AZZJONI KONĠUNTA TAL-KUNSILL 2006/418/PESK

tat-12 ta' Ġunju 2006

dwar l-appoġġ għall-attivitajiet ta' l-AIEA (Aġenzija Internazzjonali ta' l-Enerġija Atomika) fl-oqsma tas-sigurtà u l-verifika nukleari u fil-qafas ta' l-implimentazzjoni ta' l-Istrateġija ta' l-UE kontra l-Proliferazzjoni ta' l-Armi tal-Qerda tal-Massa

IL-KUNSILL TA’ L-UNJONI EWROPEA,

Wara li kkunsidra t-Trattat dwar l-Unjoni Ewropea, u b'mod partikolari l-Artikolu 14 tiegħu,

Billi:

ADOTTA DIN L-AZZJONI KONĠUNTA:

Artikolu 1

1. Għall-finijiet ta' l-implimentazzjoni immedjata u prattika ta' wħud mill-elementi ta' l-Istrateġija ta' l-UE kontra l-Proliferazzjoni ta' l-Armi tal-Qerda tal-Massa, l-UE għandha tappoġġa l-attivitajiet ta' l-AIEA fl-oqsma tas-sigurtà u l-verifika nukleari sabiex jitmexxew 'il quddiem l-objettivi li ġejjin:

2. Il-proġetti ta' l-AIEA, li jikkorrispondu għal miżuri ta' l-Istrateġija ta' l-UE, huma l-proġetti li jimmiraw għal:

Dawn il-proġetti ser jitwettqu f'pajjiżi li għandhom bżonn assistenza f'dawn l-oqsma wara valutazzjoni inizjali mwettqa minn tim ta' esperti.

Deskrizzjoni dettaljata tal-proġetti hija mniżżla fl-Anness.

Artikolu 2

1. Il-Presidenza, assistita mis-Segretarju-Ġenerali tal-Kunsill/Rappreżentant Għoli għall-PESK (SĠ/RGħ), għandha tkun responsabbli għall-implimentazzjoni ta’ din l-Azzjoni Konġunta. Il-Kummissjoni għandha tkun assoċjata b'mod sħiħ ma' dan il-kompitu.

2. Il-Kummissjoni għandha tissorvelja l-implimentazzjoni xierqa tal-kontribuzzjoni finanzjarja msemmija fl-Artikolu 3.

3. L-implimentazzjoni teknika tal-proġetti msemmija fl-Artikolu 1(2) għandha tkun fdata lill-AIEA, li għandha twettaq il-kompitu tagħha taħt ir-responsabbiltà tal-Presidenza u taħt il-kontroll tas-SĠ/RGħ. Għal dan l-għan, is-SĠ/RGħ għandu jidħol fl-arranġamenti meħtieġa ma' l-AIEA.

4. L-għażla tal-benefiċjarji u l-azzjonijiet għandha ssir, abbażi tal-valutazzjoni inizjali msemmi fl-Artikolu 1(2), mill-entità ta' implimentazzjoni. L-Istati Membri u l-Kummissjoni ser ikunu kkonsultati fil-qafas tal-grupp ta' ħidma kompetenti tal-Kunsill.

Artikolu 3

1. L-ammont ta' referenza finanzjarju għall-implimentazzjoni tal-proġetti msemmija fl-Artikolu 1(2) għandu jkun ta' EUR 6 995 000.

2. Il-ġestjoni tan-nefqa ffinanzjata mill-budget ġenerali ta' l-Unjoni Ewropea speċifikata fil-paragrafu 1 għandha tkun soġġetta għall-proċeduri u r-regoli tal-Komunità li japplikaw għall-kwistjonijiet tal-budget bil-kondizzjoni li kwalunkwe finanzjament minn qabel m'għandux jibqa' l-proprjetà tal-Komunità.

3. Għall-għan ta' l-implimentazzjoni tan-nefqa msemmija fil-paragrafu 1, il-Kummissjoni għandha tikkonkludi ftehim ta' finanzjament speċifiku ma' l-AEIA skond ir-Regolamenti u r-Regoli ta' l-AEIA. Hija għandha tistipula li l-AEIA għandha tiżgura l-viżibbiltà tal-kontribuzzjoni ta' l-UE, b'mod xieraq għad-daqs tagħha.

Artikolu 4

Il-Presidenza, megħjuna mis-SĠ/RGħ, għandha tirrapporta lill-Kunsill dwar l-implimentazzjoni ta' din l-Azzjoni Konġunta abbażi ta' rapporti regolari ppreparati mill-AIEA. Il-Kummissjoni għandha tkun assoċjata b'mod sħiħ u għandha tipprovdi informazzjoni dwar l-aspetti finanzjarji ta' l-implimentazzjoni tal-proġetti msemmija fl-Artikolu 1(2).

Artikolu 5

Din l-Azzjoni Konġunta għandha tidħol fis-seħħ fil-jum ta’ l-adozzjoni tagħha.

Hija għandha tiskadi fit-12 ta' Settembru 2007.

Artikolu 6

Din l-Azzjoni Konġunta għandha tiġi pubblikata fil-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea.

(1) ĠU L 302, 20.11 2003, p. 34.

(2) ĠU L 182, 19.5.2004, p. 46.

(3) ĠU L 193, 23.7.2005, p. 44.

(4) ĠU L 346, 31.12.2003, p. 57.

ANNESS

Appoġġ ta' l-UE għall-attivitajiet ta' l-AIEA fl-oqsma tas-sigurtà u l-verifika nukleari u fil-qafas ta' l-implimentazzjoni ta' l-Istrateġija ta' l-UE kontra l-Proliferazzjoni ta' l-Armi tal-Qerda tal-Massa

1. DESKRIZZJONI

Il-komunità internazzjonali għarfet, notevolment fil-Konferenza Internazzjonali dwar is-Sigurtà Nukleari: Direzzjonijiet Globali għall-Futur (International Conference on Nuclear Security: Global Directions for the Future), li saret f'Londra f'Marzu 2005, li r-riskju ta' atti ta' terroriżmu nukleari li jirnexxu jibqa' għoli. Il-komunità internazzjonali rreaġixxiet b'mod qawwi u ħadet diversi inizjattivi mmirati lejn il-prevenzjoni tal-possibbiltà li materjal nukleari jew materjal radjuattiv ieħor jaqa' f'idejn persuni kriminali u terroristi.

Sadanittant, il-verifika ta' l-AIEA tibqa' għodda indispensabbli għall-bini ta' fiduċja fost l-Istati fir-rigward ta' impenji ta' non-proliferazzjoni nukleari, u għall-avanz ta' l-użu paċifiku ta' materjal nukleari.

Żviluppi internazzjonali reċenti rriżultaw f'sett ġdid u msaħħaħ ta' strumenti legali internazzjonali li huma rilevanti għas-sigurtà u l-verifika nukleari. F'Lulju 2005, l-Istati Partijiet adottaw l-Emenda għas-CPPNM; il-Konvenzjoni tat-Terroriżmu Nukleari nfetħet għall-firma f'Settembru 2005; u f'April 2004, il-Kunsill tas-Sigurtà tan-NU adotta r-riżoluzzjoni 1540 li tittratta l-armi tal-qerda tal-massa u l-partijiet mhux Statali. Ir-riżoluzzjoni 1373 ta' l-2001 tal-Kunsill tas-Sigurtà tan-NU tappella lill-Istati kollha biex malajr kemm jista' jkun isiru partijiet fil-konvenzjonijiet u l-protokolli internazzjonali rilevanti relatati mat-terroriżmu.

Sa issa, aktar minn 80 Stat daħlu għal impenn politiku li jimplimentaw il-Kodiċi ta' Kondotta dwar is-Sikurezza u s-Sigurtà ta' Sorsi Radjuattivi (1). Barra minn hekk, fl-2005 l-Konferenza Ġenerali u l-Bord tal-Gvernaturi ta' l-AIEA adottaw diversi riżoluzzjonijiet u deċiżjonijiet għat-tisħiħ tas-sistema ta' salvagwardji ta' l-AIEA (2).

L-implimentazzjoni ta' dawn l-istrumenti internazzjonali mill-Istati tista' tkun iffaċilitata b'mod sinifikanti, sa ċertu punt, mill-għajnuna provduta permezz tal-Pjan għas-Sigurtà Nukleari ta' l-AIEA għall-2006-2009, li ġie approvat mill-Bord tal-Gvernaturi ta' l-AIEA f'Settembru 2005 (3). Din hija kontinwazzjoni għall-Pjan ta' Attivitajiet għall-2003-2005 għall-protezzjoni kontra t-terroriżmu nukleari (4). Il-Pjan il-ġdid għas-Sigurtà Nukleari, jinkludi tliet oqsma ta' attività: (1) Valutazzjoni tal-ħtiġijiet, analiżi u koordinazzjoni, (2) Prevenzjoni, u (3) Skoperta u risposta. Huwa jinkludi wkoll parti msemmija bħala “Attivitajiet li Jappoġġaw is-Sigurtà Nukleari”, li hija magħmula minn attivitajiet identifikati oriġinarjament għall-objettivi tagħhom ta' sikurezza u salvagwardji iżda li huma magħrufin ukoll għall-kontributi importanti tagħhom għas-sigurtà nukleari.

Is-Salvagwardji Internazzjonali, kif implimentati mill-AIEA, jirrappreżentaw il-mezzi ewlenin ta' verifika tal-konformità mill-Istati ma' l-impenji u l-obbligi speċifiċi tagħhom ta' non-proliferazzjoni. Huwa ta' l-akbar importanza li l-leġislazzjoni nazzjonali meħtieġa għall-implimentazzjoni ta' ftehim komprensiv ma' l-AIEA dwar salvagwardji, u, jekk applikabbli, Protokoll Addizzjonali, jiġu stabbiliti (5). L-implimentazzjoni teħtieġ li kull Stat li huwa parti għal tali ftehim ikollu Sistema Statali effettiva għal Kontabilità għal u Kontroll ta' Materjal Nukleari (SSAC). F'Settembru 2005, il-Bord tal-Gvernaturi ta' l-AIEA talab li s-Segretarjat ta' l-AIEA jgħin lill-Istati li għalihom il-ftehim dwar salvagwardji komprensivi kellhom mehmuża l-protokolli għal kwantitajiet żgħar, inklużi dawk li m'humiex membri ta' l-Aġenzija, permezz tar-riżorsi disponibbli, fl-istabbiliment u l-manutenzjoni ta' tali SSACs.

Il-Pjan għas-Sigurtà Nukleari 2006-2009 jsegwi l-objettivi simili għal xi elementi ta' l-Istrateġija ta' l-UE kontra l-Proliferazzjoni ta' l-Armi tal-Qerda tal-Massa. Dawn jipprovdu approċċ komprensiv lejn is-sigurtà nukleari inklużi l-kontrolli regolatorji, ir-responsabbiltà u l-protezzjoni ta' materjal nukleari u materjali radjuattivi oħra fl-użu, il-ħżin u t-trasport, “mill-bidu sat-tmiem”, għal perijodu qasir kif ukoll għal dak fit-tul. Madankollu, jekk il-protezzjoni tfalli, għandhom jiġu stabbiliti miżuri ta' kontinġenza għall-iskoperta ta' serq jew attentati ta' kuntrabandu tal-materjal minn naħa għal oħra ta' fruntieri internazzjonali u b' risposta għal atti malizzjużi li jinvolvu materjal nukleari jew materjal radjuattivi oħra, jekk dawn iseħħu.

L-AIEA qiegħda fil-proċess li ttemm l-implimentazzjoni ta' l-Azzjoni Konġunta tal-Kunsill 2004/495/PESK u qiegħda timplimenta l-Azzjoni Konġunta tal-Kunsill 2005/574/PESK. Bil-kontributi assoċjati ta' l-UE, l-AIEA bdiet attivitajiet prinċipali biex tappoġġa l-isforzi ta' l-Istati destinatarji fir-reġjuni tal-Kawkasu, l-Asja Ċentrali, l-Ewropa tax-Xlokk u l-Balkani, u l-Afrika ta’ Fuq u r-reġjun tal-Mediterran fil-Lvant Nofsani, għat-tisħiħ tas-sigurtà nukleari u l-implimentazzjoni tas-salvagwardji internazzjonali f'dawn il-pajjiżi.

It-talba għal appoġġ għal dawn l-isforzi tibqa' għolja kemm fl-Istati Membri ta' l-AIEA kif ukoll fl-Istati li m'humiex membri ta' l-AIEA. Il-pajjiżi li huma eliġibbli biex jirċievu appoġġ huma:

— fl-Ewropa tax-Xlokk: it-Turkija, l-Albanija, il-Bosnja u Ħerzegovina, il-Kroazja, is-Serbja u Montenegro, ir-Repubblika tal-Moldovja, u dik li qabel kienet ir-Repubblika Jugoslava tal-Maċedonja;

— fir-reġjun ta' l-Asja Ċentrali: il-Kazakastan, il-Kirgiżstan, l-Uzbekistan, it-Taġikistan u t-Turkmenistan;

— fir-reġjuni tal-Kawkasu: l-Armenja, l-Azerbajġan u l-Ġeorġja,

— fir-reġjun tal-Mediterran fil-Lvant Nofsani: l-Iżrael, il-Ġordan, il-Lebanon, u r-Repubblika Għarbija tas-Sirja, u

— fl-Afrika (6): B'kollox sa 20 - 25 pajjiż fl-Afrika huma previsti li jircievu appoġġ għal titjib fis-sigurtà nukleari taħt proġetti differenti. Pajjiżi addizzjonali jistgħu jkunu involuti f'avvenimenti reġjonali ta' taħriġ.

L-għażla finali ta' dawk il-pajjiżi Afrikani li għandhom jirċievu appoġġ ser issir abbażi tal-fażi ta' l-evalwazzjoni tal-ħtiġijiet, li ser tkun magħmula minn missjonijiet għall-valutazzjoni u l-evalwazzjoni ta' informazzjoni li diġà teżisti fil-kwartieri ġenerali. L-attivitajiet ta' appoġġ għal kull proġett ser ikunu ffukati fuq dawk il-pajjiżi fir-reġjun li għandhom attivitajiet kbar f'kull qasam tal-proġetti:

— Titjib fil-protezzjoni fiżika huma previsti f'minn erbgħa sa sitta mit-tmien pajjiżi fir-reġjun li għandhom reatturi nukleari; tisħiħ fis-sigurtà ta' sorsi radjuattivi huwa previst f'minn ħamsa sa sebgħa mill-għaxar pajjiżi li għandhom sorsi l-aktar vulnerabbli fl-użu u fil-ħżin;

— Il-forniment ta' appoġġ għat-titjib fil-kapaċità ta' l-iskoperta ta' traffikar illeċitu f'materjal nukleari jew materjali radjuattivi oħra huwa previst f'minn ħames sa sitt pajjiżi li, abbażi ta' l-informazzjoni disponibbli lill-AEIA, għandhom l-ogħla riskju ta' traffikar illeċitu, waqt li jittieħed kont ta' l-eżistenza ta' materjal nukleari u ta' sorsi radjuattivi fil-pajjiż u fil-pajjiżi ġirien tiegħu;

— Il-forniment ta' servizz ta' stima u appoġġ rigward l-infrastruttura regolatorja għas-sikurezza mir-radjazzjoni u s-sigurtà ta' sorsi radjuattivi huwa previst fi tnax-il pajjiż fejn it-titjib fl-infrastruttura regolatorja huma meqjusa l-aktar fil-bżonn. Il-forniment ta' appoġġ leġislattiv huwa previst f'sitt pajjiżi;

— It-taħriġ ikun offrut fuq bażi reġjonali għall-akbar numru ta' parteċipanti possibbli fl-Afrika, soġġett għall-fondi disponibbli.

Għall-ewwel, il-ħtiġijiet għal sigurtà nukleari mtejba ser jiġu evalwati fil-pajjiżi identifikati fl-Azzjoni Konġunta ta' l-UE sabiex jiġu identifikati l-prijoritajiet għall-appoġġ. Għal dak l-għan, grupp ta' esperti rikonoxxuti ser jevalwa l-istatus attwali ta' sistema ta' sigurtà nukleari li hi diġà stabbilita f'dawn il-pajjiżi u ser jagħmel rakkomandazzjonijiet dwar titjib. Ir-rakkomandazzjonijiet ser jikkostitwixxu pjattaforma għad-definizzjoni ta' għajnuna sussegwenti, u ser ikopru l-istatus attwali u l-ħtieġa għal titjib fir-rigward ta' prevenzjoni, skoperta ta' u risposta għal atti malizzjużi li jinvolvu materjali nukleari u materjali radjuattivi oħra, inklużi dawk f'użu mhux nukleari, u ta' faċilitajiet nukleari. Ser jiġu stabbiliti prijoritajiet fl-identifikazzjoni tal-pajjiżi għal kull proġett li jkun kopert mill-budget li jsir disponibbli permezz ta' l-appoġġ ta' l-UE. L-iżvilupp tar-riżorsi umani ser jiġi implimentat bħala parti mill-programm ta' taħriġ stabbilit ta' l-AIEA, li, fil-parti l-kbira, huwa bbażat fuq approċċ reġjonali. Il-parteċipazzjoni ta' esperti minn l-akbar numru ta' pajjiżi eliġibbli possibbli ser ikun appoġġat, soġġett għar-riżorsi finanzjarji disponibbli.

Sussegwentement, il-proġetti ser jiġu implimentati fil-pajjiżi magħżula fi tliet oqsma:

1. Għajnuna Leġislattiva u Regolatorja

Il-bażi legali għas-sigurtà nukleari hija magħmula, fil-parti l-kbira, minn strumenti internazzjonali u prinċipji rikonoxxuti (trattati, konvenzjonijiet, ftehim, normi, standards ta' l-AIEA, kodiċijiet ta' kondotta u dokumenti ta' gwida, u rakkomandazzjonijiet) li huma implimentati mill-awtoritajiet nazzjonali għall-kontroll ta' materjal nukleari u sorsi radjuattivi oħra. Din il-firxa wiesgħa ta' normi (ħafna minnhom żviluppati taħt il-patroċinju ta' l-AIEA) tipprovdi qafas għall-użu ta' materjal nukleari, sustanzi radjuattivi oħra jew il-faċilitajiet relatati tagħhom b'sikurezza u sigurtà - kemm dawk bi programmi nukleari kbar kif ukoll dawk li jwettqu biss attivitajiet nukleari limitati.

L-eżistenza ta' leġislazzjoni nazzjonali xierqa, u ta' infrastruttura regolatorja ta' kontroll, hija prekondizzjoni għal reġim ta' siġurtà nukleari ta' suċċess. Il-leġislazzjoni implimentattiva nazzjonali għandha tipprovdi qafas ta' prinċipji u ta' disposizzjonijiet ġenerali li jippermetti lill-entitajiet governattivi awtorizzati jeżerċitaw il-funzjonijiet regolatorji meħtieġa u li jirregola l-komportament ta' kull persuna involuta f'attivitajiet regolati. F'ħafna Stati tali leġislazzjoni mhix adegwata u l-infrastruttura regolatorja ma teżistix jew mhix adegwata. Tali nuqqasijiet, flimkien ma' infrastrutturi regolatorji ta' kontroll li huma ineffiċjenti jirriżultaw fi dgħjufija tar-reġim ta' sigurtà globali. L-għan għandu għalhekk ikun it-tisħiħ jew l-istabbiliment ta' oqsfa leġislattivi u regolatorji nazzjonali adegwati, u l-applikazzjoni effettiva tal-miżuri rilevanti.

Materjali radjuattivi huma spiss użati f'applikazzjonijiet mhux nukleari, per eżempju f'użu mediku jew industrijali. Xi wħud minn dawn is-sorsi huma radjuattivi ħafna, u jaqgħu fil-kategoriji 1 sa 3, kif definiti fid-dokument ta' l-AIEA “Kategorizzazzjoni ta' Sorsi Radjuattivi”. Dawn is-sorsi, jekk ma jkunux taħt kontroll regolatorju u protetti b'mod adegwat, jistgħu jaqgħu f'idejn żbaljati u jintużaw f'attivitajiet malizzjużi. L-infrastruttura regolatorja għas-sikurezza mir-radjazzjoni u s-sigurtà ta' sorsi radjuattivi trid tkun effettiva u trid tiffunzjona b'mod adegwat skond l-istandards internazzjonali, il-linji gwida tal-Kodiċi ta' Kondotta dwar is-Sikurezza u s-Sigurtà ta' Sorsi Radjuattivi u l-gwida assoċjata għall-importazzjoni/esportazzjoni, u l-aħjar prattiki.

Il-konklużjoni tal-ftehim ta' salvagwardji u tal-Protokolli Addizzjonali ma' l-AIEA hija miżura effettiva li tippromwovi kontroll nazzjonali u internazzjonali strett fuq materjal nukleari u teknoloġiji relatati. Huwa importanti li l-leġislazzjoni implimentattiva nazzjonali tidentifika b'mod ċar l-attivitajiet nukleari, l-installazzjonijiet, il-faċilitajiet u l-materjal li għalihom ser jiġu applikati s-salvagwardji. Barra minn dan, l-Istati li kkonkludew Protokoll Addizzjonali għandhom jiżguraw li l-leġislazzjoni implimentattiva nazzjonali tagħhom ġiet imtejba sabiex l-Istat ikkonċernat ikun jista' jikkonforma ma' l-obbligi addizzjonali taħt il-Protokoll Addizzjonali. B'mod partikolari, il-leġislazzjoni domestika ta' l-Istat għandha tiġi riveduta sabiex jitwessgħu r-responsabbilitajiet u s-setgħat tal-korp regolatorju, maħtur għall-finijiet ta' implimentazzjoni u applikazzjoni tal-ftehim ta' salvagwardji konklużi.

L-Istati jaċċettaw ukoll obbligi biex jintlaħqu normi internazzjonali relatati mas-sigurtà nukleari, meta jsiru parti CPPNM, billi jirratifikaw l-Emenda għas-CPPNM, u meta jsiru parti mill-Konvenzjoni dwar it-Terrorizmu Nukleari. Barra minn dan, ir-Riżoluzzjoni 1540 (2004) tal-Kunsill tas-Sigurtà tan-Nazzjonijiet Uniti tobbliga wkoll lill-Istati kollha li jistabbilixxu kontrolli domestiċi inkluż l-istabbiliment ta' kontrolli xierqa fuq il-materjali relatati ma' l-armi nukleari.

L-impenji ta' l-Istati inklużi fl-istrumenti internazzjonali msemmija qabel fil-qasam tas-sigurtà nukleari rriżultaw f'kuntrast bejn l-impenji relatati mas-sigurtà ta' materjal u faċilitajiet nukleari u ta' sorsi radjuattivi oħra. Dawn l-impenji jinkludu miżuri għall-istabbiliment ta' infrastruttura regolatorja għas-sikurezza mir-radjazzjoni u s-sigurtà ta' sorsi radjuattivi; miżuri ta' kontabilità u ta' kontroll; miżuri għall-protezzjoni fiżika; kontrolli fuq l-importazzjoni u l-esportazzjoni u l-kriminalizzazzjoni ta' atti illegali.

2. Tisħiħ tas-Sigurtà u l-Kontroll ta' Materjali Nukleari u Materjali Radjuattivi oħra

Il-materjali użati jew maħżuna f'faċilitajiet u postijiet nukleari għandu jingħata kont tagħhom u għandhom ikunu protetti sabiex ma jitħalliex isir serq jew sabotaġġ. Sistema regolatorja effettiva għandha tidentifika dawk l-elementi li jeħtieġu implimentazzjoni fil-livell ta' l-Istat u ta' l-operatur rispettivament.

Huwa wkoll ta' importanza essenzjali li sorsi b'saħħithom u vulnerabbli f'applikazzjonijiet mhux nukleari jkunu protetti fiżikament kontra atti malizzjużi meta jintużaw jew jinħażnu, u meta ma jkunux meħtieġa iżjed, huma għandhom jiżżarmaw u jinħażnu, jew jintremew bħala skart radjuattiv, f'post protett u sigur.

L-Istati kollha bi ftehim ta' salvagwardji komprensivi huma meħtieġa li jistabbilixxu u jżommu SSAC soġġett għal salvagwardji. Madankollu, l-AIEA tistma li tali sistemi huma neqsin jew inadegwati f'ħafna Stati Membri ta' l-AIEA li huma parti għal tali ftehim. Din is-sitwazzjoni hija partikolarment mifruxa fost il-bejn wieħed u ieħor 120 Stat li ma joperaw l-ebda faċilità nukleari.

3. Tisħiħ tal-Kapaċitajiet ta' l-Istati għall-Iskoperta u r-Risposta għal Traffikar Illeċitu

It-traffikar illeċitu huwa relatat mar-riċeviment, il-forniment, l-użu, it-trasferiment jew ir-rimi mhux awtorizzati ta' materjal nukleari u materjali radjuattivi oħra, kemm jekk intenzjonalment kif ukoll jekk le u bil-qsim ta' fruntieri internazzjonali jew le.

Strument esplożiv nukleari mhux raffinat u magħmul mit-terroristi jew strument li jxerred ir-radjazzjoni ma jistgħux jiġu mibnija jekk il-materjal ma jkunx ġie akkwistat bħala riżultat ta' traffikar illeċitu. Barra minn dan, tagħmir u teknoloġija sensittivi biex jipproduċu materjal sensittiv għal jew biex jinbena strument esplożiv nukleari mhux raffinat jistgħu wkoll ikunu ġew akkwistati permezz ta' traffikar illeċitu. Wieħed jista' jassumi li ċaqliq ta' materjal jew teknoloġija minn naħa għall-oħra tal-fruntieri huwa meħieġ biex il-materjal jilħaq id-destinazzjoni finali tiegħu. Biex jiġġieldu kontra t-traffikar illeċitu, l-Istati għalhekk jeħtieġu li jkunu stabbiliti s-sistemi regolatorji meħtieġa, kif ukoll is-sistemi tekniċi (inklużi strumenti li huma faċli biex jintużaw) u l-proċeduri u l-informazzjoni disponibbli fl-istazzjonijiet tal-fruntieri għall-iskoperta ta' attentati ta' kuntrabandu ta' materjali radjuattivi (inklużi materjali radjuattivi u fissili), jew ta' negozjar mhux awtorizzat ta' tagħmir u teknoloġija sensittivi.

Miżuri effettivi għandhom ukoll jiġu stabbiliti b'risposta għal tali atti kif ukoll għall-qbid ta' kwalunkwe materjal radjuattiv. Il-persunal ta' l-infurzar tal-liġi (tad-dwana, tal-pulizija, eċċ.) ħafna drabi ma jkunx imħarreġ fl-użu ta' tagħmir għall-iskoperta, u għalhekk it-tagħmir u t-teknoloġija sensittivi jistgħu ma jkunux familjari. It-taħriġ ta' dawn l-uffiċjali huwa għalhekk kritiku għas-suċċess ta' kwalunkwe miżura li tiġi stabbilita għall-iskoperta ta' traffikar illeċitu. Taħriġ differenti għandu jiġi offrut lill-persunal ta' kategoriji differenti, kemm fl-użu ta' strumenti għall-iskoperta kif ukoll biex jifhmu l-qari ta' l-istrument, sabiex ikun jista' jiġi deċiż x'attivitajiet għandhom isiru wara.

Hemm domanda kbira għal appoġġ f'dan il-qasam bħala riżultat ta' għarfien akbar tat-theddida involuta u tad-disponibbiltà tat-tagħmir u l-metodoloġija għall-kapaċità ta' sorveljanza mtejba fil-fruntieri.

2. OBJETTIVI

Objettiv ġenerali: It-tisħiħ tas-sigurtà nukleari f'pajjiżi magħżula.

2.1. Fażi ta' Evalwazzjoni: Il-Finanzjament ta' Missjonijiet Internazzjonali għas-Sigurtà Nukleari

L-evalwazzjoni ser issir mill-AIEA sabiex tidentifika ħtiġijiet għat-tisħiħ tas-sigurtà nukleari fil-pajjiżi kkonċernati, fejn tali evalwazzjoni għadha ma tlestietx. Għall-pajjiżi identifikati l-oħra, l-evalwazzjoni li saret qabel ser tiġi aġġornata. L-evalwazzjoni ser tkopri, kif xieraq, il-protezzjoni fiżika u s-sigurtà ta' applikazzjonijiet nukleari u ta' dawk mhux nukleari, miżuri stabbiliti għall-ġlieda kontra t-traffikar illeċitu kif ukoll l-infrastruttura legali u regolatorja meħtieġa. Ir-riżultati tal-valutazzjoni globali ser jintużaw bħala bazi fl-għażla tal-pajjiżi fejn ser jiġu implimentati l-proġetti.

Il-proġetti miġbura fil-qosor hawn fuq ser:

— jevalwaw, f'kull pajjiż, l-istatus ta' protezzjoni fiżika ta' materjali nukleari u materjali radjuattivi oħra, u l-protezzjoni ta' kwalunkwe installazzjoni jew post nukleari jew ta' riċerka li fihom dawn il-materjali jintużaw jew jinħażnu. Jidentifikaw sottogrupp ta' faċilitajiet u postijiet li jinsabu fihom dawn il-materjali li għandhom jintgħażlu għal titjib u appoġġ sussegwenti,

— jevalwaw, f'kull pajjiż, kwalunkwe ħtieġa fir-rigward tat-titjib tas-sigurtà ta' sorsi radjuattivi. Jidentifikaw kwalunkwe dgħjufija u nuqqas meta mqabbla ma' standards internazzjonali u l-Kodiċi ta' Kondotta li jeħtieġu titjib ta' l-infrastruttura regolatorja, u jidentifikaw il-ħtieġa li jipprovdu protezzjoni addizzjonali ta' sorsi qawwija u vulnerabbli. It-tagħmir speċifiku meħtieġ sabiex jipprovdi protezzjoni għandu jiġi determinat ukoll bħala riżultat ta' l-evalwazzjoni,

— jevalwaw, f'kull pajjiż, l-istatus attwali tal-kapaċità għall-ġlieda kontra t-traffikar illeċitu u jidentifikaw il-ħtiġijiet għat-titjib meħtieġ.

— jevalwaw, f'kull pajjiż, l-istatus ta' l-SSAC u jidentifikaw ħtiġijiet għat-titjib meħtieġ.

2.2. Implimentazzjoni ta' azzjonijiet speċifiċi definiti bħala prijoritajiet b' riżultat tal-fażi ta' evalwazzjoni

Proġett 1:

Għajnuna Leġislattiva u Regolatorja.

Għan tal-proġett:

— it-tisħiħ ta' l-infrastrutturi leġislattivi u regolatorji nazzjonali relatati ma' materjal nukleari u ma' materjal radjuattiv ieħor waqt li jittieħed kont ta' strumenti internazzjonali rilevanti u ta' prinċipji rikonoxxuti fil-qasam tas-sigurtà nukleari kif ukoll tas-sinerġiji eżistenti mas-sistemi nazzjonali tas-sigurtà tar-radjazzjoni.

— it-tisħiħ ta' l-oqsfa leġislattivi nazzjonali għall-implimentazzjoni ta' Ftehim dwar Salvagwardji u Protokolli Addizzjonali konklużi bejn l-Istati u l-Aġenzija.

— it-tisħiħ ta' l-infrastruttura regolatorja nazzjonali għas-sikurezza mir-radjazzjoni u s-sigurtà ta' sorsi radjuattivi.

Riżultati tal-proġett:

— l-iżvilupp u l-adozzjoni ta' leġislazzjoni komprensiva, koerenti u effettiva fil-livell nazzjonali, li b'hekk isir kontribut għal sistema armonizzata, imsaħħa u aktar universali ta' sigurtà nukleari;

— l-iżvilupp u l-adozzjoni (fil-lingwi nazzjonali) ta' leġislazzjoni nazzjonali meħtieġa sabiex l-Istati jkunu jistgħu jikkonformaw ma' l-obbligi tagħhom taħt il-Ftehim ta' Salvagwardji u l-Protokolli Addizzjonali ta' l-Aġenzija;

— l-istabbiliment/it-titjib ta' l-infrastruttura regolatorja nazzjonali għas-sikurezza mir-radjazzjoni u s-sigurtà ta' sorsi radjuattivi permezz tal-forniment ta' Stima ta' l-Infrastruttura għas-Sikurezza mir-Radjazzjoni, u s-Sigurtà ta' Sorsi Radjuattivi (RaSSIA), servizzi ta' konsulenza, tagħmir u taħriġ, skond l-istandards internazzjonali, il-linji gwida tal-Kodiċi ta' Kondotta dwar is-Sikurezza u s-Sigurtà ta' Sorsi Radjuattivi u l-aħjar prattiki.

Proġett 2:

Tisħiħ tas-Sigurtà u l-Kontroll ta' Materjal Nukleari u Materjali Radjuattivi oħra

Għan tal-proġett:

— it-tisħiħ tal-protezzjoni fiżika ta' faċilitajiet nukleari u ta' materjali nukleari u materjali radjuattivi oħra f'applikazzjonijiet nukleari fil-pajjiżi magħżula;

— it-tisħiħ tal-kontroll u l-protezzjoni fiżika ta' materjali radjuattivi f'applikazzjonijiet mhux nukleari fil-pajjiżi magħżula; u

— it-tisħiħ ta' l-SSACs għall-implimentazzjoni ta' ftehim dwar salvagwardji u Protokolli Addizzjonali, inklużi fi Stati bi “protokolli għal kwantitajiet żgħar”.

Riżultati tal-proġett:

— it-titjib tal-protezzjoni fiżika ta' materjali nukleari u ta' materjali radjuattivi oħra f'faċilitajiet u postijiet nukleari magħżula,

— il-protezzjoni ta' sorsi vulnerabbli f'applikazzjonijiet mhux nukleari jew, skond ma jkun il-każ, iż-żarmar u t-trasferiment tagħhom f'post ta' ħżin protett u sigur fil-pajjiżi magħżula.

— infrastruttura regolatorja nazzjonali għall-protezzjoni fiżika mtejba permezz ta' għajnuna esperta,

— l-istabbiliment u l-manutenzjoni ta' SSACs effettivi li kapaċi jimplimentaw il-ftehim dwar salvagwardji u Protokolli Addizzjonali, inklużi fi Stati bi “protokolli għal kwantitajiet żgħar”.

— il-forniment ta' taħriġ tal-persunal fil-pajjiżi li huma eliġibbli biex jirċievu appoġġ.

Proġett 3:

Tisħiħ tal-Kapaċitajiet ta' l-Istati għal-Iskoperta u r-Risposta għal Traffikar Illeċitu

Għan tal-proġett:

— it-tisħiħ tal-kapaċitajiet ta' l-Istati għall-iskoperta ta' u r-risposta għal traffikar illeċitu fil-pajjiżi magħżula.

Riżultati tal-proġett:

— informazzjoni aħjar miġbura u evalwata dwar traffikar nukleari illeċitu, minn sorsi miftuħa u minn Punti ta' Kuntatt ta' l-Istati, biex jitjieb l-għarfien dwar u ċ-ċirkustanzi ta' traffikar nukleari illeċitu. Din l-informazzjoni ser tiffaċilita wkoll il-prijoritizzazzjoni ta' l-attivitajiet diversi li jsiru biex jiġi miġġieled it-traffikar illeċitu,

— strutturi nazzjonali stabbiliti permezz ta' għajnuna esperta, biex jiġi miġġieled it-traffikar illeċitu u biex titjieb il-koordinazzjoni nazzjonali ta' kontroll ta' ċaqliq transkonfini ta' materjali radjuattivi, tagħmir u teknoloġija nukleari sensittivi fil-pajjiżi magħżula,

— titjib fil-kwalità ta' tagħmir ta' sorveljanza f'punti magħżula ta' qsim fuq il-fruntieri,

— taħriġ provdut għall-persunal involut fl-infurzar tal-liġi fil-pajjiżi li huma eliġibbli biex jirċievu appoġġ.

3. TUL TA' ŻMIEN

L-evalwazzjoni ser titwettaq fi żmien perijodu ta' tliet xhur wara d-dħul fis-seħħ tal-Ftehim dwar il-Kontribuzzjoni bejn il-Kummissjoni u l-AIEA. It-tliet proġetti ser jitwettqu b'mod parallel matul it-12-il xahar sussegwenti.

It-tul ta' żmien totali stmat meħtieġ għall-implimentazzjoni ta' din l-Azzjoni Konġunta huwa ta' 15-il xahar.

4. BENEFIĊJARJI

Il-benefiċjarji huma l-pajjiżi fejn ser jiġu implimentati l-valutazzjoni u l-proġetti sussegwenti. L-awtoritajiet tagħhom ser jingħataw għajnuna biex jifhmu fejn hemm punti dgħajfa u ser jirċievu appoġġ biex tinkiseb soluzzjoni u tiżdied is-sigurtà. Il-kriterji biex jiġu identifikati l-pajjiżi għall-proġetti, l-għażla finali tal-benefiċjarji u l-ħtiġijiet li jridu jiġu indirizzati fil-pajjiżi magħżula għandhom isiru b' konsultazzjoni bejn l-entità ta' implimentazzjoni u l-Presidenza, assistiti mis-SĠ/RGħ, b'konsultazzjoni mill-qrib ma' l-Istati Membri u l-Kummissjoni fil-qafas tal-grupp ta' ħidma kompetenti tal-Kunsill. Dawn id-deċiżjonijiet għandhom ikunu bbażati, fejn hu xieraq, fuq proposti ta' l-entità ta' implimentazzjoni skond l-Artikolu 2(1) ta' din l-Azzjoni Konġunta.

5. ENTITÀ TA' IMPLIMENTAZZJONI

L-AIEA ser tiġi fdata bl-implimentazzjoni tal-proġetti. Il-missjonijiet internazzjonali għas-sigurtà nukleari ser jitwettqu skond il-mod ta' l-operat standard għall-missjonijiet ta' l-AIEA, li ser jitwettqu minn esperti ta' l-AIEA u ta' l-Istati Membri. L-implimentazzjoni tat-tliet proġetti ser issir direttament mill-persunal ta' l-AIEA, l-esperti jew il-kuntratturi magħżula mill-Istati Membri ta' l-AIEA. Fil-każ ta' kuntratturi, l-akkwist ta' kwalunkwe prodotti, xogħlijiet jew servizzi mill-AIEA fil-kuntest ta' din l-Azzjoni Konġunta ser isir skond ir-regoli applikabbli u l-proċeduri ta' l-AIEA, kif dettaljati fil-Ftehim dwar il-Kontribuzzjoni tal-Komunità Ewropea ma' l-AIEA.

6. PARTEĊIPANTI TERZI

Il-proġetti ser jiġu ffinanzjati 100 % minn din l-Azzjoni Konġunta. L-esperti ta' l-Istati Membri ta' l-AIEA jistgħu jiġu kkunsidrati bħala parteċipanti terzi. Huma ser jaħdmu skond ir-regoli standard ta' ħidma għall-esperti ta' l-AIEA.

7. KONDIZZJONIJIET SPEĊIFIĊI GĦALL-IKKUNTRATTAR U L-AKKWIST

F'xi każijiet, biex jiġu mtejba l-arranġamenti tas-sigurtà għal materjal nukleari u materjali radjuattivi oħra, per eżempju sorsi radjuattivi, oriġinarjament provduti mill-Federazzjoni Russa, kuntratti għall-akkwist ta' prodotti, xogħlijiet u servizzi jistgħu jiġu offruti lill-fornituri fil-Federazzjoni Russa, li huma familjari mat-teknoloġija Russa.

8. STIMA TA' MEZZI MEĦTIEĠA

Il-kontribuzzjoni ta' l-UE ser tkopri l-evalwazzjoni u l-implimentazzjoni tat-tliet proġetti kif deskritt fil-punt 2.2. L-ispejjeż stmati huma kif ġej:

Evalwazzjoni tas-sigurtà nukleari, inklużi missjonijiet EUR 140 000 Proġett 1 EUR 1 200 000 Proġett 2 EUR 3 070 000 Proġett 3 EUR 2 385 000

Barra minn dan, riżerva ta' kontinġenza ta' madwar 3 % ta' l-ispejjeż eliġibbli (għal ammont totali ta' EUR 200 000) hi inkluża għal spejjeż mhux previsti.

9. AMMONT TA' REFERENZA FINANZJARJU BIEX IKOPRI L-ISPIŻA TAL-PROĠETT

L-ispiża totali tal-proġett hi ta' EUR 6 995 000.

(1) GOV/2003/49-GC(47)/9. Anki d-dokument: “Measures to Strengthen International Cooperation in Nuclear, Radiation, Transport Safety and Waste Management: Promoting Effective and Sustainable National Regulatory Infrastructure for the Control of Radiation Sources” (GOV/2004/52-GC(48)/15) jinkludi partijiet li huma rilevanti għall-kooperazjoni AIEA-UE taħt l-Istrateġija ta' l-UE kontra l-Proliferazzjoni ta' l-Armi tal-Qerda tal-Massa. Dawn l-attivitajiet huma riflessi wkoll fl-“Attivitajiet li Jappoġġaw is-Sigurtà Nazzjonali” fil-Pjan għas-Sigurtà Nukleari ta' l-AIEA għall-2006-2009.

(2) F'Settembru 2005, il-Bord tal-Gvernaturi ta' l-Aġenzija Internazzjonali ta' l-Enerġija Atomika (AIEA) iddeċieda li sabiex tissaħħaħ is-sistema ta' salvagwardji, l-hekk imsejjaħ “protokoll għal kwantitajiet żgħar” (SQP) għall-ftehim ta' salvagwardji ta' l-NPT għandu jibqa' parti mis-sistema ta' salvagwardji ta' l-Aġenzija, soġġett għall-modifikazzjonijiet fit-test standard u għall-bidla fil-kriterji ta' l-SQP; il-Konferenza Ġenerali ta' l-2005 ta' l-AIEA adottat riżoluzzjoni fejn innotat, fost l-oħrajn, illi, fil-każ ta' Stat bi ftehim ta' salvagwardji komprensivi ssupplimentat minn protokoll addizzjonali fis-seħħ, dawn il-miżuri jirrappreżentaw l-istandard ta' verifika imtejjeb għal dak l-Istat.

(3) GOV/2005/50-GC(49)/17

(4) GOV/2002/10

(5) Ara l-Pjan ta' Azzjoni ta' l-Aġenzija għall-Promozzjoni tal-Konklużjoni tal-Ftehim dwar Salvagwardji u l-Protokolli Addizzjonali, kif ippubblikat mill-AIEA

(6) l-Alġerija, l-Angola, il-Benin, il-Botswana, il-Burkina Faso, il-Burundi, il-Kamerun, Kap Verde, ir-Repubblika Afrikana Ċentrali, iċ-Ċad, il-Komoros, il-Kongo (Brazzaville), il-Kosta ta' l-Avorju, ir-Repubblika Demokratika tal-Kongo, Ġibuti, l-Eġittu, il-Ginea Ekwatorjali, l-Eritrea, l-Etjopja, il-Gabon, il-Gambja, il-Gana, il-Ginea, il-Ginea-Bissaw, il-Kenja, il-Lesoto, il-Liberja, il-Ġamaħarija Għarbija Libjana, il-Madagaskar, il-Malawi, il-Mali, il-Mawritanja, il-Mawrizju, il-Marokk, il-Możambik, in-Namibja, in-Niġer, in-Niġerja, ir-Rwanda, Sao Tome u Prinċipe, is-Senegal, is-Seychelles, Sierra Leone, is-Somalja, l-Afrika t'Isfel, is-Sudan, is-Sważiland, it-Togo, it-Tuniżija, l-Uganda, ir-Repubblika Unita tat-Tanżanija, iż-Żambja u ż-Żimbabwe.