MT Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea L 89/1

DEĊIŻJONI TAL-KUMMISSJONI (UE) 2015/506

tal-20 ta’ Frar 2014

dwar il-miżuri meħudin mill-Ġermanja fir-rigward ta’ Flughafen Berlin-Schönefeld GmbH u diversi linji tal-ajru SA.15376 (C 27/07, ex NN 29/07)

(notifikata bid-dokument C(2014) 868)

(It-test bil-Ġermaniż biss huwa awtentiku)

(Test b’relevanza għaż-ŻEE)

IL-KUMMISSJONI EWROPEA

Wara li kkunsidrat it-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea, u b’mod partikolari s-subparagrafu 1 tal-Artikolu 108(2) tiegħu (1),

Wara li kkunsidrat il-Ftehim dwar iż-Żona Ekonomika Ewropea, u b’mod partikolari l-Artikolu 62(1)(a) tiegħu,

Wara talba lill-partijiet sabiex jippreżentaw kummenti skont id-dispożizzjonijiet speċifikati (2) u wara li kkunsidrat l-opinjonijiet tagħhom,

Billi:

1. PROĊEDURA

(1) Bejn l-2003 u l-2006, il-Kummissjoni rċeviet ilmenti mingħand diversi partijiet li skont dawn ċerti linji tal-ajru u l-operatur tal-Ajruport ta’ Berlin-Schönefeld (“Schönefeld”) setgħu ngħataw għajnuna illegali mill-Istat għall-attivitajiet tagħhom f’dan l-ajruport.

(2) F’ittra datata s-17 ta’ Awwissu 2006 il-Kummissjoni talbet lill-Ġermanja għal informazzjoni dwar din il-kwistjoni. F’ittra datata l-20 ta’ Diċembru 2006 il-Ġermanja kkonformat ma’ din it-talba.

(3) F’ittra datata l-10 ta’ Lulju 2007 (id-“deċiżjoni ta’ ftuħ”), il-Kummissjoni nnotifikat lill-Ġermanja bid-deċiżjoni tagħha li tibda proċedura skont l-Artikolu 108(2) tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea (“TFUE”) bħala riżultat tal-miżuri speċifikati hawn fuq. Fl-istess ħin, il-Kummissjoni ħarġet inġunzjoni ta’ informazzjoni skont l-Artikolu 10(3) tar-Regolament (KE) Nru 659/199 (3) fir-rigward tad-dokumenti, id-dejta u l-informazzjoni kollha li tippermetti sabiex il-Kummissjoni tivverifika jekk il-miżuri relevanti jikkostitwixxux għajnuna mill-Istat.

(4) Fl-4 ta’ Ottubru 2007 il-Ġermanja bagħtet dikjarazzjoni tal-opinjoni lill-Kummissjoni u fit-3 ta’ Marzu 2008 issupplimentatha b’dokumenti addizzjonali.

(5) Id-deċiżjoni tal-Kummissjoni li tibda l-proċedura ġiet ippubblikata f’Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea fit-30 ta’ Ottubru 2007 (4). Il-Kummissjoni sejħet lill-partijiet interessati sabiex fi żmien xahar mill-pubblikazzjoni jippreżentaw l-opinjoni tagħhom dwar il-miżuri relevanti.

(6) Il-Kummissjoni rċeviet dikjarazzjonijiet ta’ opinjoni mingħand diversi partijiet interessati. Il-Kummissjoni bagħtet dawn id-dikjarazzjonijiet ta’ opinjoni lill-Ġermanja fis-16 ta’ Jannar 2008 u fl-20 ta’ Frar 2008. F’ittra datata l-15 ta’ Mejju 2008 il-Ġermanja ppreżentat opinjoni dwar id-dikjarazzjonijiet tal-opinjoni tal-partijiet interessati. Il-Kummissjoni talbet informazzjoni addizzjonali permezz ta’ ittra datata l-31 ta’ Awwissu 2009. Il-Ġermanja kkonformat ma’ din it-talba fi tliet ittri (datati t-28 ta’ Settembru 2009, it-12 ta’ Ottubru 2009 u t-28 ta’ Ottubru 2009). Fl-4 ta’ April 2011 il-Kummissjoni reġgħet talbet informazzjoni mingħand il-Ġermanja. Imbagħad il-Ġermanja ppreżentat dikjarazzjoni ġdida tal-opinjoni u dokumenti addizzjonali fid-19 ta’ Mejju 2011. Fl-10 ta’ Ottubru 2011 il-Kummissjoni bagħtet id-dikjarazzjonijiet addizzjonali tal-opinjoni tal-partijiet interessati lill-Ġermanja. Il-Ġermanja wieġbet għal dawn id-dikjarazzjonijiet tal-opinjoni fis-7 ta’ Novembru 2011. Wara li fis-17 ta’ Jannar 2012 il-Kummissjoni reġgħet għamlet talba oħra għal informazzjoni, fl-14 ta’ Frar 2012 il-Ġermanja ppreżentat dikjarazzjoni tal-opinjoni oħra.

2. SFOND ĠENERALI

(7) Wara r-riunifikazzjoni tal-Ġermanja fl-1990, minħabba l-għexieren ta’ snin li l-belt ta’ Berlin kienet ilha diviża fil-parti tal-lvant u l-parti tal-punent, Berlin kienet f’sitwazzjoni eċċezzjonali fir-rigward tat-trasport bl-ajru. L-ajruporti Berlin-Tegel (“Tegel”) u Berlin-Tempelhof (“Tempelhof”) fiċ-ċentru tal-belt jinsabu fit-territorju ta’ dik li qabel kienet magħrufa bħala Berlin tal-Punent. L-Ajruport ta’ Schönefeld jinsab fit-territorju ta’ dik li kienet Berlin tal-Lvant, fuq il-fruntiera bejn l-Istat Federali ta’ Berlin u l-Istat Federali ta’ Brandenburg.

(8) Tempelhof infetaħ fl-1923 u minħabba r-runways u l-istrixxi ta’ nżul qosra tiegħu seta’ jintuża biss minn ajruplani żgħar. Minħabba ż-żona tiegħu kien impossibbli li ssir modernizzazzjoni bażika ta’ dan l-ajruport, peress li l-qrubija lejn sit storiku u ż-żoni residenzjali tal-inħawi għamluha impossibbli li ssir xi espansjoni. Fit-30 ta’ Ottubru 2008 l-operazzjonijiet fl-Ajruport ta’ Tempelhof ġew sospiżi.

(9) Tegel infetaħ fl-1948, sabiex jippermetti t-trasport bl-ajru li kien iforni lill-belt matul l-imblokk Sovjetiku ta’ Berlin tal-Punent. Mill-1968 bosta linji tal-ajru bdew jittrasferixxu l-operazzjonijiet tagħhom minn Tempelhof lejn Tegel, għaliex l-Ajruport ta’ Tempelhof ma kienx adattat għall-ajruplani ġett. Mill-1975 Tegel sar l-aktar ajruport tal-passiġġieri importanti ta’ Berlin. Fil-bidu tad-disgħinijiet, intlaħqet il-kapaċità massima f’Tegel f’ħinijiet ta’ domanda massima. L-unika għażla biex jiġu evitati konġestjonijiet sinifikanti fit-tul fil-kapaċità kienet li r-runways u l-istrixxi ta’ nżul jiġu estiżi u jinbena terminal ikbar. Madankollu dan kien impossibbli, peress li kemm Tegel kif ukoll Tempelhof huma ajruporti fiċ-ċentru tal-belt imdawrin minn żoni residenzjali u toroq ta’ aċċess. Kull żieda ulterjuri fit-traffiku tal-ajru f’Tegel kienet tfisser ukoll livell ogħla ta’ tniġġis akustiku għar-residenti.

(10) Schönefeld infetaħ fl-1946 fuq l-ordnijiet tal-Amministrazzjoni Militari Sovjetika fil-Ġermanja. Għall-ewwel l-ajruport serva primarjament bħala ajruport militari, li kien jintuża wkoll minn linji tal-ajru kummerċjali, eż. minn Aeroflot u aktar tard mill-kumpanija tal-Ġermanja tal-Lvant Interflug. Qabel il-bidliet politiċi fil-Ġermanja fl-1990 l-Ajruport ta’ Schönefeld kien ġie estiż diversi drabi. Is-sit, li kien ġie ddisinjat bħala ajruport militari, ma kienx jissodisfa r-rekwiżiti tal-avjazzjoni kummerċjali moderna. Barra minn hekk, wara l-bidliet fis-sitwazzjoni politika l-ajruport ma kienx għadu fi stat adegwat ta’ tiswija. Għalhekk fid-disgħinijiet kien hemm il-ħtieġa ta’ investimenti estensivi sabiex l-ajruport jiġi adattat għall-istandards ta’ sikurezza tal-Ewropa tal-Punent. Schönefeld huwa wkoll aktar ‘il bogħod miċ-ċentru tal-belt minn Tempelhof u Tegel. Għalhekk l-ajruport kien jitqies bħala inqas attraenti, tal-inqas għal ċerti kategoriji ta’ passiġġieri u linji tal-ajru.

(11) Għal raġunijiet storiċi t-tliet ajruporti ta’ Berlin kienu oriġinarjament operati minn kumpaniji differenti. Matul ir-riunifikazzjoni ġew amalgamati f’kumpanija azzjonarja waħda, Berlin Brandenburg Flughafen Holding GmbH (“BBF”), li l-azzjonisti tagħha kienu l-Istati Federali ta’ Berlin u Brandenburg (37 % kull wieħed) u l-Gvern Federali Ġermaniż (26 %). Sal-2003 din il-kumpanija azzjonarja kellha żewġ sussidjarji: Berliner Flughafen-Gesellschaft mbH (“BFG”), bħala l-operatur tal-ajruporti Tegel u Tempelhof, u Flughafen Berlin-Schönefeld GmbH (“FBS”), bħala l-operatur tal-Ajruport ta’ Schönefeld. Il-BBF u l-FBS ingħaqdu f’Ottubru 2003. B’hekk l-BFG saret sussidjarja tal-FBS. Fl-1 ta’ Jannar 2012 l-FBS ħa l-isem ġdid ta’ Flughafen Berlin Brandenburg GmbH (“FBB”).

(12) Fid-disgħinijiet malajr deher li kien essenzjali li l-kapaċità eżistenti tal-ajruport, li dak iż-żmien kienet mifruxa fuq iż-żona metropolitana ta’ Berlin minħabba d-diviżjoni preċedenti politikament immotivata tal-belt, tintuża b’mod aktar effiċjenti. Dan jista’ jiġi attribwit għall-fatt li ġeneralment kien supponut li t-traffiku tal-ajru lejn u minn Berlin kien se jiżdied, f’parti minnu għaliex Berlin kienet se terġa’ ssir il-belt kapitali (ara t-Tabella 1). Tabella 1 Il-volum tat-traffiku fl-ajruporti ta’ Berlin (f’miljuni ta’ passiġġieri) Sena Schönefeld Tegel Tempelhof 1991 1,1 6,7 m/a 1992 1,4 6,6 m/a 1993 1,6 7 1,1 1994 1,8 7,2 m/a 1995 1,9 8,2 m/a 1996 1,8 8,3 m/a 1997 1,9 8,6 m/a 1998 1,9 8,8 0,9 1999 1,9 9,5 m/a 2000 2,1 10,3 m/a 2001 1,9 9,9 m/a 2002 1,6 9,1 m/a 2003 1,7 11,1 0,5 2004 3,3 11 0,4 2005 5 11,5 0,5 2006 6 11,8 0,6 2007 6,3 13,5 0,4 2008 6,6 14,5 0,4 2009 6,8 14,2 magħluq 2010 7,3 15,0 magħluq 2011 7,1 16,9 magħluq 2012 7,1 18,2 magħluq Sors: Dejta mid-Deċiżjoni tal-Kummissjoni dwar l-għajnuna mill-Istat Nru NN 25/09 (ex N 167/09) – Il-Ġermanja – Finanzjament tal-iżvilupp tal-Ajruport Internazzjonali ta’ Berlin Brandenburg (ĠU C 179, 1.8.2009, p. 5), aġġornata minn dejta mir-rapporti finanzjarji annwali tal-FBB.

(13) F’dan l-isfond, wara r-riunifikazzjoni tal-Ġermanja minnufih ġiet diskussal-possibilità ta’ ajruport wieħed għar-reġjun Berlin-Brandenburg. Fuq il-bażi tal-previżjonijiet tal-għadd ta’ passiġġieri għall-ajruporti ta’ Berlin, ġie supponut li żieda fit-traffiku tal-ajru tista’ tiġi ġestita b’mod effiċjenti biss minn ajruport wieħed ta’ daqs xieraq u mgħammar bl-aħħar teknoloġija.

(14) F’Jannar 1992 beda l-ippjanar għall-ħolqien ta’ ajruport wieħed għal Berlin. Fl-20 ta’ Ġunju 1993 tħabbar li ż-żona fin-nofsinhar ta’ Schönefeld u ż-żewġ mitjarijiet fi Sperenberg u Jüterbog kienu ġew identifikati bħala postijiet potenzjali għall-bini tal-ajruport il-ġdid. Tegel u Tempelhof ma tqisux ta’ interess potenzjali għal żewġ raġunijiet: l-ewwel nett minħabba l-impatti negattivi ta’ dawn l-ajruporti fiċ-ċentru tal-belt fuq ir-residenti (b’mod partikolari minħabba l-istorbju tal-ajruplani), u t-tieni nett għaliex ġeneralment kien impossibbli li jsir l-iżvilupp sal-limitu meħtieġ għal ajruport wieħed ġdid f’Berlin. Id-deċiżjoni favur Schönefeld kienet finalment ibbażata fuq il-qrubija relattiva tiegħu għaċ-ċentru tal-belt (għalkemm l-ajruport jinsab barra miċ-ċentru) u konnessjonijiet tajba bit-triq u bil-ferrovija. Minħabba f’hekk, ġie deċiż li l-Ajruport eżistenti ta’ Schönefeld jiġi żviluppat u mmodernizzat bħala l-ajruport ewlieni ta’ Berlin, bl-isem Berlin-Brandenburg Willy Brandt (“BER”), u li bħala parti mill-istess proċess jingħalqu Tegel u Tempelhof. Din id-deċiżjoni ġiet formalizzata permezz ta’ deċiżjoni ta’ kunsens li ttieħdet mill-Gvern Federali Ġermaniż u mill-Istati Federali ta’ Berlin u Brandenburg fit-28 ta’ Mejju 1996.

(15) L-azzjonisti tal-BBF ippjanaw l-implimentazzjoni tal-proġett BER permezz ta’ sid u operatur privat tal-ajruport. Fl-1997 ittieħdet deċiżjoni ta’ privatizzazzjoni, li kienet tinvolvi l-bejgħ tal-ishma kollha tal-BBF lil investitur privat u l-għoti ta’ konċessjoni għall-ajruport lix-xerrej futur.

(16) Madankollu ma ntlaħaq l-ebda ftehim bejn l-azzjonisti tal-BBF u l-offerenti. Bħala konsegwenza ta’ dan, fl-2003 l-azzjonisti pubbliċi ddikjaraw li l-proċess ta’ privatizzazzjoni kien falla, u ħabbru wkoll li issal-ajruport kellu jinbena taħt il-ġestjoni tas-settur pubbliku. (5)

3. DESKRIZZJONI TAL-MIŻURI U L-ISFOND GĦALIHOM

3.1. Il-ftehim dwar il-kontroll u t-trasferiment ta’ profitti

(17) Fis-6 ta’ Awwissu 1992 il-BBF u l-BFG iffirmaw ftehim dwar il-kontroll u t-trasferiment ta’ profitti. Oriġinarjament dan il-Ftehim kien maħsub li jdum ħames snin, b’tiġdid taċitu għal perijodu ta’ sentejn, u perijodu ta’ avviż ta’ sena. Il-BBF u l-FBS laħqu ftehim simili. Skont il-liġi Ġermaniża, ftehim dwar il-kontroll u t-trasferiment ta’ profitti bejn kumpanija u s-sussidjarja tagħha jikkostitwixxi ftehim li permezz tiegħu l-kumpanija sussidjarja tassenja l-ġestjoni tagħha lill-kumpanija prinċipali. Barra minn hekk, il-kumpanija sussidjarja hija obbligata tittrasferixxi l-profitti tagħha lill-kumpanija prinċipali jew tassenja t-tpaċija tat-telf tagħha lilha. Fil-prattika, bis-saħħa ta’ ftehim bħal dan, il-profitti u t-telf tal-kumpanija prinċipali u s-sussidjarja jingħaqdu flimkien u jiġu ntaxxati kif xieraq. Fuq il-bażi tal-ftehim dwar il-kontroll u t-trasferiment ta’ profitti konkluż bejn il-BBF u s-sussidjarji tagħha, il-kumpaniji differenti ġew ivvalutati bħala suġġett uniku tat-taxxa fir-rigward tat-taxxa korporattiva.

(18) Fl-2003, bħala parti mill-fużjoni bejn il-BBF u l-FBS, id-drittijiet u l-obbligi tal-BBF, kif stabbiliti fil-ftehim dwar il-kontroll u t-trasferiment ta’ profitti konkluż mal-BFG fis-6 ta’ Awwissu 1992, ġew trasferiti lill-FBS. Permezz tal-fużjoni anki l-ftehim dwar il-kontroll u t-trasferiment ta’ profitti konkluż bejn il-BBF u l-FBS sar irrelevanti. Bħala riżultat, dan il-ftehim m’għadux ikkunsidrat f’din id-deċiżjoni.

(19) Fil-prattika, il-ftehim dwar il-kontroll u t-trasferiment ta’ profitti konkluż bejn il-BBF u l-BFG fis-6 ta’ Awwissu 1992 (il-“Ftehim dwar il-Kontroll u t-Trasferiment ta’ Profitti”) – tal-anqas f’xi snin – patta għat-telf imġarrab permezz tal-operat tal-Ajruport ta’ Schönefeld bi profitti li saru permezz tal-operat tal-Ajruport ta’ Tegel.

(20) L-Ajruport ta’ Schönefeld għamel telf operatorju effettiv tal-anqas sal-2006. Dan qed jintwera mit-tabella hawn taħt fir-rigward tal-EBITDA (6) u l-EBIT (7) għall-ajruport fil-perjodu ta’ bejn l-2003 u l-2006, fuq il-bażi tad-dħul u l-ispejjeż direttament assoċjati mal-operat tal-ajruport. Tabella 2 EBITDA u EBIT għall-Ajruport ta’ Schönefeld fil-perjodu ta’ bejn l-2003 u l-2006 EBITDA/EBIT (f’miljuni ta’ EUR) 2003 2004 2005 2006 EBITDA […] (8) (…) (…) (…) EBIT (…) (…) (…) (…)

(21) Madankollu, ir-riżultati ħżiena għall-Ajruport ta’ Schönefeld ma xeħtux dubju fuq il-profittabilità tal-grupp li kien magħmul mill-FBS, il-BFG u – sal-2003 – il-kumpanija azzjonarja BBF (il-“Grupp FBS”). Il-Grupp FBS ipprovda b’konsistenza biżżejjed riżorsi finanzjarji interni jew kiseb ir-riżorsi finanzjarji meħtieġa mis-suq. Safejn taf il-Kummissjoni, il-fondi pubbliċi li l-Grupp FBS irċieva kienu biss minn sorsi esterni fir-rigward tal-finanzjament tal-proġett BER u bl-approvazzjoni tal-Kummissjoni. (9)

(22) Dan il-fatt jista’ b’mod partikolari jiġi attribwit għall-prestazzjoni ekonomika relattivament b’saħħitha ta’ Tegel, li taffiet l-impatti negattivi tat-telf operatorju li għamel Schönefeld fuq il-Grupp FBS. Fil-perjodu ta’ bejn l-1990 u l-2005, b’kuntrast ma’ Schönefeld u Tempelhof, Tegel kien ajruport modern użat mit-trasportaturi internazzjonali ewlenin kollha li joffru servizz sħiħ (linji tal-ajru b’firxa komprensiva ta’ servizzi) b’titjiriet lejn Berlin. Barra minn hekk, tqies bħala l-aktar ajruport attraenti fiż-żona metropolitana ta’ Berlin minn ċerti kategoriji ta’ passiġġieri u linji tal-ajru. Barra minn hekk, bejn l-1990 u l-2005 kienet irreġistrata xejra ġenerali ta’ titjib fit-traffiku tal-passiġġieri bl-ajru f’Berlin, li kienet ta’ benefiċċju globali għall-Grupp FBS.

(23) It-Tabella 1 turi li fid-disgħinijiet u mill-2004 il-volumi tal-passiġġieri f’Tegel kienu qed jiżdiedu b’mod kontinwu kull sena. L-għadd ta’ passiġġieri f’Schönefeld żdied b’mod konsiderevoli kull sena fl-ewwel nofs tad-disgħinijiet (minn 1,1 miljuni għal 1,9 miljun passiġġier bejn l-1991 u l-1995), staġna fit-tieni nofs u naqas bejn l-2000 u l-2003 (minn 2,1 miljuni għal 1,7 miljun passiġġier fis-sena). Il-maġġoranza taż-żieda fit-traffiku f’Berlin bejn l-1991 u l-2003 – f’figuri assoluti – ġiet assorbita minn Tegel aktar milli Schönefeld. Filwaqt li l-għadd ta’ passiġġieri f’Schönefeld żdied b’600 000 fis-sena fil-perjodu speċifikat, dan żdied sa 4,4 miljuni f’Tegel. Fiż-żewġ ajruporti, kif muri fit-Tabella 1, bejn l-2003 u l-2012 il-volum tat-traffiku żdied b’mod kontinwu: b’417 % f’Schönefeld (minn 1,7 miljuni għal 7,1 miljun passiġġier fis-sena) u 63 % f’Tegel (minn 11,1 miljuni għal 18,2 miljun passiġġier fis-sena). B’kuntrast mal-perjodu bejn l-1991 u l-2003, f’figuri assoluti t-tkabbir fit-traffiku kien distribwit kważi b’mod indaqs fuq iż-żewġ ajruporti, u dan ifisser li f’termini perċentwali t-tkabbir fit-traffiku f’Schönefeld kien żdied konsiderevolment aktar f’daqqa milli f’Tegel.

3.2. L-iskedi ta’ tariffi għal-Ajruport ta’ Schönefeld-Berlin

(24) Fid-disgħinijiet il-Grupp FBS ipprova jipperswadi lil-linji tal-ajru biex jittrasferixxu l-operazzjonijiet ta’ titjir tagħhom mill-Ajruport ta’ Tegel, li kien kważi laħaq il-kapaċità sħiħa tiegħu, lejn l-Ajruport ta’ Schönefeld, li l-kapaċità tiegħu kienet ferm ‘il bogħod mill-eżawriment. (10) L-għan ta’ dawn l-isforzi kien li tittaffa l-konġestjoni f’Tegel u fl-istess ħin tiġi ottimizzata l-utilizzazzjoni tal-kapaċità f’Schönefeld. Għal dan il-għan, ġew ikkuntattjati l-linji tal-ajru li diġà kellhom lil Tegel u lil Tempelhof fost il-postijiet tagħhom u l-linji tal-ajru li kienu għadhom ma operawx titjiriet lejn jew minn wieħed mill-ajruporti ta’ Berlin. Bosta linji tal-ajru wrew interess, iżda fl-aħħar nett, għal raġunijiet ta’ kummerċjalizzazzjoni, ħadd minnhom ma ttrasferixxa l-operat lejn Schönefeld. Dan jista’ jiġi attribwit b’mod partikolari għan-nuqqas ta’ ‘utent ewlieni’ (11) f’Schönefeld u għall-fatt li l-infrastruttura f’Schönefeld ma kinitx moderna daqs dik f’Tegel. Barra minn hekk, dan l-iżvantaġġ ma kienx ikkumpensat minn tariffi ajruportwali attraenti jew inċentivi finanzjarji oħra. It-tentattiv biex jiġi trasferit sehem mit-traffiku tal-ajru minn Tegel għal Schönefeld u, barra minn hekk, biex jiġu rrilokati l-linji tal-ajru lejn Schönefeld li preċedentement ma kienx joffri konnessjonijiet lejn u minn Berlin, dak iż-żmien falla. Dan jidher mill-fatt imsemmi qabel li fil-perjodu bejn l-1991 sal-2003 l-għadd ta’ passiġġieri f’Schönefeld żdied biss b’600 000, filwaqt li f’dan il-perjodu f’Tegel l-istess figura żdiedet b’4,4 miljuni.

(25) Dan wassal biex issir riflessjoni dwar kif is-sitwazzjoni ekonomika ta’ Schönefeld setgħet tittejjeb b’mod strateġiku qabel ma jiftaħ l-Ajruport ta’ BER. Il-possibbiltà li l-ajruport jingħalaq għal ċertu żmien ma kinitx qed tiġi kkunsidrata bħala għażla. Madankollu, kunsiderazzjonijiet strateġiċi oħra kienu jinkludu l-livell tat-tariffi ajruportwali u l-istabbiliment ta’ dawn it-tariffi fid-dawl taż-żieda fil-volum tat-traffiku.

(26) L-ajruporti Ġermaniżi jitolbu tariffi lil-linji tal-ajru għall-provvista ta’ servizzi infrastrutturali tal-ajruporti, ikkalkolati fuq il-bażi ta’ skeda ta’ tariffi għall-ajruport rilevanti. L-iskedi ta’ tariffi jiġu ppubblikati f’Nachrichten für Luftfahrer, il-ġurnal Ġermaniż uffiċjali tal-avjazzjoni. Kull ajruport ifassal l-iskeda propja ta’ tariffi u jrid jinnotifika lill-awtoritajiet responsabbli tal-avjazzjoni ċivili fl-Istat Federali tiegħu.

(27) Sa mill-2003 kien hemm diversi skedi ta’ tariffi applikabbli f’Schönefeld. Kien hemm skeda konġunta ta’ tariffi għal Tegel, Tempelhof u Schönefeld fil-perjodu bejn l-1 ta’ Awwissu 2003 u t-30 ta’ April 2004 (l-“Iskeda ta’ tariffi tal-2003”). Din l-iskeda ta’ tariffi ma tqisitx attraenti biżżejjed, peress li naqset milli tipprovdi inċentiv lil-linji tal-ajru biex jibdew konnessjonijiet ġodda lejn u minn Berlin, jew biex iżidu l-frekwenza.

(28) F’dan l-isfond, fl-2003, l-azzjonisti tal-FBS ikkummissjonaw konsulenza dwar il-ġestjoni ([…] – il-‘kumpanija li tipprovdi konsulenza dwar il-ġestjoni’) biex tiġi żviluppata strateġija li setgħet tiġi implimentata malajr ħalli ttejjeb is-sitwazzjoni finanzjarja ta’ Schönefeld sakemm jinfetaħ il-BER.

(29) L-analiżi tal-konsulenza dwar il-ġestjoni wriet potenzjal, għal diversi raġunijiet, għal espansjoni sinifikanti tat-traffiku tal-ajru f’Berlin. Skont l-istimi mill-konsulenza dwar il-ġestjoni, iż-żona ta’ qbid ta’ Berlin kienet tinkludi sa 10 miljun passiġġier potenzjali fis-sena. Il-konsulenza dwar il-ġestjoni identifikat sensiela ta’ fatturi strutturali li kienu jiffavorixxu espansjoni fit-traffiku tal-ajru. Il-fatturi ewlenin kienu jinkludu l-għadd kbir ta’ kwartieri ġenerali ta’ kumpaniji multinazzjonali kbar, il-fatt li Berlin hija l-ikbar belt universitarja tal-Ġermanja u ċentru għal “vjaġġi etniċi”, (12) u anki l-fatt li Berlin, fil-bidu tas-snin 2000, kienet meqjusa bħala belt kapitali li qed tiżviluppa u (13) attrazzjoni turistika. Il-konsulenza dwar il-ġestjoni ddikjarat li Berlin, meta mqabbla ma’ ajruporti oħra fi bliet kapitali, kien għad għandha potenzjal sinifikanti għat-twaqqif u t-tkabbir ta’ traffiku permezz tat-trasportaturi bi prezz baxx (low-cost) (traffiku tal-LCC) fl-2003.

(30) Fl-istess waqt, it-traffiku tal-LCC kien qed jirreġistra tkabbir sinifikanti madwar l-Ewropa. (14) Bosta analiżijiet żvelaw li t-traffiku tal-LCC seta’ jiġi attribwit l-aktar għal passiġġieri ġodda, u dan ifisser li minbarra t-traffiku konvenzjonali seta’ jiġi antiċipati volum supplimentari ekwivalenti. Skont it-tbassir tal-konsulenza dwar il-ġestjoni, il-potenzjal għal żidiet addizzjonali fit-traffiku tal-LCC f’Schönefeld fuq perjodu qasir, jiġifieri bejn l-2003 u l-2005, kien ta’ bejn 600 000 u 900 000 passiġġier addizzjonali fis-sena, u fuq terminu medju, jiġifieri bejn l-2005 u l-2010, ta’ 300 000 passiġġier addizzjonali fis-sena.

(31) Barra minn hekk, il-konsulenza dwar il-ġestjoni ddikajrat li l-implimentazzjoni ta’ strateġija biex jinġiebu LCC f’Schönefeld kienet teħtieġ biss ftit aġġustamenti limitati u ebda investiment estensiv fl-infrastruttura jew tibdil sinifikanti fl-infrastruttura eżistenti.

(32) Għalhekk, il-konsulenza dwar il-ġestjoni rrakkomandat strateġija bħal din (l-“istrateġija tal-LCC”). Sabiex tiġi implimentata din l-istrateġija, ġiet rrakkomandata taħlita ta’ skontijiet tal-kwantità fuq it-tariffi ajruportwali u inċentivi finanzjarji. (15)

(33) L-FBS għażlet li timplimenta l-istrateġija tal-LCCs u adottat skeda ġdida ta’ tariffi (l-“Iskeda ta’ tariffi tal-2004”) għal dan l-għan. Din l-iskeda ta’ tariffi – għall-kuntrarju tal-Iskeda ta’ tariffi tal-2003 – tfasslet speċifikament għal Schönefeld. L-iskeda l-ġdida ta’ tariffi ġiet adottata fit-30 ta’ April 2004 u daħlet fis-seħħ fl-1 ta’ Mejju 2004. It-tipi ta’ tariffi inklużi fiha kienu dawn li ġejjin: a. Tariffi għat-tluq u l-inżul, b’mod partikolari fuq il-bażi tal-piż massimu tat-tlugħ tal-ajruplan; b. Tariffi għall-passiġġieri fuq il-bażi tal-għadd ta’ passiġġieri li jitilqu u d-destinazzjoni tat-titjira; c. Tariffi għall-parkeġġ għall-ajruplani fuq il-bażi tal-piż massimu tat-tlugħ tal-ajruplan u d-durata tal-użu taż-żoni ta’ parkeġġ.

(34) L-iskeda ta’ tariffi kienet tinkludi diversi mekkaniżmi ta’ inċentivi finanzjarji: a. “skont fuq il-kwantità ta’ passiġġieri” li permezz tiegħu t-tariffi għall-passiġġieri jitroddu lura fuq bażi pro rata kif ġej, skont l-għadd ta’ passiġġieri li jinġarru: Tabella 3 Skont fuq il-kwantità ta’ passiġġieri skont l-Iskeda ta’ tariffi tal-2004 Għadd ta’ passiġġieri fis-sena Rata ta’ rimborż (%) aktar minn 50 000 5 aktar minn 100 000 10 aktar minn 150 000 15 aktar minn 250 000 20 b. “inċentiv għal tkabbir fil-forma ta’ inċentiv fuq id-destinazzjoni u l-frekwenza”, mogħti biex jiġu stabbiliti konnessjonijiet ġodda minn Schönefeld u jinħolqu frekwenzi addizzjonali fuq konnessjonijiet eżistenti minn Schönefeld. Ir-rata tal-inċentiv fuq id-destinazzjoni fl-ewwel sena kienet ta’ 80 %, fit-tieni sena 60 %, fit-tielet sena 40 %, u fir-raba’ sena 20 % tat-tariffa bażika għall-inżul (iddefinita bħala t-total tat-tariffi applikabbli għat-tlugħ u l-inżul u t-tariffi għall-passiġġieri għall-movimenti rilevanti tal-inġenji tal-ajru). Ir-rata tal-inċentiv fuq il-frekwenza fl-ewwel sena kienet ta’ 60 %, u fit-tieni sena 40 % tat-tariffa bażika ta’ nżul. Sabiex jiġu stabbiliti kundizzjonijiet preċiżi, f’kull każ kellu jiġi konkluż ftehim bilaterali bejn l-FBS u l-linja tal-ajru.

(35) L-Iskeda ta’ tariffi tal-2004 reġgħet ġiet emendata f’Lulju 2005. Skont din l-emenda, il-linji tal-ajru setgħu jirċievu l-inċentiv fuq id-destinazzjoni jekk ikunu stabbilixxew konnessjonijiet ġodda mis-sistema tal-ajruport ta’ Berlin, jiġifieri konnessjonijiet lejn destinazzjonijiet li qabel ma kinux offruti direttament minn Berlin. Madankollu, qabel l-emenda, l-inċentiv fuq id-destinazzjoni kien japplika għal konnessjonijiet ġodda minn Schönefeld, anki jekk l-istess konnessjoni kienet offruta permezz ta’ titjiriet diretti minn ajruporti oħrajn f’Berlin.

(36) Skeda oħra ta’ tariffi (l-“Iskeda ta’ tariffi tal-2006”) ġiet adottata fid-19 ta’ Jannar 2006, li daħlet fis-seħħ b’mod retrospettiv fl-1 ta’ Jannar 2006. Meta mqabbla mal-Iskeda ta’ tariffi tal-2004, tneħħa l-inċentiv fuq il-frekwenza. Essenzjalment l-Iskeda ta’ tariffi tal-2006 ipprovdiet tliet inċentivi finanzjarji differenti: “ammont ta’ finanzjament fuq it-tkabbir” (16), jiġifieri inċentiv marbut ma’ żieda fit-tunnellaġġ jew fil-volum tal-passiġġieri għal kull moviment ta’ titjira, “ammont ta’ finanzjament tad-destinazzjoni” sabiex tiġi stabbilita konnessjoni diretta ġdida minn Berlin lejn destinazzjoni ġdida u “skont fuq il-kwantità ta’ passiġġieri”.

(37) Skont l-Iskeda ta’ tariffi tal-2006, meta jistabbilixxu konnessjoni ġdida minn Berlin il-linji tal-ajru kellhom jagħżlu bejn l-ammonti ta’ finanzjament tad-destinazzjoni u l-finanzjament tat-tkabbir. Din l-għażla kellha tiġi eżerċitata qabel ma tiġi stabbilita l-konnessjoni ġdida, u din id-deċiżjoni ta’ darba kienet vinkolanti.

(38) Fl-ewwel perjodu ta’ skedar tat-titjiriet wara t-twaqqif tal-konnessjoni ġdida l-finanzjament fuq id-destinazzjoni kien jammonta għal 80 %, fit-tieni perjodu ta’ skedar tat-titjiriet 60 %, fit-tielet perjodu ta’ skedar tat-titjiriet 40 %, fir-raba’ perjodu ta’ skedar tat-titjiriet 20 %, u fil-ħames perjodu ta’ skedar tat-titjiriet 10 % tat-tariffa bażika għall-inżul. Barra minn hekk, il-linji tal-ajru qablu li jroddu lura l-ammont ta’ finanzjament tad-destinazzjoni jekk jerġgħu jabbandunaw il-konnessjoni l-ġdida qabel ma jgħaddi l-ħames perjodu ta’ skedar tat-titjiriet: fl-ewwel perjodu ta’ skedar tat-titjiriet 60 % tat-tariffa bażika dovuta għall-inżul, fit-tieni perjodu ta’ skedar tat-titjiriet 40 %, fit-tielet perjodu ta’ skedar tat-titjiriet 20 %, fir-raba’ perjodu ta’ skedar tat-titjiriet 10 %, u fil-ħames perjodu ta’ skedar tat-titjiriet 0 %.

(39) Il-linji tal-ajru setgħu jagħmlu użu mill-ammont ta’ finanzjament tat-tkabbir jekk ikunu kisbu tunnellaġġ akbar jew volum akbar ta’ passiġġieri għal kull moviment ta’ titjira meta mqabbel mas-sena ta’ qabel. L-ammont tal-finanzjament tat-tkabbir kien ikkalkolat fuq il-bażi tal-iskala identifikata fl-iskeda ta’ tariffi, skont il-livell ta’ tkabbir milħuq; dan wassal għal skontijiet progressivament imnaqqsin fuq it-tariffi ajruportwali. L-ammont ta’ finanzjament tat-tkabbir kien limitat għal perjodu massimu ta’ ħames snin.

(40) Min-naħa l-oħra, meta mqabbel mal-Iskeda ta’ tariffi tal-2004, l-“iskont fuq il-kwantità ta’ passiġġieri” nbidel u ġie estiż bi ftit. Skont l-Iskeda ta’ tariffi tal-2006, l-iskont fuq il-kwantità ta’ passiġġieri, issa magħruf bħala l-“ammont ta’ finanzjament tal-volum”, kien jikkonsisti minn rimborż pro-rata tat-tariffi għat-tlugħ u l-inżul u t-tariffi għall-passiġġieri, skont l-għadd ta’ passiġġieri li nġarru. L-iskali tal-iskont kienu ddefiniti kif ġej: Tabella 4 L-ammont ta’ finanzjament tal-volum: l-iskontijiet skont l-Iskeda ta’ tariffi tal-2006 Għadd ta’ passiġġieri fis-sena Rata ta’ rimborż (%) aktar minn 50 000 5 aktar minn 100 000 10 aktar minn 250 000 15 aktar minn 500 000 20 aktar minn miljun 30 aktar minn 2 miljuni 40

3.3. Il-kuntratti individwali konklużi bejn l-FBS u ċerti linji tal-ajru

3.3.1. easyJet issir utent ewlieni f’Schönefeld

(41) Fl-2003, bħala parti mill-implimentazzjoni tal-istrateġija tal-LCCs f’Schönefeld, l-FBS bdiet bin-negozjati mal-easyJet Airline Company Ltd. (“easyJet”), peress li l-kumpanija kienet qed tfittex post li jserviha ta’ bażi ġdida fl-Ewropa kontinentali. Inkambju għal tariffi ajruportwali attraenti u inċentivi finanzjarji oħra, l-easyJet offriet li tistazzjona erba’ inġenji tal-ajru f’dan l-ajruport fl-ewwel sena tal-operat (2004), segwiti minn sitt ajruplani fit-tieni sena u ajruplan ieħor kull sena bejn l-2006 u l-2009. Fuq il-bażi ta’ dejta mill-Ġermanja, l-FBS qieset li din kienet opportunità biex iġib LCC diġà stabbilit fis-suq sabiex isir utent ewlieni f’Schönefeld.

(42) Fid-19 ta’ Diċembru 2003 l-FBS u l-easyJet daħlu f’kuntratt (il-“kuntratt tal-easyJet tal-2003”), bil-kundizzjonijiet speċifikati hawn fuq. Il-kuntratt stabbilixxa struttura ta’ tariffi speċjali għall-easyJet li kienet tvarja mill-iskeda effettiva ta’ tariffi. It-tariffi stabbiliti fih huma bbażati biss fuq l-għadd ta’ passiġġieri li jitilqu. Madankollu, il-kuntratt introduċa sistema ta’ skontijiet li kienet ibbażata fuq l-għadd ta’ passiġġieri addizzjonali li jinġarru mill-easyJet kull sena meta mqabbla mas-sena ta’ qabel. Aktar tard din is-sistema speċjali ta’ skontijiet ġiet inkluża fl-Iskeda ta’ tariffi tal-2006 bid-denominazzjoni ‘ammont ta’ finanzjament tat-tkabbir’ (ara l-premessi (36) sa (39). Barra minn hekk, l-FBS u l-easyJet qablu fuq ammont ta’ finanzjament tad-destinazzjoni fil-forma ta’ ħlas ta’ darba ta’ […] EUR għal kull rotazzjoni ġdida ta’ kuljum (frekwenza) stabbilita mill-easyJet. Madanakollu, fl-2004 il-ħlasijiet ibbażati fuq din is-sistema ġew sospiżi. B’kollox, fil-qafas tas-sistema ġew iffinanzjati 19-il rotazzjoni ġdida kuljum imwaqqfin mill-easyJet.

(43) It-terminu tal-kuntratt konkluż bejn l-FBS u l-easyJet kien oriġinarjament ta’ 10 snin, bl-għażla li l-easyJet testendi l-kuntratt b’10 snin oħra. Fil-11 ta’ Settembru 2007 l-FBS u l-easyJet ikkonkludew ftehim dwar l-emendar (il-“ftehim dwar l-emendar tal-easyJet tal-2007”), li jemenda l-patti u l-kundizzjonijiet l-oħrajn tal-kuntratt oriġinali. Permezz ta’ dan il-ftehim dwar l-emendar, it-terminu tal-kuntratt tal-easyJet tal-2003, kif emendat, ġie limitat sal-ftuħ tal-Ajruport ta’ BER (li dak iż-żmien kien skedat għall-2011). Fir-rigward tat-tariffi ajruportwali, il-ftehim dwar l-emendar tal-easyJet tal-2007 kien fih referenza “dinamika” għall-iskeda ġenerali ta’ tariffi għall-ajruport. (17) Għalhekk l-iskeda effettiva ta’ tariffi f’Schönefeld kienet tapplika wkoll għall-easyJet f’kull ħin, anki jekk l-FBS kellha temenda l-iskeda ta’ tariffi wara l-konklużjoni tal-kuntratt.

(44) Fil-perjodu bejn l-2003 u l-2006 it-traffiku tal-easyJet f’Schönefeld żdied b’mod sinifikanti. L-easyJet irnexxilha saħansitra żżid l-għadd ta’ inġenji tal-ajru stazzjonati f’Schönefeld aktar malajr milli kien miftiehem fil-kuntratt mal-FBS. Għalhekk, fl-2006 Schönefeld sar l-akbar bażi tal-easyJet barra mir-Renju Unit.

(45) Dan il-fatt huwa muri fit-Tabella 5, li turi l-iżvilupp tat-traffiku tal-easyJet f’Schönefeld (f’ċifri assoluti u bħala perċentwal tal-għadd totali ta’ passiġġieri f’Schönefeld bejn l-2004 u l-2010). Tabella 5 L-iżvilupp tat-traffiku tal-easyJet f’Schönefeld bejn l-2004 u l-2010 Bidliet fl-għadd ta’ passiġġieri tal-easyJet 2004 2005 2006 2007 2008 2009 2010 easyJet 1 003 387 2 355 251 2 811 568 2 921 241 3 218 851 2 887 114 2 971 263 Passiġġieri tal-easyJet bħala proporzjon tal-volumi totali ta’ passiġġieri f’Schönefeld 30 % 46 % 46 % 46 % 48 % 42 % 41 %

3.3.2. Linji tal-ajru oħrajn f’Schönefeld

(46) Minbarra li ġġib lill-easyJet sabiex isir utent ewlieni, l-FBS ipprovat tattira LCCs oħra. Bħala parti minn dan il-proċess, ġew konklużi kuntratti individwali mal-LCCs li ġejjin: Germanwings GmbH (“Germanwings”), Ryanair Limited (“Ryanair”), Volare Airlines S.p.A. (“Volare”), V-Bird Airlines B.V. (“V-Bird”), Norwegian Air Shuttle AS (“Norwegian Air Shuttle”), Icelandair Reykjavik Airport (“Icelandair”), u mal-linja tal-ajru Aer Lingus Limited (“Aer Lingus”) li, għall-finijiet ta’ din id-deċiżjoni, qed titqies bħala LCC (18).

(47) Fil-każ tar-Ryanair u l-Germanwings ġew konklużi żewġ kuntratti suċċessivi, wieħed fl-2003 u l-ieħor fl-2004.

(48) Il-kuntratti ma’ Ryanair, Volare u V-Bird u l-ewwel kuntratt ma’ Germanwings ġew konklużi qabel l-adozzjoni u d-data tad-dħul fis-seħħ tal-iskeda ta’ tariffi tal-2004 (ara l-premessa (33)). F’dawn il-kuntratti ġew deskritti l-konnessjonijiet minn Schönefeld u l-frekwenzi rispettivi. Il-kuntratti pprovdew inċentivi finanzjarji fil-forma ta’ pagamenti lil linji tal-ajru individwali, li kienu ġew innegozjati sabiex iħeġġu lil dawn il-linji tal-ajru jistabbilixxu jew jespandu l-operat f’Schönefeld, mingħajr ma l-ewwel ikollhom għalfejn jistennew sakemm tiġi adottata l-iskeda l-ġdida ta’ tariffi b’inċentivi finanzjarji. Dawn il-pagamenti kienu marbutin mal-kundizzjoni li l-linja tal-ajru għandha mill-inqas twettaq ċertu sehem mit-titjiriet ippjanati fil-qafas tal-operazzjonijiet kuntrattwali. (19) L-ewwel kuntratt mar-Ryanair ippreveda pagament ta’ […] miljuni ta’ EUR għal sena (klawżola kuntrattwali). Kemm il-kuntratti ma’ V-Bird kif ukoll dak ma’ Volare kienu jinkludu pagamenti ta’ […] miljuni ta’ EUR għal tliet snin, imnaqqsin progressivament f’segmenti annwali. L-ewwel kuntratt ma’ Germanwings impona pagament fil-forma ta’ tnaqqis progressiv tal-iskont fuq it-tariffi ajruportwali dovuti fuq perjodu ta’ tliet snin. Barra minn hekk, ġie miftiehem li l-FBS kellha ġġarrab l-ispejjeż tal-attivitajiet ta’ kummerċjalizzazzjoni li ammontaw għal […] EUR fis-sena.

(49) Il-kuntratti l-oħrajn konklużi mad-dħul fis-seħħ jew wara d-dħul fis-seħħ tal-iskeda ta’ tariffi tal-2004 kienu essenzjalment ibbażati fuq l-istess prinċipji. F’dawn il-kuntratti ġew deskritti wkoll il-konnessjonijiet minn Schönefeld u l-frekwenzi rispettivi. B’dan il-mod, il-linji tal-ajru affettwati setgħu jagħmlu użu mid-diversi inċentivi finanzjarji. Madankollu, il-kuntratti kien fihom referenza “dinamika” għall-iskeda ġenerali ta’ tariffi għall-ajruport. Għalhekk, l-iskeda effettiva ta’ tariffi f’Schönefeld kienet tapplika wkoll għal-linja tal-ajru rilevanti f’kull ħin, anki jekk l-FBS kellha temenda l-iskeda ta’ tariffi wara l-konklużjoni tal-kuntratt. (20) Il-kuntratti kien fihom klawżoli, li skonthom l-għoti ta’ ċerti inċentivi previsti skont l-iskeda ta’ tariffi kien marbut ma’ kundizzjoni li l-linja tal-ajru għandha mill-inqas twettaq ċertu sehem mit-titjiriet ippjanati fil-qafas tal-operazzjonijiet stipulati fil-kuntratt. Barra minn hekk, uħud minn dawn il-kuntratti stipulaw li l-FBS kellha tipprovdi sussidji għall-finanzjament pro-rata tal-ispejjeż rilevanti ta’ kummerċjalizzazzjoni tal-linji tal-ajru. Pereżempju l-kuntratt man-Norwegian Air Shuttle stipula sussidju ta’ darba ta’ […] EUR mill-FBS li jkopri l-ispejjeż verifikabbli ta’ kummerċjalizzazzjoni tal-linja tal-ajru. Anki Aer Lingus u Icelandair ġew offruti ħlasijiet ta’ darba ta’ […] EUR u […] EUR biex jiffinanzjaw sehem mill-ispejjeż ta’ kummerċjalizzazzjoni tagħhom.

(50) It-tabella hawn taħt tagħti ħarsa ġenerali lejn id-durati tal-kuntratti differenti. Tabella 6 Id-durati tal-kuntratti bejn l-FBS u d-diversi LCCs Linja tal-ajru/kuntratt Data tal-konklużjoni tal-kuntratt Perjodu kuntrattwali previst (21) Ryanair (l-ewwel kuntratt) fil-31 ta’ Marzu 2003 mill-1 ta’ Mejju 2003 sat-30 ta’ April 2004 Ryanair (it-tieni kuntratt) fit-28 ta’ April 2004 mill-1 ta’ Mejju 2003 sat-30 ta’ April 2008 Germanwings (l-ewwel kuntratt) 14 ta’ Ottubru 2003 (22) 26 ta’ Ottubru 2003 sal-31 ta’ Ottubru 2006 Germanwings (it-tieni kuntratt) fit-23 ta’ Diċembru 2004 mill-1 ta’ Mejju 2004 sat-30 ta’ April 2008 Volare 22 ta’ Ottubru 2003 (23) 26 ta’ Ottubru 2003 sal-31 ta’ Marzu 2007 (24) V-Bird 3 ta’ Novembru 2003 (25) mit-3 ta’ Novembru 2003 sat-3 ta’ Novembru 2007 (26) Icelandair fis-6 ta’ Ġunju2004 mis-6 ta’ Ġunju 2004 sal-31 ta’ Marzu 2009 Norwegian Air Shuttle fis-17 ta’ Mejju2004 mid-29 ta’ Marzu 2004 sal-31 ta’ Marzu 2009 Aer Lingus fit-13 ta’ Mejju 2004 mit-30 ta’ Marzu 2004 sal-31 ta’ Marzu 2009

(51) It-Tabella 7 turi l-bidliet fit-traffiku għal-linji tal-ajru rilevanti f’Schönefeld bejn l-2003 u l-2010. Tabella 7 Bidliet fl-għadd ta’ passiġġieri tal-LCCs investigati matul l-2003 u l-2010 Bidliet fl-għadd ta’ passiġġieri tal-linji tal-ajru b’kuntratti individwali bejn l-2003 u l-2010 2003 2004 2005 2006 2007 2008 2009 2010 Germanwings 71 925 341 980 826 842 1 249 903 1 393 362 1 284 424 1 255 248 1 197 054 Ryanair 190 635 239 025 227 168 358 340 444 956 756 731 1 193 959 1 386 332 Norwegian Airshuttle — 35 381 59 035 102 682 169 376 191 742 204 508 221 237 Aer Lingus — 31 992 96 991 119 750 133 014 142 728 133 670 123 269 Icelandair — 7 000 12 937 15 395 20 027 21 582 9 655 8 609 Volare 19 240 138 828 — — — — — — V-Bird 10 978 95 925 — — — — — — Sehem totali tat-traffiku tal-linji tal-ajru f’Schönefeld 17 % 26 % 24 % 30 % 34 % 36 % 41 % 40 %

(52) B’mod ġenerali, l-implimentazzjoni tal-istrateġija tal-LCCs wasslet għal żieda tassew qawwija fit-traffiku f’Schönefeld. Kif muri fit-Tabella 1, bejn l-2003 u l-2004 l-għadd ta’ passiġġieri kważi rdoppja (żieda minn 1.7 miljuni għal 3.3 miljuni). L-għadd ta’ passiġġieri żdied ukoll b’mod konsiderevoli wara dan, u laħaq il-5 miljuni fl-2005 u s-6 miljuni fl-2006. Bejn l-2003 u l-2009 l-għadd ta’ passiġġieri żdied b’erba’ darbiet.

3.4. It-Terminal B u l-kiri ta’ kmamar f’dan it-terminal lill-easyJet

(53) It-Terminali A u B fl-Ajruport ta’ Schönefeld huma strutturalment interkonnessi u flimkien jiffurmaw it-Terminal tat-Tramuntana. F’termini ta’ kapaċità, it-Terminal B huwa wieħed mill-iżgħar terminali f’Schönefeld. Il-maġġoranza tal-passiġġieri u l-linji tal-ajru jużaw it-Terminal A li huwa ferm akbar. Fit-Terminal B wieħed jista’ jsib biss il-funzjonijiet taċ-check-in tal-passiġġieri u tal-bagalji u l-kontrolli tas-sigurtà tal-passiġġieri. Il-partijiet l-oħra kollha tal-immaniġġjar tal-passiġġieri jsiru fit-Terminal A maġenbu. Dan jinkludi l-istennija qabel it-tluq, it-tħejjija għall-imbarkazzjoni fuq l-ajruplan u l-imbarkazzjoni nnifisha. Barra minn hekk, il-wasliet kollha tal-passiġġieri u l-bagalji tagħhom iseħħu fit-Terminal A.

(54) Sabiex tħejji għaż-żieda konsiderevoli fil-volumi tat-traffiku mistennija f’Schönefeld permezz tal-kuntratt tal-2003 mal-easyJet, f’Marzu 2004 l-FBS ikkonkludiet kuntratt ieħor ma’ din il-linja tal-ajru. Permezz ta’ dan il-kuntratt addizzjonali (il-“kuntratt ta’ kiri tal-easyJet tal-2004”), l-FBS tat lill-easyJet id-dritt esklussiv sabiex tuża desks għaċ-check-in u kmamar għall-ekwipaġġ fit-Terminal B f’Schönefeld. Il-ħlasijiet tal-kera miftiehma kellhom isiru b’mod separat mit-tariffi ajruportwali. Il-kuntratt ipprovda wkoll lill-easyJet bi drittijiet ta’ “markar korporattiv”, jiġifieri d-disinjar ta’ ċerti żoni fl-istil tad-ditta tal-linja tal-ajru.

(55) Bejn l-2004 u l-2007, l-easyJet kriet żona ta’ madwar […] m2 fil-forma ta’ spazju għall-uffiċċji u desks għaċ-check-in, li hija ekwivalenti għal […] % tal-erja totali tas-superfiċje tat-Terminal B. Fi Frar 2008 l-easyJet iċċaqalqet fi spazju għall-uffiċċji separat, u b’riżultat ta’ dan, l-ispazju għall-uffiċċji użat fit-Terminal B naqas għal […] m2.

(56) Iż-żoni miftuħa fit-Terminal B, inklużi s-swali u l-kurituri u l-kafetteriji li jinsabu hemmhekk, jistgħu jintużaw mill-passiġġieri tal-linji tal-ajru l-oħra wkoll, peress li ma hemm ebda separazzjoni tal-ispazju bejn it-Terminal A u t-Terminal B.

(57) L-immaniġġjar tal-passiġġieri fit-Terminal B ivarja mill-immaniġġjar f’terminali oħrajn minħabba karatteristika teknika tat-tagħmir tas-sigurtà użat għas-sistema tal-immaniġġjar tal-bagalji. Is-sistema użata fit-Terminal B għandha unità integrata li tuża r-raġġi X għall-ispezzjoni tal-bagalji. Fit-Terminal A, il-kontrolli bir-raġġi-X jsiru malli l-passiġġieri jidħlu fiż-żona taċ-check-in. Fil-fehma tal-Ġermanja, f’termini tal-effiċjenza teknika tal-faċilità tal-immaniġġjar tal-bagalji, is-sistema fit-Terminal B hija ekwivalenti għas-sistema fit-Terminal A.

3.5. Il-miżuri soġġetti għall-proċedura ta’ investigazzjoni formali

(58) Il-miżuri li ġejjin huma l-oġġett tal-proċedura ta’ investigazzjoni formali: — il-ftehim dwar il-kontroll u t-trasferiment ta’ profitti (‘miżura 1”), li fir-rigward tiegħu l-FBS kienet identifikata bħala l-benefiċjarju potenzjali, skont id-deċiżjoni tal-bidu; — l-iskemi ta’ tariffi stabbiliti fil-kuntratt tal-easyJet tal-2003 (‘miżura 2’), li fir-rigward tagħhom l-easyJet kienet identifikata bħala l-benefiċjarju potenzjali; — il-kundizzjonijiet, fosthom l-iskontijiet fuq it-tariffi ajruportwali u d-diversi inċentivi finanzjarji, li ġew offruti lil diversi LCCs oħra fil-qafas tal-kuntratti speċifikati fit-Tabella 6 (minn hawn ‘il quddiem imsejħin flimkien bħala l-‘miżura 3’), li fir-rigward tagħhom ir-Ryanair, Volare, Germanwings, V-Bird, Norwegian Air Shuttle, Aer Lingus u Icelandair kienu identifikati bħala l-benefiċjarji potenzjali; — il-kuntratt ta’ kiri tal-easyJet tal-2004 (‘miżura 4’), li fir-rigward tiegħu l-easyJet kienet identifikata bħala l-benefiċjarju potenzjali.

4. RAĠUNIJIET GĦALL-BIDU TAL-PROĊEDURA TA’ INVESTIGAZZJONI FORMALI

4.1. Miżura 1: Il-ftehim dwar il-kontroll u t-trasferiment ta’ profitti

(59) Fid-deċiżjoni ta’ ftuħ, il-Kummissjoni ddikjarat li Schönefeld kien irreġistra telf għal ċertu perjodu ta’ żmien u attwalment għadu qed jagħmel it-telf. Barra minn hekk, iddikjarat li wieħed mill-aktar strumenti importanti għas-sopravivenza tal-FBS kien jikkonsisti fit-tpaċija ta’ dan it-telf kontra l-profitti magħmula mill-BFG. Il-Kummissjoni waslet għall-konklużjoni proviżorja li fuq il-bażi tal-ftehim dwar il-kontroll u t-trasferiment ta’ profitti l-FBS kienet akkumulat vantaġġ ekonomiku minn dan is-sussidjar reċiproku, li l-FBS jaf ma kinitx tikseb f’kundizzjonijiet normali tas-suq. Il-Kummissjoni qieset li dan il-vantaġġ ekonomiku kien wieħed notevoli, peress li kumpanija waħda biss kienet ibbenefikat minnu. Barra minn hekk, fixkel il-kompetizzjoni u affettwa ħażin il-kummerċ bejn l-Istati Membri.

(60) Barra minn hekk, il-Kummissjoni waslet għall-konklużjoni proviżorja li dan il-vantaġġ ekonomiku kien ġie ffinanzjat minn fondi tal-Istat u għalhekk seta’ jiġi attribwit lill-Istat. Fir-rigward tal-fondi tal-Istat, il-Kummissjoni enfasizzat li l-FBS kienet kumpanija tas-settur pubbliku, li l-azzjonisti tagħha huma l-Gvern Federali Ġermaniż u żewġ stati federali. Barra minn hekk, tmienja mit-tnax-il membru tal-Bord Superviżorju jirrappreżentaw korpi pubbliċi Ġermaniżi. Għalhekk il-Kummissjoni kienet tal-fehma li r-riżorsi tal-FBS għandhom jitqiesu bħala fondi tal-Istat. Fir-rigward tal-attribwibbiltà tal-miżura 1 lill-Istat, fuq kollox il-Kummissjoni saħqet fuq l-għamla tal-attivitajiet tal-FBS u ddikjarat li l-ajruporti huma sinifikanti f’diversi areni politiċi u li l-korpi pubbliċi inġenerali “ma jkunux assenti” jekk l-operatur ta’ ajruport jieħu deċiżjonijiet li jirrigwardaw l-iżvilupp fit-tul ta’ infrastruttura xierqa.

(61) Għalhekk il-Kummissjoni kienet tal-fehma li l-miżura rilevanti tista’ tikkostitwixxi għajnuna mill-Istat. Kellha dubji fuq il-kompatibbiltà ta’ din l-għajnuna potenzjali mas-suq uniku, b’mod partikolari fuq il-bażi tal-eċċezzjoni skont l-Artikolu 107(3)(c) tat-TFUE. F’dan ir-rigward il-Kummissjoni qalet li l-miżura rilevanti kienet tikkostitwixxi għajnuna operatorja jekk fil-fatt setgħet tiġi kklassifikata bħala għajnuna mill-Istat, li ma kinitx tidher li kienet neċessarja u proporzjonata għall-kisba ta’ għan fl-interess pubbliku u li ma kinitx marbuta ma’ proċess ta’ ristrutturar. Il-Kummissjoni kellha dubji anki fuq il-kompatibbiltà tal-miżura mad-dispożizzjonijiet tal-Artikolu 106(2) tat-TFUE u ddikjarat li l-awtoritajiet Ġermaniżi ma kinux taw prova li l-FBS kienet ġiet assenjata servizzi ta’ interess ekonomiku ġenerali. Barra minn hekk, il-Kummissjoni rreferiet għall-paragrafi 34 u 35 tal-linji gwida Komunitarji dwar il-finanzjament tal-ajruporti u għajnuna tal-bidu lil-linji tal-ajru li jitilqu minn ajruporti reġjonali (il-“Linji Gwida tal-Avjazzjoni”) (27), li skonthom l-operat ġenerali ta’ ajruport jista’ jiġi deżinjat bħala servizz ta’ interess ekonomiku ġenerali f’każijiet eċċezzjonali biss.

4.2. Miżura 2: Il-kuntratt tal-easyJet tal-2003

(62) Fid-deċiżjoni ta’ ftuħ, il-Kummissjoni indikat li t-tariffi ajruportwali mħallsin mill-easyJet kienu konsiderevolment inqas minn dawk previsti fl-iskeda ta’ tariffi. Barra minn hekk, il-Kummissjoni saħqet fuq il-fatt li l-iskontijiet l-oħrajn mogħtijin lill-LCC f’Schönefeld kienu bbażati fuq l-iskeda effettiva ta’ tariffi, iżda l-kuntratt tal-easyJet tal-2003 ma kienx jinkludi referenza ‘dinamika’ ta’ din ix-xorta. Għalhekk il-fehma proviżorja tal-Kummissjoni kienet li l-kuntratt tal-easyJet tal-2003 kien jikkostitwixxi vantaġġ speċifiku għall-easyJet, li donnu fixkel il-kompetizzjoni u affettwa ħażin il-kummerċ bejn l-Istati Membri.

(63) Barra minn hekk, il-Kummissjoni waslet għall-konklużjoni proviżorja li din il-miżura ġiet iffinanzjata minn fondi tal-Istat u setgħet tiġi attribwita lill-Istat, f’parti minnha fuq il-bażi tal-argumenti msemmija fir-rigward tal-miżura 1, li kienu wkoll veri għall-miżura 2. Barra minn hekk, il-Kummissjoni ddikjarat li l-konklużjoni ta’ kuntratti bħal dak mal-easyJet u ma’ LCCs oħra aktarx li kienu jeħtieġu l-approvazzjoni tal-bord superviżorju, li l-maġġoranza tal-membri tiegħu huma rappreżentanti ta’ korpi pubbliċi. Il-Kummissjoni osservat ukoll li l-iskeda ta’ tariffi ppubblikata mill-FBS kellha tiġi approvata mill-Ministeru għall-Iżvilupp Urban, id-Djar u t-Trasport tal-Istat Federali ta’ Brandenburg. Dawn il-kwistjonijiet tqiesu bħala evidenza ulterjuri li l-miżura 2 (u l-miżura 3) tista’ bl-istess mod tiġi attribwita lill-Istat. Barra minn hekk, il-Kummissjoni indikat li l-Ministru-President tal-Istat Federali ta’ Brandenburg kien membru tal-bord superviżorju tal-FBS u li kien ukoll responsabbli għall-Ministeru għall-Iżvilupp Urban, id-Djar u t-Trasport.

(64) Barra minn hekk, il-Kummissjoni esprimiet dubji fuq il-kompatibbiltà tal-miżura mas-suq uniku jekk din setgħet tiġi kklassifikata bħala għajnuna mill-Istat, b’mod partikolari fid-dawl tad-dispożizzjonijiet tal-Linji Gwida tal-Avjazzjoni.

4.3. Miżura 3: Kuntratti ma’ diversi LCCs oħra

(65) Fid-deċiżjoni ta’ ftuħ, il-Kummissjoni qalet li r-regolament dwar l-iskontijiet stabbilit f’Schönefeld biex jiżdied il-volum tat-traffiku kien jibbenefika lil ċerti linji tal-ajru biss, u xeħtet dawl fuq in-nuqqas ta’ trasparenza ta’ din is-sistema ta’ skontijiet. Il-Kummissjoni indikat li wħud mill-iskemi ta’ tariffi eżaminati kienu ġew miftiehma fi żmien meta l-iskeda effettiva ta’ tariffi ma kien fiha l-ebda dispożizzjoni dwar konċessjonijiet, u li l-iskeda ta’ tariffi tal-2004 kienet tfasslet apposta biex tinħoloq bażi legali għal dawn l-iskemi b’mod retrospettiv. Skont il-Kummissjoni, id-dispożizzjoni dwar l-iskont previst fl-iskeda ta’ tariffi tal-2004 ma setgħetx tkun legalment effettiva, peress li l-iskeda ta’ tariffi tal-2004 kienet ġiet approvata mill-awtorità kompetenti biss bil-kundizzjoni li l-iskemi rilevanti ta’ skontijiet jiġu nnotifikati lill-Kummissjoni Ewropea, u din in-notifika ma saritx. (28) Fid-dawl ta’ dawn is-sejbiet, il-Kummissjoni waslet għall-konklużjoni proviżorja li l-iskemi rilevanti kienu jagħtu vantaġġ speċjali lil-linji tal-ajru kkonċernati. Barra minn hekk, il-Kummissjoni kienet tal-fehma li dan il-vantaġġ ekonomiku deher li fixkel il-kompetizzjoni u affettwa ħażin il-kummerċ bejn l-Istati Membri.

(66) Fir-rigward tal-użu tal-fondi tal-Istat fil-miżura 3 u l-attribwibbiltà ta’ din il-miżura lill-Istat, il-Kummissjoni ċċitat l-istess argumenti bħal fil-każ tal-kuntratt tal-easyJet tal-2003.

(67) Fl-aħħar nett, il-Kummissjoni xeħtet dubji fuq il-kompatibbiltà tad-dispożizzjonijiet rilevanti mas-suq uniku jekk setgħu jiġu kklassifikati bħala għajnuna mill-Istat, b’mod partikolari fid-dawl tad-dispożizzjonijiet tal-Linji Gwida tal-Avjazzjoni.

4.4. Miżura 4: Il-kuntratt ta’ kiri tal-easyJet tal-2004

(68) Fir-rigward tal-ftehim bejn l-FBS u l-easyJet dwar l-użu tat-Terminal B tal-Ajruport ta’ Schönefeld, fid-deċiżjoni ta’ ftuħ il-Kummissjoni rreferiet għas-sentenza tal-Qorti Distrettwali ta’ Potsdam (29). Il-Qorti Distrettwali osservat li l-easyJet kienet ingħatat użu esklussiv ta’ terminal sħiħ tal-ajruport (it-Terminal B) u li l-linji tal-ajru kollha l-oħrajn li qabel kienu marru f’dan it-terminal ġew obbligati jitilqu minn hemm. Dan it-terminal joffri diversi vantaġġi li mhumiex disponibbli fit-terminali l-oħrajn tal-Ajruport ta’ Berlin-Schönefeld. Pereżempju, it-terminal għandu sistema ta’ mmaniġġjar tal-bagalji b’diversi livelli li tippermetti check-ins konsiderevolment aktar mgħaġġlin meta mqabbla mas-sistemi bil-conveyor tat-terminali l-oħrajn li huma ristretti għal livell wieħed.

(69) Skont il-Kummissjoni, il-Qorti Distrettwali osservat li ma kien hemm l-ebda raġuni għaliex l-easyJet għandha tingħata dritt esklussiv biex tuża t-Terminal B. Anki linji tal-ajru oħrajn li joperaw fl-Ajruport ta’ Berlin-Schönefeld jipproċessaw ħafna passiġġieri f’Schönefeld u kienu joffru għadd simili ta’ konnessjonijiet bħall-easyJet. Barra minn hekk, il-Kummissjoni kienet tal-fehma li l-kera mitluba mill-FBS lill-easyJet ta’ EUR […] fix-xahar kienet inqas mill-kera normali fis-suq.

(70) Għalhekk il-fehma proviżorja tal-Kummissjoni kienet li l-kuntratt ta’ kiri tal-easyJet tal-2004 kien jikkostitwixxi vantaġġ speċifiku għall-easyJet. Barra minn hekk, il-Kummissjoni kienet tal-fehma li kien jidher li dan il-vantaġġ ekonomiku fixkel il-kompetizzjoni u affettwa ħażin il-kummerċ bejn l-Istati Membri.

(71) Fir-rigward tal-użu ta’ fondi tal-Istat fil-miżura 4 u l-attribwibbiltà ta’ din il-miżura lill-Istat, il-Kummissjoni semmiet l-istess argumenti bħal fil-każ tal-kuntratt tal-easyJet tal-2003.

(72) Fl-aħħar nett, il-Kummissjoni xeħtet dubji fuq il-kompatibbiltà tal-miżura mas-suq uniku jekk din setgħet tiġi kklassifikata bħala għajnuna mill-Istat, b’mod partikolari fid-dawl tad-dispożizzjonijiet tal-Linji Gwida tal-Avjazzjoni.

5. DIKJARAZZJONIJIET TAL-OPINJONI MILL-PARTIJIET INTERESSATI

5.1. L-Air France

(73) Skont dejta mill-Air France, it-tariffi mnaqqsin mitlubin mill-FBS f’Schönefeld ma kinux jirrappreżentaw miżura universali, peress li f’dan ir-rigward ma kinitx saret id-divulgazzjoni pubblika meħtieġa. Barra minn hekk, it-terminu tal-kuntratt tal-easyJet tal-2003 (20 sena) ma kienx konsistenti mal-prattika deċiżjonali tal-Kummissjoni. Ma kien hemm l-ebda ġustifikazzjoni oġġettiva għall-appoġġ finanzjarju fit-tul, u ma seta’ jintwera l-ebda effett ta’ inċentiv.

(74) Fir-rigward tal-użu tat-Terminal B mill-easyJet, Air France esprimiet il-fehma li dan kien l-uniku terminal maħsub għall-użu esklussiv minn linja waħda tal-ajru. Il-kuntratt ta’ kiri tal-easyJet tal-2004 ma kienx ġie soġġett għal proċedura ta’ offerti. L-easyJet kienet l-unika linja tal-ajru li setgħet toffri sistema konvenjenti u affidabbli għall-ġbir tal-bagalji f’Schönefeld.

5.2. Il-Lufthansa

(75) Fid-dikjarazzjoni ta’ opinjoni tagħha d-Deutsche Lufthansa AG (il-“Lufthansa”) semmiet li l-iżvilupp tan-negozju fit-tliet ajruporti ta’ Berlin (Tegel, Schönefeld u Tempelhof) kien mexa b’mod estremament pożittiv u matul l-aħħar tliet snin il-qligħ fuq il-bejgħ kien ta’ madwar […]%. Fil-fehma tal-Lufthansa, Schönefeld kien ġie sussidjat mil-linji tal-ajru li joperaw barra minn Tegel.

5.3. Germania

(76) Germania Fluggesellschaft mbH (il-“Germania”) kienet tal-fehma li l-vantaġġi offruti f’Schönefeld fuq il-bażi tal-ftehim dwar il-kontroll u t-trasferiment ta’ profitti bejn l-FBS u l-BFG kienu ġew iffinanzjati mill-passiġġieri tal-Ajruport ta’ Tegel. Skont Germania, is-sussidjar reċiproku huwa riżultat tal-metodu li bih jiġu kkalkolati t-tariffi u r-rabtiet bejn l-operaturi tal-Ajruporti ta’ Schönefeld u Tegel li, skont Germania, jista’ jitqies bħala kollużjoni. Skont Germania, l-FBS ma kinitx irreaġixxiet għat-tpaċija tat-telf kif kien jagħmel investitur orjentat lejn is-suq. Germania tqis li huwa improbabbli li l-ispejjeż tal-FBS f’Schönefeld setgħu jkunu koperti mill-operazzjonijiet.

(77) Germania argumentat li l-linji tal-ajru f’Schönefeld irċevew għajnuna operatorja b’riżultat ta’ kuntratti individwali għal tariffi ajruportwali. Barra minn hekk, Germania sostniet li l-Iskeda ta’ tariffi tal-2004 la kienet ġiet approvata u lanqas ippubblikata.

(78) Skont Germania, il-kera mitluba mingħand l-easyJet ma kinitx tikkorrispondi mal-prezz normali tas-suq għall-użu tat-Terminal B. Dan kien ifisser trattament preferenzjali u għajnuna mill-Istat. L-użu esklussiv tat-terminal sħiħ ippermetta sabiex l-easyJet tkun tista’ tipprovdi servizz aktar effiċjenti, u linji tal-ajru oħrajn ma kellhomx din il-possibilità.

5.4. Id-DBA

(79) Skont dejta mid-DBA Luftfahrtgesellschaft (id-“DBA”), trasportatur tal-ajru bi prezz baxx u sussidjarja tal-Air Berlin (l-operazzjonijiet ġew sospiżi fl-2008), il-kompetizzjoni fil-prezz kienet partikolarment b’saħħitha fis-suq tal-avjazzjoni ta’ Berlin. Bl-implimentazzjoni tal-istrateġija tal-LCCs f’Schönefeld il-kundizzjonijiet kompetittivi kienu komplew jiħraxu, b’mod partikolari bid-dħul ta’ Germanwings u l-easyJet. Dan xeħet pressjoni fuq il-linji tal-ajru li joperaw minn Tegel, speċjalment LCCs oħra bħall-Air Berlin/id-DBA.

(80) Skont id-DBA, il-kera mħallsa mill-easyJet għat-Terminal B ma kinitx konformi mal-prezz normali tas-suq. Barra minn hekk, l-użu esklussiv tal-faċilità ta’ mmaniġġjar tal-bagalji fit-Terminal B kien jikkostitwixxi trattament preferenzjali, li kien rilevanti f’termini tal-leġislazzjoni dwar l-għajnuna mill-Istat.

5.5. L-Assoċjazzjoni tal-Linji tal-Ajru Ewropej

(81) L-Assoċjazzjoni tal-Linji tal-Ajru Ewropej (l-“AEA”), li tirrappreżenta l-interessi tal-linji tal-ajru Ewropej, temmen li s-sussidjar reċiproku bejn Tegel u Schönefeld, u bejn il-membri tal-AEA li joperaw primarjament minn Tegel u l-linji tal-ajru sussidjati kompetituri bbażati f’Schönefeld, kien diskriminatorju. Skont l-AEA, il-linji tal-ajru li joperaw minn Schönefeld ma kinux ikunu ekonomikament vijabbli mingħajr dan is-sussidjar reċiproku antikompetittiv u t-tariffi f’Tegel setgħu jkunu konsiderevolment inqas. Minħabba l-qrubija ġeografika ta’ Tegel għal Schönefeld, mill-perspettiva tal-pubbliku s-sussidji ma kinux meħtieġa.

(82) Barra minn hekk, skont l-AEA, il-miżuri speċifikati fid-deċiżjoni ta’ ftuħ ma setgħux jiġu ġġustifikati b’mod oġġettiv u l-iskontijiet u l-inċentivi kienu arbitrarji u diskriminatorji. Għalhekk, kienu inkompatibbli mal-Linji Gwida dwar l-Avjazzjoni.

5.6. Germanwings

(83) Fl-opinjoni ta’ Germanwings, l-FBS dejjem kienet aġixxiet bħala investitur privat lejn il-kumpanija. Minkejja t-tnaqqis gradwali fl-iskontijiet mogħtija, Germanwings kienet espandiet in-netwerk tar-rotot tagħha minn Schönefeld. Il-kumpanija kienet ibbażat ruħha fuq il-fatt li l-ftehimiet finanzjarji mal-FBS kienu konsistenti mal-liġi, b’mod partikolari peress li t-tliet ajruporti ta’ Berlin kienu jifformaw sistema waħda ta’ ajruporti.

(84) Germanwings qalet li l-ajruporti f’Ħamburg, Dresden, Leipzig jew Lübeck (30) ma kinux tqiesu bħala alternattivi kompetittivi xierqa għal Schönefeld, peress li primarjament il-linja tal-ajru kienet topera rotot Ġermaniżi interni. Fid-dawl tal-ħinijiet qosra tat-titjiriet fuq rotot domestiċi, l-ajruporti speċifikati kienu ‘l bogħod wisq minn Berlin biex jitqiesu bħala alternattivi xierqa għal Schönefeld.

(85) Germanwings qalet ukoll li l-kiri tat-Terminal B mill-easyJet kien kiser ir-regoli tal-kompetizzjoni u r-regoli dwar l-għajnuna mill-Istat, peress li l-easyJet bl-ebda mod ma kienet involuta fil-finanzjament tat-Terminal B u l-kiri kien seħħ mingħajr il-proċeduri rilevanti ta’ offerti. Barra minn hekk, fid-dawl tal-fatt li t-Terminal B, b’differenza mit-Terminali A u Ċ, kellu faċilità moderna għall-immaniġġjar tal-bagalji, il-prezz tal-kiri kien baxx wisq.

5.7. L-Ajruport ta’ Lübeck

(86) L-Ajruport ta’ Lübeck indika li ma kien ġie rreġistrat l-ebda impatt negattiv tal-istrateġija tan-negozju tal-FBS fis-suq.

5.8. Ir-Ryanair

(87) Ir-Ryanair kienet tal-fehma li ma kien hemm l-ebda kompetizzjoni fir-rigward ta’ titjiriet fuq rotot qosra jew medji bejn, fuq naħa, l-ajruporti ta’ Dresden, Ħamburg u Lübeck u, fuq in-naħa l-oħra, Schönefeld. Id-distanza bejn Schönefeld u Dresden, Ħamburg u Lübeck kienet twila wisq biex tiġġenera kompetizzjoni bħal din. Għalhekk, kuntratt ma’ Schönefeld ma kien se jkollu l-ebda impatt fuq dawn l-ajruporti l-oħrajn.

(88) Ir-Ryanair indikat li t-tariffi li ħallset f’Schönefeld kienu konformi mad-dettalji stabbiliti fl-iskeda ta’ tariffi, li kienu konsistenti mal-prattika standard fis-settur. Il-kuntratt mal-FBS kien jixbah il-kuntratti konklużi ma’ sensiela ta’ ajruporti privati u kien ikun konkluż bl-istess mod minn investitur orjentat lejn is-suq. Ir-Ryanair ippreżentat studju minn konsulenza dwar il-ġestjoni […] li janalizza l-ftehim kuntrattwali bejn ir-Ryanair u l-FBS. Fuq il-bażi ta’ analiżi komparattiva tal-Ajruport ta’ Schönefeld mal-ajruporti ta’ Liverpool u Luton, il-konsulenza dwar il-ġestjoni waslet għall-konklużjoni li l-imġiba tal-FBS fir-rigward tar-Ryanair kienet konsistenti mal-imġiba mistennija minn investitur privat orjentat lejn is-suq.

(89) Fil-fehma tar-Ryanair, Berlin kien ċentru finanzjarju u amministrattiv Ewropew importanti, simili għal Londra jew Milan, u b’hekk destinazzjoni Ewropea importanti. Għalhekk il-linji tal-ajru bbażati f’Berlin setgħu jiddependu fuq għadd suffiċjenti ta’ passiġġieri li jixtiequ jivvjaġġaw hemmhekk.

5.9. L-easyJet

(90) Fir-rigward tal-kuntratt tal-easyJet tal-2003, l-easyJet tgħid li investitur orjentat lejn is-suq li kien ikun qed jaġixxi minflok l-FBS kien juża wkoll din it-tip ta’ strateġija. Fil-fatt permezz tal-miżura l-FBS irnexxielha tikseb żieda sinifikanti fl-għadd ta’ passiġġieri u tejbet ir-riżultat annwali.

(91) Barra minn hekk, l-easyJet indikat li l-eżistenza ta’ ftehim individwali dwar it-tariffi bejn l-FBS u l-easyJet mhux bilfors kienet tfisser li kienu ngħataw skontijiet diskriminatorji. Fil-fehma tal-easyJet kienu ngħataw eżattament l-istess kundizzjonijiet bħalma kienu ngħataw kemm lill-EasyJet u lil linji tal-ajru oħrajn b’miri ta’ tkabbir paragunabbli. L-iskontijiet xorta waħda kienu ġġustifikati fid-dawl tal-ekonomiji ta’ skala offruti mill-easyJet. Għadd kbir ta’ passiġġieri fl-Ajruport ta’ Schönefeld kienu klijenti tal-easyJet, u għalhekk l-easyJet kienet għamlet kontribuzzjoni sproporzjonata għat-titjib tar-riżultati tal-FBS.

(92) Fir-rigward tal-użu tat-Terminal B, l-easyJet osserat li dan ma kienx terminal awtonomu ta’ ajruport. Fil-fatt l-easyJet kienet kriet żona separata għaċ-check-in u spazju assoċjat għall-uffiċċji fit-Terminal tat-Tramuntana tal-Ajruport ta’ Schönefeld. Iż-żona kienet faċilment aċċessibbli għall-pubbliku u kienet anki tintuża minn passiġġieri tal-linji tal-ajru oħra. Meta ġie ffirmat il-kuntratt mal-easyJet, kien hemm biżżejjed kapaċità żejda disponibbli fit-Terminal B. Għalhekk ma kienu ġew prodotti l-ebda żvantaġġi għal-linji tal-ajru l-oħra. L-easyJet indikat li mill-bidu tal-operazzjonijiet ta’ titjir f’Schönefeld fl-2004 il-kumpanija kienet il-linja tal-ajru bl-akbar volumi tal-passiġġieri. Għalhekk l-użu esklussiv ta’ ċerti żoni tat-Terminal B kien iġġustifikat b’mod oġġettiv.

(93) Barra minn hekk, fl-opinjoni tal-easyJet is-sistema ta’ mmaniġġjar tal-bagalji fit-Terminal B kienet sempliċiment konformi mal-istandards tekniċi normali, u b’hekk l-easyJet ma kienet kisbet l-ebda vantaġġ fuq linji tal-ajru oħrajn.

(94) Fir-rigward tal-valur tas-suq tat-Terminal B, l-easyJet indikat li l-kera mħallsa kienet ogħla mill-valur tas-suq għat-Terminal B, peress li t-terminal ma kienx biżżejjed biex ikopri l-ħtiġijiet ta’ kapaċità tal-easyJet. Għalhekk tqabbil tal-kera seta’ jsir biss ma’ erja tas-superfiċje paragunabbli fl-Ajruport ta’ Schönefeld jew – fir-rigward tal-uffiċċji – ma’ spazji għall-uffiċċji fl-inħawi tal-ajruport.

5.10. L-FBS

(95) L-FBS irriferiet għas-sitwazzjoni eċċezzjonali ta’ Berlin, jiġifieri s-sistema tal-ajruporti (li oriġinarjament kienet tikkonsisti minn tliet ajruporti) u l-pjanijiet għall-bini ta’ Ajruport ċentrali f’Berlin-Brandenburg (BER). Fl-2003 it-traffiku f’Schönefeld kien ilaħħaq biss 50 % tal-kapaċità u l-operazzjonijiet tal-ajruport ma kinux qed ikopru l-ispejjeż. Fl-opinjoni tal-FBS, l-għeluq ta’ Schönefeld kien iwassal ukoll għat-telf tal-liċenzja operattiva għal Schönefeld, li kienet essenzjali għall-operazzjoni tal-BER.

(96) L-FBS saħqet li l-ajruporti msemmija mill-Kummissjoni bħala preżunti kompetituri fid-deċiżjoni ta’ ftuħ fil-fatt ma kinux f’kompetizzjoni mal-ajruporti ta’ Berlin, peress li d-distanza ġeografika bejn l-ajruporti individwali kienet twila wisq.

(97) Fir-rigward tal-ftehim dwar il-kontroll u t-trasferiment ta’ profitti, l-FBS argumentat li tali kuntratti bejn il-kumpaniji fi ħdan grupp kienu ħaġa ta’ kuljum fid-dinja tan-negozju. L-FBS ħasset li l-assenjazzjoni tal-profitti bejn it-tliet ajruporti ta’ Berlin kienet kwistjoni purament interna għall-kumpanija. Fil-fehma tal-FBS, is-sistema tal-ajruport kienet tifforma impriża waħda li kienet qed issegwi interessi komuni u kienet marbuta b’mod reċiproku mid-dritt soċjetarju. Is-sistema tal-ajruport kienet tirrappreżenta suq ġeografiku u funzjonali individwali. Għalhekk din kienet kwistjoni ta’ prattika normali tas-suq u, f’dan il-każ, minn perspettiva ekonomika kienet anki raġonevoli.

(98) L-FBS oġġezzjonat għal uħud mill-konklużjonijiet proviżorji fid-deċiżjoni ta’ ftuħ dwar l-użu ta’ fondi tal-Istat. Skont il-kumpanija, il-fatt li l-iskeda ta’ tariffi għandha tiġi approvata pubblikament ma jiġġustifikax il-konklużjoni li l-fondi tal-FBS kienu kkontrollati mill-Istat. Skont l-FBS, is-sistema tal-iskedi ta’ tariffi kienet tapplika bl-istess mod għal azzjonisti pubbliċi u privati tal-ajruporti u kienet tippermetti għall-kunsiderazzjoni tal-interess pubbliku fl-operazzjoni tat-traffiku tal-ajru skont l-istandards legali. Skont id-dejta mill-FBS, il-Ministru-President tal-Istat Federali ta’ Brandenburg, li kien anki membru tal-bord superviżorju tal-FBS, ma kellu l-ebda awtorità li joħroġ direttivi lill-ministeru responsabbli għall-approvazzjoni tal-iskedi ta’ tariffi. Meta jiġu stabbiliti t-tariffi, ir-relazzjoni legali bejn l-ajruport u l-linji tal-ajru kienet esklussivament soġġetta għal-liġi privata u kienet vinkolanti fil-liġi ċivili, irrispettivament mill-approvazzjoni mill-korp awtorevoli.

(99) Barra minn hekk, l-FBS iddikjarat li l-iskeda ta’ tariffi kellha l-istess effett bħall-patti u l-kundizzjonijiet kummerċjali ġenerali u, irrispettivament minn kwalunkwe approvazzjoni uffiċjali, kienet komponent ċentrali tal-kuntratt bejn ajruport u linja tal-ajru. L-iskeda ta’ tariffi – inklużi s-sistemi ta’ skontijiet fiha – kienet ġiet offruta bl-istess mod lil-linji tal-ajru kollha sa mill-1 ta’ Mejju 2004. L-istipulazzjonijiet kuntrattwali individwali kienu ntużaw sempliċiment biex jiġu stabbiliti l-kundizzjonijiet tal-implimentazzjoni bilaterali u l-objettivi dettaljati. Ma kien ingħata l-ebda vantaġġ speċjali permezz ta’ dawn il-kuntratti.

(100) L-FBS argumentat li fl-2003, wara li t-tentattivi ta’ privatizzazzjoni kienu fallew, u minħabba l-użu differenti tal-kapaċità fl-aktar żewġ ajruporti importanti ta’ Berlin– l-użu ta’ kważi l-kapaċità sħiħa f’Tegel mingħajr possibilitajiet ta’ espansjoni kbira, f’kuntrast mal-kapaċitajiet żejda sinifikanti fil-post futur ta’ BER f’Schönefeld – kellha tieħu miżuri biex timmaniġġja t-traffiku tal-ajru b’mod sostenibbli u b’mod kosteffikaċi fiż-żona metropolitana ta’ Berlin.

(101) Barra minn hekk, l-FBS qalet li kien fl-interess tal-Grupp FBS li fid-dawl tal-operat fil-ġejjieni tal-Ajruport ta’ BER issostni l-operazzjonijiet f’Schönefeld. Skont l-FBS, anki l-għeluq temporanju ta’ Schönefeld kien de facto se jagħmel il-kisba tal-objettiv strateġiku fit-tul – l-operat ta’ ajruport ċentrali f’Berlin fis-sit ta’ Schönefeld – wieħed impossibbli.

(102) Għalhekk, fl-opinjoni tal-FBS, l-operazzjonijiet f’Schönefeld bejn l-2003 u l-ftuħ tal-Ajruport ta’ BER kellhom jingħaqdu bl-aktar mod kosteffikaċi possibbli. L-FBS żied li d-deċiżjoni biex tiġi implimentata l-istrateġija tal-LCCs kienet ittieħdet sabiex jittejjeb l-użu tal-kapaċitajiet disponibbli f’Schönefeld fuq ir-rakkomandazzjoni tal-konsulenza rinomata dwar il-ġestjoni. Din l-istrateġija tal-LCCs tqieset bħala soluzzjoni ekonomikament favorevoli għall-FBS, peress li kien ġie vvalutat li kien probabbli li l-iskeda ta’ tariffi rakkomandata, fosthom is-sistema ta’ inċentivi finanzjarji mmirati u t-tnaqqis progressiv tagħhom previsti fiha, kienet se twassal għal żieda fil-volumi tat-traffiku f’Schönefeld.

(103) Skont l-FBS, l-istrateġija tal-LCCs kienet suċċess kbir. L-għadd ta’ passiġġieri f’Schönefeld spara ‘l fuq, mingħajr tnaqqis fil-volumi tal-passiġġieri fl-ajruporti l-oħrajn ta’ Berlin. L-FBS saħqet li ż-żieda fil-volum tat-traffiku kienet wasslet għal dħul akbar u l-problemi ekonomiċi kienu ngħelbu malajr. Lura fl-2006 ir-riżultat operattiv (EBIT) għall-FBS kien inizjalment pożittiv. Skont l-FBS, kien ġie supponut li din it-tendenza pożittiva kienet se tkompli, xi ħaġa li kienet importanti b’mod partikolari għall-vijabilità finanzjarja tal-ajruport il-ġdid.

(104) L-FBS iddikjarat li l-bidla strateġika li nbdiet fl-2003 kienet essenzjali għal raġunijiet ekonomiċi, u li għalhekk l-FBS kienet aġixxiet bħal investitur prudenti orjentat lejn is-suq. Il-pjan ta’ direzzjoni tan-negozju li kien jifforma l-bażi għall-istrateġija tal-LCCs kien ippermetta sabiex l-FBS tbassar li l-operazzjonijiet tal-ajruport kienu se jsiru profittabbli. L-FBS irreferiet għall-istudju kkummissjonat mill-kumpanija tal-awditjar […] (l-“istudju mill-ewwel konsulent”). Dan l-istudju, li tlesta fl-2007, ikkonferma li l-implimentazzjoni tal-istrateġija tal-LCCs u l-introduzzjoni ta’ skeda korrispondenti ta’ tariffi kienu raġonevoli mill-perspettiva ta’ investitur orjentat lejn is-suq.

(105) L-FBS iddikjarat li l-kuntratti individwali li l-għan tagħhom kien l-implimentazzjoni tal-istrateġija tal-LCCs - konklużi ma’ ċerti LCCs qabel kienet daħlet fis-seħħ l-iskeda ta’ tariffi tal-2004 - kienu meħtieġa sabiex il-linji tal-ajru jiġu offruti inċentiv biex jirrilokaw f’Schönefeld. L-FBS irriferiet għat-tieni studju kkummissjonat mill-kumpanija tal-awditjar […], li kien tlesta wkoll fl-2007. Fil-qafas ta’ dan l-istudju, […] analizzat il-profittabilità tad-diversi kuntratti taħt il-miżura 3 u nnotat li meta kkonkludiet dawn il-kuntratti l-FBS kienet aġixxiet bħal investitur prudenti orjentat lejn is-suq. Il-kuntratti individwali kollha ma’ linji tal-ajru differenti kienu ġew konklużi fuq il-bażi ta’ kunsiderazzjonijiet purament ekonomiċi bl-għan li s-sitwazzjoni ekonomika tal-FBS titjieb malajr.

(106) Fir-rigward tal-kuntratt tal-easyJet tal-2003, l-FBS kien tal-fehma li kien komponent essenzjali tal-implimentazzjoni tal-istrateġija tal-LCCs u għalhekk ma kienx jikkostitwixxi għajnuna mill-Istat. L-istrateġija tal-LCCs kienet offriet lill-easyJet, wieħed mill-LCCs ewlenin fl-Ewropa, inċentiv biex jistabbilixxi bażi f’Schönefeld.

(107) Fuq il-bażi tal-konklużjoni b’suċċess tal-kuntratt mal-easyJet (meqjusa bħala “utent ewlieni”), l-FBS kien irnexxielha tipperswadi linji tal-ajru oħra biex jirrikolaw f’Schönefeld. Ir-relazzjoni kuntrattwali mal-easyJet (inkluż l-obbligu impost fuq il-linja tal-ajru biex tistazzjona numru minimu ta’ ajruplani f’Schönefeld) ipprovdiet liż-żewġ partijiet b’livell għoli ta’ ċertezza fl-ippjanar u kkontribwixxiet b’mod sinifikanti għaż-żieda fil-profittabilità ta’ Schönefeld.

(108) L-FBS argumentat li l-kuntratt tal-easyJet tal-2003 ma varjax b’mod fundamentali mill-iskeda ta’ tariffi tal-2004 u ma kienx jinvolvi l-għoti illegali ta’ vantaġġi. Barra minn hekk, l-FBS saħqet li l-ftehim dwar l-emendar tal-easyJet tal-2007 isemmi b’mod speċifiku l-Iskeda ta’ tariffi tal-2006, li kienet applikabbli dak iż-żmien.

(109) Barra minn hekk, l-FBS indikat li l-kuntratti individwali mal-LCCs kienu ġew konklużi qabel ma ġew adottati l-Linji Gwida tal-Avjazzjoni tal-2005. Xi kuntratti kienu saħansitra ġew iffirmati qabel l-adozzjoni tad-deċiżjoni tal-Kummissjoni fil-każ ta’ Charleroi (31).

(110) Madankollu, fil-fehma tal-FBS, l-easyJet ma kienet ingħatat l-ebda vantaġġ speċifiku, permezz tal-kiri ta’ kmamar fit-Terminal B. L-easyJet kienet ġiet allokata terminal sħiħ għal raġunijiet ekonomiċi u prattiċi minħabba l-volum kbir ta’ passiġġieri tal-linja tal-ajru f’Schönefeld. L-easyJet kienet ħallset il-prezz normali tas-suq, li kien ġie miftiehem fuq il-bażi ta’ tariffi ta’ kiri diġà mitlubin f’Schönefeld. L-allokazzjoni ta’ żoni tat-terminal kienet prattika komuni fl-ajruporti Ġermaniżi u internazzjonali. Barra minn hekk, ma kien hemm l-ebda drittijiet ta’ reklamar li kienu jagħtu lill-easyJet vantaġġ fuq linji tal-ajru oħra, peress li l-easyJet – l-istess bħal-linji tal-ajru l-oħra – kienet ingħatat biss drittijiet ta’ markar korporattiv għaż-żona taċ-check-in tagħha stess.

6. DIKJARAZZJONI TAL-OPINJONI MILL-ĠERMANJA

6.1. L-influwenza tal-Istat

(111) Il-Ġermanja ddikjarat li r-riżorsi tal-FBS ma kinux ikkontrollati mill-Istat, u li l-użu tagħhom ma setax jiġi attribwit lill-Istat. Skont il-Ġermanja, l-inċentivi u l-iskontijiet rilevanti ma kinux iffinanzjati minn fondi pubbliċi, iżda kienu r-riżultat tal-attività kummerċjali ta’ kumpanija li topera skont il-liġi privata.

(112) F’dan il-kuntest il-Ġermanja ddikjarat li l-FBS u s-sussidjarji tagħha, minkejja l-preżenza ta’ azzjonist tal-Istat, ma kinux ġew inkorporati fis-sistema tal-amministrazzjoni pubblika, iżda kienu ġew soġġetti għall-prinċipji tal-kompetizzjoni u tas-suq ħieles deliberatament. Il-Ġermanja żiedet li l-azzjonisti tal-Istat kienu qed jistennew li l-FBS tagħmel il-profitti.

6.2. Il-ftehim dwar il-kontroll u t-trasferiment ta’ profitti (miżura 1)

(113) Il-Ġermanja kienet tal-fehma li l-ftehim dwar il-kontroll u t-trasferiment ta’ profitti ma kienx jinvolvi sussidjar reċiproku li seta’ jikkostitwixxi għajnuna mill-Istat.

(114) Fir-rigward tal-liġi pubblika u l-leġiżlazzjoni tal-Unjoni, il-Ġermanja saħqet li (32) l-ajruporti ta’ Berlin kienu interkonnessi b’tali mod li kienu jiffurmaw ‘sistema waħda ta’ ajruporti’. L-iskop ta’ din is-sistema ta’ ajruport kien biex l-ajruporti differenti jiġu trattati bħala ajruport wieħed, b’bosta runways u strixxi ta’ nżul. Għalhekk l-FBS u l-BFG kellhom jitqiesu bħala kumpanija waħda. Il-Ġermanja indikat li l-Kummissjoni stess kienet irriferiet għal ftehim dwar il-kontroll u t-trasferiment ta’ profitti, struttura komuni tal-IT, funzjonijiet ewlenin ċentralizzati u pjanijiet ta’ direzzjoni tan-negozju uniformi bħala kriterji biex kumpaniji individwali fi ħdan grupp jiġu kklassifikati bħala mhux awtonomi. (33)

(115) Skont il-Ġermanja, it-trasferiment tal-profitti ma kienx jikkostitwixxi assenjazzjoni tal-ispejjeż minn Schönefeld għal Tegel u Tempelhof. Dan ma kellu l-ebda impatt fuq it-tariffi ajruportwali f’Tegel. It-tariffi impost fit-tliet ajruporti kienu kollha bbażati fuq l-ispejjeż akkumulati f’kull ajruport.

(116) Barra minn hekk, il-Ġermanja qalet li l-FBS, bħal kwalunkwe kumpanija privata oħra, kienet segwiet pjan strateġiku biex tagħmel profitti fit-tul. Karatteristika ewlenija ta’ dan il-pjan kienet il-ħolqien ta’ ajruport uniku għal Berlin fis-sit ta’ Schönefeld.

6.3. Il-validità legali tal-Iskeda ta’ tariffi tal-2004

(117) Skont il-Ġermanja, il-konklużjoni proviżorja tal-Kummissjoni fid-deċiżjoni ta’ ftuħ, li tipprovdi li l-iskedi ta’ tariffi li ma kinux ġew approvati inkondizzjonalment mill-awtorità federali responsabbli tal-Istat ma kinux legalment validi, (34) ma kinitx tirrifletti b’mod korrett is-sitwazzjoni legali prevalenti fil-Ġermanja. Skont l-Artikolu 43a tad-Digriet dwar il-Liċenzji tal-Avjazzjoni, approvazzjoni mill-awtorità Federali kompetenti tal-Istat (35) ma kinitx prekundizzjoni għall-validità legali tal-iskeda ta’ tariffi. Fuq il-bażi tal-ġurisprudenza stabbilita tal-Qorti Federali Suprema (BGH) u tal-qrati tal-ewwel istanza fil-Ġermanja, l-iskedi ta’ tariffi ppubblikati tal-ajruporti kienu ‘Patti u Kundizzjonijiet Kummerċjali Ġenerali’, kif definit fil-liġi ċivili Ġermaniża. (36) Dan ifisser li l-iskedi ta’ tariffi - jekk ġewx approvati mill-awtorità kompetenti jew le – kienu jservu bħala patti u kundizzjonijiet kuntrattwali offruti bħala standard lil-linji tal-ajru li jużaw l-ajruport (37).

(118) Fil-fehma tal-Ġermanja, il-Qorti Distrettwali ta’ Potsdam fis-sentenza tagħha tal-20 ta’ Ottubru 2004, li l-Kummissjoni kienet iċċitati fil-premessa 22 (38) tad-deċiżjoni ta’ ftuħ, kienet interpretat il-kuntest b’mod żbaljat. Barra minn hekk, kien ġie ppreżentat appell kontra din is-sentenza. F’dan il-kuntest, il-Qorti Superjuri Reġjonali ta’ Brandenburg kienet ħarġet nota ġudizzjarja li skontha s-sentenza tal-Qorti Distrettwali ta’ Potsdam ma setgħetx tiġi aċċettata. Il-Ġermanja ddikjarat li mbagħad it-talba kienet ġiet irtirata fi ftehim ta’ kompromess għall-kawża prinċipali bejn il-partijiet għall-kawża. Għalhekk is-sentenza tal-Qorti Distrettwali ta’ Potsdam qatt ma kienet legalment vinkolanti u kienet saret ineffettiva permezz tal-irtirar tat-talba, anki jekk ma kienx ġiet speċifikament imħassra. Il-Ġermanja indikat li minn dakinhar il-Qorti Distrettwali ta’ Potsdam kienet bidlet l-opinjoni legali tagħha u, f’każ sussegwenti kważi identiku kienet irrifjutat talba dwar l-iskeda ta’ tariffi għal Schönefeld.

6.4. Il-kuntratti individwali konklużi bejn l-FBS u ċerti linji tal-ajru (il-miżuri 2 u 3)

(119) Il-Ġermanja ddikjarat li s-sistema ta’ tariffi u l-ftehimiet kuntrattwali individwali ma’ diversi linji tal-ajru fl-ajruport ta’ Schönefeld iridu jiġu kkunsidrati fil-kuntest tal-implimentazzjoni tal-istrateġija tal-LCCs.

(120) F’dan il-kuntest, il-Ġermanja ddikjarat li l-ajruporti ta’ Berlin, bħala “sistema waħda ta’ ajruporti”, ma kinux f’kompetizzjoni ma’ xulxin. Schönefeld kien wettaq funzjoni supplimentari biex ittaffi l-piż fuq l-Ajruport ta’ Tegel, li kien laħaq il-limiti tal-kapaċità tiegħu. L-istrateġija tal-LCCs kienet metodu leġittimu għall-kontroll indirett tal-konġestjoni. Din l-istrateġija ma wasslitx għal tnaqqis fl-għadd tal-passiġġieri f’Tegel. Fil-fatt fis-snin qabel inbdiet il-proċedura ta’ investigazzjoni formali ż-żewġ ajruporti kien irnexxielhom iżidu l-għadd ta’ passiġġieri tagħhom b’mod sinifikanti. Barra minn hekk minħabba d-distanzi ġeografiċi involuti, l-ajruporti ta’ Berlin ma kinux f’kompetizzjoni mal-ajruporti ta’ Leipzig, Dresden, Ħamburg jew Lübeck, b’mod partikolari fir-rigward tal-passiġġieri attenti għall-ispejjeż tal-LCC.

(121) Skont il-Ġermanja, sabiex tiġi implimentata l-istrateġija tal-LCCs, kien importanti li tiġi attirata linja tal-ajru bħala utent ewlieni li jkollha lil Schönefeld bħala l-bażi tagħha. Dan kien l-ewwel pass biex jinbena volum għoli ta’ traffiku f’dan l-ajruport, biex Schönefeld isir aktar attraenti għal linji tal-ajru oħrajn. Kieku l-istess kundizzjonijiet li ġew applikati għal Schönefeld ġew applikati għal Tegel, kien ikun impossibbli li jiġi attirat dan l-utent ewlieni, kif jidher mit-tentattivi li fallew fid-disgħinijiet sabiex il-linji tal-ajru jiġu perswaditi jirrilokaw minn Tegel għal Schönefeld. Sabiex it-traffiku jiġi ddevjat u jiġi żgurat l-użu effiċjenti tal-kapaċità ta’ Schönefeld, kien hemm bżonn li jinħolqu inċentivi għat-traffiku tal-ajru fl-ajruport ta’ Schönefeld. Bl-implimentazzjoni tal-istrateġija tal-LCCs, il-linji tal-ajru ngħataw inċentivi rilevanti, li kienu jinkludu skeda ta’ tariffi li toffri skontijiet fuq il-kwantità u inċentivi finanzjarji oħrajn.

(122) Kien hemm bżonn li l-istrateġija tal-LCCs tiġi implimentata permezz ta’ kuntratti individwali ma’ diversi linji qabel ma daħlet fis-seħħ l-iskeda ta’ tariffi tal-2004 sabiex jiġi limitat it-telf iġġenerat minn Schönefeld malajr kemm jista’ jkun u biex tinkiseb pożizzjoni vantaġġuża fis-suq tal-LCC, li dak iż-żmien kien qed jikber b’rata mgħaġġla. F’dan ir-rigward, il-Ġermanja qalet li emenda uffiċjal għall-iskeda ta’ tariffi għal ajruport kienet toħloq nefqa amministrattiva konsiderevoli u ma setgħetx titlesta malajr biżżejjed sabiex tinbeda l-implimentazzjoni tal-istrateġija tal-LCCs malajr kemm jista’ jkun, jiġifieri fl-aħħar tal-2003.

(123) Il-Ġermanja argumentat li meta ħadet il-miżuri rilevanti l-FBS kienet aġixxiet bħal investitur orjentat lejn is-suq, peress li d-deċiżjonijiet kummerċjali tal-FBS kienu bbażati fuq l-istrateġija tal-LCCs u l-kuntratti individwali kienu ġew konklużi fuq il-bażi ta’ pjan ta’ direzzjoni tan-negozju sod li ġie żviluppat mill-konsulenza dwar il-ġestjoni. Barra minn hekk, il-Ġermanja rreferiet għal valutazzjonijiet li saru minn żewġ kumpaniji tal-awditjar, […] u […], li l-FBS kienet ikkummissjonat biex tirrevedi jekk il-prinċipju ta’ investitur orjentat lejn is-suq kienx konsistenti mal-istrateġija tal-LCCs u mal-kuntratti individwali. Tabilħaqq instab li dan kien il-każ.

(124) Skont il-Ġermanja, l-awdituri kienu waslu għall-konklużjoni li kemm fir-rigward tad-deċiżjoni tal-maniġment dwar ir-riallinjament strateġiku kif ukoll tal-introduzzjoni ta’ skema għal inċentivi finanzjarji seta’ jintwera li f’sitwazzjoni pargunabbli investitur orjentat lejn is-suq kien jieħu l-istess deċiżjonijiet. Fir-rigward tal-kuntratt tal-easyJet tal-2003 u l-kuntratti individwali elenkati fit-Tabella 6 (ħlief għall-kuntratt mal-V-Bird), […] ikkalkolat il-valuri preżenti netti (“VPN”) rilevanti, li kollha kienu pożittivi. Għalhekk, […] waslet għall-konklużjoni li investitur orjentat lejn is-suq kien jaġixxi eżattament bl-istess mod bħall-FBS. Madankollu, […] esprimiet dubji speċjalment fir-rigward tad-durata tal-kuntratt tal-easyJet tal-2003 kif kien oriġinarjament miftiehem mill-partijiet. […] innotat li fid-dawl ta’ din il-klawżola kuntrattwali (10 snin bil-possibilità li jiġġedded għal 10 snin oħra), investitur prudenti orjentat lejn is-suq, meta jikkonkludi kuntratt bħal dan, kien fil-probabbiltà kollha jqis l-impatt tal-kuntratt ippjanat fuq l-operazzjonijiet futuri tal-Ajruport ta’ BER, li kienu se jibdew qabel jiskadi l-kuntratt tal-easyJet tal-2003. (39) Skont […], l-eżistenza tal-kuntratt tal-easyJet tal-2003 seta’ kellu impatt negattiv fuq it-tariffi li l-FBS setgħet innegozjat mal-linji tal-ajru oħra għall-użu tal-BER, u dan kien ikollu impatt fuq il-profittabilità tal-ajruport futur. Madankollu, il-Ġermanja qalet li dan it-tħassib dwar id-durata stipulata oriġinarjament tal-kuntratt konkluż mal-easyJet fl-2003 ma kienx għadu rilevanti, peress li dan il-kuntratt kien ġie emendat permezz tal-ftehim dwar l-emendar tal-easyJet tal-2007. Il-ftehim dwar l-emendar kien fih dispożizzjoni li tgħid li l-kuntratt kellu jintemm malli jibdew l-operazzjonijiet fil-BER, li dak iż-żmien kienu ppjanati għall-2011.

(125) Barra minn hekk, fil-kummenti tagħha dwar id-dikjarazzjonijiet tal-opinjonijiet tal-partijiet l-oħra, il-Ġermanja osservat li wħud mill-istqarrijiet dwar l-Iskeda ta’ tariffi tal-2004 u l-kuntratti individwali mal-LCCs kienu parzjalment żbaljati u kienu ttieħdu barra mill-kuntest. Il-Ġermanja saħqet fuq il-fatt li l-iskeda ta’ tariffi għal Schönefeld kienet maħsuba biex tippromwovi l-introduzzjoni ta’ destinazzjonijiet ġodda u ma kinitx diskriminatorja, peress li kull linja tal-ajru li rnexxielha tattira għadd suffiċjenti ta’ passiġġieri jew tistabbilixxi konnessjonijiet ġodda jew frekwenzi ġodda f’Schönefeld kienet ibbenefikat mill-iskontijiet.

6.5. Il-kuntratt ta’ kiri tal-easyJet tal-2004 (miżura 4)

(126) Fir-rigward tal-użu tat-Terminal B mill-easyJet, il-Ġermanja indikat li l-easyJet kienet kriet parti biss (24 %) mill-erja tas-superfiċje utilizzabbli tat-Terminal B. Skont il-Ġermanja, il-fatt li linja tal-ajru speċifika tħalliet tuża spazju għall-uffiċċji u desks għaċ-check-in f’żona speċifika tat-terminal kienet prattika normali f’ajruporti internazzjonali u ma kinitx tikkostitwixxi trattament preferenzjali.

(127) Fir-rigward tad-dritt esklussiv mogħti lill-easyJet, il-Ġermanja qalet li fid-dawl tal-għadd kbir ta’ passiġġieri li jinġarru mill-easyJet, l-użu tat-Terminal B mil-linji tal-ajru oħra kien impossibbli għal raġunijiet purament prattiċi, peress li l-kapaċità tat-terminal kienet diġà inqabżet minħabba l-użu tiegħu mill-easyJet.

(128) Barra minn hekk, il-Ġermanja osservat li l-użu esklussiv ta’ ċerti żoni tat-terminal kien ingħata wkoll lil linji tal-ajru oħra fl-Ajruport ta’ Schönefeld. B’mod partikolari l-Grupp Lufthansa (Condor, SunExpress u Germanwings) kien oriġinarjament ibbenefika mill-użu waħdieni tat-Terminal D meta dan it-terminal kien inbena fl-2004-2005.

(129) Barra minn hekk, il-Ġermanja xeħtet dubji fuq il-validità tad-dikjarazzjonijiet ta’ opinjonijiet ta’ xi partijiet fir-rigward tal-miżura 4 u sostniet li l-figuri tal-kiri ċċitati minn uħud minn dawn il-partijiet kienu żbaljati u ma kinux sostanzjati. Il-kera mħallsa mill-easyJet kienet ġiet stabbilita fir-rigward tal-kera tipika fis-suq għal Schönefeld. Il-Ġermanja ħasset li, għall-kuntrarju tad-dikjarazzjonijiet li saru minn xi partijiet, il-kirjiet f’Schönefeld ma setgħux jitqabblu ma’ dawk f’Tegel.

(130) Fir-rigward tal-vantaġġi potenzjali għall-easyJet bħala riżultat tal-faċilità speċjali għall-immaniġġjar tal-bagalji fit-Terminal B, il-Ġermanja qalet li din il-faċilità kienet ġiet manifatturata mill-istess kumpanija li għamlet il-faċilità għall-immaniġġjar tal-bagalji fit-Terminal A u li kienet ġiet iddisinjata f’konformità mal-istess standards tekniċi. Madankollu, minħabba t-teknoloġija integrata tagħha bir-raġġi X, il-faċilità fit-Terminal B kienet aktar kumplessa; din wasslet għal kapaċità teknika aktar baxxa, ħinijiet itwal għal-immaniġġjar tal-bagalji u suxxettibilità ogħla għal żbalji. Fil-fatt f’dan ir-rigward il-faċilità għall-immaniġġjar tal-bagalji fit-Terminal B kienet tikkostitwixxi żvantaġġi għall-easyJet meta mqabbla mal-linji tal-ajru li jimmaniġġjaw it-traffiku tal-ajru permezz tat-Terminal A. Barra minn hekk, minħabba t-tifsila tal-bini, mit-Terminal A l-bagalji setgħu jiġu trasportati lejn l-ajruplan li kien qed jistenna f’ħin sinifikament iqsar milli mit-Terminal B. Dan kien ifisser żvantaġġ ieħor għall-easyJet meta mqabbla mal-linji tal-ajru fit-Terminal A.

(131) Il-Ġermanja argumentat li, għall-kuntrarju tad-dikjarazzjonijiet tal-opinjonijiet ta’ xi partijiet, il-faċilità għall-immaniġġjar tal-bagalji ma kinitx ġiet rinnovata għall-easyJet. Is-sistema bir-raġġi X kienet ġiet sempliċiment integrata fis-sistema eżistenti għall-immaniġġjar tal-bagalji għal raġunijiet ta’ sigurtà fl-2003.

(132) Fl-aħħar nett, il-Ġermanja ddikjarat li l-volumi tal-passiġġieri mmaniġġjati mill-easyJet kienu ġew allokati lit-Terminal B fuq il-bażi ta’ kriterji nondiskriminatorji u xierqa. Ma kinitx inħarġet sejħa għall-offerti qabel, iżda skont il-liġi Ġermaniża jew tal-UE din ma kinitx meħtieġa f’każijiet bħal dawn. Skont il-Ġermanja, meta fl-2004 l-easyJet għażlet li tibda operazzjonijiet ta’ titjiriet f’Schönefeld kien ċar li mill-bidu din il-linja tal-ajru kien se jkollha sehem sostanzjali mill-volum totali tat-traffiku tal-ajruport. Fil-fatt fl-2004 it-traffiku tal-easyJet kien diġà jilħaq it-30 % tal-volum totali tat-traffiku ta’ Schönefeld. Il-ġbir flimkien tat-traffiku tal-easyJet f’terminal wieħed kien adattat u raġonevoli, u minħabba l-kapaċitajiet żejda tiegħu, it-Terminal B kien tqies bħala l-aktar terminal adattat. Skont id-dikjarazzjoni tal-Ġermanja, l-aċċess għal Schönefeld ma kienx ġie rrifjutat jew ristrett għal-linji tal-ajru l-oħra peress li l-ajruport kien joffri biżżejjed kapaċitajiet għal-linji tal-ajru potenzjalment interessati.

7. EVALWAZZJONI TAL-MIŻURI SKONT IL-LIĠI DWAR L-GĦAJNUNA MILL-ISTAT

(133) Skont l-Artikolu 107(1) tat-TFUE, kull għajnuna, ta’ kwalunkwe forma, mogħtija minn Stat Membru jew permezz ta’ riżorsi tal-Istat, li twassal għal distorsjoni jew theddida ta’ distorsjoni għall-kompetizzjoni billi tiffavorixxi ċerti impriżi jew ċerti produtturi, safejn tolqot il-kummerċ bejn l-Istati Membri, hija inkompatibbli mas-suq intern.

(134) Il-kriterji stabbiliti fl-Artikolu 107(1) huma kumulattivi. Sabiex jiġi stabbilit jekk miżura tikkostitwixxix għajnuna mill-Istat kif iddefinita fl-Artikolu 107(1) tat-TFUE, għandhom ikunu ssodisfati l-erba’ kundizzjonijiet kollha li ġejjin. L-għajnuna finanzjarja — tingħata minn Stat Membru jew permezz ta’ riżorsi tal-Istat, — tiffavorixxi lil ċerti impriżi jew il-produzzjoni ta’ ċerti oġġetti, — twassal għal distorsjoni jew hija ta’ theddida ta’ distorsjoni għall-kompetizzjoni, u — taffettwa l-kummerċ bejn l-Istati Membri.

(135) F’dan il-każ, il-Ġermanja ppreżentat l-argument li l-FBS dejjem kienet aġixxiet bl-istess mod bħalma kien jaġixxi investitur prudenti orjentat lejn is-suq iggwidat minn miri ta’ profittabilità f’sitwazzjoni komparabbli, u dan ifisser li l-miżuri rilevanti ma kienu taw l-ebda vantaġġ ekonomiku li l-kumpanija ma kinitx tikseb f’kundizzjonijiet normali tas-suq. Jekk dan l-argument huwa fattwalment korrett, il-miżuri implimentati mill-FBS ma jikkostitwixxux għajnuna mill-Istat.

7.1. Il-prinċipju tal-investitur orjentat lejn is-suq – kunsiderazzjonijiet ġenerali

(136) Sabiex tevalwa jekk kuntratt speċifiku konkluż minn kumpanija tas-settur pubbliku ma’ parti terza għall-forniment ta’ prodotti jew ta’ servizzi jagħtix vantaġġ ekonomiku lill-parti terza inkwistjoni, il-Kummissjoni teżamina jekk investitur prudenti orjentat lejn is-suq iggwidat minn prospetti ta’ profittabilità kienx jieħu miżuri simili f’sitwazzjoni paragunabbli. L-imġiba ta’ kumpanija tas-settur pubbliku – bħall-FBS – hija paragunabbli ma’ dik ta’ investitur ipotetiku prudenti orjentat lejn is-suq fir-rigward ta’ kif dan l-investitur orjentat lejn is-suq kien jaġixxi waqt it-twettiq tat-tranżazzjoni rilevanti, b’kunsiderazzjoni tal-informazzjoni disponibbli u l-iżviluppi prevedibbli f’dan iż-żmien u irrispettivament minn avvenimenti sussegwenti.

(137) Għalhekk, il-kriterju ta’ profittabilità mistennija huwa ta’ importanza ċentrali għall-kumpanija rilevanti tas-settur pubbliku. Dan mhux bilfors ifisser li biex jiġi żgurat li t-tranżazzjoni ma jkunx fiha għajnuna mill-Istat l-investitur għandu jidħol biss fi tranżazzjoni għall-iskop ta’ profittabilità fuq perjodu qasir. Skont il-ġudizzju tal-qorti, l-imġiba ta’ investitur pubbliku tista’ titqabbel ma’ dik ta’ investitur privat, li tista’ tkun iggwidata minn prospetti ta’ profittabilità aktar fit-tul (40).

(138) F’dan il-każ il-Kummissjoni l-ewwel analizzat jekk l-istrateġija tal-LCCs segwita mill-FBS mill-2003 setgħetx wasslet għal riżultati pożittivi fuq perjodu medju u fit-tul u jekk, għal raġunijiet ta’ profittabilità, kienx ikun raġonevoli li jingħalaq Schönefeld. Imbagħad il-Kummissjoni analizzat il-miżuri individwali kollha li kienu jifformaw l-għan tal-proċedura ta’ investigazzjoni formali fir-rigward tal-prinċipju tal-investitur orjentat lejn is-suq. Dan l-eżerċizzju ta’ awditjar wera li l-miżuri riveduti ma kinux jikkostitwixxu għajnuna mill-Istat.

7.2. Analiżi preliminari: Valutazzjoni tal-għażliet strateġiċi disponibbli għall-FBS mill-perspettiva ta’ investitur orjentat lejn is-suq

(139) Il-kuntest ekonomiku li fih l-FBS kienet qed topera l-Ajruport ta’ Schönefeld fil-bidu tad-disgħinijiet u fl-2003 ġie deskritt fit-taqsimiet 2, 3.1 u 3.2 hawn fuq.

(140) Kif intwera f’dawn it-taqsimiet, l-FBS kienet topera wkoll l-ajruporti l-oħrajn ta’ Berlin, jiġifieri Tempelhof u Tegel. Minħabba ċ-ċirkustanzi eċċezzjonali tiegħu u l-pożizzjoni tiegħu fiċ-ċentru tal-belt, mill-bidu nett Tempelhof ma tqiesx li kellu infrastruttura addattata għall-espansjoni. Tegel kien ajruport modern li b’mod ġenerali kien aktar attraenti minn Schönefeld kemm għal-linji tal-ajru kif ukoll għall-passiġġieri, peress li kellu infrastruttura aktar moderna u kien eqreb għaċ-ċentru tal-belt. Fid-disgħinijiet Tegel diġà kien qed jopera bi kważi l-kapaċità sħiħa tiegħu u ma setax jiġi estiż wisq sabiex jiġu evitati konġestjonijiet ta’ kapaċità fit-tul. Min-naħa l-oħra, il-kapaċità ta’ Schönefeld kienet ‘il bogħod mill-eżawriment u l-ajruport seta’ jiġi estiż jekk jinqala’ l-bżonn.

(141) F’dan l-isfond, it-tieni element importanti kien il-prospett li jinħoloq ajruport wieħed għal Berlin maħsub li jieħu post l-ajruporti eżistenti kollha ta’ Berlin u kien se jkun jinsab f’Schönefeld. Kif intwera fil-premessa 14, id-deċiżjoni biex jiġi implimentat dan il-proġett ġiet formalizzata permezz ta’ deċiżjoni kunsenswali tal-Gvern Federali Ġermaniż u l-Istati Federali ta’ Berlin u ta’ Brandenburg f’Mejju 1996.

(142) It-tielet element importanti kien it-tentattiv fallut biex fid-disgħinijiet parti mit-traffiku tal-ajru jiġi trasferit minn Tegel għal Schönefeld, u l-fatt li, wara l-istaġnar fit-tieni nofs tad-disgħinijiet, bejn l-2000 u l-2003 it-traffiku tal-ajru f’Schönefeld kien naqas b’mod kontinwu. Fl-2003 il-korpi statali kellhom jammettu li l-privatizzazzjoni tal-ajruporti ta’ Berlin kienet falliet.

(143) Fl-2003 dan wassal biex l-awtoritajiet u l-FBS jeżaminaw l-għażliet strateġiċi differenti disponibbli għall-FBS. Dak iż-żmien, kif intwera hawn fuq, ma kienx hemm dubju fuq l-għan tal-ħolqien ta’ ajruport wieħed ġdid għall-Berlin fis-sit ta’ Schönefeld, inkluża parti mill-infrastruttura eżistenti f’Schönefeld. (41) Għalhekk l-għan tal-FBS u tal-korpi statali kien li tinstab strateġija ottimali għal Schönefeld għall-perjodu bejn l-2003 u l-ftuħ ippjanat tal-BER fl-2011. F’dan il-kuntest, kif diġà intwera fil-premessa 28, il-konsulenza dwar il-ġestjoni kkummissjonat studju (l-“Istudju UBG”), li fih ġiet rakkomandata strateġija biex jinħolqu inċentivi għat-trasportaturi bi prezz baxx (LCC) (l-istrateġija tal-LCCs).

(144) Minbarra l-istrateġija tal-LCCs (alternattiva 1), l-FBS kellha żewġ possibbiltajiet oħra li tkompli bl-istrateġija li sa dak iż-żmien kienet qed tiġi implimentata f’Schönefeld (alternattiva 2) jew tagħlaq l-ajruport ta’ Schönefeld għal ċertu żmien sakemm jinfetaħ l-ajruport il-ġdid tal-BER (alternattiva 3).

7.2.1. Tqabbil tal-alternattivi 1 u 2

(145) Kif muri hawn taħt, kien ikun razjonali għal investitur prudenti orjentat lejn is-suq, iggwidat minn prospetti ta’ profittabilità fuq perjodu medju u fit-tul li kien ikun qed jaġixxi minflok l-FBS, li jagħżel l-alternattiva 1 aktar milli l-alternattiva 2.

L-Istudju UBG

(146) Kif intwera fil-premessi (29) u (30), il-konsulenza dwar il-ġestjoni identifikat li - għal raġunijiet strutturali differenti - fl-2003 kien hemm il-potenzjal għal espansjoni sinifikanti fit-traffiku tal-ajru f’Berlin, u li Berlin, meta mqabbla ma’ ajruporti oħra fi bliet kapitali, kien għad kellha potenzjal sinifikanti għat-twaqqif u t-tkabbir tat-traffiku tal-LCC.

(147) Il-konsulenza dwar il-ġestjoni qabblet it-traffiku tal-LCC f’Berlin ma’ dak fi bliet kapitali oħrajn. Dan wera li l-frekwenzi tal-LCC għal kull abitant fiż-żona muniċipali ta’ Berlin kienu sinifikament aktar baxxi (0,011) meta mqabbla ma’ bliet Ewropej kbar oħra, bħal Londra (0,029), Brussell (0,040), Cologne (0,030) u Dublin (0,051). Barra minn hekk, it-tqabbil wera li s-sehem perċentwali tal-frekwenzi tal-LCC bħala proporzjon tal-frekwenzi totali f’Berlin kien sinifikament inqas meta mqabbel ma’ bliet Ewropej ewlenin oħra. Fuq il-bażi ta’ dawn iċ-ċifri, kien stmat li s-sehem perċentwali kien seta’ jiżdied minn […] għal tal-anqas […], u possibbilment anki sa […].

(148) Fuq il-bażi tal-esperjenzi fi bliet kbar oħrajn, il-konsulenza dwar il-ġestjoni stmat li fil-każ ta’ miżuri biex jiġi estiż it-traffiku tal-LCC, żewġ terzi tal-traffiku addizzjonali tal-LCC kienu se jkunu “passiġġieri ġodda”, jiġifieri passiġġieri li ma kinux itiru minn Berlin kieku ma nħolqitx provvista addizzjonali ta’ LCC permezz tal-miżuri rilevanti. (42) Skont il-konsulenza dwar il-ġestjoni, kien antiċipat li xi wħud minn dawn il-“passiġġieri ġodda” kienu se “jittieħdu” minn trasportaturi oħra, bħall-ferrovija jew ix-xarabank.

(149) Fuq il-bażi ta’ dawn l-analiżijiet, il-previżjoni tal-konsulenza dwar il-ġestjoni ssuġġeriet li l-potenzjal għal traffiku addizzjonali tal-LCC f’Schönefeld fuq perjodu qasir, jiġifieri bejn l-2003 u l-2005, kien jammonta għal żieda ta’ 600 000 sa 900 000 passiġġier addizzjonali fis-sena, u fuq perjodu medju, jiġifieri bejn l-2005 u l-2010, dan kien jammonta għal 300 000 passiġġier addizzjonali fis-sena. B’riżultat ta’ din iż-żieda qawwija, kien antiċipat li f’Schönefeld setgħu jiġu mmaniġġjati bejn 3 miljuni u 4,2 miljun passiġġier aktar milli fl-2003. Dan kien ifisser li fl-2010 l-FBS setgħet tistenna li f’Schönefeld tikseb volumi totali ta’ bejn 4,7 miljuni u 5,9 miljun passiġġier’. (43)

(150) Imbagħad, il-fattibilità ta’ strateġija allinjata mal-LCC f’Schönefeld ġiet evalwata fid-dettall fl-istudju UBG, li fiha ġew identifikati ostakoli u fatturi potenzjali li setgħu jnaqqsu s-suċċess ta’ strateġija bħal din.

(151) L-ewwel nett ir-rekwiżiti operazzjonali tal-LCCs, li jvarjaw minn dawk ta’ linji tal-ajru tradizzjonali f’diversi aspetti, ġew analizzati fid-dettall. L-analiżi kienet ibbażata fuq is-sitwazzjoni ta’ għadd ta’ ajruporti Ewropej użati mill-LCCs. Din żvelat ir-rekwiżiti ewlenin li ġejjin mistennijin mill-LCCs: — il-ħin li l-ajruplan idum mal-art ikun wieħed qasir (25-30 minuta (44)) – l-aktar rekwiżit importanti; — is-servizzi fl-ajruport f’termini tal-immaniġġjar tal-passiġġieri u tal-bagalji jkunu ristretti għall-minimu, iżda standard għoli ta’ kwalità għas-servizzi meħtieġa; — “imbarkazzjoni bil-mixi” (45) minflok il-pontijiet ta’ imbarkazzjoni li huma aktar għaljin, b’distanza qasira bejn it-terminal u r-rampa; — infrastruttura sempliċi u funzjonali mingħajr sistemi tal-IT għaljin, gwida intwittiva u sempliċi tar-rotta ġewwa l-ajruport; — mezzi xierqa tat-trasport lejn l-ajruport; — allokazzjoni esklussiva ta’ postijiet ta’ imbarkazzjoni, desks tal-bejgħ u desks għaċ-check-in, u l-provvista ta’ biżżejjed spazju għall-uffiċċji għall-LCCs.

(152) Skont il-konsulenza dwar il-ġestjoni, fil-parti l-kbira Schönefeld irnexxielu jissodisfa dawn ir-rekwiżiti. B’mod partikolari, ħinijiet qosra għall-ajruplan fuq l-art kienu operazzjonalment possibbli f’Schönefeld. Barra minn hekk, il-konsulenza dwar il-ġestjoni saħqet fuq l-eżistenza ta’ konnessjonijiet ottimali tat-trasport lejn l-ajruport bix-xarabank, bil-ferrovija u bit-triq. Minkejja dan, instabet varjetà ta’ lakuni u dgħjufijiet relattivament insinifikanti fir-rigward tal-imbarkazzjoni bil-mixi, l-allokazzjoni esklussiva ta’ żoni fit-terminal u spazju għall-uffiċċji, gwida intwittiva tar-rotta ġewwa l-ajruport u d-distanzi bejn it-terminali u r-rampi. Parzjalment minħabba s-soluzzjonijiet imħaddmin minn ajruporti oħrajn użati mill-LCC, il-konsulenza dwar il-ġestjoni irrakkomandat sensiela ta’ aġġustamenti potenzjali relattivament limitati sabiex jiġu ssodisfati bis-sħiħ ir-rekwiżiti tal-LCCs li kienu interessati jibdew operazzjonijiet ta’ titjir. Ma tqiesx li kienu meħtieġa investimenti estensivi fl-infrastruttura jew bidliet sinifikanti fl-infrastruttura eżistenti. B’mod partikolari, deher li kien se jkun possibbli li fi żmien ftit xhur u bi ftit flus jiżdiedu aktar gates għall-imbarkazzjoni bil-mixi mal-infrastruttura eżistenti.

(153) Barra minn hekk, il-konsulenza dwar il-ġestjoni evalwat il-pressjoni kompetittiva li għaliha kienu se jkunu esposti l-operazzjonijiet tal-LCC f’Schönefeld li kieku l-FBS kellha tagħżel l-espansjoni tal-LCC. Il-konsulenza dwar il-ġestjoni waslet għall-konklużjoni li l-pressjonijiet kompetittivi kienu se jkunu limitati, speċjalment minħabba li l-eqreb ajruporti internazzjonali li jistgħu jimmaniġġjaw traffiku sinifikanti tal-LCC, bħal Dresden, Leipzig jew Ħannover, kienu ‘l bogħod wisq biex jirrappreżentaw potenzjal ta’ theddida sinifikanti. Skont il-konsulenza dwar il-ġestjoni, dan ikkonferma l-fatt li tabilħaqq il-potenzjal konsiderevoli għat-traffiku tal-LCC fiż-żona ta’ Berlin seta’ jiġi realizzat f’Schönefeld.

(154) Barra minn hekk, il-konsulenza dwar il-ġestjoni identifikat u analizzat id-diversi għażliet disponibbli għall-FBS sabiex toffri tariffi ajruportwali attraenti lil-LCCs. Din il-kwistjoni tqieset bħala element deċiżiv fi kwalunkwe strateġija potenzjali tal-LCCs. Il-fatt li l-LCCs jitolbu tariffi ajruportwali baxxi mill-operaturi tal-ajruporti minħabba l-politika tal-prezzijiet tagħhom stess lejn il-passiġġieri, b’riżultat ta’ strateġija allinjata ma’ volumi għoljin u prezzijiet attraenti, mhijiex ikkontestata. Barra minn hekk, peress li ħafna drabi l-LCCs huma linji tal-ajru li joffru konnessjonijiet minn ‘punt għal punt’ minflok dawk ‘hub-u-spoke’, l-LCCs kapaċi jistabbilixxu konnessjonijiet ta’ titjiriet ġodda, jissospendu konnessjonijiet eżistenti jew iżidu jew inaqqsu l-frekwenzi b’mod flessibbli u dinamiku ħafna. Għalhekk jistgħu jagħmlu pressjoni akbar fuq l-operaturi tal-ajruporti sabiex jiksbu l-inqas tariffi ajruportwali possibbli. Għalhekk deher ċar li strateġija tal-LCCs mingħajr sistema aktar attraenti ta’ tariffi ajruportwali f’Schönefeld ma setgħetx tirnexxi.

(155) L-għażliet riveduti u evalwati mill-konsulenza dwar il-ġestjoni kienu jinkludu (i) tnaqqis ġenerali fit-tariffi ajruportwali, (ii) skontijiet fuq il-kwantità, (iii) differenzazzjoni marbuta mal-prestazzjoni u (iv) taħlita tal-għażliet bażiċi msemmija hawn fuq. Fuq il-bażi ta’ reviżjoni legali u kummerċjali ta’ dawn l-għażliet, ġie rakkomandat approċċ li kien jinvolvi taħlita ta’ tnaqqis ġenerali fit-tariffi ajruportwali, skontijiet abbażi ta’ kwantità fuq it-tariffi tal-passiġġieri u differenzazzjoni tat-tariffi skont is-servizzi offruti, li primarjament kienet timplika eżenzjoni minn tariffi ta’ pożizzjonament għal dewmien ta’ inqas minn nofs siegħa tal-ajruplan fuq l-art. Apparti mit-tnaqqis ġenerali fit-tariffi ajruportwali, dawn il-miżuri kienu mmirati b’mod speċjali biex jiffavorixxu biss lil-LCCs li kienu se jirrilokaw lejn Schönefeld, u mhux immirati lejn linji tal-ajru li diġà kienu qed joperaw f’Schönefeld. L-għan ta’ din l-istrateġija kienet li jinkisbu linji tal-ajru ġodda mingħajr impatti negattivi fuq id-dħul iġġenerat mil-linji tal-ajru li diġà kienu qed joperaw f’Schönefeld.

(156) Fl-aħħar nett, il-konsulenza dwar il-ġestjoni identifikat u analizzat diversi miżuri potenzjali li setgħu jintużaw biex jingħata spinta lill-qligħ mhux relatat mal-avjazzjoni, b’mod partikolari t-tħaddim ta’ ristoranti u ktajjen ta’ ditti ta’ ristoranti fil-livell tal-konsum, faċilitajiet ta’ parkeġġ, shuttles, spazju għar-reklamar eċċ. F’dawn ir-rakkomandazzjonijiet ingħatat konsiderazzjoni lill-volum u l-għamla tat-traffiku addizzjonali (46),kif mistenni fuq il-bażi tal-istrateġija tal-LCCs rakkomandata.

(157) Il-konsulenza dwar il-ġestjoni ibbażat l-istudju tagħha fuq metodoloġija soda u mexxiet valutazzjoni dettaljata li fiha ġew ikkunsidrati l-fatturi rilevanti kollha. Speċifikament, il-kwantifikazzjoni tal-potenzjal għal traffiku addizzjonali tal-LCCs, fuq il-bażi tal-karatteristiċi speċifiċi taż-żona ta’ Berlin u l-esperjenzi miksuba minn ‘ajruporti kbar li ntużaw bħala parametri referenzjarji’, jikkostitwixxu analiżi bir-reqqa. L-analiżi ta’ kemm strateġija tal-LCCs tista’ tkun imxekkla minn ajruporti f’kompetizzjoni kienet raġonevoli wkoll, u l-konklużjonijiet ta’ din l-analiżi huma loġiċi. Ir-reviżjoni tar-rekwiżiti imposti mil-LCCs potenzjalment interessati li jibdew joperaw minn Schönefeld, u l-identifikazzjoni tal-miżuri li permezz tagħhom Schönefeld seta’ jissodisfa dawn ir-rekwiżiti, kienet valida wkoll. Din l-analiżi kienet sistematika u dettaljata ħafna. L-istess japplika għall-analiżi tad-diversi sistemi possibbli għal tariffi ajruportwali mmirati lejn il-kisba ta’ LCCs.

(158) Barra minn hekk, ta’ min jinnota li, fil-qafas tal-istudju tagħha, il-konsulenza dwar il-ġestjoni ġabret sensiela ta’ dokumenti għall-FBS li, flimkien mad-dokumenti miġburin mill-FBS stess (fosthom pjan ta’ finanzjament ex-ante tal-5 ta’ Settembru 2003, bi previżjonijiet tal-profittabilità), ifformaw il-bażi għad-deċiżjoni tal-FBS. It-Tabella 8 tagħti ħarsa ġenerali lejn ir-riżultat finanzjarju mistenni fl-2003 fuq il-bażi tal-istrateġija tal-LCCs jew strateġija li fiha l-FBS tibqa’ tiffoka fuq it-traffiku tradizzjonali (indikata bħala l-“alternattiva 1” fl-istudju mit-tieni konsulent). Fir-rigward tal-istrateġija tal-LCCs, ġew ikkunsidrati żewġ xenarji, “xenarju pessimist” u “xenarju realistiku”, li d-differenza bejniethom hija l-livell ta’ traffiku addizzjonali mistenni mil-LCCs. Tabella 8 Il-konsegwenzi finanzjarji tal-alternattiva 1 u l-alternattiva 2 fid-dawl tal-marġini ta’ profitt mistenni f’Schönefeld fil-perjodu bejn l-2003-2012 (f’miljuni ta’ EUR) 2003 2004 2005 2006 2007 200