MT Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea L 207/40

DEĊIŻJONI TAL-KUMMISSJONI (UE) 2015/1344

tal-1 ta' Ottubru 2014

dwar każ ta' għajnuna mill-Istat SA.18857 (2012/C, ex 2011/NN) — L-allegata għajnuna lill-Ajruport ta' Västerås u lil Ryanair Ltd

(notifikata bid-dokument C(2014) 6832)

(It-test Svediż biss huwa awtentiku)

(Test b'rilevanza għaż-ŻEE)

IL-KUMMISSJONI EWROPEA,

Wara li kkunsidrat it-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea u, b'mod partikolari, l-ewwel subparagrafu tal-Artikolu 108(2) tiegħu,

Wara li kkunsidrat il-Ftehim dwar iż-Żona Ekonomika Ewropea u, b'mod partikolari, l-Artikolu 62(1)(a) tiegħu,

Wara li talbet lill-partijiet interessati biex jissottomettu l-kummenti tagħhom skont dawn id-dispożizzjonijiet (1) u wara li kkunsidrat il-kummenti tagħhom,

Billi:

1. PROĊEDURA

(1) Permezz ta' ittra tal-25 ta' Jannar 2012, il-Kummissjoni għarrfet lill-Isvezja li hija ddeċidiet li tibda proċedimenti bbażati fuq l-Artikolu 108(2) tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea (minn hawn 'il quddiem “it-TFUE”) fir-rigward ta' ċerti miżuri implimentati mill-awtoritajiet Svediżi li għandhom x'jaqsmu mal-ajruport ta' Västerås u Ryanair Ltd.

(2) Wara bosta noti ta' tfakkira u estensjonijiet tad-data tal-għeluq sabiex jintbagħtu t-tweġibiet, l-awtoritajiet Svediżi bagħtu l-osservazzjonijiet tagħhom dwar id-deċiżjoni tal-ftuħ fis-16 ta' Mejju 2012. Aktar osservazzjonijiet intbagħtu fit-12 ta' Novembru 2012, fil-5 ta' Marzu 2014 u fl-14 ta' Mejju 2014.

(3) Permezz tal-ittra tat-13 ta' Mejju 2012, Ryanair bagħtet il-kummenti tagħha dwar id-deċiżjoni tal-ftuħ. Fil-25 ta' Lulju 2012, il-Kummissjoni bagħtet verżjoni mhux kunfidenzjali b'dawn il-kummenti lill-awtoritajiet Svediżi.

(4) Id-deċiżjoni tal-Kummissjoni li tagħti bidu għall-proċedura ġiet ippubblikata f'Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea (2). Il-Kummissjoni stiednet lill-partijiet interessati sabiex jibagħtu l-osservazzjonijiet tagħhom dwar il-miżuri.

(5) Fis-16 ta' Lulju 2012, il-Kummissjoni rċeviet tliet sottomissjonijiet b'reazzjoni għall-istedina tagħha lill-partijiet terzi sabiex jipprovdu l-osservazzjonijiet tagħhom dwar il-miżuri inkwistjoni. Is-sottomissjonijiet ġew ipprovduti minn Västerås Flygplats AB (“VFAB”), Ryanair u Airport Marketing Services (“AMS”), kumpanija sussidjarja ta' Ryanair. Il-Kummissjoni rċeviet kummenti addizzjonali mingħand Ryanair u AMS fl-20, fit-23 u fl-24 ta' Lulju 2012.

(6) Permezz ta' ittra tal-5 ta' Settembru 2012, il-Kummissjoni bagħtet is-sottomissjonijiet ta' VFAB, Ryanair u AMS lill-awtoritajiet Svediżi għall-kummenti tagħhom. L-awtoritajiet Svediżi wieġbu fil-5 ta' Ottubru 2012.

(7) Fl-10 ta' April 2013 intbagħtu kummenti addizzjonali minn Ryanair u AMS. Dawn intbagħtu fit-3 ta' Mejju 2013 lill-Isvezja sabiex tikkummenta. L-Isvezja wieġbet, iżda naqset milli tikkummenta, fis-17 ta' Mejju 2013.

(8) Ryanair issottomettiet il-kummenti tagħha fl-20 ta' Diċembru 2013. Dawn intbagħtu lill-Isvezja għall-kummenti fit-8 ta' Jannar 2014. L-Isvezja wieġbet, iżda naqset milli tikkummenta, fl-4 ta' Frar 2014.

(9) Ryanair issottomettiet kummenti addizzjonali fl-24, fis-27 u fil-31 ta' Jannar 2014, fis-7 ta' Frar 2014 u fit-2 ta' Settembru 2014. Dawn intbagħtu wkoll lill-Isvezja, li ma għamlet ebda kumment.

(10) Permezz ta' ittra ddatata l-24 ta' Frar 2014, il-Kummissjoni għarrfet lill-Isvezja, lil VFAB, Ryanair, AMS u lill-ilmentatur Scandinavian Airlines System (“SAS”) dwar l-adozzjoni tal-Linji Gwida tal-UE dwar l-Għajnuna mill-Istat lill-Ajruporti u lil-Linji tal-Ajru (3) (minn hawn 'il quddiem: il-“Linji Gwida dwar l-Avjazzjoni tal-2014”) u dwar il-fatt li dawn il-linji gwida jsiru applikabbli għall-miżuri koperti mill-investigazzjoni formali mill-mument tal-pubblikazzjoni tagħhom f'Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea, filwaqt li stiednet lid-destinatarji sabiex jibagħtu l-kummenti tagħhom.

(11) Il-Linji Gwida dwar l-Avjazzjoni tal-2014 ġew ippubblikati f'Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea fl-4 ta' April 2014. (4) Huma ħadu post il-linji gwida tal-Komunità dwar l-iffinanzjar tal-ajruporti u l-għajnuna tal-bidu lil-linji tal-ajru li jitilqu minn ajruporti reġjonali (5) (minn hawn 'il quddiem: il-“Linji Gwida dwar l-Avjazzjoni tal-2005”) minn din id-data. (6)

(12) Fil-15 ta' April 2014 ġie ppubblikat avviż f'Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea li stieden lill-Istati Membri u lill-partijiet interessati sabiex jissottomettu l-kummenti tagħhom dwar l-applikazzjoni tal-Linji Gwida dwar l-Avjazzjoni tal-2014 f'dan il-każ fi żmien xahar mid-data tal-pubblikazzjoni. (7) L-awtoritajiet Svediżi taw il-kummenti tagħhom fl-14 ta' Mejju 2014. Il-Kummissjoni ma rċeviet l-ebda kumment mingħand il-partijiet interessati.

2. L-ISFOND GĦALL-INVESTIGAZZJONI U L-KUNTEST TAL-MIŻURI

2.1. L-AJRUPORT TA' VÄSTERÅS

(13) L-ajruport ta' Västerås huwa ajruport żgħir li jinsab madwar 100 km lejn il-punent ta' Stokkolma. Oriġinarjament, l-ajruport kien mitjar militari li nfetaħ fl-1930, iżda l-bażi ġiet iddekommissjonata mill-forza tal-ajru fl-1983. L-ajruport infetaħ ukoll għall-avjazzjoni ċivili fl-1976.

(14) Matul is-snin 2000-2010, l-operazzjonijiet ċivili tal-passiġġieri tal-ajru fl-ajruport ta' Västerås jistgħu jinġabru fil-qosor kif ġej: Tabella 1 Il-frekwenza tal-passiġġieri u l-linji tal-ajru attivi fl-ajruport ta' Västerås matul il-perjodu 2000-2010 Sena Għadd ta' nżul ta' ajruplani Għadd ta' passiġġieri Linji tal-ajru attivi fl-ajruport 2000 12 450 113 626 European Executive Express, SAS u Direktflyg 2001 18 708 185 302 European Executive Express, SAS, Direktflyg u Ryanair 2002 19 146 190 038 European Executive Express, SAS (li waqfet f'Ottubru), Direktflyg, Ryanair u Skyways 2003 16 500 197 584 European Executive Express (li waqfet f'Ottubru), Direktflyg, Skyways u Ryanair 2004 17 599 242 376 SAS (bdiet topera attivitajiet limitati f'Novembru), Direktflyg (b'attivitajiet limitati minn Mejju), Skyways (li waqfet f'Lulju) u Ryanair 2005 14 123 221 422 SAS (attivitajiet limitati), Direktflyg (attivitajiet limitati li ġew fi tmiemhom f'Marzu) u Ryanair 2006 13 097 182 700 SAS (attivitajiet limitati) u Ryanair (8) 2007 13 994 178 795 SAS (li waqfet f'Marzu) u Ryanair 2008 11 973 186 612 Ryanair u Wizzair (bdiet topera f'Mejju) 2009 15 193 174 495 Ryanair u Wizzair (li waqfet f'Ottubru) 2010 14 420 150 793 Ryanair u City airlines (bdiet topera f'April u waqfet f'Mejju) Sorsi: Transportstyrelsen u l-informazzjoni pprovduta mill-awtoritajiet Svediżi (http://www.transportstyrelsen.se/sv/luftfart/Statistik/Flygplatsstatistik-/).

(15) Fis-snin ta' wara l-perjodu kopert mill-investigazzjoni, l-għadd ta' passiġġieri kienu kif ġej: 142 992 fl-2011, 163 472 fl-2012 u 273 362 fl-2013.

(16) Minbarra l-attivitajiet tat-trasport bl-ajru ċivili, l-ajruport ta' Västerås kien jintuża mill-Kulleġġ tal-Avjazzjoni tal-Isvezja (Hässlö gymnasium), li jipprovdi edukazzjoni f'livell skolastiku għoli għall-bdoti tal-linji tal-ajru u għall-mekkaniks tal-ajruplani, kif ukoll mill-Aġenzija Nazzjonali Svediża għall-edukazzjoni vokazzjonali għolja, li tipprovdi edukazzjoni għat-teknixins tal-ajruplani. Huwa jintuża wkoll għal skopijiet militari bħala bażi tat-trasport għal attivitajiet internazzjonali. Barra minn hekk, l-ajruport kien jintuża wkoll mingħajr ħlas minn klabb privat tad-dilettanti tal-inġenji tal-ajru.

(17) L-eqreb (9) ajruporti oħrajn huma: a) Bromma, bejn wieħed u ieħor 94 km jew 59 minuta bil-karozza. b) Arlanda, bejn wieħed u ieħor 103 km jew 64 minuta bil-karozza. c) Örebro, bejn wieħed u ieħor 113-il km jew 70 minuta bil-karozza. d) Skavsta, bejn wieħed u ieħor 133 km jew 108 minuti bil-karozza.

2.2. VFAB

(18) L-ajruport ta' Västerås jitħaddem minn VFAB, impriża li ġiet stabbilita mill-Belt ta' Västerås fl-aħħar tas-snin disgħin (90ijiet). Fis-sena 2000, l-Awtorità tal-Avjazzjoni Ċivili Svediża (“SCAA”), amministrazzjoni pubblika, permezz tal-impriża sussidjarja tagħha LFV Holding AB, ħadet 40 % tal-ishma f'VFAB. F'Diċembru 2006, LFV Holding AB biegħet is-sehem tagħha f'VFAB lura lill-Belt ta' Västerås, li reġgħet saret l-azzjonista waħdanija. B'hekk, matul il-perjodu kollu kopert minn din id-deċiżjoni, VFAB kienet kollha kemm hi kumpanija pubblika.

(19) VFAB kienet tippossjedi l-infrastruttura tal-ajruport li kienet topera sal-2003, meta l-infrastruttura nbiegħet lil Västerås Flygfastigheter AB, kumpanija pposseduta mill-belt ta' Västerås, li VFAB tħallasha l-kera għall-użu tal-ajruport. Għall-perjodu 2004-2010, il-kera annwali mħallsa lil Västerås Flygfastigheter AB kienet tvarja bejn SEK 2,1 miljun u SEK 4,2 miljun.

(20) Abbażi tar-Rapporti Annwali tagħha, VFAB ġarrbet it-telf annwali li ġej mill-attivitajiet tagħha fl-ajruport ta' Västerås. (Il-valuri kollha espressi f'miljuni ta' SEK) Tabella 2 Ir-riżultat annwali ta' VFAB Sena Dħul Appoġġ operattiv ieħor EBITDA minbarra l-appoġġ operattiv EBIT minbarra l-appoġġ operattiv Profitt/telf nett minbarra l-appoġġ operattiv 1999 (10) 25,6 2,5 – 4,9 – 6,4 – 2,5 2000 25,1 2,3 – 8,5 – 11,2 – 12,7 2001 30,8 1,5 – 8,1 – 11,7 – 13,4 2002 30,9 1,1 – 7,0 –11,4 – 16,4 2003 26,2 1,0 – 15,8 – 18,6 – 21,2 2004 23,9 1,3 – 15,3 – 16,6 – 16,6 2005 24,0 1,1 – 17,9 – 19,1 – 19,2 2006 19,5 1,1 – 23,3 – 24,5 – 24,6 2007 20,9 — – 22,0 – 23,1 – 22,9 2008 23,1 0,7 – 22,3 – 23,3 – 23,2 2009 22,9 1,6 – 24,6 – 25,8 – 25,8 2010 21,9 1,8 – 23,6 – 24,9 – 24,8 TOTALI 15,8 Sors: Rapporti Annwali ta' VFAB.

(21) “Appoġġ operattiv ieħor” għas-snin bejn l-1999 u l-2006 kien jikkonsisti f'appoġġ mill-Istat taħt skema ta' sussidju nazzjonali għall-operat tal-ajruporti li mhumiex direttament proprjetà tal-Istat (“l-Iskema tal-Ajruporti Lokali”). L-appoġġ jiġi stabbilit kull sena abbażi tat-telf imġarrab minn kull ajruport.

(22) Madankollu, l-appoġġ ipprovdut fis-snin mill-2008 sal-2009 mhuwiex marbut mal-Iskema, iżda jikkonċerna l-kumpens mogħti mill-Istat fi ħlas għas-servizzi ta' kontroll tat-traffiku tal-ajru pprovduti mill-Ajruport ta' Västerås bħala parti mis-sistema nazzjonali tal-kontroll tat-traffiku tal-ajru.

(23) Sabiex jiġi kopert parzjalment it-telf speċifikat fit-Tabella 2 ta' hawn fuq, il-proprjetarji ta' VFAB ipprovdew il-kontribuzzjonijiet tal-azzjonisti li ġejjin: Tabella 3 Il-kontribuzzjonijiet tal-azzjonisti lil VFAB matul il-perjodu 2001-2010. Sena Ammont (f'miljuni SEK) 2003 38,5 2005 8 2006 65,5 2008 47 2010 35 TOTALI 194 Sors: Rapporti Annwali ta' VFAB.

2.3. FTEHIMIET DWAR L-IMPOSTI TAL-AJRUPORT BEJN VFAB U RYANAIR

(24) Skont l-awtoritajiet Svediżi, ma hemm l-ebda lista ta' prezzijiet, liġi jew regolament li VFAB hija obbligata li tapplika meta tiġi biex tiffissa l-imposti tal-ajruport (11). Għalhekk, VFAB hija libera li tiddeċiedi hija stess fuq l-imposti tagħha. Għall-utenti li għandhom ftehim ma' VFAB, l-imposti applikabbli huma ffissati fil-ftehimiet rispettivi tagħhom. Għat-titjiriet ad hoc ta' utenti li ma għamlux ftehim ma' VFAB, teżisti lista uffiċjali tal-imposti tal-ajruport. (12)

(25) Ryanair ilha sa minn April 2001 topera fl-ajruport ta' Västerås taħt il-ftehimiet li ġejjin ma' VFAB.

2.3.1. Ftehim tal-5 ta' April 2001 (“il-Ftehim tal-2001”)

(26) Skont il-kundizzjonijiet tal-Ftehim tal-2001 (13), Ryanair għandha, għal perjodu ta' […] (*) snin, topera servizzi skedati għall-passiġġieri bl-ajru mill-inqas fuq bażi ta' kuljum bejn Västerås u London-Stansted u, fid-diskrezzjoni ta' Ryanair, bejn Västerås u punti oħrajn fuq in-netwerk ta' Ryanair bl-użu tal-Boeing 737-800 u kkaratterizzata minn standards ta' servizz “b'nollijiet baxxi” u struttura ta' nollijiet għall-passiġġieri. Ryanair ser tiggarantixxi minimu ta' […] passiġġieri li jitilqu fis-sena għal kull rotazzjoni tas-servizzi.

(27) L-imposti tal-ajruport ser jitħallsu bħala prezz unitarju fiss għal kull passiġġier li jitlaq, kif ġej: Tabella 4 L-imposti tal-ajruport għal kull passiġġier li jitlaq. Perjodu Ammont (SEK) Ammont massimu għal kull ajruplan li jitlaq (SEK) Sal-31.3.2002 […] […] 1.4.2002-31.3.2006 […] […] 1.4.2006-31.3.2011 […] […]

(28) Is-servizzi ta' VFAB jinkludu servizz tat-terminal u tal-immaniġġjar li jikkonsisti minn kollegament mal-awtoritajiet lokali u għoti ta' tagħrif lill-partijiet interessati dwar il-movimenti tal-ajruplani ta' Ryanair; sistema ta' kontroll tat-tagħbija, komunikazzjoni u kontroll tat-tluq; servizzi tal-passiġġieri u tal-bagalji; servicing tal-ajruplani; il-provvediment u t-tħaddim tal-apparat għall-għoti tal-fjuwil, eċċ.; il-ġestjoni tal-ekwipaġġ u l-operazzjonijiet tat-titjir; is-superviżjoni u l-amministrazzjoni; u s-sigurtà.

(29) Ryanair u VFAB iħallsu […] rispettivament, kwalunkwe imposta ambjentali, tas-sigurtà u oħrajn relatati mal-ajruport, li l-awtoritajiet governattivi jimponu.

(30) VFAB ser tħallas lil Ryanair għall-appoġġ fil-kummerċjalizzazzjoni ta' SEK […] lejn miżuri maħsuba biex jippromwovu t-titjiriet ta' Ryanair lejn u mill-Ajruport ta' Västerås.

(31) VFAB ser tipprovdi faċilità għall-prenotazzjoni tal-biljetti fl-ajruport. Bi tpattija għal dan, hija ser tirċievi il-kummissjoni ta' […] % fuq in-nollijiet kollha ta' Ryanair mibjugħa minn VFAB u kummissjoni ta' […] % għal kull karozza mikrija li tiġi riservata minn VFAB flimkien ma' titjiriet ta' Ryanair.

2.3.2. Addendum iddatat l-1 ta' Frar 2003 għall-Ftehim tal-2001 (“il-Ftehim tal-2003”)

(32) Fl-1 ta' Frar 2003, VFAB u Ryanair iffirmaw Addendum għall-Ftehim tal-2001 (“l-Arranġament tal-2003”), fejn l-imposti tal-ajruport għall-passiġġieri nbidlu kif ġej. Tabella 5 L-imposti tal-ajruport skont l-Addendum tal-2003 Għadd ta' rotazzjonijiet kuljum (14) Rotazzjoni waħda 2 rotazzjonijiet 3 rotazzjonijiet Perjodu Ammont (SEK) Limitata sal-massimu għal kull ajruplan li jitlaq Ammont (SEK) Limitati sal-massimu għal kull ajruplan li jitlaq Ammont (SEK) Limitati sal-massimu għal kull ajruplan li jitlaq Sal-31.3.2002 […] […] […] […] […] […] Mill-1.4.2002 sal-31.3.2006 […] […] […] […] […] […] Mill-1.4.2006 sal-31.3.2009 […] […] […] […] […] […] Mill-1.4.2009 sal-31.3.2011 […] […] […] […] […] […] Għadd ta' rotazzjonijiet kuljum 4 rotazzjonijiet 5 rotazzjonijiet 6 rotazzjonijiet Sal-31.3.2002 […] […] […] […] […] […] Mill-1.4.2002 sal-31.3.2006 […] […] […] […] […] […] Mill-1.4.2006 sal-31.3.2009 […] […] […] […] […] […] Mill-1.4.2009 sal-31.3.2011 […] […] […] […] […] […]

2.3.3. Il-Ftehim tal-31 ta' Jannar 2005 (“il-Ftehim tal-2005”)

(33) Fil-31 ta' Jannar 2005 ġie konkluż ftehim, li ssostitwixxa l-Ftehimiet tal-2001 u tal-2003, bejn VFAB u Ryanair (“il-Ftehim tal-2005”) għall-perjodu mill-1 ta' Jannar 2005 sa […]. Il-Ftehim tal-2005 jagħmel il-bidliet li ġejjin għall-Ftehimiet preċedenti: (a) Ryanair ser tagħmel bejn […] rotazzjonijiet kuljum u tkompli tiggarantixxi minimu ta' […] passiġġieri li jitilqu fis-sena għal kull rotazzjoni. (b) Bejn l-1 ta' Jannar 2005 u l-31 ta' Marzu 2011, l-imposta tal-ajruport kienet stabbilita għal SEK […] għal kull passiġġier li jitlaq. Għall-bqija tal-kuntratt, l-imposta korrispondenti ġiet stabbilita għal SEK […]. Madankollu, skont l-awtoritajiet Svediżi, l-imposti maqbula għall-perjodu wara l-1 ta' Jannar 2005 ma ġewx implimentati u l-imposta tal-ajruport applikata b'mod effettiv mill-1 ta' Jannar 2005 kienet ta' SEK […] għal kull passiġġier li jitlaq.

2.4. IL-FTEHIMIET MA' RYANAIR U AMS RIGWARD L-APPOĠĠ GĦALL-KUMMERĊJALIZZAZZJONI U L-PROGRAMMI TA' INĊENTIVI

(34) VFAB iffirmat żewġ ftehimiet ta' kummerċjalizzazzjoni ma' Ryanair u Airport Marketing Services Ltd (“AMS”), kumpanija sussidjarja ta' Ryanair.

(35) L-ewwel ftehim, li ġie ffirmat fit-12 ta' Ġunju 2008 bejn VFAB u Ryanair Ltd, kien jikkonċerna r-reklamar fl-istampa Svediża u Brittanika, fir-rivista mqassma waqt it-titjira ta' Ryanair, fuq is-sit elettroniku Ryanair.com, permezz ta' e-mail lill-abbonati fir-Renju Unit, eċċ. Mill-valur totali ta' EUR […] ta' dawn is-servizzi, VFAB qablet li tħallas EUR […].

(36) It-tieni ftehim (15) bejn VFAB u AMS kien jikkonsisti fi tliet partijiet, jiġifieri: (a) Kummerċjalizzazzjoni fuq il-paġna prinċipali ta' Ryanair ibbażata fir-Renju Unit […] bejn l-1 ta' Novembru 2010 u l-31 ta' Marzu 2011 għal valur ta' EUR […]. (b) Kummerċjalizzazzjoni fuq il-paġna prinċipali ta' Ryanair ibbażata fir-Renju Unit […] bejn l-1 ta' Novembru 2010 u l-31 ta' Ottubru 2013 għal valur ta' EUR […] fis-sena (EUR […] b'kollox). (c) Programm ta' inċentivi għar-rotot ġodda: kien maqbul li […].

2.5. L-ILMENT

(37) Fl-2006, il-Kummissjoni rċeviet ilment mingħand SAS, fejn din allegat li l-awtoritajiet Svediżi kienu qegħdin jagħtu għajnuna mill-Istat favur Ryanair permezz tal-ftehimiet fl-ajruport ta' Västerås. SAS sostniet li VFAB applikat l-imposti tal-ajruport aktar baxxi u mhux ġustifikati b'mod oġġettiv (mhux relatati mal-ispejjeż) għal Ryanair minn dawk imposti fuq SAS. L-ilmentatur sostna li t-telf annwali ta' VFAB kien kopert mill-fondi pubbliċi pprovduti mill-Belt ta' Västerås u mill-SCAA. Barra minn hekk, l-ilmentatur allega li din l-għajnuna ma tkunx kompatibbli mas-suq intern.

3. IR-RAĠUNIJIET GĦALL-BIDU TAL-PROĊEDURA TA' INVESTIGAZZJONI FORMALI U L-INVESTIGAZZJONI TAL-KUMMISSJONI

(38) Il-Kummissjoni bdiet proċedura ta' investigazzjoni formali minħabba li kellha dubji dwar il-kompatibbiltà tal-miżuri li ġejjin mar-regoli dwar l-għajnuna mill-Istat: (a) Il-kontribuzzjonijiet tal-azzjonisti pprovduti lil VFAB bejn l-2003 u l-2010. (b) Il-kera mħallsa minn VFAB lil Västerås Flygfastigheter AB għall-użu tal-infrastruttura tal-ajruport bejn l-2003 u l-2010. (c) L-appoġġ operattiv mogħti lil VFAB u ajruporti oħrajn taħt l-Iskema tal-Ajruporti Lokali fil-perjodu mill-2001 sal-2010. (d) L-imposti tal-ajruport applikati minn VAFB għal Ryanair bejn l-2001 u l-2010. (e) L-appoġġ għall-kummerċjalizzazzjoni mogħti minn VFAB lil Ryanair u AMS fl-2001, fl-2008 u fl-2010.

3.1. MIŻURA 1: IL-KONTRIBUZZJONIJIET TAL-AZZJONISTI LIL VFAB BEJN L-2003 U L-2010

(39) Fid-deċiżjoni tal-ftuħ, il-Kummissjoni innotat li VFAB kienet kollha kemm hi proprjetà pubblika u li l-kontribuzzjonijiet tal-azzjonisti kienu jidhru li huma imputabbli għall-Istat u li jikkostitwixxu riżorsi tal-Istat.

(40) Il-Kummissjoni ma osservat ebda indikazzjoni li l-kontribuzzjonijiet kienu jikkostitwixxu kumpens għal servizzi ta' interess ekonomiku ġenerali, iżda minflok kien jidher li dawn ġew ipprovduti sabiex ikopru t-telf mill-attivitajiet kummerċjali ta' VFAB. Abbażi tal-informazzjoni disponibbli, kif ukoll fid-dawl tal-fatt li VFAB iġġenerat telf importanti għal aktar minn 10 snin, il-Kummissjoni kellha dubji serji li l-azzjonisti aġixxew bħala operaturi f'ekonomija tas-suq (“MEO”) meta pprovdew il-kontribuzzjonijiet. B'hekk, hija kienet tal-fehma preliminari li l-kontribuzzjonijiet tal-azzjonisti kienu jikkostitwixxu vantaġġ ekonomiku minħabba li ħelsu lil VFAB minn spejjeż li altrimenti kien ikollha tħallas.

(41) Il-Kummissjoni kienet tal-fehma preliminari li l-kontribuzzjonijiet tal-azzjonisti kienu jikkostitwixxu għajnuna mill-Istat u esprimiet dubji li din l-għajnuna kienet kompatibbli mas-suq intern.

3.2. MIŻURA 2: IL-KERA GĦALL-INFRASTRUTTURA TAL-AJRUPORT IMĦALLSA MINN VFAB BEJN L-2003 U L-2010

(42) Abbażi tal-informazzjoni limitata ħafna disponibbli, il-Kummissjoni kienet tal-fehma li kien hemm indikazzjonijiet preliminari li l-kera mħallsa għall-użu tal-infrastruttura tal-ajruport setgħet tkun aktar baxxa mill-kera fis-suq.

(43) Kera sussidjata teħles lil VFAB mill-ispejjeż li altrimenti jkollha ġġorr u b'hekk tikkostitwixxi vantaġġ selettiv. L-infrastruttura tal-ajruport hija kollha kemm hi proprjetà tal-Belt ta' Västerås (permezz tal-kumpanija sussidjarja tagħha Västerås Stads Strategiska Fastigheter AB) u l-Kummissjoni kienet tal-fehma preliminari li d-deċiżjoni li tiffissa l-kera kienet tinvolvi riżorsi tal-Istat u kienet imputabbli lill-Istat.

(44) Konsegwentement, il-Kummissjoni kienet tal-fehma preliminari li l-kera, jekk tkun aktar baxxa mir-rata tas-suq, tikkostitwixxi għajnuna u esprimiet id-dubji tagħha kemm tali għajnuna tkun kompatibbli mas-suq intern.

3.3. MIŻURA 3: L-APPOĠĠ OPERATTIV MOGĦTI LIL VFAB U AJRUPORTI OĦRAJN TAĦT L-ISKEMA TAL-AJRUPORTI LOKALI BEJN L-2001 U L-2010.

(45) Il-bażi għall-appoġġ kienet stabbilita mil-liġi u l-għajnuna ngħatat fuq bażi annwali mill-awtoritajiet Svediżi. L-appoġġ kien iffinanzjat mill-baġit tal-Istat. Għalhekk, il-Kummissjoni kienet tal-fehma li dan kien jinvolvi trasferiment ta' riżorsi tal-Istat u kien imputabbli għall-Istat.

(46) Il-miżura ħelset lil kategorija partikolari ta' ajruporti minn piż finanzjarju li altrimenti kien ikollhom iġorru. Abbażi tal-informazzjoni disponibbli għall-Kummissjoni, l-appoġġ ma kienx jidher li huwa bbażat fuq obbligu ta' servizz pubbliku jew li jkopri esklussivament attivitajiet mhux ekonomiċi fl-ajruporti kkonċernati. Ma kienx fil-kapaċità tiegħu ta' azzjonist li l-Istat jipprovdi l-appoġġ u, għalhekk, ma kienx jidher li l-prinċipju tal-MEO kien japplika. Għalhekk, il-Kummissjoni sabet a priori li l-appoġġ operattiv ipprovda lil ċerti impriżi b'vantaġġ ekonomiku selettiv meta mqabbla ma' impriżi oħrajn.

(47) Billi l-benefiċjarji tal-miżura kienu attivi f'suq li huwa miftuħ għall-kompetizzjoni u li fih isir kummerċ bejn l-Istati Membri, il-miżura tfixkel jew thedded li tfixkel il-kompetizzjoni u taffettwa l-kummerċ bejn l-Istati Membri.

(48) Għalhekk, kien jidher li l-għajnuna operattiva pprovduta lil VFAB u ajruporti oħrajn li ma kinux direttament proprjetà tal-Istat kienet tammonta għal għajnuna mill-Istat. Abbażi tal-informazzjoni disponibbli, il-Kummissjoni għandha dubji dwar jekk l-għajnuna inkwistjoni kinitx kompatibbli mat-Trattat.

3.4. MIŻURA 4: L-IMPOSTI TAL-AJRUPORT APPLIKATI MINN VAFB GĦAL RYANAIR BEJN L-2001 U L-2010

(49) Matul il-perjodu kollu soġġett għall-investigazzjoni, VFAB kienet 100 % proprjetà pubblika. Fid-dawl ta' dan u tal-informazzjoni dwar l-istruttura ta' governanza ta' VFAB, il-Kummissjoni kienet tal-fehma preliminari li l-iffissar tal-imposti tal-ajruport minn VFAB kien jinvolvi riżorsi tal-Istat u kien imputabbli għall-Istat.

(50) Meta tali imposti tal-ajruport jiġu ffissati bi prezz aktar baxx mill-prezz fis-suq għas-servizzi pprovduti minn VFAB lil Ryanair, il-Kummissjoni kienet tal-fehma li dan jammonta għal vantaġġ selettiv għal Ryanair. F'dan ir-rigward, il-Kummissjoni innotat li l-imposti tal-ajruport applikati minn VFAB għal Ryanair kienu evidentement aktar baxxi minn dawk applikati għall-ilmentatur. Il-Kummissjoni esprimiet dubji wkoll, abbażi tal-informazzjoni disponibbli, dwar kemm l-imġiba ta' VFAB fl-iffissar tal-imposti tal-ajruport għal Ryanair tkun konsistenti mal-imġiba ta' MEO.

(51) Abbażi ta' dan, il-Kummissjoni kienet tal-fehma preliminari li l-imposti tal-ajruport maqbula speċifikament ma' Ryanair skont l-Arranġamenti tal-2001, tal-2003 u tal-2005 ma ġewx konklużi skont kundizzjonijiet tas-suq normali u taw lil Ryanair vantaġġ ekonomiku selettiv li seta' jikkostitwixxi għajnuna mill-Istat.

(52) Il-Kummissjoni kellha dubji wkoll dwar kemm tali għajnuna tkun kompatibbli mas-suq intern, b'mod partikolari fid-dawl tad-dispożizzjonijiet tal-Linji Gwida dwar l-Avjazzjoni tal-2005.

3.5. MIŻURA 5: L-APPOĠĠ GĦALL-KUMMERĊJALIZZAZZJONI MOGĦTI MINN VFAB LIL RYANAIR U AMS FL-2001, FL-2008 U FL-2010

(53) Fir-rigward tal-Miżura 5, il-Kummissjoni kienet tal-fehma preliminari li l-kuntratti li daħlet għalihom VFAB kienu jinvolvu l-użu ta' riżorsi tal-Istat u kienu imputabbli għall-Istat.

(54) Fir-rigward tal-vantaġġ possibbli tal-ftehimiet ta' appoġġ għall-kummerċjalizzazzjoni, il-Kummissjoni kellha dubji dwar kemm il-ftehimiet, min-naħa ta' VFAB, jistgħu jkunu konsistenti mal-imġiba ta' MEO, ladarba l-evidenza disponibbli prima facie ma wrietx li l-ftehim ġab miegħu vantaġġ ekonomiku proporzjonat għal VFAB. Għalhekk, il-Kummissjoni kienet tal-fehma preliminari li l-ftehimiet ipprovdew vantaġġ lil Ryanair billi ħelsuha minn spejjeż li altrimenti kien ikollha tħallas matul in-negozju tagħha u li dan il-vantaġġ prima facie kien wieħed elettiv, minħabba li kien japplika esklussivament għal Ryanair/AMS. (16)

(55) Abbażi ta' dak li ntqal hawn fuq, il-Kummissjoni kienet tal-fehma preliminari li l-appoġġ għall-kummerċjalizzazzjoni mogħti lil Ryanair/AMS kien jinvolvi għajnuna mill-Istat skont it-tifsira tal-Artikolu 107(1) tat-TFUE. Barra minn hekk, il-Kummissjoni esprimiet dubji dwar kemm din l-għajnuna tkun kompatibbli mas-suq intern, b'mod partikolari fid-dawl tad-dispożizzjonijiet tal-Linji Gwida dwar l-Avjazzjoni tal-2005.

4. KUMMENTI MILL-ISVEZJA

(56) Il-kummenti tal-Isvezja fil-proċedura ta' investigazzjoni formali huma miġbura fil-qosor hawn taħt, iżda l-partijiet rilevanti ser jiġu diskussi f'aktar dettall fit-taqsima 6 “Valutazzjoni”.

4.1. MIŻURA 1: IL-KONTRIBUZZJONIJIET TAL-AZZJONISTI LIL VFAB BEJN L-2003 U L-2010

(57) Sostanzjalment fuq l-istess bażi bħal dawk żviluppati minn VFAB (ara l-premessi 63 sa 65 hawn taħt), l-Isvezja sostniet li kwalunkwe appoġġ mogħti mir-riżorsi tal-Istat lil VFAB jista', fi kwalunkwe każ, ma jkunx jikkostitwixxi għajnuna mill-Istat, minħabba li dan ikun serva biex jikkumpensa għat-telf li rriżulta esklussivament minn attivitajiet mhux ekonomiċi fl-ajruport jew, b'mod alternattiv, minħabba li jikkostitwixxi kumpens għas-servizzi ta' interess ekonomiku ġenerali (SGEI).

4.2. MIŻURA 2: IL-KERA GĦALL-INFRASTRUTTURA TAL-AJRUPORT IMĦALLSA MINN VFAB BEJN L-2003 U L-2010

(58) L-Isvezja tikkontesta li l-kera mħallsa għall-użu tal-infrastruttura tal-ajruport tikkostitwixxi għajnuna mill-Istat lil VFAB.

(59) L-Isvezja tikkontesta li l-kera hija taħt il-livell tas-suq. Hija tirreferi għall-fatt li skont id-dispożizzjonijiet tal-ippjanar eżistenti, l-art inkwistjoni tista' tintuża biss għall-operazzjonijiet ta' ajruport, u li l-livell tal-kera għandu jiġi vvalutat, fost l-oħrajn fid-dawl tal-profittabbiltà baxxa ta' din l-attività.

(60) Barra minn hekk, l-Isvezja ssostni li ma teżisti ebda evidenza konkreta li tappoġġja d-dubji prima facie tal-Kummissjoni dwar il-livell tal-kera.

4.3. MIŻURA 3: L-APPOĠĠ OPERATTIV MOGĦTI LIL VFAB U LIL AJRUPORTI OĦRAJN TAĦT L-ISKEMA TAL-AJRUPORTI LOKALI FIL-PERJODU MILL-2001 SAL-2010.

(61) L-Isvezja sostniet li l-appoġġ operattiv għall-ajruporti mhux proprjetà tal-Istat għandu jitqies bħala skema ta' għajnuna operattiva li hija kompatibbli mas-suq intern fid-dawl tal-punt 137 tal-Linji Gwida dwar l-Avjazzjoni tal-2014.

5. KUMMENTI MILL-PARTIJIET INTERESSATI

(62) Il-kummenti sottomessi mill-partijiet interessati fil-proċedura ta' investigazzjoni formali huma miġbura fil-qosor hawn taħt, iżda l-partijiet rilevanti ser jiġu diskussi f'aktar dettall fit-taqsima 6 “Valutazzjoni”.

5.1. KUMMENTI MINN VFAB

5.1.1. Miżura 1: Il-kontribuzzjonijiet tal-azzjonisti lil VFAB bejn l-2003 u l-2010

(63) VFAB issostni li l-maġġoranza vasta tas-servizzi offruti fl-ajruport kienu pprovduti fl-iskejjel li joperaw hemmhekk u lill-klabb tad-dilettanti tal-inġenji tal-ajru (ara l-premessa 16). VFAB issostni wkoll li dawn l-utenti mhumiex involuti f'attività ekonomika u li l-forniment ta' servizzi tal-ajruport lilhom ikun ukoll mhux ekonomiku u b'hekk jaqa' barra mill-kamp ta' applikazzjoni tal-kontroll tal-għajnuna mill-Istat, l-istess kif jaqgħu r-riżorsi pubbliċi użati sabiex ikopru t-telf operattiv li rriżulta mill-forniment ta' tali servizzi.

(64) Madankollu, sakemm l-attivitajiet fl-ajruport jitqiesu bħala ekonomiċi, VFAB hija tal-fehma li huma jikkostitwixxu servizzi ta' interess ekonomiku ġenerali (SGEI) u li kwalunkwe appoġġ pubbliku maħsub biex ikopri t-telf li jirriżulta mill-forniment ta' tali SGEIs ma jkunx għajnuna mill-Istat.

(65) Fl-aħħarnett, VFAB issostni li l-kontribuzzjonijiet tal-azzjonisti jkunu rilevanti għal valutazzjoni skont ir-regoli tal-għajnuna mill-Istat biss sakemm huma jintużaw biex ikopru t-telf relatat mal-operazzjonijiet kummerċjali ta' VFAB, mifhuma bħala l-forniment ta' servizzi offruti fl-ajruport lil linji tal-ajru kummerċjali. F'dan ir-rigward, VFAB hija tal-fehma li l-kontribuzzjonijiet tal-azzjonisti kienu konformi mal-imġiba ta' MEO, billi l-operazzjonijiet kummerċjali tal-ajruporti kienu profittabbli b'mod inkrementali (jiġifieri d-dħul derivat minn dawn l-operazzjonijiet kien ikopri l-ispejjeż tal-istess operazzjonijiet u wassal għal profitt).

5.1.2. Miżura 2: Il-kera għall-infrastruttura tal-ajruport imħallsa minn VFAB bejn l-2003 u l-2010

(66) VFAB tikkontesta li l-kera tiġi ffissata taħt il-livelli tas-suq minħabba r-restrizzjonijiet eżistenti fuq l-użu tal-art u l-profittabbiltà negattiva tal-operazzjonijiet tal-ajruport fil-bini tiegħu.

(67) Fi kwalunkwe każ, VFAB tikkontesta li l-iffissar tal-kera jista' jiġi attribwit għall-Istat. Għalkemm il-proprjetarja tal-infrastruttura tal-ajruport, Västerås Flygfastigheter AB, hija kollha kemm hi proprjetà tal-Belt ta' Västerås, l-impriża topera b'mod awtonomu mill-azzjonista pubblika tagħha u tiffissa l-kirjiet tal-proprjetajiet tagħha abbażi ta' kunsiderazzjonijiet kummerċjali. B'hekk, il-livell tal-kera ma jkunx imputabbli għall-Istat.

5.1.3. Miżuri 4 u 5: L-imposti tal-ajruport applikabbli għal Ryanair mill-2001 sal-2010 u l-appoġġ għall-kummerċjalizzazzjoni mogħti lil Ryanair u AMS fl-2001, fl-2008 u fl-2010

(68) VFAB sostniet li l-arranġamenti kummerċjali bejn VFAB, Ryanair u AMS kienu konsistenti, min-naħa ta' VFAB, mal-imġiba ta' MEO u, għalhekk, ma jikkostitwixxu ebda għajnuna mill-Istat;

(69) VFAB ġarrbet telf konsistenti fil-perjodu kopert mill-investigazzjoni, kif ukoll fis-snin ta' qabel. Madankollu, skont VFAB, dan it-telf kien imputabbli għall-attivitajiet allegatament mhux ekonomiċi tal-ajruport, filwaqt li l-ftehimiet ma' linji tal-ajru kummerċjali, inklużi l-Miżuri 4 u 5, kienu jkopru l-ispejjeż inkrementali tagħhom u ġabu magħhom profitt operattiv u, għalhekk, ikkontribwixxew b'mod pożittiv għar-riżultat finanzjarju ta' VFAB.

(70) VFAB tat ukoll informazzjoni finanzjarja ddettaljata fuq talba tal-Kummissjoni.

5.2. KUMMENTI MINN RYANAIR

5.2.1. Miżura 4: L-imposti tal-ajruport applikabbli għal Ryanair mill-2001 sal-2010

(71) Ryanair affermat li l-imposti tal-ajruport applikati minn VFAB għal Ryanair ma kienu jinkludu l-ebda għajnuna mill-Istat, hekk kif huma kienu konformi mal-prinċipju ta' MEO.

(72) Bħala l-ewwel pass, Ryanair sostniet li, għall-finijiet tal-applikazzjoni tal-prinċipju ta' MEO, il-Kummissjoni għandha tqabbel il-ftehimiet ta' Ryanair ma' VFAB mal-ftehimiet li ġew konklużi ma' ajruporti privati u pubbliċi-privati. Ryanair sostniet ukoll li l-ajruport ikkummissjona servizzi mingħand l-impriża ta' konsulenza Oxera, fejn sostniet li l-imposti tal-ajruport imħallsa minn Ryanair fl-Ajruport ta' Västerås kienu ġeneralment konformi mal-imposti applikati f'għadd ta' “ajruporti komparabbli” u, għalhekk, jissodisfaw it-test tal-MEO.

(73) It-tieni, Ryanair sostniet li, ajruport li jkun fis-sitwazzjoni tal-Ajruport ta' Västerås fil-perjodu relevanti, kien ikun konformi mal-MEOP sempliċiment billi jnaqqas it-telf tiegħu aktar milli billi jsir profittabbli permezz tal-ftehimiet dwar l-imposti tal-ajruport. Għalhekk, il-Kummissjoni għandha tistaqsi jekk il-kuntratt kienx profittabbli b'mod inkrementali għall-ajruport. Skont Ryanair, meta tiġi biex tivvaluta jekk il-kuntratt kienx konformi mal-prinċipju ta' MEO, b'hekk, il-Kummissjoni għandha tikkunsidra biss l-ispejjeż inkrementali tal-ajruport, li huma direttament relatati mal-forniment ta' servizzi fl-ajruport lil-linja tal-ajru inkwistjoni, u teżamina jekk id-dħul totali (minn attivitajiet ajrunawtiċi u mhux ajrunawtiċi) derivat mill-kuntratt kienx jissupera dawn l-ispejjeż inkrementali.

(74) F'dan ir-rigward, Ryanair sostniet li, għal VFAB, id-dħul inkrementali li rriżulta mill-arranġamenti ma' Ryanair qabeż l-ispiża inkrementali sabiex tiġi servuta Ryanair. Ryanair ippreżentat, fost rapporti u dokumenti oħrajn b'sostenn għall-argument tagħha, studji mħejjija mill-impriża ta' konsulenza Oxera li analizzaw il-profittabbiltà inkrementali tal-arranġamenti bejn VFAB u Ryanair u AMS.

5.2.2. L-appoġġ ta' kummerċjalizzazzjoni mogħti minn VFAB lil Ryanair/AMS fl-2001, fl-2008 u fl-2010

(75) Fir-rigward tal-ftehimiet ta' kummerċjalizzazzjoni ma' VFAB, Ryanair enfasizzat li l-ftehimiet ta' kummerċjalizzazzjoni ta' AMS huma differenti mill-ftehimiet ta' Ryanair mal-ajruporti u għandhom jiġu vvalutati separatament, minħabba li ma jistgħux jitqiesu bħala benefiċjarju wieħed. Il-ftehimiet ġew innegozjati b'mod indipendenti, kienu relatati ma' servizzi differenti u ma kinux soġġetti għal xi rabta li tiġġustifika l-kunsiderazzjoni tagħhom bħala sors wieħed ta' għajnuna allegatament mogħtija mill-Istat. Il-konklużjoni tal-ftehim ta' kummerċjalizzazzjoni ma' AMS mhijiex kundizzjoni għall-operat tar-rotot minn Ryanair lejn u minn ajruport.

(76) Fir-rigward tal-valur tal-kummerċjalizzazzjoni, Ryanair sostniet li l-ispazju ddedikat għall-kummerċjalizzazzjoni fuq is-sit elettroniku ta' Ryanair huwa riżorsa skarsa u d-domanda għal dan l-ispazju hija għolja, inkluż minn negozji li mhumiex ajruporti. Ryanair hija tal-fehma li l-ftehimiet ta' kummerċjalizzazzjoni bejn VFAB u Ryanair jew AMS kienu konformi mal-prinċipju ta' MEO.

(77) Ryanair sostniet ukoll li, fi kwalunkwe każ, il-Kummissjoni ma wrietx li l-Miżuri 4 u 5 kienu jinvolvu l-użu ta' riżorsi tal-Istat jew li kienu imputabbli għall-Istat.

5.3. Kummenti minn Airport Marketing Services (AMS)

(78) AMS sostniet li l-Kummissjoni ma għandhiex, kuntrarju għal dak li kien issuġġerit fid-deċiżjoni tal-ftuħ, tittratta l-ftehimiet ta' VFAB ma' Ryanair (il-Miżura 4) u l-ftehimiet ta' kummerċjalizzazzjoni tagħha ma' AMS (il-Miżura 5) bħala konnessi ma' xulxin, iżda pjuttost bħala żewġ tranżazzjonijiet kummerċjali separati. AMS qalet li hija sussidjarja ta' Ryanair bi skop kummerċjali effettivament tagħha, kif ukoll li nħolqot sabiex tiżviluppa attività li ma tappartjenix għan-negozju prinċipali ta' Ryanair. AMS sostniet ukoll li, fil-prinċipju, il-ftehimiet ta' kummerċjalizzazzjoni ta' AMS mal-ajruporti jiġu nnegozjati u konklużi separatament mill-ftehimiet ta' Ryanair mal-istess ajruporti.

(79) Skont AMS, jagħmel sens inerenti għal ajruport reġjonali żgħir illi jixtri servizzi ta' kummerċjalizzazzjoni mingħand AMS. AMS affermat li, tipikament, dawn l-ajruporti għandhom ħtieġa li jżidu r-rikonoxximent tal-marka tagħhom u li r-reklamar fuq sit elettroniku ta' linja tal-ajru jista' jżid l-għadd ta' passiġġieri li jaslu (il-passiġġieri barranin jiġġeneraw aktar dħul minn attivitajiet mhux ajrunawtiċi mill-passiġġieri li jitilqu li joriġinaw mir-reġjun fejn ikun jinsab l-ajruport). B'hekk, il-ftehimiet ta' kummerċjalizzazzjoni jrendu valur kummerċjali reali għal VFAB.

(80) AMS sostniet ukoll li fil-konklużjoni tal-ftehimiet ta' kummerċjalizzazzjoni taħt il-Miżura 5, VFAB aġixxiet skont il-prinċipju ta' MEO, hekk kif huwa mifhum li r-reklamar fuq Ryanair.com jirrappreżenta valur reali għoli għall-ajruport ta' Västerås u li l-prezz mitlub minn AMS kien il-prezz tas-suq għal dawn is-servizzi.

6. KUMMENTI MILL-ISVEZJA DWAR KUMMENTI MINN PARTIJIET TERZI

(81) L-Isvezja ma kkummentatx dwar il-kummenti minn partijiet terzi.

7. VALUTAZZJONI

(82) Permezz tal-Artikolu 107(1) tat-TFUE “kwalunkwe għajnuna mogħtija minn Stat Membru jew permezz ta' riżorsi tal-Istat fi kwalunkwe forma li tfixkel jew thedded li tfixkel il-kompetizzjoni billi tiffavorixxi lil ċerti impriżi jew il-produzzjoni ta' ċerti oġġetti għandha, dejjem jekk taffettwa l-kummerċ bejn l-Istati Membri, tkun inkompatibbli mas-suq intern.”

(83) Il-kriterji previsti fl-Artikolu 107(1) tat-TFUE huma kumulattivi. Għalhekk, sabiex jiġi stabbilit jekk miżura tikkostitwixxix għajnuna mill-Istat skont it-tifsira tal-Artikolu 107(1) tat-TFUE, għandhom jiġu ssodisfati l-kundizzjonijiet kollha li ġejjin, jiġifieri li l-appoġġ finanzjarju għandu: (a) jingħata mill-Istat jew permezz ta' riżorsi tal-Istat; (b) jipprovdi vantaġġ selettiv, jiġifieri jiffavorixxi lil ċerti impriżi jew ċerti oġġetti; (c) ifixkel jew jhedded li jfixkel il-kompetizzjoni; u (d) jaffettwa l-kummerċ bejn l-Istati Membri.

7.1. MIŻURA 1: IL-KONTRIBUZZJONIJIET TAL-AZZJONISTI LIL VFAB BEJN L-2003 U L-2010

7.1.1. L-eżistenza tal-għajnuna

7.1.1.1. Il-kunċett ta' impriża (marġnijiet differenti)

(84) Sabiex tiddetermina jekk miżura taqax fil-kamp ta' applikazzjoni tal-Artikolu 107(1) tat-TFUE, il-Kummissjoni trid l-ewwel tistabbilixxi jekk il-benefiċjarju tal-miżura huwiex impriża skont it-tifsira ta' dan l-artikolu.

(85) Hija każistika stabbilita li l-kunċett ta' impriża jkopri kwalunkwe entità involuta f'attività ekonomika, irrispettivament mill-istatus legali tagħha u l-mod kif tiġi ffinanzjata (17), u li kwalunkwe attività li tikkonsisti fi prodotti u servizzi offruti f'suq partikolari hija attività ekonomika. (18)

(86) Fis-sentenza tagħha “fil-kawża dwar l-Ajruport Leipzig-Halle”, il-Qorti Ġenerali kkonfermat li l-operat ta' ajruport ċivili huwa attività ekonomika, li l-kostruzzjoni tal-infrastruttura tal-ajruport hija parti inseparabbli minnha. (19) Ladarba operatur ta' ajruport jinvolvi ruħu f'attivitajiet ekonomiċi, irrispettivament mill-istatus legali tiegħu jew il-mod kif jiġi ffinanzjat, huwa jikkostitwixxi impriża skont it-tifsira tal-Artikolu 107(1) tat-TFUE. (20)

(87) Rigward il-perjodu relevanti minn meta il-bini u l-operat ta' ajruport isiru attività ekonomika, il-Kummissjoni tfakkar li l-iżvilupp gradwali tal-forzi tas-suq fis-settur tal-ajruporti ma jippermettix li tiġi ddeterminata data preċiża. Madankollu, il-Qrati Ewropej irrikonoxxew l-evoluzzjoni fin-natura tal-attivitajiet fl-ajruport u fl-Ajruport ta' Leipzig/Halle, filwaqt li l-Qorti Ġenerali sostniet li, mis-sena 2000 'il quddiem, l-applikazzjoni tar-regoli dwar l-għajnuna mill-Istat għall-finanzjament tal-infrastruttura tal-ajruport ma setgħetx tibqa' tiġi eskluża. Konsegwentement, mid-data tas-sentenza fil-kawża Aéroports de Paris (it-12 ta' Diċembru 2000) (21), l-operat u l-bini tal-infrastruttura tal-ajruport għandhom jitqiesu bħala attività ekonomika li taqa' fi ħdan l-ambitu tal-kontroll tal-għajnuna mill-Istat.

(88) Madankollu, ta' min jinnota li mhux l-attivitajiet kollha ta' operatur ta' ajruport neċessarjament huma ta' natura ekonomika. (22) Il-Qorti tal-Ġustizzja sostniet li l-attivitajiet li normalment jaqgħu taħt ir-responsabbiltà tal-Istat fit-twettiq tas-setgħat uffiċjali tiegħu bħala awtorità pubblika mhumiex ta' natura ekonomika u ma jaqgħux fil-kamp ta' applikazzjoni tar-regoli dwar l-għajnuna mill-Istat. Tali attivitajiet jinkludu s-sigurtà, il-kontroll tat-traffiku tal-ajru, il-pulizija, id-dwana, eċċ. (23) Il-finanzjament ta' tali attivitajiet mhux ekonomiċi għandu jkun strettament limitat għal kumpens tal-ispejjeż li jagħtu lok għalihom u ma jistax jintuża minflok biex jiffinanzja attivitajiet ekonomiċi oħrajn. (24)

(89) Matul l-investigazzjoni formali, l-Isvezja u VFAB ikkontestaw is-sejbiet preliminari tal-Kummissjoni fir-rigward tal-kwalifika ta' VFAB bħala impriża, billi sostnew li l-maġġoranza tal-attivitajiet ta' VFAB mhumiex ekonomiċi lanqas.

(90) F'dan ir-rigward, l-Isvezja u VFAB sostnew li l-utenti tal-ajruport li ġejjin ma kinux impriżi, iżda wettqu attivitajiet mhux ekonomiċi: — Hässlögymnasiet (sostna li mhuwiex ta' natura ekonomika billi huwa parti mis-sistema skolastika nazzjonali) — It-taħriġ tal-bdoti fl-Akkademja tal-Avjazzjoni Skandinava. — L-attivitajiet tal-klabb tad-dilettanti tal-inġenji tal-ajru mingħajr skop ta' profitt “Hässlö flygförening”, li ngħata l-permess illi juża l-mitjar mingħajr ħlas.

(91) Skont l-Isvezja, dawn l-attivitajiet allegatament mhux ekonomiċi flimkien kienu jammontaw għall-maġġoranza kbira tal-użu tal-kapaċità tal-ajruport. L-Isvezja sostniet ukoll li t-titjiriet kummerċjali fl-ajruport (definiti bħala titjiriet operati minn linji tal-ajru) kienu profittabbli fuq livell operattiv, li għalhekk it-telf kollu ta' VFAB kien imputabbli għal attività mhux ekonomika u li, konsegwentement, kwalunkwe appoġġ pubbliku maħsub biex jikkumpensa għal dan it-telf jaqa' barra mill-kamp ta' applikazzjoni tar-regoli dwar l-għajnuna mill-Istat.

(92) Fis-sustanza, il-pożizzjoni tal-Isvezja fuq dan il-punt tikkonsisti fl-argument li jekk l-attività ta' utent ta' servizzi offruti fl-ajruport hija ta' natura mhux ekonomika, mela allura l-għoti tas-servizzi tal-ajruport lil dak l-utent minnu nnifsu mhuwiex attività ekonomika.

(93) Il-Kummissjoni ma tistax taqbel ma' din il-fehma.

(94) Kif ġie spjegat hawn fuq, huwa ċar li l-għoti ta' prodotti jew servizzi f'suq partikolari b'rimunerazzjoni jikkostitwixxi attività ekonomika. Minbarra li jipprovdi s-servizzi tal-ajruport definiti b'mod ristrett (jiġifieri servizzi pprovduti lil-linji tal-ajru (25)), ajruport jista' jipprovdi wkoll forom oħrajn ta' servizzi fuq bażi kummerċjali, bħal pereżempju l-użu tal-infrastruttura tal-ajruport għal attivitajiet ajrunawtiċi oħrajn b'rimunerazzjoni, pereż. minn skejjel tat-titjir. Jekk ix-xerrejja ta' dawn is-servizzi, bħall-iskejjel tat-titjir, humiex minnhom infushom impriżi, mhuwiex rilevanti sabiex l-ajruport jikkwalifika bħala impriża, ladarba hemm suq għas-servizzi inkwistjoni.

(95) Bl-ammissjoni tal-Isvezja stess, kemm Hässlögymnasiet kif ukoll l-Akkademja tal-Avjazzjoni Skandinava ħallsu korrispettiv għall-użu tal-ajruport. Għalhekk, il-provvediment ta' dawn is-servizzi mill-operatur tal-ajruport jitqies bħala attività ekonomika, irrispettivament min-natura tal-attività proprja tal-iskejjel.

(96) Skont l-Isvezja u VFAB, il-klabb tad-dilettanti tal-inġenji tal-ajru kellu l-permess juża l-ajruport mingħajr ma jħallas korrispettiv. Madankollu, il-fatt li l-klabb tad-dilettanti tal-inġenji tal-ajru ma jħallasx għas-servizzi pprovduti mill-ajruport mhux bilfors ifisser li dawn is-servizzi mhumiex ekonomiċi. F'kull każ, l-Isvezja u VFAB ammettew li, fil-kontabbiltà tagħhom, huma ma sseparawx l-ispejjeż iġġenerati mill-użu tal-ajruport mill-klabb tad-dilettanti tal-inġenji tal-ajru minn dawk tal-iskejjel tat-titjir u, b'hekk, ma għandhom ebda figura speċifika li tista' tiġi attribwita b'mod sikur għal din l-attività allegatament mhux ekonomika. Konsegwentement, is-servizzi pprovduti lill-klabb tad-dilettanti tal-inġenji tal-ajru ma jaffettwawx is-sejba tal-Kummissjoni li VFAB hija impriża.

(97) Fil-każ inkwistjoni, il-Kummissjoni hija tal-fehma li l-ajruport ta' Västerås huwa operat fuq bażi kummerċjali. L-operatur tal-ajruport jitlob lill-utenti sabiex iħallsu għall-użu tal-infrastruttura tal-ajruport u għas-servizzi li huwa jipprovdi fl-ajruport. B'hekk, skont l-Artikolu 107(1) tat-TFUE, VFAB hija impriża.

7.1.1.2. Ir-riżorsi tal-Istat u l-imputabbiltà mogħtija lill-Istat

(98) Sabiex jikkostitwixxu għajnuna mill-Istat, il-miżuri inkwistjoni għandhom jiġu ffinanzjati minn riżorsi tal-Istat u d-deċiżjoni li tingħata l-miżura għandha tkun imputabbli għall-Istat.

(99) Il-kunċett ta' għajnuna mill-Istat japplika għal kwalunkwe vantaġġ mogħti permezz ta' riżorsi tal-Istat mill-Istat innifsu jew minn kwalunkwe korp intermedjarju li jaġixxi permezz tas-setgħat mogħtija lilu. (26) Ir-riżorsi tal-awtoritajiet lokali huma, għall-applikazzjoni tal-Artikolu 107 tat-TFUE, riżorsi tal-Istat. (27)

(100) Fil-każ preżenti, il-kontribuzzjonijiet tal-azzjonisti ġew deċiżi u pprovduti mill-proprjetarji ta' VFAB, jiġifieri l-Belt ta' Västerås u, għal ċerti miżuri, minn SCAA permezz tal-kumpanija sussidjarja tagħha LFV Holding.

(101) Fir-rigward tal-Belt ta' Västerås, il-kontribuzzjonijiet tal-azzjonisti ġew deċiżi mill-Kunsill elett tal-Belt (kommunfullmäktige) u tħallsu direttament mill-baġit tal-Belt.

(102) Fir-rigward ta' LFV Holding, il-Kummissjoni tinnota li l-impriża kienet kollha kemm hi proprjetà tal-SCAA, li hija awtorità pubblika. Skont l-istatut tagħha, LFV Holding ma tistax tifforma sussidjarji ġodda jew takkwista ishma mingħajr il-permess tal-gvern Svediż. Il-membri tal-Parlament Svediż għandhom id-dritt li jipparteċipaw fil-laqgħat tal-Bord.

(103) Il-Kummissjoni, li tinnota li la l-Isvezja u lanqas ebda parti terza ma kkontestaw is-sejbiet preliminari tad-deċiżjoni tal-ftuħ fuq dan il-punt, hija għalhekk tal-fehma li l-Miżura 1 hija ffinanzjata permezz ta' riżorsi tal-Istat u li hija imputabbli għall-Istat.

7.1.1.3. Vantaġġ ekonomiku

L-Allegat SGEI

(104) VFAB sostniet li, fi kwalunkwe każ, il-provvediment ta' servizzi fl-ajruport lill-iskejjel tat-titjir u lill-klabb tad-dilettanti tal-inġenji tal-ajru, kif imsemmi fil-premessa 90, jikkostitwixxi servizzi ta' interess ekonomiku ġenerali (“SGEI”) u li l-appoġġ pubbliku mogħti lil VFAB ma jikkostitwixxi ebda għajnuna mill-Istat, minħabba li dan jitqies bħala kumpens għat-telf li huwa esklussivament attribwibbli għall-eżekuzzjoni ta' dawn l-SGEIs.

(105) L-awtoritajiet pubbliċi jistgħu tabilħaqq jiddefinixxu ċerti attivitajiet ekonomiċi mwettqa mill-ajruporti jew mil-linji tal-ajru bħala SGEI skont it-tifsira tal-Artikolu 106(2) tat-TFUE u jipprovdu kumpens għal servizzi bħal dawn.

(106) Skont il-każistika ta' Altmark (28), il-kumpens għall-provvediment ta' SGEI ma jinvolvi ebda vantaġġ selettiv skont it-tifsira tal-Artikolu 107(1) tat-TFUE jekk jiġu ssodisfati l-erba' kundizzjonijiet li ġejjin: (a) il-benefiċjarju tal-kumpens irid jiġi fdat formalment bil-provvediment u t-twettiq ta' SGEI, li l-obbligi tiegħu iridu jiġu definiti b'mod ċar; (b) il-parametri għall-kalkolazzjoni tal-kumpens iridu jiġu stabbiliti bil-quddiem b'mod oġġettiv u trasparenti; (c) il-kumpens ma jistax jaqbeż dak li huwa neċessarju biex ikopri l-ispejjeż kollha jew parti mill-ispejjeż imġarrba fit-twettiq tal-SGEI, filwaqt li jiġu kkunsidrati l-irċevuti rilevanti u l-profitt raġonevoli għat-twettiq ta' dawn l-obbligi; u (d) meta l-benefiċjarju ma jintgħażilx skont proċedura ta' akkwist pubbliku li tippermetti li s-servizz jiġi pprovdut bl-inqas spiża lill-komunità, il-livell ta' kumpens mogħti irid jiġi stabbilit abbażi ta' analiżi tal-ispejjeż li setgħet iġġarrab impriża tipika, li tkun immexxija sewwa, fit-twettiq ta' dawn l-obbligi, filwaqt li jiġu kkunsidrati l-irċevuti rilevanti u l-profitt raġonevoli.

(107) Il-kundizzjonijiet tal-kriterji ta' Altmark huma kumulattivi, li jfisser li jeħtieġ li jiġu ssodisfati l-erba' kundizzjonijiet kollha sabiex l-appoġġ pubbliku ma jikkwalifikax bħala għajnuna mill-Istat għal dawn ir-raġunijiet.

(108) Fil-każ preżenti, il-Kummissjoni tinnota li l-Isvezja u VFAB ma ppreżentaw ebda evidenza li turi li l-allegati obbligi ta' servizz pubbliku kienu effettivament definiti b'mod ċar u formalment fdati lil VFAB. Tabilħaqq, f'dan ir-rigward, VFAB tirreferi biss għal-istatut ta' VFAB, fejn il-missjoni tal-impriża hija definita l-ewwel bħala “li tkopri l-ħtieġa tar-reġjun għat-trasport bl-ajru” (29) [“tillgodose regionens behov av flygtransporter”] u aktar tard bħala “li sservi l-avjazzjoni ċivili fl-Ajruport ta' Västerås” (30) [“betjäna den civila luftfarten vid Västerås Flygplats”]. Ebda waħda minn dawn il-formulazzjonijiet ma tagħmel referenza għat-tliet allegati obbligi ta' servizz pubbliku u, fi kwalunkwe każ, dawn ma jistgħux jitqiesu bħala obbligi ċari u effettivi ta' SGEI (minflok huma jidhru bħala li jikkostitwixxu deskrizzjoni ġenerali tal-oġġett tal-impriża). Għal din ir-raġuni weħidha, l-appoġġ pubbliku mogħti lil VFAB ma jistax jitqies bħala li jaqa' barra mill-kamp ta' applikazzjoni tar-regoli dwar l-għajnuna mill-Istat skont il-każistika ta' Altmark.

(109) Barra minn hekk, il-Kummissjoni tinnota li jidher li kien hemm mill-inqas żewġ kriterji oħrajn ta' Altmark li ma ġewx issodisfati: ma teżisti ebda evidenza ta' definizzjoni ex ante tal-kumpens (iżda pjuttost kumpens ex post għal telf mhux antiċipat) u VFAB ma ntgħażlitx permezz ta' proċedura ta' akkwist pubbliku u ma teżisti ebda evidenza li l-allegat kumpens kien ibbażat fuq analiżi tal-ispejjeż ta' impriża mmexxija sewwa (pjuttost l-oppost, billi l-livell ta' appoġġ kien definit sempliċiment mill-ħtieġa li dan jagħmel tajjeb għall-bosta snin ta' telf kontinwu).

(110) Għalhekk, l-affermazzjoni ta' VFAB li l-appoġġ pubbliku lil VFAB jaqa' barra mill-kamp ta' applikazzjoni tar-regoli dwar l-għajnuna mill-Istat minħabba li jitqies bħala kumpens għat-twettiq ta' obbligu ta' servizz pubbliku ma tistax tiġi aċċettata.

Il-Prinċipju ta' MEO

(111) Skont it-tifsira tal-Artikolu 107(1) tat-TFUE, vantaġġ huwa kwalunkwe benefiċċju ekonomiku li impriża ma setgħetx tikseb taħt kundizzjonijiet normali tas-suq, jiġifieri fin-nuqqas ta' intervent mill-Istat. Huwa biss l-effett tal-miżura fuq l-impriża li huwa rilevanti, la l-kawża u lanqas l-għan tal-intervent mill-Istat. Kull meta s-sitwazzjoni finanzjarja tal-impriża titjieb bħala riżultat ta' intervent mill-Istat, ikun hemm il-preżenza ta' vantaġġ.

(112) Il-Kummissjoni tfakkar ukoll li “l-kapital imqiegħed direttament jew indirettament għad-dispożizzjoni ta' impriża mill-Istat f'ċirkostanzi li jikkorrespondu għal kundizzjonijiet normali tas-suq ma jistax jitqies bħala għajnuna mill-Istat”. Fil-każ preżenti, sabiex jiġi stabbilit jekk il-kontribuzzjonijiet tal-azzjonisti jagħtux vantaġġ lil VFAB li ma setgħetx tikseb taħt kundizzjonijiet normali tas-suq, il-Kummissjoni għandha tqabbel l-imġiba tal-awtoritajiet pubbliċi li jipprovdu l-injezzjonijiet ta' kapital ma' dik ta' MEO li huwa ggwidat minn prospetti ta' profittabbiltà fit-tul.

(113) Il-valutazzjoni għandha tħalli fil-ġenb kwalunkwe riperkussjonijiet pożittivi fuq l-ekonomija tar-reġjun fejn jinsab l-ajruport, minħabba li l-Qorti kkjarifikat li l-kwistjoni rilevanti għall-applikazzjoni tal-prinċipju ta' MEO hija dwar jekk “f'ċirkostanzi simili, azzjonist privat, wara li jkun ikkunsidra l-prevedibbiltà li jikseb redditu u wara li jwarrab il-kunsiderazzjonijiet soċjali, tal-politika reġjonali u settorjali kollha, ikunx issottoskriva l-kapital inkwistjoni”.

(114) Fil-kawża Stardust Marine, il-Qorti ddikjarat li, “[…] sabiex jiġi eżaminat jekk l-Istat ikunx adotta jew le l-imġiba ta' investitur prudenti li jopera f'ekonomija tas-suq, jeħtieġ li wieħed iqiegħed lilu nnifsu fil-kuntest tal-perjodu li matulu jkunu ttieħdu l-miżuri ta' appoġġ finanzjarju sabiex jivvaluta r-razzjonalità ekonomika tal-imġiba tal-Istat u, b'hekk, joqgħod lura milli jagħmel valutazzjoni msejsa fuq sitwazzjoni sussegwenti.” Barra minn hekk, fil-kawża tal-EDF, il-Qorti ddikjarat li, “[…] bl-iskop li jintwera li, qabel jew fl-istess ħin ingħata vantaġġ, l-Istat Membru ħa dik id-deċiżjoni bħala azzjonista, mhuwiex biżżejjed li wieħed jistrieħ fuq l-evalwazzjonijiet ekonomiċi magħmula wara li jkun ingħata l-vantaġġ, fuq sejba retrospettiva li l-investiment magħmul mill-Istat Membru kkonċernat kien tabilħaqq profittabbli, jew fuq ġustifikazzjonijiet sussegwenti tal-kors ta' azzjoni tabilħaqq magħżul.” (31)

(115) Sabiex tkun tista' tapplika l-prinċipju ta' MEO, il-Kummissjoni għandha tqiegħed lilha nnifisha fiż-żmien meta ttieħdet kull deċiżjoni sabiex jiġu pprovduti fondi pubbliċi lil VFAB. Il-Kummissjoni għandha tibbaża l-valutazzjoni tagħha wkoll fuq l-informazzjoni u s-suppożizzjonijiet li kienu għad-dispożizzjoni tal-awtoritajiet lokali rilevanti fiż-żmien meta ttieħdet id-deċiżjoni rigward l-arranġamenti finanzjarji tal-miżuri infrastrutturali f'riskju.

(116) Fid-deċiżjoni tal-ftuħ, il-Kummissjoni stabbilixxiet l-analiżi preliminari tagħha ta' għaliex l-għoti tal-kontribuzzjonijiet tal-azzjonisti lil VFAB jikkostitwixxi vantaġġ lill-impriża u għaliex, b'mod partikolari, il-prinċipju ta' MEO ma jiġix issodisfat.

(117) Il-Kummissjoni l-ewwel innotat li VFAB iġġenerat telf konsiderevoli għal aktar minn 10 snin. Tabilħaqq, fiż-żmien tal-ewwel kontribuzzjoni tal-azzjonisti mogħtija fl-2003, VFAB kienet diġà mill-inqas (skont l-informazzjoni disponibbli għall-Kummissjoni) fil-ħames sena tagħha ta' telf konsistenti. Dan it-telf kompla mingħajr interruzzjoni matul il-perjodu kopert mill-investigazzjoni b'tali mod li, fiż-żmien ta' kull kontribuzzjoni tal-azzjonisti, VFAB kienet għadha qed tagħmel it-telf. F'dawn iċ-ċirkostanzi, il-Kummissjoni tqis li huwa improbabbli ħafna li investitur privat ikun lest li jikkontribwixxi b'injezzjonijiet ta' kapital b'total ta' SEK 194 miljun (madwar EUR 21,4 miljun) sabiex ikopri dan it-telf. Minħabba li VFAB kienet kollha kemm hi proprjetà tal-Istat matul il-perjodu sħiħ inkwistjoni, ma hemmx proprjetarji privati li jista' jsir paragun magħhom. F'dawn iċ-ċirkostanzi, il-konformità mal-MEO tintwera biss fuq il-bażi ta' prospetti b'saħħithom ta' profittabbiltà fit-tul għal VFAB.

(118) Qabel id-deċiżjoni tal-ftuħ, l-awtoritajiet Svediżi sostnew li l-kontribuzzjonijiet tal-azzjonisti saru abbażi ta' analiżi finanzjarja simili għal dawk magħmula mill-proprjetarju privat tal-ajruport ta' Skavsta (ara l-premessa 52 tad-deċiżjoni tal-ftuħ). Madankollu, kif kien innotat diġà fid-deċiżjoni tal-ftuħ, l-Isvezja ma pprovdiet ebda informazzjoni konkreta li turi li l-proprjetarji tal-ajruport ta' Skavsta setgħu jipprovdu kapital f'ċirkostanzi simili għal dawk tal-ajruport ta' Västerås, kif ukoll li l-komparabbiltà kienet improbabbli wkoll minħabba li l-ajruport ta' Skavsta għandu livelli ta' passiġġieri għaxar darbiet aktar mill-ajruport ta' Västerås. Matul il-kors tal-investigazzjoni formali ma ġiet ipprovduta ebda evidenza addizzjonali fuq dan il-punt.

(119) Qabel id-deċiżjoni tal-ftuħ, l-awtoritajiet Svediżi ssottomettew evidenza limitata ħafna li kienet maħsuba biex turi li l-Belt ta' Västerås u LFV Holding aġixxew bħala investituri normali fl-ekonomija tas-suq meta kkontribwixxew il-kapital. Kif kien stipulat fid-deċiżjoni tal-ftuħ, hemm indikazzjonijiet li l-SCAA wettqet xi tip ta' analiżi tas-suq qabel akkwistat l-ishma tagħha f'VFAB fis-sena 2000. Skont il-previżjonijiet li fuqhom sar ix-xiri, l-għadd ta' passiġġieri fl-ajruport ta' Västerås għandu jiżdied minn 120 000 fl-1999 għal 600 000 fi żmien 8 snin, liema żieda għandha tirriżulta fi profittabbiltà sostenibbli ta' SEK 7-10 miljun fis-sena. Kien stmat li VFAB kienet ser tilħaq ekwilibriju fl-2003 bi frekwenza ta' 400 000 passiġġier.

(120) Madankollu, kif indikat fid-deċiżjoni tal-ftuħ, dawn is-suppożizzjonijiet dehru li kienu ottimisti wisq fid-dawl tal-prestazzjoni preċedenti tal-Ajruport ta' Västerås u ma ġiet ipprovduta ebda evidenza oħra li tissostanzja s-solidità ta' dawn il-projezzjonijiet (tabilħaqq, kif ġie deskritt fit-Tabella 1 aktar 'il fuq, il-frekwenza tal-passiġġieri naqset minflok żdiedet b'ħames darbiet). Sal-aħħar tal-2006, LFV Holding AB biegħet is-sehem tagħha lura lill-Belt ta' Västerås għal SEK 1. Skont l-informazzjoni sottomessa mill-awtoritajiet Svediżi, ir-raġuni kienet li l-SCAA ma kinitx lesta li tkompli tipprovdi l-kontribuzzjonijiet tal-azzjonisti lil VFAB biex tkopri t-telf tagħha.

(121) Il-Kummissjoni tinnota wkoll li skont il-kummenti ta' VFAB matul l-investigazzjoni, l-għan tal-kontribuzzjonijiet tal-azzjonisti mill-Belt ta' Västerås u minn LFV holding kien li dawn “ikopru t-telf imġarrab fl-operazzjonijiet ta' VFAB”. (32) VFAB sostniet li ħafna minn dawn l-operazzjonijiet huma ta' natura mhux ekonomika u hija tal-fehma li l-kwistjoni dwar jekk il-kontribuzzjonijiet tal-azzjonisti humiex konformi mal-prinċipju ta' MEO għandha tiġi vvalutata biss fir-rigward tar-redditu fuq l-arranġamenti mal-linji tal-ajru kummerċjali li, fil-fehma ta' VFAB, hija l-unika parti mill-operazzjonijiet tal-ajruport illi hija ekonomika. Billi dawn il-ftehimiet kienu profittabbli b'mod inkrementali, VFAB issostni li l-kontribuzzjonijiet tal-azzjonisti kienu konformi mal-prinċipju ta' MEO.

(122) L-Isvezja ma kkontestatx dawn il-kummenti.

(123) L-ewwelnett, għar-raġunijiet indikati hawn fuq, il-Kummissjoni ma taċċettax l-allegazzjoni ta' VFAB li l-operazzjonijiet tal-ajruporti setgħu fil-parti l-kbira tagħhom ikunu ta' natura mhux ekonomika u li l-konformità tal-kontribuzzjonijiet tal-azzjonisti mal-prinċipju ta' MEO għandha tiġi vvalutata biss fir-rigward tar-redditu fuq il-ftehimiet ta' VFAB mal-linji tal-ajru kummerċjali. VFAB hija impriża u, mill-perspettiva tal-azzjonisti, il-konformità mal-prinċipju ta' MEO għandha tiġi vvalutata fid-dawl tar-riżultat finanzjarju ta' VFAB b'mod ġenerali. F'kull każ, VFAB ma pprovdiet ebda figura sostanzjata li tippermetti li l-attività ekonomika tagħha tiġi sseparata minn dik mhux ekonomika.

(124) Fir-rigward tal-prospetti li r-riżultati ta' VFAB ser jipprovdu redditu fuq il-kontribuzzjonijiet tal-azzjonisti li seta' jkun aċċettabbli għal operatur privat, il-Kummissjoni tinnota li la l-Isvezja u lanqas il-partijiet interessati ma ppreżentaw informazzjoni matul l-investigazzjoni maħsuba biex ittaffi s-sejbiet preliminari tal-Kummissjoni li l-kontribuzzjonijiet tal-azzjonisti ma kinux konformi mal-prinċipju ta' MEO.

(125) Tabilħaqq, ma ġiet ippreżentata ebda evidenza li tikkumplimenta l-evidenza limitata ħafna li ġiet ippreżentata qabel il-ftuħ u li turi li, minkejja l-indikazzjonijiet prima facie b'saħħithom li juru l-kuntrarju (kif miġbura fil-qosor fil-premessi minn 119 sa 121), il-kontribuzzjonijiet tal-azzjonisti kienu pprovduti abbażi ta' suppożizzjonijiet raġonevoli ta' redditu li jkunu aċċettabbli għal MEO f'sitwazzjoni simili.

(126) Għall-kuntrarju, il-Kummissjoni ssib li l-konklużjonijiet preliminari tagħha huma korroborati mid-dikjarazzjonijiet ta' VFAB stess (ara l-premessa 121), li l-Isvezja ma kkontestatx, jiġifieri li l-kontribuzzjonijiet tal-azzjonisti ma ngħatawx bil-għan li jinkiseb redditu li jkun kompatibbli ma' MEO, iżda bil-għan li jkopru t-telf iġġenerat mill-operazzjonijiet ta' VFAB fuq bażi kontinwa. Tali kopertura kontinwa tat-telf mingħajr prospetti ċari u kredibbli ta' titjib fil-prestazzjoni tal-impriża, li twassal għal redditu aċċettabbli, ma tkunx aċċettabbli għal MEO.

(127) L-Isvezja ma ppreżentat ebda informazzjoni fir-rigward tad-dubji espressi fid-deċiżjonijiet tal-ftuħ li jirrigwardaw, b'mod partikolari, il-previżjonijiet ottimisti ħafna allegatament magħmula qabel l-ewwel kontribuzzjonijiet tal-azzjonisti, u lanqas ma ppreżentat evidenza li turi li l-kontribuzzjonijiet sussegwenti kienu magħmula abbażi ta' xi forma ta' valutazzjoni tar-redditi futuri mhux sempliċiment biex jiġi kopert it-telf.

Konklużjoni

(128) Fid-dawl ta' dak li ntqal hawn fuq, il-Kummissjoni hija tal-fehma li MEO ma kienx jipprovdi l-kontribuzzjonijiet tal-azzjonisti. L-evidenza pprovduta mill-Istat Membru ma tissostanzjax li twettqet valutazzjoni li kienet tkun aċċettabbli għal MEO meta seħħew dawk il-kontribuzzjonijiet, iżda pjuttost li l-kontribuzzjonijiet tal-azzjonisti kienu maħsuba biex ikopru t-telf ta' VFAB fuq bażi kontinwa mingħajr ebda rabta mal-prestazzjoni tal-impriża. Għalhekk, il-kontribuzzjonijiet tal-azzjonisti jagħtu vantaġġ ekonomiku lil VFAB, li hija ma kinitx tkun tista' tikseb f'kundizzjonijiet normali tas-suq.

7.1.1.4. Is-selettività

(129) Sabiex taqa' fil-kamp ta' applikazzjoni tal-Artikolu 107(1) tat-TFUE, miżura tal-Istat trid tiffavorixxi lil “ċerti impriżi jew il-produzzjoni ta' ċerti oġġetti”. B'hekk, huma biss dawk il-miżuri li jiffavorixxu lill-impriżi b'mod selettiv li jaqgħu taħt il-kunċett ta' għajnuna mill-Istat.

(130) Fil-każ inkwistjoni, mill-kontribuzzjonijiet tal-azzjonisti bbenifikat biss VFAB u, għalhekk, tali kontribuzzjonijiet huma ċertament selettivi skont it-tifsira tal-Artikolu 107(1) tat-TFUE.

7.1.1.5. Id-distorsjoni tal-kompetizzjoni u l-effett fuq il-kummerċ

(131) Meta l-għajnuna mogħtija minn Stat Membru ssaħħaħ il-pożizzjoni ta' impriża mqabbla ma' impriżi oħrajn li jikkompetu fis-suq intern, dawn tal-aħħar iridu jitqiesu bħala li ġew affettwati mill-għajnuna. (33) Il-vantaġġ ekonomiku mogħti mill-kontribuzzjonijiet tal-azzjonisti lil VAFB isaħħaħ il-pożizzjoni ekonomika tagħha, billi l-operatur tal-ajruport seta' jkompli bin-negozju tiegħu mingħajr ma kellu jġorr l-ispejjeż inerenti kollha.

(132) Kif ġie spjegat hawn fuq, l-operat ta' ajruport huwa attività ekonomika. Fuq naħa waħda hemm il-kompetizzjoni bejn l-ajruporti sabiex jattiraw il-linji tal-ajru u t-traffiku tal-ajru korrispondenti (passiġġieri u merkanzija) u, fuq in-naħa l-oħra, hemm il-kompetizzjoni bejn il-maniġers tal-ajruporti, li jistgħu jikkompetu bejniethom sabiex jiġu fdati bil-ġestjoni ta' ajruport partikolari. Barra minn hekk, b'mod partikolari fir-rigward tat-trasportaturi low-cost u l-operaturi charter, l-ajruporti li ma jinsabux fl-istess żoni ta' lħuq jew li jinsabu saħansitra fi Stati Membri differenti jistgħu jkunu wkoll f'kompetizzjoni ma' xulxin sabiex jattiraw dawk il-linji tal-ajru.

(133) Kif issemma fil-punt 40 tal-Linji Gwida dwar l-Avjazzjoni tal-2005 u kif affermat mill-ġdid fil-punt 45 tal-Linji Gwida dwar l-Avjazzjoni tal-2014, mhuwiex possibbli li jiġu esklużi saħansitra ajruporti żgħar mill-kamp ta' applikazzjoni tal-Artikolu 107(1) tat-TFUE. Barra minn hekk, il-punt 45 tal-Linji Gwida dwar l-Avjazzjoni tal-2014 jiddikjara espliċitament li “d-daqs relattivament żgħir tal-impriża li tirċievi finanzjament pubbliku ma jeskludix, bħala tali, il-possibbiltà li jista' jiġi affettwat il-kummerċ bejn l-Istati Membri.”

(134) L-Ajruport ta' Västerås serva bejn 113 626 u 242 376 passiġġier fis-sena fil-perjodu kopert mill-investigazzjoni formali u bħalissa qiegħed iservi madwar 273 000 passiġġier fis-sena (ċifri għall-2013). Proporzjon sinjifikanti tat-traffiku tal-ajru joriġina minn Stati Membri oħrajn, tant li hemm u kien hemm titjiriet internazzjonali minn Västerås lejn destinazzjonijiet bħal London-Stanstead, Alicante u Malaga. Għalhekk, irid jiġi konkluż li VFAB topera f'suq li huwa miftuħ għall-kompetizzjoni fuq skala Ewropea.

(135) Fid-dawl ta' dawn il-fatti, irid jiġi kkunsidrat li l-finanzjament pubbliku mogħti lil VFAB ifixkel jew jhedded li jfixkel il-kompetizzjoni u għandu mill-inqas effett qawwi fuq il-kummerċ.

7.1.1.6. Konklużjoni

(136) Fid-dawl tal-kunsiderazzjonijiet imsemmija hawn fuq, il-Kummissjoni ssib li l-finanzjament pubbliku mogħti lil VFAB fil-forma ta' kontribuzzjonijiet tal-azzjonisti bejn l-2003 u l-2010 (il-Miżura 1) jikkostitwixxi għajnuna mill-Istat skont it-tifsira tal-Artikolu 107 tat-TFUE.

7.1.1.7. Il-legalità tal-għajnuna

(137) Skont l-Artikolu 108(3) tat-TFUE, l-Istati Membri iridu jinnotifikaw kull pjan ta' għoti jew tibdil ta' għajnuna u ma jistgħux idaħħlu l-miżuri proposti fis-seħħ qabel mal-proċedura ta' notifika tkun irriżultat f'deċiżjoni finali.

(138) Billi l-fondi kienu diġà tpoġġew għad-dispożizzjoni ta' VFAB, il-Kummissjoni hija tal-fehma li l-Isvezja ma rrispettatx il-projbizzjoni tal-Artikolu 108(3) tat-TFUE.

7.1.2. Il-kompatibbiltà

7.1.2.1. L-applikabbiltà tal-Linji Gwida dwar l-Avjazzjoni tal-2005 u tal-2014

(139) L-Artikolu 107(3) tat-TFUE jipprevedi ċerti eżenzjonijiet għar-regola ġenerali stabbilita fl-Artikolu 107(1) tat-TFUE li l-għajnuna mill-Istat mhijiex kompatibbli mas-suq intern. L-għajnuna inkwistjoni tista' tiġi vvalutata fuq il-bażi tal-Artikolu 107(3)(c) tat-TFUE, li jistipula li: “għajnuna maħsuba biex tiffaċilita l-iżvilupp ta' ċerti attivitajiet ekonomiċi jew ta' ċerti oqsma ekonomiċi, fejn tali għajnuna ma taffettwax b'mod negattiv il-kundizzjonijiet tal-kummerċ sa punt li jmur kontra l-interess komuni”, tista' titqies bħala kompatibbli mas-suq intern.

(140) F'dan ir-rigward, il-Linji Gwida dwar l-Avjazzjoni tal-2014 jipprovdu qafas għall-valutazzjoni ta' jekk l-għajnuna lill-ajruporti tistax tiġi ddikjarata bħala kompatibbli skont l-Artikolu 107(3)(c) tat-TFUE.

(141) Skont il-Linji Gwida dwar l-Avjazzjoni tal-2014, jekk l-għajnuna għall-investiment ngħatat mhux skont il-liġi qabel l-4 ta' April 2014, il-Kummissjoni tapplika r-regoli tal-kompatibbiltà fis-seħħ fiż-żmien meta tkun ingħatat l-għajnuna għall-investiment illegali.

(142) Skont il-Linji Gwida dwar l-Avjazzjoni tal-2014, il-Kummissjoni hija tal-fehma li d-dispożizzjonijiet tal-avviż tagħha dwar id-determinazzjoni tar-regoli applikabbli għall-valutazzjoni tal-għajnuna mill-Istat illegali ma għandhomx japplikaw għall-każijiet pendenti ta' għajnuna operattiva illegali mogħtija lill-ajruporti qabel l-4 ta' April 2014. Minflok, il-Kummissjoni ser tapplika l-prinċipji stabbiliti fil-Linji Gwida dwar l-Avjazzjoni tal-2014 għall-każijiet kollha li jikkonċernaw l-għajnuna operattiva (in-notifiki pendenti u l-għajnuna illegali mhux innotifikata) lill-ajruporti, anki jekk l-għajnuna ngħatat qabel l-4 ta' April 2014 u l-bidu tal-perjodu tranżitorju.

(143) Il-Kummissjoni diġà kkonkludiet fil-premessi 136 sa 138 li l-kontribuzzjonijiet tal-azzjonisti jikkostitwixxu għajnuna mill-Istat illegali mogħtija qabel l-4 ta' April 2014.

7.1.2.2. Distinzjoni bejn Investiment u Għajnuna Operattiva

(144) Fid-dawl tad-dispożizzjonijiet tal-Linji Gwida dwar l-Avjazzjoni tal-2014 imsemmija hawn fuq, il-Kummissjoni għandha tiddetermina jekk il-miżura inkwistjoni tikkostitwixxix għajnuna għall-investiment jew għajnuna operattiva mhux skont il-liġi.

(145) Skont il-punt 25(r) tal-Linji Gwida dwar l-Avjazzjoni tal-2014, l-għajnuna għall-investiment hija definita bħala “għajnuna maħsuba biex tiffinanzja l-assi kapitali fissi; speċifikament, sabiex tkopri ‘d-diskepanza fil-finanzjament tal-ispejjeż kapitali’”. Barra minn hekk, skont il-punt 25(r) tal-Linji Gwida, l-għajnuna għall-investiment tista' tkun relatata kemm ma' pagament bil-quddiem (jiġifieri tkun tkopri l-ispejjeż tal-investiment bil-quddiem) kif ukoll mal-għajnuna mħallsa fil-forma ta' pagamenti akkont perjodiċi (sabiex tkopri l-ispejjeż kapitali, f'termini tad-deprezzament annwali u l-ispejjeż tal-finanzjament).

(146) Min-naħa l-oħra, l-għajnuna operattiva hija relatata mal-kopertura tal-ispejjeż operattivi kollha, jew ta' parti minnhom, ta' ajruport, definiti bħala “l-ispejjeż sottostanti tal-provvediment ta' servizzi fl-ajruport, inklużi kategoriji bħall-ispejjeż tal-persunal, is-servizzi mogħtija b'kuntratt, il-komunikazzjoni, l-iskart, l-enerġija, il-manutenzjoni, il-kera, l-amministrazzjoni, eċċ., iżda esklużi l-ispejjeż kapitali, l-appoġġ għall-kummerċjalizzazzjoni jew kwalunkwe inċentivi oħrajn mogħtija lil-linji tal-ajru mill-ajruport, kif ukoll l-ispejjeż li jaqgħu fl-ambitu tal-politika pubblika”.

(147) Fid-dawl ta' dawn id-definizzjonijiet, jista' jiġi kkunsidrat li l-kontribuzzjonijiet tal-azzjonisti, li kienu jintużaw biex ikopru t-telf operattiv ta' VFAB fuq bażi kontinwa, jikkwalifikaw bħala għajnuna operattiva favur VFAB.

7.1.2.3. Il-kompatibbiltà tal-Għajnuna Operattiva skont il-Linji Gwida dwar l-Avjazzjoni tal-2014

(148) It-Taqsima 5.1. tal-Linji Gwida dwar l-Avjazzjoni tal-2014 tistabbilixxi l-kriterji li tapplika l-Kummissjoni fil-valutazzjoni tal-kompatibbiltà tal-għajnuna operattiva mas-suq intern skont l-Artikolu 107(3)(c) tat-TFUE. B'mod partikolari, skont il-punt 172 tal-Linji Gwida dwar l-Avjazzjoni tal-2014, il-Kummissjoni tapplika dawk il-kriterji għall-każijiet kollha li jikkonċernaw l-għajnuna operattiva, inklużi n-notifiki pendenti u l-każijiet ta' għajnuna illegali mhux innotifikata.

(149) Skont il-punt 137 tal-Linji Gwida dwar l-Avjazzjoni tal-2014, l-għajnuna operattiva mhux skont il-liġi mogħtija qabel il-bidu tal-perjodu tranżitorju (inkluża l-għajnuna mħallsa qabel l-4 ta' April 2014) tista' tiġi ddikjarata bħala kompatibbli mal-firxa sħiħa ta' spejjeż operattivi mhux koperti, diment li jiġu ssodisfati l-kundizzjonijiet li ġejjin:

(150) Kontribut għal objettiv definit sewwa ta' interess komuni (il-punti 113 u 114 tal-Linji Gwida dwar l-Avjazzjoni tal-2014). Din il-kundizzjoni tiġi ssodisfata, fost l-oħrajn, jekk l-għajnuna żżid il-mobbiltà taċ-ċittadini tal-UE u l-konnettività tar-reġjuni billi tistabbilixxi punti ta' aċċess għat-titjiriet ġewwa l-Unjoni jew jekk tiffaċilita l-iżvilupp reġjonali. Madankollu, id-duplikazzjoni ta' ajruporti mhux profittabbli ma tikkontribwixxix għal objettiv ta' interess komuni.

(151) Il-ħtieġa għal intervent mill-Istat (il-punti 116 sa 118 tal-Linji Gwida dwar l-Avjazzjoni tal-2014). L-għajnuna għandha tkun immirata lejn sitwazzjonijiet fejn hija tista' ġġib magħha titjib materjali li s-suq innifsu ma jistax iwassal. F'dan ir-rigward, il-Kummissjoni innotat li l-kundizzjonijiet li jiffaċċjaw ajruporti iżgħar meta jiżviluppaw is-servizzi tagħhom u sabiex jattiraw finanzjament privat ħafna drabi jkunu inqas favorevoli minn dawk li jiffaċċjaw l-ajruporti ewlenin fl-Unjoni. Għalhekk, bil-kundizzjonijiet preżenti tas-suq, ajruporti iżgħar jistgħu jsibu diffikultajiet sabiex jiżguraw il-finanzjament tal-operat tagħhom mingħajr finanzjament pubbliku.

(152) Konsegwentement, il-Kummissjoni hija tal-fehma, skont il-kundizzjonijiet attwali tas-suq, li: — ajruporti li jservu sa 200 000 passiġġier fis-sena ma jkunux jistgħu jkopru l-biċċa l-kbira tal-ispejjeż operattivi tagħhom; — ajruporti bi traffiku annwali ta' bejn 200 000 u 700 000 passiġġier ma jkunux jistgħu jkopru l-ispejjeż operattivi tagħhom b'mod sostanzjali; — ajruporti bi traffiku annwali ta' bejn 700 000 sa miljun passiġġier għandhom, b'mod ġenerali, ikunu jistgħu jkopru l-biċċa l-kbira tal-ispejjeż operattivi tagħhom; u — ajruporti bi traffiku annwali ta' bejn miljun u 3 miljun passiġġier għandhom, bħala medja, ikunu jistgħu jkopru l-maġġoranza tal-ispejjeż operattivi tagħhom.

(153) L-adegwatezza tal-għajnuna mill-Istat bħala strument ta' politika (il-punt 120 tal-Linji Gwida dwar l-Avjazzjoni). L-Istati Membri jridu juru li l-għajnuna hija adegwata sabiex jintlaħaq l-objettiv maħsub jew sabiex jiġu riżolti l-problemi maħsuba biex jiġu indirizzati mill-għajnuna. Miżura ta' għajnuna ma titqiesx bħala kompatibbli mas-suq intern jekk ikun hemm strumenti ta' politika jew strumenti ta' għajnuna inqas distortivi li jippermettu li jintlaħaq l-istess objettiv.

(154) L-eżistenza tal-effett ta' inċentiv (il-punt 124 tal-Linji Gwida dwar l-Avjazzjoni tal-2014). Din il-kundizzjoni tiġi ssodisfata jekk ikun probabbli li, fin-nuqqas ta' għajnuna operattiva, u b'kunsiderazzjoni tal-preżenza possibbli tal-għajnuna għall-investiment u l-livell ta' traffiku, il-livell tal-attività ekonomika tal-ajruport ikkonċernat jitnaqqas b'mod sinjifikanti.

(155) Il-proporzjonalità tal-ammont ta' għajnuna, jiġifieri għajnuna limitata għall-minimu neċessarju (il-punt 125 tal-Linji Gwida dwar l-Avjazzjoni tal-2014). Sabiex tkun proporzjonata, l-għajnuna operattiva lill-ajruporti għandha tkun limitata għall-minimu neċessarju b'mod li tkun tista' titwettaq l-attività megħjuna.

(156) Il-prevenzjoni ta' effetti negattivi bla bżonn fuq il-kompetizzjoni u l-kummerċ (il-punt 131 tal-Linji Gwida dwar l-Avjazzjoni). Meta tivvaluta l-kompatibbiltà tal-għajnuna operattiva, il-Kummissjoni se tieħu inkonsiderazzjoni d-distorsjonijiet tal-kompetizzjoni u l-effetti fuq il-kummerċ. Meta ajruport ikun jinsab fl-istess żona ta' lħuq bħal ajruport ieħor b'kapaċità żejda, il-pjan tan-negozju, ibbażat fuq previżjonijiet tajbin tat-traffiku tal-passiġġieri u tal-merkanzija, irid jidentifika l-effett probabbli fuq it-traffiku tal-ajruporti l-oħrajn li jinsabu f'dik iż-żona ta' lħuq.

7.1.2.4. Il-valutazzjoni tal-kompatibbiltà tal-Miżura 1

Kontribut għal objettiv definit sewwa ta' interess komuni

(157) L-għajnuna operattiva pprovduta lil VFAB serviet sabiex l-ajruport jibqa' jopera u ppermettietlu jżomm konnessjonijiet regolari bl-ajru kemm fuq livell domestiku kif ukoll fuq livell internazzjonali.

(158) Västerås hija l-ħames l-akbar belt tal-Isvezja f'termini tal-popolazzjoni tagħha. Hija tinsab fiż-żona ekonomikament prosperuża u b'popolazzjoni densa tal-Isvezja ċentrali. Fl-1999 diġà kien hemm 450 000 abitant, jiġifieri madwar 5,5 % tal-popolazzjoni totali tal-pajjiż, 45 minuta 'l bogħod mill-ajruport. Barra minn hekk, kien hemm miljun abitant li jgħix fiż-żona ta' lħuq tal-ajruport definita minn ħin tal-ivvjaġġar ta' siegħa. Skont l-estimi li saru mill-awtoritajiet tat-traffiku tal-ajru Svediżi fis-sena 2000, madwar 59 % tal-passiġġieri li vjaġġaw minn ajruporti fir-reġjun tal-Isvezja Ċentrali (Mälardalsregionen) kienu residenti taż-żona.

(159) Madankollu, l-eqreb ajruporti jinsabu f'distanza ta' aktar minn 100 kilometru jew aktar minn siegħa ta' sewqan (bl-eċċezzjoni tal-ajruport ta' Bromma, li jinsab 59 minuta 'l bogħod bil-karozza). Għalhekk, billi offra titjiriet kemm fuq livell domestiku (mill-inqas sal-2006) u lejn destinazzjonijiet fl-UE (pereż. Oslo, Copenhagen, Londra), l-ajruport ikkontribwixxa għal żieda tal-mobbiltà taċ-ċittadini tal-UE u żieda tal-aċċessibbiltà billi stabbilixxa punti ta' aċċess għat-titjiriet ġewwa l-Unjoni f'post ċentrali ta' reġjun b'popolazzjoni densa. Dawn il-punti ta' aċċess ikkomplimentaw l-offerta ta' ajruporti oħrajn li jinsabu fil-marġini taż-żona ta' lħuq (Bromma u Arlanda), minħabba li ġew ipprovduti konnessjonijiet ta' titjiriet fi ħdan perimetru ta' vjaġġar konvenjenti bbażat l-aktar fuq mudell ta' negozju (trasportaturi low-cost) li huwa differenti minn dak segwit minn Bromma u Arlanda. Il-Kummissjoni tinnota wkoll li, skont l-estimi li saru mill-Belt ta' Västerås, l-ajruport ta' Västerås ikkontribwixxa direttament u indirettament sabiex jinżammu madwar 180 impjieg f'Västerås.

(160) Il-Kummissjoni tikkonkludi li l-għajnuna operattiva serviet sabiex tittejjeb l-aċċessibbiltà bejn iż-żona ta' Västerås u partijiet oħrajn tal-Isvezja u tal-UE, kif ukoll li l-għajnuna operattiva serviet objettiv definit sewwa ta' interess komuni.

Il-ħtieġa għal intervent mill-Istat

(161) Kif ġie stabbilit fil-punt 118 tal-Linji Gwida dwar l-Avjazzjoni tal-2014, il-Kummissjoni hija tal-fehma li taħt il-kundizzjonijiet attwali tas-suq, il-ħtieġa għal finanzjament pubbliku sabiex jiġu ffinanzjati l-ispejjeż operattivi ser tvarja, minħabba l-ispejjeż fissi għoljin, skont id-daqs ta' ajruport u normalment tkun proporzjonalment akbar għall-ajruporti iżgħar. Il-Kummissjoni hija tal-fehma li, taħt il-kundizzjonijiet attwali tas-suq, il-vijabbiltà finanzjarja relattiva tal-ajruporti tista' tiġi identifikata f'termini tad-daqs. B'hekk, il-Kummissjoni hija tal-fehma li ajruporti li jservu sa 200 000 passiġġier fis-sena ma jkunux jistgħu jkopru ħafna mill-ispejjeż operattivi tagħhom u li l-ajruporti bi traffiku annwali ta' bejn 200 000 u 700 000 passiġġier ma jkunux jistgħu jkopru l-ispejjeż operattivi tagħhom b'mod sostanzjali.

(162) Kif muri fil-premessa 20 aktar 'il fuq, VFAB ma setgħetx tkopri l-ispejjeż operattivi tagħha mill-inqas mill-1999 u fil-perjodu kollu kopert mill-valutazzjoni.

(163) Il-Kummissjoni tinnota li fil-perjodu kopert mill-investigazzjoni, l-għadd ta' passiġġieri annwalment kien taħt il-200 000, għajr għall-2004 (242 376 passiġġier) u għall-2005 (221 422 passiġġier), fejn l-ammont xorta baqa' taħt it-300 000.

(164) Il-Kummissjoni hija tal-fehma li VFAB ma setgħetx tkopri ħafna mill-ispejjeż operattivi tagħha, jew għall-inqas proporzjon sostanzjali minnhom, u li, għalhekk, kien hemm il-ħtieġa għal intervent mill-Istat.

L-adegwatezza tal-miżura ta' għajnuna

(165) Fil-każ preżenti, l-attività fl-ajruport ta' Västerås kienet ipperikolata min-nuqqas ta' abbiltà tiegħu li jkopri l-ispejjeż operattivi tiegħu.

(166) Minħabba n-natura ta' din il-problema, il-Kummissjoni hija tal-fehma li ebda miżura politika oħra ma setgħet tippermetti lill-ajruport jissokta bl-operazzjonijiet tiegħu. L-għajnuna operattiva kienet limitata sal-punt tat-telf operattiv mikxuf u kienet limitata wkoll għall-minimu neċessarju, minħabba li hija kkumpensat biss it-telf effettivament imġarrab. B'hekk, il-kumpens tat-telf huwa limitat għall-minimu u ma jipprevedi ebda profitt.

(167) Fid-dawl ta' dak li ntqal hawn fuq, il-Kummissjoni hija tal-fehma li l-miżura kienet adegwata sabiex jintlaħaq l-objettiv ta' interess komuni mixtieq.

Effett ta' inċentiv

(168) L-għajnuna operattiva mogħtija fil-passat serviet sabiex l-ajruport seta' jibqa' jopera. Mingħajr l-għajnuna, l-ajruport kien ikollu jagħlaq u ma kienx ikun jista' jikkontribwixxi għall-aċċessibbiltà lokali. L-ammont ta' għajnuna kien limitat sal-punt tat-telf operattiv effettiv, minħabba li tali għajnuna kkumpensat biss it-telf operattiv mikxuf.

(169) Fid-dawl ta' dan, il-Kummissjoni hija tal-fehma li l-miżura ta' għajnuna kellha effett ta' inċentiv.

Il-proporzjonalità tal-għajnuna (għajnuna limitata għall-minimu)

(170) L-għajnuna operattiva għandha tkun limitata għall-minimu neċessarju b'mod li tkun tista' titwettaq l-attività megħjuna.

(171) Fil-każ preżenti, l-ammont ta' għajnuna qatt ma qabeż il-limitu tat-telf operattiv mikxuf. Għalhekk, il-Kummissjoni hija tal-fehma li l-għajnuna operattiva kienet proporzjonali u limitata għall-minimu neċessarju b'mod li tkun tista' titwettaq l-attività megħjuna.

Il-prevenzjoni ta' effetti negattivi bla bżonn fuq il-kompetizzjoni u l-kummerċ

(172) Il-Kummissjoni tosserva li hemm ajruport wieħed biss li jinsab fiż-żona ta' lħuq tal-ajruport ta' Västerås, kif definita fil-punt 25(12) tal-Linji Gwida dwar l-Avjazzjoni tal-2014. Barra minn hekk, l-ajruport ta' Arlanda jinsab kemm kemm barra miż-żona ta' lħuq.

(173) Madankollu, fir-rigward ta' dan l-ajruport — Bromma — il-Kummissjoni l-ewwel tinnota li dan jinsab fl-estremità taż-żona ta' lħuq tal-Ajruport ta' Västerås (59 minuta 'l bogħod bil-karozza), fatt li x'aktarx inaqqas il-potenzjal għal effetti negattivi tal-għajnuna.

(174) Barra minn hekk, il-Kummissjoni tosserva li l-mudelli tan-negozju tal-Ajruport ta' Västerås u tal-Ajruport ta' Bromma kienu pjuttost differenti. Matul il-perjodu kopert mill-investigazzjoni, l-ajruport ta' Västerås iffoka b'mod ċar fuq it-trasportaturi low-cost billi żviluppa r-relazzjoni tiegħu ma' Ryanair, fejn beda jnaqqas b'mod gradwali t-titjiriet domestiċi. Għall-kuntrarju, il-profil tal-ajruport ta' Bromma kien fuq it-titjiriet domestiċi sabiex iservi ż-żona taċ-ċentru ta' Stokkolma, flimkien ma' xi destinazzjonijiet internazzjonali (pereż. Brussell, Ħelsinki) b'linji tal-ajru tradizzjonali, tant li l-iżvilupp ta' Bromma (imkejjel f'għadd ta' passiġġieri) kien qawwi ħafna matul il-perjodu kopert mill-investigazzjoni, fejn minn 981 256 passiġġier fis-sena 2000 żdied għal 2 037 382 passiġġier fl-2010 (34). Barra minn hekk, fir-rigward tal-ajruport ta' Arlanda, il-Kummissjoni tinnota li dan jinsab barra miż-żona ta' lħuq preżunta tal-ajruport ta' Västerås, li jnaqqas l-effetti negattivi potenzjali tal-għajnuna. Minbarra hekk, fi kwalunkwe eventwalità, fil-każ ta' Bromma, tali effetti negattivi jsiru saħansitra inqas probabbli minħabba l-fatt li l-ajruport ta' Arlanda segwa wkoll mudell ta' negozju pjuttost differenti minn dak ta' Västerås. Tabilħaqq, Arlanda, li huwa l-ajruport prinċipali taż-żona kapitali, joffri għadd kbir ta' destinazzjonijiet domestiċi u internazzjonali servuti minn linji tal-ajru tradizzjonali. Fl-aħħarnett, l-iskala modesta ta' traffiku fl-ajruport ta' Västerås tfisser li huwa improbabbli ħafna li l-effett tal-għajnuna seta' kellu impatt materjali fuq l-operazzjonijiet ta' Arlanda, li huwa l-akbar ajruport tal-Isvezja. (35)

(175) Għalhekk, huwa improbabbli ħafna li l-għajnuna mogħtija lill-ajruport ta' Västerås kellha twassal għal duplikazzjoni inutli jew negozju ddevjat minn Bromma jew Arlanda.

(176) Fid-dawl ta' dak li ntqal hawn fuq, il-Kummissjoni hija tal-fehma li l-effetti negattivi bla bżonn fuq it-tlestija u fuq il-kummerċ bejn l-Istati Membri huma limitati.

Konklużjoni

(177) Il-Kummissjoni tikkonstata li l-għajnuna operattiva mogħtija lil VFAB permezz tal-kontribuzzjonijiet tal-azzjonisti mogħtija bejn l-2003 u l-2010 (il-Miżura 1) hija kompatibbli mas-suq intern.

7.2. MIŻURA 2: L-ALLEGATA KERA MNAQQSA MĦALLSA MINN VFAB LIL VÄSTERÅS FLYGFASTIGHETER AB GĦALL-UŻU TAL-INFRASTRUTTURA TAL-AJRUPORT

(178) Fid-deċiżjoni tal-ftuħ (36), il-Kummissjoni qalet li kien hemm indikazzjonijiet li l-kera setgħet kienet taħt ir-rata tas-suq. Dan kien jiddependi essenzjalment fuq dikjarazzjoni għal dan il-għan f'dokument intern tal-Belt ta' Västerås. Konsegwentement, il-Kummissjoni talbet lill-awtoritajiet Svediżi biex jikkummentaw dwar dawn l-indikazzjonijiet, kif ukoll dwar il-kera stmata tas-suq. Madankollu, abbażi tal-indikazzjonijiet disponibbli, il-Kummissjoni kienet tal-fehma preliminari li l-kera tat vantaġġ lil VFAB.

(179) L-Isvezja u VFAB ikkontestaw li l-kera ġiet ifissata taħt il-livelli tas-suq fi kwalunkwe żmien bejn l-2003 u l-2010. B'reazzjoni għat-talba għal kjarifiki magħmula fid-deċiżjoni tal-ftuħ, huma sostnew li d-dikjarazzjoni f'dokument imħejji għall-kunsill tal-Belt ta' Västerås, li għalih tirreferi d-deċiżjoni tal-ftuħ, illi tissuġġerixxi li l-kera tkun taħt il-livelli tas-suq, ma tistrieħx fuq ċifri jew spjegazzjonijiet konkreti, iżda hija dikjarazzjoni mhux sostanzjata. Għalhekk, l-Isvezja u VFAB ma għandhom ebda mezz kif jikkummentaw dwarha fis-sustanza. Minflok, huma jsostnu li kwalunkwe valutazzjoni tal-kera tas-suq għandha ssir fid-dawl tal-fatt li l-proprjetà, skont ir-regolamenti tal-ippjanar rilevanti, tista' tintuża biss għall-attivitajiet fl-ajruport u, minħabba l-profittabbiltà baxxa ħafna tal-operazzjonijiet, il-kera preżenti tidher li hija konformi mas-suq. Barra minn hekk, il-kirja tipprovdi li l-kera tiġi aġġustata jekk isiru investimenti ġodda.

(180) Fi kwalunkwe eventwalità, l-Isvezja u VFAB isostnu li l-kera tiġi ffissata liberament minn VFAB fuq il-bażi ta' kunsiderazzjonijiet purament kummerċjali u li l-Kummissjoni naqset milli turi li d-deċiżjoni sabiex tiġi ffissata l-kera għal VFAB tkun imputabbli għall-Istat.

(181) F'dan ir-rigward, il-Kummissjoni tieħu nota tal-argumenti tal-Isvezja u ta' VFAB li l-profittabbiltà baxxa (tabilħaqq negattiva) tal-attivitajiet tal-ajruport f'Västerås għandha impatt fuq il-livell tal-kera li tista' tintalab.

(182) Ma kien hemm ebda parti terza oħra li kkummentat dwar dan il-punt. L-investigazzjoni formali ma ressqet ebda informazzjoni li setgħet tippermetti li jiġi ssostanzjat li l-kera mħallsa minn VFAB tkun aktar baxxa minn dik li seta' jitlob sid il-kera privat taħt ċirkostanzi simili. Għalhekk, id-dikjarazzjoni msemmija fid-deċiżjoni tal-ftuħ ma komplietx tiġi ssostanzjata. F'dawn iċ-ċirkostanzi, il-Kummissjoni ssib li ma hemm ebda evidenza li tikkorrobora l-indikazzjonijiet preliminari b'vantaġġ lil VFAB. Il-Kummissjoni ma tistax tikkonkludi li ngħatat għajnuna mill-Istat abbażi ta' allegazzjonijiet mhux issostanzjati.

(183) Konsegwentement, il-Kummissjoni tikkonkludi li l-Miżura 2, li tikkonċerna l-kera mħallsa minn VFAB lil Västerås Flygfastigheter AB għall-użu tal-infrastruttura tal-ajruport, ma tikkostitwixxi l-ebda għajnuna mill-Istat.

7.3. MIŻURA 3: L-APPOĠĠ OPERATTIV MOGĦTI TAĦT L-ISKEMA TAL-AJRUPORTI LOKALI FIL-PERJODU MILL-2001 SAL-2010

(184) L-awtoritajiet Svediżi pprovdew spjegazzjonijiet fir-rigward tal-appoġġ ipprovdut mill-Istat taħt l-Iskema tal-Ajruporti Lokali matul il-perjodu kopert mill-investigazzjoni, jiġifieri mill-2001 sal-2010. L-iskema kompliet tiġi mmodifikata fl-2011 (37).

(185) Għalkemm il-bażi legali tal-Iskema varjat kemmxejn matul il-perjodu rilevanti, il-karatteristiċi fundamentali tal-Iskema baqgħu l-istess. Mill-2007, il-bażi legali għall-appoġġ huwa r-Regolament (2006:1577) dwar l-appoġġ operattiv għall-ajruporti li mhumiex proprjetà tal-Istat. Fl-2005, il-baġit totali tal-appoġġ kien jammonta għal SEK 103 miljun, li kien ipprovdut lil 22 ajruport fl-Isvezja. Matul il-perjodu meta l-Istat, permezz ta' LFH Holding, kellu 40 % tal-ishma f'VFAB, l-appoġġ operattiv tnaqqas kif xieraq b'40 %.

(186) L-għan tal-Iskema kien li tippromwovi l-iżvilupp reġjonali u l-konnettività inter-reġjonali, abbażi tar-responsabbiltà ġenerali tal-Gvern għan-netwerk tat-trasport nazzjonali u għall-infrastruttura tat-trasport bl-ajru b'mod partikolari.

(187) Għall-għajnuna kienu eliġibbli l-ajruporti kollha bi traffiku tal-ajru regolari, irrispettivament mit-tip ta' pussess (iżda l-objettivi tal-iżvilupp reġjonali, imkejla bħala d-distanza għat-tliet ajruporti nazzjonali kbar, għandhom jittieħdu f'kunsiderazzjoni fil-valutazzjoni tal-ħtieġa għall-għajnuna). Madankollu, l-ajruport tilef l-eliġibbiltà tiegħu għall-għajnuna hekk kif laħaq volum ta' traffiku (normalment iffissat għal 300 000 passiġġier fis-sena) li fih kien meqjus li kellu prospetti tajbin ta' profittabbiltà. Mill-1 ta' Jannar 2007, l-eliġibbiltà kompliet tonqos meta l-Iskema eskludiet ajruporti minn fejn Stokkolma setgħet tintlaħaq f'mhux aktar minn sagħtejn permezz tat-trasport pubbliku fuq l-art.

(188) Fir-rigward tal-intensità tal-għajnuna, l-għajnuna mogħtija lil ajruport individwali ma tistax taqbeż it-telf operattiv ta' dak l-ajruport. Barra minn hekk, l-Isvezja kkjarifikat li l-intenzjoni oriġinali kienet li l-għajnuna għandha, bħala medja, tkopri 75 % tat-telf operattiv, iżda qalet ukoll li, fil-prattika, rari tinqabeż il-medja ta' 50 %.

(189) L-aħħar sena li matulha tħallset l-għajnuna taħt l-Iskema lill-Ajruport ta' Västerås kienet l-2006.

7.3.1. L-eżistenza tal-għajnuna

(190) L-Isvezja tirrikonoxxi li l-Iskema tikkostitwixxi għajnuna mill-Istat. Kif indikat fid-deċiżjoni tal-ftuħ, il-Kummissjoni tinnota li l-kriterji tal-Artikolu 107 tat-TFUE ġew issodisfati.

(191) L-Iskema hija ffinanzjata b'mod ċar mir-riżorsi tal-Istat, billi kienet iffinanzjata primarjament mill-baġit ġenerali u, sa ċertu punt, mill-baġit tal-SCAA, li hija aġenzija tal-gvern ċentrali stabbilita bil-liġi. L-għajnuna hija wkoll imputabbli għall-Istat billi l-Iskema kienet amministrata b'suċċess mill-SCAA (mill-1999 sal-2005), mill-Awtorità tal-Avjazzjoni Ċivili (mill-2005 sal-2010) u mis-suċċessur tagħha, jiġifieri l-Amministrazzjoni tat-Trasport fl-Isvezja (mill-2010 'il quddiem). Dawn huma kollha awtoritajiet pubbliċi stabbiliti u rregolati bil-liġi.

(192) L-Iskema tipprovdi vantaġġ ċar lill-benefiċjarji tagħha, hekk kif dawn jinħelsu mit-telf operattiv illi altrimenti jkollhom iġorru matul l-attività ekonomika tagħhom. L-għajnuna, li tingħata fil-forma ta' għotjiet, ma tingħatax mill-Istat bil-prospett li jfittex redditu fuq il-fondi tiegħu. Dan il-vantaġġ huwa selettiv minħabba li jingħata biss lill-ajruporti li mhumiex proprjetà tal-gvern ċentrali u li jissodisfaw il-kriterji tal-eliġibbiltà. Fl-aħħarnett, il-vantaġġ jista' jfixkel il-kompetizzjoni u jaffettwa l-kummerċ bejn l-Istati Membri, minħabba l-kompetizzjoni li teżisti bejn l-Istati Membri ġewwa l-Unjoni.

7.3.2. Il-legalità tal-għajnuna

(193) Skont l-Artikolu 108(3) tat-TFUE, l-Istati Membri għandhom jinnotifikaw kwalunkwe pjan li jagħtu jew ibiddlu l-għajnuna, u ma jistgħux jimplimentaw il-miżuri proposti qabel ma l-proċedura ta' notifika tkun irriżultat f'deċiżjoni finali.

(194) Billi l-fondi ngħataw, il-Kummissjoni hija tal-fehma li l-Isvezja ma rrispettatx il-projbizzjoni tal-Artikolu 108(3) tat-TFUE. Għalhekk, l-Iskema hija illegali minħabba li ma ġietx innotifikata lill-Kummissjoni.

7.3.3. Il-kompatibbiltà tal-għajnuna

(195) Kif ġie spjegat fil-premessi 137 sa 141, id-dispożizzjonijiet tal-Linji Gwida dwar l-Avjazzjoni tal-2014 japplikaw għall-każijiet pendenti ta' għajnuna operattiva illegali mogħtija lill-ajruporti qabel l-4 ta' April 2014.

(196) L-Iskema tikkostitwixxi għajnuna operattiva skont il-prinċipji tal-Linji Gwida, minħabba li l-iskop tagħha kien preċiżament li tikkumpensa għad-diskrepanza fil-finanzjament operattiv tal-ajruporti, jiġifieri d-defiċit bejn id-dħul u l-ispejjeż operattivi tal-ajruporti. (38)

(197) L-Iskema koperta minn din l-investigazzjoni formali ġiet implimentata wkoll qabel l-4 ta' April 2014.

(198) Konsegwentement, il-Kummissjoni ser tivvaluta l-kompatibbiltà tal-Miżura 3 b'konformità mad-dispożizzjonijiet dwar il-kompatibbiltà tal-Linji Gwida dwar l-Avjazzjoni tal-2014 għall-għajnuna operattiva, kif ġie spjegat fid-dettall fil-premessi 147 sa 154.

7.3.3.1. Kontribut għal objettiv ta' interess komuni definit sewwa

(199) L-għan tal-Iskema kien li tippromwovi l-iżvilupp reġjonali u l-konnettività inter-reġjonali, abbażi tar-responsabbiltà ġenerali tal-Gvern għan-netwerk tat-trasport nazzjonali u għall-infrastruttura tat-trasport bl-ajru b'mod partikolari.

(200) L-Iskema llimitat ir-riskju ta' duplikazzjoni għall-minimu billi mmirat lejn ajruporti żgħar f'żoni b'konnettività ħażina. Barra minn hekk, l-Iskema eskludiet espliċitament dawk l-ajruporti li jinsabu qrib l-akbar ajruporti tal-pajjiż (Arlanda, Landvetter u Sturup).

(201) Id-daqs tal-pajjiż, id-densità baxxa tal-popolazzjoni u l-kundizzjonijiet tas-sewqan sikwit diffiċli jnaqqsu wkoll ir-riskju għal duplikazzjoni fil-każijiet rari fejn żewġ ajruporti li bbenifikaw mill-għajnuna setgħu kienu jinsabu eqreb mid-distanzi indikattivi msemmija fil-punt 136 tal-Linji Gwida. B'hekk, il-Kummissjoni tikkonkludi li l-Iskema kkontribwixxiet għal objettiv definit sewwa ta' interess komuni.

7.3.3.2. Il-ħtieġa għal intervent mill-Istat

(202) Kif ġie spjegat hawn fuq, l-ajruporti tilfu l-eliġibbiltà taħt l-Iskema meta huma tqiesu bħala li għandhom prospetti raġonevoli li jiksbu profittabbiltà, li tipikament kienet għal madwar 300 000 passiġġier fis-sena. Dan huwa approċċ konservattiv li jiżgura li l-għajnuna tingħata biss fejn ikun hemm il-ħtieġa għal intervent mill-Istat bil-għan li jiġi żgurat l-operat tal-ajruport.

(203) Tabilħaqq, il-Kummissjoni hija tal-fehma li, bil-kundizzjonijiet attwali tas-suq, ajruporti li jaqdu sa 200 000 passiġġier fis-sena ma jistgħux ikopru ħafna mill-ispejjeż operattivi tagħhom u li ajruporti bi traffiku annwali ta' bejn 200 000 u 700 000 passiġġier ma jistgħux ikopru l-ispejjeż operattivi tagħhom b'mod sostanzjali.

(204) Wara li applikat dawn il-kategoriji għall-ajruporti koperti mill-Iskema, il-Kummissjoni tosserva dan li ġej.

(205) Il-maġġoranza kbira tal-ajruporti li bbenifikaw mill-Miżura 3 huma żgħar ħafna. Tabilħaqq, minn fost id-29 ajruport li rċevew għajnuna f'xi żmien bejn l-1999 u l-2007, 24 kellhom — bħala massimu — inqas minn 200 000 passiġġier fis-sena. Minn dawn, 21 kellhom inqas minn 100 000 passiġġier fis-sena u 16 kellhom inqas minn 50 000 passiġġier fis-sena.

(206) Tliet ajruporti biss (Kristianstad, Västerås u Växjö) kellhom, bħala l-massimu tagħhom fil-perjodu, aktar minn 200 000 iżda xorta waħda inqas minn 300 000 passiġġier (iżda l-aktar ċifri baxxi tagħhom fil-perjodu kienu 62 639, 107 565 u 154 755, rispettivament). Kif muri hawn fuq, l-ajruport ta' Västerås ma rċieva ebda għajnuna taħt il-Miżura 3 wara l-2006.

(207) Miż-żewġ ajruporti li jifdal, l-akbar wieħed matul il-perjodu kopert kien dak ta' Skavsta (bil-massimu ta' 1 994 512-il passiġġier fis-sena u bil-minimu ta' 240 233 passiġġier). Madankollu, dan l-ajruport ma rċeviex aktar għajnuna wara l-2004, is-sena meta qabeż l-għadd ta' 1 000 000 passiġġier għall-ewwel darba. (39) L-Ajruport tal-Belt ta' Göteborg (massimu ta' 743 892 u minimu ta' 2 972 passiġġier fis-sena) irċieva għajnuna biss fl-2003 (304 095 passiġġier) u fl-2004 (433 935 passiġġier). (40)

(208) Abbażi ta' dan, il-Kummissjoni hija tal-fehma li l-għajnuna taħt l-Iskema tal-Ajruporti Lokali ngħatat fejn kienet neċessarja sabiex jintlaħaq l-objettiv ta' interess komuni.

7.3.3.3. L-adegwatezza (il-punt 120 tal-Linji Gwida)

(209) L-għajnuna operattiva hija l-istrument adegwat sabiex jirrimedja l-problemi tal-ajruporti koperti mill-Iskema, jiġifieri n-nuqqas ta' abbiltà tagħhom li jiffinanzjaw l-operazzjonijiet tagħhom.

7.3.3.4. Effett ta' inċentiv (il-punt 124 tal-Linji Gwida)

(210) Kif muri hawn fuq, minħabba l-livell ta' traffiku u l-kriterji tal-eliġibbiltà tal-Iskema, huwa improbabbli ħafna li l-ajruporti koperti mill-Iskema ma jkunux jistgħu jiffinanzjaw l-attivitajiet tagħhom weħidhom u, b'hekk, iżommu l-livell mixtieq ta' attività mingħajr l-għajnuna. Għalhekk, l-Iskema għandha effett ta' inċentiv.

7.3.3.5. Il-proporzjonalità (il-punt 125 tal-Linji Gwida)

(211) L-għajnuna kienet limitata għall-minimu neċessarju minħabba li hija qatt ma qabżet id-diskrepanza fil-finanzjament operattiv (u, bħala medja, rari qabżet il-75 %).

7.3.3.6. Il-prevenzjoni ta' distorsjonijiet bla bżonn tal-kompetizzjoni (il-punti 131 tal-Linji Gwida)

(212) L-ajruporti koperti mill-Miżura 3 huma tipikament żgħar jew żgħar ħafna u huma mifruxin mal-pajjiż kollu u għandhom żoni ta' lħuq kbar bi standards Ewropej kontinentali.

(213) Kif muri hawn fuq, il-prinċipji tal-Iskema eskludew ajruporti li jinsabu qrib l-akbar ajruporti tal-pajjiż (Arlanda fi Stokkolma, Landvetter f'Göteborg u Skurup qrib Malmö), biex b'hekk naqqsu d-duplikazzjonijiet potenzjali.

(214) Għalkemm fi ftit każijiet xi ajruporti koperti mill-Iskema jistgħu jkunu jinsabu eqreb mill-kriterji tad-distanza indikattiva msemmija fil-punt 136, il-Kummissjoni tfakkar li dawn l-ajruporti huma żgħar ħafna u, għalhekk, li d-distorsjoni tal-kompetizzjoni x'aktarx tkun limitata ħafna.

7.3.4. Konklużjoni

(215) Għar-raġunijiet imsemmija hawn fuq, il-Kummissjoni hija tal-fehma li l-għajnuna pprovduta taħt l-Iskema tal-Ajruporti Lokali mis-sena 2000 sal-2010 kienet kompatibbli mas-suq intern skont l-Artikolu 107(3)(c) tat-TFUE.

7.4. L-ALLEGATA GĦAJNUNA LIL RYANAIR U AMS

7.4.1. L-eżistenza tal-għajnuna

7.4.1.1. L-attività ekonomika u l-kunċett ta' impriża

(216) Billi jipprovdu servizzi ta' trasportazzjoni bl-ajru, il-linji tal-ajru jkunu qegħdin iwettqu attività ekonomika u, għalhekk, jikkostitwixxu impriżi fis-sens tal-Artikolu 107(1) tat-TFUE. Għaldaqstant, għandu jiġi analizzat jekk il-ftehimiet bejn il-linji tal-ajru u l-ajruport inkwistjoni, jekk ikunu imputabbli lill-Istat u jinvolvu trasferiment ta' riżorsi tal-Istat, tawx vantaġġ ekonomiku lil tal-ewwel.

7.4.1.2. Ir-riżorsi tal-Istat u l-imputabbiltà lill-Istat

(217) Fis-sentenza Stardust Marine msemmija aktar 'il fuq, il-Qorti tal-Ġustizzja sostniet li r-riżorsi ta' impriża inkorporata taħt liġi privata, li l-maġġoranza tal-ishma tagħha huma proprjetà pubblika, jikkostitwixxu riżorsi tal-Istat.

(218) Fir-rigward tal-imputabbiltà, fis-sentenza tagħha Stardust Marine, il-Qorti tal-Ġustizzja sostniet ukoll li l-fatt li l-Istat jew entità tal-Istat ikunu l-azzjonist waħdieni jew maġġoritarju ta' impriża mhuwiex biżżejjed sabiex jinstab li trasferiment tar-riżorsi minn dik l-impriża huwa imputabbli għall-azzjonisti pubbliċi tiegħu. Skont il-Qorti tal-Ġustizzja, anki jekk l-Istat kien f'pożizzjoni li jikkontrolla impriża pubblika u li jeżerċita influwenza dominanti fuq l-operazzjonijiet tagħha, l-eżerċitar effettiv ta' dak il-kontroll f'każ partikolari ma jistax jiġi preżunt awtomatikament, minħabba li impriża pubblika tista' taġixxi wkoll b'aktar jew inqas indipendenza, skont il-livell ta' awtonomija li jħallilha l-Istat.

(219) Skont il-Qorti tal-Ġustizzja, l-indikaturi li minnhom tista' tiġi dedotta l-imputabbiltà huma: (a) il-fatt li l-impriża inkwistjoni ma setgħetx tieħu d-deċiżjoni kkontestata mingħajr ma tieħu inkonsiderazzjoni r-rekwiżiti tal-awtoritajiet pubbliċi; (b) il-fatt li l-impriża kellha tieħu inkonsiderazzjoni d-direttivi maħruġa mill-awtoritajiet governattivi; (c) l-integrazzjoni tal-impriża pubblika fl-istrutturi tal-amministrazzjoni pubblika; (d) in-natura tal-attivitajiet tal-impriża pubblika u t-twettiq ta' dawn l-attivitajiet fis-suq f'kundizzjonijiet normali ta' kompetizzjoni ma' operaturi privati; (e) l-istatus legali tal-impriża; (f) l-intensità tas-superviżjoni eżerċitata mill-awtoritajiet pubbliċi fuq it-tmexxija tal-impriża; u (g) kwalunkwe indikatur ieħor li juri, fil-każ partikolari, l-involviment mill-awtoritajiet pubbliċi fl-adozzjoni ta' miżura jew in-nuqqas ta' probabbiltà tal-involviment tagħhom, fid-dawl ukoll tal-portata tal-miżura, tal-kontenut tagħha u tal-kundizzjonijiet li din tinvolvi.

7.4.1.3. Riżorsi tal-Istat

(220) Matul il-perjodu kollu soġġett għad-deċiżjoni preżenti, VFAB kienet kollha kemm hi proprjetà tal-Istat, direttament mill-Belt ta' Västerås jew b'mod konġunt mill-Belt ta' Västerås u LFV Holding, impriża sussidjarja ta' SCAA, entità pubblika. L-Istat, bħala l-azzjonist waħdieni ta' VFAB u billi jaħtar il-bord tad-diretturi tagħha, jista' jiġi preżunt bħala li għandu influwenza sħiħa fuq VFAB u li jikkontrolla r-riżorsi tagħha. B'hekk, kwalunkwe vantaġġ mogħti mir-riżorsi ta' VFAB jingħata permezz ta' riżorsi tal-Istat.

7.4.1.4. Imputabbiltà

(221) Il-Kummissjoni l-ewwel tinnota li skont l-istatut ta' VFAB, l-għan tal-impriża huwa li tissodisfa l-ħtiġijiet tat-trasport bl-ajru tar-reġjun f'konformità mal-prinċipji tal-liġi pubblika li japplikaw għall-attivitajiet tal-amministrazzjonijiet lokali. B'hekk, l-għan ġenerali tal-kumpanija jirreferi għall-objettivi ta' interess ġenerali li, ġeneralment, huma dawk segwiti mill-awtoritajiet pubbliċi, kif ukoll għad-dispożizzjonijiet legali speċifiċi li japplikaw għall-amministrazzjonijiet lokali. Barra minn hekk, hija l-Belt ta' Västerås (flimkien ma' LFV Holding meta din tal-aħħar kienet azzjonista) li taħtar il-Bord ta' VFAB (41).

(222) Barra minn hekk, id-deċiżjoni li jingħata mandat lis-CEO ta' VFAB sabiex jikkonkludi l-Arranġament oriġinali tal-2001 ma' Ryanair ġiet adottata mill-Bord, li huwa magħmul mill-membri ordinarji maħtura mill-Belt ta' Västerås. (42)

(223) Barra minn hekk, l-istatut jitlob li l-impriża tippreżenta d-deċiżjonijiet operattivi importanti kollha lill-Kunsill tal-Belt, sabiex dan ikun jista' jagħti l-fehma tiegħu dwarhom.

(224) Mid-dokumenti sottomessi matul il-kors tal-investigazzjoni formali jidher ċar li l-Belt ta' Västerås kienet involuta direttament f'deċiżjonijiet kummerċjali kbar. B'hekk, l-evidenza turi li fl-2006, hekk kif il-ftehim dwar il-kopertura tal-ispejjeż ma' LFV Holding kien wasal biex jiskadi, il-Kunsill tal-Belt iddibatta l-istrateġija kummerċjali futura ta' VFAB u ħa deċiżjoni espliċita dwar l-istrateġija kummerċjali li kellha ssegwi l-impriża fil-perjodu sal-2011. B'hekk, l-awtorità pubblika kienet direttament involuta fit-tfassil tal-istrateġija kummerċjali tal-operatur tal-ajruport u, għalhekk, hija għandha titqies bħala li kienet involuta fid-deċiżjonijiet li ttieħdu minn tal-aħħar fl-implimentazzjoni ta' dik l-istrateġija.

(225) Abbażi ta' dawn l-elementi, jidher li l-Istat għandu jitqies bħala li kien involut fid-deċiżjonijiet kummerċjali ta' VFAB, li hija kumpanija li ma tistax tfassal l-istrateġija tagħha fis-suq, irrispettivament mid-direttivi formali jew informali tal-awtorità pubblika. B'hekk, il-Kummissjoni, li tinnota li l-Isvezja ma kkontestatx l-imputabbiltà, hija tal-fehma li l-arranġamenti kummerċjali ta' VFAB ma' Ryanair u AMS taħt il-Miżuri 4 u 5 huma imputabbli għall-Istat.

7.4.1.5. Vantaġġ ekonomiku

(226) Sabiex jiġi vvalutat jekk ftehim bejn ajruport li huwa proprjetà pubblika u linja tal-ajru jagħtix vantaġġ ekonomiku lil tal-aħħar, jeħtieġ li jiġi analizzat jekk dan il-ftehim kienx konformi mal-prinċipju ta' MEO. Fl-applikazzjoni tat-test tal-MEO għal ftehim bejn ajruport u linja tal-ajru, għandu jiġi vvalutat jekk, fid-data meta ġie konkluż il-ftehim, operatur prudenti fl-ekonomija tas-suq setax jistenna li dan il-ftehim iwassal għal profitt ogħla milli seta' jinkiseb b'mod ieħor. Dan il-profitt ogħla għandu jitkejjel permezz tad-differenza bejn id-dħul inkrementali li mistenni jiġi ġġenerat mill-kuntratt (jiġifieri, id-differenza bejn id-dħul li jinkiseb li kieku kellu jiġi konkluż il-kuntratt u d-dħul li jinkiseb fin-nuqqas tal-kuntratt) u l-ispejjeż inkrementali li mistennija jiġġarrbu bħala riżultat tal-kuntratt (jiġifieri, id-differenza bejn l-ispejjeż li jiġġarrbu li kieku kellu jiġi konkluż il-kuntratt u l-ispejjeż li jiġġarrbu fin-nuqqas tal-kuntratt), bil-flussi tal-flus li jirriżultaw jiġu skontati b'rata ta' skont xierqa. Meta tiġi biex tivvaluta l-arranġamenti bejn ajruport u linja tal-ajru, il-Kummissjoni ser tikkunsidra wkoll il-firxa safejn l-arranġamenti taħt valutazzjoni jistgħu jitqiesu bħala parti mill-implimentazzjoni ta' strateġija globali tal-ajruport li mistennija twassal għal profittabbiltà mill-inqas fit-tul (il-punt 66 tal-Linji Gwida).

(227) F'din l-analiżi, għandhom jiġu kkunsidrati d-dħul u l-ispejjeż inkrementali rilevanti kollha assoċjati mat-tranżazzjoni. Id-diversi elementi (skontijiet għall-imposti tal-ajruporti, għotjiet għall-kummerċjalizzazzjoni u inċentivi finanzjarji oħrajn) ma jistgħux jiġu vvalutati separatament