Id-Deċiżjoni tal-Kunsill tat-30 ta’ Settembru 2002 li tadotta programm speċifiku (Euratom) għar-riċerka u t-taħriġ fuq l-enerġija nukleari (2002-2006)



Official Journal L 294 , 29/10/2002 P. 0074 - 0085

CS.ES Chapter 12 Volume 02 P. 138 - 149

ET.ES Chapter 12 Volume 02 P. 138 - 149

HU.ES Chapter 12 Volume 02 P. 138 - 149

LT.ES Chapter 12 Volume 02 P. 138 - 149

LV.ES Chapter 12 Volume 02 P. 138 - 149

MT.ES Chapter 12 Volume 02 P. 138 - 149

PL.ES Chapter 12 Volume 02 P. 138 - 149

SK.ES Chapter 12 Volume 02 P. 138 - 149

SL.ES Chapter 12 Volume 02 P. 138 - 149



Id-Deċiżjoni tal-Kunsill tat-30 ta’ Settembru 2002 li tadotta programm speċifiku (Euratom) għar-riċerka u t-taħriġ fuq l-enerġija nukleari (2002-2006) (2002/837/Euratom) IL-KUNSILL TA’ L-UNJONI EWROPEA, Wara li kkunsidra t-Trattat li jistabbilixxi l-Komunità Ewropea ta’ l-Enerġija Atomika, u b’mod partikolari l-ewwel paragrafu ta’ l-Artikolu 7 fih imsemmi, Wara li kkunsidra l-proposta mressqa mill-Kummissjoni [1], Wara li kkunsidra l-Opinjoni tal-Parlament Ewropew [2], Wara li kkunsidra l-Opinjoni tal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali [3], Billi: (1) Bid-Deċiżjoni Nru. 2002/668/Euratom [4] il-Kunsill addotta s-Sitt Programm Strutturali tal-Komunità Ewropea dwar l-Enerġija Atomika (Euratom) għall-attivitajiet ta’ riċerka u taħriġ nukleari, li jikkontribwixxi wkoll għall-ħolqien ta’ Żona Ewropea għar-Riċerka (2002-2006) (minn hawn ’il quddiem imsejjaħ "il-programm strutturali") li għandu jkun implimentat permezz ta’ programm/i ta’ riċerka u taħriġ stabbilit/i skond l-Artikolu 7 tat-Trattat, li jiddefinixxu r-regoli dettaljati għall-implimentazzjoni tagħhom, jiffissaw it-tul ta’ żmien tagħhom u jaħsbu għall-mezzi meqjusa neċessarji. (2) Ir-regoli għall-parteċipazzjoni ta’ impriżi, ċentri ta’ riċerka u universitajiet għall-implimentazzjoni tal-programm strutturali, (minn hawn ’il quddiem imsejħa "ir-regoli għall-parteċipazzjoni") għandhom japplikaw għal dan il-programm. (3) In-nefqa amministrattiva tal-Kummissjoni għall-implimentazzjoni ta’ dan il-programm tirrifletti n-numru għoli ta’ impjegati mibgħuta temporanjament f’laboratorji fl-Istati Membri u fil-proġett ITER. (4) Sa ma jiġu konklużi n-negozjati internazzjonali dwar ITER u sa ma tittieħed deċiżjoni possibbli fuq l-implimentazzjoni konġunta tagħha, il-Komunità Ewropea għandha żżomm il-post tagħha fil-quċċata fir-riċerka fuq il-fużjoni. (5) F’dan il-programm jistgħu jipparteċipaw pajjiżi li kkonkludew il-ftehim neċessarju għal dan u, minbarra fil-każ tar-riċerka fuq il-fużjoni, jistgħu jipparteċipaw ukoll fil-proġetti u, għall-iskop ta’ benefiċċju reċiproku, jistgħu jipparteċipaw ukoll entitajiet minn pajjiżi terzi u organizzazzjonijiet internazzjonali għall-koperazzjoni xjentifika. (6) Fl-implimentazzjoni ta’ dan il-programm, għandha ssir enfasi fuq il-promozzjoni tal-mobilità tar-riċerkaturi, u fuq l-innovazzjoni, fil-Komunità kif ukoll fuq attivitajiet ta’ koperazzjoni internazzjonali ma’ pajjiżi terzi u organizzazzjonijiet internazzjonali. Għandha tingħata attenzjoni speċjali lill-pajjiżi kandidati. (7) Attivitajiet ta’ riċerka li jsiru f’dan il-programm għandhom jirrispettaw prinċipji etiċi fundamentali, inklużi dawk riflessi fl-Artikolu 6 tat-Trattat ta’ l-Unjoni Ewropea u fil-Karta tad-Drittijiet Fundamentali ta’ l-Unjoni Ewropea, kif ukoll il-bżonn li tkun ikkunsidrata l-aċċettazzjoni pubblika ta’ dawn l-attivitajiet. (8) Wara Komunikazzjoni tal-Kummissjoni "In-Nisa u x-Xjenza" u r-Riżoluzzjonijiet tal-Kunsill ta’ l-20 ta’ Mejju 1999 [5] u s-26 ta’ Ġunju 2000 [6] u r-Riżoluzzjoni tat-3 ta’ Frar 2000 tal-Parlament Ewropew [7] fuq din it-tema, pjan ta’ azzjoni qed jiġi implimentat sabiex ikun rinforzat u jitkabbar il-post u r-rwol tan-nisa fix-xjenza u r-riċerka, li għandu jassikura r-rispett ta’ l-ugwaljanza ta’ l-opportunità, irrispettivament mill-ġeneru. (9) Dan il-programm għandu jiġi implimentat b’mod flessibbli, effiċjenti u trasparenti, b’konsiderazzjoni ta’ l-interessi rilevanti, b’mod partikolari tal-komunitajiet xjentifiċi, industrijali, ta’ l-utilizzaturi u tal-politika. L-attivitajiet ta’ riċerka li jsiru taħt dan il-programm għandhom ikunu addattati fejn ikun xieraq għall-bżonnijiet tal-prinċipji politiċi tal-Komunità u għall-Iżviluppi xjentifiċi u teknoloġIċi. (10) Il-parteċipazzjoni fl-attivitajiet ta’ dan il-programm għandha tkun inkoraġġata permezz tal-pubblikazzjoni ta’ l-informazzjoni neċessarja fuq il-kontenut, il-kondizzjonijiet u l-proċeduri. Din għandha tkun disponibbli fiż-żmien propizju u b’mod komplut għall-parteċipanti potenzjali, inklużi dawk mill-pajjiżi kandidati assoċjati u pajjiżi oħra assoċjati. (11) Il-Kummissjoni għandha tarranġa fiż-żmien dovut biex issir stima indipendenti rigward l-attivitajiet li jsiru fl-oqsma koperti minn dan il-programm. Stima bħal din għandha ssir apertament b’referenza għall-atturi rilevanti kollha. (12) Il-Kumitat Xjentifiku u Tekniku kien ikkonsultat, ADOTTA DIN ID-DEĊIŻJONI: Artikolu 1 1. Bi qbil mal-programm strutturali, programm speċifiku għar-riċerka u taħriġ fuq l-enerġija nukleari (minn hawn ’il quddiem imsejjaħ "il-programm speċifiku") huwa b’dan adottat għall-perjodu mit-30 ta’ Settembru 2002 sal-31 ta’ Diċembru 2006. 2. L-għanijiet u l-prijoritajiet xjentifiċi u teknoloġiċi għall-programm speċifiku huma preżentati fl-Anness I. I. Artikolu 2 Bi qbil ma’ l-Anness II tal-programm strutturali, l-ammont meqjus neċessarju għall-esekuzzjoni tal-programm speċifiku huwa EUR 940 miljun, inkluż massimu ta’ 6,5 % għan-nefqa amministrattiva tal-Kummissjoni. Kompożizzjoni indikattiva ta’ dan l-ammont hija mogħtija fl-Anness II ta’ din id-deċiżjoni. Artikolu 3 L-attivitajiet ta’ riċerka kollha li jsiru taħt il-programm speċifiku għandhom isiru bi qbil mal-prinċipji etiċi fundamentali. Artikolu 4 1. Ir-regoli dettaljati għall-parteċipazzjoni finanzjarja tal-Komunità fil-programm speċifiku għandhom ikunu dawk imsemmija fl-Artikolu 2(2) tal-programm strutturali. 2. Il-programm speċifiku għandu jkun implimentat permezz ta’ rati definiti fl-Anness III. 3. Ir-regoli għall-parteċipazzjoni għandhom japplikaw għall-programm speċifiku. Artikolu 5 1. Il-Kummissjoni għandha tistabbilixxi programm ta’ ħidma għall-implimentazzjoni tal-programm speċifiku, u se tippreżenta f’dettall ikbar l-għanijiet u l-prijoritajiet xjentifiċi u teknoloġiċi ppreżentati fl-Anness I, il-kalendarju għall-implimentazzjoni u l-istrumenti li għandhom jintużaw. 2. Il-programm ta’ ħidma għandu jikkunsidra l-attivitajiet ta’ riċerka rilevanti li jsiru mill-Istati Membri, l-Istati Assoċjati, organizzazzjonijiet Ewropej u internazzjonali. Se jkun aġġornat meta jkun hemm bżonn. Artikolu 6 1. Il-Kummissjoni għandha tkun responsabbli għall-implimentazzjoni tal-programm speċifiku. 2. Sabiex timplimenta l-programm speċifiku l-Kummissjoni għandha tkun assistita minn kumitat konsultattiv. Il-membri ta’ dan il-kumitat jistgħu jvarjaw skond is-suġġetti differenti fuq l-aġenda tal-kumitat. Għall-aspetti rrelatati mal-fissjoni nukleari, il-kompożizzjoni ta’ dan il-kumitat u r-regoli u l-proċeduri dettaljati ta’ ħidma applikabbli għalih għandhom ikunu kif stabbiliti bid-Deċiżjoni tal-Kunsill 84/338/Euratom, KEFA, KEE tad-29 ta’ Ġunju 1984 dwar l-istrutturi u l-proċeduri għall-amministrazzjoni u l-kordinazzjoni tar-riċerka tal-Komunità, l-Iżvilupp u l-attivitajiet ta’ dimostrazzjoni [8]. L-aspetti relatati mal-fużjoni nukleari se jkunu stabbiliti bid-Deċiżjoni tal-Kummissjoni tas-16 ta’ Diċembru 1980 dwar il-kumitat konsultattiv għall-programm ta’ fużjoni. Artikolu 7 1. Il-Kummissjoni għandha tirraporta b’mod regolari fuq il-progress globali ta’ l-implimentazzjoni tal-programm speċifku, bi qbil ma’ l-Artikolu 5(2) tal-programm strutturali, għandha tkun inkluża informazzjoni fuq l-aspetti finanzjarji. 2. Il-Kummissjoni għandha tagħmel arranġamenti għas-superviżjoni u l-istima indipendenti previsti fl-Artikoli 5 u 6 tal-programm strutturali li għandu jsir rigward l-attivitajiet li jsiru fl-oqsma koperti mill-programm speċifiku. Artikolu 8. Din id Deċizjoni indirizzata lill Istati Membri Magħmul fi Brussell, it 30 ta’ Settembru 2002. Għall-Kunsill Il-President B. Bendtsen [1] ĠU C 181 E, tat-30.7.2002, pġ. 112. [2] Opinjoni mogħtija fit-13 ta’ Ġunju 2002 (għadha ma ġietx ippubblikata fil-Ġurnal Uffiċjali). [3] ĠU C 221, tas-17.9.2002, pġ. 97. [4] ĠU L 232, tad-29.8.2002, pġ. 34. [5] ĠU C 201, tas-16.7.1999, pġ. 1. [6] ĠU C 199, ta’ l-14.7.2001, pġ. 1. [7] ĠU C 309, tas-27.10.2000, pġ. 57. [8] ĠU L 177, ta’ l-4.7.1984, pġ. 25. -------------------------------------------------- ANNESS I GĦANIJIET U PRINĊIPJI XJENTIFIĊI U TEKNOLOĠIĊI U PUNTI PRINĊIPALI TA’L-ATTIVITAJIET 1. Introduzzjoni Bħala s-sors ta’ 35% ta’l-elettriċita li tipproduċi l-Unjoni Ewropea, l-enerġija nukleari hija argument fid-dibattitu dwar kif jiġi megħlub it-tibdil fil-klima u kif titnaqqas id-dipendenza fuq l-enerġija fl-Unjoni Ewropea. Iżda hemm bżonn li jiġu ffaċċjati sfidi sinifikanti. Il-fużjoni termonukleari kkontrollata hija waħda mill-għażliet fuq medda twila għall-provvista ta’l-enerġija, b’mod partikolari għall-provvista ċentralizzata ta’l-elettriċità base-load. Il-prijorità qiegħda li jsir progress filli wieħed juri l-possibilità xjentifika u teknoloġika ta’l-enreġija mill-fużjoni u li wieħed jagħmel stima tal-kwalitajiet sostenbibbli tagħha. Fuq medda qasira, il-modi dwar kif wieħed għandu jittratta l-iskart nukleari li huma kemm bla perikolu kif ukoll aċċettabbli jeħtieġ li jinstabu, u b’mod aktar partikolari l-implimentazzjoni ta’ soluzzjonijiet tekniċi għall-immaniġġar ta’ skart li jibqa’ attiv fit-tul. Kunċetti innovattivi għall-esplojtazzjoni b’aktar sigurtà tal-fissjoni nukleari għandhom ukoll jiġu studjati bħala kontribuzzjonijiet possibli biex jintlaħqu l-bżonnijiet ta’l-Ewropa fl-enerġija fl-għexieren ta’ snin li ġejjin. L-istandards għolja ta’ protezzjoni kontra r-radjazzjoni fil-Komunità għandhom jibqgħu jinżammu permezz ta’ riċerka kkonċentrata u koordinata, b’mod partikolari fl-effetti ta’ livelli baxxi ta’ esposizzjoni. Il-kooperazzjoni fuq livell Ewropew, inkluż l-iskambju ta’ xjenzati u programmi komuni ta’riċerka, hija diġà stabbilita sewwa f’dan il-qasam. Fir-rigward ta’l-iskart nukleari, il-protezzjoni kontra r-radjazzjoni u attivitajiet oħra, din tiġi intensifikata u approfondita fil-livell ta’ programm u proġett biex isir użu aħjar mir-riżorsi (kemm riżorsi umani kif ukoll faċilitajiet sperimentali) u biex titmexxa ’l quddiem fehma Ewropea komuni fuq il-problemi u l-approċji fundamentali, b’konformità mal-ħtiġiet tal-qasam tar-riċerka Ewropea. Għandhom jitwaqqfu rabtiet mal-programmi nazzjonali u jiġu mħajra inter-konnessjonijiet ma’ pajjiżi terzi, b’mod partikolari l-USA, l-Istati Indipendenti Ġodda ta’ dik li Qabel Kienet l-Unjoni Sovjetika (NIS), il-Kanada u l-Ġappun. Fil-każ tal-fużjoni, il-Komunit , l-Istati Membri u l-Pajjiżi Assoċjati ma’l-attivitajiet koperti mill-Programm Strutturat ta’l-Euratom għandhom ikomplu jaħdmu fil-qafas ta’ programm integrat ta’ attivitajiet. Il-koordinazzjioni għandha tiġi żgurata mal-programm JRC fuq "is-sigurtà u s-salvagwardji nukleari" 2. Oqsma tematċi ta’ prijorità 2.1. Riċerka ta’l-enerġija mill-fużjoni Għanijiet L-enerġija mill-fużjoni tista’ tikkontribwixxi fit-tieni nofs tas-seklu għall-produzzjoni ta’ bla emissjoni fuq skala kbira ta’ elettriċità base-load. L-avvanzi li saru fl-enerġija mill-fużjoni jiġġustifikaw sforz akbar favur l-għan fuq medda twila ta’ impjant ta’l-elettriku mill-fużjoni. Ix-xogħol teoretiku u l-istudji sperimentali fuq l-apparati eżistenti madwar id-dinja, b’mod partikolari fuq il-JET, stabbilew li x-xjenza u t-teknika huma lesti biex jibnu proġett tal-ġenerazzjoni suċċessiva ta’ wara l-JET bil-għan li tingħata prova li l-enerġija mill-fużjoni hija xjentifikament u teknoloġikament possibbli. Il-kollaborazzjoni tad-dinja kollha fl-enerġija mill-fużjoni wasslet għal disinn dettaljat ta’l-inġinerija għal dan l-apparat tal-Pass li Jmiss, ITER, bl-għanijiet ta’ ħruq estiż fl-operazzjoni induttiva b’amplifikazzjoni fl-enerġija Q>10, li tipproduċi ġenerazzjoni ta’ 400MW ta’ enerġija tal-fużjoni ta’l-fuq minn madwar 400 sekonda, li tista’ tippermetti li plasmi jaqbdu jiġu studjati f’kondizzjonijiet relevanti għall-produzzjoni ta’l-enerġija. It-tlestija b’suċċess ta’l-Attivitajiet tad-Disinn ta’ l-Inġinerija ITER tagħmilha possibli, b’konformità ma’l-orjentazzjoni tar-reatturi ta’l-attivitajiet Komunitarji fuq ir-riċerka dwar l-enerġija mill-fużjoni li tittieħed deċiżjoni dwar it-twettiq tal-Pass li Jmiss. Bil-kondizzjoni li jkun hemm eżitu pożittiv fin-negozjati internazzjonali dwar il-kondizzjonijiet legali u istituzzjonali dwar it-twaqqif ta’ Entità Legali ITER u n-negozjati għall-implimentazzjoni konġunta tagħha (il-kostruzzjoini, l-esplojtazzjoni u d-dekomuissjonar), għandha tintalab deċiżjoni speċifika fil-perjodu 2003-2004, biex il-kostruzzjoini tkun tista’ tibda effettivament matul il-perjodu 2005-2006. Il-perjodu 2003-2006 għandu għalhekk jidher bħala perjodu ta’ transizzjoni kkaratterizzat mill-bżonn li l-attivitajiet Ewropej jiġu rrazzjonalizzati minħabba l-orjentazzjon qawwija tal-programm lejn il-Pass Li Jmiss., Jekk u meta jiġi deċiż, ix-xogħol biex jitwettaq il-Pass Li Jmiss sa jinvolvi riżorsi umani u finanzjarji ta’ kobor sostanzjali. Darba tittieħed deċiżjoni biex il-proġett jimxi ’l quddiem, ikunu meħtieġa adattazzjonijiet għal-isforzi preżenti ta’l-imsieħba Ewropej fl-Euratom fil-qasam tal-fużjoni u bidliet fl-oganizazzjoni partikolari, b’mod partikolari biex tiġi indirizzata b’mod konġunt il-kontribuzzjoni Ewropea favur l-ITER. Il-kontinwazzjoni ta’programm sinifikanti ta’ R&D għandu jiġi żgurat, inkluża l-bidla bejn l-attivitajiet li għaddejjin bħalissa fil-qafas ta’l-Assoċjazzjonijiet [1] u l-JET, u dak li jsir "il-programm li jmur miegħu" fil-fiżika u t-teknoloġija għall-fużjoni darba l-kostruzzjoni ta’l-apparat Pass Li Jmiss /ITER, jekk jiġi deċiż, ikun laħaq l-istadju ta’l-stabbiltà tiegħu wara l-2006. Prijoritajiet (i) Il-programmi ta’l-assoċjazzjonijiet fil-fiżika u t-teknoloġija Il-programm ta’l-Assoċjazzjonijiet għandu jinkludi: - R&D fil-fiżika tal-fużjoni u l-inġinerija tal-plasma, li tikkonċentra fuq it-tħejjija ta’l-operazzjoni ITER u l-istudju u l-vistima tal-formuli tal-konfinament manjetiku toroidali, partikolarment bil-kontinwazzjoni tal-kostruzzjoni tal-Wendelstein 7-X "stellarator" u l-operat ta’l-istallazzjonijiet eżistenti fl-Assoċjazzjonijiet ta’l-Euratom. - Attivitajiet strutturati tal-R&D fit-tekonoloġija tal-fużjoni f’riċerka partikolari fuq il-materjali tal-fużjoni u parteċipazzjoni fl-attivitajiet tal-R&D għad-dekommissjonar tal-JET, li huwa previst fit-tmiem ta’l-operazzjonijiet tiegħu. - Investigazzjonijiet ta’l-aspetti soċjo-ekonomiċi, konċentrazzjon fuq l-istimi ta’l-ispejjeż ekonomiċi u l-aċċetabilità tal-enerġija tal-fużjoni, bħala kompletazzjoni għal studji ulterjuri fuq aspetti tas-sigurtà u ta’l-ambjent; koordinazzjoni, fil-kuntest ta’ attività favur l-aġġornament, ta’l-attivitajiet ċivili ta’ riċerka ta’l-Istati Membri fuq il-konfinament ta’l-inerzja u l-kunċetti alternattivi possibli; ix-xandir tar-riżultati u l-pubblikazzjoni ta’l-informazzjoni lill-pubbliku; il-mobilità u t-taħriġ. Bħala kontribut għall-programm ta’l-Assoċjazzjonijiet, _ għandha tingħata prijorit għal azzjonijiet multilaterali biex jikkonċentraw l-attivitajiet fuq proġetti komuni bħal dawk direttament relatati ma’l-operazzjoni tal-JET u tal-Pass li Jmiss/ITER u/jew ta’ taħriġ ta’l-istaff. Waqt li wieħed jiddependi fuq deċiżjoni dwar it-twettiq ta’l-ITER u meta dan sa jsir, l-appoġġ Komunitarju preżenti favur l-attiviajiet ta’l-Assoċjazzjonijeit għandu jiġi aġġustat, u l-eliminazzjoni ta’l-esplojtazzjoni ta’ għadd ta’ faċilitajiet għandha tiġi kkunsidrata. Mezzi adegwati għandhom jiġu żgurati biex tinżamm koordinazzjoni Ewropea soda fl-attivitajiet dwar il-fużjoni, li l-utlit tagħha intweriet matul is-snin. Kemm il-programm domestiku li jmur mal-fiżika u t-teknoloġija tal-fużjoni, li huwa mistenni fl-industrija ta’l-Assoċjazzjonijiet u dik Ewropea li sa jibbenefika bis-sħiħ mill-ITER, sa jkun jiddependi (a) mill-livell tas-sehem Ewropew fl-ITER u (b) minn skond fejn dak ikun qiegħed. Dan jista’ jkun jinvolvi investimenti immirati biex iżommu għaddejja l-esperimentazzjoni fuq apparati tal-fużjoni f’livell ta’ klassi dinjija fl-Ewropa lil hinn mill-bidu ta’l-operazzjoni ta’l-ITER u programm adegwat ta’ żvilupp teknoloġiku. (ii) L-esplojtazzjoni tal-faċilitajiet tal-JET IL-faċilitajiet tal-JET għandhom ikomplu jiġu esplojtjati fil-qafas tal-Ftehim Ewropew dwar l-Iżvilupp fil-Fużjoni (EFDA), fid-dawl tat-tħejjija għall-operazzjoni ta’l-ITER bit-tkomplija ta’l-esplojtazzjoni tat-titjib fl-andament li għaddej bħalissa. L-użu tal-faċilitajiet tal-JET għandu jiġi eliminat bil-mod skond l-iskeda tas-seħħ ta’l-ITER u d-disponibilità tar-riżorsi finanzjarji meħtieġa. (iii) Il-Pass Li Jmiss Il-Proposta għall-programm strutturat ta’l-Euratom (2002-20060 tinkludi t-tkomplija ta’l-attivitajiet tal-Pass Li Jmis bil-għan li din tipparteċipa fil-kostruzzjoni tiegħu fit-tieni nofs tal-perjodu. Iżda, peress li d-deċiżjonijiet fuq l-ITER ma jiddependux biss mill-Istituzzjonijiet ta’l-Unjoni Ewropea iżda wkoll mill-imsieħba internazzjonali ta’l-Unjoni Ewropea, il-programm ta’ attivitajiet propost għandu jkun miftuħ rigward fejn sa jkun lokalizzat u l-istruttura tal-Pass Li Jmiss/Iter u l-kontenut preċiż tal-programm domestiku li jmur miegħu. L-istudji li saru bi tħejjija dwar sit(i) Ewropej possibli sa jiġu mitmuma. Il-parteċipazzjoni ta’l-Unjoni Ewropea fl-ITER għandha tinkludi kontribuzzjonijiet għall-kostruzzjoni ta’ tagħmir u stallazzjonijiet li jkunu fil-perimetru tas-sit ta’l-ITER u meħtieġa għall-esplojtazzjoni tiegħu, kif ukoll l-ispejjeż assoċjati ma’l-impjegati u l-immaniġġar tal-, u l-appoġġ li għandu jingħata lill-, proġett waqt il-kostruzzjoni. Il-livell u n-natura ta’ din il-parteċipazzjoni għandhom jiddependu fuq ir-riżultati tan-negozjati ma’l-imsieħba internazzjonali ta’l-Unjoni Ewropea, u mbagħad fuq fejn ikun is-sit ta’l-ITER. Jekk l-ITER jiġi lokalizzat fl-Ewropa, il-parteipazzjoni ta’l-Unjoni Ewropea għandha tinkludi kontribuzzjoini wkoll għall-ispejjeż li għandhom jitħallsu mill-Ewropa bħala l-Parti Ospiti. 2.2. L-immaniġġar ta’l-iskart radjoattiv Għanijiet In-nuqqas ta’ approċ maqbul minn kulħadd dwar l-immaniġġar u t-twarrib ta’l-iskart huwa wieħed mill-ostakoli prinċipali għall-użu preżenti u futur ta’l-enerġija nukleari. B’mod partikolari, dan jgħodd għall-immaniġġar u għat-twarrib ta’ komponenti ta’ skart ta’ ħajja twila f’depożiti ġeoloġiċi, li jkunu meħtieġa ikun xi jkun il-metodu ta’ trattament li jintgħażel għall-fuel eżawrit u l-iskart ta’ livell għoli. Ir-riċerka weħidha ma tistax tiżgura l-aċċetazzjoni mis-soċjet ; iżda, din hija meħtieġa biex wieħed jiżviluppa u jittestja t-teknoloġiji ta’ depożiti, jinvestiġa siti adattati, jippromwovi għarfien xjentifiku bażiku dwar il-metodi ta’sigurt u stima tas-sigurt , u biex jiżviluppa proċessi ta’ deċiżjoni li jiġu perċepiti bħala ġusti u ekwi mill-imsieħba involuti. Ir-riċerka hija wkoll meħtieġa biex wieħed jesplora l-potenzal tekniku u ekonomiku ta’ kunċetti għall-ġenerazzjoni ta’l-enerġija nukleari kapaċi li tagħmel użu aħjar minn materjal fissili u tiġġenera anqas skart u li tagħmel id-diviżjoni u t-trasformazzjoni biex jitnaqqas il-perikolu ta’l-iskart, fuq skala industrijali. Prijoritajiet tar-riċerka (i) Riċerka fuq twarrib b’mod ġeoloġiku L-għanijiet huma li tiġi stabilita bażi teknika biex tingħata xhieda tas-sigurtà tat-twarrib tal-fuel eżawrit u skart radjoattiv ta’ ħajja twila f’formazzjonijiet ġeoloġiċi u jiġi enfasizzat l-isvilupp ta’ opinjoni Ewropea komuni fuq il-kwistjonijiet prinċipali li għandhom x’jaqsmu ma’l-immaniġġar u t-twarrib ta’l-iskart. - Titjib tat-tagħrif fundamentali, l-iżvilupp u l-ittestjar ta’ teknoloġiji: ir-riċerka għandha tikkonċentra fuq proċessi fiżiċi, kimiċi u bijoloġiċi fundamentali; l-interazzjoni bejn id-diversi barrieri naturali u mibnija artifiċjalment, l-istabbiltà fit-tul tagħhom u l-mezzi għall-implimentazzjoni ta’ teknoloġiji ta’ twarrib f’laboratorji sotteranji ta’ riċerka. - Għodod ġodda u aħjar: ir-riċerka għandha tikkonċentra fuq mudelli għall-funzjonalit , miżuri ta’sigurt , u metodoloġiji li jagħtu xhieda ta’ sigurtà fuq medda twila, inklużi analiżi dwar is-sensittività u l-inċertezza, u żvilupp u stima ta’ miżuri alternattivi ta’ funżjonalità u proċessi ta’governanza aħjar li jindirizzaw b’mod approprjat it-tħassib pubbliku dwar it-twarrib ta’l-iskart. (ii) Diviżjoni u trasformazzjoni u kunċetti oħra biex ikun hemm anqas ħala fil-ġenerazzjoni ta’l-enerġija nukleari L-għanijiet huma dawk li jiġi stabilit metodi biex jitnaqqas l-ammont u/jew il-perikoli ta’l-iskart li għandu jitwarrab permezz tad-diviżjoni u t-trasformazzjoni u li jiġi mistħarreġ il-potenzal ta’ kunċetti biex l-enerġija nukleari toħloq anqas skart. - Id-diviżjoni u t-trasformazzjoni ir-riċerka għandha tikkonċentra fuq stimi fundamentali tal-kunċett globali; il-wiri fuq skala żgħira tat-teknoloġiji tad-diviżjoni l-aktar promettenti; żvilupp ulterjuri tat-teknoloġiji tat-trasformazzjoni; u stima tal-prattikabilità industrijali tagħhom. - Kunċetti biex jinħoloq anqas skart: ir-riċerka għandha tikkonċentra fuq l-esplorazzjoni tal-potenzal għal użu aktar effiċjenti tal-materjal fissili f’reatturi eżistenti u ta’ kunċetti oħra biex jinħoloq anqas skart fil-ġenerazzjoni ta’l-enerġija nukleari. 2.3. Il-protezzjoni kontra r-radjazzjoni Għanijiet Ir-radjazzjoni tintuża b’mod estensiv fil-mediċina u l-industrija (inkluża l-ġenerazzjoni ta’l-enerġija nukleari) u s-sigurtà tagħha hija affermata fuq proċedura serja ta’ protezzjoni kontra r-radjazzjoni u l-implimentazzjoni effettiva tagħha. Ir-riċerka Komunitarja hija l-bażi tal-politika Ewropea u kkontribwiet għal-livelli għolja ta’ protezzjoni milħuqa fil-prattika. Dawn l-istandards għandhom jinżammu u, f’xi każi, jiġu mtejba u r-riċerka għandha rwol vitali f’dan. L-għan ewlieni huwa li jiġu ċċarati inċertezzi fir-riskju mill-esposizzjoni għar-radjazzjoni b’dożi baxxi u fit-tul (jiġifieri f’livelli li l-popolazzjoni tiltaqa’magħhom normalment u waqt ix-xogħol) li tibqa’ kwistjoni xjentifika u politika ta’kontroversja, u għandha implikazzjonijiet importanti għall-użu tar-radjazzjoni kemm fil-mediċina kif ukol fl-industrija. Ir-riċerka Komunitarja f’oqsma oħra għandha tikkonċentra fuq li tagħmel użu aħjar mill-isforzi nazzjonali, l-aktar permezz ta’l-integrazzjoni aktar effettiva tagħhom permezz ta’l-interkonnessjoni u r-riċerka kkonċentrata fejn din tkun jew komplimentari għal, jew tipprovdi sinerġija mal-programmi nazzjonali. Prijoritajiet ta’ riċerka - Il-kwantifikazzjoni tar-riskji assoċjati ma’ esposizzjoni baxa u fit-tul: ir-riċerka għandha tikkonċentra fuq studji epidemjoloġiċi ta’ popolazzjonijiet esposti b’mod adattat, u fuq ir-riċerka bijoloġika ċellulari u molekulari fuq l-interazzjoni bejn ir-radjazzjoni u d-DNA, iċ-ċelluli, l-organi u l-ġisem. - L-esposizzjoni medika u s-sorsi naturali tar-radjazzjoni: titjib fis-sigurtà u l-effiċjenza ta’l-użi mediċi tar-radjazzjoni; għarfien, stima u mmaniġġar aħjar tas-sorsi naturali, b’mod partikolari, tal-materjali radjoattivi li jeżistu b’mod naturali. - Il-protezzjoni ta’l-ambjent u r-radjoekokloġija: bażi kunċettwali u metodoloġika għall-ħarsien ta’l-ambjent; stima u mmaniġġar aħjar ta’l-impatt tas-sorsi naturali u artifiċjali tar-radjazzjoni fuq il-bniedem u l-ambjent. - L-immaniġġar tar-riskju u l-emerġenza: approċji aħjar għall-kontroll tar-riskji; immaniġġar aktar effettiv u koerenti ta’l-emerġenzi fl-Ewropa, inkluża r-riabilitazzjoni ta’ żoni kkontaminati. - Il-protezzjoni tal-post tax-xogħol: titjib fil-monitoraġġ u l-immaniġġar ta’l-esposizzjoni fuq ix-xogħol f’industriji li jinvolvu esposizzjoni għar-radjazzjoni. 3. Attivitajiet oħra fil-qasam tat-teknoloġiji u s-sigurtà nukleari. Għanijiet L-għanijiet huma li jiġu appoġġati l-linji politiċi ta’l-Unjoni Ewropea fl-oqsma tas-saħħa, l-enerġija u l-ambjent, li jiġi żgurat li l-kapaċità Ewropea tinżamm f’livell għoli fl-oqsma relevanti mhux koperti minn prijoritajiet tematiċi u li jingħata kontribut favur il-ħolqien ta’ Żona Ewropea ta’ Riċerka. Prijoritajiet ta’ riċerka (i) Kunċetti innovattivi L-għanijiet huma li jiġi stmat il-potenzal ta’ kunċetti innovattivi u li jiġu żviluppati proċessi aħjar u ta’ aktar sigurt fil-qasam ta’l-enerġija nukleari. Ir-riċerka għandha tikonċentra fuq: - Stima tal-potenzal tal-kunċetti innovattivi u żvilupp ta’ proċessi aħjar u ta’ aktar sigurtà għall-ġenerazzjoni u l-esplojtazzjoni ta’l-enerġija nukleari li ġew identifikati bħala li joffru benefiċċji fuq medda itwal f’dik li hi sigurt , impatt ambjentali, utilizzazzjoni tar-riżorsi, reżistenza għall-proliferazzjoni jew diversità fl-applikazzjoni. (ii) Edukazzjoni u taħriġ L-għan huwa dak li jiġu integrati aħjar fl-Ewropa l-edukazzjoni u t-taħriġ fis-sigurt nukleari u l-protezzjoni kontra r-radjazzjoni biex jingħeleb it-tnaqqis kemm fl-għadd ta’ studenti kif ukoll fl-istituzzjonijiet tat-tagħlim, biex b’hekk jiġi pprovduti l-kompetenza u l-ħila meħtieġa biex tkompli tintuża bla perikolu l-enerġija nukleari kif ukoll użi oħra ta’ radjazzjoni fl-industrija u fil-mediċina. Ir-riċerka għandha tikonċentra fuq: - l-iżvilupp ta’ approċ aktar armonizzat favur edukazzjoni fix-xjenzi u l-inġinerija nukleari fl-Ewropa u l-implimentazzjoni tagħha, inkluża integrazzjoni aħjar tar-riżorsi u l-kapaċitajiet nazzjonali. Dan jiġi miżjud minn appoġġ għal gradi akkademiċi, korsijiet ta’ taħriġ speċjali, strutturi għal taħriġ, għotjiet għal ħaddiema żgħażagħ fir-riċerka mill-pajjiżi tan-NIS u l-KEE, u aċċess tranżnazzjonali għall-infrastruttura. Fir-rigward ta’l-infrastrutturi, aċċess tranżnazzjonali għall-istallazzjonijiet għandu jiġi inkoraġġit. Pass ieħeor għandu jkun dak li jinbeda analiżi komuni dwar il-ħtiġiet futuri ta’l-Unjoni Ewropea fir-riżorsi umani u l-kompetenzi u l-għodod sperimentali fuq medda medja. (iii) Is-sigurtà ta’l-istallazzjonijiet nukleari li jeżistu. L-għan huwa li jsir titjib fis-sigurt ta’l-istallazzjonijiet nukleari li jeżistu fl-Istati Membri u l-pajjiżi kandidati matul iż-żmien li fadlilhom jaħdmu u d-dekomissjonar ta’ wara, billi jintuża t-tagħrif u l-esperjenza konsiderevoli li nkisbu internazzjonalment minn riċerka sperimentali u teorika. Ir-riċerka għandha tikkonċentra fuq: - l-immaniġġar ta’l-impjanti inklużi l-effetti tal-qedem u l-konsum tal-fuel għall-enerġija: l-immaniġġar ta’ aċċidenti serji inkluż l-iżvilupp ta’ kodiċijiet avvanzati ta’ simulazzjoni numerika; l-integrazzjoni tal-kapaċitajiet u t-tagħrif ta’l-Ewropew mid-dekomissjonar prattiku; l-iżvilupp ta’ bażijiet xjentifiċi għas-sigurtà u l-aħjar prattika, f’livell Ewropew. [1] Stabilit taħt kuntratti ta’ assoċjazzjoni bejn il-Komunità u entitajiet fl-Istati Membri u f’pajjiżi assoċjati fil-programm strutturat ta’l-EURATOM. -------------------------------------------------- ANNESS II ANALIŻI INDIKATTIV TA’L-AMMONT Tipi ta’ attivitajiet | Ammont (f’miljuni ta’ EUR) | | | 1. | Oqsma tematiċi ta’ prijorit | 890 | 1.1. | Fużjoni termonukleari kkontrollata [1] | 750 | 1.2. | Imaniġġar ta’ skart radjoattiv | 90 | 1.3. | Protezzjoni kontra r-radjazzjoni | 50 | 2. | Attivitajiet oħra fil-qasam tat-teknoloġiji u s-sigurt _ nukleari. | 50 | Total | 940 | [1] Inkluż sa massimu ta’ 200 miljun EUR għall-ITER -------------------------------------------------- ANNESS III MEZZI GĦALL-IMPLIMENTAZZJONI TAL-PROGRAMM Biex jiġi implimentat il-programm speċifiku u skond id-Deċiżjoni 2002/668/Euratom, u bir-regoli għall-parteċipazzjoni, il-Kummissjoni għandha tuża diversi strumenti. Il-Kummissjoni tistma l-proposti skond il-kriterji ta' stima stabiliti fid-Deċiżjonijiet fuq imsemmija. L-azzjonijiet indiretti tal-RTD implimentati fil-qasam tal-fużjoni termonukleari u fil-qafas tal-kuntratti, il-fethim jew l-entitajiet legali li għalihom il-Komunità hija parti jew li tagħhom hi membru, jikkonformaw mar-regoli li ġew stabiliti għalihom, b'konformità mar-Regolament fuq ir-regoli tal-parteċipazzjoni. Biex twettaq il-programm, il-Kummissjoni tista' tirrikorri għal għajnuna teknika. L-istrumnenti biex jiġi implimentat il-programm huma dawn li ġejjin: 1. Strumenti fl-enerġija tal-fużjoni Fil-qasam tar-riċerka dwar il-fużjoni ta'l-enerġija taħt l-intestatura 1.1 ta'l-Anness I, in-natura partikolari ta'l-attivitajiet f'dan il-qasam teħtieġ l-implimentazzjoni ta' arranġamenti speċifiċi. Il-proġetti mibdija għandhom jitwettqu fuq il-bażi ta' proċeduri stabiliti fi: - il-kuntratti ta'l-assoċjazzjoni. - il-Ftehim Ewropew dwar l-Iżvilupp tal-Fużjoni (EFDA). - kull ftehim multilaterali ieħor konkluż bejn il-Komunità u organizzazzjonijiet assoċjati u/jew entitajiet legali li jistgħu jitwaqqfu, wara li l-kumitat konsultattiv kompetenti jkun ta l-opinjoni tiegħu. - kuntratti oħra ta' tul limitat, in partikolari ma' korpi fl-Unjoni Ewropea jew fl-Istati assoċjati mal-Programm Strutturat ta'l-Euratom. - ftehim internazzjonali li jkopri proġetti mwettqa fil-qafas ta' kooperazzjoni ma' pajjiżi terzi, bħalma hu l-ITER. L-attivitajiet biex tiġi koordinata u appoġġata r-riċerka fl-enerġija tal-fużjoni tista' tirrigwarda studji b'appoġġ għal dawn l-attivitajiet, appoġġ għal skambju ta'l-informazzjoni, rikors għal kapiċitajiet esterni ta' ħila, inklużi għall-istima indipendenti ta' attivitajiet gradi akkademċi u skemi ta' taħriġ, pubblikazzjonijiet u azzjonijiet oħra biex jippromwovu l-iskambju tat-teknoloġija. 2. Strumenti f'Oqsma Oħra Fl-oqsma ta'l-immaniġġar ta' skart radjoattiv u -protezzjoni kontra r-radjazzjoni ta'l-oqsma ta' riċerka tematika prijoritarja taħt l-intestaturi 1.2 u 1.3 ta'l-Anness I kif ukoll f'attivitajiet oħra taħt l-intestatura 2, il-Komunit, suġġetta għar-regoli tal-parteċipazzjoni, għandha tikkontribwixxi: - għal interkonnessjonijiet ta' eċċellenza, immirati biex isaħħu u jiżviluppaw l-eċċellenza xjentifika u teknoloġika tal-Komunit permezz ta'l-integrazzjoni, f'livell Ewropew, tal-kapaċitajiet għar-riċerka li jeżistu bħalissa jew li qed jinħolqu kemm f'livell nazzjonali kif ukoll f'dak reġjonali. - għal proġeetti integrati, maħsuba biex iżidu l-imbuttatura fil-kompetittività Komunitarja jew biex jiġu amministrati bżonnijiet kbar tas-soċjetà billi tiġi mmobilizzata massa kritika ta' riċerka u kompetenzi u riżorsi għall-iżvilupp teknoloġiku. - riċerka speċifika mmirata jew proġetti ta' taħriġ, maħsuba biex jinkiseb tagħrif ġdid jew biex jittejjeb b'mod konsiderevoli jew biex jiġu żviluppati prodotti ġodda, proċessi jew servizzi jew biex ilaħħqu ma' bżonnijiet oħra tas-soċjetà u l-politika Komunitarja jew biex juru l-vijabilità ta' teknoloġiji ġodda li joffru potenzal ta' vantaġġ ekonomiku iżda li ma jistgħux jiġu kkumerċjalizzati direttament, jew biex jiffaċilitaw it-tixrid malajr ta' tagħrif ġdid fuq skala Ewropea u jintegraw aħjar l-attivitajiet nazzjonali. - azzjonijiet biex jippromwovu u jiżviluppaw ir-riżorsi u l-mobilità umana. - azzjonijiet ta' koodinazzjoni, maħsuba biex jippromwovu u jappoġġaw inizjattivi koordinati ta' sensiela ta' operaturi tar-riċerka u l-innovazzjoni bi iskop ta' aktar integrazzjoni. - azzjonijiet speċifiċi ta' appoġġ, bħalmna huma azzjonijiet immirati biex jesplojtjaw ir-riżultati tar-riċerka u l-iskambju tat-tagħrif u azzjonijiet b'appoġġ ta' infrastruttura tar-riċerka li għandha x'taqsam, per eżempju ma' aċċess tranżnazzjonali jew xogħol tekniku preparatorju (inklużi studji ta' vijabilit) - inizjattivi infrastrutturali integrati, li jgħaqqdu f'azzjoni waħda bosta attivitajiet essenzali biex isaħħu u jiżviluppaw infrastrutturi ta' riċerka biex jipprovdu servizzi fuq il-livell Ewropew. L-intervent tal-budget Komunitarju f'azzjonijiet indiretti huwa mmirat lejn iċ-ċentri tar-riċerka, l-universitajiet, in-negozji u l-korpi nazzjonali u internazzjonali li qegħdin fl-Istati Membri u fl-Istati Ewropej Assoċjati li jagħmlu attivitajiet ta' riċerka. Dawn ta'l-aħħar jistgħu wkoll jagħmluha ta' intermedjarji għal intervent tal-budget Komunitarju. Fejn ikun jidher li dan ikun meħtieġ biex jinkisbu l-għanijiet tal-programm, korpi fl-Istati Reċentement Indipendenti (NIS) u organizzazzjonijiet internazzjonali jistgħu eċċezzjonalment jirċievu fondi Komunitarji. Il-kontribut finanzjarju Komunitarju skond it-tip ta' strument huwa stabilit fit-tabella ta'hawn taħt. Attivitajiet RDT u l-Finanzjament Komunitarju tagħhom [2] It-Tip ta' l-Istrument | Il-Kontribuzzjoni tal-Komunità [1] [3] | Netwerks ta' eċċellenza | Għotjiet għall-integrazzjoni: Massimu ta' 25% tal-valur tal-kapaċitajiet tar-riżorsi proposti għall-integrazzjoni tal-parteċipanti bħala ammont fiss biex jgħin l(attivitajiet tal-programm [4] | Proġetti ta' Integrazzjoni | Għotjiet lill-baġit sa massimu ta': 50% għar-riċerka35% għall-espożizzjoni tar-riżultati100% għal attivitajiet oħra bħat-taħriġ tar-riċerkaturi u t-tmexxija tal-konsorzja [6] [7] | Riċerki Speċifiċi jew Proġetti ta' Taħriġ | Għotja lill-baġit sa massimu ta' 50% [5] [6] | Azzjonijiet li Jippromwovu u Jtejbu r-Riżorsi Umani u l-Mobilità | Għotja lill-baġit sa massimu ta' 100% [5], jekk meħtieġ anki kollha f'daqqa | Azzjonijiet ta' Koordinazzjoni | Għotja lill-baġit sa massimu ta' 100% [5] | It-Tip ta' l-Istrument | Il-Kontribuzzjoni tal-Komunità [9] [10] | Azzjonijiet Spećifići ta’ Għajnuna | Għotja lill-baġit sa massimu ta’ 100% [11], jekk meħtieġ anki kollha f’daqqa [12] | Inizjattivi Infrasfrutturali | Għotja lill-baġit lil tiddependi mit-tip ta' attività, bejn 50 u 100% tal-baġit [11] [13] [14] | [1] F'din il-kolonna l-bahit ifisser pjan finanzjarju li jistima r-riżorsi u l-ispiżi kollha li hemm bżonn biex tintemm l-operazzjoni. [2] L-azzjonijiet indiretti tal-RTD implimentati fil-qasam tal-fużjoni termonukleari u fil-qafas tal-kuntratti, il-ftehim jew l-entitajiet legali li għalihom il-Komunità tkun parti jew li tagħhom tkun memebru, jikkonformaw mar-regoli li ġew stabiliti għalihom, b'konformità mar-Regolament fuq ir-regoli tal-parteċipazzjoni. [3] Bħala regola ġenerali, il-kontribuzzjoni li tagħmel il-Komunità ma jistax ilaħħq l-ispiża totali ta’ l-azzjoni indiretta bl-eććezzjoni ta’ proposti li jikmandaw prezz bit-termini applikati għall-proćduri publići jew bħala somma globali irregolata mill-Kummisjoni. [4] Din ir-rata tvarja għal raġunijiet differenti [5] Mingħajr riferenza għal-ebda kondizzjoni entitajiet spećifić legali, partikolarment il-korpi governattivi, se jirćievu għajnuna li tlaħħaq mal-100% ta’ l-ispiża marġinali tagħhom [6] Ir-rati ta’ assistenza jistħu jvarjaw meta mqabbla mar-regoli tal-qafas tal-Kummisjonigħall-għajnuna għar-rićerka u l-iżvilupp li jiddependu jekk ir-rata ta’ rićerka (massimu ta’ 50%) jew tad-dimostrazzjoni (massimu 35%) jew għall-attivitajiet oħra implimentati bħat-taħriġ tar-rićerkaturi massimu ta’100%à jew it-tmexxija tal-konsorja (massimu 100%). [7] L-azzjoni ta’inizjattiva relatta ma’l-infrastuttura trid tinkludi mqar attività waħda tan-networdk (azzjoni ta’ Koordinazzjoni: masimu ta’100% tal-baġit) u mill-inqas wieġed minn dawn li ġejjin: attivatijiet ta’ rićerka (massimu ta’ 50% tal-baġit) jew servizzi spećifici. [8] Għall-għajnuna ta’ l-infrastruttura għar-rićerka li għandhom x’jaqsmu max-xogħol tekniku (inklużi l-istudji tal-validità tal-proħett) u l-iżvilupp ta’ infrastruttura ħdida, il-partećipazzjoni tal-Komunità hija ristretta għal 50% u 10% tal-baħit rispettivament. [9] F'din il-kolonna l-baħit ifisser pjan finanzjarju li jistima r-riżorsi u l-ispiżi kollha li hemm bżonn biex tintemm l-operazzjoni [10] Bħala regola ġenerali, il-kontribuzzjoni li tagħmel il-Komunità ma jistax ilaħħq l-ispiża totali ta’ l-azzjoni indiretta bl-eććezzjoni ta’ proposti li jikmandaw prezz bit-termini applikati għall-proćduri publići jew bħala somma globali irregolata mill-Kummisjoni [11] Mingħajr riferenza għal-ebda kondizzjoni entitajiet spećifić legali, partikolarment il-korpi governattivi, se jirćievu għajnuna li tlaħħaq mal-100% ta’ l-ispiża marġinali tagħhom [12] Għall-għajnuna ta’ l-infrastruttura għar-rićerka li għandhom x’jaqsmu max-xogħol tekniku (inklużi l-istudji tal-validità tal-proħett) u l-iżvilupp ta’ infrastruttura ħdida, il-partećipazzjoni tal-Komunità hija ristretta għal 50% u 10% tal-baħit rispettivament. [13] Ir-rati ta’ assistenza jistħu jvarjaw meta mqabbla mar-regoli tal-qafas tal-Kummisjonigħall-għajnuna għar-rićerka u l-iżvilupp li jiddependu jekk ir-rata ta’ rićerka (massimu ta’ 50%) jew tad-dimostrazzjoni (massimu 35%) jew għall-attivitajiet oħra implimentati bħat-taħriġ tar-rićerkaturi massimu ta’100%à jew it-tmexxija tal-konsorja (massimu 100%). [14] L-azzjoni ta’inizjattiva relatta ma’l-infrastuttura trid tinkludi mqar attività waħda tan-networdk (azzjoni ta’ Koordinazzjoni: masimu ta’100% tal-baġit) u mill-inqas wieġed minn dawn li ġejjin: attivatijiet ta’ rićerka (massimu ta’ 50% tal-baġit) jew servizzi spećifici --------------------------------------------------