MT Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea L 317/45

DEĊIŻJONI TAL-KUMMISSJONI (UE) 2017/2112

tas-6 ta’ Marzu 2017

dwar il-miżura/l-iskema ta’ għajnuna/l-għajnuna mill-Istat SA.38454 — 2015/C (ex 2015/N) li l-Ungerija qed tippjana li timplimenta biex tappoġġja l-iżvilupp ta’ żewġ reatturi nukleari ġodda fl-impjant tal-enerġija nukleari Paks II

(notifikata bid-dokument C(2017) 1486)

(Il-verżjoni bl-Ingliż biss hi awtentika)

(Test b’relevanza għaż-ŻEE)

IL-KUMMISSJONI EWROPEA,

Wara li kkunsidrat it-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea, u b’mod partikolari l-ewwel subparagrafu tal-Artikolu 108(2) tiegħu,

Wara li kkunsidrat il-Ftehim dwar iż-Żona Ekonomika Ewropea, u b’mod partikolari l-Artikolu 62(1)(a) tiegħu,

Wara li stiednet lill-partijiet interessati jressqu l-kummenti tagħhom (1) u wara li kkunsidrat il-kummenti tagħhom,

Billi:

1. PROĊEDURA

(1) Fuq il-bażi tal-artikli fl-istampa u tal-kuntatti informali mal-awtoritajiet Ungeriżi, fit-13 ta’ Marzu 2014, il-Kummissjoni bdiet investigazzjoni preliminari f’għajnuna mill-Istat possibbli involuta fil-bini tal-impjant tal-enerġija nukleari Paks II (“Paks II”) skont in-numru tal-każ SA.38454 (2014/CP).

(2) Wara diversi skambji ta’ informazzjoni u laqgħat formali, l-awtoritajiet Ungeriżi nnotifikaw il-miżura għaċ-ċertezza tad-dritt fit-22 ta’ Mejju 2015 billi ddikjaraw li l-proġett ma kien jinvolvi ebda għajnuna mill-Istat skont it-tifsira tal-Artikolu 107 tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea (“TFUE”).

(3) Permezz tal-ittra bid-data tat-22 ta’ Mejju 2015, l-Ungerija nnotifikat lill-Kummissjoni miżura biex tipprovdi kontribuzzjoni finanzjarja għall-iżvilupp ta’ żewġ reatturi nukleari ġodda fis-sit Paks.

(4) Permezz tal-ittra bid-data tat-23 ta’ Novembru 2015, il-Kummissjoni infurmat lill-Ungerija li hi kienet iddeċidiet li tibda l-proċedura stabbilita fl-Artikolu 108(2) tat-TFUE fir-rigward tal-miżura (id-Deċiżjoni tal-Ftuħ). Id-Deċiżjoni tal-Ftuħ ġiet ippubblikata f’Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea (2). Il-Kummissjoni stiednet lill-partijiet interessati sabiex jippreżentaw il-kummenti tagħhom.

(5) L-Ungerija bagħtet il-kummenti tagħha dwar id-Deċiżjoni tal-Ftuħ fil-29 ta’ Jannar 2016.

(6) Il-Kummissjoni rċiviet l-osservazzjonijiet min-naħa tal-partijiet interessati. Għaddiethom lill-Ungerija, li ngħatat l-opportunità li tirreaġixxi. Il-kummenti tal-Ungerija waslu permezz tal-ittra bid-data tas-7 ta’ April 2016.

(7) L-Ungerija ssottomettiet iktar informazzjoni fil-21 ta’ April, fis-27 ta’ Mejju, fid-9 ta’ Ġunju, fis-16 ta’ Ġunju, fit-28 ta’ Lulju 2016, fis-16 ta’ Jannar 2017 u fl-20 ta’ Frar 2017.

(8) Fit-12 ta’ Settembru 2016, l-awtoritajiet Ungeriżi pprovdew deroga lingwistika u qablu li d-deċiżjoni tiġi adottata bl-Ingliż bħala l-lingwa awtentika.

2. DESKRIZZJONI DDETTALJATA TAL-MIŻURA

2.1. DESKRIZZJONI TAL-PROĠETT

(9) Il-miżura tikkonsisti fl-iżvilupp ta’ żewġ reatturi nukleari ġodda (l-unitajiet 5 u 6) fl-Ungerija, li l-bini tagħhom hu ffinanzjat għalkollox mill-Istat Ungeriż għall-benefiċċju tal-entità Paks II (MVM Paks II Nuclear Power Plant Development Private Company Limited by Shares) li se tkun is-sid u se topera r-reatturi l-ġodda.

(10) Fl-14 ta’ Jannar 2014, il-Federazzjoni Russa u l-Ungerija kkonkludew ftehim intergovernattiv (IGA) dwar programm nukleari (3). Fuq il-bażi tal-IGA, iż-żewġ pajjiżi għandhom jikkooperaw fil-manutenzjoni u fl-iżvilupp ulterjuri tal-impjant tal-enerġija nukleari attwali Paks (Paks NPP). Dan jinkludi d-disinn, il-bini, l-ikkummissjonar u d-dekummissjonar ta’ żewġ unitajiet tal-enerġija ġodda 5 u 6 b’reatturi tat-tip VVER (moderati bl-ilma mkessħa bl-ilma) b’kapaċità installata ta’ kull unità tal-enerġija ta’ mill-inqas 1 000 MW (4) minbarra l-unitajiet tal-enerġija eżistenti 1-4. L-operar tal-unitajiet 5 u 6 hu maħsub biex jikkumpensa għat-telf fil-kapaċità meta jirtiraw l-unitajiet 1-4 (2 000 MW flimkien). L-Ungerija ssottomettiet li l-unitajiet 1-4 ser ikunu qed joperaw sa tmiem l-2032, l-2034, l-2036 u l-2037, rispettivament, mingħajr il-prospettiva prevista ta’ estensjoni ulterjuri tal-ħajja.

(11) Skont l-IGA (5) kemm ir-Russja kif ukoll l-Ungerija għandhom jinnominaw organizzazzjoni bl-esperjenza waħda li tkun tal-Istat u kkontrollata mill-Istat li tkun finanzjarjament u teknikament responsabbli għall-issodisfar tal-obbligi tagħha bħala kuntrattur/sid b’rabta mal-proġett.

(12) Ir-Russja ħatret lill-Kumpannija b’Ishma Konġunti Nizhny Novgorod Engineering Company Atomenergoproekt (JSC NIAEP) għall-bini tar-reatturi l-ġodda (l-unitajiet 5 u 6) u l-Ungerija ħatret lil MVM Paks II Nuclear Power Plant Development Private Company Limited by Shares (1) (“Paks II”) sabiex tkun is-sid taż-żewġ reatturi u tħaddimhom.

(13) Filwaqt li l-IGA jistabbilixxi d-drittijiet u l-obbligi ġenerali tal-kooperazzjoni nukleari bejn iż-żewġ pajjiżi, l-implimentazzjoni ddettaljata tal-IGA għandha tiġi speċifikata fi ftehimiet separati msejħa “Ftehimiet ta’ Implimentazzjoni” (6) kif ġej: (a) Il-kuntratt ta’ inġinerija, ta’ akkwist u ta’ kostruzzjoni għall-bini taż-żewġ unitajiet il-ġodda 5 u 6 VVER 1200 (V491) fis-sit Paks se jissejjaħ il-“Kuntratt tal-EPC”; (b) Il-kuntratt li jistipula l-patti u l-kundizzjonijiet għall-kooperazzjoni fl-operat u fil-manutenzjoni tar-reatturi l-ġodda għandu jissejjaħ il-“kuntratt tal-O&M”; (c) Il-ftehim dwar it-termini għall-provvista tal-fjuwil u għall-immaniġġjar tal-fjuwil użat.

(14) JSC NIAEP u Paks II ikkonkludew il-Kuntratt tal-EPC fid-9 ta’ Diċembru 2014, li jistipula li ż-żewġ unitajiet il-ġodda 5 u 6 għandhom it-tir li jibdew joperaw fl-2025 u fl-2026, rispettivament.

(15) B’mod separat, ir-Russja ħadet impenn li tipprovdi lill-Ungerija b’self mill-istat biex tiffinanzja l-iżvilupp ta’ Paks II. Dan is-self hu rregolat mill-Ftehim Intergovernattiv ta’ Finanzjament (l-IGA ta’ Finanzjament) (7) u jipprovdi faċilità ta’ kreditu rotanti ta’ EUR 10 biljun li hi limitata biex tintuża biss għad-disinjar, għall-kostruzzjoni u għall-ikkummissjonar tal-unitajiet tal-enerġija 5 u 6 f’Paks II. L-Ungerija se tuża din il-faċilità ta’ kreditu rotanti biex tiffinanzja direttament l-investimenti f’Paks II li huma neċessarji għad-disinjar, għall-kostruzzjoni u għall-ikkummissjonar tal-unitajiet tal-enerġija l-ġodda 5 u 6 kif stipulat mill-IGA ta’ Finanzjament. Minbarra l-IGA ta’ Finanzjament, l-Ungerija se tipprovdi ammont addizzjonali li jasal sa EUR 2,5 biljun mill-baġit tagħha stess biex tiffinanzja l-investiment f’Paks II.

(16) Minbarra l-appoġġ għall-investiment spjegat fil-premessa 15, l-Ungerija mhix biħsiebha tagħti xi appoġġ finanzjarju ieħor lil Paks II ladarba jkunu nbnew l-unitajiet tal-enerija 5 u 6. L-unitajiet il-ġodda se joperaw bil-kundizzjonijiet tas-suq mingħajr ebda ammont fiss ta’ dħul jew prezz garantit. L-Ungerija tqis li f’dan l-istadju t-teħid ta’ kwalunkwe dejn direttament minn Paks II mhux se jkun neċessarju.

2.2. L-GĦAN TAL-MIŻURA

(17) Kif spjegat fid-Deċiżjoni tal-Ftuħ, Paks NPP hu l-uniku impjant tal-enerġija nukleari li jopera fl-Ungerija. Jappartjeni għan-negozjant tal-elettriku u l-produttur tal-enerġija 100 % tal-Istat Magyar Villamos Művek Zártkörűen Működő Részvénytársaság (“il-Grupp MVM”) (8). L-erba’ unitajiet tiegħu għandhom kapaċità installata totali ta’ 2 000 MW, b’kull waħda minnhom li bħalissa hi mgħammra b’teknoloġija Russa (VVER-440/V213). L-unitajiet se jiġu eliminati b’mod gradwali sal-2037 [ara l-premessa 10].

(18) Il-ġenerazzjoni tal-elettriku minn sorsi nukleari taqdi rwol strateġiku fit-taħlita enerġetika tal-Ungerija, peress li madwar 50 % tal-elettriku totali ġġenerat domestikament ġej mill-erba’ reatturi eżistenti f’Paks NPP (9).

(19) Fuq il-bażi tal-objettivi li ġejjin: — iż-żamma ta’ sehem sensibbli ta’ riżorsi nazzjonali u; — it-tnaqqis tad-dipendenza tal-Ungerija fuq l-importazzjonijiet filwaqt li tinżamm konsistenza mal-politika nazzjonali dwar it-tibdil fil-klima, il-Gvern talab lill-Grupp MVM biex jinvestiga l-alternattivi għall-espansjoni tal-ġenerazzjoni tal-elettriku f’impjanti tal-enerġija nukleari. Il-Grupp MVM ħejja Studju tal-Fattibbiltà li esplora l-implimentazzjoni u l-finanzjament ta’ impjant ġdid tal-enerġija nukleari li jista’ jiġi integrat fis-sistema tal-elettriku u li jista’ jiġi operat b’mod ekonomiku, sikur u ekoloġiku. Fuq il-bażi ta’ dan l-Istudju tal-Fattibbiltà ppreżentat fl-2008 mill-Grupp MVM, il-Gvern ippropona l-proġett lill-Parlament Ungeriż, li ta l-kunsens għall-bidu tax-xogħol preparatorju għall-implimentazzjoni ta’ unitajiet ġodda tal-impjant tal-enerġija nukleari fis-sit Paks (10). Dan kien sostnut minn kalkoli li wrew li l-irtirar ta’ 6 000 MW mill-kapaċità installata gross ta’ 8-9 000 MW kien previst sal-2025 bħala riżultat tal-għeluq tal-impjanti tal-enerġija obsoleti. Dawn l-impjanti kellhom jiġu parzjalment sostitwiti mill-espansjoni ta’ Paks NPP.

(20) Fl-2011, ġiet implimentata l-Istrateġija Nazzjonali dwar l-Enerġija għall-perjodu sal-2030 (11). Dik l-istrateġija tiffoka fuq xenarju Nukleari-Faħam-Ekoloġija għall-Ungerija. L-Operatur tas-Sistema ta’ Trażmissjoni (it-“TSO”) tal-Ungerija, MAVIR, jipproġetta li se jkun hemm bżonn mill-inqas 5,3 GW ta’ kapaċità ġenerattiva ġdida fl-Ungerija sal-2026, u kemxejn iktar minn 7 GW sal-2031 bħala riżultat tad-domanda futura u tal-irtirar tal-kapaċità ġenerattiva eżistenti fl-Ungerija (12). MAVIR ibassar ukoll li kważi l-flotta attwali kollha tal-ġenerazzjoni tal-faħam se tkun ġiet irtirata bejn l-2025 u l-2030, u li l-kapaċità installata tal-flotta tal-gass tal-Ungerija se tkun naqset b’bejn wieħed u ieħor 1 GW, kif muri fit-Tabella 1 sottomessa mill-Ungerija fis-16 ta’ Jannar 2017. L-Ungerija spjegat li l-istjdu ta’ MAVIR ma jqis ebda importazzjonijiet, jew kapaċità installata ġdida fil-projezzjoni tas-7 GW meħtieġa f’kapaċità ġdida. Tabella 1 Eliminazzjonijiet gradwali mistennija tal-kapaċitajiet installati domestiċi sal-2031 (ΜW) Existing Phase-out Nuclear 2 000 Coal 1 292 1 222 Natural gas 3 084 960 Oil 410 Intermittent renewables/weather-dependent 455 100 Other renewables 259 123 Other non-renewables 844 836 Sum 8 344 3 241 Sors: L-awtoritajiet Ungeriżi (Mavir)

(21) L-Ungerija u r-Russja ffirmaw l-IGA bl-objettiv li jiżviluppaw kapaċitajiet ġodda fis-sit Paks. L-Ungerija spjegat li billi żżomm il-ġenerazzjoni nukelari fit-taħlita tal-fjuwil, hi tkun tista’ tindirizza l-bżonn li tiġi sostitwita l-kapaċità eliminata gradwalment, li tiżviluppa kapaċitajiet ġodda u li tissodisfa l-mira tal-Ungerija fir-rigward tal-objettivi klimatiċi tal-Unjoni (speċjalment dawk relatati mat-tnaqqis antiċipat tal-emissjonijiet ta’ CO2).

2.3. DESKRIZZJONI TAL-UNITAJIET IL-ĠODDA – IT-TEKNOLOĠIJA LI SE TIĠI SKJERATA

(22) L-unitajiet il-ġodda 5 u 6 f’Paks II NPP se jkunu mgħammra b’teknolġija VVER 1 200 (V491) u se jkunu reatturi iktar avvanzati tal-Ġenerazzjoni III+. L-Ungerija tispjega li l-ispeċifikazzjonijiet tekniċi tal-unitajiet li se jiġu skjerati f’Paks se jġibu magħhom vantaġġi notevoli fuq l-unitajiet attwali tal-Paks NPP bħal effiċjenza ikbar, u operat iktar ekonomiku minbarra karatteristiċi tas-sikurezza msaħħa.

(23) Minbarra l-kapaċità installata ferm ogħla tal-VVER 1 200 (V491), hemm ukoll differenza materjali fil-ħajja operattiva prevista (60 sena għall-unitajiet VVER 1 200 meta mqabbla ma’ 30 sena għall-unitajiet eżistenti ta’ Paks NPP) u manuvrabilità ikbar, li tippermetti biex il-kapaċità ta’ kull unità tiġi aġġustata skont id-domanda fil-grilja fi ħdan ċerta medda.

(24) It-tnaqqis fl-ammont ta’ fjuwil meħtieġ mill-unitajiet il-ġodda jirrifletti wkoll titjib teknoloġiku fis-snin riċenti. Minflok iċ-ċiklu eżistenti tal-fjuwil ta’ 12-il xahar, l-unitajiet il-ġodda jistgħu joperaw b’ċiklu ta’ 18-il xahar. Dan ifisser li l-unitajiet il-ġodda se jkunu jeħtieġu inqas għeluq fis-sena għall-illowdjar mill-ġdid tal-fjuwil u l-impjant se jkun jista’ jopera għal iktar żmien bħala medja kull sena u ma jitlifx żmien tal-produzzjoni.

(25) L-ispeċifikazzjonijiet tekniċi jindikaw ukoll li d-densità tal-enerġija, li se tiġi pprovduta mill-assemblaġġi l-ġodda tal-fjuwil, se tkun ferm ogħla mill-assemblaġġi eżistenti tal-fjuwil. Min-naħa tiegħu dan ifisser li tista’ tinkiseb output ogħla għal kull massa ta’ unità ta’ materjal tal-fjuwil, li tista’ ttejjeb l-ekonomija tal-impjant.

2.4. IL-BENEFIĊJARJU

(26) Kif spjegat fit-Taqsima 2.3 tad-Deċiżjoni tal-Ftuħ, il-benefiċjarju tal-miżura hu l-kumpannija Paks II, bħalissa proprjetà tal-Istat Ungeriż. Id-drittijiet ta’ azzjonist huma eżerċitati mill-Uffiċċju tal-Prim Ministru. Paks II se jkun is-sid u se jopera l-unitajiet reatturi 5 u 6 li huma mħallsa mill-Istat Ungeriż.

(27) Il-premessa 19 tad-Deċiżjoni tal-Ftuħ tispjega kif l-ishma ta’ Paks II oriġinarjament miżmuma mill-Grupp MVM ġew ittrasferiti lill-Istat Ungeri (13). Skont l-informazzjoni sottomessa mill-Ungerija fit-30 ta’ Jannar 2016, il-prezz tax-xiri tat-trasferiment kien HUF 10,156 biljun, li jiġi madwar EUR 33 miljun.

2.5. L-ISTRUTTURA TA’ FINANZJAMENT TAL-PROĠETT U D-DRITTIJIET U L-OBBLIGI SKONT IL-KUNTRATT TAL-EPC

2.5.1. FTEHIM INTERGOVERNATTIV TA’ FINANZJAMENT (L-“IGA TA’ FINANZJAMENT”)

(28) Fi ħdan il-qafas tal-IGA (14), ir-Russja pprovdiet lill-Ungerija b’self mill-istat fil-forma ta’ faċilità ta’ kreditu rotanti ta’ EUR 10 biljun biex tiffinanzja l-iżvilupp tal-unitajiet tal-enerġija nukleari 5 u 6 f’Paks. Ir-rata tal-imgħax tas-self tvarja bejn 3,95 % u 4,95 % (15). Is-self hu allokat għad-disinjar, għall-kostruzzjoni u għall-ikkummissjonar ta’ dawn l-unitajiet tal-enerġija l-ġodda.

(29) Skont l-IGA ta’ Finanzjament, is-self irid jintuża mill-Ungerija biex din tiffinanzja 80 % tal-valur tal-kuntratt tal-EPC għall-eżekuzzjoni tax-xogħlijiet u tas-servizzi u għall-konsenja tat-tagħmir, filwaqt li l-bilanċ ta’ 20 % tal-kuntratt tal-EPC għandu jitħallas mill-Ungerija [ara l-premessa 15]. Is-self irid jintuża mill-Ungerija sal-2025.

(30) Is-self irid jitħallas mill-Ungerija fi ħdan 21 sena mill-15 ta’ Marzu jew mill-15 ta’ Settembru wara d-data tal-ikkummissjonar taż-żewġ unitajiet tal-enerġija nukleari l-ġodda 5 u 6 mhux iktar tard mill-15 ta’ Marzu 2026 (16).

(31) Il-pagamenti skont l-IGA ta’ Finanzjament jistgħu jsiru biss ladarba jinħarġu talba mill-Ministeru għall-Ekonomija Nazzjonali tal-Ungerija u avviż ta’ approvazzjoni mill-Ministeru tal-Finanzi tar-Russja.

2.5.2. IL-KUNTRATT TAL-EPC

(32) Skont il-kuntratt tal-EPC, JSC NIAEP trid tlesti ż-żewġ reatturi kif stipulat fl-ispeċifikazzjonijiet tekniċi dettaljati sad-dati miftiehma u bil-prezz miftiehem imħallas bħala somma f’daqqa (EUR […] (*1) biljun). Kull kost li qabel ma ġiex iddefinit hu meqjus li hu inkluż f’dan il-prezz […] (17).

(33) Il-kuntratt jipprovdi għal danni likwidati (18) li għandhom jitħallsu f’ċirkustanzi speċifiċi, […].

(34) […]

(35) […]

2.5.3. IR-RELAZZJONI BEJN L-ISTAT U L-BENEFIĊJARJU

(36) Għall-ewwel, l-Ungerija kienet ipprevediet li Paks II tibqa’ sussidjarja 100 % ta’ MVM Hungarian Electricity Ltd., li hi stess hi proprjetà tal-Istat u tal-muniċipalitajiet Ungeriżi. Minn Novembru 2014, il-kumpannija Paks II ma baqgħetx sussidjarja ta’ MVM Hungarian Electricity Ltd. jew parti mill-Grupp MVM iżda saret kumpannija 100 % direttament tal-Istat li bħalissa m’għandha ebda relazzjoni mal-Grupp MVM.

(37) Fir-rigward tal-attività ta’ Paks II, b’mod partikolari l-bejgħ tal-elettriku, l-Ungerija ddikjarat li f’dan l-istadju la hemm fis-seħħ u lanqas mhu previst xi ftehim separat ta’ xiri tal-enerġija ma’ fornitur separat. L-awtoritajiet Ungeriżi jipprevedu li l-elettriku ġġenerat minn Paks II jinbiegħ fis-suq u lil konsumaturi tal-elettriku f’konformità mal-ftehmiet ta’ bejgħ tal-enerġija tal-karga bażika skont il-prattika tipika tas-suq. Skont l-awtoritajiet Ungeriżi, Paks II, bħala ġeneratur tal-karga bażika għal perjodu twil antiċipat ta’ operat, tkun prenditur tal-prezzijiet simili għall-ġeneraturi tal-enerġija nukleari eżistenti fl-Ewropa.

(38) Paks II tkun is-sid tal-impjant tal-enerġija nukleari Paks II u, matul il-fażi tal-kostruzzjoni taż-żewġ reatturi, hi se tkun ffinanzjata b’ekwità għalkollox mill-Istat Ungeriż. L-awtoritajiet Ungeriżi jqisu li t-teħid ta’ kwalunkwe dejn direttament minn Paks II mhux ser ikun neċessarju għalissa.

(39) L-Ungerija mhix se tittrasferixxi l-fondi meħtieġa għat-trasferiment tal-prezz tax-xiri għall-impjant tal-enerġija nukleari Paks II fil-kontijiet ta’ Paks II. L-ikbar sehem minn dawk il-fondi se jkun miżmum mill-Bank għall-Iżvilupp u għall-Affarijiet Ekonomiċi Barranin tar-Russja (Vnesheconombank). Għal kull avveniment ta’ tragward li jitqies issodisfat, Paks II se tippreżenta talba lil Vnesheconombank biex tħallas 80 % tal-ammont dovut direttament lil JSC NIAEP. Se tippreżenta wkoll talba lill-Aġenzija tal-Gvern tal-Ungerija għall-Immaniġġjar tad-Dejn biex tħallas l-20 % li jifdal.

(40) Il-bqija tar-rekwiżiti finanzjarji ta’ Paks II matul il-fażi tal-kostruzzjoni se tiġi żgurata permezz tal-ekwità mill-baġit tal-Istat Ungeriż. L-ammont inizjali allokat matul il-fażi tal-kostruzzjoni se jitla’ sa EUR […] biljun (id-differenza bejn l-ammont ta’ EUR 12,5 biljun stabbilit għall-proġett nukleari fl-IGA u l-prezz tax-xiri propju ta’ Paks II NPP li jammonta għal EUR […] biljun). Dan hu meqjus mill-Ungerija li jirrappreżenta limitu massimu fuq ir-riżorsi tal-Istat li jistgħu jintużaw għall-kostruzzjoni tal-impjant tal-enerġija nukleari Paks II, mill-inqas mingħajr valutazzjoni ulterjuri. Madankollu, f’każ li r-rekwiżiti ta’ ekwità jaqbżu t-tali ammont, l-Ungerija tiddikjara li se tinvesti iktar jekk il-valutazzjoni tagħha f’dak iż-żmien tikkonkludi li jkun ekonomikament raġonevoli li hi tagħmel dan.

(41) L-Ungerija tiddikjara li analiżi tas-sensittività dwar il-kostijiet żejda possibbli mġarrba minn Paks II matul il-fażi tal-kostruzzjoni kkonkludiet li l-kostijiet tagħha jkollhom jiġu moltiplikati b’10 biex l-IRR mistenni jonqos b’1 %. Għaldaqstant, l-Ungerija tistenna li l-impatt taż-żidiet fil-kostijiet ikun wieħed minuri.

2.6. IS-SUQ TAL-ELETTRIKU UNGERIŻ

2.6.1. DESKRIZZJONI TAS-SUQ TAL-ELETTRIKU UNGERIŻ

(42) L-istruttura attwali tas-suq elettriku Ungeriż ġiet ifformata madwar l-1995, meta l-maġġoranza tal-impjanti tal-enerġija l-kbar u l-fornituri tal-utilitajiet pubbliċi kif ukoll il-kumpanniji tad-distribuzzjoni ġew ipprivatizzati. L-Istat iżomm pożizzjoni dominanti fis-settur permezz ta’ kumpannija tal-enerġija tal-Istat integrata vertikalment, il-Grupp MVM.

(43) L-Istudju ta’ MAVIR imsemmi fil-premessa 20 jispjega li l-konsum domestiku totali żdied b’2,7 % mill-2014 u laħaq konsum domestiku totali ta’ 43,75 Twh fl-2015. Minn dan il-konsum, il-produzzjoni domestika ammontat għal 30,06 Twh, u laħqet it-68,72 % tal-konsum tal-elettriku totali (ara l-Figura 1). L-importazzjonijiet ammontaw għal 13,69 Twh, li jikkorrispondu għal 31,28 % mill-konsum totali. Bħala ġeneratur, il-Grupp MVM proprjetà tal-Istat għandu preżenza sinifikanti fis-suq, minħabba l-assi ta’ ġenerazzjoni ewlieni tiegħu, Paks NPP, li pprovda 52,67 % mill-elettriku ġġenerat domestikament fl-2015, kif turi l-Figure 1. Mátra Power Plant hu impjant tal-enerġija li jaħdem bil-linjite li s-sid primparju tiegħu hu RWE Power AG (50,92 %) filwaqt li l-Grupp MVM hu proprjetarju ta’ 26,15 % tal-ishma tiegħu wkoll. L-impjanti tal-enerġija ikbar (többi nagyerőmű) u iżgħar (kiserőművek) addizzjonali jaqdu rwol modest fl-istruttura tal-ġenerazzjoni kumplessiva tas-suq Ungeriż. Barra minn hekk, il-fergħa tal-bejgħ bl-ingrossa integrata vertikalment tal-Grupp MVM, MVM Partner, għandha pożizzjoni dominanti fis-suq tal-bejgħ bl-ingrossa tal-elettriku (19). Figura 1 Kompożizzjoni tal-konsum totali tal-elettriku fl-Ungerija fl-2015 Sors: L-iżvilupp fit-terminu medju u fit-tul tal-assi tal-ġenerazzjoni tas-sistema tal-elettriku tal-Ungerija (Mavir, 2016) ( 20 ). Figura 2 Ġenerazzjoni domestika gross tal-elettriku fl-Ungerija fl-2015 Sors: L-iżvilupp fit-terminu medju u fit-tul tal-assi tal-ġenerazzjoni tas-sistema tal-elettriku tal-Ungerija (Mavir, 2016).

(44) Fl-Ungerija, l-iktar tranżazzjonijiet komuni fil-bejgħ bl-ingrossa huma konklużi permezz ta’ ftehimiet bilaterali ta’ xiri tal-enerġija (PPAs) li fihom il-ġeneraturi jaqblu li jbigħu volum minimu predefinit lil negozjanti tal-bejgħ bl-ingrossa u li fihom in-negozjanti huma obbligati jixtru volum minimu. Fil-parti l-kbira l-PPAs jiġu konklużi skont l-istandards stabbiliti mill-Federazzjoni Ewropea ta’ Negozjanti tal-Enerġija.

(45) Il-Hungarian Power Exchange Company Ltd. (HUPX) bdiet topera f’Lulju 2010 bħala kumpannija sussidjarja tat-TSO, MAVIR. Din toffri negozji ġurnata bil-quddiem kif ukoll negozji fiżiċi ta’ futuri. In-negozju ġurnata bil-quddiem jibda kuljum fil-11 ta’ filgħodu fuq il-bażi tal-offerti li jsiru kull siegħa għall-għada. In-negozjar jagħlaq mhux iktar tard minn 11:40. In-negozji fiżiċi ta’ futuri jistgħu jsiru għal erba’ ġimgħat bil-quddiem, tliet xhur bil-quddiem, erba’ trimestri bil-quddiem u tliet snin bil-quddiem. Hemm jiem iddeżinjati ta’ negozjar għat-tali tranżazzjonijiet li fihom l-offerti jsiru fi ħdan ċertu perjodu ta’ ħin. Minn Marzu 2016 fis-Suq tal-Istess Ġurnata ta’ HUPX, kemm prodotti ta’ 15-il minuta kif ukoll il-blokok ta’ siegħa saru negozjabbli. Minbarra s-swieq organizzati ta’ ġurnata bil-quddiem u tal-istess ġurnata, HUPX għandha ftehimiet ta’ kooperazzjoni ma’ żewġ kumpanniji sensara li jipprovdu servizz ta’ sottomissjoni ta’ negozji barra l-Borża (OTC) għall-ikklerjar tal-borża għal klijenti komuni.

(46) Minbarra l-irkanti ta’ ġurnata bil-quddiem mhux organizzati minn HUPX, l-elettriku hu nnegozjat ukoll fuq boroż ibbażati fl-UE jew fuq pjattaformi OTC kif ukoll permezz ta’ negozji bilaterali diretti [ara l-premessa 44].

(47) Kif jidher fil-Figura 1 fil-premessa 43, l-Ungerija hi importatur nett tal-elettriku b’importazzjonijiet li jammontaw għal madwar 30 % tal-konsum tal-elettriku tal-Ungerija. Kif turi l-Figura 3, il-prezz tal-bejgħ bl-ingrossa tal-elettriku kien l-ogħla fl-Ungerija fir-reġjun interkonness biswit il-pajjiż (jiġifieri eskluża l-Polonja jew is-Slovenja). Figura 3 Prezzijiet medji tax-xahar tal-karga bażika ta’ ġurnata bil-quddiem fir-reġjun CEE (inkluża l-Ungerija) u l-Ġermanja (2010 – 2016) Sors: Il-Kummissjoni Ewropea

(48) Il-projezzjoni għal terminu qasir tal-prezzijiet tal-karga bażika fir-reġjun tissuġġerixxi l-istess tendenza, jiġifieri li l-prezzijiet tal-karga bażika tal-Ungerija se jkunu l-ogħla fir-reġjun (ara l-Figura 4). Figura 4 Prezzijiet tal-futuri tal-karga bażika reġjonali għal Jannar – Ġunju 2017 Sors: Il-Kummissjoni Ewropea (fuq il-bażi tad-dejta ppubblikata mill-Kambju Ċentrali Ewropew tal-Enerġija), (https://www.pxe.cz/Kurzovni-Listek/Oficialni-KL/).

(49) Il-pajjiż hu ferm interkonness mal-pajjiżi ġirien – il-kapaċità tal-interkonnessjoni għall-elettriku kienet ta’ 30 % fl-2014, ogħla mill-mira tal-2020 (21). Fl-2014, l-akkoppjament tas-swieq tar-Repubblika Ċeka-Slovakkja-Ungerija-Rumanija sar operazzjonali, u rriżulta f’żieda fil-likwidità ta’ HUPX u fi tnaqqis fil-volatilità tal-prezzijiet. Il-Figura 5 tiġbor id-dejta tal-kambju tal-elettriku mal-pajjiżi ġirien fl-2014. Figura 5 Il-kambju tal-elettriku bejn l-Ungerija u l-pajjiżi ġirien Sors: Data of the Hungarian Electricity System (Mavir, 2014).

2.6.2. DESKRIZZJONI TAL-EVOLUZZJONI PREVISTA TAS-SUQ TAL-ELETTRIKU UNGERIŻ

(50) Fuq il-bażi tal-istudju msemmi fil-premessa 20 maħruġ minn MAVIR (22), kważi l-flotta kollha tal-ġenerazzjoni tal-faħam se tkun ġiet irtirata bejn l-2025 u l-2030 u l-kapaċità installata tal-flotta tal-gass tal-Ungerija se tkun naqset b’1 GW. Meta mqabbla mal-istimi tiegħu ta’ tkabbir fid-domanda massima, il-kapaċità tal-ġenerazzjoni disponibbli mill-produtturi domestiċi tal-enerġija hi mistennija tinżel f’livelli taħt il-karga massima sal-2021. Bħala riżultat ta’ dan, it-TSO jistma li s-suq Ungeriż se jkun jeħtieġ mill-inqas 5,3 GW ta’ kapaċità ta’ ġenerazzjoni tal-elettriku ġdida addizzjonali sal-2026 u kemxejn iktar minn 7 GW sa tmiem il-perjodu tat-tbassir fl-2031. Dan hu muri fil-Figura 6 hawn taħt li turi li se jkun meħtieġ ammont sinifikanti ta’ kapaċità installata lil hinn mill-Karga Massima li qed tikber. Fis-sottomissjoni tagħha datata s-16 ta’ Jannar 2017, l-Ungerija spjegat li hi meħtieġa tiżgura ċertu livell ta’ kapaċità li jifdal li tirrifletti l-prattiki standard tal-industrija ta’ TSOs tal-ENTSO-E. Il-kapaċità li jifdal hi d-differenza bejn il-kapaċità domestika affidabbli disponibbli flimkien mal-kapaċità ta’ ġenerazzjoni nazzjonali kif ukoll il-karga massima u r-riżerva tas-servizzi tas-sistema. Il-kapaċità li jifdal hi l-parti tal-kapaċità ta’ ġenerazzjoni nazzjonali li jifdal fis-sistema biex tkopri kwalunkwe esportazzjoni pprogrammata, varjazzjoni mhux mistennija fit-tagħbija, riżerva tas-servizzi tas-sistema u indisponibilitajiet mhux ippjanati f’punt ta’ referenza. Figura 6 Rekwiżit ta’ kapaċità addizzjonali fis-settur tal-elettriku tal-Ungerija Sors: L-iżvilupp fit-terminu medju u fit-tul tal-assi tal-ġenerazzjoni tas-sistema tal-elettriku tal-Ungerija (Mavir, 2016). “Csúcsterhelés” tfisser “Karga Massima”.

(51) L-Ungerija tistipula li minkejja d-dikjarazzjonijiet dwar ir-rekwiżit relattivament kbir għall-kapaċità ta’ ġenerazzjoni l-ġdida, id-dejta minn Platts Powervision tissuġġerixxi li kapaċità ġdida relattivament żgħira fil-fatt qiegħda tinbena, kif muri fit-Tabella 2. L-Ungerija tiddikjara wkoll li skont id-dejta ta’ Platt, impjant ta’ 44 MW mill-iskart għall-enerġija hu l-uniku impjant tal-enerġija li bħalissa qiegħed jinbena fl-Ungerija. L-Ungerija tispjega wkoll li, filwaqt li hemm pjanijiet ta’ investituri biex jibnu impjanti ikbar (li jaħdmu bil-gass), l-ebda wieħed minn dawk il-proġetti ma jista’ jitqies ikkonfermat, peress li l-investituri għadhom ma ġarrbux spejjeż irrekuperabbli sostanzjali bħal kostijiet tal-kostruzzjoni, li jkunu juru impenn biex fil-fatt iwettqu l-proġett. Tabella 2: Kapaċitajiet ġodda li se jinbnew fis-settur tal-elettriku tal-Ungerija Plant Plant Type Primary Fuel Nameplate MW Online Year Status Dunaujvaros Chp Waste Biomass 44 2016 Under Constr Szeged Ccgt CC/Cogen Natural Gas 460 2017 Advan Develop Szeged Ccgt CC/Cogen Natural Gas 460 2017 Advan Develop Csepel III CC/Cogen Natural Gas 430 2018 Advan Develop Tolna Wind Wind 260 2018 Early Develop Gyor Region Wind Wind 300 2019 Early Develop Szazhalombatta — Dunai Refinery CC Natural Gas 860 2020 Advan Develop Almasfuzito Coal Coal Generic 435 2020 Proposed Source: Platts Powervision, data accurate as of September 2015.

2.7. RAĠUNIJIET BIEX JINGĦATA BIDU GĦALL-PROĊEDURA

(52) F’Mejju 2015, l-Ungerija nnotifikat lill-Kummissjoni l-pjanijiet tagħha li tinvesti fil-kostruzzjoni taż-żewġ reatturi nukleari fis-sit Paks għaċ-ċertezza tad-dritt u ddikjarat li l-miżura ma kienet tinvolvi ebda għajnuna mill-Istat, peress li l-Istat qed jaġixxi bħala investitur fis-suq li jfittex profitt raġonevoli. Fid-Deċiżjoni tal-Ftuħ, il-Kummissjoni esprimiet tħassib li l-miżura tkun tinvolvi għajnuna mill-Istat skont it-tifsira tal-Artikolu 107 TFUE, fuq il-bażi tal-informazzjoni disponibbli f’dak l-istadju. B’mod partikolari, il-Kummissjoni esprimiet dubji serji dwar jekk il-miżura kinitx tinvolvi vantaġġ selettiv għal Paks II, peress li l-Ungerija ma oġġezzjonatx għall-eżistenza tal-elementi l-oħra tal-għajnuna mill-Istat matul il-fażi tan-notifika.

(53) Ir-raġunijiet għad-dubji derivati mir-riżultat tat-test tal-Prinċipju ta’ Investitur f’Ekonomija tas-Suq (“MEIP”), li jivvaluta jekk investitur tas-suq kienx jinvesti fil-proġett bl-istess patti u kundizzjonijiet bħall-investitur pubbliku fiż-żmien li fih ittieħdet id-deċiżjoni li jsir l-investiment pubbliku (23). It-test tal-MEIP hu rikonoxxut mill-ġurisprudenza wkoll (24).

(54) F’termini formali, it-test tal-MEIP fittex li jiġġustifika jekk ir-rata ta’ redditu interna (“IRR”) mistennija tal-investiment tkunx ogħla minn parametru referenzjarju bbażat purament fuq is-suq tal-kost medju ponderat tal-kapital (“WACC”) għall-proġett sottomess għall-investiment (25). Filwaqt li l-Ungerija stmat l-IRR tal-proġett bħala ikbar minn WACC referenzjarju bbażat purament fuq is-suq, il-Kummissjoni qajmet dubji dwar jekk id-WACC kellux jitqies bħala ogħla.

(55) Fid-dawl tad-dubji fir-rigward tal-eżistenza ta’ għajnuna mill-Istat, il-Kummissjoni eżaminat ukoll jekk kwalunkwe miżura ta’ għajnuna mill-Istat tistax tiġi kkunsidrata bħala kompatibbli mas-suq intern. Madankollu, peress li l-awtoritajiet Ungeriżi qiesu li l-miżura kienet ħielsa minn għajnuna mill-Istat, l-awtoritajiet Ungeriżi ma kinux issottomettew, il-fażi preliminari, xi raġuni dwar għaliex il-miżura tkun kompatibbli mas-suq intern. Il-Kummissjoni esprimiet ukoll dubji fuq kemm il-miżura ma kinitx taqa’ taħt il-kamp ta’ applikazzjoni tal-Komunikazzjoni mill-Kummissjoni — Linji Gwida dwar l-għajnuna mill-Istat għall-protezzjoni ambjentali u l-enerġija 2014-2020 (26), peress li dawk il-linji gwida jkopru miżuri fil-qasam tal-enerġija nukleari u l-iskart radjuattiv. Għad li l-Kummissjoni kkonkludiet li ebda Linja Gwida oħra ma kienet applikabbli għall-valutazzjoni tal-miżura nnotifikata, il-Kummissjoni kkonkludiet ukoll li tista’ tiddikjara miżura bħala direttament kompatibbli skont l-Artikolu 107(3)(c) TFUE, jekk il-miżura jkollha l-għan li tikseb objettiv ta’ interess komuni, jekk tkun neċessarja u proporzjonata u fejn l-effetti pożittivi tal-kisba tal-objettiv komuni jisbqu l-effetti negattivi fuq il-kompetizzjoni u l-kummerċ.

(56) Il-Kummissjoni esprimiet dubji dwar jekk il-miżura tistax titqies bħala proporzjonata, jiġifieri, jekk il-miżura kinitx limitata għal-livell minimu ta’ appoġġ ta’ investiment neċessarju biex issir il-kostruzzjoni b’suċċss tal-unitajiet addizzjonali tal-ġenerazzjoni tal-elettriku għall-kisba tal-objettiv komuni mfittex. Il-benefiċjarju jkun qed jirċievi assi tal-ġenerazzjoni bla ma jaffaċċja ebda riskju partikolari marbut mal-kostijiet ta’ rifinanzjament li operaturi oħra tas-suq ikunu jaffaċċjaw. Il-Kummissjoni ma ġiet ipprovduta b’ebda evidenza dar kif l-Ungerija tkun qed tipprevjeni tali kumpens eċċessiv.

(57) Il-Kummissjoni saħqet li s-suq tal-ġenerazzjoni tal-elettriku tal-Ungerija hu kkaratterizzat minn konċentrazzjoni relattivament għolja tas-suq, bil-Paks NPP eżistenti li tipprovdi madwar 50 % tal-ġenerazzjoni domestika. Fin-nuqqas ta’ kapaċitajiet ġodda, il-ġenerazzjoni tal-elettriku minn Paks NPP u minn Paks II aktarx li tipprovdi sehem saħansitra ikbar mis-suq tal-provvista, li jkollha effett distorsiv fuq is-suq tal-elettriku tal-Ungerija. L-Ungerija ma pprovdietx evidenza dettaljata lill-Kummissjoni dwar kif tiżgura l-operat indipendenti kontinwu tal-assi tal-ġenerazzjoni eżistenti u ġodda.

(58) Finalment, il-Kummissjoni nnotat li minħabba l-partikolaritajiet tas-suq tal-elettriku tal-Ungerija, l-operat ta’ Paks II jista’ jikkawża wkoll riskju ta’ likwidità fis-suq tal-bejgħ bl-ingorssa bil-limitazzjoni tan-numru ta’ offerti tal-provvista disponibbli fis-suq. Skont il-mod li bih jinbiegħ l-elettriku prodott mir-reatturi l-ġodda fis-suq, tista’ tkun ferm affettwata l-likwidità, jistgħu jiddaħħlu ostakli għad-dħul u tista’ titnaqqas il-kompetizzjoni f’diversi livelli tas-suq. L-Ungerija ma pprovdietx spjegazzjoni dettaljata dwar kif l-elettriku jkun innegozjat minn Paks II u kif tkun żgurata l-likwidità fis-suq.

(59) Għaldaqstant, il-Kummissjoni esprimiet dubji għaliex il-miżura tista’ tinvolvi għajnuna mill-Istat skont it-tifsira tal-Artikolu 107(1) TFUE.

(60) Fin-nuqqas ta’ biżżejjed evidenza, il-Kummissjoni lanqas ma setgħet tasal għal xi konklużjoni dwar il-kompatibbiltà ta’ kwalunkwe miżura bħal din mas-suq intern skont l-Artikolu 107(3)(c). Barra minn hekk, fuq il-bażi tad-dubji mqajma fid-Deċiżjoni tal-Ftuħ u minħabba n-nuqqas ta’ argumenti dwar il-kompatibilità mill-Ungerija f’dak iż-żmien, il-Kummissjoni stħarrġet sensiela ta’ kwistjonijiet relatati mad-distorsjoni tal-kompetizzjoni u possibbiltajiet li Paks II tista’ tkun ikkumpensata b’mod eċċessiv.

(61) Fir-rigward tad-dubji dwar il-proporzjonalità mqajma fil-premessa 56 iktar ’il fuq, il-Kummissjoni eżaminat jekk Paks II tistax, fid-dawl tal-għajnuna, terġa’ tinvesti kwalunkwe profitt li ma jitħallasx lill-Istat fil-forma ta’ dividendi biex tiżviluppa jew tixtri assi addizzjonali tal-ġenerazzjoni u, b’hekk, issaħħaħ il-pożizzjoni tagħha fis-suq.

(62) Fir-rigward tad-dubji dwar il-proporzjonalità espressi fil-premessa 56, il-Kummissjoni investigat ukoll il-politika tad-dividendi ppjanata tal-Ungerija, b’mod partikolari jekk tkunx titlob dividendi (bid-diskrezzjoni tagħha skont il-profitt miksub minn Paks II) jew, minflok, tħallix il-profitti ma’ Paks II. Il-Kummissjoni kienet imħassba li Paks II tista’ tuża l-profitti tagħha biex terġa’ tinvesti billi tiżviluppa jew tixtri assi addizzjonali ta’ ġenerazzjoni u tkompli toħloq distorsjoni tal-kompetizzjoni.

(63) Kif stipulat fil-premessa 57, minħabba l-livell relattivament għoli ta’ konċentrazzjoni tas-suq tal-ġenerazzjoni tal-elettriku tal-Ungerija u bl-impjant tal-enerġija nukleari attwali Paks NPP (Grupp MVM) li jipprovdi madwar 50 % tal-ġenerazzjoni domestika, il-Kummissjoni kienet imħassba dwar jekk Paks NPP u Paks II ikunux miżmuma b’mod separat u jistgħux jitqiesu indipendenti u mhux konnessi ma’ xulxin. Il-fatt li bħalissa Paks II hi legalment indipendenti mill-Grupp MVM ma kienx biżżejjed għall-Kummissjoni peress li din ma rċiviet ebda informazzjoni matul il-fażi ta’ notifika dwar jekk Paks NPP u Paks II ikomplux joperaw b’mod legalment u strutturalment separati għalkollox. Tali kjarifiki dehru neċessarji biex jiġi mminimizzat ir-riskju ta’ żieda ulterjuri ta’ konċentrazzjoni tas-suq.

(64) Barra minn hekk, kif spjegat fit-taqsima 2.6, l-iktar tranżazzjonijiet komuni fis-settur tal-enerġija tal-bejgħ bl-ingrossa tal-Ungerija huma konklużi permezz ta’ PPAs bilaterali u li l-Kambju tal-Enerġija tal-Ungerija (“HUPX”) kien għadu ma skattax livell adegwat ta’ likwidità. Peress li n-notifika tal-Ungerija ma għamlix riferiment għall-metodi mistennija ta’ bejgħ tal-elettriku minn Paks II, il-Kummissjoni investigat l-effett ta’ Paks II fuq il-livelli attwali ta’ likwidità tal-Ungerija fi ħdan is-settur tal-enerġija tal-bejgħ bl-ingrossa.

(65) Fid-dawl tad-dubji dwar il-likwidità fis-suq ippreżentati fil-premessa 58, il-Kummissjoni xtaqet tiżgura li jkun hemm firxa wiesgħa ta’ offerti tal-provvista disponibbli fis-suq, b’mod partikolari fid-dawl tal-pożizzjoni dominanti ta’ MVM Partner fis-suq tal-bejgħ bl-ingrossa tal-elettriku (27). Il-Kummissjoni kienet imħassba li l-livelli ta’ likwidità jistgħu jkunu ferm affettwati u li l-kostijiet tar-rivali downstream jistgħu jiżdiedu minħabba r-restrizzjoni tal-aċċess kompetittiv tagħhom għal input importanti (esklużjoni ta’ dħul). Dan jista’ jseħħ jekk l-elettriku prodott minn Paks II jinbiegħ primarjament permezz ta’ kuntratti fit-tul lil ċerti fornituri biss, u b’hekk is-saħħa fis-suq ta’ Paks II fis-suq tal-ġenerazzjoni tiġi kkonvertita għas-suq fil-livell tal-konsumatur.

(66) Għaldaqstant, il-Kummissjoni fittxet informazzjoni addizzjonali b’rabta mal-istrateġija tan-negozjar tal-output tal-enerġija ta’ Paks II, b’attenzjoni speċjali għal jekk din tkunx b’termini ta’ kompetizzjoni ġusta billi toffri l-elettriku tagħha fil-kambju jew fi kwalunkwe pjattaforma trasparenti oħra ta’ negozjar.

3. IL-POŻIZZJONI TAL-GVERN UNGERIŻ

3.1. IL-POŻIZZJONI TAL-UNGERIJA DWAR L-EŻISTENZA TAL-GĦAJNUNA

3.1.1. VANTAĠĠ EKONOMIKU

(67) Fin-notifika l-Ungerija tiddikjara li l-investiment ma jikkostitwixxix għajnuna mill-Istat skont it-tifsira tal-Artikolu 107 TFUE peress li dan ma jagħtix vantaġġ ekonomiku lil Paks II. L-Ungerija ssostni din id-dikjarazzjoni billi tindika li l-investiment ta’ Paks II jikkonforma mat-test tal-MEIP [ara l-premessi 53 u 54].

(68) B’mod partikolari, l-Ungerija tiddikjara li t-test tal-MEIP hu ssodisfat b’żewġ modi (28). L-ewwel nett, id-WACC tal-proġett instab li kien inqas mill-IRR tiegħu. It-tieni, hu argumentat li l-kost livellat tal-elettriku (“LCOE”) hu baxx biżżejjed biex it-teknoloġija nukleari ssir kompetittiva meta mqabbla ma’ teknoloġiji oħra tal-ġenerazzjoni u toffri redditi raġonevoli bil-prezzijiet prevalenti tal-elettriku (29).

(69) L-istudji u d-dokumentazzjoni ta’ sostenn li ġejjin ġew sottomessi mill-Ungerija b’appoġġ tal-fehma tagħha: (a) The Market Economic Investor Principle substantiating analysis (“Studju tal-MEIP”, tat-18 ta’ Frar 2015), (b) Economic analysis for the Paks II nuclear power project (“Studju Ekonomiku”, tat-8 ta’ Ottubru 2015) (30), (c) L-Ittri lid-Deputat Direttur Ġenerali għall-għajnuna mill-Istat b’riflessjoni dwar l-analiżi preliminari tal-Kummissjoni (Ittri ta’ Kjarifika) — L-ewwel ittra (“L-ewwel ittra ta’ kjarifika”, tas-16 ta’ Ottubru 2015), — It-tieni ittra (“It-tieni ittra ta’ kjarifika”, tad-29 ta’ Ottubru 2015), (d) Is-sottomissjonijiet li jirriflettu dwar id-Deċiżjoni tal-Ftuħ (Rispons għad-Deċiżjoni tal-Ftuħ) — Ittra lid-Deputat Direttur Ġenerali għall-għajnuna mill-Istat wara l-pubblikazzjoni tad-Deċiżjoni tal-Ftuħ mill-Kummissjoni fit-3 ta’ Diċembru 2015 (“Ittra ta’ rikonoxximent tad-Deċiżjoni tal-Ftuħ”), — Is-sottomissjoni mill-Ungerija lill-Kummissjoni fid-29 ta’ Jannar 2016 (“Sottomissjoni li tirrifletti dwar id-Deċiżjoni tal-Ftuħ”), (e) It-tweġiba tal-Gvern tal-Ungerija għall-kummenti tal-partijiet terzi dwar id-Deċiżjoni tal-Ftuħ tal-għajnuna mill-Istat fis-7 ta’ April 2016 (“Tweġiba għall-Kummenti tal-Partijiet Terzi”), (f) It-tweġiba għat-talba għal informazzjoni bid-data tat-18 ta’ Marzu 2016 fil-21 ta’ April 2016 (“Kjarifiki Ulterjuri”).

(70) Barra minn hekk, il-Gvern Ungeriż issottometta wkoll mudell finanzjarju li ntuża biex jiġu kkalkolati ċ-ċifri tal-IRR għall-proġett. Ġew sottomessi żewġ verżjonijiet tal-mudell lill-Kummissjoni: (a) Il-verżjoni oriġinali fis-16 ta’ Marzu 2015 (“Mudell Finanzjarju Preliminari”) (b) Il-verżjoni finali fis-16 ta’ Ottubru 2015 (“Mudell Finanzjarju”).

(71) Ħlief għall-“Kjarifiki Ulterjuri”, id-dokumenti elenkati fil-premessa 69 jindirizzaw is-suġett tal-komputazzjoni tad-WACC u tal-IRR, għad li b’diversi livelli ta’ dettall. L-IRR tal-proġett hi kkalkolata bl-użu tal-Mudell Finanzjarju (31). L-approċċ tal-LCOE hu diskuss fl-Istudju Ekonomiku u fil-“Kjarifiki Ulterjuri” [ara l-premessa 69].

(72) F’termini tal-analiżi mill-Ungerija, id-dokumenti elenkati fil-premessi 69(c)-69(f) jinkludu diversi aġġornamenti taċ-ċifri sottomessi fl-istudju tal-MEIP, u sussegwentement fl-Istudju Ekonomiku. B’mod partikolari, ċerti aġġornamenti huma datati wara d-data ta’ ffirmar tal-kuntratt tal-EPC tad-9 ta’ Diċembru 2014, jiġifieri d-deċiżjoni ta’ investiment inizjali.

(73) Id-Deċiżjoni tal-Ftuħ tipprovdi evalwazzjoni dettaljata tal-pożizzjoni tal-Ungerija dwar kull kwistjoni ewlenija kif riflessa fis-sottomissjonijiet tagħha sad-data tad-Deċiżjoni tal-Ftuħ (32). Il-bqija ta’ din it-taqsima tipprovdi ħarsa ġenerali lejn il-pożizzjoni tal-Ungerija dwar il-kwistjonijiet ewlenin imqajma wara l-pubblikazzjoni tad-Deċiżjoni tal-Ftuħ. B’mod partikolari, l-applikazzjoni tad-WACC u tal-IRR, kif ukoll tal-LCOE se tiġi ppreżentata b’mod separat.

3.1.1.1. Il-pożizzjoni tal-Ungerija dwar id-WACC

(74) Fit-Tweġiba tagħha għad-Deċiżjoni tal-Ftuħ, l-Ungerija tenniet il-medda stmata tagħha ta’ bejn 6,2 %-7,7 % għad-WACC bħal fis-sottomissjonijiet preċedenti tagħha. Tenniet ukoll fuq l-argumenti preċedenti tagħha mressqa fl-Ittri ta’ Kjarifika u nnotat li l-Kummissjoni ma vvalutatx dawn l-argumenti fid-Deċiżjoni tal-Ftuħ.

3.1.1.2. Il-pożizzjoni tal-Ungerija dwar l-IRR

(75) Din it-taqsima tirrieżamina l-pożizzjoni tal-Ungerija b’rabta mal-kalkolu tal-IRR li uża l-Mudell Finanzjarju għall-komputazzjoni tal-flussi ta’ flus ħielsa minn futuri għall-proġett u tiddetermina l-IRR tiegħu. L-elementi ewlenin tal-Mudell Finanzjarju huma: (1) diversi previżjonijiet fit-tul tal-prezz tal-elettriku, u (2) diversi suppożizzjonijiet operazzjonali għall-impjant tal-enerġija nukleari.

(A) Previżjonijiet tal-prezz tal-elettriku

(76) Il-previżjonijiet tal-prezz użati mill-Gvern Ungeriż ġew rieżaminati fid-Deċiżjoni tal-Ftuħ. Fit-Tweġiba tagħha għad-Deċiżjoni tal-Ftuħ, l-Ungerija kkritikat il-Kummissjoni talli użat kurva waħda biss ta’ previżjoni tal-prezzijiet (fuq il-bażi tal-pubblikazzjoni World Energy Outlook 2014 tal-Aġenzija Internazzjonali tal-Enerġija (IEA WEO 2014) biex tikkalkola l-IRR tal-proġett (33). B’mod partikolari, hi indikat li jenħtieġ li jintużaw il-previżjonijiet kollha tal-prezzijiet sottomessi fl-Istudju Ekonomiku għall-valutazzjoni tal-IRR.

(B) Suppożizzjonijiet operazzjonali

(77) Is-suppożizzjonijiet operazzjonali għall-Mudell Finanzjarju u għall-kalkoli tal-IRR ġew ipprovduti mit-tim tekniku ta’ Paks II. Għad li oriġinarjament ma ġewx ipprovduti dettalji li jiġġustifikaw dawk is-suppożizzjonijiet operazzjonali, sussegwentement l-Ungerija ssottomettiet informazzjoni ta’ sfond dwar dawk is-suppożizzjonijiet fit-tweġibiet tagħha għat-talbiet għal informazzjoni mill-Kummissjoni. Sottomissjoni importanti f’dan ir-rigward hi l-Kjarifiki Ulterjuri sottomessi bħala tweġiba għat-Talba għal Informazzjoni wara d-Deċiżjoni tal-Ftuħ u l-kummenti ta’ partijiet terzi.

(C) L-IRR tal-proġett

(78) Fit-Tweġiba għad-Deċiżjoni tal-Ftuħ, l-Ungerija tenniet ir-riżultati tal-komputazzjonijiet preċedenti tagħha ta’ bejn 8,6 %-12,0 % għall-IRR tal-proġett.

(79) It-Tweġiba tal-Ungerija għad-Deċiżjoni tal-Ftuħ ikkritikat il-valutazzjoni tal-Kummissjoni tal-impatt ta’ dewmien fuq l-IRR tal-proġett (tnaqqis ta’ 0,9 % għal dewmien ta’ 5 snin). Iċ-ċifra ġiet ikkalkolata b’suppożizzjoni ta’ dewmien matul il-perjodu operazzjonali. Madanollu, l-Ungerija argumentat li dewmien fil-perjodu tal-kostruzzjoni jista’ jżid l-IRR tal-proġett meta jkun hemm dewmien fit-tiġrib tal-kostijiet ukoll.

3.1.1.3. Il-pożizzjoni tal-Ungerija dwar l-LCOE

(80) Din it-taqsima tirrieżamina l-pożizzjoni tal-Ungerija dwar l-LCOE għal Paks II (34).

(A) L-Istudju Ekonomiku

(81) L-Ungerija argumentat fl-Istudju Ekonomiku li l-LCOE ta’ Paks II hu baxx biżżejjed biex ikun kompetittiv ma’ teknoloġiji oħra tal-ġenerazzjoni. B’mod partikolari, l-istudju ppreżenta tliet stimi tal-LCOE fir-rigward ta’ proġett nukleari fl-Ungerija. L-ewwel stima ta’ EUR 70/MWh kienet ibbażata fuq rata ta’ skont ta’ 7 % (il-limitu massimu tad-WACC stmat ippreżentat fl-istess Studju Ekonomiku) u ttieħdet minn pubblikazzjoni konġunta tal-2015 tal-OECD/IEA/NEA “Projected Costs of Generating Electricity” (“l-istudju tal-2015 tal-OECD/IEA/NEA”) (35). It-tieni stima tal-LCOE ta’ EUR 50-63/MWh kienet ibbażata fuq studju minn Aszodi et al. (2014) li tuża rata skontata bbażata fuq ir-rata tal-imgħax tas-self Russu, li taqa’ fil-medda ta’ 4-5 % (36). It-tielet stima tal-LCOE ta’ EUR 58-120/MWh (prezzijiet reali tal-2013) ġiet ikkalkolata permezz ta’ analiżi referenzjarja bbażata fuq ċifri ppubblikati minn diversi aġenziji internazzjonali li toffri medda potenzjali għal-LCOE (37). L-istudju kkonkluda li l-LCOE għal impjant tal-enerġija nukleari tal-Ungerija jaqa’ fi ħdan il-medda ta’ bejn EUR 50,5-57,4/MWh (prezzijiet reali tal-2013) 1 fejn iż-żewġ valuri tat-tmiem ġew ikkalkolati bit-teħid ta’ rata tal-imgħax daqs iż-żewġ punti tat-tmiem tal-medda tad-WACC (6,2 % u 7,0 %) irrapportati fl-istess Studju ekonomiku (38). Meta mqabbla mal-prezzijiet tal-elettriku tal-futur mill-istess Studju Ekonomiku, jista’ jiġi argumentat li l-proġett tal-impjant tal-enerġija nukleari tal-Ungerija hu wieħed li jħalli l-profitt u, għalhekk, l-Ungerija targumenta li investitur privat iħoss li hu raġonevoli li jwettaq il-proġett.

B) Kjarifiki ulterjuri

(82) Bħala tweġiba għall-mistoqsija mill-Kummissjoni dwar kif il-medda tal-LCOE ta’ bejn EUR 50,5-57,4/MWh fil-konklużjoni finali tal-Istudju Ekonomiku tista’ tiġi rrikonċiljata mal-medda ta’ bejn USD 89-94/MWh stabbilita fl-istudju tal-OECD/IEA/NEA, l-Ungerija spjegat fil-“Kjarifiki Ulterjuri” li d-differenza kienet dovuta għal suppożizzjonijiet differenti ħafna użati fl-Istudju Ekonomiku u l-istudju tal-OECD/IEA/NEA, eż. id-differenza fil-fattur tal-kapaċità supponut (85 % vs 92 %) għall-impjanti tal-enerġija nukleari u fid-dati tal-ikkummissjonar (2020 vs 2025).

3.2. IL-POŻIZZJONI TAL-UNGERIJA DWAR IL-KOMPATIBBILTÀ POSSIBBLI TAL-MIŻURA MAS-SUQ INTERN

(83) Għad li fit-tweġiba tagħha għad-Deċiżjoni tal-Ftuħ l-Ungerija enfasizzat li l-miżura ma kinitx tinvolvi għajnuna mill-Istat, hi ssottomettiet kummenti biex tindirizza t-tħassib imqajjem mill-Kummissjoni fir-rigward tal-kompatibbiltà possibbli tal-miżura mas-suq intern, espressa fid-Deċiżjoni tal-Ftuħ f’każ li l-Konklużjoni tasal għall-konklużjoni li kienet teżisti għajnuna mill-Istat.

3.2.1. IL-POŻIZZJONI DWAR L-OBJETTIV TA’ INTERESS KOMUNI

(84) Fit-tweġiba tagħha għad-Deċiżjoni tal-Ftuħ, l-Ungerija stabbilixxiet diversi kunsiderazzjonijiet relatati mal-politika li hi qieset li huma rilevanti għad-definizzjoni tal-objettiv ta’ interess komuni fuq il-bażi ta’ dawn li ġejjin: (a) il-politika tal-Ungerija dwar l-enerġija; (b) l-objettivi tat-Trattat Euratom (39); (c) Id-diskrepanza fil-kapaċità installata futura; (d) Id-diversifikazzjoni tas-sorsi tal-enerġija; (e) Id-dekarbonizzazzjoni; (f) Il-ħolqien tax-xogħol; (g) L-affordabilità.

(85) L-Ungerija saħqet li, fuq il-bażi tal-Artikolu 194(2) TFUE, kull Stat Membru għandu d-dritt sovran li jagħżel it-taħlita enerġetika tiegħu u hi tirreferi għall-Istrateġija Nazzjonali tagħha tal-Enerġija għall-2030 [ara l-premessa 20] li tidentifika approċċ nukleari-faħam-rinnovabbli bħala strateġija tal-enerġija għat-terminu medju tal-pajjiż.

(86) L-Ungerija tirreferi wkoll għall-Artikolu 2(c) tat-Trattat Euratom li jiddikjara li l-Komunità Euratom għandha tiffaċilita l-investiment u tiżgura l-istabbiliment tal-installazzjonijiet bażiċi neċessarji għall-iżvilupp tal-enerġija nukleari fil-Komunità Euratom. L-Ungerija tisħaq li d-dispożizzjonijiet tat-Trattat Euratom, li jorbtu lil kull Stat Membru firmatarju, għandhom jinftiehmu bħala objettiv komuni tal-Unjoni.

(87) Barra minn hekk, l-Ungerija tispjega li hemm tkabbir projettat ta’ madwar 4 % fid-domanda tal-elettriku mistennija mit-TSO sas-sena 2030, primarjament minħabba l-elettrifikazzjoni proposta tat-trasport, tal-industrija u tas-sistemi ta’ tisħin tal-Ungerija. L-istess studju tat-TSO jikkonkludi li ħafna mill-impjanti eqdem eżistenti tal-Ungerija li jaħdmu bil-faħam u bil-gass qed isiru obsoleti u huma mistennija jingħalqu sal-2030. L-istudju sab ukoll li huma tassew ftit il-kapaċitajiet installati ġodda li huma mistennija jiġu installati fi ħdan l-istess perjodu ta’ żmien. Dan ser iwassal għal tnaqqis previst ta’ 32 % fil-kapaċità eżistenti u l-Ungerija targumenta li l-bini ta’ Paks II se jkun tweġiba mmirata tajjeb għal din id-diskrepanza prevista fil-kapaċità ta’ ġenerazzjoni fil-futur.

(88) Barra minn hekk, l-Ungerija tisħaq li d-dipendenza tagħha fuq il-gass importat hi ogħla mill-medja tal-UE 28. Iktar minn 95 % tal-gass użat fl-Ungerija hu importat, u primarjament mir-Russja. Hi targumenta li mingħajr nukleari fit-taħlita enerġetika, id-dipendenza tal-Ungerija fuq iż-żejt jew il-gass tiżdied b’mod sinifikanti. Dan ikun il-każ b’mod partikolari wara l-eliminazzjoni gradwali tal-unitajiet operazzjonali eżistenti tal-Paks NPP fejn unitajiet addizzjonali oħra tal-ġenerazzjoni tal-elettriku jkollhom jużaw fjuwils bħal dawn biex inaqqsu d-diskrepanza futura fil-kapaċità installata nazzjonali totali deskritta fil-premessa 50. Konsegwentement, l-Ungerija tqis li l-miżura tkun qed tikkontribwixxi għad-diversità tas-sorsi tal-fjuwil fit-taħlita enerġetika u s-sigurtà tal-provvista tal-enerġija tal-pajjiż.

(89) L-Ungerija targumenta li l-proġett se jikkontribwixxi għall-objettivi tal-Unjoni tal-2020 ta’ tnaqqis tal-gassijiet serra peress li l-fissjoni nukleari hi meqjusa bħala sors ta’ enerġija b’emissjonijiet baxxi ta’ karbonju. L-awtoritajiet Ungeriżi jargumentaw li l-post topografiku u ġeografiku tal-pajjiż ma jippermettix li jiġu skjerati impjanti eoliċi jew idroelettriċi fil-baħar. L-għażliet li jifdal għall-ġenerazzjoni rinnovabbli huma minn impjanti eoliċi, solari u tal-bijomassa fuq l-art, iżda l-iżvilupp ta’ tali teknoloġiji ma jkunx biżżejjed biex ikopri d-diskrepanza prevista fil-kapaċità futura msemmija fil-premessa 50 iktar ’il fuq meta ma tkun prevista ebda ġenerazzjoni addizzjonali min-nukleari. Konsegwentement, l-Ungerija targumenta li l-proġett qiegħed ifittex l-objettiv ta’ dekarbonizzazzjoni.

(90) L-awtoritajiet Ungeriżi jallegaw li l-proġett (kemm matul kif ukoll wara l-kostruzzjoni) se jġib miegħu ħolqien sinifikanti tax-xogħol. Dan ikun partikolarment importanti fid-dawl tal-pożizzjoni ġeografika tal-impjant tal-enerġija nukleari Paks II, li jinsab f’reġjun NUTS II, b’PDG ta’ inqas minn 45 % ta’ dak tal-medja tal-UE per capita. Bħala tali, l-Ungerija tqis li l-implimentazzjoni tal-proġett ikollha objettiv ta’ tkabbir u ta’ ħolqien sinifikanti tax-xogħol f’diversi setturi.

(91) Finalment, l-Ungerija targumenta li l-investiment f’kapaċità ġdida tal-ġenerazzjoni nukleari se jsarraf direttament fi prezzijiet tal-elettriku orħos għall-industrija u għall-konsumatur, li huma konformi ma’ objettiv tal-UE kollha ta’ affordabilità tas-servizzi. L-Ungerija tiddikjara wkoll li l-fatt li m’għandu jingħata ebda appoġġ lil Paks II matul l-operat tagħha jsostni l-argument ta’ affordabilità.

3.2.2. IL-POŻIZZJONI DWAR IN-NEĊESSITÀ TAL-MIŻURA

(92) Fid-dawl tad-diskrepanza bejn il-ġenerazzjonijiet li dejjem qiegħda tikber u li qed taffaċċja l-Ungerija, din tispjega li ammont sinifikanti ta’ investiment fil-kapaċità ta’ ġenerazzjoni hu meħtieġ, bil-kwantum tat-tali investiment meħtieġ li hu ikbar mill-proġetti li bħalissa qed jinbnew jew li huma fil-fażi ta’ żvilupp.

(93) Għal dawn ir-raġunijiet, l-Ungerija qabbdet lil Nera Economic Consulting biex tanalizza l-iżvilupp tas-swieq tal-elettriku tal-Ungerija u tal-pajjiżi ġirien u d-definizzjoni tas-swieq xierqa għall-proġett Paks II meta jsir operazzjonali (l-“Istudju ta’ NERA”). Dan l-istudju jissuġġerixxi li l-bini tal-unitajiet il-ġodda 5 u 6 f’Paks II jista’ jkun kummerċjalment preferibbli meta mqabbel ma’ tipi oħra ta’ investimenti għall-ġenerazzjoni tal-enerġija fuq il-bażi tal-kundizzjonijiet tas-suq tal-Ungerija, bħall-kapaċità simili pprovduta minn turbini tal-gass b’ċiklu miftuħ (“OCGTs”) u minn CCGTs. L-Ungerija tikkonkludi li b’hekk m’hemm ebda kontrafattwali possibbli li jissodisfa l-objettivi tal-politika.

3.2.3. IL-POŻIZZJONI DWAR IL-PROPORZJONALITÀ TAL-MIŻURA

(94) L-Ungerija ttenni li hi tistenna li tirċievi kumpens sħiħ mill-investiment fl-impjant tal-enerġija nukleari Paks II kemm mill-apprezzament tal-kapital kif ukoll mid-dividendi.

(95) Barra minn hekk, fis-sottomissjoni tagħha tat-28 ta’ Lulju 2016, filwaqt li sostniet li l-proġett ma jkunx jinvolvi għajnuna mill-Istat u li kien konformi mal-MEIP, l-Ungerija pprovdiet informazzjoni addizzjonali bi tweġiba għat-tħassib imqajjem fit-taqsima 3.3.6 tad-Deċiżjoni tal-Ftuħ rigward il-proporzjonalità f’każ li l-Kummissjoni ssib li jkun hemm għajnuna mill-Istat fil-proġett innotifikat.

(96) Skont is-sottomissjoni tagħha, l-Ungerija tiddikjara li Paks II għandha tuża l-profitti kollha dderivati mill-attività tal-unitajiet 5 u 6 ta’ Paks II għall-finijiet li ġejjin biss: (a) Il-proġett Paks II, li hu ddefinit bħala l-iżvilupp, il-finanzjament, il-bini, l-ikkummissjonar, l-operat u l-manutenzjoni, it-tiġdid, l-immaniġġjar tal-iskart u d-dekummissjonar ta’ żewġ unitajiet tal-enerġija nukleari ġodda b’reatturi VVER 5 u 6 f’Paks, fl-Ungerija). Il-profitti m’għandhomx jintużaw biex jiffinanzjaw investimenti f’attivitajiet li ma jaqgħux taħt il-kamp ta’ applikazzjoni tal-proġett iddefinit hawn fuq. (b) Il-ħlas tal-profitti lill-Istat Ungeriż (pereżempju permezz ta’ dividendi).

(97) L-Ungerija kkonfermat ukoll li Paks II għandha toqgħod lura milli (terġa’) tinvesti fl-estensjoni tal-kapaċità proprja ta’ Paks II jew fil-ħajja ta’ din u mill-installazzjoni ta’ kapaċitajiet ta’ ġenerazzjoni addizzjonali, għajr dawk tar-reatturi 5 u 6 ta’ Paks II. Jekk isir investiment bħal dan, l-Ungerija għandha tinnotifikah lill-Kummissjoni għall-approvazzjoni tal-għajnuna mill-Istat

3.2.4. IL-POŻIZZJONI FUQ L-EFFETT TAL-MIŻURA FUQ IS-SUQ INTERN

(98) L-awtoritajiet Ungeriżi ddikjaraw li meta jseħħ kwalunkwe effett distorsiv, dan ikun limitat fid-durata għall-perjodu ta’ trikkib bejn l-eliminazzjoni gradwali tar-reatturi eżistenti f’Paks NPP u l-bidu tal-operat taż-żewġ reatturi l-ġodda ta’ Paks II. L-Ungerija tqis li mhuwiex raġonevoli li jiġi supponut li l-ħajja ta’ Paks NPP tista’ taqbeż il-50 sena, u għalhekk il-perjodu ta’ trikkib ikun qasir ħafna.

(99) Barra minn dan, fil-fehma tal-Ungerija l-perjodu ta’ trikkib hu tassew meħtieġ u raġonevoli fid-dawl tal-bżonn li l-impjant Paks II ikun operazzjonali fiż-żmien li fih Paks NPP joqrob lejn tmiem il-ħajja estiża tiegħu, u li l-iżvilupp u l-ikkummissjonar ta’ Paks II jistgħu jkunu soġġetti għal dewmien minħabba l-kumplessità teknika li jinvolvi l-ikkummissjonar ta’ impjant tal-enerġija nukleari ġdid u minħabba l-fatturi esterni barra mill-kontroll tal-partijiet (eż. tibdil fil-leġiżlazzjoni, ir-rekwiżiti ta’ sikurezza, l-ambjent regolatorju). L-Ungerija ssottomettiet ukoll li wħud mill-unitajiet mgħammra b’teknoloġija VVER tal-Ġenerazzjoni III u III+ kienu qed jaffaċċjaw jew hu previst li se jaffaċċjaw dewmien meta mqabbla maż-żmien tal-kostruzzjoni ta’ Paks II, kif muri fit-Tabella 3 hawn taħt. Tabella 3 Dewmien akkumulat fil-kostruzzjoni tal-unitajiet VVER tal-Ġenerazzjoni III u III+ Sit (pajjiż) Dewmien (snin) Status Kudankulam – 1 (l-Indja) +5,8 lesta Kudankulam – 2 (l-Indja) +7,0 għadha għaddejja Novovoronezh II.-1 (ir-Russja) +1,5 lest Novovoronezh II.-2 (ir-Russja) +2,5 għadha għaddejja Leningrad II.-1 (ir-Russja) +2,0 għadha għaddejja Leningrad II.-2 (ir-Russja) +2,5 għadha għaddejja Sors: L-awtoritajiet Ungeriżi

(100) Barra minn hekk, l-Ungerija tixħet dawl fuq il-fatt li Paks NPP u ż-żewġ reatturi l-ġodda ta’ Paks II huma proprjetà ta’ entitajiet separati u huma operati minn entitajiet separati u li l-Grupp MVM mhuwiex relatat b’xi mod mal-proġett Paks II jew ma’ Paks II. Hi tiddikjara wkoll li, jekk kellha tiġi kkunsidrata konċentrazzjoni bejn Paks II u l-Grupp MVM, tali konċentrazzjoni tkun soġġetta għar-regoli dwar il-kontroll tal-fużjonijiet.

(101) L-Ungerija targumenta li l-fatt li ż-żewġ kumpanniji huma proprjetà tal-Istat ma jixħitx f’dubju prima facie l-awtonomija kummerċjali tagħhom. Għall-kuntrarju, jista’ jintwera li l-kumpanniji huma indipendenti minn xulxin meta kull kumpannija jkollha setgħat indipendenti ta’ teħid ta’ deċiżjonijiet.

(102) L-Ungerija tasserixxi li l-Grupp MVM u Paks II huma indipendenti u mhumiex konnessi fuq il-bażi ta’ dawn ir-raġunijiet: (a) Dawn huma ġestiti minn dipartimenti differenti tal-gvern (il-Grupp MVM mill-Ministeru tal-Iżvilupp Nazzjonali permezz tal-Hungarian National Asset Management Inc. u Paks II mill-Uffiċċju tal-Prim Ministru); (b) Lanqas ma hemm diretturi kondiviżi jew komuni fil-bord ta’ tmexxija ta’ kull kumpannija; (c) Hemm salvagwardji eżistenti li jiżguraw li informazzjoni kummerċjalment sensittiva u kunfidenzjali ma tiġix skambjata bejn il-kumpanniji; (d) Is-setgħat ta’ teħid ta’ deċiżjonijiet ta’ kull kumpannija huma sseparati u distinti minn xulxin.

(103) L-Ungerija tikkritika s-sejbiet tal-Kummissjoni fid-Deċiżjoni tal-Ftuħ rigward il-kalkolu tas-sehem mis-suq tal-Grupp MVM fis-suq tal-provvista tal-elettriku tal-Ungerija. L-Ungerija targumenta li s-sehem mis-suq ma ġiex eżaminat f’paragun ma’ produtturi oħra preżenti fis-suq Ungeriż u li s-sehem mis-suq tal-Grupp MVM ġie kkalkolat fid-dawl tal-elettriku ġġenerat domestikament biss, esklużi l-importazzjonijiet.

(104) Fuq il-bażi tal-Istudju NERA, l-Ungerija tallega li kwalunkwe distorsjoni tal-kompetizzjoni possibbli trid tiġi interpretata f’kuntest tas-suq li hu ikbar mill-Istat tal-Ungerija. L-Istudju NERA jieħu f’kunsiderazzjoni l-inputs li ġejjin fil-valutazzjoni tas-suq tiegħu: (a) Il-kapaċitajiet ta’ ġenerazzjoni u l-kapaċitajiet tekniċi eżistenti (eż. effiċjenzi, kostijiet tal-istabiliment); (b) L-espansjonijiet impenjati fil-kapaċità ta’ ġenerazzjoni (eż. impjant fil-proċess tal-kostruzzjoni u rinnovabbli ġodda); (c) L-irtirar impenjat ta’ unitajiet eżistenti (eż. minħabba l-LCPD); (d) Il-kapaċitajiet tal-interkonnettur; (e) Il-fjuwil ġeneratur, CO2 u kostijiet operatorji u ta’ manutenzjoni varjabbli; (f) Kostijiet operatorji u ta’ manutenzjoni fissi li jiġu evitati jekk tingħalaq unità; (g) Il-kostijiet ta’ dħul ġdid.

(105) Il-bażi tal-argument dwar għaliex is-suq li għandu jiġi vvalutat hu ikbar mill-Ungerija hi li l-importazzjonijiet tal-elettriku mill-pajjiżi ġirien ammontaw għal 31,4 % tal-konsum tal-elettriku tal-Ungerija fl-2014. L-Ungerija targumenta wkoll li dan il-livell għoli ta’ interkonnessjoni mal-pajjiżi ġirien se jkompli jiżdied minħabba interkonnetturi ġodda li se jsiru operazzjonali bejn l-2016 u l-2021 bejn is-Slovakkja (2×400 kV u 1×400 kV) u s-Slovenja (1×400 kV). Fis-sottomissjoni tal-Ungerija bid-data tas-16 ta’ Jannar 2017, l-Ungerija pprovdiet iktar dettalji dwar il-proġetti li se jsiru ta’ linji tat-trażmissjoni transfruntiera, li skont dawn se jinbena interkonnettur ieħor ta’ 2×400 kV mas-Slovakkja sal-2029 u wieħed ta’ 1×400 kV mar-Rumanija sal-2030. Il-kapaċitajiet totali mistennija ta’ interkonnessjoni għall-importazzjonijiet u għall-esportazzjonijiet huma murija fit-Tabelli 4 u 5. Tabella 4 Il-Projezzjonijiet ta’ ENTSO-E ta’ Kapaċitajiet ta’ Interkonnessjoni Installati għall-Importazzjoni fl-Ungerija Austria Slovakia Romania Croatia Serbia Ukraine (*2) Slovenia (*3) Total 2015 600 800 1 000 1 200 1 000 450 0 5 050 2016 720 1 040 1 080 1 360 920 450 400 5 970 2017 840 1 280 1 160 1 520 840 450 800 6 890 2018 960 1 520 1 240 1 680 760 450 1 200 7 810 2019 1 080 1 760 1 320 1 840 680 450 1 600 8 730 2020 1 200 2 000 1 400 2 000 600 450 2 000 9 650 2021 1 200 2 000 1 400 2 000 600 450 2 000 9 650 … 2030 1 200 2 000 1 400 2 000 600 450 2 000 9 650 Tabella 5 Il-Projezzjonijiet ta’ ENTSO-E ta’ Kapaċitajiet ta’ Interkonnessjoni Installati għall-Esportazzjoni fl-Ungerija Austria Slovakia Romania Croatia Serbia Ukraine (*4) Slovenia (*5) Total 2015 600 800 1 000 1 200 1 000 450 0 5 050 2016 640 1 040 1 060 1 360 920 450 340 5 810 2017 680 1 280 1 120 1 520 840 450 680 6 570 2018 720 1 520 1 180 1 680 760 450 1 020 7 330 2019 760 1 760 1 240 1 840 680 450 1 360 8 090 2020 800 2 000 1 300 2 000 600 450 1 700 8 850 2021 800 2 000 1 300 2 000 600 450 1 700 8 850 … 2030 800 2 000 1 300 2 000 600 450 1 700 8 850

(106) L-istudju jidentifika wkoll akkoppjament li rnexxa tas-swieq tal-provvista tal-enerġija mas-Slovakkja, mar-Repubblika Ċeka u mar-Rumanija u jirreferi għall-proposti ta’ ENTSO-E ppubblikati f’Ottubru 2015 li ddefinixxew lill-Ungerija bħala parti minn reġjun tal-kapaċità koordinat uniku tal-Ewropa Ċentrali u tal-Lvant b’diversi pajjiżi li magħhom għad m’għandux arranġamenti ta’ akkoppjament, inklużi l-Awstrija, il-Ġermanja u l-Polonja (40). L-Ungerija targumenta li, meta mqabbla ma’ Stati Membri oħra, l-Ungerija diġà hi suq tal-elettriku ferm integrat fi ħdan l-Unjoni Ewropea, b’kapaċità ta’ interkonnessjoni li hi ta’ madwar 75 fil-mija tal-kapaċità ta’ ġenerazzjoni domestika installata totali, jiġifieri madwar 8 darbiet ogħla mill-mira tal-UE għall-Istati Membri sal-2020 u 5 darbiet ogħla mill-mira tal-UE għall-Istati Membri sal-2030. Fil-fehma tal-Ungerija, din hi raġuni biżżejjed biex id-distorsjonijiet tal-kompetizzjoni possibbli jiġu kkunsidrati fuq skala ikbar.

(107) Fir-rigward tal-iskjerament ta’ teknoloġiji ġodda kemm fix-xenarju fattwali kif ukoll fin-nuqqas ta’ Paks II, l-Istudju NERA jipprevedi s-CCGTs jew l-OCGTs bħala teknoloġiji ġodda filwaqt li jippreżumi li d-dħul u l-ħruġ ta’ teknoloġiji oħra, bħar-rinnovabbli, il-faħam u n-nukleari hu improbabbli sempliċiment fuq bażi ekonomika għar-raġunijiet li ġejjin: (a) Id-deċiżjonijiet attwali u storiċi relatati mad-dħul ta’ impjant rinnovabbli jiddependu kruċjalment mill-programmi ta’ sussidju tal-gvern, u mhux fuq il-prezzijiet tas-suq. Għalhekk, il-mudelli li jissimulaw il-fundamentali tas-suq ma jistgħux jiddeterminaw jekk impjant rinnovabbli jistax jidħol jew joħroġ mis-suq fil-prattika. (b) Minħabba tħassib relatat mat-tibdil fil-klima, l-installazzjoni ta’ impjanti tal-faħam u tal-linjite mibnija ġodda bla rażan fl-UE issa saret ferm kontroversjali, b’ħafna proġetti li saru soġġetti għal appelli permezz ta’ proċessi tal-aġenziji jew tal-qrati. Għaldaqstant, mhuwiex ċar kemm proġetti ġodda ta’ bini għadhom fattibbli fl-UE. (c) L-iżvilupp ta’ impjant tal-enerġija nukleari mibni ġdid fl-UE jiddependi wkoll minn strateġija tal-enerġija li tinkludi l-enerġija nukleari u teħtieġ interfaċċja governattiva u regolatorja sinifikanti fil-proċess ta’ ppjanar u ta’ ħruġ ta’ permessi. Għall-impjant tal-enerġija nukleari, l-ippjanar u l-iżvilupp huma impenn ferm ikbar milli għal CCGTs u OCGTs tal-gass u l-eżiti huma ferm iktar dipendenti minn politiki nazzjonali u mid-diskrezzjoni regolatorja. Għaldaqstant, hu supponut li ebda impjant tal-enerġija nukleari ġdid ma hu se jinbena ħlief dawk f’pajjiżi li diġà għandhom politiki tal-enerġija pronukleari u biss għal proġetti attivi li diġà qed jinbnew u/jew li għandhom kuntratti tal-EPC fis-seħħ.

(108) L-Istudju NERA juri li fix-xenarju fattwali (il-kostruzzjoni ta’ Paks II), jistgħu jinħarġu l-konklużjonijiet li ġejjin: (a) Id-domanda fl-Ungerija hi mistennija tikber ferm sal-2040; (b) Bħalissa l-Ungerija tinsab f’defiċit tal-provvista u trid timporta ammonti sinifikanti ta’ elettriku. Dan id-defiċit jitwessa’ iktar bejn l-2015 u l-2025; (c) Minkejja li Paks II jiġi online fl-2025, l-Ungerija tibqa’ f’pożizzjoni ta’ importazzjoni netta matul il-perjodu ta’ trikkib mal-unitajiet attwalment operatorji ta’ Paks NPP, u mbagħad terġa’ ssir dejjem iktar dipendenti fuq l-importazzjonijiet wara dan; (d) Ir-riżorsi rinnovabbli fl-Ungerija jiżdiedu fis-snin inizjali tax-xenarju tax-xenarju fattwali fuq il-bażi tal-projezzjonijiet tal-ENTSO-E, u jilħqu l-mira tar-rinnovabbli tal-2020 ta’ 10,9 % tal-elettriku kkonsmat li l-Ungerija adottat fil-Pjan Nazzjonali tagħha għall-Enerġija Rinnovabbli. Figura 7 L-output projettat għal kull teknoloġija u d-domanda nazzjonali sal-2040 (xenarju fattwali) Sors: L-Istudju ta’ NERA

(109) Kif spjegat iktar ’il fuq fil-premessa 93, l-Istudju NERA jtenni li fin-nuqqas tal-kostruzzjoni ta’ Paks II, il-kapaċità simili kummerċjalment preferibbli għal tipi oħra ta’ investimenti tal-ġenerazzjoni tal-enerġija bbażati fuq il-kundizzjonijiet tas-suq tal-Ungerija tkun ipprovduta minn OCGTs u CCGTs. L-Istudju ta’ NERA jissuġġerixxi li anki jekk tissostitwixxi ħafna mill-kapaċità tal-impjant Paks II b’kapaċità ġdida tal-gass fl-Ungerija, l-Ungerija tibqa’ ferm dipendenti fuq importazzjonijiet tal-elettriku matul il-perjodu ta’ mmudellar fix-xenarju kontrofattwali tal-gass (ara l-Figura 8). Figura 8 L-output projettat għal kull teknoloġija u d-domanda nazzjonali sal-2040 (xenarju kontrofattwali) Sors: L-Istudju ta’ NERA

(110) Barra minn hekk, l-Ungerija tiddikjara li minħabba l-konverġenza b’saħħitha bejn il-prezzijiet tas-suq fil-pajjiżi ġirien u l-Ungerija, aktarx li l-kompetituri jkunu jistgħu jiħħeġġjaw ir-riskji tagħhom billi jinnegozjaw l-elettriku fis-swieq ġirien, mingħajr il-bżonn li jinnegozjaw l-elettriku Ungeriż direttament. Fuq il-bażi tal-immudellar tal-istudju ta’ NERA, l-Ungerija tiddikjara li l-prezz tal-elettriku tal-karga bażika fis-suq reġjonali jibqa’ l-istess fix-xenarju kontrofattwali (ara l-Figura 9). Figura 9 Id-differenza fil-Prezzijiet tal-Karga bażika tal-Ungerija bejn il-każ bażi u l-kontrofattwali Sors: L-Istudju ta’ NERA

(111) L-Ungerija tenfasizza li hi vvalutat l-effetti possibbli ta’ Paks II f’kuntest usa’ tas-suq. Hi targumenta fuq il-bażi tal-Istudju ta’ NERA li, peress li s-Slovakkja hi l-iżgħar mis-swieq ġirien li miegħu l-Ungerija bħalissa għandha akkoppjament tas-suq, l-effetti possibbli ta’ Paks II jinħassu l-iktar f’dan il-pajjiż. Hi targumenta li l-preżenza fis-suq ta’ Paks II f’dan is-suq akkoppjat tibqa’ fil-livell ta’ madwar 20 % sal-2040.

(112) L-Istudju ta’ NERA jikkunsidra wkoll suq akkoppjat possibilment usa’ (l-Ungerija + is-Slovakkja + ir-Rumanija) u jargumenta li dawn huma s-swieq ġirien li magħhom l-Ungerija bħalissa għandha akkoppjament tas-swieq. Fuq il-bażi ta’ dan, l-Ungerija targument li anki l-ishma kkombinati mis-suq tal-Grupp MVM u ta’ Paks II (ta’ bejn 10 u 20 %) fis-suq akkoppjat tal-Ungerija + tas-Slovakkja + tar-Rumanija jkunu ferm inqas mil-limitu li jkun ifisser il-possibbiltà ta’ dominanza (ara l-Figura 10). Figura 10 L-ishma kkombinati mis-suq tal-Grupp MVM u ta’ Paks II skont il-produzzjoni (MWh) fis-swieq tal-Ungerija + tas-Slovakkja + tar-Rumanija Sors: L-Istudju ta’ NERA

(113) Barra minn hekk, l-Ungerija tisħaq li, kemm fis-sajf kif ukoll fix-xitwa, it-teknoloġija li tistabbilixxi l-prezz tkun dik ta’ impjanti tal-enerġija li jaħdmu bil-linjite u bil-faħam b’kostijiet marġinali ogħla minn ta’ Paks II, li jfisser li Paks II hi mistennija tibqa’ prenditur tal-prezzijiet minflok dik li tistabbilixxi l-prezzijiet anki matul il-perjodu operazzjonali ta’ trikkib ta’ Paks NPP u ta’ Paks II, meta l-probabilità li n-nukleari ssir it-teknoloġija li tistabbilixxi l-prezzijiet tibqa’ ferm iżgħar minn 5 % fis-sigħat kollha (ara l-Figura 11). Figura 11 Il-fjuwil li jistabbilixxi l-prezz fis-suq tal-enerġija tal-Ungerija Sors: L-Istudju ta’ NERA

(114) L-Ungerija tiddikjara wkoll li, għall-kuntrarju tas-sejbiet tal-Kummissjoni fil-premessa (144) tad-Deċiżjoni tal-Ftuħ, l-impjant tal-enerġija nukleari Paks II mhuwiex se jikkawża xi riskju tal-likwidità fis-suq tal-bejgħ bl-ingrossa billi jillimita n-numru ta’ offerti tal-provvista. Hi tikkontendi li bħala unità tal-ġenerazzjoni separata, jenħtieġ li l-impjant tal-enerġija l-ġdid isaħħaħ il-likwidità u d-diversità tal-provvista tal-ġenerazzjoni. L-Ungerija tinnota wkoll li Paks II bħalissa m’għandhiex klijentela biex tbigħ l-enerġija direttament lilha mingħajr in-negozjar fis-suq.

(115) L-Ungerija tibbaża fuq numru ta’ argumenti ppreżentati mir-Renju Unit fil-kawża Hinkley Point C (41) dwar distorsjonijiet possibbli tal-kompetizzjoni u tiddikjara li dawn ikunu japplikaw ukoll għal Paks II. Dawk l-argumenti huma stabbiliti kif ġej: (a) Il-miżura tkun tippreserva l-iskopertura tal-benefiċjarju għall-forzi tas-suq u toffrilu inċentivi biex jikkompeti fis-suq tal-operaturi tal-elettriku. L-Ungerija tikkonferma dan l-argument u żżid li hi mhix se toffri xi appoġġ operazzjonali fil-forma ta’ Kuntratti għad-Differenzi (“CfD”) għal Paks II; (b) Il-miżura ma jkollha ebda impatt sinifikanti fuq il-flussi tal-interkonnettur u inċentivi biex tinvesti f’dawk l-interkonnetturi mal-pajjiżi ġirien. L-Ungerija ttenni li s-suq tal-elettriku tal-Ungerija diġà hu suq interkonness sew u li hemm erba’ proġetti ta’ interkonnessjoni għaddejjin fil-fażi tal-iżvilupp; (c) Il-miżura ma jkollha ebda impatt fuq id-differenxjali tal-prezz bejn l-Ungerija u s-swieq ġirien li bħalissa huma konnessi permezz ta’ interkonnetturi.

(116) Barra minn hekk, fis-sottomissjoni tagħha tat-28 ta’ Lulju 2016, l-Ungerija pprovdiet informazzjoni addizzjonali biex tindirizza t-tħassib imqajjem mill-Kummissjoni fit-taqsima 3.3.7 tad-Deċiżjoni tal-Ftuħ rigward l-ibbilanċjar kumplessiv ta’ kwalunkwe effett distorsiv tal-miżura fuq is-suq intern f’każ li l-Kummissjoni ssib li l-miżura tinvolvi għajnuna mill-Istat.

(117) F’din is-sottomissjoni l-Ungerija tiddikjara li Paks II, is-suċċessuri u l-affiljati tagħha għandhom ikunu legalment u strutturalment separati għalkollox, għandhom ikunu soġġetti għal setgħa indipendenti ta’ teħid ta’ deċiżjonijiet skont it-tifsira tal-paragrafi 52 u 53 tal-Avviż Ġuriżdizzjonali dwar il-Fużjonijiet (42) u għandhom jinżammu, jiġu mmaniġġjati u operati b’mod indipendenti u mhux konness minn mal-Grupp MVM u n-negozji kollha tiegħu, mis-suċċessuri u mill-affiljati tiegħu u minn kumpanniji oħra kkontrollati mill-Istat attivi fil-ġenerazzjoni, fil-bejgħ bl-ingrossa jew fil-bejgħ bl-imnut tal-enerġija.

(118) Barra minn hekk, fir-rigward tal-bejgħ tal-elettriku minn Paks II, fl-istess sottomissjoni l-Ungerija turi li l-istrateġija ta’ negozjar tal-output tal-enerġija ta’ Paks II se tkun strateġija ta’ ottimizzazzjoni tal-profitt kummerċjali b’kundizzjonijiet ta’ kompetizzjoni ġusta li titwettaq permezz ta’ arranġamenti ta’ nnegozjar kummerċjali konklużi permezz ta’ offerti kklerjati fuq pjattaforma ta’ negozjar jew kambju trasparenti. L-Ungerija tissottometti wkoll li l-istrateġija għan-negozjar tal-output tal-enerġija ta’ Paks II (eskluż il-konsum proprju ta’ Paks II) għandha tkun imfassla kif ġej: (a) Saff 1: Paks II għandha tbigħ tal-inqas 30 % tal-output tal-elettriku totali tagħha fis-swieq ta’ ġurnata bil-quddiem, tal-istess ġurnata u tal-futuri tal-Kambju tal-Enerġija tal-Ungerija (HUPX). Kambji simili oħra tal-elettriku jistgħu jintużaw soġġetti għall-qbil jew għall-kunsens tas-servizzi tal-Kummissjoni li jrid jingħata jew jiġi rrifjutat fi żmien ġimagħtejn mit-talba tal-awtoritajiet Ungeriżi. (b) Saff 2. Il-bqija tal-output totali tal-elettriku ta’ Paks II għandu jinbiegħ minn Paks b’termini oġġettivi, trasparenti u nondiskriminatorji permezz ta’ rkanti. Il-kundizzjonijiet għat-tali rkanti għandhom jiġu ddeterminati mir-regolatur tal-enerġija tal-Ungerija, b’mod simili għar-rekwiżiti tal-irkanti imposti fuq MVM Partner [(deċiżjoni 741/2011 tar-Regulatur tal-Ungerija)]. L-Ungerija tikkonferma li r-regolatur tal-enerġija tal-Ungerija għandu jissorvelja wkoll it-twettiq ta’ dawn l-irkanti. L-Ungerija kkonfermat ukoll li l-pjattaforma tal-irkant għan dan is-Saff 2 għandha tiġi operata minn Paks II u għandu jiġi żgurat li l-offerti jkunu disponibbli b’mod ekwu għan-negozjati lliċenzjati jew irreġistrati kollha bl-istess termini tas-suq. L-Ungerija tieħu impenn li s-sistema tal-ikklerjar tal-offerti għandha tkun verifikabbli u trasparenti u m’għandha tkun imposta ebda restrizzjoni fuq l-użu finali għall-elettriku mixtri.

3.3. KUMMENTI ULTERJURI MRESSQA MILL-UNGERIJA BĦALA TWEĠIBA GĦAD-DEĊIŻJONI TAL-FTUĦ

(119) L-Ungerija tiddikjara li, peress li l-proġett jaqa’ fi ħdan il-kamp ta’ applikazzjoni tat-Trattat Euratom (eż. l-Artikolu 41 u l-Anness II, l-Artikoli 52 sa 66 u l-Artikolu 103), il-Gvern tal-Ungerija ma jqisx li t-TFUE u, b’mod partikolari, ir-regoli dwar l-għajnuna mill-Istat fl-Artikoli 107 u 108 TFUE huma applikabbli għalih. Hi tallega li t-Trattat Euratom hu lex specialis għat-TFUE. Għaldaqstant, meta l-eżerċizzju tas-setgħat skont it-Trattat Euratom ikun imxekkel mill-eżerċizzju tas-setgħat idderivati mit-TFUE, id-dispożizzjonijiet fit-Trattat Euratom jipprevalu. B’appoġġ tat-tali dikjarazzjoni, l-Ungerija tibbaża fuq id-Deċiżjoni tal-Kummissjoni Kernkraftwerke Lippe-Ems GmbH (43).

(120) L-Ungerija tosserva li għad li t-Trattat Euratom ma jistabbilixxix sett partikolari ta’ regoli relatati mal-għajnuna mill-Istat, il-punt (d) tal-Artikolu 6 u tal-Artikolu 70 tat-Trattat Euratom juri li ma hemm ebda projbizzjoni ġenerali kontra l-għajnuna mill-Istat u li f’każijiet speċifiċi huma mħeġġa sussidji mil-Istati Membri.

(121) L-Ungerija tisħaq li l-finanzjament tal-proġett fl-industrija nukleari jenħtieġ li jaqa’ taħt obbligu ta’ notifika fi ħdan it-tifsira tal-Artikolu 43 tat-Trattat Euratom. Targumenta wkoll li skont ir-Regolament tal-Kummissjoni (KE) Nru 1209/2000 (44), id-dejta dwar il-metodi tal-finanzjament jenħtieġ li tiġi pprovduta fil-każ ta’ kwalunkwe proġett ġdid mill-Istat Membru partikolari. L-Ungerija targumenta li hi kienet ipprovdiet l-informazzjoni neċessarja kollha skont l-Artikoli 41 u 43 tat-Trattat Euratom u peress li l-ftehim tal-provvista tal-fjuwil (45) ġie approvat mill-Aġenzija Fornitriċi Ewropea f’April 2015, l-Ungerija temmen li l-Kummissjoni issa ma tistax tiddikjara li l-finanzjament tal-proġett jista’ jkun illegali.

(122) L-Ungerija tqabbel it-Trattat Euratom mat-Trattat KEFA fuq il-bażi li t-tnejn li huma huma ta’ natura settorjali u hi targumenta li t-Trattat KEFA fih projbizzjoni wiesa’ ħafna kontra l-għajnuna mill-Istat li, fil-prattika, kienet allinjata mal-Artikolu 107 TFUE permezz tal-Artikolu 67 u tal-Artikolu 95 tat-Trattat KEFA. L-Ungerija tiddikjara li bl-applikazzjoni tar-regoli dwar l-għajnuna mill-Istat stabbiliti fit-TFUE, il-Kummissjoni tkun qed tinterpreta ħażin l-għan regolatorju mfittex mill-abbozzaturi tat-Trattat Euratom li m’għandux dispożizzjonijiet speċifiċi dwar l-għajnuna mill-Istat.

(123) L-Ungerija tosserva wkoll li ebda investiment ieħor ta’ ekwità fil-kostruzzjoni ta’ impjant tal-enerġija nukleari fl-Unjoni ma kien soġġett għal investigazzjoni tal-għajnuna mill-Istat mill-Kummissjoni, inklużi dawk fi Flamanville jew f’Hanhikivi. Fil-fehma tal-Ungerija, l-investiment f’Hinkley Point C kien soġġett għal skrutinju dwar l-għajnuna mill-Istat biss għaliex kellu karatteristiċi finanzjarji speċifiċi (bħal garanzija ta’ kreditu mill-Istat u s-CfD) għall-kuntrarju ta’ investimenti oħra fl-Ewropa.

4. KUMMENTI MINN PARTIJIET INTERESSATI

4.1. KONKLUŻJONIJIET DWAR L-EŻISTENZA TA’ GĦAJNUNA

(124) Il-kummenti riċevuti mill-Kummissjoni mingħand il-partijiet terzi li ġejjin kien fihom informazzjoni u analiżi kwantitattivi b’rabta mal-eżistenza tal-miżuri: — Is-sottomissjoni tal-Membru Ungeriż tal-Parlament Ewropew (MPE), is-Sur Benedek Jávor (“is-sottomissjoni ta’ Jávor”); — Is-sottomissjoni ta’ Green Peace (“is-sottomissjoni ta’ GP”) inkluż studju mħejji mill-konsulenti ekonomiċi tagħha, Candole Partners (“l-Istudju ta’ Candole”) (46); — Is-sottomissjoni ta’ EnergiaKlub (“is-sottomissjoni ta’ EK”) inkluż studju mħejji mis-Sur Balazs Felsmann (“l-istudju ta’ Felsmann”) (47).

Is-sottomissjoni ta’ Jávor

(125) Is-sottomissjoni ta’ Jávor tikkonċentra fuq il-kostijiet tas-sid li huma kostijiet li mhumiex inklużi fil-kuntratt tal-EPC (ara t-taqsima 2.5.2 ta’ din id-Deċiżjoni), u tiddikjara li dawk il-kostijiet jistgħu jkunu ferm issottovalutati. B’mod partikolari, is-sottomissjoni tagħmel id-dikjarazzjonijiet li ġejjin: (a) Peress li l-kuntratt tal-EPC għal Paks II sar fuq il-bażi tad-“disinn Leningradskaya” (48), wieħed jissoponi li se jkun meħtieġ investiment addizzjonali fis-sistema tas-sikurezza li jkun jiswa mill-inqas EUR 1 biljun. (b) Is-sistema tat-tkessiħ diretta bl-ilma ħelu mhijiex biżżejjed biex tkessaħ l-ilma f’każ tal-operat parallel ta’ Paks NPP u ta’ Paks II matul il-jiem sħan tas-sajf. Dan jixħet piż ulterjuri fuq l-ambjent, u jkun jiswa investiment f’sistema tat-tkessiħ iktar effiċjenti bbażata fuq torri tat-tkessiħ li tiswa madwar 40 % iktar minn sistema tat-tkessiħ diretta. (c) Hu probabbli li l-ammont previst li jiġi ddepożitat fil-Fond Nukleari Ċentrali jkun biżżejjed għall-ħżin tal-iskart radjuattiv u għad-dekummissjonar. B’mod partikolari, il-ħżin interim, id-depożitarju finali għall-iskart nukleari u għad-dekummissjonar jistgħu jiswew mill-inqas EUR 150 miljun, EUR 1,54 biljun u EUR 1,734 biljun rispettivament. (d) It-titjib meħtieġ tal-grilja għall-integrazzjoni tal-blokok il-ġodda tal-impjant tal-enerġija nukleari, inklużi investimenti kemm fis-sistema tal-kejbils tal-400 kV u fil-kejbil awżiljarju ta’ vultaġġ għoli tal-120 kV, jista’ jiswa sa EUR 1,6 biljun. (e) L-investimenti meħtieġa biex jiġi rrispettat ir-regolament attwali tal-grilja, kemm fil-forma ta’ impjant tal-enerġija b’akkumulu ppompjat u fil-forma ta’ unitajiet tal-ġenerazzjoni addizzjonali li jipprovdu r-riservi mhux allokati, meħtieġa mil-liġi li jkunu daqs l-ikbar unità tal-ġenerazzjoni nazzjonali tal-elettriku, ikunu jiswew EUR 1,2 biljun. (f) It-telf mit-tnaqqis tal-operat ta’ wieħed miż-żewġ impjanti tal-enerġija nukleari ġirien għal raġunijiet ta’ bbilanċjar tas-sistema jista’ jimplika telf finanzjarju totali ta’ madwar EUR 1,2 biljun. (g) Diversi taxxi u dazji mhux inklużi fil-kuntratt tal-EPC jistgħu jżidu EUR 1,8 biljun addizzjonali.

(126) Is-sottomissjoni targumenta li l-elementi ta’ kost elenkati fil-premessa 125 jenħtieġ li jiżdiedu mal-kostijiet tal-proġett, li min-naħa tagħhom inaqqsu b’mod drammatiku l-IRR tal-proġett. Hi tindika wkoll li d-dewmien u l-ħajja iqsar tal-impjant ikomplu jnaqqsu l-IRR tal-proġett.

L-istudju ta’ Candole

(127) L-istudju ta’ Candole juża s-suppożizzjonijiet u l-informazzjoni inklużi fl-Istudju Ekonomiku u jħares lejn il-vijabbiltà tal-proġett Paks II. B’mod partikolari, hu jargumenta li l-previżjonijiet tal-prezzijiet użati mill-Istudju Ekonomiku jistgħu jkunu wisq ottimisti u li previżjonijiet iktar realistiċi tal-prezzijiet irendu l-proġett bħala wieħed li jagħmel it-telf jekk jiġu aċċettati s-suppożizzjonijiet operazzjonali tal-Istudju Ekonomiku.

(128) Biex juri dan il-punt, l-istudju ta’ Candole jiżviluppa l-previżjoni tiegħu stess tal-prezz tal-elettriku fit-tul. B’mod partikolari, dan ibassar il-prezzijiet futuri tal-elettriku fit-tul billi juża previżjonijiet tal-prezzijiet tal-faħam, taż-żejt u tal-gass mill-edizzjoni tal-2015 tal-World Energy Outlook tal-Aġenzija Internazzjonali tal-Enerġija (IEA WEO 2015) u jikkalkola l-kost marġinali tal-produzzjoni għal diversi tipi ta’ ġeneraturi (49). Barra minn hekk, hu jibni wkoll previżjoni separata għal xenarji futuri differenti kkunsidrati fil-pubblikazzjoni IEA WEO 2015, jiġifieri (i) “ix-Xenarju tal-Politiki Ġodda”, li tikkorrispondi għal politiki u għal miżuri ta’ implimentazzjoni li jaffettwaw is-swieq tal-enerġija li ġew adottati sa ftit xhur qabel ma l-pubblikazzjoni IEA WEO 2015 ġiet stampata, flimkien mal-intenzjonijiet iddikjarati rilevanti tal-politika, (ii) “ix-Xenarju tal-Politiki Attwali”, li jikkorrispondi għal politiki approvati fi żmien ftit xhur qabel ma l-Istudju ta’ Candole ġie stampat, u (iii) “ix-Xenarju ta’ Prezz Baxx taż-Żejt” li jesplora l-implikazzjonijiet ta’ prezzijiet baxxi sostnuti (minħabba prezzijiet orħos taż-żejt) fuq is-sistema tal-enerġija (50). Il-graff li ġej juri l-previżjonijiet derivati fit-tul tal-prezz tal-elettriku għal kull wieħed mit-tliet xenarji. Figura 12 Kurvi tal-previżjoni tal-prezzijiet tal-elettriku fit-tul (EUR/MWh) Sors: Candole Partners

(129) Il-figura turi li x-Xenarju tal-Politiki Attwali jimplika prezzijiet futuri ftit ogħla għall-elettriku, filwaqt li x-Xenarju ta’ Prezz Baxx taż-Żejt jimplika prezzijiet futuri tal-elettriku sostanzjalment inqas mix-Xenarju tal-Politiki Ġodda ċentrali, dak użat fis-sottomissjonijiet mill-Ungerija.

(130) Minbarra l-previżjonijiet fil-Figure 12, l-istudju ta’ Candole iqabbel ukoll il-previżjoni tal-prezz tal-elettriku fit-tul ibbażat fuq ix-Xenarju ta’ Prezz Baxx taż-Żejt tal-IEA WEO 2015 mal-kuntratti futuri nnegozjati (minn Frar 2016) fil-kambji tal-elettriku tal-Ġermanja u tal-Ungerija. Dawk il-kurvi huma ppreżentati fil-Figure 13 hawn taħt. Figura 13 Kurvi tal-previżjoni tal-prezzijiet tal-elettriku fit-tul (EUR/MWh) Sors: Candole Partners.

(131) Il-figura tindika li sal-2022, meta jistgħu jiġu nnegozjati kuntratti Ġermaniżi-Awstrijaċi, il-prezzijiet tal-kuntratti tal-futuri tal-Ġermanja huma inqas mill-previżjoni tal-prezz tax-xenarju ta’ Prezz Baxx taż-Żejt tal-IEA WEO 2015. L-istess jgħodd għall-kuntratti tal-futuri tal-kambju tal-Ungerija li jistgħu jiġu nnegozjati sal-2019 (51).

(132) Fuq il-bażi ta’ dawk il-kunsiderazzjonijiet, l-istudju ta’ Candole jargumenta li bil-previżjonijiet fit-tul tal-prezz tal-elettriku kif muri fl-Istudju Ekonomiku, il-proġett Paks II jagħmel it-telf anki jekk jiġu aċċettat s-suppożizzjonijiet operazzjonali tal-Istudju Ekonomiku (52).

Is-sottomissjoni ta’ EK

(133) Is-sottomissjoni ta’ EK tidentifika n-nuqqasijiet potenzjali fid-Deċiżjoni tal-Ftuħ tal-Kummissjoni kif ukoll punti problematiċi fl-Istudju Ekonomiku tal-Ungerija. Tixħet dawl ukoll fuq ċerti riskji li jaffaċċja l-proġett. Finalment, hi ssottomettiet l-istudju ta’ Felsmann, bħala analiżi kwantitattiva tal-vijabbiltà ta’ Paks II. L-istudju jikkalkola l-valur preżenti nett tal-proġett Paks II billi juża l-kostijiet operatorji tal-Paks NPP kurrenti u jsib li fil-maġġoranza tax-xenarji kkunsidrati, il-proġett jagħmel it-telf.

(134) B’rabta mad-Deċiżjoni tal-Ftuħ, is-sottomissjoni ta’ EK tindika li ċerti elementi ta’ kostijiet kienu tħallew barra mill-valutazzjoni ppreżentata fid-Deċiżjoni tal-Ftuħ jew ma ġewx ikkunsidrati fis-sħuħija tagħhom. Pereżempju, din tiddikjara li mhuwiex ċar kemm l-ammont fil-kuntratt tal-EPC kien jinkludi l-kostijiet żejda potenzjali tas-sikurezza nukleari, il-kostijiet tal-iżvilupp tal-grilja meħtieġa mill-integrazzjoni taż-żewġ reatturi l-ġodda ta’ Paks II fis-sistema jew il-kostruzzjoni ta’ sistema tat-tkessiħ xierqa. Is-sottomissjoni tqajjem koll dubji dwar jekk il-kostijiet ta’ studji preliminari, ta’ permessi, ta’ komunikazzjoni ġewx riflessi kif xieraq.

(135) Barra minn hekk, is-sottomissjoni targumenta li l-figuri tal-kostijiet ta’ EUR 2,1-2,7/MWh għall-iskart u għad-dekummissjonar tista’ tkun issottovalutata peress li din il-figura hi EUR 4,5/MWh għall-Paks NPP attwali. Barra minn hekk, din tixħet dawl fuq l-impatt negattiv tal-proġett għall-baġits futuri tal-gvern ċentrali, li hi tiddikjara li jkun f’kunflitt mas-sistema kontabilistika statistika u mar-regola dwar iż-żieda tad-dejn tal-Unjoni (53). Finalment, is-sottomissjoni tixħet dawl fuq ir-riskju ta’ korruzzjoni, fil-parti l-kbira assoċjat mad-daqs tal-proġett u mal-vantaġġ tal-informazzjoni tal-fornitur u tas-sid (54).

(136) B’rabta mal-Istudju Ekonomiku mħejji mill-Ungerija, is-sottomissjoni tixħet dubju fuq il-fattur tat-tagħbija għoli (92 %) użat fil-kalkoli, speċjalment matul l-operat b’mod parallel ta’ Paks NPP u ta’ Paks II, matul perjodi ta’ domanda baxxa kif ukoll il-validità tal-previżjonijiet tal-prezzijiet użati fl-istudju.

(137) B’rabta mad-diversi tipi ta’ riskji għall-proġett, is-sottomissjoni ta’ EK tixħet dawl fuq l-impatt potenzjali ta’ dewmien fil-proġett u tal-kostijiet ikbar milli ppjanati kif ukoll il-ħtieġa ta’ iktar appoġġi mill-istat matul il-ħajja tal-proġett.

(138) Biex issostni t-tħassib tagħha rigward il-vijabbiltà tal-proġett Paks II, is-sottomissjoni ta’ EK tagħmel riferiment għall-istudju ta’ Felsmann. Dan l-istudju jikkalkola l-valur preżenti nett tal-proġett Paks II billi juża l-kostijiet operatorji tal-Paks NPP attwali (li jinkludu tiġdid kbir fit-terminu medju għall-impjant) u numru ta’ ċifri alternattivi (jiġifieri 75 %, 85 % u 92 %) għar-rata ta’ użu b’xi previżjonijiet tal-prezzijiet tal-elettriku bbażati fuq sorsi internazzjonali disponibbli pubblikament (eż. l-Energy Information Administration tal-Istati Uniti u n-National Grid tar-Renju Unit). L-istudju jsib li f’maġġoranza tax-xenarji kkunsidrati, il-proġett jagħmel it-telf, u dan jimplika l-eżistenza ta’ għajnuna mill-Istat.

Il-Gvern tal-Awstrija

(139) L-Awstrija tikkontesta li l-kostruzzjoni u l-operat tal-impjanti tal-enerġija nukleari ma jħallux profitt, fid-dawl tal-kostijiet relatati kollha li jridu jiġu internalizzati skont il-prinċipju ta’ “min iniġġes iħallas”. L-Awstrija tqis li l-prinċipju tal-MEIP mhuwiex irrispettat fir-rigward tal-investiment mill-Ungerija f’Paks II. L-Awstrija targumenta li m’hemm ebda evidenza li l-istudji ekonomiċi sottomessi mill-Ungerija lill-Kummissjoni saru bid-diliġenza dovuta jew li l-kostijiet ikkunsidrati għall-kalkoli fihom il-kostijiet possibbli kollha f’konformità mal-prinċipju ta’ “min iniġġes iħallas”.

(140) L-Awstrija tiddikjara wkoll li l-kundizzjonijiet li jifdal għall-eżistenza ta’ għajnuna mill-Istat huma ssodisfati.

Sottomissjonijiet oħra dwar l-eżistenza ta’ għajnuna

(141) Paks II argumentat li d-Deċiżjoni tal-Ftuħ użat b’mod żbaljat kurva ta’ previżjoni tal-prezzijiet waħda, speċjalment fid-dawl tal-medda twila ta’ żmien tal-proġett. F’uħud mill-osservazzjonijiet tagħha, hi nnotat ukoll li l-Kummissjoni hi żbaljata meta tuża l-kostijiet tal-operazzjoni u tal-manutenzjoni (il-kostijiet “O&M”) tal-Paks NPP attwali biex tiġġustifika l-kostijiet O&M tal-unitajiet il-ġodda 5 u 6 tal-ĠEN III+. Barra minn hekk, Paks II tisħaq li filwaqt li d-deċiżjoni ta’ investiment inizjali tagħha saret fi żmien l-iffirmar tal-Kuntratt tal-EPC u li t-tali impenn sar biss għall-istadju ta’ żvilupp tan-nefqa bħala impenn finali ta’ Paks II għall-perjodu ta’ kostruzzjoni, in-nefqa sseħħ f’punt iddefinit fil-futur. Paks II tiddikjara li sa ma jasal dan il-punt futur, il-kumpannija tista’ tiddeċiedi, meta l-ekonomija tal-proġett tkun varjata minħabba tibdiliet esterni fis-suq, li ma tkomplix bil-proġett, iżda din il-possibbiltà hi pjuttost improbabbli. Paks II tirreferi wkoll għar-rapport imħejji minn Rothschild & Co għall-Gvern Ungeriż (“l-Istudju ta’ Rothschild”) (55) li jikkonkludi li l-medda tal-IRR tista’ tilħaq it-12 % li hi ferm ogħla mill-medda ta’ bejn 6,7 – 9 % imsemmija mill-Kummissjoni fid-Deċiżjoni tal-Ftuħ. Finalment, Paks II tinnota li l-meded tad-WACC u tal-IRR ikkalkolati mill-Kummissjoni huma mrikkba u, għalhekk, il-proġett jista’ jkun mistenni li jipprovdi remunerazzjoni xierqa.

(142) Enersense Group jallega li l-formula tad-WACC użata mill-Kummissjoni mhix preċiża għaliex il-Kummissjoni użat fatturi wisq konservattivi biex tiddeterminaha. Fil-fehma tiegħu, il-kost xieraq tad-dejn li jenħtieġ li jiġi applikat għall-element tad-WACC tal-valutazzjoni tal-MEIP hu ta’ 4,5 % qabel it-taxxa, jew 3,6 % wara t-taxxa b’aġġustamenti skedati minuri maż-żmien. Hu jargumenta li peress li l-fornitur Russu jipprovdi madwar 80 % tal-finanzjament tal-prezz tal-kuntratt, jenħtieġ li r-redditu fuq l-investiment ikun ibbażat fuq ingranaġġ ta’ 80 % biex ikun rifless is-sors ta’ fondi tal-investiment, f’konformità ma’ impjanti tal-enerġija nukleari oħra. Enersense Group jiddikjara li meta wieħed jassumi kost tal-ekwità ta’ 11 % u kost tad-dejn ta’ 3,6 % wara t-taxxa u japplika tnaqqis ta’ 80 % fuq il-bażi tal-ingranaġġ, id-WACC jenħtieġ li jkun ta’ 5,1 %. Barra minn hekk, hu jargumenta li dan jiżdied għal 6,2 % meta jiġi applikat tnaqqis fuq il-bażi tal-ingranaġġ ta’ 65 %. Bħala konklużjoni, hu jinnota li r-redditu fuq l-investiment jitjieb b’mod konsiderevoli mill-għażla ta’ kost tad-dejn u fattur tal-ingranaġġ ibbażati fuq is-suq.

(143) Tressqu argumenti oħra minn partijiet interessati li d-WACC jitnaqqas b’mod sinifikanti ladarba l-impjant jitqabbad mal-grilja filwaqt li l-valur tal-intrapriża jiżdied. Għaldaqstant, partijiet mill-impjant jew l-impjant kollu jistgħu jinbiegħu bi prezz komparabbli ma’ faċilitajiet tal-enerġija nukleari oħra li bħalissa qed joperaw. Hu argumentat li l-kalkoli tal-Kummissjoni fid-Deċiżjoni tal-Ftuħ ma jirriflettux it-tali flessibilità fl-investiment.

(144) Il-Kummissjoni rċiviet ukoll osservazzjonijiet dwar l-importanza tal-valutazzjoni sħiħa u tal-inklużjoni tal-kostijiet tal-għażla tal-esklużjoni tat-teknoloġija nukleari fit-taħlita enerġetika nazzjonali fil-kuntest ta’ tibdiliet sinifikanti fil-portafoll eżistenti tal-kapaċità ta’ ġenerazzjoni tal-elettriku. Skont dawk l-osservazzjonijiet, minbarra l-mudelli dwar ir-“redditu fuq l-investiment” jew il-“fluss ta’ flus ta’ skont”, importanti li jiġi kkunsidrat li l-proġett Paks II hu investiment sostantiv f’settur eżistenti li jżid valur reali, mhux sempliċiment opportunità ta’ “investiment tal-portafoll” jew permezz ta’ spekulazzjoni fuq terminu qasir. Dawn jargumentaw li dawk il-karatteristiċi jenħtieġ li jkunu riflessi wkoll fil-kalkoli tal-Kummissjoni dwar il-vijabbiltà tal-proġett.

(145) Diversi osservazzjonijiet jirreferu għall-konklużjoni fl-Istudju ta’ Rothschild li l-proġett jista’ jkun vijabbli biss fuq il-bażi tat-termini tas-suq, anki meta jkun sostnut minn suppożizzjonijiet pessimisti ħafna. Uħud jargumentaw ukoll li s-suppożizzjonijiet ewlenin fir-rigward tal-prezzijiet futuri tal-elettriku huma kemxejn moderati u li dawk il-prezzijiet huma mistennija jiżdiedu wara l-2025. Fuq dik il-bażi, Paks II ma tirċievi ebda vantaġġ.

(146) Skont uħud mill-osservazzjonijiet, il-fatt li l-proġett hu mmexxi permezz ta’ ftehim tal-EPC fuq bażi turnkey, dan jagħmlu attraenti għal kwalunkwe investitur f’ekonomija tas-suq u, għalhekk, l-Ungerija tkun qed tinvesti wkoll b’termini bbażati fuq is-suq.

4.2. KUMMENTI DWAR IL-KOMPATIBBILTÀ POSSIBBLI TAL-MIŻURA MAS-SUQ INTERN

4.2.1. KUMMENTI FIR-RIGWARD TAL-OBJETTIV TA’ INTERESS KOMUNI

(147) L-Awstrija, IG Windkraft, Oekostorm AG u partijiet terzi oħra jiddikjaraw li s-sussidjar tal-kostruzzjoni u tal-operat ta’ impjanti tal-enerġija nukleari ġodda mhuwiex previst, skont il-prinċipji stabbiliti fl-Artikolu 107(3) TFUE, bħala kompatibblli mas-suq intern. L-enerġija nukleari ma tkunx teknoloġija ġdida, innovattiva jew sostenibbli għall-ġenerazzjoni tal-elettriku li tista’ tikkontribwixxi għall-kisba ta’ għan tal-Unjoni ta’ żieda tas-sehem tal-ġenerazzjoni tal-enerġija permezz ta’ teknoloġiji rinnovabbli. Għaldaqstant, jenħtieġ li l-proġett ma jkunx jista’ jirċievi appoġġ temporanju sakemm jikseb maturità tas-suq.

(148) L-Awstrija tiddikjara li l-Artikolu 2(c) u l-Artikolu 40 tat-Trattat Euratom ma jippermettux għall-promozzjoni ta’ investimenti nukleari ġodda biex jiġu kkunsidrati bħala objettiv ta’ interess komuni minħabba l-fatt li ebda interess komuni skont it-tifsira tal-Artikolu 107(3) TFUE ma jista’ jiġi interpretat mit-Trattat Euratom. Barra minn hekk, objettiv bħal dan jidħol f’kunflitt ma’ objettivi oħra tal-Unjoni skont TFUE, jiġifieri l-prinċipju ta’ prekawzjoni skont l-Artikolu 191 u l-prinċipju ta’ sostenibbiltà skont il-programm Orizzont 2020 (56).

(149) Skont diversi sottomissjonijiet, il-proġett ikun jikkontribwixxi għall-objettivi Ewropej ta’ skjerament ta’ installazzjonijiet nukleari kif ukoll għar-riċerka nukleari li huma rikonoxxuti mit-Trattat Euratom ukoll.

(150) Ħafna osservazzjonijiet jargumentaw li l-fatt li l-enerġija nukleari tipprovdi sors ta’ enerġija nadif, b’emissjonijiet baxxi ta’ karbonju jenħtieġ li jiġi rikonoxxut mill-Kummissjoni bħala objettiv komuni tal-Unjoni li jiġġustifika l-investiment.

(151) Uħud mill-osservazzjonijiet jirreferu għall-Artikolu 194(2) TFUE li jippermetti lill-Istati Membri jiddeterminaw it-taħlita tal-ġenerazzjoni enerġetika tagħhom. L-osservazzjonijiet jindikaw li t-taħlita tal-ġenerazzjoni enerġetika prevista tal-Ungerija tifforma parti mil-Istrateġija Nazzjonali tal-Enerġija tagħha u ssegwi approċċ nukleari-faħam-ekoloġiku. Fuq din il-bażi, l-investiment jista’ jkun ġustifikabbli.

(152) Il-Kummissjoni rċiviet ukoll kummenti li jindikaw li l-enerġija nukleari tipprovdi sors ferm fit-tul, sikur u affidabbli tal-enerġija fit-taħlita tal-ġenerazzjoni enerġetika tal-Unjoni. Dawk il-kummenti ddikjaraw li l-elettriku ġġenerat minn sorsi nukleari, tipikament f’livelli ta’ kapaċità għolja (bejn 85 – 90 %), tista’ tikkontribwixxi b’mod sinifikanti għas-sigurtà tal-provvista tal-enerġija fit-tul. Partijiet interessati oħra ssottomettew li, minħabba d-diskrepanza sinifikanti fil-kapaċità installata futura li hi mistennija sseħħ sal-2030 bl-eliminazzjoni gradwali tal-unitajiet eżistenti f’Paks NPP u minħabba d-dipendenza fuq l-importazzjonijiet tal-elettriku, il-proġett jista’ jkun għażla ideali biex tiġi żgurata s-sigurtà tal-provvista tal-enerġija għall-Ungerija u titnaqqas id-dipendenza fuq il-fjuwil.

(153) Ġew sottomessi argumenti lill-Kummissjoni li t-tlestija tal-proġett tkun qed tikkontribwixxi għat-tkabbir fir-reġjun, primarjament billi toħloq l-impjiegi. Barra minn hekk, ċerti osservazzjonijiet jindikaw li hemm opportunità sostanzjali għall-kumpanniji fl-Unjoni ta’ kull daqs biex jieħdu sehem fit-tlestija tal-proġett u b’hekk tingħata spinta lill-katina ta’ provvista kummerċjali. Dawk l-osservazzjonijiet jissuġġerixxu li t-tali tkabbir previst hu interess komuni li jista’ jiġġustifika t-tlestija tal-proġett.

4.2.2. KUMMENTI FIR-RIGWARD TAX-XERQIEN TAL-MIŻURA

(154) IG Windkraft u Energiaklub jargumetnaw li l-miżura mhijiex adattata fid-dawl tal-ispejjeż tal-proġett meta mqabbla mal-alternattivi possibbli li jkunu mmirati lejn id-diskrepanza tal-elettriku fil-kapaċità installata futura. Ammont simili ta’ sussidju jista’ jipproduċi ammont annwali ferm ogħla ta’ elettriku meta investiti f’sorsi oħra tal-elettriku, bħat-teknoloġiji rinnovabbli.

4.2.3. KUMMENTI RIGWARD IN-NEĊESSITÀ TAL-MIŻURA U L-EFFETT TA’ INĊENTIV

(155) L-Awstrija tiddikjara li l-Kummissjoni ddefinixxiet b’mod żbaljat is-suq rilevanti biex tivvaluta jekk jistax ikun hemm eżistenza ta’ falliment tas-suq, jiġifieri s-suq tal-enerġija nukleari fl-Ungerija. L-Awstrija tiddikjara li s-suq rilevanti korrett ikun is-suq intern tal-enerġija lliberalizzat tal-Unjoni. L-Awstrija targumenta wkoll li ma hemm ebda falliment tas-suq fir-rigward tal-ġenerazzjoni u tal-provvista tal-elettriku fis-suq intern fl-elettriku. Għall-kuntrarju, il-prezzijiet tal-elettriku qed jonqsu, f’parti minnhom, minħabba kapaċitajiet suffiċjenti ta’ ġenerazzjoni. Barra minn hekk, l-Ungerija hi ferm interkonnessa mal-grilji tal-Istati Membri ġirien.

(156) L-Awstrija u IG Windkraft jargumentaw li kieku l-Ungerija kellha taffaċċja problema relatata mas-sigurtà tal-provvista tal-enerġija, l-impjanti tal-enerġija nukleari jaf ma jkunux il-mezz xieraq biex jindirizzaw dik il-kwistjoni. Huma jargumentaw li sorsi tal-enerġija iktar ekoloġiċi, flessibbli u orħos f’unitajiet żgħar deċentralizzati jistgħu jkunu iktar adattati. L-Awstrija targumenta wkoll li l-impjanti tal-enerġija nukleari huma sensittivi għal mewġiet ta’ sħana minħabba r-rekwiżiti ta’ tkessiħ u li l-Istati Membri huma kważi 100 % dipendenti fuq minerali tal-uranju importati.

(157) Il-partijiet terzi argumentaw ukoll li s-suq waħdu jipprovdi l-kostruzzjoni ta’ kapaċitajiet tal-ġenerazzjoni ġodda, fis-settur tal-ġenerazzjoni tal-elettriku. Il-fatt li l-Ungerija hi dipendenti fuq l-importazzjonijiet tal-elettriku ma jikkostitwixxix falliment tas-suq u, b’mod partikolari, mhux wieħed li impjant tal-enerġija nukleari ġdid jindirizza. Il-kummenti mressqa juru li l-importazzjonijiet ta’ elettriku orħos minn Stati Membri oħra huma effett normali u aċċettabbli ta’ suq li jiffunzjona u mhux falliment tas-suq. Dan jindika sempliċiment il-ħila li jinxtraw prodotti bażiċi bl-orħos prezz tas-suq. Skont il-kummenti riċevuti, il-prezzijiet tal-enerġija huma ddeterminati minn ħafna fatturi inklużi l-prezzijiet tal-prodotti bażiċi, il-provvista u d-domanda. Fl-Ewropa, b’mod partikolari, it-tnaqqis fil-prezzijiet tal-elettriku jkun reazzjoni għal kapaċitajiet eċċessivi kroniċi tal-ġenerazzjoni. Peress li dan jista’ jitqies bħala reazzjoni ta’ suq li jiffunzjona u effiċjenti, ma jistax jiġi argumentat li t-tnaqqis fil-prezzijiet tal-enerġija tas-suq bħala riżultat tal-importazzjonijiet ikun jirrappreżenta falliment tas-suq bħala ġustifikazzjoni għall-kostruzzjoni ta’ kapaċità nukleari ġdida.

(158) Skont il-kummenti riċevuti, anki fejn hemm falliment tas-suq fis-settur tal-ġenerazzjoni tal-elettriku, l-Ungerija jenħtieġ li tikkunsidra iktar għażliet b’mod trasparenti u nondiskriminatorju.

(159) Osservazzjonijiet oħra jissuġġerixxu li għad li l-isfidi għall-investiment fl-enerġija nukleari, inkluż l-investiment kapitali kbir bil-quddiem u l-ħtieġa tal-appoġġ pubbliku u politiku huma ferm magħrufa, ir-rikonoxximent ta’ dawk id-diffikultajiet mhuwiex ekwivalenti għall-istabbiliment li l-iżvilupp tal-enerġija nukleari hu assoċjat ma’ falliment tas-suq. L-istess osservazzjonijiet jixħtu dawl fuq il-fatt li filwaqt li l-Kummissjoni kkonkludiet li kien hemm falliment tas-suq fil-każ ta’ Hinkley Point C, ma jenħtieġx li jiġu supponut li l-investimenti nukleari kollha jistgħu jitwettqu biss b’reġimi ta’ sussidji jew li hemm raġunijiet għaliex wieħed jista’ jassumi li hemm falliment ġeneriku tas-suq nukleari.

4.2.4. KUMMENTI FIR-RIGWARD TAL-PROPORZJONALITÀ TAL-MIŻURA

(160) L-Awstrija argumentat li l-għajnuna mill-Istat dejjem trid tkun limitata għall-ammont minimu meħtieġ. F’dan il-każ, meta l-kostruzzjoni tal-proġett propost qiegħda ssir mingħajr sejħa għall-offerti, ma jistax jiġi stabbilit jekk il-kostijiet totali tal-proġett ikunux limitati għall-ammont minimu meħtieġ.

(161) Energiaklub tiddikjara li l-awtoritajiet Ungeriżi ma investigawx il-livell minimu ta’ appoġġ finanzjarju li jrendi l-proġett fattibbli. Minflok, l-awtoritajiet Ungeriżi fittxew li jiffinanzjaw il-proġett fis-sħuħija tiegħu, possibbilment bl-inklużjoni tal-kostijiet operazzjonali wkoll. Energiaklub tisħaq ukoll li skont il-kalkoli li pprovdiet l-Ungerija, l-għajnuna mill-Istat ma tkunx limitata biss għall-implimentazzjoni tal-investiment iżda tingħata wkoll lill-operat tal-proġett li jista’ jikkumpensa b’mod eċċessiv lil Paks II.

4.2.5. KUMMENTI FIR-RIGWARD TAL-EFFETT TAL-MIŻURA FUQ IS-SUQ INTERN

(162) L-Awstrija tiddikjara li l-għajnuna mill-Istat għal teknoloġija, li minnha nfisha mhix profittabbli fi ħdan is-suq illiberalizzat għall-elettriku, twassal għal distorsjonijiet eċċessivi tal-kompetizzjoni. Barra minn hekk, din tista’ tipprevjeni lil parteċipanti fis-suq ġodda, sostenibbli u iktar kosteffikaċi milli jidħlu fis-suq jew iġġiegħel lil dawk il-parteċipanti fis-suq joħorġu mis-suq. L-Awstrija targumenta li l-NPPs huma skjerati biex ikopru kapaċità ta’ tagħbija bażi għolja u din hi kapaċità li tingħata prijorità meta tiġi konnessa ma’ grilja, peres sli l-NPPs jistgħu jvarjaw il-kapaċitajiet tagħhom bi ftit biss. Filwaqt li għandhom kostijiet għoljin ta’ kostruzzjoni u ta’ dekummissjonar, dawn għandhom kostijiet operatorji baxxi li jippermettulhom jidħlu fl-ordni tal-mertu.

(163) L-awtoritajiet Awstrijaċi u IG Windkraft jargumentaw li l-kostruzzjoni tal-NPPs ġodda se toħloq saħħa sinjifikanti fis-suq għall-operaturi tal-impjanti tal-enerġija fis-sit Paks billi żżid il-konċentrazzjoni fis-suq u, possibilment, twassal għal abbuż ta’ pożizzjoni dominanti skont l-Artikolu 102 tat-TFUE.

(164) Il-Grupp MVM u Paks II jargumentaw li, wara l-bejgħ ta’ 100 % tal-ishma ta’ Paks II lill-Istat mill-Grupp MVM, iż-żewġ kumpanniji saru kompletament indipendenti minn xulxin. Dawn jisħqu li l-Grupp MVM m’għandu ebda kontroll, dirett jew b’xi mod ieħor, fuq l-immaniġġjar u l-operat ta’ Paks II. Dawn jenfasizzaw ukoll li l-Grupp MVM u Paks II huma żewġ kumpanniji separati li jiġġeneraw l-enerġija, bħal kwalunkwe kompetitur ieħor, u ma hemm ebda raġuni għaliex wieħed jista’ jassumi xi koordinazzjoni jew attivitajiet jew li ż-żewġ kumpanniji jkunu kkombinati. Barra minn hekk, il-Grupp MVM jargumenta li l-istrateġija tiegħu stess tinkludi investimenti possibbli li jistgħu jikkompetu ma’ Paks II fil-futur.

(165) Paks II targumenta li l-proġett hu maħsub bħala kapaċità ta’ sostituzzjoni għall-erba’ unitajiet attwali ta’ Paks NPP. Dawk l-unitajiet attwali huma mistennija jiġu eliminati b’mod gradwali sa nofs is-snin tletin, filwaqt li l-unitajiet 5 u 6 il-ġodda (il-proġett Paks II) ma jkunux operazzjonali qabel nofs is-snin għoxrin. Paks II targumenta li, għalhekk, l-evalwazzjoni tal-ishma tas-suq u d-dikjarazzjonijiet ta’ dominanza huma infondati u ma jistgħux jiġu kkunsidrati f’dan il-waqt.

(166) Diversi partijiet interessati saħqu li s-suq tal-enerġija li għandu jiġi eżaminat ikun ikbar mit-territorju tal-Istat individwali peress li hemm numru ta’ kompetituri internazzjonali, fid-dawl tal-iskala l-kbira tal-importazzjonijiet tal-elettriku tal-Ungerija u l-livell ta’ interkonnessjoni tajjeb ħafna tal-pajjiż mal-pajjiżi ġirien.

(167) Xi partijiet jargumentaw b’mod espliċitu li l-proġett jista’ jkollu impatt potenzjali ta’ tbaxxija fuq is-swieq tal-elettriku reġjonali, bħall-Ġermanja fejn il-prezz tal-karga bażika annwali jkun mistenni li jonqos sa 0,6 % sal-2025, sa 1,1 % sal-2030 u sa 1,2 % sal-2040. Min-naħa l-oħra, ċerti partijiet jargumentaw ukoll li l-installazzjonijiet rinnovabbli fil-Ġermanja jkunu jagħmlu inqas dħul minħabba r-reatturi l-ġodda ta’ paks II u li l-piż għall-kontribwenti biex jiffinanzjaw skemi ta’ għajnuna għa