(4)

l-Artikolu 5 huwa sostitwit b’dan li ġej: “Artikolu 5 Il-ħidma tan-networks dedikati u l-attivitajiet tan-networks 1. Iċ-Ċentru għandu jappoġġa u jiżviluppa kontinwament l-attivitajiet tan-networks tal-korpi kompetenti billi jipprovdi l-koordinazzjoni u l-għarfien espert xjentifiku u tekniku lill-Kummissjoni u lill-Istati Membri u permezz tal-ħidma ta’ networks dedikati. 2. Iċ-Ċentru għandu jiżgura l-ħidma integrata tan-network għas-sorveljanza epidemjoloġika msemmi fl-Artikolu 13(1) tar-Regolament (UE) 2022/2371, is-sorveljanza ta’ perikli ambjentali marbuta mas-saħħa kif imsemmi fl-Artikolu 2(1), il-punt (c), ta’ dak ir-Regolament, u l-ħidma integrata ta’ network ta’ laboratorji ta’ referenza tal-UE kif imsemmi fl-Artikolu 15 ta’ dak ir-Regolament. Għandu b’mod partikolari: (a) jiżgura l-iżvilupp kontinwu tal-pjattaformi u applikazzjonijiet diġitali awtomatizzati, inkluż il-pjattaforma diġitali għas-sorveljanza stabbilita skont l-Artikolu 14 tar-Regolament (UE) 2022/2371, li jkunu soġġetti għall-kontroll uman, jappoġġaw is-sorveljanza epidemjoloġika fil-livell tal-Unjoni, u jappoġġaw lill-Istati Membri b’data u pariri xjentifiċi u tekniċi għall-istabbiliment ta’ sistemi integrati ta’ sorveljanza epidemjoloġika li jippermettu sorveljanza f’ħin reali għat-tħejjija, fejn xieraq u fattibbli, waqt li jibbenefikaw mill-infrastruttura u s-servizzi spazjali eżistenti tal-Unjoni; (b) jipprovdi assikurazzjoni ta’ kwalità billi jimmonitorja u jevalwa l-attivitajiet ta’ sorveljanza epidemjoloġika tan-networks dedikati għas-sorveljanza sabiex tiġi żgurata operazzjoni ottima, fost l-oħrajn bl-iżvilupp ta’ standards ta’ sorveljanza u bil-monitoraġġ tal-kompletezza tad-data u tal-indikaturi; (c) iżomm bażijiet tad-data għal din is-sorveljanza epidemjoloġika, jikkoordina mal-ospitanti ta’ bażijiet tad-data rilevanti oħra u jaħdem favur approċċi armonizzati għall-ġbir tad-data u mudelli sabiex jipproduċi data li tkun komparabbli u applikabbli għall-Unjoni kollha; fil-qadi ta’ dak ir-rwol, iċ-Ċentru għandu jimminimizza r-riskji li jistgħu jirriżultaw mit-trasferiment ta’ data mhux preċiża, mhux kompluta jew ambigwa minn bażi tad-data għal oħra, u għandu jistabbilixxi proċeduri robusti għar-rieżami tal-kwalità tad-data; (d) jikkomunika r-riżultati tal-analiżi tad-data lill-Kummissjoni, lill-HSC u lill-Istati Membri, jagħmel il-bażijiet tad-data aċċessibbli u disponibbli għall-użu mill-Istati Membri b’appoġġ għat-tfassil tal-politika nazzjonali u għall-kollaborazzjoni bilaterali u multilaterali bejn l-Istati Membri, u jipproponi messaġġi ta’ komunikazzjoni lill-Istati Membri sabiex il-pubbliku jkun infurmat; (e) jippromwovi u jappoġġa metodoloġiji operattivi armonizzati u razzjonalizzati għas-sorveljanza epidemjoloġika f’kollaborazzjoni mal-korpi kompetenti; (f) jiżgura l-interoperabbiltà tal-applikazzjonijiet awtomatizzati u tal-għodod diġitali l-oħra li jappoġġaw l-attivitajiet transkonfinali tas-saħħa pubblika, inkluż dawk għat-traċċar tal-kuntatti u l-applikazzjonijiet ta’ twissija, żviluppati fil-livell tal-Unjoni jew fil-livell nazzjonali f’kollaborazzjoni mill-qrib mal-Istati Membri; (g) jiżgura l-interoperabbiltà tal-pjattaformi diġitali għas-sorveljanza ma’ infrastruttura diġitali li tippermetti l-użu ta’ data dwar is-saħħa għall-kura tas-saħħa, għar-riċerka, għat-tfassil tal-politika u għal finijiet regolatorji, u juża data rilevanti oħra, pereżempju fatturi jew fenomeni ambjentali b’potenzjal ta’ impatt qawwi fuq is-saħħa fil-livell tal-Unjoni jew f’dak interreġjonali transkonfinali, jew fatturi ta’ riskju soċjoekonomiċi, fost l-oħrajn, jekk ikunu utli biex iċ-Ċentru jwettaq il-missjoni tiegħu b’mod aktar effettiv. Il-pjattaformi u l-applikazzjonijiet diġitali msemmija fit-tieni subparagrafu, punt (a), għandhom jiġu implimentati b’teknoloġiji li jtejbu l-privatezza filwaqt li jitqies l-ogħla livell ta’ żvilupp tekniku. 3. Iċ-Ċentru, permezz tal-ħidma tan-network għas-sorveljanza epidemjoloġika, għandu: (a) jimmonitorja u jirrapporta dwar ix-xejriet fil-mard trasmessibbli maż-żmien u madwar l-Istati Membri u f’pajjiżi terzi f’kooperazzjoni mad-WHO, abbażi ta’ indikaturi miftiehma, biex jivvaluta s-sitwazzjoni attwali u jiffaċilita azzjoni xierqa bbażata fuq l-evidenza, inkluż permezz tal-identifikazzjoni tal-ispeċifikazzjonijiet għall-ġbir armonizzat tad-data mill-Istati Membri; (b) jinduna bi, jimmonitorja u jirrapporta dwar theddid transkonfinali serju għas-saħħa msemmi fl-Artikolu 2(1), punti (a)(i) u (a)(ii), tar-Regolament (UE) 2022/2371, inkluż theddidiet għal sustanzi ta’ oriġini umana, jew fl-Artikolu 2(1), punt (d), ta’ dak ir-Regolament, fir-rigward tas-sors, il-ħin, il-popolazzjoni u l-post sabiex jiġi pprovdut raġunament għall-azzjoni għas-saħħa pubblika; (c) jappoġġa l-laboratorji nazzjonali ta’ referenza msemmija fl-Artikolu 15 tar-Regolament (UE) 2022/2371 fl-implimentazzjoni tal-iskemi esterni ta’ kontroll tal-kwalità, inkluż l-iskemi tal-ittestjar professjonali; (d) jikkontribwixxi għall-evalwazzjoni u l-monitoraġġ ta’ programmi ta’ prevenzjoni u kontroll tal-mard trasmessibbli sabiex jipprovdi l-evidenza għal rakkomandazzjonijiet ibbażati fuq ix-xjenza sabiex isaħħaħ u jtejjeb dawk il-programmi fil-livell nazzjonali u dak tal-Unjoni; (e) jimmonitorja u jivvaluta l-kapaċità tas-sistemi tas-saħħa għad-dijanjożi, għall-prevenzjoni u għat-trattament ta’ mard trasmessibbli gravi, kif ukoll ir-reżiljenza tas-sistemi tas-saħħa nazzjonali f’każ ta’ tifqigħat gravi ta’ mard, abbażi tal-indikaturi għat-tħejjija msemmija fl-Artikolu 5b(2), punt (b); (f) jidentifika l-gruppi tal-popolazzjoni f’riskju u li jeħtieġu miżuri mmirati ta’ prevenzjoni u ta’ rispons, u jappoġġa lill-Istati Membri biex jiżguraw li dawk il-miżuri jolqtu wkoll lill-persuni b’diżabbiltà; (g) jikkontribwixxi għall-valutazzjoni tal-piż tal-mard trasmessibbli, bħal fir-rigward tal-prevalenza tal-mard, il-kumplikazzjonijiet kliniċi, l-għadd ta’ rikoverati l-isptar u l-mortalità, billi juża, fost tipi oħra ta’ data, data stratifikata skont l-età, il-ġeneru, id-diżabbiltà u elementi oħra, jekk disponibbli; (h) isawwar mudelli epidemjoloġiċi, jantiċipa u jiżviluppa xenarji għar-rispons, u jikkoordina dawn l-isforzi bil-ħsieb li jaqsam l-aħjar prattiki, itejjeb il-kapaċità li jissawru mudelli fl-Unjoni kollha u jiżgura l-kooperazzjoni internazzjonali; u (i) jidentifika l-fatturi ta’ riskju għat-trażmissjoni tal-mard u l-piż assoċjat mal-mard, jipprovdi analiżi tar-rabtiet bejn it-trażmissjoni tal-mard, minn naħa, u l-fatturi ta’ riskju soċjali, ekonomiċi, klimatiċi u ambjentali, min-naħa l-oħra, waqt li jsegwi l-approċċ “Saħħa Waħda” għal mard li jittieħed b’mezzi żoonotiċi, mill-ikel u mill-ilma u għal mard u kwistjonijiet ta’ saħħa speċjali rilevanti oħra, u jidentifika l-gruppi ta’ popolazzjoni fl-akbar riskju, inkluż ir-rabta bejn l-inċidenza u s-severità tal-mard mal-fatturi soċjetali u ambjentali, u jirriċerka l-prijoritajiet u l-ħtiġijiet. 4. Kull Stat Membru għandu jaħtar korp kompetenti ta’ koordinazzjoni u għandu jiddeżinja wkoll koordinatur nazzjonali, punti ċentrali nazzjonali u punti ta’ kuntatt operazzjonali, skont ir-rilevanza, għall-funzjonijiet tas-saħħa pubblika, inkluż is-sorveljanza epidemjoloġika, u għal diversi gruppi ta’ mard u għal mard individwali, kif ukoll għall-għoti ta’ appoġġ għat-tħejjija u r-rispons. Il-punti ċentrali nazzjonali għandhom jiffurmaw networks li jipprovdu pariri xjentifiċi u tekniċi liċ-Ċentru. Il-punti ċentrali nazzjonali u l-punti ta’ kuntatt operazzjonali ddeżinjati għall-interazzjonijiet speċifiċi għall-mard maċ-Ċentru għandhom jiffurmaw networks i għal mard speċifiku jew għal gruppi speċifiċi ta’ mard li l-kompiti tagħhom għandhom jinkludu t-trażmissjoni tad-data ta’ sorveljanza nazzjonali kif ukoll il-preżentazzjoni ta’ proposti għall-prevenzjoni u l-kontroll ta’ mard trasmessibbli liċ-Ċentru. L-Istati Membri għandhom jinnotifikaw liċ-Ċentru u lill-Istati Membri l-oħra dwar id-deżinjazzjonijiet previsti f’dan il-paragrafu u b’kull bidla li ssirilhom. 5. Iċ-Ċentru għandu jikkoopera mal-korpi kompetenti, b’mod partikolari fir-rigward ta’ ħidma preparatorja għal opinjonijiet xjentifiċi, għal assistenza teknika u xjentifika, għall-ġbir ta’ data komparabbli bbażata fuq formati komuni li jippermettu aggregazzjoni faċli, u l-identifikazzjoni ta’ theddid għas-saħħa li qed ifiġġ. 6. Iċ-Ċentru għandu jiżgura l-operat u l-koordinazzjoni tan-network tal-laboratorji ta’ referenza tal-UE msemmi fl-Artikolu 15 tar-Regolament (UE) 2022/2371, għall-finijiet ta’ dijanjożi, id-detezzjoni, l-identifikazzjoni, is-sekwenzjar ġenetiku u l-karatterizzazzjoni ta’ aġenti infettivi li għandhom il-potenzjal li jkunu ta’ theddida għas-saħħa pubblika. 7. Iċ-Ċentru għandu jipprovdi assistenza xjentifika u teknika biex jgħin lill-Istati Membri jiżviluppaw il-kapaċitajiet tagħhom ta’ detezzjoni u sekwenzjar, b’mod partikolari dawk l-Istati Membri li ma għandhomx kapaċitajiet suffiċjenti. 8. Billi jinkoraġġixxi l-kooperazzjoni bejn esperti u laboratorji ta’ referenza, iċ-Ċentru għandu jrawwem l-iżvilupp ta’ kapaċità biżżejjed fl-Unjoni għad-dijanjożi, id-detezzjoni, l-identifikazzjoni u l-karatterizzazzjoni ta’ aġenti infettivi li jkollhom il-potenzjal li jkunu ta’ theddida għas-saħħa pubblika. Iċ-Ċentru għandu jżomm u jestendi din il-kooperazzjoni u jappoġġa l-implimentazzjoni ta’ skemi ta’ assigurazzjoni tal-kwalità. 9. Iċ-Ċentru għandu jkun responsabbli għall-ħidma u l-koordinazzjoni tan-network tas-servizzi tal-Istati Membri li jappoġġaw l-użu ta’ sustanzi ta’ oriġini umana, sabiex jgħin biex jiġi żgurat li tali sustanzi jkunu mikrobijoloġikament sikuri, billi jimmonitorja, jivvaluta u jgħin biex jiġu indirizzati tifqigħat ta’ mard rilevanti li jkollhom il-potenzjal li jkunu ta’ theddid transkonfinali serju għas-saħħa, u biex jissalvagwardja pazjenti li jeħtieġu tali sustanzi.”