MT Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea L 351/68

DEĊIŻJONI TAL-KUMMISSJONI (UE) 2016/2327

tal-5 ta' Lulju 2016

dwar l-Għajnuna mill-Istat SA. 19864 — 2014/C (ex 2009/NN54) implimentata mill-Belġju — Finanzjament tal-isptarijiet pubbliċi IRIS fir-Reġjun Kapitali ta' Brussell

(notifikata bid-dokument C(2016) 4051)

(It-testi bil-Franċiż u bl-Olandiż biss huma awtentiċi)

(Test b'rilevanza għaż-ŻEE)

IL-KUMMISSJONI EWROPEA,

Wara li kkunsidrat it-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea u b'mod partikolari l-ewwel subparagrafu tal-Artikolu 108(2) tiegħu (1),

Wara li kkunsidrat l-Ftehim dwar iż-Żona Ekonomika Ewropea, u b'mod partikolari l-Artikolu 62(1)(a) tiegħu,

Wara li stiednet lill-partijiet interessati sabiex jissottomettu l-kummenti tagħhom skont l-Artikoli msemmija (2) u wara li kkunsidrat dawn il-kummenti,

Billi:

1. PROĊEDURA

(1) Permezz tal-ittri tas-7 ta' Settembru 2005 u tas-17 ta' Ottubru 2005, irreġistrati rispettivament fit-12 ta' Settembru 2005 u fid-19 ta' Ottubru 2005, il-Kummissjoni rċeviet ilment kontra l-Istat Belġjan dwar l-allegat għoti, mill-1995, ta' għajnuna illegali u inkompatibbli mas-suq intern lill-ħames sptarijiet pubbliċi (3) (minn hawn 'il quddiem l-“isptarijiet IRIS”) (4) tan-netwerk IRIS (5) (minn hawn 'il quddiem “IRIS”) tar-Reġjun ta' Kapitali ta' Brussell. L-ilment tressaq minn żewġ assoċjazzjonijiet [jiġifieri l-Coordination bruxelloise d'institutions sociales et de santé (CBI) u l-Association bruxelloise des institutions de soins privées (ABISP) li jirrappreżentaw sptarijiet immexxija minn persuni ġuridiċi tad-dritt privat (minn hawn 'il quddiem l-“isptarijiet privati”) u wkoll, ut singuli, minn diversi sptarijiet membri ta' dawn l-assoċjazzjonijiet (6).

(2) L-ilment kien iffukat fuq dawn il-gruppi ta' argumenti li ġejjin: i) l-assenza jew in-nuqqas ta' ċarezza tad-definizzjoni u tal-affidament tal-kompiti ta' servizz pubbliku speċifiċi imposti biss fuq l-isptarijiet IRIS iżda mhux fuq l-isptarijiet privati ta' Brussell; ii) il-kumpens tat-telf tal-isptarijiet IRIS mill-awtoritajiet pubbliċi; iii) il-kumpens żejjed tal-ispejjeż marbuta mal-kompiti ta' servizz pubbliku tal-isptarijiet IRIS permezz tal-Fond Reġjonali ta' Brussell ta' rifinanzjament tat-teżoreriji muniċipali; iv) in-nuqqas ta' trasparenza fil-mod ta' finanzjament pubbliku tal-isptarijiet IRIS; u fl-aħħar nett v) l-eżistenza ta' sussidji inkroċjati għal attivitajiet tal-isptarijiet IRIS li ma għandhomx x'jaqsmu mal-isptar minħabba kumpensi li rċevew għat-twettiq tal-kompiti tagħhom relatati mal-isptarijiet (7).

(3) Wara informazzjoni oħra mibgħuta mill-awtoritajiet Belġjani, fl-10 ta' Jannar 2008, is-servizzi tal-Kummissjoni informaw lill-ilmentaturi rigward l-opinjoni preliminari tagħhom dwar l-ilment permezz ta' korrispondenza (8) u stiednu lill-partijiet interessati jressqu informazzjoni ġdida biex ikunu jistgħu jeżaminaw mill-ġdid l-evalwazzjoni preliminari li saret dwar l-ilment, inkella dan kien ser jitqies li ġie rtirat. Wara li rċevew it-tweġiba tal-ilmentaturi, is-servizzi tal-Kummissjoni kkonfermaw l-evalwazzjoni preliminari tagħhom fl-ittra tal-10 ta' April 2008.

(4) Wara dan, l-ilmentaturi informaw lill-Kummissjoni li kienu ppreżentaw rikors għal annullament quddiem il-Qorti tal-Prim'Istanza tal-Komunitajiet Ewropej (li, mill-1 ta' Diċembru 2009, sar il-Qorti Ġenerali tal-Unjoni Ewropea, minn hawn 'il quddiem il- “Qorti Ġenerali”) kontra l-ittra tal-10 ta' Jannar 2008, li kienu jqisu bħala deċiżjoni tal-Kummissjoni (9). Barra minn hekk, fl-20 ta' Ġunju 2008, l-ilmentaturi introduċew rikors għal annullament kontra l-ittra tas-servizzi tal-Kummissjoni tal-10 ta' April 2008 (10). Iż-żewġ proċeduri mressqa quddiem il-Qorti Ġenerali ġew sospiżi minn din tal-aħħar sal-31 ta' Ottubru 2009, peress li l-Kummissjoni informat lill-Qorti Ġenerali li kellha l-intenzjoni li tadotta deċiżjoni skont ir-Regolament (KE) Nru 659/1999 tal-Kunsill (11). Bl-għan li jadottaw din id-deċiżjoni, is-servizzi tal-Kummissjoni talbu aktar informazzjoni lill-awtoritajiet Belġjani kif ukoll lill-ilmentaturi.

(5) Fid-Deċiżjoni tagħha tat-28 ta' Ottubru 2009 (12) (minn hawn 'il quddiem id-“Deċiżjoni tal-Kummissjoni tal-2009”, ara wkoll it-taqsima 4.1), il-Kummissjoni ddeċidiet li ma tqajjimx oġġezzjonijiet fir-rigward tal-għajnuna għall-finanzjament tal-isptarijiet pubbliċi tan-netwerk IRIS tar-Reġjun Kapitali ta' Brussell minħabba li l-finanzjament inkwistjoni kien meqjus kompatibbli mas-suq intern fir-rigward tal-kundizzjonijiet imsemmija fid-Deċiżjoni tal-Kummissjoni 2005/842/KE (13) (minn hawn 'il quddiem id-“Deċiżjoni dwar is-SIEĠ tal-2005”) kif ukoll direttament fir-rigward tal-Artikolu 86(2) tat-Trattat KE (li sar l-Artikolu 106(2) tat-TFUE) għall-missjonijiet ta' servizz pubbliku inkarigati qabel id-dħul fis-seħħ tad-Deċiżjoni dwar is-SIEĠ tal-2005 fid-19 ta' Diċembru tal-istess sena.

(6) Wara dan, l-ilmentaturi ppreżentaw rikors għal annullament ta' din id-Deċiżjoni tal-Kummissjoni quddiem il-Qorti Ġenerali. Din tal-aħħar annullat id-deċiżjoni tal-Kummissjoni permezz tas-sentenza tas-7 ta' Novembru 2012 fil-Kawża T-137/10 (14) (ara wkoll it-taqsima 4.2), peress li qieset li din id-deċiżjoni kienet ġiet adottata bi ksur tad-drittijiet proċedurali tal-ilmentaturi. B'mod partikolari, il-Qorti Ġenerali kkonkludiet li l-Kummissjoni kellha tesprimi dubji rigward il-kompatibbiltà tal-miżuri inkwistjoni mas-suq intern, b'kunsiderazzjoni tal-argumenti mressqa mill-ilmentaturi f'dan ir-rigward. Il-Qorti Ġenerali kkonkludiet, għaldaqstant, li l-Kummissjoni kellha tiftaħ il-proċedura ta' investigazzjoni formali, sabiex tiġbor kull element rilevanti sabiex tivverifika l-kompatibbiltà tal-miżuri kollha ta' għajnuna inkwistjoni mas-suq intern, kif ukoll tippermetti lill-ilmentaturi u lill-partijiet interessati l-oħrajn iressqu l-kummenti tagħhom fil-kuntest tal-imsemmija proċedura (15).

(7) B'ittra tal-1 ta' Ottubru 2014, il-Kummissjoni infurmat lill-Belġju bid-deċiżjoni tagħha li tiftaħ il-proċedura prevista fl-Artikolu 108(2), tat-TFUE fir-rigward tal-miżuri ta' finanzjament pubbliku lill-isptarijiet IRIS tar-Reġjun Kapitali ta' Brussell.

(8) Id-deċiżjoni tal-Kummissjoni li tiftaħ il-proċedura (minn hawn 'il quddiem id-“deċiżjoni tal-ftuħ”) ġiet ippubblikata f'Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea (16). Il-Kummissjoni stiednet lill-partijiet interessati biex jissottomettu l-kummenti tagħhom fuq il-miżuri.

(9) Permezz tal-ittra tat-22 ta' Ottubru 2014, l-awtoritajiet Belġjani talbu estensjoni tal-iskadenza biex jippreżentaw il-kummenti tagħhom bi tweġiba għad-deċiżjoni tal-ftuħ. Il-Kummissjoni tat din l-estensjoni permezz tal-ittra tat-23 ta' Ottubru 2014. Estensjoni oħra tal-iskadenza ntalbet permezz tal-posta elettronika tal-1 ta' Diċembru 2014 u din ingħatat mill-Kummissjoni permezz tal-ittra tat-2 ta' Diċembru 2014. Permezz tal-ittra tas-16 ta' Diċembru 2014, ir-Renju tal-Belġju ssottometta l-kummenti tiegħu dwar id-deċiżjoni tal-ftuħ.

(10) Il-Kummissjoni rċeviet kummenti mingħand il-partijiet interessati (ara t-taqsima 5 aktar 'l isfel) fil-15 ta' Diċembru 2014, fil-5 ta' Jannar 2015 u fid-9 ta' Jannar 2015. Permezz tal-ittri tat-13 u tal-20 ta' Frar 2015, il-Kummissjoni bagħtet dawn il-kummenti lill-Belġju, li kellu l-possibbiltà li jirreaġixxi għalihom. Il-kummenti tal-Belġju waslu permezz tal-ittra datata t-13 ta' Marzu 2015 u rreġistrata fis-17 ta' Marzu 2015.

(11) Fuq din il-bażi, il-Kummissjoni eżaminat mill-ġdid il-fajl u interpretat ċerti elementi b'mod differenti mill-valutazzjoni li kienet tat fid-deċiżjoni annullata tagħha tal-2009.

2. IL-KUNTEST

(12) L-isptarijiet IRIS joperaw f'ambjent leġiżlattiv u regolatorju kkumplikat iddeterminat minn diversi awtoritajiet pubbliċi. Valutazzjoni globali tal-konformità tal-finanzjament pubbliku li minnu jibbenefikaw dawn l-isptarijiet mar-regoli dwar l-għajnuna mill-Istat teħtieġ l-ewwel nett deskrizzjoni qasira tal-qafas leġiżlattiv u regolatorju applikabbli għall-isptarijiet IRIS. Din id-deskrizzjoni tinkludi preżentazzjoni tal-liġi CPAS (li fuq il-bażi tagħha nħolqu l-isptarijiet IRIS), storja qasira dwar il-ħolqien ta' dawn l-isptarijiet, rendikont tad-dokumenti leġiżlattivi u oħrajn li jirregolaw l-attivitajiet tal-isptarijiet IRIS, deskrizzjoni qasira tal-attivitajiet ewlenin tal-isptarijiet IRIS kif ukoll lista tad-diversi mekkaniżmi ta' finanzjament applikabbli.

2.1. Id-dritt għall-għajnuna soċjali u l-liġi CPAS

(13) Fil-Belġju, id-dritt għall-għajnuna soċjali huwa dritt kostituzzjonali. L-Artikolu 23 tal-Kostituzzjoni Belġjana, b'mod partikolari, jistipula dan li ġej: “Kulħadd għandu d-dritt li jgħix ħajja konformi mad-dinjità umana. Għal dan il-għan, il-liġi, id-digriet jew ir-regola msemmija fl-Artikolu 134 jiggarantixxu, b'kunsiderazzjoni tal-obbligi korrispondenti, id-drittijiet ekonomiċi, soċjali u kulturali, u jiddeterminaw il-kundizzjonijiet tal-eżerċizzju tagħhom. Dawn id-drittijiet jinkludu fost l-oħrajn: […] 2o id-dritt għas-sigurtà soċjali, għall-protezzjoni tas-saħħa u għall-assistenza soċjali, medika u legali.”

(14) L-aċċess effettiv taċ-ċittadini għall-assistenza soċjali huwa rregolat prinċipalment mil-liġi organika tat-8 ta' Lulju 1976 (17) (minn hawn 'il quddiem il-“Liġi dwar is-CPAS”) li tistabbilixxi ċ-ċentri pubbliċi għall-azzjoni soċjali (minn hawn 'il quddiem is-“CPAS”). Dawn huma korpi pubbliċi li għandhom personalità ġuridika u jinsabu f'kull muniċipalità Belġjana. Is-CPAS huma mmexxija minn bord li l-membri tiegħu jiġu eletti mill-kunsill lokali tal-muniċipalità kkonċernata. Skont l-Artikolu 1 tal-Liġi dwar is-CPAS: “Kull persuna għandha d-dritt għall-assistenza soċjali. Din għandha l-għan li tippermetti lil kulħadd jgħix ħajja konformi mad-dinjità umana. Qegħdin jinħolqu ċentri pubbliċi għall-assistenza soċjali li, fil-kundizzjonijiet stabbiliti minn din il-liġi, għandhom il-kompitu li jipprovdu din l-assistenza.”

(15) Fil-prattika, is-CPAS jipprovdi assistenza soċjali lill-persuni li ma għandhomx ir-riżorsi meħtieġa biex jgħixu ħajja konformi mad-dinjità umana u li ma jistgħux jibbenefikaw minn forom oħrajn ta' sigurtà soċjali (bħal pereżempju benefiċċji tal-qgħad). F'dan il-kuntest, l-Artikolu 57(1) tal-Liġi dwar is-CPAS jispeċifika li s-CPAS għandu l-kompitu li jipprovdi lill-persuni u lill-familji l-għajnuna dovuta mill-komunità. Huwa jiddeskrivi dan il-kompitu hekk: “Dan mhux biss jipprovdi għajnuna palljativa jew kurattiva, iżda wkoll għajnuna preventiva. Huwa jħeġġeġ il-parteċipazzjoni soċjali tal-utenti. Din l-għajnuna tista' tkun materjali, soċjali, medika, mediko-soċjali jew psikoloġika.”

(16) Kull CPAS huwa mistenni li jipprovdi assistenza soċjali lill-individwi u lill-familji, iżda kull wieħed għandu ċerta diskrezzjoni rigward kif għandha tingħata din l-assistenza. B'mod aktar preċiż, CPAS jista' jipprovdi din l-għajnuna: — jew huwa stess, b'mod dirett, — jew “fejn jirriżulta meħtieġ u, jekk ikun il-każ, fl-ambitu ta' programm eżistenti” ara wkoll il-premessa 19), permezz ta' stabbilimenti jew servizzi li joħloq (fuq il-bażi tal-Artikolu 60(6), tal-Artikolu 79 u tal-Artikolu 118 tal-Liġi dwar is-CPAS), f'liema każ is-CPAS li joħloq dan l-istabbiliment jew dan is-servizz huwa wkoll mistenni li jiddefinixxi l-iskop tiegħu. Kwalunkwe obbligu soċjali li s-CPAS jiddelega lil dan l-istabbiliment jew servizz għandu mbagħad jiġi assigurat skont dan l-iskop; — jew permezz ta' stabbilimenti jew servizzi li jikkollabora magħhom (l-Artikolu 61 tal-Liġi dwar is-CPAS), f'liema każ l-istabbilimenti jew is-servizzi inkwistjoni jridu jkunu nħolqu: — jew mis-CPAS stess (ara l-inċiż ta' qabel); — jew minn parti terza li wkoll tkun iddefinixxiet l-iskop tagħhom.

(17) F'dawn l-aħħar żewġ każijiet, is-CPAS jiddelega (parti minn) l-obbligi tiegħu ta' assistenza soċjali biss sakemm din id-delega tkun konformi mal-iskop tal-istabbiliment li jikkollabora. Minn naħa, jekk l-istabbiliment inħoloq mis-CPAS, dan tal-aħħar jikkontrolla l-iskop tiegħu. Iżda fil-każ ta' stabbiliment kompletament separat (stabbiliment terz), il-kollaborazzjoni tkun limitata mill-iskop ta' dan l-istabbiliment.

(18) L-obbligu legali magħmul lis-CPAS li jipprovdi assistenza soċjali, kemm jekk din l-assistenza tkun materjali, soċjali, medika, mediko-soċjali jew inkella psikoloġika, huwa l-istess irrispettivament mill-fatt li s-CPAS jipprovdi l-assistenza b'mod dirett jew permezz ta' stabbilimenti li joħloq jew li jikkollabora magħhom. L-Artikolu 57 tal-Liġi dwar is-CPAS jimponi lis-CPAS (u lilu biss) l-obbligu li jipprovdi din l-assistenza fi kwalunkwe każ. Kull tip ta' delega hija forma ta' twettiq ta' dan l-obbligu u ma teżentax lis-CPAS mir-responsabbiltà tiegħu li jwettaq, u li jkompli jwettaq, dan l-obbligu.

(19) Ir-rekwiżiti li japplikaw fil-każ li CPAS ikun jixtieq joħloq stabbiliment jew servizz (pereżempju sptar) bl-għan li jwettaq (parti minn) il-kompitu tiegħu ta' assistenza soċjali huma definiti fl-Artikolu 60(6) tal-Liġi dwar is-CPAS: “Iċ-ċentru pubbliku għall-assistenza soċjali għandu joħloq, fejn jirriżulta meħtieġ u, jekk ikun il-każ, fl-ambitu ta' programm eżistenti, stabbilimenti jew servizzi soċjali, ta' kura jew ta' prevenzjoni, jespandihom u jmexxihom. Il-ħtieġa tal-ħolqien jew tal-estensjoni ta' stabbiliment jew ta' servizz trid tirriżulta minn fajl li jinkludi eżami tal-ħtiġijiet tal-muniċipalità u/jew tar-reġjun u tal-istabbilimenti jew is-servizzi simili li qegħdin jaħdmu diġà, deskrizzjoni tal-funzjonament, valutazzjoni eżatta tal-prezz tal-kost u tan-nefqa li trid issir kif ukoll, jekk possibbli, informazzjoni li tippermetti t-tqabbil ma' stabbilimenti jew servizzi simili. Il-ħolqien jew l-estensjoni ta' stabbilimenti jew servizzi li jistgħu jibbenefikaw minn sussidji fil-livell ta' investimenti kif ukoll ta' funzjonament, jista' jkun deċiż biss fuq il-bażi ta' fajl li juri li l-kundizzjonijiet previsti mil-liġi jew mir-regoli organiċi għall-għoti ta' dawn is-sussidji huma rispettati. Mingħajr preġudizzju għall-awtorizzazzjonijiet li jridu jinkisbu mingħand awtoritajiet pubbliċi oħrajn, id-deċiżjoni li jinħoloq jew li jiġi estiż stabbiliment jew servizz, diment li tkun ser tinvolvi nefqa mill-baġit muniċipali jew li tkun ser iżżidu, hija soġġetta għall-approvazzjoni tal-kunsill lokali.”

(20) L-obbligu impost mill-Artikolu 57 tal-Liġi dwar is-CPAS li tingħata assistenza (soċjali, medika, mediko-soċjali jew psikoloġika) lill-individwi jew lill-familji huwa: — ġenerali: l-assistenza trid tingħata irrispettivament mit-twemmin ideoloġiku, filosofiku jew reliġjuż tal-benefiċjarji (l-Artikolu 59 tal-Liġi dwar is-CPAS) u min-nuqqas ta' mezzi li jista' jkollha l-persuna kkonċernata. Is-CPAS għandu l-kompitu speċifiku li jipprovdi assistenza skont l-istat ta' faqar tal-persuna interessata. Abbażi ta' dan, kull CPAS huwa mistenni li jagħti assistenza lil kulħadd. Jekk joħloq stabbiliment jew servizz biex jissodisfa l-kompitu tiegħu, dan l-istabbiliment jew dan is-servizz huwa soġġett għall-istess obbligu; — mingħajr limitu ta' żmien: l-assistenza għandha tingħata sakemm iddum teżisti l-ħtieġa soċjali. Għalhekk is-CPAS huwa mistenni li jassigura l-kontinwità tal-assistenza u, għaldaqstant, tal-istabbiliment jew tas-servizz li jipprovdi din l-assistenza.

(21) Fuq il-bażi tal-prinċipju tal-awtonomija muniċipali, kull CPAS, fil-muniċipalità rispettiva tiegħu, għandu jiddeċiedi b'mod awtonomu, skont il-Liġi dwar is-CPAS, dwar l-aħjar mod kif jirrispetta l-obbligu tiegħu ta' assistenza soċjali (inkluża dik medika). L-għażla kostituzzjonali li l-assistenza soċjali tiġi organizzata fil-livell muniċipali hija ggwidata wkoll mix-xewqa u l-ħtieġa li tiġi implimentata politika ta' assistenza soċjali qrib kemm jista' jkun tal-popolazzjoni. Meta CPAS jiddeċiedi li joħloq stabbiliment ta' kura tas-saħħa sabiex jissodisfa l-ħtiġijiet ta' kura tal-popolazzjoni lokali, l-istabbiliment li jinħoloq ikun irregolat kemm mil-Liġi dwar is-CPAS kif ukoll mill-qafas regolatorju federali applikabbli għall-isptarijiet (ara l-premessa (32), li japplika għall-isptarijiet kollha jkun xi jkun l-istatus tagħhom (pubbliku jew privat) u li jiggarantixxi sistema organizzattiva komuni għall-pajjiż kollu. Madankollu, għall-kuntrarju tal-isptarijiet privati, l-isptarijiet maħluqa minn CPAS, bħall-isptarijiet IRIS, għandhom l-għan prinċipali li jikkontribwixxu b'mod kontinwu għall-forniment ta' assistenza soċjali. In-natura eżatta tal-obbligi imposti fuq l-isptarijiet IRIS fir-rigward tal-assistenza soċjali (ara wkoll it-taqsima 7.3.4.1 aktar 'l isfel) hija definita fl-istatuti tal-isptarijiet IRIS u fil-pjanijiet strateġiċi tal-IRIS skont il-preskrizzjonijiet tal-Liġi dwar is-CPAS (u b'mod partikolari l-Artikoli 120 u 135(d) ta' din il-liġi).

(22) Fl-aħħar nett, abbażi tal-Artikolu 106 tal-Liġi dwar is-CPAS, il-muniċipalitajiet huma obbligati li jkopru d-defiċit tas-CPAS tagħhom meta dawn ma jkollhomx mezzi suffiċjenti sabiex ikopru l-ispejjeż relatati mal-obbligi ta' assistenza soċjali tagħhom.

2.2. Il-ħolqien tal-isptarijiet IRIS

(23) Kif spjegat hawn fuq (ara l-premessa 15), l-assistenza soċjali pprovduta mis-CPAS tinkludi l-assistenza medika u mediko-soċjali u tista' tkun kemm preventiva kif ukoll kurattiva. Din l-assistenza tista' tingħata kemm i) direttament mis-CPAS, kif ukoll ii) permezz ta' parti terza (pereżempju sptar privat) filwaqt li tiġi rrispettata l-awtonomija ġuridika tagħha jew, iii) b'mod partikolari jekk is-CPAS ikun jixtieq jikkontrolla l-mod kif jintlaħqu dawn l-għanijiet, permezz tal-ħolqien ta' stabbiliment jew servizz inkarigat li jwettaq parti mill-kompitu tiegħu (dan il-kompitu mbagħad ikun definit fl-istatuti ta' dan l-istabbiliment jew ta' dan is-servizz u, fil-każ tal-isptarijiet IRIS, fil-pjanijiet strateġiċi tal-IRIS (ara l-premessi 16 u 21). Biex iwettqu l-kompitu tagħhom ta' assistenza medika, is-CPAS ħolqu u għadhom qegħdin imexxu (waħedhom jew f'kollaborazzjoni) sptarijiet f'diversi bliet u muniċipalitajiet Belġjani.

(24) Fil-passat, is-CPAS tas-sitt muniċipalitajiet ta' Brussell ikkonċernati (18) pprovdew huma stess assistenza soċjali medika u soċjo-medika permezz ta' tmien sptarijiet pubbliċi (19) mqassma fuq tmien siti differenti. Dawn l-isptarijiet kienu mmexxija direttament mis-CPAS rispettivi tagħhom u ma kellhomx personalità ġuridika. Għaldaqstant kien ċar li dawn l-isptarijiet kienu qegħdin jikkontribwixxu biex jissodisfaw l-obbligu ta' assistenza soċjali tas-CPAS rispettivi tagħhom. Madankollu, matul l-ewwel nofs tas-snin disgħin, l-awtoritajiet pubbliċi ta' Brussell qiesu li d-defiċits strutturali ta' dawn l-isptarijiet kienu qegħdin jipperikolaw is-sostenibbiltà tagħhom. Biex jiggarantixxu s-sostenibbiltà u l-vijabbiltà fit-tul tal-isptarijiet pubbliċi ta' Brussell, dawn l-awtoritajiet pubbliċi ddeċidew li jirristrutturawhom.

(25) L-ewwel fażi ta' dan ir-ristrutturar tnediet fid-19 ta' Mejju 1994 bl-iffirmar ta' ftehim ta' kooperazzjoni bejn il-Gvern Federali Belġjan, ir-Reġjun Kapitali ta' Brussell u l-Kummissjoni Komunitarja Konġunta ta' Brussell għall-politika tal-isptarijiet. Dan il-ftehim kien jipprovdi l-implimentazzjoni ta' patt ta' ristrutturar li jiggarantixxi s-sostenibbiltà tas-servizzi tal-isptarijiet pubbliċi u lokali. Kif jindika l-Artikolu 2 ta' dan il-ftehim ta' kooperazzjoni: “Dan il-patt ta' ristrutturar għandu jissodisfa l-kundizzjonijiet li ġejjin: 1. il-provvediment ta' garanziji rigward iż-żamma, min-naħa tal-ispeċifiċità tal-isptarijiet pubbliċi, fost oħrajn permezz tal-għażla tal-istrutturi ġuridiċi u ta' koordinazzjoni li jassiguraw preponderanza tas-settur pubbliku fil-korpi ta' ġestjoni u l-proċeduri ta' teħid ta' deċiżjonijiet u, min-naħa l-oħra, tal-bażi lokali, permezz tat-tisħiħ tar-rappreżentanza ta' membri eletti direttament fil-kompożizzjoni tal-korpi ta' ġestjoni.” (20)

(26) Għal dan il-għan, il-preambolu tal-ftehim ta' kooperazzjoni jipprevedi dan li ġej: “Peress li d-defiċit finanzjarju li għandhom l-isptarijiet pubbliċi li jinsabu fit-territorju tar-Reġjun Kapitali ta' Brussell fil-fatt laħaq proporzjonijiet inkwetanti; Li, minkejja diversi pjanijiet ta' konsolidazzjoni, l-istabbiltà finanzjarja ta' dawn l-istituzzjonijiet tirriżulta ferm prekarja u minħabba f'hekk tfixkel, strutturalment, il-baġits muniċipali; Peress li huwa meħtieġ, f'dawn il-każijiet li jiġu stabbiliti mekkaniżmi ta' koordinazzjoni u ta' kooperazzjoni bejn il-muniċipalitajiet u ċ-ċentri pubbliċi ta' assistenza soċjali u l-assoċjazzjonijiet maħluqa skont il-Kapitolu XII tal-Liġi Organika tat-8 ta' Lulju 1976 dwar iċ-ċentri pubbliċi ta' assistenza soċjali, responsabbli mid-diversi sptarijiet pubbliċi li jinsabu fit-territorju tar-Reġjun Kapitali ta' Brussell; Peress li dawn il-mekkaniżmi ta' koordinazzjoni u ta' kooperazzjoni huma tali li jassiguraw is-sostenibbiltà tal-isptarijiet pubbliċi, billi jinkoraġġixxu s-sinerġiji ta' tagħmir u infrastruttura, kif ukoll tal-mezzi ta' ġestjoni u ta' żvilupp tagħhom u li jikkontribwixxu sabiex jirrimedjaw id-defiċi tal-baġits muniċipali; Peress li dan il-ftehim ma jibdilx ir-regoli ta' finanzjament tal-isptarijiet iżda jara biss li jirrimedja d-defiċit strutturali li qed jolqot liċ-ċentri pubbliċi ta' assistenza soċjali u lill-muniċipalitajiet.” (21)

(27) Huwa abbażi ta' dan li, fit-22 ta' Diċembru 1995, il-Kummissjoni Komunitarja Konġunta ta' Brussell adottat Ordinanza li ddaħħal Kapitolu XII(a) fil-verżjoni tal-Liġi dwar is-CPAS li tapplika għar-Reġjun Kapitali ta' Brussell. Ix-xogħlijiet ta' tħejjija ta' din l-Ordinanza (22) jirreferu għall-Ftehim ta' Kooperazzjoni tad-19 ta' Mejju 1994 (ara l-premessa 25), li l-għan ewlieni tiegħu kien li jiggarantixxi, permezz tar-ristrutturar propost, is-sostenibbiltà tal-isptarijiet pubbliċi ta' Brussell (23).

(28) Ir-ristrutturar kien primarjament ibbażat fuq l-elementi li ġejjin: — iċ-ċessjoni, mis-CPAS, tal-ġestjoni diretta tal-isptarijiet pubbliċi tagħhom lil persuni ġuridiċi maħluqa ġodda (imsejħin “assoċjazzjonijiet tal-Kapitolu XII”) stabbiliti mis-CPAS (flimkien mal-muniċipalitajiet ikkonċernati, l-assoċjazzjoni li tirrappreżenta lit-tobba tal-isptar u, fejn kien meħtieġ, l-Université libre de Bruxelles (ULB) u/jew il-Vrije Universiteit Brussel (VUB). B'dan, is-CPAS irrinunzjaw għad-deċiżjoni preċedenti tagħhom li jmexxu huma stess l-isptarijiet tagħhom. Kif jippermettu l-Artikolu 60(6), u l-Artikolu 118 tal-Liġi dwar is-CPAS (ara l-premessa 19), is-CPAS iddeċidew li joħolqu assoċjazzjoni li tippermettilhom jagħtu assistenza medika u mediko-soċjali lill-komunità. Minħabba dan, l-isptarijiet pubbliċi ta' Brussel ġew likwidati u l-attivitajiet tagħhom ġew trasferiti lil tmien assoċjazzjonijiet tal-isptarijiet lokali stabbiliti abbażi tal-Kapitolu XII tal-Liġi dwar is-CPAS. L-isptarijiet IRIS kisbu b'hekk l-awtonomija ġuridika u finanzjarja (24) tagħhom fl-1 ta' Jannar 1996. Inħolqu dawn it-tmien assoċjazzjonijiet tal-isptarijiet li ġejjin: is-CHU Brugmann — HUDERF, is-CH Brien, is-CHU Saint-Pierre (CHU-SP), is-CH Etterbeek-Ixelles, is-CH Baron Lambert, is-CH Bracops, is-CH Molière u l-Institut Bordet (IB). Wara dawn it-tmien sptarijiet, filwaqt li nżammu s-siti eżistenti, ġew iggruppati f'ħames sptarijiet IRIS kif għadhom sal-lum. Is-CHU Brugmann (CHU-B) u l-Isptar Universitarju tat-tfal Reine Fabiola (HUDERF) inqasmu f'żewġ entitajiet ġuridiċi separati fl-1 ta' Jannar 1997. Fl-1 ta' Lulju 1999, is-CHU Brugmann u s-CH Brien ġew iggruppati f'entità waħda msejħa CHU Brugmann. F'din l-istess data, is-CH Etterbeek-Ixelles, is-CH Baron Lambert, is-CH Bracops, is-CH Molière ingħaqdu biex jiffurmaw l-Hôpitaux Iris Sud. F'din id-deċiżjoni, ħlief jekk jiġi indikat mod ieħor, il-kliem “sptarijiet IRIS” jirreferi għal dawn il-ħames assoċjazzjonijiet ta' sptarijiet lokali attwali (25); — il-ħolqien ta' struttura ċentrali msejħa IRIS (fuq il-bażi tal-Kapitolu XII(a) tal-Liġi dwar is-CPAS) li għandha tassigura l-koordinazzjoni u l-kontroll tal-attivitajiet tal-isptar ta' kull assoċjazzjoni tal-Kapitolu XII (26). L-istruttura ċentrali IRIS għandha l-għan ewlieni li tilħaq stabbiltà finanzjarja sostenibbli għall-attivitajiet tal-isptar imwettqa mill-isptarijiet IRIS. Il-kompiti ewlenin tagħha huma l-koordinazzjoni tal-attivitajiet tal-isptarijiet IRIS, it-tfassil ta' pjan strateġiku għan-netwerk IRIS, it-titjib tal-kwalità tas-servizzi offruti u l-kontroll tal-baġit tan-netwerk.

(29) B'mod konformi mal-Kapitolu XII tal-Liġi dwar is-CPAS, kull waħda mill-assoċjazzjonijiet tal-isptarijiet lokali hija stabbilita fuq il-bażi ta' statuti li, fost oħrajn, jiddefinixxu l-għan tagħha, id-drittijiet u l-obbligi tal-membri tagħha kif ukoll il-korpi tagħha li jieħdu d-deċiżjonijiet (27). Kull waħda mill-assoċjazzjonijiet għandha assemblea ġenerali u bord tad-diretturi li fihom id-diversi partijiet li ħolqu l-assoċjazzjoni (ara l-premessa 28) huma rrappreżentati, iżda r-rappreżentanti tal-awtoritajiet pubbliċi (jiġifieri l-muniċipalità u s-CPAS) għandhom il-maġġoranza tas-siġġijiet f'dawn il-korpi ta' teħid ta' deċiżjonijiet (28). Ma hemm l-ebda dubju għalhekk li kull sptar IRIS huwa kkontrollat mill-awtoritajiet pubbliċi. Bl-istess mod, il-muniċipalitajiet u s-CPAS għandhom maġġoranza kbira fl-assemblea ġenerali u l-bord tad-diretturi tal-istruttura ċentrali IRIS.

(30) Il-Kapitolu XII(a) tal-Liġi dwar is-CPAS jistabbilixxi, fost l-oħrajn, ir-regoli ta' kontroll u ta' superviżjoni amministrattiva li japplikaw għall-assoċjazzjonijiet tal-isptarijiet lokali. B'mod aktar preċiż, l-organizzazzjoni ċentrali IRIS trid tistabbilixxi pjan strateġiku li jinvolvi lill-assoċjazzjonijiet lokali tal-Kapitolu XII. Fuq il-bażi ta' dan il-pjan, kull assoċjazzjoni tal-isptarijiet lokali trid tistabbilixxi pjanijiet ta' ġestjoni u pjanijiet finanzjarji u tippreżentahom lill-IRIS għall-approvazzjoni (ara l-Artikolu 135(d) tal-Liġi dwar is-CPAS). L-assoċjazzjonijiet tal-isptarijiet lokali jridu wkoll jitolbu l-awtorizzazzjoni tal-IRIS qabel ma jieħdu ċerti deċiżjonijiet kbar (ara l-Artikolu 135(e)) u huma soġġetti għal kontroll kull tliet xhur mill-IRIS (ara l-Artikolu 135(g)). L-IRIS taħtar ukoll kummissarju għal kull assoċjazzjoni ta' sptarijiet lokali; dan jipparteċipa fil-laqgħat tal-korpi li jieħdu d-deċiżjonijiet ta' dawn l-assoċjazzjonijiet u għandu d-dritt tal-veto fuq id-deċiżjonijiet li ma jkunux konformi mad-deċiżjonijiet li tieħu l-IRIS (ara l-Artikolu 135(h)).

(31) Fl-aħħar nett, kif spjegat fil-premessi 31 u 32 tad-deċiżjoni tal-ftuħ, ir-ristrutturar tal-isptarijiet pubbliċi ta' Brussell issorveljati u mmexxija mis-CPAS kien jinkludi wkoll komponent finanzjarju. B'mod aktar preċiż, permezz tal-Fonds régional bruxellois de refinancement des trésoreries communales (minn hawn 'il quddiem l-“FRBRTC”), ir-Reġjun Kapitali ta' Brussell ta self ta' erba' (4) biljun frank Belġjan (madwar EUR 100 miljun) fuq perjodu ta' 20 sena lill-muniċipalitajiet li jmexxu sptar pubbliku (permezz tas-CPAS rispettivi tagħhom) (29). Dawn il-muniċipalitajiet imbagħad għaddew dawn il-fondi lill-isptarijiet pubbliċi tagħhom sabiex ikopru parti mill-obbligazzjoni finanzjarja tagħhom (30). Fis-6 ta' Ġunju 1996, ir-Reġjun Kapitali ta' Brussell iddeċieda li ma jitlobx ir-rimborż tas-self u tal-imgħaxijiet sakemm il-ftehimiet dwar ir-ristrutturar ikunu implimentati kompletament u l-pjanijiet finanzjarji jkunu rrispettati.

2.3. Il-qafas regolatorju applikabbli għall-isptarijiet IRIS

(32) Jirriżulta b'mod ċar mit-taqsima preċedenti li l-isptarijiet IRIS inħolqu fuq il-bażi tal-Liġi dwar is-CPAS biex is-CPAS ikunu jistgħu jirrispettaw l-obbligi tagħhom ta' assistenza soċjali. Dawn l-isptarijiet huma għalhekk irregolati l-ewwel nett mil-liġi dwar is-CPAS. Madankollu, bħala sptarijiet, huma wkoll soġġetti għal-Liġi Koordinata dwar l-Isptarijiet (loi coordonnée sur les hôpitaux — LCH) (31) tas-7 ta' Awwissu 1987, li l-Artikolu 147 tagħha (li issa sar l-Artikolu 163 tal-LCH fil-verżjoni tagħha tal-10 ta' Lulju 2008) (32) jipprovdi dan li ġej: “F'dak li jirrigwarda l-isptarijiet immexxija minn Ċentru Pubbliku ta' Assistenza Soċjali u t-tobba li jaħdmu f'dawn l-isptarijiet, id-dispożizzjonijiet ta' din il-Liġi Koordinata jikkompletaw il-Liġi Organika tat-8 ta' Lulju 1976 taċ-Ċentri Pubbliċi ta' Assistenza Soċjali u b'mod partikolari l-Artikoli 48, 51, 52, 53, 54, 55, 56 u 94 ta' din il-liġi.”

(33) L-LCH tiddefinixxi, fost l-oħrajn, it-tipi ta' sptarijiet li jistgħu jkunu akkreditati uffiċjalment (33); il-kundizzjonijiet ta' ġestjoni ta' sptar u l-istrutturar tal-attività medika (34); il-programmazzjoni tal-isptar (35); l-istandards u l-kundizzjonijiet tal-akkreditazzjoni tal-isptarijiet u tas-servizzi tal-isptar (36); ir-relazzjonijiet legali bejn sptar u t-tobba tal-isptarijiet, l-istatut finanzjarju tat-tobba tal-isptar, li jinkludi, b'mod partikolari, il-ġbir u l-iffissar tal-ħlasijiet, il-kontenut tal-ħlasijiet u l-allokazzjoni tal-ħlasijiet miġbura ċentralment (37).

(34) Barra minn hekk l-isptarijiet IRIS huma wkoll soġġetti għar-regoli stabbiliti mill-istatuti tal-assoċjazzjonijiet tal-isptarijiet lokali li jispeċifikaw, fost oħrajn, l-iskop tal-isptarijiet IRIS kif ukoll id-drittijiet u d-dmirijiet tal-membri tal-assoċjazzjoni (ara wkoll il-premessa 29).

(35) Fl-aħħar nett, l-assoċjazzjonijiet tal-isptarijiet lokali huma ssorveljati mill-organizzazzjoni ċentrali IRIS, li jillimita l-kapaċità tagħhom li jieħdu ċerti deċiżjonijiet finanzjarji jew ta' ġestjoni waħedhom (ara l-premessa 30). Ta' min jinnota li l-organizzazzjoni ċentrali IRIS tadotta pjanijiet strateġiċi multiannwali li jinvolvu lill-assoċjazzjonijiet tal-isptarijiet lokali, kif jipprevedi l-Artikolu 135(d) tal-Liġi dwar is-CPAS.

(36) Għaldaqstant, il-qafas regolatorju li fih joperaw l-isptarijiet IRIS huwa magħmul mil-Liġi dwar is-CPAS, mil-LCH, mill-istatuti tal-assoċjazzjonijiet tal-isptarijiet lokali u mill-pjanijiet strateġiċi vinkolanti adottati mill-organizzazzjoni ċentrali faîtière IRIS.

2.4. L-attivitajiet ewlenin tal-isptarijiet IRIS

(37) L-attività ewlenija tal-isptarijiet IRIS tikkonsisti fil-forniment ta' servizzi ta' sptarijiet lill-pazjenti tar-Reġjun Kapitali ta' Brussell. L-isptarijiet IRIS jimpjegaw b'kollox kważi 10 000 persuna, jagħmlu aktar minn miljun konsultazzjoni fis-sena u jikkostitwixxu l-akbar servizz ta' emerġenza fil-Belġju. Huma jipproponu servizzi mediċi kompluti f'kull qasam mediku ewlieni. Tnejn minnhom huma speċjalizzati f'dixxiplini speċifiċi (l-Isptar Universitarju tat-Tfal Reine Fabiola huwa speċjalizzat fil-pedjatrija, filwaqt li l-Institut Bordet huwa speċjalizzat fl-onkoloġija).

(38) Minbarra s-servizzi mediċi, l-isptarijiet IRIS jipprovdu wkoll sensiela ta' attivitajiet soċjali relatati. B'mod partikolari, l-assistenti soċjali tal-isptarijiet IRIS jipprovdu għajnuna lill-pazjenti żvantaġġjati u lill-familji tagħhom sabiex isolvu u jimmaniġġjaw diffikultajiet amministrattivi, finanzjarji, interpersonali u soċjali.

(39) Il-ħames sptarijiet IRIS bħalissa jipprovdu s-servizzi mediċi tagħhom u s-servizzi soċjali relatati permezz ta' netwerk ta' ħdax-il sit fi Brussell. Dawn is-siti huma mifruxa f'sitt muniċipalitajiet (jiġifieri Anderlecht, il-Belt ta' Brussell, Etterbeek, Forest, Ixelles u Schaerbeek).

(40) L-isptarijiet IRIS jiddeskrivu l-kompitu tagħhom kif ġej: “[m]it-twelid sal-mewt, l-isptarijiet tagħna qegħdin għas-servizz ta' kull individwu, fi kwalunkwe mument ta' ħajtu, u jkunu xi jkunu l-problemi mediċi tiegħu.” (38). Għaxra mill-11-il sit tal-isptarijiet IRIS jinsabu f'muniċipalitajiet fejn id-dħul medju ma jaqbiżx id-dħul medjan (39) tar-Reġjun Kapitali ta' Brussell. Fuq il-bażi ta' klassifika stabbilita mis-Servizz Pubbliku Federali tas-Saħħa Pubblika (ara t-tabella li turi din il-klassifika fil-premessa 185), it-tliet sptarijiet il-kbar IRIS li joffru servizzi kompluti [CHU Saint-Pierre, CHU Brugmann u l-isptarijiet Iris Sud (HIS) huma t-tliet sptarijiet li l-pazjenti tagħhom għandhom l-aktar profil soċjoekonomiku vulnerabbli fil-Belġju. Din is-sitwazzjoni hija kkonfermata wkoll mill-fatt li fl-2012, kważi 11 % tal-pazjenti kollha li daħlu fis-CHU Saint-Pierre u fis-CHU Brugmann ma kellhomx l-assigurazzjoni medika li hija obbligatorja fil-Belġju u ma kinux f'qagħda li jħallsu għall-kura tagħhom, u li 15 % tal-pazjenti ta' dawn l-isptarijiet kienu (wkoll) jiddependu mill-appoġġ tas-CPAS.

(41) Fl-aħħar nett, l-isptarijiet IRIS joffru wkoll ċertu numru ta' attivitajiet relatati (pereżempju, it-trasport bl-ambulanza tal-pazjenti bejn l-isptarijiet, daycare għat-tfal tal-membri tal-persunal, djar ta' kura u tal-mistrieħ għall-anzjani, skejjel tal-infermiera, tar-riċerka, faċilitajiet residenzjali bis-servizzi, istituzzjonijiet ta' kura psikjatrika, ħanut għall-pazjenti u l-viżitaturi, il-kiri ta' settijiet tat-televiżjoni lill-pazjenti, il-kiri ta' kmamar lil persuni terzi, kantin u faċilitajiet ta' parkeġġ). Dawn l-attivitajiet relatati jirrappreżentaw biss perċentwali żgħir ħafna tal-attivitajiet kollha tal-isptarijiet IRIS, kif jixhed il-kontribut żgħir tagħhom (inqas minn medja ta' 2 %) għad-dħul totali tal-isptarijiet IRIS.

(42) Dawn l-attivitajiet kollha jirrappreżentaw l-ispejjeż u d-dħul tal-isptarijiet IRIS. L-ispejjeż li dawn iġorru huma wkoll iddeterminati, minbarra mill-attivitajiet partikolari tagħhom, mill-istatus tagħhom ta' sptarijiet pubbliċi, li jimponi fuqhom ċertu numru ta' restrizzjonijiet li l-isptarijiet privati ma għandhomx. L-ispejjeż operattivi tal-isptarijiet IRIS li jirriżultaw mis-servizzi ta' interess ekonomiku ġenerali (minn hawn 'il quddiem “SIEĠ”) u mill-attivitajiet relatati tagħhom, żdiedu, b'mod partikolari, minħabba fatturi bħal: — l-obbligu li jħallsu bonusijiet għall-ħiliet lingwistiċi (40) lill-impjegati bilingwi, li jfisser spiża annwali stmata (41) għal EUR […] (42) miljun imħallsa mill-isptarijiet IRIS; — l-iskema ta' pensjonijiet applikabbli għall-impjegati statutorji (43) (uffiċjali mlaħħqa), aktar ġeneruża mill-iskema applikabbli għall-impjegati tas-settur privat u li għaliha l-isptarijiet IRIS iridu jikkontribwixxu madwar EUR […] miljun fis-sena; — l-ispejjeż marbuta mal-mard fit-tul tal-impjegati statutorji (44), li jridu jitħallsu mill-isptarijiet IRIS (u mhux mis-sistema ta' sigurtà soċjali), li jammontaw għal madwar EUR […] miljun fis-sena; — iż-żidiet fl-iskala tal-pagi imposti fuq l-isptarijiet IRIS mir-Reġjun Kapitali ta' Brussell (45), li jiddefinixxi l-iskali tal-pagi applikabbli għall-impjegati muniċipali, għas-CPAS u għall-isptarijiet IRIS u li jkopri biss 60 % ta' dawn iż-żidiet, li jħalli spiża annwali ta' madwar EUR […] miljun għall-isptarijiet IRIS; — il-kontribuzzjonijiet obbligatorji tal-isptarijiet IRIS għall-ispejjeż tal-organizzazzjoni ċentrali IRIS (46), li jwasslu għal spiża annwali ta' madwar EUR […] miljun.

(43) Dawn l-ispejjeż residwi jridu jitħallsu mill-isptarijiet IRIS u mhumiex koperti minn sorsi oħrajn ta' finanzjament pubbliku (bħal pereżempju l-BMF, ara l-premessa 46(a)).

2.5. Il-mekkaniżmi ta'finanzjament u l-mekkaniżmi ta' kontabbiltà tal-isptarijiet IRIS

2.5.1. Il-mekkaniżmi ta' finanzjament

(44) Il-prinċipju fundamentali ta' finanzjament tal-isptarijiet IRIS huwa minqux fl-Artikolu 46 (47) tal-istatuti ta' kull waħda mill-ħames assoċjazzjonijiet ta' sptarijiet lokali (ara l-premessi 28-29), li jistipulaw dan li ġej: “Mingħajr preġudizzju għall-Artikolu mija u disgħa tal-Liġi tas-sebgħa ta' Awwissu elf disa' mija sebgħa u tmenin dwar l-isptarijiet, il-qligħ tas-sena għandu jiġi allokat bejn il-membri li għandhom mill-inqas għoxrin fil-mija tal-voti kollha fl-Assemblea Ġenerali, b'deliberazzjoni tal-Assemblea Ġenerali.” (48) Fuq din il-bażi, il-muniċipalitajiet u s-CPAS huma obbligati li jassorbu kompletament id-defiċit kollu li jkollhom l-isptarijiet IRIS u ddikjarat fil-kontijiet finanzjarji tagħhom. Barra minn hekk, skont l-Artikolu 106 tal-Liġi dwar is-CPAS, il-muniċipalitajiet huma mistennija jkopru kull defiċit iġġenerat mis-CPAS (ara l-premessa 22). Għaldaqstant, il-muniċipalitajiet (b'mod dirett u minħabba l-obbligu tagħhom ta' finanzjament vis-à-vis is-CPAS rispettivi tagħhom) jiggarantixxu eventwalment is-sostenibbiltà tal-isptarijiet IRIS filwaqt li jkopru kompletament kwalunkwe defiċit li dawn l-isptarijiet jistgħu jiġġeneraw.

(45) Huwa ovvju li l-limitu safejn il-muniċipalitajiet u s-CPAS għandhom jintervjenu sabiex ikopru d-defiċits eventwali ġġenerati mill-isptarijiet IRIS skont l-Artikolu 46 tal-istatuti rispettivi tagħhom jiddependu minn kemm l-isptarijiet IRIS huma kapaċi jkopru l-ispejjeż tagħhom b'sorsi oħrajn ta' finanzjament.

(46) L-LCH tiddeskrivi ħames sorsi ta' finanzjament aċċessibbli bl-istess mod għall-isptarijiet pubbliċi u privati. L-ispejjeż tal-operat tal-isptarijiet Belġjani huma prinċipalment koperti mill-ewwel tlieta (49), filwaqt li r-raba' u l-ħames jirrigwardaw l-ispejjeż ta' investiment tal-isptarijiet. (a) L-ewwel sors ta' finanzjament huwa l-Fond Baġitarju (budget des moyens financiers — “BMF”) (50), li jiġi stabbilit mill-Ministru Federali għas-Saħħa Pubblika u li jqis biss il-kura fl-isptarijiet li tiġġenera rimborż mis-sigurtà soċjali. Il-BMF ikun stabbilit għal kull sptar fil-limiti tal-baġit globali tal-Istat Federali. Il-baġit federali disponibbli jitqassam bejn l-isptarijiet kollha u mhux bilfors ikopri l-ispejjeż kollha ammissibbli tagħhom. Mill-2002, il-baġit għal kull sptar huwa ddeterminat prinċipalment skont in-numru ta' ġranet li fihom tkun ingħatat kura matul is-sena preċedenti. Dan l-ammont speċifiku mbagħad jitħallas lil kull sptar b'żewġ modi differenti. B'mod aktar preċiż, madwar 85 % (il-parti fissa) ta' dan l-ammont jitħallsu lill-isptarjiet kull xahar, filwaqt li l-15 % li jifdal (il-parti varjabbli) jitħallsu abbażi tal-ammissjonijiet attwali u l-ġranet ta' kura maħduma fl-isptar matul is-sena. Fl-aħħar ta' kull sena, il-BMF jiġi kkalkulat mill-ġdid skont iċ-ċifri attwali tas-sena u skont ir-riżultat ta' dan il-kalkolu, l-isptar jirċievi jew ikollu jirrimborża ċertu ammont. Il-BMF huwa rregolat fid-dettall mid-Digriet Irjali tal-25 ta' April 2002, li jiddefinixxi l-kundizzjonijiet u r-regoli applikabbli għall-iffissar tal-BMF mogħti lill-isptar. B'mod partikolari, id-Digriet Irjali jiddetermina l-modalitajiet tal-iffissar tal-BMF, it-tipi ta' spejjeż li jistgħu jkunu koperti mill-Istat u l-kriterji li jeħtieġ li jiġu applikati f'dan ir-rigward (51). Wieħed jinnota li l-BMF ma ġiex stabbilit biex ikopri l-ispejjeż reali ta' kull sptar, iżda minflok huwa jiġi ffissat fil-forma ta' finanzjament f'daqqa bbażat fuq l-ispejjeż reali storiċi ta' dawn l-isptarijiet. Minħabba f'dan, jista' jkun li l-BMF ma jkunx suffiċjenti f'każ ta' żieda konsiderevoli fl-ispejjeż jew ta' żviluppi oħrajn fl-organizzazzjoni u l-istruttura tal-ispejjeż ta' sptar. (b) It-tieni sors ta' finanzjament ġej mill-ammonti riċevuti taħt is-sigurtà soċjali, jiġifieri mħallsa mill-Istitut Nazzjonali għall-Assigurazzjoni tas-Saħħa u d-Diżabbiltà (Institut national d'assurance maladie-invalidité — “INAMI”) lill-isptarijiet għall-kura li jagħtu lill-pazjenti tagħhom. Dan il-finanzjament huwa bbażat fuq il-Liġi dwar l-Assigurazzjoni tas-Saħħa u tad-Diżabbiltà (52), jew il-verżjoni konsolidata tagħha stabbilita fil-Liġi tal-14 ta' Lulju 1994 (53), li tiddefinixxi l-iskema tas-sigurtà soċjali fil-Belġju f'dak li jirrigwarda l-mard u d-diżabbiltà u li tispeċifika s-servizzi mediċi u l-mediċini li jistgħu jkunu kkumpensati mis-sigurtà soċjali. L-isptarijiet jitolbu direttament lill-INAMI parti mill-ħlasijiet tat-tobba u tal-ispejjeż korrispondenti għall-mediċini pprovduti lill-pazjenti. L-ammonti li jitħallsu mill-INAMI madankollu ma jkoprux l-ispejjeż kollha mġarrba mill-isptarijiet biex jipprovdu s-servizzi tagħhom. Minħabba f'hekk, l-isptarijiet li ma għandhomx sorsi oħrajn suffiċjenti ta' finanzjament huma f'riskju li jagħmlu telf. (c) It-tielet sors ta' finanzjament huwa magħmul mill-ħlasijiet diretti lill-isptarijiet mill-pazjenti jew mill-organizzazzjoni tal-assigurazzjoni tas-saħħa privata tagħhom. Dawn il-ħlasijiet huma meħtieġa peress li s-sigurtà soċjali ma tkoprix il-ħlasijiet kollha tat-tobba u lanqas il-prezz tal-mediċini u provvisti oħrajn (pereżempju, impjanti). Barra minn hekk, meta l-pazjenti jagħżlu kamra individwali, jistgħu jintalbu ħlasijiet addizzjonali minbarra l-prezz normali tal-ammissjoni fl-isptar u mill-ħlasijiet normali tat-tobba (it-tariffi standard mitluba għal kull trattament jiġu miżjuda). Fl-aħħar nett, il-pazjenti jistgħu wkoll jintalbu ħlasijiet addizzjonali għall-użu ta' ċerti servizzi komplementari (pereżempju, il-kiri ta' televixin, l-użu tal-parkeġġ tal-isptar, eċċ.). Il-ħlasijiet kollha li jsiru mill-pazjenti jew persuni terzi li huma maħsuba biex iħallsu s-servizzi tat-tobba tal-isptar u li jirrigwardaw lill-pazjenti ammessi fl-isptar, iridu jitħallsu b'mod ċentrali mill-isptar (54). L-isptarijiet u t-tobba tagħhom jikkonkludu ftehimiet li jiddeterminaw il-perċentwal tat-tnaqqis li l-isptarijiet jistgħu japplikaw sabiex ikopru l-kost tal-ġbir tal-ħlasijiet u l-ispejjeż l-oħrajn li mhumiex iffinanzjati mill-BMF (55). Bl-istess mod tal-ħlasijiet normali tat-tobba, l-isptarijiet jistgħu japplikaw tnaqqis fuq parti mis-supplimenti msemmija hawn fuq sabiex ikopru parti mill-ispejjeż tagħhom (dejjem skont il-ftehim konkluż bejn l-isptar u t-tobba tiegħu). Parti mill-ħlasijiet lit-tobba ma sservix għalhekk biex tħallas lilhom, iżda biex tkopri l-ispejjeż operattivi tal-isptarijiet. (d) Ir-raba' sors ta' finanzjament huwa speċifikament maħsub biex ikopri l-ispejjeż ta' investiment li jkollhom dawn l-isptarijiet. L-investimenti tal-isptarijiet huma prinċipalment iffinanzjati mill-Istat (il-Gvern Federali u r-reġjun ikkonċernat iħallsu parti kull wieħed) u l-parti li jifdal hija ffinanzjata mill-ekwità tal-isptarijiet flimkien ma' self mill-banek. Il-finanzjament mogħti mill-awtoritajiet pubbliċi huwa maħsub biex ikopri l-ispejjeż ta' kostruzzjoni u ta' rikondizzjonament ta' sptar jew ta' servizz, kif ukoll l-ispejjeż tat-tagħmir oriġinali u tal-ewwel akkwisti ta' apparat mediku (56). Is-sussidji għall-investiment huma limitati (pereżempju, għal ammont f'darba għal kull metru kwadru jew għal kull unità). (e) Il-ħames u l-aħħar sors ta' finanzjament pubbliku huwa marbut mal-investimenti u jirrigwarda l-ispejjeż tal-istudju u t-tfassil ta' proġetti ta' kostruzzjoni, u wkoll l-ispejjeż tal-għeluq jew tan-nuqqas ta' tħadddim ta' sptar jew ta' servizz ta' sptar (57). Fil-prattika, dan it-tip ta' finanzjament mhuwiex frekwenti ħafna.

(47) L-Artikolu 109 tal-LCH (li sar l-Artikolu 125 tal-LCH fil-verżjoni tagħha tal-10 ta' Lulju 2008 (58)) jipprevedi mekkaniżmu ta' finanzjament komplementari li jistgħu jibbenefikaw minnu biss l-isptarijiet pubbliċi (bħall-isptarijiet IRIS). Skont din id-dispożizzjoni, it-telf tal-isptarijiet pubbliċi li jirriżulta mill-attivitajiet tagħhom iridu jkunu koperti mill-muniċipalitajiet li jikkontrollawhom (permezz tas-CPAS tagħhom jew ta' struttura ċentrali bħall-IRIS). Il-prinċipju tal-kopertura (parzjali) tat-telf mill-muniċipalitajiet kien diġà inkluż fil-liġi ta' qabel l-LCH, jiġifieri l-Liġi tat-23 ta' Diċembru 1963 (59), u kien ikkonfermat mill-Artikolu 34 tal-Liġi tat-28 ta' Diċembru 1973 (60). Il-kriterji li għandhom jitqiesu għall-iffissar tat-telf li l-muniċipalitajiet huma mistennija li jħallsu huma definiti b'digriet irjali (61). Fuq din il-bażi, il-Ministru Federali inkarigat mis-saħħa pubblika jiddetermina kull sena l-ammont tat-telf għal kull sptar pubbliku. Fil-prattika, it-telf li jrid ikun kopert skont kif determinat mill-Ministru mhuwiex eżattament ekwivalenti għat-telf misjub fil-kontijiet ta' ġestjoni tal-isptar, minħabba li ċerti elementi ta' spejjeż [pereżempju, id-dħul mill-attivitajiet li mhumiex tal-isptar li, kif spjegat fil-premessa (155) (62), huma biss konnessi b'rabta mal-attivitajiet tal-isptar fil-każ tal-isptarijiet IRIS[ li jinsabu fil-kontijiet huma esklużi mit-telf kopert mill-Artikolu 109 tal-LCH.

(48) Għaldaqstant, l-isptarijiet IRIS igawdu minn mekkaniżmu ta' finanzjament komplut li jiggarantixxi l-kopertura ta' kull telf li jistgħu jiġġeneraw. Il-ħames miżuri ġenerali ta' finanzjament previsti mil-LCH (ara l-premessa 46) ikopru l-maġġoranza tal-ispejjeż operattivi u ta' investiment tal-isptarijiet. Dment li dawn is-sorsi ma jservux biex ikopru l-ispejjeż relatati mal-attivitajiet ta' dawn l-isptarijiet, l-Artikolu 46 tal-istatuti tal-isptarijiet IRIS jobbliga lill-muniċipalitajiet ikopru t-total ta' kull telf iġġenerat mill-isptarijiet IRIS (ara l-premessi 44-45). It-telf kontabilistiku kopert mill-Artikolu 46 tal-istatuti jinkludi bilfors it-“telf kopert mill-Artikolu 109 tal-LCH” (63) (ara l-premessa 47). Meta jkopru t-telf kontabilistiku kollu, il-muniċipalitajiet jissodisfaw ukoll l-obbligu tagħhom taħt l-Artikolu 109 tal-LCH. Il-modalitajiet tal-ħlas ta' dan il-mekkaniżmu ta' kumpens tat-telf ser ikunu deskritti aktar 'l isfel (ara t-taqsima 7.3.5).

2.5.2. Obbligi ta' kontabbiltà

(49) L-isptarijiet kollha (kemm pubbliċi kif ukoll privati) huma soġġetti għal obbligi ta' kontabilità u ta' trasparenza. B'mod partikolari, kull sptar għandu jżomm kont separat li juri l-prezz tal-kost ta' kull servizz u li jirrispetta ċerti elementi tal-Liġi tas-17 ta' Lulju 1975 (64) dwar il-kontabilità u l-kontijiet annwali tal-impriżi (65). L-attivitajiet mhux tal-isptar iridu jkunu rreġistrati f'kontijiet separati. L-isptarijiet iridu wkoll jaħtru awditur tal-kumpaniji li jkollu l-kompitu li jiċċertifika l-kontabilità tagħhom u l-kontijiet annwali tagħhom (66). Fl-aħħar nett, l-isptarijiet huma obbligati jikkomunikaw ċerta informazzjoni (finanzjarja) lill-Ministru Federali inkarigat mis-saħħa pubblika (67) u s-servizz pubbliku federali tas-saħħa pubblika huwa wkoll inkarigat li jikkontrolla r-rispett tad-dispożizzjonijiet tal-LCH (68).

3. DESKRIZZJONI TAL-MIŻURI KOPERTI MILL-ILMENT

(50) Skont l-ilmentaturi, ir-Reġjun Kapitali ta' Brussell għażel de facto li jassumi r-rwol tal-muniċipalitajiet ta' Brussell ikkonċernati f'dak li jirrigwarda l-kumpens tat-telf tal-isptarijiet IRIS. B'mod partikolari, l-ilmentaturi jsemmu b'mod speċifiku l-interventi tal-Fond Reġjonali ta' Brussell ta' Rifinanzjament tat-Teżori Muniċipali (Fonds régional bruxellois de refinancement des trésoreries communales (- “FRBRTC”) maħluq mir-Reġjun Kapitali ta' Brussell (69). Huma jgħidu, fost l-oħrajn, li r-Reġjun Kapitali ta' Brussell innifsu ta wkoll sussidji speċjali lill-muniċipalitajiet (70) (sa EUR 10 miljun fis-sena mill-2003) li, skont ma jgħidu, tħallsu lill-isptarijiet IRIS bħala għajnuna.

(51) Għalkemm l-ilmentaturi ma jiddubitawx mill-kompetenza tar-Reġjun Kapitali ta' Brussell fir-rigward ta' dawn il-muniċipalitajiet, l-ilmentaturi jqisu madankollu li dak li huma jikkwalifikaw bħala finanzjament reġjonali tal-isptarijiet IRIS imur lil hinn minn dak li tipprovdi l-kopertura tat-telf kif stabbilita mill-Artikolu 109 tal-LCH (ara wkoll il-premessa 47). L-ilmentaturi jsostnu li l-isptarijiet IRIS ibbenefikaw sew mill-finanzjamenti reġjonali mogħtija lill-muniċipalitajiet fejn jinsabu, u li dawn il-finanzjamenti ma jistgħux ikunu ġġustifikati fuq il-bażi tad-dispożizzjonijiet tal-LCH. L-ilmentaturi ma jsemmux l-obbligu ta' kopertura tat-telf previst fl-Artikolu 46 tal-istatuti tal-isptarijiet IRIS.

(52) Fl-aħħar nett, l-ilmentaturi juru li l-għoti ta' madwar EUR 100 miljun permezz tal-FRBRTC fil-kuntest tar-ristrutturar tal-isptarijiet pubbliċi ta' Brussell li wassal għall-ħolqien tal-isptarijiet IRIS (ara wkoll it-Taqsima 2.2). L-ilmentaturi jaffermaw li din l-operazzjoni ħolqot kumpens żejjed lill-isptarijiet IRIS.

4. RAĠUNIJIET GĦALL-BIDU TAL-PROĊEDURA

4.1. Id-deċiżjoni tal-Kummissjoni tal-2009

(53) Kif imfakkar qabel (ara l-premessa 5), fit-28 ta' Ottubru 2009, il-Kummissjoni adottat deċiżjoni li ma tqajjimx oġġezzjonijiet (71) li tikkonkludi li l-finanzjament pubbliku tal-isptarijiet IRIS fir-Reġjun Kapitali ta' Brussell kien jirrappreżenta għajnuna mill-Istat kompatibbli mas-suq intern bħala kumpens għall-forniment tas-servizzi ta' interess ekonomiku ġenerali. Il-Kummissjoni bbażat din id-deċiżjoni fuq id-Deċiżjoni dwar is-SIEĠ tal-2005 kif ukoll, b'mod dirett, fuq l-Artikolu 86(2) tat-Trattat KE (l-Artikolu 106(2) attwali tat-TFUE).

(54) Fid-deċiżjoni tagħha, il-Kummissjoni qieset li l-isptarijiet IRIS kienu inkarigati minn tliet kompiti ta' servizz pubbliku tal-isptarijiet: l-ewwel nett, il-kompitu ta' sptar ġenerali ta' kull sptar (pubbliku jew privat) skont l-LCH (72); it-tieni, l-obbligu li jikkuraw lill-pazjenti kollha fi kwalunkwe ċirkustanza, inkluż f'sitwazzjonijiet mhux ta' emerġenza (73); u t-tielet, l-obbligu li jipprovdu kura kompluta fl-isptar f'diversi siti (74). Barra minn hekk, il-Kummissjoni kkonkludiet li l-isptarijiet IRIS kienu inkarigati mill-kompitu ta' servizz pubbliku mhux tal-isptar li jikkonsisti fil-forniment ta' assistenza soċjali minbarra l-kura medika (75). Fl-aħħar nett, id-deċiżjoni tagħmel ukoll referenza għall-obbligu tal-bilingwiżmu (76). Kien stmat li dawn il-kompiti kienu ġew inkarigati lill-isptarijiet IRIS mil-LCH, il-Liġi dwar is-CPAS, il-pjanijiet strateġiċi ta' IRIS u wkoll ftehim iffirmat mill-isptarijiet IRIS u s-CPAS. Il-Kummissjoni stmat ukoll li l-parametri ta' kumpens kienu ġew stabbiliti ex ante (77) u li kienu ġew stabbiliti proċeduri suffiċjenti biex jevitaw u jikkoreġu l-kumpens żejjed (78). Fl-aħħar nett, il-Kummissjoni nnotat ukoll b'sodisfazzjon li l-isptarijiet IRIS kienu jżommu kontijiet separati għall-attivitajiet tagħhom tal-isptar u dawk mhux fl-isptar (79), u b'hekk kienu jiżguraw in-nuqqas ta' sussidju inkroċjat ta' attivitajiet kummerċjali (minbarra SIEĠ) tal-isptarijiet IRIS (80).

(55) Il-Kummissjoni eżaminat ukoll jekk l-isptarijiet IRIS kinux ingħataw kumpens żejjed fil-passat (jiġifieri bejn l-1996 u l-2007) (81) u kkonkludiet li dan ma kienx il-każ (82). Minbarra l-valutazzjoni tal-miżuri ta' finanzjament kollha, il-Kummissjoni eżaminat ukoll mekkaniżmu ta' allegati antiċipi. Peress li kien jiġri b'mod regolari li l-kumpens skont l-Artikolu 109 tal-LCH ma jitħallasx qabel ma jgħaddi żmien twil, sa saħansitra 10 snin, l-isptarijiet IRIS allegatament irċevew antiċipu fuq dawn il-pagamenti wara d-data tal-għeluq permezz tal-FRBRTC. Il-Kummissjoni kkonkludiet li, sakemm dawn l-allegati antiċipi kellhom fi kwalunkwe każ jitħallsu lura wara l-ħlas tal-kumpens għat-telf skont l-Artikolu 109 tal-LCH, dawn ma setgħux iwasslu għal kumpens żejjed lill-isptarijiet IRIS (83).

4.2. Is-sentenza ta' annullament tal-Qorti Ġenerali tal-2012

(56) Bi tweġiba għad-Deċiżjoni tal-2009 tal-Kummissjoni, l-ilmentaturi ippreżentaw rikors għall-annullament ta' din id-deċiżjoni quddiem il-Qorti Ġenerali (84). L-ilmentaturi sostnew li l-Kummissjoni kisret id-drittijiet proċedurali tagħhom meta ma fetħitx il-proċedura ta' investigazzjoni formali, peress li l-Kummissjoni kellha tikkonstata l-eżistenza ta' diffikultajiet serji marbuta mal-eżami inkwistjoni (85).

(57) Fis-Sentenza tagħha tas-7 ta' Novembru 2012 fil-Kawża T-137/10, il-Qorti Ġenerali annullat id-Deċiżjoni tal-2009 tal-Kummissjoni u kkonkludiet li l-Kummissjoni kellha tiftaħ il-proċedura ta' investigazzjoni formali (86).

(58) Il-Qorti Ġenerali l-ewwel iffukat fuq il-kwistjoni dwar jekk l-isptarijiet IRIS kinux ġew inkarigati b'kompiti ta' servizz pubbliku definiti b'mod ċar (87). Hija nnutat immedjatament li l-Partijiet kollha kienu jaqblu li l-LCH kienet tinkariga lill-isptarijiet kollha, kemm pubbliċi kif ukoll dawk privati, b'kompitu ġenerali ta' servizz pubbliku fl-isptar (88). Għalhekk l-uniku dubju kien dwar jekk il-Kummissjoni kinitx għamlet żball meta kkonkludiet, fl-eżami preliminari tagħha, li l-isptarijiet IRIS kienu inkarigati minn kompiti ta' servizz pubbliku addizzjonali fl-isptar u mhux fl-isptar (89). Il-Qorti Ġenerali kkonkludiet li kien hemm xi dubji dwar jekk id-dispożizzjonijiet li fuqhom il-Kummissjoni kienet ibbażat id-deċiżjoni tagħha kinux suffiċjenti biex jinkarigaw lill-isptarijiet IRIS b'kompiti addizzjonali li jikkonsistu f'kura lil kull pazjent f'kull ċirkustanza (90), li joffru kura fl-isptar f'diversi siti (91) u li jipprovdu servizzi soċjali addizzjonali (92). Barra minn hekk, f'dak li jirrigwarda l-kompitu allegat li jikkonsisti fil-forniment ta' kura fl-isptar f'diversi siti, il-Qorti Ġenerali nnutat li kien diffiċli li wieħed jara kif dan il-kompitu kien differenti mir-rekwiżiti ġenerali ta' programmar u ta' funzjonament applikabbli għall-isptarijiet kollha soġġetti għal-LCH (93).

(59) Wara, il-Qorti Ġenerali ffukat fuq jekk il-Kummissjoni kinitx uriet l-eżistenza ta' parametri ta' kumpens ċari (94). F'dak li jirrigwarda l-kompiti fl-isptar, il-Qorti Ġenerali ffukat fuq il-mekkaniżmu ta' kumpens tat-telf ibbażat fuq l-Artikolu 109 tal-LCH (95), filwaqt li nnutat li l-ilmentaturi ma kinux ikkontestaw dan il-mekkaniżmu (96), kif ukoll fuq il-mekkaniżmu allegat ta' finanzjament reġjonali permezz tal-FRBRTC, stabbilit sabiex jiġu antiċipati temporanjament l-ammonti meħtieġa li jpattu għat-telf tal-isptarijiet IRIS qabel il-kopertura effettiva tat-telf prevista fl-Artikolu 109 tal-LCH (97). F'dak li jirrigwarda l-Artikolu 109, il-Qorti Ġenerali sabet li l-ilmentaturi ma kinux ressqu argumenti li jaffettwaw lill-valutazzjoni pożittiva tal-Kummissjoni dwar dan l-Artikolu (98). Għall-kuntrarju, f'dak li jirrigwarda l-antiċipi allegati mħallsa permezz tal-mekkaniżmu tal-FRBRTC, il-Qorti Ġenerali kkonkludiet li l-Kummissjoni ma kinitx identifikat parametri ta' kalkolu ta' dawn l-antiċipi (99) u għaldaqstant ma kinitx għamlet eżami komplut ta' dawn l-antiċipi (100). Il-Qorti Ġenerali żiedet tgħid li l-Kummissjoni kienet ikkontradixxiet id-deċiżjoni tagħha stess meta sostniet, waqt is-smigħ, li l-FRBRTC kien biss mekkaniżmu li permezz tiegħu r-Reġjun Kapitali ta' Brussell kien jiffinanzja l-muniċipalitajiet ta' Brussell, u mhux lill-isptarijiet IRIS (101).

(60) F'dak li jirrigwarda l-finanzjament pubbliku favur il-kompitu soċjali addizzjonali allegat tal-isptarijiet IRIS (102), il-Qorti Ġenerali nnutat li hawnhekk ukoll, dan il-finanzjament kien jidher li ġej mill-FRBRTC, li kien iffirma ftehim mal-muniċipalitajiet ta' Brussell ikkonċernati sabiex jagħtihom sussidju speċjali sabiex ikunu jistgħu jiffinanzjaw il-kompiti soċjali pprovduti mill-isptarijiet IRIS (103). Il-Qorti Ġenerali kkonkludiet li dan il-ftehim ma kienx jispeċifika l-parametri tal-kumpens minn qabel relatati mal-kompiti soċjali addizzjonali allegati tal-isptarijiet IRIS (104).

(61) Wara, il-Qorti Ġenerali iffukat fuq jekk il-Kummissjoni kinitx uriet l-eżistenza ta' proċedura sabiex jiġi evitat il-kumpens żejjed u n-nuqqas ta' kumpens żejjed (105). Il-Qorti Ġenerali l-ewwel ikkonkludiet li l-LCH kienet toffri garanziji suffiċjenti sabiex tiggarantixxi li l-proċedura msemmija fl-Artikolu 109 tagħha ma twassalx għal kumpens żejjed (106). Ikkonkludiet ukoll li l-Kummissjoni ma kinitx uriet l-eżistenza ta' mekkaniżmu simili għall-pagament allegat ta' antiċipi mill-muniċipalitajiet (107) u nnutat b'mod partikolari n-nuqqas apparenti ta' obbligu legali impost fuq l-isptarijiet IRIS li jirrimborżaw dawn l-antiċipi ladarba jkunu ħadu l-finanzjament tat-telf tagħhom skont l-Artikolu 109 tal-LCH (108). F'dak li jirrigwarda s-sussidji speċjali li l-Kummissjoni ssostni li jiffinanzjaw il-kompitu soċjali addizzjonali, il-Qorti Ġenerali kkonkludiet li l-valutazzjonijiet li għamlet il-Kummissjoni dwar kif jiġi evitat il-kumpens żejjed bħala parti mill-finanzjament tal-kompiti soċjali ma kinux suffiċjenti (109).

(62) F'dak li jirrigwarda l-kwistjoni dwar jekk l-isptarijiet IRIS kinux gawdew minn kumpens żejjed fil-prattika (110), il-Qorti Ġenerali rrimarkat sempliċiment li l-ambitu tal-analiżi kien kbir wisq u kien ikopri r-riżultati finanzjarji kollha tal-isptarijiet IRIS fuq perjodu ta' aktar minn għaxar snin (111). Mingħajr ma ddeċidiet speċifikament fuq il-konklużjoni tal-Kummissjoni li ma kienx hemm kumpens żejjed, il-Qorti Ġenerali ddeċidiet li l-ambitu u l-kumplessità tal-valutazzjoni li għamlet il-Kummissjoni kienu, fihom infushom, indizju li jsostni t-teżi tar-rikorrenti bbażata fuq l-eżistenza ta' diffikultajiet serji (112).

(63) Fl-aħħar nett, l-ilmentaturi argumentaw li l-Kummissjoni kellha tikkunsidra, fil-valutazzjonijiet tagħha, il-kriterju tal-effiċjenza ekonomika tal-fornitur ta' SIEĠ (113). Il-Qorti Ġenerali madankollu rrifjutat dan l-argument u kkonkludiet: “il-kriterju relatat mal-effikaċità ekonomika ta' impriża fil-provvediment tas-SIEĠ ma jaqax taħt l-evalwazzjoni tal-kompatibbiltà ta' għajnuna mill-Istat fid-dawl tal-Artikolu 86(2) KE [li issa huwa l-Artikolu 106(2) TFUE], inkwantu l-għażla relatata mal-effikaċità ekonomika tal-operatur pubbliku mwettqa mill-awtoritajiet nazzjonali ma tistax għaldaqstant tiġi kkritikata fuq dan il-punt.” (114)

(64) Waqt li ġabret fil-qosor il-konklużjonijiet tagħha, il-Qorti Ġenerali ddikjarat dan li ġej: “[Ir-rikorrenti] numru ta' indizji konkordanti li jagħtu prova tal-eżistenza ta' dubji serji dwar il-kompatibbiltà tal-miżuri eżaminati fir-rigward tal-kriterji relatati mal-applikazzjoni tal-Artikolu 86(2) KE [li issa huwa l-Artikolu 106(2) TFUE], għal dak li jikkonċerna, l-ewwel nett, l-eżistenza ta' mandat iddefinit b'mod ċar relatat mal-funzjonijiet ta' servizz pubbliku tal-isptarijiet u soċjali, speċifiċi għall-isptarijiet IRIS, it-tieni nett, l-eżistenza ta' parametri għall-kumpens stabbiliti minn qabel u, it-tielet nett, l-eżistenza ta' modalitajiet li jippermettu li jiġi evitat il-kumpens eċċessiv fil-kuntest tal-finanzjament ta' dawn il-missjonijiet ta' servizz pubbliku […].” (115)

4.3. Id-deċiżjoni ta' ftuħ tal-Kummissjoni tal-1 ta' Ottubru 2014 (116)

(65) Fid-dawl tal-konklużjonijiet tal-Qorti Ġenerali (117), li l-Kummissjoni kien imissha esprimiet dubji dwar il-kompatibbiltà mas-suq intern tal-finanzjament pubbliku kkontestat tal-isptarijiet IRIS fuq il-bażi tal-Artikolu 106(2) tat-TFUE, il-Kummissjoni kellha tiftaħ il-proċedura ta' investigazzjoni formali, u dan għamlitu permezz tad-Deċiżjoni tal-1 ta' Ottubru 2014. Fid-deċiżjoni tal-ftuħ tagħha, il-Kummissjoni nnutat li skont l-awtoritajiet Belġjani, il-muniċipalitajiet u s-CPAS ikkonċernati ta' Brussell kienu għażlu li jimponu fuq l-isptarijiet IRIS, iżda mhux fuq l-isptarijiet privati, l-obbligi addizzjonali li ġejjin (118) li jiġġustifikaw il-miżuri ta' kumpens tat-telf stabbiliti favur l-isptarijiet IRIS: (a) l-obbligu ta' assistenza lil kull pazjent f'kull ċirkustanza: l-isptarijiet IRIS ma jistgħux jirrifjutaw li jikkuraw lill-pazjenti li ma jistgħux iħallsu s-servizzi tagħhom u/jew li mhumiex assigurati, anki jekk dawn il-pazjenti ma jkunux jeħtieġu kura medika urġenti. L-isptarijiet privati huma obbligati jikkuraw lil pazjenti li jeħtieġu kura medika urġenti, iżda ma għandhomx dan l-obbligu fil-każijiet mhux urġenti; (b) l-obbligu li tiġi offruta kura kompleta u kontinwa fiċ-ċentri kollha: il-muniċipalitajiet u s-CPAS għamlu għażla intenzjonata li jżommu sptarijiet f'diversi siti li joffru kura kompleta, sabiex jiggarantixxu l-aċċessibbiltà tal-kura lill-pazjenti kollha. L-alternattiva li jinġabru s-sodod u s-servizzi kollha ta' akkumpanjament f'numru iżgħar ta' siti u li jitnaqqsu b'hekk l-ispejjeż ġiet deliberatament imwarrba. Din l-għażla kienet partikolarment rilevanti għall-pazjenti żvantaġġjati u għall-familji tagħhom, peress li l-isptarijiet IRIS jinsabu prinċipalment qrib jew fid-distretti b'popolazzjoni kbira ta' persuni żvantaġġjati; (c) l-obbligu li jingħataw servizzi soċjali lill-pazjenti u lill-familji tagħhom: l-assistenti soċjali jipprovdu għajnuna lill-pazjenti żvantaġġjati u lill-familji tagħhom sabiex isolvu u jimmaniġġjaw diffikultajiet amministrattivi, finanzjarji, interpersonali u soċjali. Barra minn hekk, huma jistabbilixxu rapporti soċjali minn qabel sabiex jiffaċilitaw l-intervent finanzjarju tas-CPAS. Għalkemm l-isptarijiet pubbliċi u privati kollha huma obbligati li jimpjegaw assistenti soċjali f'ċerti servizzi tal-isptar (pereżempju fil-ġerjatrija u fil-psikjatrija), l-awtoritajiet Belġjani jaffermaw li l-isptarijiet IRIS għandhom kompitu addizzjonali speċifiku li jagħmlu użu minn servizzi soċjali ferm akbar u li jinvolvu spejjeż akbar li joħolqu kumpens skont l-LCH.

(66) Minħabba d-dubji li wriet il-Qorti Ġenerali (119), il-Kummissjoni stiednet lill-awtoritajiet Belġjani, lir-rikorrenti u lil kwalunkwe parti oħra interessati biex jibagħtulha l-informazzjoni kollha rilevanti sabiex tivverifika l-kompatibbiltà tal-finanzjament pubbliku kkontestat mas-suq intern, b'mod partikolari f'dak li jirrigwarda dawn li ġejjin: — id-definizzjoni eżatta tal-kompiti addizzjonali allegati tal-isptarijiet IRIS u d-dokumenti li fuqhom huma bbażati l-mandati ta' dawn il-kompiti (ara l-premessi 87-89 tad-Deċiżjoni tal-ftuħ]; — il-bażi ġuridika applikabbli għall-kumpens tat-telf tal-isptarijiet IRIS (li għalih jikkontribwixxu l-ispejjeż ta' kull kompitu addizzjonali allegat) (ara l-premessa 91 tad-Deċiżjoni tal-ftuħ); — il-kwistjoni dwar jekk jeżistux jew le miżuri (suffiċjenti) biex jiġi evitat il-kumpens żejjed tal-kompiti addizzjonali allegati, b'mod partikolari permezz tal-mekkaniżmu ta' kumpens tat-telf flimkien mal-antiċipi rkuprabbli (jekk ikun il-każ), u jekk l-isptarijiet IRIS għandhomx jew le l-obbligu legali li jirrimborżaw kull antiċipu li setgħu ħadu sabiex jevitaw kwalunkwe kumpens żejjed (ara l-premessa 95 tad-Deċiżjoni tal-ftuħ); — meta l-pagamenti tas-sussidji speċjali ta' ammont massimu ta' EUR 10 miljun fis-sena (ara l-premessa 50 aktar 'il fuq) għandhom ikunu kkunsidrati bħala operazzjoni separata mill-kumpens tat-telf tal-isptarijiet IRIS, il-kwistjoni ta' jekk humiex stabbiliti miżuri suffiċjenti jew le li jiggarantixxu li l-kumpens ma jaqbiżx dak li huwa meħtieġ biex ikopri l-ispejjeż maħluqa mit-twettiq tal-obbligi ta' servizz pubbliku (ara l-premessa 96 tad-Deċiżjoni tal-ftuħ); — il-kwistjoni ta' jekk, fil-fatt, ingħatax xi kumpens żejjed lill-isptarijiet IRIS minn meta bdew iwettqu l-attivitajiet tagħhom bħala strutturi ġuridiċi indipendenti (ara l-premessa 97 tad-Deċiżjoni tal-ftuħ); — kwalunkwe argument utli, akkumpanjat minn dokumenti speċifiċi u dettaljati li jispjegaw jekk, għalfejn u safejn il-miżuri ta' finanzjament pubbliku tal-isptarijiet IRIS jaqgħu fil-kamp ta' applikazzjoni tad-Deċiżjoni dwar is-SIEĠ tal-2012 jew tal-Qafas dwar is-SIEĠ tal-2012 (ara l-premessa 98 tad-Deċiżjoni tal-ftuħ), jew tad-Deċiżjoni dwar is-SIEĠ tal-2005 (ara l-premessa 100 tad-Deċiżjoni tal-ftuħ) u jekk, għalfejn u safejn il-kriterji stabbiliti fihom huma ssodisfati.

(67) Il-Kummissjoni ħadet ukoll l-opportunità tal-adozzjoni tad-Deċiżjoni tal-ftuħ sabiex tipprova tiċċara l-punti fattwali addizzjonali li ġejjin: — il-kwistjoni dwar jekk xi fondi tal-FRBRTC (ara l-premessa 50 aktar 'il fuq], f'dan il-każ is-sussidji speċjali, ġewx trasferiti direttament jew le lill-isptarijiet IRIS, jew jekk l-FRBRTC u s-sussidji speċjali humiex sempliċi mekkaniżmi ta' finanzjament bejn ir-Reġjun Kapitali ta' Brussell u l-muniċipalitajiet ta' Brussell (ara l-premessa 17 tad-Deċiżjoni tal-ftuħ]; — in-natura eżatta tal-obbligu previst fl-Artikolu 60(6) tal-Liġi dwar is-CPAS (ara l-premessa 19 hawn fuq), il-possibbiltajiet tal-għeluq ta' sptar pubbliku u d-differenza fil-mekkaniżmu ta' programmar tal-isptar (ara l-premessa 26 tad-Deċiżjoni tal-ftuħ); — il-kwistjoni dwar jekk is-servizzi soċjali addizzjonali pprovduti mill-isptarijiet IRIS humiex jew le ta' natura ekonomika (ara l-premessa 48 tad-Deċiżjoni tal-ftuħ); — il-kwistjoni dwar jekk it-trasferiment tas-sussidji speċjali (tar-Reġjun Kapitali ta' Brussell lill-muniċipalitajiet) tal-muniċipalitajiet lill-isptarijiet IRIS jistax ikun ikkunsidrat jew le bħala operazzjoni separata mill-mekkaniżmu ta' kopertura tat-telf (ara l-premessa 92 tad-Deċiżjoni tal-ftuħ) u, jekk ikun il-każ, il-bażi ġuridika applikabbli li tistabbilixxi t-termini eżatti tagħhom; — il-kwistjoni dwar jekk jeżistix jew le mekkaniżmu ta' antiċipi, il-bażi ġuridika ta' dan il-mekkaniżmu u l-mod kif isiru dawn il-pagamenti (jekk ikun il-każ) u l-kwistjoni dwar jekk dawn l-antiċipi humiex ikkunsidrati jew le bħala miżura ta' għajnuna separata mill-mekkaniżmu ta' kopertura tat-telf, kif ukoll dettalji rigward il-finanzjament eventwali ta' dawn l-antiċipi (jekk ikun il-każ) mill-FRBRTC (ara l-premessa 93 tad-Deċiżjoni tal-ftuħ); — kjarifiki oħrajn fuq il-kunċett ta' sostenibbiltà [jiġifieri l-kontinwità u l-vijabbiltà fit-tul tal-isptarijiet pubbliċi, ara wkoll il-premessa 91 aktar 'l isfel), il-bażi ġuridiċi tiegħu (b'mod partikolari fil-livell ta' IRIS u tal-isptarijiet IRIS), l-implikazzjonijiet tiegħu u l-mod kif is-sostenibbiltà tiġġustifika l-mekkaniżmi ta' kumpens tat-telf li minnhom jibbenefikaw dawn l-isptarijiet (ara l-premessi 102 u 103 tad-Deċiżjoni tal-ftuħ); — il-kwistjoni dwar jekk jeżistux jew le raġunijiet minbarra dawk imsemmija b'mod espliċitu fid-deċiżjoni tal-ftuħ (jiġifieri l-eżistenza ta' kompiti ta' SIEĠ addizzjonali u s-sostenibbiltà tal-isptarijiet pubbliċi) li jistgħu jiġġustifikaw finanzjament addizzjonali tal-isptarijiet IRIS (ara l-premessa 103 tad-Deċiżjoni tal-ftuħ).

5. KUMMENTI MRESSQA MILL-PARTIJIET INTERESSATI

(68) Il-Kummissjoni rċeviet kummenti mingħand erba' partijiet interessati (CBI, ABISP, Zorgnet Vlaanderen u UNCPSY), miġburin fil-qosor hawn taħt:

5.1. CBI

(69) Bi tweġiba għad-deċiżjoni tal-ftuħ, ir-rikorrenti CBI, tinnota li, fil-fehma tagħha, din id-deċiżjoni ma fiha ebda element jew argument ġdid u lanqas spjegazzjoni ġdida li tgħin biex tiġi stabbilita l-eżistenza ta' kompitu speċifiku inkarigat lill-isptarijiet IRIS jew dwar il-mekkaniżmi ta' kumpens għal dan il-kompitu allegat jew il-kontrolli li ġew stabbiliti f'dan ir-rigward. Ir-rikorrenti tirreferi għalhekk għall-argumenti li ressqet fil-kummenti preċedenti tagħha.

(70) Is-CBI tikkonferma l-pożizzjoni tagħha li: 1) l-isptarijiet IRIS mhumiex inkarigati b'SIEĠ speċifiċi minbarra l-kompiti imposti fuq l-isptarijiet Belġjani kollha (pubbliċi jew privati) u 2) anki jekk il-Kummissjoni kellha tikkonkludi li jeżistu kompiti addizzjonali ta' dan it-tip, dawn il-kompiti mhumiex definiti b'mod ċar biżżejjed biex jissodisfaw ir-rekwiżiti tal-leġiżlazzjoni tal-Unjoni f'dan il-qasam. Is-CBI tosserva wkoll li l-proposta ta' programm politiku tal-gvern il-ġdid ta' Brussell (ippubblikata f'Lulju 2014) tikkunsidra li “tirriforma l-Ordinanza tat-13 ta' Frar 2003 sabiex tispeċifika l-kompiti ta' interess komunali li jiġġustifikaw is-sussidji speċifiċi għall-muniċipalitajiet”. Ir-rikorrenti jqisu li dan il-kliem jindika li attwalment ma hemm ebda kompitu ta' dan it-tip, iżda li dawn ser jiġu definiti fil-futur.

(71) F'dak li jirrigwarda r-rekwiżiti tal-Artikolu 60(6) tal-Liġi dwar is-CPAS, is-CBI tqis li dawn ma jżidu xejn mal-LCH f'termini ta' definizzjonijiet ta' SIEĠ addizzjonali jew speċifiċi li japplikaw biss għal sptarijiet pubbliċi bħall-isptarijiet IRIS. Ir-rikorrenti tiddikjara wkoll li l-kompitu soċjali addizzjonali jidher li jikkonsisti biss f'volum akbar ta' servizzi soċjali minn dak li joffru sptarijiet oħrajn, li hija tindika bħala “l-kompitu soċjali bażiku (komuni għall-isptarijiet pubbliċi u privati)”. Is-CBI tqis li dan mhuwiex biżżejjed biex wieħed jikkunsidra li l-isptarijiet IRIS għandhom kompitu soċjali addizzjonali. Barra minn hekk, f'dak li jirrigwarda l-kwistjoni ta' jekk dawn is-servizzi humiex ekonomiċi, is-CBI tiddikjara li l-fatt biss li dawn is-servizzi huma pprovduti bla ħlas ma jneħħi xejn min-natura ekonomika tagħhom. Fl-aħħar nett, is-CBI tqis li s-servizzi soċjali addizzjonali huma inseparabbli minn servizz wiesa' ta' kura tas-saħħa, li żgur għandu karattru ekonomiku intrinsiku, peress li dan qatt ma kien hemm dubju dwaru.

(72) Skont is-CBI, il-kompitu ta' kura universali japplika kemm għall-isptarijiet privati kif ukoll dawk pubbliċi. Fil-fehma tagħha, ma għandu jkun hemm l-ebda differenza bejn l-isptarijiet pubbliċi u privati f'dak li jirrigwarda l-kura tal-“pazjenti soċjali”, kemm jekk tkun f'sitwazzjoni ta' emerġenza kif ukoll f'sitwazzjoni “wara emerġenza”. F'dan il-kuntest, is-CBI tirreferi għal Sentenza tat-Tribunal tal-Prim'Istanza ta' Brussell (120) dwar l-għajnuna medika urġenti (121) lill-barranin residenti illegalment fil-Belġju (minn hawn 'il quddiem il-“migranti mingħajr dokumenti”) li turi li, f'dan il-kuntest, din l-għajnuna tista' tiġi pprovduta kemm mill-isptarijiet pubbliċi kif ukoll dawk privati. Is-CBI tkompli tgħid li, skont pubblikazzjoni (122) tal-2004 tal-Mutualités Chrétiennes (123), l-isptarijiet privati jikkuraw aktar minn 60 % tal-“pazjenti soċjali” fir-Reġjun Kapitali ta' Brussell. Ir-rikorrenti tqis li ebda kompitu addizzjonali ma huwa impost mil-Liġi dwar is-CPAS, mill-pjanijiet strateġiċi ta' IRIS u lanqas mill-ftehimiet dwar ir-“residenza ta' emerġenza” (124).

(73) F'dak li jirrigwarda l-“kompitu ta' ħafna siti”, is-CBI tqis li l-kontenut preċiż tal-obbligu li tiġi offruta kura kompluta fi sptarijiet f'“diversi siti” baqa' ma ġiex spjegat, u lanqas sa liema punt dan l-obbligu jimponi piż addizzjonali fuq l-isptarijiet IRIS. F'dak li jirrigwarda l-kompitu soċjali addizzjonali, is-CBI hija tal-fehma li l-Artikolu 57 tal-Liġi dwar is-CPAS ma jimponix obbligi addizzjonali fuq l-isptarijiet IRIS u li fi kwalunkwe każ din ma tiddefinixxihomx b'mod li jinftiehem (lanqas il-pjanijiet strateġiċi ta'IRIS u l-ftehimiet dwar ir-“residenza ta' emerġenza”).

(74) F'dak li jirrigwarda l-kwistjoni ta' definizzjoni ċara tal-parametri ta' kumpens, is-CBI tosserva li, skont l-awtoritajiet Belġjani, l-isptarijiet IRIS iwettqu kompitu speċifiku differenti minn dak tal-isptarijiet privati, u li dan il-kompitu speċifiku mhuwiex definit fl-LCH iżda huwa bbażat fuq bażi ġuridika oħra. Skont is-CBI, huwa eskluż b'mod ċar li l-LCH tista' tiddefinixxi l-parametri ta' kumpens relatati ma' kompitu wieħed jew aktar ta' servizz pubbliku li hija ma tipprovdix. Barra minn hekk, is-CBI tinnota li ma teżisti ebda korrispondenza bejn il-bażijiet ġuridiċi allegati għall-kompiti speċifiċi inkwistjoni u l-mekkaniżmi ta' kumpens. Ir-rikorrenti tosserva li apparentement, ma ssir ebda distinzjoni bejn it-telf li jirriżulta mill-ispejjeż tal-kompiti speċifiċi allegati u dawk li jirriżultaw mill-ispejjeż tal-kompiti bażiċi. Fl-aħħar nett, is-CBI tirreferi għal sensiela ta' opinjonijiet mogħtija mill-Ispettorat tal-Finanzi Belġjan, li jikkonkludu li huwa impossibbli li jiġi kkontrollat l-użu tas-sussidji speċjali mogħtija fuq il-bażi tal-ordni tat-13 ta' Frar 2003 peress li din l-ordni ma tispeċifikax il-kompiti ta' interess komunali li għalihom jingħataw dawn is-sussidji.

(75) Is-CBI tirrepeti wkoll dawn id-dikjarazzjonijiet magħmula qabel li ma ttieħdet xi miżura biex jiġi evitat il-kumpens żejjed. Hija żżid ukoll li fin-nuqqas ta' definizzjoni preċiża tal-kompiti speċifiċi mwettqa mill-isptarijiet IRIS, huwa impossibbli li jiġi ddeterminat liema attivitajiet għandhom jiġu kkumpensati u liema le. Skont is-CBI, huwa għalhekk impossibbli li tiġi vverifikata l-eżistenza ta' mekkaniżmu ta' kontroll li jgħin biex jiġi evitat il-kumpens żejjed.

(76) Fl-aħħar nett, is-CBI tinnota li, anki jekk is-sostenibbiltà tal-isptarijiet pubbliċi hija msemmija fil-Ftehim ta' Kooperazzjoni tad-19 ta' Mejju 1994, dan id-dokument ma jiddefinixxix kompiti ta' dan it-tip u mhuwiex inkarigu. B'mod partikolari, is-CBI tqis li dan il-ftehim ma jindika mkien li muniċipalità jew belt hija obbligata li jkollha sptar pubbliku fit-territorju tagħha, u li ma jistabbilixxi ebda regola dwar l-ipprogrammar tas-servizzi tal-isptarijiet fil-Belġju li jeħtieġu l-operat ta' servizz fi sptar pubbliku.

5.2. L-ABISP

(77) L-Assoċjazzjoni tal-Istituzzjonijiet ta' Kura Privati ta' Brussell (Association bruxelloise des institutions de soins privées — ABISP), waħda mir-rikorrenti inizjali (ara l-premessa 1), tinnota fil-kummenti tagħha dwar id-deċiżjoni tal-ftuħ li l-isptarijiet Belġjani kollha, hu x'inhu l-istatut tagħhom jew huma min huma l-proprjetarji tagħhom, huma obbligati bil-liġi li jwettqu missjoni ta' interess ġenerali. F'dan il-kuntest, l-ABISP tirreferi għall-Artikolu 2 tal-LCH (125). Fl-aħħar nett, l-ABISP tfakkar li hija rtirat l-ilment tagħha.

5.3. Zorgnet Vlaanderen

(78) Zorgnet Vlaanderen tirrappreżenta aktar minn 500 fornitur ta' kura Fjammingi (bħall-isptarijiet ġenerali, stabbilimenti ta' kura psikjatrika u djar tal-anzjani). Fil-kummenti tagħha dwar id-Deċiżjoni tal-ftuħ, Zorgnet Vlaanderen tenfasizza li l-isptarijiet Belġjani kollha, kemm jekk huma pubbliċi kif ukoll jekk huma privati, huma soġġetti għall-istess obbligi ta' servizz pubbliku fil-kuntest tal-LCH. Hija tinnota wkoll li l-LCH ma tiddefinixxix kundizzjonijiet dwar il-forma ġuridika (entità pubblika jew privata) meħtieġa biex stabbiliment ikun rikonoxxut bħala sptar. Barra minn hekk, Zorgnet Vlaanderen tosserva li d-definizzjoni tal-obbligi ta' servizz pubbliku tal-isptarijiet ma tirreferix għal speċifiċità reġjonali. Fl-aħħar nett, hija tiddikjara li l-isptarijiet tal-Fjandri u tar-Reġjun Kapitali ta' Brussell ma jwettqux kompitu soċjali differenti.

5.4. Il-UNCPSY

(79) L-Unjoni Nazzjonali tal-Kliniċi Psikjatriċi Privati (Union nationale des cliniques psychiatriques privées — UNCPSY) hija l-federazzjoni tal-kliniċi psikjatriċi privati ta' Franza. Fil-kummenti tagħha dwar id-Deċiżjoni tal-ftuħ, il-UNCPSY tiddikjara li, sabiex jiġi ddeterminat jekk il-finanzjament pubbliku ma jaqbiżx il-kost nett tas-servizz pubbliku, dan il-kost nett ma jistax ikun illimitat. Barra minn hekk, din il-valutazzjoni għandha fil-fehma tagħha tieħu inkunsiderazzjoni l-kwalità tal-ġestjoni tal-fornitur tas-servizzi. F'dan il-kuntest, il-UNCPSY hija tal-fehma li l-Kummissjoni għandha tqabbel lill-isptarijiet pubbliċi u privati sabiex tiddetermina jekk l-għajnuna hijiex proporzjonata fit-tifsira tal-Artikolu 106(2) tat-TFUE.

(80) F'dan il-kuntest, il-Kummissjoni tinnota li l-kummenti tal-UNCPSY huma kuntrarji għall-konklużjoni fformulata mill-Qorti Ġenerali fil-punt 300 tas-Sentenza tagħha tas-7 ta' Novembru 2012 (T-137/10), li tgħid li l-effiċjenza ekonomika ta' impriża fil-provvediment tas-SIEĠ mhijiex parti mill-valutazzjoni, taħt l-Artikolu 106(2) tat-TFUE, tal-kompatibbiltà tal-finanzjament pubbliku li tirċievi l-impriża fir-rigward tar-regoli dwar l-għajnuna mill-Istat (ara f'dan ir-rigward il-premessa 63).

6. IL-KUMMENTI TAR-RENJU TAL-BELĠJU

6.1. Il-kummenti tal-Belġju dwar id-Deċiżjoni ta' ftuħ

(81) Fit-tweġiba tagħhom għad-Deċiżjoni tal-ftuħ tal-Kummissjoni tal-1 ta' Ottubru 2014, u b'mod partikolari għall-premessa (17) ta' din id-Deċiżjoni, l-awtoritajiet Belġjani josservaw li l-interventi finanzjarji tar-Reġjun Kapitali ta' Brussell (jiġifieri s-sussidji speċjali ta' ammont massimu ta' EUR 10 miljun fis-sena) u tal-FRBRTC kienu trasferimenti finanzjarji mogħtija lill-muniċipalitajiet biss u mhux lill-isptarijiet IRIS. Minħabba f'hekk, l-awtoritajiet Belġjani jqisu li dawn huma trasferimenti finanzjarji bejn awtoritajiet pubbliċi li ma jaqgħux taħt l-Artikolu 107(1) tat-TFUE. Skont l-awtoritajiet Belġjani, la r-Reġjun Kapitali ta' Brussell u lanqas l-FRBRTC ma taw xi għajnuna lill-isptarijiet IRIS. Huma jqisu li dawn it-trasferimenti seħħew fil-kuntest tal-kompetenzi tar-Reġjun dwar il-finanzjament ġenerali tal-muniċipalitajiet, li jippermettu lil dawn tal-aħħar jwettqu l-kompiti tagħhom ta' interess ġenerali, u b'mod partikolari l-kompiti tas-CPAS. F'dan il-kuntest, ir-referenzi tar-rikorrenti għall-opinjonijiet tal-Ispettorat tal-Finanzi jirrigwardaw biss lir-Reġjun Kapitali ta' Brussell u lill-muniċipalitajiet, iżda mhux lill-isptarijiet IRIS. Fl-aħħar nett, l-awtoritajiet Belġjani jaffermaw li, fuq il-bażi tal-Liġi Speċjali tat-8 ta' Awwissu 1980 dwar ir-riformi istituzzjonali u tal-opinjoni tal-Kunsill tal-Istat Belġjan (126), ir-Reġjun Kapitali ta' Brussell jista' jiffinanzja biss lill-muniċipalitajiet u mhux lill-isptarijiet IRIS, peress li l-finanzjament tal-kompiti tal-isptarijiet speċifiċi ma jaqax taħt il-kompetenzi tar-Reġjun.

(82) F'dak li jirrigwarda d-dubji espressi fil-premessa (26) tad-Deċiżjoni tal-ftuħ, l-awtoritajiet Belġjani jiċċaraw id-differenza bejn, minn naħa, ir-rekwiżit tal-Artikolu 60(1) tal-Liġi dwar is-CPAS, u min-naħa l-oħra, il-possibbiltajiet tal-għeluq ta' sptar pubbliku mal-mekkaniżmu ta' programmar tal-isptarijiet. Fil-fehma tagħhom, l-Artikolu 60(6) tal-Liġi dwar is-CPAS (127) jistabbilixxi l-kundizzjonijiet li jridu jiġu rrispettati biex CPAS ikun jista' jwaqqaf sptar. CPAS ikollu fost l-oħrajn janalizza jekk dan l-isptar huwiex tassew meħtieġ, kont meħud tal-ħtiġijiet tar-reġjun, u b'mod partikolari tal-ħtiġijiet mediko-soċjali, u tal-preżenza ta' infrastrutturi simili. L-awtoritajiet Belġjani jenfasizzaw ukoll li l-mekkaniżmu ta' programmar tal-isptarijiet jikkonsisti f'li l-Gvern Federali jiddetermina n-numru massimu ta' sodod tal-isptarijiet għal kull Reġjun. Il-Gvern Federali jibbaża d-deċiżjoni tiegħu esklussivament fuq il-ħtiġijiet tal-isptarijiet identifikati mingħajr ma jieħu inkunsiderazzjoni l-livell tal-ħtiġijiet soċjali f'kull reġjun (128). L-awtoritajiet Belġjani jispjegaw li għar-Reġjun Kapitali ta' Brussell, in-numru massimu ta' sodod ta' sptarijiet huwa ddeterminat għar-Reġjun kollu u mhux b'mod individwali għal kull waħda mid-19-il muniċipalità. Għall-kuntrarju, kull wieħed mid-19-il CPAS tar-Reġjun Kapitali ta' Brussell jiddeċiedi b'mod awtonomu jekk iwaqqafx jew le sptar fil-muniċipalità tiegħu skont il-ħtiġijiet lokali.

(83) L-awtoritajiet Belġjani spjegaw ukoll li l-għeluq ta' sptar pubbliku jew it-trasferiment tiegħu lil sieħeb tas-settur privat mhumiex irregolati b'mod formali jew speċifiku mil-LCH jew mil-Liġi dwar is-CPAS (129). Madankollu, skont l-awtoritajiet Belġjani, il-ġurisprudenza tal-Kunsill tal-Istat Belġjan iċċarat it-termini u l-kundizzjonijiet tal-għeluq u/jew it-trasferiment ta' stabbilimenti maħluqa minn CPAS. Fid-Digriet tiegħu Nru 113.428 tad-9 ta' Diċembru 2002, il-Kunsill tal-Istat ordna l-annullament tat-trasferiment ta' dar ta' konvalexxenza ta' CPAS lil operatur privat. Dan sab b'mod partikolari li kien jeħtieġ ukoll li tiġi vvalutata l-ħtieġa li jiġu pprovduti servizzi mediko-soċjali qabel ma tittieħed id-deċiżjoni li jingħalaq jew jiġi trasferit stabbiliment. Din il-valutazzjoni għandha tikkunsidra b'mod xieraq il-valutazzjoni li tkun saret meta nħoloq l-istabbiliment kif ukoll il-bidliet kollha li jkunu seħħew minn meta ttieħdet id-deċiżjoni li jinħoloq l-istabbiliment. Barra minn hekk, l-awtoritajiet Belġjani jinnotaw li din il-valutazzjoni ma tistax tkun ibbażata biss fuq is-sitwazzjoni finanzjarja tal-istabbiliment u lanqas fuq l-ispejjeż imġarrba biex jitħaddem. Fuq din il-bażi, l-awtoritajiet Belġjani jikkonkludu li CPAS ma jistax jagħlaq l-isptar tiegħu mingħajr ma jkun iddetermina minn qabel li l-ħtiġijiet mediċi u soċjali li minħabba fihom inħoloq l-isptar ma għadhomx jeżistu.

(84) Skont l-awtoritajiet Belġjani, il-ħolqien ta' sptar pubbliku jeħtieġ konformità kemm mal-obbligi tal-Artikolu 60(6) tal-Liġi dwar is-CPAS kif ukoll mal-programm tal-isptarijiet tal-awtoritajiet pubbliċi, filwaqt li fil-każ tal-isptarijiet privati, il-programm biss huwa rilevanti. Skont l-Artikolu 60(6) tal-Liġi dwar is-CPAS, il-ftuħ ta' sptar pubbliku ġdid għandu jkun iġġustifikat mill-eżistenza ta' ħtieġa reali. Barra minn hekk, l-awtoritajiet Belġjani jispjegaw li jekk sptar pubbliku jinfetaħ b'kapaċità ugwali għan-numru ta' sodod previsti mill-programm tal-isptarijiet, ma jibqax lok għal sptar ieħor (pubbliku jew privat) f'din iż-żona fil-kuntest ta' dan il-programm, f'liema każ ma jibqa' ebda mezz ieħor biex jintlaħqu l-ħtiġijiet tal-popolazzjoni. L-awtoritajiet Belġjani josservaw li jekk, fi kwalunkwe ħin, CPAS ikun irid jagħlaq l-isptar pubbliku tiegħu, l-ewwel nett irid jassigura li dan l-isptar ma għadux meħtieġ fid-dawl tal-ġurisprudenza tal-Kunsill tal-Istat. Għall-kuntrarju ta' CPAS, operatur privat li jiddeċiedi li jagħlaq l-isptar tiegħu mhuwiex obbligat bil-liġi li jiżgura li l-popolazzjoni tkompli tgawdi mill-kura tas-saħħa. Skont l-awtoritajiet Belġjani, sptar privat jibqa' miftuħ biss fuq deċiżjoni tiegħu stess, deċiżjoni li tista' tinbidel fi kwalunkwe ħin. Bħala eżempju, l-awtoritajiet Belġjani jikkwotaw l-għeluq għal għarrieda fl-2008 tal-Hôpital français, sptar privat ta' Berchem-Sainte-Agathe (Brussell) (130). Bħala konklużjoni, l-awtoritajiet Belġjani jispjegaw li l-mekkaniżmu tal-ipprogrammar tal-isptarijiet jillimita kemm il-libertà tal-operaturi pubbliċi kif ukoll ta' dawk privati li joħolqu sptar (il-ħolqien ta' sptar huwa possibbli biss jekk ma jkunx għadu ntlaħaq in-numru massimu ta' sodod f'żona). Fil-fehma tagħhom madankollu, l-obbligi li jirriżultaw mil-Liġi dwar is-CPAS jimponu restrizzjonijiet addizzjonali fuq is-CPAS f'dak li jirrigwarda l-ftuħ u l-għeluq ta' sptar pubbliku, filwaqt li l-isptarjiet privati jistgħu jagħlqu fi kwalunkwe ħin.

(85) F'dak li jirrigwarda l-obbligi li allegatament japplikaw biss għall-isptarijiet IRIS (ara l-premessi (87) sa (89) tad-Deċiżjoni tal-ftuħ], l-awtoritajiet Belġjani jargumentaw li dawn l-obbligi huma l-konsegwenza diretta tal-fatt li l-isptarijiet IRIS inħolqu sabiex jikkontribwixxu għall-forniment ta' assistenza soċjali mis-CPAS (arat-Taqsima 2.2). L-awtoritajiet Belġjani jqisu li dawn l-obbligi ġejjin mil-Liġi dwar is-CPAS, li taħtha nħolqu l-isptarijiet IRIS, u li huma imposti fuq l-isptarijiet IRIS mill-istatuti tagħhom u mill-pjanijiet strateġiċi tal-IRIS. L-awtoritajiet Belġjani jirreferu wkoll għal dawn id-dokumenti għad-definizzjoni eżatta ta' dawn l-obbligi. Biex iżżomm fil-qasir u tevita r-ripetizzjonijiet, il-Kummissjoni ser tikkwota biss il-passaġġi rilevanti fil-valutazzjoni tagħha (ara t-Taqsima 7.3.4.1).

(86) Fid-Deċiżjoni tal-ftuħ tagħha (ara l-premessa (48), il-Kummissjoni esprimiet dubji rigward in-natura ekonomika jew mhux ekonomika tas-servizzi soċjali addizzjonali pprovduti mill-isptarijiet IRIS. Fit-tweġiba tagħhom għad-Deċiżjoni tal-ftuħ, l-awtoritajiet Belġjani jqisu li dawn is-servizzi soċjali mhumiex ta' natura ekonomika. Huma jsostnu essenzjalment li l-assistenza soċjali pprovduta mis-CPAS ta' Brussell fil-forma ta' għajnuna materjali, soċjali, medika, mediko-soċjali u psikoloġika ma taqax taħt suq kompetittiv, u li dan jibqa' japplika anki jekk parti mill-assistenza soċjali (jiġifieri s-servizzi soċjali addizzjonali) tiġi pprovduta mill-isptarijiet IRIS fuq il-bażi ta'inkarigu.

(87) F'dak li jirrigwarda l-bażi ġuridika għall-kumpens tat-telf (ara l-punt (91) tad-Deċiżjoni tal-ftuħ], l-awtoritajiet Belġjani jqisu li l-obbligu li għandhom il-muniċipalitajiet li jkopru t-telf tal-isptarijiet pubbliċi tagħhom huwa previst fl-Artikolu 46 tal-istatuti tal-isptarijiet IRIS kif ukoll fl-Artikolu 109 tal-LCH. Huma jispjegaw li l-Artikolu 109 tal-LCH isemmi prinċipju ġenerali applikabbli għall-isptarijiet pubbliċi kollha Belġjani u li jiddetermina l-obbligu minimu impost fuq il-muniċipalitajiet [peress li dawn huma obbligati jkopru biss parti mit-telf, ara wkoll il-premessa 47. L-awtoritajiet Belġjani jinnotaw ukoll li l-Artikolu 46 tal-istatuti tal-isptarijiet IRIS jiddefinixxi obbligu speċifiku li japplika biss għas-sitt muniċipalitajiet li waqqfu sptarijiet IRIS u li ddeċidew li jmorru lil hinn mill-minimu impost mill-Artikolu 109 tal-LCH billi jkopru t-total tat-telf kontabilistiku tal-isptarijiet IRIS.

(88) Fil-premessa (92) tad-Deċiżjoni tal-ftuħ tagħha, il-Kummissjoni staqsiet jekk it-trasferiment tas-sussidji speċjali (li r-Reġjun Kapitali ta' Brussell jagħti lill-muniċipalitajiet) mill-muniċipalitajiet lill-isptarijiet IRIS jistax jitqies jew le bħala operazzjoni separata mill-mekkaniżmu ta' kopertura tat-telf. Fit-tweġiba tagħhom, l-awtoritajiet Belġjani jsostnu li l-muniċipalitajiet ta' Brussell jużaw biss is-sussidji speċjali biex jissodisfaw l-obbligu tagħhom (parti minnu) li jkopru t-telf tal-isptarijiet IRIS. Kif hu spjegat aktar fid-dettall hawn isfel (ara t-Taqsima 7.3.5), il-kumpens tat-telf jitħallas f'diversi stadji, fosthom it-trasferiment tas-sussidji speċjali mill-muniċipalità lill-isptar IRIS, iżda dawn il-pagamenti kollha jsiru fuq l-istess bażi, jiġifieri l-obbligu tal-muniċipalitajiet li jkopru t-telf.

(89) Il-Kummissjoni talbet ukoll xi kjarifiki dwar mekkaniżmu allegat ta' pagamenti ta' antiċipi (jekk huwa l-każ), il-bażi ġuridika ta' dan il-mekkaniżmu u l-mod kif jaħdem, id-differenza mill-mekkaniżmu ta' kopertura tat-telf u r-rwol li għandu l-FRBRTC fil-finanzjament tiegħu (ara l-premessa (93) tad-Deċiżjoni tal-ftuħ). L-awtoritajiet Belġjani jqisu li ma hemm ebda mekkaniżmu ta' pagamenti ta' antiċipi. B'mod aktar preċiż, huma jispjegaw li l-obbligu tal-kopertura tat-telf tal-isptarijiet IRIS jibda jseħħ minn meta jitfaċċa t-telf. Fil-fatt, skont l-awtoritajiet Belġjani, l-Artikolu 46 tal-istatuti tal-isptarijiet IRIS jirreferi għat-telf kontabilistiku, li huwa indikat fid-dikjarazzjonijiet finanzjarji tal-isptarijiet sa mhux aktar tard minn sitt xhur wara t-tmiem tas-sena finanzjarja. Għall-kuntrarju, il-kalkolu tat-telf skont l-Artikolu 109 tal-LCH mis-Servizz Pubbliku Federali tas-saħħa pubblika jieħu ferm aktar fit-tul (sa 10 snin). Madankollu, l-awtoritajiet Belġjani jsostnu li, peress li t-telf skont l-Artikolu 109 tal-LCH huwa sempliċiment parti mit-telf kontabilistiku kopert minnufih taħt l-Artikolu 46 tal-istatuti tal-isptarijiet IRIS, dawn ma jirċevux antiċipi li jistgħu jitqiesu bħala għajnuna separata mill-mekkaniżmu ta' kopertura tat-telf. Fl-aħħar nett, l-awtoritajiet Belġjani jtennu li l-FRBRTC ipprovda lill-muniċipalitajiet finanzjament li għenhom jirrispettaw l-obbligu tagħhom li jkopru telf li, kif kien spjegat hawn fuq, mhuwiex mekkaniżmu ta' pagament ta' antiċipi.

(90) F'dak li jirrigwarda l-miżuri li jevitaw il-kumpens żejjed u n-nuqqass effettiv ta' kumpens żejjed (ara l-punti (95)-(97) tad-Deċiżjoni tal-ftuħ], l-awtoritajiet Belġjani jressqu l-argumenti li ġejjin. Huma jispjegaw l-ewwel nett li d-deċiżjonijiet ta' kumpens tat-telf jittieħdu kull sena ladarba t-telf stmat għas-sena kkonċernata jkun magħruf, b'mod li ma jkun hemm ebda riskju ta' kumpens żejjed. Huma jżidu jgħidu li l-qafas ġuridiku Belġjan (b'mod partikolari l-Liġi tal-14 ta' Novembru 1983 u l-Liġi dwar is-CPAS) jippermetti lill-muniċipalitajiet jiżguraw li l-isptarijiet IRIS jużaw l-għajnuna mill-Istat kif xieraq, u li jirkupraw din l-għajnuna f'każ li ma jiġux irrispettati l-kundizzjonijiet jew f'każ ta' kumpens żejjed. Barra minn hekk, biex juru n-nuqqas ta' kumpens żejjed, l-awtoritajiet Belġjani jirreferu għad-diversi tabelli ppreżentati lill-Kummissjoni u li jindikaw it-telf u l-interventi tal-muniċipalitajiet għal kull wieħed mill-ħames sptarijiet IRIS għall-perjodu 1996-2014 (ara wkoll it-Taqsima 7.3.5 għal dawn iċ-ċifri).

(91) Kif mitlub, l-awtoritajiet Belġjani pprovdew ukoll fit-tweġiba tagħhom kjarifiki addizzjonali dwar il-kunċett ta' “sostenibbiltà” (ara l-premessi (102)-(103) tad-Deċiżjoni tal-ftuħ). Fil-fehma tagħhom, l-obbligu li tiġi ggarantita s-sostenibbiltà tal-isptarijiet IRIS huwa bbażat direttament fuq il-Liġi dwar is-CPAS. Kif kien spjegat aktar 'il fuq (ara t-Taqsima 2.1), kull CPAS jista' joħloq stabbilimenti inkarigati li jipprovdu l-assistenza soċjali, inkluża assistenza medika u mediko-soċjali, jekk jista' juri li dan il-pass huwa meħtieġ biex tiġi ssodisfata ħtieġa reali skont l-Artikolu 60(6) tal-Liġi dwar is-CPAS. Huma jispjegaw li, fil-passat, sitta mid-19-il CPAS tar-Reġjun Kapitali ta' Brussell ħolqu sptarijiet (li ma għandhomx personalità ġuridika separata) sabiex jipprovdu assistenza soċjali, u li mexxew dawn l-isptarijiet huma nfushom sal-aħħar tal-1995. Fil-fehma tagħhom, ir-ristrutturar tal-isptarijiet pubbliċi wassal għall-ħolqien tal-isptarijiet pubbliċi IRIS, li saru legalment indipendenti mis-CPAS fl-1 ta' Jannar 1996 (ara wkoll it-Taqsima 2.2), ma bidel xejn mill-obbligu tas-CPAS li jipprovdu assistenza soċjali, kemm direttament, kif ukoll permezz tal-isptarijiet IRIS. F'dan il-kuntest, l-awtoritajiet Belġjani josservaw li l-għan ewlieni tar-ristrutturar u tal-ħolqien tan-netwerk IRIS u tal-isptarijiet IRIS kien li tiġi ggarantita l-kontinwità tas-servizzi fl-isptarijiet pubbliċi fir-Reġjun Kapitali ta' Brussell (ara wkoll il-premessa 27. Huma josservaw għalhekk li, biex tiġi assigurata s-sostenibbiltà tal-isptarijiet IRIS u jiġu ssodisfati b'dan il-ħtiġijiet soċjali tal-popolazzjoni, il-muniċipalitajiet u s-CPAS huma obbligati jassorbu kull telf ta' dawn l-isptarijiet fuq il-bażi tal-Artikolu 46 tal-istatuti tal-isptarijiet IRIS. L-awtoritajiet Belġjani jikkonkludu wkoll li sakemm tibqa' teżisti din il-ħtieġa reali, b'mod konformi mal-ġurisprudenza tal-Kunsill tal-Istat (ara l-premessa 83, l-awtoritajiet pubbliċi ma jistgħux jagħlqu l-isptarijiet IRIS u lanqas iċeduhom lil xi proprjetarju tas-settur privat.

(92) Fl-aħħar nett, fil-premessa (103) tad-Deċiżjoni tal-ftuħ, il-Kummissjoni tistaqsi jekk hemmx raġunijiet oħra li jistgħu jiġġustifikaw il-finanzjament addizzjonali tal-isptarijiet IRIS. F'dan ir-rigward, l-awtoritajiet Belġjani jinnotaw li l-isptarijiet IRIS ma għandhomx għan wieħed biss li joħolqu servizzi, kompiti u programmi tal-isptar “vijabbli”, kif jistgħu jagħmlu l-isptarijiet privati Belġjani. Għall-kuntrarju, skont l-awtoritajiet Belġjani, l-isptarijiet IRIS għandhom jiggarantixxu l-aktar firxa wiesgħa possibbli ta' kura tas-saħħa, b'mod partikolari sabiex jiggarantixxu l-aċċess ta' kulħadd, u b'mod partikolari tal-membri l-aktar fil-bżonn tas-soċjeta, għal kull trattament meħtieġ għall-mard tagħhom, anki jekk dan it-trattament ikun jisboq ħafna l-istandards ta' ppjanar u ta' approvazzjoni applikabbli għall-isptarijiet kollha skont l-LCH. F'dan il-kuntest, l-awtoritajiet Belġjani jirreferu wkoll għall-punt 162 tas-Sentenza tal-Qorti Ġenerali tas-7 ta' Novembru 2012, li jgħid “il-kumpens tat-telf tal-isptarijiet pubbliċi jista' jkun meħtieġ għal raġunijiet soċjali u tas-saħħa biex tiġi żgurata l-kontinwità u l-vijabbiltà tas-sistema tal-isptarijiet”. L-awtoritajiet Belġjani josservaw ukoll li l-istatut ta' sptar pubbliku jinvolvi ċerti spejjeż li mhumiex ikkumpensati għal kollox mill-miżuri federali ta' finanzjament. Huma jinnotaw li dawn l-ispejjeż jinkludu, fost l-oħrajn, il-ħlas ta' bonus għall-ħiliet lingwistiċi lill-membri tal-persunal li jitkellmu diversi lingwi, spejjeż ta' akkomodazzjoni u ta' assigurazzjoni tas-saħħa ogħla għall-impjegati statutorji (uffiċjali) u żidiet skont l-iskali imposti (iżda parti biss minnhom imħallsa) mir-Reġjun Kapitali ta' Brussell.

6.2. Il-kummenti tal-Belġju dwar il-kummenti tal-partijiet terzi

(93) L-awtoritajiet Belġjani jibdew billi jinnotaw li l-kummenti magħmula mis-CBI, l-ABISP u Zorgnet Vlaanderen dwar id-Deċiżjoni tal-ftuħ huma bbażati fuq l-istess argument, jiġifieri li, skont dawn l-organizzazzjonijiet, l-isptarijiet IRIS mhumiex inkarigati bi SIEĠ addizzjonali minbarra s-SIEĠ imposti fuq kwalunkwe sptar (pubbliku jew privat) fil-Belġju. Fil-fehma tagħhom, din id-dikjarazzjoni tibbaża fuq l-istess raġuni, jiġifieri li l-LCH timponi fuq l-isptarijiet privati u pubbliċi l-istess obbligu ta' servizz pubbliku, irrispettivament minn kull kunsiderazzjoni reġjonali. Madankollu, skont l-awtoritajiet Belġjani, l-intervenjenti ma jispjegawx kif il-Liġi dwar is-CPAS ma tapplikax għall-isptarijiet IRIS meta, skont il-Belġju, din il-Liġi hija l-istess bażi ġuridika għall-eżistenza tal-isptarijiet IRIS. L-awtoritajiet Belġjani jinnutaw li l-Artikolu 147 tal-LCH jirrikonoxxi b'mod espliċitu li, fil-każ tal-isptarijiet immexxija minn CPAS (bħall-isptarijiet IRIS (131)), l-LCH tikkompleta l-Liġi dwar is-CPAS, li jikkonferma li l-LCH mhijiex l-unika bażi ġuridika rilevanti applikabbli għall-isptarijiet immexxija minn CPAS.

(94) L-awtoritajiet Belġjani jqisu mhux korretta d-dikjarazzjoni tas-CBI li tgħid li l-intenzjoni mħabbra mill-Gvern ta' Brussell li jirriformula l-Ordni tat-13 ta' Frar 2003 b'mod li tispeċifika l-kompiti ta' interess ġenerali li jiġġustifikaw il-ħlas ta' sussidji speċjali lill-muniċipalitajiet (ara l-premessa 70 tindika li attwalment ma hemm ebda kompitu speċifiku (li japplika biss għall-isptarijiet IRIS). L-awtoritajiet Belġjani jinnotaw b'mod partikolari li s-sussidji speċjali previsti minn din l-Ordinanza jingħataw biss lill-muniċipalitajiet, u mhux lill-isptarijiet IRIS. Il-Belġju jikkonferma wkoll li l-interventi tal-FRBRTC u tar-Reġjun Kapitali ta' Brussell stess (għal ammont massimu ta' EUR 10 miljun fis-sena (132)) biex jappoġġaw lill-muniċipalitajiet huma trasferimenti finanzjarji bejn l-awtoritajiet pubbliċi li ma jaqgħux fl-ambitu ta' applikazzjoni tal-Artikolu 107(1) tat-TFUE. L-awtoritajiet Belġjani jtennu li ebda wieħed minn dawn l-ammonti ma ngħata mir-Reġjun jew mill-FRBRTC lill-isptarijiet IRIS. Għall-kuntrarju, skont il-Belġju, dawn huma sempliċiment trasferimenti bejn ir-Reġjun u l-muniċipalitajiet li jaqgħu taħt il-kompetenzi ta' finanzjament ġenerali tal-muniċipalitajiet mir-Reġjun. Dan il-finanzjament globali huwa mfassal biex jippermetti lill-muniċipalitajiet iwettqu l-kompiti tagħhom ta' interess komunali, li jinkludu l-kompiti tas-CPAS. Skont l-awtoritajiet Belġjani, ir-riforma mħabbra tal-Ordinanza tat-13 ta' Frar 2003 fl-ebda każ ma hija ammissjoni tan-nuqqas ta' SIEĠ addizzjonali inkarigati lill-isptarijiet IRIS. Hija r-responsabbiltà tal-muniċipalitajiet li jispeċifikaw is-SIEĠ inkarigati lill-isptarijiet li huma jwaqqfu, u l-Ordinanza inkwistjoni mhijiex rilevanti f'dan il-kuntest peress li tirrigwarda biss lill-finanzjament fl-Istat.

(95) L-awtoritajiet Belġjani jirribattu wkoll id-deskrizzjoni tal-kompiti soċjali, li mhijiex eżatta fil-fehma tagħhom, li s-CBI tagħti fil-kummenti tagħha. Is-CBI tgħid fost l-oħrajn li l-LCH tiddefinixxi “kompitu soċjali bażiku” komuni għall-isptarijiet pubbliċi u privati, iżda li l-isptarijiet IRIS biss iwettquh b'mod aktar intensiv. Skont din l-opinjoni, il-kompiti soċjali “addizzjonali” tal-isptarijiet IRIS ma jistgħux ikunu separati mis-servizzi tal-isptarijiet u huma parti integrali minnhom. L-awtoritajiet Belġjani ma jaqblux ma' din l-opinjoni. Huma jqisu li minbarra l-fatt li s-CBI tammetti espressament l-eżistenza ta' differenza intinsika bejn l-isptarijiet pubbliċi u privati (jiġifieri l-volum akbar ta' servizzi soċjali pprovduti mill-isptarijiet IRIS), is-CBI ma tiddefinixxix dak li tifhem eżattament b'“kompitu soċjali bażiku”, li hija tikkunsidra bħala SIEĠ tal-isptarijiet, u li hija ma tiddefinixxix il-bażi ġuridika li fuqha huwa bbażat din il-missjoni u lanqas il-mandat speċifiku li jimponiha. L-awtoritajiet Belġjani jqisu li l-Liġi dwar is-CPAS biss tista' sservi biex tafda “missjonijiet soċjali bażiċi” lill-isptarijiet pubbliċi. Fil-fatt, fil-fehma tagħhom, f'dak li jirrigwarda l-isptarijiet pubbliċi biss, l-LCH sempliċiment tikkompleta l-Liġi dwar is-CPAS (ara l-Artikolu 147 tal-LCH). Il-missjoni essenzjali, jew “il-missjoni bażika”, tal-isptarijiet IRIS hija ddefinita mil-Liġi dwar is-CPAS jew skontha, u għaldaqstant mhijiex “komuni” għall-isptarijiet kollha. Skont l-awtoritajiet Belġjani, din il-missjoni mhijiex ta' natura ekonomika. L-isptarijiet IRIS għaldaqstant huma stabbiliti skont il-Liġi dwar is-CPAS u, ladarba jinħolqu, huma obbligati jikkonformaw mar-regoli addizzjonali stabbiliti mil-LCH (133).

(96) F'dak li jirrigwarda l-kummenti tas-CBI dwar ilmissjoni ta' kura universali, l-awtoritajiet Belġjani jinnotaw li s-CBI tillimita l-missjoni ta' kura universali, li hija tiddikjara komuni għall-isptarijiet kollha, għall-emerġenzi biss u għas-sitwazzjonijiet ta' wara emerġenza. B'hekk, l-awtoritajiet Belġjani jqisu li s-CBI tirrikonoxxi b'mod impliċitu li l-isptarijiet privati ta' Brussell ma għandhom l-ebda obbligu li jikkuraw pazjenti li ma jinsabux f'sitwazzjoni ta' emerġenza jew ta' wara emerġenza, li madankollu jirrappreżentaw il-parti l-kbira tal-kura mogħtija lill-persuni żvantaġġjati. L-awtoritajiet Belġjani jgħidu wkoll li r-referenza li s-CBI tagħmel għall-missjoni ta' interess pubbliku deskritt fl-Artikolu 2 tal-LCH mhijiex il-bażi għal obbligu bħal dan. Fil-fehma tagħhom, il-fatt li tkun inkarigat b'missjoni ta' sptarijiet bażika ma jimplikax li tkun inkarigat, b'mod simili, bil-missjoni li tagħti kura lil kwalunkwe persuna fi kwalunkwe ċirkustanza, irrispettivament mill-kapaċità tal-persuna li tħallas. L-istess eżistenza ta' regoli speċifiċi li jirregolaw l-emerġenzi hija prova ċara ta' dan. L-awtoritajiet Belġjani jaffermaw li l-missjoni ta' interess ġenerali ma tistax tkun impliċita, iżda hija imposta b'mod espliċitu. Huma jqisu li kien meħtieġ li jiġu stabbiliti rekwiżiti speċifiċi għall-emerġenzi peress li d-definizzjoni tal-missjoni bażika tal-isptarijiet stabbilita mil-LCH ma ssemmix l-emerġenzi. L-awtoritajiet Belġjani jargumentaw li l-Liġi tat-8 ta' Lulju 1964 (134) u l-ordnijiet ta' implimentazzjoni tagħha jittrattaw l-assistenza medika ta' emerġenza (135) u s-servizzi ta' emerġenza (inklużi l-ambulanzi). Huwa abbażi ta' dan li ċerti sptarijiet, kemm pubbliċi kif ukoll privati, jwettqu ċerti kompiti ta' assistenza medika ta' emerġenza.

(97) L-awtoritajiet Belġjani jsostnu madankollu li l-obbligu li tingħata kura ta' emerġenza fl-isptarijiet pubbliċi u privati mhuwiex ġej mil-LCH. Dan jaqa' minflok taħt l-obbligu ġenerali li tingħata assistenza lil kull persuna f'periklu. Skont l-awtoritajiet Belġjani, l-isptarijiet huma obbligati jagħtu l-għajnuna f'sitwazzjonijiet ta' emerġenza medika skont l-istruttura u l-esperjenza disponibbli tagħhom (136). Dan l-obbligu jirrigwarda kemm lill-isptarijiet pubbliċi kif ukoll dawk privati, u barra minn hekk lil kwalunkwe persuna oħra, minħabba l-obbligu ta' assistenza lil persuna f'periklu. L-awtoritajiet Belġjani jispjegaw ukoll li skont l-Artikolu 422(b) tal-Kodiċi Penali Belġjan, dan l-obbligu japplika biss fis-sitwazzjonijiet ta' emerġenza, u b'mod partikolari f'każ ta' emerġenza medika ta' theddida għall-ħajja. L-awtoritajiet Belġjani madankollu jinnotaw li fis-sitwazzjonijiet l-oħrajn kollha (jiġifieri f'sitwazzjonijiet oħrajn minbarra emerġenza), l-isptarijiet mhumiex inkarigati b'missjoni ta' kura universali u mhumiex obbligati jikkuraw lill-pazjenti li ma jistgħux iħallsu t-trattament tagħhom. Fl-aħħar nett, l-awtoritajiet Belġjani josservaw li, għalkemm huwa ovvju li l-isptarijiet Belġjani ma għandhomx id-dritt li jiddiskriminaw skont is-sitwazzjoni finanzjarja tal-pazjenti (u għalhekk fuq is-sempliċi fatt li persuna hija fqira), ma jistgħux ikunu obbligati li jagħtu kura barra mis-sitwazzjonijiet ta' emerġenza jekk pazjent ma jistax iħallas jew ma jridx iħallas.

(98) Fil-kummenti tagħhom bi tweġiba għall-kummenti tas-CBI, l-awtoritajiet Belġjani jikkontestwalizzaw mill-ġdid ir-referenza li s-CBI għamlet għal sentenza mogħtija mill-Qorti ta' Prim'Istanza ta' Brussell (ara l-premessa 72. Skont l-awtoritajiet Belġjani, is-sentenza kkwotata mis-CBI tirrigwarda biss każ partikolari ħafna ta' għajnuna medika ta' emerġenza (137) lil migrant mingħajr dokumenti li kien jeħtieġ kura psikjatrika. Huma jinnotaw li l-isptarijiet IRIS ma jagħtux kura ta' dan it-tip. Fil-fehma tagħhom, din is-sentenza tikkonferma li l-għajnuna medika ta' emerġenza lill-migranti mingħajr dokumenti normalment tingħata jew mill-isptarijiet stabbiliti minn CPAS, jew mill-isptarijiet li s-CPAS ikunu ffirmaw ftehim magħhom (138). Fl-aħħar nett, l-awtoritajiet Belġjani jinnotaw li s-CBI ma tiġġustifikax, u lanqas ma tipprova tiġġustifika, l-allegat obbligu fuq l-isptarijiet privati li jikkuraw lill-pazjenti kollha f'sitwazzjonijiet ta' “wara emerġenza”. Skont l-awtoritajiet Belġjani, ma hemm l-ebda obbligu ta' dan it-tip impost fuq l-isptarijiet privati għas-sitwazzjonijiet “ta' wara emerġenza”, filwaqt li l-isptarijiet IRIS huma obbligati jikkuraw lill-pazjenti kollha fi kwalunkwe ċirkustanza, anki jekk ma jkunx hemm emerġenza medika.

7. VALUTAZZJONI TAL-MIŻURI

7.1. Is-suġġett ta' din id-deċiżjoni

(99) L-ilment kien jirreferi għal miżur