MT Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea L 104/17

DEĊIŻJONI TAL-KUMMISSJONI (UE) 2015/635

tal-15 ta' Ottubru 2014

dwar l-Għajnuna mill-Istat SA.20580 (C 31/07) (ex NN 17/07) implimentata mill-Irlanda lil Kumpaniji tax-Xarabanks ta' Córas Iompair Éireann (Dublin Bus u Irish Bus)

(notifikata bid-dokument numru C(2014) 7275)

(It-test bl-Ingliż biss huwa awtentiku)

(Test b'rilevanza għaż-ŻEE)

IL-KUMMISSJONI EWROPEA,

Wara li kkunsidrat it-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea u, b'mod partikolari, l-ewwel subparagrafu tal-Artikolu 108(2) tiegħu (1),

Wara li kkunsidrat il-Ftehim dwar iż-Żona Ekonomika Ewropea u, b'mod partikolari, l-Artikolu 62(1)(a) tiegħu,

Wara li kkunsidrat id-deċiżjoni li permezz tagħha l-Kummissjoni ddeċidiet li tagħti bidu għall-proċedura stipulata fl-Artikolu 108(2) tat-Trattat, fir-rigward tal-għajnuna C 31/07 (ex NN 17/07) (2),

Wara li talbet lill-partijiet interessati sabiex jissottomettu l-kummenti tagħhom skont id-dispożizzjoni(jiet) iċċitata/i hawn fuq, u wara li kkunsidrat il-kummenti tagħhom,

Billi:

1. PROĊEDURA

(1) Wara ilment u korrispondenza estensiva sussegwenti bejn il-Kummissjoni u l-kwerelant, kif ukoll bejn il-Kummissjoni u l-awtoritajiet Irlandiżi, fit-18 ta' Lulju 2007, il-Kummissjoni għarrfet lill-Irlanda li hija kienet iddeċidiet li tagħti bidu għall-proċedura stipulata fl-Artikolu 108(2) tat-Trattat fir-rigward tal-għajnuna allegatament illeġittima mogħtija lill-Córas Iompair Éireann (il-Bord tat-Trasport Irlandiż (“CIÉ”)) lill-kumpaniji tax-xarabanks Bus Éireann (magħrufa wkoll bħala “Irish Bus”) (3) u Dublin Bus (magħrufa wkoll bħala “Bus Átha Cliath”) mill-gvern Irlandiż fil-forma ta' għotjiet taħt il-Pjanijiet ta' Żvilupp Nazzjonali u għotjiet operattivi annwali (id-“Deċiżjoni tal-Ftuħ”).

(2) Fil-31 ta' Ottubru 2007, l-awtoritajiet Irlandiżi ssottomettew il-kummenti tagħhom dwar id-Deċiżjoni tal-Ftuħ.

(3) Id-Deċiżjoni tal-Ftuħ ġiet ippubblikata f'Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea (4). Il-Kummissjoni stiednet lill-partijiet interessati sabiex jissottomettu l-kummenti tagħhom dwar l-għajnuna.

(4) Il-Kummissjoni rċeviet kummenti mingħand tnax-il parti interessata. Hija għaddiet dawk il-kummenti lill-Irlanda, li ngħatat l-opportunità li tirreaġixxi; il-kummenti tagħhom ġew riċevuti permezz ta' ittra datata s-26 ta' Frar 2008.

(5) Permezz ta' ittra tal-24 ta' April 2008, l-awtoritajiet Irlandiżi ssottomettew lill-Kummissjoni kopja tal-Att tal-2008 dwar l-Awtorità tat-Trasport ta' Dublin, li ġie ppubblikat riċentament.

(6) Permezz ta' e-Mail tat-12 ta' Frar 2009, l-awtoritajiet Irlandiżi ssottomettew lill-Kummissjoni kopja tal-Analiżi tal-Ispejjeż u tal-Effikaċja ta' Dublin Bus u Bus Éireann.

(7) Fil-25 ta' Marzu 2009, saret vidjokonferenza fuq talba tal-awtoritajiet Irlandiżi. Dik il-laqgħa kienet segwita mid-dispaċċ ta' informazzjoni addizzjonali mill-awtoritajiet Irlandiżi, kif mitlub mill-Kummissjoni, permezz ta' ittra datata t-30 ta' April 2009.

(8) Permezz ta' ittra tad-19 ta' Jannar 2010, l-awtoritajiet Irlandiżi ssottomettew lill-Kummissjoni kopja tal-kuntratt ta' servizzi pubbliċi li ġie konkluż bejn l-Awtorità tat-Trasport Nazzjonali u Dublin Bus nhar l-1 ta' Diċembru 2009.

(9) Billi r-Regolament (KE) Nru 1370/2007 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (5) daħal fis-seħħ fit-3 ta' Diċembru 2009, il-Kummissjoni talbet lill-awtoritajiet Irlandiżi u lill-partijiet interessati, permezz ta' ittri u emails datati t-30 ta' Marzu 2010, sabiex jipprovdu l-osservazzjonijiet tagħhom dwar il-kompatibbiltà tal-miżuri inkwistjoni ma' dak ir-regolament ġdid. Permezz ta' ittra tal-25 ta' Mejju 2010, il-Kummissjoni rċeviet osservazzjonijiet mingħand l-awtoritajiet Irlandiżi. Il-Kummissjoni rċeviet ukoll osservazzjonijiet mingħand tlieta mill-partijiet interessati.

(10) Fl-14 ta' Frar 2011, il-Kummissjoni talbet aktar informazzjoni mingħand l-Irlanda, li l-awtoritajiet Irlandiżi pprovdew permezz ta' ittra tal-15 ta' April 2011.

(11) Fid-19 ta' Settembru 2011, il-Kummissjoni talbet aktar informazzjoni mingħand l-awtoritajiet Irlandiżi. Fuq talba tal-awtoritajiet Irlandiżi, fl-14 ta' Ottubru 2011 saret telekonferenza. Dik il-laqgħa kienet segwita mid-dispaċċ ta' informazzjoni addizzjonali mill-awtoritajiet Irlandiżi permezz ta' ittra datata d-9 ta' Novembru 2011.

(12) Fit-13 ta' Settembru 2012, saret laqgħa mal-awtoritajiet Irlandiżi f'Dublin fuq talba tal-Kummissjoni. Dik il-laqgħa kienet segwita mit-talba tal-Kummissjoni għal aktar informazzjoni mingħand l-awtoritajiet Irlandiżi permezz ta' e-Mail tad-19 ta' Settembru 2012, li l-Irlanda wieġbet għaliha permezz ta' ittra datata t-23 ta' Novembru 2012.

(13) Fil-21 ta' Frar 2014, il-Kummissjoni talbet aktar informazzjoni mingħand l-Irlanda, li l-awtoritajiet Irlandiżi pprovdew permezz ta' ittra tal-15 ta' Mejju 2014.

2. IL-PARTIJIET

2.1. Il-kwerelant

(14) Il-kwerelant, il-Kunsill għat-Turiżmu u t-Trasport bil-Kowċis (Coach Tourism and Transport Council) huwa l-korp rappreżentattiv għall-kumpaniji indipendenti tat-trasport privat li joperaw servizzi tat-trasport (inklużi servizzi skedati nazzjonali u internazzjonali fuq distanzi twal, servizzi ta' trasport lejn ix-xogħol u lura, trasport rurali u urban, servizzi ta' trasport tal-iskejjel, it-turiżmu li jiġi, it-turiżmu 'il barra mill-pajjiż u servizzi ta' kiri ġenerali) fl-Irlanda fuq bażi kummerċjali.

2.2. Il-benefiċjarji

(15) Il-benefiċjarji tal-għajnuna mill-Istat allegatament illeġittima huma Bus Éireann u Dublin Bus. Dawn l-operaturi tax-xarabanks huma kumpaniji b'responsabbiltà limitata, li CIÉ huwa l-proprjetarju 100 % tagħhom (6).

2.2.1. Bus Éireann

(16) Bus Éireann tipprovdi servizzi tax-xarabanks madwar l-Irlanda kollha, bl-eċċezzjoni tas-servizzi tal-belt ta' Dublin, li tuża r-riżorsi tagħha stess u ta' subkuntrattur. Is-servizzi tax-xarabanks ipprovduti jinkludu servizzi tax-xarabanks “Expressway” fuq distanzi twal, servizzi urbani, suburbani, reġjonali u fil-belt bix-xarabanks, servizzi bil-kowċis internazzjonali ta' Eurolines, servizzi ta' trasport tal-iskejjel u servizzi anċillari, bħal kiri ta' kowċis u xarabanks, turs ta' ġurnata, ittestjar tal-vetturi, manutenzjoni b'kuntratt u kunsinna ta' pakketti.

(17) Is-servizzi ta' trasport tal-iskejjel jitħaddmu f'isem id-Dipartiment tal-Edukazzjoni u l-Ħiliet (7).

2.2.2. Dublin Bus

(18) L-attività primarja ta' Dublin Bus hija li tipprovdi servizzi urbani u suburbani bix-xarabanks għaż-Żona Metropolitana ta' Dublin (inklużi l-belt u l-kontea ta' Dublin, kif ukoll iż-żoni kontigwi). Barra minn hekk, Dublin Bus hija involuta fi tliet oqsma ta' attivitajiet kummerċjali: żjarat f'siti ta' interess, Airlink Airport Express u avvenimenti speċjali/kiri ta' xarabanks.

3. IL-QAFAS LEGALI NAZZJONALI LI JKOPRI L-MIŻURI

3.1. Atti dwar it-Trasport

(19) It-taqsima 15(1) tal-Att dwar it-Trasport tal-1950 imponiet għall-ewwel darba fuq CIÉ, bħala dover ġenerali, “li jipprovdi jew jassigura jew jippromwovi l-provvediment ta' sistema ta' trasport pubbliku li tkun effikaċi, ekonomika, konvenjenti u integrata kif suppost” għall-passiġġieri bit-triq, billi jieħu f'kunsiderazzjoni s-sikurezza tal-operat u l-inkoraġġiment tal-iżvilupp ekonomiku nazzjonali.

(20) It-taqsima tal-Att dwar it-Trasport tal-1950 imsemmija fil-premessa preċedenti tħassret mill-Att dwar it-Trasport tal-1958, li t-Taqsima 7 tiegħu tgħid: “Għandu jkun id-dover ġenerali tal-Bord [CIÉ] illi jipprovdi servizzi ta' trasport raġonevoli, effikaċi u ekonomiċi b'attenzjoni xierqa għas-sikurezza tal-operat, l-inkoraġġiment tal-iżvilupp ekonomiku nazzjonali u ż-żamma ta' kundizzjonijiet ta' impjieg raġonevoli għall-impjegati tiegħu”.

(21) L-Att dwar it-Trasport tal-1986 (ir-Riorganizzazzjoni ta' CIÉ) jiddefinixxi l-għanijiet u d-doveri prinċipali ta' Bus Éireann u Dublin Bus. It-taqsima 8(2) ta' dak l-Att tgħid li “l-għan prinċipali tal-kumpanija Irish Bus għandu jiġi ddikjarat fil-memorandum ta' assoċjazzjoni tagħha u huwa li tipprovdi, fl-Istat u bejn l-Istat u postijiet barra mill-Istat, servizz ta' trasport bit-triq għall-passiġġieri, għajr sakemm tali servizz jiġi pprovdut mill-kumpanija Dublin Bus, kif ukoll li tipprovdi servizzi anċillari u, għal dawk l-għanijiet, li teżerċita l-funzjonijiet f'dak in-nom konferiti fuq il-Bord [CIÉ] mill-Att tal-1950 jew minn kwalunkwe liġi oħra mgħoddija”. It-taqsima 8(3) ta' dak l-Att tispeċifika li “[l-]għan prinċipali tal-kumpanija Dublin Bus għandu jiġi ddikjarat fil-memorandum ta' assoċjazzjoni tagħha u huwa li tipprovdi servizz ta' trasport bit-triq għall-passiġġieri għall-belt u l-kontea ta' Dublin u għaż-żoni kontigwi, kif ukoll li tipprovdi servizzi anċillari u, għal dawk l-għanijiet, li teżerċita l-funzjonijiet f'dak in-nom konferiti fuq il-Bord mill-Att tal-1950 jew minn kwalunkwe liġi oħra mgħoddija”. Barra minn hekk, skont it-Taqsima 8(10) tal-Att dwar it-Trasport tal-1986 (ir-Riorganizzazzjoni ta' CIÉ), CIÉ u l-kumpaniji tax-xarabanks tiegħu għandhom jieħdu f'kunsiderazzjoni r-rwol soċjali tagħhom u l-ħtieġa li jżommu s-servizzi tat-trasport pubbliku kemm jista' jkun fil-limiti tar-riżorsi finanzjarji disponibbli.

(22) L-awtoritajiet Irlandiżi komplew jispjegaw li n-nollijiet standard tal-vjaġġi (inklużi n-nollijiet standard tal-adulti għall-vjaġġi fil-kategoriji kollha tas-servizzi u n-nollijiet tat-tfal tal-iskola għas-servizzi ta' trasport fil-belt) (8) mitluba minn Dublin Bus u Bus Éireann huma soġġetti għall-kontroll tal-Ministru tat-Trasport f'termini tan-nollijiet massimi li jistgħu jintalbu. L-operatur tax-xarabank lanqas ma huwa permess li jżid dawk in-nollijiet mingħajr il-kunsens minn qabel tad-Dipartiment tat-Trasport. In-nollijiet mitluba mill-operaturi privati mhumiex soġġetti għal xi proċeduri ta' notifika jew kontroll.

(23) Mill-10 ta' Jannar 2001, iż-żewġ operaturi tax-xarabanks ta' CIÉ huma mitluba minn direzzjoni Ministerjali (9) sabiex jinnotifikaw lid-Dipartiment tat-Trasport dwar kwalunkwe servizzi ġodda jew bidliet proposti għas-servizzi eżistenti mill-inqas erba' ġimgħat qabel l-introduzzjoni tagħhom. Din in-notifika mill-operaturi tax-xarabanks ta' CIÉ għandha tiġi sostnuta bid-dettalji sħaħ tas-servizzi proposti. Meta d-Dipartiment tat-Trasport jistabbilixxi li s-servizzi proposti jkunu f'konflitt ma' servizz liċenzjat eżistenti ta' trasport bit-triq għall-passiġġieri, il-kumpaniji ta' CIÉ jintalbu jfittxu l-kunsens formali tal-Ministru tat-Trasport skont it-Taqsima 25 tal-Att dwar it-Trasport tal-1958.

3.2. Memoranda ta' Qbil

(24) Mill-2003 sal-2009, il-ħlas tal-kumpens lil Dublin Bus u Bus Éireann kien is-suġġett tal-Memoranda ta' Qbil annwali maż-żewġ kumpaniji. L-awtoritajiet Irlandiżi spjegaw li dawk il-Memoranda ta' Qbil jidentifikaw il-kwalità (inklużi l-kwalità tas-servizz offrut lill-klijenti, l-indafa, l-età tax-xarabank, l-aċċessibbiltà, eċċ.) u l-kwantità (inklużi l-għadd ta' xarabanks, il-kilometri li jkunu għamlu fl-ivvjaġġar, il-klijenti li ġarrew fuqhom, eċċ.) tas-servizzi li għandhom jiġu pprovduti minn kull waħda mill-kumpaniji inkambju għall-pagamenti mit-Teżor. Barra minn hekk, ir-rekwiżiti finanzjarji u operattivi u l-arranġamenti tal-monitoraġġ u r-rapportar huma rregolati minn dawk il-Memoranda ta' Qbil.

(25) Mill-2005 sal-2008, il-ħlas ta' porzjon fiss tas-sussidju għal kull waħda mill-kumpaniji operattivi kien kondizzjonali fuq l-issodisfar ta' ċerti kriterji tal-prestazzjoni li huma stipulati fil-Memoranda ta' Qbil.

3.3. Pjanijiet ta' Żvilupp Nazzjonali

(26) Il-Pjanijiet ta' Żvilupp Nazzjonali jkopru s-setturi kollha tal-ekonomija u għamlu t-titjib tal-infrastruttura soċjali u ekonomika Irlandiża bħala l-għan prinċipali tagħhom. L-attivitajiet tal-Pjanijiet ta' Żvilupp Nazzjonali huma ffinanzjati minn fondi pubbliċi, privati u tal-Unjoni (10). Il-Pjanijiet ta' Żvilupp Nazzjonali eżaminati minn din id-Deċiżjoni huma għall-perjodi 2000-2006 u 2007-2013. Il-Pjan ta' Żvilupp Nazzjonali 2007-2013 twaqqaf fl-2011 u ġie sostitwit mill-Pjan ta' Investiment Kapitali u Infrastrutturali 2012-16.

3.4. L-Awtorità tat-Trasport Nazzjonali u kuntratti ġodda ta' servizzi pubbliċi

(27) Fl-14 ta' April 2008, l-awtoritajiet Irlandiżi ppubblikaw l-Att tal-2008 dwar l-Awtorità tat-Trasport ta' Dublin sabiex “jiffaċilitaw it-twaqqif ta' Awtorità tat-Trasport ġdida bir-responsabbiltà globali li tikkoordina t-trasport u l-ġestjoni tat-traffiku u li talloka kapital u l-finanzjament attwali għat-trasport pubbliku fiż-Żona ta' Greater Dublin”. L-Att tal-2009 dwar ir-Regolamentazzjoni tat-Trasport Pubbliku aktar tard reġa' semma lill-awtorità ġdida bħala l-Awtorità tat-Trasport Nazzjonali. L-awtorità ġdida ħadet f'idejha r-regolamentazzjoni tas-servizzi pubbliċi tat-trasport tal-passiġġieri bix-xarabank għall-pajjiż kollu.

(28) It-taqsima 48(1)(b) tal-Att tal-2008 dwar l-Awtorità tat-Trasport ta' Dublin tgħid li “Meta l-Awtorità [tat-Trasport Nazzjonali] tipproponi li tassigura l-provvista ta' servizzi pubbliċi ta' trasport tal-passiġġieri […] hija għandha […] tagħmel dan b'konformità ma' kuntratt għal servizzi tat-trasport pubbliku”.

(29) Fl-1 ta' Diċembru 2009, l-Awtorità tat-Trasport Nazzjonali ffirmat żewġ kuntratti għal servizzi pubbliċi skont ir-Regolament (KE) (Nru.) 1370/2007, rigward kumpens għal obbligi ta' servizz pubbliku (“OSP”), għal perjodu ta' ħames snin. Kuntratt wieħed kien ma' Dublin Bus fir-rigward ta' servizzi pprovduti fiż-Żona ta' Greater Dublin u l-ieħor kien ma' Bus Éireann fir-rigward ta' servizzi pprovduti fil-bqija tal-pajjiż. Simultanjament, il-Memoranda ta' Qbil imsemmija qabel (ara t-taqsima 3.2) ma tkomplewx.

(30) Minħabba li d-Deċiżjoni tal-Ftuħ ma tkoprix dawk il-kuntratti għal servizzi pubbliċi, l-eżaminazzjoni tal-kumpens operattiv annwali mogħti mill-Irlanda lil Dublin Bus u Bus Éireann għas-servizzi urbani, suburbani u reġjonali bix-xarabanks f'din id-Deċiżjoni hija limitata għall-perjodu qabel l-1 ta' Diċembru 2009, id-data li fiha dawk il-kuntratti bdew jirregolaw dawk is-servizzi.

(31) F'ittra lill-Kummissjoni datata t-23 ta' Novembru 2012, l-awtoritajiet Irlandiżi stipulaw li “[…] L-Għotjiet ta' Kapital imħallsin lil Dublin Bus u Bus Éireann, inklużi l-għotjiet għax-xarabanks il-ġodda […] saru skont id-dispożizzjonijiet tal-Att tal-2008 dwar l-Awtorità tat-Trasport ta' Dublin. Dawn il-pagamenti jidhru taħt it-taqsima 45 ta' dak l-Att, li tippermetti lill-NTA tiffinanzja l-infrastruttura tat-trasport pubbliku u/jew taħt it-taqsima 49, li tipprevedi l-finanzjament tal-kuntratti għal servizzi tat-trasport pubbliku”.

(32) Skont it-Taqsima 45(1) tal-Att tal-2008 dwar l-Awtorità tat-Trasport ta' Dublin “L-Awtorità [tat-Trasport Nazzjonali] tista', soġġetta għal tali kundizzjonijiet li tqis li huma xierqa, tagħmel għotjiet lill-awtoritajiet tat-trasport pubbliku jew lil partijiet terzi mill-flus ipprovduti mill-Oireachtas [il-Parlament Nazzjonali Irlandiż], fir-rigward tal-garanzija tal-infrastruttura tat-trasport pubbliku assenjata lil dawn l-awtoritajiet jew partijiet terzi […]”.

(33) Skont it-Taqsima 49(1) tal-Att tal-2008 dwar l-Awtorità tat-Trasport ta' Dublin “Meta l-Awtorità [tat-Trasport Nazzjonali] tidħol f'kuntratt għal servizzi ta' trasport pubbliku skont it-taqsima 48, hija tista', soġġetta għal tali kundizzjonijiet li tqis li huma xierqa, tagħmel pagamenti lill-operatur tat-trasport pubbliku kkonċernat mill-flus ipprovduti mill-Oireachtas jew b'mod ieħor, fir-rigward tal-provvista tas-servizzi pubbliċi ta' trasport tal-passiġġieri msemmija f'dak il-kuntratt”.

(34) Fid-dawl tal-premessi 31 sa 33 u billi d-Deċiżjoni tal-Ftuħ ma tkoprix l-għotjiet magħmula skont l-Att tal-2008 dwar l-Awtorità tat-Trasport ta' Dublin, il-perjodu rilevanti għall-eżaminazzjoni tal-finanzjament għax-xarabanks il-ġodda u għall-infrastruttura mill-Irlanda lil dawn iż-żewġ kumpaniji msemmija f'din id-Deċiżjoni huwa limitat għall-perjodu qabel l-1 ta' Diċembru 2009, id-data li fiha daħlet fis-seħħ il-parti ta' dak l-Att li tinkludi t-taqsimiet imsemmija fil-premessi 31 sa 33 (11).

3.5. Ftehimiet li jikkonċernaw l-Iskema tat-Trasport tal-Iskejjel

(35) Bus Éireann tħaddem l-Iskema tat-Trasport tal-Iskejjel f'isem id-Dipartiment tal-Edukazzjoni u l-Ħiliet.

(36) L-iskema ilha titħaddem minn CIÉ mill-1967 u, minn mindu daħal fis-seħħ l-Att dwar it-Trasport (ir-Riorganizzazzjoni ta' CIÉ) fl-1986 (12), minn Bus Éireann. L-arranġamenti finanzjarji oriġinali għall-iskema ġew stabbiliti fi ftehim ta' kontabbiltà li jmur lura għall-1968 (13), li jiddeskrivi l-ispejjeż eliġibbli għar-rimborż fil-bidunett tal-iskema. Madankollu, l-awtoritajiet Irlandiżi kkonfermaw li l-arranġamenti tal-kontabbiltà attwali huma bbażati fuq ftehim aġġornat li jmur lura għall-1975 (14).

(37) Il-maġġoranza tas-servizzi fl-Iskema tat-Trasport tal-Iskejjel bħalissa huma subkuntrattati minn Bus Éireann lill-operaturi tax-xarabanks fis-settur privat.

(38) Il-Memoranda ta' Qbil annwali għal Bus Éireann ma jirreferux għall-Iskema tat-Trasport tal-Iskejjel, li l-Awtoritajiet Irlandiżi ma jqisux bħala OSP u li hija kklassifikata bħala servizz kummerċjali fil-kontijiet ta' Bus Éireann (ara t-taqsima 4.4).

4. DESKRIZZJONI TAL-MIŻURI

4.1. Il-kumpens operattiv annwali għas-servizzi urbani, suburbani u reġjonali bix-xarabanks

(39) L-awtoritajiet Irlandiżi jsostnu lil Bus Éireann u Dublin Bus permezz ta' pagamenti ta' kumpens annwali għat-tħaddim tas-servizzi tat-trasport pubbliku bix-xarabanks li jaqgħu taħt OSP.

(40) Is-servizzi ta' OSP ta' Bus Éireann huma kollha servizzi urbani, suburbani u reġjonali (Stage Carriage u Servizzi fil-Belt). Servizzi oħrajn offruti minn Bus Éireann, bħall-“Expressway” interreġjonali fuq distanza twila, il-kiri privat, it-turs ta' ġurnata, is-servizzi bil-kowċis internazzjonali ta' Eurolines u l-Iskema tat-Trasport tal-Iskejjel, ma jaqgħux taħt OSP u, skont l-Irlanda, il-kumpanija tqishom bħala servizzi kummerċjali.

(41) Is-servizzi ta' OSP ta' Dublin Bus huma s-servizzi offruti fil-belt urbana li huma joperaw fiż-żona ta' Greater Dublin. Servizzi oħrajn offruti minn Dublin Bus, jiġifieri ż-żjarat f'siti ta' interess, l-Airlink Airport Express u l-avvenimenti speċjali/kiri tax-xarabanks, ma jaqgħux taħt OSP u l-kumpanija tqishom bħala servizzi kummerċjali.

(42) Għall-perjodu mill-2003 sal-2009, l-awtoritajiet Irlandiżi pprovdew il-ħlasijiet ta' kumpens annwali stabbiliti fit-Tabella 1 lil CIÉ għal Bus Éireann u Dublin Bus bl-iskop li jħaddmu s-servizzi ta' OSP. Tabella 1 Kumpens Operattiv għas-Servizzi ta' OSP, f'EUR (miljuni) Sena Bus Éireann Dublin Bus 2003 22,9 53,9 2004 24,0 61,8 2005 25,2 64,9 2006 30,5 71,8 2007 36,6 80,1 2008 41,8 85,6 2009 49,4 83,2 Totali 207,5 447,4 Totali (Ikkombinati) 654,9

(43) L-awtoritajiet Irlandiżi jgħidu li dawn il-pagamenti ta' kumpens jintużaw biss bl-iskop li jitmexxew is-servizzi ta' OSP u bl-ebda mod ma jissussidjaw is-servizzi kummerċjali tal-kumpaniji tax-xarabanks. Barra minn hekk, kwalunkwe profitti ġġenerati mis-servizzi kummerċjali ta' kwalunkwe waħda mill-kumpaniji jintużaw għas-sussidjar reċiproku tas-servizzi ta' OSP li jagħmlu t-telf u Bus Éireann, b'mod partikolari, sostniet is-servizzi ta' OSP tagħha mis-servizzi kummerċjali profittabbli tagħha stess.

(44) Mill-2003 sal-2009, l-ammonti ta' kumpens annwali ġew speċifikati minn qabel fil-Memoranda ta' Qbil li ffirmaw iż-żewġ kumpaniji mad-Dipartiment tat-Trasport kull sena. Dawk il-Memoranda ddeskrivew ukoll is-servizzi bix-xarabanks li għandhom jiġu pprovduti.

4.2. Il-finanzjament ta' xarabanks ġodda

(45) L-awtoritajiet Irlandiżi jsostnu wkoll lil Bus Éireann u Dublin Bus b'għotjiet għall-finanzjament ta' xarabanks ġodda skont il-Pjanijiet ta' Żvilupp Nazzjonali.

(46) Matul il-perjodu 2000-2008, ingħataw għotjiet lil CIÉ għall-operaturi tax-xarabanks tagħha bl-iskop li jmexxu s-servizzi ta' OSP, kif stabbilit fit-Tabella 2. L-għotjiet għax-xarabanks ġodda eżaminati minn din id-Deċiżjoni bdew jingħataw fis-sena 2000, minħabba li din kienet l-ewwel sena tal-Pjan ta' Żvilupp Nazzjonali 2000-2006 (15), u ġew fi tmiemhom fl-2009 (16). Tabella 2 Għotjiet ta' Kapital għas-Sostituzzjoni tal-Flotta, f'EUR (miljuni) Sena Bus Éireann (17) Dublin Bus 2000 6,5 24,2 2001 17,1 15,4 2002 2,3 14,8 2003 8,4 5,7 2004 — — 2005 — 5,3 2006 — 24,9 2007 32,1 21,4 2008 40,4 18,2 2009 0,1 — Totali 106,9 129,9 Totali (Ikkombinati) 236,8

(47) L-awtoritajiet Irlandiżi qalu li l-għotjiet jitħallsu bħala kumpens parzjali lil Bus Éireann u Dublin Bus fir-rigward tax-xiri ta' vetturi li jintużaw biss għat-tmexxija tas-servizzi ta' OSP u li l-għotjiet għandhom l-effett li jbaxxu l-pagamenti ta' kumpens annwali ta' OSP.

(48) Madankollu, il-finanzjament stipulat fit-Tabella 2 jirreferi biss għall-parti tal-baġit għax-xiri ta' vetturi għas-servizzi ta' OSP, minħabba li xi vetturi jinxtraw kompletament jew parzjalment mir-riżorsi proprji ta' Bus Éireann u Dublin Bus. Meta dan ikun il-każ, il-flotta tista' tintuża kemm għas-servizzi kummerċjali kif ukoll għas-servizzi ta' OSP.

(49) Fir-rapport tal-introjtu tal-OSP hija inkluża allokazzjoni għad-deprezzament fir-rigward tal-użu ta' tali vetturi għas-servizzi ta' OSP. Fil-każ ta' vettura li x-xiri tagħha kien biss parzjalment iffinanzjat minn għotja, fir-rapport tal-introjtu tal-OSP tiġi inkluża biss allokazzjoni għal deprezzament proporzjonata għall-kontribuzzjoni tal-kumpanija tax-xarabanks fir-rigward tal-użu ta' tali vettura għas-servizzi ta' OSP.

(50) L-ispiża għax-xiri tax-xarabanks użati għal servizzi kummerċjali biss għandha titħallas kompletament mill-kumpaniji tax-xarabanks.

4.3. Il-finanzjament ta' infrastruttura ddedikata

(51) L-awtoritajiet Irlandiżi għamlu wkoll għotjiet skont il-Pjanijiet ta' Żvilupp Nazzjonali lil CIÉ għall-iskop ta' investiment fl-infrastruttura għas-servizzi bix-xarabanks, b'mod partikolari l-ammeljorament tal-istazzjonijiet tax-xarabanks u l-bini ta' garaxx ġdid għax-xarabanks f'Dublin.

(52) L-ammonti ta' dawn l-għotjiet mogħtija matul il-perjodu 2000-2008 huma elenkati fit-Tabella 3. L-għotjiet għal infrastruttura ddedikata eżaminati minn din id-Deċiżjoni bdew jingħataw fis-sena 2000, minħabba li din kienet l-ewwel sena tal-Pjan ta' Żvilupp Nazzjonali 2000-2006 (18), u ġew fi tmiemhom fl-2009 (19). Tabella 3 Għotjiet ta' Kapital għall-Infrastruttura, f'EUR (miljuni) Sena Bus Éireann Dublin Bus 2000 — 4,6 2001 2,8 7,9 2002 1,6 15,4 2003 3,4 8,2 2004 5,5 7,3 2005 1,3 6,3 2006 1,7 3,1 2007 — — 2008 — — 2009 — — Totali 16,3 52,8 Totali (Ikkombinati) 69,1

(53) L-awtoritajiet Irlandiżi qalu li l-finanzjament tal-faċilitajiet infrastrutturali u operazzjonali ġodda kien ipprovdut biss għall-issodisfar tal-OSP, kif ukoll li l-ammeljorament tal-infrastruttura kien neċessarju sabiex jiġu ssodisfati r-rekwiżiti tal-kwalità u l-aċċessibbiltà imposti minn dawk l-OSP.

(54) L-infrastruttura inkwistjoni hija proprjetà ta' CIÉ u, skont l-awtoritajiet Irlandiżi, ma ġietx ammeljorata matul is-snin sabiex tissodisfa r-rekwiżiti tal-operat, tas-sikurezza u l-ħtiġijiet tal-klijenti.

(55) L-għotjiet, flimkien mal-fondi ġġenerati mir-riżorsi proprji tagħhom, ippermettew lill-kumpaniji jġibu dawk il-faċilitajiet għall-istandards meħtieġa, b'mod partikolari permezz tal-iffaċilitar tal-ivvjaġġar tal-persuni b'mobilità mnaqqsa.

(56) Kemm Dublin Bus kif ukoll Bus Éireann irċevew finanzjament li mar lejn l-ispiża tal-garaxxijiet tax-xarabanks u l-faċilitajiet tal-manutenzjoni u lejn l-issodisfar tal-ispiża tax-xogħlijiet ta' aċċessibbiltà neċessarji fl-istazzjonijiet tax-xarabanks u l-postijiet ta' waqfien għax-xarabanks.

(57) Għal Bus Éireann, il-maġġoranza tal-finanzjament għall-faċilitajiet infrastrutturali/operazzjonali pprovdut kienet relatata mal-ammeljorament tal-istazzjonijiet tax-xarabanks li l-kumpanija tuża madwar il-pajjiż. Dawk l-ammeljoramenti saru bil-għan li jittejbu l-aċċessibbiltà, il-provvista tas-sistema msejħa “(Kassel) kerbing” iddixxjata u firxa ta' miżuri relatati oħrajn.

(58) Il-finanzjament lil Bus Éireann jinkludi kontribuzzjonijiet mill-Fond Ewropew għall-Iżvilupp Reġjonali taħt il-programm tiegħu bl-isem ta' Interreg.

(59) F'Dublin, żieda fl-għadd ta' xarabanks meħtieġa għas-servizzi ta' OSP wasslet għall-ħtieġa ta' garaxx b'kapaċità akbar. B'riżultat ta' dan, fl-2004 inbena l-Garaxx ta' Harristown. Dak il-proġett kien jammonta għal EUR 22 miljun tal-għotjiet imħallsin lil Dublin Bus għall-faċilitajiet infrastrutturali/operazzjonali. L-ispiża globali tal-Garaxx ta' Harristown kienet ta' EUR 42,1 miljun, komposta minn finanzjament f'għotja ta' EUR 22 miljun u kontribuzzjoni proprja ta' CIÉ/Dublin Bus ta' EUR 20,1 miljun. Ix-xarabanks iggaraxxjati f'Harristown joperaw biss fuq servizzi ta' OSP.

(60) L-aċċess fiżiku għall-faċilitajiet infrastrutturali kollha megħjuna mill-għotjiet stipulati fit-Tabella 3 huwa limitat għall-vetturi ta' Bus Éireann u Dublin Bus.

4.4. L-Iskema tat-Trasport tal-Iskejjel

4.4.1. Deskrizzjoni tal-iskema

(61) Bus Éireann topera l-Iskema tat-Trasport tal-Iskejjel f'isem id-Dipartiment tal-Edukazzjoni u l-Ħiliet. L-iskema bdiet titħaddem minn CIÉ mill-1967 'il quddiem u, minn mindu daħal fis-seħħ l-Att dwar it-Trasport (ir-Riorganizzazzjoni ta' CIÉ) fl-1986 (20), hija bdiet titħaddem minn Bus Éireann.

(62) L-iskema hija primarjament immirata għat-tfal li jgħixu f'żoni rurali li, minħabba l-postijiet fejn jgħixu, altrimenti jispiċċaw ikollhom diffikultà biex jattendu l-iskola b'mod regolari. Sabiex ikunu eliġibbli għas-sistema, l-istudenti għandhom ikunu qegħdin jgħixu f'ċerta distanza mill-eqreb skola għalihom, għalkemm għal ċerti studenti bi bżonnijiet speċjali, normalment jiġi pprovdut trasport bieb bieb bejn id-dar u l-iskola.

(63) Grazzi għal din l-iskema, 135 000 tifel u tifla jitwasslu kuljum permezz tat-trasport tal-iskola lejn l-iskejjel primarji u post-primarji, inklużi madwar 8 000 tifel u tifla bi bżonnijiet edukattivi speċjali u 9 000 tifel u tifla li jivvjaġġaw fuq servizzi skedati pprovduti bix-xarabank u bil-ferrovija, inklużi dawk ta' operaturi privati liċenzjati.

(64) Bus Éireann topera flotta ta' 700 xarabank tal-iskola bħala parti mill-iskema. L-operaturi privati b'kuntratt ma' Bus Éireann joperaw 3 000 vettura oħra.

(65) L-awtoritajiet Irlandiżi jgħidu li, bħalissa, 86 % tas-servizzi qegħdin jiġu pprovduti minn kuntratturi fis-settur privat u li dan il-perċentwal żdied b'mod gradwali fis-snin riċenti.

(66) L-iskema hija amministrata permezz ta' 11-il uffiċċju reġjonali ta' Bus Éireann, li l-funzjonijiet tagħhom jiġu kkoordinati mill-kwartieri ġenerali ta' Bus Éireann f'Dublin.

(67) Minbarra li tmexxi l-flotta ta' xarabanks tagħha ddedikati għat-trasport tat-tfal tal-iskola, ir-rwol amministrattiv ta' Bus Éireann fl-iskema jinkludi: — il-kuntrattar tal-operaturi privati u l-ħlas tal-kontijiet tal-kuntratturi; — il-monitoraġġ kontinwu tal-operazzjonijiet tal-kuntratturi; — l-ippjanar tal-provvista ta' servizzi ġodda, inklużi l-itinerarji u l-iskedar tar-rotot; — ir-reviżjoni annwali ta' kull rotta sabiex tirrifletti l-bidliet fit-turnover tal-istudenti; — il-valutazzjoni tal-eliġibbiltà tal-istudenti; — il-ġbir u l-kontabbiltà tal-kontribuzzjonijiet tal-istudenti; — il-ħruġ ta' biljetti għall-istudenti; — l-iskrutinju tax-xufiera u tal-ispetturi kollha, flimkien mas-servizz tal-pulizija; — is-sorveljanza u l-monitoraġġ ta' kuljum tal-prestazzjoni tas-servizz u tal-istandards; — l-appoġġ amministrattiv kollu meħtieġ għat-tħaddim tal-iskema u l-kontabbiltà tagħha bħala servizz tal-Istat.

4.4.2. L-arranġamenti finanzjarji għall-Iskema tat-Trasport tal-Iskejjel

(68) L-arranġamenti finanzjarji għall-Iskema tat-Trasport tal-Iskejjel kienu stabbiliti fi Ftehim tal-Kontabbiltà li jmur lura għall-1968 (21), li ġie aġġornat fl-1975 (22).

(69) L-awtoritajiet Irlandiżi jgħidu li skont dawk l-arranġamenti, id-Dipartiment tal-Edukazzjoni u l-Ħiliet jirrimborża lil Bus Éireann fuq bażi ta' “rkupru tal-ispejjeż” u li r-rimborż huwa għal firxa ta' spejjeż diretti identifikabbli bħala li jiġġarrbu fit-tħaddim u l-amministrazzjoni tal-iskema, flimkien ma' sehem tal-ispejjeż indiretti li ġġarrab Bus Éireann, li jiġi kkalkolat skont formula maqbula, nieqes id-dħul mill-ħlasijiet imposti fuq il-ġenituri tal-istudenti li jużaw l-iskema.

(70) Il-formula użata għall-kalkolazzjoni tal-ispejjeż indiretti mġarrba kienet stabbilita bħala 13 % ta' ċerti spejjeż diretti definiti fil-ftehim tal-1975. Madankollu, wara n-negozjati bejn id-Dipartiment tal-Edukazzjoni u l-Ħiliet u Bus Éireann, din l-imposta ġiet limitata b'ċifra massima maqbula għall-imposta, li fl-2011 kienet tammonta għal EUR 16,7 miljun, jew l-ekwivalenti ta' 10,7 % tal-ispejjeż inkwistjoni għal dik is-sena, u mbagħad ġiet iffissata għal EUR 15 miljun għall-2012 u l-2013 (23).

(71) L-ispejjeż għall-ħlas tas-subkuntratturi tas-settur privat jammontaw għal proporzjon kbir tal-ispejjeż diretti kumplessivi, minħabba li l-maġġoranza tas-servizzi tat-trasport tal-iskejjel jingħataw b'kuntratt, minflok jitmexxew mill-flotta ta' xarabanks ta' Bus Éireann stess iddedikati għat-trasport tat-tfal tal-iskola.

(72) Kull terminu skolastiku, il-familji tal-istudenti eliġibbli tal-iskejjel post-primarji (sekondarji) u, mis-sena skolastika 2011/2012, il-familji tal-istudenti eliġibbli tal-iskejjel primarji, jintalbu jħallsu tariffi modesti. Imbagħad hemm tariffi ogħla oħrajn li japplikaw għall-familji ta' studenti fi kwalunkwe skola li japprofittaw mill-iskema minkejja li mhumiex eliġibbli.

(73) Id-dikjarazzjonijiet finanzjarji annwali tal-iskema awditjati għas-snin riċenti huma ppubblikati mid-Dipartiment tal-Edukazzjoni u l-Ħiliet (24). L-ispejjeż tas-servizz kull sena, it-tariffi mħallsin mill-ġenituri (il-kontribuzzjonijiet tal-istudenti dovuti għal kull term skolastiku), il-ħlas annwali lil Bus Éireann (l-ammont nett taxxabbli) u l-ħlasijiet lill-kuntratturi, sa mis-sena 2000, huma miġbura fil-qosor fit-Tabella 4 ta' hawn taħt: Tabella 4 L-Iskema tat-Trasport tal-Iskejjel, f'EUR (miljuni) Sena Spiża Ħlasijiet tal-Ġenituri Ammont li għandu jitħallas mid-Dipartiment tal-Edukazzjoni u l-Ħiliet Ħlasijiet lil subkuntratturi 2000 66,3 6,1 60,1 33,3 2001 77,5 6,1 71,3 40,7 2002 93,7 6,3 87,4 47,3 2003 99,1 6,5 92,6 52,9 2004 100,9 6,3 94,6 55,4 2005 112,6 6,6 106,0 64,0 2006 134,7 6,6 128,1 80,2 2007 152,8 6,6 146,2 96,4 2008 170,8 8,8 162,0 108,9 2009 171,0 11,6 159,4 106,4 2010 165,7 11,7 154,0 105,5 2011 163,3 11,5 151,8 105,5 2012 162,0 12,6 149,5 106,1 2013 162,5 12,8 149,8 109,2

(74) Il-vetturi użati fl-Iskema tat-Trasport tal-Iskejjel kienu b'mod ġenerali meħuda minn partijiet oħrajn tal-flotta ta' Bus Éireann. Ir-raġuni wara dan kienet li dawn ix-xarabanks aktar antiki kienu għadhom addattati għat-trasport tal-iskejjel, li ġeneralment ikun jinvolvi kilometraġġ aktar baxx. Għalhekk, hekk kif Bus Éireann forniet ix-xarabanks għall-iskema, hija inkludiet allokazzjoni għal deprezzament bħala parti mill-ispejjeż diretti annwali taxxabbli lid-Dipartiment tal-Edukazzjoni u l-Ħiliet.

(75) Eċċezzjoni għal din il-prattika ta' teħid ta' vetturi minn partijiet oħrajn tal-flotta eżistenti saret għall-perjodu 2005-2008, meta l-Gvern iddeċieda li jammeljora l-flotta tax-xarabanks għat-trasport tal-iskejjel bil-għan li jtejjeb is-sigurtà. F'dak il-perjodu, kien ġie pprovdut finanzjament li jammonta għal EUR 24,6 miljun mid-Dipartiment tal-Edukazzjoni u l-Ħiliet lil Bus Éireann għax-xiri ta' 161 xarabank tal-iskola addizzjonali. Dak il-finanzjament huwa addizzjonali għall-ammonti stabbiliti fit-Tabella 4 għall-ħlasijiet annwali. Ma saret ebda allokazzjoni għal deprezzament fir-rigward ta' dawn ix-xarabanks, minħabba li dawn kienu diġà ffinanzjati b'mod sħiħ mid-Dipartiment tal-Edukazzjoni u l-Ħiliet (25).

4.5. Il-finanzjament tat-taħriġ fl-għarfien dwar id-diżabilità

(76) L-Irlanda hija impenjata għall-iżvilupp ta' servizzi tat-trasport aċċessibbli bil-għan li tissodisfa l-ħtiġijiet tal-aċċessibbiltà tan-nies kollha, inklużi dawk b'diżabilità. Għaldaqstant, il-Pjan ta' Żvilupp Nazzjonali għall-perjodu 2000-2006 kien jinkludi dispożizzjoni għal finanzjament ta' EUR 13 miljun għat-titjib tal-aċċessibbiltà fl-infrastruttura u l-faċilitajiet tat-trasport pubbliku eżistenti kemm għat-trasport pubbliku kif ukoll għat-trasport ipprovdut minn kumpaniji privati.

(77) Uħud minn dawn il-fondi ntużaw għat-titjib tal-aċċessibbiltà għall-infrastruttura, kif deskritt fil-premessi 53 sa 57. Madankollu, mill-2001 'il quddiem, id-Dipartiment tat-Trasport appoġġja wkoll it-taħriġ fl-għarfien dwar id-diżabilità bil-għan li jtejjeb il-kunsinna tas-servizzi mill-operaturi tat-trasport pubbliċi u privati lill-persuni b'diżabilità. L-operaturi tax-xarabanks użaw dawn il-fondi biex iħarrġu lill-persunal f'kuntatt dirett, bħax-xufiera u l-impjegati li jaqtgħu l-biljetti.

(78) Fiż-żmien li ġiet adottata d-Deċiżjoni tal-Ftuħ, kienu biss Dublin Bus, Bus Éireann u Veolia Transport li kellhom programmi ta' taħriġ fl-għarfien dwar id-diżabilità fis-seħħ u l-awtoritajiet Irlandiżi qalu li, skont il-kunċett ta' “Trasport għal Kulħadd”, id-Dipartiment tat-Trasport kien qiegħed jikkunsidra li jipprovdi appoġġ għat-taħriġ fl-għarfien dwar id-diżabilità lis-setturi privati kollha tal-operaturi tax-xarabanks u l-kowċis.

(79) Il-programm ta' taħriġ fl-għarfien dwar id-diżabilità għall-persunal ta' Bus Éireann beda f'Novembru 2001 u ġie offrut fil-pajjiż kollu u fl-2002 beda programm simili għal Dublin Bus.

(80) Matul il-perjodu 2001-2003, Dublin Bus u Bus Éireann irċevew finanzjament parzjali għat-taħriġ fl-għarfien dwar id-diżabilità kif stabbilit fit-Tabella 5: Tabella 5 Sena Finanzjament għall-persunal (EUR) Spejjeż sostnuti minn (EUR) Bus Éireann Dublin Bus Bus Éireann Dublin Bus 2001 374 827 — 127 450 — 2002 300 000 54 943 323 833 54 943 2003 194 205 61 617 46 717 61 617 Totali għal kull kumpanija 869 032 116 560 498 000 116 560 Totali għal CIÉ 985 592 661 560 (26)

(81) Il-finanzjament tħallas lil CIÉ u mbagħad ġie ttrasferit fil-kontijiet ta' Dublin Bus u Bus Éireann.

(82) Fis-snin sussegwenti, ma ngħatat ebda għotja oħra għat-taħriġ fl-għarfien dwar id-diżabilità lil Bus Éireann jew Dublin Bus. Minflok, dan it-taħriġ sar parti mill-proċessi tat-taħriġ ta' induzzjoni normali f'dawk il-kumpaniji.

(83) Madankollu, b'rikonoxximent għall-ħtieġa ta' taħriġ ekwivalenti fis-settur privat, sar disponibbli finanzjament għat-taħriġ fl-għarfien dwar id-diżabilità mill-2006 'il quddiem u, għall-2007 u l-2008, dak il-finanzjament kien jammonta għal EUR 25 550, li l-awtoritajiet Irlandiżi jenfasizzaw li kien 100 % tal-finanzjament mitlub għal dan il-għan mis-settur privat.

5. IR-RAĠUNIJIET GĦALL-BIDU TAL-PROĊEDURA

5.1. Kumpens għas-servizzi tat-trasport pubbliku bix-xarabanks: kumpens operattiv għas-servizzi urbani, suburbani u reġjonali bix-xarabanks, il-finanzjament ta' xarabanks ġodda u l-Iskema tat-Trasport tal-Iskejjel

5.1.1. L-eżistenza tal-għajnuna

(84) Fir-rigward tal-eżistenza tal-għajnuna mill-Istat, il-Kummissjoni kienet tal-fehma, fid-Deċiżjoni tal-Ftuħ, li l-awtoritajiet Irlandiżi kienu għadhom ma pprovdewx biżżejjed informazzjoni li tippermettilha tikkonkludi li l-kriterji kollha stabbiliti mis-sentenza Altmark (27) kienu ġew issodisfati. Abbażi tal-informazzjoni pprovduta mill-awtoritajiet Irlandiżi, il-Kummissjoni ma tistax teskludi l-possibbiltà li l-miżuri kienu jikkostitwixxu għajnuna mill-Istat skont it-tifsira tal-Artikolu 107(1) tat-Trattat.

5.1.2. Il-kompatibbiltà tal-għajnuna

(85) Billi Bus Éireann u Dublin Bus joperaw servizzi skedati u servizzi oħrajn bix-xarabanks, huma jitqiesu bħala intrapriżi li joperaw servizzi ta' trasport bit-triq. Għalhekk, il-Kummissjoni kienet tal-fehma, fid-Deċiżjoni tal-Ftuħ, li Bus Éireann u Dublin Bus kienu jaqgħu fil-kamp ta' applikazzjoni tar-Regolament tal-Kunsill (KEE) Nru 1191/69 (28), li issa tħassar.

(86) Skont l-awtoritajiet Irlandiżi, ġie impost OSP fuq CIÉ u s-sussidjarji tiegħu mill-Att dwar it-Trasport tal-1950, mill-Att dwar it-Trasport tal-1958 u mill-Att dwar it-Trasport tal-1986 (ir-Riorganizzazzjoni ta' CIÉ), magħrufa bħala l-“Atti dwar it-Trasport” (29). Mill-2003 'il quddiem, il-kundizzjonijiet u l-ammont tal-kumpens annwali mill-awtoritajiet Irlandiżi lil Dublin Bus u Bus Éireann kienu s-suġġett tal-Memoranda ta' Qbil. L-awtoritajiet Irlandiżi ddikjaraw li huma ma qiesux il-Memoranda ta' Qbil ma' Dublin Bus u Bus Éireann bħala kuntratti għal servizzi pubbliċi. Abbażi tal-informazzjoni għad-dispożizzjoni tagħha fil-mument li ġiet adottata d-Deċiżjoni tal-Ftuħ, il-Kummissjoni ma setgħetx teskludi l-possibbiltà li l-Memoranda ta' Qbil jitqiesu bħala kuntratti għal servizzi pubbliċi.

(87) Skont l-Artikolu 10 tar-Regolament (KEE) Nru 1191/69, l-ammont tal-kumpens għall-impożizzjoni unilaterali ta' OSP għandu jkun limitat għad-differenza bejn l-ispejjeż għat-twettiq tal-obbligu u d-dħul iġġenerat permezz tal-obbligu. B'hekk, fid-Deċiżjoni tal-Ftuħ, il-Kummissjoni kienet tal-fehma li sabiex tkun tista' tagħmel valutazzjoni tal-kompatibbiltà skont dak ir-regolament, hija kellha tivverifika jekk il-kumpens imħallas mill-awtoritajiet Irlandiżi kienx limitat għad-differenza bejn l-ispejjeż imġarrba għat-twettiq tal-OSP u d-dħul iġġenerat mill-bejgħ tal-biljetti tax-xarabanks. Abbażi tal-informazzjoni li kienet disponibbli f'dak l-istadju, il-Kummissjoni kellha dubji dwar jekk Bus Éireann u Dublin Bus kienux ġew ikkumpensati żżejjed. Iż-żewġ sussidjarji ta' CIÉ joperaw ukoll servizzi li ma jaqgħux taħt dak li jista' jiġi interpretat bħala OSP (l-hekk imsejħa “servizzi kummerċjali”) u jistgħu jużaw xarabanks iffinanzjati minn fondi pubbliċi sabiex joperaw dawk is-servizzi bix-xarabanks. Għalhekk, il-Kummissjoni ma setgħetx tikkonkludi li l-kumpens kien limitat għan-nefqa li saret għat-twettiq tal-OSP. F'dak l-istadju, il-Kummissjoni ma kellhiex biżżejjed informazzjoni għad-dispożizzjoni tagħha sabiex tiddetermina jekk l-awtoritajiet Irlandiżi kienux ikkalkolaw il-kumpens għat-twettiq tal-“obbligi tat-tariffi” definiti fl-Artikolu 2(5) tar-Regolament (KEE) Nru 1191/69 b'konformità mal-Artikoli 11, 12 u 13 ta' dak ir-regolament.

(88) Il-Kummissjoni kellha wkoll dubji dwar jekk il-miżuri inkwistjoni jkunux konformi mar-Regolament (KEE) Nru 1191/69 li kieku kellhom jitqiesu bħala kumpens għat-twettiq tal-OSP.

(89) Bl-istess mod, fir-rigward tat-trasport tal-iskejjel, il-Kummissjoni kellha dubji dwar jekk il-ftehimiet bejn l-awtoritajiet Irlandiżi u Bus Éireann jkunux konformi mar-Regolament (KEE) Nru 1191/69 li kieku kellhom jitqiesu bħala kumpens għat-twettiq tal-OSP. Fiż-żmien li ġiet adottata d-Deċiżjoni tal-Ftuħ, il-Kummissjoni kellha informazzjoni inkompleta dwar it-termini tal-arranġamenti kuntrattwali, id-dħul iġġenerat minn u l-ispejjeż tas-servizzi tat-trasport tal-iskejjel ipprovduti.

5.2. Il-finanzjament tal-infrastruttura ddedikata

5.2.1. L-eżistenza tal-għajnuna

(90) Fir-rigward tal-eżistenza tal-għajnuna mill-Istat, il-Kummissjoni ddikjarat fid-Deċiżjoni tal-Ftuħ li l-kundizzjoni li l-għajnuna tingħata minn Stat Membru jew permezz ta' riżorsi tal-Istat kienet ġiet issodisfata. Barra minn hekk, il-Kummissjoni nnotat li l-użu tal-infrastruttura kien jidher li huwa esklussivament limitat għal Bus Éireann u Dublin Bus u li l-miżura tista' tikkostitwixxi vantaġġ ekonomiku selettiv skont it-tifsira tal-Artikolu 107(1) tat-Trattat. Għaldaqstant, il-Kummissjoni ma tistax teskludi l-possibbiltà li l-għotjiet għall-investiment fl-infrastruttura kienu jikkostitwixxu għajnuna mill-Istat skont it-tifsira tal-Artikolu 107(1) tat-Trattat.

5.2.2. Il-kompatibbiltà tal-għajnuna

(91) Fid-Deċiżjoni tal-Ftuħ, il-Kummissjoni esprimiet dubji dwar jekk l-istazzjonijiet tax-xarabanks, il-postijiet ta' waqfien għax-xarabanks, il-garaxxijiet u l-faċilitajiet ta' manutenzjoni kienux jikkostitwixxu OSP imposta b'mod unilaterali, jew jekk l-għotjiet għall-investiment fl-infrastruttura kienux soġġetti għal kuntratti għal servizzi pubbliċi.

(92) L-awtoritajiet Irlandiżi sostnew li l-għotjiet għall-investiment fl-infrastruttura kienu koperti mill-eżenzjoni msemmija fl-Artikolu 93 tat-Trattat fir-rigward tal-ħtiġijiet tal-koordinazzjoni tat-trasport u l-obbligi tas-servizz pubbliku. Il-Kummissjoni kienet tal-fehma li l-kompatibbiltà tal-għotjiet kellha tiġi vvalutata direttament fuq il-bażi tal-Artikolu 107(3)(ċ) tat-Trattat. Madankollu, fid-Deċiżjoni tal-Ftuħ, il-Kummissjoni esprimiet dubji dwar jekk il-miżuri inkwistjoni kienux ta' preġudizzju għall-interess komuni u dwar jekk il-kriterji għall-kompatibbiltà skont l-Artikolu 107(3)(ċ) tat-Trattat ġewx issodisfati f'dan il-każ.

5.3. Il-finanzjament tat-taħriġ fl-għarfien dwar id-diżabilità

(93) Fiż-żmien li ġiet adottata d-Deċiżjoni tal-Ftuħ, l-awtoritajiet Irlandiżi ma pprovdewx lill-Kummissjoni bl-informazzjoni meħtieġa dwar id-durata, il-baġit, l-intensità u l-kundizzjonijiet ulterjuri relatati mal-finanzjament tat-taħriġ fl-għarfien dwar id-diżabilità sabiex hija tkun tista' tieħu pożizzjoni fuq dik il-miżura.

(94) Abbażi tal-informazzjoni li kellha fil-pussess tagħha f'dak iż-żmien meta hija adottat id-Deċiżjoni tal-Ftuħ, il-Kummissjoni esprimiet dubji dwar l-eżistenza tal-għajnuna mill-Istat skont it-tifsira tal-Artikolu 107(1) tat-Trattat.

(95) Il-Kummissjoni kienet tal-fehma wkoll li, kieku kellha tasal għall-konklużjoni li l-miżura ta' taħriġ kienet tikkostitwixxi għajnuna mill-Istat, il-qafas legali xieraq għall-valutazzjoni tal-kompatibbiltà jkun ir-Regolament tal-Kummissjoni (KE) Nru 68/2001 (30).

(96) Fiż-żmien tal-adozzjoni tad-Deċiżjoni tal-Ftuħ, il-Kummissjoni ma setgħetx tikkonkludi li d-dispożizzjonijiet kollha tar-Regolament (KE) Nru 68/2001 kienu ġew irrispettati u, b'hekk, lanqas ma setgħet tikkonkludi jekk kinitx tapplika l-eżenzjoni mir-rekwiżit ta' notifika msemmija fl-Artikolu 108(3) tat-Trattat.

6. IL-KUMMENTI TAL-IRLANDA

6.1. Il-kuntest

(97) L-Irlanda tgħid li l-aħħar 15-20 sena raw tibdil soċjali u ekonomiku bla preċedenti fl-Irlanda. Iż-żieda fil-volumi tat-traffiku, it-tkabbir tal-popolazzjoni, l-industrija, l-ivvjaġġar tal-ħaddiema, il-bidliet fil-mudelli tar-residenza u l-ħinijiet itwal ta' vvjaġġar bejn id-dar u l-post tax-xogħol kollha enfasizzaw in-nuqqasijiet kbar fl-infrastruttura u s-servizzi tat-trasport. B'reazzjoni għall-isfidi urġenti, sa mill-bidu tas-snin disgħin (1990s), il-Pjanijiet ta' Żvilupp Nazzjonali għall-iżvilupp ekonomiku u soċjali pprovdew prijoritajiet ta' investiment għall-infrastruttura u s-servizzi tat-trasport għall-espansjoni malajr tal-kapaċità tas-sistema tat-trasport, permezz tal-ammeljorament u l-provvista ta' vetturi, impjanti u tagħmir ġodda.

(98) Bħala l-uniku korp b'obbligu statutorju li jipprovdi trasport pubbliku integrat, inklużi servizzi soċjali u ekonomiċi li jagħmlu t-telf, CIÉ u s-sussidjarji bi proprjetà sħiħa tiegħu saru l-enfasi tal-investiment tal-gvern fis-settur tat-trasport pubbliku. B'mod partikolari, minħabba s-servizzi tan-netwerk integrat u komprensiv tagħhom, dawk l-operaturi kienu jinsabu f'pożizzjoni tajba sabiex iżidu malajr il-kapaċità tagħhom fl-aktar sigħat intensivi tax-xogħol (fejn kienu qegħdin jagħmlu t-telf). Huwa f'dan l-isfond li ġie pprovdut kapital miżjud u l-finanzjament attwali.

6.2. L-għajnuna eżistenti

(99) L-Irlanda hija tal-fehma li l-miżuri ta' għajnuna kollha koperti mid-Deċiżjoni tal-Ftuħ huma għajnuna eżistenti. Madankollu, l-Irlanda wieġbet separatament għall-argumenti tal-Kummissjoni fir-rigward tal-kumpens operattiv u l-finanzjament tal-infrastruttura, mingħajr preġudizzju għall-pożizzjoni tal-Irlanda li l-miżuri ta' għajnuna kollha inkwistjoni huma għajnuna eżistenti.

6.3. Il-kumpens operattiv

(100) Ilu jiġi pprovdut kumpens lil CIÉ sa mill-aħħar tas-snin ħamsin (1950s) u dan baqa' ma nbidilx bir-riorganizzazzjoni ta' CIÉ f'kumpaniji separati fl-1986. Lanqas ma nbidel il-mekkaniżmu ta' kumpens bl-introduzzjoni tal-Memoranda ta' Qbil bejn id-Dipartiment tat-Trasport u Dublin Bus u Bus Éireann fl-2003. Skont l-Irlanda, din kienet sempliċiment bidla amministrattiva sabiex tiġi ġestita aħjar l-għajnuna pprovduta lil CIÉ. L-għajnuna kollha tiġi pprovduta sabiex tiffinanzja l-obbligu legali li jiġu pprovduti s-servizzi tat-trasport pubbliku tal-passiġġieri kif stipulat fl-Atti dwar it-Trasport.

(101) L-Irlanda pprovdiet l-evidenza ta' deċiżjoni ta' Qorti Suprema Irlandiża dwar in-nuqqas ta' effett legali skont il-liġi Irlandiża tal-Memoranda ta' Qbil. L-Irlanda tgħid li d-dipendenza fuq il-liġi Irlandiża f'din l-istanza hija ġustifikata hekk kif inhu allegat li l-konklużjoni tal-Memoranda ta' Qbil tammonta għal bidla fis-sistema statutorja Irlandiża, madankollu, dik is-sentenza tikkonferma li dan ma jistax iseħħ skont il-liġi Irlandiża.

(102) Barra minn hekk, l-Irlanda rreferiet għall-Memoranda nfushom, li fihom kliem li jgħid li huma ma għandhom ebda effett legali u li l-għajnuna assoċjata ma' dawk il-Memoranda titħallas fuq il-bażi tal-atti leġiżlattivi preċedenti msemmija fil-premessa 100.

(103) L-Irlanda ssostni li dan ikompli juri li l-Memoranda ta' Qbil huma bbażati fuq is-sistema leġiżlattiva eżistenti, li ilha fis-seħħ mill-1950.

(104) Alternattivament, l-Irlanda tgħid li l-ħlasijiet inkwistjoni jissodisfaw l-erba' kundizzjonijiet ta' Altmark u li ma huwa konferit ebda vantaġġ ekonomiku fuq Bus Éireann jew Dublin Bus. Sussidjarjament, l-Irlanda ssostni li l-obbligi stipulati fil-liġi Irlandiża mill-1950 huma OSP li jikkonformaw mar-Regolament (KEE) Nru 1191/69 u huma kompatibbli mat-Trattat. Barra minn hekk, minħabba l-karattru tal-kumpens imħallas, l-Irlanda tafferma li dan jammonta għal għajnuna operattiva leġittima li taqa' fi ħdan l-eċċezzjonijiet stabbiliti fl-Artikolu 107(3)(ċ) tat-Trattat. Fl-aħħarnett, l-Irlanda ssostni li l-Artikolu 106(2) tat-Trattat japplika għal impriżi bħal CIÉ, Bus Éireann u Dublin Bus.

6.4. Il-Pjanijiet ta' Żvilupp Nazzjonali

(105) L-Irlanda tgħid li l-Pjan ta' Żvilupp Nazzjonali għall-perjodu 2000-2006 mhuwiex il-komparatur korrett għall-finijiet tal-valutazzjoni tal-applikazzjoni tal-Artikolu 1(ċ) tar-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 659/1999 (31), minħabba li l-finanzjament mogħti skont il-Pjan ta' Żvilupp Nazzjonali għall-perjodu 1993-1999 jammonta għall-għajnuna eżistenti u ma sar ebda tibdil sostanzjali f'dik l-għajnuna permezz tal-konklużjoni tal-Pjanijiet ta' Żvilupp Nazzjonali għall-perjodi 2000-2006 u 2007-2013.

(106) L-Irlanda ssostni li l-Pjan ta' Żvilupp Nazzjonali huwa dokument ta' politika f'livell għoli li jiddeskrivi l-istrateġiji u l-prijoritajiet ta' investiment tal-Gvern u li, għalhekk, il-Pjanijiet ta' Żvilupp Nazzjonali għall-perjodi 2000-2006 u 2007-2013 ma għandhom ebda effett legali li jikkostitwixxi bidla sostanzjali skont l-Artikolu 1(ċ) tar-Regolament (KE) Nru 659/1999.

(107) L-Irlanda tgħid li l-Artikolu 1(ċ) tar-Regolament (KE) Nru 659/1999 ma għandux jiġi applikat għad-dokumenti ta' politika suċċessivi tal-gvern f'livell għoli qabel il-baġit.

(108) L-Irlanda ssostni li l-Pjanijiet ta' Żvilupp Nazzjonali għall-perjodi 2000-2006 u 2007-2013 ma jaffettwawx is-sustanza proprja tal-iskema oriġinali jew il-funzjonament intrinsiku tal-Pjan ta' Żvilupp Nazzjonali għall-perjodu 1993-1999. Is-sustanza proprja u l-funzjonament intrinsiku tal-Pjanijiet ta' Żvilupp Nazzjonali bħala dokumenti ta' politika ma nbidlux. Minħabba n-natura politika tal-Pjanijiet ta' Żvilupp Nazzjonali għall-perjodi 2000-2006 u 2007-2013, huma ma jistgħux ibiddlu l-karattru tal-Pjan ta' Żvilupp Nazzjonali eżistenti għall-perjodu 1993-1999 fi kwalunkwe sens legali. Alternattivament, kwalunkwe bidliet huma sempliċi żidiet mal-Pjan ta' Żvilupp Nazzjonali oriġinali.

6.5. L-Infrastruttura

(109) Skont l-Irlanda, il-finanzjament tal-infrastruttura kien unikament maħsub biex jissodisfa l-OSP. L-ammeljorament tal-infrastruttura kien neċessarju sabiex jiġu ssodisfati r-rekwiżiti tal-kwalità u tal-aċċessibbiltà imposti mill-OSP. F'każ li jkun neċessarju li jiġu applikati l-kundizzjonijiet ta' Altmark, il-kumpens jissodisfa l-erba' kriterji stipulati minn dik is-sentenza.

(110) Barra minn hekk, l-Irlanda ssostni li l-finanzjament tal-infrastruttura jaqa' fi ħdan l-eċċezzjoni pprovduta mill-Artikolu 107(3)(ċ) tat-Trattat. L-Irlanda ssostni li, kif tiddikjara l-Kummissjoni fil-premessa 185 tad-Deċiżjoni tal-Ftuħ, il-motivazzjoni tal-awtoritajiet Irlandiża fl-għoti ta' appoġġ finanzjarju għall-infrastruttura inkwistjoni kienet l-iżvilupp reġjonali, iż-żieda tal-aċċessibbiltà ta' ċerti żoni, iż-żieda tal-mobilità tal-persuni b'mobilità mnaqqsa u l-ħarsien ambjentali permezz tal-promozzjoni tat-trasport pubbliku. L-għajnuna inkwistjoni żżid il-kwalità tat-trasport pubbliku fl-Irlanda u tikkontribwixxi għall-għanijiet ta' interess komuni, b'konformità mal-pjan ta' aċċessibbiltà nazzjonali Irlandiż “Trasport għal Kulħadd”. Għaldaqstant, l-Irlanda ssostni li t-titjib infrastrutturali jissodisfa b'mod ċar l-għanijiet ta' interess ġenerali definiti (trasport pubbliku aħjar u servizzi mtejba għall-pubbliku) u li dak it-titjib infrastrutturali huwa neċessarju u proporzjonali għall-għanijiet stabbiliti.

(111) Fl-aħħarnett, l-Irlanda ssostni li l-Artikolu 106(2) tat-Trattat japplika għall-impriżi inkwistjoni: CIÉ, Bus Éireann u Dublin Bus, kif ukoll li dik id-dispożizzjoni tifforma eċċezzjoni għar-regoli l-oħrajn li jinsabu fit-Trattat, inklużi dawk relatati mat-trasport.

6.6. Taħriġ fl-għarfien dwar id-diżabilità

(112) Skont l-Irlanda, il-finanzjament huwa soċjali minnu nnifsu, minħabba li huwa intiż biex jassisti l-mobilità tal-persuni b'diżabilità.

(113) It-titjib fl-infrastruttura u s-servizzi għandu jkun akkumpanjat minn taħriġ rilevanti jekk is-servizzi tat-trasport pubbliku għandhom ikunu aċċessibbli għall-persuni b'diżabilità. Għal dik ir-raġuni, għall-ewwel il-finanzjament ġie pprovdut lill-grupp ta' kumpaniji ta' CIÉ li huma proprjetà tal-Istat (bħall-fornituri tat-trasport pubbliku ewlenin) sabiex ikunu jistgħu jiżviluppaw u jimplimentaw korsijiet ta' taħriġ fl-għarfien dwar id-diżabilità. It-taħriġ fl-għarfien dwar id-diżabilità issa huwa parti mill-proċessi ta' taħriġ ta' induzzjoni normali f'dawk il-kumpaniji Statali u ma għadux jiġi ffinanzjat mill-allokazzjoni għat-titjib tal-aċċessibbiltà.

(114) L-Irlanda ssostni li l-finanzjament riċevut b'konnessjoni mal-provvediment ta' programm ta' taħriġ fl-għarfien dwar id-diżabilità ma jikkonferixxi ebda vantaġġ ekonomiku fuq Dublin Bus jew Bus Éireann. Il-programm ipprovda taħriġ xieraq li jippermetti lill-impjegati jilqgħu għall-ħtiġijiet tal-persuni li għandhom mobilità mnaqqsa u indebolimenti sensorji. Il-programm ikkonforma b'mod sħiħ mal-linji gwida tal-Gvern Irlandiż, mar-regolamenti tal-Unjoni dwar l-akkwisti u mal-politiki tal-akkwisti ta' CIÉ u kien soġġett għal monitoraġġ mid-dipartiment tal-gvern rilevanti.

(115) L-Irlanda tirrimarka wkoll li mill-2006, il-finanzjament tat-taħriġ fl-għarfien dwar id-diżabilità kien disponibbli għall-operaturi privati fuq l-istess termini bħal dawk ipprovduti lil Dublin Bus u Bus Éireann.

(116) Skont l-Irlanda, il-finanzjament tat-taħriġ fl-għarfien dwar id-diżabilità mhuwiex għajnuna mill-Istat skont it-tifsira tal-Artikolu 107(1) tat-Trattat. Huwa la jfixkel u lanqas jhedded li jfixkel il-kompetizzjoni. Minbarra dan, huwa ma jaffettwax il-kummerċ bejn l-Istati Membri.

(117) Barra minn hekk, jew alternattivament, skont l-awtoritajiet Irlandiżi, il-finanzjament ta' tali taħriġ jaqa' fi ħdan l-eċċezzjoni prevista fl-Artikolu 107(2)(a) tat-Trattat, minħabba li huwa għandu karattru soċjali, il-benefiċjarji finali tal-miżura huma konsumaturi individwali b'diżabilità u l-finanzjament jingħata mingħajr diskriminazzjoni relatata mal-oriġini tal-prodotti kkonċernati, ladarba huwa disponibbli għall-operaturi kollha fuq termini ugwali.

(118) Fl-aħħarnett, jew alternattivament, il-finanzjament tat-taħriġ fl-għarfien dwar id-diżabilità jaqa' fi ħdan l-eċċezzjoni prevista fl-Artikolu 107(3)(ċ) tat-Trattat.

6.7. Il-kompatibbiltà tal-għajnuna fuq il-bażi tar-Regolament (KE) Nru 1370/2007

(119) Billi r-Regolament (KE) Nru 1370/2007 daħal fis-seħħ fit-3 ta' Diċembru 2009, il-Kummissjoni talbet lill-Irlanda sabiex tipprovdi l-osservazzjonijiet tagħha dwar il-kompatibbiltà tal-miżuri inkwistjoni mas-suq intern fuq il-bażi tar-Regolament (KE) Nru 1370/2007.

(120) Fit-tweġiba tagħha, l-Irlanda ma żiedet xejn mar-reazzjonijiet preċedenti tagħha, li koprew il-kompatibbiltà mar-Regolamenti mħassrin (KEE) Nri 1191/69 u 1107/70, iżda ddikjarat li kienu ttieħdu passi għall-konformità mar-Regolament (KE) Nru 1370/2007, inkluż permezz tal-iffirmar ta' kuntratti għal servizzi pubbliċi u l-ħolqien ta' awtorità tat-trasport ġdida.

6.8. Skema tat-Trasport tal-Iskejjel

(121) L-Irlanda tgħid li “l-Iskema tat-Trasport tal-Iskejjel taqa' barra mit-termini ta' referenza tal-Kummissjoni, jiġifieri l-bidliet allegati tal-Memoranda ta' Qbil u l-Pjanijiet ta' Żvilupp Nazzjonali”. Bus Éireann topera l-iskema tat-trasport tal-iskejjel f'isem id-Dipartiment tal-Edukazzjoni u l-Ħiliet. Għalhekk, skont l-Irlanda, l-Iskema tat-Trasport tal-Iskejjel mhijiex soġġetta għal kontroll tal-għajnuna mill-Istat u lanqas ma tikkostitwixxi OSP. Madankollu, l-Irlanda pprovdiet aktar dettalji dwar l-Iskema tat-Trasport tal-Iskejjel mitluba fid-Deċiżjoni tal-Ftuħ.

7. OSSERVAZZJONIJIET TAL-PARTIJIET INTERESSATI

7.1. Il-kwerelant (Il-Kunsill għat-Turiżmu u t-Trasport bil-Kowċis)

(122) Skont il-kwerelant, l-Irlanda tat u qiegħda tkompli tagħti somom sostanzjali ta' għajnuna illegali mill-Istat. L-għajnuna mhijiex ipprovduta fuq bażi ugwali u mhux diskriminatorja u hija evidentement tfixkel il-kompetizzjoni fis-suq intern. Il-miżuri jiksru l-Artikoli 107, 108 u 109 tat-Trattat, iżda jiksru wkoll diversi dispożizzjonijiet oħrajn tal-liġi tal-Unjoni (inklużi l-Artikoli 102 u 106 tat-Trattat). L-għajnuna illegali mill-Istat qiegħda tagħmel ħsara kemm lill-kompetizzjoni kif ukoll lill-interessi tal-konsumaturi.

(123) L-għajnuna inkwistjoni titħallas mill-Irlanda lil kumpaniji li huma fil-proprjetà sħiħa u taħt il-kontroll tal-Gvern Irlandiż, iżda li evidentement qegħdin jikkompetu mal-operaturi privati fuq rotot attwali u potenzjali. L-infrastruttura, li ġiet iffinanzjata minn għajnuna mill-Istat, għandha tkun miftuħa għal kulħadd fuq bażi mhux diskriminatorja. L-esklussività ma tistax tiġi ġustifikata meta l-istazzjonijiet, il-postijiet ta' waqfien u x-xelters tax-xarabanks ikunu jinsabu fuq rotot fejn jikkompetu wkoll jew iridu jikkompetu l-operaturi privati.

(124) L-Irlanda sostniet li minħabba li n-nollijiet mitluba minn CIÉ huma rregolati, mela allura dan b'xi mod juri element soċjali fil-provvista tas-servizzi. Ir-regolamentazzjoni tan-nollijiet ma tiddeterminax il-kwistjoni ta' jekk impriża tiġix fdata bl-operat ta' OSP.

(125) Skont il-kwerelant, il-finanzjament tal-flotta kemm ta' Dublin Bus kif ukoll ta' Bus Éireann jikkostitwixxi għajnuna illegali mill-Istat minħabba li: — mhux ir-rotot kollha kklassifikati bħala OSP għandhom jiġu nnominati bħala tali; u — anki meta x-xarabanks ġodda joperaw fuq rotot leġittimi ta' OSP, dan jillibera lil xarabanks oħrajn (li x-xiri tagħhom kien sussidjat) li mbagħad jitpoġġew fuq rotot fejn l-operaturi privati jikkompetu għad-detriment tal-kompetizzjoni, minħabba li issa jkunu qegħdin jikkompetu, b'dan il-vantaġġ inġust, kontra l-operaturi privati.

(126) In-nuqqas ta' speċifiċità fir-rigward tal-kalkolazzjoni tal-kumpens pubbliku mħallas lil Dublin Bus u Bus Éireann ifisser li l-kundizzjonijiet ta' Altmark ma ġewx issodisfati u li hemm kumpens eċċessiv. Sa mill-2003, il-ħlasijiet għall-OSP jikkostitwixxu għajnuna ġdida skont it-tifsira tar-Regolament (KE) Nru 659/1999.

(127) Il-kompetizzjoni ġiet introdotta biss sa ċertu punt limitat. Il-miżuri kollha ta' liberalizzazzjoni ġew opponuti minn Bus Éireann u Dublin Bus u mill-unjins tagħhom. Il-proċess ta' liberalizzazzjoni kompla jiġi limitat mill-fatt li filwaqt li l-operaturi privati huma obbligati li japplikaw għal liċenzji sabiex joperaw is-servizzi, il-kumpaniji fi ħdan CIÉ huma eżentati mis-sistema tal-ħruġ tal-liċenzji u huma mitluba biss jinnotifikaw lid-Dipartiment tat-Trasport dwar is-servizzi ġodda proposti jew il-bidliet proposti għas-servizzi eżistenti.

(128) Il-kuntratt għall-operat tas-servizzi tat-trasport tal-iskejjel dejjem ingħata mingħajr ebda proċess ta' sejħiet għall-offerti. Barra minn hekk, Bus Éireann ma tistax tissodisfa l-kuntratt, minħabba li hija għandha tissottokuntratta x-xogħol lis-settur privat.

(129) Fl-aħħarnett, b'reazzjoni għall-ittra tal-Kummissjoni tat-30 ta' Marzu 2010 dwar il-kompatibbiltà tal-għajnuna fuq il-bażi tar-Regolament (KE) Nru 1370/2007, il-kwerelant ipprovda kummenti li naqsu milli jindirizzaw il-kwistjoni speċifika tal-kompatibbiltà tal-miżuri, li qabel kienu fis-seħħ, ma' dak ir-regolament.

(130) Fit-22 ta' Lulju 2008, il-kwerelant ipprovda aktar kummenti fir-rigward ta' Mortons, waħda mill-kumpaniji membri tiegħu. Dawk il-kummenti ma ttieħdux f'kunsiderazzjoni minħabba li ġew riċevuti wara l-iskadenza tal-15 ta' Ottubru 2007 stabbilita mid-Deċiżjoni tal-Ftuħ.

7.2. Bus Éireann, Dublin Bus u CIÉ

(131) L-allegati benefiċjarji tal-miżuri ta' għajnuna inkwistjoni, jiġifieri Bus Éireann u Dublin Bus, issottomettew b'mod konġunt kummenti sabiex jikkomplimentaw il-kwistjonijiet legali li kienu indirizzati mill-kummenti tal-Irlanda (ara t-taqsima 6). Il-kummenti ta' Bus Éireann u Dublin Bus ġew riċevuti permezz ta' ittra datata l-21 ta' April 2008 u bħala tali ma ġewx ikkunsidrati, minħabba li ġew riċevuti wara l-iskadenza tal-15 ta' Ottubru 2007.

(132) Fid-19 ta' April 2010, CIÉ wieġeb għall-ittra tal-Kummissjoni tat-30 ta' Marzu 2010 dwar il-kompatibbiltà tal-għajnuna fuq il-bażi tar-Regolament (KE) Nru 1370/2007 u afferma li l-miżuri kollha kienu kompatibbli b'mod sħiħ ma' dak ir-regolament, li ma ngħatawx kumpens eċċessiv jew għajnuna inkompatibbli u li l-kumpens kollu għas-servizzi pubbliċi kien limitat għal dak li kien strettament neċessarju sabiex ikopri l-ispejjeż imġarrba fl-issodisfar tal-OSP.

7.3. Kumpaniji tax-xarabanks oħrajn

7.3.1. Aircoach

(133) Skont Aircoach, il-ħlasijiet magħmula mill-awtoritajiet Irlandiżi lil Bus Éireann u Dublin Bus fil-forma ta' għotjiet skont il-Pjan ta' Żvilupp Nazzjonali u għotjiet operattivi annwali għandhom jitqiesu bħala li jikkostitwixxu għajnuna mill-Istat u għandhom ikunu soġġetti għall-kundizzjonijiet stabbiliti mir-Regolament (KEE) Nru 1191/69.

(134) Aircoach hija kkonċernata fir-rigward tal-allegata għajnuna illegali mill-Istat, fl-oqsma ta': (a) l-iżvilupp assistit tal-proprjetà; (b) it-tiġdid assistit tal-flotta; (c) il-provvediment ta' taħriġ sussidjat lill-persunal; (d) il-ħlasijiet ta' kumpens.

(135) Aircoach tgħid li l-finanzjament tal-Istat imsemmi fil-premessa preċedenti għandu l-effett li jfixkel is-suq għall-provvista ta' servizzi bix-xarabanks u l-kowċis fl-Irlanda billi jikkonferixxi vantaġġ kummerċjali inġust fuq Bus Éireann u Dublin Bus. Flimkien man-natura magħluqa ta' ħafna mis-suq tax-xarabanks u l-kowċis fl-Irlanda, dan għandu l-effett li jirrestrinġi severament l-abbiltà tal-operaturi l-oħrajn tax-xarabanks u l-kowċis li joffru servizzi alternattivi lill-pubbliku, li jwassal sabiex il-pubbliku jiġi mċaħħad mil-libertà tal-għażla. Aircoach hija tal-fehma li l-finanzjament tal-Istat mogħti lil Bus Éireann u Dublin Bus jista' jkun aktar ta' benefiċċju jekk huwa jkun disponibbli għall-operaturi kollha tas-servizzi bix-xarabanks u bil-kowċis fl-Irlanda u jekk l-aċċess għall-faċilitajiet pubbliċi (l-istazzjonijiet, l-interkambji u l-postijiet ta' waqfien għax-xarabanks) jinfetaħ bħala prekursur għal ftuħ aktar ġenerali tas-suq.

(136) Fit-23 ta' April 2010, Aircoach wieġbet għall-ittra tal-Kummissjoni tat-30 ta' Marzu 2010 dwar il-kompatibbiltà tal-għajnuna abbażi tar-Regolament (KE) Nru 1370/2007, iżda naqset milli tindirizza speċifikament il-kwistjoni tal-kompatibbiltà tal-miżuri abbażi ta' dak ir-regolament.

7.3.2. Citylink

(137) Skont Citylink, hemm problemi bir-rotot kummerċjali kompetittivi fl-Irlanda. Citylink tgħid li meta Bus Éireann tidħol fis-suq kummerċjali kompetittiv, is-sussidju li tirċievi jintuża sabiex jissupplimenta n-nollijiet għal livell fejn l-operaturi privati mhux issussidjati ma jkunux jistgħu jikkompetu.

(138) Citylink tagħmel is-suġġerimenti li ġejjin bil-għan li tiżgura servizzi b'korteżija, xierqa, affidabbli u sikuri b'rati affordabbli għall-passiġġieri kollha tax-xarabanks fl-Irlanda: (a) ir-rotot kummerċjali/kompetittivi kollha għandhom joffru nollijiet li jagħtu lill-operaturi kollha ritorn ġust fuq l-investimenti tagħhom; (b) l-allokazzjoni ta' rotot ġodda jew ir-riallokazzjoni tar-rotot eżistenti għandha tkun miftuħa għall-operaturi kollha; (c) għandu jintlaħaq qbil fuq l-għażla taż-żmien għall-provvista tas-servizzi kollha; (d) it-terminals tal-kowċis għandhom jiġu kondiviżi; (e) l-operaturi kollha u l-membri tal-persunal tagħhom għandhom jingħataw ġurnata li tkun iddedikata għar-reviżjoni u l-aġġornament tal-korteżija u l-kordjalità tas-servizz ta' assistenza lill-klijenti.

7.4. It-Trejdunjins

7.4.1. L-Unjin Nazzjonali tax-Xarabanks u l-Ferroviji

(139) L-Unjoni Nazzjonali tax-Xarabanks u l-Ferroviji, trejdunjin li tirrappreżenta l-interessi tal-ħaddiema fil-qasam tat-trasport ta' Bus Éireann, Dublin Bus u Irish Rail, hija tal-opinjoni li l-kwistjonijiet imqajma mill-kwerelant qegħdin jintużaw bħala tattika ta' diverżjoni sabiex jinkiseb vantaġġ u ftit li xejn għandhom x'jaqsmu mal-provvista ta' servizzi aħjar bix-xarabanks lill-pubbliku ġenerali.

(140) Sistema ta' trasport pubbliku frammentata u privatizzata tiġi tiswa aktar flus u tkun inqas effikaċi. Il-kompetizzjoni għas-sehem mis-suq fuq rotot profittabbli għall-benefiċċju tal-azzjonisti mhux dejjem tkun fl-interess tal-klijenti. L-interess pubbliku għandu jinżamm bħala l-kriterju prinċipali meta jiġu biex jinħarġu l-liċenzji għall-operaturi tat-trasport bix-xarabanks.

(141) L-operaturi privati mhux ser ikunu interessati f'rotot li jagħmlu t-telf jew f'sussidjar reċiproku minn rotot oħrajn li huma profittabbli.

7.4.2. SIPTU (l-Unjoni fil-Qasam tas-Servizzi, Industrijali, Professjonali u Tekniku)

(142) Skont SIPTU, l-Iskema tat-Trasport tal-Iskejjel ma tikkostitwixxi ebda għajnuna mill-Istat lil Bus Éireann u lanqas ma tikkostitwixxi esternalizzazzjoni ta' servizz pubbliku minħabba n-nuqqas ta' introjtu finanzjarju minn Bus Éireann minn dan il-proċess.

(143) CIÉ huwa rregolat mit-termini tal-Att dwar it-Trasport tal-1958. CIÉ jissodisfa t-tliet funzjonijiet tal-OSP elenkati fl-Att dwar it-Trasport tal-1958.

(144) Il-Memoranda ta' Qbil mhumiex legalment vinkolanti u, għalhekk, ma jistgħux jitqiesu bħala li jifformaw kuntratti. Fl-opinjoni ta' SIPTU, il-Memoranda huma konformi mat-termini tar-Regolament (KEE) Nru 1191/69 u ma għandhomx jifformaw il-bażi ta' suppożizzjoni li l-OSP kien sostitwit mill-Memoranda, kif intqal skorrettament fl-abbozz ta' rapport imħejji mill-Awtorità tal-Kompetizzjoni tal-Irlanda.

7.4.3. TSSA (l-Assoċjazzjoni tal-Impjegati fil-Qasam tat-Trasport)

(145) Skont it-TSSA, l-affermazzjoni li Dublin Bus u Bus Éireann irċevew għajnuna illeġittima mill-Istat hija mingħajr ebda bażi meta wieħed iqis li dawk il-kumpaniji ġew imċaħħdin minn investiment u fondi adegwati għal għexieren ta' snin sħaħ sabiex joperaw servizzi bix-xarabanks li huma soċjalment neċessarji, iżda li kienu qegħdin jagħmlu telf qawwi.

(146) Għandu jiġi mfakkar li fiż-żmien meta ġie fformat is-CIÉ, l-Irlanda kienet għadha kif saret repubblika u, b'hekk, il-kumpaniji tat-trasport privati ma setgħux jipprovdu netwerk organizzat ta' servizzi sabiex jissodisfaw il-ħtiġijiet tal-popolazzjoni. CIÉ twaqqaf sabiex jopera servizzi tan-netwerk soċjali, vijabbli, affiabbli u sikuri, li kienu jinkludu servizzi soċjali li jagħmlu t-telf, u issa qiegħed ikompli jopera tali servizzi. CIÉ kien mistenni jkun korp kummerċjali u strument ta' politika soċjali, li hija dilemma impossibbli.

(147) Dublin Bus u Bus Éireann qegħdin ikomplu jissodisfaw l-OSP tagħhom billi jwasslu titjib kwantitattiv u kwalitattiv fil-firxa u l-kwalità tas-servizzi offruti lill-pubbliku li jivvjaġġa permezz tan-netwerks integrati tagħhom ta' servizzi li jiġu pprovduti b'konformità mal-għanijiet tal-gvern.

7.5. L-akkademiċi

7.5.1. Il-Professur Austin Smyth, l-Università ta' Westminster

(148) Skont il-Prof. Smyth, kwalunkwe determinazzjoni mill-Kummissjoni bbażata biss fuq dispożizzjonijiet legali twassal għal konsegwenzi negattivi u mhux intenzjonati għall-konsumatur u/jew kontribwent Irlandiż.

(149) Il-Prof. Smyth jemmen li l-problema bis-sistema tax-xarabanks fl-Irlanda hija li s-sistema tal-ħruġ tal-liċenzji ma kinitx applikata fuq bażi konsistenti jew b'mod li sservi biex issostni l-għanijiet li għalihom twaqqaf is-CIÉ. Skont l-arranġamenti attwali tal-ħruġ tal-liċenzji, l-Irlanda qiegħda tesperjenza l-irtirar ta' servizzi li huma soċjalment neċessarji u l-kollass progressiv tan-netwerk tat-trasport pubbliku tal-pajjiż.

(150) Il-Prof. Smyth jiddeskrivi l-benefiċċji ta' diversi mudelli għas-settur tax-xarabanks u jagħmel għadd ta' suġġerimenti għat-titjib tal-mudell eżistenti fl-Irlanda, fosthom: (a) trasparenza akbar fl-allokazzjoni u l-użu tal-għotjiet ta' għajnuna; (b) tisħiħ tad-Dipartiment tat-Trasport Irlandiż f'termini tal-ekonomija tat-trasport; (c) titjib tat-trasparenza fl-attribuzzjoni tal-ispejjeż, tal-introjtu u ta' benefiċċji netti oħrajn bejn ir-rotot kummerċjalment vijabbli u dawk li huma soċjalment meħtieġa; (d) inkoraġġiment għal aktar parteċipazzjoni mill-kumpaniji tas-settur privat; (e) twettiq ta' għadd ta' proġetti pilota ta' OSP għall-valutazzjoni tal-ispejjeż u l-benefiċċji ta' approċċ aktar formali.

7.5.2. Dr Sean Barret, Trinity College, Dublin

(151) Dr Barret jenfasizza li l-ekonomisti fl-Irlanda kienu mħassbin għal ħafna snin dwar ir-regolamentazzjoni mhux sodisfaċenti tas-settur tax-xarabanks fl-Irlanda. Il-politika dwar ix-xarabanks mhijiex sodisfaċenti u ma qiegħed isir ebda tentattiv sabiex tinkiseb effiċjenza ottimali kemm fir-rigward tal-aspetti kummerċjali tat-trasport bix-xarabanks, kif ukoll fir-rigward tal-aspetti tas-servizzi pubbliċi.

(152) Dr Barret isostni li s-suq tax-xarabanks huwa kkaratterizzat mir-relazzjoni mill-qrib bejn id-Dipartiment tat-Trasport u CIÉ u, f'dan ir-rigward, huwa jgħid li kien hemm tkabbir kostanti tas-sussidji operattivi mis-snin ħamsin (1950s) 'l hawn, li kollha ġew allokati lil CIÉ. Dr Barret iżid li l-fondi tal-Pjan ta' Żvilupp Nazzjonali ġew allokati esklussivament lil CIÉ għall-esklużjoni tal-operaturi l-oħrajn kollha.

(153) Skont Dr Barret, il-Memoranda ta' Qbil huma eżempju tal-hekk imsejjaħ 'insider-outsider model' imħaddem u ma jikkostitwixxu ebda metodu effikaċi li jiżgura l-provvista ta' servizz ta' trasport pubbliku jew kummerċali bix-xarabanks.

(154) Dr Barret jiddikjara li t-taħlita ta' kumpens mill-Istat lil CIÉ f'eċċess għat-telf attwali tagħha, il-permess mid-Dipartiment tat-Trasport sabiex jintalbu nollijiet differenti fuq rotot ikkontestati u mhux ikkontestati u n-nuqqas ta' proċeduri trasparenti fl-allokazzjoni tas-servizz pubbliku u l-għotjiet ta' investiment, de facto tagħti lil CIÉ ġabra akbar ta' fondi sabiex minnha jkun jista' jiffinanzja nollijiet orħos fuq rotot fejn teżisti kompetizzjoni ma' kumpaniji tax-xarabanks indipendenti aktar effikaċi.

7.5.3. Il-Professur Frank W. Roche, Michael Smurfit Graduate Business School fil-Kulleġġ tal-Università ta' Dublin

(155) Skont il-Professur Roche, il-kumpens mill-Istat inkwistjoni jirrigwardja biss is-servizzi li qegħdin jagħmlu t-telf, is-servizzi urbani, tal-ivvjaġġar għax-xogħol u dawk rurali. Fl-Irlanda, is-suq tat-trasport bil-kowċis fuq distanza twila huwa diġà miftuħ għall-operaturi kollha.

(156) Il-Professur Roche jenfasizza r-rwol importanti li għandha Bus Éireann fir-rigward tal-impriżi żgħar u ta' daqs medju fl-Irlanda. Permezz ta' subkuntrattar, Bus Éireann tiffaċilita l-aċċess għas-suq għall-SMEs, li l-maġġoranza tagħhom ma kienx ikollhom l-iskala jew il-kapaċitajiet sabiex jibqgħu jeżistu li kieku kienu qegħdin jikkompetu direttament ma' operaturi indiġeni jew multinazzjonali akbar.

7.5.4. Il-Professur Peter Mackie: l-Università ta' Leeds

(157) Il-Prof. Mackie jgħid li l-kwistjoni reali mhijiex il-kompetizzjoni kontra l-monopolju, iżda kif l-impriżi dominanti qegħdin jiġu kkontrollati, organizzati u amministrati.

(158) Il-Prof. Mackie jiddeskrivi l-metodoloġija li huwa jirrakkomanda għar-regolamentazzjoni tas-settur tax-xarabanks. Skont il-Prof. Mackie, jekk jinfetaħ is-suq, l-operaturi kollha, kemm pubbliċi kif ukoll privati, għandhom jintalbu jissottomettu redditi awditjati fuq it-traffiku u d-dħul. Kontijiet separati għal servizzi fuq distanza twila jippermettu lil operaturi bħal Bus Éireann juru pubblikament illi mhumiex qegħdin jikkompetu b'mod inġust permezz ta' sussidjar reċiproku.

7.6. Partijiet interessati oħrajn

Il-Kummerċjalizzazzjoni u l-Immaniġġjar Strateġiku ta' Jerome Casey and Company Ltd.

(159) Is-Sur Casey isostni li l-għajnuna mill-Istat għall-faċilitajiet tal-passiġġieri u tal-garaxxijiet ġiet ipprovduta, mhux bħala ġid pubbliku, iżda biex tiffinanzja l-proprjetà privata u esklussiva tal-kumpaniji tax-xarabanks bi proprjetà pubblika.

(160) Skont is-Sur Casey, l-argument li għandu jsir huwa dwar jekk il-finanzjament ta' dawk il-faċilitajiet tax vantaġġ kompetittiv lil Dublin Bus u Bus Éireann, jiġifieri jekk l-ispiża netta għall-kumpaniji inkwistjoni sabiex joperaw dawk il-faċilitajiet kinitx aktar baxxa mill-ispiża netta tal-faċilitajiet komparattivi pprovduti mis-suq. Mhuwiex ċar għal kollox jekk il-vantaġġ ekonomiku mogħti lill-kumpaniji tax-xarabanks pubbliċi minn dawk il-faċilitajiet kienx jissupera l-ispiża tagħhom.

(161) Is-Sur Casey jgħid li huwa diffiċli li tinftiehem il-loġika li ssostni l-argument tal-kwerelant li l-għotjiet għat-taħriġ dwar id-diżabilità huma anti-kompetittivi u joħolqu restrizzjoni fuq il-kummerċ tal-kwerelant. Ebda waħda mill-kumpaniji membri tal-kwerelant ma tintegra l-ivvjaġġar għall-persuni b'diżabilità fl-operazzjonijiet normali tagħha, kif fil-fatt qegħdin jagħmlu Dublin Bus u Bus Éireann. Is-Sur Casey jistaqsi: għaliex il-kumpaniji membri tal-kwerelant għandhom jitħallsu għal xogħol li deliberatament jinjoraw u jirrifjutaw milli jagħmlu?

8. KUMMENTI MILL-IRLANDA DWAR L-OSSERVAZZJONIJIET TA' PARTIJIET TERZI

(162) L-Irlanda llimitat ruħha li tikkummenta fuq l-osservazzjonijiet tal-kwerelant, u mhux fuq l-osservazzjonijiet ta' kwalunkwe parti terza oħra, u llimitat ruħha għall-awtoritajiet legali u d-dispożizzjonijiet invokati mill-kwerelant, kif ukoll għall-allegazzjoni tan-nuqqas ta' distinzjoni bejn ir-rotot differenti fl-applikazzjoni tas-sussidji.

(163) F'dan ir-rigward, l-Irlanda ddikjarat li kemm Dublin Bus kif ukoll Bus Éireann jissodisfaw l-OSP tagħhom b'approċċ ta' netwerk, bl-iskala, il-firxa u l-kumplessità tal-obbligi imposti jfissru li s-servizzi u r-rotot huma ppjanati u operati bħala netwerk aktar milli bħala rotot individwali.

9. VALUTAZZJONI TAL-MIŻURI

(164) Il-Kummissjoni tinnota, bħala kwistjoni preliminari, li l-Irlanda, b'reazzjoni għad-Deċiżjoni tal-Ftuħ, allegat li l-Iskema tat-Trasport tal-Iskejjel ma kinitx taqa' taħt il-kamp ta' applikazzjoni tal-investigazzjoni preliminari u, għalhekk, ma setgħetx tiġi kkunsidrata matul il-proċedura ta' investigazzjoni formali.

(165) Filwaqt li l-Kummissjoni rrikonoxxiet fil-premessa 40 tad-Deċiżjoni tal-Ftuħ li hija ma kellha ebda informazzjoni dwar il-kundizzjonijiet u l-ammont tal-kumpens imħallas mill-awtoritajiet Irlandiżi taħt dik l-iskema, hija spjegat il-kontorni tal-Iskema tat-Trasport tal-Iskejjel fil-premessi 20 u 30 tad-Deċiżjoni tal-Ftuħ u l-figuri tat-trasport tal-iskejjel fl-eżaminazzjoni li għamlet fit-taqsima C.2 tad-Deċiżjoni tal-Ftuħ dwar l-eżistenza tal-għajnuna mill-Istat. Fl-aħħarnett, kif jidher ċar mill-premessa 90 tad-Deċiżjoni tal-Ftuħ, il-Kummissjoni stiednet b'mod ċar lill-awtoritajiet Irlandiżi “sabiex jipprovdu informazzjoni ddettaljata dwar it-termini u l-kundizzjonijiet tal-kuntratti għall-operat tat-trasport pubbliku u s-servizzi tat-trasport tal-iskejjel, inklużi l-proċeduri li taħthom jiġu konklużi kuntratti bħal dawn”. Għalhekk, ma jista' jkun hemm ebda dubju li l-Iskema tat-Trasport tal-Iskejjel kienet koperta mid-Deċiżjoni tal-Ftuħ.

9.1. L-eżistenza tal-għajnuna

(166) L-Artikolu 107(1) tat-Trattat jipprovdi li “[…] kull għajnuna, ta' kwalunkwe forma, mogħtija minn Stat Membru jew permezz ta' riżorsi tal-Istat, li twassal għal distorsjoni jew theddida ta' distorsjoni għall-kompetizzjoni billi tiffavorixxi lil ċerti impriżi jew il-produzzjoni ta' ċerti oġġetti għandha, safejn taffettwa l-kummerċ bejn l-Istati Membri, tkun inkompatibbli mas-suq intern”.

(167) Dan ifisser li sabiex kwalunkwe waħda mill-miżuri tikkwalifika bħala għajnuna mill-Istat skont it-tifsira ta' dik id-dispożizzjoni, għandhom jiġu ssodisfati l-erba' kundizzjonijiet kumulattivi li ġejjin: (i) il-miżura għandha tingħata mill-Istat jew permezz ta' riżorsi tal-Istat, (ii) il-miżura għandha tagħti vantaġġ ekonomiku lill-impriża benefiċjarja, (iii) il-vantaġġ għandu jkun selettiv, u (iv) il-miżura għandha twassal għal distorsjoni jew theddida ta' distorsjoni għall-kompetizzjoni u taffettwa l-kummerċ intra-UE.

(168) Barra minn hekk, miżura tista' tikkostitwixxi biss għajnuna mill-Istat jekk il-benefiċjarju jwettaq attività ekonomika b'tali mod li l-benefiċjarju jkun jista' jitqies bħala impriża skont it-tifsira tal-Artikolu 107(1) tat-Trattat. Il-każistika tal-Qorti tal-Ġustizzja tal-Unjoni Ewropea tiddefinixxi attività ekonomika bħala “kwalunkwe attività li tikkonsisti fl-offerta ta' prodotti u servizzi f'suq partikolari”. (32)

(169) Dublin Bus u Bus Éireann joperaw servizzi bix-xarabanks u jirċievu nollijiet għall-provvista ta' dawk is-servizzi. B'hekk, huma jwettqu attività ekonomika u, għalhekk, għandhom jitqiesu bħala impriżi għall-finijiet tal-Artikolu 107(1) tat-Trattat.

(170) Fid-Deċiżjoni tal-Ftuħ, il-Kummissjoni ma setgħetx teskludi l-possibbiltà li l-miżuri inkwistjoni kienu jikkostitwixxu għajnuna mill-Istat skont it-tifsira tal-Artikolu 107(1) tat-Trattat.

(171) L-awtoritajiet Irlandiżi sostnew li l-miżuri kollha inkwistjoni huma għajnuna mill-Istat. Dan jimplika li l-awtoritajiet Irlandiżi jqisu l-miżuri kollha inkwistjoni bħala li jikkostitwixxu għajnuna mill-Istat skont it-tifsira tal-Artikolu 107(1) tat-Trattat.

(172) Fit-taqsimiet li ġejjin, il-Kummissjoni ser tispjega għaliex hija tqis li kull waħda mill-miżuri inkwistjoni tikkostitwixxi għajnuna mill-Istat skont it-tifsira ta' dik id-dispożizzjoni.

9.1.1. Riżorsi tal-Istat

(173) Abbażi tal-informazzjoni pprovduta mill-awtoritajiet Irlandiżi, il-miżuri kollha inkwistjoni jinvolvu kontribuzzjonijiet finanzjarji, direttament mill-awtoritajiet Irlandiżi jew permezz ta' CIÉ, li jiġu ttrasferiti lil Dublin Bus u Bus Éireann. Dawk il-kontribuzzjonijiet jinkludu riżorsi tal-Istat. Għalhekk, il-Kummissjoni hija tal-fehma li l-kundizzjoni li l-għajnuna għandha tingħata minn Stat Membru jew permezz ta' riżorsi tal-Istat ġiet issodisfata.

9.1.2. Vantaġġ ekonomiku selettiv

(174) Sabiex jikkostitwixxu għajnuna mill-Istat, il-miżuri inkwistjoni għandhom jikkonferixxu vantaġġ ekonomiku li l-impriża benefiċjarja ma kinitx tkun tista' tikseb taħt kundizzjonijiet normali tas-suq.

9.1.2.1. Kumpens operattiv annwali għas-servizzi urbani, suburbani u reġjonali bix-xarabanks sat-30 ta' Novembru 2009 u l-finanzjament ta' xarabanks ġodda (33)

(175) L-Irlanda ssostni li l-kumpens mogħti għas-servizzi urbani, suburbani u reġjonali bix-xarabanks u l-finanzjament ta' xarabanks ġodda mogħtija lil Bus Éireann u Dublin Bus jikkostitwixxu kumpens għat-twettiq tal-OSP b'konformità mal-kundizzjonijiet stipulati fis-sentenza ta' Altmark (34) u, b'hekk, ma jikkonferixxu ebda vantaġġ fuq il-benefiċjarji tagħhom.

(176) Fis-sentenza ta' Altmark, il-Qorti tal-Ġustizzja kkunsidrat li “Fejn miżura tal-Istat għandha titqies bħala kumpens għas-servizzi effettwati mill-impriżi benefiċjarji biex jesegwixxu l-obbligi ta' servizz pubbliku (…) tali miżura ma taqax taħt l-Artikolu [107(1)] tat-Trattat” diment li jiġu ssodisfati l-kundizzjonijiet kumulattivi li ġejjin: “(a) L-ewwelnett, l-impriża benefiċjarja trid tkun effettivament inkarigata sabiex twettaq obbligi ta' servizz pubbliku u tali obbligi jridu jkunu definiti b'mod ċar. (b) It-tieni, il-parametri li fuqhom jiġi kkalkolat il-kumpens iridu jkunu stabbiliti minn qabel b'mod oġġettiv u trasparenti. (c) It-tielet, il-kumpens ma jistax ikun aktar minn dak li huwa neċessarju sabiex ikunu koperti l-ispejjeż kollha jew parti minnhom, li jirriżultaw mit-twettiq ta' obbligi ta' servizz pubbliku, filwaqt li jiġi kkunsidrat id-dħul rilevanti kollu kif ukoll il-profitt raġonevoli għat-twettiq ta' dawk l-obbligi. (d) Ir-raba', meta l-impriża li għandha twettaq l-obbligi ta' servizz pubbliku ma tintgħażilx permezz ta' proċedura ta' akkwist pubbliku, il-livell tal-kumpens neċessarju għandu jkun stabbilit abbażi ta' analiżi tal-ispejjeż, li impriża medja, immexxija tajjeb u adegwatament mogħnija b'mezzi ta' trasport sabiex tkun tista' tissodisfa l-bżonnijiet neċessarji ta' servizz pubbliku, kienet tagħmel sabiex twettaq tali obbligi, filwaqt li jiġi kkunsidrat id-dħul rilevanti kollu kif ukoll il-profitt raġonevoli għat-twettiq ta' dawn l-obbligi. (35)”

(177) Fir-rigward tal-applikazzjoni tar-raba' kundizzjoni tas-sentenza ta' Altmark għall-kumpens operattiv annwali għas-servizzi urbani, suburbani u reġjonali bix-xarabanks u l-finanzjament ta' xarabanks ġodda, la Bus Éireann u lanqas Dublin Bus ma ġew fdati bl-OSP inkwistjoni matul il-kors ta' proċedura ta' sejħiet għall-offerti miftuħa, trasparenti u mhux diskriminatorja.

(178) Konsegwentement, il-Kummissjoni għandha teżamina t-tieni alternattiva stipulata fir-raba' kundizzjoni ta' Altmark, li tistabbilixxi li l-livell ta' kumpens għandu jiġi ddeterminat fuq il-bażi ta' analiżi tal-ispejjeż ta' impriża tipika, immexxija sewwa u mgħammra b'mod adegwat.

(179) F'dan ir-rigward, l-awtoritajiet Irlandiżi ddikjaraw: “Il-livell ta' kumpens imħallas lil Bus Éireann u Dublin Bus, kemm f'termini ta' kumpens operattiv annwali u finanzjament għat-titjib u t-tibdil tal-flotta, jirrifletti l-eżitu ta' proċess ta' negozjati mal-kumpaniji, li jikkunsidra l-finanzi u l-operazzjonijiet tal-kumpaniji u studji tal-Valur għall-Flus, bħar-rapport tal-2006 (36), li diġà ġie pprovdut lill-Kummissjoni.”

(180) Il-Kummissjoni tieħu nota tar-rapport tal-2006 imsemmi fil-premessa preċedenti u taċċetta li, sa ċertu punt, dan seta' kien fih analiżi tal-ispejjeż sostnuti minn impriża “mmexxija sewwa”, kif imsemmi fir-raba' kundizzjoni ta' Altmark. Madankollu, il-Kummissjoni tinnota li l-awtoritajiet Irlandiżi bbażaw ukoll il-livell ta' kumpens, kemm f'termini ta' kumpens operattiv annwali kif ukoll f'termini ta' finanzjament ta' xarabanks ġodda, fuq proċess li jieħu f'kunsiderazzjoni l-“finanzi tal-kumpanija”.

(181) Il-ħtieġa għall-iffinanzjar tal-impriżi benefiċjarji tista' ma tiġix ikkunsidrata fil-valutazzjoni ta' jekk miżura tal-Istat tistax titqies bħala kumpens għat-twettiq tal-OSP. Għalhekk, il-Kummissjoni tikkonkludi li r-raba' kundizzjoni ta' Altmark ma ġietx issodisfata u, billi l-erba' kundizzjonijiet huma kumulattivi, li l-kundizzjonijiet ta' Altmark ma ġewx issodisfati għal sejba ta' ebda għajnuna. Konsegwentement, il-Kummissjoni hija tal-fehma li l-kumpens operattiv annwali għas-servizzi urbani, suburbani u reġjonali bix-xarabanks sat-30 ta' Novembru 2009 u l-finanzjament ta' xarabanks ġodda jikkonferixxu vantaġġ ekonomiku selettiv fuq Bus Éireann u Dublin Bus, minħabba li dawn jeħilsu lil dawk l-impriżi minn spejjeż illi normalment ikollhom iġorru fl-operat tan-negozju tagħhom, liema vantaġġ ma setgħux jiksbu taħt kundizzjonijiet normali tas-suq.

9.1.2.2. Il-finanzjament ta' infrastruttura ddedikata

(182) Il-kostruzzjoni ta' kwalunkwe tip ta' infrastruttura, li hija maħsuba biex tkun ekonomikament sfruttata, hija attività ekonomika minnha nnifisha, li tfisser li r-regoli dwar l-għajnuna mill-Istat japplikaw għall-mod kif din tiġi ffinanzjata (37). Madankollu, il-Kummissjoni hija tal-fehma li l-awtoritajiet pubbliċi jistgħu leġittimament iqisu l-finanzjament tal-infrastruttura mogħti qabel is-sentenza ta' Aéroports de Paris tat-12 ta' Diċembru 2000 (38) bħala li ma jinvolvi ebda għajnuna mill-Istat u li, għaldaqstant, tali miżuri ma kellhomx bżonn jiġu nnotifikati lill-Kummissjoni. Minn dan isegwi li l-Kummissjoni ma tistax tiddubita mill-miżuri ta' finanzjament definittivament adottati qabel is-sentenza ta' Aéroports de Paris (it-12 ta' Diċembru 2000) fuq il-bażi tar-regoli dwar l-għajnuna mill-Istat (39). Għalhekk, il-kumpens ta' EUR 4,6 miljun mogħti lil Dublin Bus fis-sena 2000 ma jistax jitqies bħala li jaqa' fil-kamp ta' applikazzjoni tal-kontroll tal-għajnuna mill-Istat.

(183) Fir-rigward tal-kumpens mogħti wara s-sena 2000, il-kwistjoni tal-preżenza tal-għajnuna fil-finanzjament tal-kostruzzjoni ta' infrastruttura kummerċjalment sfruttata tista' tqum fi tliet livelli differenti: fil-livell tal-utenti, fil-livell tal-bennej tal-infrastruttura u fil-livell tal-maniġer tal-infrastruttura (40).

(184) F'dan il-każ, filwaqt li s-sid tal-infrastruttura huwa CIÉ, l-utent u l-maniġer tal-infrastruttura jidhru li huma identiċi, minħabba li l-infrastruttura inkwistjoni titmexxa u tintuża esklussivament minn Bus Éireann u Dublin Bus, li huma kompletament proprjetà ta' CIÉ. Billi Bus Éireann u Dublin Bus ma jagħmlu ebda dħul mill-ġestjoni tal-infrastruttura, għall-finijiet ta' dan il-każ, huma jistgħu jitqiesu biss bħala utenti tal-infrastruttura. Fir-rigward tal-kumpaniji tal-kostruzzjoni involuti fil-bini tal-elementi infrastrutturali differenti taħt valutazzjoni, il-Kummissjoni ma għandha ebda indikazzjoni li dawk il-kumpaniji setgħu rċevew xi vantaġġ. Fir-rigward tal-utent tal-infrastruttura, il-Kummissjoni tinnota li l-infrastruttura inkwistjoni hija ġestita minn Bus Éireann u Dublin Bus u li dak l-użu huwa esklussivament limitat għal dawk l-impriżi.

(185) Bħala regola ġenerali, il-Kummissjoni tqis li l-finanzjament tal-infrastruttura permezz ta' riżorsi tal-Istat ma jikkonferixxi ebda vantaġġ fuq l-utenti tagħha, diment li l-infrastruttura tkun miftuħa mingħajr ebda diskriminazzjoni għal kulħadd b'konformità mal-leġiżlazzjoni tal-Unjoni u ma tiffavorixxix utent wieħed partikolari (41). F'dan il-każ, dik il-kundizzjoni ma ġietx issodisfata, hekk kif mill-infrastruttura inkwistjoni, li hija ffinanzjata minn riżorsi tal-Istat, jibbenifikaw esklussivament Bus Éireann u Dublin Bus.

(186) L-Irlanda ssostni wkoll li, fir-rigward tal-finanzjament tal-infrastruttura, il-kundizzjonijiet stipulati fis-sentenza ta' Altmark huma ssodisfati (42).

(187) Fir-rigward tal-applikazzjoni tar-raba' kundizzjoni tas-sentenza ta' Altmark għall-għotjiet għall-finanzjament tal-infrastruttura, la Bus Éireann u lanqas Dublin Bus ma ġew fdati bl-OSP inkwistjoni matul il-kors ta' proċedura ta' sejħiet għall-offerti miftuħa, trasparenti u mhux diskriminatorja.

(188) Konsegwentement, il-Kummissjoni għandha teżamina t-tieni alternattiva stipulata fir-raba' kundizzjoni ta' Altmark, li tipprovdi li l-livell ta' kumpens għandu jiġi ddeterminat fuq il-bażi ta' analiżi tal-ispejjeż ta' impriża tipika, immexxija sewwa u mgħammra b'mod adegwat.

(189) Il-Kummissjoni ma għandha ebda indikazzjoni li tali analiżi seħħet. Konsegwentement, il-Kummissjoni tikkonkludi li r-raba' kundizzjoni ta' Altmark ma ġietx issodisfata u li l-kundizzjonijiet ta' Altmark ma ġewx issodisfati, minħabba li l-erba' kriterji huma kumulattivi.

(190) Barra minn hekk, il-Kummissjoni tinnota li mill-infrastruttura użata minn Bus Éireann, li ġiet iffinanzjata permezz ta' għotjiet, jibbenifikaw kemm is-servizzi ta' OSP kif ukoll is-servizzi kummerċjali tal-kumpaniji. Konsegwentement, fil-każ ta' Bus Éireann, jidher li huwa improbabbli li l-ewwel kundizzjoni ta' Altmark tiġi ssodisfata, minħabba li l-finanzjament mhuwiex relatat biss mal-impriża benefiċjarja effettivament inkarigata sabiex twettaq OSP.

(191) Għalhekk, il-Kummissjoni tikkonkludi li l-għotjiet għall-finanzjament ta' infrastruttura ddedikata jagħtu vantaġġ ekonomiku selettiv lil Dublin Bus u Bus Éireann.

9.1.2.3. L-Iskema tat-Trasport tal-Iskejjel

(192) Fir-rigward tal-Iskema tat-Trasport tal-Iskejjel, il-Kummissjoni ser tivvaluta jekk l-iskema tissodisfax il-kundizzjonijiet stabbiliti fis-sentenza ta' Altmark. (43)

(193) L-arranġamenti finanzjarji għall-Iskema tat-Trasport tal-Iskejjel kienu stabbiliti fi Ftehim dwar il-Kontabbiltà mill-1968 u mbagħad ġew aġġornati fl-1975 (44), għalkemm b'limitu massimu fuq l-“ispejjeż indiretti” mill-2011 'il quddiem. (45)

(194) Fir-rigward tal-applikazzjoni tar-raba' kundizzjoni tas-sentenza ta' Altmark (46) għall-Iskema tat-Trasport tal-Iskejjel, Bus Éireann ma ġietx fdata bl-OSP inkwistjoni matul il-kors ta' proċedura ta' sejħiet għall-offerti miftuħa, trasparenti u mhux diskriminatorja.

(195) Konsegwentement, il-Kummissjoni għandha teżamina t-tieni alternattiva stipulata fir-raba' kundizzjoni ta' Altmark, li tistabbilixxi li l-livell ta' kumpens għandu jiġi ddeterminat fuq il-bażi ta' analiżi tal-ispejjeż ta' impriża tipika, immexxija sewwa u mgħammra b'mod adegwat.

(196) Il-Kummissjoni ma għandha ebda indikazzjoni li tali analiżi seħħet. Barra minn hekk, il-Kummissjoni tqis li huwa improbabbli li l-kumpens li għadu qiegħed jitħallas sal-ġurnata tal-lum, iżda li huwa bbażat fuq arranġamenti finanzjarji li ġew stabbiliti kważi erbgħin sena ilu, jista' jikkostitwixxi l-bażi ta' analiżi tal-ispejjeż ta' impriża tipika, immexxija sewwa u mgħammra b'mod adegwat.

(197) Konsegwentement, il-Kummissjoni tikkonkludi li r-raba' kundizzjoni ta' Altmark ma ġietx issodisfata u tqis li l-kundizzjonijiet ta' Altmark ma ġewx issodisfati, minħabba li l-erba' kriterji huma kumulattivi.

(198) L-Iskema tat-Trasport tal-Iskejjel teħles lil Bus Éireann mill-ispejjeż li normalment ikollha ġġorr fl-operat ta' dik l-attività, liema vantaġġ ma setgħetx tikseb taħt kundizzjonijiet normali tas-suq. Għalhekk, il-Kummissjoni tikkonkludi li l-finanzjament tal-Iskema tat-Trasport tal-Iskejjel jagħti vantaġġ ekonomiku selettiv lil Bus Éireann.

9.1.2.4. Il-finanzjament tat-taħriġ fl-għarfien dwar id-diżabilità

(199) Fir-rigward tal-preżenza ta' vantaġġ li jirriżulta mill-finanzjament tat-taħriġ fl-għarfien dwar id-diżabilità, il-Kummissjoni nnotat fid-Deċiżjoni tal-Ftuħ li l-finanzjament pubbliku tat-taħriġ fl-għarfien dwar id-diżabilità normalment għandu jkun iffinanzjat mill-impriżi, minħabba li dan jeħlishom minn piż illi normalment ikollhom iġorru fl-operat tan-negozju tagħhom. Madankollu, il-Kummissjoni nnotat li dan it-tip ta' taħriġ jista' jkollu karattru soċjali u jista' jtejjeb il-mobilità tal-persuni b'diżabilità.

(200) L-Irlanda ssostni li l-finanzjament tat-taħriġ fl-għarfien dwar id-diżabilità mhuwiex għajnuna mill-Istat skont it-tifsira tal-Artikolu 107(1) tat-Trattat u li ma jwassal għal ebda distorsjoni jew theddida ta' distorsjoni tal-kompetizzjoni u ma jaffettwax il-kummerċ bejn l-Istati Membri. Madankollu, l-Irlanda ma tipprovdi ebda raġuni għal dawn l-argumenti.

(201) L-Irlanda tirrimarka wkoll li mill-2006 'l hawn, il-finanzjament tat-taħriġ fl-għarfien dwar id-diżabilità kien disponibbli għall-operaturi privati fuq l-istess termini bħal dawk ipprovduti lil Dublin Bus u Bus Éireann (47). F'dan ir-rigward, il-Kummissjoni tinnota li l-finanzjament għat-taħriġ fl-għarfien dwar id-diżabilità, li huwa eżaminat f'din id-deċiżjoni, ingħata fil-perjodu 2001-2003, kif stabbilit fit-Tabella 5, u li fiż-żmien li ngħata dak il-finanzjament, huwa ma kienx disponibbli għall-operaturi kollha.

(202) Konsegwentement, il-Kummissjoni tikkonkludi li l-finanzjament tat-taħriġ fl-għarfien dwar id-diżabilità jikkonferixxi vantaġġ ekonomiku selettiv fuq Dublin Bus u Bus Éireann, minħabba li dan jeħlishom minn piż illi normalment ikollhom iġorru fl-operat tan-negozju tagħhom.

9.1.3. Id-distorsjoni tal-kompetizzjoni u l-effett fuq il-kummerċ bejn l-Istati Membri

(203) Barra minn hekk, jeħtieġ li jiġi vverifikat jekk il-vantaġġ ekonomiku mogħti mir-riżorsi tal-Istat jistax iwassal għal distorsjoni tal-kompetizzjoni u, b'hekk, jaffettwa l-kummerċ bejn l-Istati Membri.

(204) F'dan ir-rigward, kif tirrimarka s-sentenza ta' Altmark (48): “Mhuwiex impossibbli li sussidju pubbliku mogħti lil impriża li tipprovdi biss servizzi ta' trasport lokali jew reġjonali u li ma tipprovdi ebda servizz ta' trasport barra mill-Istat ta' oriġini tagħha jista' jkollu effett fuq il-kummerċ bejn l-Istati Membri (49).”

(205) Meta Stat Membru jagħti sussidju pubbliku lil impriża, il-forniment tas-servizzi ta' trasport minn dik l-impriża jista' għal dik ir-raġuni jinżamm jew jiżdied bir-riżultat li l-impriżi stabbiliti fi Stati Membri oħrajn ikollhom inqas ċans li jipprovdu s-servizzi ta' trasport tagħhom fis-suq ta' dak l-Istat Membru. (50)

(206) F'dan il-każ, dik is-sejba mhijiex biss ipotetika, minħabba li, kif jidher b'mod partikolari mill-osservazzjonijiet tal-Kummissjoni, sa mill-1995, bosta Stati Membri bdew jiftħu ċerti swieq tat-trasport għall-kompetizzjoni minn impriżi stabbiliti fi Stati Membri oħrajn, sabiex b'hekk diġà hemm għadd ta' impriżi li qegħdin joffru s-servizzi ta' trasport urban, suburban jew reġjonali tagħhom fi Stati Membri oħrajn għajr l-Istat ta' oriġini tagħhom.

(207) Fl-aħħarnett, skont il-każistika tal-Qorti, ma hemm ebda limitu massimu jew perċentwal li taħtu jista' jitqies li l-kummerċ bejn l-Istati Membri ma jiġix affettwat. L-ammont relattivament żgħir ta' għajnuna jew id-daqs relattivament żgħir tal-impriża li tirċievi tali għajnuna, bħala tali, ma jeskludix il-possibbiltà li l-kummerċ bejn l-Istati Membri jista' jiġi affettwat. (51)

(208) Għalhekk, it-tieni kundizzjoni għall-applikazzjoni tal-Artikolu 92(1) tat-Trattat, jiġifieri li l-għajnuna għandha tkun tista' taffettwa l-kummerċ bejn l-Istati Membri, ma tiddependix fuq il-karattru lokali jew reġjonali tas-servizzi tat-trasport fornuti jew fuq l-iskala tal-qasam tal-attività kkonċernat.

(209) B'hekk, il-Kummissjoni hija tal-fehma li l-finanzjament pubbliku inkwistjoni fil-każ attwali jista' jaffettwa l-kummerċ bejn l-Istati u jwassal għal distorsjoni jew theddida ta' distorsjoni tal-kompetizzjoni fis-suq intern.

9.1.4. Konklużjoni: l-eżistenza tal-għajnuna mill-Istat

(210) Fid-dawl tal-osservazzjonijiet preċedenti, il-Kummissjoni tqis li l-miżuri kollha inkwistjoni jikkostitwixxu għajnuna mill-Istat skont it-tifsira tal-Artikolu 107(1) tat-Trattat.

9.2. Il-klassifikazzjoni tal-miżuri bħala għajnuna eżistenti

(211) L-Irlanda ssostni li l-miżuri kollha inkwistjoni jikkostitwixxu l-għajnuna eżistenti skont it-tifsira tal-Artikolu 1(b) tar-Regolament (KE) Nru 659/1999. Il-Kummissjoni teżamina din l-affermazzjoni fit-taqsima li ġejja.

9.2.1. Osservazzjonijiet ġenerali

(212) L-Artikolu 1(ċ) tar-Regolament (KE) Nru 659/1999 jiddefinixxi għajnuna ġdida bħala “kull għajnuna, jiġifieri, skemi ta' għajnuna u għajnuna individwali, li mhijiex għajnuna eżistenti, inkluż it-tibdil fl-għajnuna eżistenti”.

(213) L-Artikolu 1(b)(v) tar-Regolament (KE) Nru 659/1999 iqis bħala għajnuna eżistenti “għajnuna li tinftiehem li hija għajnuna eżistenti minħabba li jista' jiġi stabbilit li meta daħlet fis-seħħ ma kienet tikkostitwixxi ebda għajnuna u sussegwentement saret għajnuna minħabba l-evoluzzjoni tas-suq komuni u mingħajr ma nbidlet mill-Istat Membru”. L-Artikolu 1(b)(v) jistabbilixxi wkoll li “[m]eta ċerti miżuri jsiru għajnuna wara l-liberalizzazzjoni ta' attività mil-liġi tal-Komunità, dawn il-miżuri ma għandhomx jitqiesu bħala għajnuna eżistenti wara d-data ffissata għal-liberalizzazzjoni.”

(214) Fid-Deċiżjoni tal-Ftuħ, il-Kummissjoni nnotat li meta ġew implimentati l-Atti dwar it-Trasport u l-ewwel Pjan ta' Żvilupp Nazzjonali (1993-1999), is-suq għas-servizzi tat-trasport pubbliku (inkluż it-trasport urban, suburban u reġjonali bit-triq) kien magħluq għall-kompetizzjoni madwar l-Unjoni kollha. Għalhekk, f'dak iż-żmien, dawk il-miżuri ma kienu jikkostitwixxu ebda għajnuna mill-Istat, minħabba li ma kellhomx il-potenzjal li jfixklu l-kompetizzjoni, ladarba s-swieq rilevanti kienu magħluqin għall-kompetizzjoni.

(215) Minn mindu ġiet adottata s-sentenza ta' Altmark, il-Kummissjoni aċċettat, fil-prattika deċiżjonali tagħha, (52) li mill-1995 'l hawn, is-suq għas-servizzi tat-trasport pubbliku kien de facto miftuħ għall-kompetizzjoni f'partijiet tas-suq intern. Kif ġie rrimarkat fis-sentenza ta' Altmark, is-suq għas-servizzi tat-trasport ma nfetaħx wara liberalizzazzjoni ta' attività mil-liġi tal-Unjoni, iżda pjuttost bħala riżultat tad-deċiżjonijiet indipendenti u spontanji ta' xi Stati Membri. Madankollu, mit-3 ta' Diċembru 2009, is-suq għat-trasport pubbliku tal-passiġġieri nfetaħ għall-kompetizzjoni mil-liġi tal-Unjoni permezz tad-dħul fis-seħħ tar-Regolament (KE) Nru 1370/2007.

(216) Skont każistika stabbilita (53), l-emerġenza ta' għajnuna ġdida jew il-bidla fl-għajnuna eżistenti ma tistax tiġi vvalutata skont l-iskala tal-għajnuna jew, b'mod partikolari, skont l-ammont tagħha f'termini finanzjarji fi kwalunkwe mument fil-ħajja tal-impriża, jekk l-għajnuna tiġi pprovduta skont dispożizzjonijiet statutorji preċedenti li jibqgħu ma jinbidlux. Fi kliem ieħor, sabiex jiġi stabbilit jekk tali għajnuna nbidlitx jew le, huwa deċiżiv li jiġi eżaminat jekk inbidlux id-dispożizzjonijiet li jippreveduha.

(217) Barra minn hekk, huwa biss meta l-bidla taffettwa s-sustanza proprja tal-iskema oriġinali li din tal-aħħar tiġi ttrasformata fi skema ta' għajnuna ġdida. (54) Huma biss it-tibdiliet sostanzjali li jikkonvertu l-għajnuna eżistenti f'għajnuna ġdida. (55)

(218) Fuq il-bażi ta' dawn il-prinċipji, il-Kummissjoni ser teżamina fir-rigward ta' kull waħda mill-miżuri inkwistjoni jekk dawn jistgħux jitqiesu bħala li jikkostitwixxu għajnuna eżistenti kif qiegħda ssostni l-Irlanda.

9.2.2. Kumpens operattiv annwali għas-servizzi urbani, suburbani u reġjonali bix-xarabanks

(219) Fid-Deċiżjoni tal-Ftuħ, il-Kummissjoni waslet għall-konklużjoni preliminari li l-introduzzjoni ta' Memoranda ta' Qbil annwali mill-2003 'il quddiem biddlet il-mekkaniżmu ta' kumpens għaż-żewġ kumpaniji tax-xarabanks, sabiex b'hekk il-ħlasijiet ta' kumpens għall-OSP inizjalment ibbażati fuq l-Atti dwar it-Trasport ikunu jistgħu jitqiesu bħala li jikkostitwixxu għajnuna ġdida, skont it-tifsira tal-Artikolu 1(ċ) tar-Regolament (KE) Nru 659/1999, mill-2003 'il quddiem.

(220) Madankollu, l-Irlanda sussegwentement uriet, b'reazzjoni għad-Deċiżjoni tal-Ftuħ, li l-Memoranda ta' Qbil annwali ma biddlux l-għajnuna f'termini tal-ħlasijiet ta' kumpens operattiv annwali liż-żewġ kumpaniji tax-xarabanks u li dawn kienu sempliċiment bidla amministrattiva sabiex tkun tista' tiġi ġestita aħjar l-għajnuna pprovduta lil CIÉ. Skont l-Irlanda, l-għajnuna kollha pprovduta fil-forma ta' ħlasijiet ta' kumpens operattiv annwali tintuża sabiex tiffinanzja l-obbligi legali li jiġu pprovduti servizzi ta' OSP, kif stipulat fl-Atti dwar it-Trasport.

(221) F'dan ir-rigward, l-Irlanda rreferiet għan-nuqqas ta' effett legali skont il-liġi Irlandiża tal-Memoranda ta' Qbil. Dan intwera permezz ta' referenza għal sentenza tal-Qorti Suprema Irlandiża (56), li ddikjarat [b'enfasi miżjuda]: “Ma hemm […] ebda mandat sabiex l-Istrument [Statutorju] jew kwalunkwe parti minnu jitqiesu bħala ‘soġġetti għall-’Memorandum ta' Qbil. Din mhijiex kwistjoni ta' kostruzzjoni iżda kwistjoni ta' prinċipju. […] ebda dokument li mhuwiex ta' natura leġiżlattiva ma jista' jitqies bħala li b'xi mod jaffettwa d-dispożizzjonijiet ta' tali Strument. Huwa importanti ħafna li persuna mhux esperta tkun tista' tiddistingwi faċilment bejn id-dokumenti li għandhom il-forza tal-liġi u d-dokumenti l-oħrajn kollha.”

(222) Min-naħa l-oħra, skont l-informazzjoni pprovduta mill-Irlanda, il-Memoranda ta' Qbil tal-2003 u tal-2007 għal Dublin Bus u Bus Éireann infushom, rispettivament, jiddikjaraw li: “Dan il-Memorandum ta' Qbil dwar il-Livelli u l-Miri tas-Servizzi ma għandu ebda effett legali u mhuwiex vinkolanti fuq Bus Átha Cliath [Dublin Bus] jew fuq id-Dipartiment tat-Trasport.” “Dan il-Memorandum ta' Qbil dwar il-Livelli u l-Miri tas-Servizzi ma għandu ebda effett legali u mhuwiex vinkolanti fuq Bus Éireann jew fuq id-Dipartiment tat-Trasport.”

(223) Il-Memorandum ta' Qbil tal-2003 għal Bus Éireann jistabbilixxi wkoll li: “Il-memorandum huwa bbażat fuq is-sistema regolatorja eżistenti u fuq id-doveri statutorji eżistenti ta' Bus Éireann, kif speċifikat fil-leġiżlazzjoni rilevanti u kif kien attwalment fl-10 ta' Lulju 2003.”

(224) Abbażi ta' din l-informazzjoni, il-Kummissjoni hija tal-fehma li d-doveri ġenerali ta' Bus Éireann u Dublin Bus li jipprovdu servizz pubbliku, kif definiti fit-Taqsima 8(2) u 8(3) tal-Att dwar it-Trasport tal-1986 (ir-Riorganizzazzjoni ta' CIÉ), ma nbidlux bl-introduzzjoni tal-Memoranda ta' Qbil. Il-Kummissjoni tinnota wkoll li l-kumpens operattiv annwali kien irregolat mill-Att dwar it-Trasport tal-1986 (ir-Riorganizzazzjoni ta' CIÉ), li fit-Taqsima 8(10) tiegħu jistabbilixxi li: “Il-Bord [CIÉ] u l-kumpaniji għandhom jagħtu attenzjoni xierqa lir-rwol soċjali tal-Bord u l-ħtieġa li s-servizzi tat-trasport pubbliku jinżammu integrati kemm jista' jkun possibbli fi ħdan ir-riżorsi finanzjarji disponibbli għalihom.” (57)

(225) Fl-1 ta' Diċembru 2009 daħlu fis-seħħ kuntratti ġodda għal servizzi pubbliċi konklużi bejn l-Awtorità tat-Trasport Nazzjonali, fuq naħa waħda, u Bus Éireann u Dublin Bus, fuq in-naħa l-oħra, sabiex b'hekk ġiet fi tmiemha s-sistema legali li qabel kienet tirregola l-għotjiet operattivi annwali għas-servizzi urbani, suburbani u reġjonali bix-xarabanks.

(226) Għaldaqstant, minħabba li ma jistax jintqal li saret xi bidla sostanzjali fis-sistema legali li tipprovdi għall-kumpens operattiv annwali mħallas lil Bus Éireann u Dublin Bus sad-dħul fis-seħħ ta' dawk il-kuntratti għal servizzi pubbliċi, il-kumpens operattiv annwali kollu mħallas lil dawk l-impriżi sat-30 ta' Novembru 2009 għandu jitqies bħala għajnuna eżistenti skont it-tifsira tal-Artikolu 1(b)(v) tar-Regolament (KE) Nru 659/1999.

9.2.3. Il-finanzjament ta' xarabanks ġodda u l-finanzjament tal-infrastruttura

(227) Fid-Deċiżjoni tal-Ftuħ, il-Kummissjoni waslet għall-konklużjoni preliminari li l-Pjanijiet ta' Żvilupp Nazzjonali għall-perjodi 2000-2006 u 2007-2013 biddlu l-Pjan ta' Żvilupp Nazzjonali għall-perjodu 1993-1999 u li, għalhekk, il-Pjanijiet ta' Żvilupp Nazzjonali għall-perjodi 2000-2006 u 2007-2013 kellhom jitqiesu bħala li jikkostitwixxu għajnuna ġdida skont it-tifsira tal-Artikolu 1(ċ) tar-Regolament (KE) Nru 659/1999.

(228) Madankollu, l-Irlanda sussegwentement uriet, b'reazzjoni għad-Deċiżjoni tal-Ftuħ, li l-Pjanijiet ta' Żvilupp Nazzjonali huma dokumenti ta' politika ta' livell għoli qabel il-baġit li jispjegaw l-istrateġiji u l-prijoritajiet tal-investiment tal-Gvern, għalhekk, il-Pjanijiet ta' Żvilupp Nazzjonali għall-perjodi 2000-2006 u 2007-2013 jistgħu jitqiesu bħala li għandhom nuqqas ta' effett legali u, għalhekk, ma jikkostitwixxu ebda bidla sostanzjali fi skema ta' għajnuna eżistenti.

(229) Dan intwera permezz ta' referenza għal sentenza tal-Qorti Suprema Irlandiża, illi sostniet li (58): “Il-[Pjan ta' Żvilupp Nazzjonali] huwa essenzjalment pjan finanzjarju jew qafas li jistabbilixxi dawk li l-Gvern jara bħala l-prijoritajiet tal-investiment għas-seba' snin li ġejjin u kif ir-riżorsi jistgħu jiġu investiti fost il-prijoritajiet ta' investiment differenti. […] Huwa essenzjalment pjan finanzjarju jew baġitarju u anki jekk, kif inhu l-każ, jissemma proġett ta' rilevanza nazzjonali fil-[Pjan ta' Żvilupp Nazzjonali] għal finijiet amministrattivi bħala indikattiv tat-tip ta' proġett li għandu jiġi ffinanzjat minn pakkett finanzjarju partikolari. […] Fil-fehma tiegħi, is-sempliċi provvediment tal-finanzjament previs