ANNESS

LINJI GWIDA GĦALL-INVESTIMENT GĦALL-FOND INVESTEU

Kontenut

1. KAMP TA’ APPLIKAZZJONI 22

2. DISPOŻIZZJONIJIET ORIZZONTALI 22

2.1. Kontribut għall-objettivi ta’ politika tal-Unjoni u għall-valur miżjud tal-Unjoni 22

2.2. Fallimenti tas-suq, sitwazzjonijiet ta’ investiment subottimali u addizzjonalità 23

2.3. Rekwiżiti komuni għall-operazzjonijiet ta’ finanzjament u investiment 23

2.3.1. Sħab inkarigati mill-implimentazzjoni, intermedjarji finanzjarji u riċevituri finali 23

2.3.2. Tipi ta’ prodotti finanzjarji u rekwiżiti għall-iżgurar tal-interess komuni mas-sħab inkarigati mill-implimentazzjoni u l-intermedjarji finanzjarji 25

2.3.3. Attivitajiet esklużi 26

2.3.4. Kunsiderazzjonijiet dwar l-għajnuna mill-Istat 26

2.4. Valutazzjoni tar-riskju 26

2.5. Munita tal-finanzjament 27

2.6. Prinċipji tal-allokazzjoni għal kull tieqa ta’ politika 28

2.7. Diversifikazzjoni ġeografika u settorjali 28

2.8. Kompartimenti tal-Istati Membri fit-twieqi ta’ politika 29

2.9. Operazzjonijiet ta’ taħlit li jirċievu appoġġ mill-Fond InvestEU 29

2.10. Investimenti strateġiċi 30

3. PROMOZZJONI TAL-INVESTIMENTI SOSTENIBBLI 31

3.1. Traċċar u rappurtar tal-klima u l-ambjent 32

3.2. Verifika tas-sostenibbiltà 33

3.3. Skema għal Tranżizzjoni Ġusta fil-qafas tal-InvestEU 33

4. UŻU TAL-GARANZIJA TAL-UE 34

4.1. Prodotti finanzjarji ġenerali 35

4.1.1. Użu tal-garanzija tal-UE għal operazzjonijiet tat-tip ta’ dejn 35

4.1.2. L-użu tal-garanzija tal-UE għal operazzjonijiet tat-tip ta’ ekwità 36

4.2. Prodotti finanzjarji tematiċi 36

4.2.1. Użu tal-garanzija tal-UE għal operazzjonijiet tat-tip ta’ dejn 36

4.2.2. L-użu tal-garanzija tal-UE għal operazzjonijiet tat-tip ta’ ekwità 36

5. FINANZJAMENT IPPROVDUT MIS-SIEĦEB INKARIGAT MILL-IMPLIMENTAZZJONI 36

5.1. Prodotti finanzjarji ġenerali 37

5.1.1. Finanzjament b’dejn ipprovdut mis-sieħeb inkarigat mill-implimentazzjoni 37

5.1.2. Finanzjament mill-ekwità mis-sieħeb inkarigat mill-implimentazzjoni 37

5.2. Prodotti finanzjarji tematiċi 38

5.2.1. Finanzjament b’dejn ipprovdut mis-sieħeb inkarigat mill-implimentazzjoni 38

5.2.2. Finanzjament mill-ekwità mis-sieħeb inkarigat mill-implimentazzjoni 38

6. TWIEQI TA’ POLITIKA 39

6.1. Tieqa għall-Infrastruttura Sostenibbli 39

6.1.1. Oqsma ta’ politika ta’ intervent 39

6.1.2. Karatteristiċi ta’ prodotti finanzjarji potenzjali 47

6.2. It-tieqa tar-Riċerka, l-Innovazzjoni u d-Diġitalizzazzjoni: 49

6.2.1. Oqsma ta’ politika ta’ intervent 49

6.2.2. Karatteristiċi ta’ prodotti finanzjarji potenzjali 52

6.3. Tieqa għall-SMEs 55

6.3.1. Oqsma ta’ politika ta’ intervent 55

6.3.2. Karatteristiċi ta’ prodotti finanzjarji potenzjali 56

6.4. It-tieqa għall-Investiment Soċjali u l-Ħiliet 58

6.4.1. Oqsma ta’ politika ta’ intervent 58

6.4.2. Karatteristiċi ta’ prodotti finanzjarji potenzjali 62

1. KAMP TA’ APPLIKAZZJONI

Dawn il-linji gwida għall-investiment jistabbilixxu r-rekwiżiti ta’ eliġibbiltà għall-prodotti finanzjarji u għall-operazzjonijiet ta’ finanzjament u ta’ investiment taħt it-twieqi ta’ politika tal-Fond InvestEU skont l-Artikolu 8(9) tar-Regolament (UE) 2021/523 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-24 ta’ Marzu 2021 li jistabbilixxi l-Programm InvestEU u li jemenda r-Regolament (UE) 2015/1017 (1) (ir-“Regolament InvestEU”):

(a) il-prodotti finanzjarji li ssir referenza għalihom fl-Artikolu 2(9) tar-Regolament InvestEU u l-operazzjonijiet ta’ finanzjament u investiment imsemmija fl-Artikolu 2(10) ta’ dak ir-Regolament iridu jikkonformaw mar-rekwiżiti stabbiliti fir-Regolament InvestEU u f’dawn il-linji gwida dwar l-investiment;

(b) il-Kumitat tal-Investiment, meta jiddeċiedi f’konformità mal-Artikolu 24 tar-Regolament InvestEU, għandu jivverifika l-konformità ma’ dawn il-linji gwida għall-investiment.

Dawn il-linji gwida għall-investiment jikkonċernaw kemm il-kompartimenti tal-UE kif ukoll dawk tal-Istati Membri stabbiliti fl-Artikolu 9 tar-Regolament InvestEU, sakemm ma jkunx speċifikat mod ieħor f’dawn il-linji gwida. Id-definizzjonijiet stabbiliti fl-Artikolu 2 tar-Regolament InvestEU japplikaw ukoll għal dawn il-linji gwida għall-investiment.

2. DISPOŻIZZJONIJIET ORIZZONTALI

2.1. Kontribut għall-objettivi ta’ politika tal-Unjoni u għall-valur miżjud tal-Unjoni

L-operazzjonijiet ta’ finanzjament u ta’ investiment appoġġati skont il-Fond InvestEU għandhom jiffukaw fuq investimenti li jipprovdu valur miżjud tal-Unjoni. In-natura tal-valur miżjud tal-Unjoni tista’ tvarja fil-każ ta’ operazzjonijiet ta’ finanzjament u investiment skont prodotti finanzjarji speċifiċi kif stabbilit f’kull tieqa ta’ politika fit-Taqsima 6 ta’ dawn il-linji gwida għall-investiment. Il-valur miżjud tal-Unjoni tal-operazzjonijiet ta’ finanzjament u investiment taħt prodotti finanzjarji jista’ jirriżulta wkoll mid-diversifikazzjoni tar-riskju fil-livell tal-prodotti finanzjarji madwar diversi setturi jew ġeografiji. Barra minn hekk, il-valur miżjud tal-Unjoni jista’ jinbet ukoll mill-kontribut għar-reżiljenza tal-Unjoni f’oqsma ta’ importanza strateġika kif stabbilit ulterjorment fit-Taqsima 2.10.

Biex jinkisbu l-objettivi ta’ politika tal-Unjoni fl-oqsma ta’ politika appoġġati minn InvestEU, kif stabbilit fl-Artikolu 3 u l-Anness II tar-Regolament InvestEU fir-rigward tas-setturi ttrattati fihom, l-operazzjonijiet ta’ finanzjament u ta’ investiment jistgħu jikkomplementaw l-għotjiet ta’ finanzjament u appoġġ ieħor b’mod partikolari permezz ta’ operazzjonijiet ta’ taħlit u kombinazzjonijiet. Il-Fond InvestEU jista’, b’mod partikolari, jikkomplementa objettivi relevanti ta’ politika ta’ Orizzont Ewropa (2), il-Faċilità Nikkollegaw l-Ewropa (3) (FNE), il-programm Ewropa Diġitali (4), il-programm għas-Suq Uniku (5), il-programm spazjali Ewropew (6), il-Fond Ewropew għall-Iżvilupp Reġjonali (FEŻR) (7), il-Fond ta’ Koeżjoni (8), il-Fond Soċjali Ewropew+ (FSE+) (9), il-Faċilità għall-Irkupru u r-Reżiljenza (RRF) (10), il-Fond Agrikolu Ewropew għall-Iżvilupp Rurali (FAEŻR) (11), il-programm Ewropa Kreattiva (12), il-Fond għall-Migrazzjoni u l-Ażil (13), il-Fond għas-Sigurtà Interna (14), il-Fond Ewropew għall-Affarijiet Marittimi u s-Sajd (FEMS) (15), il-Programm għall-Ambjent u l-Azzjoni Klimatika (LIFE) (16), il-Fond għall-Innovazzjoni tal-ETS (17), il-programm l-UE għas-Saħħa (18), il-Fond għat-Tranżizzjoni Ġusta (JTF) (19) u l-Fond Ewropew għad-Difiża (20).

2.2. Fallimenti tas-suq, sitwazzjonijiet ta’ investiment subottimali u addizzjonalità

F’konformità mal-Artikolu 209(2)(a) u (b) tar-Regolament (UE, Euratom) 2018/1046 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (ir-“Regolament Finanzjarju” (21)), il-garanzija tal-UE għandha tindirizza fallimenti tas-suq jew sitwazzjonijiet ta’ investiment subottimali u tikseb addizzjonalità, kif stabbilit fit-Taqsima A tal-Anness V tar-Regolament InvestEU (22).

2.3. Rekwiżiti komuni għall-operazzjonijiet ta’ finanzjament u investiment

2.3.1. Sħab inkarigati mill-implimentazzjoni, intermedjarji finanzjarji u riċevituri finali

Skont l-Artikolu 2(13) tar-Regolament InvestEU, is-sħab inkarigati mill-implimentazzjoni huma kontropartijiet eliġibbli, bħalma huma istituzzjonijiet finanzjarji, li magħhom il-Kummissjoni tkun ikkonkludiet ftehim ta’ garanzija.

Is-sħab inkarigati mill-implimentazzjoni jistgħu jipprovdu finanzjament direttament (23) lir-riċevituri finali jew indirettament permezz ta’ intermedjarji finanzjarji privati jew pubbliċi.

Is-sħab inkarigati mill-implimentazzjoni jistgħu wkoll isiru sħab konsultattivi biex jipprovdu, direttament jew indirettament, assistenza teknika u appoġġ għall-bini tal-kapaċità lill-intermedjarji finanzjarji u lir-riċevituri finali taħt iċ-Ċentru tal-Konsulenza tal-InvestEU. L-intermedjarji finanzjarji jistgħu jipprovdu wkoll assistenza teknika u appoġġ għall-bini tal-kapaċità lir-riċevituri finali jew jistgħu jibbenefikaw minnha huma stess.

L-operazzjonijiet diretti jikkonċernaw il-finanzjament dirett mis-sħab inkarigati mill-implimentazzjoni lir-riċevituri finali (24).

Għal operazzjonijiet indiretti, is-sħab inkarigati mill-implimentazzjoni jistgħu jikkonkludu ftehimiet ma’ intermedjarji finanzjarji skont l-Artikolu 208(4) tar-Regolament Finanzjarju. Fil-każ ta’ finanzjament intermedjat, skont l-Artikolu 208(4) tar-Regolament Finanzjarju dawn l-intermedjarji finanzjarji jridu jintgħażlu mis-sħab inkarigati mill-implimentazzjoni skont proċeduri ekwivalenti għal dawk applikati mill-Kummissjoni. Dawn il-proċeduri jridu jirrispettaw il-prinċipji ta’ proċeduri miftuħa, trasparenti, proporzjonati u mhux diskriminatorji, u jridu jevitaw il-kunflitt ta’ interessi. Dawn jistgħu pereżempju jieħdu l-forma ta’ sejħa għal espressjoni ta’ interess. L-operazzjonijiet indiretti jistgħu jikkonsistu wkoll fil-forniment ta’ finanzjament permezz ta’ pjattaformi ta’ investiment kif definit fl-Artikolu 2 (18) tar-Regolament InvestEU.

F’konformità mal-Artikoli 209(2)(a) u 219(3) tar-Regolament Finanzjarju, l-operazzjonijiet ta’ finanzjament u investiment għandhom jipprovdu appoġġ biss lir-riċevituri finali li huma meqjusa ekonomikament vijabbli skont standards aċċettati internazzjonalment fiż-żmien tal-appoġġ finanzjarju tal-Unjoni.

Ir-riċevituri finali eliġibbli jridu jkunu persuni fiżiċi jew ġuridiċi inklużi:

(a) entitajiet privati bħalma huma veikoli bi skop speċjali (special-purpose vehicles - SPVs) jew kumpaniji ta’ proġetti, korporattivi kbar, kumpaniji b’kapitalizzazzjoni medja, inklużi kumpaniji żgħar b’kapitalizzazzjoni medja (25), u SMEs

(b) Entitajiet tas-settur pubbliku (dawk territorjali u dwak li mhumiex, iżda bl-esklużjoni ta’ operazzjonijiet ta’ finanzjament u ta’ investiment ma’ entitajiet (26) li joħolqu riskju dirett għall-Istat Membru) u entitajiet tat-tip tas-settur pubbliku.

(c) entitajiet imħalltin, bħal sħubijiet pubbliċi-privati (PPPs) u kumpaniji privati bi skop pubbliku; jew

(d) organizzazzjonijiet mingħajr skop ta’ qligħ.

Ir-riċevituri finali fil-mira taħt prodott finanzjarju se jiġu definiti fil-ftehim ta’ garanzija.

Is-sħab inkarigati mill-implimentazzjoni ma jridux ikunu f’xi waħda mis-sitwazzjonijiet imsemmija fl-Artikolu 136(1) jew (4)(a) jew (b) tar-Regolament Finanzjarju. Fir-rigward tal-intermedjarji finanzjarji u r-riċevituri finali, l-applikazzjoni tal-Artikolu 136 trid tiġi speċifikata fil-ftehimiet ta’ garanzija. Meta operazzjonijiet ta’ finanzjament u investiment ikunu ta’ benefiċċju għal dawk ir-riċevituri finali li jkunu korporazzjonijiet kbar, entitajiet tas-settur pubbliku u entitajiet tat-tip tas-settur pubbliku li jibbenefikaw minn aċċess aktar faċli għas-swieq kapitali jew għall-finanzjament mill-banek jew li juru livelli aktar baxxi ta’ riskju, is-sieħeb inkarigat mill-implimentazzjoni jrid juri li hemm valur miżjud għoli ta’ politika.

Abbażi tal-informazzjoni rċevuta mis-sieħeb inkarigat mill-implimentazzjoni, il-Kumitat tal-Investiment għandu jivverifika li operazzjoni ta’ finanzjament jew ta’ investiment appoġġata minn InvestEU ppreżentata minn xi sieħeb inkarigat mill-implimentazzjoni jew taħlita ta’ tali operazzjonijiet ippreżentati minn aktar minn sieħeb inkarigat mill-implimentazzjoni wieħed:

(a) fil-każ ta’ operazzjonijiet diretti, ma għandhiex taqbeż il-50 % (27)tal-ispiża totali tal-proġett;

(b) fil-każ ta’ operazzjonijiet indiretti ta’ ekwità, ma għandhiex taqbeż il-50 % tad-daqs tal-fond (28);

(c) fil-każ ta’ operazzjonijiet ta’ dejn indirett, mill-inqas 20 % tal-iskopertura għandha tinżamm mill-intermedjarju finanzjarju.

Dawn ir-rekwiżiti japplikaw sakemm ma jkunx speċifikat mod ieħor f’dawn il-linji gwida għall-investiment skont it-Taqsima 5.

Fil-każ ta’ operazzjonijiet indiretti, is-sieħeb inkarigat mill-implimentazzjoni għandu jeżiġi kuntrattwalment li intermedjarju finanzjarju ma jkunx jista’ jinkludi l-istess tranżazzjoni ma’ riċevituri finali jew intermedjarji oħra f’aktar minn portafoll wieħed appoġġat minn InvestEU.

Fil-każ ta’ operazzjonijiet ta’ ekwità indiretta, fir-rigward tar-rekwiżit fil-punt (b) hawn fuq, is-sieħeb inkarigat mill-implimentazzjoni għandu jitlob li l-intermedjarji finanzjarji potenzjali jinfurmawh dwar l-intenzjoni tagħhom li jfittxu investiment minn sieħeb inkarigat mill-implimentazzjoni ieħor u/jew intermedjarju finanzjarju ieħor li jibbenefika mill-garanzija tal-UE, soġġett għal rekwiżiti ta’ kunfidenzjalità vinkolanti fuq l-intermedjarji finanzjarji potenzjali.

Ir-riċevituri finali għandhom ikunu obbligati kuntrattwalment li jikkonfermaw li t-taħlita ta’ appoġġ mill-Fond InvestEU u minn programmi oħra tal-Unjoni ma taqbiżx il-kost totali tal-proġett, fejn applikabbli, u li l-finanzjament appoġġat minn InvestEU ma jintużax għall-prefinanzjament ta’ għotja mill-programmi tal-Unjoni jew li għotja minn programm tal-Unjoni mhux se tintuża biex jiġi rimborżat l-appoġġ mill-InvestEU.

Is-sħab inkarigati mill-implimentazzjoni għandhom jiggarantixxu l-viżibbiltà tal-appoġġ InvestEU f’konformità mal-Artikolu 32 tar-Regolament InvestEU kif speċifikat ulterjorment fil-ftehimiet ta’ garanzija filwaqt li titqies in-natura tal-prodott finanzjarju u tar-riċevituri finali.

2.3.2. Tipi ta’ prodotti finanzjarji u rekwiżiti għall-iżgurar tal-interess komuni mas-sħab inkarigati mill-implimentazzjoni u l-intermedjarji finanzjarji

2.3.2.1. Prijoritizzazzjoni tal-objettivi ta’ politika

Se jiġu stabbiliti indikaturi ewlenin tal-prestazzjoni li juru l-kisba tal-prijoritajiet ta’ politika sabiex jiġu prijoritizzati l-objettivi ta’ politika taħt kull prodott finanzjarju. Barra minn hekk, se jintuża wieħed jew aktar mill-mezzi li ġejjin:

(a) ammonti fil-mira għall-finanzjament mogħti lil ċerti prijoritajiet ta’ politika;

(b) kriterji speċifiċi ddedikati immirati lejn ir-riċevituri finali rilevanti;

(c) kopertura differenti mill-garanzija tal-UE tar-riskji għal prijoritajiet speċifiċi ta’ politika;

(d) limiti ta’ konċentrazzjoni għal kull settur/ġeografija;

(e) mekkaniżmu debitament ġustifikat ibbażat fuq il-prestazzjoni biex jirrifletti t-twettiq ta’ prijoritajiet speċifiċi ta’ politika;

(f) definizzjoni ta’ stadji importanti u miri marbuta mal-allokazzjoni ta’ segmenti ta’ garanzija addizzjonali tal-UE għal prodotti finanzjarji ġodda jew eżistenti ta’ sieħeb inkarigat mill-implimentazzjoni; jew

(g) kwalunkwe mezz ieħor xieraq.

Il-prijoritizzazzjoni u l-mezzi applikabbli se jiġu speċifikati fil-ftehim ta’ garanzija.

Barra minn hekk, se jiġi stabbilit djalogu mill-qrib bejn il-Kummissjoni u kull sieħeb inkarigat mill-implimentazzjoni biex jipprovdi direzzjoni politika u janalizza s-sensiela ta’ operazzjonijiet previsti taħt il-Fond InvestEU.

Sabiex jiġu żgurati l-flessibbiltà u r-rispons għall-ħtiġijiet tas-suq u ta’ politika li potenzjalment jinbidlu kif meħtieġ taħt kull tieqa ta’ politika, il-Kummissjoni u l-korpi ta’ governanza rilevanti tal-InvestEU jistgħu jagħtu prijorità lill-oqsma eliġibbli għall-finanzjament stabbiliti fl-Anness II tar-Regolament InvestEU abbażi tal-mezzi deskritti f’din it-taqsima. Il-Kummissjoni tista’ b’mod partikolari:

(a) minn żmien għal żmien tanalizza riżerva ta’ proġetti pprovduta mis-sħab inkarigati mill-implimentazzjoni flimkien magħhom. Ir-riżerva ta’ proġetti tikkonsisti f’informazzjoni aggregata (jew informazzjoni dettaljata, soġġetta għal impenji ta’ kunfidenzjalità fis-seħħ bejn is-sieħeb inkarigat mill-implimentazzjoni u r-riċevitur finali, jekk ikun hemm qbil dwar dan fil-ftehim ta’ garanzija) dwar l-ammont ipprojettat ta’ finanzjament skont l-oqsma ta’ politika rilevanti, fil-livell tas-sottosettur, u l-kopertura ġeografika tal-operazzjonijiet. Ikun meħtieġ li tiġi pprovduta informazzjoni aktar granulari għall-prodotti tematiċi definiti fit-Taqsima 2.3.2.2 u għall-operazzjonijiet ta’ finanzjament u investiment li jibbenefikaw mit-taħlit definit fit-Taqsima 2.9.

(b) l-għoti ta’ gwida dwar l-interpretazzjoni tal-kriterji ta’ eliġibbiltà u l-mezzi ta’ prijoritizzazzjoni msemmija f’dawn il-linji gwida.

(c) l-analiżi tal-prestazzjoni u l-ambitu tal-prodotti finanzjarji rilevanti sabiex tiġi ottimizzata l-kisba tal-prijoritajiet ta’ politika msemmija f’dawn il-linji gwida.

Fi ħdan il-qafas stabbilit f’din it-Taqsima 2.3.2.1, jistgħu jiġu stabbiliti miri indikattivi li jiffukaw fuq objettivi ta’ politika speċifiċi taħt prodotti finanzjarji ġenerali.

2.3.2.2. Prodotti finanzjarji

Il-prodotti finanzjarji jistgħu jieħdu l-forma ta’ prodotti finanzjarji ġenerali, prodotti finanzjarji tematiċi, u prodotti finanzjarji konġunti ġenerali jew tematiċi.

Il-prodotti finanzjarji ġenerali għandhom ikunu ta’ appoġġ għal xi qasam ta’ politika wieħed jew aktar koperti taħt kull tieqa ta’ politika kif definit ulterjorment fit-Taqsima 6 ta’ dawn il-linji gwida għall-investiment.

F’każijiet debitament ġustifikati, skont il-profil tar-riskju tal-operazzjonijiet ta’ finanzjament u investiment immirati lejn objettivi ta’ politika speċifiċi, jistgħu jinħolqu prodotti finanzjarji tematiċi taħt it-twieqi ta’ politika.

Prodott finanzjarju tematiku għandu jiffoka fuq qasam ta’ politika ta’ valur miżjud ogħla tal-Unjoni definit b’mod ċar meta l-falliment tas-suq jew is-sitwazzjoni ta’ investiment subottimali ma tkunx tista’ tiġi indirizzata minn prodotti finanzjarji ġenerali minħabba li tiddevja b’mod sinifikanti mit-termini u l-kundizzjonijiet ta’ dawn il-prodotti finanzjarji ġenerali disponibbli. Dan jista’ jkun b’mod partikolari minħabba l-profil ta’ riskju għoli tal-operazzjonijiet ta’ finanzjament u investiment li jirrekjedu kopertura ogħla ta’ garanzija tal-UE permezz ta’ kondiviżjoni tar-riskji asimmetrika, limitata jew l-ebda kondiviżjoni tar-riskju mas-sieħeb inkarigat mill-implimentazzjoni. Fi kwalunkwe każ, il-kontribuzzjoni finanzjarja tas-sieħeb inkarigat mill-implimentazzjoni għandha tkun konformi mal-Artikoli 13(4) u (5) tar-Regolament InvestEU fuq bażi ta’ portafoll.

Prodott finanzjarju tematiku għandu jkun ibbażat fuq valutazzjoni ta’ falliment tas-suq jew ta’ sitwazzjoni ta’ investiment subottimali, li għandha tkun proporzjonata għall-karatteristiċi tal-prodott finanzjarju tematiku propost, sal-punt li tali prodott ma kienx diġà kopert minn valutazzjonijiet u studji eżistenti.

Minbarra l-analiżi tar-riżerva, is-sieħeb inkarigat mill-implimentazzjoni għandu jipprovdi informazzjoni speċifika dwar l-eliġibbiltà lill-Kummissjoni dwar kull operazzjoni ta’ finanzjament jew ta’ investiment taħt prodott tematiku, kif stabbilit fil-ftehim ta’ garanzija.

Prodott finanzjarju ġenerali jew tematiku konġunt jista’ jiġi żviluppat biex jindirizza l-objettivi ta’ politika li jaqgħu taħt aktar minn tieqa ta’ politika waħda b’mod aktar effiċjenti. Dawn il-prodotti għandhom jikkombinaw riżorsi minn żewġ twieqi jew aktar.

2.3.3. Attivitajiet esklużi

Il-Fond InvestEU ma għandux jappoġġa l-attivitajiet imsemmija fil-punt B tal-Anness V tar-Regolament InvestEU.

2.3.4. Kunsiderazzjonijiet dwar l-għajnuna mill-Istat

Ir-riżorsi tal-Istati Membri involuti f’operazzjonijiet ta’ finanzjament u ta’ investiment appoġġati taħt il-Fond InvestEU taħt kompartimenti tal-UE u tal-Istati Membri jistgħu f’ċerti każijiet jikkwalifikaw bħala għajnuna mill-Istat skont it-tifsira tal-Artikolu 107(1) tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea (“TFUE”). Madankollu, huma eżentati mir-rekwiżit ta’ notifika għall-miżuri ta’ għajnuna mill-Istat stabbilit fl-Artikolu 108(3) tat-TFUE jekk jissodisfaw ir-rekwiżiti, li huma stabbiliti fir-Regolament għal Eżenzjoni Ġenerali Sħiħa (29), b’mod partikolari t-taqsima speċifika ta’ InvestEU tiegħu (30), jew f’xi regolament ieħor ta’ eżenzjoni ta’ kategorija (31). Kwalunkwe għajnuna mill-Istat li ma tissodisfax ir-rekwiżiti stabbiliti f’wieħed mir-regolamenti ta’ eżenzjoni ta’ kategorija trid tiġi nnotifikata lill-Kummissjoni skont l-Artikolu 108 tat-TFUE.

2.4. Valutazzjoni tar-riskju

Fil-każ tal-operazzjonijiet kollha tat-tip ta’ dejn dirett, is-sħab inkarigati mill-implimentazzjoni għandhom iwettqu l-valutazzjoni tar-riskju standard tagħhom, li tinvolvi l-komputazzjoni tal-probabbiltà ta’ inadempjenza u r-rata ta’ rkupru mistennija u l-klassifikazzjoni skont is-sistema interna ta’ klassifikazzjoni jew ta’ gradazzjoni tas-sieħeb inkarigat mill-implimentazzjoni, u jirrapportaw lill-Kummissjoni skont dan.

Sabiex jiġi rifless ir-riskju ġenerali tal-operazzjoni, tali komputazzjoni għandha titwettaq mingħajr ma titqies il-garanzija tal-UE u l-kontribuzzjoni finanzjarja mis-sieħeb inkarigat mill-implimentazzjoni. Madankollu, trid tqis il-fatt li xi operazzjonijiet taħt prodotti tematiċi jistgħu, skont ir-regoli u l-proċeduri tas-sieħeb inkarigat mill-implimentazzjoni, jaqgħu barra mill-kamp ta’ applikazzjoni tal-metrika tar-riskju regolari tiegħu. F’każijiet bħal dawn, għandha tiġi żviluppata valutazzjoni tar-riskju adegwata mis-sieħeb inkarigat mill-implimentazzjoni f’kooperazzjoni mal-Kummissjoni sabiex jiġi żgurat rappurtar adegwat tar-riskju.

L-informazzjoni dwar il-profil tar-riskju mistenni tal-operazzjonijiet tat-tip ta’ dejn għandha tiġi ppreżentata wkoll lill-Kumitat tal-Investiment bħala parti mill-applikazzjoni għall-appoġġ mill-Fond InvestEU. Operazzjoni tat-tip ta’ dejn hija operazzjoni li għandha l-karatteristiċi tar-riskju tad-dejn, li tista’ tinkludi strumenti fil-forma ġuridika tad-dejn. Eżempji ta’ dejn jinkludu self, lokazzjonijiet finanzjarji, ipoteki, ittri ta’ kreditu, garanziji, faċilitajiet ta’ kreditu standby, u titoli maħruġa fis-swieq kapitali bħal bonds; dawn jistgħu jkunu superjuri, intermedji jew subordinati u garantiti jew mhux garantiti.

Fil-każ ta’ operazzjonijiet tat-tip ta’ ekwità, il-garanzija tal-UE tista’ tintuża biex tappoġġa investimenti f’entitajiet jew proġetti individwali (investimenti tat-tip ta’ ekwità) mis-sħab inkarigati mill-implimentazzjoni jew permezz ta’ investimenti f’fondi (inklużi fondi ta’ fondi, veikoli ta’ koinvestiment jew tipi oħra ta’ intermedjarji) jew tipi oħra ta’ vetturi ta’ finanzjament li jippreżentaw riskji tal-portafoll tat-tip tal-ekwità (portafoll tat-tip ta’ ekwità).

Operazzjoni tat-tip ta’ ekwità hija operazzjoni li għandha l-karatteristiċi tar-riskju ta’ ekwità. Din tista’ jinkludi strumenti fil-forma legali ta’ ekwità, bħal investimenti f’ishma komuni jew preferuti, u ta’ strumenti ta’ kważi-ekwità jew strumenti ibridi, bħal self subordinat ħafna b’kondiviżjonijiet tal-profitt, finanzjament intermedju, self ta’ riskju, strumenti konvertibbli, warrants jew forom oħra ta’ inċentivi ta’ ekwità meta jesponu lid-detentur għal riskju tat-tip ta’ ekwità. Fil-każ ta’ operazzjonijiet diretti tat-tip ta’ ekwità, is-sieħeb inkarigat mill-implimentazzjoni għandu jwettaq il-valutazzjoni standard tiegħu u jirrapporta dwar dan lill-Kummissjoni. Fil-każ ta’ operazzjonijiet li jaqgħu barra l-kamp ta’ applikazzjoni ta’ metrika regolari tal-ekwità, is-sieħeb inkarigat mill-implimentazzjoni għandu jiżviluppa metodu adegwat ta’ valutazzjoni f’kooperazzjoni mal-Kummissjoni sabiex jiżgura rapportar adegwat.

Is-sieħeb inkarigat mill-implimentazzjoni għandu juża l-valutazzjoni tar-riskju standard tiegħu biex jiddetermina jekk operazzjoni hijiex ikklassifikata bħala tip ta’ ekwità jew tip ta’ dejn, irrispettivament mill-forma ġuridika u n-nomenklatura tagħha, u għandu jirrapportah skont dan lill-Kummissjoni.

Fil-każ ta’ operazzjonijiet intermedjati, is-sħab inkarigati mill-implimentazzjoni jistgħu jiddependu fuq il-proċeduri standard tal-intermedjarji finanzjarji fir-rigward tal-valutazzjoni tar-riskju tar-riċevituri finali jew il-valwazzjoni tal-operazzjoni, skont kif ikun applikabbli. Il-ftehim ta’ garanzija se jipprevedi li l-eżitu tal-analiżi mwettqa mis-sħab inkarigati mill-implimentazzjoni, abbażi tal-input riċevut mill-intermedjarji finanzjarji fil-livell tal-portafoll, għandu jiġi rrappurtat lill-Kummissjoni sabiex tkun tista’ tivvaluta l-impatt ta’ tali operazzjonijiet fuq ir-riskju merfugħ mill-garanzija tal-UE u l-adegwatezza tal-ħtiġijiet ta’ proviżjonament.

L-operazzjonijiet ta’ finanzjament u ta’ investiment għandhom jiġu kklassifikati skont sistema ta’ klassifikazzjoni komuni stabbilita skont l-Artikolu 11(1)(b)(ii) tar-Regolament InvestEU. L-informazzjoni rilevanti dwar il-valutazzjoni tar-riskju ta’ operazzjoni ta’ finanzjament jew ta’ investiment għandha tkun disponibbli, għal fini tar-rappurtar, għall-Kumitat tal-Investiment f’konformità mal-Artikolu 24(4) tar-Regolament InvestEU u għall-Kummissjoni. Ir-rekwiżiti dettaljati għandhom jiġu stabbiliti fil-ftehimiet ta’ garanzija, filwaqt li jitqiesu l-interessi tal-UE bħala l-garanti u jiġi żgurat li tingħata protezzjoni xierqa lill-kunfidenzjalità ta’ informazzjoni privata u/jew kummerċjalment sensittiva.

2.5. Munita tal-finanzjament

Il-garanzija tal-UE lis-sħab inkarigati mill-implimentazzjoni għandha tingħata f’EUR.

Il-finanzjament lir-riċevituri finali taħt operazzjonijiet ta’ finanzjament u ta’ investiment jista’ jiġi pprovdut fi kwalunkwe munita li jkollha l-istatus ta’ valuta legali f’xi Stat Membru. Tali finanzjament jista’ jikkontribwixxi wkoll għall-iżvilupp ta’ swieq kapitali lokali.

Il-finanzjament jista’ jiġi pprovdut ukoll f’muniti negozjabbli oħra. Madankollu, is-sħab inkarigati mill-implimentazzjoni u l-intermedjarji finanzjarji għandhom jagħmlu ħilithom biex jevitaw li jesponu lir-riċevituri finali għar-riskju tal-kambju. Bħala regola, il-finanzjament jista’ jiġi pprovdut lir-riċevituri finali f’muniti oħra apparti l-valuta legali tal-Istat fejn ikun stabbilit ir-riċevitur, imma biss meta jkun hemm raġunament ekonomiku sod biex isir dan. F’tali każijiet, il-finanzjament preferebbilment jingħata f’EUR.

2.6. Prinċipji tal-allokazzjoni għal kull tieqa ta’ politika

Il-prodotti finanzjarji għandhom jiġu stabbiliti taħt it-tieqa ta’ politika xierqa, f’konformità mal-prinċipji stabbiliti hawn taħt:

(a) il-prodotti finanzjarji li jappoġġaw l-operazzjonijiet ta’ finanzjament u ta’ investiment li l-objettiv ewlieni tagħhom jkun li jinkiseb impatt soċjali pożittiv jew l-iżvilupp tal-ħiliet, jaqgħu taħt it-tieqa tal-Investiment Soċjali u l-Ħiliet;

(b) il-prodotti finanzjarji għall-appoġġ ta’ portafolli li jikkonsistu esklussivament minn SMEs u kumpaniji żgħar b’kapitalizzazzjoni medja fuq bażi intermedjata fil-forma ta’ dejn jew ekwità jaqgħu taħt it-tieqa għall-SMEs, ħlief għal dawk li jaqgħu fil-kamp ta’ applikazzjoni tal-punt (a). Fil-każ ta’ operazzjonijiet diretti, il-prodotti finanzjarji li jappoġġaw portafolli li jikkonsistu esklussivament minn SMEs u kumpaniji żgħar b’kapitalizzazzjoni medja bħala qasam ta’ politika ġenerali kif imsemmi fl-Artikolu 8(1)(c) tar-Regolament InvestEU għandhom jiġu allokati lit-tieqa tal-SMEs, filwaqt li prodotti finanzjarji mmirati lejn oqsma ta’ politika speċifiċi oħra għandhom jiġu allokati għat-tieqa li tkopri dak il-qasam;

(c) il-prodotti finanzjarji li jappoġġaw l-attivitajiet ta’ riċerka, innovazzjoni jew diġitalizzazzjoni jaqgħu taħt it-tieqa tar-Riċerka, l-Innovazzjoni u d-Diġitalizzazzjoni (RID), ħlief għal dawk imsemmija fil-punti (a) u (b);

(d) il-prodotti finanzjarji għall-appoġġ tal-operazzjonijiet tal-infrastruttura, l-assi mobbli relatati, l-użu ta’ teknoloġiji innovattivi li għalihom ir-riskju huwa prinċipalment fuq it-talba u l-iżvilupp tas-suq speċifiku għas-settur għandhom jaqgħu taħt it-tieqa tal-Infrastruttura Sostenibbli, soġġett għall-kundizzjonijiet li ġejjin: (i) il-prodotti finanzjarji relatati mal-infrastruttura soċjali (32) għandhom jiġu allokati għat-tieqa tal-Investiment Soċjali u l-Ħiliet; (ii) il-prodotti finanzjarji relatati mal-infrastruttura li għalihom ir-riskju ewlieni jinsab fl-iżvilupp tat-teknoloġija u l-attivitajiet ta’ innovazzjoni għandhom jiġu allokati għat-tieqa tal-RID. Madankollu, il-prodotti finanzjarji relatati ma’ proġetti li li jaħdmu favur objettivi rilevanti tal-politika tal-infrastruttura sostenibbli jistgħu jiġu implimentati u żviluppati wkoll mill-SMEs u kumpaniji żgħar b’kapitalizzazzjoni medja taħt it-tieqa tal-Infrastruttura Sostenibbli sakemm il-portafolli ma jaqgħux taħt il-punt (b).

L-appoġġ kapitali lill-SMEs f’konformità mal-Artikolu 3(1)(g) tar-Regolament InvestEU jista’ jiġi pprovdut permezz ta’ prodotti finanzjarji li jaqgħu taħt kwalunkwe tieqa ta’ politika.

Il-prodotti finanzjarji konġunti jaqgħu taħt żewġ twieqi jew aktar skont il-mekkaniżmu ta’ allokazzjoni ta’ garanzija rilevanti kif stabbilit fil-ftehimiet ta’ garanzija. Tali mekkaniżmu ta’ allokazzjoni ta’ garanzija jista’ jikkonsisti f’kondiviżjoni prorata ta’ kull operazzjoni ta’ finanzjament jew ta’ investiment definita minn qabel fost it-twieqi ta’ politika rilevanti jew ta’ xi mekkaniżmu ieħor.

Kull operazzjoni individwali ta’ finanzjament jew ta’ investiment proposta mis-sieħeb inkarigat mill-implimentazzjoni għandha tiġi allokata lill-prodott finanzjarju rispettiv li jikkorrespondu miegħu. Fil-każ ta’ operazzjoni ta’ finanzjament jew ta’ investiment li tissodisfa l-kriterji ta’ aktar minn prodott finanzjarju stabbilit wieħed, tali operazzjoni għandha tiġi allokata lill-prodott finanzjarju li taħtu jaqa’ l-objettiv ewlieni tagħha, f’konformità mal-Artikolu 8(4) tar-Regolament InvestEU.

Fis-sottomissjoni tiegħu ta’ operazzjoni speċifika ta’ finanzjament jew ta’ investiment, is-sieħeb inkarigat mill-implimentazzjoni għandu jipproponi l-prodott finanzjarju rilevanti taħt it-tieqa ta’ politika li lilha għandha tiġi allokata l-operazzjoni ta’ finanzjament jew ta’ investiment.

2.7. Diversifikazzjoni ġeografika u settorjali

Il-volum tal-operazzjonijiet ta’ finanzjament u ta’ investiment koperti mill-garanzija tal-UE fi kwalunkwe tliet Stati Membri jenħtieġ li ma jkunx jirrappreżenta aktar minn 45 % tal-ammont tal-finanzjament appoġġat mill-Fond InvestEU fost is-sħab inkarigati mill-implimentazzjoni kollha, b’mod aggregat fi tmiem il-perjodu ta’ investiment. Dan jeskludi l-operazzjonijiet ta’ finanzjament u ta’ investiment jew il-partijiet rilevanti tagħhom koperti taħt il-kompartimenti tal-Istati Membri.

Barra minn hekk, irid isir kull sforz biex jiġi żgurat li fi tmiem il-perjodu ta’ investiment tiġi koperta firxa wiesgħa ta’ oqsma eliġibbli elenkati fl-Anness II tar-Regolament InvestEU. Dan se jinkludi b’mod partikolari swieq ġodda jew sottożviluppati, u se jqis il-prodotti finanzjarji pprovduti mis-sieħeb inkarigat mill-implimentazzjoni. Kwalunkwe qasam eliġibbli għal operazzjonijiet ta’ finanzjament u ta’ investiment stabbiliti fl-Anness II tar-Regolament InvestEU jista’ jkun kopert minn prodott finanzjarju.

Jistgħu jiġu stabbiliti pjattaformi ta’ investiment biex jippromwovu diversifikazzjoni ġeografika li tikkombina l-isforzi u l-għarfien espert tas-sħab inkarigati mill-implimentazzjoni ma’ banek u istituzzjonijiet promozzjonali nazzjonali b’esperjenza limitata fl-użu ta’ strumenti finanzjarji.

Taħt il-kompartimenti tal-Istati Membri, l-ambitu ġeografiku u d-delimitazzjoni speċifika se jiġu inklużi fil-ftehimiet ta’ kontribuzzjoni rispettivi.

2.8. Kompartimenti tal-Istati Membri fit-twieqi ta’ politika

Jistgħu jiġu stabbiliti kompartimenti tal-Istati Membri biex ikopru xi tieqa ta’ politika applikabbli waħda jew aktar. Dawn se jikkostitwixxu allokazzjonijiet delimitati mill-Istati Membri kontribwenti biex jiġi żgurat it-twettiq tal-objettivi ta’ politika tal-fondi taħt ġestjoni kondiviża, tal-RRF jew għall-finijiet stabbiliti fil-ftehim ta’ kontribuzzjoni, skont l-oriġini tal-ammont kontribwit. Il-kompartimenti tal-Istati Membri jistgħu, fost affarijiet oħra, jipprovdu appoġġ kapitali għall-SMEs skont l-Artikolu 3(1)(g) tar-Regolament InvestEU.

L-operazzjonijiet ta’ finanzjament u ta’ investiment taħt il-kompartimenti tal-Istati Membri għandhom jitwettqu f’konformità mar-regoli tal-Fond InvestEU u jikkonformaw ma’ dawn il-linji gwida ta’ investiment u ma’ ftehim ta’ kontribuzzjoni skont l-Artikolu 10 tar-Regolament InvestEU, inklużi l-objettivi tal-programmi kontribwenti.

Kull kompartiment tal-Istati Membri (33) jista’ jipprovdi appoġġ fix-xenarji li ġejjin fir-rigward tal-prodotti finanzjarji stabbiliti fit-Taqsima 2.3.2.2:

(a) xi prodott finanzjarju eżistenti mfassal għall-kompartiment tal-UE jista’ wkoll jiġi implimentat taħt il-kompartiment tal-Istat Membru. Il-kontribuzzjoni għandha tkun delimitata għall-Istat(i) Membru/i jew reġjun(i) tal-oriġini.

(b) jistgħu jiġu żviluppati prodotti finanzjarji mfassla apposta biex jindirizzaw ħtiġijiet speċifiċi u riċevituri finali speċifiċi tal-Istat Membru jew reġjun tal-oriġini. Tali prodott finanzjarju jista’ jkun tip ġdid ta’ prodott finanzjarju jew jista’ jvarja b’mod sinifikanti minn prodott finanzjarju eżistenti żviluppat għall-kompartiment tal-UE;

(c) prodott finanzjarju jista’ jikkombina l-appoġġ mill-kompartimenti tal-UE u tal-Istati Membri b’mod komplementari.

Żewġ Stati Membri jew aktar jistgħu jikkonkludu ftehim ta’ kontribuzzjoni konġunta mal-Kummissjoni skont l-Artikolu 10(2) tar-Regolament InvestEU.

2.9. Operazzjonijiet ta’ taħlit li jirċievu appoġġ mill-Fond InvestEU

L-operazzjonijiet ta’ taħlit (34) definiti fl-Artikolu 2(5) u msemmija fl-Artikolu 6(2) tar-Regolament InvestEU jinvolvu appoġġ mill-Fond InvestEU. Proposta għal operazzjoni ta’ finanzjament jew ta’ investiment li tikkostitwixxi parti minn tali operazzjoni ta’ taħlit għandha tiġi ppreżentata mis-sieħeb inkarigat mill-implimentazzjoni għall-approvazzjoni tal-Kumitat tal-Investiment.

L-implimentazzjoni tal-operazzjoni ta’ taħlit għandha sseħħ skont ir-regoli tal-InvestEU. L-element imħallat ipprovdut mill-programm settorjali (35) jista’ jieħu l-forma ta’ għotja jew strument finanzjarju u għandu jikkonforma mar-regoli ta’ eliġibbiltà tal-programm settorjali. L-element imħallat li jieħu l-forma ta’ strument finanzjarju jista’ jiġi kkombinat u jikkondividi r-riskju mal-garanzija InvestEU kif speċifikat ulterjorment fil-ftehim ta’ garanzija. Il-programm ta’ ħidma rilevanti (36) se jikkostitwixxi d-deċiżjoni ta’ finanzjament dwar l-element imħallat tal-programm settorjali u se jsemmi l-forma, l-objettivi, l-ammont baġitarju tal-programm settorjali li għandu jiġi allokat għall-operazzjonijiet ta’ taħlit u l-lista tal-entitajiet involuti fl-operazzjoni ta’ taħlit. Deċiżjoni dwar l-element imħallat minn programm settorjali hija mingħajr preġudizzju għad-deċiżjoni tal-Kumitat tal-Investiment dwar il-garanzija tal-UE skont ir-Regolament InvestEU.

Fit-tfassil u l-implimentazzjoni ta’ operazzjoni ta’ taħlit għandha tingħata attenzjoni speċjali għall-effiċjenza u l-proporzjonalità tal-appoġġ ikkombinat tal-Unjoni. Il-ftehim ta’ garanzija se jindika l-prodott(i) finanzjarju/i li taħtu/hom jistgħu jiġu sottomessi l-operazzjonijiet ta’ taħlit u d-dispożizzjonijiet speċifiċi applikabbli għall-operazzjonijiet ta’ taħlit. Dawn jistgħu jinkludu limiti massimi indikattivi jew obbligatorji tas-segmenti rispettivi tal-appoġġ tal-Unjoni. Barra minn hekk, l-informazzjoni aggregata (jew jekk ikun hemm qbil dwar dan fil-ftehim ta’ garanzija, l-informazzjoni dettaljata) dwar l-operazzjonijiet ta’ taħlit tista’ tiġi rieżaminata matul id-diskussjonijiet dwar is-sensiela ta’ proġetti mal-Kummissjoni. It-tabella ta’ valutazzjoni għandha tirrifletti jekk operazzjoni ta’ taħlit tibbenefikax minn komponent ta’ għotja jew strument finanzjarju minn programmi oħra tal-Unjoni.

Minbarra l-analiżi tar-riżerva, is-sieħeb inkarigat mill-implimentazzjoni għandu jipprovdi informazzjoni speċifika dwar l-eliġibbiltà lill-Kummissjoni dwar kull operazzjoni ta’ finanzjament jew ta’ investiment taħt xi prodott finanzjarju, kif definit fil-ftehim ta’ garanzija. Fil-każ ta’ operazzjonijiet ta’ finanzjament jew investiment indiretti omoġenji, jistgħu jiġu definiti kriterji speċifiċi ta’ eliġibbiltà għal tranżazzjonijiet ma’ riċevituri finali fil-ftehim ta’ garanzija, li jistgħu jissostitwixxu l-ħtieġa ta’ tali informazzjoni speċifika.

2.10. Investimenti strateġiċi

L-operazzjonijiet ta’ finanzjament jew ta’ investiment taħt InvestEU jistgħu jikkontribwixxu għal attivitajiet li huma ta’ importanza strateġika għall-Unjoni kif stabbilit fl-Artikolu 8(3) tar-Regolament InvestEU. Attivitajiet bħal dawn jitqiesu bħala investimenti strateġiċi jekk:

(i) ikunu jikkonċernaw proġetti u riċevituri finali assoċjati ma’ riskji għas-sigurtà jew l-ordni pubbliku tal-Unjoni u l-Istati Membri tagħha, b’mod partikolari investimenti fis-setturi tad-difiża u tal-ispazju u ċ-ċibersigurtà: — għad-difiża, l-investimenti fit-teknoloġiji u l-prodotti tad-difiża identifikati fil-programm ta’ ħidma annwali għall-Fond Ewropew għad-Difiża; — fil-każ tal-ispazju, investimenti fil-prodotti li ġejjin: — arloġġi atomiċi (eż. għas-sistemi ta’ pożizzjonament ta’ Galileo); — vetturi strateġiċi tal-isparar fl-ispazju (jiġifieri vetturi tal-isprar fl-ispazju għal sistemi spazjali kkontrollati mill-Unjoni); kif ukoll — prodotti spazjali definiti f’lista deċiża mill-Kummissjoni fuq bażi annwali u kkomunikati lill-Bord ta’ Tmexxija; — fil-każ taċ-ċibersigurtà, investimenti li jiffukaw biss fuq l-iżvilupp u l-użu ta’ għodod u soluzzjonijiet taċ-ċibersigurtà, inkluż meta dawn ikunu parti mill-introduzzjoni jew l-aġġornament ta’ netwerks diġitali u infrastruttura tad-data; jew

(ii) jikkontribwixxi għar-reżiljenza tal-Unjoni f’oqsma ta’ importanza strateġika għall-Unjoni, kif definit fit-taqsimiet 6.1.1.8, 6.2.1.1 u 6.4.1.1, billi jsostni u jsaħħaħ il-ktajjen tal-valur strateġiċi u jżomm u jsaħħaħ l-attivitajiet ta’ importanza strateġika għall-Unjoni, inklużi Proġetti Importanti ta’ Interess Ewropew Komuni (Projects of Common European Interest - IPCEI), fl-oqsma tal-infrastruttura kritika, it-teknoloġiji trasformattivi, l-innovazzjonijiet li jbiddlu l-pass tal-iżvilupp u l-inputs għan-negozji u l-konsumaturi.

Għal operazzjonijiet diretti, is-sieħeb inkarigat mill-implimentazzjoni għandu jiżgura li l-investimenti strateġiċi jirrispettaw il-limitazzjonijiet stabbiliti fil-paragrafi ta’ hawn taħt. Għal operazzjonijiet indiretti, is-sieħeb inkarigat mill-implimentazzjoni għandu jesiġi kuntrattwalment li l-intermedjarju finanzjarju jiżgura l-konformità mal-istess limitazzjonijiet.

Japplikaw limitazzjonijiet għar-riċevituri finali li jaqgħu taħt il-punt (i) fl-ewwel paragrafu, ħlief fil-każ ta’ operazzjonijiet diretti ta’ inqas minn EUR 10 000 000 u tranżazzjonijiet taħt operazzjonijiet indiretti ta’ inqas minn EUR 10 000 000.

Għall-finijiet tal-limitazzjonijiet stabbiliti f’din it-Taqsima:

(a) “kontroll” tfisser il-kapaċità li tkun eżerċitata influwenza deċiżiva fuq entità ġuridika b’mod dirett jew indirett permezz ta’ entità ġuridika intermedja waħda jew aktar;

(b) “struttura maniġerjali eżekuttiva” tfisser korp ta’ entità ġuridika maħtur f’konformità mad-dritt nazzjonali, u, fejn applikabbli, li jirrapporta lill-uffiċjal kap eżekuttiv, jew lil kwalunkwe persuna oħra b’setgħa deċiżjonali komparabbli, li jkollu s-setgħa jistabbilixxi l-istrateġija, l-objettivi u d-direzzjoni ġenerali tal-entità ġuridika, u li jissorvelja u jimmonitorja t-teħid ta’ deċiżjonijiet tal-maniġment;

(c) entità ta’ “pajjiż terz” tfisser entità stabbilita f’pajjiż terz jew li, fejn tkun stabbilita fl-Unjoni, ikollha l-istruttura eżekuttiva maniġerjali tagħha f’pajjiż terz; Il-post tal-istabbiliment tal-entità ġuridika huwa ddeterminat mill-post tal-uffiċċju rreġistrat tagħha.

Riċevitur finali li jaqa’ taħt il-punt (i) ma għandux ikun ikkontrollat minn xi pajjiż terz jew minn entitajiet ta’ pajjiż terz u għandu jkollu l-ġestjoni eżekuttiva tiegħu fl-Unjoni.

Jekk ir-riċevitur finali li jaqa’ taħt il-punt (i) ikun involut f’investiment strateġiku fil-qasam tal-konnettività 5G, il-miżuri u l-pjanijiet ta’ mitigazzjoni tar-riskju, skont l-Għodod taċ-Ċibersigurtà tal-5G (37) għandhom japplikaw ukoll għall-fornituri tiegħu. Tali fornituri, partikolarment bejjiegħa u manifatturi ta’ apparat tat-telekomunikazzjoni u fornituri terzi oħra, bħall-fornituri tal-infrastruttura tal-cloud, fornituri ta’ servizzi ġestiti, integraturi tas-sistemi, il-kuntratturi tas-sigurtà u tal-manutenzjoni, il-manifatturi tat-tagħmir tat-trażmissjoni.

Meta r-riċevitur finali li jaqa’ taħt il-punt (i) ikun involut f’investiment strateġiku fil-qasam tad-difiża, din il-limitazzjoni għandha tapplika wkoll għall-fornituri u s-sottokuntratturi tiegħu.

Il-limitazzjonijiet li jikkonċernaw in-nuqqas ta’ kontroll minn pajjiż terz jew entità ta’ pajjiż terz stabbiliti fit-tliet paragrafi ta’ hawn fuq ma japplikawx għal xi operazzjoni partikolari ta’ finanzjament u investiment fejn ir-riċevitur finali li jaqa’ taħt il-punt (i) ikun jista’ juri li huwa entità ġuridika li għaliha l-Istat Membru li fih ikun stabbilit ikun approva garanzija f’konformità mal-prinċipji dwar l-entitajiet eliġibbli stabbiliti fid-dispożizzjonijiet relevanti tar-Regolament dwar il-Fond Ewropew għad-Difiża (“EDF”) (38) jew l-eżenzjoni tal-Kummissjoni mogħtija f’konformità mal-prinċipji dwar l-entitajiet eliġibbli stabbiliti fid-dispożizzjonijiet relevanti tar-Regolament dwar l-Ispazju (39). Is-sieħeb inkarigat mill-implimentazzjoni jrid jinnotifika lill-Kummissjoni bi kwalunkwe deroga mogħtija għal-limitazzjonijiet stabbiliti f’din it-Taqsima 2.10.

Ir-riċevituri finali li jaqgħu taħt il-punt (i) ma għandhomx jilliċenzjaw jew jittrasferixxu b’mod esklussiv id-drittijiet tal-proprjetà intellettwali għal teknoloġiji ta’ importanza kritika u teknoloġiji strumentali għas-salvagwardja tal-interess essenzjali tas-sigurtà tal-Unjoni u tal-Istati Membri tagħha li jirriżultaw direttament minn dawk l-investimenti strateġiċi lil pajjiżi terzi jew entitajiet ta’ pajjiżi terzi, sakemm ma jkunux approvati mill-Istat Membru li fih ikun stabbilit ir-riċevitur finali.

Din il-limitazzjoni għandha tieqaf tapplika ħames (5) snin wara d-data tal-iżborż finali tal-finanzjament.

3. PROMOZZJONI TAL-INVESTIMENTI SOSTENIBBLI

InvestEU, bħala parti importanti tal-Pjan ta’ Investiment għal Ewropa Sostenibbli/il-Pjan ta’ Investiment għall-Patt Ekoloġiku (40), se jgħin fit-twettiq tal-Patt Ekoloġiku Ewropew u il-Mekkaniżmu ta’ Tranżizzjoni Ġusta. Se jikkontribwixxi wkoll għall-bini tad-dimensjoni soċjali tal-Unjoni.

Ir-Regolament InvestEU fih rekwiżiti legali speċifiċi li jikkonċernaw il-kontribut għall-objettivi klimatiċi u ambjentali, kif ukoll għas-sostenibbiltà tal-operazzjonijiet ta’ finanzjament u ta’ investiment li jirċievu l-appoġġ tal-garanzija tal-UE. Fil-kuntest InvestEU, is-sostenibbiltà tirreferi għall-impatt fuq it-tliet dimensjonijiet imsemmija fir-Regolament InvestEU: il-klima, l-ambjent u s-soċjetà.

Barra minn hekk, skont l-Artikolu 8(5) tar-Regolament InvestEU, il-proġetti inkonsistenti mal-objettivi klimatiċi, skont il-prinċipji stabbiliti fil-gwida dwar il-verifika tas-sostenibbiltà, ma għandhomx ikunu eliġibbli għall-appoġġ.

L-għamla tal-prodotti finanzjarji taħt InvestEU għandha tqis il-kontribut għall-objettivi tas-sostenibbiltà inkluż permezz taż-żieda fis-suq tal-bonds ekoloġiċi u tal-bonds ta’ sostenibbiltà; l-implimentazzjoni ta’ soluzzjonijiet innovattivi u sostenibbli fl-oqsma tal-ekonomija ċirkolari, il-bijoekonomija, l-ekonomija blu, l-ikel u t-tibdil fil-klima; il-protezzjoni tal-ambjent u l-kapital naturali (l-arja, l-ilma, in-natura, l-art u l-bijodiversità); it-tranżizzjoni u d-dekarbonizzazzjoni tal-industriji intensivi fl-enerġija, inkluż permezz ta’ investimenti f’teknoloġiji diġitali u sistemi ċirkolari; setturi li jeħtieġu appoġġ biex jiġu allinjati mal-objettivi tal-klima tal-Unjoni Ewropea għall-2030 u l-2050; il-ħtieġa li jiġu indirizzati l-impatti negattivi relatati li jista’ jkollhom effett negattiv b’mod partikolari fuq iċ-ċittadini vulnerabbli, inklużi dawk li jeħtieġu titjib tal-ħiliet jew taħriġ mill-ġdid u adattament għal forom ġodda ta’ xogħol u reġjuni li għadhom lura f’termini ta’ ħolqien ta’ industriji u servizzi sostenibbli; kif ukoll il-promozzjoni tal-ugwaljanza bejn il-ġeneri u l-ugwaljanza għal raġunijiet oħra.

Is-sħab inkarigati mill-implimentazzjoni huma mħeġġa jappoġġaw attivitajiet ekonomiċi li huma allinjati mal-kriterji tar-Regolament (UE) 2020/852 (41).

Jistgħu jiġu pprovduti servizzi ta’ konsulenza dedikati lill-promoturi tal-proġetti, lill-intermedjarji finanzjarji jew lis-sħab inkarigati mill-implimentazzjoni (42), speċjalment biex tinbena l-kapaċità li jiġu ttrattati r-rekwiżiti ta’ verifika tas-sostenibbiltà u biex tinbena sensiela ta’ proġetti li jindirizzaw l-objettivi ta’ hawn fuq.

3.1. Traċċar u rappurtar tal-klima u l-ambjent

F’konformità mal-Premessa 10 tar-Regolament InvestEU, il-volum aggregat tal-operazzjonijiet ta’ finanzjament u ta’ investiment huwa mistenni li jikkontribwixxi mill-inqas 30 % tal-pakkett finanzjarju kumplessiv tal-Programm InvestEU għall-għanijiet klimatiċi. Barra minn hekk, mira speċifika ta’ mill-inqas 60 % tal-volum aggregat tal-operazzjonijiet ta’ finanzjament u investiment fuq objettivi relatati mal-klima u l-ambjent taħt it-tieqa tal-Infrastruttura Sostenibbli hija stabbilita fl-Artikolu 8(8) tar-Regolament InvestEU għall-kompartiment tal-UE. L-operazzjonijiet ta’ finanzjament u ta’ investiment huma mistennija wkoll li jikkontribwixxu għall-objettivi ġenerali tal-Unjoni għall-bijodiversità.

Il-miri klimatiċi u ambjentali għandhom japplikaw kemm għall-kompartiment tal-UE kif ukoll għal dak tal-Istati Membri tal-Fond InvestEU. Madankollu, il-kisba tal-miri (43) għandha tiġi kkalkulata u mmonitorjata separatament għall-kompartimenti tal-UE u tal-Istati Membri.

Is-sħab inkarigati mill-implimentazzjoni għandhom ikejlu l-kontribut għall-objettivi klimatiċi u ambjentali tal-operazzjonijiet ta’ finanzjament u ta’ investiment li jippreżentaw lill-Kumitat tal-Investiment, f’konformità mal-gwida tal-Kummissjoni dwar it-traċċar tal-klima u tal-ambjent imsemmija fl-Artikolu 8(7) tar-Regolament InvestEU. It-traċċar tal-klima u tal-ambjent skont il-Fond InvestEU se jibni fuq sistema koerenti għall-ġbir, l-immarkar u l-aggregazzjoni tal-informazzjoni rilevanti mis-sħab kollha inkarigati mill-implimentazzjoni, filwaqt li jiżgura l-kompatibbiltà ma’ metodoloġija usa’ ta’ traċċar tal-klima applikabbli għall-programmi rilevanti kollha ffinanzjati mill-baġit tal-UE. Din is-sistema se jkollha tuża b’mod xieraq il-kriterji biex jiġi ddeterminat jekk attività ekonomika tkunx ambjentalment sostenibbli f’konformità mar-Regolament dwar l-istabbiliment ta’ qafas biex jiġi ffaċilitat l-investiment sostenibbli (44).

Sabiex tiġi mmonitorjata l-kisba tal-mira klimatika ta’ 30 % u l-mira klimatika u/jew ambjentali kumulattiva ta’ 60 % għat-tieqa tal-Infrastruttura Sostenibbli, fil-mument tal-preżentazzjoni ta’ proposta lill-Kummissjoni, is-sħab inkarigati mill-implimentazzjoni għandhom jipprovdu l-informazzjoni meħtieġa sabiex jiġi ttraċċat il-kontribut għal dawn il-miri, f’konformità mal-gwida maħruġa mill-Kummissjoni. L-istess informazzjoni tiġi ppreżentata wkoll lill-Kumitat tal-Investiment bħala parti mill-applikazzjoni għall-appoġġ mill-Fond InvestEU.

Il-ftehimiet ta’ garanzija se jirrikjedu li s-sħab inkarigati mill-implimentazzjoni jirrappurtaw kull sena lill-Kummissjoni, f’livell aggregat, dwar l-operazzjonijiet li jikkontribwixxu għall-miri klimatiċi u ambjentali u, jekk applikabbli, b’mod separat għal kull fond kontribwenti b’ġestjoni kondiviża fil-kompartiment tal-Istati Membri. Dan ir-rappurtar se jinkludi indikaturi rilevanti, fejn applikabbli.

3.2. Verifika tas-sostenibbiltà

F’konformità mal-Artikolu 8(5) tar-Regolament InvestEU, l-operazzjonijiet ta’ finanzjament u ta’ investiment għandhom jiġu skrinjati mis-sieħeb inkarigat mill-implimentazzjoni biex jiġi ddeterminat jekk jappoġġawx proġetti li jaqbżu ċertu daqs (45) u, f’tali każ, jekk għandhomx xi impatt ambjentali, klimatiku jew soċjali sinifikanti. Jekk dan ikun il-każ, huma għandhom ikunu soġġetti għal verifika tas-sostenibbiltà f’konformità mal-gwida żviluppata mill-Kummissjoni f’kooperazzjoni mas-sħab potenzjali inkarigati mill-implimentazzjoni. Fejn is-sieħeb inkarigat mill-implimentazzjoni jikkonkludi li ma għandha titwettaq l-ebda verifika tas-sostenibbiltà, għandu jipprovdi ġustifikazzjoni lill-Kumitat tal-Investiment.

Is-sieħeb inkarigat mill-implimentazzjoni se jkun responsabbli għat-twettiq tal-verifika tas-sostenibbiltà abbażi tal-informazzjoni pprovduta mill-promoturi tal-proġetti u f’konformità mal-gwida tal-Kummissjoni. Meta japplikaw għall-appoġġ tal-InvestEU, is-sħab inkarigati mill-implimentazzjoni għandhom jipprovdu sommarju ta’ verifika tas-sostenibbiltà, kif applikabbli. B’kunsiderazzjoni xierqa għar-regoli u l-prattiki rigward informazzjoni kunfidenzjali u kummerċjalment sensittiva, inkluża l-proprjetà intellettwali, is-sommarju dwar il-verifika tas-sostenibbiltà għandu jsir pubbliku wara li l-Kumitat tal-Investiment ikun approva l-użu tal-garanzija tal-UE għal operazzjoni speċifika.

Il-gwida tal-Kummissjoni se tiġi żviluppata b’mod li jkun konsistenti mal-gwida żviluppata għal programmi oħra tal-Unjoni, u abbażi tal-leġiżlazzjoni eżistenti (46), ta’ linji gwida, għodod u l-aħjar prattiki eżistenti biex tiġi żgurata r-reżiljenza għat-tibdil fil-klima u jiġu vvalutati l-esternalitajiet ambjentali (47), u billi jitqiesu, b’mod xieraq, il-kriterji biex jiġi ddeterminat jekk attività ekonomika hijiex ambjentalment sostenibbli, kif definit mir-Regolament (UE) 2020/852, inkluż il-prinċipju ta’ “tagħmilx ħsara sinifikanti”. Il-verifika għandha tikkontribwixxi wkoll biex jiġi vverifikat li l-operazzjonijiet ta’ investiment ta’ InvestEU jenħtieġ li jkollhom l-għan li jeliminaw l-inugwaljanzi, jew tal-inqas ma jikkontribwux biex jinżammu jew jiżdiedu l-inugwaljanzi eżistenti.

3.3. Skema għal Tranżizzjoni Ġusta fil-qafas tal-InvestEU

Bħala parti mill-Pjan ta’ Investiment għal Ewropa Sostenibbli/mill-Pjan ta’ Investiment għall-Patt Ekoloġiku Ewropew, l-InvestEU se jikkontribwixxi għall-Mekkaniżmu għal Tranżizzjoni Ġusta, bi skema ddedikata għal tranżizzjoni ġusta fil-qafas tal-InvestEU (InvestEU Just Transition Scheme, InvestEU JTS), implimentata permezz ta’ prodotti finanzjarji tal-InvestEU. L-InvestEU JTS għandha tappoġġa investimenti li jindirizzaw l-isfidi soċjali, ekonomiċi u ambjentali li jirriżultaw mit-tranżizzjoni lejn l-ilħuq tal-mira tal-Unjoni għall-klima għall-2030 u l-mira tagħha li tikseb newtralità klimatika sal-2050. Sabiex ikunu jistgħu jibbenefikaw mill-InvestEU JTS, fil-pjan territorjali għal tranżizzjoni ġusta rilevanti l-Istati Membri għandhom jistabbilixxu s-setturi u l-attivitajiet previsti li għandhom jirċievu għajnuna, f’konformità mal-prinċipji li jikkonċernaw il-pjanijiet territorjali għal tranżizzjoni ġusta stabbiliti fid-dispożizzjonijiet rilevanti tar-Regolament dwar il-Fond għal Tranżizzjoni Ġusta (ir-Regolament dwar il-JTF) (48).

L-InvestEU JTS għandha tappoġġa investimenti ekonomikament vijabbli minn entitajiet tas-settur privat u tas-settur pubbliku allinjati mal-objettivi ta’ tranżizzjoni ġusta. Il-proġetti jew ir-riċevituri finali għandhom ikunu jinsabu f’territorji koperti minn pjan territorjali għal tranżizzjoni ġusta approvat fil-qafas tar-Regolament dwar il-JTF. Barra minn hekk, il-proġetti jew ir-riċevituri finali li ma jinsabux f’dawn it-territorji imma li jikkontribwixxu biex jissodisfaw il-ħtiġijiet tal-iżvilupp tagħhom jistgħu jiġu appoġġati, dment li l-finanzjament għal tali proġetti jkun kruċjali għat-tranżizzjoni tat-territorji bi pjan territorjali għal tranżizzjoni ġusta. Pereżempju, jistgħu jiġu koperti proġetti ta’ infrastruttura li jtejbu l-konnettività tar-reġjuni tat-tranżizzjoni ġusta.

L-InvestEU JTS għandha tappoġġa investimenti f’konformità mal-objettivi (l-Artikolu 3 tar-Regolament InvestEU) u mal-prijoritajiet tal-investiment (l-Artikolu 8(1) u l-Anness II tar-Regolament InvestEU) stabbiliti fir-Regolament InvestEU u f’dawn il-linji gwida għall-investiment.

L-InvestEU JTS tista’ tiġi implimentata permezz ta’ kwalunkwe prodott finanzjarju tal-InvestEU fil-qafas tal-erba’ twieqi ta’ politika. Minħabba l-ispeċifiċitajiet tat-territorji tat-tranżizzjoni ġusta (eż. inugwaljanzi ekonomiċi, l-istruttura tas-suq tax-xogħol, il-kapaċità tal-assorbiment eċċ.) u l-impatt fuq il-prospettiva ekonomika minħabba l-pandemija tal-COVID-19, hi mistennija domanda ogħla għall-finanzjament fil-qafas ta’ xi prodotti finanzjarji u l-ebda domanda jew waħda limitata f’oħrajn. Meta jitqiesu dawn il-fatturi, jistgħu jiġu offruti inċentivi ddedikati lis-sħab ta’ implimentazzjoni u lill-intermedjarji finanzjarji. Jekk ikun ġustifikat, dawn jistgħu jkunu fil-forma ta’ arranġamenti ta’ kondiviżjoni tar-riskju aktar vantaġġużi għall-portafolli tal-investiment bejn l-UE u s-sieħeb inkarigat mill-implimentazzjoni, remunerazzjoni aktar baxxa tal-garanzija tal-UE jew kopertura parzjali tal-kostijiet amministrattivi fil-qafas tal-operazzjonijiet ta’ finanzjament u ta’ investiment li jikkontribwixxu għall-InvestEU JTS skont l-Artikolu 13(2) tar-Regolament InvestEU jew forma oħra miftiehma fi ftehim ta’ garanzija fil-kuntest ta’ prodott finanzjarju wieħed jew aktar. Fejn ikun xieraq jista’ jiġi offrut appoġġ ta’ konsulenza dedikat lill-promoturi rilevanti tal-proġetti jew lill-intermedjarji finanzjarji insostenn tal-iżvilupp ta’ riżerva vijabbli ta’ proġetti.

Kull tnaqqis tar-remunerazzjoni tal-garanzija tal-UE għandu jibbenefika għalkollox lir-riċevituri finali.

Il-kontribuzzjoni mis-sħab inkarigati mill-implimentazzjoni biex jintlaħqu l-objettivi ta’ investiment għall-InvestEU JTS tista’ tvarja skont in-natura tal-prodott finanzjarju kkonċernat.

Is-sħab inkarigati mill-implimentazzjoni għandhom jittraċċaw u jirrapportaw dwar l-operazzjonijiet ta’ finanzjament u ta’ investiment, jew il-komponenti rilevanti tagħhom, li jappoġġaw lill-proġetti jew lir-riċevituri finali fil-qafas tal-InvestEU JTS. Wara l-adozzjoni ta’ pjan territorjali għal tranżizzjoni ġusta rilevanti, dawn l-operazzjonijiet jew il-komponenti rilevanti tagħhom għandhom jgħoddu bħala investiment mobilizzat fil-qafas tal-InvestEU JTS anki jekk ikunu ġew approvati qabel l-adozzjoni tal-pjan, dment li s-sieħeb inkarigat mill-implimentazzjoni jivverifika li jikkonformaw mal-objettivi tal-pjan territorjali għal tranżizzjoni ġusta rilevanti.

Il-finanzjament fil-qafas tal-InvestEU JTS ma għandux jiġi kkombinat mal-faċilità ta’ self għas-settur pubbliku (49) (pilastru 3), ħlief għall-appoġġ konsultattiv.

4. UŻU TAL-GARANZIJA TAL-UE

Il-garanzija tal-UE tista’ tintuża biex tkopri segmenti differenti ta’ riskju tal-operazzjonijiet ta’ finanzjament jew ta’ investiment fil-qafas tal-prodotti finanzjarji differenti jew portafolli ta’ operazzjonijiet ta’ finanzjament u ta’ investiment fil-qafas tal-prodotti finanzjarji. Id-dettalji tal-użu tal-garanzija tal-UE għandhom jiġu stabbiliti fil-ftehim tal-garanzija.

Il-garanzija tal-UE tista’ tkun pari passu mal-pożizzjoni ta’ riskju meħuda mis-sieħeb inkarigat mill-implimentazzjoni jew tista’ tkopri segment tal-ewwel telf, pereżempju biċċa tal-ewwel telf (first loss piece, FLP) jew segment intermedju. Għall-ftehimiet ta’ garanzija li jkopru aktar minn tieqa ta’ politika waħda, it-telf imġarrab fil-qafas tal-prodotti finanzjarji jista’ jiġi mutwalizzat fi ħdan tieqa ta’ politika waħda jew aktar, b’kont meħud tal-istruttura tal-kondiviżjoni tar-riskju definita fil-ftehim ta’ garanzija.

Is-sehem tas-sieħeb inkarigat mill-implimentazzjoni fl-FLP jgħodd għall-kontribuzzjoni finanzjarja tas-sieħeb inkarigat mill-implimentazzjoni kif definit fl-Artikolu 2(7) tar-Regolament InvestEU. Il-kondiviżjoni tar-riskju f’forom oħra, bħas-sehem tas-sieħeb inkarigat mill-implimentazzjoni f’segment intermedju, tista’ titqies fil-kontribuzzjoni finanzjarja tas-sieħeb inkarigat mill-implimentazzjoni, soġġetta għall-kundizzjonijiet u għall-metodoloġija tal-kalkolu stipulati fil-ftehimiet ta’ garanzija.

It-tul tal-ħajja ta’ prodott finanzjarju u l-kundizzjonijiet għat-terminazzjoni tiegħu għandhom jiġu definiti fil-ftehim ta’ garanzija. Jekk ikun xieraq, fil-qafas ta’ prodott finanzjarju fil-livell tal-operazzjoni ta’ finanzjament jew ta’ investiment tista’ tkun prevista l-possibbiltà ta’ ħruġ mill-investimenti jew taċ-ċediment ta’ skoperturi qabel tmiem il-ħajja tal-investimenti sottostanti jekk il-kisba tal-objettivi ta’ politika tista’ tiġi ggarantita, waqt li jiġu osservati l-interessi finanzjarji tal-Unjoni u tas-sieħeb inkarigat mill-implimentazzjoni.

Mingħajr preġudizzju għall-prinċipji stabbiliti f’din it-Taqsima 4 li għandhom japplikaw mutatis mutandis, il-ħxuna tas-segment subordinat jew intermedju tista’ tiġi stabbilita wkoll permezz ta’ mekkaniżmu tar-rata ta’ trasferiment, li jiġi speċifikat fil-ftehim ta’ garanzija. Dan jikkonsisti fl-applikazzjoni ta’ rata ta’ trasferiment individwali għal kull operazzjoni ta’ finanzjament jew ta’ investiment biex jiġi ddeterminat il-livell ta’ kontribuzzjoni, għal dik l-operazzjoni, għal tali segment subordinat jew intermedju mis-sieħeb inkarigat mill-implimentazzjoni u mill-garanzija tal-UE.

Il-prinċipji li ġejjin għandhom japplikaw għall-użu tal-garanzija tal-UE, sakemm ma jkunx speċifikat mod ieħor f’dawn il-linji gwida għall-investiment taħt it-Taqsima rilevanti tat-tieqa ta’ politika. Għall-kompartiment tal-Istat Membru, il-ħxuna tal-FLP jew tas-segment intermedju tista’ tkun differenti mill-prinċipji stabbiliti f’din it-Taqsima 4, kif speċifikat fil-ftehim ta’ kontribuzzjoni rilevanti ffirmat bejn il-Kummissjoni u l-Istat Membru.

4.1. Prodotti finanzjarji ġenerali

4.1.1. Użu tal-garanzija tal-UE għal operazzjonijiet tat-tip ta’ dejn

Bħala prinċipju, skont id-dispożizzjonijiet fit-Taqsimiet minn 4.1.1.1 sa 4.1.1.3, għall-portafolli li jappoġġaw operazzjonijiet tat-tip ta’ dejn fil-qafas tal-prodotti finanzjarji, jekk il-garanzija tal-UE tkopri FLP, is-sieħeb inkarigat mill-implimentazzjoni għandu jkollu sehem ta’ mill-inqas 5 % fl-FLP.

4.1.1.1. Kopertura tal-operazzjonijiet individwali

Din it-Taqsima 4.1.1.1 tapplika biss għall-operazzjonijiet diretti.

Il-garanzija tal-UE tista’ tintuża biex tkopri parzjalment operazzjoni individwali fuq bażi pari passu. F’dan il-każ, il-garanzija tal-UE fuq operazzjoni individwali ma tistax taqbeż il-50 % tal-finanzjament ipprovdut mis-sieħeb inkarigat mill-implimentazzjoni. Is-sieħeb inkarigat mill-implimentazzjoni għandu jkun obbligat li jżomm sehem pari passu ta’ mill-inqas 20 % fuq operazzjoni individwali għall-fini tal-allinjament tal-interessi.

Il-garanzija tal-UE jista’ jkollha wkoll forma oħra, fosthom pożizzjoni subordinata fir-rigward ta’ operazzjoni individwali. F’dan il-każ, il-garanzija tal-UE fuq operazzjoni individwali tkun limitata għal 25 % tal-ammont totali tal-finanzjament ipprovdut mis-sieħeb inkarigat mill-implimentazzjoni (50). Is-sieħeb inkarigat mill-implimentazzjoni jrid ikollu sehem ta’ mill-inqas 5 % fil-pożizzjoni subordinata.

4.1.1.2. Kopertura ta’ portafolji tal-operazzjonijiet għajr dawk imsemmija fit-Taqsima 4.1.1.3

Il-garanzija tal-UE tista’ tkopri wkoll FLP jew segment intermedju fir-rigward tal-portafoll rilevanti tal-operazzjonijiet ta’ finanzjament u ta’ investiment iffinanzjati mis-sieħeb inkarigat mill-implimentazzjoni. Jekk il-garanzija tal-UE tkun tkopri l-FLP, is-sieħeb inkarigat mill-implimentazzjoni jrid ikollu sehem ta’ mill-inqas 5 % fl-FLP.

Il-ħxuna tal-FLP tkun ibbażata fuq il-profil tar-riskju mistenni tal-operazzjonijiet fil-qafas tal-portafoll iggarantit. Għandha tkun limitata għal 30 % tal-ammont totali tal-finanzjament ipprovdut mis-sieħeb inkarigat mill-implimentazzjoni fil-qafas ta’ prodott finanzjarju. Fil-qafas tat-tieqa ta’ Investiment Soċjali u Ħiliet, il-ħxuna tal-FLP tista’ tiżdied b’referenza għal porzjon xieraq tal-ammont totali tal-finanzjament.

4.1.1.3. Kopertura tal-portafolji ta’ garanziji limitati u mhux limitati

Għall-finanzjament intermedjat b’dejn, kemm fil-forma ta’ garanziji limitati kif ukoll fil-forma ta’ garanziji mhux limitati, meta r-remunerazzjoni mill-intermedjarji finanzjarji ma tkunx biżżejjed għal remunerazzjoni adegwata tar-riskju tal-finanzjament ipprovdut mis-sieħeb inkarigat mill-implimentazzjoni, il-garanzija tal-UE jista’ jkollha sehem ta’ massimu ta’ 100 % fl-FLP iffissat fil-livell tat-telf mistenni. Għal tali finanzjament intermedjat tad-dejn fil-forma ta’ garanziji limitati, il-ħxuna tal-FLP koperta mill-garanzija tal-UE tista’ tkun stabbilita sa 100 % tal-finanzjament ipprovdut mis-sieħeb inkarigat mill-implimentazzjoni.

F’każijiet debitament ġustifikati, il-garanzija tal-UE tista’ tkopri telf ’il fuq mit-telf mistenni għal garanziji mhux limitati offruti mis-sieħeb inkarigat mill-implimentazzjoni. F’dawn il-każijiet, il-porzjon tat-telf mhux mistenni kopert mill-garanzija tal-UE għandu jiġi pprezzat, kif speċifikat fil-ftehim ta’ garanzija.

F’każijiet eċċezzjonali ta’ valur politiku għoli, il-ħxuna tal-FLP koperta mill-garanzija tal-UE tista’ tiġi stabbilita f’livell ogħla mit-telf mistenni f’każ ta’ garanziji limitati offruti mis-sieħeb inkarigat mill-implimentazzjoni. F’dawn il-każijiet, il-porzjon tat-telf mhux mistenni kopert mill-garanzija tal-UE għandu jiġi pprezzat, kif speċifikat fil-ftehim ta’ garanzija.

4.1.2. L-użu tal-garanzija tal-UE għal operazzjonijiet tat-tip ta’ ekwità

Fil-prinċipju, fir-rigward tal-portafolji li jappoġġaw operazzjonijiet tat-tip ta’ ekwità, is-sħab inkarigati mill-implimentazzjoni jridu jinvestu fuq bażi pari passu f’kull operazzjoni tal-finanzjament jew tal-investiment b’riskju proprju għal sehem li jiżgura allinjament suffiċjenti tal-interessi, kif definit ex ante taħt kull prodott finanzjarju. Bħala aggregat, il-parti tal-finanzjament koperta mill-garanzija tal-UE għandha tirrappreżenta sa 70 % tal-finanzjament totali fil-forma ta’ ishma azzjonarji pprovdut mis-sieħeb inkarigat mill-implimentazzjoni (li jista’ jitqies fil-livell tal-grupp) fuq bażi pari passu fil-qafas tal-prodotti finanzjarji differenti u l-finanzjament ta’ riskju proprju għandu jirrappreżenta mill-inqas 5 % tal-finanzjament totali fil-forma ta’ ishma azzjonarji pprovdut pari passu mis-sieħeb inkarigat mill-implimentazzjoni fil-qafas ta’ kwalunkwe operazzjoni ta’ finanzjament jew ta’ investiment.

F’każijiet debitament ġustifikati, il-ftehimiet tal-kondiviżjoni tar-riskju bejn is-sħab inkarigati mill-implimentazzjoni u l-Kummissjoni jistgħu jkunu fuq bażi li mhijiex pari passu. Pereżempju, għall-beni pubbliċi b’fallimenti sistemiċi tas-suq jew biex il-falliment jipprezza b’mod xieraq l-esternalitajiet, bħal operazzjonijiet tal-ewwel tip jew il-ħolqien ta’ suq ġdid, jista’ jkun permess użu subordinat tal-garanzija tal-UE.

F’każijiet eċċezzjonali biss, fosthom jekk ikun hemm konċentrazzjoni għolja tar-riskju, il-garanzija tal-UE tista’ tkopri sa 100 % tal-FLP (li mhux se tkun ogħla minn 50 % tal-finanzjament globali pprovdut mis-sieħeb inkarigat mill-implimentazzjoni fil-qafas ta’ portafoll bħal dan). Fil-każijiet kollha, il-qsim tal-profitti bejn is-sieħeb inkarigat mill-implimentazzjoni u l-Kummissjoni għandu jkun proporzjonat għall-iskopertura tagħhom għar-riskju.

4.2. Prodotti finanzjarji tematiċi

4.2.1. Użu tal-garanzija tal-UE għal operazzjonijiet tat-tip ta’ dejn

Il-garanzija tal-UE tista’ tkopri FLP fir-rigward tal-portafoll rilevanti ta’ operazzjonijiet tat-tip ta’ dejn iffinanzjati mis-sieħeb inkarigat mill-implimentazzjoni. Minħabba l-karatteristiċi ta’ prodotti finanzjarji bħal dawn, il-ħxuna tal-FLP tista’ tkun ogħla minn 50 % tal-finanzjament fil-mira pprovdut mis-sħab inkarigati mill-implimentazzjoni. Is-sieħeb inkarigat mill-implimentazzjoni għandu jkollu sehem ta’ mill-inqas 5 % fl-FLP biex ikun żgurat l-allinjament tal-interessi. F’każijiet debitament ġustifikati, l-allinjament tal-interessi jista’ jiġi ggarantit permezz ta’ mezzi finanzjarji oħra speċifikati fil-ftehim relevanti ta’ garanzija.

F’każijiet debitament ġustifikati, il-kontribuzzjoni tas-sħab inkarigati mill-implimentazzjoni għall-kopertura tat-telf żgurata mill-FLP tista’ tiġi pprovduta b’mod progressiv, waqt li l-portafoll jimmatura u jitnaqqaslu r-riskju. Din il-kontribuzzjoni tista’ tiġi pprovduta permezz tad-dħul li joriġina mill-portafoll/portafolji ggarantit(i) jew oħrajn, jew permezz ta’ mekkaniżmi xierqa u innovattivi oħrajn.

4.2.2. L-użu tal-garanzija tal-UE għal operazzjonijiet tat-tip ta’ ekwità

Il-garanzija tal-UE tista’ tkopri FLP fir-rigward tal-portafoll rilevanti ta’ operazzjonijiet tat-tip ta’ ekwità ffinanzjati mis-sieħeb inkarigat mill-implimentazzjoni; il-ħxuna tal-FLP tista’ tkun akbar minn 50 % fir-rigward tal-portafoll rilevanti ta’ operazzjonijiet iffinanzjati mis-sieħeb inkarigat mill-implimentazzjoni. Is-sieħeb inkarigat mill-implimentazzjoni għandu jkollu sehem ta’ mill-inqas 5 % fl-FLP biex ikun żgurat l-allinjament tal-interessi. F’każijiet debitament ġustifikati, l-allinjament tal-interessi jista’ jiġi ggarantit permezz ta’ mezzi finanzjarji oħra speċifikati fil-ftehim relevanti ta’ garanzija.

F’każijiet debitament ġustifikati, il-kontribuzzjoni tas-sħab inkarigati mill-implimentazzjoni għall-kopertura tat-telf żgurata mill-FLP tista’ tiġi pprovduta b’mod progressiv, waqt li l-portafoll jimmatura u jitnaqqaslu r-riskju. Din il-kontribuzzjoni tista’ tiġi pprovduta permezz tad-dħul li joriġina mill-portafoll/portafolji ggarantit(i) jew oħrajn, jew permezz ta’ mekkaniżmi xierqa u innovattivi oħrajn.

5. FINANZJAMENT IPPROVDUT MIS-SIEĦEB INKARIGAT MILL-IMPLIMENTAZZJONI

Il-prinċipji li ġejjin għandhom japplikaw għall-finanzjament ipprovdut mis-sieħeb inkarigat mill-implimentazzjoni, sakemm ma jkunx speċifikat mod ieħor f’dawn il-linji gwida għall-investiment taħt it-Taqsima rilevanti tat-tieqa ta’ politika.

5.1. Prodotti finanzjarji ġenerali

5.1.1. Finanzjament b’dejn ipprovdut mis-sieħeb inkarigat mill-implimentazzjoni

5.1.1.1. Finanzjament b’dejn ġenerali

Is-sieħeb inkarigat mill-implimentazzjoni jista’ jipprovdi finanzjament direttament lir-riċevituri finali, jiġifieri fil-forma ta’ self dirett jew forom oħra ta’ finanzjament dirett b’dejn, jew permezz ta’ intermedjarji finanzjarji.

5.1.1.2. Garanziji limitati u mhux limitati

Il-kundizzjonijiet li ġejjin għandhom japplikaw għall-operazzjonijiet tal-finanzjament u tal-investiment magħmula fil-qafas tal-kompartiment tal-UE:

(a) il-garanzija tal-UE tista’ tkun offruta lis-sħab inkarigati mill-implimentazzjoni biex dawn jipprovdu garanzija limitata jew mhux limitata għal portafoll ta’ tranżazzjonijiet ta’ finanzjament stabbiliti ġodda li joriġinaw minn intermedjarju finanzjarju. It-tranżazzjonijiet b’riċevituri finali li huma soġġetti għal proċeduri kollettivi ta’ insolvenza jew li jissodisfaw il-kriterji skont il-liġi domestika tagħhom biex ikunu inklużi fi proċeduri kollettivi ta’ insolvenza fuq talba tal-kredituri tagħhom, ma għandhomx ikunu eliġibbli għall-inklużjoni f’dawn il-portafolli;

(b) fil-każ ta’ garanzija tal-portafoll limitata, ir-rata tal-limitu massimu għandha tkun stabbilita fil-livell tat-telf mistenni tal-portafoll il-ġdid u għandha tkun iddeterminata individwalment għal kull ftehim ta’ garanzija tal-portafoll iffirmat mal-intermedjarju finanzjarju (51). It-telf mistenni għandu jiġi ddeterminat u ddokumentat fuq il-bażi ta’ data storika u stimi li jħarsu ’l quddiem. Jekk ma tkunx teżisti data rilevanti, ir-rata tal-limitu massimu għandha tiġi stabbilita f’livell miftiehem minn qabel u tiġi stipulata fil-ftehim ta’ garanzija bejn il-Kummissjoni u s-sieħeb inkarigat mill-implimentazzjoni. Ir-rata tal-limitu massimu permissibbli għandha tkun ta’ 25 %. Għat-tieqa tal-Investiment Soċjali u l-Ħiliet, ir-rata tal-limitu massimu permissibbli tista’ tkun ogħla;

(c) f’każijiet debitament ġustifikati, il-kopertura tal-garanzija sal-livell tat-telf mistenni tista’ tiġi pprovduta mingħajr ħlas (kemm għal garanziji limitati kif ukoll għal dawk mhux limitati) filwaqt li t-teħid ta’ riskju ’l fuq mit-telf mistenni jrid jiġi pprezzat mis-sieħeb inkarigat mill-implimentazzjoni kif jista’ jiġi definit fil-ftehim ta’ garanzija bejn il-Kummissjoni u s-sieħeb inkarigat mill-implimentazzjoni. Fiż-żewġ każijiet, it-tnaqqis tar-remunerazzjoni tal-garanzija tal-UE għandu jibbenefika għalkollox lir-riċevituri finali;

(d) ir-rata tal-garanzija għat-tranżazzjonijiet individwali tal-finanzjament inklużi fil-portafoll il-ġdid għandha tipikament tkun 50 % imma dan il-perċentwal jista’ jiżdied għal tranżazzjonijiet li għandhom valur politiku speċifiku;

(e) l-intermedjarju finanzjarju għandu jkun obbligat iżomm minimu ta’ 20 % tal-iskopertura b’rabta ma’ kull tranżazzjoni ta’ finanzjament li tikklassifika pari passu mal-garanzija pprovduta mis-sieħeb inkarigat mill-implimentazzjoni. F’każijiet debitament ġustifikati, jista’ jiġi speċifikat perċentwal aktar baxx fil-ftehim ta’ garanzija bejn il-Kummissjoni u s-sieħeb inkarigat mill-implimentazzjoni jekk dan ikun konsistenti jew konformi mar-regoli dwar l-għajnuna mill-Istat. Fit-tieqa tal-Investiment Soċjali u l-Ħiliet, l-iskopertura minima tista’ titnaqqas għal 5 % f’każijiet debitament ġustifikati;

(f) fir-rigward tal-irkupru tat-telf, il-garanzija pprovduta mis-sieħeb inkarigat mill-implimentazzjoni għandha tikklassifika pari passu mal-intermedjarju finanzjarju. Fil-każ ta’ garanziji limitati, jekk l-ammont tat-telf jaqbeż l-ammont tal-limitu massimu tal-garanzija, ammont korrispondenti ta’ rkupru ta’ telf jistal-ewwel jiġi allokat għall-iskoperturi aktar superjuri; b’mod alternattiv tista’ tiġi applikata rata ta’ rkupru stmata ex-ante;

(g) il-maturità minima tat-tranżazzjonijiet ta’ finanzjament li jistgħu jiġu inklużi fil-portafolji hija ffissata għal 12-il xahar, ħlief fil-qafas tat-tieqa tal-Investiment Soċjali u l-Ħiliet fejn tista’ tkun inqas.

5.1.2. Finanzjament mill-ekwità mis-sieħeb inkarigat mill-implimentazzjoni

Il-finanzjament mill-ekwità u ta’ kważi ekwità jista’ jiġi pprovdut mis-sħab inkarigati mill-implimentazzjoni lir-riċevituri finali direttament (52) jew permezz ta’ intermedjarji finanzjarji, bħal fondi dedikati u strumenti ta’ investiment, inklużi strumenti ta’ koinvestiment. Il-fondi intermedjarji jew l-istrumenti ta’ investiment għandhom tipikament jimmiraw parteċipazzjonijiet minoritarji fir-riċevituri finali.

Il-kundizzjonijiet kollha li ġejjin għandhom japplikaw għall-investimenti magħmula fl-ambitu tal-kompartiment tal-UE għal intermedjarji finanzjarji, kif stabbilit aktar fil-ftehimiet ta’ garanzija mas-sħab inkarigati mill-implimentazzjoni u, biex jiġi evitat kull dubju, japplikaw għall-finanzjament ipprovdut mis-sieħeb inkarigat mill-implimentazzjoni fil-qafas tal-InvestEU (operazzjoni ta’ finanzjament jew ta’ investiment), inklużi l-partijiet koperti mill-garanzija tal-UE u mill-kontribuzzjoni finanzjarja tas-sieħeb inkarigat mill-implimentazzjoni:

(a) intermedjarju finanzjarju li jirċievi investiment fil-qafas tal-InvestEU (operazzjoni ta’ finanzjament jew ta’ investiment) għandu, bħala parti mill-istrateġija tal-investiment tiegħu, jimpenja ruħu li jinvesti f’riċevituri finali li huma eliġibbli skont ir-Regolament InvestEU ammont li hu ugwali mill-inqas għall-ogħla wieħed minn dawn: (i) 50 % tal-ammonti investiti aggregati tal-intermedjarju; u (ii) darbtejn l-ammont prelevat taħt l-investiment appoġġat mill-UE għal skopijiet ta’ investiment, b’limitu massimu ta’ 80 % tal-ammonti investiti aggregati tal-intermedjarju.

(b) l-investimenti f’fondi mwettqa mis-sħab inkarigati mill-implimentazzjoni għandhom tipikament ma jirrappreżentawx aktar minn 25 % tad-daqs tal-fond. F’każijiet b’valur miżjud politiku għoli, jistgħu jiġu permessi investimenti li jirrappreżentaw sa 50 % tad-daqs tal-fond, ħlief fil-qafas tat-tieqa tal-Investiment Soċjali u l-Ħiliet jew f’każijiet eċċezzjonali ta’ fondi tat-trasferiment tat-teknoloġija fil-qafas ta’ twieqi ta’ politika oħra, fejn dawn jistgħu jkunu sa 75 % tad-daqs tal-fond. F’każ ta’ fond ta’ fondi, dawn il-limiti japplikaw fil-livell tal-fondi tad-destinatarji ta’ investiment;

(c) investimenti f’fondi ddedikati għall-investimenti ekoloġiċi u diġitali fil-livell Ewropew minn tliet sħab inkarigati mill-implimentazzjoni jew aktar jistgħu jkunu aggregati sa 75 % tad-daqs tal-fond;

(d) għal strumenti u skemi ta’ koinvestiment, fil-ftehimiet ta’ garanzija mas-sħab inkarigati mill-implimentazzjoni se tiġi stipulata ġabra speċifika ta’ regoli;

(e) l-investimenti mis-sħab inkarigati mill-implimentazzjoni fil-qafas tal-InvestEU għandhom isiru fuq bażi pari passu ma’ investituri pubbliċi u privati oħra u fuq bażi ta’ konformità mas-suq. Il-konformità mas-suq teħtieġ li minimu ta’ 30 % tal-investimenti kollha f’fond jew fil-proġetti sottostanti tal-fond għandhom isiru minn investituri privati f’sitwazzjoni komparabbli mal-investituri li jifdal u fuq bażi pari passu (53) Ir-rekwiżiti f’dan il-paragrafu ma jistgħux japplikaw għall-fini ta’ investiment f’oqsma ta’ rilevanza politika speċifika għall-UE, kif elaborat aktar fil-ftehim ta’ garanzija rilevanti ma’ sieħeb inkarigat mill-implimentazzjoni;

(f) l-investiment f’fondi mis-sħab inkarigati mill-implimentazzjoni fil-qafas tal-InvestEU għandu normalment isir fl-ewwel għeluq tal-fond; investimenti f’għeluq sussegwenti huma possibbli biss fejn ikun debitament ġustifikat;

(g) l-operazzjonijiet ta’ finanzjament u ta’ investiment għandhom ikunu fit-tul u jkollhom durata tipika ta’ bejn 5 snin u 20 sena;

(h) l-investimenti f’riċevituri finali li huma eliġibbli f’konformità mal-prodott finanzjarju rilevanti għandhom jieħdu l-forma ta’ investimenti primarji (54). L-investimenti sekondarji jistgħu wkoll jitqiesu eliġibbli fejn debitament ġustifikat, kif speċifikat fil-ftehim ta’ garanzija.

5.2. Prodotti finanzjarji tematiċi

5.2.1. Finanzjament b’dejn ipprovdut mis-sieħeb inkarigat mill-implimentazzjoni

Is-sieħeb inkarigat mill-implimentazzjoni jista’ jipprovdi finanzjament lir-riċevituri finali fil-forma ta’ self dirett jew forom oħra ta’ finanzjament dirett b’dejn jew permezz ta’ intermedjarji tal-finanzjament biex jiġi mmirat il-qasam ta’ politika b’valur miżjud ogħla għall-Unjoni.

5.2.2. Finanzjament mill-ekwità mis-sieħeb inkarigat mill-implimentazzjoni

Il-finanzjament mill-ekwità u ta’ kważi ekwità jista’ jiġi pprovdut mis-sħab inkarigati mill-implimentazzjoni lir-riċevituri finali direttament (55) jew permezz ta’ fondi dedikati u strumenti ta’ investiment. F’każijiet debitament ġustifikati, l-investiment f’fondi jew strumenti oħra ta’ investiment, u pjattaformi appoġġati mill-garanzija tal-UE jistgħu jikklassifikaw ukoll b’mod subordinat meta mqabbla ma’ investituri oħra.

6. TWIEQI TA’ POLITIKA

6.1. Tieqa għall-Infrastruttura Sostenibbli

6.1.1. Oqsma ta’ politika ta’ intervent

It-tieqa għall-infrastruttura sostenibbli għandha l-għan li tappoġġa l-operazzjonijiet ta’ finanzjament u ta’ investiment fl-infrastruttura sostenibbli fl-oqsma msemmija fl-Artikolu 8(1)(a) tar-Regolament InvestEU. Mingħajr preġudizzju għad-dispożizzjonijiet dwar l-attivitajiet esklużi (it-Taqsima 2.3.3 ta’ dawn il-linji gwida għall-investiment) u l-prinċipji tal-allokazzjoni tal-Fond InvestEU stabbiliti fit-Taqsima 2.6, kwalunkwe qasam rilevanti marbut mal-infrastruttura sostenibbli elenkat fl-Anness II tar-Regolament InvestEU huwa eliġibbli għall-appoġġ fil-qafas tat-tieqa ta’ politika għall-infrastruttura sostenibbli. Dak l-appoġġ huwa prinċipalment relatat mal-punti 1, 2, 3, 4, 9, 10, 11, 13(d), 14 u 15 tal-Anness II tar-Regolament InvestEU, u wħud minnhom huma deskritti aktar b’mod mhux eżawrjenti u indikattiv fit-Taqsimiet 6.1.1.1 sa 6.1.1.8. L-oqsma eliġibbli jistgħu jingħataw prijorità skont it-Taqsima 2.3.2.1.

Filwaqt li jirrispetta l-mira ġenerali li 60 % tal-investiment jikkontribwixxi għall-objettivi tal-Unjoni dwar il-klima u l-ambjent, il-finanzjament ipprovdut mis-sħab inkarigati mill-implimentazzjoni għandu jfittex li jiżgura livell suffiċjenti ta’ diversifikazzjoni bejn is-setturi waqt li jqis il-prodotti finanzjarji implimentati mis-sieħeb inkarigat mill-implimentazzjoni.

It-tieqa ta’ politika għall-infrastruttura sostenibbli tista’ wkoll tidderieġi l-appoġġ mill-programmi settorjali (it-Taqsima 2.9 dwar il-finanzjament imħallat). Barra minn hekk, l-appoġġ għall-investimenti fil-qafas tat-tieqa ta’ politika għall-infrastruttura sostenibbli jista’ jiġi kkombinat b’appoġġ minn fondi taħt ġestjoni kondiviża jew mill-RRF.

L-appoġġ fil-qafas tat-tieqa ta’ politika għall-infrastruttura sostenibbli mistenni jżid il-valur billi jipprovdi aċċess għall-finanzjament f’xi waħda minn dawn l-istanzi:

(a) il-ksib tal-miri u tal-objettivi politiċi relatati mal-iżvilupp sostenibbli definiti fuq skala Ewropea. Pereżempju, dan jirrigwarda l-promozzjoni simultanja ta’ objettivi ekonomiċi, ambjentali u soċjali, bħall-konformità mal-prinċipji ambjentali, soċjali u ta’ governanza (environmental, social, and governance, ESG) (56);

(b) appoġġ għall-iżvilupp tal-infrastruttura bħala klassi tal-assi permezz tal-promozzjoni tal-applikazzjoni konsistenti ta’ standards għoljin ta’ sostenibbiltà (inkluża l-aċċessibbiltà (57)), it-trasparenza u l-komparabbiltà fl-oqsma tat-tħejjija tal-proġetti, tekniki u prodotti ta’ finanzjament, il-monitoraġġ u d-data;

(c) il-promozzjoni ta’ proġetti li għandhom impatt makroreġjonali u/jew transfruntier, fejn il-kostijiet u l-benefiċċji jitqassmu fost bosta Stati Membri jew fejn il-kostijiet jiġġarrbu f’livell nazzjonali jew lokali, filwaqt li l-benefiċċji jitwettqu b’mod transkonfinali jew fuq skala tal-Unjoni;

(d) appoġġ għall-proġetti li jinternalizzaw il-kostijiet u l-benefiċċji ambjentali u soċjoekonomiċi li jirriżultaw mill-prijoritajiet tal-politika tal-UE. Dan ikun jirrelata, pereżempju, ma’ kontribuzzjonijiet għall-bidla modali u l-użu ta’ karburanti sostenibbli fit-trasport, il-kontribuzzjoni għall-effiċjenza tal-materjali u tal-enerġija, l-enerġija rinnovabbli, titjib fil-kwalità tal-arja jew tal-ilma, il-ħarsien tal-ambjent, il-promozzjoni tal-ħarsien fit-tul u tar-restawr tal-bijodiversità, l-infrastruttura sostenibbli u soluzzjonijiet ibbażati fuq in-natura, appoġġ għall-bijoekonomija, tnaqqis tal-emissjonijiet ta’ gassijiet b’effett ta’ serra, il-ġestjoni tal-wirt kulturali, it-turiżmu, il-prestazzjoni enerġetika tal-bini, eċċ. Dan ikun jinkludi wkoll appoġġ għat-tiġdid u l-modifika tas-soluzzjonijiet għall-mezzi mobbli tat-trasport;

(e) il-promozzjoni tal-infrastruttura tan-network trans-Ewropew, tagħmir u teknoloġiji innovattivi li jservu pereżempju, bħala ben pubbliku għas-sistema tal-enerġija u tat-trasport eċċ. Proġetti bħal dawn jistgħu wkoll ikunu faċilitaturi ewlenin għal livelli ogħla ta’ investiment fis-sorsi ta’ enerġija rinnovabbli, fl-effiċjenza enerġetika u fir-rispons tad-domanda, fil-kura tas-saħħa (eż. is-soluzzjonijiet tas-saħħa u tal-kura elettronika), l-amministrazzjoni pubblika (bħas-servizzi pubbliċi elettroniċi) u l-mobbiltà kooperattiva, konnessa u awtomatizzata u b’sorsi ta’ enerġija alternattivi;

(f) il-promozzjoni tal-konnettività diġitali sostenibbli u pjattaformi u infrastrutturi tad-data madwar l-Unjoni u proġetti li jappoġġaw firxa wiesgħa ta’ prodotti u servizzi relatati mat-teknoloġija tal-informazzjoni u tal-komunikazzjoni, li jippromwovu l-konnettività internazzjonali tal-UE jekk ikun meħtieġ, fejn is-sostenibbiltà tinkludi attenzjoni għaċ-ċirkolarità tal-infrastruttura u tat-tagħmir;

(g) il-promozzjoni tal-iżvilupp u tat-tħaddim ta’ infrastruttura spazjali sostenibbli (fl-orbitu u bbażata fuq l-art) li tippermetti servizzi u applikazzjonijiet spazjali;

(h) il-promozzjoni ta’ proġetti fejn il-benefiċċji jiddependu fuq investimenti oħra fil-katina jew fin-network tal-valur jew tal-provvista u/jew jinvolvu riskju għoli għal “min jidħol l-ewwel”;

(i) il-promozzjoni tal-interoperabbiltà fl-infrastruttura u fis-servizzi transfruntieri, fosthom fil-pjattaformi u fis-servizzi diġitali;

(j) il-promozzjoni tal-varar ta’ infrastruttura tar-riċerka, u s-sinerġiji magħha, fosthom l-infrastruttura elettronika, madwar l-Unjoni. Din trid tiffoka fuq l-iżvilupp tas-suq ta’ faċilitajiet, riżorsi u servizzi li jintużaw mill-komunitajiet għat-trawwim tal-innovazzjoni;

(k) l-indirizzar tal-funzjonament effiċjenti tas-suq intern billi jiġi promoss l-investiment ibbażat fuq is-suq taħt diversi reġimi regolatorji (58);

(l) il-ksib ta’ massa kritika kif ukoll gruppi u proġetti aggregati biex jiġu attirati investituri privati.

L-appoġġ għall-oqsma ta’ politika deskritti fit-Taqsimiet 6.1.1.1 sa 6.1.1.8 jista’ jiġi kkomplementat minn miżuri ta’ akkumpanjament li għandhom l-għan li jgħinu lill-awtoritajiet pubbliċi u lill-awtoritajiet pubbliċi u lill-promoturi tal-proġetti biex jiżviluppaw il-kapaċità għad-definizzjoni tal-istrateġiji tal-investiment, il-finanzjament imħallat, l-ippjanar u r-raggruppament tal-proġetti.

6.1.1.1. Żvilupp tas-settur tal-enerġija

L-appoġġ għall-ġenerazzjoni, għall-provvista jew għall-użu ta’ enerġija rinnovabbli sostenibbli u nadifa għandu jiffoka fuq proġetti b’riskju perċepit u intensità ta’ kapital għoljin li jippermettu l-integrazzjoni ulterjuri tas-sorsi ta’ enerġija rinnovabbli fis-setturi kollha (il-ġenerazzjoni tal-elettriku, it-tisħin u t-tkessiħ, it-trasport) kif ukoll sorsi u soluzzjonijiet tal-enerġija oħrajn b’livell ta’ emissjonijiet baxxi jew żero. B’mod indikattiv jista’ jinkludi proġetti ta’ sorsi ta’ enerġija rinnovabbli ta’ natura transfruntiera jew offshore (ara wkoll it-Taqsima 6.1.1.7), proġetti li jimmiraw lejn id-dekarbonizzazzjoni tal-binjiet, l-użu ta’ sorsi ta’ enerġija rinnovabbli fi proċessi industrijali, il-produzzjoni u l-provvista (fuq skala kummerċjali) ta’ gass b’karbonju baxx (bħall-idroġenu jew il-bijometan nadif u b’karbonju baxx, b’mod konformi mal-Istrateġija dwar l-Idroġenu (59)), il-bijokarburanti avvanzati, il-bijomassa u proġetti oħra ta’ karburanti alternattivi sostenibbli kif ukoll il-ħżin fuq is-sit. Jenħtieġ li jingħata wkoll appoġġ lil proġetti lokali ta’ sorsi ta’ enerġija rinnovabbli, bħal dawk immexxija minn komunitajiet tal-enerġija, li spiss ikunu integrati ma’ titjib fl-effiċjenza enerġetika. L-appoġġ għas-settur tal-enerġija jista’ jikkontribwixxi, fejn ikun xieraq, għall-objettivi tad-Direttiva (UE) 2018/2001 dwar il-promozzjoni tal-użu tal-enerġija minn sorsi rinnovabbli (“RED II” (60)) u r-Regolament (UE) 2018/1999 dwar il-Governanza tal-Unjoni tal-Enerġija u tal-Azzjoni Klimatika (“ir-Regolament dwar il-Governanza” (61)), kif ukoll jippromwovi l-effiċjenza enerġetika f’deċiżjonijiet tal-investiment, inkluż permezz tal-mekkaniżmu tal-Unjoni ta’ finanzjament tal-enerġija rinnovabbli (62).

L-appoġġ fil-qafas tal-effiċjenza enerġetika u tal-iffrankar tal-enerġija se jinkludi proġetti f’konformità mal-impenji tal-Unjoni skont l-Aġenda 2030 u l-Ftehim ta’ Pariġi, u jsegwi l-objettivi fid-Direttiva 2012/27/UE (63) (it-tnaqqis tad-domanda tal-enerġija permezz ta’ miżuri għall-iffrankar tal-enerġija u l-ġestjoni tad-domanda, l-applikazzjoni ta’ prinċipji tal-ekonomija ċirkolari, l-appoġġ għat-tisħin distrettwali u l-ġenerazzjoni tal-enerġija fi proġetti tal-koġenerazzjoni li jnaqqsu l-konsum tal-enerġija u li jipprevjenu l-emissjonijiet tal-gassijiet serra u ta’ sustanzi niġġiesa oħra). L-appoġġ se jinkludi proġetti konformi mal-Istrateġija Mewġa ta’ Innovazzjoni (64), b’mod partikolari t-tliet oqsma ta’ prijorità tagħha: l-indirizzar tal-faqar enerġetiku u l-bini bl-agħar prestazzjoni; ir-rinnovazzjoni ta’ binjiet pubbliċi, bħal faċilitajiet amministrattivi, edukattivi u tal-kura tas-saħħa u d-dekarbonizzazzjoni tat-tisħin u tat-tkessiħ. Jenħtieġ li jiġu appoġġati proġetti li jimmodernizzaw is-sistemi tat-tisħin u tat-tkessiħ tal-bini billi dawn huma essenzjali għad-dekarbonizzazzjoni tal-istokk tal-bini fl-UE. L-iżvilupp tal-potenzjal lokali tal-enerġija rinnovabbli wkoll huwa kruċjali biex tonqos id-dipendenza tal-UE fuq il-karburanti fossili importati. Fosthom se jkun hemm ir-rinnovazzjoni tal-binjiet eżistenti għall-effiċjenza enerġetika li tikseb jew timmira li tikseb titjib fir-rendiment tal-bini fl-użu tal-enerġija kif iddeterminat permezz ta’ xi kriterju wieħed jew aktar minn wieħed stipulati fl-Artikolu 10(6) tad-Direttiva 2010/31/UE dwar ir-rendiment tal-bini fl-użu tal-enerġija (65), eż. permezz tat-titjib miksub bis-saħħa ta’ rinnovazzjoni bħal din billi jitqabblu ċ-ċertifikati tar-rendiment fl-użu tal-enerġija ta’ qabel u ta’ wara r-rinnovazzjoni, u l-kostruzzjoni ta’ binjiet ġodda b’effiċjenza għolja fl-użu tal-enerġija dment li jkunu jeċċedu l-istandards nazzjonali tal-binjiet b’użu ta’ kważi żero enerġija (minħabba l-iskadenza legali biex il-binjiet il-ġodda kollha fl-UE jkunu binjiet b’użu ta’ kważi żero enerġija mill-31 ta’ Diċembru 2020), inkluża l-modernizzazzjoni tal-binjiet bis-saħħa ta’ teknoloġiji smart ready u l-integrazzjoni tagħhom f’sistema konnessa tal-enerġija, tal-ħżin, diġitali u tat-trasport, fosthom bil-varar ta’ infrastruttura għall-elettromobbiltà skont id-Direttiva 2010/31/UE (66). L-appoġġ jinkludi wkoll proġetti li jindirizzaw ir-rendiment tal-bini fl-użu tal-enerġija matul iċ-ċiklu tal-ħajja tagħhom kif ukoll proġetti li japplikaw Level(s), il-qafas ta’ indikaturi Ewropej għall-binjiet sostenibbli (67). Jimmira wkoll lejn tnaqqis fl-intensità enerġetika tal-intrapriżi permezz ta’ effiċjenza mtejba tal-proċessi jew bil-produzzjoni ta’ prodotti b’impronta tal-karbonju iżgħar kif ukoll bl-iżvilupp ta’ sistemi innovattivi tal-provvista tas-sħana b’emissjonijiet żero u baxxi, u bil-produzzjoni kkombinata tal-elettriku u tas-sħana.

L-iżvilupp u l-modernizzazzjoni tal-infrastruttura tal-enerġija sostenibbli u l-interventi li jrenduha intelliġenti għandhom jimmiraw lejn il-livell ta’ trażmissjoni u distribuzzjoni. Se jinkludu wkoll appoġġ għal proġetti ta’ interess komuni, kif stabbiliti fir-Regolament dwar il-linji gwida għall-infrastruttura tal-enerġija trans-Ewropea (68), id-diġitalizzazzjoni u l-immodernizzar tal-grilji tal-enerġija għall-faċilitazzjoni ta’ adozzjoni akbar tas-sorsi ta’ enerġija rinnovabbli, kif ukoll proġetti relatati mal-flessibbiltà tad-domanda u l-ħżin tal-enerġija.

L-appoġġ mill-InvestEU se jippromwovi wkoll l-użu ta’ teknoloġiji b’emissjonijiet baxxi: proġetti li jinkludu teknoloġiji għall-qbid, it-trasport, il-ħżin u/jew l-użu tad-diossidu tal-karbonju (CCUS) u l-infrastruttura għall-produzzjoni tal-elettriku rinnovabbli, is-sħana u l-kesħa, gassijiet b’livell baxx ta’ karbonju (bħall-idroġenu) jew proċessi industrijali, kif ukoll l-impjanti tal-bijoenerġija u l-faċilitajiet tal-manifattura għat-tranżizzjoni enerġetika jew it-tneħħija tal-karbonju.

6.1.1.2. Żvilupp ta’ infrastrutturi tat-trasport sostenibbli, tagħmir u teknoloġiji innovattivi

L-appoġġ għall-iżvilupp ta’ infrastrutturi tat-trasport, ta’ tagħmir u teknoloġiji innovattivi sostenibbli se jiġi dirett għall-iżvilupp ta’ infrastrutturi tat-trasport sostenibbli u sikuri, ta’ sovrastrutturi, ta’ soluzzjonijiet u tagħmir għall-mobbiltà u ta’ teknoloġiji innovattivi, f’konformità mal-prijoritajiet tat-trasport tal-Unjoni, mal-Istrateġija għal Mobbiltà Sostenibbli u Intelliġenti (69) u mal-impenji tal-Ftehim ta’ Pariġi. Dan se jinkludi proġetti li jappoġġaw l-iżvilupp tal-infrastruttura tan-network trans-Ewropew tat-trasport (TEN-T), ir-riabilitazzjoni u l-aġġornament tal-infrastruttura eżistenti u tal-komponenti tal-livelli ta’ interkonnessjoni fil-modi kollha, fosthom in-nodi urbani, il-portijiet marittimi u interni, l-ajruporti, it-terminals multimodali u l-konnessjoni tagħhom man-networks ewlenin u l-applikazzjonijiet telematiċi stipulati fir-Regolament tat-TEN-T (70);

Bħala prijorità, l-appoġġ se jiġi assenjat għal proġetti fin-network ewlieni TEN-T identifikati fil-pjanijiet ta’ ħidma b’rabta mal-kurituri tan-network ewlieni li jindirizzaw ir-rabtiet neqsin, l-effetti lembut jew il-konnessjonijiet transfruntieri. Meta jkun rilevanti, dan se jinkludi: ir-riabilitazzjoni u l-aġġornament tal-infrastruttura ferrovjarja, tat-toroq, marittima u tal-avjazzjoni eżistenti, aġġornamenti tas-sikurezza, l-użu tal-proċeduri xierqa ta’ ġestjoni tas-sikurezza, u aġġornamenti tal-prestazzjoni ambjentali, fosthom l-iskjerament ta’ sistemi diġitali tal-ġestjoni tat-trasport bħall-ITS (71), l-RIS (72), l-ERTMS (73), is-SESAR, inkluż it-tagħmir abbord, u l-infrastruttura diġitali tat-trasport għall-kondiviżjoni interoperabbli tad-data u r-rapportar fil-modi u s-setturi kollha. Se jinkludi wkoll l-iżvilupp u l-varar ta’ teknoloġiji u servizzi ġodda tat-trasport, eż. f’relazzjoni ma’ modi tat-trasport konnessi u awtonomi, mal-ħruġ ta’ biljetti integrat u ma’ mezzi tat-trasport interni u marittimi li jniġġsu inqas (inkluża l-prevenzjoni ta’ tixrid ta’ żejt mill-vapuri). Se jinkludi wkoll appoġġ biex in-network TEN-T jiġi adattat għall-ħtiġijiet tal-mobbiltà militari, sal-punt li din l-infrastruttura tkun tissodisfa l-ħtiġijiet tal-iskopijiet ċivili kif ukoll militari (użu doppju).

L-appoġġ se jkun assenjat ukoll għal proġetti infrastrutturali tat-TEN-T li jipprevedu l-użu ta’ mill-inqas żewġ modi differenti ta’ trasport, b’mod partikolari terminals tal-merkanzija multimodali u pjattaformi loġistiċi, u ċentri tat-trasport tal-passiġġieri. L-appoġġ se jindirizza wkoll il-konnessjonijiet multimodali u s-sezzjonijiet tal-aħħar mil li jippermettu li t-traffiku tal-merkanzija jew tal-passiġġieri jitmexxa għal modi tat-trasport aktar sostenibbli bħat-trasport bil-ferrovija, it-trasport pubbliku/kollettiv, in-navigazzjoni interna jew it-trasport marittimu fuq distanzi qosra.

Jista’ jingħata appoġġ għal proġetti tal-mobbiltà urbana intelliġenti u sostenibbli, b’mod partikolari ċentri multimodali għat-trasport tal-passiġġieri, modi attivi, passaġġi fuq l-ilma interni u soluzzjonijiet tal-mobbiltà innovattivi, l-infrastruttura diġitali tat-trasport diġitali għall-konnessjoni bla xkiel u effettiva tal-modi tal-ivvjaġġar, l-infrastruttura għall-mobbiltà attiva u mingħajr emissjonijiet. Il-proġetti li jimmiraw li jippromwovu l-bidla għal modi sostenibbli ta’ trasport iridu jiffokaw fuq it-titjib tas-sikurezza tal-utenti u l-aċċessibbiltà mhux diskriminatorja, fosthom fir-rigward tal-passiġġieri b’mobbiltà mnaqqsa. Il-proġetti se jimmiraw ukoll li jtejbu s-sikurezza fit-toroq, b’mod konformi mal-objettiv tal-Unjoni li jiġu eliminati l-imwiet u l-korrimenti serji fit-toroq Ewropej sal-2050, b’attenzjoni partikolari mogħtija lill-utenti vulnerabbli tat-triq bħaċ-ċiklisti u l-persuni mexjin.

It-tiġdid u l-modifika retroattiva tal-assijiet mobbli tat-trasport iridu jagħtu prijorità lill-proġetti mhux diskriminatorji għax-xiri ta’ vetturi ferrovjarji u bastimenti għall-użu fit-trasport ferrovjarju, fil-passaġġi fuq l-ilma interni u marittimu. Għan-navigazzjoni interna u ferrovjarja se jkunu inklużi wkoll investimenti fil-vetturi ferrovjarji u l-bastimenti eżistenti, eż. tagħmir diġitali tal-RIS, it-tnaqqis tal-istorbju, l-attrezzatura bl-ERTMS u b’akkoppjaturi awtomatiċi diġitali. Se jinkludi wkoll proġetti fl-avjazzjoni, fit-tbaħħir, fil-passaġġi fuq l-ilma marittimi u interni, f’setturi li jqisu l-prinċipji tal-ekonomija ċirkolari u bl-iskop tat-tranżizzjoni lejn karburanti alternattivi sostenibbli, tat-tnaqqis tat-tniġġis ta’ kwalunkwe tip u li jgħinu lill-industrija tikkonforma mal-impenji li ġejjin relatati mal-emissjonijiet tal-gassijiet serra, fosthom il-backup għall-vapuri b’emissjonijiet żero u s-sostituzzjoni ta’ inġenji tal-ajru u bastimenti qodma b’oħrajn tal-ġenerazzjoni l-ġdida, li jiksbu tnaqqis sinifikanti fl-emissjonijiet, fuq il-bażi tal-emissjonijiet taċ-ċiklu tal-ħajja sħiħ. Barra minn hekk huma eliġibbli bastimenti u vetturi tat-triq b’emissjonijiet żero jew baxxi (ara l-paragrafu hawn taħt dwar l-infrastruttura tal-karburanti alternattivi).

Jista’ jingħata appoġġ għall-infrastruttura ferrovjarja, proġetti ferrovjarji oħra, għall-infrastruttura tal-passaġġi fuq l-ilma interni, għal proġetti ta’ tranżitu tal-massa u għal portijiet marittimi u awtostradi tal-baħar jekk dawn l-investimenti jipprevjenu jew inaqqsu l-emissjonijiet ta’ gassijiet serra u tas-sustanza niġġiesa, jew inaqqsu l-istorbju. Dawn l-investimenti jistgħu jimmiraw ukoll il-faċilitajiet portwarji ta’ akkoljenza u mezzi oħra li jippermettu miżuri ta’ ħarsien tal-ambjent, u investimenti f’infrastruttura sostenibbli kkombinata, inkluż il-varar ta’ infrastruttura fuq skala żgħira għal karburanti alternattivi u soluzzjonijiet oħra li jnaqqsu l-impronta tal-karbonju totali tal-portijiet. Jistgħu jiġu appoġġati investimenti fl-ekoloġizzazzjoni tal-infrastruttura tal-ajruporti u tas-servizzi relatati (bħas-servizzi u l-operazzjonijiet tat-traffiku fuq l-art, l-inġenji tal-ajru fuq l-art) li jipprevjenu jew inaqqsu l-emissjonijiet jew l-istorbju.

Jista’ jingħata appoġġ għall-varar ta’ infrastruttura tal-iċċarġjar u tar-riforniment bl-elettriku, bl-idroġenu u b’gass naturali kkompressat jew likwifikat imħallat ħafna mal-bijometan (> 50 %) għall-modi kollha tat-trasport, l-iskjerament ta’ vetturi tat-trasport bit-triq b’emissjonijiet baxxi jew żero, u pjattaformi għall-konnettività intelliġenti u għas-servizzi interoperabbli. Meta jiġġeddu l-flotot tal-vetturi tat-triq, jenħtieġ li dawn ikunu jissodisfaw ukoll l-istandards għoljin ta’ sikurezza applikabbli. Meta jiġu varati permezz ta’ modifika retroattiva, dawn il-vetturi jridu jiġu modifikati b’mod retroattiv għall-istandard ta’ emissjonijiet żero fl-iżbokk tal-egżost. Jista’ jingħata appoġġ għall-varar ta’ bastimenti u flotot b’livell ta’ emissjonijiet baxxi u żero li jużaw karburanti alternattivi sostenibbli (inkluż l-LNG) u inġenji tal-ajru li jużaw sorsi tal-enerġija sostenibbli. Il-modifika retroattiva tal-bastimenti se tippermetti li t-tbaħħir marittimu u intern juża karburanti alternattivi sostenibbli jew l-elettriku. Il-prijorità għal investimenti relatati se tingħata (i) lill-varar ta’ infrastruttura tar-riforniment u tal-iċċarġjar aċċessibbli għall-pubbliku, waqt li jitqiesu l-prinċipji tal-ekonomija ċirkolari; (ii) lill-infrastruttura tar-riforniment u tal-iċċarġjar biex tintuża mill-flotot tal-awtoritajiet pubbliċi jew tal-operaturi għat-twettiq ta’ obbligi ta’ servizz pubbliku fil-qafas ta’ kuntratt pubbliku għal servizzi; u (iii) lill-varar, fil-flotot tas-servizz pubbliku u privati, ta’ vetturi ħfief jew tqal b’emissjonijiet żero jew baxxi, bastimenti u flotot b’emissjonijiet żero jew baxxi li jaħdmu b’karburanti alternattivi sostenibbli, jew inġenji tal-ajru b’emissjonijiet baxxi li jaħdmu b’sorsi tal-enerġija sostenibbli. L-infrastruttura tat-toroq trid tkun aċċessibbli għall-pubbliku mingħajr limitazzjoni u se tkun prevista l-possibbiltà ta’ pagamenti ad hoc faċli (eż. pagamenti bil-karta tal-bank) biex l-utenti jkunu jistgħu jiċċarġjaw mingħajr ma jkollhom għalfejn jidħlu f’kuntratt ta’ servizz mal-operatur ikkonċernat. Barra minn hekk, id-data statika u dinamika se tkun disponibbli permezz ta’ punti ta’ aċċess komuni jew nazzjonali. Dawn ir-rekwiżiti tal-aċċessibbiltà pubblika mhux se japplikaw fil-każ ta’ infrastruttura tal-iċċarġjar jew tal-mili f’depożiti ġestiti jew operati privatament li jaqdu flotta ristretta. Jista’ jingħata appoġġ għall-infrastruttura tal-iżvilupp, tal-produzzjoni u tal-forniment ta’ karburanti alternattivi sostenibbli għall-avjazzjoni, għat-trasport fuq l-art u fuq l-ilma, bl-implimentazzjoni ta’ politiki tal-UE tad-dekarbonizzazzjoni tat-trasport (bħal ReFuelEU Aviation jew FuelEU Maritime).

Jista’ jingħata appoġġ għal proġetti oħra tal-mobbiltà intelliġenti u sostenibbli f’żoni urbani u rurali, li jindirizzaw is-sikurezza fit-toroq; l-aċċessibbiltà; l-emissjonijiet u t-tnaqqis tal-istorbju; u l-iżvilupp u l-varar ta’ teknoloġiji u servizzi ġodda tat-trasport, pereżempju fir-rigward ta’ modi tat-trasport konnessi u awtonomi, jew il-ħruġ ta’ biljetti integrat.

L-appoġġ tal-Fond InvestEU jista’ jingħata għal miżuri mfassla biex jaġġornaw, jiksbu jew iżommu konformità mal-istandards, fosthom mal-istandards ambjentali u tas-sikurezza, u proġetti għall-manutenzjoni jew għall-aġġornament tal-infrastruttura tat-trasport eżistenti, għar-riabilitazzjoni tal-infrastruttura tat-trasport eżistenti jew żoni u faċilitajiet ta’ parkeġġ sikuri.

6.1.1.3. Ambjent u riżorsi

Il-Fond InvestEU mistenni li jimmobilizza investimenti relatati mal-kapital naturali u mal-ekonomija ċirkolari (74). F’dan ir-rigward, minbarra l-ekoloġizzazzjoni tal-investimenti f’oqsma tradizzjonali tal-infrastruttura elenkati f’din it-Taqsima 6.1.1.3, l-investimenti jinkludu pereżempju proġetti tal-mobbiltà li jindirizzaw it-tniġġis tal-arja u l-istorbju, in-natura, il-konsum tal-enerġija u l-aċċidenti.

Appoġġ għall-ilma, fosthom il-provvista u s-sanitazzjoni tal-ilma tax-xorb, il-protezzjoni kontra l-għargħar, l-effiċjenza tan-networks, it-tnaqqis tat-tnixxijiet, l-infrastruttura għall-ġbir u għat-trattament tal-ilma mormi, l-infrastruttura kostali u infrastruttura ħadra oħra relatata mal-ilma, inklużi proġetti tal-investiment u servizzi assoċjati li jappoġġaw l-implimentazzjoni tal-politiki ambjentali tal-Unjoni dwar ir-riżorsi tal-ilma fuq l-art u marini u s-servizzi tal-ekosistema relatati li huma stabbiliti, pereżempju, fid-Direttivi 2008/56/KE (75), 2000/60/KE (76) u 2007/60/KE (77), fid-Direttivi tal-Kunsill 98/83/KE (78), 91/271/KEE (79) u 91/676/KEE (80), fir-Regolament (UE) 2019/1009 (81) u fir-Regolament (KE) Nru 1107/2009 (82). Trid tingħata importanza partikolari (i) lill-iżgurar tal-aċċess għall-provvista tal-ilma u s-sanità għaċ-ċittadini kollha tal-Unjoni bit-tlestija u bil-manutenzjoni tal-infrastruttura għall-ilma tax-xorb u għat-trattament tal-ilma mormi, li tikkonforma mal-kriterji tal-effiċjenza enerġetika u mal-kriterji tal-prevenzjoni tat-tnixxija, u (ii) lill-iżgurar tal-konformità mad-Direttiva Qafas dwar l-Ilma (2000/60/KE) u mad-Direttiva dwar l-Għargħar (2007/60/KE), inklużi l-miżuri previsti fil-pjanijiet ta’ mmaniġġjar tal-baċin tax-xmara u fil-pjanijiet tal-ġestjoni tar-riskju ta’ għargħar, speċjalment investimenti li jiżguraw status ekoloġiku tajjeb tax-xmajjar, ir-rinnovazzjoni jew l-aġġornament tal-enerġija idroelettrika eżistenti biex tiżdied l-effiċjenza u jonqos l-impatt ekoloġiku, u t-tnaqqis tat-tniġġis diffuż mill-agrikoltura, mill-akkwakultura u mis-sorsi industrijali, soluzzjonijiet tal-effiċjenza tal-ilma, tal-użu mill-ġdid tal-ilma f’kull settur u soluzzjonijiet ibbażati fuq in-natura biex jonqsu r-riskji ta’ għargħar.

Appoġġ għall-infrastruttura għall-immaniġġjar tal-iskart, jiġifieri l-infrastruttura meħtieġa biex tiġi sostnuta t-tranżizzjoni lejn ekonomija aktar ċirkolari fl-Istati Membri, speċjalment l-aċċellerazzjoni tal-implimentazzjoni tal-ġerarkija tal-iskart tal-UE, bil-prevenzjoni tal-iskart fil-qofol tagħha. Mingħajr preġudizzju għall-kriterji ta’ esklużjoni stabbiliti fl-Anness V tar-Regolament InvestEU, jenħtieġ li l-proġetti tal-investiment ikunu jkopru l-implimentazzjoni tal-pjanijiet għall-ġestjoni tal-iskart u tal-programmi għall-prevenzjoni tal-iskart (fuq il-bażi tad-Direttiva Qafas dwar l-Iskart 2008/98/KE emendata (83)), l-istabbiliment u s-sostenn ta’ networks tal-użu mill-ġdid u tat-tiswija, u t-twaqqif ta’ skemi funzjonali għas-separazzjoni u għall-ġbir tal-iskart u ta’ faċilitajiet tar-riċiklaġġ (anki għall-iskart organiku u tat-tessuti muniċipali għall-ġbir separat tagħhom).

Investiment fit-titjib u fir-restawr tal-ekosistemi u tas-servizzi tagħhom, li jrid jiffoka fuq proġetti li jippromwovu l-konservazzjoni, ir-restawrazzjoni, il-ġestjoni u t-titjib tal-kapital naturali għall-bijodiversità u l-benefiċċji tal-adattament, fosthom permezz ta’ proġetti tal-infrastruttura ħodor u blu. Se jinkludi soluzzjonijiet għall-isfidi fuq il-bażi tal-ekosistemi, bħal dawk relatati mas-sistemi tal-arja u tal-klima, mal-baħar, mal-art, mal-ħamrija, mal-forestrija, mal-agrikoltura, mal-ilma u mal-iskart, u mat-trasport u mal-enerġija. L-appoġġ se jinkludi wkoll miżuri li għandhom l-għan li jaħdmu fuq il-miri tal-istrateġiji tal-“bijodiversità” (84) u “mill-għalqa sal-platt” (85) permezz tat-titjib tal-ktajjen tal-valur tal-produzzjoni tal-ikel (jekk dawn ma jkunux jaqgħu fl-ambitu tat-tieqa għall-SMEs). Għandhom jiġu mħeġġa b’mod partikolari l-proġetti transfruntieri kif ukoll proġetti li jippromwovu l-wirt kulturali sostenibbli. L-appoġġ jista’ jinkludi wkoll ir-riabilitazzjoni ta’ siti industrijali (inklużi siti kontaminati) u r-restawrazzjoni għall-użu so