DEĊIŻJONI TAL-KUMMISSJONI (UE) 2020/391

tal-20 ta’ Settembru 2019

dwar il-miżura SA.34402 - 2015/C (ex 2015/NN) implimentata mill-Ġermanja għal Hochschul-Informations-System GmbH

(notifikata bid-dokument C(2019) 6836)

(It-test bil- Ġermaniż biss huwa awtentiku)

(Test b’rilevanza għaż-ŻEE)

IL-KUMMISSJONI EWROPEA,

Wara li kkunsidrat it-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea, u b’mod partikolari l-ewwel subparagrafu tal-Artikolu 108(2) tiegħu,

Wara li kkunsidrat il-Ftehim dwar iż-Żona Ekonomika Ewropea, u b’mod partikolari l-Artikolu 62(1)(a) tiegħu,

Wara li stiednet lill-partijiet interessati jressqu l-kummenti tagħhom (1) u wara li kkunsidrat il-kummenti tagħhom,

Billi:

1. PROĊEDURA

(1) Fil-15 ta’ Marzu 2012, il-Kummissjoni rċeviet ilment mid-Datenlotsen Informationssysteme GmbH (“id-Datenlotsen” jew “l-ilmentatur”) li allegat li l-għotjiet diretti u l-eżenzjonijiet mit-taxxa għall-impriża pubblika Hochschul-Informations-System GmbH (“l-HIS”) kienu jikkostitwixxu għajnuna mill-Istat skont l-Artikolu 107 tat-Trattat u kienu inkompatibbli mas-suq intern.

(2) Permezz ta’ ittra datata t-23 ta’ Diċembru 2015 (“id-Deċiżjoni tal-Ftuħ”), il-Kummissjoni infurmat lill-Ġermanja li kienet iddeċidiet li tibda l-proċedura stabbilita fl-Artikolu 108(2) tat-Trattat fir-rigward tal-miżura.

(3) Fl-4 ta’ Marzu 2016, id-Deċiżjoni tal-Ftuħ ġiet ippubblikata f’Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea (2) u fiha l-partijiet interessati ġew mistiedna jissottomettu l-kummenti tagħhom fuq il-miżuri. Id-Deċiżjoni tal-Ftuħ intbagħtet lill-ilmentatur fit-13 ta’ Jannar 2016. Il-Ġermanja wieġbet għad-Deċiżjoni tal-Ftuħ b’ittra tat-23 ta’ Frar 2016.

(4) Il-Kummissjoni rċeviet kummenti mill-partijiet interessati fil-perjodu bejn is-16 ta’ Marzu u l-4 ta’ Mejju 2016. Permezz ta’ ittra tal-24 ta’ Mejju 2016, dawk il-kummenti ntbagħtu lill-Ġermanja li ressqet il-fehmiet tagħha dwarhom permezz ta’ ittra tad-19 ta’ Lulju 2016.

(5) Il-Kummissjoni talbet aktar informazzjoni mill-Ġermanja fl-4 ta’ April, fid-9 ta’ Novembru 2017 u fis-16 ta’ Marzu 2018 kif ukoll fil-11 ta’ Frar, fl-4 ta’ April u fil-5 ta’ Ġunju 2019. Il-Ġermanja wieġbet fis-6 ta’ April, fil-21 ta’ Novembru 2017 u fit-18 ta’ April 2018 kif ukoll fit-22 ta’ Frar, fis-17 ta’ April u fil-5 ta’ Lulju 2019.

(6) L-ilmentatur ressaq aktar informazzjoni relatata mal-miżuri fl-4 ta’ Novembru 2016, fid-9 ta’ Frar, fil-31 ta’ Mejju u fil-5 ta’ Ottubru 2017.

2. DESKRIZZJONI DETTALJATA TAL-MIŻURI

2.1. Deskrizzjoni tal-fatti

(7) L-HIS ġiet stabbilita mill-fondazzjoni Stiftung Volkswagenwerk fl-1969 bħala organizzazzjoni mingħajr skop ta’ qligħ. Fl-1976, l-Istat Federali (“Bun d”) u l-Länder akkwistaw l-ishma kollha (3) fl-HIS u żammew il-pożizzjoni tagħhom sal-konverżjoni tagħha f’kooperattiva (4) (ara l-premessa 15). L-objettiv tal-HIS kien li tappoġġja l-istabbilimenti ta’ edukazzjoni għolja u l-awtoritajiet kompetenti fl-isforzi tagħhom li jiksbu t-twettiq razzjonali u kosteffettiv tar-rwol tagħhom fl-edukazzjoni għolja.

(8) L-HIS kienet qed topera fuq bażi mingħajr skop ta’ qligħ (5), għalkemm ġiet inkorporata fl-1976 bħala kumpanija b’responsabbiltà limitata taħt id-dritt privat (“Gmb H”). L-atti ta’ finanzjament tagħha kienu l-ftehim ta’ konsorzju (“Konsortialvertra g”), il-ftehim kuntrattwali bejn il-Bund u l-Länder li jiddefinixxi l-modalitajiet ta’ kollaborazzjoni u l-obbligi tas-sidien tal-HIS, kif ukoll il-liġijiet amministrattivi (“Satzun g”). L-objettivi u l-parametri tal-operazzjonijiet annwali kienu stabbiliti fil-programmi ta’ ħidma annwali/fil-pjanijiet ta’ direzzjoni tan-negozju (“ Arbeitsprogramm e” / “ Wirtschaftspla n”).

(9) Is-Satzung stabbilixxa li l-bord superviżorju kien magħmul minn membri maħtura mil-Länder, mill-konferenza tar-retturi tal-istabbilimenti ta’ edukazzjoni għolja (assoċjazzjoni li tlaqqa’ flimkien universitajiet Ġermaniżi u stabbilimenti ta’ edukazzjoni għolja li huma pubbliċi jew rikonoxxuti mill-Istat), u mill-awtoritajiet federali.

(10) L-objettivi tal-HIS jinkludu l-introduzzjoni u l-applikazzjoni ta’ sistemi ta’ informazzjoni għall-użu fil-ġestjoni tal-istituzzjonijiet ta’ edukazzjoni għolja (6).

(11) Il-Konsortialvertrag u s-Satzung stabbilixxew li l-partijiet kontraenti (il-Bund u l-Länder) kellhom ikopru b’mod konġunt il-ħtiġijiet tar-riżorsi tal-HIS; kellhom jiġu pprovduti fondi għall-ħtiġijiet materjali tal-HIS, sa fejn l-attivitajiet ma jiġġenerawx biżżejjed dħul sabiex jitwettqu l-kompiti assenjati lill-HIS.

(12) Il-proċessi amministrattivi li ġejjin kienu appoġġjati kontinwament minn prodotti tal-HIS: il-ġestjoni tal-applikazzjonijiet u tar-reġistrazzjoni, l-amministrazzjoni tal-istudenti, l-amministrazzjoni tal-eżamijiet, l-amministrazzjoni tal-persunal u tal-impjiegi. Is-sistemi tal-IT tal-HIS (pereżempju l-ġenerazzjoni l-ġdida tas-softwer “HISinOn e” (7)) jintużaw f’aktar minn 200 stabbiliment pubbliku u reliġjuż ta’ edukazzjoni għolja fil-Ġermanja (8).

(13) It-twaqqif tal-HIS kien maħsub sabiex jiggarantixxi firxa ta’ servizzi kontinwament disponibbli fit-tul li ma jkunux immirati lejn il-massimizzazzjoni tal-profitti, iżda esklussivament għar-rekwiżiti ta’ edukazzjoni għolja fis-settur tat-teknoloġija tal-informazzjoni. Sabiex tiġi ffaċilitata firxa bħal din ta’ provvista, sa minn meta twaqqfet l-HIS kontinwament irċeviet sussidji fil-forma ta’ għotjiet diretti. Bħala organizzazzjoni mingħajr skop ta’ qligħ/bi skop ta’ benefiċċju pubbliku, l-HIS kienet eżentata wkoll mit-taxxa korporattiva (“Körperschaftsteue r”) (9) u mit-taxxa kummerċjali (“Gewerbesteue r”) (10).

(14) Fil-bidu, l-HIS ipprovdiet il-prodotti u s-servizzi tagħha lill-universitajiet mingħajr ħlas, iżda fl-1997 bdiet timponi miżati fuq l-istituzzjonijiet pubbliċi ta’ edukazzjoni għolja, filwaqt li n-natura tal-finanzjament, jiġifieri l-finanzjament tat-telf, bħala tali baqgħet mhux affettwata. Fl-2003, il-finanzjament reġa’ ġie mmodifikat, hekk kif it-tariffi ġew mibdula fi prezzijiet li jiġu stabbiliti mill-bord superviżorju. Dan wassal għal kofinanzjament sinifikanti tal-attivitajiet tal-HIS mill-universitajiet, li żdied minn 35,7 % fl-2002 għal 74,1 % fl-2013. Fis-16 ta’ Settembru 2013, l-HIS qasmet b’mod uffiċjali l-oqsma tal-iżvilupp tal-edukazzjoni għolja u tar-riċerka fl-edukazzjoni għolja u ttrasferiethom lil istituzzjoni indipendenti ffinanzjata mill-Bund u mil-Länder. Is-servizzi ta’ appoġġ tal-IT tal-edukazzjoni għolja baqgħu tal-HIS IT. F’dan li ġej, id-deżinjazzjoni “HIS I T” se tintuża wkoll fir-rigward tal-perjodu qabel l-2013 sabiex jiġu indikati ċ-ċifri tat-tranżazzjonijiet jew isir riferiment għal fatti oħra li kienu marbuta speċifikament mal-attivitajiet tal-IT tal-HIS.

(15) Mit-28 ta’ Jannar 2014, l-HIS inbidlet f’kooperattiva (“Genossenschaf t”, u ngħatat l-isem ġdid “HIS e G”). Il-Ġermanja kkonfermat li mill-1 ta’ Jannar 2014, l-HIS ma rċevietx iktar għotjiet diretti. L-HIS eG hija ffinanzjata mill-membri tagħha. Il-Länder kollha (li qabel kienu azzjonisti tal-HIS) huma membri tal-HIS eG, u s-sħubija fil-kooperattiva hija miftuħa għall-universitajiet pubbliċi. Meta jissieħeb fil-kooperattiva, kull membru jkun obbligat iħallas għal mill-anqas sehem wieħed ta’ EUR 5 000, b’massimu possibbli ta’ 10 ishma. Il-membri jġarrbu wkoll miżata annwali tas-sħubija u, barra minn hekk, l-universitajiet li huma parti mill-kooperattiva jħallsu miżata għas-servizzi pprovduti mill-HIS eG. Il-membri biss jistgħu jużaw is-servizzi tal-HIS eG.

2.2. L-ilment

(16) Id-Datenlotsen, l-ilmentatur, hija kumpanija Ġermaniża li mill-1993 ilha attiva fis-suq tas-sistemi tal-IT għall-universitajiet. Skont l-indikazzjonijiet tagħha stess, id-Datenlotsen tgħodd aktar minn 70 università bħala klijenti tagħha fil-Ġermanja, fl-Awstrija u fl-Iżvizzera, li tipprovdilhom softwer tal-IT u support integrati għall-ġestjoni ta’ kampus. Il-prodott ewlieni tagħha huwa “CampusNet”.

(17) Skont l-ilmentatur, sal-31 ta’ Diċembru 2013, permezz ta’ finanzjament illegali mill-Istat l-HIS setgħet toffri softwer lill-universitajiet pubbliċi u privati Ġermaniżi u barranin mingħajr ma titlob miżata tal-liċenzja, u toffri servizzi ta’ appoġġ tas-softwer bi prezz taħt dak tas-suq, li waqqa’ l-prezz tal-kompetituri u b’mod ġenerali xekkel l-iżvilupp tas-suq tas-softwer fil-Ġermanja. Is-servizzi offruti mill-HIS allegatament kienu f’kompetizzjoni mas-servizzi kummerċjali tal-ilmentatur stess. L-ilmentatur isostni li l-finanzjament annwali mill-Istat jikkostitwixxi għajnuna operatorja mhux notifikata (11) li minnha l-HIS ibbenefikat għal kważi 40 sena.

(18) L-ilmentatur indika wkoll li l-HIS kienet soġġetta għal eżenzjonijiet mit-taxxa, partikolarment eżenzjonijiet skont l-Att dwar it-Taxxa Korporattiva, l-Att dwar it-Taxxa Kummerċjali u t-Taxxa fuq il-Valur Miżjud.

(19) Barra minn hekk, l-ilmentatur għamel allegazzjonijiet ta’ għajnuna mill-Istat li bbenefikat lill-HIS eG. Madankollu, hekk kif kien iddikjarat espressament fil-premessa 16 tad-Deċiżjoni tal-Ftuħ, dawk l-allegazzjonijiet mhumiex parti mill-investigazzjoni formali f’din il-kwistjoni ta’ għajnuna mill-Istat u, konsegwentement, mhux se jiġu indirizzati f’din id-deċiżjoni.

2.3. L-argumenti tal-Ġermanja qabel id-Deċiżjoni tal-Ftuħ

(20) Il-Ġermanja argumentat li l-miżuri ma kinux jikkostitwixxu għajnuna mill-Istat skont it-tifsira tal-Artikolu 107(1) tat-Trattat. L-ewwel nett, l-HIS mhijiex “impriża” iżda pjuttost parti minn “organizzazzjoni interna tal-Istat” fil-qasam tal-edukazzjoni u l-attivitajiet tagħha kienu prinċipalment ta’ natura mhux ekonomika. It-tieni, l-attivitajiet tal-HIS huma konformi mal-kompiti edukattivi tal-Istat li jestendu għall-provvista ta’ riżorsi umani, finanzjarji u organizzazzjonali lill-universitajiet.

(21) Il-Ġermanja argumentat ukoll li l-HIS, permezz tal-finanzjament mill-Istat, ma kinitx ibbenefikat minn vantaġġ fis-sens tal-Artikolu 107(1) tat-Trattat, billi kwalunkwe vantaġġ kien ingħadda, fis-sħuħija tiegħu, lura lill-Ġermanja permezz tal-universitajiet iffinanzjati mill-Istat. Il-Ġermanja spjegat ukoll li kienet deċiżjoni ekonomikament razzjonali u konformi mas-suq li l-operazzjonijiet kollha tal-IT għall-universitajiet pubbliċi jiġu raggruppati f’entità waħda, l-HIS.

(22) Bħala alternattiva, l-awtoritajiet Ġermaniżi argumentaw li l-finanzjament annwali mill-Istat (a) kien jikkonċerna servizz ta’ importanza ekonomika ġenerali (SGEI) fis-sens tal-Artikolu 106(2) tat-Trattat, jew (b) kien jikkostitwixxi għajnuna eżistenti skont ir-Regolament tal-Kunsill (UE) 2015/1589 (12) (“ir-Regolament Proċedurali”) li saret għajnuna bħala riżultat tal-iżvilupp tas-suq intern, b’mod aktar speċifiku, tal-iżvilupp ta’ suq għall-prodotti tal-HIS.

(23) Fl-aħħar nett, il-Ġermanja ddikjarat li l-finanzjament dirett mill-Istat (il-finanzjament tad-defiċit permezz tal-ħlas ta’ għotjiet diretti) ġie abolit fil-31 ta’ Diċembru 2013. Fir-rigward tal-allegati miżuri tat-taxxa, il-Ġermanja argumentat li l-eżenzjonijiet kienu l-eżitu tal-applikazzjoni xierqa tal-leġiżlazzjoni tat-taxxa Ġermaniża.

2.4. Raġunijiet għall-bidu ta’ proċedura ta’ investigazzjoni formali

(24) Fid-deċiżjoni tagħha li tiftaħ proċedura ta’ investigazzjoni formali, il-Kummissjoni esprimiet dubji dwar jekk l-għotjiet diretti u l-miżuri tat-taxxa li bbenefikaw lill-HIS sal-31 ta’ Diċembru 2013 (13) kinux jikkostitwixxu għajnuna skont it-tifsira tal-Artikolu 107(1) tat-Trattat u, jekk iva, jekk din kinitx tikkwalifika bħala għajnuna eżistenti kompatibbli.

2.4.1. Preżenza ta’ Għajnuna

(25) Rigward l-eżistenza ta’ għajnuna mill-Istat, id-Deċiżjoni tal-Ftuħ esprimiet dubji fir-rigward tal-eżistenza ta’ numru ta’ elementi neċessarji għall-konklużjoni li l-miżuri ma kinux jikkostitwixxu għajnuna mill-Istat.

(26) L-ewwel nett, il-Kummissjoni qajmet il-kwistjoni dwar jekk l-HIS kinitx tikkostitwixxi impriża skont it-tifsira tal-Artikolu 107(1) tat-Trattat. B’mod aktar speċifiku, il-Kummissjoni staqsiet jekk l-attivitajiet tal-HIS kinux ta’ natura mhux ekonomika billi 1) l-HIS kienet strument użat fl-istruttura “intern a” tal-Istat fil-qasam tal-edukazzjoni (14), jew 2) l-attività tal-HIS, b’mod aktar speċifiku, il-provvista ta’ softwer lill-universitajiet, kinitx marbuta mill-qrib mat-twettiq ta’ kompitu pubbliku tal-Istat (15)“skont in-natura tagħha, l-għan tagħha u r-regoli li għalihom [kienet] soġġetta” (16) [traduzzjoni mhux uffiċjali]. Fis-sentenza Compass-Datenbank, il-Qorti sabet li l-attività ta’ ġbir ta’ data b’rabta mal-impriżi fuq il-bażi tal-obbligu tagħhom li jiddivulgaw data li ma tistax tiġi sseparata mill-ġbir u mill-manutenzjoni ta’ din id-data, kienet tikkostitwixxi attività mhux ekonomika (17). Il-Kummissjoni esprimiet dubji fir-rigward tal-karatterizzazzjoni tal-attivitajiet tal-HIS bħala mhux ekonomiċi fid-dawl tal-fatti li ġejjin: (a) xi karatteristiċi tas-softwer ipprovdut mill-HIS ma kinux “speċifiċi għall-edukazzjoni” bħas-softwer tal-persunal u tal-finanzi, (b) is-softwer tal-HIS jista’ ma jkunx intuża mill-universitajiet għal skop purament mhux ekonomiku, (c) l-eżistenza ta’ kompetituri fis-suq tista’ tixħet dubju fuq l-idea li l-HIS kienet qed twettaq attività mhux ekonomika li hija anċillari għall-kompitu pubbliku li tipprovdi edukazzjoni universitarja, u (d) il-provvista ta’ servizzi tal-IT mill-HIS lil universitajiet privati Ġermaniżi u barranin ma kinitx tidher attività mhux ekonomika. B’rabta mal-provvista ta’ servizzi lil universitajiet privati Ġermaniżi u barranin, il-Ġermanja allegat li l-kontijiet relatati ma’ din l-attività kienu sseparati mill-kontijiet relatati mas-servizzi lill-universitajiet pubbliċi, iżda skont id-Deċiżjoni tal-Ftuħ, il-Ġermanja naqset milli tipprovdi evidenza.

(27) It-tieni, id-Deċiżjoni tal-Ftuħ esprimiet dubji dwar jekk l-għotjiet diretti kinux jagħtu vantaġġ selettiv lill-HIS skont it-tifsira tal-Artikolu 107(1) tat-Trattat minħabba li l-finanzjament mill-Istat li minnu bbenefikat l-HIS jaf ma kienx imur lura kompletament lejn l-Istat (permezz tal-universitajiet). Fid-Deċiżjoni tal-Ftuħ ġie ddikjarat li l-għotjiet diretti lill-HIS setgħu ma kkonformawx mal-prinċipju tal-operatur tal-ekonomija tas-suq.

(28) Id-Deċiżjoni tal-Ftuħ esprimiet dubji rigward il-kwistjoni ta’ jekk l-eżenzjonijiet mit-taxxa mogħtija lill-HIS kinux jipprovdu vantaġġ selettiv lill-HIS li l-impriżi l-oħra mingħajr skop ta’ qligħ, bi skop ta’ benefiċċju pubbliku, u li jwettqu attività ekonomika, ma kinux jibbenefikaw minnu. Finalment, il-Kummissjoni kellha dubji dwar jekk l-eżenzjonijiet inkwistjoni kinux applikati b’mod korrett għall-HIS.

(29) It-tielet, il-Kummissjoni esprimiet dubji dwar jekk il-kundizzjonijiet ta’ SGEI kinux issodisfati, peress li l-kuntratti u d-dispożizzjonijiet legali l-oħra applikabbli għall-attività tal-HIS ma jsarrfux f’“inkarigu” u l-ebda mekkaniżmu ma kien stabbilit minn qabel għall-evitar ta’ kumpens eċċessiv, kif mitlub fis-sentenza Altmark (18) għall-konstatazzjoni li l-miżuri ma jikkostitwixxux għajnuna mill-Istat.

(30) Il-Kummissjoni qieset li f’każ li l-miżuri kienu jikkostitwixxu għajnuna mill-Istat, kien ferm probabbli li dawn kienu jfixklu jew jheddu li jfixklu l-kompetizzjoni. Barra minn hekk, effett fuq il-kummerċ bejn l-Istati Membri ma setax jiġi eskluż.

2.4.2. Kwalifikazzjoni bħala għajnuna ġdida

(31) Jekk tiġi stabbilita l-eżistenza ta’ għajnuna mill-Istat, il-Kummissjoni esprimiet dubji dwar jekk il-miżuri inkwistjoni jistgħux jitqiesu bħala għajnuna eżistenti skont it-tifsira tal-Artikolu 107(1) tat-Trattat u l-punt (v) tal-Artikolu 1(b) tar-Regolament (UE) 2015/1589, hekk kif argumentat il-Ġermanja.

(32) Il-Ġermanja argumentat li l-finanzjament annwali tal-HIS, bħala skema, irid jitqies bħala għajnuna eżistenti minħabba li fiż-żmien meta ngħatat (fl-1976), ma kien hemm l-ebda suq għall-prodotti u għas-servizzi pprovduti mill-HIS, u b’hekk il-finanzjament annwali ma setax jikkostitwixxi għajnuna mill-Istat skont it-tifsira tal-Artikolu 107(1) tat-Trattat. Il-Kummissjoni qieset li seta’ feġġ suq għall-prodotti u għas-servizzi tal-IT inkwistjoni mindu ġiet stabbilita l-HIS skont it-tifsira tal-Artikolu 1(b)(v) tar-Regolament (UE) 2015/1589 (ara l-premessa 191 tad-Deċiżjoni tal-Ftuħ) u, għalhekk, l-HIS setgħet ibbenefikat minn għajnuna mill-Istat mindu feġġ dan is-suq. Madankollu, id-Deċiżjoni tal-Ftuħ innotat li l-Ġermanja ma pprovdietx biżżejjed provi li fl-1976 ma kienx hemm suq meta l-attivitajiet tal-HIS diġà kienu għaddejjin. Minbarra l-evidenza li ma kienx jeżisti suq fil-bidu tal-perjodu ta’ referenza, il-Ġermanja kienet meħtieġa turi bil-provi li l-iskema ma ġarrbitx tibdiliet sinifikanti mindu saret għajnuna mill-Istat. Il-Kummissjoni rreferiet għall-fatt li t-tibdil fi strument finanzjarju kellu jitqies sinifikanti jekk l-elementi ewlenin tiegħu jkunu nbidlu, bħan-natura tal-benefiċċju, l-objettiv segwit mill-miżura, il-bażi ġuridika tagħha, il-firxa ta’ impriżi li bbenefikaw jew is-sors tal-finanzjament.

2.4.3. Kompatibbiltà tal-għajnuna

(33) Rigward il-kompatibbiltà tal-allegati miżuri ta’ għajnuna, il-Kummissjoni esprimiet dubji dwar jekk dawn humiex kompatibbli mas-suq intern jew le fuq il-bażi ta’ kwalunkwe linja gwida, tar-Regolament tal-Kummissjoni (UE) Nru 651/2014 (19), tar-Regolament tal-Kummissjoni (UE) Nru 1407/2013 (20), jew direttament skont id-dispożizzjonijiet tal-Artikolu 107(3)(ċ) tat-Trattat.

3. KUMMENTI MILL-PARTIJIET INTERESSATI

3.1. Kummenti mill-partijiet interessati għajr l-ilmentatur

(34) Minbarra l-kummenti mill-ilmentatur u mill-Ġermanja, il-Kummissjoni rċeviet 42 sottomissjoni, prinċipalment mingħand istituzzjonijiet pubbliċi ta’ edukazzjoni għolja li jużaw softwer tal-HIS u sottokuntratturi iżgħar li jiddependu fuq l-arkitettura miftuħa tal-prodotti tal-HIS għan-negozji tagħhom. Barra minn hekk, ikkummentaw żewġ fornituri tas-softwer Taljani.

(35) Bl-eċċezzjoni taż-żewġ impriżi Taljani, il-partijiet interessati enfasizzaw ir-rabta mill-qrib bejn il-funzjonalità tal-prodotti u tas-servizzi tal-HIS u s-sistema tal-universitajiet b’mod ġenerali.

(36) Is-sistema tal-universitajiet kienet teħtieġ l-iżvilupp ta’ soluzzjonijiet speċifiċi tal-IT, imfassla skont il-bżonnijiet speċifiċi tal-istituzzjonijiet pubbliċi tal-edukazzjoni għolja. Ġie indikat li s-soluzzjonijiet tal-IT ġew żviluppati u personalizzati maż-żmien f’kooperazzjoni mill-qrib bejn l-HIS u l-partijiet li ssottomettew il-kummenti. Sa mit-twaqqif tagħha fl-1976, kien hemm rabta mill-qrib bejn l-attivitajiet tal-HIS u l-edukazzjoni pubblika. Fil-bidu, f’nofs is-snin sebgħin, l-HIS bdiet tiżviluppa softwer għad-dipartimenti amministrattivi universitarji individwali. Din l-attività kienet tikkonċerna soluzzjonijiet għal oqsma amministrattivi differenti li, madankollu, ma kinux relatati ma’ xulxin. Bl-HIS-GX, lejn l-aħħar tat-tmeninijiet ġiet żviluppata l-ewwel soluzzjoni integrata għall-ġestjoni ta’ kampus. Għalkemm il-prodotti u t-teknoloġiji nbidlu maż-żmien, l-HIS dejjem kellha funzjonalitajiet simili, bħal pereżempju li ssostni l-applikazzjoni u l-ammissjoni tal-istudenti, l-amministrazzjoni tal-istudenti, tal-alumni, tal-eżamijiet u tal-korsijiet (21).

(37) Bosta partijiet indikaw li s-sors miftuħ u l-mudell tad-data tal-HIS kienu jippermettu lill-universitajiet ikomplu jiżviluppaw il-prodotti tas-softwer skont ir-rekwiżiti tal-użu lokali. B’mod ġenerali, il-partijiet interessati esprimew l-opinjoni li l-prodotti tas-softwer inkwistjoni kienu speċjalizzati ħafna u ppersonalizzati b’tali mod li jissodisfaw funzjonijiet speċifiċi fi ħdan is-sistema universitarja fil-Ġermanja.

(38) Bosta partijiet interessati indikaw ukoll li l-attivitajiet tal-HIS ma kellhomx effett ta’ preklużjoni mis-suq. Maġġoranza kbira tar-rispondenti kienet tal-fehma li suq għal soluzzjonijiet tas-softwer għas-settur tal-edukazzjoni għolja fil-Ġermanja żviluppa matul l-aħħar 12 sa 14-il sena, b’mod aktar speċifiku, mill-2005/2007. Madankollu, grupp iżgħar indika li diġà kien jeżisti suq fis-snin disgħin għad li b’portafoll ferm aktar limitat minn dak tal-HIS. M’hemmx dubju li minn dak iż-żmien ’l hawn kienu jeżistu fornituri ta’ mill-anqas partijiet mill-applikazzjonijiet għall-ġestjoni tal-universitajiet u l-universitajiet kienu ħielsa li jagħżlu fornitur wieħed jew aktar. Madankollu, ir-rispondenti nnutaw li anke llum m’hemm l-ebda suq komplut, minħabba li m’hemmx fornitur wieħed li jista’ jipprovdi l-ambitu sħiħ tas-servizzi li toffri l-HIS.

(39) Ħafna rispondenti qalu li, li kieku l-HIS tfalli, minħabba l-proċedura ta’ għajnuna mill-Istat (fuq il-bażi ta’ xenarju ta’ rkupru tal-għajnuna), dan ikun ifixkel ħafna s-sistema universitarja pubblika Ġermaniża. Il-bdil iġib miegħu spejjeż enormi u jinvolvi perjodu sinifikanti (tal-anqas 24 xahar jew saħansitra 8-10 snin). L-għajbien tal-HIS ikun idgħajjef ukoll il-kompetizzjoni fis-suq, billi n-natura ta’ sors miftuħ tas-softwer tal-HIS fil-fatt għandha effett ta’ tkattir tal-kompetizzjoni. B’mod ġenerali, l-istituzzjonijiet pubbliċi ta’ edukazzjoni għolja fil-Ġermanja li kkummentaw kienu jħossu li l-provvista mill-HIS ta’ soluzzjonijiet interni/ta’ awtoforniment għat-twettiq tan-negozju amministrattiv ewlieni tagħhom kienet sodisfaċenti u għandha tinżamm.

(40) Iż-żewġ impriżi fl-Italja maqdru s-sistema u esprimew il-fehma li l-HIS kienet qed tibbenefika minn għajnuna mill-Istat inkompatibbli. Huma qabblu s-sistema ta’ appoġġ tal-HIS mas-sitwazzjoni fl-Italja, li huma maqdru wkoll għaliex kienet tinvolvi għajnuna tal-Istat għal fornitur Taljan speċifiku ta’ softwer universitarju. Wieħed indika wkoll li l-każistika, b’mod partikolari s-sentenza Il-Kummissjoni vs L-Italja, iddikjarat fil-kuntest tal-provvista ta’ softwer għall-amministrazzjoni ġenerali tal-Istat li “d-disinn, l-ipprogrammar u l-ġestjoni tas-sistemi ta’ pproċessar tad-data, huma ta’ natura teknika, u għalhekk mhumiex relatati mal-eżerċizzju ta’ awtorità uffiċjali” (22) [traduzzjoni mhux uffiċjali].

3.2. Kummenti mill-ilmentatur

3.2.1. Il-miżuri jikkostitwixxu għajnuna mill-Istat

3.2.1.1. L-HIS hija impriża li teżerċita attività ekonomika

(41) L-ilmentatur jindika li l-klassifikazzjoni ta’ entità bħala impriża dejjem isseħħ fir-rigward ta’ attivitajiet individwali. La l-istatus tal-entità fid-dritt nazzjonali, u lanqas l-objettiv tagħha relatat mal-qligħ ma huma ta’ rilevanza.

(42) L-ilmentatur jiddikjara li d-Deċiżjoni tal-Ftuħ xeħtet dubji dwar in-natura tal-HIS bħala impriża fuq il-bażi tas-sentenza Compass-Datenbank (23). F’dik is-sentenza, il-Qorti tal-Ġustizzja stabbiliet li t-tqegħid għad-dispożizzjoni tal-pubbliku tad-data tal-kumpaniji mill-Istat mhuwiex attività ekonomika minħabba li huwa inseparabbli mill-ġbir tal-istess data li huwa parti mis-setgħa pubblika tal-Istat (“hoheitliche Befugniss e”) (24). Skont l-ilmentatur, l-isfond fattwali fil-każ kurrenti huwa differenti minn dak tas-sentenza Compass-Datenbank. Is-sentenza Compass-Datenbank kienet dwar l-attività ta’ żvelar ta’ data ta’ kumpaniji privati fir-rigward ta’ fatti u ta’ dokumenti rreġistrati fir-reġistru kummerċjali Awstrijak. Bħala karatteristika distintiva, l-ilmentatur jindika li f’Compass-Datenbank l-attività sħiħa ta’ żvelar kienet irregolata sew, inkluż obbligu ta’ żvelar legali fuq il-kumpaniji ta’ reġistrazzjoni flimkien ma’ “attività ta’ infurzar”.

(43) L-ilmentatur jargumenta wkoll li skont id-dritt tal-Ġermanja, l-impriżi privati jistgħu jeżerċitaw setgħat pubbliċi iżda l-awtorità sabiex jagħmlu dan trid tiġi ttrasferita lill-impriża permezz tal-leġiżlazzjoni. Skont l-ilmentatur, l-HIS ma kellhiex is-setgħa pubblika jew kompitu pubbliku li tipprovdi servizzi tal-IT lill-universitajiet, u ma kellhiex obbligu statutorju.

(44) Fil-fatt, issokta l-ilmentatur, l-HIS ipprovdiet servizz li, skont il-liġijiet tal-Ġermanja, seta’ jiġi pprovdut ukoll minn impriżi privati. Xi tip ta’ rabta bejn is-servizzi tal-HIS u l-obbligu tal-Istat fil-qasam edukattiv, ma jistax, skont l-ilmentatur, iwassal għal eliminazzjoni tal-karatterizzazzjoni tal-HIS bħala impriża. L-universitajiet jeħtieġu tipi differenti ta’ servizzi, inkluż softwer. Il-fatt li għandhom bżonn servizzi, bħall-editjar tat-test, ma jwassalx għall-konklużjoni li Microsoft mhijiex impriża.

(45) L-ilmentatur jirrimarka wkoll li l-Qorti Ġenerali sabet fil-kawża Zweckverband Tierkörperbeseitigung Rheinland-Pfalz (25) li impriża tas-settur pubbliku inkarigata legalment bi dmir pubbliku (eliminazzjoni ta’ annimali domestikati li jmutu minħabba ċertu mard li jittieħed u li jikkawża periklu għas-saħħa) instabet li kienet twettaq attività ekonomika.

(46) Skont l-attur, is-sentenza tal-Qorti Ġenerali fi Spanja vs Il-Kummissjoni (26) u l-Qorti tal-Ġustizzja f’Aéroport de Paris (27) jistabbilixxu li attività tkun ekonomika jekk ikun hemm kompetituri f’suq. Barra minn hekk, l-ilmentatur isemmi żewġ kawżi oħra: Id-Deċiżjoni tal-Kummissjoni C(2013) 2361 final dwar l-għajnuna mill-Istat SA.25745 (ZVG Portal) (28) u d-Deċiżjoni tal-Kummissjoni C(2009) 211 final dwar l-għajnuna mill-Istat N467/08 (Aware-P programme ‘advanced water management and rehabilitation in Portugal’) (29). F’din il-kawża msemmija l-aħħar, il-Kummissjoni sabet li l-iżvilupp ta’ softwer li jista’ jiġi sfruttat b’mod kummerċjali għat-titjib u għall-manutenzjoni tal-infrastruttura tal-ġestjoni tal-ilma kien attività ekonomika. F’ZVG Portal, l-ilmentatur jargumenta li l-pubblikazzjoni tal-irkanti fil-proċeduri ta’ insolvenza mill-Qrati nstabet li ma kinitx tikkostitwixxi attività ekonomika iżda kienet kompitu pubbliku bbażat fuq obbligu legali u “ħtieġa proċedurali”.

(47) Fil-qosor, skont l-ilmentatur, il-provvista ta’ servizz b’konnessjoni mal-eżerċizzju ta’ kompitu pubbliku ma twassalx biex l-impriża li tipprovdi dak is-servizz ma taqax taħt il-kunċett ta’ “impriża”.

(48) L-ilmentatur jargumenta wkoll li s-sentenza TenderNed (30) ma tapplikax għall-attivitajiet tal-HIS. F’din is-sentenza, il-Qorti Ġenerali sabet li l-għoti ta’ funzjonalitajiet ta’ proċedura tal-offerti lil awtoritajiet kontraenti skont id-dritt applikabbli (fil-livell tal-UE u nazzjonali) dwar l-akkwist pubbliku huwa marbut mal-eżerċizzju ta’ setgħa pubblika (il-punt 59 tas-sentenza TenderNed). Skont l-ilmentatur, il-kriterji rikonoxxuti f’dik is-sentenza, bħall-fatt li 1) is-servizz huwa fdat lill-impriża fi sforz sabiex tiġi żgurata l-implimentazzjoni tal-leġiżlazzjoni tal-UE (il-punt 106 tas-sentenza TenderNed), 2) in-natura tal-attività bħala servizz ta’ interess ġenerali; 3) l-eżistenza ta’ obbligu statutorju għall-provvista tas-servizz, u 4) in-nuqqas ta’ remunerazzjoni għas-servizz minn dawk li jużawh, isostnu l-konklużjoni li l-HIS kienet impriża. L-ilmentatur jindika li m’hemm l-ebda obbligu statutorju jew xi tip ieħor ta’ setgħa legali għall-HIS sabiex twettaq l-attivitajiet tagħha.

(49) Fl-aħħar nett, l-ilmentatur tenna li l-HIS għandha titqies bħala impriża, kemm fil-forma ġuridika l-antika kif ukoll f’dik ġdida (HIS eG). L-ilmentatur argumenta wkoll li l-esklużjoni mis-suq kompliet tavvanza, billi l-HIS għadha tirċievi kuntratti għall-kunsinna ta’ servizzi tal-IT. L-HIS setgħet tiżviluppa l-prodotti tagħha u tikseb il-pożizzjoni attwali tagħha fis-suq b’riżultat ta’ finanzjament kontinwu mill-Istat matul l-aħħar deċennji.

3.2.2. Il-miżuri ma jikkostitwixxux għajnuna eżistenti

3.2.2.1. Għexieren ta’ snin ilu kien hemm suq għas-softwer tal-universitajiet

(50) L-ilmentatur jallega li diġà sa mis-snin sebgħin kien hemm impriżi fil-Ġermanja u barra l-pajjiż li kienu jew setgħu jkunu attivi fis-suq tal-ġestjoni elettronika tad-data fis-settur tal-edukazzjoni għolja. Fiż-żmien meta l-HIS bdiet issir interessata f’sistemi ta’ softwer għall-universitajiet, kien hemm impriżi attivi fis-suq tas-softwer għal kumpaniji żgħar u ta’ daqs medju fl-industriji kollha.

3.2.2.2. Kien hemm tibdil sinifikanti fl-iskema

(51) L-ilmentatur jallega li l-attivitajiet sostnuti, il-mod ta’ finanzjament, kif ukoll il-formulazzjoni tal-objettiv f’dan il-każ għaddew minn tibdil kontinwu. Skont is-Satzung, l-iskop tal-HIS ġie formulat b’mod wiesa’ u vag ħafna. Tali formulazzjonijiet vagi jonqsu milli jissodisfaw ir-rekwiżit ta’ ċertezza tad-dritt peress li l-individwi ma jistgħux jasserixxu d-drittijiet tagħhom abbażi ta’ tali lingwa mhux ċara. L-ammont ta’ finanzjament ġie ddeterminat fuq bażi ta’ sena b’sena, u għalhekk il-miżura fil-fatt kienet sensiela ta’ għotjiet fuq bażi annwali.

(52) Fir-rigward tal-prodotti/tas-servizzi appoġġati, ma kien hemm l-ebda kontinwità fil-firxa tal-prodotti matul is-snin. Il-metodi tal-ġbir ta’ data evolvew b’mod kontinwu: is-servizzi fis-snin sebgħin ma kellhom xejn komuni mas-servizzi tas-snin disgħin (bħall-“moduli GX” (ara l-premessa 36)) jew mas-sistemi ta’ ġestjoni ta’ kampus tas-snin elfejn. F’termini tal-objettivi, l-iskop tal-HIS oriġinarjament (fl-1969) kien li tgħaqqad u tevalwa d-data li pprovdew universitajiet individwali u li kienet meħtieġa sabiex jinħolqu programmi edukattivi. L-HIS ikkoordinat ukoll il-konsolidazzjoni tal-informazzjoni bejn il-Bund u l-Länder. Minħabba li mill-1971 ’il quddiem l-istatistika tal-universitajiet bdiet tiġi ġestita mill-Uffiċċju Federali tal-Istatistika, l-HIS kellha bżonn attività ġdida. Imbagħad l-HIS żviluppat softwer sabiex tgħin lill-universitajiet jiġġeneraw id-data meħtieġa għall-evalwazzjoni ċentrali tad-data. Barra minn hekk, l-HIS żviluppat ir-riċerka universitarja bħala attività li kienet tikkonsisti f’intervisti mal-istudenti.

(53) Fl-1976, hekk ikompli l-ilmentatur, l-HIS assumiet il-ħidma fuq “l-iżvilupp ta’ proċeduri għar-razzjonalizzazzjoni tal-amministrazzjoni tal-universitajiet u l-appoġġ għall-għoti ta’ pariri għall-applikazzjoni tagħhom” [traduzzjoni mhux uffiċjali], li setgħet twettqet minn impriżi oħra. Dan kien hekk anki li kieku tabilħaqq ma kien hemm l-ebda impriża li fil-fatt kienet toffri l-istess servizz.

(54) L-ilmentatur jiddikjara li fis-snin tmenin u disgħin, l-impriżi gradwalment skoprew l-universitajiet bħala klijenti potenzjali li kellhom bżonn ta’ softwer speċifiku għall-universitajiet. L-HIS irreaġixxiet billi estendiet il-firxa tagħha ta’ attivitajiet billi sempliċiment żiedet mal-firxa ta’ prodotti tagħha softwer għall-ġestjoni operazzjonali tal-universitajiet, bħall-prodotti “SOS” (Studentenoperationssystem). Dan qatt ma kien parti mill-qasam tal-attività ddeżinjat mis-Satzung. Għalhekk, il-finanzjament mill-Istat tal-HIS appoġġja attività f’suq li fih l-HIS dejjem kellha l-kompetituri.

(55) Skont l-ilmentatur, il-pożizzjoni fis-suq tal-HIS tmur lura għas-snin tmenin u disgħin. Bl-appoġġ finanzjarju pprovdut mill-Istat, l-HIS żviluppat u biegħet il-moduli HIS tal-ġenerazzjoni GX li għadhom jintużaw fi kważi l-universitajiet kollha. Dan il-finanzjament mill-Istat ippermetta lill-HIS tistabbilixxi l-preżenza estensiva tagħha fis-suq, minkejja li, kif jallega l-ilmentatur, il-prodotti tal-HIS ma kinux jissodisfaw ir-rekwiżiti tas-suq. Skont l-ilment, fl-2012 l-HIS fil-fatt ħabbret li kienet se tikkonċentra fuq universitajiet iżgħar, li jistgħu jixtru servizzi flimkien mas-sett standard ta’ servizzi għal miżati addizzjonali. Madankollu, tabilħaqq hemm kompetituri għal dawn is-servizzi addizzjonali, li wħud minnhom irnexxielhom jiksbu klijenti.

(56) L-ilmentatur jinsisti li l-kompetizzjoni (fil-forma ta’ alternattivi għall-prodotti tal-HIS) kienet diġà preżenti fis-snin disgħin meta ġew introdotti sistemi integrati għall-ġestjoni ta’ kampus. L-aktar kompetitur importanti għall-prodotti tal-HIS ħalla s-suq għal raġunijiet ekonomiċi u d-Datenlotsen ukoll offriet prodott kompetittiv. Id-Datenlotsen fil-fatt tant kellha suċċess kbir f’dawn l-aħħar snin, li rebħet il-maġġoranza tat-28 proċedura ta’ akkwist.

(57) L-ilmentatur isemmi firxa sħiħa ta’ kompetituri oħra, fil-Ġermanja u barra minnha li kienu jeżistu f’dak iż-żmien li fih l-ilmentatur bagħat il-kummenti tiegħu, u jiddikjara li l-universitajiet ta’ spiss għamlu l-iżviluppi tagħhom stess. L-ilmentatur jirrimarka wkoll li fi Spanja, fi Franza u f’partijiet mill-Italja kienet teżisti sistema simili għal dik tal-Ġermanja.

4. KUMMENTI MILL-ĠERMANJA

(58) Il-Ġermanja tressaq l-argument li, skont l-Artikolu 17 tar-Regolament (UE) 2015/1589, kull għajnuna mogħtija qabel l-2003 ma tistax tkun irkuprata minħabba l-istatut tal-limitazzjonijiet.

(59) L-awtoritajiet Ġermaniżi jqisu li l-HIS ma bbenefikat minn ebda għajnuna mill-Istat skont it-tifsira tal-Artikolu 107(1) tat-TFUE.

4.1. Il-miżuri ma jikkostitwixxux għajnuna mill-Istat

4.1.1. L-HIS mhijiex impriża

4.1.1.1. L-HIS hija parti minn “organizzazzjoni interna tal-Istat”

(60) Il-Ġermanja tenniet li, minflok, l-HIS għandha titqies bħala “organizzazzjoni interna tal-Istat” (“staatlicher Binnenbereic h”) fil-qasam tal-edukazzjoni: għal raġunijiet ta’ effiċjenza, il-Länder u l-Bund irraggruppaw ir-riżorsi tal-provvista tas-softwer fl-HIS, li kieku kien ikollhom jiġu pprovduti separatament minn kull Land jew minn kull università. Il-Ġermanja indikat li anki maġġoranza assoluta tat-42 parti interessata li kkummentaw dwar id-Deċiżjoni tal-Ftuħ kienet issostni din il-fehma. Il-Ġermanja laqgħet il-ħafna kummenti li esprimew il-fehma li l-universitajiet, sa mill-bidu, kienu jistrieħu fuq is-soluzzjonijiet kosteffettivi li kienet tipprovdi l-HIS. Il-Ġermanja rrimarkat ukoll li nofs il-kummenti nnutaw li l-għajbien tal-HIS ikun jirriżulta f’kollass tas-sistema Ġermaniża tal-edukazzjoni għolja. B’hekk, l-eżistenza u l-operat tal-HIS, irrimarkat il-Ġermanja, huma meqjusa bħala kundizzjoni importanti b’mod kritiku għal sistema pubblika tal-edukazzjoni għolja li taħdem kif suppost fil-Ġermanja.

(61) Il-Bund jew il-Länder, skont il-Ġermanja, jenħtieġ li ma jkunux obbligati li “jesternalizzaw” il-provvista ta’ dawn is-servizzi ta’ softwer tal-universitajiet, filwaqt li nnotat li l-Istat jirriżerva d-dritt li jieħu deċiżjoni bażika dwar jekk għandux iwettaq is-servizzi hu stess u mhuwiex taħt obbligu li jirrikorri għas-suq (31). Il-liġijiet dwar l-akkwist pubbliku jippermettu wkoll lill-Istat sabiex jieħu din id-deċiżjoni (32).

(62) It-twaqqif tal-HIS, tgħid il-Ġermanja, kien maħsub sabiex jiżgura firxa ta’ servizzi disponibbli fit-tul u kontinwament fil-qasam tas-servizzi ta’ informazzjoni għall-universitajiet, u ma jiffokax fuq il-massimizzazzjoni tal-profitti iżda biss fuq il-ħtiġijiet tal-universitajiet. L-HIS kienet twettaq attivitajiet biss sa fejn dawn kienu neċessarji għall-universitajiet sabiex iwettqu l-missjoni pubblika tagħhom.

(63) Għalkemm l-HIS stess mhijiex impriża pubblika, minħabba l-ġestjoni, il-kompiti u l-mekkaniżmi ta’ kontroll tagħha (il-ġestjoni tagħha minn awtoritajiet/entitajiet pubbliċi, li jiddeterminaw ukoll il-baġit tagħha, il-programm ta’ ħidma speċifiku tagħha, kif ukoll il-kundizzjonijiet tal-operat tagħha), hija għandha titqies bħala entità li hija inkorporata fl-Istat innifsu.

(64) Il-Ġermanja tiddikjara li s-sentenza Zweckverband Tierkörperbeseitigung Rheinland-Pfalz (33) li tikkonkludi li entità “interna” tista’ twettaq attività ekonomika, mhijiex inkonsistenti mal-pożizzjoni tagħha, peress li l-HIS ma twettaqx attività ekonomika. Suppożizzjoni tal-eżistenza ta’ attività ekonomika ma tistax tkun ibbażata fuq il-fatt li l-HIS stess mhijiex teknikament identika għall-Istat jew għal xi waħda mis-suddiviżjonijiet tal-Istat. Meta entità, irrispettivament mill-forma ġuridika tagħha, tipprovdi servizzi lill-entitajiet pubbliċi b’appoġġ tal-kompiti pubbliċi tal-Istat, l-attività ma tkunx ta’ natura ekonomika.

(65) B’rabta mal-argument li l-attivitajiet tal-HIS ma kinux ta’ natura ekonomika, il-Ġermanja tenfasizza li għal tal-anqas żewġ deċennji (sa nofs is-snin disgħin) ma kien hemm l-ebda suq għal softwer ta’ ġestjoni tal-universitajiet, u għalhekk kien hemm falliment tas-suq ġenerali f’dan il-qasam. Ma kien hemm l-ebda fornitur potenzjali tas-servizzi li kienet tipprovdi l-HIS fis-snin sebgħin. L-ilmentatur innifsu ddikjara f’ħafna mis-sottomissjonijiet preċedenti tiegħu li s-suq kien stabbilit mhux qabel l-1993. Din l-opinjoni ġiet ikkonfermata mill-kummenti sottomessi minn partijiet interessati oħra, li ħafna minnhom sostnew il-fehma li s-suq beda jeżisti biss fl-aħħar ftit snin. Is-softwer komprensiv fil-qasam tal-Ġestjoni tal-Kulleġġi ilu jeżisti biss mill-2007 jew mill-2008, jiġifieri bejn wieħed u ieħor minn meta ddaħħlu l-proċeduri ta’ akkwist pubbliku. Anke issa, skont il-Ġermanja, filwaqt li rreferiet għal għadd ta’ kummenti minn partijiet interessati, fis-suq ma hemm l-ebda prodott disponibbli li huwa komprensiv daqs tal-HIS.

4.1.1.2. Is-servizzi tal-HIS jikkostitwixxu parti inseparabbli mill-attivitajiet mhux ekonomiċi tal-universitajiet fl-oqsma tar-riċerka u tal-edukazzjoni

(66) Il-Ġermanja targumenta li kemm il-Komunikazzjoni tal-Kummissjoni 2014/C 198/01 (34) (“Qafas ta’ R& Ż”) kif ukoll il-Komunikazzjoni tal-Kummissjoni 2012/C 8/02 (35) (“Komunikazzjoni dwar SGE I”) jiddikjaraw li l-edukazzjoni pubblika organizzata fis-sistema edukattiva nazzjonali, fil-biċċa l-kbira jew kompletament iffinanzjata mill-Istat u ssorveljata mill-Istat, hija meqjusa bħala attività mhux ekonomika.

(67) Il-Ġermanja ttenni li l-attivitajiet tal-HIS huma prinċipalment mhux ekonomiċi minħabba li l-għan tagħha huwa inseparabbli mill-kompiti edukattivi tal-Istat, li jinkludu l-provvista ta’ riżorsi umani, finanzjarji u organizzazzjonali lill-universitajiet. Is-Satzung jistipula b’mod speċifiku li l-iskop tal-attivitajiet tal-HIS huwa l-provvista ta’ appoġġ lill-universitajiet, b’mod partikolari permezz tal-iżvilupp u tal-implimentazzjoni ta’ proċessi għar-razzjonalizzazzjoni tal-ġestjoni tal-universitajiet.

(68) Il-Ġermanja hija tal-fehma li mingħajr amministrazzjoni universitarja effiċjenti bbażata fuq l-IT, id-dritt kostituzzjonali ta’ aċċess liberu għall-edukazzjoni għolja ma jistax ikun garantit u, għalhekk, l-obbligu mnaqqax fil-kostituzzjoni li l-Istat jiżgura sistema tal-edukazzjoni għolja li tiffunzjona skont it-tifsira tal-ewwel sentenza tal-Artikolu 12(1) tal-Liġi Bażika (36) ma jkunx jista’ jiġi ssodisfat. L-edukazzjoni universitarja sempliċiment tikkollassa fin-nuqqas ta’ strumenti effettivi tal-IT għall-universitajiet sabiex jitwettqu l-kompiti ta’ ġestjoni tal-universitajiet. Il-Ġermanja tenniet li anke llum għad hemm nuqqas ta’ fornituri privati li huma lesti jew li kapaċi jipprovdu servizzi tal-IT magħmula apposta sabiex ikopru l-ambitu kollu tal-ħtiġijiet tal-universitajiet.

(69) Il-Ġermanja tiċħad l-argument tal-ilmentatur li s-sentenza Compass-Datenbank ma tappoġġjax il-pożizzjoni li l-HIS mhijiex impriża. Il-Ġermanja tirrimarka li huwa irrilevanti jekk l-HIS innifisha għandhiex poteri pubbliċi jew le (hoheitliche Befugnisse). Is-sentenza Compass-Datenbank fil-fatt tikkonkludi li l-attivitajiet marbuta b’mod inseparabbli mal-eżerċizzju ta’ kompitu pubbliku għandhom karattru mhux ekonomiku (37). Id-Deċiżjoni tal-Ftuħ innifisha ddikjarat li fuq il-bażi tal-ġurisprudenza Compass-Datenbank, l-attivitajiet tal-HIS jistgħu jitqiesu bħala attivitajiet li huma “neċessarj i” għall-eżerċizzju ta’ kompitu pubbliku mhux ekonomiku (38). L-ilmentatur, tkompli l-Ġermanja, ġustament jindika li mhux is-servizzi kollha li l-universitajiet għandhom bżonn għall-operat ta’ kuljum tagħhom, bħal, pereżempju, l-użu ta’ liċenzji, il-kiri ta’ proprjetà immobbli, jikkostitwixxu attività inseparabbli mill-eżekuzzjoni tal-kompitu pubbliku tal-edukazzjoni pubblika. Madankollu, il-Ġermanja tispjega li servizzi speċifikament imfassla għall-ħtiġijiet tal-universitajiet kienu inseparabbli mill-eżekuzzjoni tal-kompiti “pubbliċi” tal-universitajiet jekk dawk is-servizzi jissostitwixxu servizzi awtoforniti li huma ta’ importanza kritika għall-eżekuzzjoni tal-kompitu pubbliku (39) u ma jkunux disponibbli fis-suq fl-ambitu meħtieġ. Il-Ġermanja tiddikjara wkoll li l-HIS stess għandha bżonn setgħa pubblika jew kompitu pubbliku fil-qasam tal-edukazzjoni sabiex l-attivitajiet tagħha jaqgħu fil-kamp ta’ applikazzjoni tal-ġurisprudenza Compass-Datenbank.

(70) Fir-rigward ta’ waħda mis-sottomissjonijiet mill-impriżi mill-Italja (40), li tanalizza Il-Kummissjoni vs L-Italja (41) (ara l-premessa 40), il-Ġermanja tipprovdi argumenti aktar dettaljati rigward in-nuqqas ta’ separabilità. Il-Ġermanja targumenta li s-sentenza 1) ma stabbilixxietx li s-softwer u s-servizzi tal-IT huma per se separabbli mill-eżerċizzju tas-setgħat pubbliċi jew mit-twettiq tal-kompiti pubbliċi, 2) hija relatata ma’ regoli dwar il-libertà tal-istabbiliment u mal-libertà li jiġu pprovduti servizzi (42). Fl-aħħar nett, il-Ġermanja tirrimarka li l-ġustifikazzjoni msemmija fil-pożizzjoni Taljana f’dik is-sentenza kienet it-trattament ta’ data kunfidenzjali. Il-Ġermanja targumenta li s-sentenza Il-Kummissjoni vs L-Italja ma tinvalidax l-argument ta’ “inseparabbiltà” tagħha f’dan il-każ. Lil hinn miċ-ċirkostanzi kompletament differenti (sistemi ġenerali ta’ amministrazzjoni tal-Istat għall-kuntrarju ta’ softwer tal-universitajiet), mir-raġunijiet legali (libertà tal-istabbiliment u l-provvista ta’ servizzi għall-kuntrarju ta’ regoli dwar l-għajnuna mill-Istat), u mill-ġustifikazzjoni possibbli (kunfidenzjalità) għall-għażla ta’ ċerti tipi ta’ kumpaniji bħala sħab kuntrattwali, id-differenza bejn il-fatti li fuqhom hija msejsa din is-sentenza u x-xejra fattwali f’dan il-każ hija konsiderevoli. Skont il-Ġermanja, is-softwer tal-kulleġġi inkwistjoni fil-każ preżenti jrid jitfassal skont il-ħtiġijiet speċifiċi ħafna tal-amministrazzjoni tal-universitajiet. Barra minn hekk, fis-suq ma ġiet offruta l-ebda firxa ta’ prodotti komparabbli għas-softwer tal-amministrazzjoni tal-universitajiet. Fl-aħħar nett, il-Ġermanja targumenta li s-sentenza Compass-Datenbank, ġustament, ma kinitx tirreferi għas-sentenza Il-Kummissjoni vs L-Italja.

(71) Il-Ġermanja tikkummenta dwar aktar elementi artikolati fid-Deċiżjoni tal-Ftuħ li għandhom x’jaqsmu mal-kwistjoni dwar jekk l-HIS hijiex impriża. Dwar jekk l-universitajiet kinux jużaw il-prodotti tal-HIS purament għal skopijiet mhux ekonomiċi (ara l-paragrafu 26(b)), il-Ġermanja tiddikjara li mhuwiex ċar għalkollox kif l-universitajiet jistgħu jużaw dawn il-prodotti b’tali mod. Il-Ġermanja tirrimarka li dawn il-prodotti ma kinux imfassla speċifikament għat-twettiq ta’ attivitajiet ekonomiċi (bħat-tkomplija tal-edukazzjoni għall-adulti, pereżempju). Fi kwalunkwe każ, sabiex jiġi determinat jekk l-għotjiet jikkostitwixxux għajnuna mill-Istat, il-Ġermanja tenfasizza li l-kwistjoni ċentrali hija jekk is-servizzi tal-HIS humiex marbuta b’mod inseparabbli mal-eżerċizzju tal-kompitu edukattiv tal-Istat. Il-Ġermanja rreferiet għall-istess prinċipju b’rabta mas-suppożizzjoni li s-softwer tal-HIS kien fih ukoll elementi għall-ġestjoni tal-persunal u finanzjarja (ara l-premessa 26(a)) filwaqt li rrimarkat ukoll li l-prodotti tas-softwer inkwistjoni ma kinux prodotti tas-softwer ġenerali għall-ġestjoni tal-persunal jew tal-finanzi.

4.1.1.3. L-attivitajiet ekonomiċi possibbli (bejgħ lill-universitajiet privati Ġermaniżi u barranin) huma marġinali u m’għandhom l-ebda karattru ta’ għajnuna mill-Istat

(72) Fir-rigward tal-provvista ta’ servizzi tal-IT lil universitajiet privati Ġermaniżi u barranin, il-Ġermanja ressqet l-argument li din l-attività ma kinitx tinvolvi għajnuna mill-Istat għaliex (a) il-benefiċjarji barranin tal-attivitajiet tal-HIS huma fil-maġġoranza assoluta universitajiet pubbliċi, u għalhekk, huma atturi mhux ekonomiċi, (b) il-kontijiet relatati mal-attività tal-HIS fir-rigward ta’ dawn il-klijenti jinżammu separati mill-kontijiet relatati mal-provvista ta’ softwer mill-HIS lill-universitajiet pubbliċi Ġermaniżi, (c) ix-xogħol ipprovdut mill-persunal għal kompiti u għal proġetti individwali ġie rreġistrat f’sistema interna separata, (d) il-kostijiet tal-persunal u tal-materjal attribwibbli direttament lill-impjegati li jaħdmu fuq kompiti u proġetti individwali ġew allokati skont il-proporzjon ta’ sigħat li l-impjegat qatta’ fuq il-kompitu jew il-proġett individwali, (e) l-ispejjeż tal-overhead tqassmu b’mod proporzjonat għall-kompiti u għall-proġetti individwali, (f) fl-ispirtu tal-Qafas ta’ R&Ż (43), użu ekonomiku anċillari tal-input li l-HIS tipprovdi lill-universitajiet ma wassalx biex il-finanzjament tas-servizzi tal-HIS jitlef il-karattru mhux ekonomiku tiegħu.

(73) Il-fatt li l-HIS ma kinitx tikkompeti bi prezzijiet baxxi tant li jfixklu s-suq (ara l-allegazzjoni fil-premessa 17) kien, skont il-Ġermanja, muri wkoll mill-fatt li fil-proċessi ta’ akkwist pubbliku ngħelbet mill-kompetituri, anki jekk il-prezzijiet li bihom offriet is-servizzi tagħha kienu limitati għall-kopertura tal-spejjeż. Il-Ġermanja ddikjarat li l-HIS waqfet tipparteċipa fi proċessi ta’ akkwist pubbliku għal universitajiet privati u barranin wara li l-Ġermanja daħlet f’diskussjoni mal-Kummissjoni rigward l-attivitajiet tal-HIS fl-2012.

(74) Il-Ġermanja targumenta li anke jekk l-attivitajiet kollha tal-HIS relatati ma’ universitajiet privati Ġermaniżi u barranin ikollhom natura ekonomika, l-ambitu ta’ dawn l-attivitajiet espress bħala sehem mid-dħul li jirriżulta fir-rigward tad-dħul kollu tal-HIS kien marġinali. Il-Ġermanja ssottomettiet informazzjoni relatata ma’ 1) id-dħul li għamlet l-HIS IT mill-provvista tagħha ta’ servizzi tas-softwer lil universitajiet privati u barranin bejn l-2003 u l-2013 u 2) il-proporzjon ta’ dan id-dħul irrappreżentat fit-totalità tad-dħul tagħha. Iċ-ċifri tad-dħul ivarjaw bejn EUR 25 800 (2003) u EUR 220 330 (2010) li jirrappreżentaw bejn 0,45 % (2003) u 1,73 % (2008) tad-dħul totali tal-HIS-IT fis-snin individwali. Dawn iċ-ċifri, targumenta l-Ġermanja, jenħtieġ li jitqiesu bħala “attivitajiet anċillari” b’analoġija għall-punt 20 tal-Qafas ta’ R&Ż (ara l-premessa 72(f)).

(75) Il-Ġermanja targumenta wkoll li l-proporzjon tal-għotjiet ipprovduti lill-universitajiet privati Ġermaniżi u barranin ma kienx jaqbeż il-limitu de minimis ta’ EUR 200 000 stabbilit fir-Regolament (UE) Nru 1407/2013 fi kwalunkwe perjodu ta’ tliet snin suċċessivi (44) bejn l-2003 u l-2013. Dan għaliex il-kontribuzzjoni tal-universitajiet għall-ispejjeż totali tal-provvista tas-servizzi tal-HIS IT kienet tvarja bejn 34,5 % u 74,1 % ta’ dawn l-ispejjeż totali bejn l-2002 u l-2013. Għalhekk, jekk il-proporzjon tad-dħul mill-universitajiet privati Ġermaniżi u barranin fil-kuntest tad-dħul totali tal-HIS IT (il-perċentwali msemmija fil-premessa 74: bejn 0,45 % u 1,73 %) ġew applikati għall-finanzjament totali tal-HIS IT bit-tnaqqis tal-kontribuzzjoni proprja tal-universitajiet, l-ammonti ma kinux jaqbżu l-limitu ta’ EUR 200 000 fi kwalunkwe perjodu ta’ tliet snin suċċessivi. Tabella 1 Ammont kumulat ta’ għotja diretta lill-HIS IT f’kull sena + is-sentejn ta’ qabel Sena Għotjiet diretti lill-HIS IT, mhux inkluż il-qsim tal-ispejjeż (miżati) mill-universitajiet (f’miljuni ta’ EUR/sena) Il-perċentwal ta’ dħul mill-bejgħ lil universitajiet privati Ġermaniżi u barranin (%) L-ammont ta’ għotja diretta fi proporzjon għall-perċentwal ta’ dħul mill-bejgħ lil universitajiet privati Ġermaniżi u barranin (f’EUR/sena) L-ammont kumulat ta’ għotja diretta f’sena + fis-sentejn ta’ qabel (f’EUR) 2005 = 2003 + 2004 + 2005; 2006 = 2004 + 2005 + 2006 2003 3,7 0,45 16 650 16 650 2004 3,8 0,86 32 680 49 330 2005 3,8 1,06 40 280 89 610 2006 3,8 0,86 32 680 105 640 2007 3,7 1,2 44 400 117 360 2008 3,8 1,73 65 740 142 820 2009 3,9 1,54 60 060 170 200 2010 4,1 1,72 70 520 196 320 2011 4,0 1,27 50 800 181 380 2012 4,2 0,96 40 320 161 640 2013 4,2 0,70 29 400 120 520

4.1.2. L-HIS ma rċevietx vantaġġ selettiv

4.1.2.1. Vantaġġ selettiv permezz tal-għotjiet diretti

(76) Sostnuta minn numru kbir ta’ sottomissjonijiet, il-Ġermanja targumenta li permezz tal-għotjiet diretti, l-HIS ma rċevietx vantaġġ għaliex aġixxiet bħallikieku kienet “intermedjarju” b’analoġija għall-kunċett deskritt fil-punt 22 tat-Taqsima 2.1.2 (45) tal-Qafas ta’ R&Ż. Il-“vantaġġ” kollu ngħadda lill-universitajiet li setgħu jiksbu dawn is-servizzi bi prezz raġonevoli.

(77) Barra minn hekk, il-Ġermanja tenniet l-argument li s-sidien tal-HIS, il-Länder u l-Bund irċevew vantaġġ minħabba li l-kost tal-finanzjament tal-universitajiet tnaqqas permezz tal-operazzjoni mingħajr skop ta’ profitt tal-HIS li kienet tipprovdi s-servizzi inkwistjoni. F’dan is-sens, l-Istat aġixxa b’mod ekonomikament razzjonali, f’konformità mal-prinċipju ta’ operatur f’ekonomija tas-suq. Diversi sottomissjonijiet appoġġjaw il-kunċett li kien hemm razzjonalità ekonomika fir-raggruppament tar-riżorsi tal-IT fl-HIS u fl-offerta tagħhom lill-universitajiet b’dan il-mod.

4.1.2.2. Vantaġġ selettiv permezz tal-eżenzjonijiet mit-taxxa

(78) Il-Ġermanja targumenta li l-eżenzjonijiet mit-taxxa ma tawx vantaġġ lill-HIS, iżda kienu r-riżultat tal-applikazzjoni xierqa tal-leġiżlazzjoni tat-taxxa Ġermaniża. Skont il-punt 9 tat-Taqsima 5(1) (46) tal-Att dwar it-Taxxa Korporattiva, u l-punt 6 tat-Taqsima 3 (47) tal-Att dwar it-Taxxa Kummerċjali b’rabta mat-Taqsimiet 51 et seq. tal-Kodiċi Fiskali (48) (“Abgabenordnun g” jew “A O”), l-impriżi mingħajr skop ta’ profitt u bi skop ta’ benefiċċju pubbliku huma eżentati mit-taxxa kummerċjali peress li ma jwettqux “attività ekonomika”.

(79) Il-Ġermanja tiddikjara li l-konklużjoni preliminari tad-Deċiżjoni tal-Ftuħ li l-HIS kienet tgawdi minn tnaqqis fl-obbligu tat-taxxa tagħha hija żbaljata, minħabba li l-HIS ma kinitx soġġetta għat-taxxa korporattiva u għat-taxxa kummerċjali. Dan għaliex, bħala organizzazzjoni ta’ benefiċċju pubbliku, skont it-tifsira tad-dispożizzjonijiet tal-liġi Ġermaniża tat-taxxa li huma kkonċernati, l-HIS ma kisbitx introjtu taxxabbli skont it-tifsira tat-Taqsima 7 (49) et seq. tal-Att dwar it-Taxxa Korporattiva u ma kellhiex dħul kummerċjali skont it-tifsira tat-Taqsima 6 (50) et seq. tal-Att dwar it-Taxxa Kummerċjali. Il-Ġermanja ssostni wkoll li l-HIS qatt ma kienet għamlet profitti li setgħu kienu soġġetti għat-taxxa. Għalhekk, il-Ġermanja tikkonkludi li l-piż tat-taxxa għall-HIS kien eżattament żero, u kien ikun hekk anki li kieku ma kellhiex status ta’ eżentata.

(80) Il-Ġermanja fil-fatt targumenta li fil-fażi ta’ investigazzjoni preliminari, l-ilmentatur jidher li jirrikonoxxi li l-eżenzjonijiet mit-taxxa kienu r-riżultat tar-rwol ta’ “benefiċċju pubbliku” (“gemeinnützi g”) tal-HIS, u jiġbed l-attenzjoni lejn it-telf annwali rikorrenti.

(81) Il-Ġermanja targumenta wkoll li l-allegati benefiċċji fuq it-taxxa prima facie jonqsu milli jissodisfaw ir-rekwiżit ta’ “selettività” peress li l-HIS ma kinitx ittrattata b’mod differenti minn impriżi oħra ta’ benefiċċju pubbliku.

(82) Fl-aħħar nett, il-Ġermanja targumenta li l-ilmentatur qatt ma fisser b’mod ċar l-eżenzjonijiet mit-taxxa bħala bażi separata għall-ilmenti. Huwa jirrimarka li l-ilment innifsu kien fih biss dikjarazzjoni li tafferma li l-HIS “tista’ [enfasi miżjuda] tgawdi minn vantaġġi fiskali” u li saru argumenti aktar dettaljati biss fir-rigward tal-benefiċċji fuq it-taxxa li kompliet tibbenefika minnhom l-HIS eG.

4.2. Il-miżuri jikkostitwixxu għajnuna eżistenti mill-1976

(83) Il-Ġermanja reġgħet ressqet l-argument sussidjarju li anki jekk l-appoġġ mill-Istat jikkwalifika bħala għajnuna mill-Istat, l-irkupru jkun eskluż billi l-miżuri jkunu jgawdu minn protezzjoni kontinwa bħala “għajnuna eżistenti” mill-1976 skont it-tifsira tal-Artikolu 1(b)(v) tar-Regolament (UE) 2015/1589 (51). Skont din id-dispożizzjoni, miżura li ma kinitx tikkostitwixxi għajnuna meta tkun daħlet fis-seħħ tista’ ssir għajnuna mill-Istat minħabba l-evoluzzjoni tas-suq intern. Sabiex titkompla l-protezzjoni tal-għajnuna eżistenti, il-ġurisprudenza (52) tirrikjedi li ma jkun hemm l-ebda bidla sinifikanti fil-miżura mindu tkun saret għajnuna mill-Istat. Inkella, it-tibdil joħloq miżura ġdida ta’ għajnuna.

(84) Il-miżuri ta’ għajnuna eżistenti jgawdu minn protezzjoni legali sakemm il-Kummissjoni ma tkunx stabbiliet l-inkompatibbiltà tagħhom mas-suq intern (53) u ordnat miżuri xierqa orjentati lejn il-futur (ara l-Artikolu 108(1) tat-Trattat (54) u l-Artikolu 22 tar-Regolament (UE) 2015/1589 (55)). Il-Ġermanja targumenta li l-unika eċċezzjoni hija meta l-attività tiġi lliberalizzata permezz ta’ att tal-UE. Minħabba li ma twettqet l-ebda waħda minn dawn l-azzjonijiet, li ma kien hemm l-ebda suq fil-bidu tal-miżuri u li l-miżuri ma ġarrbu l-ebda bidla sinifikanti, dawn jikkwalifikaw bħala għajnuna legali eżistenti.

4.2.1. Ma kien hemm l-ebda suq għas-softwer tal-kulleġġi qabel l-1993

(85) Skont il-Ġermanja, ma kien hemm l-ebda suq għas-softwer tal-kulleġġi meta l-HIS ġiet stabbilita fl-1969 u meta l-Bund u l-Länder ħadu l-ishma tagħha fl-1976. Filwaqt li fil-kummenti tiegħu dwar id-Deċiżjoni tal-Ftuħ, l-ilmentatur jgħid (ara l-premessa 50) li fis-snin sebgħin kienu jeżistu kompetituri attwali jew potenzjali, fil-formola tal-ilment huwa jiddikjara li qabel l-2000 “kien jeżisti biss is-softwer HIS-GX” (56). Għalhekk, is-suq bilfors li tfaċċa wara s-sena 2000. Is-suq fil-fatt beda jfeġġ biss fis-snin disgħin. Numru ta’ kummenti minn partijiet terzi enfasizzaw ukoll li għal għexieren ta’ snin, ma kien hemm l-ebda softwer għall-universitajiet u li kien biss fis-snin disgħin li kultant bdew jidhru fis-suq fornituri għal ċerti applikazzjonijiet. L-alternattivi reali għall-prodotti tal-HIS bdew jidhru biss fis-snin l-aktar reċenti. Il-Ġermanja tiddikjara li hemm raġunijiet tajbin sabiex wieħed jassumi li s-suq feġġ biss fl-2006/2007 meta saru l-ewwel proċeduri ta’ akkwist pubbliku, minkejja li fornituri individwali għal elementi speċifiċi ta’ proċessi ta’ softwer għall-ġestjoni tal-universitajiet kienu jeżistu qabel. L-ilmentatur innifsu jiddikjara fis-sottomissjoni tiegħu tad-19 ta’ Novembru 2013 li “l-iżviluppi f’dawn l-aħħar seba’ [enfasi miżjuda] snin juru li l-fornituri privati huma fil-pożizzjoni li jipprovdu lill-universitajiet softwer integrat għall-ġestjoni ta’ kampus” [traduzzjoni mhux uffiċjali]. Minħabba dan, l-HIS ma setax ikollha effett ta’ distorsjoni tas-suq meta lanqas biss kien jeżisti suq. Kif ġie indikat, fl-assenza tal-HIS l-universitajiet kien ikollhom bżonn isolvu l-bżonnijiet relatati mal-IT għal rashom billi jużaw ir-riżorsi tagħhom stess.

(86) F’kull każ, id-Deċiżjoni tal-Ftuħ tidher li taċċetta s-sena 1993 bħala l-ewwel sena tal-eżistenza ta’ suq. (Ara l-Premessa 60 tad-Deċiżjoni tal-Ftuħ.) Għall-finijiet tal-kwistjoni tal-għajnuna eżistenti, l-awtoritajiet Ġermaniżi għalhekk jaċċettaw li s-suq feġġ fl-1993.

4.2.2. Ma seħħet l-ebda bidla sinifikanti fl-iskema

(87) Il-Ġermanja taqbel mal-pożizzjoni preliminari tad-Deċiżjoni tal-Ftuħ (premessa 80 tad-Deċiżjoni tal-Ftuħ) li n-natura tal-miżuri, is-sors tal-finanzjament, il-bażi ġuridika, l-objettivi tal-finanzjament u l-firxa tal-benefiċjarji (HIS GmbH) ma nbidlux mindu daħlu fis-seħħ il-miżuri. Il-Ġermanja tiddikjara wkoll li skont il-ġurisprudenza (57), bidla tikkwalifika bħala sinifikanti jekk taffettwa l-essenza tal-iskema, bħall-kundizzjonijiet bażiċi ta’ eliġibbiltà, il-bażi ġuridika (58) jew il-medda ta’ benefiċjarji.

4.2.2.1. In-natura tal-finanzjament

(88) Il-Ġermanja tirrimarka li żieda fil-finanzjament ma taffettwax l-essenza tal-iskema jekk iż-żieda tkun proporzjonata għal żieda fil-kostijiet korrispondenti għat-twettiq tal-istess attività, hekk kif urew diversi deċiżjonijiet tal-Kummissjoni fis-settur tax-xandir (59).

(89) Il-Ġermanja ttenni li, nominalment, l-ammont ta’ finanzjament dirett mill-Istat bilkemm żdied (minn DM 2 527 000 fl-1976 għal DM 6 981 000 fl-2001 u għal EUR 4 230 000 fl-2013) u l-ammonti li qed jinbidlu kienu r-riżultat tan-natura tal-finanzjament tad-defiċit li kien marbut maż-żieda fin-numru ta’ studenti u li fih l-inflazzjoni kellha rwol ukoll.

4.2.2.2. Sors u mod ta’ finanzjament, bażi ġuridika

(90) Il-Ġermanja tiddikjara li s-sors tal-finanzjament mill-Istat baqa’ l-istess matul il-perjodu kollu: il-baġit tal-Istat federali u tal-Länder. Il-Ġermanja taqbel mal-premessa 89 tad-Deċiżjoni tal-Ftuħ li l-possibilità li jinkiseb finanzjament ieħor għajr l-għotjiet diretti kienet inkluża fis-Satzung mill-bidu. Madankollu, il-Ġermanja ma taqbilx mal-karatterizzazzjoni fid-Deċiżjoni tal-Ftuħ li l-kwistjoni hija dwar jekk il-“finanzjament addizzjonali għadux proporzjonalment baxx [għall-miżura ġenerali] tant li ma jbiddilx il-karattru ġenerali tal-finanzjament” (ara l-premessa 90 tad-Deċiżjoni tal-Ftuħ). Il-Ġermanja hija tal-fehma li żieda sinifikanti fil-kofinanzjament tal-attivitajiet tal-HIS mill-universitajiet (il-ħlas tagħhom għas-servizzi tal-IT tal-HIS żdied minn 35,7 % fl-2002 għal 74,1 % fl-2013) ma tistax tiġi interpretata bħala bidla sinifikanti fl-iskema li tirriżulta fit-telf tal-istatus tal-miżuri bħala għajnuna eżistenti.

(91) Il-Ġermanja kkontradixxiet ukoll id-dikjarazzjoni tal-ilmentatur li l-miżura fil-fatt kienet tikkonsisti f’serje ta’ għotjiet ta’ għajnuna diretta u tiddikjara li ma hemm l-ebda rekwiżit speċifiku għad-definizzjoni ta’ “skema ta’ għajnuna” lil hinn mit-test tal-Artikolu 1(d) tar-Regolament (UE) 2015/1589 (60).

(92) Il-Ġermanja tispjega wkoll li l-proċeduri relatati mal-għajnuna eżistenti ma għandhomx l-għan li jipproteġu l-interessi ta’ individwi privati, iżda l-aspettattivi leġittimi tal-benefiċjarji tal-għajnuna. Għalhekk, m’hemm l-ebda obbligu ta’ “trasparenza” partikolari fil-konfront ta’ individwi privati li jkun jippermettilhom li jasserixxu d-drittijiet legali tagħhom.

4.2.2.3. L-objettivi u l-prodotti/is-servizzi

(93) Il-Ġermanja targumenta wkoll li l-objettiv tal-HIS u l-attivitajiet tagħha baqgħu l-istess. Il-Ġermanja kkontradixxiet ukoll l-asserzjoni tal-ilmentatur li l-iskop tal-HIS, skont is-Satzung, kien ifformulat b’mod wiesa’ u vag ħafna (ara l-premessa 51). L-objettiv, kif id-Deċiżjoni tal-Ftuħ stess stabbiliet fil-premessa 82, baqa’ ma nbidilx billi l-objettiv oriġinali kien ifformulat b’mod wiesa’. Il-kummenti li waslu mingħand il-partijiet interessati għajr l-ilmentatur u ż-żewġ impriżi Taljani wkoll ikkonfermaw il-pożizzjoni tal-Ġermanja li l-objettiv tal-HIS fil-qasam tal-ipproċessar tad-data tal-universitajiet baqa’ essenzjalment l-istess għal erbgħin sena: l-appoġġ tal-universitajiet fil-qasam tal-ipproċessar elettroniku ta’ data/tat-teknoloġija tal-informazzjoni (61). Il-Ġermanja ttenni li l-lingwa tas-Satzung relatata mal-objettivi kellha tkun wiesgħa biżżejjed sabiex tippermetti adattament tas-servizzi għar-rekwiżiti li jinbidlu. Il-formulazzjoni, fl-istess ħin, ma kinitx bla limitu, peress li l-kompitu ta’ “żvilupp ta’ proċeduri għar-razzjonalizzazzjoni tal-amministrazzjoni tal-edukazzjoni għolja u koperazzjoni fl-introduzzjoni u fl-applikazzjoni tagħha” hija mfassla għall-awtomatizzazzjoni tal-ġestjoni tal-universitajiet permezz tal-ipproċessar elettroniku ta’ data. Jidher ċar li l-formulazzjoni mhijiex wiesgħa biżżejjed sabiex l-HIS tkun tista’ tidħol f’attivitajiet oħra għajr il-provvista ta’ prodotti u ta’ servizzi tas-softwer lil universitajiet fil-qasam tal-ipproċessar elettroniku ta’ data/tal-IT.

(94) Fir-rigward tal-prodotti u tas-servizzi tat-teknoloġija tal-informazzjoni tal-HIS tul is-snin, il-Ġermanja targumenta li ħarsa ġenerali turi li dawn baqgħu l-istess fil-funzjoni tagħhom, għad li moduli speċifiċi kellhom jiġu aġġornati sabiex jikkonformaw mal-oqfsa tekniċi u organizzazzjonali li nbidlu u mal-iżvilupp tal-awtomatizzazzjoni. Dawn l-iżviluppi ma biddlux l-enfasi u l-kontenut ta’ dawn is-servizzi u l-prodotti. Rigward l-argument li l-prodotti u s-servizzi tal-HIS ma kellhom xejn komuni mal-prodotti u mas-servizzi tagħha fis-snin disgħin (jiġifieri li ma kien hemm l-ebda firxa kontinwa ta’ prodotti), il-Ġermanja tiddikjara li sa mill-1976 l-HIS diġà kienet tipprovdi l-ewwel, u parzjalment it-tieni, ġenerazzjoni ta’ segmenti inklużi fil-prodotti tas-softwer tal-universitajiet tal-lum. Fl-1976, il-prodott “SOS” diġà kien ipprovdut bħala HIS-SOS II. Fil-fatt il-Ġermanja ssottomettiet it-tabella li ġejja sabiex turi l-firxa ta’ prodotti offruti fid-diversi oqsma ta’ ġestjoni tal-universitajiet bejn l-1976 u l-2013, sabiex turi l-kontinwità tal-portafoll tal-prodotti. L-ismijiet tal-prodotti kultant inbidlu iżda l-funzjonijiet ewlenin tagħhom baqgħu l-istess. Il-programmi ta’ ħidma annwali stipulaw b’mod speċifiku li l-“firxa ta’ softwer offrut” għadha l-istess iżda se tiġi mmudellata mill-ġdid sabiex tilħaq l-aħħar standards teknoloġiċi.” (Ara l-Programm ta’ Ħidma/il-Pjan ta’ Direzzjoni tan-Negozju 1995, paġna 18). Tabella 2 Portafoll ta’ prodotti tal-HIS-IT mill-fondazzjoni fl-1976 sal-2013 Proċessi Prodotti u teknoloġiji tal-HIS 1976 1986 1995 2005 2013 Teknoloġiji Mainframes, ipproċessar bil-lottijiet, diski manjetiċi, COBOL, FORTRAN Sistemi ta’ mikrokompjuter, ipproċessar interattiv fuq l-iskrin, bażijiet ta’ data, Siemens BS/2000, Nixdorf8860, UNIX, 4GL, DOS, Clipper Kompjuters personali, bażijiet ta’ data relazzjonali (Informix), UNIX, Informix 4GL (ġenerazzjoni UNIX) Teknoloġija client-server bl-interfaċċi grafiċi għall-utent, DOS, Windows 3.1, Visual Basic, Clipper (ġenerazzjoni GX) Teknoloġija client-server bl-interfaċċi grafiċi għall-utent (Windows clients, server tal-bażi ta’ data), bażijiet ta’ data relazzjonali (Informix, Postgres), Visual Basic, C++ (ġenerazzjoni GX) Teknoloġiji tal-Internet, libreriji b’sors miftuħ, funzjonijiet ta’ awtoservizz, Java Applets, Java Servlets, Java (ġenerazzjoni QIS) Teknoloġija client-server (Windows clients, server tal-bażi ta’ data), Visual Basic, C++ (ġenerazzjoni GX) Libreriji b’sors miftuħ, bażijiet ta’ data relazzjonali (Informix, Postgres), teknoloġiji tal-Internet, funzjonijiet ta’ awtoservizz, libreriji b’sors miftuħ, Java Servlets, arkitettura fuq tliet livelli, Java (ġenerazzjoni QIS u ġenerazzjoni HISinOne) Applikazzjoni u ammissjoni ZUL 8860 HISZUL-UNIX ZUL-GX, QISZUL ZUL-GX, QISZUL, HISconnect, HISinOne APP (*2) Amministrazzjoni tal-istudenti HIS-SOS II HISSOS (*1) HISSOS-UNIX, HISSOS-GX SOS-GX, QISSOS SOS-GX, QISSOS, HISinOne STU (*2) Amministrazzjoni tal-alumni HISinOne ALU (*2) Amministrazzjoni tal-eżamijiet HIS-POS HISPOS (*1), HISPOS-UNIX HISPOS-UNIX, HISPOS-GX POS-GX, QISPOS POS-GX, QISPOS, HISinOne EXA (*2) Amministrazzjoni tal-korsijiet HIS-LVS, skeda ta’ żmien tal-edukazzjoni għolja tal-HIS HIS-LVS, skeda ta’ żmien tal-edukazzjoni għolja tal-HIS HIS-LVS (estensjoni għal HISSOS) HIS-LSF HIS-LSF, HISinOne EXA Amministrazzjoni tal-persunal u tal-impjiegi HIS-PVS II HISPVS II, HISPSA HISSVA-Unix, HISSBS SVA, RKA, ZEB SVA-GX, QIS-SVA, RKA, QIS-RKA, ZEB, QIS-ZEB Sistema baġitarja u tal-flus kontanti, kontabilità tal-kostijiet HISKAM, mudell tal-kontabilità tal-ispejjeż tal-HIS HISMBS (*1) HISMBS- UNIX, HIS-MBS (*1), HIS- KBS-UNIX, HISBES, HIS-RKA, HISBES- UNIX FSV-GX (BES, MBS, WebMBS-3T, Fibu, IVS, MAT, KBS,), COB- GX, QIS-COB FSV-GX (BES, MBS,QISFSV-3T, Fibu, IVS, MAT, KBS,), COB-GX, QIS-COB Ġestjoni tal-apparati, amministrazzjoni tal-inventarju, tas-sistemi u tal-manutenzjoni HISIVS, HIS- ANL, HISINT (*1) HISIVS-UNIX, HISIVS-GX, HISINT Ġestjoni tal-materjali HISMAT HISMAT, HISBEL-PC Ġestjoni tal-kostruzzjoni, tal-kmamar u tal-bini Fajl tal-kmamar tal-HIS inkluż fajl tal-bini HISBAU II, HIS-BAU DIA HISBAU-PC, HISRVL-PC HIS-BAU-GX HIS-BAU-GX

4.3. Il-miżuri jikkostitwixxu kumpens ta’ SGEI kompatibbli

(95) Il-Ġermanja hija tal-fehma li l-provvista tal-edukazzjoni u tar-riċerka huwa objettiv ta’ SGEI rikonoxxut sew, u anke obbligu. Għall-kuntrarju tal-konklużjoni tad-Deċiżjoni tal-Ftuħ, il-provvista ta’ persunal u ta’ mezzi finanzjarji u organizzazzjonali kienet meħtieġa sabiex jiġi sodisfatt l-obbligu tal-Istat fil-qasam tal-edukazzjoni għolja. Kien hemm ukoll falliment tas-suq li għadu possibilment sal-lum il-ġurnata, peress li l-ebda fornitur ma jista’ joffri l-firxa sħiħa ta’ servizzi ta’ softwer li l-universitajiet għandhom bżonn.

(96) Barra minn hekk, is-Satzung u l-programm ta’ ħidma jipprovdu biżżejjed dettall għal inkarigu. Il-programm ta’ ħidma jiddikjara b’mod ċar li l-objettiv tal-HIS huwa li l-universitajiet jingħataw prodotti tas-softwer. Fis-Satzung huwa speċifikat li l-objettiv tal-HIS huwa li “tiżviluppa proċeduri għar-razzjonalizzazzjoni tal-amministrazzjoni universitarja u l-appoġġ konsultattiv għall-introduzzjoni u għall-applikazzjoni tagħhom” [traduzzjoni mhux uffiċjali] li huma adattati speċifikament għall-awtomatizzazzjoni tal-proċessi tan-negozju tal-universitajiet permezz tal-ipproċessar elettroniku ta’ data. Il-Ġermanja temmen li r-rekwiżiti tal-Kummissjoni rigward l-ispeċifiċità ta’ “att ta’ inkarigu” (kif speċifikat fil-premessa 65 tad-Deċiżjoni tal-Ftuħ) huma stretti wisq.

(97) Il-Ġermanja tikkonkludi li, fuq il-bażi ta’ dawn l-elementi, il-kumpens tal-HIS sar skont ir-regoli applikabbli għal SGEI.

4.4. Iffinanzjar tal-HIS eG/Effett ta’ esklużjoni mis-suq tal-finanzjament tal-HIS IT

(98) L-ewwel nett il-Ġermanja rrimarkat li d-Deċiżjoni tal-Ftuħ ma esprimietx dubji relatati mal-HIS eG, li l-HIS ġiet ittrasformata fiha f’Jannar 2014. Għalhekk, il-kummenti tal-ilmentatur dwar dan is-suġġett kienu irrilevanti. Il-Ġermanja informat ukoll lill-Kummissjoni li minn meta beda djalogu mal-Kummissjoni dwar l-ilment, f’Novembru 2012, l-HIS ma kinitx preżenti b’mod attiv fis-“suq” u ma kinitx ipparteċipat fil-proċeduri ta’ akkwist.

(99) Il-Ġermanja sabet li l-argument tal-ilmentatur b’rabta mal-politika tal-prezzijiet tal-HIS kien kontradittorju: filwaqt li l-ilmentatur kultant qies li l-prezzijiet tal-HIS jammontaw għal distorsjoni tas-suq (ara, pereżempju, il-paġna 6 tal-kummenti tal-ilmentatur tat-18 ta’ Diċembru 2013), drabi oħra huwa allega li l-HIS ikkonkludiet kuntratti bi prezzijiet ogħla mil-livell tas-suq (ara l-paġna 4 tal-kummenti tal-ilmentatur tat-18 ta’ Diċembru 2013).

(100) Fir-rigward tal-argument li l-finanzjament tal-HIS wassal għal esklużjoni mis-suq, il-Ġermanja tesprimi qbil mal-pożizzjoni ta’ bosta partijiet interessati li ma saret l-ebda esklużjoni ta’ dan it-tip u li l-provvista ta’ servizz kienet meħtieġa minħabba li f’dan il-qasam kien hemm falliment kbir ħafna tas-suq (62).

5. VALUTAZZJONI TAL-MIŻURI

(101) Il-Kummissjoni vvalutat l-għotjiet diretti u l-eżenzjonijiet mit-Taxxa Korporattiva u mit-Taxxa Kummerċjali pprovduti lill-HIS li ffavorixxew il-provvista mill-HIS ta’ servizzi tat-teknoloġija tal-informazzjoni lil universitajiet pubbliċi Ġermaniżi u parzjalment lil universitajiet privati Ġermaniżi u barranin.

(102) Id-Deċiżjoni tal-Ftuħ inkludiet fil-kamp ta’ applikazzjoni tagħha l-eżaminazzjoni tan-natura tal-għajnuna mill-Istat u l-kompatibbiltà tal-miżuri allegati fil-perjodu ta’ żmien bejn l-1976 u l-2013 (ara l-premessa 103 tad-Deċiżjoni tal-Ftuħ). Għalhekk, il-Kummissjoni tiffoka fuq l-eżaminazzjoni tal-miżuri pprovduti f’dan il-perjodu ta’ żmien.

5.1. Il-preżenza ta’ għajnuna mill-Istat skont it-tifsira tal-Artikolu 107(1) tat-Trattat

(103) L-Artikolu 107(1) tat-Trattat jistipula li kull għajnuna, ta’ kwalunkwe forma, mogħtija minn Stat Membru jew permezz ta’ riżorsi tal-Istat, li tfixkel jew thedded li tfixkel il-kompetizzjoni billi tiffavorixxi lil ċerti impriżi jew il-produzzjoni ta’ ċerti prodotti għandha, sa fejn tkun taffettwa l-kummerċ bejn l-Istati Membri, tkun inkompatibbli mas-suq intern.

(104) Sabiex miżura titqies bħala għajnuna mill-Istat skont it-tifsira tal-Artikolu 107(1) tat-Trattat, din trid tissodisfa l-kundizzjonijiet kumulattivi li ġejjin: A) trid tinvolvi riżorsi tal-Istat u trid tkun imputabbli lill-Istat, b) trid twassal għal vantaġġ ekonomiku lil impriża; c) il-vantaġġ irid ikun selettiv; u d) trid tfixkel jew thedded li tfixkel il-kompetizzjoni sa fejn tkun taffettwa l-kummerċ bejn l-Istati Membri. Jekk xi wieħed minn dawn il-kriterji ma jkunx issodisfat, il-miżura ma tikkostitwixxix għajnuna mill-Istat.

5.1.1. In-natura tal-għajnuna mill-Istat tal-għotjiet diretti

5.1.1.1. Ir-riżorsi tal-Istat u l-imputabbiltà lill-Istat

(105) M’hemm ebda dubju li l-appoġġ għall-HIS kien jinvolvi riżorsi imputabbli lill-Istat. Il-miżuri ġew ipprovduti mill-Bund u mil-Länder u involvew użu ta’ riżorsi tal-Istat minħabba li l-għotjiet ġew ipprovduti minn riżorsi baġitarji u l-eżenzjonijiet mit-taxxa naqqsu d-dħul fiskali tal-Istat.

(106) Billi d-deċiżjoni li jingħata l-finanzjament taqa’ f’idejn il-Bund u l-Länder, il-miżura tkun imputabbli b’mod ċar lill-Istat.

5.1.1.2. In-natura ekonomika tas-servizzi pprovduti mill-HIS

5.1.1.3. Servizzi pprovduti lil universitajiet pubbliċi Ġermaniżi

(107) Skont l-Artikolu 107(1) tat-Trattat, sabiex tkun preżenti għajnuna mill-Istat, irid jiġi pprovdut vantaġġ ekonomiku lil impriża.

(108) Skont il-ġurisprudenza stabbilita, il-kunċett ta’ “impriża” jkopri kwalunkwe entità involuta f’attività ekonomika, ikun xi jkun l-istatus ġuridiku tagħha u l-mod li bih hija ffinanzjata (63). Kwalunkwe attività li tikkonsisti fl-offerta ta’ prodotti jew servizzi f’suq partikolari hija attività ekonomika (64).

(109) Il-Ġermanja targumenta li l-HIS ma kinitx impriża għaliex ma kinitx involuta f’attività ekonomika u ma kinitx topera bl-iskop ta’ profitt. Skont il-Ġermanja, it-tir tal-HIS, kif speċifikat fis-Satzung, kien l-għoti ta’ appoġġ lill-universitajiet pubbliċi Ġermaniżi u lill-amministrazzjonijiet tagħhom sabiex tiġi żgurata l-prestazzjoni razzjonali u ekonomika tal-kompiti xjentifiċi u edukattivi tagħhom. Il-Ġermanja targumenta li dan it-tir kien allinjat mad-dmir tal-Istat li jipprovdi edukazzjoni, li jinkludi d-dmir li jipprovdi riżorsi umani, finanzjarji u organizzazzjonali lill-universitajiet. Għaldaqstant, il-Ġermanja tikkonkludi li l-HIS forniet is-servizzi tagħha għal skopijiet mhux ekonomiċi u ma kinitx involuta f’attività ekonomika.

(110) Il-Qorti tal-Ġustizzja iddikjarat li “billi jistabbilixxi u billi jżomm sistema ta’ edukazzjoni pubblika bħal din, iffinanzjata bħala regola ġenerali mill-baġit pubbliku u mhux mill-istudenti jew mill-ġenituri tagħhom, l-intenzjoni tal-Istat ma tkunx li jeżerċita attivitajiet bi ħlas iżda li jissodisfa l-missjoni tiegħu fl-oqsma soċjali, kulturali u edukattivi fil-konfront taċ-ċittadini tiegħu” (65).

(111) Għaldaqstant, l-attivitajiet tal-universitajiet pubbliċi u tal-organizzazzjonijiet ta’ riċerka marbuta mal-objettiv edukattiv tagħhom jikkostitwixxu attività mhux ekonomika u, għalhekk, jaqgħu barra mill-ambitu tar-regoli dwar l-għajnuna mill-Istat.

(112) Skont il-ġurisprudenza tal-qrati tal-Unjoni, attivitajiet li huma intrinsikament marbuta mal-eżerċizzju ta’ kompiti pubbliċi huma kkunsidrati ta’ natura mhux ekonomika (66).

(113) Eżempji ta’ tali attivitajiet jinkludu, kif ġie spjegat fid-Deċiżjoni tal-Ftuħ (ara l-premessa 29 ta’ dik id-deċiżjoni), il-ġbir ta’ data li għandha tintuża għal skopijiet pubbliċi fuq il-bażi ta’ obbligu statutorju impost fuq l-impriżi kkonċernati sabiex jiżvelaw tali data.

(114) Il-Kummissjoni tqis li s-servizzi tal-IT ipprovduti mill-HIS lill-universitajiet pubbliċi Ġermaniżi huma simili biżżejjed għas-servizzi inkwistjoni fis-sentenza Compass-Datenbank, u li s-servizzi tal-HIS kienu jikkostitwixxu parti essenzjali mill-kompitu tal-Istat fis-sistema edukattiva terzjarja pubblika Ġermaniża għar-raġunijiet li ġejjin.

(115) Fis-sentenza Compass-Datenbank, il-Qorti kkonkludiet li s-servizz inkwistjoni, li jikkonsisti fiż-żamma u fl-iżvelar tad-data, ma setax ikun “isseparat mill-ġbir tad-dat a”, minħabba li l-ġbir tad-data kien ikun inutli mingħajr ma tinżamm id-data għall-konsultazzjoni mal-pubbliku (il-punt 41 ta’ dik is-sentenza).

(116) Fid-Deċiżjoni tal-Ftuħ ġie spjegat, b’riferiment għal din is-sentenza u għas-sentenza SAT-Fluggesellschaft mbH, li sabiex juru li l-provvista ta’ servizzi tas-softwer kienet marbuta mill-qrib mat-twettiq tal-kompitu pubbliku tal-Istat fil-qasam tal-edukazzjoni terzjarja pubblika, l-attivitajiet tal-HIS iridu jkunu relatati ma’ dawn il-kompiti (67)“min-natura tagħhom, mill-għan tagħhom u mir-regoli li għalihom huma soġġetti” (68).

(117) L-attivitajiet tal-HIS inkwistjoni, b’mod aktar speċifiku l-provvista ta’ prodotti tas-softwer għall-kulleġġi mfassla apposta u tas-servizzi relatati, jissodisfaw ir-rekwiżit li min-natura tagħhom, mill-għan tagħhom u mir-regoli li għalihom kienu soġġetti huma konnessi mal-attività mhux ekonomika tal-Istat fil-qasam tal-edukazzjoni terzjarja pubblika b’mod simili għal kif mitlub fil-ġurisprudenza rilevanti.

(118) L-ewwel nett, in-natura tas-servizzi pprovduti mill-HIS huma relatati mill-qrib mar-rwol tal-Istat li jipprovdi edukazzjoni għolja pubblika, peress li l-universitajiet ma jistgħux jiġu ġestiti mingħajr softwer effiċjenti. Għalhekk, il-provvista tas-servizzi tas-softwer kienet meħtieġa għall-kompiti edukattivi tal-universitajiet, jiġifieri l-provvista ta’ edukazzjoni għolja bla ħlas lill-pubbliku, li kienet għan espliċitu tal-ħolqien u tal-operat tal-HIS.

(119) Il-kummenti mressqa minn diversi partijiet interessati matul l-investigazzjoni formali appoġġjaw ukoll l-argument li l-prodotti u s-servizzi tal-HIS intużaw sabiex jiġu eżegwiti proċessi kummerċjali essenzjali speċifiċi għall-universitajiet li l-funzjonalità tagħhom hija prerekwiżit għall-funzjonalità ġenerali tal-universitajiet pubbliċi Ġermaniżi u, għalhekk, hija indispensabbli għat-twettiq tal-mandat edukattiv tagħhom. (Ara l-premessi 35, 36, 37 u 39 ta’ din id-Deċiżjoni.)

(120) Il-provvista ta’ dawn is-servizzi ta’ softwer lil universitajiet pubbliċi Ġermaniżi ma kinitx biss servizz ġenerali (bħall-kiri ta’ proprjetà immobbli, il-kisba ta’ pariri legali minn partijiet esterni, pereżempju) iżda servizz li kellu jkun imfassal u aġġustat għall-ħtiġijiet speċjalizzati tal-universitajiet (ara l-premessa 36 u n-nota 7 f’qiegħ il-paġna ta’ din id-Deċiżjoni). Din iċ-ċirkostanza tappoġġja wkoll is-suppożizzjoni realistika li, fin-nuqqas ta’ servizzi tal-HIS, l-universitajiet pubbliċi Ġermaniżi jew il-Länder infushom ikunu jeħtieġu li jieħdu ħsieb il-ħtiġijiet tal-iżvilupp tas-softwer tal-universitajiet. Il-mod kif twaqqfet u operat l-HIS kien metodu ta’ ssodisfar kollettiv ta’ dawn il-ħtiġijiet funzjonali essenzjali tal-universitajiet pubbliċi Ġermaniżi permezz tal-ġbir flimkien tal-esperjenza u tal-għarfien espert. L-eżempju tal-Microsoft imqajjem mill-ilmentatur (ara l-premessa 44 ta’ din id-Deċiżjoni), ma jdgħajjifx din is-suppożizzjoni minħabba li l-Microsoft (presumibbilment) titlob prezzijiet tas-suq għas-softwer tagħha u l-pożizzjoni tagħha bħala grupp attiv globalment fil-konfront tal-universitajiet pubbliċi Ġermaniżi hija totalment differenti minn dik tal-HIS.

(121) It-tieni, mhuwiex meħtieġ, skont il-ġurisprudenza tal-qrati tal-Unjoni li jintwera li l-HIS stess wettqet kompitu pubbliku. L-ebda wieħed mill-każijiet analogi ma kellu rekwiżit bħal dan (69). Għall-kuntrarju, dak li huwa rilevanti huwa li l-attività li magħha huma marbuta intrinsikament l-attivitajiet tal-HIS, tikkostitwixxi eżerċizzju tal-kompitu tal-Istat fis-sistema tal-edukazzjoni terzjarja pubblika.

(122) Ir-rekwiżit li l-attività jenħtieġ li tkun konnessa mat-twettiq tal-attività mhux ekonomika tal-Istat fil-qasam tal-edukazzjoni terzjarja pubblika “bir-regoli li hija soġġetta għalihom”, kif speċifikat mill-ġurisprudenza rilevanti (70), huwa ssodisfat ukoll. L-operat sħiħ tal-HIS ma kienx suġġett espliċitament għall-istess firxa ta’ regoli u ta’ liġijiet li jirregolaw it-twettiq tal-attività mhux ekonomika tal-Länder fil-qasam tal-edukazzjoni terzjarja pubblika. Madankollu, ir-rabta meħtieġa mal-eżerċizzju tal-kompitu pubbliku rriżultat mill-aktar elementi importanti tar-regoli li rregolaw l-HIS. L-iskop tal-forma ġuridika privata (GmbH) kien meħtieġ għal raġunijiet ġuridiċi formali, minħabba li l-Bund u l-Länder ma setgħux iwaqqfu l-HIS flimkien fi kwalunkwe forma ġuridika pubblika oħra (71). Barra minn hekk, l-operat u l-ġestjoni tal-HIS (72) urew li kienet irregolata bħala entità kważi tal-Istat u li l-operat tagħha kien kompletament nieqes minn kwalunkwe aspett ta’ skop ta’ profitt (u, f’dak ir-rigward, ma kienx essenzjalment differenti minn dak tal-universitajiet infushom). Fl-aħħar nett, it-taqsima 2 tas-Satzung tal-HIS tiddikjara b’mod ċar li “l-iskop tal-kumpanija huwa li tappoġġja lill-istituzzjonijiet ta’ edukazzjoni għolja u lill-korpi amministrattivi kompetenti fl-isforzi tagħhom li jwettqu l-kompiti tal-edukazzjoni għolja b’mod razzjonali u kosteffettiv” [traduzzjoni mhux uffiċjali]. Fuq din il-bażi, il-Kummissjoni tqis li r-rekwiżit li l-HIS tkun marbuta mal-eżerċizzju tal-kompiti pubbliċi jew, b’analoġija, mat-twettiq ta’ kompitu pubbliku mhux ekonomiku “permezz tar-regoli li għalihom kienet soġġetta” huwa ssodisfat f’dan il-każ.

(123) Il-każ inkwistjoni huwa simili għall-ġurisprudenza TenderNed (73) fejn il-Qorti Ġenerali ddikjarat li għall-kwistjoni ta’ jekk l-attivitajiet ta’ TenderNed kinux jifformaw parti mill-eżerċizzju ta’ kompiti pubbliċi, il-kwistjoni kienet artikolata wkoll dwar jekk l-attivitajiet, skont in-natura tagħhom, l-għan tagħhom u r-regoli li kienu soġġetti għalihom, kinux konnessi mal-eżerċizzju ta’ kompiti pubbliċi.

(124) F’termini tal-għan u tan-natura tal-attivitajiet ta’ TenderNed, il-Qorti Ġenerali sabet li l-Kummissjoni kienet korretta meta kkunsidrat li l-attivitajiet ta’ TenderNed kienu jikkostitwixxu “mezzi” li permezz tagħhom l-awtoritajiet pubbliċi setgħu jissodisfaw l-obbligu (statutorju) legali tagħhom li jikkonformaw mal-leġiżlazzjoni Ewropea u nazzjonali dwar l-akkwist pubbliku.

(125) Is-sentenza TenderNed tipprovdi elementi oħra li jindikaw li l-provvista ta’ softwer/IT mill-HIS lill-universitajiet pubbliċi Ġermaniżi ma kinitx ta’ natura ekonomika.

(126) Is-sentenza TenderNed stabbilixxiet l-inseparabbiltà bejn is-servizz li kienet tipprovdi TenderNed u l-kompitu pubbliku inkwistjoni f’dak il-każ minkejja li kien hemm indikazzjonijiet li l-akkwist elettroniku inkwistjoni kien sempliċiment “jikkontribwixxi għall-operat effettiv tas-servizz li kien konness mal-eżerċizzju tas-setgħa pubblik a” [traduzzjoni mhux uffiċjali] (ara l-premessa 90 tas-sentenza). B’mod simili għas-sentenza TenderNed, fil-każ preżenti kien hemm ukoll operaturi tas-suq li offrew partijiet mis-servizz li offriet l-HIS. Madankollu, kif spjegat il-Qorti Ġenerali fis-sentenza TenderNed, l-awtoritajiet setgħu “jimmaniġġjaw bl-aħjar mod il-proċess sħiħ tal-akkwist pubbliku” bis-servizzi ta’ TenderNed (il-premessa 90 tas-sentenza) u “il-pjattaformi kummerċjali eżistenti ma kinux joffru l-kundizzjonijiet relatati mal-prezz, mal-karatteristiċi oġġettivi tal-kwalità, mal-kontinwità u mal-aċċess għas-servizzi pprovduti li jkunu neċessarji sabiex jiġu ssodisfati” l-objettivi tal-awtoritajiet [traduzzjoni mhux uffiċjali] (il-premessa 107 tas-sentenza TenderNed). Dan ir-raġunament jista’ jiġi applikat bis-sħiħ għall-każ inkwistjoni. Kif argumentat minn numru ta’ partijiet interessati, l-ebda fornitur ieħor ta’ softwer tal-università ma offra l-firxa sħiħa ta’ servizzi li kienet toffri l-HIS. L-ilmentatur innifsu jammetti li l-fornituri privati joffru biss partijiet mis-servizzi meħtieġa fil-qasam tas-softwer għall-kulleġġi (74).

(127) Bħala konklużjoni, il-provvista mill-HIS ta’ softwer/servizzi tal-IT għall-universitajiet lill-universitajiet pubbliċi Ġermaniżi kienet marbuta intrinsikament mat-twettiq tal-attività mhux ekonomika ta’ provvista ta’ edukazzjoni universitarja pubblika u, għaldaqstant, ma kinitx ekonomika.

5.1.1.4. Servizzi pprovduti lil universitajiet privati Ġermaniżi u barranin

(128) Skont il-ġurisprudenza, entità legali tista’ titqies bħala impriża fir-rigward ta’ parti biss mill-attivitajiet tagħha, jekk dawk l-attivitajiet iridu jiġu kklassifikati bħala attivitajiet ekonomiċi (75).

(129) Kif ġie spjegat aktar ’il fuq (ara l-premessa 72), il-Ġermanja argumentat li l-attività tal-HIS fil-bejgħ ta’ softwer lil universitajiet privati u barranin ma kinitx tikkostitwixxi għajnuna mill-Istat, peress li (a) tidħol fil-kunċett tal-Qafas ta’ R&Ż ta’ attività ekonomika anċillari, (b) dawn il-benefiċjarji tal-attivitajiet tal-HIS huma fil-parti l-kbira atturi mhux ekonomiċi, u (c) il-kontijiet relatati ma’ din l-attività jinżammu separati mill-kontijiet relatati mal-provvista ta’ softwer mill-HIS lill-universitajiet pubbliċi Ġermaniżi.

(130) Barra minn hekk, il-Ġermanja argumentat li f’każ li dawn l-attivitajiet jikkostitwixxu attivitajiet ekonomiċi, il-parti tal-għajnuna mill-Istat li tista’ konċepibbilment tkun marbuta ma’ tali attivitajiet taqa’ taħt il-limitu de minimis stabbilit mir-Regolament (UE) Nru 1407/2013.

(131) Il-Kummissjoni ma taqbilx mal-argument li dan il-bejgħ fuq skala żgħira lill-universitajiet privati u barranin kien anċillari u, fuq dik il-bażi, jenħtieġ li kwalunkwe finanzjament mill-Istat li seta’ konċepibbilment appoġġja dawn l-attivitajiet ma jitqiesx bħala għajnuna mill-Istat għar-raġunijiet li ġejjin.

(132) Il-Ġermanja ma wrietx biżżejjed għaliex il-kunċett ta’ “attivitajiet ekonomiċi anċillari” mill-Qafas ta’ R&Ż huwa applikabbli għall-każ preżenti. Il-Ġermanja ma wrietx, pereżempju, li l-bejgħ fuq skala żgħira kien jikkostitwixxi “attività li hija direttament relatata ma’ u neċessarja għall-operat tal-organizzazzjoni ta’ riċerka jew l-infrastruttura ta’ riċerka, jew ikun intrinsikament marbut mal-użu mhux ekonomiku ewlieni tagħha” skont it-tifsira tal-Punt 20 tal-Qafas ta’ R&Ż (ara fil-premessa 72(f) u fin-nota 43 ta’ qiegħ il-paġna).

(133) Fir-rigward tar-rilevanza tas-separazzjoni tal-kontijiet, huwa minnu li l-Qorti tal-Ġustizzja ddeċidiet li stabbiliment wieħed jista’ jwettaq numru ta’ attivitajiet, kemm ekonomiċi kif ukoll mhux ekonomiċi dment li jżomm kontijiet separati għall-fondi differenti li jirċievi sabiex jeskludi kwalunkwe riskju ta’ sussidju inkroċjat tal-attivitajiet ekonomiċi tiegħu permezz ta’ fondi pubbliċi riċevuti għall-attivitajiet mhux ekonomiċi tiegħu (76). Madankollu, f’dan il-każ, għall-kuntrarju tal-każ ta’ Escuelas Pias, il-finanzjament pubbliku kien jirrigwarda l-attivitajiet kollha tal-HIS, li ngħatat l-għajnuna. Għalhekk, il-fatt li nżammu kontijiet separati għall-bejgħ tal-HIS lill-universitajiet privati Ġermaniżi u barranin ma jeliminax in-natura ekonomika ta’ dawn l-attivitajiet ta’ bejgħ.

5.1.2. Vantaġġ selettiv, distorsjoni tal-kompetizzjoni u effett fuq il-kummerċ fir-rigward tal-għotjiet

(134) Kif spjegat fil-premessa 127, il-Kummissjoni tqis li l-HIS ma aġixxietx bħala impriża sa fejn hija pprovdiet servizzi ta’ softwer lill-universitajiet pubbliċi Ġermaniżi. Madankollu, fir-rigward tal-kriterji l-oħra tad-definizzjoni ta’ għajnuna mill-Istat, il-Kummissjoni tqis li l-għotjiet diretti pprovduti bejn l-1976 u l-2013 setgħu jikkostitwixxu vantaġġ selettiv għall-HIS. Barra minn hekk, minħabba li s-servizzi tal-IT jistgħu fil-prinċipju jiġu pprovduti fi Stati Membri oħra jew minn impriżi minn Stati Membri oħra, il-miżuri, li kieku l-HIS kienet aġixxiet bħala impriża, kien ikollhom il-potenzjal li jfixklu l-kompetizzjoni tant li kienu jkunu jistgħu jaffettwaw il-kummerċ bejn l-Istati Membri.

(135) Peress li l-HIS kienet “impriża” involuta f’attività ekonomika fir-rigward tal-bejgħ lil universitajiet privati Ġermaniżi u barranin, il-miżura li tibbenefika dawn l-attivitajiet ipprovdiet vantaġġ ekonomiku selettiv lill-impriża peress li impriżi oħra li pprovdew servizzi simili ma bbenefikawx minn dawn il-miżuri. Barra minn hekk, il-finanzjament mill-Istat tal-provvista tal-HIS lil universitajiet pubbliċi franka lill-HIS il-ħtieġa li topera għall-profitt, u b’hekk ippermetta lill-HIS toffri s-servizzi fuq bażi ta’ kopertura tal-ispejjeż biss. Finalment, minħabba li dan huwa servizz li fil-prinċipju jista’ jiġi pprovdut fi Stati Membri oħra jew minn impriżi minn Stati Membri oħra, il-miżuri kellhom il-potenzjal li jfixklu l-kompetizzjoni tant li kienu jkunu jistgħu jaffettwaw il-kummerċ bejn l-Istati Membri.

(136) Għalhekk, l-għotjiet diretti li setgħu bbenefikaw il-bejgħ ta’ servizzi tas-softwer għall-universitajiet mill-HIS lil universitajiet privati Ġermaniżi u barranin kienu jikkostitwixxu għajnuna mill-Istat.

5.1.3. In-natura tal-għajnuna mill-Istat tal-miżuri ta’ eżenzjoni mit-taxxa

(137) Il-Kummissjoni tinnota li fil-fażi ta’ investigazzjoni formali, l-ilmentatur ma ressaq l-ebda argument fir-rigward tal-eżenzjonijiet mit-taxxa li gawdiet l-HIS sal-31 ta’ Diċembru 2013. Fil-fatt, l-ilmentatur bl-ebda mod ma indirizza l-eżenzjoni mit-taxxa fil-kummenti tiegħu dwar id-Deċiżjoni tal-Ftuħ. L-argumenti relatati mal-eżenzjonijiet mit-taxxa, bħala element distint tal-ilment, tressqu biss fir-rigward tal-istatus tal-HIS wara t-trasformazzjoni tagħha fl-2014 (77). Madankollu, il-miżuri possibbli ta’ għajnuna mill-Istat għall-benefiċċju tal-HIS eG mhumiex is-suġġett ta’ din id-Deċiżjoni, peress li ma kinux jaqgħu fil-kamp ta’ applikazzjoni tad-Deċiżjoni tal-Ftuħ.

(138) Fid-Deċiżjoni tal-Ftuħ, il-Kummissjoni ma setgħetx teskludi li seta’ ngħata vantaġġ selettiv lill-HIS, u indikat li l-valutazzjoni ta’ vantaġġ selettiv tiddependi fuq il-kwistjoni ta’ jekk l-HIS kinitx impriża jew le (ara l-premessi 52-53 tad-Deċiżjoni tal-Ftuħ). Peress li l-Kummissjoni tikkonkludi li l-HIS wettqet attività ekonomika fir-rigward tal-bejgħ lil universitajiet privati Ġermaniżi u barranin (ara l-premessa 133), mhuwiex possibbli li jiġi eskluż li l-miżuri tat-taxxa inkwistjoni kienu selettivi.

(139) Barra minn hekk, minħabba li dan huwa servizz li fil-prinċipju jista’ jiġi pprovdut fi Stati Membri oħra jew minn impriżi minn Stati Membri oħra, il-miżuri kellhom il-potenzjal li jfixklu l-kompetizzjoni tant li kienu jkunu jistgħu jaffettwaw il-kummerċ bejn l-Istati Membri. Għalhekk, il-miżuri tat-taxxa li jibbenefikaw lill-HIS setgħu kkostitwixxew għajnuna mill-Istat.

5.2. Għajnuna Eżistenti

(140) Sa fejn l-għotjiet diretti lill-HIS bejn l-1976 u l-2013 kienu jikkostitwixxu għajnuna mill-Istat, il-Kummissjoni tqis li dawn ikkostitwixxew għajnuna eżistenti għar-raġunijiet spjegati hawn taħt. Jekk il-miżuri tat-taxxa inkwistjoni kienu jikkostitwixxu wkoll għajnuna mill-Istat (ara l-premessa 139), il-Kummissjoni tqis li dawn il-miżuri kienu jikkostitwixxu wkoll għajnuna eżistenti (78) għar-raġunijiet li ġejjin.

(141) Skont l-Artikolu 1(b)(v) tar-Regolament (UE) 2015/1589 (79), miżura ta’ għajnuna tkun għajnuna eżistenti jekk ikun jista’ jiġi stabbilit li fiż-żmien meta ddaħħlet fis-seħħ, ma kinitx tikkostitwixxi għajnuna mill-Istat, iżda minħabba l-evoluzzjoni tas-suq intern, tkun saret għajnuna mill-Istat iżda ma tkunx inbidlet mill-Istat Membru.

(142) Il-miżuri ta’ għajnuna eżistenti jgawdu minn protezzjoni legali sakemm il-Kummissjoni ma tkunx stabbiliet l-inkompatibbiltà tagħhom mas-suq intern (80) u ordnat miżuri xierqa orjentati lejn il-futur (ara l-Artikolu 108(1) tat-Trattat (81) u l-Artikolu 22 tar-Regolament (UE) 2015/1589 (82)).

(143) Sabiex jiġi stabbilit li l-miżuri (kif deskritti fil-premessa 13) inkwistjoni jikkostitwixxu għajnuna eżistenti skont is-sentenza 1 tal-Artikolu 1(b)(v) tar-Regolament (UE) 2015/1589, l-ewwel irid jiġi stabbilit li ma kien hemm l-ebda suq għall-prodotti u għas-servizzi inkwistjoni meta l-Istat beda jipprovdi finanzjament lill-HIS.

(144) Fid-dawl tal-kunsiderazzjonijiet ta’ hawn fuq, wara l-eżaminazzjoni ta’ jekk kienx hemm suq għall-ipproċessar elettroniku ta’ data tal-universitajiet (softwer għall-universitajiet), meta l-miżuri daħlu fis-seħħ fl-1976, il-Kummissjoni teżamina jekk bidliet sussegwenti possibbli setgħux affettwaw is-sustanza attwali tal-miżura oriġinali. Tali bidliet jistgħu jappartjenu għan-natura tal-vantaġġ jew għas-sors ta’ finanzjament, għall-għan jew għall-bażi ġuridika tal-għajnuna, għall-benefiċjarji jew għall-kamp ta’ applikazzjoni tal-attivitajiet tal-benefiċjarji) b’mod li l-għajnuna eżistenti kollha tiġi ttrasformata f’għajnuna ġdida.

5.2.1. Ma kien hemm l-ebda suq għas-softwer għall-universitajiet fl-1976

(145) Il-Kummissjoni tqis li l-ilmentatur ma rnexxilux jagħti provi li kien jeżisti suq għall-prodotti tal-HIS, b’mod aktar speċifiku prodotti u servizzi għall-ipproċessar elettroniku ta’ data/tal-IT (83) għall-ġestjoni tal-universitajiet, meta bdew il-miżuri inkwistjoni, inklużi l-miżuri tat-taxxa fl-1976. Maġġoranza kbira tal-kummenti mill-universitajiet appoġġjat l-argument imressaq mill-Ġermanja li s-suq għas-softwer għall-ġestjoni tal-universitajiet żviluppa bejn 12 u 14-il sena ilu, u li l-aktar żmien bikri li fih seta’ eżista suq kien fis-sena 1993. Diversi partijiet interessati nnotaw li minkejja li l-fornituri ta’ tal-anqas partijiet mill-applikazzjonijiet għall-ġestjoni tal-universitajiet kienu ilhom jeżistu għal xi żmien, lanqas illum għad ma hemm suq komplut, fil-qasam tal-prodotti u tas-servizzi għall-ipproċessar elettroniku ta’ data/tal-IT għall-ġestjoni tal-universitajiet. Skont dawn, minbarra l-HIS, ma hemmx fornitur wieħed li jista’ jkopri l-firxa sħiħa tal-prodotti u tas-servizzi li toffri l-HIS (ara l-premessa 38).

(146) Id-dikjarazzjonijiet mill-ilmentatur fl-2012 li “qabel l-2000 kien jeżisti biss is-softwer HIS-GX” (84), li “l-iżviluppi fl-aħħar seba’ [enfasi miżjuda] snin juru li l-fornituri privati jinsabu fil-pożizzjoni li jipprovdu lill-universitajiet interessati softwer integrat għall-ġestjoni ta’ kampus” (85) flimkien mad-dikjarazzjonijiet spekulattivi tal-ilmentatur li kienu jeżistu impriżi fil-Ġermanja u barra l-pajjiż li kienu jew setgħu [enfasi miżjuda] ikunu attivi fis-snin sebgħin fis-suq tas-softwer għall-ġestjoni tal-universitajiet (86) (ara l-paġna 4 tal-kummenti tal-ilmentatur tal-4 ta’ April 2016 u l-premessa 53), urew bil-provi lill-Kummissjoni li fl-1976 ma kien jeżisti l-ebda suq ta’ softwer għall-universitajiet fil-Ġermanja. Għaldaqstant, id-dubji tal-Kummissjoni rigward il-kwistjoni ta’ jekk tali suq kienx jeżisti fl-1976 ġew eliminati.

(147) Il-Kummissjoni tqis li l-iżviluppi fil-qasam tal-prodotti u tas-servizzi tal-ipproċessar elettroniku ta’ data/tal-IT għall-ġestjoni tal-universitajiet għas-settur Ġermaniż tal-edukazzjoni terzjarja jammontaw għall-evoluzzjoni tas-suq intern skont it-tifsira tal-Artikolu 1(b)(v) tar-Regolament Proċedurali (ara l-premessa 91 tad-Deċiżjoni tal-Ftuħ). Din il-konklużjoni hija sostnuta minn għadd ta’ kummenti (inklużi tal-Ġermanja) għad-Deċiżjoni tal-Ftuħ, li żviluppa suq rilevanti f’xi punt matul l-aħħar għaxar snin sa tletin sena għal tal-anqas uħud mill-oqsma parzjali fil-qasam tas-servizzi tas-softwer għall-universitajiet fil-Ġermanja (ara l-premessi 38 u 65).

5.2.2. Ma seħħet l-ebda bidla sinifikanti fil-miżuri

(148) Jekk il-miżuri saru tabilħaqq għajnuna mill-Istat f’xi punt bejn l-1976 u l-2013, irid jiġi eżaminat jekk sarilhomx xi tibdil sinifikanti li affettwa s-sustanza attwali tagħhom li wassal għal għajnuna ġdida.

(149) Skont is-sentenza Il-Gvern ta’ Ġibiltà vs Il-Kummissjoni, mhux kull bidla f’għajnuna eżistenti jenħtieġ li titqies bħala tibdil tal-għajnuna eżistenti f’għajnuna ġdida. Skont din il-kawża, “huwa biss meta l-alterazzjoni taffettwa s-sustanza attwali tal-iskema oriġinali li din tal-aħħar tiġi ttrasformata fi skema ta’ għajnuna ġdida” [traduzzjoni mhux uffiċjali] (87). Il-bidliet fi skema jkunu sinifikanti jekk xi wieħed mill-elementi ewlenin tagħha, bħan-natura tal-finanzjament, is-sors tagħha, il-bażi ġuridika tagħha, l-objettiv imfittex jew il-benefiċjarji jkun inbidel (88).

(150) Il-Kummissjoni tqis li d-dubji tagħha dwar il-kwistjoni ta’ jekk kienx hemm bidliet sinifikanti fil-finanzjament tal-HIS bejn l-1976 u l-2013 (ara l-premessi 90, 92 u 93 tad-Deċiżjoni tal-Ftuħ) ġew eliminati. In-natura tal-miżuri, is-sors tal-finanzjament, il-bażi ġuridika, l-objettivi tal-finanzjament u l-firxa tal-benefiċjarji ma nbidlux mindu l-miżuri kienu ġew implimentati għar-raġunijiet li ġejjin.

5.2.2.1. In-natura tal-finanzjament

(151) Il-Qorti ċċarat fis-sentenza “Namur-Les Assurances du Crédit SA” li “… il-ħolqien ta’ għajnuna ġdida jew l-alterazzjoni ta’ għajnuna eżistenti ma jistgħux jiġu vvalutati skont l-iskala tal-għajnuna jew, b’mod partikolari, l-ammont tagħha f’termini finanzjarji fl-ebda mument matul il-ħajja tal-impriża jekk l-għajnuna tkun ipprovduta skont dispożizzjonijiet statutorji preċedenti li jibqgħu l-istess” (89). Il-Kummissjoni tqis li żieda fil-finanzjament ma taffettwax l-essenza tal-iskema jekk iż-żieda tkun proporzjonata għal żieda fil-kostijiet korrispondenti tat-twettiq tal-istess attività, hekk kif urew diversi deċiżjonijiet tal-Kummissjoni fis-settur tax-xandir (90).

(152) Il-Ġermanja ttenni li, nominalment, l-ammont ta’ finanzjament dirett mill-Istat bilkemm żdied (minn DM 2 527 000 fl-1976 għal DM 6 981 000 fl-2001 u għal EUR 4 230 000 fl-2013) u l-ammonti li qed jinbidlu kienu r-riżultat tan-natura tal-finanzjament tad-defiċit li kien marbut maż-żieda fin-numru ta’ studenti u li fih l-inflazzjoni kellha rwol ukoll.

(153) Il-Kummissjoni tqis li n-natura tal-finanzjament ma nbidlitx b’mod sinifikanti. L-ewwel nett, il-forma tal-finanzjament baqgħet l-istess: għotjiet diretti u eżenzjonijiet mill-Att dwar it-Taxxa Korporattiva u l-Att dwar it-Taxxa Kummerċjali. It-tieni, il-livell ta’ finanzjament permezz ta’ għotjiet diretti ma nbidilx b’mod sinifikanti. B’mod ġenerali, il-livell tal-għotjiet diretti żdied b’madwar 2,9 darbiet matul il-perjodu bejn l-1976 u l-2013. B’mod parallel, in-numri tal-istudenti żdiedu b’mod ferm aktar sinifikanti matul l-istess perjodu ta’ żmien. Fl-1976/77, in-numru ta’ studenti fil-Ġermanja kien ta’ 872 125 (91) u fl-2013/14 kien tliet darbiet akbar, 2 616 881 (92). Il-livelli tal-prezzijiet fil-Ġermanja fl-2013 kienu 2,3 darbiet ogħla milli fl-1976 (93). Fuq il-bażi ta’ din l-informazzjoni, il-Kummissjoni tqis li n-natura u l-livell tal-finanzjament ma nbidlux b’mod sinifikanti, peress li l-għadd ta’ studenti żdied ħafna aktar mil-livell tal-finanzjament b’għotjiet diretti tal-attivitajiet tal-HIS, b’kunsiderazzjoni wkoll tal-livell ta’ inflazzjoni fil-Ġermanja bejn l-1976 u l-2014.

(154) Il-livell ta’ “finanzjament” permezz tal-eżenzjonijiet mit-taxxa ma nbidilx b’mod sinifikanti, peress li l-piż fiskali tal-HIS, kif issostni l-Ġermanja f’sottomissjoni tagħha tal-2016 (ara l-premessa 79), skont l-Att dwar it-Taxxa Korporattiva u l-Att dwar it-Taxxa Kummerċjali kien ikun żero anke li kieku l-HIS kellha tħallas dawn it-taxxi.

5.2.2.2. Sors u mod ta’ finanzjament, bażi ġuridika

(155) Il-Kummissjoni tqis li s-sors, il-mod u l-bażi ġuridika tal-finanzjament bl-għotjiet diretti baqgħu l-istess matul il-perjodu ta’ żmien kollu: is-sors tal-finanzjament kien il-baġit tal-Istat federali u tal-Länder. Il-fatt li l-kofinanzjament mill-universitajiet żdied fil-proporzjon tiegħu fil-kuntest tal-finanzjament ġenerali tal-attività (minn 35,7 % għal 74,1 %) ma jikkostitwixxix alterazzjoni sinifikanti tal-finanzjament għar-raġunijiet li ġejjin. L-ewwel nett, il-livell ta’ finanzjament “mill-Istat”, speċifikament il-porzjon tal-għajnuna mill-Istat, nominalment baqa’ l-istess, kif ġie spjegat fit-taqsima preċedenti. It-tieni nett, il-bażi ġuridika fil-fatt kienet tipprovdi, mill-1976 ’il quddiem, li l-finanzjament jista’ jkun issupplimentat bid-dħul jekk ikun meħtieġ. Għalhekk, il-Kummissjoni ma taqbilx mal-karatterizzazzjoni tal-ilmentatur li l-mod tal-finanzjament “inbidel b’mod kostanti.” Il-lingwa rilevanti tas-Satzung baqgħet identika matul is-snin: “Is-sidien jipprovdu r-riżorsi meħtieġa għall-eżekuzzjoni tal-objettiv kif iddeterminat mill-ordinamenti dment li ma jinkiseb l-ebda dħul privat” (94) [traduzzjoni mhux uffiċjali]. Barra minn hekk, f’Namur-Les Assurances du Crédit SA, ara l-premessa 151, il-qorti tippermetti dan it-tip ta’ alterazzjoni ta’ skema, dment li d-dispożizzjonijiet statutorji li jsostnu l-għotja tal-għajnuna jibqgħu l-istess.

(156) Il-Kummissjoni ma taqbilx mal-pożizzjoni tal-ilmentatur li l-mod ta’ finanzjament inbidel peress li kienet ikkonċernata serje ta’ għotjiet ta’ livelli differenti. (Ara l-premessa 51.) Il-Kummissjoni hija tal-fehma li l-għotjiet diretti fil-fatt kienu jikkostitwixxu skema ta’ għajnuna eżistenti u ma kinux serje ta’ għotjiet diretti individwali annwali. Skont l-Artikolu 1(d) tar-Regolament (UE) 2015/1589 “‘skema ta’ għajnuna’ tfisser kull att li fuq il-bażi tiegħu, mingħajr ma jkunu meħtieġa miżuri ta’ implimentazzjoni oħra, jistgħu jingħataw għajnuniet individwali lill-impriżi li jkunu definiti fl-att b’mod ġenerali u astratt u kull att li fuq il-bażi tiegħu għajnuna li ma tkunx konnessa ma’ proġett speċifiku tista’ tingħata lil waħda jew ħafna impriżi għal perjodu ta’ żmien indefinit u/jew għal ammont indefinit [enfasi miżjuda]”.

(157) Il-Kummissjoni tqis li l-karatteristiċi tal-finanzjament dirett kif ukoll il-miżuri tat-taxxa fil-konfront tal-HIS ikkostitwixxew skema ta’ għajnuna mill-Istat. Huwa minħabba li l-bażijiet ġuridiċi kienu jikkostitwixxu “att li abbażi tiegħu l-għajnuna, li mhix marbuta ma’ proġett speċifiku, setgħet ingħatat lil impriża (…) waħda għal perjodu indefinit u għal ammont indefinit” [traduzzjoni mhux uffiċjali]. Il-mekkaniżmi tal-għoti ma kinux jirrikjedu atti ta’ implimentazzjoni ulterjuri.

(158) Fuq din il-bażi, il-Kummissjoni tikkonkludi li l-għotjiet diretti annwali kienu jikkostitwixxu skema ta’ għajnuna de facto eżistenti u li l-livell, il-mod u s-sors ta’ finanzjament ma ġewx soġġetti għal tibdil sinifikanti skont it-tifsira tal-ġurisprudenza applikabbli, Il-Gvern ta’ Ġibiltà vs Il-Kummissjoni, Namur-Les Assurances du Crédit, u d-Deċiżjoni tal-Kummissjoni C(2008) 725 finali tas-27 ta’ Frar 2008, SA.21395 E8/2006 (ex CP 110/2004 u CP 126/2004) – Il-Belġju, Financement du radiodiffuseur public VRT.

(159) Peress li l-bażi ġuridika tas-Satzung baqgħet l-istess matul il-perjodu ta’ żmien inkwistjoni, (ara l-premessa 155) il-Kummissjoni tqis li ma kienx hemm alterazzjoni sinifikanti fil-bażi ġuridika tal-għotjiet diretti.

(160) Il-Kummissjoni tqis li ma kien hemm l-ebda alterazzjoni sinifikanti fil-bażi ġuridika għall-benefiċċji tat-taxxa. L-ewwel nett, il-lingwa tas-Satzung li tistabbilixxi l-iskop ta’ benefiċċju pubbliku (“gemeinnützig”) tal-operazzjoni tal-HIS ukoll baqgħet kif kienet tul is-snin: “L-impriża sservi esklussivament u direttament l-objettivi ta’ benefiċċju pubbliku” skont it-tifsira tal-leġiżlazzjoni tat-taxxa rilevanti għall-objettivi tal-benefiċċju pubbliku (95).

(161) It-tieni, id-dispożizzjonijiet legali li jsostnu l-eżenzjonijiet ma nbidlux, jew ma nbidlux materjalment mill-1 ta’ Jannar 1976, meta twaqqfet l-HIS (96). Il-bażi ġuridika tal-eżenzjonijiet kienu l-Att dwar it-Taxxa Korporattiva, l-Att dwar it-Taxxa Kummerċjali u l-Kodiċi Fiskali. Il-Ġermanja spjegat li l-eżenzjonijiet mit-taxxa inkwistjoni (it-Taqsima 5 tal-Att dwar it-Taxxa Korporattiva u t-Taqsima 3 tal-Att dwar it-Taxxa Kummerċjali) jirreferu għat-Taqsimiet 51 et seq tal-Kodiċi Fiskali (ara l-premessa 78 u n-noti 46, 47 u 48 f’qiegħ il-paġna). It-Taqsima 52 tal-Kodiċi Fiskali (“AO”) telenka fil-fatt żewġ attivitajiet li jikkwalifikaw skont ir-regolament bħala attività ta’ benefiċċju pubbliku: appoġġ għax-xjenza u għar-riċerka (it-Taqsima 52(1)) u appoġġ għall-edukazzjoni u għat-taħriġ (it-Taqsima 52(7)). Għalhekk, fil-verżjoni kurrenti tal-liġijiet applikabbli, l-eżenzjonijiet mit-taxxi inkwistjoni jirriżultaw minn taħlita tat-Taqsima 5 u tat-Taqsima 3 tal-Att dwar it-Taxxa Korporattiva u tal-Att dwar it-Taxxa Kummerċjali, rispettivament, u tat-Taqsima 52 tal-Kodiċi Fiskali.

(162) Rigward il-kwistjoni dwar jekk il-liġijiet tat-taxxa applikabbli kinux fis-seħħ fiż-żmien tat-twaqqif tal-HIS, u f’liema forma kienu fis-seħħ, il-Kummissjoni kkonkludiet dan li ġej: L-Att dwar it-Taxxa Korporattiva fl-1976 diġà kien jinkludi l-eżenzjoni mit-taxxa korporattiva ta’ organizzazzjonijiet ta’ benefiċċju pubbliku. (Ara t-Taqsima 4(1) 6.) tal-verżjoni tal-24 ta’ Mejju 1965 (97): “Korporazzjonijiet, assoċjazzjonijiet ta’ persuni u assi li, skont l-ordinamenti, il-fondazzjonijiet u liġijiet oħra tagħhom u skont il-ġestjoni effettiva tagħhom, iservu esklussivament u direttament għal skopijiet ekkleżjastiċi, skopijiet mhux ta’ profitt jew skopijiet ta’ karità, huma eżentati mill-att dwar it-taxxa korporattiva” [traduzzjoni mhux uffiċjali] u qabbilha mal-kliem kważi identiku tal-istatut attwali (ara n-nota