MT Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea C 146/12

OPINJONI TAL-KUNSILL

dwar il-programm ta’ stabbiltà aġġornat tal-Pajjiżi l-Baxxi, 2009-2012

2010/C 146/03

IL-KUNSILL TAL-UNJONI EWROPEA,

Wara li kkunsidra t-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Komunità Ewropea,

Wara li kkunsidra r-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1466/97 tas-7 ta’ Lulju 1997 dwar it-tisħiħ tas-sorveljanza ta' pożizzjonijiet ta' budget u s-sorveljanza u l-koordinazzjoni ta' politika ekonomika (1), u b’mod partikolari l-Artikolu 5(3) tiegħu,

Wara li kkunsidra r-rakkomandazzjoni tal-Kummissjoni,

Wara li kkonsulta mal-Kumitat Ekonomiku u Finanzjarju,

TA DIN L-OPINJONI:

(1) Fis-26 ta’ April 2010 l-Kunsill eżamina l-programm ta’ stabbiltà aġġornat tal-Pajjiżi l-Baxxi, li jkopri l-perijodu mill-2009 sal-2012.

(2) Fl-2009, l-attività ekonomika ġarrbet kontrazzjoni qawwija ta' 4 %. It-tnaqqis fil-kummerċ dinji laqat lill-ekonomija tal-Pajjiżi l-Baxxi b’mod relattivament aħrax, hekk li kien hemm kontribut negattiv ta’ esportazzjonijiet netti fit-tkabbir. Id-domanda domestika wkoll xekklet it-tkabbir tul is-sena hekk kif il-konsum privat naqas minħabba effetti negattivi importanti fuq il-ġid u fuq il-fiduċja, hekk kif l-investiment sofra minħabba tnaqqis fid-domanda, tnaqqis fil-profittabbiltà u kundizzjonijiet aktar stretti ta' kreditu. Il-konsum tal-gvern kien l-uniku komponent tad-domanda li sostna l-attività ekonomika, primarjament minħabba l-pakkett ta’ stimulu ta’ 1 % tal-PDG implimentat f’konformità mal-PERE. Għall-2010, it-tkabbir tal-PDG huwa mistenni jerġa’ jkun pożittiv, x’aktarx minħabba esportazzjonijiet netti b'konsegwenza tal-irkupru fil-kummerċ dinji. Il-konsum privat mistenni jibqa’ ristrett minħabba li d-dħul reali għad-disponiment huwa affettwat negattivament bi tnaqqis fit-tkabbir tas-salarji u b’żieda fil-qgħad filwaqt li l-investiment huwa mistenni jsofri mir-rata baxxa tal-utilizzazzjoni tal-kapaċità tal-produzzjoni, tnaqqis fil-profittabbiltà u kundizzjonijiet ta’ kreditu li baqgħu diffiċli. Il-qagħda baġitarja marret lura f’qasir żmien fl-2009 minn tkabbir ta’ 0,7 % tal-PDG fl-2008 għal żbilanċ ta’ 4,9 % tal-PDG bħala riżultat tal-miżuri ta’ rkupru meħuda mill-gvern fi tweġiba għall-kriżi ekonomika, it-tħaddim sħiħ tal-istabilizzaturi awtomatiċi u tnaqqis fil-qligħ mill-gass. Għall-2010 huwa previst aktar deterjorament. L-iżbilanċ baġitarju tal-2009 li qabeż il-valur ta’ referenza ta’ 3 % wassal għal proċedura ta’ żbilanċ eċċessiv. F’dan il-kuntest, f’Diċembru 2009 il-Kunsill ħareġ rakkomandazzjoni lill-Pajjiżi l-Baxxi fejn stipula l-2013 bħala l-iskadenza għall-korrezzjoni tal-iżbilanċ eċċessiv. Li l-iżbilanċ jitniżżel taħt it-3 % tal-PDG sa dak iż-żmien ser tkun waħda mill-isfidi ta’ politika ewlenin għall-Pajjiżi l-Baxxi. Sfidi oħra jinkludu l-indirizzar tas-sostenibbiltà fuq perijodu twil tal-finanzi pubbliċi, it-tisħiħ kontinwu tal-fiduċja fis-settur finanzjarju, u l-assigurazzjoni tal-aċċess għall-finanzi għas-settur tal-kumpaniji.

(3) Għalkemm ħafna mid-deterjorament li ġie osservat fil-PDG attwali fil-kuntest tal-kriżi huwa ċikliku, il-livell ta' produzzjoni potenzjali ġie wkoll affettwat b'mod negattiv. Barra minn hekk, il-kriżi tista’ taffettwa wkoll it-tkabbir potenzjali fuq il-perijodu medju kawża ta' inqas investiment, restrizzjonijiet fuq id-disponibbiltà ta' kreditu u żieda fil-qgħad strutturali. Barra minn hekk, l-impatt tal-kriżi ekonomika jaggrava l-effetti negattivi tat-tixjiħ demografiku fuq il-produzzjoni potenzjali u s-sostenibbiltà tal-finanzi pubbliċi. F’dan il-kuntest ser ikun essenzjali li jitħaffef il-pass tar-riformi strutturali bil-għan li jiġi sostnut it-tkabbir potenzjali. B’mod partikolari, huwa importanti li l-Pajjiżi l-Baxxi jidħlu għal riformi fil-qasam tas-suq tax-xogħol speċjalment billi jiġu żviluppati aktar miżuri, inkluż it-tkattir tat-tranżizzjonijiet fis-suq tax-xogħol biex titjieb il-parteċipazzjoni tan-nisa, tal-ħaddiema mdaħħlin fl-età u gruppi żvantaġġati bil-għan li jikber l-għadd ġenerali ta’ sigħat maħduma u, fil-qasam tar-riċerka u l-iżvilupp, billi jkomplu jinħolqu inċentivi favorevoli ta' riċerka u żvilupp.

(4) Ix-xenarju makroekonomiku li fuqu huwa bbażat il-programm, għall-2010 huwa bbażat fuq il-previżjonijiet tan-Netherlands Bureau for Economic Policy Analysis (CPB) u jipprevedi li wara l-kontrazzjoni ta’ 4 % fl-2009, il-PDG reali jerġa’ jikber għal 1,5 % fl-2010 qabel ma jirkupra għal rata medja ta’ 2 % matul il-bqija tal-perijodu tal-programm. Meta vvalutat mal-informazzjoni disponibbli attwalment (2), dan ix-xenarju jidher li hu bbażat fuq suppożizzjonijiet ta’ tkabbir favorevoli għall-2010 u 2011 u suppożizzjonijiet plawsibbli għall-2012. Il-previżjonijiet tal-programm dwar l-inflazzjoni jidhru realistiċi għall-2010 u pjuttost baxxi għall-2011 u l-2012. Is-suppożizzjoni fil-programm li l-irkupru tat-tkabbir ekonomiku ser ikun aġevolat primarjament mill-esportazzjonijiet netti hija plawsibbli, filwaqt li l-kontribuzzjonijiet ta’ tkabbir previsti mill-konsum privat u mill-investiment jidhru favorevoli. Fir-rigward tas-suq tax-xogħol, kemm it-tkabbir fl-impjiegi kif ukoll l-iżviluppi tal-qgħad jidhru pjuttost favorevoli tul il-perijodu tal-programm.

(5) Skont il-programm, l-iżbilanċ tal-gvern ġenerali ddeterjora sew minn bilanċ pożittiv ta’ 0,7 % tal-PDG fl-2008 għal żbilanċ ta’ 4,9 % tal-PDG fl-2009, hekk li rrifletta bil-kbir l-impatt tal-kriżi fuq il-finanzi tal-gvern, iżda li kien ukoll riżultat tal-miżuri ta’ stimulu li ammontaw għal 1 % tal-PDG li l-gvern adotta b’konformità mal-Pjan Ewropew ta’ Rkupru Ekonomiku (PERE). Il-politika fiskali hija ppjanata li tibqa' ta' sostenn fl-2010 qabel ma ssir waħda restrittiva fil-bqija tal-programm. B'konformità mal-istrateġija ta' ħruġ sostnuta mill-Kunsill, u bil-għan li jiġi kkoreġut l-iżbilanċ eċċessiv sal-2013 u li wieħed jerġa' lura għal qagħda ta' finanzi pubbliċi sostenibbli, il-qagħda fiskali espansjonarja fl-2009 u fl-2010 teħtieġ tkun segwita minn issikkar fiskali sinifikanti mill-2011 ’il quddiem.

(6) Il-mira baġitarja għall-2010 fl-aġġornament tal-programm hija żbilanċ ta' 6,1 % tal-PDG. Il-programm jipprevedi li l-proporzjon tal-qligħ jonqos b'0,1 % tal-PDG meta mqabbel mal-2009, filwaqt li l-proporzjon tal-infiq huwa mistenni jiżdied b'1,1 % tal-PDG. Il-previżjonibaġitarja tal-programm għall-2010 hija 0,2 % tal-PDG aħjar meta mqabbla mal-mira baġitarja tal-2010 u hija, minn dak li hu evidenti, konformi mar-rakkomandazzjoni tal-Kunsill skont l-Artikolu 126(7) tat-2 ta' Diċembru 2009. Il-prospetti makroekonomiċi aktar favorevoli li fuqhom jistrieħ il-programm huma tradotti fir-riżultat baġitarju biss parzjalment, primarjament minħabba l-konċentrazzjoni tat-tkabbir fis-settur orjentat għall-esportazzjoni u bi dħul fqir mit-taxxi u minħabba effett ta' bażi negattiv ta' 0,1 % tal-PDG mill-2009. Il-bilanċ strutturali tal-2010, jiġifieri l-bilanċ aġġustat ċiklikament nett ta' miżuri ta' darba u miżuri temporanji oħrajn ikkalkulat mill-ġdid skont il-metodoloġija li fuqha ntlaħaq qbil komuni juri deterjorament minn – 3,75 % tal-PDG fl-2009 għal – 4,75 % tal-PDG fl-2010. L-effett komprensiv ta' miżuri ta' diskrezzjoni fl-2010 huwa wieħed neġliġibbli minħabba li l-infiq ogħla ta' diskrezzjoni huwa fl-istess livell taż-żidiet fit-taxxi. Id-deterjorament tal-bilanċ strutturali fl-2010 li xorta waħda ġie osservat jista' jiġi spjegat, parzjalment, bi nfiq ogħla f'interessi u tnaqqis fid-dħul mill-gass iżda l-aktar minħabba effetti varji li jieħdu fit-tul, bħalma hi ż-żieda fil-qgħad li twassal għal aktar infiq u anqas dħul mit-taxxi milli minn dak li jidher li jirriżulta meta wieħed jirrikorri għal elastiċitajiet standard.

(7) L-għan ewlieni tal-istrateġija baġitarja fuq perijodu medju tal-programm hija li l-iżbilanċ jinġieb taħt it-3 % tal-PDG sal-2013. Il-konsolidazzjoni għandha tibda mill-2011 kemm-il darba l-prospetti tat-tkabbir ikunu pożittivi, u dan skont il-programm. Minn kif jidhru l-affarijiet, dan l-għan ikun wieħed konformi mar-rakkomandazzjoni skont l-Artikolu 126(7) TFUE. Għalkemm il-programm isemmi l-impenn biex tintlaħaq l-iskadenza tal-2013 billi jittieħdu miżuri addizzjonali, id-daqs u n-natura ta' dawn il-miżuri mhumiex speċifikati. Barra minn hekk, il-programm ma jkoprix l-2013. Il-programm jindika li baġitarju nominali ser jitjieb u ser ikun 5,0 % fil-PDG fl-2011 (mis-6,1 % fis-sena preċedenti) u 4,5 % fl-2012. Il-bilanċ primarju hu mistenni li jsegwi fuq passi simili. Ir-riżultat mistenni għall-2012 għandu jitqies bħala riżultat tekniku bbażat fuq suppożizzjoni li ma jkun hemm ebda bidla fil-politika u mhux bħala mira. Il-previżjonijiet baġitarji tal-programm jimplikaw titjib nominali addizzjonali tal-bilanċ tal-gvern ġenerali ta' iktar minn 1,5 % tal-PDG fl-2013 biex l-iżbilanċ jinġieb taħt it-3 % tal-PDG. Il-bilanċ strutturali (ikkalkulat mill-ġdid) huwa mistenni jiddeterjora għal – 4,75 % tal-PDG fl-2010 u jitjieb iktar ’il quddiem għal – 4 % tal-PDG fl-2011 u – 3,5 % tal-PDG fl-2012. Għall-2011, l-istrateġija baġitarja tal-gvern primarjament tikkonsisti fl-irtirar (parzjali) tal-pakkett ta' stimulu li jammonta għal bejn wieħed u ieħor 0,5 % tal-PDG u l-miżuri ta' konsolidazzjoni li jammontaw għal 0,25 % tal-PDG (EUR 1,8 biljun). Il-proporzjon tal-qligħ hu mistenni jiżdied fuq il-bażi tal-ambjent makroekonomiku mtejjeb u l-irtirar (parzjali) tal-pakkett ta' stimolu, filwaqt li l-proporzjon tal-infiq huwa mistenni jonqos minħabba l-pakkett ta' konsolidazzjoni, l-ambjent makroekonomiku mtejjeb u l-irtirar (parzjali) tal-pakkett ta' stimulu. Għall-2012, il-programm juri żieda fil-proporzjon tad-dħul u proporzjon dejjem aktar stabbli fl-infiq ibbażat fuq is-suppożizzjoni ta' ebda bidla fil-politika. Il-programm jikkonferma l-impenn għall-għan baġitarju fuq perijodu medju (MTO) li jikkonsisti f'qagħda baġitarja ta' – 0,5 % tal-PDG f'termini strutturali. Minħabba l-aktar previżjonijiet reċenti u l-livell tad-dejn, l-MTO jirrifletti l-objettivi tal-Patt. Madankollu, il-programm ma jipprevedix li dan jinkiseb fil-perijodu tal-programm.

(8) Il-previżjonijiet baġitarji fil-programm għall-2010 jidhru plawsibbli, iżda r-riżultati baġitarji jistgħu joħorġu agħar milli previsti għas-sena 2011 u lil hinn minnha. B'mod partikolari, l-inizjattivi tal-gvern biex jistabbilizza s-swieq finanzjarji fil-biċċa l-kbira tagħhom x'aktarx jibqgħu fis-seħħ tul il-perijodu kollu tal-programm u jista' jkollhom impatt negattiv fuq il-miri baġitarji. Għalkemm għall-2010 x-xenarju makroekonomiku favorevoli jidher aktar minn ikkumpensat bil-previżjonijiet relattivament kawti tad-dħul fil-programm li jistgħu anki jippermettu ftit flessibbiltà biex il-mira tintlaħaq aktar milli ppjanat, dan ma jidhirx li hu l-każ għall-bqija tal-perijodu tal-programm. Barra minn hekk, ir-rendiment tal-miżuri ta' konsolidazzjoni jista' ma jiġix irrealizzat kollu mill-2011 ’il quddiem. Finalment, il-benefiċċji soċjali jistgħu jirriżultaw ogħla milli mistenni fil-programm fid-dawl tal-previżjonijiet pjuttost ottimisti dwar il-qgħad. Il-programm lanqas ma jispjega għal kollox il-bidla fil-proporzjonijiet tad-dħul u l-infiq fl-2012 meta l-programm jipprevedi titjib tal-bilanċ fil-PDG ta' 0,5 % mingħajr ebda miżura. Il-previżjoni hija essenzjalment imsejsa fuq suppożizzjonijiet favorevoli makroekonomiċi u ta' elastiċità. Madankollu, kemm għall-2011 u l-2012, għandu jiġi nnotat li l-awtoritajiet Olandiżi fil-preżent jinsabu għaddejjin b'reviżjoni fundamentali tal-baġit li tista' sservi bħala bażi għal aktar miżuri ta' konsolidazzjoni u għandha tgħin biex jissaħħaħ l-isforz fiskali annwali medju mill-2011 ’il quddiem kif irrakkomandat u tista' għalhekk twassal għal riżultat baġitarju aħjar milli mistenni, għalkemm id-daqs u n-natura ta' kwalunkwe miżura ta' konsolidazzjoni minn dawn għad mhumiex ċari. L-istorja twila tal-konsolidazzjoni bagitarja Olandiża hija relattivament waħda tajba u ma tirrappreżentax riskju addizzjonali fis-sitwazzjoni attwali partikolari.

(9) Il-proporzjon tad-dejn gross tal-gvern mal-PDG kien ’il fuq mill-valur ta' referenza tat-Trattat fl-2009 u qiegħed kulma jmur jiżdied tul il-perijodu kollu tal-programm. Huwa stmat fil-livell ta' 62,3 % fl-2009, ogħla mil-livell ta' 58,2 % li kien is-sena ta' qabel. Iż-żieda fil-proporzjon tad-dejn fil-parti l-kbira tagħha rriżultat ml-iżbilanċ tal-baġit u min-niżla fit-tkabbir tal-PDG, għalkemm kienet imrażżna minn aġġustament pożittiv sinifikanti fil-fluss tal-istokk li jirrifletti l-ħlas lura tas-sostenn tal-gvern lis-settur finanzjarju. Il-proporzjon tad-dejn huwa previst li jkompli jiżdied b'10 % tal-PDG tul il-perijodu tal-programm għal 72,5 % fl-2012, primarjament b'konsegwenza tal-iżbilanċi kontinwament għolja tal-gvern. Jeżistu riskji konsiderevoli għal-livell ta' dejn gross tal-gvern ġenerali li jirriżultaw, l-ewwel nett, mir-riskju ta' żbilanċi ogħla minn dawk fil-mira, partikolarment fl-2011 u, it-tieni u l-aktar importanti, minn garanziji mdaqqsa lis-settur finanzjarju li bħalissa jammontaw għal kważi 14 % tal-PDG. Jekk il-garanziji jiġu attivati dawn ikomplu jkabbru l-proporzjon tad-dejn. Min-naħa l-oħra, il-ħlasijiet lura (minn kmieni) tas-sostenn mill-gvern mill-istituzzjonijiet finanzjarji jistgħu jnaqqsu l-proprozjon tal-gvern b'mod sostanzjali.

(10) Il-previżjonijiet tad-dejn fuq perijodu medju li jassumu li r-rati tat-tkabbir tal-PDG li jirkupraw biss gradwalment għall-valuri previsti qabel il-kriżi u li l-proporzjonijiet tat-taxxa ser jitreġġgħu lura għal-livelli ta' qabel il-kriżi u li jinkludu ż-żieda prevista fin-nefqiet relatati mal-età juru li l-istrateġija baġitarja prevista fil-programm, meħuda kif tidher u mingħajr aktar tibdil fil-politika, ma tkunx biżżejjed biex jiġi stabilizzat il-proporzjon tad-dejn mal-PDG sal-2020.

(11) L-impatt baġitarju fuq perijodu twil tat-tixjiħ huwa ogħla sew mill-medja tal-UE minħabba żidiet relattivament għolja kemm fl-infiq fil-pensjonijiet u kemm f'dik li hi kura fuq perijodu twil. L-iżgurar ta' bilanċi pożittivi primarji ogħla tul il-perijodu medju flimkien ma' riformi strutturali li jrażżnu ż-żieda prevista fl-infiq relatat mat-tixjiħ għandu jgħin biex jitnaqqsu r-riskji għas-sostenibbiltà tal-finanzi pubbliċi li kienu evalwati bħala għoljin fir-Rapport dwar is-Sostenibbiltà tal-2009 tal-Kummissjoni (3). Iż-żieda proposta fl-età tal-pensjoni b'sentejn (minn 65 għal 67) sal-2025 hija stmata li tnaqqas id-diskrepanza tas-sostenibbiltà u, jekk adottata, tkun pass tal-bidu fit-titjib tas-sostenibbiltà tal-finanzi pubbliċi.

(12) Il-qafas baġitarju introdott fl-1994, ibbażat fuq ix-xejriet, ġeneralment kien qed jitqies bħala effiċjenti u effettiv (4). Ta' importanza ewlenija f'dan il-qafas huma l-limiti multiannwali tal-infiq u r-rwol ta' organizzazzjonijiet indipendenti, partikolarment is-CBP (5). Il-qafas għandu perijodu ta' erba' snin u huwa msejjes fuq xenarju makroekonomiku, li huwa previst min-National Bureau for Economic Policy Analysis (CPB) (6) u li jiżgura l-oġġettività u l-indipendenza ta' dawn il-previżjonijiet. Għall-perijodu ta' erba' snin hemm stipulata mira baġitarja li hi bbażata fuq l-isfidi fiskali marbutin mat-tixjiħ u r-rekwiżiti tal-Patt ta' Stabbiltà u Tkabbir. Minn dawn il-miri baġitarji jinħarġu limiti fuq l-infiq li jiffurmaw il-pedament tal-qafas fiskali. Fil-prattika, il-limiti fuq l-infiq ġew osservati tajjeb. F'Marzu 2009, il-gvern iddeċieda biex ineħħi l-benefiċċji tal-qgħad sensittivi ċiklikament minn mal-limiti fuq l-infiq. Din il-miżura ppreveniet milli jsir tqaċċit proċikliku mill-baġit b'riżultat ta' żieda fil-qgħad u wasslet għal tisħiħ tal-istabbilizzaturi awtomatiċi (b'madwar 0,3 % tal-PDG fl-2009). Il-qafas baġitarju msejjes fuq ix-xejriet jidher li kellu rwol pożittiv fis-sitwazzjoni fiskali attwali. Waqt irkupru ekonomiku, il-qafas fiskali msejjes fuq ix-xejriet ukoll ser ikollu valur miżjud importanti. Filwaqt li l-istabbilizzaturi ekonomiċi huma mistennija jtejbu l-qagħda baġitarja awtomatikament, il-limiti fuq in-naħa tal-infiq għandhom iservu bħala strument biex jiġi kkontrollat it-tkabbir tal-infiq.

(13) F'termini tal-kwalità tal-finanzi pubbliċi, il-Pajjiżi l-Baxxi jistgħu jitqiesu prestatur relattivament tajjeb f'xi oqsma. Dan hu partikolarment il-każ fl-oqsma tal-infrastruttura pubblika, is-servizzi ġenerali u l-governanza fiskali. Fil-programm, tħabbret l-intenzjoni biex tkompli tittejjeb il-kwalità tal-finanzi pubbliċi fil-qasam ta' regolamentazzjoni aħjar u t-tnaqqis tal-piż amministrattiv. Fir-rigward tal-piż amministrattiv, l-għan stipulat fil-programm huwa li jinkiseb tnaqqis nett ta' 25 % fl-2011 imqabbel mal-2007. Fil-preżent l-awtoritajiet li qed iwettqu reviżjoni fundamentali tal-baġit (RFB) li tiffoka l-aktar fuq in-naħa tal-infiq u li għandha l-għan li tiffaċilita l-proċess tat-teħid tad-deċiżjonijiet tar-riformi strutturali u tal-miżuri ta' konsolidazzjoni. Fuq in-naħa tad-dħul, l-awtoritajiet qed iħejju studju separat għal reviżjoni tas-sistema tat-taxxa li timmira li tistabbilixxi sistema ta' taxxa li tiġġenera dħul stabbli fil-futur bi tfixkil minimu lill-ekonomija u t-tqassim l-aktar ġust possibbli tal-ispejjeż. Din ir-reviżjoni kapaċi tkompli ssaħħaħ il-kwalità tal-finanzi pubbliċi minn perijodu medju għal perijodu twil.

(14) B'mod ġenerali, l-istrateġija baġitarja għall-2010 u l-2011 stipulata fil-programm hija konsistenti marrakkomandazzjonijiet tal-Kunsill skont l-Artikolu 126(7). Mill-2012 ’il quddiem, meqjusa b'valur nominali u b'kont meħud tar-riskji msemmija hawn fuq, l-istrateġija baġitarja ma tkunx tidher li hi konsistenti mar-rakkomandazzjonijiet tal-Kunsill skont l-Artikou 126(7), b'mod partikolari billi s-sena 2013 mhix inkluża fil-perijodu tal-programm. B'mod partikolari, għall-2010, il-previżjonijiet baġitarji tal-programm huma kemxejn aħjar minn dawk tal-baġit tal-2010, li parzjalment jirriflettu xenarju makroekonomiku aħjar, u huma soġġetti għal riskji bilanċjati. Għall-perijodu 2011-2012, il-programm jipprevedi sforz fiskali annwali medju żgħir ta' 0,75 % tal-PDG, soġġett għar-riskji msemmija hawn fuq. Fir-rigward tal-2011, il-previżjonijiet baġitarji tal-programm jistrieħu fuq miżuri speċifiċi ta' konsolidazzjoni. Min-naħa l-oħra, il-bidla prevista fil-bilanċ strutturali fl-2012 (0,5 % tal-PDG) mhix sostnuta minn miżuri addizzjonali, u lanqas ma tista' tiġi spjegata billi jintużaw elastiċitajiet standard. Dan jissuġġerixxi li huma meħtieġa miżuri ta' konsolidazzjoni addizzjonali biex jiżguraw l-isforz fiskali medju annwali meħtieġ ta' 0,75 % tal-PDG tul il-perijodu 2011-2013 kif rakkomandat mill-Kunsill, anki billi jitqies il-fatt li s-sena 2013 mhix koperta fil-programm. L-iżbilanċ nominali tal-gvern tal-programm ta' 4,5 % tal-PDG fl-2012, ikkalkulat fuq suppożizzjoni ta' ebda bidla fil-politika aktar milli jirrappreżenta mira, jindika li jenħtieġ titjib addizzjonali ta' mill-inqas 1,5 % tal-PDG biex tintlaħaq l-iskadenza tal-2013. Minħabba l-previżjonijiet tad-dejn imressqa fil-programm u r-riskji msemmija hawn fuq, l-istrateġija baġitarja attwali hija wkoll insuffiċjenti biex iġġib il-proporzjon tad-dejn mal-PDG lura lejn id-direzzjoni fejn dan jonqos. Għalkemm fil-programm il-gvern jesprimi l-impenn tiegħu li jieħu miżuri ta' politika addizzjonali biex iġib l-iżbilanċ taħt il-valur ta' referenza ta' 3 % tal-PDG sal-2013, il-programm ma jinkludix indikazzjonijiet kif jista' jinkiseb dan.

(15) Fir-rigward tar-rekwiżiti tad-dejta speċifikati fil-kodiċi tal-imġiba għal programmi ta’ stabbiltà u konverġenza, il-programm jipprovdi d-dejta meħtieġa kollha u l-parti l-kbira ta’ dik mhux obbligatorja. Fir-rakkomandazzjonijiet tiegħu skont l-Artikolu 126(7) tat-2 ta' Diċembru 2009 bil-għan li tinġieb fi tmiemha s-sitwazzjoni ta' żbilanċ eċċessiv, il-Kunsill stieden ukoll lill-Pajjiżi l-Baxxi biex jirrappurtaw dwar il-progress li jkun sar fl-implimentazzjoni tar-rakkomandazzjonijiet tal-Kunsill f'kapitolu separat fl-aġġornamenti tal-programmi ta' stabbiltà. Il-Pajjiżi l-Baxxi mxew ma' din ir-rakkomandazzjoni parzjalment. B'mod partikolari, il-programm ma jkoprix l-2013, l-aħħar sena tal-perijodu ta' korrezzjoni.

Il-konklużjoni globali hija li l-Pajjiżi l-Baxxi huma milquta sew mill-kriżi hekk li rriżulta deterjorament qawwi tal-bilanċ baġitarju fl-2009, li għadda minn bilanċ favorevoli ta' 0,7 % tal-PDG fl-2008 għal żbilanċ ta' 4,9 % tal-PDG b'mod li kellha tinbeda proċedura ta' żbilanċ eċċessiv. Fl-2010 huwa mistenni aktar deterjorament, l-aktar minħabba effetti varji li jieħdu fit-tul bħalma hi ż-żieda fil-qgħad. L-irtirar sussegwenti tal-istimulu fiskali u tal-pakkett ta' konsolidazzjoni għandhom itejbu l-bilanċ tal-baġit fl-2011. Għall-2012, it-titjib fil-baġit jasal minn kundizzjonijiet ċikliċi b'segwitu għax-xenarju ta' ebda bidla politika. Il-proporzjon tad-dejn, li qabeż il-valur ta' referenza ta' 60 % tat-Trattat fl-2009, huwa mistenni jiżdied sostanzjalment tul il-perijodu tal-programm. Il-pjan ta' aġġustament imressaq fil-programm huwa suġġett għal riskji negattivi u għandu jibbenefika minn konsolidazzjoni msaħħa lil hinn mill-2011. Ir-riskji ewlenin huma marbuta mas-suppożizzjonijiet makroekonomiċi favorevoli kkumbinati ma' sforz fiskali annwali ta' biss 0,75 % tal-PDG li kien irrakkomandat mill-Kunsill. Il-programm jinkludi impenn biex jittieħdu miżuri ta' politika addizzjonali sabiex tiġi sodisfatta l-iskadenza tal-2013. Madankollu, minħabba li s-sena 2013 mhix koperta mill-programm, mhux possibbli ssir valutazzjoni sħiħa tal-istrateġija baġitarja. Għaldaqstant tkun tabilħaqq apprezzata aktar informazzjoni dwar l-istrateġija wiesgħa li fuqha tistrieħ il-korrezzjoni tal-iżbilanċ eċċessiv u li tinkludi, partikolarment, is-sena 2013. L-iżgurar ta' bilanċi pożittivi primarji ogħla tul il-perijodu medju u l-implimentazzjoni ta' miżuri ta' riforma li jrażżnu ż-żieda prevista fl-infiq b'rabta mat-tixjiħ għandhom jgħinu biex jitnaqqsu r-riskji għolja għas-sostenibbiltà tal-finanzi pubbliċi. Ir-riforma fil-pensjonijiet proposta reċentement tkun meqjusa bħala l-ewwel pass importanti, kemm-il darba tiġi adottata.

Fid-dawl tal-valutazzjoni ta' hawn fuq u anki fid-dawl tar-rakkomandazzjonijiet skont l-Artikolu 126 TFUE fit-2 ta' Diċembru 2009, il-Pajjiżi l-Baxxi huma mistiedna:

(i) biex fil-kuntest tar-reviżjoni fundamentali tal-baġit jispeċifikaw il-miżuri li jsostnu l-konsolidazzjoni mill-2011 u speċjalment fis-snin ta' wara, ikomplu jsaħħu l-isforz ta' konsolidazzjoni biex jassiguraw l-isforz fiskali annwali medju meħtieġ biex iġibu l-iżbilanċ taħt it-3 % tal-PDG sal-2013, u tul il-perijodu tal-programm jużaw id-dħul mhux mistenni marbut ma' titjib fl-istampa makroekonomika u fiskali biex it-tnaqqis fid-defiÿit u fil-proporzjon tad-dejn gross jitħaffef lura lejn il-valur ta' referenza;

(ii) ikomplu jtejbu s-sostenibbiltà fit-tul tal-finanzi pubbliċi billi jimplimentaw ir-riformi strutturali li jrażżnu ż-żieda prevista fl-infiq relatat mat-tixjiħ.

Il-Pajjiżi l-Baxxi huma wkoll mistiedna jipprovdu aktar informazzjoni dwar it-triq u l-miżuri wesgħin li jirfdu l-konsolidazzjoni prevista fis-snin l-aktar imbegħdin hekk kif l-informazzjoni ssir disponibbli u mhux aktar tard mill-kapitlu tal-EDP tal-Programm ta' Stabbiltà li jmiss.

Tqabbil ta' previżjonijiet makroekonomiċi u baġitarji ewlenin

2008 2009 2010 2011 2012 PDG reali (% ta' bidla) SP Jan 2010 2,0 –4 1,5 2 2 COM Nov 2009 2,0 –4,5 0,3 1,6 m.d. PS Nov 2008 2,25 1,25 2 2 m.d. Inflazzjoni tal-IAPK (%) SP Jan 2010 2,2 1 1 1 1 COM Nov 2009 2,2 1,1 0,9 1,2 m.d. PS Nov 2008 2,5 3,25 2 2 m.d. Lakuna fil-produzzjoni (7) (% tal-PDG potenzjali) SP Jan 2010 2,6 –2,7 –2,3 –1,9 –1,8 COM Nov 2009 (8) 3,0 –2,7 –3,1 –2,4 m.d. PS Nov 2008 0,7 –0,1 –0,5 –0,6 m.d. Tislif / self nett fir-rigward tal-bqija tad-dinja (% tal-PDG) SP Jan 2010 4,2 4,5 5,75 6,25 6,25 COM Nov 2009 3,9 2,7 2,7 3,6 m.d. PS Nov 2008 8,5 9,5 7,5 8,0 m.d. Introjtu ġenerali tal-gvern (% tal-PDG) SP Jan 2010 45,6 44,4 44,3 44,9 45,5 COM Nov 2009 46,6 44,8 44,8 45,1 m.d. PS Nov 2008 46,6 46,3 46,1 46,3 m.d. Infiq ġenerali tal-gvern (% tal-PDG) SP Jan 2010 44,9 49,3 50,4 49,9 50,0 COM Nov 2009 45,9 49,5 50,9 50,7 m.d. PS Nov 2008 45,4 45,1 45,3 45,2 m.d. Bilanċ ġenerali tal-gvern (% tal-PDG) SP Jan 2010 0,7 –4,9 –6,1 –5,0 –4,5 COM Nov 2009 0,7 –4,7 –6,1 –5,6 m.d. PS Nov 2008 1,2 1,2 0,8 1,1 m.d. Bilanċ primarju (% tal-PDG) SP Jan 2010 2,8 –2,5 –3,7 –2,6 –2,0 COM Nov 2009 2,8 –2,3 –3,7 –3,1 m.d. PS Nov 2008 3,4 3,3 2,9 3,1 m.d. Bilanċ aġġustat ċiklikament (7) (% tal-PDG) SP Jan 2010 –0,8 –3,4 –4,8 –3,9 –3,5 COM Nov 2009 –1,0 –3,2 –4,4 –4,3 m.d. PS Nov 2008 0,8 1,3 1,1 1,5 m.d. Bilanċ strutturali (9) (% tal-PDG) SP Jan 2010 –0,6 –3,8 –4,8 –3,9 –3,5 COM Nov 2009 –1,0 –3,6 –4,4 –4,3 m.d. PS Nov 2008 0,8 1,0 1,1 1,5 m.d. Dejn gross tal-gvern (% tal-PDG) SP Jan 2010 58,2 62,3 67,2 69,6 72,5 COM Nov 2009 58,2 59,8 65,6 69,7 m.d. PS Nov 2008 42,1 39,6 38,0 36,2 m.d. Programm ta’ Stabbiltà (PS); Il-previżjonijiet tas-servizzi tal-Kummissjoni tal-Ħarifa 2009 (COM); Il-kalkoli tas-servizzi tal-Kummissjoni.

(1) ĠU L 209, 2.8.1997, p. 1. Id-dokumenti msemmija f'dan it-test jistgħu jinsabu fil-websajt li ġejja: http://ec.europa.eu/economy_finance/sgp/index_en.htm

(2) Il-valutazzjoni tqis notevolment il-previżjoni tas-servizzi tal-Kummissjoni tar-rebbiegħa 2009 iżda wkoll tagħrif ieħor li laħaq sar disponibbli minn dakinhar, inkluża l-previżjoni interim tas-servizzi tal-Kummissjoni ta’ Frar 2010.

(3) Fil-konklużjonijiet tal-Kunsill tal-10 ta' Novembru 2009 dwar is-sostenibbiltà tal-finanzi pubbliċi “il-Kunsill jappella lill-Istati Membri biex jagħtu importanza lil strateġiji orjentati lejn is-sostenibbiltà fil-programmi tagħhom ta' stabbiltà u konverġenza li ġejjin” u jkompli “jistieden lill-Kummissjoni, flimkien mal-Kumitat tal-Politika Ekonomika u l-Kumitat Ekonomiku u Finanzjarju, biex ikomplu jiżviluppaw metodoloġiji għall-valutazzjoni tas-sostenibbiltà fit-tul tal-finanzi pubbliċi fil-ħin għar-rapport li jmiss dwar is-sostenibbiltà”, li hu previst fl-2012.

(4) Ara, pereżempju, IMF, 2001a, Kodiċi għal prassijiet tajbin dwar it-trasparenza fiskali u OECD, 2002, L-aqwa prassijiet għat-trasparenza baġitarja, il-perijodiku tal-OECD dwar l-ibbaġittjar.

(5) Ara wkoll ir-rapport tal-pajjiż 05/225 tal-IMF (2005) u Il-Finanzi Pubbliċi tal-Kummissjoni Ewropea (2007) fl-EMU 2007 u Bos, F., “the Dutch fiscal framework; history, current practice and the role of the CPB”, id-dokument 150 tas-CPB , Netherlands Bureau for Economic Policy Analysis, l-Aja, Lulju 2007.

(6) In-National Bureau for Economic Policy Analysis huwa magħruf aħjar bħala s-Centraal Planbureau (CPB) u huwa istituzzjoni tal-gvern indipendenti għall-previżjonijiet.

(7) Lakuni fil-produzzjoni u bilanċi aġġustati ċiklikament skont il-programmi kif ikkalkulati mill-ġdid mis-servizzi tal-Kummissjoni fuq il-bażi tat-tagħrif fil-programmi.

(8) Abbażi tat-tkabbir potenzjali stmat ta' 1,7 %, 1,1 %, 0,7 % u 0,9 % rispettivament fil-perijodu 2008-2011.

(9) Bilanċ aġġustat ċiklikament bl-esklużjoni ta' miżuri ta' darba u miżuri temporanji oħrajn. Miżuri ta’ darba u miżuri temporanji oħrajn huma 0,4 % tal-PDG fl-2009, li jnaqqsu l-iżbilanċ, skont kemm il-programm l-aktar reċenti kif ukoll il-previżjoni tas-servizzi tal-Kummissjoni ta' Novembru 2009.

Sors:

Programm ta’ Stabbiltà (PS); Il-previżjonijiet tas-servizzi tal-Kummissjoni tal-Ħarifa 2009 (COM); Il-kalkoli tas-servizzi tal-Kummissjoni.