ANNESS

DOKUMENT UNIKU

“PAŠKA SOL”

Nru tal-UE: PDO-HR-02178 - 15.9.2016

DOP ( X ) IĠP ( )

1. Isem/ismijiet

“Paška sol”

2. Stat Membru jew pajjiż terz

Il-Kroazja

3. Deskrizzjoni tal-prodott agrikolu jew tal-oġġett tal-ikel

3.1. Tip ta' prodott

Klassi 1.8. Prodotti oħra tal-Anness I tat-Trattat (ħwawar; eċċ.)

3.2. Deskrizzjoni tal-prodott li għalih japplika l-isem fil-punt (1)

Il-protezzjoni tal-isem “Paška sol” tkopri żewġ prodotti: il-melħ tal-baħar fin u l-fjura tal-melħ.

Il-melħ tal-baħar fin “Paška sol” huwa melħ tal-baħar mhux mitħun li jinkiseb mill-ilma baħar tal-Bajja ta' Pag li kontinwament jiskula għal ġo sistema magħmula minn pixxini ta' evaporazzjoni sakemm jikkristallizza fis-salini tal-gżira ta' Pag. Huwa jieħu l-forma ta' kristalli żgħar, regolari, bl-għamla ta' kubu li huma ta' kulur abjad u fihom il-minerali u l-oligoelementi. Il-biċċa l-kbira tal-kristalli huma sa 1 mm fid-daqs, sabiex > 98 % tal-kristalli kollha jkunu jistgħu jgħaddu minn għarbiel b'malji ta' daqs ta' 1,3 mm. Għandhom togħma ta' melħ ikkonċentrat mingħajr togħma morra.

Kompożizzjoni:

Proporzjon ta' melħ f'materja niexfa totali (%) > 98,0 Kontenut ta' ilma (%) < 0,40 Manjesju (%) 0,02 -0,20 Kalċju (%) 0,01 -0,10 Potassju (%) > 0,02 Arseniku (mg/kg) < 0,25 Kadmju (mg/kg) < 0,25 Ċomb (mg/kg) < 0,20 Merkurju (mg/kg) < 0,10 Granulazzjoni Ir-residwu li jibqa' f'għarbiel b'dijametru ta' 1,3 mm huwa < 2 %.

Il-fjura tal-melħ “Paška sol” hija prodott tal-fażi inizjali ta' manifattura tal-melħ tal-baħar fin, jiġifieri matul il-produzzjoni ta' ilma tal-baħar ikkonċentrat. Għandha togħma kemxejn ħelwa. Is-sawra tagħha tqarmeċ u fraġli ħafna. Għandha lewn abjad fl-isfar ċar b'riżultat ta' livelli għolja ta' minerali. Għandha togħma distintiva, hija inqas mielħa mill-melħ tat-tisjir u fiha iktar minerali naturali (manjeżju, kalċju, potassju, jodju). Il-granulazzjoni tal-fjura tal-melħ “Paška sol” hija eħxen minn dik tal-melħ tal-baħar fin “Paška sol”; il-kristalli tagħha għandhom l-għamla ta' qxur u jitfarrku faċilment meta jingħorku bejn tas-swaba'.

Kompożizzjoni:

Proporzjon ta' melħ f'materja niexfa totali (%) > 97,0 Kontenut ta' ilma (%) < 2,00 Manjesju (%) > 0,07 Kalċju (%) 0,02 -0,20 Potassju (%) > 0,05 Arseniku (mg/kg) < 0,25 Kadmju (mg/kg) < 0,25 Ċomb (mg/kg) < 0,30 Merkurju (mg/kg) < 0,10

3.3. Għalf (għall-prodotti li joriġinaw mill-annimali biss) u materja prima (għall-prodotti pproċessati biss)

—

3.4. Passi speċifiċi tal-produzzjoni li jridu jsiru fiż-żona ġeografika ddefinita

Il-proċessi kollha fil-produzzjoni tal-“Paška sol”, mill-użu tal-pixxina sal-ipproċessar tal-melħ (produzzjoni tal-ilma baħar saturat, kristallizzazzjoni, tnixxif u tgħarbil), iridu jsiru fiż-żona ġeografika ddefinita.

3.5. Regoli speċifiċi dwar it-tqattigħ, it-tħakkik, l-ippakkjar, eċċ.

—

3.6. Regoli speċifiċi dwar it-tikkettar tal-prodott li għalih jirreferi l-isem reġistrat

—

4. Definizzjoni fil-qosor taż-żona ġeografika

“Paška sol” huwa prodott fis-salini fil-Bajja ta' Pag, imdawwrin mal-ġnub kollha bl-art tal-gżira ta' Pag. Il-Bajja ta' Pag hija konnessa mal-ilmijiet tal-Kanal ta' Velebit permezz tal-Kanal ta' Pag. Is-salini ta' Pag jinsabu 3 km mill-belt ta' Pag u fi ħdan il-konfini amministrattivi tal-Kontea ta' Zadar.

5. Rabta maż-żona ġeografika

Speċifiċità taż-żona ġeografika

Il-karatteristiċi speċifiċi ta' “Paška sol” jirriżultaw mill-kundizzjonijiet klimatiċi fiż-żona ġeografika definita u mill-fatt li s-salini Pag huma f'post iżolat, ‘il bogħod minn kull industrija peżanti jew attività agrikola.

Iż-żona kollha tal-gżira ta' Pag hija partikolari, primarjament minħabba li hija gżira, u s-salini jinsabu fil-lokalizzazzjoni partikolarment distintiva tal-Bajja ta' Pag, imdawwra minn kull naħa mill-massa tal-art tal-gżira. Barra minn hekk, it-trasport tal-melħ prodott 'il barra minn hemm huwa pjuttost faċli, billi Pag hija konnessa mal-art kontinentali permezz ta' pont.

Iż-żona ġeografika definita fil-biċċa l-kbira tgawdi minn klima Mediterranea moderata bi ftit xita u aktar minn 2 500 siegħa xemx kull sena. Il-klima Mediterranea moderata ġġib magħha sjuf sħan u xotti u xtiewi moderati u bix-xita.

Il-pożizzjoni ġeografika ideali tal-gżira ta' Pag u tas-salini tagħha qrib il-muntanja Velebit hija kkundizzjonata minn skambju kontinwu u rapidu ta' arja li tirriżulta mill-fluss naturali tal-Majjistral (riħ Majjistral li jonfoħ matul il-ġurnata), u tal-Burin (ir-riħ li jonfoħ mill-Grigal kmieni filgħaxija u billejl). Il-Majjistral huwa riħ ġdid li huwa akkumpanjat minn temp stabbli li jimmodera s-sħana kbira tas-sajf, filwaqt li l-Burin huwa riħ dgħajjef li jonfoħ billejl mill-art lejn il-baħar.

Iż-żona vasta kollha li fuqha jinsabu s-salini l-kbar ta' Pag u l-qala kbira fil-baxx tal-Bajja ta' Pag li tiċċirkola s-salini huma koperti minn trab ġulġlieni impermeabbli oħxon, partikolarment favorevoli għall-produzzjoni tal- “Paška sol”.

Il-karattru distintiv tal- “Paška sol” ġej ukoll mill-fattur uman. It-tekniki speċjali u l-għarfien tal-“vodari” (kif jgħajtulhom in-nies lokali ta' Pag) fir-rigward tal-mantenzjoni ta' pixxini tal-melħ u l-ksib tas-salmura ġie mgħoddi minn ġenerazzjoni għall-oħra. Bis-saħħa ta' ħafna snin ta' esperjenza, il-“vodari” jafu kif jiddeterminaw l-aħjar mument biex jaħsdu l-fjura tal-melħ mingħajr ma jtellfu l-bilanċ fil-wiċċ tal-ilma tal-baħar saturat jew tas-salmura, u jevitaw li jagħmlu l-mewġ li jqattgħu l-“qoxra” kkristallizzata fuq il-wiċċ tal-pixxina, jew tal-kristalli tal-fjura tal-melħ. B'dan il-mod jiġi evitat li l-fjura tal-melħ ma taqax fil-qiegħ u tinħela.

Speċifiċità tal-prodott

Il-melħ tal-baħar fin “Paška sol” jikkristallizza f'evaporaturi b'vakwu f'kundizzjonijiet ikkontrollati u ma jgħaddix minn proċess ta' tħin; pjuttost, il-karatteristiċi speċifiċi tiegħu jirriżultaw mill-metodu ta' produzzjoni tiegħu li jgħin jippreserva l-melħ minerali u l-oligoelementi kollha preżenti f'ilma baħar ta' kwalità għolja. Il-“Paška sol” huwa melħ tal-baħar fin kompletament abjad, bi kristalli b'għamla ta' kubu regolari u granulazzjoni ta' 1,3 mm. Dan ma jgħaddix minn proċess ta' tħin, b'differenza mill-melħ tal-baħar miksub b'mod tradizzjonali (permezz tal-kristallizzazzjoni f'pixxini), li jrid jiġi mitħun, għandu granulazzjoni inkonsistenti, fih impuritajiet varji, u huwa ta' kulur safrani.

Il-fjura tal-melħ “Paška sol” tikkonsisti fi kristalli żgħar ħafna li huma ta' lewn li jvarja b'mod naturali minn abjad sa isfar ċar b'riżultat tal-kristallizzazzjoni naturali fuq wiċċ il-baħar f'għadajjar tal-melħ f'kundizzjonijiet ideali (temp sħun ħafna u xemxi mingħajr l-ebda riħ u l-ebda preċipitazzjoni). Is-saff tal-wiċċ irqiq tal-kristalli sfiljurati jinħasad jew jinġabar għalih waħdu b'għodda tal-idejn tradizzjonali – xibka b'manku tal-injam imwaħħal max-xifer tax-xafra ta' pala koperta b'xibka tal-metall inossidabbli b'toqob fini ħafna. Il-fjura tal-melħ tinħasad biss tul il-medda ta' ftit sigħat kmieni filgħodu u tard filgħaxija; wara dan, din titnixxef fix-xemx. Il-fjura tal-melħ “Paška sol” hija fraġli ħafna meta mqabbla mal-melħ tal-baħar fin il-“Paška sol”; din titfarrak faċilment meta tingħorok bejn is-swaba' u għandha granulazzjoni iktar ħarxa. Fiha livelli ogħla ta' jodju naturali, kalċju, manjeżju u potassju.

Meta mqabbla ma' melħ tal-baħar ieħor li ġie rriċerkat, il-proporzjon ta' metalli tqal fil-“Paška sol” huwa mitt darba iktar baxx milli huwa permess, filwaqt li l-proporzjon tal-minerali huwa ogħla milli f'melħ ieħor prodott f'evaporaturi b'vakwu (studju xjentifiku, iċ-Ċentru għar-Riċerka Marittima tal-Istitut Ruđer Bošković għar-Riċerka Kvaliteta mora u Paškom zaljevu [Il-kwalità tal-ilma tal-Bajja ta' Pag], 2011).

L-ewwel reġistri miktuba dwar il-produzzjoni tal-“Paška sol” imorru lura ħafna fl-istorja. L-awturi Koludrović u Franić jiddikjaraw li l-ewwel li ssemma l-“Paška sol” kien fis-seklu 9: “Essenzjali għat-tmigħ tal-bniedem u tal-bhejjem, il-melħ beda jiġi nnegozjat minn kmieni ħafna, bl-eqdem dokumenti notarili jipprovdu dettalji tax-xiri u tal-bejgħ tal-‘Paška sol’”. (Koludrović A., Franić M., Sol i morske solane [Il-melħ u s-salini], 1954, Zagreb). Usmiani, l-awtur tal-ktieb “The Pag salt pans – production and trade from 1797 to 1813” [Is-salini ta' Pag – il-produzzjoni u l-kummerċ minn 1797 sa 1813], kiteb: “Venezja minn dejjem ikkunsmat il-‘Paška sol’, peress li dan kien abjad u pur, u ngħata importanza kbira fil-potenzjal kummerċjali u finanzjarju ġenerali tar-reġjun, speċjalment ta' Pag innifisha” (Usmiani A., Paška solana – proizvodnja i trgovina od 1797. do 1813. godine, 1984). Id-denominazzjoni “Paška sol” minn dejjem intużat, kif jidher minn diversi dokumenti storiċi, u għadha tintuża b'mod kummerċjali u fil-lingwaġġ ta' kuljum (Račun solane Pag).

Rabta kawżali bejn il-prodott u ż-żona ġeografika

L-elementi li joħolqu l-mikroklima tar-reġjun ġeografiku tal-gżira ta' Pag, il-lokazzjoni favorevoli fejn jinsabu s-salini, il-metodu speċifiku tal-produzzjoni tal-melħ tal-baħar fin u tal-fjura tal-melħ u bosta mijiet ta' snin ta' tradizzjoni ta' produzzjoni tal-melħ kollha jaffettwaw il-kwalità speċifika tal-prodott finali “Paška sol”.

Is-salini jew il-pixxini jinsabu fil-bajja baxxa b'mod naturali tal-gżira ta' Pag, fejn il-kurrenti huma dgħajfa. Il-qiegħ tal-bajja huwa miksi bi trab ġulġlieni impermeabbli, u dan, flimkien mal-infiħ kontinwu tal-irjieħ (il-Majjistral u l-Burin) fix-xhur tar-rebbiegħa u tas-sajf joħloq kundizzjonijiet tat-temp li jiffavorixxu l-evaporazzjoni rapida tal-ilma baħar fil-pixxini u l-ksib tal-melħ mis-salini.

L-ilma baħar tal-Bajja ta' Pag huwa eċċezzjonalment pur u ffiltrat sew, billi l-qiegħ tal-Bajja ta' Pag huwa rikk fi frott tal-baħar, li huma purifikaturi naturali. Għalhekk, l-ilma baħar għandu valuri baxxi ħafna ta' metall tqil, sew taħt il-medja tal-Baħar Mediterran, u ħafna inqas mill-konċentrazzjonijiet użati biex jiddeterminaw standards ta' kwalità għall-ambjent marittimu (studju xjentifiku, iċ-Ċentru tar-Riċerka Marittima (CMR) tal-Istitut Ruđer Bošković, 2011, Kvaliteta mora u Paškom zaljevu [“Il-kwalità tal-ilma baħar tal-Bajja ta' Pag”]).

L-ispeċifiċità tal-metodu tal-produzzjoni ta' “Paška sol” tinsab fil-fatt li l-ilma baħar saturat, qabel ma jgħaddi minn proċess ikkontrollat ta' kristallizzazzjoni f'evaporaturi b'vakwu, jistrieħ għal ftit żmien fil-pixxini akkumulaturi. B'riżultat ta' dan, l-ilma tal-baħar saturat ma għandu l-ebda impuritajiet ta' oriġini organiċi jew inorganiċi ffurmati minn mikroorganiżmi tal-baħar jew trasportati mir-riħ jew mill-għasafar li sussegwentement jiġu depożitati fil-qiegħ tal-pixxina. Il-konsegwenza ta' dan il-metodu speċifiku ta' produzzjoni huwa li l-kristallizzazzjoni kkontrollata tal-melħ tirriżulta fi kristalli puri, ħielsa minn kull materjal barrani ta' oriġini organiku jew inorganiku; għandhom struttura regolari f'għamla ta' kubu u ma jinkisrux, huma bojod, u għandhom togħma ikkonċentrata, mielħa u mhux morra.

Il-kwalità speċifika tal-“Paška sol” hija sostnuta wkoll mill-fatt li l-ilma baħar tal-Bajja ta' Pag, li minnu huwa prodott il-“Paška sol”, u l-ambjent tal-baħar tiegħu, huma ta' kwalità għolja minħabba l-valuri baxxi ħafna tal-metalli tqal; saret riċerka xjentifika abbażi ta' dan. L-Istitut għall-Oċeanografija u għas-Sajd skopra permezz tar-riċerka li l-valuri għal metalli tqal fl-ilma baħar tal-Bajja ta' Pag huma ferm anqas mill-valuri medja għal metalli tqal fil-Baħar Mediterran. Konsegwentement, il-“Paška sol” għandha wkoll livelli konsiderevolment aktar baxxi ta' metalli tqal u livelli ogħla ta' minerali minn tipi oħra ta' melħ (studju xjentifiku, l-Istitut għall-Oċeanografija u għas-Sajd, Spilt, 2009, Kakvoća morske vode u Paškom zaljevu [Il-kwalità tal-ilma baħar tal-Bajja ta' Pag]).

Barra minn hekk, il-ħiliet tal-bniedem jiżguraw ukoll il-kwalità għolja tal-prodott finali, peress li t-tradizzjoni tal-produzzjoni tal-melħ tal-baħar fin u tal-fjura tal-melħ “Paška sol” hija bbażata fuq il-ħiliet u bosta snin ta' esperjenza fil-manutenzjoni tal-pixxini tal-melħ u l-ksib tas-salmura għall-prodott finali tal-“Paška sol”.

Referenza għall-pubblikazzjoni tal-Ispeċifikazzjoni tal-prodott

(is-subparagrafu 2 tal-Artikolu 6(1), tar-Regolament preżenti)

http://www.mps.hr/datastore/filestore/82/Izmijenjena-Specifikacija-proizvoda-Paska-sol.pdf