil-baġit qabel it-tqassim tad-dividendi, l-awtoritajiet Daniżi jenfasizzaw li t-titjib fir-riżultati osservati mhuwiex indikazzjoni tal-fatt li DSB irċeviet xi kumpens żejjed. Dan it-titjib huwa pjuttost dovut għal diversi fatturi – li kellhom effetti pożittivi jew negattivi – li ma setgħux ikunu kkunsidrati meta ġie stabbilit il-livell ta’ kumpens.

(96) Id-Danimarka tqis li varjazzjonijiet bħal dawn mill-baġit inizjali huma inevitabbli fil-każ ta’ kuntratti multiannwali li jirrigwardaw it-twettiq ta’ missjoni ta’ servizz pubbliku. F’dan il-każ, mhuwiex possibbli li wieħed jistabbilixxi l-ammont tal-kumpens b’mod li wieħed ikun jista’ jgħid, wara reviżjoni ex post, li jirrifletti preċiżament l-ispejjeż reali, wara tnaqqis tad-dħul u profitt raġonevoli.

(97) Skont l-awtoritajiet Daniżi, anki fil-każ li obbligu ta’ servizz pubbliku jirriżulta minn għoti ta’ sejħa għall-offerti, jistgħu jseħħu bidliet fis-suq u fis-sitwazzjoni tal-kumpanija kkonċernata, bħal meta riżultat effettivament miksub ma jkunx jaqbel ma’ dak li l-kumpanija allokata tkun bassret fil-konklużjoni tal-kuntratt.

(98) Id-Danimarka temmen għalhekk li ma jistax jintuża l-argument tat-titjib jew tat-tnaqqis tar-riżultati mhux mistennija attribwibbli għal dan it-tip ta’ fatturi imprevisti biex wieħed isostni li l-kumpens ġie ffissat b’mod li jimplika l-għoti ta’ kumpens żejjed jew ta’ kumpens nieqes.

(99) F’dan il-każ, it-titjib irrappurtat tar-riżultati huwa dovut għall-azzjoni simultanja ta’ diversi fatturi bħall-bidla ġenerali taċ-ċirkostanzi, l-iżviluppi fis-suq ikkonċernat, il-produttività (pereżempju permezz ta’ tnaqqis tal-ispiża tax-xogħol jew ta’ aċċess għall-infrastruttura wara l-bejgħ tal-fergħa tal-merkanzija, tnaqqis tal-amortizzament jew titjib fil-ġestjoni finanzjarja).

(100) Id-Danimarka żżid li l-kuntratti konklużi ma’ DSB huma kkaratterizzati mill-fatt li l-imsieħba kuntrattwali qablu dwar ħlas fuq il-bażi ta’ kunsiderazzjonijiet normali f’ekonomija tas-suq, bil-livell ta’ ħlas jiġi ddeterminat b’mod li jkopri l-ispejjeż ta’ DSB, b’konsiderazzjoni tad-dħul mistenni u ta’ profitt raġonevoli. Il-fatt li DSB finalment kisbet riżultati aħjar minn dawk previsti mill-baġit, ma jfissirx li l-ammont ta’ kumpens stabbilit fil-kuntratti kien għoli wisq.

Tnaqqis tal-kumpens u tqassim tad-dividendi

(101) L-awtoritajiet Daniżi josservaw li anki jekk, fl-opinjoni tagħhom, ma kienx hemm kumpens żejjed, ir-riskju ta’ kumpens żejjed huwa xorta waħda eliminat mill-politika tal-gvern Daniż dwar id-dividendi deskritta fl-Att tal-Finanzi Nru 249/1999 u mit-tnaqqis sussegwenti tal-kumpens fil-ftehim li sar ma’ DSB.

(102) Fil-fatt, id-Danimarka tikkunsidra li hija żgura, permezz tal-politika tagħha dwar id-dividendi, li DSB ma żżidx il-kapital ta’ ekwità tagħha aktar mil-livell previst u b’hekk, mhux aktar mil-livell meħtieġ. Għalkemm ma ġiet stabbilita l-ebda regola legali vinkolanti, din il-politika tad-dividendi tipprova tirrikonċilja żewġ aspetti: — il-kunsiderazzjonijiet normali f’ekonomija tas-suq li jiddeterminaw dak li huwa ekonomikament ġustifikabbli minħabba s-sitwazzjoni ekonomika tal-kumpanija; — il-kunsiderazzjonijiet soċjo-ekonomiċi jew marbuta mal-kompetizzjoni, minħabba d-daqs tal-kapital ta’ ekwità u tas-sussidji operattivi ta’ DSB.

(103) L-awtoritajiet Daniżi jiddikjaraw li l-ħlasijiet ta’ dividendi lill-Istat għandhom jintużaw bħala mezz ta’ korrezzjoni tad-daqs tal-kapital ta’ ekwità ta’ DSB fis-snin ta’ wara l-kostituzzjoni u bħala mezz kif jitranġa l-ammont żejjed operattiv jekk wara jirriżulta li DSB tkun kisbet fil-fatt riżultati ogħla minn dawk mistennija. Dan il-prinċipju jirriżulta mill-Att tal-Finanzi Nru 249/1999. Il-ħlas tad-dividendi għandu jintuża sabiex jirregola kontinwament l-istruttura tal-kapital ta’ DSB u, b’hekk, is-sussidju operattiv nett reali. Il-politika dwar id-dividendi tipprovdi wkoll li DSB tkun inċentivata sabiex ittejjeb l-effiċjenza tagħha minħabba li l-punt ta’ tluq kien li d-dividendi kellhom jikkorrispondu għal nofs il-bilanċ wara t-taxxa ta’ DSB. Għaldaqstant dan it-titjib fl-effiċjenza huwa, sa ċertu punt, ta’ benefiċċju għal DSB u ma jirriżultax biss f’ritorn sussegwenti tas-sussidju operattiv.

(104) L-awtoritajiet Daniżi jqisu li dan huwa konformi mal-kunsiderazzjonijiet ġenerali ta’ ekonomija tas-suq li skonthom huwa possibbli li jintużaw inċentivi li jiddeterminaw dak li huwa msejjaħ profitt raġonevoli, kif irrakkomandat mill-Kummissjoni (18).

(105) Id-Danimarka tinnota li l-applikazzjoni ta’ din il-politika dwar id-dividendi wasslet, għall-perjodu 1999-2006, b’konnessjoni mal-missjonijiet imwettqa skont il-kuntratti, sabiex l-Istat jitħallas madwar 3 biljun DKK addizzjonali meta mqabbla mal-figura prevista inizjalment.

(106) Skont l-awtoritajiet Daniżi, il-politika dwar id-dividendi ħadmet, fil-fatt, bħala “skema ta’ restituzzjoni”, li tagħmel tajjeb għal kwalunkwe kumpens żejjed. Huma jenfasizzaw li l-parti tal-kumpens ta’ DSB li ngħatat lura lill-Istat taħt forma ta’ dividendi hija, barra minn hekk, sostanzjalment ogħla mid-differenza bejn l-ammont li kien previst mill-baġit ta’ DSB u dak li fil-fatt inkiseb. Il-politika tad-dividendi għaldaqstant ikkontribwiet, b’dan il-mod, sabiex tiggarantixxi li DSB ma tkunx tista’ tapprofitta mis-sussidju operattiv tal-Istat sabiex tikseb vantaġġ kompetittiv – pereżempju billi tiżviluppa l-kapital ta’ ekwità tagħha lil hinn mil-livell previst billi tuża l-bilanċ annwali.

(107) Barra minn hekk, l-awtoritajiet Daniżi jemmnu li huwa diffiċli ħafna li jiġu stabbiliti regoli kuntrattwali li jirrigwardaw korrezzjoni sussegwenti għas-sussidju operattiv. B’kuntrast, l-Istat jista’ – permezz tal-politika tad-dividendi, skont il-liġi Daniża dwar il-kumpaniji – jkun żgurat li s-sussidju operattiv nett jiġi effettivament korrett, jekk ir-riżultat tas-sena jkun akbar minn dak li kien mistenni jew previst meta ġie konkluż il-kuntratt. Fil-fehma tiegħu, it-tqassim tad-dividendi huwa għalhekk, fil-prattika, mezz ferm effettiv ta’ protezzjoni kontra l-kumpens żejjed.

(108) Barra minn hekk, l-awtoritajiet Daniżi jsemmu li l-Qorti tal-Prim’Istanza stabbiliet ukoll li l-Istati Membri għandu jkollhom marġini wiesgħa ta’ diskrezzjoni fir-rigward tad-determinazzjoni tal-kumpens meta din tiddependi fuq evalwazzjoni ta’ fatti ekonomiċi kumplessi (19). Huma jfakkru wkoll li, fil-liġi Komunitarja, ma jeżisti l-ebda obbligu li jipprovdu li reviżjoni ‘l isfel tas-sussidju operattiv nett għandha dejjem issir b’ċertu mod, pereżempju billi jiġu applikati regoli kuntrattwali jew b’mod ekwivalenti. L-importanti huwa, skont il-kriterji tas-sentenza Altmark, li l-Istat jiżgura verament li ma jkun hemm l-ebda kumpens żejjed. Madankollu, huma l-Istati Membri li jiddeċiedu b’liema mod jipproċedu fil-prattika.

ii. Dewmien fil-kunsinna tal-materjal ferrovjarju

(109) Skont l-awtoritajiet Daniżi, id-dewmien fil-kunsinna tal-ferroviji IC4 u IC2 ma wassalx għal vantaġġ ekonomiku għal DSB.

(110) Huma jikkonfermaw li l-kunsinna tal-ferroviji l-ġodda IC4 u IC2, ordnati qabel il-konklużjoni tal-kuntratt ta’ trasport għall-2005-2014 u li kellhom ikunu kkonsenjati mill-2003, kienet soġġetta għal dewmien attribwibbli lill-manifattur (AnsaldoBreda). L-awtoritajiet Daniżi jindikaw li kieku l-kunsinna saret skont l-iskeda, DSB kien ikollha ssostni l-ispejjeż għall-amortizzament tal-ferroviji u għall-imgħax, u li kienu koperti mill-ħlasijiet kuntrattwali.

kuntratt ta’ trasport 2005-2014

(111) Peress li DSB ma ħallsitx dawn l-ispejjeż, il-ħlasijiet kuntrattwali ġew imnaqqsa skont il-kuntratt ta’ trasport għall-2005-2014. L-ammont eżatt tal-ispejjeż evitati huwa kkalkulat fuq il-bażi tas-self kuntrattat realment minn DSB u fuq perjodu ta’ amortizzament ta’ 20 sena, skont il-prattiċi tal-kontabilità ta’ DSB (jiġifieri 4 miljuni DKK iffrankati għal dewmien ta’ sena fuq il-ferrovija IC4 u 2.7 miljuni DKK iffrankati għal dewmien ta’ sena fuq il-ferrovija IC2).

(112) Għalhekk, il-ħlasijiet lil DSB tnaqqsu skont il-kuntratt b’645 miljun DKK (252 miljun DKK fl-2005 u 393 miljun DKK fl-2006).

(113) Minħabba dawn l-elementi, id-Danimarka tqis li wieħed ma jistax jikkunsidra li d-dewmien fil-kunsinna tal-ferroviji IC4 u IC2 wassal, f’dak li jirrigwarda l-kuntratt ta’ trasport 2005-2014, għal kumpens żejjed għal DSB.

kuntratti addizzjonali

(114) Biex ikollha materjal modern biżżejjed, DSB ilha tuża materjal mikri sa mill-2001 – kuntratti addizzjonali – li kellhom ikunu estiżi wara l-2006 minħabba dewmien konsiderevoli mill-fornitur tagħha, AnsaldoBreda (estensjoni sa 4 snin oħra).

(115) L-awtoritajiet Daniżi jiddikjaraw minn naħa li l-ħlas kuntrattwali mogħti lil DSB skont il-kuntratt innegozjat ma kienx ikopri l-ispejjeż marbuta mal-ikkummissjonar tal-ferroviji (amortizzament u interessi) fil-każ li dawn il-ferroviji ma jiġux ikkummissjonati u li l-kuntratt innegozjat ma kien jipprovdi l-ebda obbligu għal DSB li tikkummissjoni tagħmir ta’ sostituzzjoni fuq il-linji msemmija qabel.

(116) Għalhekk, skont l-awtoritajiet Daniżi, il-kuntratti addizzjonali jimponu lil DSB obbligi ta’ servizz pubbliku addizzjonali (kummissjonar tat-tagħmir ta’ sostituzzjoni modern fuq ċerti linji) filwaqt li jagħtuha kumpens għall-ispejjeż tal-kiri.

kuntratt ta’ trasport 2000-2004

(117) L-awtoritajiet Daniżi jikkunsidraw li l-impatt ekonomiku pożittiv nett dovut għad-dewmien huwa attribwibbli għall-fatt li l-kuntratt inizjali ta’ 5 snin, bħall-kuntratt addizzjonali għall-2001-2004, ma kienx jipprovdi dispożizzjonijiet dwar it-tnaqqis tal-kumpens f’każ ta’ dewmien fil-kunsinna tal-ferroviji IC4. Għall-kuntrarju, il-kuntratt ta’ trasport 2005-2014 fis-seħħ fih kif xieraq dispożizzjonijiet relatati mat-tnaqqis tal-kumpens f’każ ta’ dewmien.

(118) Huma jistmaw dan l-impatt pożittiv nett matul il-perjodu 2001-2004 għal 104 miljun DKK minħabba d-dewmien fil-kunsinna tal-ferroviji. Madankollu, dan l-impatt dirett ma jkoprix il-konsegwenzi ekonomiċi reali tad-dewmien għal DSB li ma setgħetx tuża l-ferroviji ġodda (manutenzjoni tal-ferroviji l-antiki, dannu f’termini ta’ immaġini, dħul mitluf).

(119) Barra minn hekk, id-Danimarka tiddikjara li l-kumpens li rċeviet DSB mingħand AnsaldoBreda huwa biss kumpens provviżorju għat-telf ekonomiku minħabba d-dewmien fil-kunsinna tal-ferroviji. Mal-kunsinna, jiġi ddeterminat l-ammont definittiv tad-dannu ta’ DSB u l-ammont totali tal-kumpens ta’AnsaldoBreda jkun jista’ jiġi stabbilit.

(120) L-awtoritajiet Daniżi jikkunsidraw għalhekk li dan il-kumpens ser jikkorrispondi eżattament għat-telf ekonomiku ta’ DSB u għaldaqstant ser ikun newtrali għall-kontabilità ta’ DSB. Għall-istess raġuni, l-impatt nett tal-kumpens ta’ AnsaldoBreda mhuwiex kumpens żejjed għal DSB. Id-dewmien fil-kunsinna tal-ferroviji ma tax u mhuwiex ser jagħti fil-futur vantaġġ ekonomiku lil DSB.

(121) Fl-aħħar nett, l-awtoritajiet Daniżi jfakkru li fi kwalunkwe każ, il-politika tad-dividendi tal-gvern Daniż tiżgura li kull impatt pożittiv eventwali tal-kumpens li ħadet DSB ser ikun eliminat mal-ħlasijiet tad-dividendi.

iii. Il-każ speċifiku tar-rotta Kopenħagen – Ystad

Kumpens għal servizz pubbliku

(122) L-awtoritajiet Daniżi jiddikjaraw li huwa biss l-operat tal-linja inkwistjoni minn DSB fil-perjodu 2005-2014 li ta lok għal kumpens.

(123) Fil-fatt, għandhom jiġu distinti tliet perjodi għall-operat ta’ din il-linja: — sal-2002, il-linja kienet operata bħala “attività ta’ traffiku ħieles” jiġifieri f’kundizzjonijiet ta’ kompetizzjoni sħiħa, mingħajr għoti ta’ kumpens jew obbligu impost mill-Istat. DSB kellha għalhekk iżżomm kontijiet separati għal din il-linja li kellha toħloq qligħ fuq perjodu globali, meta wieħed jikkunsidra biss id-dħul ta’ din il-linja; — fl-2002, DSB iddeċidiet li tieqaf topera l-linja bħala “traffiku ħieles” u ġie konkluż kuntratt innegozjat bejn il-Ministeru tat-Trasport u DSB għall-operat tal-linja bħala trasport pubbliku mill-2002 sal-31 ta’ Diċembru 2004 inkluż. Għall-kuntrarju, il-kuntratt ma kienx jipprovdi li ħlas separat jew addizzjonali jingħata lil DSB għat-twettiq tal-missjoni ta’ servizz pubbliku; — fil-konklużjoni tal-kuntratt ta’ trasport għall-perjodu 2005-2014, sar possibbli li l-kumpens mogħti lil DSB japplika wkoll għal-linja Kopenħagen-Ystad.

(124) Id-Danimarka tispeċifika għalhekk li ma tħallset l-ebda riżorsa pubblika għall-operat tal-linja qabel l-2005.

(125) Barra minn hekk, l-awtoritajiet Daniżi jfakkru li din il-linja kienet tagħmel telf meta kienet operata bħala traffiku ħieles u li ma jistax ikun argumentat li porzjon żgħir tad-dħul attwali jista’ jkun dovut għall-konsegwenzi indiretti tal-bidu tal-operat tal-linja Kopenħagen-Ystad minn DSB biex jingħad li DSB irċeviet kumpens żejjed. Fi kwalunkwe każ, DSB naturalment kienet tkun intitolata għal profitt raġonevoli fil-forma ta’ profitt fuq il-kapital investit. Huma jqisu li dan mhuwiex biżżejjed biex jingħad li d-dħul attwali wassal għal kumpens żejjed għal DSB, jekk wieħed jikkunsidra l-kisba ta’ profitt raġonevoli.

Qsim bil-vapur

(126) F’dak li jirrigwarda l-kwistjoni tal-ispejjeż imħallsa minn DSB għall-bejgħ tal-biljetti li jinkludu l-qsim bil-vapur bejn Ystad u Rønne, port tal-wasla fuq il-gżira ta’ Bornholm, l-awtoritajiet Daniżi bagħtu t-tariffi użati minn Bornholmstrafikken, kumpanija li topera l-vapur. Skont l-awtoritajiet Daniżi, minn dan jirriżulta li ma ġewx applikati rati differenti f’dak li jirrigwarda DSB u Gråhundbus.

(127) Huma taw ukoll elementi ta’ informazzjoni dwar il-kundizzjonijiet ta’ operat tal-konnessjoni bil-vapur mill-kumpanija Bornholmstrafikken A/S. Abbażi ta’ kuntratt konkluż mal-gvern wara sejħa għall-offerti: — il-kuntratt bejn il-gvern u Bornholmstrafikken jistipula obbligu ġenerali li Bornholmstrafikken għandha tqabbel il-ħinijiet tal-wasla u tat-tluq tagħha ma’ dawk tal-operaturi tal-karozzi tal-linja jew tal-ferroviji li jgħaqqdu lil Kopenħagen u Ystad; — fih ukoll klawsoli li jobbligaw lil Bornholmstrafikken sabiex tiżviluppa kooperazzjoni f’dak li jirrigwarda l-biljetti mal-operaturi tal-karozzi tal-linja jew tal-ferroviji li, tul il-kuntratt, jipprovdu s-servizz fuq ir-rotta Kopenħagen-Ystad bil-ferrovija jew bil-karozza tal-linja, b’mod li l-vjaġġaturi jistgħu jixtru biljett ikkombinat għall-vapur u l-karozza tal-linja/ferrovija filwaqt li jgawdu minn skont; — it-tariffi massimi li Bornholmstrafikken għandha d-dritt li titlob huma stabbiliti mill-kuntratt; — ma fih l-ebda dispożizzjoni oħra rigward ħtieġa ta’ tariffa jew l-implimentazzjoni ta’ tnaqqis, u l-gvern m’għandu l-ebda raġuni li jistabbilixxi rekwiżiti ġodda aktar tard f’dan ir-rigward.

(128) Skont l-awtoritajiet Daniżi, minn dan jirriżulta li l-gvern m’għandux il-possibbiltà li jinfluwenza l-operat ta’ Bornholmstrafikken għajr li jagħmel mod li Bornholmstrafikken tirrispetta d-dispożizzjonijiet tal-kuntratt. Bornholmstrafikken tuża – u dejjem użat matul il-perjodu kollu inkwistjoni sa mis-sena 2000 – l-istess prezzijiet f’dak li jirrigwarda DSB u Gråhundbus, rispettivament, u għaldaqstant DSB ma bbenefikatx minn vantaġġ.

(129) L-awtoritajiet Daniżi jinfurmaw madankollu li l-uniku prezz li huwa applikabbli biss għal DSB huwa l-prezz speċjali għal DSB Orange bil-qsim tal-Grand Belt. Dan huwa l-prezz li jirrigwarda tip ta’ biljett DSB speċjali ħafna, li jista’ jintuża biss mill-klijenti li jixtru biljett DSB Orange meta jitilqu minn Jutland għal Bornholm. Skont l-awtoritajiet Daniżi, Bornholmstrafikken tagħti skont fuq dan it-tip partikolari ta’ biljett minħabba li tixtieq tattira aktar klijenti minn Jutland lejn Bornholm. Dan l-iskont speċjali mhuwiex impost mill-kuntratt bejn l-Istat Daniż u l-operatur tal-vapur. Hija riżultat tax-xewqa kummerċjali li tiġi żviluppata klijentela fil-Jutland u b’hekk tiżviluppa l-klijentela kollha.

(130) F’dan ir-rigward, l-awtoritajiet Daniżi jikkunsidraw li din hija miżura kummerċjali ġenerali li toħloq skontijiet bl-għan li tiżdied il-klijentela. Huma jispeċifikaw li Gråhundbus topera l-linja Kopenħagen-Ystad, u, b’hekk, ma taqsamx il-Grand Belt. Għalhekk, fil-fehma tagħhom huwa ovvju li t-tnaqqis li jikkorrispondi għal din ir-rotta ma jidhirx fil-prezzijiet mitluba minn Gråhundbus.

(131) L-awtoritajiet Daniżi jispeċifikaw ukoll li din l-offerta kienet tirrigwarda biss madwar […] (**) passiġġier matul il-perjodu 2003-2008. Ibbażata fuq inizjattiva tal-operaturi, din l-offerta setgħet infetħet għal kumpaniji tal-karozzi tal-linja li xtaqu joffru l-istess servizz. Huma jindikaw ukoll li din l-offerta kummerċjali ma baqgħetx disponibbli mill-2009.

(132) Għaldaqstant, id-Danimarka tqis li DSB ma ħaditx vantaġġ marbut mal-operat tal-linja Kopenħagen-Ystad, kemm fil-forma ta’ kumpens żejjed kif ukoll fil-forma ta’ prezz partikolarment baxx għall-qsim bil-vapur bejn Rønne uYstad.

Dwar ir-raba’ kriterju tas-sentenza Altmark

(133) Dwar il-kwistjoni jekk il-kumpens kienx iddeterminat fuq il-bażi ta’ analiżi tal-ispejjeż li jkollha ssostni kumpanija medja ġestita sew, l-awtoritajiet Daniżi jikkunsidraw li, fil-qafas tal-kostituzzjoni ta’ DSB bħala kumpanija indipendenti, saru l-analiżijiet kollha meħtieġa u fattibbli fil-prattika.

(134) Huma josservaw ukoll li s-separazzjoni ta’ DSB mill-Istat saret fuq il-bażi tar-rapport Bernstein, li kien fih analiżi dettaljata tal-possibbiltajiet li tiżdied l-effiċjenza ta’ DSB (20), li wara ġew implimentati fi pjan ta’ ristrutturazzjoni ta’ skala akbar fl-1996. Dawn il-miżuri effettivament saħħew l-effiċjenza kummerċjali ta’ DSB u li żiedu l-produttività tagħha bi 32 %.

(135) Fil-kuntest tal-kostituzzjoni ta’ DSB, l-awtoritajiet Daniżi stabbilixxew baġit fuq għaxar snin, ibbażat fuq diversi kundizzjonijiet inizjali, fosthom titjib tal-produttività, u li fuqu ġie stabbilit is-sussidju operattiv ta’ DSB għall-perjodu 1999-2004.

(136) Dan il-baġit, li ddaħħal fil-Liġi Nru 249 tal-11 ta’ Ġunju 1999, kien ibbażat fuq l-aspettativi ta’ dħul fuq il-kapital ta’ ekwità wara t-taxxa ta’ 6 %, li l-awtoritajiet Daniżi kienu stmaw li huwa profitt raġonevoli.

(137) Skont l-awtoritajiet Daniżi, is-sussidju operattiv kien għalhekk ir-riżultat ta’ evalwazzjoni globali tal-ispejjeż, tad-dħul u ta’ profitt raġonevoli, li saret fuq il-bażi tal-elementi li kienu disponibbli fl-1999 u skont il-prinċipji tal-ekonomija tas-suq. L-istabbiliment tal-baġit fuq għaxar snin, kif ukoll il-kalkolu sussegwenti tal-ħlasijiet kuntrattwali mogħtija lil DSB, għaldaqstant saru skont ir-raba’ kriterju tas-sentenza Altmark.

(138) Barra minn hekk, l-awtoritajiet Daniżi jfakkru l-liġi tal-Unjoni (21) u jenfasizzaw id-diffikultajiet, f’dan il-każ, li jsir paragun konkret ma’ operatur ieħor.

Dwar il-kompatibbiltà

(139) Anki jekk il-Kummissjoni tasal għall-konklużjoni li ngħatat għajnuna mill-Istat lil DSB, l-awtoritajiet Daniżi huma tal-fehma li dan il-kumpens huwa xorta waħda kompatibbli mas-suq intern.

(140) Mill-perspettiva tagħhom, bħala parti mill-konklużjoni tal-kuntratti nnegozjati, saru l-aktar analiżijiet u kalkoli preċiżi li setgħu jsiru fil-prattika biex jiżguraw kalkolu korrett tal-kumpens.

(141) L-awtoritajiet Daniżi jaqblu mar-raġunament tal-Kummissjoni fid-Deċiżjoni ta’ ftuħ tagħha, li, fil-fatt, il-kumpens jista’ jitqies kompatibbli mas-suq intern sakemm it-tielet kriterju tas-sentenza Altmark ikun issodisfat.

(142) Kif indikat hawn fuq, l-awtoritajiet Daniżi jemmnu li dak kollu li seta’ raġonevolment ikun meħtieġ sabiex jiġi żgurat li DSB ma tirċievi l-ebda kumpens żejjed sar u li – mill-inqas – jeħtieġ li jkun konkluż li l-ħlas kuntrattwali li rċeviet DSB taħt il-kuntratti nnegozjati huwa għajnuna kompatibbli mas-suq intern.

(143) Għall-kuntrarju, kif indikat qabel, l-awtoritajiet Daniżi ma jaqblux mar-raġunament tal-Kummissjoni dwar id-distinzjoni bejn kuntratti u missjonijiet ta’ servizz pubbliku u l-legalità tal-għajnuna. Huma jqisu f’dan il-każ li jekk DSB irċeviet għajnuna mill-Istat, din l-għajnuna ma kellhiex tkun notifikata. Jekk il-Kummissjoni ssostni r-raġunament tagħha, dan ikun ifisser differenza fundamentali u mhux ġustifikata skont jekk Stat Membru li jimponi lil kumpanija li hija proprjetà tiegħu 100 % l-obbligu li twettaq missjonijiet ta’ trasport jinkludix l-ambitu, il-kwalità u l-prezz tas-servizzi f’kuntratt jew le.

(144) Fid-dawl tal-kunsiderazzjonijiet preċedenti, l-awtoritajiet Daniżi jemmnu li m’hemm l-ebda raġuni li jitolbu restituzzjoni tal-għajnuna mill-Istat li tista’ tiġi kkunsidrata bħala mhux kompatibbli mas-suq intern.

Dwar it-taxxa fuq il-pagi

(145) L-awtoritajiet Daniżi josservaw li, fuq il-bażi tal-informazzjoni dwar it-tbassir tat-tneħħija tat-taxxa fuq il-pagi, il-Kummissjoni ma eżaminatx il-kwistjoni ta’ din it-taxxa f’din il-proċedura.

(146) Għall-għanijiet prattiċi kollha, l-awtoritajiet Daniżi ddikjaraw li l-bidliet fit-taxxa fuq il-pagi ddaħħlu mil-Liġi Nru 526 tal-25 ta’ Ġunju 2008 u li dawn daħlu fis-seħħ fl-1 ta’ Jannar 2009.

Dwar il-bażi legali għar-reviżjoni tal-kompatibbiltà

(147) L-awtoritajiet Daniżi indikaw permezz ta’ ittra tat-8 ta’ Jannar 2010 li m’għandhomx kummenti partikolari dwar id-determinazzjoni mill-Kummissjoni tal-bażi legali applikabbli bejn ir-Regolamenti (KEE) Nru 1191/69 u (KE) Nru 1370/2007.

6. KUMMENTI TAL-PARTIJIET INTERESSATI WARA L-FTUĦ TAL-PROĊEDURA

(148) Ġew sottomessi kummenti minn DSB, il-kumpanija benefiċjarja tal-miżuri inkwistjoni u minn DKT, it-tieni parti li ppreżentat l-ilment. Għandu jiġi nnutat li Gråhundbus, l-ewwel parti li ppreżentat ilment ma ssottomettietx kummenti.

6.1. KUMMENTI SOTTOMESSI MINN DSB

(149) Permezz ta’ ittra datata t-30 ta’ Diċembru 2008, DSB bagħtet il-kummenti tagħha dwar id-Deċiżjoni ta’ bidu ta’ proċedura tal-Kummissjoni.

(150) DSB taqbel kompletament mal-kummenti tal-awtoritajiet Daniżi u teżamina biss jekk il-Kummissjoni tistax titlob l-irkupru tal-għajnuna kieku kellha tasal għall-konklużjoni li l-kuntratti ta’ servizz pubbliku jinvolvu għajnuna mill-Istat li mhijiex kompatibbli mas-suq intern.

(151) DSB tqis li l-irkupru ta’ tali għajnuna, f’dan il-każ, ikun kuntrarju għall-prinċipju tal-fiduċja leġittima, biex b’hekk ifixkel l-applikazzjoni tal-Artikolu 14(1) tar-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 659/1999 tat-22 ta’ Marzu 1999 dwar il-bidliet ta’ applikazzjoni tal-Artikolu 93 tat-Trattat tal-KE (22).

(152) L-ewwel nett, DSB tikkunsidra li hija setgħet leġittimament temmen li l-ħlasijiet kuntrattwali tal-gvern Daniż li jirrigwardaw il-kuntratti ta’ 5 snin u ta’ 10 snin ma kienux għajnuna mill-Istat. Hija tqis fil-fatt li s-sitwazzjoni ma kinitx ċara f’dak li jirrigwarda l-kontroll li kien meħtieġ isir sabiex tkun ivverifikata l-eżistenza ta’ għajnuna mill-Istat fil-qasam tat-trasport fuq l-art.

(153) Barra minn hekk, DSB tikkunsidra li jeħtieġ li wieħed imur lura għaż-żmien meta saret it-transazzjoni biex jivvaluta jekk il-gvern tax xi vantaġġ lil DSB. Il-fatt li jista’ jeżisti ċertu nuqqas ta’ ċertezza rigward l-ispejjeż tas-servizzi u s-sorsi oħrajn possibbli ta’ dħul m’għandux iwaqqaf lill-Istat milli jikkonkludi ftehim bi prezz li jirrifletti l-kundizzjonijiet tas-suq. Skont DSB, kull ftehim normalment ikun fih xi nuqqas ta’ ċertezza u, f’relazzjonijiet kuntrattwali normali, hija l-kumpanija li tassumi dan ir-riskju. Sistema bħal din fejn DSB iġġorr waħedha r-riskju ta’ varjazzjonijiet mhux mistennija fil-bejgħ tal-biljetti jew tal-infiq hija l-aħjar mezz kif tinkoraġġiha ttejjeb is-servizzi tagħha u tattira aktar vjaġġaturi (23), li jippermetti lill-Istat iżid il-valur tal-ħlasijiet kuntrattwali li jagħti lil DSB u li jġiegħlha tbati r-riskju f’każ ta’ prestazzjoni fqira pereżempju minħabba ġestjoni ħażina jew telf ta’ dħul. DSB għaldaqstant hija tal-fehma li l-Istat, waqt il-konklużjoni taż-żewġ kuntratti, aġixxa bħala investitur razzjonali li jagħmel l-aħjar użu mill-possibbiltajiet tiegħu li jikseb l-aħjar ritorn possibbli mill-imsemmija kuntratti.

(154) It-tieni, DSB tikkunsidra li kienet ibbażata fuq fiduċja leġittima minħabba l-fatt li l-ħlasijiet kuntrattwali xorta kienu jissodisfaw il-kriterji ffissati mir-Regolament (KEE) Nru 1191/69 u kienu jibbenefikaw minn eżenzjoni kategorika taħt dan ir-Regolament. Hija tesprimi d-dubji tagħha dwar l-interpretazzjoni tal-Kummissjoni tal-Artikolu 14 tiegħu.

(155) DSB tfakkar fil-fatt li t-taqsima V tar-Regolament – li ma fihiex dispożizzjonijiet li jirrigwardaw l-ammont tal-kumpens – tikkontrasta mat-taqsimiet II sa IV tal-istess Regolament li fihom dispożizzjonijiet dettaljati dwar l-ammont ta’ kumpens għall-obbligi ta’ servizz pubbliku. Skont DSB, ir-Regolament kien maħsub sabiex iwieġeb għax-xewqa li jingħata kumpens raġonevoli lill-operaturi. Madankollu, f’każ ta’ impenji volontarji, it-trasportaturi marbuta b’kuntratti ta’ servizz pubbliku huma f’sitwazzjoni differenti ħafna minn dawk ta’ operaturi li l-Istat ikun imponilhom obbligi ta’ servizz pubbliku b’mod unilaterali, kif rifless fir-Regolament. F’dawn il-kundizzjonijiet, il-Kummissjoni ma tistax tinterpreta r-Regolament (KEE) Nru 1191/69 fid-dawl tal-Artikolu 106(2) tat-TFUE (24).

(156) Fl-aħħar nett, DSB ma taqbilx mal-interpretazzjoni tal-Kummissjoni tal-Artikolu 17 tar-Regolament, li l-eċċezzjoni ta’ notifika prevista tapplika biss għall-kumpens għall-missjonijiet ta’ servizz pubbliku u mhux għall-kuntratti ta’ servizz pubbliku.

Dwar il-bażi legali għar-reviżjoni tal-kompatibbiltà

(157) DSB ippreżentat il-kummenti tagħha permezz ta’ ittra tat-8 ta’ Jannar 2010. DSB tikkuntesta fil-prinċipju l-fatt li f’dan il-każ il-Kummissjoni tapplika r-Regolament (KE) Nru 1370/2007.

(158) DSB tfakkar li l-kuntratti ta’ trasport ikkonċernati bejn DSB u l-Istat Daniż ġew konklużi qabel l-adozzjoni tar-Regolament u qabel id-dħul fis-seħħ tiegħu. Jekk ir-Regolament għandu jkun applikat, ikun liġi b’effett retroattiv, li DSB temmen li huwa kuntrarju għall-prinċipji legali fundamentali, kemm il-prinċipju tas-sigurtà legali u l-prinċipju tal-protezzjoni tal-fiduċja leġittima. DSB tinnota wkoll li xejn ma jissuġġerixxi li l-leġiżlatur tal-UE kellu l-ħsieb li jagħti effett retroattiv lir-Regolament (KE) Nru 1370/2007.

(159) Għall-kuntrarju DSB tinnota li r-Regolament jipprovdi introduzzjoni gradwali tar-regoli l-ġodda, kif ukoll id-dispożizzjonijiet tar-Regolament ma japplikawx ġeneralment għall-kuntratti eżistenti jekk it-tul tagħhom huwa limitat. It-tul tal-kuntratti inkwistjoni kien konsistenti ma’ dak preskritt fid-dispożizzjonijiet tranżitorji, u għalhekk DSB tikkunsidra li huma regolati biss mil-liġijiet fis-seħħ meta ġew konklużi, jiġifieri r-Regolamenti (KEE) Nru 1191/69 u (KEE) Nru 1107/70.

(160) DSB tibbaża wkoll fuq id-Deċiżjonijiet l-aktar reċenti tal-Kummissjoni, li fihom il-Kummissjoni kkunsidrat li r-Regolament (KE) Nru 1370/2007 ma jistax jiġi applikat għal kuntratti konklużi qabel id-dħul fis-seħħ tar-Regolament fit-3 ta’ Diċembru 2009 (25).

(161) Alternattivament, DSB ipprovdew elementi li juru li l-kuntratti ta’ trasport jirrispettaw fi kwalunkwe każ id-dispożizzjonijiet tar-Regolament (KE) Nru 1370/2007.

6.2. KUMMENTI SOTTOMESSI MINN DKT

(162) Permezz ta’ ittra datata s-16 ta’ Frar 2009, DKT issottomettiet il-kummenti tagħha dwar id-Deċiżjoni ta’ bidu ta’ proċedura. Dawn il-kummenti huma miġbura fil-qosor kif ġej.

Rimarki preliminari

(163) DKT tirreferi għall-elementi kollha mibgħuta lill-Kummissjoni bħala parti mill-ilment tagħha u kuntatti ta’ qabel il-ftuħ tal-proċedura.

(164) DKT tinnota li d-Deċiżjoni ta’ ftuħ tal-Kummissjoni tidher li tirreferi biss għall-kuntratti ta’ servizz pubbliku ta’ DSB li jirrigwardaw l-attivitajiet tagħha ta’ trasport ferrovjarju klassiku u ma tirrigwardax l-attivitajiet ta’ trasport urban imwettqa mis-sussidjarja tagħha DSB S-tog a/s, li madankollu ssemmew fl-ilment inizjali tagħha.

(165) DKT tinnota li l-kuntratti li jirrigwardaw it-trasport urban huma simili u jqajmu l-istess dubji. F’dawn iċ-ċirkostanzi, DKT tinsisti fuq il-fatt li din ir-reviżjoni tal-Kummissjoni għandha wkoll tirrigwarda l-kuntratti ta’ servizz pubbliku tat-trasport urban.

(166) B’mod ġenerali, DKT tikkunsidra li f’dan il-każ il-kriterji tas-sentenza Altmark mhumiex issodisfati u li l-kuntratti inkwistjoni għalhekk jiġu akkumpanjati minn għajnuna mill-Istat. DKT temmen li dawn l-għajnuniet mhumiex kompatibbli u lanqas legali u li l-Kummissjoni għandha tordna l-irkupru tagħhom.

Dwar l-ewwel kriterju tas-sentenza Altmark

(167) Anki jekk il-Kummissjoni ma wrietx dubji dwar is-sodisfar tal-ewwel kriterju tas-sentenza Altmark, DKT xorta waħda kkumentat dwar dan il-punt.

(168) DKT tikkunsidra li l-marġni wiesgħa ta’ flessibbiltà li għandhom l-Istati Membri sabiex jistabbilixxu obbligi ta’ servizz pubbliku m’għandhiex twassal għal sitwazzjonijiet arbitrarji li fihom il-partijiet terzi ma jkunux jistgħu jikkontestaw il-fatt li attività hija operata bħala parti minn missjoni ta’ servizz pubbliku. Skont DKT, il-Kummissjoni għandha l-obbligu li timmotiva l-ħtieġa li jiġu imposti obbligi ta’ servizz pubbliku.

(169) Fuq il-bażi tal-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja u tal-prattika tal-Kummissjoni, DKT tikkontesta l-analiżi tal-Kummissjoni li tinnota n-nuqqas ta’ żball ovvju ta’ evalwazzjoni. DKT temmen b’mod partikolari li l-eżistenza ta’ miri rigward il-puntwalità, il-kwalità u r-regolarità tas-servizz mhijiex biżżejjed biex tistabbilixxi li servizz jaqa’ taħt missjoni ta’ servizz pubbliku.

(170) Il-Kummissjoni għandha pjuttost twettaq din l-analiżi fid-dawl tal-kriterji stabbiliti fir-Regolament (KEE) Nru 1191/69 u teżamina l-proporzjonalità tal-missjonijiet tas-servizz pubbliku. Skont DKT, il-Kummissjoni għandha tikkunsidra b’mod partikolari jekk l-operat tas-servizzi inkwistjoni skont l-għanijiet ta’ puntwalità, ta’ kwalità u ta’ regolarità imposti huwiex profittabbli.

(171) DKT tikkunsidra fil-fatt li l-kumpens għal servizz pubbliku huwa ġġustifikat biss meta s-servizzi ma jkunux profittabbli u meta kumpens ikun essenzjali għall-operat tagħhom, li jfisser li għandha ssir reviżjoni separata ta’ kull rotta ferrovjarja kkonċernata.

Dwar it-tieni kriterju tas-sentenza Altmark

(172) DKT tikkontesta r-raġunament tal-Kummissjoni li l-baġits għal għaxar snin li fuqhom huwa bbażat il-kalkolu tal-kumpens ta’ DSB jilħqu t-tieni kriterju tas-sentenza Altmark. Hija temmen fil-fatt li dawn il-baġits ma fihomx il-parametri u l-analiżi dettaljata tal-ispejjeż li jippermettu l-iffissar tal-livell tal-kumpens meħtieġ għal kull linja ferrovjarja kkonċernata.

Dwar it-tielet kriterju tas-sentenza Altmark

(173) DKT tikkunsidra li dan it-tielet kriterju għandu jkun analizzat flimkien mar-raba’ kriterju tas-sentenza Altmark, peress li jekk il-kumpanija ma tistax titqies bħala kumpanija medja ġestita sew, ir-reviżjoni tat-tielet kriterju ssir żejda għaliex ma tkunx tista’ tiġi bbażata fuq l-analiżi tal-ispejjeż ta’ din il-kumpanija.

Dwar ir-raba’ kriterju tas-sentenza Altmark

(174) DKT tfakkar li l-għoti tal-kuntratti ta’ servizz pubbliku inkwistjoni ma sarx permezz ta’ sejħa għall-offerti. Barra minn hekk, DKT hija mħassba wkoll bħall-Kummissjoni dwar kemm il-baġits fuq għaxar snin u l-metodoloġija applikata mill-Istat Daniż jistgħu jissodisfaw ir-raba’ kriterju tas-sentenza Altmark.

(175) F’dan ir-rigward, DKT targumenta b’mod partikolari li sejħiet għall-offerti organizzati fuq ċerti linji wrew li kompetituri ta’ DSB kienu kapaċi joperaw is-servizzi għal prezz ta’ inqas minn madwar 27 % mill-ispejjeż ta’ DSB. Barra minn hekk, DKT tfakkar li DSB timpjega bħala persunal uffiċjali ta’ kariga pubblika, li jeskludi s-sodisfar tar-raba’ kriterju tas-sentenza Altmark.

Dwar in-nuqqas ta’ kompatibbiltà tal-kumpens żejjed

(176) DKT ma taqbilx mar-raġunament tal-Kummissjoni dwar ir-reviżjoni tal-kompatibbiltà tal-għajnuna. Hija tikkunsidra fil-fatt li r-Regolament (KEE) Nru 1191/69 jagħmel distinzjoni bejn, minn naħa, approċċ ibbażat fuq l-ispejjeż reali inkluż fit-taqsimiet II, III u IV tar-Regolament (KEE) Nru 1191/69 u, min-naħa l-oħra, approċċ ibbażat fuq il-prezz offrut minn fornitur meta mqabbel ma’ kompetitur li joffri l-istess servizz, inkluż fit-taqsima V tar-Regolament (KEE) Nru 1191/69. Skont DKT, din id-distinzjoni hija riflessa fin-natura differenti bejn il-missjonijiet u l-kuntratti ta’ servizz pubbliku, li jibbażaw fuq rekwiżiti proċedurali differenti.

(177) Għalhekk, ir-raġunament tal-Kummissjoni, ibbażat fuq approċċ ta’ spejjeż reali u l-prinċipji marbuta mal-implimentazzjoni tal-Artikolu 106(2) tat-TFUE ma jistgħux ikunu applikati għar-reviżjoni tal-prezz fiss f’kuntratti ta’ servizz pubbliku. DKT tqis li tali approċċ huwa kuntrarju għall-ġurisprudenza Komunitarja (kawża Combus), għall-prattika tal-Kummissjoni (Linji gwida Komunitarji dwar l-għajnuna mill-Istat fil-forma ta’ kumpens għas-servizz pubbliku (26) u għad-Deċiżjoni ta’ ftuħ innifisha li ssostni l-karattru ta’ lex specialis tal-Artikolu 93 tat-TFUE.

(178) Peress li f’dan il-każ il-Kummissjoni għandha l-ħsieb li tapplika l-approċċ ibbażat fuq l-ispejjeż reali għall-kuntratti ta’ servizz pubbliku, DKT xorta waħda kkumentat dwar dan l-approċċ.

(179) Fil-fatt, DKT tikkunsidra li d-dejta ppreżentata mill-awtoritajiet Daniżi sabiex isostnu n-nuqqas ta’ kumpens żejjed hija żbaljata. DKT tavvanza diversi argumenti: — DSB setgħet tnaqqas l-ispejjeż tagħha b’mod sinifikanti meta ħadet sehem fi proċeduri ta’ sejħiet għall-offerti fuq ċerti linji. — Barra minn hekk, il-kuntratti ta’ servizz pubbliku jimponu li DSB tgawdi minn sitwazzjoni finanzjarja b’saħħitha, li jirrifletti l-fatt li l-ħlasijiet kuntrattwali huma ogħla mill-kumpens strett tal-ispejjeż relatati mal-obbligi ta’ servizz pubbliku. — Il-livell tal-ħlasijiet kuntrattwali mhuwiex soġġett għal ġustifikazzjoni xierqa u l-baġits fuq għaxar snin tfasslu apposta sabiex jiggarantixxu ċerti livelli ta’ profitti lil DSB mingħajr ma ġew ibbażati fuq analiżi dettaljata tal-ispejjeż u tad-dħul ta’ DSB għal kull waħda mir-rotot ikkonċernati. — Is-sistema ta’ kumpens hija bbażata fuq mira ta’ dħul fuq il-kapital ta’ ekwità u mhux fuq il-kumpens strett tal-ispejjeż addizzjonali. — Skont il-kalkoli ppreżentati minn DKT, ir-rotta ferrovjarja prinċipali bejn Kopenħagen u Aarhus hija profittabbli, jekk wieħed jikkunsidra l-obbligi imposti attwalment fuq DSB u ma kellhiex tkun soġġetta għal kuntratt ta’ servizz pubbliku. — Barra minn hekk, il-qligħ ta’ produttività allegat ta’ DSB mhuwiex konsistenti mad-dejta finanzjarja li turi żieda fin-nefqa tal-persunal meta mqabbel mad-dħul fuq il-perjodu kkonċernat. — Bl-istess mod, DKT tesprimi dubji dwar it-tnaqqis tal-ħlasijiet kuntrattwali b’biljun DKK, li jammontaw pjuttost għal 647 miljun DKK skont il-kontijiet annwali tal-kumpanija. — DKT tallega li l-miri ta’ DSB (f’kilometri-ferrovjarji) għall-perjodu 2000-2004 ma ntlaħqux – li kien jiġġustifika tnaqqis fil-ħlasijiet kuntrattwali – u li DSB irċeviet kumpens għal materjal ferrovjarju li ma kellhiex iġġorr l-ispejjeż tiegħu minħabba dewmien fil-kunsinna. — Fl-aħħar nett, DKT tikkunsidra li DSB setgħet hija stess taffaċċja l-konsegwenzi finanzjarji tad-dewmien fil-kunsinna tal-materjal ferrovjarju u b’mod partikolari tal-apparat ta’ sostituzzjoni, minħabba r-riżultati sinifikanti tagħha. DSB irċeviet 225 miljun DKK mingħand AnsaldoBreda bħala kumpens għad-dewmien, li kellhom jitħallsu lill-Istat Daniż li skont DKT sofra d-danni. DSB ibbenefikat minn bilanċ pożittiv ta’ 104 miljuni DKK fi ħlasijiet kuntrattwali għal materjal li ma ntużax.

(180) Il-benefiċċji għoljin ta’ DSB huma skont DKT il-prova li l-kumpanija ngħatat kumpens żejjed għar-raġunijiet li ġejjin: — ir-riżultati ta’ DSB huma akbar mil-livelli ta’ profitti li kumpanija esposta għal riskju simili, jiġifieri riskju baxx, tista’ raġonevolment tistenna. — DKT tirreferi għal analiżi żviluppata bħala parti mill-ilment tagħha li turi li l-marġini benefiċjarja qabel it-taxxa ta’ DSB (12,3 % għall-1999-2004 u 12,77 % għall-1999-2007) hija akbar minn dik ta’ kumpaniji oħrajn ta’ trasport ferrovjarju fl-Ewropa (2,21 %-4,47 % fir-Renju Unit; 3,35 % fl-Isvezja; 0,49-4,65 % fil-Ġermanja jew 0,8-3,77 % għall-SNCF) u akbar mil-livell ikkwotat mill-Kummissjoni fi proċedura oħra komparabbli (27); — DKT tikkunsidra li r-riżultati ta’ DSB huma wkoll ogħla b’mod ċar minn dawk tal-kompetituri interni tagħha, f’dak li jirrigwarda l-kuntratti ta’ servizz pubbliku (DSB (12,77 %); DSB S-tog (10,45 %); Arriva 4,39 %; Metro Service (6,18 %); — DKT tenfasizza li r-riżultati ta’ DSB qabżu b’mod ċar il-livell ta’ 6 % ta’ dħul fuq il-kapital ta’ ekwità li l-Istat Daniż iffissa bħala mira għal DSB, li DKT tistma b’bilanċ favorevoli ta’ 3,678 biljun DKK.

(181) Fl-aħħar nett, DKT tikkunsidra li l-argument li l-perċezzjoni ta’ dividendi għenet sabiex jiġi evitat kumpens żejjed għandu jkun miċħud għar-raġunijiet li ġejjin: — il-kuntratti ta’ servizz pubbliku ma fihomx mekkaniżmi ta’ restituzzjoni tal-ħlasijiet kuntrattwali f’każ li jaqbżu l-livell meħtieġ għall-kumpens strett tal-obbligi ta’ servizz pubbliku; — f’dan il-każ l-Istat Daniż qiegħed iħallat ir-rwol tiegħu ta’ investitur, azzjonist ta’ kumpanija pubblika, u dak ta’ setgħa pubblika li tippermetti li tikkumpensa obbligi ta’ servizz pubbliku; — il-perċezzjoni ta’ dividendi ma tistax fiha nfisha tinnewtralizza la l-effetti ekonomiċi ta’ kumpens żejjed u lanqas id-distorsjoni tal-kompetizzjoni li l-effetti tagħhom jibqgħu fis-suq; — l-argument tal-perċezzjoni ta’ dividendi twassal għal diskriminazzjoni bejn il-kumpaniji pubbliċi u l-kumpaniji privati; — il-qafas tal-Kummissjoni fuq l-għajnuniet fil-forma ta’ kumpens għas-servizzi pubbliċi ma tipprovdix l-opportunità li tiddifferixxi eċċessi għajr sa 10 % kull sena; — m’hemmx rabta diretta bejn il-kumpens żejjed u l-ammont ta’ dividendi miġbura mill-Istat Daniż, li l-prinċipju tiegħu kien ukoll indikat fil-baġits ta’ għaxar snin qabel il-konklużjoni tal-possibbiltà ta’ kumpens żejjed.

Dwar it-taxxa fuq il-pagi

(182) DKT tindika li l-eżenzjoni mit-taxxa fuq il-pagi tneħħiet mill-Istat Daniż fl-2008. Hija tirreferi għall-abbozz ta’ liġi Daniża li fih l-ispiża tal-issuġġettar ta’ DSB għal din it-taxxa kienet stmata għal 80 miljun DKK fis-sena. Fuq din il-bażi, DKT tqis li l-eżenzjoni tat-taxxa kellha effett negattiv sinifikanti fuq il-kompetizzjoni ta’ kważi 800 miljun DKK fuq għaxar snin, somma li l-Istat Daniż għandu jirkupra.

(183) Barra minn hekk, DKT ġibdet l-attenzjoni tal-Kummissjoni dwar il-fatt li l-Istat Daniż iddeċieda li jikkumpensal-issuġġettar ta’ DSB għat-taxxa fil-futur billi jżid il-ħlasijiet kuntrattwali.

(184) DKT tixtieq li l-Kummissjoni titratta din il-kwistjoni taħt din il-proċedura, il-proċedura CP78/06 li għaliha kienet qiegħda tirreferi fid-Deċiżjoni ta’ ftuħ li minn dakinhar ‘l hawn ingħalqet.

Dwar il-bażi legali għar-reviżjoni tal-kompatibbiltà

(185) Fl-10 ta’ Jannar 2010, DKT bagħtet lill-Kummissjoni l-kummenti tagħha dwar l-għażla tal-bażi legali xierqa bejn ir-Regolamenti (KEE) Nru 1191/69 u (KE) Nru 1370/2007.

(186) DKT tikkunsidra li minħabba li r-Regolament (KE) Nru 1370/2007 daħal fis-seħħ biss fit-3 ta’ Diċembru 2009, ir-reviżjoni tal-kompatibbiltà tal-miżuri ta’ għajnuna inkwistjoni fuq il-bażi ta’ dan ir-Regolament hija żball legali. Wara li fakkret ċerti prinċipji marbuta mal-applikazzjoni ratione temporis tar-regoli tal-UE dwar l-għajnuniet mill-Istat, DKT temmen li għandha ssir distinzjoni skont jekk dawn humiex miżuri ta’ għajnuna notifikata jew le. DKT hija bbażata fuq il-każ SIDE (28) tal-Qorti tal-Prim’Istanza tal-Unjoni Ewropea sabiex tistabbilixxi li f’dan il-każ, il-Kummissjoni għandha tevalwa l-kompatibbiltà fuq il-bażi tar-Regolament (KEE) Nru 1191/69.

(187) Il-konklużjoni ta’ DKT tibbaża b’mod speċjali fuq il-fatt li l-kuntratti ta’ servizz pubbliku inkwistjoni jkopru l-perjodi 1999-2004 u 2005-2014 u li l-għajnuniet jingħataw fil-ħlasijiet kuntrattwali ta’ kull xahar. Barra minn hekk, DKT tinnota li r-Regolament (KE) Nru 1370/2007 ma jipprovdi l-ebda dispożizzjoni għall-għajnuniet mill-Istat diġà mogħtija jew li huma soġġetti għal proċedura ta’ inkjesta. Barra minn hekk, id-Deċiżjoni ta’ ftuħ tal-10 ta’ Settembru 2008 ma tirreferix għar-Regolament il-ġdid għalkemm dan kien diġà ġie adottat. Fl-aħħar nett, DKT tindika wkoll kontradizzjoni mal-Komunikazzjoni tal-Kummissjoni dwar id-determinazzjoni tar-regoli applikabbli għall-evalwazzjoni tal-għajnuniet illegali mill-Istat (29).

(188) Għall-inqas, DKT temmen li r-Regolament (KE) Nru 1370/2007 jista’ jkun biss il-bażi legali xierqa għar-reviżjoni tal-kompatibbiltà fir-rigward tal-effetti futuri tal-kuntratti ta’ servizz pubbliku, jiġifieri l-ħlasijiet kuntrattwali ta’ wara t-3 ta’ Diċembru 2009.

7. KUMMENTI TAD-DANIMARKA DWAR L-OSSERVAZZJONIJIET TAL-PARTIJIET INTERESSATI

(189) Skont id-Danimarka, l-osservazzjonijiet ta’ DKT ma jagħtux lok għal evalwazzjoni differenti tal-fatti inkwistjoni. Id-Danimarka ssostni fil-fatt li l-erba’ kriterji tas-sentenza Altmark huma ssodisfati f’dan il-każ u li DSB ma rċevietx kumpens żejjed.

Dwar l-ambitu tar-reviżjoni tal-Kummissjoni

(190) Id-Danimarka tikkunsidra li l-kuntratti li jirrigwardaw it-trasport fir-reġjun tal-kapitali mhumiex koperti mill-proċedura formali ta’ reviżjoni u li għaldaqstant m’hemmx ħtieġa ta’ kkumentar fuq l-opinjoni ta’ DKT dwar dawn il-kuntratti.

(191) Id-Danimarka tindika madankollu li DSB S-tog a/s hija 100 % sussidjarja ta’ DSB SV u li d-dejta dwar DSB S-tog a/s hija inkluża fil-kontijiet ikkonsolidati tal-grupp DSB u d-dejta ġiet sottomessa mill-awtoritajiet Daniżi.

(192) L-awtoritajiet Daniżi jispeċifikaw li l-ħlasijiet provviżorji u kuntrattwali li jirrigwardaw it-trasport minn S-tog ukoll ġew iddeterminati fuq il-bażi ta’ dħul fuq il-kapital ta’ ekwità wara t-taxxa ta’ 6 %. Ir-riżultat ta’ DSB S-tog a/s iddaħħal fil-baġit ta’ DSB SV, u l-ħlasijiet kuntrattwali li għandhom jitħallsu lill-kumpanija għat-trasport fuq distanza twila u reġjonali ġew ikkalkulati skont dan. Barra minn hekk, ir-riżultat tal-operat iġġenerat mis-sussidjarja DSB S-tog a/s ttieħdet inkunsiderazzjoni fir-riżultat ikkonsolidat ta’ DSB SV. Ir-riżultat maħruġ mit-traffiku S-tog huwa għalhekk meqjus fir-riżultat finanzjarju totali ta’ DSB SV.

Dwar il-kriterji tas-sentenza Altmark

(193) Skont id-Danimarka, il-kummenti ta’ DKT ma jqajmux dubji dwar il-fatt li l-erba’ kriterji tas-sentenza Altmark f’dan il-każ huma ssodisfati.

(194) Rigward l-ewwel kriterju, l-awtoritajiet Daniżi jfakkru li l-Kummissjoni ma wrietx dubji dwar dan il-punt. Il-kwistjoni ta’ jekk il-linja Kopenħagen-Århus hijiex obbligu ta’ servizz pubbliku hija wkoll indirizzata hawn taħt.

(195) Rigward it-tieni kriterju, l-awtoritajiet Daniżi jfakkru li l-Kummissjoni ma wrietx dubji dwar il-perjodu attwali sal-2008 u jispeċifikaw li għall-perjodu bejn l-2009 u l-2014, il-kumpens mogħti lil DSB ukoll ġie kkalkulat fuq il-bażi ta’ baġit ta għaxar snin mibgħut lill-Kummissjoni.

(196) Rigward il-kummenti ta’ DKT dwar it-tielet kriterju u l-fatt li m’għandux jiġi kkunsidrat għajr jekk ir-raba’ kriterju jiġi ssodifat minn qabel, l-awtoritajiet Daniżi ma jaqblux ma’ din l-opinjoni u jikkunsidraw li l-kriterji jistgħu wkoll jitqiesu indipendentement minn xulxin u fl-ordni li l-Qorti tal-Ġustizzja segwiet fis-sentenza Altmark.

(197) Rigward ir-raba’ kriterju, l-awtoritajiet Daniżi finalment jirrifjutaw l-argumenti ta’ DKT li jwasslu għal konklużjoni ta’ nuqqas ta’ konformità ma’ dan il-kriterju. Fil-fatt, huma jindikaw li l-baġits fuq għaxar snin tfasslu fuq il-bażi tad-dejta kollha dejta disponibbli u analiżi suffiċjenti tal-ispejjeż, li tinkludi l-perspettivi ta’ titjib fit-tul. Barra minn hekk, il-baġit ġie rivedut matul in-negozjati tat-tieni kuntratt u l-ħlasijiet kuntrattwali tnaqqsu biex jikkunsidraw iż-żidiet fl-effiċjenza. L-awtoritajiet Daniżi jindikaw ukoll li l-fatt li l-kumpanija ġġorr, għal raġunijiet storiċi, spejjeż straordinarji relatati ma’ ħaddiema impjegati taħt status pubbliku m’għandu l-ebda rabta mal-ġestjoni tajba jew ħażina tal-kumpanija. Huma jfakkru wkoll li jeżistu differenzi kbar fl-istruttura tal-kapital, il-profil tar-riskju, eċċ., tad-diversi kumpaniji ferrovjarji, li jagħmel it-tqabbil ma’ kumpaniji oħrajn impossibbli. Bl-istess mod, il-fatt li DSB First setgħet toffri servizz bi prezz – mal-ewwel daqqa t’għajn – aktar baxx għal-linja Kystbanen ma jirriflettix, u lanqas jindika, il-fatt li l-ħlasijiet mogħtija lil DSB kienu kbar wisq, minħabba li din l-offerta saret minn kumpanija separata u hija bbażata fuq parametri differenti (il-persunal kuntrattwali biss, tagħmir ġdid, inqas persunal abbord).

Dwar il-kompatibbiltà

(198) Id-Danimarka tfakkar id-dubji tagħha dwar ir-raġunament żviluppat mill-Kummissjoni dwar l-implimentazzjoni tar-Regolament (KEE) Nru 1191/69, li hija tqis suġġett għal nuqqas konsiderevoli ta’ ċertezza legali, b’mod partikolari rigward l-obbligu ta’ notifika tal-kuntratti ta’ servizz pubbliku.

(199) Id-Danimarka ma taqbilx madankollu mal-interpretazzjoni ta’ DKT, b’mod speċjali rigward l-użu tal-kelma “prezz” fl-Artikolu 14(2)(b) u n-nuqqas ta’ applikabbiltà tar-regoli dwar l-għajnuniet mill-Istat fil-każ li r-Regolament (KEE) Nru 1191/69 ikun applikabbli.

i. Punti ġenerali rigward l-analiżi

(200) Id-Danimarka ma taqbilx assolutament mal-argument ta’ DKT li l-kumpens għandu jkun iddeterminat fuq il-bażi tal-ispejjeż fil-livell ta’ kull linja kkonċernata. L-ebda bażi legali ma titlob li l-kumpens mogħti taħt kuntratt ġenerali ta’ twettiq tal-obbligi ta’ servizz pubbliku jkun ikkalkulat fuq il-bażi ta’ analiżijiet, f’livell “mikro”, ta’ kull obbligu li jkun aċċetta l-fornitur tas-servizzi.

(201) L-awtoritajiet Daniżi jikkuntestaw l-interpretazzjoni magħmula minn DKT tas-sentenza Fred Olsen (każ T-17/02) u jenfasizzaw li f’dan il-każ, dan huwa netwerk koerenti, integrat u operat taħt kuntratt innegozjat globali. Għaldaqstant l-iffissar tal-ammont tal-kumpens fuq il-bażi ta’ analiżi linja b’linja mhuwiex meħtieġ u jista’ jwassal għal riżultati qarrieqa. Din toħloq inċertezzi akbar dwar it-tqassim tal-ispejjeż komuni minn sommarju tad-dħul u tal-infiq kollu marbuta mat-twettiq tal-obbligi ta’ servizz pubbliku imposti mill-kuntratt.

(202) Huma jenfasizzaw madankollu li d-dejta ta’ kontabilità ta’ DSB li tirrigwarda s-servizzi pprovduti taħt il-kuntratt tista’ tiġi eżaminata b’mod iżolat minħabba li dawn huma bbażati fuq kontabilità separata.

ii. Rotta Kopenħagen-Århus

(203) L-awtoritajiet Daniżi ma jaqblux mal-opinjoni li provvista ta’ servizzi li tista’ ssir mingħajr għajnuna finanzjarja ma tistax tkun obbligu ta’ servizz pubbliku. L-Istat jista’ jiddeċiedi li jinkludiha f’servizz pubbliku koerenti ta’ skala kbira (ħtiġijiet f’termini ta’ ħinijiet ta’ servizz, ta’ kapaċità, ta’ tariffi, eċċ.), li huwa l-każ hawnhekk minħabba li din il-linja hija integrata mill-qrib mal-bqija tas-servizzi ta’ DSB minħabba konnessjonijiet lejn it-tramuntana ta’ Århus, il-konnessjoni ma’ linji oħrajn kif ukoll id-diviżjoni jew il-ġbir fi gruppi tal-ferroviji li jivvjaġġaw fuqhom.

(204) Barra minn hekk, l-awtoritajiet Daniżi jindikaw li l-kumpens mogħti lil DSB huwa kkalkulat fuq il-bażi tad-dħul u tal-ispejjeż marbuta mal-obbligi kollha ta’ servizz pubbliku. Jekk ċerti linji jew servizzi li jistgħu jkunu żejda huma inklużi, id-dħul marbut magħhom jiġi integrat fil-kontijiet ta’ kollox. Għalhekk, l-esklużjoni ta’ ċerti linji li jistgħu jġibu profitt iżidu biss l-għajnuna totali mħallsa lil DSB u l-inklużjoni ta’ linja li ma turix telf mhux bilfors twassal għal kumpens żejjed.

(205) Minbarra dan, l-awtoritajiet Daniżi jinnotaw li l-kalkoli ta’ DKT li jirrigwardaw il-linja Kopenħagen-Århus mhumiex eżatti u jipprovdu evidenza sabiex jikkonfermaw dan. Huma jindikaw li DKT ma tispeċifikax biżżejjed kif saru l-kalkoli u jindikaw li ma jafux il-figuri mogħtija. Skont id-Danimarka, stima ottimista twassal għal dħul inqas ta’ […] miljun DKK fuq din il-linja minn dak ikkwotat minn DKT, […].

iii. Produttività

(206) L-awtoritajiet Daniżi jikkontestaw l-argument li DSB ma kinitx irreġistrat qligħ sinifikanti fil-produttività fl-1999-2007. Huma jikkuntestaw fil-fatt il-metodu ta’ kalkolu ta’ DKT ibbażat fuq il-proporzjon tal-ispejjeż ta’ persunal nominali/fatturat. Issa, l-fatturat ta’ DSB huwa influwenzat minn ċertu numru ta’ fatturi mikro u makroekonomiċi li għandhom l-effett li ma jkun hemm l-ebda korrelazzjoni proporzjonali kostanti bejn il-produzzjoni u l-fatturat (fatturi: il-kompetizzjoni lokali, it-tibdil taċ-ċirkostanzi, il-prijoritajiet politiċi, l-inflazzjoni, it-tibdil fil-kompożizzjoni soċjali tal-vjaġġaturi, eċċ).

(207) L-awtoritajiet Daniżi jipproponu żewġ metodi ta’ evalwazzjoni tal-produttività tal-attivitajiet ta’ DSB: — il-produzzjoni ta’ DSB, jiġifieri n-numru ta’ passiġġieri għal kull kilometru (żieda ta’ 1,8 % fis-sena bejn l-1999-2007) imqabbla man-numru ta’ impjegati (Ekwivalenti full-time); — il-produzzjoni ta’ DSB imqabbla mal-ispejjeż tal-persunal reali (jiġifieri aġġustati mill-inflazzjoni tal-pagi).

(208) Dawn iż-żewġ metodi juru żieda tal-produttività ta’ 1,9 % u 2 % fis-sena rispettivament.

iv. Tnaqqis tal-ħlasijiet kuntrattwali

(209) L-awtoritajiet Daniżi jgħidu li l-figuri mressqa minn DKT f’dan ir-rigward mhumiex eżatti. Il-“ħlasijiet kuntrattwali” li jidhru fil-kontijiet ta’ DSB u użati minn DKT jirrigwardaw kemm il-kuntratt konkluż mal-Istat li huwa deskritt hawnhekk kif ukoll ħlasijiet oħrajn marbuta ma’ kuntratti oħrajn (kuntratti konklużi minn DSB fl-Isvezja; kuntratt ma’ Hovedstadens Udviklingsråd (HUR) u kuntratt ta’ trasport temporanju fuq il-linja Langå-Struer).

(210) Huma jispjegaw li t-tnaqqis ta’ biljun DKK joħroġ b’mod ċar mill-Att tal-Finanzi għall-2003 (Artikolu 28.61.01, paragrafu 10). L-Atti tal-Finanzi għall-2003 u l-2004 juru wkoll li kien sar aġġustament għaż-żieda fl-ammonti li kienu tnaqqsu fl-2003 u fl-2004. Id-Danimarka bagħtet sommarju li juri li t-tnaqqis totali spiċċa biex żdied għal 1018 miljun DKK.

v. Kilometri-ferrovjarji

(211) L-awtoritajiet Daniżi jindikaw li l-obbligu previst fil-kuntratt f’termini ta’ produzzjoni ta’ kilometri-ferrovjarji huwa inqas mill-figura ppreżentata minn DKT, peress li wieħed għandu jikkunsidra s-sejħa għall-offerti dwar is-servizz ta’ trasport minn Jutland taċ-Ċentru u tal-Punent f’Novembru 2003. Huma bagħtu l-figuri eżatti f’tabella, li juru li b’kollox DSB għamlet 1,5 miljun kilometri-ferrovjarji aktar minn kemm kien previst fil-kuntratt u għaldaqstant ma jistax jingħad li DSB irċeviet kumpens għal servizzi li ma ngħatawx. Barra minn hekk, huma jenfasizzaw li DSB bagħtet rapport dwar il-produzzjoni kuntrattwali tagħha kull tliet xhur lill-Ministeru tat-Trasport.

vi. Riżultati ta’ DSB

(212) Id-Danimarka tikkunsidra li l-estimi tal-baġit ta’ DSB – ibbażat fuq rata mbassra ta’ marġini tal-profitt ta’ 6 % – kienu raġonevoli u realistiċi. Il-fatt li r-rata ta’ marġini tal-profitt fil-fatt kienet ogħla minn dik tal-estimi tal-baġit hija attribwibbli għal sensiela ta’ ċirkostanzi mhux mistennija li l-gvern elimina l-effett tagħhom billi għamel tnaqqis speċjali tal-ħlasijiet kuntrattwali, minn naħa, u billi ġabar xi dividendi, min-naħa l-oħra.

(213) Barra minn hekk, l-awtoritajiet Daniżi għandhom dubji dwar ir-rilevanza tad-dejta dwar il-prestazzjonijiet tal-kumpaniji Ewropej ta’ trasport ferrovjarju tal-vjaġġaturi. Huma jenfasizzaw ukoll id-diffikultà li jsiru dawn il-paraguni (differenzi ta’ struttura tal-kapital u tal-livell ta’ kapital investit, kundizzjonijiet ta’ riskju tal-operat, fatturi makroekonomiċi u strutturali li jinfluwenzaw id-dejta tal-kontabilità tal-kumpaniji) u jikkwotaw rapport li sar mill-Kummissjoni Ewropea, li ma jurix li DSB tagħmel aktar profitt mill-kompetituri tagħha fis-suq Ewropew.

(214) Barra minn hekk, id-Danimarka ma tikkontestax li l-bidla fir-riżultati ta’ DSB uriet li kienet aktar favorevoli minn dak previst mill-baġits inizjali. L-awtoritajiet Daniżi madankollu jipprovdu kjarifiki dwar l-effetti tal-bidla fir-rati tat-taxxa u bagħtu sommarju tar-riżultati ta’ DSB.

(215) Id-Danimarka fl-aħħar nett bagħtet dejta reċenti dwar is-sitwazzjoni finanzjarja ta’ DSB, u indikat li r-riżultati wara t-taxxa għall-attività ta’ servizz pubbliku kienu jammontaw rispettivament għal 670 miljun DKK fl-2007 u għal 542 miljun DKK fl-2008.

vii. Politika dwar id-dividendi

(216) Id-Danimarka temmen li, flimkien ma’ baġit dettaljat, il-politika dwar id-dividendi hija mezz effikaċi ħafna biex wieħed iħares lilu nnifsu mill-kumpens żejjed minħabba li hija għodda li toffri flessibbiltà biex jiġi evitat kwalunkwe kumpens żejjed f’każ li l-assunzjonijiet tal-baġit jirriżultaw żbaljati. Il-politika dwar id-dividendi taħdem bħala addizzjoni mal-baġit dettaljat li fuqu jibbaża l-kuntratt ta’ trasport.

(217) L-awtoritajiet Daniżi jfakkru li l-kumpens huwa definit minn qabel fuq il-bażi ta’ stima dokumentata tal-prodotti u tal-ispejjeż u mhuwiex riżorsa li DSB tista’ tuża b’mod illimitat. Huma jispeċifikaw ukoll li jekk il-figuri reali jindikaw differenza negattiva mill-estimi tal-baġit – pereżempju minħabba li l-ispejjeż jaqgħu (żbalji ta’ ġestjoni, żieda fil-pagi, fl-ispejjeż jew fix-xiri) jew minn telf fid-dħul assoċjat ma’ tnaqqis fit-traffiku meta mqabbel mal-previżjonijiet, DSB ma tistax tikseb kumpens addizzjonali mill-Istat. DSB għalhekk tassumi parti mir-riskju f’każ ta’ prestazzjoni ħażina.

(218) Għaldaqstant, skont l-awtoritajiet Daniżi, il-politika dwar id-dividendi għandha r-rwol ta’ sigurtà addizzjonali kontra kwalunkwe kumpens żejjed fil-każ li r-riżultat juri differenza pożittiva mill-estimi tal-baġit. Hija sservi bħala strument flessibbli li permezz tiegħu l-Istat jista’ jiżgura li ammont partikolari jittieħed lill-kumpanija.

(219) Id-Danimarka tindika li DSB ma kellhiex il-possibbiltà li tibbenefika minn vantaġġ possibbli fi flus kontanti biex toħloq distorsjoni fil-kompetizzjoni fuq is-suq billi toffri servizzi oħrajn, eċċ., b’mod partikolari permezz ta’ sussidju transversali.

(220) Barra minn hekk, l-awtoritajiet Daniżi jispeċifikaw li l-ammont totali ta’ dividendi li jirreferu għall-kontijiet tas-snin finanzjarji mill-1999 sal-2007 jirrappreżenta 3469 miljun DKK aktar minn kemm stmat fil-baġit. Huma indikaw li DSB kienet ħallset lill-Istat Daniż 607 miljuni DKK f’dividendi fl-2007 u 359 miljun fl-2008.

(221) Skont id-Danimarka, anki jekk huwa veru li l-ħlasijiet ta’ dividendi ma sarux esklussivament fuq il-bażi ta’ kalkolu li jiddetermina l-kumpens żejjed possibbli, l-ammont ta’ dividendi miġbura jaqbeż sew id-differenza bejn ir-riżultati mistennija u r-riżultati reali. Jekk DSB irrilaxxat riżultati li jeċċedu l-figuri mbassra, dawn l-eċċessi ħarġu kompletament mill-kumpanija fil-forma ta’ dividendi. Għaldaqstant, id-Danimarka tikkunsidra li ma kien hemm l-ebda kumpens żejjed.

viii. Introduzzjoni ta’ skema ta’ restituzzjoni

(222) Bħala parti mill-formulazzjoni tal-kummenti tagħha u d-diskussjonijiet mal-Kummissjoni, id-Danimarka indikat il-pjan li ddaħħal mekkaniżmu ta’ rkupru fil-kuntratti ta’ servizz pubbliku inkwistjoni ma’ DSB.

(223) L-iskema proposta għandha l-karatteristiċi li ġejjin:

Tħaddim tal-iskema ta’ restituzzjoni

(224) Skont l-awtoritajiet Daniżi, f’każ li jkollhom minn qabel informazzjoni perfetta dwar il-prestazzjoni ta’ DSB, l-iskema ta’ kumpens għandha tkun espressa skont din l-ekwazzjoni: Total tad-dħul (passiġġieri + ħlasijiet kuntrattwali) – profitt raġonevoli – Total tal-infiq = 0

(225) Issa, l-awtoritajiet Daniżi indikaw li huma ma jistgħux ikollhom minn qabel informazzjoni perfetta għat-tul ta’ kuntratti multiannwali u li għaldaqstant din l-ekwazzjoni rarament tkun ugwali għal żero fil-prattika.

(226) Fis-sistema attwali, l-ekwazzjoni hija, fil-fatt, aġġustata fuq ir-riżultat (in-naħa tal-lemin tal-ekwazzjoni) bl-użu tal-politika dwar id-dividendi. Soluzzjoni oħra proposta mill-awtoritajiet Daniżi tkun li jsiru aġġustamenti fuq id-dħul kollu (in-naħa tax-xellug tal-ekwazzjoni), bl-adattament annwali tal-ħlasijiet kuntrattwali permezz ta’ mekkaniżmu ta’ rkupru.

(227) Il-kobor tal-aġġustament għandu jirrifletti t-tnaqqis gross espress f’din l-ekwazzjoni. Total tad-dħul – profitt raġonevoli – Total tan-nefqa = tnaqqis gross

Aġġustamenti rigward l-effiċjenza u t-titjib tal-kwalità (tnaqqis nett)

(228) Biex ikun assigurat li DSB tkompli tkun imħeġġa ttejjeb l-effiċjenza tagħha u biex tattira passiġġieri ġodda, il-klawsola ta’ restituzzjoni għandha skont l-awtoritajiet Daniżi tippremja t-titjib fil-prestazzjoni tal-kumpanija f’termini ta’ parametri determinati minn qabel. Għaldaqstant, DSB għandha tkun tista’ żżomm parti mit-tnaqqis gross sakemm it-tnaqqis gross (li huwa ekwivalenti għal profitt raġonevoli/qligħ fuq il-kapital ta’ ekwità ogħla minn dak iffissat fl-ekwazzjoni) ikun dovut għal: — tnaqqis tal-ispejjeż imkejjel skont kilometri-passiġġieri (minn hawn ‘il quddiem pas.km) u/jew — żieda fin-numru ta’ passiġġieri mkejla f’kilometri-passiġġieri

(229) Għaldaqstant, l-awtoritajiet Daniżi jipproponu li jaġġustaw l-iskema ta’ restituzzjoni f’dan il-mod: — jekk DSB tnaqqas l-ispejjeż tagħha (f’kilometri-passiġġieri) meta mqabbla mal-ispiża medja tal-aħħar erba’ snin, dan it-titjib għandu jkun ikkalkulat (differenzjali tal-ispiża f’perċentwal immultiplikat b’bażi ta’ spiża totali); u — jekk in-numru tal-passiġġieri jiżdied, iż-żieda fit-traffiku tal-passiġġieri mkejla f’kilometri-passiġġieri tkun immultiplikata b’0,80 DKK, u t-tnaqqis gross ikun ukoll imnaqqas minn dan l-ammont (30).

(230) L-awtoritajiet Daniżi indikaw li t-total tat-tnaqqis minħabba titjib fil-prestazzjoni ma jistax jaqbeż it-tnaqqis gross ta’ sena partikolari. Għalhekk, it-tnaqqis nett għandu jkun bejn żero u t-tnaqqis gross.

(231) L-iskema ta’ restituzzjoni għandha għalhekk issegwi din l-ekwazzjoni: Skema ta’ restituzzjoni = tnaqqis gross – varjabbli (Δ. + pas.km Δ) = tnaqqis nett

Impatt fuq il-politika dwar id-dividendi

(232) L-awtoritajiet Daniżi indikaw li l-introduzzjoni ta’ tali skema ta’ restituzzjoni jkollha impatt sinifikanti fuq il-politika tad-dividendi tal-Istat Daniż, kif indikat fit-tabella hawn taħt:

Mekkaniżmu ta’ rkupru u livell massimu ta’ profitt raġonevoli

(233) L-awtoritajiet Daniżi indikaw ukoll li dan il-mekkaniżmu ta’ rkupru jkun komplut permezz tal-istabbiliment ta’ limitu massimu biex ikun żgurat li DSB ma tingħatax benefiċċju li l-ammont tiegħu jaqbeż dak li hu kkunsidrat bħala livell raġonevoli.

(234) L-awtoritajiet Daniżi qed jikkunsidraw li jiffissaw dan il-limitu massimu meta mqabbel mal-qligħ fuq il-kapital ta’ ekwità ta’ DSB, li lil hinn mil-livell ta’ 6 % stabbilit fil-kuntratti jikkunsidra l-profitti addizzjonali ġġenerati mit-titjib fl-effiċjenza jew iż-żieda fl-għadd ta’ passiġġieri. Dan il-limitu massimu għandu jkun stabbilit skont din l-ekwazzjoni:

(235) Għaldaqstant, il-fatturi ta’ inċentiva fl-iskema ta’ restituzzjoni jistgħu jipprovdu benefiċċju addizzjonali għal DSB, jekk il-kumpanija ttejjeb l-istruttura tal-ispejjeż tagħha jew jekk jiżdied l-għadd ta’ passiġġieri (Δ. + Pas.km Δ).

(236) L-awtoritajiet Daniżi indikaw li fil-kalkolu ġiet ikkunsidrata biss il-parti tal-kapital ta’ ekwità ta’ DSB li tikkorrispondi għall-attività ta’ servizz pubbliku tagħha fuq il-bażi ta’ separazzjoni tal-kontabilità.

(237) Skont din l-iskema, il-limitu massimu tal-profitt raġonevoli jista’ jiġi ffissat għal qligħ fuq il-kapital ta’ ekwità ta’ 12 %. L-awtoritajiet Daniżi jindikaw li l-limitu annwali ma jistax jaqbeż 10 % imqassma fuq tliet snin.

Eżempju prattiku

(238) L-awtoritajiet Daniżi bagħtu lill-Kummissjoni analiżi li turi fil-prattika x’kien ikun l-impatt ta’ skema ta’ restituzzjoni bħal dan fuq il-perjodu 2004-2008, kif indikat fit-tabella ta’ hawn taħt: Attivitajiet ta’ servizz pubbliku (miljuni DKK) Riżultat qabel it-taxxa Profitt raġonevoli (QK 6 % qabel it-taxxa) Ħlas gross lura Stima tal-kapital Passiġġieri km (mljn) Spiża għal kull passiġġier km (DKK/km.) Differenza fl-ispiża għal kull passiġġier km (4 snin) Titjib fl-efffiċjenza ta’ DSB’ Qligħ titjib f’passiġġieri km Total tal-qligħ ta’ DSB Restituzzjoni– tnaqqis nett Riżultat ta’ DSBt Qligħ fuq il-kapital wara l-skema ta’ restituzzjoni (%) Medja ta’ QK wara l-restituzzjoni (%) 2004 943 594 349 6 931 4 353 1,25 3 % 151 78,4 230 119 824 11,9 2005 919 575 344 6 906 4 392 1,32 –3 % 0 31,2 31,2 312 607 8,8 2006 977 583 394 6 994 4 526 1,3 –2 % 0 107 107 287 690 9,9 10,2 2007 724 569 155 7 108 4 635 1,31 2 % 115 87 202 0 724 10,2 9,6 2008 717 523 188 6 609 4 759 1,33 –2 % 0 99 99 89 628 9,5 9,9

(239) Għalhekk, l-applikazzjoni tal-iskema ta’ restituzzjoni kienet twassal għal qligħ fuq il-kapital ta’ ekwità ta’ DSB fuq il-perjodu 2004-2008 li jvarja bejn 8.8 % u 11.9 %.

(240) Minħabba r-regola tal-medja ta’ 10 % fuq 3 snin, li nqabżet b’0.2 % fl-2006, l-iskema ta’ restituzzjoni kienet tinvolvi ħlas mill-ġdid ta’ 38 miljun DKK għal din is-sena finanzjarja.

Taxxa fuq il-pagi

(241) Id-Danimarka tfakkar li l-eżenzjoni mit-taxxa fuq il-pagi issa tneħħiet.

(242) Skont l-awtoritajiet Daniżi, din l-eżenzjoni ma ġabet l-ebda vantaġġ ekonomiku għall-kumpaniji bħal DSB li kienu jibbenefikaw minnha. L-eżenzjoni ġiet ikkunsidrata fil-kuntratt, bħalma ġiet ikkunsidrata fis-sejħiet għall-offerti li kienu jirrigwardaw il-kuntratti ta’ trasport, eċċ., b’tali mod li l-offerenti kollha sabu ruħhom fuq bażi ugwali.

(243) Rigward il-possibbiltà ta’ kumpens lil DSB wara s-sottomissjoni għat-taxxa fuq il-pagi, l-awtoritajiet Daniżi jinnutaw li l-ħlasijiet kuntrattwali mogħtija lil DSB inizjalment ġew ikkalkulati fuq il-prinċipju li DSB ma kellhiex tħallas taxxa fuq il-pagi. Il-kumpens għaldaqstant “tnaqqas” b’dan l-ammont. Peress li DSB issa hija soġġetta għat-taxxa fuq il-pagi, il-bażi ta’ kalkolu tal-kumpens ma kinitx aktar valida u ingħata kumpens lil DSB biex din il-bidla tkun ikkunsidrata fil-parametri tal-kalkolu. Dan il-kumpens jammonta għal madwar 80 miljun DKK fis-sena u jirrigwarda biss l-attivitajiet ta’ servizz pubbliku ta’ DSB.

(244) Skont id-Danimarka, l-eżenzjoni mit-taxxa fuq il-pagi u t-tneħħija sussegwenti tal-eżenzjoni kellhom effet newtrali fuq il-finanzi ta’ DSB.

8. EVALWAZZJONI TAL-MIŻURI INKLUŻI FIL-KUNTRATTI TA’ SERVIZZ PUBBLIKU TA’ TRASPORT

8.1. L-AMBITU TAD-DEĊIŻJONI

(245) Din id-Deċiżjoni tirrigwarda l-kompatibbiltà tal-kuntratti ta’ servizz pubbliku ta’ trasport konklużi bejn il-Ministeru Daniż tat-Trasport u Danske Statsbaner mar-regoli Komunitarji dwar l-għajnuna mill-Istat.

(246) Il-ftuħ ta’ proċedura tal-10 ta’ Settembru 2008 u, b’mod partikolari, il-kummenti tal-awtoritajiet Danizi u l-osservazzjonijiet tal-partijiet interessati ippermettew lill-Kummissjoni sabiex tispeċifika l-limitu u l-ambitu tad-diversi kuntratti ta’ servizz pubbliku involuti, il-metodi ta’ determinazzjoni tal-kumpens għas-servizz pubbliku kif ukoll iċ-ċirkostanzi kollha li setgħu wasslu għall-għoti ta’ kumpens żejjed lil Danske Statsbaner.

(247) Għaldaqstant, il-Kummissjoni identifikat erba’ kuntratti ta’ servizz pubbliku għall-perjodi 2000-2004 u 2005-2014 u li jirrigwardaw is-servizzi tat-trasport tal-linji prinċipali, reġjonali u lokali, li jistgħu jinvolvu elementi ta’ għajnuna mill-Istat (ara l-premessi 28, 46, 50 u 69 aktar “‘il fuq). Ma’” dawn jiżdiedu wkoll il-kuntratti addizzjonali konklużi biex jittrattaw id-dewmien fil-kunsinna tal-materjal ferrovjarju (ara l-premessa 114).

(248) Il-Kummissjoni tinnota f’dan ir-rigward li l-partijiet interessati bagħtu l-osservazzjonijiet tagħhom fuq id-diversi punti ta’ diskussjoni u ta’ dubju li esprimiet il-Kummissjoni fid-Deċiżjoni ta’ ftuħ tagħha, u dan għall-kuntratti kollha.

(249) Il-Kummissjoni teżamina wkoll l-impatt ta’ miżuri fiskali oħrajn fuq il-kompatibbiltà tal-kumpens għas-servizz pubbliku inkwistjoni (31).

8.2. L-EŻISTENZA TA’ GĦAJNUNA

(250) Skont l-Artikolu 107(1) tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea, “Ħlief għad-derogi previsti fit-Trattati, kull għajnuna, ta’ kwalunkwe forma, mogħtija minn Stat Membru jew permezz ta’ riżorsi tal-Istat, li twassal għal distorsjoni jew theddida ta’ distorsjoni għall-kompetizzjoni billi tiffavorixxi ċerti impriżi jew ċerti produtturi għandha, safejn tolqot il-kummerċ bejn l-Istati Membri, tkun inkompatibbli mas-suq intern.”

8.2.1. RIŻORSI TAL-ISTAT

(251) Il-kuntratt ta’ servizz pubbliku jipprovdi l-ħlas ta’ kumpens għat-twettiq tal-kuntratt ta’ servizz pubbliku lil DSB permezz tal-baġit tal-Istat Daniż. Għalhekk dan il-kumpens jingħata permezz ta’ riżorsi tal-Istat.

8.2.2. SELETTIVITÀ

(252) DSB, kumpanija fis-sens tal-Artikolu 107(1) tat-TFUE, hija l-uniku benefiċjarju tal-kumpens għas-servizz pubbliku previst fil-kuntratt. Il-miżura għaldaqstant hija selettiva fis-sens tal-Artikolu 107(1) tat-TFUE.

8.2.3. VANTAĠĠ EKONOMIKU

(253) Skont il-Qorti tal-Ġustizzja, kumpanija ma tirċevix vantaġġ ekonomiku meta l-kumpens għal servizz pubbliku jissodisfa l-erba’ kriterji stabbiliti fis-sentenza Altmark. Għalhekk jeħtieġ li jiġi eżaminat jekk il-kuntratti ta’ servizz pubbliku konklużi bejn il-gvern Daniż u DSB jissodisfawx b’mod kumulattiv dawn l-erba’ kriterji.

(254) Minħabba li l-kriterji stabbiliti mis-sentenza Altmark huma kumulattivi, in-nuqqas ta’ ssodisfar ta’ wieħed minn dawn il-kriterji huwa biżżejjed sabiex jivverifika li l-miżuri eżaminati jagħtu vantaġġ selettiv. Għal raġunijiet ta’ ċarezza u fir-rigward tal-partikolaritajiet tal-każ, il-Kummissjoni l-ewwel se tanalizza jekk f’dan il-każ partikolari hijiex effettivament kumpanija fdata b’obbligi ta’ servizzi pubbliċi u bħala tali tirċevix kumpens stabbilit fuq bażi oġġettiva u trasparenti (l-ewwel żewġ kriterji Altmark) sabiex wara teżamina jekk fil-fatt l-għażla ta’ din il-kumpanija saritx permezz ta’ proċedura ta’ akkwist pubbliku jew jekk le, jekk il-kumpens li jingħatalha għal dan il-għan huwiex ibbażat fuq l-analiżi tal-ispejjeż ta’ kumpanija medja ġestita sew (ir-raba’ kriterju Altmark).

L-ewwel kriterju: il-kumpanija benefiċjarja attwalment inkarigata mit-twettiq ta’ missjonijiet ta’ servizz pubbliku definiti b’mod ċar

(255) Fid-Deċiżjoni ta’ ftuħ tagħha, il-Kummissjoni sabet li DSB kienet fil-fatt inkarigata mit-twettiq ta’ obbligi ta’ servizz pubbliku definiti b’mod ċar u li għaldaqstant l-ewwel kriterju tas-