MT Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea L 43/1

DEĊIŻJONI TAL-KUMMISSJONI (UE) 2016/195

tal-14 ta' Awwissu 2015

dwar il-miżuri SA.33083 (12/C) (ex 2012/NN) implimentata mill-Italja u relatata ma' benefiċċji fiskali u kontributorji marbutin ma' diżastri naturali (li jikkonċernaw is-setturi kollha minbarra l-agrikultura) u SA.35083 (12/C) (ex 2012/NN) implimentata mill-Italja u relatata ma' benefiċċji fiskali u kontributorji marbutin mat-terremot tal-2009 fl-Abruzzo (li jikkonċernaw is-setturi kollha minbarra l-agrikultura)

(notifikata bid-dokument C(2015) 5549)

(It-test bit-Taljan biss huwa awtentiku)

(Test b'rilevanza għaż-ŻEE)

IL-KUMMISSJONI EWROPEA,

Wara li kkunsidrat it-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea (TFUE), u b'mod partikolari t-tieni subparagrafu tal-Artikolu 108(2) tiegħu,

Wara li kkunsidrat il-Ftehim dwar iż-Żona Ekonomika Ewropea, u b'mod partikolari l-Artikolu 62(1)(a) tiegħu,

Wara li talbet lill-partijiet interessati biex jissottomettu l-kummenti tagħhom skont id-dispożizzjonijiet imsemmija hawn fuq (1), u wara li kkunsidrat tali kummenti,

Billi:

1. PROĊEDURA

Għajnuna mill-Istat SA.33083 (12/NN) — Benefiċċji fiskali u kontributorji marbutin mad-diżastri naturali li laqtu lil Sqallija, it-Tramuntana tal-Italja u reġjuni oħra

(1) Fil-21 ta' Frar 2011, il-Kummissjoni rċeviet talba għal informazzjoni (2) minn qorti tax-xogħol tat-Tribunal ta' Cuneo skont l-Avviż tal-Kummissjoni dwar l-infurzar tal-liġi dwar l-għajnuna mill-Istat mill-qrati nazzjonali (3) Fit-talba, il-qorti ġibdet l-attenzjoni tal-Kummissjoni lejn serje ta' liġijiet maħruġa fis-snin 2002-2003 u 2007 li apparentement jintroduċu miżuri ta' għajnuna mill-Istat (f'forma ta' tnaqqis ta' 90 % tat-taxxi kif ukoll kontribuzzjonijiet tas-sigurtà soċjali u premiatal-assigurazzjoni obbligatorji) marbuta mat-terremot li laqat il-Lvant ta' Sqallija (il-provinċji ta' Sirakuża, Katanja u Ragusa) fit-13-16 ta' Diċembru 1990 kif ukoll l-għargħar ta' Novembru 1994 fit-Tramuntana tal-Italja. Il-qorti talbet lill-Kummissjoni (anke jekk mhux f'din l-ordni) i) jekk tali miżuri ġewx notifikati lill-Italja skont l-Artikolu 108(3) tat-TFUE; ii) jekk ġewx evalwati mill-Kummissjoni jew iii) jekk kinux soġġetti għal stħarriġ formali u, iv) jekk ġewx soġġetti għal deċiżjoni adottata jew v) fin-nuqqas ta' deċiżjoni adottata, meta se tiġi adottata deċiżjoni dwar dan. Fil-21 ta' Marzu 2011, is-servizzi tal-Kummissjoni rrispondew lill-qorti Taljana li, probabbilment, il-miżuri inkwistjoni ma ġewx notifikati mill-awtoritajiet Taljani u li l-Kummissjoni kienet għadha ma fetħitx proċess jew stħarriġ formali.

(2) Fis-27 ta' Mejju 2011, il-Kummissjoni rreġistrat il-każ bir-referenza SA.33083 (11/CP).

(3) Fil-25 ta' Lulju 2011, il-Kummissjoni bagħtet talba għal informazzjoni lill-awtoritajiet Taljani. Wara talba li ntbagħtet fit-8 ta' Settembru 2011, l-awtoritajiet Taljani rrispondew fis-6 ta' Ottubru 2011. Il-Kummissjoni talbet informazzjoni addizzjonali b'ittra tal-14 ta' Ottubru 2011, li l-awtoritajiet irrispondew għaliha fis-7 ta' Diċembru 2011.

(4) B'ittra tad-19 ta' Ġunju 2012, il-Kummissjoni talbet aktar informazzjoni dwar il-miżuri relatati mad-diżastri naturali li seħħew fil-Lvant ta' Sqallija u fit-Tramuntana tal-Italja (u miżuri oħra simili relatati mad-diżastri li seħħew fl-Italja fl-1990) (4), u stiednet ukoll lill-awtoritajiet Taljani jippreżentaw osservazzjonijiet, b'mod partikolari dwar in-natura illegali ta' tali miżuri ta' għajnuna, in-natura effettiva ta' għajnuna tagħhom u l-ġustifikazzjoni possibbli tagħhom fid-dawl tal-istandards dwar l-għajnuna mill-Istat. Barra minn hekk, is-servizzi tal-Kummissjoni infurmaw lill-awtoritajiet Taljani li l-Kummissjoni kienet qed tikkunsidra l-possibilità li toħroġ inġunzjoni ta' sospensjoni ta' kull għajnuna possibbli mogħtija illegalment fil-qasam tal-miżuri msemmija hawn fuq. L-Italja wieġbet bl-ittra tat-25 ta' Lulju 2012.

(5) Sadanittant, fis-6 ta' Lulju 2012, il-Kummissjoni rċeviet talba għal informazzjoni dwar il-proċess inkwistjoni (5) mit-Tribunal ta' Vercelli. Is-servizzi tal-Kummissjoni wieġbu fl-20 ta' Lulju 2012.

(6) Peress li l-iskema ta' għajnuna ma ġietx notifikata skont l-Artikolu 108(3) tat-TFUE u daħlet fis-seħħ mingħajr awtorizzazzjoni tal-Kummissjoni permezz ta' deċiżjoni, il-miżuri ġew irreġistrati fil-protokoll ta' għajnuna mill-Istat tal-Kummissjoni bħala għajnuna mhux notifikata bir-referenza SA.33083 (12/NN).

(7) Skont l-informazzjoni miġbura waqt il-fażi ta' valutazzjoni preliminari, il-Kummissjoni ddeċidiet li taqsam il-fajl billi tifred l-aspetti marbuta mas-settur agrikolu. Għalhekk din id-deċiżjoni ma tapplikax għall-attivitajiet relatati mal-produzzjoni, l-ipproċessar u l-kummerċjalizzazzjoni tal-prodotti agrikoli msemmija fl-Anness I tat-Trattat, minbarra l-prodotti tas-sajd u l-akkwakultura.

Għajnuna mill-Istat SA.35083 (12/NN) — Benefiċċji fiskali u kontributorji marbutin mat-terremot tal-2009 fl-Abruzzo

(8) B'posta elettronika tat-2 ta' Lulju 2012, irreġistrata mill-Kummissjoni fl-istess jum taħt ir-referenza SA.35083 (12/N), l-awtoritajiet Taljani nnotifikaw il-miżura ta' għajnuna li tipprevedi tnaqqis fiskali u kontributorji wara t-terremot tal-2009 fl-Abruzzo. Dwar dan il-Kummissjoni diġà talbet informazzjoni permezz ta' ittra fid-19 ta' Ġunju 2012 dwar il-miżura SA.33083 (12/NN).

(9) Fin-notifika, l-awtoritajiet Taljani jiddikjaraw li l-kompatibilità tal-miżura għandha tiġi vvalutata fid-dawl tal-Artikolu 107(2)(b) tat-TFUE (“kull għajnuna mogħtija sabiex tirrimedja għall-ħsara kkawżata minn diżastri naturali”) jew inkella l-Artikolu 107(3)(c) tat-TFUE (“għajnuna maħsuba sabiex tiffaċilita l-iżvilupp ta' ċerti […] reġjuni ekonomiċi”), minħabba li l-għan tagħha huwa li tikkumpensal-impatt makroekonomiku fit-termini tat-tnaqqis tal-PDG minħabba d-diżastri naturali. B'mod partikolari, l-awtoritajiet Taljani jirreferu għal tnaqqis sinifikanti fil-PDG fl-Abruzzo bejn l-2008 u l-2009 (6).

(10) B'ittra tas-17 ta' Awwissu 2012, il-Kummissjoni infurmat lill-awtoritajiet Taljani dwar il-fatt li din ikkunsidrat il-miżura bħala għajnuna mill-Istat preżunta li ma ġietx notifikata u li din kellha tiġi vvalutata flimkien mal-każ SA.33083 (12/NN).

(11) Billi l-bażi ġuridika daħlet fis-seħħ qabel l-awtorizzazzjoni mill-Kummissjoni, il-miżura ġiet irreġistrata fil-protokoll tal-għajnuna mill-Istat tal-Kummissjoni bħala għajnuna mhux notifikata b'referenza Nru SA.35083 (12/NN).

(12) Skont l-informazzjoni li tinsab fin-notifika, il-Kummissjoni ddeċidiet li taqsam il-fajl billi tifred l-aspetti marbuta mas-settur agrikolu. Għalhekk din id-deċiżjoni ma tikkonċernax l-attivitajiet relatati mal-produzzjoni, l-ipproċessar u l-kummerċjalizzazzjoni tal-prodotti agrikoli msemmija fl-Anness I tat-TFUE, minbarra l-prodotti tas-sajd u l-akkwakultura.

Proċedura komuni għall-każijiet ta' għajnuna mill-Istat SA.33083 (12/C) (EX 12/NN) u SA.35083 (12/C) (EX 12/NN) wara l-ftuħ tal-proċedura msemmija fl-Artikolu 108(2) tat-TFUE

(13) B'ittra tas-17 ta' Ottubru 2012 (7) il-Kummissjoni infurmat lill-Italja dwar id-deċiżjoni li tinfetaħ il-proċedura msemmija fl-Artikolu 108(2) tat-TFUE dwar il-miżura inkwistjoni. Il-każijiet ġew irreġistrati rispettivament bin-numri SA.33083 (12/C) (EX 12/NN) u SA.35083 (12/C) (ex 2012/NN).

(14) Id-deċiżjoni ta' ftuħ tal-proċedura (minn hawn 'il quddiem imsejħa: “id-deċiżjoni ta' ftuħ”) ġiet ippubblikata f'Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea (8), il-partijiet interessati għalhekk ġew mistiedna sabiex jippreżentaw l-osservazzjonijiet tagħhom dwar l-għajnuna inkwistjoni.

(15) B'ittra tat-13 ta' Novembru 2012, l-awtoritajiet Taljani talbu estensjoni tal-perjodu li fih setgħu jibagħtu l-osservazzjonijiet tagħhom. B'ittra tal-15 ta' Novembru 2012, il-Kummissjoni approvat din it-talba.

(16) L-Italja ppreżentat l-osservazzjonijiet tagħha fil-11 ta' Jannar 2013. Il-Kummissjoni rċeviet erba' osservazzjonijiet minn terzi interessati: fid-9 ta' Jannar 2013 waslu osservazzjonijiet tal-Uffiċċju Legali Prof. Avv. Mario. P. Chiti (“l-Uffiċċju Legali Chiti”), fl-10 ta' Jannar 2013 tal-Uffiċċju Legali Avvocato Roberto Preve — Katia Gavioli (minn hawn 'il quddiem imsejjaħ: “l-Uffiċċju Legali Preve-Gavioli”) u fil-11 ta' Jannar 2013 minn Confindustria. Fil-31 ta' Jannar 2013, minbarra l-perjodu ta' xahar mill-pubblikazzjoni tad-deċiżjoni ta' ftuħ fil-Ġurnal Uffiċjali, il-Kummissjoni rċeviet l-osservazzjonijiet tas-CGIL L'Aquila (minn hawn 'il quddiem imsejħa s-“CGIL”).

(17) Fis-17 ta' Jannar 2013, il-Kummissjoni, sabiex tippermetti li tittieħed pożizzjoni, bagħtet lill-awtoritajiet Taljani l-osservazzjonijiet kollha tal-partijiet interessati involuti fi żmien xahar mill-pubblikazzjoni tad-deċiżjoni ta' ftuħ fil-Ġurnal Uffiċjali. L-Italja wieġbet fil-11 ta' Marzu 2013 fejn infurmat li ma kellha l-ebda kumment dwar l-osservazzjonijiet tal-partijiet terzi.

(18) Fit-23 ta' Marzu 2013, il-Kummissjoni talbet kjarifiki dwar l-informazzjoni mibgħuta mill-Italja. Din tal-aħħar wieġbet fl-24 u fit-30 ta' April 2013. Fit-12 ta' Ġunju 2014, il-Kummissjoni talbet aktar informazzjoni, u wara rikjesta tas-17 ta' Ottubru 2014. L-Italja wieġbet it-talba u r-rikjesta billi bagħtet informazzjoni fl-20 u fl-24 ta' Ġunju, il-11 ta' Lulju, l-4 ta' Awwissu u d-29 ta' Ottubru 2014.

2. DESKRIZZJONI TAL-MIŻURI

Miżuri u bażijiet legali

(19) Il-miżuri u l-iskemi ta' segwitu msemmija nħolqu sabiex jitnaqqas il-piż fiskali u l-kontribuzzjonijiet tas-sigurtà soċjali (dovuti lill-INPS) kif ukoll premia tal-assigurazzjoni obbligatorji (dovuti lill-INAIL) (minn hawn 'il quddiem kollettivament imsejħa “kontribuzzjonijiet”) favur impriżi li għandhom is-sede tagħhom jew li tal-inqas jinsabu fiż-żoni milquta minn diżastri naturali differenti li seħħew fl-Italja mill-1990.

Għajnuna marbuta mat-terremot fl-1990 fil-Lvant ta' Sqallija

(20) Wara t-terremot li laqat lill-Lvant ta' Sqallija (il-provinċji ta' Sirakuża, Katanja u Ragusa) fil-perjodu tat-13-16 ta' Diċembru 1990, l-awtoritajiet Taljani adottaw mill-1990 sal-2002 serje ta' deċiżjonijiet u liġijiet fejn taw lill-impriżi kollha (9) li jinsabu fit-territorju milqut mit-terremot (10) is-sospensjoni u l-posponiment tal-ħlas tat-taxxi, tal-kontribuzzjonijiet soċjali u tal-premia tal-assigurazzjoni obbligatorji jew il-possibilità li jwettqu tali ħlas bin-nifs.

(21) Liġi tal-2001 (11) tirratifika li s-suġġetti li kienu għadhom ma ħallsux is-somom dovuti bħala taxxi u kontribuzzjonijiet jistgħu jirregolaw il-pożizzjoni tagħhom stess (jiġifieri jwettqu l-obbligi rispettivi ta' ħlas tagħhom) billi jħallsu l-ammont dovut, li żdied bi 15 % sat-28 ta' Diċembru 2001.

(22) Madankollu, fl-2002 l-Italja introduċiet Liġi (12) li kienet tippermetti lil dawk li kienu għadhom ma ħallsux it-taxxi tagħhom għas-snin 1990-1991-1992 — biex jirregolaw awtomatikament il-pożizzjoni tagħhom billi jħallsu biss 10 % tal-ammont li kien għadu dovut sas-16 ta' Marzu 2003 (13). Fi kliem ieħor, bil-Liġi tas-27 ta' Diċembru 2002, Nru 289, l-Italja introduċiet il-possibilità ta' tnaqqis ta' 90 % fuq l-ammont dovut bħala taxxi lill-Istat.

(23) Liġijiet ġodda introdotti fl-2003 u fl-2004 (14) estendew din il-possibilità sas-16 ta' April 2004.

(24) Liġi tal-2005 (15) li tirreferi għal-Liġi tal-2002 (16) introduċiet il-possibilità — għall-impriżi li kienu għadhom ma ħallsux il-kontribuzzjonijiet tas-sigurtà soċjali (lill-INPS) u l-premia tal-assigurazzjoni (lill-INAIL) għas-snin 1990-1991-1992 — li jirregolaw awtomatikament il-pożizzjoni tagħhom billi jħallsu biss 10 % tal-ammont dovut. Il-baġit ippjanat għal din il-miżura kien ta' EUR 52 miljun (17).

(25) Liġi oħra (18), maħruġa fl-2007, estendiet sal-31 ta' Diċembru 2007 it-termini għall-ħlas, billi talbet però l-ħlas ta' 30 % tal-ammont li kien għadu dovut għat-taxxi. Liġi oħra (19), maħruġa wkoll fl-2007, estendiet sat-30 ta' Ġunju 2008 it-termini għall-ħlas, billi stabbilixxiet mill-ġdid il-ħlas ta' 10 % tal-ammont li kien għadu dovut.

Għajnuna marbuta mill-għargħar tal-1994 fit-Tramuntana tal-Italja

(26) B'mod simili, wara l-għargħar ta' Novembru 1994 fit-Tramuntana tal-Italja (li affettwa 257 muniċipalità fil-Pjemonte, il-Lombardija, l-Emilja-Romanja, il-Liguria, it-Toskana u l-Veneto), l-awtoritajiet Taljani adottaw sensiela ta' liġijiet li jippermettu lill-impriżi (20) li kienu sofrew ħsara (21) kkaġunata mill-għargħar is-sospensjoni u posponiment tal-ħlasijiet ta' taxxi u kontribuzzjonijiet.

(27) Bħat-terremot fil-Lvant ta' Sqallija, fl-2003 (22) l-Italja tat lill-impriżi milquta mill-għargħar tal-1994 il-possibilità li jirregolaw awtomatikament il-pożizzjoni tagħhom billi sa Lulju 2004 iħallsu 10 % tal-ammont li kien għadu dovut għat-taxxi u l-kontribuzzjonijiet relatati mas-snin 1995-1996-1997.

(28) Liġijiet oħra introdotti fl-2007 (23) estendew sal-31 ta' Marzu 2008 it-termini għall-ħlas tal-ammonti dovuti għat-taxxi u l-kontribuzzjonijiet.

Miżuri simili marbutin ma' diżastri naturali oħra li ġraw fl-Italja mill-1997 sal-2002.

(29) Skont l-informazzjoni disponibbli għall-Kummissjoni, l-Italja introduċiet f'dawn l-aħħar snin l-istess tip ta' miżuri ta' tnaqqis anke f'żoni oħra affettwati minn diżastri naturali.

(30) Fl-2006, l-Italja introduċiet tnaqqis ta' 50 % (24) fuq it-taxxi u l-kontribuzzjonijiet (25) favur l-impriżi li għandhom is-sede legali jew operattiva fil-muniċipalitajiet tal-provinċja ta' Katanja milquta mit-terremot u mill-eruzzjoni tal-Etna fl-2002 (26).

(31) Fl-2008, l-Italja introduċiet tnaqqis ta' 60 % għat-taxxi u l-kontribuzzjonijiet favur l-impriżi li għandhom sede legali jew orpattiva fil-muniċipalitajiet milquta mit-terremot tal-1997 fl-Umbrija u l-Marche (27).

(32) Fl-2008, l-Italja stabbilixxiet ukoll tnaqqis ta' 60 % għat-taxxi u l-kontribuzzjonijiet favur l-impriżi li għandhom sede legali jew operattiva fil-muniċipalitajiet milquta mit-terremot tat-2002 fil-Moliże u l-Pulja (28).

(33) Fl-2011 (29), introduċiet l-istess tnaqqis ta' 60 % tat-taxxi u l-kontribuzzjonijiet favur l-impriżi li għandhom sede legali jew operattiva fil-muniċipalitajiet milquta mit-terremot tas-6 ta' April 2009 fl-Abruzzo (aktar dettalji dwar dan huma pprovduti fid-deskrizzjoni fil-punt sussegwenti).

Għajnuna mill-Istat notifikata taħt SA.35083 (12/NN) relatata mat-terremot tal-2009 fl-Abruzzo

(34) Il-miżura notifikata mill-awtoritajiet Taljani u rreġistrata mill-Kummissjoni taħt ir-referenza SA.35083 (12/NN) (ara l-punt (8)) tikkonċerna għajnuna fil-forma ta' tnaqqis tal-piż tat-taxxi u tal-kontribuzzjonijiet wara t-terremot li seħħ fl-Abruzzo fl-2009.

(35) Wara t-terremot li, fis-6 ta' April 2009, laqat lill-Abruzzo (b'mod partikolari L'Aquila u ħafna muniċipalitajiet oħra), l-awtoritajiet Taljani adottaw serje ta' deċiżjonijiet u liġijiet (30) li bihom taw lill-impriżi (31) li jinsabu fit-territorju (32) milqut mit-terremot is-sospensjoni u l-posponiment tal-ħlas tat-taxxi u l-kontribuzzjonijiet sat-30 ta' Novembru 2009. Dan il-perjodu ġie estiż permezz ta' aktar deċiżjonijiet sat-30 ta' Ġunju 2010 (33), sal-15 ta' Diċembru 2010 (34), sal-31 ta' Ottubru 2011 (35) u fl-aħħar sas-16 ta' Diċembru 2011 (36).

(36) Fit-12 ta' Novembru 2011, l-Italja introduċiet liġi (37) li kienet tistabbilixxi l-ftuħ mill-ġdid, minn Jannar 2012, tal-ġbir tat-taxxi u l-kontribuzzjonijiet sospiżi u posposti wara t-terremot permezz tal-ħlas ta' 120 rata fix-xahar, filwaqt li naqset fl-istess ħin l-ammont li għandu jitħallas għal 40 % mill-ammont dovut oriġinarjament.

Objettiv tal-miżuri

(37) L-objettiv ġenerali tal-iskemi msemmija hawn fuq (li jintroduċu tnaqqis sa 90 % tat-taxxi u l-kontribuzzjonijiet tas-sigurtà soċjali u tal-premia tal-assigurazzjoni obbligatorji) jirriżulta li huwa l-appoġġ għall-impriżi li għandhom sede legali jew operattiva fiż-żoni milquta minn diżastri naturali.

Portata ġeografika tal-għajnuna

(38) Il-miżuri kollha msemmija huma maħsubin għar-reġjuni Taljani milquta minn diżastri naturali, f'dan il-każ, skont dak li huwa stabbilit mid-digrieti maħruġa mill-Gvern Taljan, terremoti, għargħar, eruzzjonijiet ta' vulkani.

(39) Iż-żoni kkonċernati mill-miżuri huma: — il-muniċipalitajiet (38) milquta mit-terremot fil-Lvant ta' Sqallija (il-provinċji ta' Sirakuża, Katanja u Ragusa) mit-13 sas-16 ta' Diċembru 1990; — il-muniċipalitajiet (39) tal-Pjemonte, il-Lombardija, l-Emilja-Romanja, il-Liguria, it-Toskana u l-Veneto milquta mill-għargħar ta' Novembru 1994; — il-muniċipalitajiet (40) tal-provinċja ta' Katanja milquta mit-terremot u l-eruzzjoni tal-Etna fl-2002; — il-muniċipalitajiet (41) tal-provinċji ta' Ancona u Perugia milquta mit-terremot tal-1997; — il-muniċipalitajiet (42) tal-provinċji ta' Campobassa u Foggia milquta mit-terremot tal-2002; — il-muniċipalitajiet (43) milquta mit-terremot fl-Abruzzo fis-6 ta' April 2009.

Benefiċjarji

(40) L-iskemi huma indirizzati lill-impriżi li joperaw fis-setturi kollha, inklużi dawk agrikoli, tal-forestrija, tas-sajd u tal-akkwakultura (44), minbarra l-miżuri relatati mal-għargħar tal-1994 fit-Tramuntana tal-Italja li jeskludu l-impriżi fis-settur tal-banek u tal-assigurazzjoni.

(41) Fir-rigward tat-terremoti (u l-eruzzjonijiet tal-vulkani) li laqtu lil Sqallija, l-Umbrija, il-Marche, il-Moliże, il-Pulja u l-Abruzzo, l-impriżi kollha li għandhom sede legali jew operattiva fiż-żoni milquta mid-diżastri naturali jistgħu jibbenefikaw mill-miżuri ta' għajnuna (fiż-żoni identifikati mil-liġijiet speċifiċi).

(42) Fil-każ tal-għargħar fit-Tramuntana tal-Italja, il-benefiċjarji huma l-impriżi li għandhom sede jew joperaw fiż-żoni milquta mid-diżastri naturali li jistgħu jagħtu prova li sofrew minn “ħsara rilevanti” (45).

Tul ta' żmien tal-miżuri

(43) Id-data effettiva tal-iskemi ta' tnaqqis tista' tiġi identifikata bid-data ta' dħul fis-seħħ tal-bażi legali. Il-Kummissjoni tirrikonoxxi li l-implimentazzjoni tal-miżuri setgħet saret f'mumenti differenti, kif previst mid-dispożizzjonijiet ta' implimentazzjoni, pereżempju d-digrieti li jimplimentaw diversi bażijiet legali, ara l-osservazzjonijiet tal-Italja dwar id-deċiżjoni ta' ftuħ, mill-punt 87 sal-punt 94).

(44) Il-Kummissjoni tqis li l-miżuri ta' tnaqqis daħlu fis-seħħ fid-dati li ġejjin: — fl-1 ta' Jannar 2003 (46) għat-taxxi u l-1 ta' Jannar 2006 (47) għall-kontribuzzjonijiet, għat-terremot fil-Lvant ta' Sqallija (il-provinċji ta' Sirakuża, Katanja u Ragusa) li seħħ fit-13-16 ta' Diċembru 1990; — fl-1 ta' Jannar 2004 (48) għall-għargħar ta' Novembru 1994 fit-Tramuntana tal-Italja; — fl-1 ta' Jannar 2007 (49) għat-terremot u l-eruzzjonijiet tal-Etna tal-2002; — fl-1 ta' Jannar 2008 (50) għat-terremot fl-Umbrija u l-Marche tal-1997; — fid-29 ta' Novembru 2008 (51) għat-terremot fil-Moliże u l-Pulja tal-2002; — fl-1 ta' Jannar 2012 (52) għat-terremot fl-Abruzzo fl-2009;

(45) Fir-rigward tal-perjodu ta' applikazzjoni tat-tnaqqis, fil-bażijiet legali ssir referenza għall-perjodi rispettivi ta' sospensjoni tal-ħlas tat-taxxi u l-kontribuzzjonijiet. Il-Kummissjoni tirrikonoxxi l-fatt li ġew implimentati diversi sistemi għal perjodi diversi għad-diversi tipi ta' taxxi u kontribuzzjonijiet. Skont l-informazzjoni pprovduta mill-Italja lill-Kummissjoni fil-qafas tal-fażi ta' investigazzjoni formali (ara l-osservazzjonijiet tal-Italja dwar id-deċiżjoni ta' ftuħ fil-punti 87 sa 94): (a) fir-rigward tat-terremot li laqat lill-Lvant ta' Sqallija (il-provinċji ta' Sirakuża, Katanja u Ragusa) fit-13-16 ta' Diċembru 1990, il-perjodu ta' sospensjoni jirreferi għas-snin 1990-1991-1992; l-Awtorità tad-Dħul tirreferi għall-perjodu tat-13 ta' Diċembru 1990 sal-31 ta' Lulju 1993, filwaqt li għall-kontribuzzjonijiet tas-sigurtà soċjali u l-premia tal-assigurazzjoni obbligatorji, skont l-INPS u l-INAIL, il-perjodu ta' sospensjoni kkonċernat jirriżulta li huwa inkluż bejn it-13 ta' Diċembru 1990 u l-31 ta' Diċembru 1992; (b) fir-rigward tal-għargħar ta' Novembru 1994 fit-Tramuntana tal-Italja, il-bażi legali tindika bħala perjodi ta' referenza s-snin 1995-1996-1997, filwaqt li skont l-informazzjoni pprovduta mill-Awtorità tad-Dħul il-perjodu ta' sospensjoni huwa inkluż bejn l-4 ta' Novembru 1994 u l-31 ta' Ottubru 1995 (għall-INPS, il-perjodu jispiċċa fit-30 ta' Novembru 1995, filwaqt li skont l-INAIL il-perjodu sħiħ jdum mill-1 ta' Jannar 1995 sal-31 ta' Diċembru 1997); (c) fir-rigward tat-terremot tal-1997 fl-Umbrija u l-Marche, il-perjodu ta' sospensjoni kkonċernat huwa bejn is-26 ta' Settembru 1996 u t-30 ta' Ġunju 1999 (il-31 ta' Marzu 1998 għal benefiċjarji ddeterminati); (d) fir-rigward tat-terremot tal-2002 fil-Moliże u l-Pulja, l-Awtorità tad-Dħul tiddikjara li l-perjodu ta' sospensjoni jibda fil-31 ta' Ottubru 2002 u jispiċċa fit-30 ta' Ġunju 2008, filwaqt li l-INPS u l-INAIL jindikaw perjodu inkluż bejn il-31 ta' Ottubru 2002 u l-31 ta' Diċembru 2007; (e) fir-rigward tat-terremot u l-eruzzjonijiet tal-Etna fl-2002, il-perjodu ta' sospensjoni kkonċernat huwa bejn id-29 ta' Ottubru 2002 u l-31 ta' Marzu 2004; (f) għat-terremot tal-2009 fl-Abruzzo, il-perjodu ta' sospensjoni ta' referenza jiddependi min-natura tal-benefiċjarju: għall-impriżi bi dħul annwali ta' iktar minn EUR 200 000, il-perjodu ta' applikazzjoni huwa inkluż bejn is-6 ta' April 2009 u t-30 ta' Ġunju 2010; għall-impriżi bi dħul annwali ta' inqas minn EUR 200 000 u għaċ-ċittadini individwali li jagħmlu dħul minn attivitajiet professjonali jew huma ħaddiema indipendenti, il-perjodu ta' sospensjoni huwa bejn is-6 ta' April 2009 u l-15 ta' Diċembru 2010.

(46) Il-Kummissjoni tosserva li, fir-rigward tal-perjodu tal-miżuri ta' tnaqqis, kull bażi legali ċċitata għandha terminu li mhuwiex possibbli li wieħed jibbenefika mill-għajnuna lil hinn minnu. Skont il-Kummissjoni jirriżulta li l-perjodu ta' applikazzjoni ġie estiż mis-sentenzi tal-Qorti Suprema tal-Kassazzjoni, kif deskritt hawnhekk wara l-punti 49 sa 53 (ara wkoll l-osservazzjonijiet tal-Italja dwar id-deċiżjoni ta' ftuħ fil-punti 91 sa 93).

Spejjeż eliġibbli

(47) L-ispejjeż eliġibbli fil-qasam tal-miżuri inkwistjoni huma t-taxxi, il-kontribuzzjonijiet tas-sigurtà soċjali (dovuti lill-INPS) u l-premia tal-assigurazzjoni obbligatorji (dovuti lill-INAIL) li l-impriżi għandhom iħallsu f'perjodu ta' żmien determinat (stabbilit fil-bażi legali ta' kull miżura, wara diżastru naturali).

Forma u l-intensità tal-għajnuna

(48) L-għajnuna hija mogħtija fil-forma ta' tnaqqis tat-taxxi u tal-kontribuzzjonijiet obbligatorji (tas-sigurtà soċjali u l-premia tal-assigurazzjoni). It-tnaqqis huwa ta' 90 % għall-miżuri li jirrigwardaw Sqallija u t-Tramuntana tal-Italja, 60 % għall-Marche, l-Umbrija, il-Moliże, il-Pulja u l-Abruzzo, u 50 % għall-provinċja ta' Katanja. Il-ħlas tat-taxxa dovuta li tibqa' għandu jsir f'daqqa jew bin-nifs (pereżempju, il-miżura li tikkonċerna lill-Abruzzo tipprevedi l-possibilità li titħallas f'rati għal 120 xahar). Skont il-miżura, ir-rati jistgħu jinkludu l-imgħaxijiet.

Sentenza tal-Qorti Suprema tal-Kassazzjoni

(49) It-talba għal informazzjoni tat-Tribunal ta' Cuneo (ara 1 iktar 'il fuq) ġibdet l-attenzjoni tal-Kummissjoni wkoll lejn is-sentenzi tal-2007 u l-2010 (53) tal-Qorti Suprema tal-Kassazzjoni, skont liema t-tnaqqis ta' 10 % tal-ammonti dovuti għat-taxxi u l-kontribuzzjonijiet għandu jmur lill-pretendenti (irrispettivament mill-fatt li, fl-istess ħin, diġà ħallsu l-ammont dovut).

(50) Fil-prattika, il-Qorti Suprema tal-Kassazzjoni tgħid li l-impriżi kollha eliġibbli li jibbenefikaw mill-miżuri relatati ma' Sqallija u mat-Tramuntana tal-Italja għandhom dritt għall-istess tnaqqis ta' 90 % (fuq it-taxxi u l-kontribuzzjonijiet), inkella jista' jkun hemm “disparità mhux iġġustifikata fit-trattament”.

(51) L-interpretazzjoni tas-sentenzi tal-Qorti tal-Kassazzjoni ġiet ikkonfermata wkoll mill-awtoritajiet Taljani fil-komunikazzjoni tagħhom tas-7 ta' Diċembru 2011 u l-25 ta' Lulju 2012. Fl-aħħar komunikazzjoni tagħhom, l-awtoritajiet Taljani jirreferu għal sentenza oħra tal-2012 tal-Qorti Suprema tal-Kassazzjoni (54), fejn huwa ddikjarat inammissibbli rikors tal-Awtorità tad-Dħul fuq il-bażi tal-eżistenza ta' “gwida ġurisprudenzjali kkonsolidata”.

(52) Il-Kummissjoni hija konxja dwar l-importanza ta' tali sentenzi għad-deċiżjonijiet f'bosta każijiet pendenti quddiem ħafna tribunali Taljani (proċeduri miftuħa minn benefiċjarji potenzjali fil-qasam tal-miżuri diversi).

(53) Fid-dawl ta' dawn is-sentenzi tal-Qorti Suprema tal-Kassazzjoni, il-miżuri inkwistjoni jistgħu jkunu applikabbli b'mod retroattiv għall-benefiċċju tal-impriżi kollha, inklużi dawk li ħallsu regolarment it-taxxi u l-kontribuzzjonijiet (mill-inqas għall-benefiċjarji maħsuba għal-Lvant ta' Sqallija jew għat-Tramuntana tal-Italja, li s-sentenzi jirreferu għalihom). Għalhekk, l-iskemi ma jkollhomx limiti ta' żmien għall-applikazzjoni tal-miżura li fihom l-impriża għandha turi li għandha dritt għall-għajnuna.

3. RAĠUNIJIET BIEX JINGĦATA BIDU GĦALL-PROĊEDURA TA' INVESTIGAZZJONI FORMALI

(54) Il-Kummissjoni fetħet il-proċedura ta' investigazzjoni formali stabbilita fl-Artikolu 108(2) tat-TFUE fir-rigward tal-miżuri inkwistjoni (deskritti fil-Parti 2 ta' din id-Deċiżjoni) billi kienu jidhru li jikkwalifikaw bħala għajnuna mill-Istat taħt l-Artikolu 107(1) tat-TFUE. Il-Kummissjoni ddeċidiet ukoll li toħroġ inġunzjoni ta' sospensjoni skont l-Artikolu 11(1) tar-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 659/1999 (55) għall-pagamenti kollha previsti fil-qafas tal-miżuri kollha ta' għajnuna msemmija fil-każijiet SA.33083 (12/NN) u SA.35083 (12/NN).

(55) Fid-deċiżjoni ta' ftuħ tal-proċedura stabbilita fl-Artikolu 108(2) (“id-deċiżjoni ta' ftuħ”) (56) il-miżuri inkwistjoni ġew eżaminati fid-dawl tad-deroga prevista fl-Artikolu 107(2)(b) tat-TFUE, li tistabbilixxi li kull għajnuna mogħtija sabiex tirrimedja għall-ħsara kkawżata minn diżastri naturali hija kompatibbli mas-suq intern.

(56) Barra minn hekk, il-Kummissjoni kkunsidrat il-possibilità li l-miżuri jkunu jistgħu jerġgħu jaqgħu taħt waħda mid-derogi l-oħra msemmija fl-Artikoli 107(2) u 107(3) tat-TFUE.

L-illegalità tal-miżura tal-għajnuna

(57) Fid-deċiżjoni ta' ftuħ, il-Kummissjoni ddikjarat li l-awtoritajiet Taljani ma ssodisfawx l-obbligi ta' notifika tal-iskemi taħt l-Artikolu 108(3) tat-TFUE, kif irrikonoxxuti diġà mill-awtoritajiet Taljani stess matul il-fażi ta' investigazzjoni preliminari.

Eżami tal-miżuri msemmija fl-Artikoli 107(2) u 107(3) tat-TFUE

(58) Il-Kummissjoni eżaminat l-iskemi ta' għajnuna fid-dawl tal-Artikolu 107(2)(b) tat-TFUE, li jiddikjara bħala kompatibbli mas-suq intern “kull għajnuna mogħtija sabiex tirrimedja għall-ħsara kkawżata minn diżastri naturali jew avvenimenti oħra straordinarji”.

(59) Fil-valutazzjoni tal-iskemi ta' għajnuna msemmija fl-Artikolu 107(2)(b) tat-TFUE, il-Kummissjoni għandha tivverifika i) li ċ-ċirkostanzi relatati mad-diżastri naturali li jintużaw sabiex jiġġustifikaw l-għoti tal-għajnuna u ii) li l-kundizzjonijiet li ġejjin ikunu ġew sodisfatti: — għandu jintwera li l-ħsara li għaliha jingħata l-kumpens kienet konsegwenza diretta tad-diżastru naturali; — l-għajnuna m'għandhiex tinkludi kumpens żejjed tal-ħsara iżda tirrimedja biss għall-ħsara maħluqa mid-diżastru naturali.

(60) Il-bażijiet legali Taljani differenti jidentifikaw iż-żoni milquta minn tliet tipi ta' diżastri naturali: terremoti, għargħar jew eruzzjonijiet ta' vulkani. Billi, skont l-opinjoni kostanti tal-Kummissjoni, it-terremoti, l-għargħar u l-eruzzjonijiet tal-vulkani huma diżastri naturali skont l-Artikolu 107(2)(b) tat-TFUE (57), l-impriżi li sofrew ħsara wara tali avvenimenti jistgħu, fil-prinċipju, jikkwalifikaw bħala benefiċjarji tal-għajnuna għall-ammont ta' ħsara li jkunu ġarrbu.

(61) Madankollu, l-iskemi inkwistjoni ma jinkludu l-ebda definizzjoni ta' ħsara (la materjali u lanqas ekonomika) u ma jistabbilixxu l-ebda rabta bejn l-għajnuna u l-ħsara li tkun saret wara d-diżastri naturali msemmija (58). Barra minn hekk jirriżulta li l-iskemi mhumiex limitati għall-kumpens tal-ħsara li tkun saret effettivament lill-benefiċjarji u li l-ispejjeż eliġibbli mhumiex stabbiliti skont il-ħsara li tkun saret lill-impriża mid-diżastru naturali.

Dubji u raġunijiet għad-deċiżjoni ta' ftuħ tal-proċedura

(62) Fid-dawl ta' dak kollu msemmi qabel u fuq il-bażi tal-informazzjoni disponibbli, peress li l-miżuri inkwistjoni twettqu mingħajr ma ġew notifikati lill-Kummissjoni, din tal-aħħar qieset li dawn jitqiesu bħala għajnuniet illegali skont l-Artikolu 1 tar-Regolament (KE) Nru 659/1999.

(63) Barra minn hekk, wara l-valutazzjoni preliminari tagħha fil-qafas tad-deċiżjoni ta' ftuħ, il-Kummissjoni esprimiet dubji serji dwar il-kompatibilità mas-suq intern tal-miżuri introdotti mill-Italja mill-2002. Skont tali valutazzjoni, ma kienx possibbli li jiġi stabbilit jekk il-miżuri ta' għajnuna kinux konformi mal-prinċipji tat-TFUE, partikolarment l-Artikolu 107(2)(b), li jirratifika l-prinċipju tal-għajnuna maħsub għar-rimedju għall-ħsara kkawżata mid-diżastri naturali (59). B'mod aktar preċiż, il-Kummissjoni esprimiet dubji dwar il-fatt li l-informazzjoni pprovduta mill-awtoritajiet Taljani tista' turi li l-miżuri inkwistjoni kienu maħsuba, minħabba n-natura tagħhom stess u minħabba l-mekkaniżmu ta' funzjonament relatat, għar-rimedju għall-ħsara kkawżata mid-diżastri naturali.

(64) B'mod partikolari, fid-dawl tal-mekkaniżmi ta' funzjonament deskritti fil-miżuri inkwistjoni, il-Kummissjoni ma kinitx kapaċi tilħaq il-konklużjonijiet li ġejjin: — il-benefiċjarji tal-għajnuna huma l-impriżi li sofrew verament ħsara (b'eċċezzjoni parzjali għall-miżuri għat-Tramuntana tal-Italja li jipprevedu limitu minimu, ara l-punt 26); — il-ħsara ġiet ikkawżata biss mid-diżastri naturali previsti mill-bażijiet legali msemmija hawn fuq; — l-għajnuna lill-impriża kienet limitata għar-rimedju biss għall-ħsara kkawżata minn dawn id-diżastri naturali, u ġie eskluż kwalunkwe kumpens żejjed għall-ħsara mġarrba fil-livell tal-benefiċjarju individwali.

(65) Barra minn hekk, il-Kummissjoni esprimiet dubji dwar l-applikabilità tad-derogi l-oħra msemmija fl-Artikoli 107(2) u 107(3) tat-TFUE (60).

(66) L-awtoritajiet Taljani u l-partijiet terzi interessati huma għalhekk mistiedna jipprovdu fil-kummenti tagħhom għad-deċiżjoni tal-ftuħ tal-proċedura l-informazzjoni kollha meħtieġa sabiex titwettaq valutazzjoni sħiħa u li jagħtu lill-Kummissjoni d-dokumentazzjoni tal-każ.

4. IL-KUMMENTI TAL-PARTIJIET INTERESSATI

Kummenti tal-Uffiċċju Legali Avvucato Mario Chiti

(67) L-uffiċċju legali Chiti jinsab f'Firenze u jirrappreżenta 58 impriża privata u amministrazzjonijiet u organizzazzjonijiet pubbliċi milquta b'mod differenti mill-għargħar tal-1994 fil-Pjemonte. Il-kummenti tiegħu għandhom l-għan li juru li l-każ tal-Pjemonte huwa ta' natura differenti minn każijiet oħra ta' benefiċċji mogħtija wara diżastri naturali.

(68) L-uffiċċju legali, wara li kkummenta dwar il-fatti u l-iżviluppi leġiżlattivi tal-każ, jiddiskuti l-ġurisprudenza tal-Qorti Suprema tal-Kassazzjoni. L-uffiċċju legali jsostni li skont is-sentenzi maħruġa fl-2007, fl-2010 u fl-2012, l-impriżi kollha milquta mill-għargħar fil-Pjemonte setgħu jirregolaw ex post il-pożizzjoni tagħhom billi jħallsu 10 % tal-ammont dovut jew, fil-każ ta' ħlas li sar totalment, jitolbu r-rimborż ta' 90 % skont il-Liġi Nru 350/2003, Artikolu 3(90). L-uffiċċju legali jispeċifika li mill-233 każ ta' tilwim dwar il-benefiċċji relatati mal-impriżi li sofrew ħsara għall-għargħar, s'issa 96 saru sentenzi definittivi, filwaqt li l-maġġoranza tal-każijiet l-oħra ġew sospiżi skont id-deċiżjoni ta' implimentazzjoni ċċitata tal-Kummissjoni tas-17 ta' Ottubru 2012.

(69) L-uffiċċju legali jiddikjara li fis-sentenzi sabiex jinkisbu l-benefiċċji, l-impriżi kellhom juru b'mod konkret in-natura tal-ħsara li ġarrbu u r-rabta kawżali diretta bejn l-għargħar u l-ħsara msemmija qabel. Id-dimostrazzjoni saret fuq il-bażi ta' perizja mitluba mill-imħallef, fuq il-bażi ta' perizja approvata jew fuq il-bażi ta' dokumenti uffiċjali tal-INPS u l-INAIL. Fil-fatt, l-impriżi kisbu biss fil-qorti r-rikonoxximent tal-ħsara li tkun saret effettivament li kienu kapaċi juru jew li ġew żgurati mill-uffiċċju tal-imħallef.

(70) L-uffiċċju legali josserva wkoll li l-iskema ta' benefiċċji sabiex tirrimedjagħar-rimedju għall-konsegwenzi tal-għargħar tal-1994 fil-Pjemonte hija relatata ma' “diżastri naturali” u għalhekk għandha tiġi eżaminata fid-dawl tal-Artikolu 107(2)(b) tat-TFUE. Sabiex tali miżuri jkunu jistgħu jitqiesu kompatibbli mas-suq intern, għandha tintwera r-rabta kawżali bejn l-għajnuna u l-ħsara u n-nuqqas ta' kumpens żejjed tal-ħsara. Min-naħa tal-klijenti rrappreżentati, l-uffiċċju legali jsostni li l-benefiċċji ma ġewx previsti b'mod mhux diskriminatorju għall-impriżi kollha tar-reġjun, iżda biss għal dawk li jissodisfaw il-kundizzjonijiet li ġejjin: (a) jinsabu fil-muniċipalitajiet identifikati bħala milquta mill-għargħar permezz ta' digrieti governattivi adegwati. B'konsegwenza ta' dan, il-miżuri huma selettivi, iżda skont l-uffiċċju legali ma jaqgħux taħt il-kamp ta' applikazzjoni tal-Artikolu 107(1) tat-TFUE. Fil-fatt, il-limitazzjoni ġeografika tal-għajnuna ma tiġix minn valutazzjonijiet ta' natura politika-ekonomika (bħal pereżempju l-livell ta' qgħad jew sottożvilupp ta' żona), iżda minn avvenimenti mhux prevedibbli u li mhumiex fil-kontroll tal-bniedem. Għalhekk, l-identifikazzjoni tal-benefiċjarji hija bbażata fuq kriterji li ma għandhom x'jaqsmu ma' ebda għażla diskrezzjonali. Barra minn hekk, is-selettività tal-benefiċċji inkwistjoni hija eskluża għaliex m'hemmx distorsjoni tal-kompetizzjoni, minħabba li l-leġiżlazzjoni hija maħsuba sabiex tirrimedja sitwazzjoni ta' żvantaġġ għall-impriżi milquta minn diżastri naturali. Dan huwa l-konsegwenza tal-prinċipju ta' ugwaljanza; (b) għandha tintweta l-preżenza ta' ħsara “rilevanti” sabiex jingħataw il-benefiċċji. Din il-kundizzjoni tiddistingwi l-każ tal-Pjemonte minn każijiet oħra. Fil-fatt, l-uniċia ħsarat li jistgħu jiġu kkumpensati huma dawk materjali u lil hinn mil-limitu ta' valur ta' 2 biljun Lira stabbilit mil-liġi u li jintwera permezz ta' perizji approvati; (c) għandha tingħata prova tal-preżenza ta' rabta kawżali bejn l-avveniment u l-ħsara. Għal-liġi Taljana, id-dimostrazzjoni tar-rabta kawżali hija kundizzjoni essenzjali sabiex jingħata l-benefiċċju; għalhekk l-impriżi milquta kellhom juru l-preżenza ta' rabta kawżali għal kull avveniment quddiem imħallef. Dan jimplika li ma kien hemm l-ebda kumpens żejjed, minħabba li l-ħsara kellha tintwera minn esperti approvati jew esperti tekniċi ex officio tal-awtoritajiet involuti. Barra minn hekk, skont prinċipju ġenerali tal-liġi Taljana, il-kumpens għal ħsara mhux kuntrattwali (Artikolu 2043 tal-Kodiċi Ċivili) ma jista' qatt ikun sors ta' qligħ.

(71) Għalhekk l-uffiċċju legali Chiti jistieden lill-Kummissjoni sabiex terġa' tikkunsidra għall-każ tal-Pjemonte d-dikjarazzjoni ġenerali li tgħid li l-miżuri inkwistjoni ma jidhrux li kienu maħsuba sabiex jirrimedjaw il-ħsara kkawżata mid-diżastri naturali. Skont l-uffiċċju legali, dan huwa minħabba l-fatt li l-każ tal-Pjemonte juri elementi partikolari meta mqabbel ma' każijiet oħra trattati fl-istess ħin fid-deċiżjoni ta' ftuħ. Barra minn hekk, huwa allegat li l-benefiċċji mogħtija lill-impriżi milquta huma kompatibbli mas-suq intern taħt l-Artikolu 107(2)(b) tat-TFUE billi: — il-benefiċċji jikkonċernaw biss il-ħsara li tirriżulta direttament mid-diżastri naturali; — il-ħsara li saret ġiet iddefinita fir-rigward tar-rilevanza tagħha għall-impriża kkonċernata; — ma kien hemm l-ebda kumpens żejjed billi r-rimedju tal-ħsara sar b'mod preċiżament konformi mal-ħsara li ntweriet; — lanqas ma ġew akkumulati benefiċċji oħra.

(72) Fil-każ li l-għajnuna ġiet ikkunsidrata mhux kompatibbli u jekk wara nħarġet inġunzjoni għall-irkupru ta' tali għajnuna, skont l-uffiċċju legali Chiti, għandu japplika l-Artikolu 15 tar-Regolament (KE) Nru 659/1999. Bl-applikazzjoni ta' din id-dispożizzjoni, il-Kummissjoni m'għandhiex tipproċedi għall-irkupru tal-għajnuna ladarba jgħaddu l-għaxar snin mill-jum tal-għoti effettiv tal-benefiċċji lill-benefiċjarju. F'dan ir-rigward, l-uffiċċju legali jiddikjara li l-benefiċċji ngħataw immedjatament wara l-għargħar ta' Novembru 1994 skont id-Digriet Liġi tal-24 ta' Novembru 1994, Nru 646. Wara, ir-regolament favur l-impriżi milquta mill-għargħar tal-Pjemonte ġie sempliċiment irfinat b'varji liġijiet fil-perjodu 2003-2007. Essenzjalment, sa fejn id-deċiżjoni ta' ftuħ tirreferi għall-1 ta' Jannar 2004 bħala data ta' bidu tal-perjodu ta' applikazzjoni tal-benefiċċju, il-mument meta l-għajnuna ġiet effettivament mogħtija fil-każ tal-Piemonte kien Novembru 1994.

(73) Barra minn hekk, japplika l-Artikolu 14(1) tar-Regolament (KE) Nru 659/1999 li jipprovdi li l-Kummissjoni ma għandhiex teħtieġ l-irkupru tal-għajnuna jekk dan ikun kuntrarju għal prinċipju ġenerali tal-liġi tal-Unjoni. Il-prinċipji applikabbli huma tnejn: l-ewwel nett, il-prinċipju ta' ċertezza tad-dritt, li jimplika r-rispett tas-sentenzi definittivi tal-qrati nazzjonali u jipprevjeni kull possibilità ta' rkupru tas-somom miġbura mill-impriżi. Minkejja l-fatt li l-prinċipju ta' “res iudicata” m'għandux valur assolut fid-dritt tal-Unjoni, l-uffiċċju legali Chiti jqis li fil-każ inkwistjoni ma jeżistux il-prerekwiżiti speċjali li wasslu lill-Qorti tal-Ġustizzja għas-sentenzi mogħtija fir-rigward tal-prinċipju kkonċernat (61). It-tieni, l-uffiċċju legali Chiti jfakkar fil-prinċipju tal-aspettattiva leġittima, billi mit-tmiem tal-1994 sal-2011 l-ebda awtorità nazzjonali jew tal-Unjoni ma ressqet mistoqsijiet dwar il-leġittimità tal-benefiċċji. Għalhekk, fil-perjodu kollu, l-impriżi milquta ġabru benefiċċji li l-awtoritajiet kompetenti ma kkunsidrawx bħala għajnuna mill-Istat. L-uffiċċju legali jikkonkludi billi jsostni li din hija sitwazzjoni tipika fejn japplika l-prinċipju tal-aspettattiva leġittima.

Kummenti tal-Uffiċċju Legali Preve-Gavioli

(74) L-uffiċċju legali Preve-Gavioli jinsab f'Torino, fil-Pjemonte. Wara spjegazzjoni storika tal-iżviluppi tal-leġiżlazzjoni Taljana inkwistjoni u taċ-ċirkostanzi li minnhom oriġinat il-proċedura tal-Kummissjoni, l-uffiċċju legali jikkonkludi billi jiddikjara li l-benefiċċji mogħtija lill-impriżi milquta mill-għargħar tal-1994 fil-Piemonte mhumiex selettivi billi ma jiffavorixxu fl-ebda każ impriżi speċifiċi li jevitaw l-ispejjeż tagħhom li għandhom, fil-prinċipju, jiġġarbu fuq ir-riżorsi tagħhom stess. Għall-kuntrarju, il-miżuri huma mmirati biss sabiex jikkumpensaw l-impriżi li sofrew ħsara minn diżastru naturali. Barra minn hekk, il-benefiċċji rikonoxxuti bil-liġi mhux se “jsaħħu” l-pożizzjoni kompetittiva tal-benefiċjarji fir-rigward tal-kompetizzjoni, billi l-kumpens li jinkiseb sempliċiment ippermettilhom li jirritornaw fis-suq f'kundizzjonijiet ugwali meta mqabbel mal-impriżi li ma sofrew l-ebda ħsara jew telf ta' qligħ. Fi kliem ieħor, il-benefiċċji ma jwasslu għall-ebda distorsjoni tal-kompetizzjoni iżda, bil-maqlub, jikkoreġu sitwazzjoni ta' żvantaġġ finanzjarju u jirrestawraw il-kompetittività kummerċjali tal-impriżi milquta mill-għargħar.

(75) L-uffiċċju legali Preve-Gavioli iqis li l-benefiċċji mogħtija lill-impriżi milquta mill-għargħar fil-Pjemonte fl-1994 ma jistgħux jitqiesu bl-istess mod bħal għajnuna mill-Istat billi ma jingħatawx skont il-prerekwiżiti mitluba mill-Artikolu 107(1) tat-TFUE. Madankollu, anke jekk il-miżuri għandhom jiġu kkwalifikati bħala għajnuna mill-Istat, dawn għandhom jiġu kkunsidrati bħala għajnuna għall-kumpens tal-ħsara kkawżata minn diżastri naturali fuq il-bażi tal-Artikolu 107(2)(b) tat-TFUE. Dawn għalhekk ikunu kompatibbli mas-suq intern fid-dawl tat-Trattat u mhux subordinati la fuq notifika lill-Kummissjoni, lanqas għal valutazzjoni ex ante tal-Kummissjoni.

Kummenti tal-Confindustria

(76) Confindustria, imwaqqfa fl-1910, hija l-konfederazzjoni prinċipali tal-impjegaturi fl-Italja. Din tiġbor, fuq bażi volontarja, madwar 150 000 impriża, għal total ta' kważi 5 500 000 ħaddiem. Skont l-Artikolu 108(2) tat-TFUE, Confindustria ressqet kummenti bħala parti interessata kemm għall-każ SA.33083, kif ukoll għall-każ SA.35083.

(77) Confindustria tesprimi t-tħassib legali tagħha dwar il-fatt li l-ksur tal-obbligi ta' notifika lill-Unjoni tal-miżuri inkwistjoni mill-Italja jista' jippenalizza l-impriżi li għamlu użu tajjeb tal-miżuri maħsuba sabiex jirrimedjaw il-ħsara kkawżata minn diżastri naturali.

(78) Confindustria tqis li l-Kummissjoni għandha tikkunsidra xi ċirkostanzi ġenerali marbuta mal-kuntest totali. B'mod partikolari, tqis li tali miżuri jikkonċernaw fenomeni li f'ċerti każijiet jmorru lura għoxrin sena (f'ċerti każijiet anke iktar); għal din ir-raġuni l-prattika deċiżjonali attwali dwar l-għajnuna mill-Istat ma tiżgurax ħarsien adegwat tal-partijiet terzi involuti. Confindustria tiddikjara li, anke fil-każ ta' dubji dwar il-kompatibilità ta' miżuri partikolari adottati mil-leġiżlatur nazzjonali, huwa diffiċli li tinkiseb informazzjoni mill-awtoritajiet kompetenti u fil-kuntest ekonomiku attwali, il-maġġoranza tal-impriżi (speċjalment l-SMEs) għad trid tkompli tindirizza problemi gravi ta' likwidità. It-talba li llum il-ġurnata jiġu rritornati ammonti relatati ma' benefiċċji użati għexur ta' snin ilu tista' tpoġġi f'riskju s-sopravivenza ta' ħafna minn dawn l-impriżi. Barra minn hekk, Confindustria tiddikjara li ma tistax tifhem ir-raġunijiet għad-dubji dwar il-kompatibilità ta' tali miżuri.

(79) Confindustria tissuġġerixxi li tiġi identifikata soluzzjoni alternattiva sabiex tiġi evitata penalizzazzjoni mhux ġustifikata u perikoluża tal-impriżi involuti.

(80) L-ewwel nett Confindustria tqis li għal kull miżura u kull każ inkwistjoni għandha tiġi vvalutata b'attenzjoni l-eżistenza ta' kundizzjonijiet eċċezzjonali li jippermettu li tiġi eskluża n-natura ta' għajnuna jew il-bżonn ta' rkupru. Tali kundizzjonijiet jikkonċernaw i) il-perjodu ta' preskrizzjoni ta' għaxar snin, ii) il-prinċipju ta' protezzjoni tal-aspettattiva leġittima u iii) l-applikabilità ta' derogi differenti previsti mill-Artikolu 107(3)(c) tat-TFUE.

(81) It-tieni nett, Confindustria tistieden lill-Kummissjoni tispeċifika b'mod espliċitu fid-deċiżjoni tagħha f'liema każijiet l-ammonti mogħtija lil impriżi bħala kumpens għall-ħsara kkawżata direttament minn diżastri naturali jistgħu jitqiesu bħala kompatibbli mat-trattat. Fil-fatt, il-miżuri huma maħsuba għal impriżi milquta direttament minn fenomeni li l-Kummissjoni, skont il-prattika stabbilita, tqis li jgħoddu bħala diżastri naturali (terremoti, għargħar, eruzzjonijiet ta' vulkani, eċċ.). Barra minn hekk, it-test tad-dispożizzjonijiet regolatorji li fuqu huma bbażati l-miżuri ta' għajnuna inkwistjoni jgħid b'mod ċar li tali miżuri ġew adottati mill-awtoritajiet Taljani sabiex jikkumpensaw għall-ħsara kkawżata minn tali diżastri naturali. Confindustria tenfasizza barra minn hekk li l-benefiċjarji huma impriżi li sofrew ħsara reali kkawżata minn diżastri naturali. Għalkemm f'ċerti każijiet biss il-benefiċċji ġew mogħtija lil impriżi li sofrew ħsara “rilevanti”, il-preżenza ta' ħsara rilevanti għandha tiġi rikonoxxuta anke f'każijiet oħra. Fil-fatt, il-pożizzjoni ta' impriża f'żona milquta minn diżastru naturali tiddetermina bilfors ħsara ekonomika, irrispettivament mill-ħsarat materjali. Confindustria tgħid ukoll li jista' jkun hemm każijiet fejn il-benefiċjarji jkollhom dokumentazzjoni li tiċċertifika l-ammont ta' ħsara li tkun saret effettivament u li għalihom tali ħsara tkun sinifikament ikbar mill-ammont tal-kumpens miksub. B'konsegwenza ta' dan, Confindustria tqis li l-miżuri kollha inkwistjoni jaqgħu taħt id-dispożizzjonijiet tal-Artikolu 107(2) tat-TFUE.

(82) Fir-rigward tal-preżenza tal-kundizzjonijiet li fuqhom ibbażat ruħha l-Kummissjoni, Confindustria tammetti li għal ċerti miżuri inkwistjoni tonqos, f'termini formali, definizzjoni preċiża tal-ħsara; l-istess jgħodd għad-determinazzjoni tar-rabta bejn l-ammont tal-ħsara kkawżata u dak tal-għajnuna u l-proporzjonalità tagħha. Madankollu, Confindustria tissuġġerixxi li minn tali rabta jidher li jista' jinħareġ il-fatt li, fil-każ ta' diżastri naturali, l-impriżi kollha jsofru ħsarat (mill-inqas ekonomiċi) u li jista' jiġi propost metodu simplifikat sabiex tiġi vvalutata n-natura tal-ħsara u l-għajnuna relatata. Dan il-metodu jista' jqis, pereżempju, il-kapaċità ta' redditu differenti u n-numru ta' ħaddiema ta' kull impriża. B'konsegwenza ta' dan, Confindustria tqis li l-problema hija marbuta ma' każijiet ta' kumpens żejjed iktar milli mal-kompatibilità tal-miżuri mal-istandards dwar l-għajnuna mill-Istat. Confindustria tqis ukoll li huwa importanti li tiġi evitata sitwazzjoni fejn sabiex jiġu esklużi ftit każijiet ta' kumpens żejjed, tiġi penalizzata maġġoranza kbira ta' impriżi li għamlet użu tajjeb tal-benefiċċji għall-ħsarat li sofrew u f'konformità mal-liġi. Għalhekk Confindustria tissuġġerixxi li l-impriżi jistgħu jużaw għajnuna li fil-mument tal-adozzjoni kellhom jiġu notifikati lill-Kummissjoni li kieku l-awtoritajiet Taljani rrispettaw it-Trattat u l-obbligu ta' notifika.

(83) Fil-qosor, Confindustria tistieden lill-Kummissjoni: (a) tikkonferma b'mod espliċitu li kwalunkwe deċiżjoni tal-Kummissjoni tittieħed mingħajr preġudizzju għall-każijiet individwali ta' għajnuna kompatibbli skont l-Artikolu 107(2)(b) tat-TFUE, ir-regola de minimis jew dispożizzjonijiet oħra; (b) issaħħaħ il-kooperazzjoni formali jew informali bejn il-Kummissjoni u l-awtoritajiet nazzjonali, minn naħa, u l-istess impriżi benefiċjarji, min-naħa l-oħra, sabiex jitfasslu metodu u mekkaniżmu ta' prevenzjoni tal-każijiet ta' kumpens żejjed; sabiex b'hekk ikun possibbli li jiġi evitat l-irkupru tal-għajnuna mogħtija fil-kapaċità prevista mir-regola de minimis u l-irkupru tal-ammonti ta' għajnuna korrispondenti għall-ħsara materjali u ekonomika kkawżata lill-benefiċjarji; (c) tqis l-opportunità li jiġi introdott metodu simplifikat ta' kwantifikazzjoni tal-ħsara fil-każ ta' diżastri naturali.

Kummenti tal-Confederazione Generale Italiana del Lavoro (CGIL)

(84) Il-Confederazione Generale Italiana del Lavoro (CGIL — Konfederazzjoni Ġenerali Taljana tax-Xogħol) hija t-trejdjunjin prinċipali Taljana u għandha madwar 6 miljun membru. Bħala risposta għad-deċiżjoni ta' ftuħ, is-CGIL L'Aquila (Abruzzo) bagħtet kumment wara t-tmiem taż-żmien ta' xahar previst mill-pubblikazzjoni tad-deċiżjoni. Fil-prinċipju, il-Kummissjoni mhijiex obbligata tqis il-kummenti ta' partijiet terzi magħmula lil hinn miż-żmien previst, iżda tista' tagħmel dan b'mod eċċezzjonali, bħall-każ preżenti.

(85) Is-CGIL tqis li s-sospensjoni tal-iskema ta' benefiċċji provduta mill-Italja, it-talba ta' rkupru sħiħ tal-kontribuzzjonijiet u l-bżonn ta' perizja tal-ħsara kkawżata jistgħu jirriskjaw li jeskludu l-impriżi milquta. Dan jista' jkun iktar problematiku minħabba l-fatt li każijiet oħra ta' kumpens għall-ħsara kkawżata minn diżastri naturali ġew trattati mod ieħor. B'konsegwenza ta' dan L'Aquila, minkejja li kienet l-aktar żona milquta mit-terremot, għadha għaddejja minn sitwazzjoni ta' distorsjoni tal-kompetizzjoni meta mqabbla ma' dik li fiha joperaw l-impriżi kompetituri mhux milquta minn tali diżastru. Fl-aħħar nett, is-sospensjoni tal-miżuri u n-nuqqas ta' gradwalità u ta' proċeduri adegwati ta' verifika (li s-CGIL tqis huma nuqqasijiet tal-Istat Taljan) jirriskjaw deterjorament ulterjuri tal-produzzjoni lokali, flimkien mal-konsegwenzi negattivi relatati kollha fuq ir-rata ta' impjiegi u fuq is-sigurtà soċjali.

5. KUMMENTI TAL-ITALJA

(86) Bi tweġiba għad-deċiżjoni ta' ftuħ, fil-11 ta' Jannar 2013, l-awtoritajiet Taljani bagħtu l-kummenti tagħhom. Is-servizzi tal-Kummissjoni rċevew kummenti mill-awtoritajiet nazzjonali u l-aġenziji li ġejjin: (a) il-Ministeru tal-Ekonomija u l-Finanzi; (b) l-Awtorità tad-Dħul; (c) INPS; (d) INAIL; (e) id-Dipartiment tal-Protezzjoni Ċivili li jgħid, madankollu, li m'għandu l-ebda informazzjoni minn dik mitluba mid-deċiżjoni.

Tnaqqis u perjodu ta' applikazzjoni għal kull reġjun u miżura

(87) Fil-punt 71 tad-deċiżjoni ta' ftuħ, il-Kummissjoni talbet lill-awtoritajiet Taljani sabiex jipprovdu informazzjoni dwar “tnaqqis għal kull reġjun u miżura kif ukoll il-perjodu ta' applikazzjoni”.

(88) L-INPS b'mod preliminari osservat li d-diffikultajiet identifikati mill-Kummissjoni (ara t-Taqsima 2.5 tad-deċiżjoni ta' ftuħ) sabiex jiġu identifikati bl-eżatt il-perjodi ta' sospensjoni tal-pagamenti tat-taxxi u l-kontribuzzjonijiet jirriżultaw minn differenzi fiż-żmien previsti mid-dispożizzjonijiet regolatorji ta' kull istituzzjoni. F'dan ir-rigward, għandha ssir distinzjoni bejn it-tul tas-sospensjoni tal-pagamenti għall-kontribuzzjonijiet soċjali u l-premia tal-assigurazzjoni obbligatorji (dovuti lill-INPS u l-INAIL) u t-tul tal-pagament tat-taxxi (dovuti lill-Awtorità tad-Dħul). Barra minn hekk għandha ssir distinzjoni bejn il-perjodu ta' sospensjoni tal-pagamenti għat-taxxi u l-kontribuzzjonijiet u l-perjodu ta' applikazzjoni tal-miżuri ta' tnaqqis.

(89) Fir-rigward tad-data ta' bidu tal-iskemi, l-INAIL issostni li din ma tkunx dejjem l-istess bħal dik tad-dħul fis-seħħ tar-regola li tistabbilixxiha, kif iddikjarat minflok mill-Kummissjoni fil-punt 34 tad-deċiżjoni ta' ftuħ. Fil-fatt, id-data ta' bidu tal-miżura ta' tnaqqis tista' tiġi stabbilita f'data sussegwenti (u, fil-każ taPjemonte, biss wara sentenzi li rrikonoxxew lill-impriżi t-tnaqqis b'effett retroattiv). L-Awtorità tad-Dħul taqbel madankollu mal-Kummissjoni billi temmen li r-riċevituri tal-benefiċċju miksub bil-liġi għandhom id-dritt li jibbenefikaw minn vantaġġi fiskali sad-data ta' dħul fis-seħħ tar-regoli li pprevedew l-istabbiliment tiegħu.

(90) L-INPS u l-INAIL pprovdew perjodi preċiżi għal kull sistema ta' tnaqqis tal-kontribuzzjonijiet soċjali u l-premia tal-assigurazzjoni obbligatorji: (a) għat-terremot li laqat lill-Lvant ta' Sqallija (il-provinċji ta' Sirakuża, Katanja u Ragusa) fit-13-16 ta' Diċembru 1990, id-dokumenti mfassla mill-INPS u l-INAIL jidentifkaw bħala perjodu ta' sospensjoni ż-żmien bejn it-13 ta' Diċembru 1990 u l-31 ta' Diċembru 1992. Il-perjodu ta' applikazzjoni tat-tnaqqis ġie estiż mill-1 ta' Jannar 2006 sat-30 ta' Settembru 2006 għal pagamenti ta' inqas minn EUR 5 000 (li għandhom jitħallsu f'ammont wieħed) jew mill-1 ta' Ottubru 2006 għal ammonti ta' iktar minn EUR 5 000 (li għandhom jitħallsu fi tmien rati biannwali, b'żieda tal-imgħaxijiet); (b) fir-rigward tal-għargħar ta' Novembru 1994 fit-Tramuntana tal-Italja, l-INPS tistabbilixxi s-sospensjoni għall-perjodu mill-4 ta' Novembru 1994 sat-30 ta' Novembru 1995. Għall-INAIL, min-naħa l-oħra, il-perjodu ta' sospensjoni huwa mill-1 ta' Jannar 1995 sal-31 ta' Diċembru 1997, b'referenza għas-snin 1995-1996-1997. Fiż-żewġ każijiet, l-1 ta' Jannar 2004 huwa indikat bħala d-data ta' bidu għall-perjodu ta' applikazzjoni tat-tnaqqis. Madankollu, l-INPS f'dan ir-rigward tispeċifika li t-tnaqqis tal-kontribuzzjonijiet soċjali obbligatorji japplika biss minn meta jidħlu fis-seħħ is-sentenzi relatati u mhux awtomatikament, bħall-każ tal-INAIL; (c) għat-terremot fl-Umbrija u l-Marche tal-1997, id-dokument imfassal mill-INPS u l-INAIL jispeċifika li l-perjodu ta' sospensjoni jestendi mis-26 ta' Settembru 1997 sal-31 ta' Marzu 1998 (għar-residenti fil-muniċipalitajiet intlaqtu mid-diżastru, li ġew identifikati f'ordni) i mis-26 ta' Settembru 1997 sat-30 ta' Ġunju 1999 (għar-residenti fil-muniċipalitajiet li sofrew ħsara, wkoll f'ordni speċifika ta' evakwazzjoni). L-INPS u l-INAIL jindikaw li t-tnaqqis jikkonċerna l-perjodu mill-1 ta' Jannar 2009 sat-30 ta' Ġunju 2009. L-Awtorità tad-Dħul tqis li d-data ta' bidu tal-applikazzjoni tal-miżura hija t-23 ta' Ottubru 2008, jiġifieri d-data ta' dħul fis-seħħ tad-Digriet Liġi Nru 162 tal-2008; (d) għat-terremot fil-Moliże u l-Pulja tal-2002, l-INPS u l-INAIL indikaw perjodu ta' sospensjoni mill-31 ta' Ottubru 2002 sal-31 ta' Diċembru 2007. Għaż-żewġ korpi, il-benefiċjarji setgħu japplikaw it-tnaqqis mill-1 ta' Jannar 2009 sat-30 ta' Ġunju 2009, wara l-estensjoni tal-applikazzjoni tal-miżuri introdotti mit-terremot fl-Umbrija u l-Marche tal-1997 prevista mid-Digriet Liġi Nru 162 tal-2008. L-Awtorità tad-Dħul tispeċifika li d-data ta' bidu tal-applikazzjoni tat-tnaqqis tat-taxxi hija d-29 ta' Jannar 2009, jiġifieri d-data ta' dħul fis-seħħ tad-Digriet Liġi Nru 185 tal-2008; (e) fil-każ tat-terremot u l-eruzzjonijiet tal-Etna fl-2002, l-INPS u l-INAIL jispeċifikaw li l-perjodu ta' sospensjoni beda fid-29 ta' Ottubru 2002 u spiċċa fil-31 ta' Marzu 2004, filwaqt li l-perjodu ta' tnaqqis kien inkluż bejn l-1 ta' Jannar 2007 u t-30 ta' Ġunju 2008; (f) għat-terremot tal-2009 fl-Abruzzo, il-perjodu ta' referenza jiddependi min-natura tal-benefiċjarju: għall-impriżi bi dħul annwali ta' iktar minn EUR 200 000, id-dokument tal-INPS, l-INAIL u l-Awtorità tad-Dħul jirreferi għal perjodu ta' sospensjoni inkluż bejn is-6 ta' April 2009 u t-30 ta' Ġunju 2010; għall-impriżi bi dħul annwali ta' inqas minn EUR 200 000 u għaċ-ċittadini individwali li jagħmlu dħul minn attivitajiet professjonali jew huma ħaddiema indipendenti, il-perjodu ta' sospensjoni huwa bejn is-6 ta' April 2009 u l-15 ta' Diċembru 2010 (u mhux il-31 ta' Diċembru 2010, if indikat fil-punt 36(f) tad-deċiżjoni ta' ftuħ). It-tnaqqis kien applikabbli minn Jannar 2012, iżda l-INPS u l-INAIL fil-kummenti tagħhom iddikjaraw li t-tnaqqis kien japplika biss għall-għajnuna kompatibbli mas-sistema de minimis sakemm inħarġet deċiżjoni tal-Kummissjoni dwar l-għajnuna lil hinn mil-limitu de minimis.

(91) Fil-punt 71 tad-deċiżjoni ta' ftuħ, il-Kummissjoni talbet ukoll “li tiġi kkonfermata l-intepretazzjoni tal-Kummissjoni skont liema, wara l-aħħar sentenzi tal-Qorti Suprema tal-Kassazzjoni tal-2007, l-2010 u l-2012 […], il-miżuri inkwistjoni jistgħu potenzjalment jippermettu l-għajnuna (mingħajr limiti ta' żmien) lill-impriżi kollha rikonoxxuti bħala benefiċjarji fil-bażi legali ta' kull miżura”. F'dan ir-rigward, l-awtoritajiet Taljani ppreżentaw żewġ perspettivi differenti.

(92) L-INPS u l-INAIL iddikjaraw li l-interpretazzjoni tal-Kummissjoni ma tidhirx li hija korretta. Iż-żewġ istituzzjonijiet huma tal-fehma li, minkejja l-fatt li s-sentenzi tal-Qorti Suprema tal-Kassazzjoni jistgħu potenzjalment jestendu l-għajnuna mingħajr limitu ta' żmien lill-benefiċjari kollha identifikati taħt il-bażi legali speċifika, il-ġurisprudenza msemmija qabel hija maħsuba sempliċiment sabiex tikkjarifika li l-benefiċċju jista' jsir b'żewġ modi differenti: għal min ikun għadu ma ħallasx, permezz tal-ħlas ta' 10 % biss tal-ammont dovut; għal min ħallas diġà, permezz tar-rimborż ta' 90 % ta' dak li jkun tħallas. Iż-żewġ istituzzjonijiet jiddikjaraw li tali interpretazzjoni ġejja mill-intervent regolatorju li stabbilixxa t-tnaqqis. Tali miżuri, fil-fatt, huma ta' natura ius superveniens, li jagħmel legali l-kumpens ta' dawk li jkun tħallas żejjed. Madankollu l-INPS u l-INAIL enfasizzaw li fl-ewwel każ (ħlas ta' 10 %) bosta sentenzi rrifjutaw id-dritt tal-kontribwent għall-benefiċċju, billi t-talbiet ta' rimborż ġew ippreżentati wara l-perjodu preskritt mil-liġi tal-31 ta' Lulju 2007. Fit-tieni każ (rimborż ta' 90 %), id-dritt għar-rimborż huwa limitat mill-eżistenza ta' perjodu ta' preskrizzjoni, li normalment huwa ta' għaxar snin mill-applikabilità tad-dritt (Artikolu 2946 tal-Kodiċi Ċivili), jiġifieri mid-dħul fis-seħħ tal-liġi li tistabbilixxi l-miżura. Barra minn hekk, għall-kuntrarju ta' dak li huwa ddikjarat fil-punt 45 tad-deċiżjoni ta' ftuħ, il-prinċipji mfassla mill-Qorti Suprema tal-Kassazzjoni jirreferu biss għal każijiet speċifiċi (Sqallija u l-Pjemonte) u ma jistgħux jiġu applikati fuq livell ġenerali għad-diżastri naturali l-oħra kollha, kif indikat mill-Kummissjoni.

(93) L-Awtorità tad-Dħul iddikjarat li l-interpretazzjoni tal-Kummissjoni hija korretta. L-awtoritajiet Taljani speċifikaw li, ġeneralment, it-talba ta' rimborż minn dawk li diġà ħallsu kompletament it-taxxi hija soġġetta għall-perjodu ta' skadenza ta' 48 xahar mid-data tal-ħlas (b'referenza għall-Artikolu 38 tad-Digriet tal-President tar-Repubblika tal-20 ta' Settembru 1973, Nru 602). Madankollu, f'sentenzi riċenti l-Qorti Supremi tal-Kassazzjoni tat lill-benefiċjarji d-dritt għar-rimborż tal-pagamenti żejda, li għalih applikaw il-perjodi ta' preskrizzjoni ordinarji msemmija hawn fuq.

(94) Fir-rigward tal-persentaġġ ta' tnaqqis applikabbli għal kull miżura u għal kull taxxa u kontribuzzjoni, l-Italja kkonfermat il-persentaġġi indikati fil-punt 2.2 tad-deċiżjoni ta' ftuħ.

Aggregazzjoni tal-iskemi ta' għajnuna relatati ma' diżastri naturali

(95) Fil-punt 71 tad-deċiżjoni ta' ftuħ, il-Kummissjoni talbet lill-awtoritajiet Taljani tindika “l-eżistenza (jew in-nuqqas) ta' sistemi ta' għajnuna mill-Istat marbuta ma' diżastri naturali li jipprovdu diġà lill-benefiċjarji għajnuna maħsuba sabiex tirrimedja għall-ħsara kkawżata mid-diżastri inkwistjoni”.

(96) Fost it-tliet korpi li bagħtu kummenti, l-INPS biss wieġbet din il-mistoqsija. L-INPS tinnota li l-valur tal-miżuri għat-tnaqqis fil-kontribuzzjoni kien limitat strettament għall-ammonti effettivament dovuti lill-INPS bħala kontribuzzjonijiet għall-perjodi ta' sospensjoni inkwistjoni. Għalhekk il-miżuri kienu limitati għat-tnaqqis tal-persentaġġ tal-kontribuzzjonijiet netti dovuti. B'konsegwenza ta' dan, l-INPS teskludi l-possibilità li l-ammonti użati wasslu għal kumpens żejjed fir-rigward tal-ispejjeż eliġibbli stess. Fir-rigward tal-iskemi ta' għajnuna mill-Istat maħsuba biex jirrimedjaw għall-ħsara kkawżata mid-diżastri naturali previsti għall-Moliże (sistema ta' għajnuna Nru 174a/2004) u l-Abruzzo (sistema ta' għajnuna Nru 459a/2009), l-INPS tiddikjara li ma pprevedewx kumpens li jistgħu jingħataw għall-ispejjeż tal-pagi (salarji u kontribuzzjonijiet soċjali). Iż-żewġ sistemi kienu jipprevedi biss il-kumpens ta' ħsara diretta u indiretta jew ħsara ekonomika kkawżata minn sospensjoni temporanja tal-attivitajiet ikkawżata mid-diżastru jew minn trasferiment tal-impriżi li sar neċessarju wara li seħħ id-diżastru. Min-naħa l-oħra, l-iskemi ta' għajnuna inkwistjoni, b'referenza għall-kontribuzzjonijiet tas-sigurtà soċjali, jikkonċernaw biss il-kumpaniji li komplew l-attivitajiet ta' produzzjoni anke wara li seħħ id-diżastru u li kienu, għalhekk, marbuta li jħallsu l-kontribuzzjonijiet previsti mil-liġi. Barra minn hekk, l-iskemi ta' għajnuna previsti għall-Moliże u l-Abruzzo awtorizzati mill-Kummissjoni kienu jipprevedu dispożizzjonijiet għall-kontroll tal-aggregazzjoni, adattati sabiex jeskludu l-possibilità ta' kumpens żejjed.

Stima tal-ħsara mġarrba mill-benefiċjarji individwali

(97) Fil-punt 71 tad-deċiżjoni ta' ftuħ, il-Kummissjoni talbet ukoll “jekk u kif saret stima tal-ħsara għal kull benefiċjarju li jinsab fiż-żoni milquta mid-diżastri naturali u jekk, u kif, ġew ikkunsidrati l-bżonn u l-proporzjonalità tal-għajnuna”.

(98) Bl-istess mod bħall-punt preċedenti, l-INPS biss bagħtet tweġiba. L-INPS jiddikjara li l-benefiċjarji tas-sospensjonijiet previsti għall-kontribuzzjonijiet soċjali obbligatorji huma l-impriżi kollha li jinsabu f'żona territorjali determinata identifikata b'ordnijiet tal-protezzjoni ċivili. Madankollu l-liġijiet li jistabbilixxu l-miżuri għall-benefiċċji ma jipprevedu l-ebda tip ta' verifika tal-eżistenza ta' rabta bejn il-ħsara materjali u d-daqs tal-benefiċċju.

Stima tal-benefiċjarji ta' kull miżuri u tal-ammonti ta' għajnuna

(99) Skont il-punt 72 tad-deċiżjoni ta' ftuħ “l-awtoritajiet Taljani huma mitluba wkoll jindikaw in-numru stmat tal-benefiċjarji ta' kull miżura u l-ammonti relatati”.

(100) Fl-2013, l-INPS, l-INAIL u l-Aġenzija tad-Dħul ipprovdew dejta dwar il-kwantità ta' benefiċjarji tal-għajnuna, iżda l-INPS u l-INAIL biss speċifikaw ukoll l-ammonti mogħtija.

Aktar informazzjoni u kjarifiki pprovduti mill-Italja

(101) Wara t-talbiet ta' kjarifika tal-Kummissjoni (ara l-punt 18) dwar it-tip ta' taxxi kkunsidrati mill-miżuri, l-Awtorità tad-Dħul indikat li din tkopri kull tip ta' taxxa mingħajr distinzjoni. L-Awtorità tad-Dħul iddeskriviet ukoll id-diffikultà sabiex tinkiseb stima preċiża tal-kwantità ta' benefiċjarji u tal-ammont globali ta' tnaqqis tal-miżuri differenti. Dan huwa minħabba n-nuqqas ta' dejta elettronika, prinċipalment minħabba l-fatt li t-talbiet ta' tnaqqis kellhom jiġu ppreżentati fuq karta u mhux permezz tas-sistema elettronika jew ta' dikjarazzjoni tat-taxxa. Kien possibbli li titwettaq analiżi dwar il-provvista tad-dikjarazzjonijiet tat-taxxa annwali għall-miżura relatata mat-terremot tal-2009 fl-Abruzzo biss. Madankollu, anke f'dan il-każ, ma kienx possibbli li tiġi estratta d-dejta direttament, iżda kien meħtieġ eżami ta' kull każ. Is-sitwazzjoni kienet ikkumplikata aktar mill-fatt li d-dejta relatata mal-kontribuzzjonijiet soċjali li kienu soġġetti għal tnaqqis tinkludi kemm it-taxxi dovuti mill-impjegatur kif ukoll mill-ħaddiem. Tnaqqis tat-taxxa dovuta mill-ħaddiem ma setax jitqies bħala għajnuna mill-Istat skont l-Artikolu 107(1) tat-TFUE, billi dan jirrappreżenta miżura favur individwi u mhux favur impriżi.

(102) Fl-2014 biss, ladarba ġie stabbilit metodu għal kull aġenzija involuta fl-analiżi (l-Awtorità tad-Dħul, l-INPS, l-INAIL), l-Italja kienet finalment kapaċi tipprovdi stima ġenerali tal-benefiċjarji tal-miżuri u bagħtet serje ta' tabelli bil-benefiċjarji u l-ammonti ta' għajnuna differenti. B'mod aktar preċiż, l-Italja stabbilixxiet (fl-ittra tagħha tal-4 ta' Awwissu 2014) li identifikat 80 577 benefiċjarju. Minnhom, i) 33 831 ibbenefikaw minn tnaqqis ta' inqas minn EUR 1 000, ii) 66 704 minn tnaqqis ta' inqas minn EUR 10 000 u iii) 75 469 minn tnaqqis ta' inqas minn EUR 100 000. 539 impriża biss ibbenefikaw minn tnaqqis ta' iktar minn EUR 200 000.

(103) Fir-rigward tal-miżuri msemmija fil-każ SA.33083 (għal diżastri naturali li ġraw bejn l-1990 u l-2002), il-kwantità ta' benefiċjarji kienet madwar 59 500, fejn 23 303 minnhom m'għadhomx joperaw. Fir-rigward tal-miżuri msemmija fil-każ SA.35083 (għat-terremot tal-2009 fl-Abruzzo), il-kwantità ta' benefiċjarji kienet madwar 21 000, fejn 4 000 minnhom m'għadhomx joperaw.

Kummenti tal-Italja dwar id-dokumentazzjoni dwar il-benefiċċji għal ħsara kkawżata mid-diżastri naturali

(104) Fl-istess ittra tal-4 ta' Awwissu 2014, l-Italja tispjega fid-dettall id-diffikultajiet biex tinkiseb dokumentazzjoni kapaċi li tikkonferma: i) jekk il-benefiċjarji tal-miżuri inkwistjoni ġarrbux ħsara minn diżastru naturali; ii) jekk il-benefiċjarji rċevewx kumpens għal tali ħsara; u iii) l-ammont li jikkorrispondi għal tali kumpens.

(105) L-awtoritajiet Taljani jqisu li d-deċiżjoni ta' ftuħ ma talbitx b'mod espliċitu li tiġi kkonfermata l-ħsara li sofrew il-benefiċjarji tal-miżuri inkwistjoni. Għal din ir-raġuni, l-awtoritajiet Taljani ma ġabrux id-dokumentazzjoni li tikkonferma l-ħsara effettiva li ġarrbu l-benefiċjarji individwali. Għaldaqstant, l-awtoritajiet Taljani għandhom jiftħu proċedura speċifika mill-ġdid maħsuba kemm għall-awtoritajiet pubbliċi (sabiex jiġi verifikat jekk ir-rimborż tal-ħsara sarx u/jew tħallasx diġà), kif ukoll għall-benefiċjarji tal-miżuri inkwistjoni (sabiex jiġi verifikat jekk sofrewx minn ħsara u jekk ġewx rimborsati għal tali ħsara mill-kumpaniji tal-assigurazzjoni).

(106) B'mod aktar preċiż, fil-komunikazzjoni inkwistjoni l-Italja tispjega li: (a) fid-dawl tat-talba speċifika tal-Kummissjoni li jiġu ċertifikati l-ħsara mġarrba mill-benefiċjarji individwali fil-qafas tal-miżura ta' għajnuna inkwistjoni, l-awtoritajiet Taljani fetħu investigazzjoni relatata mad-dokumentazzjoni li tiċċertifika l-ħsara kkawżata minn diżastri naturali u l-kumpens kollu mogħti minn korpi pubbliċi jew privati; (b) madankollu din l-investigazzjoni maħsuba biex tirrimedja l-ħsara kienet maħsuba biss għall-benefiċjarji li għadhom attivi (biex għalhekk jiġu esklużi dawk li waqfu l-attivitajiet tagħhom u li ma kinux kapaċi joħolqu distorsjoni fis-suq); (c) dikjarazzjoni ta' ċertifikazzjoni tal-ħsara kkawżata mid-diżastri naturali ma kinitx parti mill-kundizzjonijiet li għalihom kien subordinat l-għoti tal-għajnuna allegatament illegali inkwistjoni. B'konsegwenza ta' dan, l-ebda mill-korpi li taw l-għajnuna (jiġifieri l-Awtorità tad-Dħul, l-INPS u l-INAIL) m'għandu din id-dokumentazzjoni. Jeħtieġ li jinbdew investigazzjonijiet ġodda speċifiċi f'kull żona milquta għal kull miżura inkwistjoni; (d) dawn l-investigazzjonijiet jikkonċernaw kemm id-dokumentazzjoni marbuta maċ-ċertifikazzjoni tal-ħsara, kif ukoll dik marbuta mal-kumpens li jista' jingħata fuq tali bażi. Billi ċ-ċertifikazzjoni tal-ħsara kkawżata minn diżastru naturali ma kinitx parti mir-rekwiżiti għall-għoti tal-għajnuna allegatament illegali soġġetta għall-investigazzjoni, kull ċertifikazzjoni possibbli tal-ħsara mitluba minn korpi pubbliċi jew privati għall-għoti ta' kumpens ieħor possibbli għandha terġa' ssir għall-avveniment imsemmi, u għalhekk, fil-mument tal-verifika tagħha; (e) iċ-ċertifikazzjoni tal-ħsara għandha tiġi stabbilita biss jekk il-ħsara tkun riċenti u għadha verifikabbli, billi f'każ kuntrarju, ma jkunx possibbli li jiġi stabbilit li din hija ħsara diretta u tiġi kkonfermata r-rabta mad-diżastru naturali. Jirriżulta li r-riċerka tad-dokumentazzjoni għaċ-ċertifikati jew id-dikjarazzjonijiet individwali relatati mal-ħsara kif ukoll mal-kumpens possibbli relatat hija marbuta b'mod permanenti mad-data li fiha jkun seħħ id-diżastru; (f) il-possibilità li tinsab id-dokumentazzjoni li tivverifika l-ħsara kkawżata u l-kumpens imħallas u miġbur hija limitata mill-obbligu ta' preservazzjoni tad-dokumentazzjoni tal-kontabilità fl-Italja. L-Artikoli 2220 u 2946 tal-Kodiċi Ċivili Taljan jistabbilixxu li d-dokumenti għandhom jinżammu għal 10 snin (u f'ċerti każijiet anke għal perjodu iqsar). Jirriżulta li l-azzjoni amministrattiva maħsuba biex issib din id-dokumentazzjoni wara l-10 snin mid-diżastru m'għandhiex l-istrumenti ġuridiċi adattati sabiex jiżguraw li l-benefiċjarji u l-amministrazzjonijiet pubbliċi jipprovdu d-dokumentazzjoni mitluba; (g) mill-analiżi tal-qafas ġuridiku nazzjonali dwar il-preservazzjoni tad-dokumentazzjoni tal-kontabilità, jirriżulta li huwa oġġettivament impossibbli li ssir ir-rikonjizzjoni mitluba sabiex jiġu verifikati l-ħsarat kollha tad-diżastri naturali li seħħew aktar minn 10 snin qabel, jiġifieri d-diżastri kollha indirizzati mill-miżuri inkwistjoni, minbarra t-terremot tal-2009 fl-Abruzzo, li għalih dan il-perjodu għadu ma għaddhiex.

(107) Fir-rigward tal-miżura relatata mat-terremot tal-2009 fl-Abruzzo, indirizzata fil-każ SA.35083 (12/C), l-awtoritajiet Taljani indikaw li se jkun neċessarju li ssir investigazzjoni preċiża u dettaljata sabiex jiġu determinati, mingħajr żbalji, kemm l-identità tal-benefiċjarji tal-għajnuna, kif ukoll l-ammont tal-għajnuna illegali possibbli li jkunu rċevew. Id-dejta miġbura fl-Italja sal-2014 tinkludi wkoll numru kbir ta' benefiċjarji individwali li użaw l-iskema għal taxxi fuq id-dħul mhux relatati (parzjalment jew totalment) man-negozju tagħhom. Fil-fatt, minn madwar 21 000 benefiċjarju identifikati mill-Italja, 17 500 kienu persuni fiżiċi, li għalihom id-dejta fiskali tirreferi kemm għad-dħul ta' impriżi awtonomi, kif ukoll forom oħra ta' qligħ. Għall-benefiċjarji kollha li huma inklużi f'din il-kategorija huwa neċessarju li ssir valutazzjoni aktar fil-fond sabiex jiġi kkalkulat sa fejn it-tnaqqis li jkunu bbenefikaw minnu jista' jitqies għajnuna mill-Istat skont l-Artikolu 107(1) tat-TFUE, minħabba li t-tnaqqis li ma kienx maħsub għall-impriżi mhuwiex meqjus bħala għajnuna mill-Istat.

(108) Fl-aħħar nett, l-Italja pprovdiet informazzjoni u dokumentazzjoni dettaljati dwar l-impatt sistemiku tat-terremot tal-2009 fl-Abruzzo fuq l-ekonomija tar-reġjun. Tali dokumentazzjoni tinkludi dejta makroekonomika u lista tal-infrastrutturi lokali li sofrew ħsara.

6. VALUTAZZJONI TAL-MIŻURI TAL-GĦAJNUNA

In-natura ta' għajnuna mill-Istat tal-miżuri

(109) Fid-deċiżjoni ta' ftuħ tal-proċedura, il-Kummissjoni kkunsidrat li l-miżuri inkwistjoni (jiġifieri l-iskemi li jintroduċu tnaqqis ta' 90 % tat-taxxi u l-kontribuzzjonijiet tas-sigurtà soċjali u l-premia tal-assigurazzjoni obbligatorji dovuti minn impriżi li għandhom sede jew li jinsabu fiż-żoni milquta minn diżastri naturali previsti mill-atti leġiżlattivi li ġejjin: il-Liġi tas-27 ta' Diċembru 2012, Nru 289, Artikolu 9(17) u l-emendi u ż-żidiet sussegwenti; il-Liġi tal-24 ta' Diċembru 2003, Nru 350, Artikolu 4(90), u l-emendi u ż-żidiet sussegwenti; il-Liġi tat-23 ta' Diċembru 2005, Nru 266, Artikolu 1(363), u l-emendi u ż-żidiet sussegwenti; il-Liġi tas-27 ta' Diċembru 2006, Nru 296, Artikolu 1(1011), u l-emendi u ż-żidiet sussegwenti; il-Liġi tal-24 ta' Diċembru 2007, Nru 244, Artikolu 2(109), u l-emendi u ż-żidiet sussegwenti; id-Digriet Liġi tad-29 ta' Novembru 2008, Nru 185, Artikolu 6(4a) u (4b), u l-emendi u ż-żidiet sussegwenti; il-Liġi tat-12 ta' Novembru 2011, Nru 183, Artikolu 33(28), u l-emendi u ż-żidiet sussegwenti; l-atti ta' implimentazzjoni rilevanti kollha previsti mil-liġijiet imsemmija hawn fuq, kif spjegat fil-punti 20 sa 36 ta' din id-deċiżjoni) jidhru li jikkostitwixxu għajnuna mill-Istat. Hawn taħt il-Kummissjoni se teżamina l-ipoteżi li l-miżuri inkwistjoni jikkostitwixxu għajnuna mill-Istat skont l-Artikolu 107(1) tat-TFUE.

(110) Sabiex jiġi vvalutat jekk il-miżuri ta' tnaqqis jikkostitwixxux għajnuna skont l-Artikolu 107(1) tat-TFUE, huwa neċessarju li jiġi stabbilit jekk dawn jappoġġawx ċerti impriżi, jekk il-vantaġġ jingħatax mill-Istat permezz ta' riżorsi tal-Istat u jekk il-miżuri inkwistjoni humiex kapaċi jaffettwaw il-kompetenza u l-iskambji bejn Stati Membri.

(111) Billi t-tnaqqis ingħata biss lill-impriżi li jinsabu fiż-żoni ġeografiċi (ara l-punt 39) milquta minn tipi determinati ta' diżastri naturali (terremoti, eruzzjonijiet ta' vulkani u għargħar), il-miżuri huma selettivi. Bit-tnaqqas tat-taxxi, il-kontribuzzjonijiet tas-sigurtà soċjali u l-premia tal-assigurazzjoni obbligatorji, l-Istat Taljan jeħles lill-impriżi involuti mill-ispejjeż ta' funzjonament li, f'kundizzjonijiet normali, għandhom ikunu eżistenti. L-impriżi jibbenefikaw għalhekk minn vantaġġ ekonomiku kapaċi li jikkawża distorsjoni jew mill-inqas theddida ta' distorsjoni tal-kompetizzjoni. Billi l-miżuri jikkonċernaw impriżi allegatament attivi fl-iskambji bejn l-Istati Membri, dawn huma kapaċi jaffettwaw dawn l-iskambji.

(112) L-appoġġ pubbliku permezz ta' riżorsi tal-Istat jirrappreżenta għall-awtoritajiet Taljani rifjut tal-qligħ: tnaqqis tat-taxxi fuq id-dħul jimplika inqas dħul mit-taxxa għall-Istat. Bl-istess mod, it-tnaqqis tal-kontribuzzjonijiet tas-sigurtà soċjali u tal-premia tal-assigurazzjoni obbligatorji li għandhom jitħallsu lill-INPS u lill-INAIL jitlob trasferiment ikbar ta' riżorsi tal-Istat lejn dawn l-aġenziji għall-kumpens tal-qligħ nieqes.

(113) Għaldaqstant, kif konkluż diġà b'mod provviżorju fid-deċiżjoni ta' ftuħ, il-miżuri kollha adottati mill-Italja fl-2002 applikabbli għall-każijiet ta' għajnuna mill-Istat SA.33083 (12/C) u SA.35083 (12/C) u li jipprevedu t-tnaqqis, rispettivament, ta' 90 %, 50 % jew 60 % tat-taxxi kif ukoll tal-kontribuzzjonijiet tas-sigurtà soċjali u tal-premia tal-assigurazzjoni obbligatorji, jikkostitwixxu għajnuna mill-Istat skont l-Artikolu 107(1) tat-TFUE.

(114) Il-miżuri inkwistjoni huma, fil-prinċipju, projbiti mill-Artikolu 107(1) tat-TFUE u jistgħu jitqiesu kompatibbli mas-suq intern biss jekk ikunu permessi li jibbenefikaw minn waħda mid-derogi previsti mit-Trattat stess.

(115) Il-Kummissjoni tqis, madankollu, li l-għajnuna (individwali) mogħtija fil-qafas tal-miżuri inkwistjoni ma jikkostitwixxux għajnuna mill-Istat jekk jissodisfaw il-kundizzjonijiet kollha stabbiliti fir-regolament de minimis applikabbli (62).

L-illegalità tal-miżuri ta' għajnuna

(116) Fir-rigward ta' miżuri ta' għajnuna mill-Istat li diġà daħlu fis-seħħ, il-Kummissjoni jiddispjaċiha mill-fatt li l-awtoritajiet Taljani ma ssodisfawx l-obbligi ta' notifika imposti fuqhom skont l-Artikolu 108(3) tat-TFUE.

Valutazzjoni tal-kompatibilità tal-għajnuna mas-suq intern fid-dawl tal-kummenti tal-partijiet interessati

(117) Wara li kkonkludiet li l-iskemi ta' tnaqqis imsemmija fil-punt 109 jikkostitwixxu għajnuna mill-Istat skont l-Artikolu 107(1) tat-TFUE, il-Kummissjoni għandha tistabbilixxi jekk l-għajnuna tistax titqies kompatibbli mas-suq intern, skont l-Artikolu 107(2) jew (3) tat-TFUE.

(118) Fid-deċiżjoni ta' ftuħ, il-Kummissjoni tqis li, fir-rigward tal-applikabilità tad-derogi previsti fit-Trattat, l-għajnuna inkwistjoni ma tistax tibbenefika mid-derogi tal-Artikolu 107(2)(a), minħabba li din mhijiex għajnuna ta' natura soċjali, u lanqas għajnuna li taqa' fil-kamp ta' applikazzjoni tal-Artikolu 107(2)(c). Għal raġunijiet evidenti, lanqas ma huma applikabbli d-derogi msemmija fl-Artikolu 107(3)(b) u (d). L-Italja poġġietx dubjudwar tali konklużjonijiet fil-qafas tal-proċedura formali. Fir-rigward tar-rikors possibbli għad-derogi previsti fl-Artikolu 107(3)(a) u (c), il-Kummissjoni tfakkar fid-dubji li esprimiet fid-deċiżjoni ta' ftuħ tal-proċedura tagħha (ara l-punt 3.3.2 tad-deċiżjoni ta' ftuħ). Fil-kummenti tiegħu, l-Istat Membru ma ddikjarax li l-għajnuna tista' taqa' taħt id-derogi msemmija fl-Artikolu 107(3)(a) jew (c) tat-TFUE, u lanqas ma pprovda kwalunkwe tip ta' informazzjoni li tista' tippermetti lill-Kummissjoni tivvaluta l-kompatibilità tal-iskemi inkwistjoni fid-dawl ta' tali derogi matul il-proċedura ta' investigazzjoni formali. L-Italja (u l-partijiet terzi li ressqu kummenti) min-naħa l-oħra ddikjarat li l-għajnuna kienet maħsuba sabiex tirrimedja l-ħsara kkawżata minn diżastri naturali, u għalhekk timplika li għandhom jiġu vvalutati fuq il-bażi tad-deroga prevista fl-Artikolu 107(2)(b) tat-TFUE. Dan ma jinkludix il-possibilità li l-għajnuna individwali mogħtija skont l-iskemi inkwistjoni tista' tiġi ddikjarata kompatibbli wara eżami ta' kull każ jew tista' taqa' taħt regolament ta' eżenzjoni adottat skont l-Artikolu 1 tar-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 994/98 (63).

(119) Peress li l-miżuri kollha jikkonċernaw effettivament impriżi li għandhom sede legali jew operattiva f'żoni milquta minn diżastri naturali, il-Kummissjoni se tivvaluta jekk il-miżuri jistgħux jibbenefikaw mid-deroga msemmija fl-Artikolu 107(2)(b) tat-TFUE bħala għajnuna mogħtija biex tirrimedja għall-ħsara kkawżata minn diżastri naturali jew avvenimenti oħra straordinarji.

Analiżi tal-miżura bħala għajnuna maħsuba biex tirrimedja għall-ħsara kkawżata minn diżastri naturali

(120) Il-Kummissjoni eżaminat l-iskemi ta' għajnuna inkwistjoni fid-dawl tal-Artikolu 107(2)(b) tat-TFUE, li jiddikjara bħala kompatibbli mas-suq intern kull għajnuna mogħtija sabiex tirrimedja għall-ħsara kkawżata minn diżastri naturali jew avvenimenti oħra straordinarji.

(121) F'dan ir-rigward il-Kummissjoni qed tivvaluta jekk id-diżastri indikati mill-Italja jaqgħux taħt id-definizzjoni ta' “diżastri naturali” skont l-Artikolu 107(2)(b) tat-TFUE u jekk jiġux sodisfatti l-kundizzjonijiet li ġejjin: (a) għandu jintwera li l-ħsara li għaliha jingħata l-kumpens kienet konsegwenza diretta tad-diżastru naturali inkwistjoni; (b) l-għajnuna għandha tirrimedja biss għall-ħsara kkawżata mid-diżastru naturali u m'għandhiex tinkludi kumpens żejjed tal-ħsara mġarrba mill-benefiċjarji.

(122) Il-bażijiet legali Taljani jidentifikaw iż-żoni milquta minn waħda mit-tliet tipi ta' diżastri naturali: terremoti, għargħar jew eruzzjonijiet ta' vulkani. Billi, skont l-opinjoni kostanti tal-Kummissjoni, it-terremoti, l-għargħar u l-eruzzjonijiet tal-vulkani huma diżastri naturali skont l-Artikolu 107(2)(b) tat-TFUE, kull impriża individwali li effettivament sofriet ħsara wara tali diżastri naturali tista' tikkwalifika bħala benefiċjarju tal-għajnuna għall-ammont neċessarju għar-rimedju għal tali ħsara (64).

(123) Madankollu, l-iskemi inkwistjoni ma jinkludu l-ebda definizjoni ta' ħsara (la materjali u lanqas mhux materjali) u ma jistabbilixxu l-ebda rabta bejn l-għajnuna u l-ħsara effettiva li tkun saret wara d-diżastri naturali msemmija (65). Barra minn hekk, l-iskemi ma jillimitawx l-ammont tal-kumpens għal dak neċessarju għar-rimedju għall-ħsara li tkun saret effettivament lill-benefiċjarju tal-għajnuna. Fl-aħħar nett, l-ispejjeż eliġibbli mhumiex stabbiliti skont il-ħsara mġarrba mill-impriża benefiċjarja bħala konsegwenza diretta tad-diżastru naturali. Dan ġie kkonfermat ukoll mill-awtoritajiet Taljani matul il-fażi ta' investigazzjoni formali (ara l-kummenti tal-INPS fil-punt 98).

(124) Il-Kummissjoni tikkonkludi li l-iskemi ma kinux ta' benefiċċju biss għill-impriżi li sofrew ħsara effettiva, iżda għall-impriżi kollha li għandhom sede legali jew operattiva fiż-żoni ddikjarati bħala “milquta mid-diżastru” mill-awtoritajiet Taljani, irrispettivament mill-fatt li effettivament ġarrbux ħsara jew le wara d-diżastru rispettiv.

(125) Minħabba dan ta' qabel, il-miżuri inkwistjoni, minħabba n-natura tagħhom u l-mekkaniżmu ta' funzjonament relatat, mhumiex maħsubin għar-rimedju għall-ħsara kkawżata mid-diżastri naturali.

(126) Għalhekk għandu jiġi osservat li l-proċedura ta' investigazzjoni ma ppermettitx li jitneħħew id-dubji tal-Kummissjoni dwar il-kompatibilità tal-miżuri inkwistjoni mas-suq komuni.

(127) Barra minn hekk, billi l-għajnuna ma tikkwalifika għall-ebda deroga prevista fl-Artikolu 107(2) u (3) tat-TFUE, il-Kummissjoni tikkonkludi li l-iskemi ta' għajnuna inkwistjoni huma inkompatibbli mas-suq intern.

(128) Fir-rigward tal-miżuri applikati fis-setturi tas-sajd u l-akkwakultura, il-kompatibilità tagħhom mal-leġiżlazzjoni tal-Unjoni għandha tiġi vvalutata fid-dawl tal-linji gwidi għall-eżami tal-għajnuna mill-Istat fis-settur tas-sajd u l-akkwakultura fid-data ta' dħul fis-seħħ ta' kull sistema. Mill-2001, permezz ta' dawn il-linji gwida, il-Kummissjoni pprovdiet l-interpretazzjoni tagħha tal-applikazzjoni tat-trattat sa fejn tikkonforma l-għajnuna mill-Istat fis-setturi tas-sajd u tal-akkwakultura.

(129) Minħabba li għall-għajnuna għad-diżastri naturali japplikaw l-istess dispożizzjonijiet prinċipali għal dawn il-linji gwida wkoll, il-Kummissjoni tikkonkludi li l-osservazzjonijiet ta' din it-taqsima japplikaw ukoll għall-għajnuna mogħtija skont il-miżuri tas-settur tas-sajd u l-akkwakultura.

Il-kummenti tal-partijiet interessati

(130) L-awtoritajiet Taljani u erba' partijiet interessati oħra (l-Uffiċċju Legali Chiti, l-Uffiċċju Legali Preve-Gavioli, Confindustria, CGIL L'Aquila) taw il-kummenti tagħhom dwar id-dubji tal-Kummissjoni fid-deċiżjoni ta' ftuħ.

(131) Kif imsemmi mill-partijiet interessati kollha, l-Artikolu 107(2)(b) tat-TFUE jistabbilixxi li l-għajnuna mogħtija għar-rimedju għall-ħsara kkawżata minn diżastri naturali hija kompatibbli mas-suq intern. Il-miżuri inkwistjoni kienu mmirati lejn impriżi li jinsabu fiż-żoni milquta minn terremoti, għargħar u eruzzjonijiet tal-vulkani. Madankollu, kif ikkunsidrat diġà fil-punt preċedenti (“Għajnuna maħsuba għar-rimedju għall-ħsara kkawżata minn diżastri naturali”), il-Kummissjoni tqis li l-miżuri inkwistjoni mhumiex maħsuba, minħabba n-natura tagħhom u l-mekkaniżmu ta' funzjonament relatat, għar-rimedju għall-ħsara kkawżata mid-diżastri naturali msemmija hawn fuq skont l-Artikolu 107(2)(b) tat-TFUE.

(132) Ftit mill-partijiet interessati (l-Uffiċċju Legali Chiti, Confindustria) jirreferu wkoll għall-fatt li l-għajnuna prevista minn ċerti miżuri ġiet mogħtija biss qabel verifika tal-ħsara effettiva kkawżata lil kull impriża. Fil-fatt, ma jistax jiġi eskluż li f'każijiet speċifiċi, l-għajnuna mogħtija fil-qafas tal-miżuri ma kinitx iktar mill-ammont neċessarju għar-rimedju għall-ħsara li saret effettivament lill-benefiċjarju b'konsegwenza diretta tad-diżastru u li l-għajnuna individwali f'dawn il-każijiet tista' titqies kompatibbli mas-suq intern skont l-Artikolu 107(2)(b) tat-TFUE. Madankollu, il-miżuri inkwistjoni mhumiex maħsuba, minħabba n-natura tagħhom u l-mekkaniżmu ta' funzjonament relatat, li jeskludu kull forma ta' kumpens żejjed tal-ħsara, iżda huma limitati għar-rimedju għall-ħsara kkawżata mid-diżastri naturali msemmija hawn fuq. Kif spjegat fil-punt preċedenti (“Għajnuna maħsuba għar-rimedju għall-ħsara kkawżata minn diżastri naturali”), tali miżuri għandhom kamp ta' applikazzjoni ħafna aktar wiesa', billi ma jeħtiġux li jkun hemm rabta diretta bejn l-għajnuna u l-ħsara kkawżata mid-diżastru naturali relatat. Billi ma jeħtiġux il-preżenza ta' rabta, dawn ma jillimitawx il-kumpens għall-ammont neċessarju għar-rimedju għall-ħsara possibbli li effettivament iġarrbu l-impriżi. Anke fil-każ li l-benefiċjarji għandhom jiċċertifikaw ħsara rilevanti, kif inhu l-każ għall-Pjemonte, il-bażijiet legali ma fihomx dispożizzjonijiet li jillimitaw l-ammont ta' għajnuna għall-ammont ċertifikat u ekwivalenti għall-ħsara kkawżata mill-għargħar. Fir-rigward tal-kummenti provduti mill-awtoritajiet Taljani dwar l-impatt tat-terremot tal-2009 fl-Abruzzo fuq l-ekonomija tar-reġjun, u b'mod aktar speċifiku fuq iż-żona milquta mit-terremot ta' vjolenza u qerda straordinarja, il-Kummissjoni tfakkar mill-ġdid li skont it-Trattat u f'konformità mal-prattika kostanti tal-Kummissjoni (66), għandu jkun hemm rabta ċara u diretta bejn id-diżastru li kkawża l-ħsara u l-għajnuna mill-Istat maħsuba sabiex tipprovdi rimedju. Din ir-rabta għandha tiġi stabbilita fil-livell ta' kull impriża u mhux fil-livell makroekonomiku, bħall-każ tal-miżura inkwistjoni (speċifikament għat-terremot tal-2009 fl-Abruzzo, il-miżura notifikata fil-qafas tal-għajnuna mill-Istat SA.35083 (12/C)).

(133) Għalhekk għandu jiġi konkluż li l-kummenti mibgħuta minn partijiet terzi matul il-proċedura ta' investigazzjoni formali ma ppermettewx li jitneħħew id-dubji tal-Kummissjoni u li l-miżuri inkwistjoni huma għajnuna inkompatibbli mas-suq intern.

Konsegwenzi tad-deċiżjoni dwar l-għajnuna mogħtija fil-qafas tal-miżuri inkwistjoni

(134) Din id-deċiżjoni titlob applikazzjoni immedjata, anke fir-rigward tal-irkupru tal-għajnuna mogħtija b'mod illegali u ddikjarata inkompatibbli. Il-Kummissjoni tosserva li deċiżjoni negattiva dwar sistema ta' għajnuna ma tippreġudikax il-possibilità li vantaġġi partikolari mogħtija fil-qafas tal-istess sistema huma minnhom infushom għajnuna mill-Istat jew jikkostitwixxu, totalment jew parzjalment, għajnuna kompatibbli mas-suq intern (pereżempju għaliex il-benefiċċju individwali jingħata lil suġġetti li ma jwettqux attività ekonomika u għalhekk ma jitqisux bħala impriżi jew inkella għaliex il-benefiċċju individwali jikkonforma mar-regolament de minimis applikabbli jew inkella għaliex il-benefiċċju individwali jingħata f'konformità ma' skema ta' għajnuna approvata jew regolament ta' eżenzjoni).

(135) L-Italja għandha tannulla l-ħlasijiet kollha għall-għajnuna skont l-iskemi msemmija fil-punt 109, b'effett mid-data ta' adozzjoni ta' din id-deċiżjoni. Mid-data ta' din id-deċiżjoni, l-ebda minn dawn l-iskemi ma tista' tintuża bħala bażi ta' referenza għall-għoti jew il-ħlas futur ta' għajnuna.

(136) Fir-rigward tal-għajnuna individwali mħallsa diġà fil-qafas tal-miżuri inkwistjoni qabel id-data ta' ftuħ tad-deċiżjoni u l-inġunzjoni ta' sospensjoni (ara l-punt 54), l-iskema tiġi kkunsidrata kompatibbli mas-suq intern skont l-Artikolu 107(2)(b) tat-TFUE sakemm tkun tista' tiġi stabbilita rabta ċara u diretta bejn il-ħsara kkawżata lil impriża individwali mid-diżastri naturali inkwistjoni u l-għajnuna mill-Istat mogħtija skont il-miżuri inkwistjoni (67). Għandhom jiġu evitati l-każijiet ta' kumpens żejjed għall-ħsara mġarrba mill-impriżi individwali. Barra minn hekk, kull kumpens relatat ma' tali ħsara mġarrba minn kwalunkwe sors għandu jitnaqqas u għandu jiġi eskluż kull tip ta' aggregazzjoni tal-għajnuna prevista mill-iskema inkwistjoni u għajnuna prevista minn miżuri oħra għall-istess spejjeż eliġibbli.

Irkupru

(137) Skont id-dispożizzjonijiet tat-Trattat u l-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja tal-Unjoni Ewropea, il-Kummissjoni, jekk tikkonferma li l-għajnuna mhijiex kompatibbli mas-suq intern, għandha l-awtorità li tiddeċiedi jekk l-Istat interessat għandux jabolixxi jew ibiddel l-għajnuna (68). Dejjem skont il-ġurisprudenza stabbilita tal-Qorti tal-Ġustizzja, l-obbligu impost fuq Stat li jneħħi għajnuna li l-Kummissjoni tqis bħala inkompatibbli mas-suq intern jiġi ssodisfat meta s-sitwazzjoni titreġġa' lura għal kif kienet qabel tħallset l-għajnuna (69). F'dan ir-rigward, il-Qorti tal-Ġustizzja iddeċidiet li dan l-objettiv jitqies bħala milħuq meta l-benefiċjarju jkun ħallas lura l-ammonti mogħtija bħala għajnuna illegali, biex b'hekk jintilef il-vantaġġ li bbenefika minnu fuq il-kompetituri tiegħu fis-suq, u meta tkun ġiet restawrata s-sitwazzjoni li kienet teżisti qabel l-għoti tal-għajnuna (70).

(138) Fuq il-bażi ta' din il-ġurisprudenza, l-Artikolu 14(1) tar-Regolament (KE) Nru 659/1999 jistabbilixxi li “fejn jittieħdu deċiżjonijiet negattivi f'każijiet ta' għajnuna illegali, il-Kummissjoni għandha tiddeċiedi li l-Istat Membru kkonċernat għandu jieħu l-miżuri kollha meħtieġa sabiex jirkupra l-għajnuna mill-benefiċjarju”.

(139) Għalhekk, peress li l-għajnuna inkwistjoni għandha titqies bħala għajnuna mill-Istat illegali u inkompatibbli, fil-prinċipju, l-ammont tal-għajnuna għandu jingħata lura biex is-sitwazzjoni tas-suq tiġi rrestawrata għal dik li kienet qabel l-għoti tal-għajnuna. Madankollu, ir-Regolament (KE) Nru 659/1999 jistabbilixxi limiti għad-dispożizzjonijiet ta' rkupru. Skont l-Artikolu 14(1), “il-Kummissjoni m'għandhiex teħtieġ l-irkupru tal-għajnuna jekk dan ikun kuntrarju għal prinċipju ġenerali tal-liġi tal-Komunità”, bħall-protezzjoni taċ-ċertezza ġuridika u tal-aspettattivi leġittimi. Il-Qorti tal-Ġustizzja ppermettiet ukoll eċċezzjoni għal dan l-obbligu li Stat Membru jimplimenta deċiżjoni ta' rkupru indirizzata lilu, jiġifieri l-eżistenza ta' ċirkostanzi eċċezzjonali li jwasslu biex ikun assolutament impossibbli li l-Istat Membru jimplimenta d-deċiżjoni b'mod xieraq (71).

(140) Peress li tali eċċezzjonijiet tressqu mill-partijiet interessati (Confindustria u l-Uffiċċju Legali Chiti) u mill-awtoritajiet Taljani fil-qafas tal-investigazzjoni formali, il-Kummissjoni għandha tivvaluta jekk dawn stess japplikawx għal dan il-każ sabiex tkun tista' tiddetermina jekk ikunx neċessarju rkupru.

(141) Fir-rigward tal-aspettattivi leġittimi adottati minn Confindustria (ara l-punt 80), il-Kummissjoni tfakkar li, fil-prinċipju, il-benefiċjarju ta' għajnuna mhux notifikata ma jistax jopponi ordni ta' rkupru billi jitfa' aspettattivi leġittimi fuq ir-regolarità ta' għajnuna (72), peress li impriża diliġenti għandha normalment tkun kapaċi tivverifika li għajnuna ġiet notifikata (73). Barra minn hekk, fil-każijiet inkwistjoni, il-Kummissjoni stess ma pprovdiet lill-awtoritajiet Taljani jew lill-benefiċjarji l-ebda element jew fatt li seta' wassal għal aspettattivi leġittimi (74).

(142) Fil-kummenti tagħha (ara l-punt 80), Confindustria fakkret ukoll fil-perjodu ta' preskrizzjoni ta' għaxar snin previst mill-Artikolu 15 tar-Regolament (KE) Nru 659/1999. Skont tali regolament, fil-każ ta' deċiżjoni negattiva għal każijiet ta' għajnuna illegali, il-Kummissjoni timponi lill-Istat Membru kkonċernat li jadotta l-miżuri kollha neċessarji għall-irkupru tal-għajnuna mill-benefiċjarji; madankollu, is-setgħat tal-Kummissjoni rigward l-irkupru tal-għajnuna kienu soġġetti għal perjodu ta' limitu ta' 10 snin. Kwalunkwe azzjoni meħuda mill-Kummissjoni jew minn Stat Membru, li jaġixxi fuq talba tal-Kummissjoni, fir-rigward tal-għajnuna illegali tinterrompi tali perjodu ta' limitu u kull interruzzjoni terġa' tibda l-perjodu mill-ġdid. Għandu jitfakkar li l-Kummissjoni kienet infurmata dwar l-eżistenza tal-miżuri inkwistjoni fl-2011 u li ħadet azzjoni dwar il-miżuri ta' għajnuna illegali fil-25 ta' Lulju 2011 bit-talba għal informazzjoni indirizzata lill-awtoritajiet Taljani. Barra minn hekk il-Kummissjoni adottat id-deċiżjoni ta' ftuħ tal-proċedura ta' investigazzjoni formali fis-17 ta' Ottubru 2012, filwaqt li l-liġi li stabbilixxiet l-ewwel miżura inkwistjoni ġiet adottata mill-Italja fis-27 ta' Diċembru 2002 (ara l-punt 22). Għalhekk l-irkupru tal-għajnuna ma ġie preskritt skont l-Artikolu 15 tar-Regolament (KE) Nru 659/1999 għall-ebda miżura ta' tnaqqis soġġetta għal din id-deċiżjoni.

(143) Fir-rigward tal-argument tal-Uffiċċju Legali Chiti (ara l-punt 73) skont liema mit-tmiem tal-1994 sal-2011 l-ebda awtorità nazzjonali jew tal-Unjoni ma ddubitat mil-legalità tal-benefiċċji, il-Kummissjoni tosserva li l-għajnuna inkwistjoni ngħatat biss mad-dħul fis-seħħ tal-miżuri ta' tnaqqis. Sal-lum il-ġurnata, l-impriżi kellhom iħallsu l-ammont sħiħ dovut bħala taxxi u kontribuzzjonijiet. Għaldaqstant l-impriżi bdew jibbenefikaw mit-tnaqqis tat-taxxi dovuti għat-taxxi u l-kontribuzzjonijiet fl-2003 biss. Minħabba dawn iċ-ċirkostanzi, la jgħodd l-argument tal-preskrizzjoni (kif invokat minn Confindustria, ara l-punt 142) u lanqas tal-aspettattivi leġittimi (skont il-kummenti l-oħra ta' Confindustria, ara l-punt 141) jekk jitqies il-fatt li s-sempliċi nuqqas ta' azzjonijiet min-naħa tal-awtoritajiet nazzjonali jew tal-istituzzjonijiet tal-Unjoni ma jipprovdix argumenti validi għal aspettattiva leġittima. Dan l-argument tal-parti interessata huwa rrifjutat fuq il-bażi tar-raġunijiet spjegati fil-punti msemmija qabel.

(144) Fir-rigward tal-argument favur iċ-ċertezza ġuridika adottat mill-Uffiċċju Legali Chiti (ara 73), m'hemmx raġunijiet biex issir distinzjoni bejn dan il-każ u l-każ Lucchini (75). Għal din ir-raġuni, il-Kummissjoni tqis li l-eżistenza ta' sentenzi ta' implimentazzjoni tal-qrati nazzjonali ma tostakolax l-irkupru.

Ċirkostanzi eċċezzjonali: impossibilità assoluta tal-irkupru

(145) Skont l-Artikolu 288 tat-TFUE, l-Istat Membru li fir-rigward tiegħu issir deċiżjoni ta' rkupru huwa obbligat li jwettaqha. Kif indikat hawn fuq, il-Qorti tal-Ġustizzja indikat eċċezzjoni għal dan l-obbligu, li hija rrappreżentata mill-każ li fih l-Istat Membru juri li jeżistu ċirkostanzi eċċezzjonali li jwasslu biex ikun assolutament impossibbli li d-deċiżjoni tiġi implimentata.

(146) Normalment, l-Istati Membri jinvokaw din il-possibilità fil-kuntest tad-diskussjonijiet mal-Kummissjoni wara l-adozzjoni tad-deċiżjoni ta' rkupru (76). Madankollu, f'dan il-każ, l-Italja ddikjarat qabel l-adozzjoni tad-deċiżjoni li sabiex jiġu ddeterminati l-miżuri, m'għandux isir l-irkupru għaliex ikun impossibbli li titwettaq tali ordni ta' rkupru. Peress li l-Italja qajmet din il-kwistjoni matul investigazzjoni formali u peress li, skont prinċipju ġenerali tal-liġi, ħadd ma jista' jiġi sfurzat biex jagħmel l-impossibbli, il-Kummissjoni tqis li l-kwistjoni tiġi ttrattata f'din id-deċiżjoni (77).

(147) Qabel kollox, għandu jiġi mfakkar li l-Qorti tal-Ġustizzja tat, fuq bażi konsistenti, interpretazzjoni restrittiva ħafna tal-kunċett ta' “impossibilità assoluta”. Il-kundizzjoni ta' impossibilità assoluta li jsir rkupru ma titqiesx bħala li tkun ġiet issodisfata meta l-Istat Membru sempliċiment ikun għarraf lill-Kummissjoni dwar id-diffikultajiet legali, politiċi jew prattiċi li tinvolvi l-implimentazzjoni tad-deċiżjoni (78). L-uniku każ li fih tista' tiġi aċċettata l-impossibilità assoluta huwa dak fejn ikun impossibbli li l-irkupru jsir sa mill-bidu, u b'mod oġġettiv u assolut (79).

(148) Fil-każ inkwistjoni, l-awtoritajiet Taljani ddikjaraw bosta drabi li l-kalkolu preċiż tal-ammont ta' għajnuna inkompatibbli li għandu jiġi rkuprat huwa assolutament impossibbli. Il-Kodiċi Ċivili Taljan (fl-Artikolu 2200) u l-liġi tat-taxxa nazzjonali jipprevedu l-obbligu ta' preservazzjoni tad-dokumenti amministrattivi u tal-kontabilità għal 10 snin biss. Il-bini mill-ġdid tad-dokumenti ta' prova għall-ħsara kkawżata minn diżastru naturali għandu jsir skont id-dokumenti uffiċjali (dokumenti amministrattivi u tal-kontabilità) imfassla fi żmien id-diżastru. Għal din ir-raġuni mhux se jkun aktar possibbli li jiġi ddeterminat, minn naħa, l-ammont ekwivalenti għall-ħsara kkawżata mill-benefiċjarji individwali u lanqas, min-naħa l-oħra, l-ammont ikkumpensat diġà minn sorsi oħra (assigurazzjonijiet, miżuri oħra ta' għajnuna) għal diżastri li ġraw aktar minn 10 snin ilu. Fil-każ tal-maġġoranza tal-miżuri inkwistjoni għaddew iktar minn 10 snin minn meta seħħew id-diżastri naturali. Dawn jinkludu l-avvenimenti kollha msemmija fil-każ SA.33083 (12/C), jiġifieri t-terremot fil-Lvant ta' Sqallija fl-1990, l-għargħar fit-Tramuntana tal-Italja fl-1994, it-terremot fil-Marche u l-Umbrija fl-1997, it-terremot fil-Moliże u l-Pulja fl-2002 kif ukoll it-terremot u l-eruzzjonijiet tal-Etna fil-provinċja ta' Katanja fl-2002. Għalhekk l-Italja tiddikjara li għal tali avvenimenti mhux se jibqa' possibbli li tinstab id-dokumentazzjoni li tiċċertifika l-ħsara (u l-kumpens).

(149) Skont l-Artikolu 107(2)(b) tat-TFUE, l-għajnuna mogħtija sabiex tirrimedja għall-ħsara kkawżata minn diżastri naturali hija kompatibbli mas-suq intern, u hija inkompatibbli u għalhekk għandha tiġi rkuprata biss l-għajnuna li taqbeż il-ħsara mġarrba. Madankollu, il-maġġoranza kbira tal-benefiċjarji li saritilhom ħsara kkawżata minn diżastri naturali aktar minn 10 snin ilu m'għadx għandhom id-dokumenti neċessarji sabiex tingħata prova taċ-ċirkostanza tal-ħsara u l-ammont tagħha, billi skont il-liġi Taljana l-impriżi mhumiex obbligati li jżommu dokumenti amministrattivi u tal-kontabilità għal aktar minn 10 snin. Jirriżulta li, bl-irkupru tal-ammont tal-għajnuna li jaqbeż l-ammont ta' ħsara li l-benefiċjarji għadhom kapaċi juru li sofrew, l-Istat Membru jkun obbligat li jwettaq ukoll l-irkupru tal-għajnuna kompatibbli mas-suq intern skont l-istess Artikolu 107(2)(b) tat-TFUE, li għaliha l-impriżi li ġarrbu ħsara minn diżastru naturali kellhom dritt.

(150) Fil-prinċipju, il-Kummissjoni għandha tordna l-irkupru tal-għajnuna inkompatibbli mogħtija mill-Italja fil-qafas tal-miżuri msemmija fil-punt 109. Madankollu, (a) il-benefiċjarji ta' tali miżuri huma impriżi li jinsabu f'żoni milquta minn diżastri naturali, (b) l-għajnuna mogħtija għall-kumpens għall-ħsara kkawżata minn diżastru naturali hija għajnuna li hija, skont il-liġi, kompatibbli mas-suq intern skont l-Artikolu 107(2)(b) tat-TFUE, (c) il-maġġoranza tad-diżastri naturali ilhom li seħħew aktar minn 10 snin qabel id-data ta' din id-deċiżjoni u, finalment, (d) skont il-liġi nazzjonali, il-benefiċjarji tal-għajnuna mhumiex obbligati li jżommu dokumenti amministrattivi għal aktar minn 10 snin u, b'konsegwenza ta' dan, huwa impossibbli f'termini oġġettivi u assoluti li jiġi ddeterminat l-ammont eżatt tal-ħsara kkawżata direttament mid-diżastru naturali. Minħabba dan ta' qabel, il-Kummissjoni tirrikonoxxi li, fid-dawl taċ-ċirkostanzi partikolari tal-miżuri ta' għajnuna soġġetti għal din id-deċiżjoni, għad-diżastri naturali li seħħew aktar minn għaxar snin qabel id-data ta' din id-deċiżjoni, huwa legalment u fattwalment impossibbli li tinkiseb l-informazzjoni neċessarja sabiex jiġi kkalkulat preċiżament l-ammont tal-għajnuna inkompatibbli għall-irkupru. Għal din ir-raġuni, huwa impossibbli b'mod oġġettiv u assolut li tinħareġ ordni ta' rkupru f'dawn il-kundizzjonijiet.

(151) Madankollu, il-kalkolu impossibbli tal-ammont eżatt tal-għajnuna inkompatibbli għall-irkupru ma jikkonċernax l-impriżi li ma kinux joperaw (pereżempju, is-sede prinċipali jew unità operattiva) fiż-żona milquta minn diżastru naturali meta ġara d-diżastru. Dawn il-benefiċjarji tal-miżuri msemmija fil-punt 109 m'għandhomx jiġu esklużi mill-irkupru peress li ma setgħux iġarrbu ħsara kkawżata mid-diżastru naturali u, għalhekk, ma kellhomx dritt għal għajnuna kompatibbli mas-suq intern taħt l-Artikolu 107(2)(b) tat-TFUE. L-awtoritajiet Taljani għandhom jivverifikaw l-eżistenza ta' sedi operattivi fiż-żoni kkonċernata skont l-informazzjoni li tinsab fir-reġistri pubbliċi fi żmien id-diżastru.

(152) Bħala konklużjoni, il-Kummissjoni tqis li, minħabba n-natura speċifika tal-każijiet inkwistjoni, huwa assolutament impossibbli li l-Italja tirkupra l-għajnuna mogħtija illegalment fil-qafas tal-miżuri inkwistjoni għad-diżastri naturali kollha li ġraw aktar minn għaxar snin qabel id-data ta' din id-deċiżjoni, minbarra l-għajnuna mogħtija lil benefiċjarji li ma kinux joperaw fiż-żona milquta minn diżastru naturali meta seħħ id-diżastru. Minbarra dan l-aħħar grupp ta' benefiċjarji, għalhekk mhuwiex xieraq li jkun disponibbli l-irkupru tal-għajnuna relatata mal-iskemi illegali u inkompatibbli għad-diżastri naturali li seħħew aktar minn għaxar snin qabel id-data ta' din id-deċiżjoni.

7. KONKLUŻJONI

(153) Il-Kummissjoni tqis li l-Italja wettqet il-miżuri ta' għajnuna, imsemmija fil-punt 109, b'mod illegali, bi ksur tal-Artikolu 108(3) tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea.

(154) Minħabba li ma tista' tiġi identifikata ebda raġuni ta' kompatibilità għall-miżuri inkwistjoni, dawn jirriżultaw bħala inkompatibbli mas-suq intern.

(155) Skont l-Artikolu 14 tar-Regolament (KE) Nru 659/1999, fejn jittieħdu deċiżjonjiet negattivi fil-każijiet ta' għajnuna illegali, il-Kummissjoni għandha tiddeċiedi li l-Istat Membru kkonċernat għandu jieħu l-miżuri kollha neċessarji biex jirkupra l-għajnuna mill-benefiċjarju (80). Il-Kummissjoni m'għandhiex teħtieġ l-irkupru tal-għajnuna jekk dan ikun kuntrarju għal prinċipju ġenerali tal-liġi tal-Unjoni.

(156) Fid-dawl taċ-ċirkostanzi straordinarji msemmija fil-punti 147 sa 152, għall-għajnuna kollha mogħtija fil-qafas tal-miżuri inkwistjoni lil benefiċjarji individwali f'żoni milquta minn diżastri naturali aktar minn għaxar snin qabel id-data ta' din id-deċiżjoni, m'għandux jintalab irkupru, minbarra l-għajnuna mogħtija lil benefiċjarji li ma kellhomx sede operattiva fiż-żona milquta minn diżastru naturali meta seħħ id-diżastru. L-Italja wriet li jkun assolutament impossibbli li jiġi kkalkulat preċiżament l-ammont tal-għajnuna inkompatibbli li għandu jiġi rkuprat. Il-benefiċjarji individwali eliġibbli li jużaw l-għajnuna meqjusa kompatibbli mas-suq intern taħt id-deroga li tinsab fl-Artikolu 107(2)(b) tat-TFUE jista' ma jkollhomx id-dokumentazzjoni neċessarja sabiex jiċċertifikaw il-ħsara kkawżata mid-diżastru naturali u sabiex juru jekk kisbux jew le benefiċċju (totali jew parzjali) tal-ħsara kkawżata. Madankollu għandha tiġi rkuprata l-għajnuna mogħtija fil-qafas tal-miżuri kollha inkwistjoni lil benefiċjarji individwali li ma kellhomx sede operattiva fiż-żona milquta minn diżastru naturali meta seħħ dan (anke għad-diżastri naturali li ġraw għaxar snin qabel id-data ta' din id-deċiżjoni). L-Italja għandha tivverifika l-eżistenza ta' kwartieri ġenerali fiż-żona kkonċernata skont l-informazzjoni li tinsab fir-reġistri pubbliċi fi żmien id-diżastru.

(157) Il-Kummissjoni għaldaqstant se terġa' titlob lill-Italja sabiex timplimenta l-miżuri neċessarji sabiex tirkupra biss l-għajnuna inkompatibbli mogħtija u mħallsa lil impriżi individwali fil-qafas tal-miżuri msemmija fil-punt 109, minbarra l-każijiet individwali li jissodisfaw il-kundizzjonijiet sabiex jitqiesu kompatibbli mas-suq intern skont id-deroga prevista fl-Artikolu 107(2)(b tat-TFUE, kif spjegat fil-punt 136 inkella l-każijiet li fihom il-benefiċċju individwali jikkonforma mar-regolament de minimis applikabbli, jew inkella l-każijiet li fihom il-benefiċċju individwali jingħata skont skema ta' għajnuna approvata jew regolament ta' eżenzjoni kif spjegat fil-punt 134. Fi żmien xahrejn min-notifika ta' din id-deċiżjoni, l-Italja għandha titlob lill-benefiċjarji tal-għajnuna sabiex jirritornaw l-għajnuna mill-Istat illegali u inkompatibbli msemmija qabel.

(158) Skont l-Artikolu 14(2) tar-Regolament (KE) Nru 659/1999, mal-ammont ta' rkupru inkwistjoni għandhom jiżdiedu l-imgħaxijiet, kkalkulati f'konformità mal-Artikolu 9 tar-Regolament tal-Kummissjoni (KE) Nru 794/2004 (81), mid-data li fiha jkun sar disponibbli għall-benefiċjarju sad-data li fiha ġie totalment rkuprat.

(159) Il-Kummissjoni titlob lill-Italja sabiex tibgħatilha mill-ġdid il-modulu f'anness dwar il-progress li sar fil-proċedura ta' rkupr