Id-Direttiva tal-Kunsill tal-31 ta’ Marzu 1982 li temenda d-Direttiva 73/405/KEE dwar l-approssimazzjoni tal-liġijiet ta’ l-Istati Membri fejn jirrigwarda l-metodi ta’ l-ittestjar tal-bijodegradabilità ta’ surfactants anjoniċi



Official Journal L 109 , 22/04/1982 P. 0018 - 0030

Finnish special edition: Chapter 15 Volume 3 P. 0234

Spanish special edition: Chapter 13 Volume 12 P. 0135

Swedish special edition: Chapter 15 Volume 3 P. 0234

Portuguese special edition Chapter 13 Volume 12 P. 0135

CS.ES Chapter 15 Volume 01 P. 190 - 202

ET.ES Chapter 15 Volume 01 P. 190 - 202

HU.ES Chapter 15 Volume 01 P. 190 - 202

LT.ES Chapter 15 Volume 01 P. 190 - 202

LV.ES Chapter 15 Volume 01 P. 190 - 202

MT.ES Chapter 15 Volume 01 P. 190 - 202

PL.ES Chapter 15 Volume 01 P. 190 - 202

SK.ES Chapter 15 Volume 01 P. 190 - 202

SL.ES Chapter 15 Volume 01 P. 190 - 202



Id-Direttiva tal-Kunsill tal-31 ta’ Marzu 1982 li temenda d-Direttiva 73/405/KEE dwar l-approssimazzjoni tal-liġijiet ta’ l-Istati Membri fejn jirrigwarda l-metodi ta’ l-ittestjar tal-bijodegradabilità ta’ surfactants anjoniċi (82/243/KEE) IL-KUNSILL TAL-KOMUNITÀ EWROPEA, Wara li kkonsidra t-Trattat li jistabilixxi l-Komunità Ekonomika Ewropea, u partikolarment Artikolu 100 tiegħu, Wara li kkunsidra l-proposta mill-Kummissjoni [1], Wara li kkunsida l-opinjoni tal-Parlament Ewropew [2], Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali [3], Billi d-Direttiva tal-Kunsill 73/405/KEE [4] trid tiġi adattata sabiex jiġu kkunsidrati l-aħħar żviluppi fix-xjenza u t-teknoloġija, li għalhekk sar neċessarju: - l-aġġornar tar-riferenzi relatati mal-metodi elenkati f’Artikolu 2, - Iż-żieda ma’ Artikolu 2 ta’ metodu ieħor ta’ kejl li jintuża fir-Renju Unit, - it-titjib tal- "proċedura tat-test ta’ konferma" previst f’każ ta’ tilwma; Billi, skond l-artikolu 4 tad-Direttiva tal-Kunsill 73/404/KEE tat-22 ta’ Novembru 1973 fuq l-approssimazzjoni tal-liġijiet ta’ l-Istati Membri fejn jirrigwarda d-deterġenti [5], għandhom jiġu determinati tolleranzi xierqa għal-kejl tal-bijodegradabilità sabiex tittieħed il-kunsiderazzjoni dovuta tan-nuqqas ta’ serjetà fil-metodi ta’ l-ittestjar li jistgħu jwasslu għal-deċiżjonijiet ta’ ċaħda b’konsegwenzi ekonomiċi importanti; billi deċiżjoni ta’ ċaħda tista’ allura tittieħed fejn ir-riżultati miksuba bil-metodu tat-test speċifikat fl-Artikolu 2 tad-Direttiva 73/405/KEE juru bijodegradabilità ta’ anqas minn 80 %; Billi nqalgħet ftit konfużjoni dwar l-iskop tad-Direttiva 73/405/KEE u huwa neċessarju li jkun ċar kemm jista’ jkun illi d-Direttiva tapplika biss għas-surfactants użati fid-deterġenti; billi huwa anki neċessarju illi jkun ċar kemm jista’ jkun illi huwa l-livell ta’ bijodegradabilità tas-surfactants anjoniċi li jinsabu fid-deterġent, u mhux il-livell ta’ bijodegradabilità tad-deterġent innifsu, li huwa trattat f’Artikolu 2; Billi l-emenda neċessarja u l-amplifikazzjoni ta’ l-Anness tad-Direttiva 73/405/KEE tiġi mwettqa skond il-proċedura stipulata f’Artikolu 3a tagħha, ADOTTA DIN ID-DIRETTIVA: Artikolu 1 Id-Direttiva 73/405/KEE hija hawn emendata kif ġej: 1. Dan li ġej huwa miżjud ma’ Artikolu 1: "preżenti fid-deterġenti bħalma huma dawk msemmija f’Artikolu 1 tad-Direttiva 73/404/KEE". 2. Artikoli 2 u 3 huma mibdula b’dan li ġej: "Artikolu 2 Skond Artikolu 4 tad-Direttiva 73/404/KEE dwar, deterġenti, l-Istati Membri għandhom jipprojbixxu t-tpoġġija fis-suq u l-użu fuq it-territorju tagħhom ta’ deterġent jekk il-bijodegradabilità tas-surfactants anjoniċi li tkun tinsab fih hija anqas minn 80 % determinata skond wieħed mill-metodi li ġejjin: - Il-metodu OECD, ippubblikat fir-rapport tekniku tal-OECD tal-11 ta’ Ġunju 1976 fuq il-"Metodu Propost għad-Determinazzjoni tal-Bijodegradabilità tas-Surfactants użat fid-Deterġenti Sintetiċi", - Il-metodu wżat fil-Ġermanja, stabbilit mill-"Verordnung über die Abbaubarkeit — anionischer und nichtionischer grenzflächenaktiver Stoffe in Wasch- und Reinigungsmitteln" tat-30 ta’ Jannar 1977, ippubblikat fil-Bundesgesetzblatt, 1977, l-ewwel Parti, paġna 244, hekk kif dikjarat fir-Regolament li jemenda dak ir-Regolament tat-18 ta’ Ġunju 1980, ippubblikat fil-Bundesgesetzblatt, 1980, l-Ewwel Parti, paġna 706, - il-metodu wżat fi Franza, approvat b’Digriet tat-28 ta’ Diċembru 1977 ippubblikat fil-Journal officiel de la République française tat-18 ta’ Jannar 1978, paġni 514 u 515, u standard sperimentali T 73-260 ta’ Ġunju 1981 ippubblikat mill-"Association française de normalisation" (AFNOR), - il-metodu wżat fir-Renju Unit msejjaħ il-"Porous Pot Test" u deskritt fir-Rapport Tekniku Numru 70 (1978) taċ-Ċentru għar-Riċerka ta’ l-Ilma. Artikolu 3 Skond il-proċedura stabbilita f’Artikolu 5(2)tad-Direttiva 73/404/KEE, l-opinjoni tal-laboratorju dwar surfactants anjoniċi trid tkun ibbażata fuq il-metodu ta’ riferenza (proċedura tat-test ta’ konferma) deskritt fl-Anness ta’ din id-Direttiva" 3. Għandu jiddaħħal l-Artikolu li ġej: "Artikolu 3a L-emendi meħtieġa sabiex l-Anness jiġi adattat għall-progress tekniku jridu jiġu adottati skond il-proċedura stabbilita f’Artikolu 7b tad-Direttiva 73/404/KEE." 4. L-Anness jiġi mibdul bl-Anness ta’ din id-Direttiva. Artikolu 2 L-Istati Membri jridu jġibu fis-seħħ id-dispożizzjonijiet meħtieġa sabiex ikunu konformi ma’ din id-Direttiva fi żmien tmientax-il-xahar wara n-notifika u għandhom javżaw minnufih lill-Kummissjoni b’dan. Artikolu 3 Din id-Direttiva hija indirizzata lill-Istati Membri. Magħmul fi Brussel, fil-31 ta’ Marzu 1982. F’isem il-Kunsill Il-President P. de Keersmaeker [1] ĠU Ċ 112, ta’ l-14.5.1981, p. 4. [2] ĠU Ċ 172, tat-13.7.1981, p. 111. [3] ĠU Ċ 310, tat-30.11.1981, p. 7. [4] ĠU L 347, tas-17.12.1973, p. 53. [5] ĠU L 347, tas-17.12.1973, p. 51. -------------------------------------------------- ANNESS DETERMINAZZJONI TAL-BIJODEGRADABILITÀ TAS-SURFACTANTS ANJONIĊI Metodu ta’ riferenza (test ta’ konferma) IL-KAPITOLU 1 1.1. Definizzjoni Aġenti anjoniċi attivi tal-wiċċ fis-sens ta’ din id-Direttiva huma dawk l-aġenti attivi tal-wiċċ li, wara li jiġu mgħoddija minn sustanzi li jibdlu l-jone katjoniku u anjoniku, jiġu separati permezz ta’ elużjoni frazzjonali u determinati bħala sustanza attiva tal-metilin blu (MBAS) skond il-proċedura analitika deskritta fil-Kapitolu 3. 1.2. Tagħmir meħtieġ għall-kejl Il-metodu ta’ kejl jadotta l-impjant żgħir attivat ta’ l-iskart likwidu muri fil-Figura 1, u f’aktar dettal fil-Figura 2. It-tagħmir jikkonsisti f’reċipjent tal-ħażna A għad-drenaġġ sintetiku, pompa sabiex tkejjel id-doża B, reċipjent ta’ arjazzjoni Ċ, reċipjent għas-sediment D, pompa li timbotta l-arja E sabiex jiġi riċiklat l-iskart likwidu attivat, u reċipjent F biex jinġabar l-iskart trattat. Ir-reċipjenti A u F iridu jkunu tal-ħġieġ jew plastik adattat u jesa’ mill-anqas 24 litri. Il-Pompa B trid tipprovdi ġiri kostanti ta’ drenaġġ sintetiku għal ġewwa r-reċipjent ta’ arjazzjoni; waqt it-tħaddim normali dan ir-reċipjent ikun fih 3 litri ta’ spirti mħallta. Kubu ta’ arjazzjoni sintered Ġ jiġi mdendel fir-reċipjent ¬ fil-quċċata tal-kon. Il-kwantità ta’ arja minfuħa ġewwa l-arjatur trid tiġi mkejla permezz ta’ meter li jkejjel il-ġiri tal-arja H. 1.3. Drenaġġ sintetiku Għat-test jiġi wżat drenaġġ sintetiku. Dewweb ġewwa kull litru ta’ ilma tal-vit: 160mg peptun, 110mg estratt tal-laħam, 30mg urea CO(NH2)2, 7 mg melħ komuni tal-mejda (NaC1), 4mg kloru tal-kalċju (CaCl2 · 2H2O), 2mg sulfat tal-manjesju (MgSO4 · 7H2O), 28 mg ta’ fosfat ta’ l-idroġenu dipotassju (K2HPO4) 20 ± 2 mg MBAS L-MBAS jiġi estratt mill-prodott li jkun ser jiġi ittestjat bil-metodu mogħti f’Kapitolu 2. Id-drenaġġ sintetiku jiġi ippreparat frisk kuljum. 1.4. Preparazzjoni tal-kampjuni 1.4.1. Sustanzi mhux imħallta ta’ surfactants jistgħu jiġu eżaminati fl-istat oriġinali. Il-kontenut ta’ l-MBAS irid jiġi determinat sabiex jiġi ippreparat id-drenaġġ sintetiku (1.3). 1.4.2. Prodotti ifformulati jiġu analiżżati għall-kontenut tas-sapun u MBAS. Iridu jiġu sottomessi għal estrazzjoni alkoħolika u separazzjoni ta’ l-MBAS (ara Kaptiolu 2). Il-kontenut ta’ l-MBAS ta’ l-estratt irid ikun magħruf sabiex jiġi ippreparat id-drenaġġ sintetiku. 1.5. It-tħaddim tat-tagħmir. L-ewwel imla r-reċipjent ta’ arjazzjoni Ċ u r-reċipjent tas-sediment D b’drenaġġ sintetiku. Ir-reċipjent D irid jitpoġġa f’għoli b’mod illi l-volum li jkun jinsab fir-reċipjent ta’ arjazzjoni Ċ ikun ta’ tliet litri. It-tilqim isir bl-introduzzjoni ta’ 3 ml ta’ skart sekondarju ta’ kwalità tajba, li jkun ġie miġbur frisk minn impjant ta’ trattament li jieħu ħsieb, fil-biċċa l-kbira, id-drenaġġ sintetiku. L-iskart irid jinżamm skond kondizzjonijiet aerobiċi fil-perijodu bejn it-teħid tal-kampjuni u l-applikazzjoni. Imbagħad ħaddem l-arjatur Ġ, il-pompa li timbotta l-arja E u l-apparat li jkejjel id-doża B. Id-drenaġġ sintetiku jrid jgħaddi minn ġewwa r-reċipjent ta’ arjazzjoni Ċ bir-rata ta’ litru s-siegħa; dan jagħti ħin medju ta’ żamma ta’ tliet sigħat. Ir-rata ta’ arjazzjoni trid tkun regolata b’mod illi l-kontenut tar-reċipjent Ċ jinżamm kontinwament f’sospensjoni u l-kontenut tal-ossiġnu maħlul ikun ta’ mill-anqas 2 mg/l. Għandhom jittieħdu l-meżżi neċessarji sabiex tiġi evitata l-formazzjoni tar-ragħwa. M’għandhomx jintużaw aġenti ta’ kontra r-ragħwa li jfixklu l-iskart likwidu attivat jew li fihom l-MBAS. Il-pompa ta’ l-arja E trid tkun issettjata b’mod illi l-iskart likwidu attivat mir-reċipjent tas-sediment ikun kontinwament u regolarment riċiklat ġewwa r-reċipjent ta’ arjazzjoni Ċ. Skart likwidu li jkun akkumula madwar il-parti ta’ fuqnett tar-reċipjent ta’ arjazzjoni Ċ, fil-parti ta’ isfelnett tar-reċipjent tas-sediment D, jew ċirkolazzjoni taċ-ċirkuwitu jrid jiġi mqiegħed lura fiċ-ċirkolazzjoni mill-anqas darba kuljum billi jiġi miknus jew b’xi mezz ieħor xieraq. Meta l-iskart likwidu jonqos milli joqgħod, id-densità tiegħu tista’ tiġi miżjuda biż-żieda ta’ porzjonijiet ta’ 2 ml ta’ soluzzjoni ta’ 5 % ta’ klorur tal-ħadid, li tiġi ripetuta skond kemm hemm bżonn. L-iskart mir-reċipjent tas-sediment D jiġi akkumulat ġewwa reċipjent F għal 24 siegħa, u, wara dan, jiġi meħud kampjun wara li jkun ġie mħallat bl-akbar reqqa. Ir-reċipjent F irid imbagħad jiġi mnaddaf b’attenzjoni kbira. 1.6. Iċċekkjar tat-tagħmir tal-qies Il-kontenut ta’ l-MBAS (f’mg/litru) tad-drenaġġ sintetiku jiġi determinat eżatt qabel l-użu. Il-kontenut ta’ l-MBAS (f’mg/litru) ta’ l-iskart miġbur matul 24 siegħa ġewwa r-reċipjent F għandu jiġi determinat b’mod analitiku bl-istess metodu, eżatt wara li jinġabar; jew inkella l-kampjuni jridu jiġu ippreservati, jekk jista’ jkun billi jkunu ffriżatiIl-konċentrazzjonijiet iridu jiġu determinati sa l-anqas 0 71 mg/l MBAS. Bħala kontroll fuq l-effiċjenza tal-proċess, id-domanda ta’ l-ossiġnu kemikali (COD, jew il-karbonju organiku maħlul ta’ l-iskart iffiltrat tal-filamenti tal-ħġieġ magħmulin drapp li jkun akkumula ġewwa r-reċipjent F u tad-drenaġġ sintetiku ffiltrat ġewwa r-reċipjent A, tiġi mkejla mill-anqas darbtejn fil-ġimgħa. It-tnaqqis fis-COD jew fid-DOC għandu jillivella ruħu meta tinkiseb bijodegradazzjoni regolari ta’ l-MBAS bejn wieħed u ieħor darba kuljum, i.e. fl-aħħar tal-perijodu tar- running-in kif jidher f’Figura 3 Il-kontenut tas-sustanza niexfa tas-solidi sospiżi fl-iskart likwidu attivat ġewwa t-tank ta’ l-arjazzjoni jrid jiġi determinat darbtejn fil-ġimgħa. (fi g/l). Jekk ikun aktar minn 2 75 g/l, l-iskart likwidu attivat żejjed irid jiġi mwarrab. It-test jiġi mwettaq f’temperatura tal-kamra; din trid tkun kostanti u tinżamm bejn 292 u 297 K (19-24 oC) 1.7. Kalkolu tal-bijodegradabilità Il-perċentwali ta’ degradazzjoni ta’ l-MBAS irid jiġi kkalkolat kuljum fuq il-bażi tal-kontenut ta’ l-MBAS f’mg/litru tad-drenaġġ sintetiku u l-iskart korrispondenti li jkun akkumula ġewwa r-reċipjent F. Id-degradabilità ta’ l-MBAS trid tiġi kkalkolata bħala l-medja aritmetika tal-figuri miksuba matul il-21 ġurnata ta’ wara l-perijodu tar-running-in, matul liema perijodu d-degradazzjoni trid tkun regolari u t-tħaddim ta’ l-impjant mingħajr inkwiet. Fi kwalunkwe każ it-tul tal-perijodu tar-running-in ma’ jridx jaqbes is-sitt ġimgħat. Il-valuri ta’ degradazzjoni ta’ kuljum jiġu kkalkolati sa ’l-eqreb 0 71 % imma r-riżultat finali jiġi mogħti sa’ l-eqreb numru sħiħ. F’ċerti każi jista’ jkun permess illi titnaqqas il-frekwenza tat-teħid tal-kampjuni imma mill-anqas 14 il-riżultat miġbura matul il-21 ġurnata wara l-perijodu tar-running-in għandhom jintużaw sabiex tiġi kalkolata l-medja. IL-KAPITOLU 2 TRATTAMENT PRELIMINARI TAL-PRODOTTI LI SER JIĠU ITTESTJATI 2.1. Noti preliminari 2.1.1. Trattament ta’ kampjuni It-trattament ta’ aġenti attivi anjoniċi tal-wiċċ u deterġenti ifformulati qabel id-determinazzjoni tal-bijodegradabilità fit-test ta’ konferma huwa: Prodotti | Trattament | Surfactants anjoniċi | xejn | Deterġenti formulati | Estrazzjoni alkoħolika segwita minn separazzjoni tas-surfactants anjoniċi bil-bdil tal-jone | L-iskop ta’ l-estrazzjoni alkoħolika huwa sabiex jiġu eliminati l-ingredjenti li ma jinħallux u li m’humiex organiċi tal-prodott kummerċjali li f’ċerti ċirkostanzi jistgħu jħawdu t-test tal-bijodegradabilità. 2.1.2. Proċedura tal-bdil tal-jone L-iżolazzjoni u s-separazzjoni mis-sapun ta’ l-aġenti attivi anjoniċi tal-wiċċ, surfactants li m’humiex joniċi u katjoniċi hija bżonnjuża għal testijiet korretti tal-bijodegradabilità. Din isseħħ b’teknika ta’ bdil ta’ joni bl-użu ta’ reżina ta’ bdil b’pori kbar u kimiċi xierqa, li jneħħu bil-ħasil sustanza li tkun ippenetrat f’sustanza oħra, għal elużjoni frazzjonali. Għalhekk sapun, surfactants anjoniċi u mhux joniċi jistgħu jiġu iżolati bi proċedura waħda. 2.1.3. Kontroll analitiku Wara li tkun ġiet omoġenizzata, il-konċentrazzjoni tas-surfactants ajnoniċi fid-deterġent sintetiku tiġi determinata skond il-proċedura analitika ta’ l-MBAS. Il-kontenut tas-sapun jiġi determinat b’metodu analitiku xieraq. Din l-analiżi tal-prodotti hija neċessarja sabiex jiġu kkalkolati l-kwantitajiet li hemm bżonn sabiex jiġu ippreparati frazzjonijiet għat-test tal-bijodegradabilità. Estrazzjoni kwantitattiva m’hijiex bżonnjuża; madankollu, mill-anqas 80 % tas-surfactants anjoniċi iridu jiġu maħruġa. Normalment, 90 % jew aktar jiġu miksuba. 2.2. Il-Prinċipju Minn kampjun omoġenju (trabijiet, taħlitiet nixfin u likwidi mnixxfin) jinkiseb ethanol li jkollu fih surfactants, sapun u kostitwenti oħra ta’ alkoħol li jinħallu tal-kampjun ta’ deterġent sintetiku. L-estratt ta’ l-ethanol jiġi evaporizzat sakemm jinxef, maħlul f’taħlita ta’ isopropanol/ilma u s-soluzzjoni miksuba mgħoddija minn taħlita għal bdil tal-katjon/anjon bil-pori kbar li jkunu aċidużi ħafna u li jiġu msaħħna sa’ 323 K (50 °C). Din it-temperatura hija neċessarja sabiex ma’ tħallix li jiġu separati xi aċidi grassi li jistgħu jkunu preżenti fil-meżżi aċidużi. Kull surfactant li m’hijiex jonika tibqa fl-iskart. Aċidi grassi tas-sapun jiġu separati b’elużjoni bl-ethanol li jkollu fih C02. Is-surfactants anjoniċi jiġu mbagħad miksuba bħala melħ ta’ l-ammonju, b’elużjoni permezz ta’ soluzzjoni ta’ isopropanol bl-ilma, ta’ bikarbonat ta’ l-ammonju. Dan il-melħ ta’ l-ammonju jintuża għat-test ta’ degradazzjoni. Surfactants katjoniċi li jistgħu jfixklu t-test tal-bijodegradabilità u l-proċedura analitika, jiġu eliminati bl-użu ta’ l-exchanger katjoniku mqiegħed fuq il-mezz ta’ bdil anjoniku. 2.3. Kimiċi u tagħmir 2.3.1. Ilma bil-kostitwenti joniċi mneħħija 2.3.2. Ethanol, 95 % (v/v)C2H5OH (denaturaliżżant permissibbli: keton metil etile jew metanol) 2.3.3. Taħlita ta’ isopropanol/ilma (50/50 v/v): 50 parti bil-volum isopropanol (CH3CHOH · CH3) u 50 parti bil-volum ilma (2.3.1) 2.3.4. Soluzzjoni ta’ dijossidu karboniku fl-ethanol (madwar 0 71 % CO2): Filwaqt illi tuża tubu ta’ trasferiment b’sinter mdaħħla fih, għaddi d-dijossidu karboniku (CO2) minn ġewwa l-ethanol (2.3.2) għal 10 minuti. Uża biss soluzzjonijiet friski. 2.3.5. Soluzzjoni ta’ bikarbonat ta’ l-ammonju (60/40 v/v): 0 73 mol NH4HCO3 f’1000 ml ta’ taħlita ta’ isopropanol/ilma li tkun magħmula minn 60 parti bil-volum ta’ isopropanol u 40 parti bil-volum ta’ ilma (2.3.1) 2.3.6. Exchanger katjoniku (KAT), aċiduż ħafna, li jirreżisti l-alkoħol (50-100 mesh) 2.3.7. Exchanger anjoniku (AAT), bil-pori kbar, Merck Lewatit MP 7080 (70-150 mesh) jew ekwivalenti 2.3.8. Aċidu idrokloriku, 10 % HCl (w/w) 2.3.9. Flixkun ta’ 2000 ml bil-qiegħ tond b’tapp magħmul minn ħġieġ mitħun u kondenser ta’ rifluss 2.3.10. Filtru (li jissaħħan) ta’ ġbid ta’ l-arja b’dijametru ta’ 90 mm għall-karti porużi li wieħed jiffiltra l-likwidu bihom. 2.3.11. Flixkun ta’ 2000 ml bil-filtru 2.3.12. Kolonni tal-bdil bl-għata ta’ tisħin u vit: tubu ta’ ġewwa b’dijametru ta’ 60 mm u għoli ta’ 450 mm (Figure 4) 2.3.13. Banjumarija 2.3.14. Forn li jnixxef bil-vakwu 2.3.15. Termostat 2.3.16. Evaporatur rotatorju 2.4. Tħejjija ta’ l-estratt u separazzjoni u aġenti anjoniċi attivi 2.4.1 Tħejjija ta’ l-estratti Il-kwantità ta’ surfactants li hemm bżonn għat-test tal-bijodegradazzjoni huwa ta’ madwar 50 g MBAS. Normalment, il-kwantità ta’ prodott li jrid jiġi estratt ma jeċċedix l-1000 g, imma jista’ jkun neċessarju li jiġu estratti aktar kwantitajiet ta’ kampjuni. Għal raġunijiet prattiċi, il-kwantità ta’ prodott użat irid fħafna mill-każi jkun limitat għal 5000 g meta jkunu qed jiġu ippreparati l-estratti għat-test tal-bijodegradazzjoni. L-esperjenza wriet illi jeżistu vantaġġi meta jintuża numru żgħir ta’ estrazzjonijiet aktar milli estrazzjoni waħda kbira. Il-kwantitajiet ta’ l-exchanger speċifikati huma iddisinjati għal kapaċità ta’ produzzjoni ta’ 600-700 mmoles ta’ surfactants u sapun. 2.4.2. Iżolazzjoni ta’ kostitwenti li jinħallu fl-alkoħol Żid 250 g tad-deterġent sintetiku li jkun ser jiġi analizzat ma 1250 ml ethanol, saħħan it-taħlita sa ma tagħli u ħalli jitgħalla bil-metodu tal-fluss għal siegħa waqt li thawwad. Għaddi s-soluzzjoni alkoħolika taħraq minn ġewwa filtru tal-ġbid ta’ l-arja bil-pori mhux raffinati msaħħan sa 323 K (50 oC) u iffiltra malajr. Aħsel il-flixkun u l-filtru li jiġbed l-arja b’madwar 200 ml ta’ ethanol jaħraq. Iġbor il-filtrat u l-ħasliet tal-filtru ġewwa flixkun bil-filtru. Fil-każ ta’ taħlitiet jew prodotti likwidi li jridu jiġu analizzati, kun żgur li l-kampjun ma jkunx fih aktar minn 55 g ta’ surfactant anjonika u 35g sapun. Ħalli dan il-kampjun mwieżen jevapora sa ma jinxef. Dewweb il-fdal f’2000 ml ethanol u ipproċedi kif spjegat hawn fuq. Fil-każ ta’ trabijiet li jkollhom densità evidenti baxxa (evapora l-filtrat ta’ l-ethanol sakemm jinxef, jekk jista’ jkun permezz ta’ evaporatur rotatorju. Irrepeti l-proċess jekk ikun jinħtieġ kwantità akbar ta’ estratt. Dewweb il-fdal ġewwa taħlita ta’ 5000 ml isopropanol/ilma. 2.4.3. Preparazzjoni ta’ kolonni ion-exchange Kolonna tal-exchange katjoniku Qiegħed 600 ml reżina ta’ l-exchange katjoniku (2.3.6) ġewwa tazza biż-żennuna ta’ 3000 ml u għatti billi żżid 2000 ml aċidu idrokloriku (2.3.8). Ħalli joqgħod għal mill-anqas sagħtejn, u ħawwad kultant. Ferra’ l-aċidu mingħajr ma tqanqal il-fond u ttrasferixxi r-reżina ġewwa l-kolonna (2.3.12) permezz ta’ ilma bil-kostitwenti joniċi mneħħija. Il-kolonna jrid ikollha tapp tal-ħġieġ u s-suf. Aħsel il-kolonna bl-ilma, bil-kostitwenti joniċi mneħħija, bir-rata ta’ 10-30 ml/min sakemm l-eluate ikun ħieles mill-klorur. Qanqal l-ilma b’taħlita ta’ 2000 ml isopropanol/ilma (2.3.3) bir-rata ta’ 10-30 ml/min. Il-kolonna ta’ l-exchange issa hija lesta biex taħdem. Kolonna Anion-exchange Qiegħed 600 ml ta’ reżina anion-exchange (2.3.7) ġewwa tazza biż-żennuna ta’ 3000 ml u għatti billi żżid 2000 ml ilma bil-kostitwenti joniċi mneħħija. Ħalli r-reżina tintefaħ għal mill-anqas sagħtejn. Ittrasferixxi r-reżina ġewwa l-kolonna permezz ta’ ilma bil-kostitwenti joniċi mneħħija. Il-kolonna jrid ikollha tapp tal-ħġieġ u s-suf. Aħsel il-kolonna b’soluzzjoni ta’ 0 73 M bikarbonat ta’ l-ammonju (2.3.5) sakemm ma jkunx hekk aktar klorur. Dan ikun jinħtieġ soluzzjoni ta’ madwar 5000 ml. Erġa’ aħsel b’2000 ml ta’ ilma bil-kostitwenti joniċi mneħħija. Qanqal l-ilma b’taħlita ta’ 2000 ml isopropanol/ilma (2.3.3) bir-rata ta’ 10-30 ml/min. Il-kolonna-exchange issa hija fil-forma OH u lesta sabiex titħaddem. 2.4.4. Proċedura tal-Ion-exchange Qabbad il-kolonni exchange b’mod illi l-kolonna tal-katjon exchange tiġi mqiegħda fuq il-kolonna tal-anjon exchange. Saħħan il-kolonni exchange sa 323 K (50 oC) bl-użu tal-kontroll termostatiku. Saħħan 5000 ml tas-soluzzjoni miksuba f’sezzjoni 2.4.2. sa 333 K (60 oC) u għaddi s-soluzzjoni minn ġewwa l-kumbinazzjoni ta’ l-exchanger b’rata ta’ 20 ml/min. Aħsel il-kolonni b’taħlita ta’ 1000 ml isopropanol/ilma (2.3.3). Sabiex tikseb l-aġenti attivi ajoniċi tal-wiċċ (MBAS), skonnettja l-kolonna tal-KAT Bl-użu ta’ soluzzjoni ta’ 5000 ml ethanol/CO2 (323 K; 50 oC) (2.3.4), neħħi bil-ħasil l-aċidi grassi tas-sapun barra mill-kolonna tal-KAT. Warrab is-soluzzjoni li tkun tneħħiet bl-elużjoni. Imbagħad neħħi bil-ħasil l-MBAS barra mill-kolonna ta’ l-AAT b’soluzzjoni ta’ 5000 ml bikarbonat ta’ l-ammonju (2.3.5). Evapora s-soluzzjoni li tkun tneħħiet bl-elużjoni sakemm tinxef fuq banju ta’ l-istim jew fuq evaporatur rotatorju. Il-fdal ikun fih l-MBAS (bħala melħ ta’ l-ammonju) u possibbilment anjoniċi li ma’ humiex surfactants li m’għandhom l-ebda effett detrimentali fuq it-test tal-bijodegradazzjoni. Żid ilma bil-kostitwenti joniċi mneħħija mal-fdal sakemm jinkiseb volum definit u iddetermina l-kontenut ta’ l-MBAS f’alikwot bħal f’Kapitolu 3. Is-soluzzjoni tintuża bħala soluzzjoni standard tad-deterġenti sintetiċi anjoniċi għat-test tad-bijodegradazzjoni. Is-soluzzjoni għandha tinżamm f’temperatura taħt il-278 K (5 oC). 2.4.5. Riġenerazzjoni ta’ reżini ta’ l-ion-exchange L-exchanger katjoniku jiġi mwarrab wara l-użu Ir-reżina ta’ l-anion-exchange tiġi riġenerata billi kwantità addizzjonali ta’ soluzzjoni ta’ bikarbonat ta’ l-ammonju (2.3.5) tiġi mgħoddija l-isfel fil-kolonna b’rata ta’ fluss ta’ madwar 10 ml/min sakemm is-soluzzjoni li titneħħa bl-elużjoni tkun ħielsa mis-surfactants anjoniċi (test tal-metilin blu). Imbagħad għaddi ’l isfel taħlita ta’ 2000 ml isopropanol/ilma (2.3.3) ġewwa l-anion exchanger sabiex jinħasel. L-anion exchanger huwa mill-ġdid lest sabiex jitħaddem. IL-KAPITOLU 3 DETERMINAZZJONI TA’ L-AĠENTI AJNONIĊI ATTIVI TAL-WIĊĊ FIT-TEST TAL-BIJODEGRADABILITÀ 3.1. Il-Prinċipju Il-metodu huwa bbażat fuq il-fatt illi il-metilin blu fil-kuluranti katjoniku jifforma salts blu bis-surfactants anjoniċi li jistgħu jiġu mneħħija bil-kloroform. Sabiex jiġu eliminati interferenzi, l-estrazzjoni l-ewwel tiġi magħmula mis-soluzzjoni alkalina u l-estratt jiġi imbagħad imħawwad b’soluzzjoni ta’ metilin aċiduża blu. Il-kapaċità assorbenti tal-fażi organika li tkun ġiet separata tiġi kalkulata b’mod fotometriku bil-wavelength ta’ assorbiment massimu ta’ 650 nm. 3.2. Reaġenti u tagħmir 3.2.1. Soluzzjoni tal-buffer pH 10: Dewweb 24 g bikarbonat tas-sodju (NaHCO3) AR u 27 g soder anidru (Na2CO3) AR f’ilma bil-kostitwenti joniċi mneħħija u iddilwixxi sa 1000 ml. 3.2.2. Soluzzjoni tal-metilin blu newtrali: Dewweb 0735 g metilin blu (AR) f’ilma bil-kostitwenti joniċi mneħħija u iddilwixxi sa 1000 ml Ipprepara s-soluzzjoni mill-anqas 24 siegħa qabel l-użu. Il-kapaċità assorbenti tal-fażi vojta tal-kloroform, mkejla mal-kloroform, ma tridx teċċedi 0 7015 kull cm ta’ ħxuna ta’ saff għal 650 nm. 3.2.3. Soluzzjoni ta’ metilin aċiduża blu: Dewweb 0735 g ta’ metilin blu (AR) ġewwa 500 ml ilma bil-kostitwenti joniċi mneħħija u ħallat ma 6 75 ml H2SO4 (d = 1784 g/ml). Iddilwa sa 1000 ml bl-ilma bil-kostitwenti joniċi mneħħija. Ipprepara s-soluzzjoni mill-anqas 24 siegħa qabel l-użu. Il-kapaċità assorbenti tal-fażi vojta tal-kloroform, mkejla mal-kloroform, ma tridx teċċedi 0 7015 kull cm ta’ ħxuna ta’ saff għal 650 nm. 3.2.4. Kloroform (Trichloromethane) (AR) distillat frisk 3.2.5. Ester metil ta’ aċidu sulfoniku benżin dodecyl 3.2.6. Soluzzjoni ta’ hydroxide tal-potassju ta’ l-ethanol, KOH 0 71 M 3.2.7. Ethanol pur, C2H5OH 3.2.8. Aċidu sulforiku, H2SO4 0 75 M 3.2.9. Soluzzjoni ta’ fenolftalin: Dewweb gramma ta’ fenolftalin ġewwa 50 ml ethanol u żid 50 ml ilma bil-kostitwenti joniċi mneħħija filwaqt illi tibqa’ tħawwad kontinwament. Iffiltra kull materja solida miksuba li tkun ssolidifikat ruħha mis-soluzzjoni. 3.2.10. Aċidu idrokloriku metanoliku: 250 ml aċidu idrokloriku AR u 750 ml metanol 3.2.11. Lembut li jissepara, 250 ml 3.2.12. Flixkun immarkat b’unitajiet ta’ kejl, 50 ml 3.2.13. Flixkun immarkat b’unitajiet ta’ kejl, 500 ml 3.2.14. Flixkun immarkat b’unitajiet ta’ kejl, 1000 ml 3.2.15. Flixkun bil-qiegħ tond b’tapp magħmul minn ħġieġ mitħun u kondenser ta’ rifluss, 250 ml; frak jagħlu 3.2.16. meter pH 3.2.17. Fotometru għall-kejl sa 650 nm, b’ċelluli minn 1 sa 4 cm 3.2.18. Karti porużi li wieħed jiffiltra l-likwidu bihom ta’ grad kwalitattiv 3.3. Il-proċedura Il-kampjuni ta’ l-analiżi m’għandhomx jittieħdu minn ġewwa saff ta’ ragħwa. Wara li jkun ġie mnaddaf bir-reqqa bl-ilma, it-tagħmir użat għall-analiżi jrid jiġi mlaħlaħ sewwa bl-aċidu idrokloriku metaniloku (3.2.10)u mbagħad bl-ilma bil-kostitwenti joniċi mneħħija, qabel ma jintuża. Iffiltra l-materjal ta’ l-iskart attivat li jitferragħ’ il ġewwa u’ l barra mill-impjant, sabiex jiġi eżaminat eżatt mat-teħid tal-kampjuni. Warrab l-ewwel 100 ml tal-filtrati. Qiegħed volum mkejjel tal-kampjun, jekk hemm bżonn newtraliżżat, ġewwa lembut li jissepara ta’ 250 ml (3.2.11). Il-volum tal-kampjun irid jesa’ bejn 20 u 150 μg tal-MBAS. Jista’ jintuża sa 100 ml tal-kampjun fil-parti t-isfel tal-kontenut ta’ l-MBAS. Meta jintużaw anqas minn 100 ml, iddilwixxi sa 100 ml bl-ilma bil-kostitwenti joniċi mneħħija. Mal-kampjun żid 10 ml ta’ soluzzjoni tal-buffer (3.2.1), 5 ml soluzzjoni ta’ metilin newtrali blu (3.2.2) u 15 ml ta’ kloroform (3.2.4). Ħallat it-taħlita b’mod uniformi u mhux b’saħħa kbira għal minuta. Wara l-fażi tas-separazzjoni, ferragħ s-saff tal-kloroform ġewwa t-tieni lembut ta’ separazzjoni li jkun fih 110 ml ilma bil-kostitwenti joniċi mneħħija u 5 ml ta’ soluzzjoni ta’ metilin aċiduż blu (3.2.3). Ċaqlaq it-taħlita għal minuta. Għaddi s-saff tal-kloroform minn filtru tal-qoton-suf, li jkun ġie mnaddaf qabel u mxarrab bil-kloroform, ġewwa flixkun immarkat b’unitajiet ta’ kejl (3.2.12). Iġbed is-soluzzjonijiet aċidużi u alkalini għal tliet darbiet, bl-użu ta’10 ml ta’ kloroform għat-ieni u t-tielet estrazzjonijiet. Iffiltra l-estratti magħqudin tal-kloroform mill-istess filtru tal-qoton-suf u ddilwixxi sal-marka fil-flixkun ta’ 50 ml (3.2.12) bi kloroform użat sabiex ikun reġa’ nħasel il-qoton-suf. Kejjel il-kapaċità assorbenti tas-soluzzjoni tal-kloroform permezz ta’ fotometru b’ 650 nm ġewwa ċelluli 1 sa 5 cm kontra l-kloroform. Agħmel kalkolu xjentifiku, mingħajr kampjun biex jiġi ivverifikat in-nuqqas ta’ l-effetti tar-reaġenti, għall-proċedura kollha 3.4. Kurva tal-kalibrar Ipprepara soluzzjoni ta’ kalibrar mis-sustanza standard tal-ester metil ta’ aċidu sulfoniku benżin dodecyl (tip tetrapropylene mol. wt. 340) wara l-bdil ta’ l-ester f’aċidu ġewwa l-melħ tal-potassju. L-MBAS hija kkalkulata bħala sulfonat tas-sodju benżin dodecyl (mol. wt. 348). Permezz ta’ pipetta li tqis bir-reqqa, iżen 400 sa 450 mg ta’ ester metil ta’ aċidu sulfoniku benżin dodecyl (3.2.5) sa l-eqreb 0 71 mg ġewwa flixkun bil-qiegħ tond u żid 50 ml ta’ soluzzjoni ta’ hydroxide tal-potassju ta’ l-ethanol, (3.2.6) u xi ftit frak jagħlu. Wara l-immuntar tal-condenser ta’ rifluss, għalli għal siegħa. Wara li tħallih jiksaħ, aħsel il-condenser u l-ħġieġ mitħun b’madwar 30 ml ta’ ethanol, u żid dawn il-ħasliet mal-kontenut tal-flixkun. Iddoża s-soluzzjoni b’aċidu sulforiku mal-fenolftalin sakemm jiġi bla kulur. Ittrasferixxi din is-soluzzjoni għal flixkun ta’ 1000 ml immarkat b’unitajiet ta’ kejl (3.2.14), iddilwixxi sal-marka bl-ilma bil-kostitwenti joniċi mneħħija u ħallat. Parti minn din il-ħażna ta’ surfactants tiġi mbagħad dilwita aktar. Naqqas 25 ml, ittrasferixxi fi flixkun ta’ 500 ml immarkat b’unitajiet ta’ kejl (3.2.13), iddilwixxi sal-marka bl-ilma bil-kostitwenti joniċi mneħħija u ħallat. F’din is-soluzzjoni standard jinsabu: mg MBAS kull ml , fejn E huwa l-kampjun Sabiex tiġi stabbilita kurva ta’ kalibrar, naqqas 1, 2, 4, 6, 8 ml minn tas-soluzzjoni standard minn kull wieħed u ddilwihom sa 100 ml bl-ilma bil-kostitwenti joniċi mneħħija. Imbagħad ipproċedi hekk kif imniżżel fis-sezzjoni 3.3 inkluż test xjentifiku. 3.5. Kalkolu tar-riżultati L-ammont ta’ surfactant anjonika (MBAS) fil-kampjun jiġi moqri mill-kurva ta’ kalibrar (3.4). Il-kontenut ta’ l-MBAS fil-kampjun huwa mogħti b’dan li ġej: = MBAS mg/ 1 fejn V = volum f’ml tal-kampjun użat. Esprimi r-riżultati bżala sulfonat tas-sodju benżin dodecyl (MW 348). 3.6. L-Espressjoni tar-riżultati Esprimi r-riżultati bħala MBAS mg/l sa l-eqreb 0 71. +++++ TIFF +++++ A. Reċipjent tal-ħażna B. Apparat li jkejjel. C. Spazju ta’ arjazzjoni (li tesgħa tliet litri) D. Reċipjent tas-sediment. E. Pompa li timbotta l-arja F. Reċipjent G. Arjatur sintered H. Meter li jkejjel il-ġiri ta’ l-arja +++++ TIFF +++++ +++++ TIFF +++++ Kalkolu tal-bijodegradabilità — Test ta’ konferma +++++ TIFF +++++ Kolonna ta’ exchange imsaħħna (Qisien f’millimetri) --------------------------------------------------